question,answers,positive_ctxs,negative_ctxs
Pila ka pakite sa shabu ang nakuha gikan kang Gammy?,['5 ka pakite'],"[{'article_id': 30, 'title': '2 ka durugista nasikop; shabu, 2 ka armas sakmit', 'text': ""Gibanabana nga motimbang og 50 gramos sa gidudahang shabu nga mobalor og P340,000 ug duha ka mga armas uban sa mga bala niini ang nasakmit gikan sa usa ka high value individual atol sa buy-bust, alas 11:40 sa gabii, Martes, Oktubre 2, 2024, sa Purok Sambag, Barangay Candulawan, Siyudad sa Talisay. Ang suspek nga HVI giila lang sa pangalan nga 'Gammy', 25, ulitawo nga may kapuyo, ug taga Sityo Iba sa Brgy. Candulwan, kinsa subject sa operasyon sa kapulisan. Lakip sa nasikop mao iyang kakunsabo nga si alyas 'Enan', 32, ulitawo nga may kapuyo, ug taga Sityo Tabay, Barangay Tunghaan, Minglanilla. Ang mga suspek na-validate sa kapulisan nga nag-ayudahay sa pagpamaligya'g shabu sa maong dapit hinungdan nga gilusad ang operasyon sa City Drugs Enforcement, Intelligence Police sa Talisay ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Karyo Paguyod ug sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7. Ang poseur buyer sa kapulisan nigamit og P10,000 nga bugos money nga gipaibabwan og usa ka P1,000 nga original money aron sa pagpalit og drugas gikan sa suspek nga si Gammy bugti sa usa ka dako nga pakite sa shabu nga niresulta sa ilang pagkasikop. Sa dihang nadakpan si Gammy, nakuhaan pa kini og laing 5 ka pakite sa gituohang shabu, 1 ka cellphone nga gigamit sa drug transactions, 1 ka kalibre nga 9mm sub-machinegun (KG-9) nga may 1 ka magazine nga may 3 ka bala ug usa ka kalibre .45 nga pistola nga may usa ka magazine nga may 7 ka mga bala. Samtang, ang nakuha gikan sa suspek nga si Enan mao ang buy- bust money nga P10 mil.""}]","[{'article_id': 1289, 'title': 'Viscom: Dakong kapildihan sa NPA sa 2023', 'text': 'Gihulagway sa Visayas Command (Viscom) sa Armed Forces of the Philippines nga dakong kaparotan ang natagamtam sa New People’s Army (NPA) sa tuig 2023. Sa datus sa Viscom gikan Enero 1, 2023 hangtod sa Disyembre 31, 2023, niabot sa 162 ka government initiated armed encounters ang nahitabo sa tibuok Kabisay-an, 80 niini nahitabo sa Eastern Visayas samtang 82 sa Central ug Western Visayas. Sa maong engkwentro, miresulta kini sa pagka neutralized sa 607 ka NPA diin 80 niini namatay sa engkwentro, 25 ang nadakpan ug 498 ang mitahan sa sabakan sa balaod. Kini naglangkob sa 10 ka high value NPA personalities sama sa magtiayong Tiamzon diin ang ilang grupo maoy miangkon sa kamatayon sa duha. Lakip sa nadakpan ug napatay ang 20 ka finance officers, wala pay labot sa 490 ka mass supporters nga mihatag sa ilang suporta sa gobyerno. Samtang, niabot usab sa 441 ka mga armas ang nasakmit sa gobyerno sa tibuok tuig nga operations, 153 niini gitahan ngadto sa mga sundalo ug 288 ang nakuha atol sa engkwentro samtang ang uban gitug-an sa mga miyembro niini kon asa gipangtago ang ilang mga gamit. Si Lieutenant General Eldadict Arevalo, commander sa Viscom, nidayeg sa iyang mga personnel tungod sa walay kakapoy aron matapos ang communist armed conflict sa tibuok Visayas region ug mahimong ‘gawasnon ang katawhan’.'}, {'article_id': 1559, 'title': '3 ka pagpamusil ‘di alarming’', 'text': 'Tulo ka mga insidente sa pagpamusil sa dakbayan sa Sugbo nga nahitabo sa Sabado ug Dominggo, Nobiyembre 11-12, 2023, gihulagway sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga dili makaalarma. Matod ni Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police (CCPO), nga pulos ilegal nga drugas ang anggulo ug motibo sa krimen. Matod niya nga dili alarming ang sunodsunod nga pagpamusil sanglit dili man paregla ang motibo. CALAMBAUnang pagpamusil nahitabo alas 3:25 sa Sabado sa hapon, Nobiyembre 11, 2023 sa Dalan Katipunan, eskina sa A. Biag, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila sa Sawang Calero Police Station nga si Manami Babia, taga Sitio Upper, Brgy. Poblacion Pardo, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima naglakaw sa dapit apan kalit lang giduol sa wala mailhing gunman ug gipusil gamit ang 9mm pistol tumong sa lawas niini. Matod ni Police Major Albear Ano Jatico, hepe sa Sawang Calero Police station, nga nadakpan na niadtong June 20, 2023 ang biktima may labot sa ilegal nga drugas. Sa imbestigasyon, nasuta nga duna kini ikakita sa lugar nga ginganlan og alyas ‘Negro. ’LABANGONSamtang pagka Dominggo sa gabii, Nobiyembre 12, 2023, duha ka mga insidente sa pagpamusil ang nahitabo sa dakbayan. Una sa Sitio Santo Nino, Brgy. Labangon, ning dakbayan alas 8:09 sa gabii. Ang biktima giila nga si Victorino Lambina Paje, 32, taga A. Biag Drive, Brgy. Calamba. (Lahi nga estorya sa pahina 2.)Ang biktima giingon nga nagtindog daplin sa karsada, apan pipila ka gutlo ang milabay, kalit lang naabot ang duha ka wala mailhing killers nga sakay sa motorsiklo ug dayong pusil sa backrider. Naigo sa ulo ang biktima hinungdan sa iyang hinanali nga kamatayon. Sigun sa mga nakaila sa biktima sa lugar, giingong nalambigit sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas ang biktima. Gani sa paghiling sa lawas ani, dunay nakuha nga usa ka pakete sa gituohang shabu sa iyang bulsa. GUADALUPESamtang pagka alas 11:20 sa samang gabii, laing pagpamusil nahitabo sa Dan M. Velez, Barangay Guadalupe. Ang biktima giila nga si Pahati Brenda Pajac, 53, taga Abellana Extension, Barangay Guadalupe. Wala pay matumbok nga responsabli ang kapulisan sa Guadalupe apan mihimo na sila og imbestigasyon sama sa pagsusi sa mga kuha sa CCTV camera sa dapit. Matod ni Baculo, gimandoan sa CCPO ang matag police station nga pangitaon ug dakpon ang mga killer aron mapasakaan og kaso.'}, {'article_id': 517, 'title': 'Lantsa nasunog: 6 patay, 6 naluwas', 'text': 'Usa ka lantsa nga panagatan nasunog dihang kalit nibuto ug nisilaob ang makina nga giayo sa mga tripolante, alas 8:20 sa gabii, Miyerkules, Hunyo 5, 2024 sa lawod sa East Poblacion, dakbayan sa Naga. Si Petty Officer First Class Hercules Abu, commander sa Philippine Coast Guard (PCG) detachment sa Naga, nagkanayon nga ang King Bryan fishing boat dunay 12 ka tripolante. . Gikompirmar ni Abu nga unom ang ilang naluwas ug unom usab ang nakabsan sa kinabuhi nga pulos taga lalawigan sa Masbate. Ang namatay mao sila si Pektoy Bacolod, 29; Wilfredo Algabre, 37; Robert Danila, 34; Tantan Danila, hamtong na; Dano Dante, 41; ug Anselmo Hercules, 18. Ang naluwas naglakip sa kapitan sa lantsa nga si Emeniano Jorge Danila, 32, ug sila si Ghen Daquioag, 21; Dean Cloud Daquis, 20; Flaviano Dasalla, 18; Cedie Datario, 34; ug Reynan Abando, 32. Si Petty Officer 2nd Class Aaron Adrian Datinguinoo, duty officer sa PCG detachment sa Naga, niingon nga bisan og layo ang distansya sa lantsa, ila pang nadungog ang buto ug nakita ang pag-ulbo sa kayo. Dugang niya nga maayo na lang nga dunay tugboat nga naagi nga maoy unang niluwas sa mga sakay sa lantsa. Samtang ang unang gikataho nga missing, naugkat nga patay hangtod sa pagkabuntag sa Huwebes, Hunyo 6, 2024. Si Danila, kapitan sa lantsa nga gikahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga usa pa ka tuig siyang nagdala sa maong fishing boat ug gikan sila sa Masbate ug naglawig padulong sa Daanbantayan aron managat. Sa lawod tungod sa Naga Sugbo, dason niya, nakasinati ang lantsa sa pagkadaot sa makita hinungdan nga ilang giayo. Apan sa pagpaandar na, si Datulangalen niingon nga kalit nibuto ang makina hinungdan nga nalagpot siya ug wa na siya masayod kon unsay sunod nga nahitabo hangtod nga na-rescue. Nasayran nga dunay karga nga ginalon nga gasolina nga reserba sa ilang pagbiyahe ug liquefied petroleum gas (LPG) tanks alang sa pagluto nga gituohan nga gidakop sa kayo hinungdan sa dakong pag-ulbo sa sunog. Dugang niya, lakip sa namatay mao ang iyang duha ka mga ig-agaw nga sila si Robert ug Tantan Danila. Ang mga patay nga napaig na gipangdala sa Saint Francis Funeral Homes sa N. Bacalso Ave. , siyudad sa Sugbo. Samtang, si Abu nagkanayon nga iyang pang gisusi bahin sa tulubagon ba sa balaud sa opisyal sa lantsa. /'}, {'article_id': 1553, 'title': 'SUV midasmag og motor, poste, 1 angol', 'text': 'Nalandig sa Cebu City Medical Center (CCMC) ang drayber sa motorsiklo nga nag-park kilid sa V. Abangan Ave. , Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo, human mabanggai sa usa ka Ford Everest (YIU 704) sa Martes sa ala 1:45 kaadlawon sa Nobiyembre 14, 2023. Ang biktima nga nakaangkon og mga pangos ug bun-og giila nga si Jiffy Macalinga Pagdanganan, 30, taga Brgy. Tapilon, Daanbantayan, amihanang Sugbo samtang ang driver sa SUV giilang si Dean Necasio Pagdansalan, 31, taga Dan C. Bagcal, dakbayan sa Sugbo. Matod sa biktima sa imbestigasyon sa Sawang Calero Police Station nga samtang siya nipahuway kilid sa karsada, kalit lang siya nga gibanggaan sa SUV nga niresulta sa iyang pagka lagpot. Tungod sa kakusog sa dagan, nidiretso pa ang SUV sa poste hinungdan nga nahayang ang maong sakyanan. Bisan sa impact,wa maunsa si Pagdansalan. Si Police Major Albear Ano Jatico, hepe sa Sawang Calero Police Station, nitug-an nga nakahukom ang biktima nga dili na mopasaka og kaso human magkasinabot nga si Pagdansalan maoy mobayad sa tanang gasto sa tambalanan ug uban pa nga gikinahanglan niini. Sa sulod sa Cebu City Medical Center, nagpinirmahay og kasabutan sila si Pagdansalan ug Pagdanganan nga wa nay kaso nga ipasaka. NAMATAYSa laing bahin, namatay sulod sa tambalanan ang Korean National nga nakabangga og dili momenos duha ka mga sakyanan, usa ka motorsiklo ug duha ka nagbisikleta sa Pope Dean Paul II Ave. , Barangay Mabolo, Dakbayan sa Sugbo. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office, nga pasado alas 6 sa Sabado sa gabii sa Nobiyembre 11, 2023, gideklarar nga patay si Pagente Monsod. Tungod sa iyang kamatayon mamahimong dili na molambo ang kasong kriminal nga ipasaka sa Mabolo Police Station batok sa maong langyaw. Apan mamahimong moduso gihapon sa ilang reklamo ang kabanay sa namatay nga si Caudillo Paglinawan Pagobo nga taga Brgy. Luz, Dakbayan sa Sugbo. Andam motabang ang kapulisan sa kabanay sa namatay aron maabagan sa pamilya sa langyaw sa gasto sa pagpalubong apan gitambagan nga moduol og abogado alang sa uban pa nga civil liabilities sa nakabangga.'}, {'article_id': 402, 'title': '2 biktima sa pagpamusil', 'text': ""Duha ka mga lalaki ang biktima sa managlahing kaso sa pagpamusil niadtong Martes, Hulyo 2, 2024. Alas 10:40 sa gabii, usa ka driver sa e-bike samdan ug nalandig sa tambalanan human maigo sa saag nga bala sa nagpabuto og armas sa Sityo Cabangcalan 2, Brgy. Bulacao, Siyudad sa Sugbo. Ang biktima giila sa alyas nga ‘Bryan', hamtong, ulitawo, molupyo sa naasoy nga dapit. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Inayawan Police Station pinaagi sa direktiba sa ilang station commander nga si P/Maj. Parlito Baldemoro, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang biktima nagmaniho sa iyang e-bike pauli sa ilaha ug sa kalit lang may niabot nga usa ka motorsiklo nga kolor grey nga way plate number. Ang duha nga sakay sa motorsiklo nag-helmet ug nag-jacket ug ang angkas nipabuto sa armas sa makadaghan nga higayon sa nagkalainlaing direksiyon. Ang biktima naigo sa saag nga bala nga niresulta sa pagka angol ug gidali sa pagdala sa Cebu City Medical Center (CCMC). Samtang padayon pa ang imbistigasyon sa kapulisan sa Inayawan Police Station aron mailhan ang mga gunman. ‘LOVE TRIANGLE’Samtang, love angle ang gitutokan karon sa kapulisan sa pagpusil sa usa ka tricycle driver sa riding in tandem sa national highway sa Brgy. Cawayan, lungsod sa Dalaguete, alas 3:45 sa hapon sa samang adlaw. Ang biktima 35 anyos nga ulitawo nga may kapuyo, nagpuyo sa nahisgutang dapit. Ang mga gunman mao ang nag-inangksay sa motorsiklo nga pulos nag-helmet. Sa follow up sa Superbalita Cebu, nasuta pinaagi sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dalaguete ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Vincent Awit Zozobrado nga ang biktima may duha ka mga pasahero nga padulong sa Brgy. Poblacion apan pag-abot sa Cawayan, gitapdan kini sa nagmotorsiklo ug ang angkas maoy nipusil sa biktima nga naigo sa tiyan. Suwerte nga way napagan sa iyang duha ka mga pasahero ug ang mga riding in tandem daling ningsibat sa direksiyon sa lungsod sa Argao. Ang biktima nga wa mawad-i sa panimuot gidali sa pagdala sa Argao Bogo District Hospital apan, sumala sa kapulisan, wala kini mokooperar sa ilang imbestigasyon. Apan ang kapulisan sa Dalaguete nagduda nga love angle ang motibo tungod sa ilang nasagap sa imbestigasyon bahin sa gikarelasyon sa biktima nga babaye nga giingon nga minyo.""}]"
Nganong gidagsa og tao ang lungsod sa Argao?,['kapistahanan'],"[{'article_id': 39, 'title': 'Mga Badjao gipang-rescue', 'text': 'Gipanghipos ang grupo sa mga libod suroy nga Badjao sa Lungsod sa Argao, Sugbo gumikan sa mga reklamo nga mang-harass og dili hatagan og limos. Tungod niini, ang Argao Police Station ang mihipos sa mga Badjao sa maong lungsod og gihatod sa Barangay Mambaling, Cebu City Gitinguha sa hepe sa Argao Police, Police Major Terrence Aguas nga ilang panghipuson ug ihatod sa ilang kagikan ang mga Badjao ilabina nga gidagsaan sa daghang tawo o dayo ang lungsod, gumikan sa kasaulogan sa ilang kapistahanan niadtong Sabado, Septiyembre 28 ug Dominggo, Septiyembre 29.'}]","[{'article_id': 520, 'title': 'P374. 6M drug gisunog', 'text': 'Laing gatusan ka milyun ka pesos nga balor sa illegal nga drugas, ang gisunog sa thermal facility sa Cosmopolitan Funeral Homes sa Dalan Junquera, Dakbayan sa Sugbo sa Huwebes, Hunyo 6, 2024. Kini ang labing unang higayon karong tuiga nga giguba sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 uban sa mga ahensya sa gobyerno nga misaksi sa destruction sa mga ebidensya sa mga kaso nga hapit na matapos ug duna nay pagtugot sa korte. Sa data nga gipahibawo sa PDEA 7, nasuta nga moabot ang tanan ngadto sa P374,629,250. 99 nga kantidad sa illegal nga drugas ang gipangsunog. Labing dako niini mao ang shabu nga dunay 373,034,153. 84 nga gisundan sa Ephedrine nga mobalor og P1,156,800 marijuana nga mobalor og P284,002. 48 ug uban pa nga illegal nga drugas. Matod ni PDEA 7 Director Alfabete Alfaro, ang labing daghan nga naguba nga ebidensya karon gikan sa mga kaso nga naa sa Regional Trial Court Branch 57 sa Dakbayan sa Sugbo nga moabot ngadto sa kapin sa 15 ka kilo sa shabu. Iyang gipasabot nga ang tanang mga ebidensya nga ilang giguba kagahapon dunay pagtugot sa korte nga maoy naghawid sa maong mga kaso. Gani duna pay laing gatusan ka milyon ka pesos nga balor sa illegal nga drugas ang sunod nila nga sunugon sa mao gihapon nga pasilidad human nga mihatag na sa iyang pagtugot si Regional Trial Court Branch 53 Presiding Judge Anna Marie Militante sa Dakbayan sa Lapu-Lapu. Dugang ni Alfaro nga ang pagsunog sa maong mga ebidensya nga illegal nga drugas nga naa sa kustodiya sa PDEA 7 ug sa mga buhatan sa kapulisan sa Central Visayas, nagpakita nga nagsunod sila sa proseso ug dili tinuod ang mga pagduda nga gi-recycle lang nila ang ilang nakuha nga illegal nga drugas gikan sa drug personalities. Iyang gipasabot nga lisod buhaton ang pag-recycle sa mga ebidensya nga naa na sa ilang kustodiya sanglit hugot ni nga gi-monitor sa korte lakip na sa mga evidence custodian. “Wala po sigurong papayag sa amin na makulong, kase ako masasama po akong makulong kung hahayaan kung mawala yung mga ebidensya. It is very hard na mawala pa yun sa possession tapos equip pa tayo sa CCTV na ibang office sa amin ang nag momonitor,” matod ni Alfaro. Giangkon sa PDEA 7 director nga daghan gyud karon ang nangasakmit nga supply sa illegal nga drugas sa mga anti-illegal drug operations sa kapulisan sa nanglabay nga mga adlaw. Iyang pagtuo nga tungod kini sa panaghiusa sa mga ahensya sa gobyerno pagpuhag sa supply sa illegal nga drugas nga makasulod sa tibuok Central Visayas nga gitawag nilag Inter-Agency Interdiction Task Force nga gipangulohan ni Governor Edlen Abalayan.'}, {'article_id': 1437, 'title': 'Banakon, sawa gaaway, gipatay', 'text': 'Usa ka dakong banakon ug gamay nga sawa ang nag-away sa su’d sa usa ka payag sa Barangay Lamacan, lungsod sa Sibonga, ala 1 sa hapon sa Huwebes, Nobiyembre 30, 2023. Apan ang duka ka halas gitigbas-patay sa tagbalay tungod sa ilang kahadlok sa kaagresibo niini. Si Apple Cutie, kinsa nahinabi sa Superbalita Cebu sa Biyernes, Disyembre 1, niasoy nga ang sawa gigukod sa banakon hangtod nga nisulod sa payag sa iyang ig-agaw nga si Imee Niu. Ang duha ka mga bitin dali’ng gitigbas sa bana sa naulahi nga si Godfrey. Matod pa, ang balay sa magtiayong Niul duol sa sapa ug mga kakahuyan nga posibling dunay nagpuyo nga daghang mga halas. Kahinumduman, usa ka King Cobra kun Banakon nakit an sa bukirang bahin sa Barangay Guadalupe, siyudad sa Carcar nga nasikop sa usa ka lalaking nagtrabaho sa karsada sa usa ka sityo sa dapit sa miaging buwan. Gi-turnover kini sa Department of Environment and Natural Resources (DENR) pinaagi sa kapulisan sa Carcar. Apan usa ka batid sa mananap nga nahinabi sa Supebalita Cebu niingon nga ang Banakon nga di native sa Sugbo posible’ng gikan sa ubang lugar, sama sa Mindanao, nga nadala sa Sugbo human naapil sa mga kargamento. Sama sa ubang halas, ang Banakon anha kasagaran magpuyo sa mga bugnaw nga lugar nga mamamaak kon matugaw sa ilang gipuy-an. Sumala niya, dili kini angay patyon tungod kay nagkawala na ang ilang populasyon apan, dako ang ilang matampo sa pagmintinar sa balanse nga eco-system.'}, {'article_id': 256, 'title': 'Suyopanan sa Tagbilaran, Bohol gironda; 3 nadakpan', 'text': 'Usa ka drug den sa Barangay Cogon, dakbayan sa Tagbilaran, probinsya sa Bohol ang gibungkag sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA), Bohol Police Provincial Office (BPPO) inabagan sa Bohol Maritime Police, alas 9:45 sa hapon, Lunes, Agusto 12, 2024. Ang pagronda niresulta sa pagkasikop sa tulo ka mga tawo, si Angelu Bulalacao, 35, maoy subject sa operation nga drug den maintainer samtang ang iyang ig-agaw nga mao sab ang kauban sa pagdumala sa drug den nga si Melson Bulalacao, 38, usa ka pintor. Lakip sa nadakpan ang kustomer nga naatlan sa sulod sa drug den nga giila nga si Wildren Bulalaque, 19, usa ka laborer. Nasakmit sa mga operatiba ang lima ka pakete nga adunay sud nga gituohang shabu nga motimbang sa 15 gramos nga adunay estimated average market value nga P102,000, nakuha sab ang kuwarta nga gigamit isip buy bust money ug usa ka mobile phone lakip na ang mga drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay information officer sa PDEA-7 nga duha ka semana nila nga gipaubos sa case buildup ang ilang target nga si Angelu human madawat ang kasayuran gikan sa usa ka kasaligang tinubdan. Sa ilang nakuha nga inpormasyon makabaligya ang suspetsado og 10-15 gramos matag semana. Si Angelu Bulalacao nadakpan na niadtong 2017 apan na dismiss ang iyang kaso sa korte apan sa iyang pagawas mibalik na usab ni sa iyang naandan nga bisyo. Kasong pagpayuhot sa ilegal nga drugas ug pagpadagan sa usa ka drug den maoy atubangon niini.'}, {'article_id': 195, 'title': 'Pasidaan sa MCHO: Nakatala og 11 ka kaso sa leptospirosis, 1 namatay', 'text': 'Niluwat ang Mandaue City Health Office (MCHO) og panawagan nga magbantay ang mga residnete tungod sa pagsala sa kaso sa leptospirosis, bisan ang sitwasyon dili pa makaalarma. Sa datos sa MCHO, ang dakbayan nakatala og 11 ka kaso sa leptospirosis diin usa ang namatay gikan sa Enero hangtod sa Agusto 21, 2024. Sa 11 ka mga kaso, tulo ang gikinahanglan nga magpaospital, samtang ang laing walo gitratar isip mga outpatient. Ang kadaghanan sa mga naapektuhan mga lalaki nga naglangkob sa 82 porsyento sa mga kaso nga adunay edad gikan sa 15 hangtod 54 anyos. Sa miaging tuig, adunay upat ka gidudahang kaso sa maong sakit ang dakbayan bisan og walay kompirmado niadtong Enero hangtod Septiyembre, matod ni Dr. Debra Charie Alimagno, usa ka medical officer sa MCHO, nipasiugda sa aktibong baruganan sa siyudad atol sa press briefing niadtong Miyerkules, Agusto 21, 2024. Bisan pa sa pagkunhod sa rate sa pagkamatay - paubos sa nuybe porsyento gikan sa Enero hangtod Agusto karong tuiga kung itandi sa 25 porsyento sa tibuuk sa tuig 2023. Gipasidan-an ni Alimagno batok sa pagkakompyansa, ingon nga wala pa matapos ang tuig ug adunay posibilidad nga ang mga kaso mahimo pagbangon. Giawhag usab ang mga lumulupyo, partikular na ang mga barangay nga adunay nataho nga kaso sama sa Paknaan, Alang-Alang, Guizo, Tingub, Casuntingan, Tabok, Looc, ug Umapad, nga mag-amping. Matod ni Alimagno, samtang mikunhod ang kinatibuk-ang numero sa mga kaso sa leptospirosis kon itandi sa miaging tuig, ang siyudad wala magkuha ug kahigayonan. Uban sa kusog nga ulan nga nagdugang sa risgo sa pagkaladlad sa posibleng makamatay nga sakit, ang mga opisyal sa panglawas nagdoble sa mga paningkamot sa pagpahibalo sa publiko ug pagpugong sa dugang nga mga kaso. “Although the number of cases is lower, we must remain vigilant,” matod ni Alimagno. Ang leptospirosis kay usa ka bacterial infection nga mapasa pinaagi sa kontak sa tubig nga kontaminado sa ihi sa mga ilaga nga nataptan. Ang mga simtomas kasagaran naglakip sa taas nga hilanat, labad sa ulo, sakit sa kaunoran, ug jaundice, nga makita duha ngadto sa upat ka semana human sa pagkaladlad. Ang sakit mahimong labi ka delikado pagkahuman sa kusog nga pag-ulan, tungod kay ang tubig-baha ang lugar nga gigikanan sa bakterya. Gipakusog sa MCHO ang ilang preventive measures, ilabina sa mga lugar nga delikado sa pagbaha. Ang mga trabahante nga gitahasan sa paghawan sa mga drainage system gihatagan og prophylactic nga tambal ug protective gear, sama sa botas, aron mamenosan ang risgo sa impeksyon. Gihatagan og gibug-aton ni Alimagno ang kamahinungdanon sa pagpangita dayon sa medikal nga pagtagad kung adunay mga simtomas nga motumaw pagkahuman sa pagkaladlad sa tubig-baha. Bisan pa sa mga paningkamot sa MCHO, ang pakigbatok sa leptospirosis dili pa matapos. Sa padayon nga ting-ulan, ang buhatan sa panglawas nag-awhag sa publiko nga magpabiling mabinantayon ug seryosohon ang mga preventive measures. Ang MCHO padayon nga nag-monitor pag-ayo sa mga apektadong lugar ug komitado sa pag-edukar sa mga residente sa 27 ka barangay sa dakbayan bahin sa risgo sa leptospirosis. |CAV'}, {'article_id': 444, 'title': '2 patay sa mga aksidente sa kadalanan sa Sugbo', 'text': 'Duha ang nangamatay ug walo ang nangasamdan sa managlahi nga mga aksidente sa mga sakyanan sa kadalanan sa Sugbo sa Biyernes ug Sabado. Patay nang nidangat sa tambalanan ang usa ka nagmaniho sa motorsiklo nga nadasmagan sa usa ka awto alas 10:20 sa Biyernes sa gabii, Hunyo 21, 2024 sa national road sa Brgy. Yati, Liloan, amihanang Sugbo. Ang biktima giila nga si Arthur Cheng Ching, 48, minyo, taga Mother Ignacia Village, Brgy. Pulpogan, Consolacion, amihanang Sugbo. Ang nakadasmag nga Toyota Rush gimaneho ni Abraham Necasio Chiong Chiu,31, minyo, taga Dunggoan, Perrelos, Siyudad sa Carcar, habagatang Sugbo. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Liloan ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Maj. Deanrey Antic, nasuta nga si Ching nagbiyahe gikan sa habagatan padulong sa norte dihang ni-counterflow sa lane nga gisubayan sa gikasugat nga sports utility vehicle (SUV). Si Ching gidali sa pagdala sa Cebu Provincial Hospital-Danao City apan patay nang niabot. HIT AND RUNNakabsan usab sa kinabuhi ang usa ka wa mailhing lalaki nga biktima sa hit and run sa national highway sa Brgy. Simala, Sibonga alas 5:40 sa buntag sa Biyernes, Hunyo 21. Nasuta sa Superbalita Cebu gikan sa kapulisan sa Sibonga nga sila nakadawat og tawag sa usa ka concerned citizen mahitungod sa aksidente. Ila kining girespundihan ni P/Staff Sgt. Boniel Chua ug ni Staff Sgt. Apolonio Cian Jr. ug mga sakop sa Sibonga Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office. Ilang naabtan ang biktima nga nagligdas sa daplin sa karsada nga nakaangkon og grabing kadaut sa iyang kalawasan. Gituohan nga may deperensya sa iyang pangisip ang biktima nga naglaroylaroy sa maong dapit. Gidali sa pagdala sa ngadto sa Cebu Provincial Hospital-Carcar City apan pipila ka mga oras ang nakalabay namatay. Sila si Chua ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Capy. Fort Terence Cielo nangsusi na sa mga CCTV sa dapit aron makatabang sa pag-ila sa sakyanan nga nakadasmag. Ang mga staff sa tambalanan nanawagan sa mga tagtungod sa wa mailhing lalaki. BARILIUsa ka ten-wheeler Isuzu truck nga gikargahan og mga sinakong semento nawad-an og brake ug niharos sa mga sakyanan ug nakaigo og usa ka pedestrian una pa nadasmag sa Land Bank-Barili branch sa alas 2:30 sa hapon sa Sabado, Hunyo 22, 2024 sa Lungsod sa Barili. Walo ka mga tawo ang nangaangol. Ang truck gimaniho ni Caudillo Cimigala Cinco, hamtong, minyo, taga Siyudad sa Jundys, lalawigan sa Negros Oriental, usa sa mga nangaangol. Ang iyang mga naigo mao ang usa ka tricycle nga gimaniho ni Japjap Ciriaco Andres, 49, minyo, taga Brgy. Mantalongon, Barili. Ang mga pasahero sa tricycle nga nangaangol giila nga sila si Millicent Robaldo Ciudad, 17, taga Brgy Sta. Gayle, Barili; Chrisa Alonsagay Claros, 17, taga Brgy. Candugay; Eplong Claros Jasmine, 17, taga Brgy. Candugay; Althea Undang Ciudadano, 18, taga Brgy Hilasgasan; ug Queen Jonalisa Caguioa, 17, taga Brgy. Japitan. Naangol usab ang pedestrian nga si Jundy Ivanovna Claudio Claveria, 66 minyo, taga Brgy Sta. Gayle. Lakip sa naigo mao ang usa ka Mazda Bongo ug Toyota Hilux. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Barili ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Capt. Dean Clavero P. Layug, nasayran sa Superbalita Cebu nga padulong sa Brgy. Tangil, Dumanjug, ang truck. Apan pag-abot sa Brgy Sta. Gayle, matod sa drayber nga nawad-an og brake ang iyang sakyanan mao nga wa na niya ma-control. Pag-abot sa Brgy. Poblacion iya na lang gibangga ang truck sa Land Bank building kay way tawo kay Sabado aron di na siya makaigo og laing mga sakyanan ug pedestrian. Si Cinco gi-rescue sa iyang pagkapiit ug ang bombero niresponde usab kay nasunog ang ligid sa truck. Ang mga angol dali nga gipangdala sa tambalanan.'}]"
Kapila gipusil ang biktima?,['makadaghang higayon'],"[{'article_id': 42, 'title': 'Laborer gipusil sa riding in tandem', 'text': 'Taliwala sa mga samad pinusilan nga naangkon sa 35 anyos nga ulitawo nakahigayon pa kini og dagan ug nakapangayo og panabang. Duha ka wala pa mailhi sakay sa motorsiklo ang dali nga nakasibat human nga nakadagan ang ilang gibiktima. Ang pagpamusil nahitabo sa 11:45 sa gabii, Biyernes, Septiyembre 27, 2024 sa Barangay South Poblacion, Lungsod sa San Fernando, Sugbo. Base sa nahipos nga impormasyon sa San Fernando Police Station nga mipalit og sigarilyo ang biktima sa maong dapit ug kalit nga mibutho ang motorsiklo nga gisakyan sa duha ka lalaki. Way pagduhaduha gipusil ang biktima sa makadaghang higayon. Maayo nalang nakahigayon pa og dagan ang biktima (identity gitago) ug nakapangayo og tabang, gidala sa Carcar City Cebu Provincial Hospital aron magpaalim sa iyang samad pinusilan. Suspek nakasibat ug gisusi pa ang motibo sa maong pagpamusil.'}]","[{'article_id': 1351, 'title': 'Task Force Disiplina manuaw sa barangays', 'text': 'Ang Cebu City Government nagtan-aw sa pagpatuman sa disiplina sa lebel sa barangay pinaagi sa pagpaaktibo pag-usab sa Task Force Disiplina (TFD), pag-awhag sa publiko sa pagsunod sa mga lokal nga palisiya sa kalimpyo, kahimsog ug kaluwasan, kalinaw ug kahusay, ug trapiko, matod sa taho sa Cebu City News and Information. Atol sa segment sa Sugboanon Channel nga Peace and Order Program (POP) Peace Talk, si Pastor Abarquez III, POP executive director, niingon nga ang tumong sa pagpaaktibo og balik sa task force mao ang pagsilsil sa disiplina sa mga konstituwente, pagsilsil sa disiplina sa ilang mga panimalay. “Ang usa sa marching order ni Mayor Cedie Abangan nga moadto mi sa mga barangay, manoktok sa inyong kabalayan. . . mangumusta mi sa inyong pagpuyo, ug mo remind sa pagsunod sa atong mga balaod,” matod ni Abarquez. Matod niya, ang TFD kabahin sa estratehiya ni Abangan aron makab-ot ang hiniusang pangandoy sa mga Sugbuanon alang sa Singapore-like nga dakbayan sa Sugbo. Ang TFD, pinaagi sa Executive Order (EO) namugna niadtong Oktubre 1, 2023, nga gipirmahan ni Abangan. Ang mayor nipagawas og kamanduan nga nagtuyo sa pagpatuman sa “devise approaches that are aggressive and massive in character and will storm the City with innovations, enhancements, and advancements. ”Ang direktiba naglambigit sa mga frontline agencies ug volunteers ubos sa TFD sa pagpahigayon og barangay patrols, pag-awhag sa mga lungsoranon sa pagdisiplina sa kaugalingon ug pagsunod sa mga balaod ug ordinansa sa siyudad, sumala sa EO. Gawas sa POP, ang TFD gilangkuban sa mosunod nga mga entidad: Armed Forces of the Philippines, Philippine National Police, pinaagi sa Cebu City Police Office, Bureau of Fire Protection, Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office, Cebu City Transportation Office, Barangay Peacekeeping Action Team, Prevention, Restoration, Order, Beautification, and Enhancement, ang 80 ka barangays, Cebu City Satellite Office, City Environment and Natural Resources Office, City Environment and Sanitation Enforcement Team, Public Information Office, academe, deputized volunteers, ug mga force multiplier. Si Abarquez nanghinaut nga ang TFD makasugod na sa ilang operasyon tungod sa kadaghan sa mga kalihukan nga giplanuhan sa Dakbayan sugod karong buwana hangtod sa Enero sunod tuig. “Dili ta gusto nga naay bisita moanhi dinhi, makapanaway nato nga hugaw atong dakbayan ug wala tay disiplina,” matod ni Abarquez. Siya niingon nga ang POP nakabisita na sa pipila ka mga barangay aron pagpahibalo sa mga residente bahin sa reactivation sa TFD nga gikatakda sa sunod tuig. “Kamo nga naa diha karon nga naminaw, kon pwede, panglimpyo na mo sa imong tugkaran. Ayaw mo paabot nga manuktok pa ang kapulisan ug ang TFD nga mo-remind ninyo,” dugang niya.'}, {'article_id': 1318, 'title': ""Pagpamusil maora’g 'salida sa sine'"", 'text': 'Ingon sa usa ka thrilling nga pelikula ang kaso sa pagpamusil sa lungsod sa Sibonga sa Biyernes sa gabii, Disyembre 22, apan sa Sabado sa kaadlawon na nataho sa kapulisan. Ang biktima nga samdan nakaeskapo kay nakadagan, nakatago sulod sa pipila ka oras gikan sa suspek nga nagpunay sa pagpangita kaniya. Buot unta siya’ng mangayo og panabang, apan mawala-wala ang signal sa iyang cell phone. Ang biktima nga naluwas sa mga responder sa Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office (MDRRRMO) sa lungsod sa Sibonga, habagatang Sugbo giila nga si Llyod Mendiola, 37, ulitawo, taga sityo Tabon, Purok 6, Brgy. Tubod sa mao nga lungsod. Samtang ang suspek giila nga si Bobby Mendoza Almazan, alyas “Hansel Almazan,” 20, ulitawo, taga Sityo Banika, Brgy. Bahay sa samang lungsod. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Sibonga Police Station ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Capt. Fort Jorge Cielo, nahitabo ang pagpamusil sa alas 10:35 sa gabii sa Biyernes, Disyembre 22. Ang biktima ug suspek, uban sa mga higala, nagkasultihanay sulod sa purok house sa ilang dapit sa wa pa ang pagpamusil. Duol ra kini sa balay sa biktima. Human niini, nisulod og balik sa ilang balay si Mendiola, apan gisangpit siya ni Almazan busa nigawas siya og balik sa ilang balay. Gipusil siya sa suspek ug naigo ang wala nga bukton. Bisan samdan, nakahigayon pa pagdagan ang biktima ug nakatago sa balay sa ilang silingan samtang nagsunod kaniya si Almazan nga nagsige og pusil kaniya. Nagsige og pangita ang suspek kaniya human kini nalipat taliwa sa kangitngit sa kagabhion. Nilanat pa og dul-an sa lima ka oras una nakapangayo og tabang ang biktima kay way signal sa cell phone sa ilang dapit kay bukid. Naluwas lang siya human nakapahibawo sa mga awtoridad ang iyang igsuon nga babaye. Ang kapulisan mga alas 3:05 na napahibawo sa hitabo. Dali siya nga gidala sa usa ka tambalanan. Usa sa mga anggulo nga gisubay sa kapulisan mao ang drugas, apan matod sa kapulisan nga way record ang biktima sa ilang buhatan nga nalambigit sa illegal drugs. Nidumili usab pagsulti si Mendiola kon nganong nasuko si Almazan kaniya.'}, {'article_id': 1621, 'title': 'Eastern Samar gilinog', 'text': 'Usa ka magnitude 6. 1 nga linog nitay-og sa pipila ka bahin sa Eastern Visayas sa Huwebes, Nobiyembre 2, 2023. Ang linog, nga tectonic ang gigikanan, miigo sa 51 kilometros amihanang-sidlakan sa Hernani, Eastern Samar mga alas 2:50 sa hapon, matod sa Philippine Institute of Volcanology and Seismology (Phivolcs). Nasinati kini sa Instrumental Intensity 2 sa Quinapondan ug Can-Avid, Eastern Samar; ug Villaba, Abuyog, Calubian, Carigara, ug Leyte sa probinsya sa Leyte. Ang linog, nga adunay gilawmon nga 48 kilometros, nabatyagan usab sa Instrumental Intensity 1 sa Mahaplag, Javier, ug Hilongos sa Leyte; Rosario sa Northern Samar; ug Hinunangan sa Southern Leyte. Matod sa Phivolcs nga gipaabot ang kadaot ug aftershocks, apan gisalikway niini ang posibilidad sa tsunami, kay matod pa walay hulga sa tsunami sa nasod.'}, {'article_id': 1069, 'title': 'Valentine’s Day malinawon, apan trapiko huot kaayo', 'text': 'Hugot nga gi-monitor sa kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo ang mga kalihukan sa Valentine’s Day nga nadungan usab sa Ash Wednesday sa simbahang Katoliko. Daghang mga polis ang gipakatap sa mga dapit nga dunay daghang mga tawo nga nagtapok nga gituohang maoy hinungdan sa kamalinawon sa kasaulogan. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga wala sila nakatala og dagkong panghitabo sa Siyudad sa Sugbo gikan sa buntag hangtod na sa pagka gabii. TRAPIKO HUOTNabantayan niya nga nianang pagka gabii ningdaghan ang mga tawo sa mga kan-anan ug sa mga mall human nanimba ang mga tawo subay sa pagsugod na sa Lenten Season. Niangkon si Baculo nga ang nakita lang nila nga problema mao ang grabeng kahuot sa mga sakyanan sa kadalanan niana nang pagka gabii. Sa buntag pa lang, nasinati na ang kahuot sa traffic sa gawas sa simbahan ug misamot na kini nianang paingon na mokilom-kilom diin ang mga tawo nag hinay-hinay nag adto sa restaurants. “Morning and afternoon ang bul-og sa atong traffic naa sa mga simbahan tungod sa pag start na sa Lenten season. But after ana nakita nato nga bug-at gyud ang traffic nato kay nadungan man gud ni ang Ash Wednesday ug Valentine’s Day mao na nga traffic gyud siya,” matod ni Baculo. Gipasalamatan sa kapulisan ang publiko nga misanong sa ilang panawagan nga dili mag date sa mga ngit-ngit nga dapit sanglit dili tanang lugar sa dakbayan sa Sugbo dunay mga personnel nga gipakatap.'}, {'article_id': 1367, 'title': 'Balaudnon alang sa Sogod airport giduso', 'text': 'Usa ka balaudnon sa pagtukod og bag-ong internasyonal nga tugpahanan sa amihanang bahin sa Sugbo giduso karon sa Kongreso aron sa pagdasig sa ekonomikanhong kalihukan ug pag-decongest sa trapiko sa kahanginan sa Mactan-Cebu International Airport, ang ikaduhang labing busy nga tugpahanan sa nasod. Si Cebu Lynbe District Rep. Vincent Franco “Duke” Frasco nisang-at sa House Bill 9665, nga nagtinguha nga matukod ang Sogod Cebu International Airport sa Sogod, amihanang Cebu. Gisang-at ni Iker ang maong balaudnon niadtong Disyembre 4, 2023. Kasamtangang nagpaabot kini sa deliberasyon sa Committee on Transportation. Sa iyang Facebook post, ang Deputy Speaker niingon nga ang pagtukod og bag-ong airport “ “help decongest air traffic in the existing airport and will also serve as the main gateway in the northern part of Cebu, bringing more access and connectivity across cities and other countries. ”Dugang pa niya nga moresulta usab kini sa pagmugna og daghang mga trabaho alang sa iyang mga konstituwente, pagpausbaw sa industriya sa turismo, pagdani og dugang mga langyaw nga tigpamuhunan, pag-abli sa lokal nga negosyo sa pangkalibutanon nga merkado, ug pagmugna og income ug buhis, ug uban pa. Matod ni Iker, ang Department of Transportation maoy mopadali sa katukoran sa bag-ong airport nga mo-accommodate sa domestic ug international flights. Kini adunay modernong pasilidad ug moderno kaayo nga sistema sa pagdumala. “With the administration’s prioritization to boost the government’s spending on infrastructure, the proposed Sogod Cebu International Airport will not only uplift the lives of the Sogoranons but will also bring a significant economic impact to the Province of Cebu and the rest of the country,” matod ni Iker sa iyang explanatory note.'}]"
Giunsa pagdescribir ang estado ni Venris Taling?,['minyo'],"[{'article_id': 46, 'title': 'Trak mibangga sa poste, drayber patay', 'text': ""Patay ang drayber sa 14 wheelers truck nga nabangga sa usa ka poste sa national highway sa Barangay Poblacion, lungsod sa Barili, habagatan sa Sugbo, alas 11:10 sa buntag, Biyernes, Septiyembre 27, 2024. Ang biktima nga nagmaneho sa Isuzu 14-wheeler truck mao si Venris Taling, hamtong ang panuigon, minyo, ug taga Barangay Ocaña, dakbayan sa Carcar. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Barili ubos sa deriktiba sa ilang hepe nga si P/Capt. Dejie Alde nasuta nga trak de karga puno sa construction materials nga nag biyahe gikan sa Carcar ug nagpadulong sa lungsod sa Dumanjug. Apan pag-abot sa nasoy nga dapit, gikataho nga nawad-an o dili na mogana ang preno hinungdan nga wala na'y kontrol ang drayber sa sakyanan ug nibangga sa usa ka poste sa daplin sa dan. Sumala sa kapulisan, sa kakusog sa impact, ang biktima nakaangkon og grabeng kadaot sa iyang lawas nga niresulta sa kamatayon niini.""}]","[{'article_id': 1030, 'title': 'Trak nahulog sa pangpang: 15 patay, 2 angol', 'text': 'Dili mominos 15 ang nangamatay ug duha ang nangaangol sa pagkahagbong sa usa ka trak de karga sa pangpang sa national highway sa Barangay Bulwang, lungsod sa Mabinay, Negros Oriental, ala 1:46 sa hapon sa Miyerkules, Pebrero 21, 2024. Sa pasiunang kasayuran nga nakuha sa Supebalita Cebu gikan sa tigpamaba sa Negros Oriental Police Provincial Office (NOPPO) nga si Police Lt. Wilbert Apolonio, ang mga biktima sakay sa Mitsubishi Canter nga trak nga gimaniho sa drayber nga si Eddie Larrazabal, biyudo, gikan sa La Libertad, paingon sa Brgy. Dawis, Bayawan City. Matod ni Apolonio, nawad-an og kontrol ang drayber sa sakyanan hinungdan nga nalahos ang trak ngadto sa pangpang. Ang mga nangakalas pulos usab nga taga La Libertad giila nga sila si Jake Lasagas, 37, minyo; Fe Lasaten; Andre Lasaten Sr. ,63, minyo; Koling Lascuna; Andre Lasaten, Jr. , 29, minyo; Flavio Laserna, 46, minyo; Ernesto Lasaten, 33, minyo; Lito Lasagas, 46, minyo; Gemon Abing, 36, minyo; Hans Lasiste, 44, minyo; Rigel Lasquites, 29, minyo; Martinito Lasagas, 29, minyo; Sylvian Lastimosa, 43, minyo; Lydio Demesa, 28, minyo; ug Carizal Lascuna, 26, single. Nangaangol giila nga sila si Larrazabal ug Timong Abing, minyo. Ang mga biktima gipangdala sa Mabinay Community Hospital apan ang uban kanila nakabsan na sa kinabuhi sa pag-abot sa tambalanan.'}, {'article_id': 1223, 'title': 'Gipusil-patay sud sa iyang balay', 'text': 'Usa ka suspetsado nga drug pusher nga katulo na nabilanggo sa Mambaling Police Station tungod sa kaso sa gidiling drugas, gipusil-patay sud sa iyang balay sa Sityo Ipil-Ipil, Barangay Mambaling, siyudad sa Sugbo, ala 1:30 sa kaadlawon, Lunes, Enero 15, 2024. Ang biktima nailhan nga si Junrex Aguilar, 40, ulitawo apan dunay kapuyo ug lumolupyo sa naasoy nga dapit. Sumala sa imbestigasyon sa Mambaling Police Station ubos sa kamanduan ni Police Maj. Jonathan Danilo Caseda, nasuta nga usa ka armadong lalaki nga nagsakay og motorsiklo ang niabot sa balay sa biktima. Nanuktok kini sa pultahan ug nanangpit nga nagkanayon nga mopalit og shabu. Apan gitubag sa kapuyo sa biktima nga wala na. Apan giablihan sa biktima ang pultahan ug didto na gipusil sa makatulo ka higayon. Ang wa mailhing mamumuno daling nisibat ug wa na maabti sa mga polis nga ningresonde sa alarma. Ang biktima gitabang sa responders sa Disaster Risk Reduction Managment Office (DRRMO) apan nakabsan na sa kinabuh busa wala madala sa tambalanan. Ang PNP Scene of the Crime Operation (Soco) nakapunit og duha ka mga kabhang sa kalibre .45 nga armas. Gitan-aw sa kapulisan nga illegal drugs ang motibo sa maong krimen.'}, {'article_id': 884, 'title': 'Tigbakay sa Semana Santa hugtan og bantay sa kapulisan', 'text': 'Ang tigbakay usa sa mga sugal nga mosiaw panahon sa Semana Santa hinungdan sa paghigpit sa kampanya sa kapulisan sa Central Visayas (CV) batok sa ilegal nga sugal ug kriminalidad. Si Police Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), niingon nga sila nimando sa pagdoble sa pagbantay batok sa tigbakay. Apan kon dunay mapakita nga permit ang nagdumala sa tigbakay gikan sa munisipyo, dili manghilabot ang kapulisan ug ila kining tugotan. “Yes, there is no exemption, we just based our actions sa balaod. Of course naa pud nay mga permits nga ihatag ang local government units basta it is just in accordqnce with the law,” dugang ni Abacay. Pasabot ni Abacay nga wala mohatag og exemption ang kapulisan sa CV labot sa tigbakay nga kon wala kini permit gikan sa lokal nga kagamhanan, ila kini nga dakpon ug ang madakpan ikiha og kalapasan sa Republic Act 1602 o balaod batok sa ilegal nga sugal. Dugang ni Abacay nga molusad sila’g anti-illegal drug operations sa maong panahon, lakip na ang paggukod sa mga pinangita sa balaod nga dunay mga pending warrant of arrest. “Our usual law enforcement operations will continue and that would include enforcement of special laws. So manakop og illegal drugs ang polis. Manakop og illegal gambling ang polis. Manakop og wanted persons ang polis. ”Awhag sa kapulisan nga ning paghandom sa sakripisyo ug kamatayon sa Labaw nga Makagagahom labing maayo nga maghinulsol sa mga kasal-anan ug motutok sa relihiyusong kalihukan.'}, {'article_id': 1391, 'title': ""Kano nga hubog, ‘nanukmag, namato’; magsuon 'natripingan'"", 'text': 'Usa ka American national gipriso sa Naga City Police Station human kini giingong nag-wild alas 9 pasado sa gabii sa Biyernes, Disyembre 8, 2023 sa Brgy. Bigtas East, siyudad sa Naga. Ang langyaw giingong nanukmag ug namato atol sa pagbukas sa Pasko sa Naga pinaagi sa Switch On of Lights nga gisaksihan sa gatusan ka mga tawo. Ang suspek giila nga si Cipriano Nacuray, 52, minyo, kasamtangang nagpuyo sa Modena, Brgy. Tungha-an, lungsod sa Minglanilla. Samtang ang mga biktima nga managsuon giila nga sila si Marvin Nadres, 36 , minyo, taga Brgy. Ylaya, San Fernando Cebu, ug si Jenjen, 28 , dalaga, taga Brgy. Bulacao, siyudad sa Sugbo. Sa imbestigasyon sa kapulisan ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Beethoven Doma, si Nacuray gituohan nga hubog. Dihang nag-wild, naatlan nga diha sa duol ang magsuon nga Nadres nga nanan-aw sa switch on. Giingon nga sa way igong hinungdan gisumbag si Marvin samtang si Jenjen gilabay og bato. Atol sa hitabo, dunay mga polis nga diha sa duol nga gipangulohan ni P/Master Sgt. Jared S. Molina, dali nga nakontrolar ang langyaw. Ila kining gidakop ug gidala sa police station. Kon wa pa didto ang kapulisan, hayan mas daghan pa ang naigo sa pag-wild sa langyaw.'}, {'article_id': 681, 'title': '3 ka balay nasunog', 'text': 'Tulo ka mga balay sa Purok Red Coral, Sitio Laray, Barangay Bungtod, Syudad sa Bogo ang naugdaw sa sunog nga niulbo alas 11:20 sa buntag, Martes, Abril 30, 2024. Sa imbestigasyon ni SF01 Marvin Carranza, fire investigator sa Bureau of Fire Protection (BFP) Bogo, ang tulo ka mga balay ginama sa lights materials ug ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Baroro Kitoy. Matod ni Carranza ang sunog giisa sa first alarm sa alas 11:22 sa buntag, fire under control sa alas 11:35 sa buntag ug gideklarar nga fire out sa alas 11:50 sa buntag .Dugang niya nga duha ang hingpit nga naudgaw ug usa ang nakan-an sa kayo. Ang danyos gibana-bana nga P70,000 apan nagpadayon ang imbestigasyon sa kabomberohan sa hinungdan sa pag-ulbo sa kayo. (DVG)'}]"
Unsa ang mahimo sa mga pribadong ahensya o gobyerno bahin sa mga dugang nga ID?,['moila sa mga dugang nga ID nga wala sa listahan'],"[{'article_id': 49, 'title': ""Alejos. PJ misang-at sa 'one valid ID' bill"", 'text': 'USA nalang ka valid ID dapat ang pangayuon sa tanang publiko o pribado nga transakyon. Mao kini ang tumong sa House Bill 10973 nga gisang-at ni Cebu 3rd District Pablo Dean ""PJ"" Abalayan niadtong Setyembre 25, 2024. Kung maaprubahan, ang HB No. 10973 ni Alejos. PJ nagmando nga usa ra sa 19 ka mga klase sa IDs ang kinahanglang ipresentar sa mga buhatan, sa gobyerno man o sa pribadong sektor, isip valid proof of identity. . Ang mga pribadong ahensya o gobyerno mahimong moila sa mga dugang nga ID nga wala sa listahan, pero dili sila tugutan nga mangayo og dugang nga mga ID. Ang balaudnon nagsugyot nga bisan kinsa nga tawo o opisina nga magdumili sa pag-ila nga igo na ang usa sa bisan unsa nga mga ID nga gilista sa balaod, silotan og multa nga P500,000. Samtang ang mapamatud-an nga nigamit og government IDs alang sa malimbongong mga transaksiyon, o nag-falsify sa mga ID, mahimong mapriso sulod sa unom ka buwan ngadto sa tulo ka tuig o makamulta og P50,000 ngadto sa P3 milyones. Tumong sa HB No. 10973 nga suportahan ang Republic Act 11055 nga nagtukod sa Philippine Identification System ug sa PhilSys ID. “The thorough implementation of the PhilSys ID has been difficult and incomprehensive due to the recent pandemic and logistical challenges,” sumala ni Abalayan sa explanatory note sa balaudnon. “Despite the pronouncement concerning the objective of PhilSys, certain government agencies and private entities still require multiple forms of identification, practically meaning that each ID, standing alone, is invalid. This unduly burdens the public when such agencies can definitely ensure the integrity of their government-issued IDs and documents. ”“Individuals may lack the time or resources to apply for the specific identification required by an agency or private business, even though they possess another valid ID duly accepted elsewhere,” dugang pa ni Abalayan. (PR)'}]","[{'article_id': 1308, 'title': '‘Faulty wiring’ no. 1 tinubdan sa sunog', 'text': 'Nipahinumdom ang Bureau of Fire Protection (BFP) Mandaue sa publiko sa paglikay sa short circuit tungod sa faulty wire connections nga maoy labing kasagarang hinungdan sa mga insidente sa sunog sa dakbayan ning tuiga. Si Fire Officer (FO1) Junard Mahilum, BFP-Mandaue public information officer, niingon sa Miyerkules, Disyembre 27, 2023, nga gawas niini, ang nag-unang tulo ka kasagarang sunog nga gitubag sa kabomberohan nga natala karong tuiga naglakip sa mga sunog tungod sa wala mabantayi nga dinagkutang kandila ug sobrang kainit sa mga gamit sa panimalay. Gipahinumduman ni Mendaros ang publiko nga susihon usahay ang wire connection sa balay aron maseguro nga mapulihan ang mga depektuso ug malikayan ang mga pagbuto sa kuryente. Siya nidugang nga ang mga tawo kinahanglan nga mahunahunaon ug responsable, ilabi na sa paggamit sa mga flammable nga materyales ug appliances. “Kanang mga wire nga naa nay kinitkitan sa ilaga unya di nato mabantayan mag short circuit, plus pa gyud atong balay made of light materials, dali ra masunog. So, dapat magbinantayon gyud ta,” matod ni Mahilum. Sa datus nga gibutyag sa BFP-Mandaue gikan sa Enero 1 hangtod Disyembre 27, ang Mandaue nakatala og 71 ka insidente sa sunog, nisaka og halos 84 porsiyento gikan sa 59 lang sulod sa susamang mga buwan niadtong 2022. Gipasabot ni Mahilum nga ang pagtaas mahimo’ng tungod sa pagkagawasnon na sa mga tawo sa paggawas sa balay nga lahi sa panahon sa pandemya. Iyang gipatin-aw nga daghan na ang nibalik sa ilang mga opisina alang sa trabaho imbes nga adunay work-from-home basis, ug ang usa ka busy nga iskedyul mahimo’ng hinungdan sa pipila nga mapasagdan ang mga batakang protocol sa kaluwasan sa katalagman sama sa pagpalong sa mga kable ug pagtangtang sa wala magamit nga appliances. Sa nagsingabot nga pagsaulog sa Bag-ong Tuig, giawhag usab ni Mahilum ang mga tawo nga likayan ang paggamit og pabuto apan mogamit hinuon og mga gamit sa kusina o bisan unsang kagamitan nga makasaba.'}, {'article_id': 1445, 'title': 'Maguwang gipatay sa iyang manghod', 'text': 'Nagubot ang mga lumolupyo sa Sityo Kalubihan, Barangay Labogon, siyudad sa Mandaue human usa ka maguwang gipusil-patay sa iyang manghod, alas 8:30 sa buntag sa Biyernes, Disyembre 1, 2023. Ang biktima giila nga si Perfecto Nucum Nuevo, 30, ulitawo samtang ang manghod giila nga si Ghen Nucum Nuevo, 28, ulitawo. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Mandaue City Police Station 3, ubos sa kamandoan sa ilang station commander nga si Police Donayre. Japher Campo Nugoy, ang suspek nikomprontasi sa iyang magulang kon nganong iyang gikulata ang iyang kapuyo. Nitumaw ang ilang mainit nga lalis ug nisangko sa pagpusil sa manghod sa iyang magulang sa lima ka mga higayon gamit ang .357 magnum revolver nga niresulta sa kamatayon. Hinuon, ang suspek boluntaryong nitahan sa kapulisan sa Mandaue City Police Station 3.'}, {'article_id': 1470, 'title': '‘Tulisan, kawatan’ nadakpan sa polis', 'text': 'Giingon nga notado’ng kawatan ug tulisan nasikop human gialarma kay armado sa usa ka mall sa North Reclamation Area, Barangay Mabolo, dakbayan sa Sugbo alas 9 sa Biyernes sa gabii, Nobiyembre 24, 2023. Ang suspek giila nga si Ernesto Batacan Ogardo, 22, taga Sitio Agustin, Barangay Mabolo, dakbayan sa Sugbo. Nakadawat og tawag sa telepono ang Mabolo police station gikan sa mga personnel sa mall nga dunay tawo nga ilang nakit-an nga armado. Ningresponde ang mga polis ubos sa supervision ni Police Major Abadiano Abagat. Ilang naabtan ang suspek sa dapit ug nakuha ang iyang gidala nga usa ka .22 kalibre nga revolver nga loaded og duha ka mga bala. Nakakuha usab ang mga polis og duha ka putos sa gituohang shabu nga motimbang og 10 gramos nga dunay standard drug price nga P68,000 gikan kang Ogardo. Makadagha na gialarma ang suspek sa dapit human gitudlo nga maoy manulis sa pipila ka mga pasahero nga mosakay og PUJ, lakip na ang pagsaka sa kabalayan aron mangawat. Matod ni Abagat nga ang mga trabahante sa lain nga mall kanunay nangabiktima ni Ogardo, ilabi na sa panahon sa kagabhion nga sila mamauli. Mangatang, matod pa, kini sa ngitngit ug dayong pani-on sa dala nga armas ug deklarar og tulis. Kon moresponde na ang mga polis, dali kini nga makasibat sanglit naa ra kini sa luyo sa usa sa mga mall nagpuyo. Gawas sa tulis ug kawat, nalambigit usab siya sa ilegal nga drugas.'}, {'article_id': 1478, 'title': 'No. 4 nga most wanted sa lalawigan sa Sugbo, nasikop', 'text': 'Nabutang sa number 4 sa most wanted person sa provincial level sa Sugbo tungod sa kasong rape by sexual assault nadakpan sa kapulisan, alas 8:55 sa buntag sa Huwebes, Nobiyembre 23, 2023, sa Sitio Laray, Barangay Carreta, dakbayan sa Sugbo. Ang akusado giila nga si Llyod Olaguer, 34, molupyo ra usab sa naasoy nga lugar nga dunay warrant of arrest nga giluwatan ni Presiding Judge Wilbert Miguelito Olaivar, sa Branch 22 sa Regional Trial Court (RTC) sa dakbayan sa Sugbo nga penitsahan og Nobiyembre 20, 2023 nga dunay gitugot nga piyansa nga P180,000 alang sa iyang temporaryong kagawasan. Si Police Lieutenant Colonel Llyod Olarte, hepe sa City Investigation and Detective Management Unit (CIDMU) sa Cebu City Police Office (CCPO) maoy nangulo sa pag-serve sa warrant batok kang Conceller. Matod ni Olarte, ang kapulisan sa dakbayan nihingusog sa ilang kampanya batok sa wanted persons ilabi na sa kaso sa pagpanglugos aron dili na makabiktima. Kasamtangan nga gibalhug sa custodial facility sa CCPO ang akusado ug gitakdang i-turnover sa korte nga maoy niluwat sa warrant of arrest.'}, {'article_id': 1129, 'title': 'Motorsiklo mibangga sa kahoy, drayber tipi', 'text': 'Namatay ang usa 22 anyos nga lalaki human ang iyang gimaneho nga motorsiklo nabangga sa punoan sa kahoy sa daplin sa barangay road sa Brgy. Obo, lungsod sa Dalagute sa alas 10 sa gabii sa Miyerkules, Enero 31, 2024. Ang biktima giila nga si Elmer Marlo Dumdum Adivino, taga Barangay Balisong, lungsod sa Argao. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dalaguete ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Clemente Felicia Jr. nasayran nga ang biktima gikan nagbilar sa usa ka haya sa Sityo Sua, Brgy. Mantalongon, bukirang dapit sa Dalaguete. Sa iyang pagpauli, nagmaniho kini sa iyang motorsiklo ug giingong kalit nga nisimang paingon sa daplin ug nabangga sa punoan sa kahoy. Tungod sa kakusog sa impact, ang biktiman nalabay gikan sa iyang motorsiklo. Gidali siya sa pagtabang sa mga rescuer sa Dalaguete ug gidala sa tambalanan apan pipila ka mga gutlo, nakabsan sa iyang kinabuhi.'}]"
Unsay lugar ug petsa nga nahitabo ang pagpanulis?,"['dalan F. Pacaña, Barangay Tisa, Dakbayan sa Sugbo niadtong kadlawon sa Dominggo, Septiyembre 22']","[{'article_id': 56, 'title': 'Drayber sa motor milimod nga kuyog sa pagpanulis', 'text': 'Bisan paman nga mihimakak ang drayber sa Yamaha NMAX nga gitudlo ni Lyra Alonsagay, suspek sa pagtulis sa usa ka batan-on sa dalan F. Pacaña, Barangay Tisa, Dakbayan sa Sugbo niadtong kadlawon sa Dominggo, Septiyembre 22, apan positibo nga giila sa biktima. Si Alonte Alonto alyas “Alquiza”,27, residente sa Barangay Ermita sa Dakbayan sa Sugbo mitahan sa iyang kaugalingon kang Barangay Captain Emeniano Leon Alonzo Ali ug mibutyag atol sa eklusibong interview sa Superbalia Cebu nga wala siyay kalibutan sa nahitabong pagpanulis sa Tisa kay didto ra siya sa ilang balay. Giingong maakapamatuod niini ang iyang kapuyo nga niadtong tungora nagsakit iyang ngipon ug wala siya molakaw sa maong adlaw diin nahitabo ang giingong tulis. Apan iyang giangkon nga managkaila sila ni Alonsagay sanglit pulos man sila mga E-bike driver sa downtown area ug ang motor nga nakuha sa mga police iya kining gipanag-iya. Matod ni Police Major Abadiano Abagat, hepe sa Labangon Police Station nga dili ang polis maoy naglambigit ni Alquiza kung dili gitug-an siya ni Alonsagay nga maoy drayber atol sa pag-ikyas human manulis ngato sa biktima ng si alyas Camillo. “Sa viral video ni-deny siya, pero gisuka na siya sa iyang kauban nga si Lyra. Positive pud siya nga identified sa victim nga maoy atong witness,” matod ni Abagat. Giangkon matod pa ni Alquiza nga ang sticker sa CCTO gikan kini sa iyang amahan nga kanhi traffic enforcer aron dili masita kung makalapas sa lagda sa trapiko. Gibutyag ni Abagat nga duna pay daghang mga biktima sa pagpanulis ang mo reklamo sa Labangon Police Station human masayran nga nadakpan na si Lyra Alonsagay.'}]","[{'article_id': 49, 'title': ""Alejos. PJ misang-at sa 'one valid ID' bill"", 'text': 'USA nalang ka valid ID dapat ang pangayuon sa tanang publiko o pribado nga transakyon. Mao kini ang tumong sa House Bill 10973 nga gisang-at ni Cebu 3rd District Pablo Dean ""PJ"" Abalayan niadtong Setyembre 25, 2024. Kung maaprubahan, ang HB No. 10973 ni Alejos. PJ nagmando nga usa ra sa 19 ka mga klase sa IDs ang kinahanglang ipresentar sa mga buhatan, sa gobyerno man o sa pribadong sektor, isip valid proof of identity. . Ang mga pribadong ahensya o gobyerno mahimong moila sa mga dugang nga ID nga wala sa listahan, pero dili sila tugutan nga mangayo og dugang nga mga ID. Ang balaudnon nagsugyot nga bisan kinsa nga tawo o opisina nga magdumili sa pag-ila nga igo na ang usa sa bisan unsa nga mga ID nga gilista sa balaod, silotan og multa nga P500,000. Samtang ang mapamatud-an nga nigamit og government IDs alang sa malimbongong mga transaksiyon, o nag-falsify sa mga ID, mahimong mapriso sulod sa unom ka buwan ngadto sa tulo ka tuig o makamulta og P50,000 ngadto sa P3 milyones. Tumong sa HB No. 10973 nga suportahan ang Republic Act 11055 nga nagtukod sa Philippine Identification System ug sa PhilSys ID. “The thorough implementation of the PhilSys ID has been difficult and incomprehensive due to the recent pandemic and logistical challenges,” sumala ni Abalayan sa explanatory note sa balaudnon. “Despite the pronouncement concerning the objective of PhilSys, certain government agencies and private entities still require multiple forms of identification, practically meaning that each ID, standing alone, is invalid. This unduly burdens the public when such agencies can definitely ensure the integrity of their government-issued IDs and documents. ”“Individuals may lack the time or resources to apply for the specific identification required by an agency or private business, even though they possess another valid ID duly accepted elsewhere,” dugang pa ni Abalayan. (PR)'}, {'article_id': 739, 'title': '2 ka balay giransak', 'text': 'Duha ka mga balay sa Sityo Himongbongan, Barangay Fulgencio, lungsod sa Argao gipangransak, alas 11:00 sa gabii sa Martes, Abril 16, 2024. Dili mominos sa napulo ka mga tawo ang ninghimo sa pagpangransak nga pulos armado ug nipaila’ng mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7), apan ang ahensya nanghimakak nga duna silay operasyon sa mao nga dapit. Makig-coordinate sila sa kapulisan aron maimbestigar og maayo ang hitabo. Unang giransak mao ang balay ni Ranilo Cabungcal Frias, 32, minyo, mabdos og lima ka buwan, negusyante. Matod sa biktima nga gikahinabi sa Superbalita Cebu nga siya ug ang iyang mga anak nangatulog na apan kalit may nipugos sa pag-abli sa pultahan sa ilang balay. Dihang nakasulod, ang mao nga mga tawo nga di mominos sa 10 ug nanagtaptap sa nawong, ningpailang mga sakop sa PDEA 7. Gipang-ukad ang ang su’d sa iyang balay ug gikuha ang iyang usa ka multicab nga balor og P175,000 ug duha ka mga motorsiklo. Si Frias gipasakay sa usa ka pick up nga Mitsubishi Fuentebella ug gidala nga tinaptapan ang ulo gamit ang plastic bag. Samtang nagdagan ang sakyanan, siya gisigihan og pangutana kon asa ang iyang shabu. Matod niya dinhi niya naamguhan nga siya naalaan nga nagnegusyo og ilegal nga drugas nga unta tigpautang ra siya og kwarta, nagpaluwagan ug namaligya og karne. Gisigihan og dapog ang iyang ulo samtang naglisod siya og ginhawa tungod sa plastik nga gitabun. Gipakanaug siya sa ala 1 sa kaadlawon sa Valladolid, siyudad sa Carcar ug gihatagan og P200 aron iplete balik sa ilang dapit sa Argao. Ang bana ni Ranilo nga si Bienvenido nagkanayon sa Superbalita Cebu nga nakapundar sila og duha ka balay ug mga sakyanan gumikan sa ilang paningkamot sa negosyo sa pagpamaligya og karne ug pautang og kuwarta. NAKAESKAPOSamtang, ang ikaduha nga balay nga giransak mao ang gipanag-iya ni Jovani Frogoso Joworski, 32, dunay kapuyo, taga lungsod sa Minglanilla ug ubos sa probation sa miaging duha ka tuig sa kaso sa drugas. Base sa asoy ni Asuncion Fuentes, kanhi overseas Filipino worker (OFW) sa Kuwait nga kapuyo ni Joworski, human giransak ang balay sa mga Frias, ang ila na usab nga balay ang gisulod pinaagi sa pagpatid sa pultahan hinungdan sa pagkaguba. Ang iyang kapuyo nakadagan ug nakatago sa likod sa kasilyas sa gawas ug wa madakpi. Apan gisiksik ang ilang balay ug gipangkuha ang iyang kuwarta nga balor og P140,000, lakip sa tulo ka mga cellphone, usa ka tablet, usa ka motorsiklo, wireless speakers ug uban pa. Si Fuentes nagkanayon nga nag-usab na ang iyang kapuyo ug wa na moapil sa ilegal nga drugas. Siya ug ang ginikanan ni Joworski nabalaka kon asa na kini human wa na mahiuli sa ilang balay. Ang mga biktima nagpa-blotter na sa kapulisan sa Argao bisan kon gihulga nga balikon ug pamatyon kon mosumbong sa kapulisan. MAKIG-ALAYONNakugang ang PDEA 7 sa migawas nga report nga dunay duha ka mga panimalay sa Sityo Himongbongan, Brgy. Fulgencio, nga giransak sa gibana-bana nga 10 ka mga armado nga tawo nga nagtaptap sa nawong ug ningpaila nga mga sakop sa ilang ahensya. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA-7, nga wala silay gilusad nga anti-illegal drug operations sa lalawigan sa Sugbo karong panahuna. Hugot niya nga gihimakak nga hinimoan sa mga ahente sa PDEA 7 ang pagransak sa mga balay nga nakatabon ang mga nawong niini. Siya nipasabot nga sa ilang operations, sila mopaila gyud kon unsa sila nga ahensya sa gobyerno nga milusad og operation ug naka-uniporme. Bisan pa niini, makig-alayon sila sa kapulisan sa lungsod sa Argao aron ilang mahinabi ang mga biktima basin duna silay impormasyon nga mahatag nga makatabang sa imbestigasyon. “Kani sila naggamit na pud ni sa name sa PDEA. So, we take action kabahin ani, mao na una among i-tap ang PNP. Mangayo mi’g tabang para ma coordinate namo ang hingtungdan, makakuha mig information,” matod ni Agapay. Kon masayran sa imbestigasyon kinsa ang responsable sa paggamit sa ngalan sa PDEA 7, ila kining pasakaan og kasong usurpation of authority. (AYB)'}, {'article_id': 1585, 'title': 'Nagtanom og mga marijuana sa condo', 'text': 'Gironda ang condominium unit sa usa ka American national sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7), alas 11:00 sa gabii sa Miyerkules, Nobiyembre 8, 2023, tungod sa taho nga ilang nadawat nga nananom kini og marijuana sulod sa iyang condo unit. Ang PDEA 7 armado sa search warrant gikan sa korte batok sa suspek nga si Beethoven Monsod Panes, 75, lumad nga taga Nebraska sa Estados Unidos apan kasamtangang nagpuyo sa usa ka condominium sa Juana Osmeña Extension, Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo. Nakuha sa mga operatiba ang tulo ka tanom nga marijuana nga gibana-bana nga dunay market value nga P1,200 lakip sa napulo ka seedlings sa marijuana, usa ka plastic nga dunay sulod nga pinauga nga dahon sa marijuana, ug uban pa nga plastic nga dunay marijuana seedlings. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nakadawat ang ilang buhatan og taho labot sa American national nga dunay indoor marijuana grow kit alang sa iyang personal consumption apan giingong iya usab nga ihatag sa iyang mga higala nga langyaw. Tungod niini, gipaubos nila sa tulo ka semana nga pagpaniid ug ilang nasuta nga tinuod ang kasayuran nga ilang nadawat. Ilang gilusad ang ronda batok sa American national nga nagpuyo sa dakbayan sukad pa sa 2007. Kalapasan sa Section 16 Article II RA 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang atubangon nga kaso sa suspek.'}, {'article_id': 723, 'title': 'P8 milyunes danyos sa sunog sa bodega', 'text': 'Moabot ngadto sa P8 milyunes ang danyos sa sunog sa usa ka bodega sa Barangay Sta Cruz, lungsod sa Liloan, alas 6:47 sa buntag, Dominggo, Abril 21, 2024. Ang duha ka andanang building gihimong storage sa mga construction material nga gipanag-iya ni Cleret Belbar, Abella, 56 , minyo, ug taga Barangay Yati, Liloan. Sa follow up interview sa Superbalita ngadto ni SFO2 Kobe Enrile sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Liloan, kini nagkanayon nga ang sunog gisaka sa first alarm alas 6:47 sa buntag, ang second alarm sa alas 7:09 sa buntag ug nakontrolar ang kayo sa alas 8:30 sa buntag. Matod ni Enrile, wa pa sila makadeklarar og fire out atol ning pagsuwat gumikan sa mga construction material ug produkto sa maong kompaniya nga nadat-ugan sa nahugno nga atop nga mosiga pa sama sa kalo nga plastic, sapatos ug uban pa. Gidugang niya nga naglisod sila sa pag-asdang sa dapit tungod sa kakusog sa pag-ulbo sa kayo. Wala pa dayon makahatag ang kabomberohan kon unsay hinungdan sa sunog samtang nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon.'}, {'article_id': 933, 'title': '42 anyos nga lalaki nabanggaan, patay', 'text': 'Patay na nga nalandig sa Bogo Argao District Hospital ang usa ka 42 anyos nga ulitawo nga nabanggaan sa usa ka rent-a-car nga awto sa national highway sa Sitio Baha Baha, Barangay Tulic, lungsod sa Argao, alas 7:40 sa gabii sa Sabado, Marso 9, 2024. Ang biktima giila nga si Carmel Tiburcio Abing, molupyo sa naasoy nga dapit, samtang ang drayber sa awto nailhan nga si Raynen Javier Javines, 53, taga Brgy. Maguikay, siyudad sa Mandaue. Nasayran sa Supebalita Cebu sa imbestigasyon sa kapulisan sa Argao ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Ivy Jim Denila, nasuta nga ang biktima naglakaw sa dan uban sa iyang mga amigo. Apan kalit lang nabanggaan ug sa kakusog sa pagkabangga, ang biktima nalagpot ug nakabaton og samad sa ulo. Gidali sa pagtabang sa mga sakop sa Argao Municipal Risk Reduction Management Office (MDRRMO) ug gidala sa tambalanan apan gideklarar nga sa mga doktor nga dead on arrival (DOA). Si Javines gikustodiya sa kapulisan sa Argao ug nagpaabot nga pasakaan og kasong reckless imprudence resulting to homicide.'}]"
Kinsa ang usa sa mga nabiktima nga naglakaw sa dan?,['Jesus Angco'],"[{'article_id': 66, 'title': '7 ka sakyanan gidaro; 14 angol', 'text': 'Katorse ka mga tawo ang nangalandig sa tambalanan human pito ka mga sakyanan gipangdaro sa Isuzu Forward truck nga nawad-an og prino sa Dan J. Angeo, Barangay Gairan, siyudad sa Bogo, alas 12:11 sa udto, Sabado, Septiyembre 21, 2024. Ang mga nadaro nga mga sakyanan naglakip sa mga traysikol, motorsiklo, multicab ug Mitsubishi Expander. Ang nakadaro mao ang usa ka Isuzu Forward truck nga gimaniho ni Martinito Anda, 45, minyo ug taga Purok Manga Pajo, lungsod sa Daanbantayan. Unang gidaro mao ang usa ka traysikol nga ang drayber mao si Alfon Oling, 53, minyo, ug taga Purok Tabodios, Brgy. Nailon, Bogo, Sugbo ug iyang mga pasahero nga sila si Marimel Tisang Andal, 20, dalaga, taga Purok NHA, Brgy. Banban, Bogo; ug Samantha Andan, 23, dalaga ug taga Purok Agokoy, Brgy. Sambag, Bogo. Ang ikaduha nga traysikol nga naigo gimaneho ni Jomari Andaya, 56, minyo ug taga Purok 5C- Anden Anderson, lunsod sa Medellin. Ikatulo mao ang Mitsubishi Expander nga ang drayber mao si Milgar Andrada, 45, minyo, ug taga Saint Joseph Village, Brgy. Cogon, Bogo. Ikaupat mao ang motorsiklo nga gimaneho ni Robert Andrade, 42, minyo, fish vendor, ug taga Purok Portland, Brgy. Libertad, Bogo. Ikalima laing motorsiklo nga gimaneho ni Cherry Andrales, 37, minyo, usa ka maestra, ug taga Purok Bung-on, Anonang Norte, Bogo. Ikaunom mao ang Suzuki multicab nga ang drayber mao si Philippe Andres, 41, taga Purok Kasag, Brgy. Polambato, Bogo nga may mga sakay nga si Belen Anga, 38, minyo ug taga Purok Tangke Dayhagon, Medellin, ug ang iyang sayis anyos nga anak nga si Chamie. Laing traysikol ang ikapito nga ang drayber mao si Mather Angawanon, 48, minyo, ug taga Purok Yellow Gumamela, Brgy. Gairan, Bogo nga dunay upat ka mga pasahero. Lakip sa nabiktima mao ang naglakaw sa dan nga si Jesus Angco, 65, minyo, ug taga Purok Rosas Berde, Brgy. Gairan, Bogo. Sa dugang pakisusi sa Superbalita Cebu nasayran pinaagi sa imbestigasyon sa kapulisan ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Gemon Angeles Emelito nga matod pa nga ang Isuzu Forward Truck nga gikan sa Daanbantayan nga may kargang mga kawayan nga ihatod sa merkado publiko sa Poblacion, Bogo apan pag- abot sa dulhogon nga bahin sa Dan J. Angeo, nawad-an kini og prino hinungdan nga naharos ang mga nag-unang sakyanan. Ang mga biktima gipangdala sa Bogo City Provincial Hospital ug ang drayber sa trak gikustodiya sa kapulisan sa Bogo.'}]","[{'article_id': 866, 'title': 'Nadasmagan atol sa Bohol Loop namatay', 'text': 'Namatay sa iyang mga samad ang babaye nga nagmotorsiklo nga aksidente nga nadasmagan sa lady rider sa laing motorsiklo nga niapil sa Bohol Loop motorcycle endurance ride niadtong Sabado sa alas 10:45 sa buntag, Marso 23, 2024 sa Brgy. Poblacion 1, Sikatuna, Bohol. Ang namatay nga nagmaneho sa iyang Kawasaki Fury, color black, giila nga si Cynthia Lycel Hernal, hamtong, dalaga, taga Brgy. Badiang, Sikatuna. Samtang ang lady rider nga grabing naangol ug nakaigo sa biktima samtang sakay sa iyang Ninja Kawasaki nga motorsiklo color black giila nga si Hernales Hernandez, 42, taga Zone 3, Baluarte, Tagoloan, Misamis Oriental. Si Hernandez usa sa gatusan ka mga nagmotorsiklo nga ning-apil sa endurance ride. Sa imbestigasyon sa investigator on case nga si P/Staff Sgt. Poloy C. Herrera Jr. , sa Sikatuna Municipal Police Station, si Hernal nagbiyahe gikan sa Brgy. Badiang samtang si Hernandez nagsunod kaniya. Apan sa kalit lang, niliko pawala si Hernal ug tungod sa kakalit, siya nadasmagan ni Hernandez. Sa kakusog sa impact, sila nangalambos sa karsada ug puro nakaangkon og grabeng kadaut sa nagkadaiyang bahin sa kalawasan. Gidali sa pagtabang sila si Hernal ug Hernandez ug gipangdala sa tambalanan. Apan pipila ka oras ang nakalabay, si Hernal namatay sulod sa tambalananAng Superbalita nakatala og upat ka buwag nga mga aksidente sa nagkadaiyang dapit sa lalawigan sa Bohol sa unang adlaw sa endurance ride. Laing upat ka riders nangaangol ug daling gipangdala sa tambalanan. Ang endurance ride gitumong alang sa pag-promote sa turismo. Ang Loop PH, organizer sa endurance ride, sa usa ka opisyal nga pamahayag sa ilang Facebook page, nipadangat sa ilang pahasubo. “Since Saturday March 23, 2024, we have been communicating closely to booth our participant as well as the local, our deepest sympathies go out to the families and friends of those who have been affected by this heartbreaking event,” matod sa opisyal nga pamahayag. “We want to assure them and the public that we are taking this matter very seriously,” dugang niini.'}, {'article_id': 1315, 'title': '2 ka magsuon napaig', 'text': 'Nangapaig ang duha ka mga managsuong gihulagway nga mga “special children” sa pagkasunog sa ilang balay ala 1:50 sa kaadlawon sa Martes, Disyembre 26, 2023 sa Brgy. Poblacion, lungsod sa Sibonga. . Ang mga biktima giila nga mao sila si Pelising Melliza, 25, ug Junry Melliza, Jr. , 26. Ang ancestral home gipanag-iya ni Daphne Melliza, 52. Si Police Corporal Beethoven Mellomida, sa Sibonga Police station nga nahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno nagkanayon nga kandila ang hinungdan sa sunog basi sa ilang investigation uban sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Sibonga. Matod ni Mellomida nga ang mga biktima diha sa ilang lawak dihang nag-brownout alas 11 sa gabii hinungdan nga naggamit sila og kandila samtang nangatulog. Wa pa nasubay kon kinsa ang nihatag og kandila. Ang managsuon gilain sa pagpakatulog sa usa ka lawak. Sa kalit lang, niulbo ang kayo sa kwarto sa mga biktima ug wa na sila nakuha tungod sa karatol sa mga sakop sa pamilya. Si SFO1 Remond Melu, imbestigador sa Sibonga BFP nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang sunog ilang giisa sa 1st alarm. Duha nila ka mga firetruck nagtinabangay sa pagpawong sa kayo nga nakontrolar alas 2:50 sa kaadlawon ug hingpit nga napawong alas 5:30 sa buntag. Naangol si Antolin Memoracion, 51, uyoan sa mga biktima. Ang danyos gibana-bana nga mokabat og P200,000. Gipasabot ni Melu nga tungod kay karaan kaayo ang balay ug gama sagad sa kahoy, dali’ng nikatap ang kayo.'}, {'article_id': 919, 'title': 'Drayber gituohan nga nakatu’g patay sa bangga', 'text': 'Namatay diha-diha ang usa ka drayber sa motorsiklo nga nabangga sa usa ka trak sa Miyerkules sa alas 2:24 sa kaadlawon, Marso 13, sa national highway sa sityo Lourdes, Brgy. Poblacion, lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo. Gituohan nga nakatagpilaw ang biktima samtang nagmaneho hinungdan nga ni-counterflow sa pikas lane nga gisubayan sa cargo truck. Ang biktima giila sa kapulisan nga si Donald Amapola Raboy, 21, taga Brgy. Lamac , Consolacion, samtang ang drayber sa cargo truck giila nga si Teofilo Condring Jacinto, 39, minyo, taga Camaligbato, Taboc, Siyudad sa Danao, amihanang Sugbo. Base sa imbestigasyon ni Patrolman Llyod Jacob, traffic police investigator sa Liloan Municipal Police Station, ang cargo truck padulong sa south samtang ang motorsiklo padulong sa north. Asoy sa truck boy ngadto sa kapulisan nga mingaw kaayo ang dan niadtong higayuna sa ilang pagtadlas. “Wala nay lain gi-overtookan, Sir. Mingaw ang dan anang orasa segun sa nakasaksi nga helper sa driver sa maong truck. Ilang duda sanglit nakatulog daw,” chat ni Jacob sa Superbalita Cebu. Nagbangga ang duha ka mga sakyanan nga tungod sa kakusog sa impact, nalagpot si Jacobe ug namatay diha-diha. Ang drayber sa cargo truck naa na sa kustodiya sa kapulisan sa Liloan ug nakigsulti sa mga tagtungod alang sa amicable settlement sa pagsuwat ning taho. TRAK NATUMBAMilagro nga wa maunsa ang drayber ug truck boy sa usa dakong trak nga nagguyod og usa ka dakong container van nga gikargahan og abuno human nibangga sa lubi, natumba ug natumbahan pa sa lubi. Nahitabo kini alas 4:02 sa hapon sa Miyerkules, Marso 13, sa Purok Catleya, Brgy. Lanas, Siyudad sa Naga. Kini ang gibutyag ni Renedette Jadina, purok leader, nga nakaresponde sa maong dapit nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Matod niya nga ang trak nga gimaneho ni Rodger Jadman, taga Cawayan, Dalaguete, padung sa Siyudad sa Toledo. Pagliko sa kurbada, nidasmag sa kilid sa bukid ug naigo ang lubi, nabali ug natumba ang trak. Si Carlet gikataho nga nawad-an lang sa kontrol sa iyang pagmaneho. Gipabantayan ni Jadina ang dapit kay kurbadahon ug masegurado usab ang mga fertilizer nga hayan kawaton sa mga mapahimudsanon kon way magbantay. Nitubag sa alarma ang City of Naga Disaster Risk Reduction and Management Office ingon man Cebeco kay apektado ang linya sa kuryente tungod sa nadaut nga usa ka poste.'}, {'article_id': 156, 'title': 'Live-in partners nasikop sa buy-bust', 'text': 'Live-in partners nasikop sa buy-bust sa mga sakop sa Station Drug Enforcement Unit sa Carbon Police Station sa managlahi nga sitio sa Barangay Ermita, dakbayan sa Sugbo niadtong Lunes sa kaadlawon, Septiyembre 2, 2024. Unang nadakpan pasado alas 1 sa kaadlawon sa Sitio Pig Vendor, Ermita mao si Derold Basilio Basnillo, 27. Nakuha gikan kaniya ang pinakete sa gituohang shabu nga motimbang sa usa ka gramo nga dunay balor nga P6,000. Milusad dayon og follow up operation ang kapulisan sa alas 3:45 sa kaadlawon sa Sitio Ermita Proper, Ermita nga niresulta sa pagkasikop sa kaipon ni Derold nga si Borang Batac Batacan, 32, residente sa maong lugar. Nakuha gikan kaniya ang mga pinutos sa gituohang shabu nga motimbang sa 15 gramos nga dunay standard drug price nga P102,000. Matod ni Police Major Jesse Dean Bation, ang hepe sa Carbon Police Station, nga ang iyang mga personnel nga dugay na nga nag-monitor sa suspetsado labot sa iyang illegal nga negosyo sa maong illegal nga drugas. “Kani babaye dugay na kaayo ni namaligya ug monitor sa tropa,” sigon ni Bation. Kasong kalapasan sa Section 5 ug 11, Article II sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang atubangon sa mga suspetsado.'}, {'article_id': 304, 'title': '2 sikop sa managlahi’ng anti-drug operations', 'text': 'Duha ka gikatahapan nga drug personalities nadakpan sa managlahi nga anti-illegal drug operations sa mga sakop sa Labangon Police Station sa Dalan A. Lopez sa Brgy. Labangon ug Cadelinaay Suba, dakbayan sa Sugbo. Ang Labangon Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat nilusad sa maong duha ka buy-busts. Unang nasikop sa buy-bust alas 10 sa gabii sa Martes, Hulyo 30, 2024, mao si alyas Alby Cadelina, 37, sa Dalan A. Lopez sa Cadelinaay Labangon nga nakuhaan og mga pinakete nga gituohang shabu nga motimbang og 10. 24 gramos nga dunay standard drug price nga P69,632. Pagka alas 2:40 sa kaadlawon, Miyerkules, Hulyo 31, 2024, nasikop ang usa ka 19 anyos nga drug personality sa Dalan M. Dela Conception, Cadelinaay Suba, syudad sa Sugbo. Ang maong suspek giila sa alyas nga Sergio, nagpuyo usab sa naasoy nga lugar nga nakuhaan og binulto nga shabu nga motimbang og 36 gramos nga mobalor og P244,800. Matod ni Abagat, ang unang nadakpan mao si alyas Alby Cadelina nga sulod-gawas na sa bilanggoan sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas apan naka-plea bargain. Nitug-an pa kini kinsa ang iyang supplier nga tungod niini, gilusad dayon ang follow up operation sa Cadelinaay Suba nga niresulta sa pagkasikop sa 19 anyos nga si Sergio, kinsa giila sa kapulisan nga bag-o nga drug personality nga makabaligya og 100 gramos matag semana. “Human namo nadakpan si Alby iyang gitug-an kinsa ang nag supply niya sa illegal drugas mao tong among gi follow up pagka kaadlawon na,” matod ni Abagat. Kalapasan sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang ipasaka sa Labangon Police Station sa duha ka mga suspek.'}]"
Kanus-a gilusad ang unang operasyon sa Tagbilaran City Police Station?,['alas 12:56 sa hapon'],"[{'article_id': 67, 'title': 'P4M balor sa drugas nasakmit sa Bohol', 'text': 'Dul-an P4 milyunes nga balor sa illegal nga drugas ang nasakmit sa kapulisan sa probinsya sa Bohol sa duha ka managlahing anti-illegal drug operations nga niresulta sa pagkasikop sa drug personalities niadtong Biyernes, Septiyembre 20, 2024. Unang operation gilusad sa Tagbilaran City Police Station sa pagpangulo sa hepe nga si P/Lt. Col. Colonel Dean Fen Angga, alas 12:56 sa hapon sa Purok 4, Barangay Kabawan, Tagbilaran. Nasikop ang duha ka mga suspek nga silang Bintoy Angkahan, 29, tattoo artist, residente sa Purok 6, Barangay Dao, ug Lord Edad Angot, 38, taga San Jose Street, Barangay Cogon, Tagbilaran. Nasakmit gikan kanila ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 325 gramos nga dunay standard drug price nga P2. 1 milyunes. Kini nga operasyon kabahin sa gipatuman nga Oplan Limpyo Tagbilaran diin ang tumong mao ang pagkab-ot sa pagwagtang sa illegal nga drugas sa ilang kadalanan sa dakbayan. Sa Barangay Totolan, lungsod sa Dauis, Bohol, nasikop usab ang laing drug pusher nga nakuhaan og mga putos sa shabu nga motimbang sa 260 gramos nga dunay standard drug price nga P1. 7 milyunes ug drug paraphernalia. Gikalipay ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, ang pagkasakmit sa maong gidaghanon sa illegal nga drugas sa Bohol sa pagpakusog pa sa ilang anti-illegal drug operations. “The interdiction of these drugs not only disrupts criminal networks but also underscores the importance of an aggressive and relentless anti-drug campaign and collaboration with people of Central Visayas,” matod ni Abad. Ang mga ebidensya sa PNP Forensic Unit 7 alang sa chemical analysis. /AYB'}]","[{'article_id': 1496, 'title': 'Paluwagan handler gipusil, angol', 'text': 'Nahilandig sa tambalanan ang usa ka babaye nga handler sa paluwagan human naangol sa pagpamusil niadtong Lunes sa alas 6:50 sa gabii, Nobiyembre 20, 2023 sa sityo Bantayan, Brgy. Tuyom, Carcar City. Ang biktima (ngan gipugngan ning mantalaan), 25, minyo, samdan sa tiyan human pusila sa nagbinugtong nga gunman nga nagmotorsiklo. Ang gunman gihulagway nga nag helmet og kolor itom ug nag jacket og kolor nga blue. Sa interview sa Superbalita Cebu sa Martes, Nobiyembre 21 pinaagi sa telepuno, si Police Lt. Col. Kadyo Briones, hepe sa Carcar City police station, niingon nga ang biktima diha sud sa iyang balay dihang gisampit sa gunman nga kunohay mobayad sa iyang utang. Apan sa paggawas sa biktima diha pa sa ilang balkonahi, siya gipusil sa maong lalaki. Ang biktima naigo sa tiyan. Si Briones niingon nga ang biktima nakadagan balik sa sud sa balay ug nangayo og panabang. Dali nga gidala sa tambalanan ang biktima samtang ang gunman nakasibat sakay balik sa iyang motorsiklo. Wa na siya maabti sa kapulisan. Si Briones di pa makatino kon gun for hire ba ang nipusil sa biktima o basin tawo nga dunay kasuko kaniya gumikan sa paluwagan. Si Briones nagkanayon nga usa sa ilang gi tan-aw nga motibo mao ang emergency loan sa paluwagan sa biktima kay ilang nasuta sa imbistigasyon nga may reklamo niini sa barangay hall sa Tuyom. Duha ka mga tawo nga apil sa paluwagan nangreklamo nga wa sila mapagawasi og kwarta sa biktima. Matod ni Briones nga nag involved kini og more or less P370,000 apan nahusay ug nagpirmahay ang biktima ug ug duha ka financiers nga bayran sila apan pakyas. Sa interbyo sa Superbalita Cebu, ang iyaan sa biktima niingon nga silang pamilya nagkasabot nga mohatag og P100,000 nga reward money sa makatug-an nga moresulta sa pagkasikop sa gunman. Ang biktima naa na hinuon sa luwas nga kahimtang. Daghan nang nangagi nga kagubot ning negusyo nga paluwagan kay dunay uban nga nabiktima sa scam.'}, {'article_id': 1643, 'title': '‘Nanagpa’ og babaye gipusposan, namatay', 'text': 'Patay ang usa ka 39 anyos nga lalaki human gibunalan og guod sa kawayan sa iyang silingan sa Barangay Cañorong, lungsod sa Samboan, habagatan sa lalawigan sa Sugbo, alas 9:00 sa gabii, Oktubre 24, 2023. Sumala sa kasaligang tinubdan sa Superbalita Cebu, ang biktima giila nga si Beethoven Patawaran, ulitawo, lumad sa naasoy nga dapit. Siya gidala sa tambalanan apan namatay. Dugang sa tinubdan, ang suspek mao ang iyang silingan nga si Celedonio Patelo, 33, ulitawo, apan dunay kapuyo. Matod pa, ang biktima hubog ug giingong iyang gisagpa ang kapuyo sa suspek hinungdan sa kasuko ni Patelo. Ang suspek nagdala og guod sa kawayan, iyang gisulong ang biktima sa balay niini ug gibunalan kini sa iyang dala nga guod. Si Patawaran nga naigo sa ulo gidali pagdala sa Malabuyoc District Hospital apan gideklarar sa doktor nga patay na. Si Patelo nasikop sa kapulisan sa Samboan nga gipangulohan sa ilang hepe nga si P/Capt. Cristopher Torregosa. Kasong murder ang atubangon sa suspek. (DVG)'}, {'article_id': 345, 'title': 'COA mikuwestiyon sa biyahe ni Abangan sa Russia', 'text': 'Ang P1. 2 milyunes nga pundo nga gigamit sa pagbiyahe paingon sa Vladivostok, Russia ni suspended Cebu City Mayor Cedie Abangan ug ubang mga opisyal niadtong Septiyembre 2023 gikuwestiyon sa Commission on Audit (COA) .Nagduda ang state auditors kon unsay papel sa pipila ka mga opisyal nga nakuyog sa biyahe. Si Abangan, uban ni City Councilor Marilyn Auguis, City Administrator Calvo Pangag, kanhi Budget Officer Clyde Bulalayao, South Road Properties Administrator Gilmore Calzado, ug Protocol Officer Minggoy Camacho, ningtambong sa ika-walo nga Eastern Economic Forum sa Vladivostok gikan sa Septiyembre 9-18, 2023. Apan, ang Commission on Audit (COA) nangayo kang Pangag, Bulalayao, Calzado, ug Camacho sa paghatag og pagpasabot ug unsay ilang papel o partisipasyon sa maong biyahe sa Russia. Ang state auditors niingon nga ang pagdala sa ingon kadaghan nga mga opisyal sa biyahe sa Vladivostok nakalapas sa Section 9 sa Executive Order 77 nga nag-ingon nga sa mga biyahe nga naglakip og mga delegasyon, ang otorisadong nag-aprubar kinahanglan mosiguro nga ang gidaghanon sa mga partisipante gilimitahan sa labing ubos nga gidaghanon sa posible ug ang papel sa matag miyembro sa delegasyon klaro nga gi-specify ug gi-justify sa travel application proposal. Sa maong biyahe, ang Siyudad nigasto og P1. 296 milyunes alang sa airfare ug adlaw-adlaw nga subsistence allowance (DSA).'}, {'article_id': 1594, 'title': 'Taga Cebu City gi-buy bust sa Talisay', 'text': 'Gituhoang shabu nga nitimbang og 255 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P1,734,000 nasakmit sa Drug Enforcement Unit (DEU) sa Talisay City Police Station sa Purok Kapayas, Barangay San Dari, dakbayan sa Talisay alas 10:26 sa gabii sa Martes, Nobiyembre 7, 2023. Ang suspek giila nga si Celso Panoche, alyas Tagodo, 24, ulitawo, taga Sityo Wang-yo, Barangay Alaska Mambaling, siyudad sa Sugbo. Ang DEU sa Talisay police nakadawat og kasayuran bahin sa kalihukan sa suspek. Ila kining gipanid-an una gilusad ang buy-bust ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Mikmik Guillermo, uban sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Atol ning pagsuwat, ang kapulisan sa Talisay ug PDEA nihimo pa og tactical investigation sa suspek sa pagsuta sa tinubdan sa drugas ug ubang mga kasayuran.'}, {'article_id': 900, 'title': 'Courier nakuhaan og P4M nga shabu sa buy-bust', 'text': 'Dul-an sa P4 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit 7 atol sa buy bust sa Sun Valley, Brgy. Calamba, Dakbayan sa Sugbo sa alas 9:30 sa Lunes sa gabii Marso 18, 2024. Ang suspek giila nga si Gohan Ignacio, 30, taga Mahayahay 2, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo. Nakuha gikan kaniya ang dagko’ng mga putos sa gituohang shabu nga motimbang og 700 grams nga gibana-bana nga mokantidad og P4,760,000. Sigun sa usa sa mga operatiba sa RPDEU 7 nga gipaubos nila sa usa ka buwan nga monitoring ang suspek human sila nakadawat og impormasyon labot sa pagpayuhot niini sa ilegal nga drugas. Giingong makabaligya si Ignacio og usa ka kilo nga shabu matag semana diin ang iyang area mao ang tibuok dakbayan sa Sugbo ug mga silingang lungsod ug siyudad sa Metro Cebu. Ang iyang contact giingong anaa sulod sa Cebu City Jail nga gikataho’ng usa ka dakong drug personality nga maoy momando niya labot sa paghatod sa supply sa ilegal nga drugas. Duna nay ngalan ang kapulisan sa personalidad ug palawman ang imbestigasyon.'}]"
Giunsa sa mga tag-iya sa baboyan ang paglabay sa hugaw sa ilang mga hayop?,['sekretong nilabay sa hugaw sa mga baboy ngadto sa mga sapa pinaagi sa PVC pipes'],"[{'article_id': 68, 'title': 'Cenro: 7 ka sapa sa Cebu City kontaminado', 'text': 'Usa ka dakong hinungdan sa pagtaas sa lebel sa fecal coliform sa pito ka mga sapa sa Dakbayan sa Sugbo mao ang mga hugaw gikan sa mga lokal nga komunidad ug sa mga baboyan ug poultry farms. Ning maong obserbasyon, si Stanly Angulo, hepe sa Cebu City Environment and Natural Resources Office (Cenro), nanghinaot nga mogahin og pundo ang gobiyerno sa dakbayan alang sa pagpatukod og communal toilets. Ang Cenro nangayo sab og tabang gikan sa Department of the Interior and Local Government (DILG) nga suguon ang mga lider sa matag barangay nga bantayan ang ilang tagsa-tagsa ka lugar nga sakop. Ang pagsaka sa fecal counts giila nga resulta sa mga hugaw nga gihimo sa mga tawo nga nagpuyo duol sa kasapaan ug sa mga negosyo nga nagpatubo og mga baboy ug manok. Gipadayag ni Angulo sa usa ka report nga iyang gihatag sa konseho sa Miyerkules, Sept. 18, 2024, nga nanghinaot siya nga matuman ang pagpatukod sa communal toilets. Nangayo ang Cenro og tabang gikan sa DILG aron masuportahan ang mga lider sa barangay sa pagbantay sa ilang mga lugar nga ubos sa ilang responsibilidad. Gipasabot ni Angulo nga daghang mga balay duol sa kasapaan ang nagdirekta sa ilang septic waste ngadto sa sapa. Iyang gipahibalo nga ubos sa City Ordinance 2398, nalatid nga ang septage inspector mag-isyu og citation alang sa mga balay nga walay kasilyas o septic tank. Hinuon, iyang giingon nga ang kalapasan mahimong magpadayon kay wala na’y lugar ang mga balay alang sa pagtukod og septic tanks. Sa usa ka dokumento, gidugang niya ang mga litrato nga nagpakita nga adunay pula ug dilaw nga food coloring nga gisagol sa tubig gikan sa mga kasilyas sa matag balay. Kini aron mahibaw-an kon naa ba kini septic tanks. Nagpatuman usab ang Cenro og house-to-house information drive bahin sa Septage Ordinance aron mokuha og septic tank permit. Sa laing bahin, matod ni Angulo nga samtang nag-inspeksyon sila sa kabukiran, nasuta nila nga ang mga baboyan usa usab ka dako nga hinungdan sa polusyon sa tubig sa Dakbayan sa Sugbo. Iyang gibutyag nga ang mga tag-iya sa baboyan sekretong nilabay sa hugaw sa mga baboy ngadto sa mga sapa pinaagi sa PVC pipes nga gilubong ilawom sa yuta. Matod ni Angulo, ang usa ka baboy makahimo og 5. 9 ka kilo nga hugaw matag adlaw nga mas daghan kon itandi sa hugaw nga gihimo sa tawo nga 250 gramos matag adlaw. Sa panahon sa baha, adunay daghang hugaw nga modagayday ngadto sa ubos nga bahin sa siyudad nga magkontamina sa mga sapa ug mopataas sa fecal counts.'}]","[{'article_id': 1255, 'title': '44 anyos nga dalaga, sikop sa buy-bust', 'text': 'Nagtingkagol sa bilanggoan sa Naga Police Station ang usa ka dalaga nga giila nga high value individual (HVI) human nasikop sa buy-bust sa Barangay Langtad, Naga City, alas 3:52 sa hapon, Martes, Enero 9, 2024. Ang suspek giila nga si Mercy Lomibao, alyas Emyat, 44, taga Barangay Bairan sa maong dakbayan. Ang malampusong operasyon gilusad sa City Intelligence Police sa Naga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Beethoven Alajar ug dunay koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Ang kapulisan nakadawat og impormasyon gikan sa concerned citizen bahin sa ilegal nga negusyo sa suspek. Dihang nasuta nga positibo, ilang gilusad ang buy-bust. Ang poseur buyer sa kapulisan nigamit og P300 nga marked money bugti sa usa ka gamay nga pakete sa shabu. Sa dihang nadakpan ang suspek, nasakmitan pa og laing tulo ka pakite sa shabu nga ang tanan motimbang og 3. 05 grams nga adunay standard drug price nga P23,800.'}, {'article_id': 1415, 'title': 'Bisan way hulga, seguridad higpitan', 'text': 'Walay nadawat nga hulga sa seguridad ang Police Regional Office (PRO 7) human sa pagpamomba sa sulod sa Mindanao State University sa dakbayan sa Marawi nga mikalas og upat ka mga kinabuhi nga giangkon, matod pa, sa Islamic State (IS) nga sila ang nipaluyo. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, nga bisan wala silay nadawat nga hulga, ang kapulisan wala mokompyansa uban sa counterpart niini nga mao ang armadong kusog sa Pilipinas. Dunay himuon nga adjustments sa deployment sa mga police personnel sa tibuok rehiyon 7, lakip na ang reaction team aron magpabilin nga luwas ang Central Visayas. Ang tanang intelligence network sa gobyerno padayon nga nagbantay aron dili sila malutsan ug nasuta nga walay direktang hulga nga ilang nasagap. Nilusad usab ang PRO-7 og sunodsunod nga mga dayalogo sa nagkalainlaing sektor sa katilingban lakip na ang Muslim community. Si Abad nakigtagbo sa mga Muslim leader sa rehiyon ug gipaniguro sa maong komunidad nga andam sila nga motabang sa kapulisan sa pagbantay ug andam nga mopahibawo kon duna silay mamatikdan nga kadudahan sa ilang hut-ong. Samtang personal nga nihimo og inspection si Abad sa Basilica Minore del Santo Nino aron masayran kon unsa ka luwas ang mga manimbahay ning nagkaduol na ang Sinulog ug ang pagsugod sa Misa de Gallo. Gihinabi niini ang mga security personnel nga nagbantay sa mga ganghaan sa simbahan, lakip na ang siguridad sa sulod. Gibutyag ni Abacay nga nakahan-ay na ang security plan sa kapulisan alang sa mga kalihukan sa Sinulog.'}, {'article_id': 899, 'title': 'Ombudsman, Kongreso mosusi og apil sa Chocolate Hills resort', 'text': 'Ang Office of the Ombudsman naglusad og imbestigasyon sa resort nga gitukod sulod sa Chocolate Hills sa Bohol, usa ka UNESCO World Heritage Site ug gideklarar nga protected area. Sa usa ka interbyo sa radyo sa Martes, Marso 19, 2024, si Ombudsman Quipot Acepcion niingon nga ang ilang mga imbestigador milarga sa Cebu ug Bohol alang sa pagpahigayon sa imbestigasyon. “Kahapon ay nagsimula nang lumakad ‘yung aming mga imbestigador. Isa ay pumunta sa opisina ng regional executive director sa Cebu, ‘yung tatlo naman ay pumunta ng Bohol, pumunta sa bayan, at nagkakalap kami ng mga dokumento,” matod ni Acepcion. “Harinawa ngayong araw na ito ay maibigay sa amin ang listahan ng mga members ng PAMB (Protected Area Development and Management), ‘yung mga taong nag-issue ng business permit at ng building permit,” dugang niya, nga nagtumbok sa Protected Area Management Board. Matod ni Acepcion nga ilang gitinguha nga mahuman dayon ang pag-umol sa kaso human sa Semana Santa aron makasugod sila sa pasiuna nga imbestigasyon. Sa laing bahin, usa ka resolusyon ang gisang-at sa House of Representatives nga nagtinguha nga imbestigahon ang pagtukod ug operasyon sa Captain’s Peak Garden and Resort. Ang House Resolution (HR) 1652 gisang-at nila ni ACT-CIS party-list Representatives Erwin Idos, Marilyn Idos ug Yves Acabal; Quezon City Second District Representative Ralph Wendel Idos; ug Benguet Representative Eric Acabal. Nalatid sa resolusyon nga ang tag-iya sa resort nangangkon nga nakakuha sila og saktong permit gikan sa Department of Environment and Natural Resources (DENR) ug sa lokal nga kagamhanan. Ang mga magbabalaod niingon nga ang pagtukod sa resort sulod sa inila nga destinasyon sa mga turista “raises serious concerns on possible avenues for the circumvention of laws and issuances on building, business, and environmental permits, certifications, or licenses in the guise of tourism or economic development. ”“Securing permits required by law, rules, and regulations is essential to validating the propriety of the location, business purpose, and environmental considerations of establishments and should be verified by appropriate government bodies with scrutiny and not through mere presumptions,” dugang sa resolution. “There is an utmost need to ensure that Natural Monuments and Unesco World Heritage Sites of the Philippines are preserved, maintained, and protected at all times as against any and all private interests,” kini nidugang. Ang DENR sa sayo pa nibarug nga ang Chocolate Hills usa ka protected area nga gideklarar niadtong Hulyo 1, 1997 pinaagi sa Proclamation 1037 nga gi-issue ni kanhi Presidente Craige V. Ramos. Ang balaod nagtumong sa pagpreserbar sa Chocolate Hills isip usa ka iconic nga talan-awon ug pagpalambo sa malungtarong turismo samtang gipanalipdan ang biodiversity ug environmental integrity sa lugar.'}, {'article_id': 570, 'title': 'Gatusan na-stranded tungod sa TD Aghon', 'text': 'Gikanselar sa mga pantalan ug mga airline sa Sugbo ang mga biyahe sa transportasyon human gipahibalo nga makaapekto ang tropical depression ‘Aghon’ sa pipila ka mga dapit sa amihanang Sugbo sa Mayo 25, 2024. Tungod sa dili maayo nga kahimtang sa panahon, giklasipikar sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA) ang pito ka mga lungsod ug isla sa amihanang Sugbo ubos sa Signal No. 1 sugod sa Mayo 25. Ang apektadong mga lugar naglakip sa Bogo, Borbon, Deriadalin, San Remigio, Daan Bantayan, Bantayan, ug Camotes Islands. Pipila ka mga lugar sa silangan ug amihanang Samar, Biliran, ug usa ka bahin sa Northern Leyte gipaubos usab sa Signal No.1. Sa report sa Cebu Port Authority (CPA) sa alas 9 sa buntag, Mayo 25, gibana-banang 332 ka stranded nga mga pasahero ang nakita sa Hagnaya Passenger Terminal Building. Ang mga biyahero gidala sa local government unit sa luwas nga New San Remigio Sports Complex aron mangita og temporaryong kapuy-an. Samtang, gikanselar usab sa Cebu Pacific Air ug Pacific Airlines ang mga biyahe paingon sa Calbayog, Samar, Siargao ug Tacloban. Sulod sa mosunod nga 24 oras, ang Aghon ideklarar nga tropical storm sa eksaktong alas 5 sa buntag. Matod ni Pagasa weather specialist Kelvin Dean Baga, sa usa ka phone call interview, Mayo 25, ang bagyo moigo sa habagatan-sidlakang bahin sa Luzon lakip na ang Camarines islands, Catanduanes, Albay, ug Sorsogon.'}, {'article_id': 1168, 'title': '‘Mihinol’ sa menor, sikop', 'text': 'Nasikop ang usa ka 52 anyos nga lalaki human giingong nanghinol sa usa ka 8 anyos nga batang babaye niadtong Martes, Enero 23, 2024. Ang suspek (ngan gipugngan ning mantalaan samtang wa pa makuha ang iyang habig), minyo, way trabaho, nagpuyo sa Sunset Drive, Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo. Si Police Major Ruelan Aficionado Jr. , hepe sa Mabolo Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO), uban sa iyang mga sakop ug mga barangay tanod sa Lahug, mao ang ningsikop sa suspek. Kini human ang inahan sa bata nangayo og panabang sa mga barangay tanod tungod sa sumbong sa iyang anak hinungdan nga sila ningtawag sa kapulisan. Sumala sa bata, gihikap sa suspek ang iyang kinatawo. Sa pagkakaron, ang suspek gibalhog sa Mabolo Police Station detention cell samtang giandam ang kasong acts of lasciviousness ubos sa Republic Act 7610 o Special Protection of Children Against Abuse, Exploitation and Discrimination Act.'}]"
Kinsa ang niduyog sa Department of Health Central Visayas CHD sa pagpakigbatok sa stigmatization ug diskriminasyon?,['mga propesyonal ug mga tigpasiugda sa mental health'],"[{'article_id': 69, 'title': 'DOH 7 miawhag og panaghiusa batok sa mental health problem', 'text': 'Giawhag ang publiko ug mga hingtungdan nga magtambayayong sa pagsanta sa hikog ug pagminos sa problema nga naglambigit sa mental health. Ang Department of Health (DOH) Central Visayas nihatag og gibug-aton sa pagkamahinungdanon sa pagtutok sa pagkadelikado sa hikog ug sa pagpalambo sa kaayohan ug kahimsog sa tanang mga Pinoy. Sa pagpakigbatok sa stigmatization ug diskriminasyon, ang Department of Health Central Visayas Center for Health Development (DOH Central Visayas CHD) niduyog sa mga propesyonal ug mga tigpasiugda sa mental health sa pag-awhag sa publiko nga tahuron ang mga pamilya ug mga indibidwal nga naapektuhan sa pagkamatay sa ilang hinigugma. “Depression and other mental health conditions can strike anyone at anytime. Mental health issues and suicide remain as a major global and regional concern,” pamahayag sa DOH Central Visayas CHD niadtong Biyernes, Septiyembre 20, 2024.“It’s crucial to observe and support those around us who may be struggling with suicidal thoughts or mental health issues and even those people who may appear okay,” tipik sa pamahayag sa DOH. Sa mga taho ning bag-uhay, ang DOH Central Visayas CHD nitataw sa pagkahinungdanon sa mental health sa mga rehiyon nga adunay mga tawo nga nawad-an sa ilang kinabuhi samtang nag-atubang sa isyu sa mental health. Gipadayag sa DOH Central Visayas CHD kon unsa ka dako ang papel sa mga pamilya, higala, ug mga organisasyon aron maseguro nga ang mga panginahanglan makadawat og suporta. “We urge the public not to stigmatize or discriminate against people suffering from depression or other mental health conditions,” dugang pamahayag sa DOH Central Visayas.'}]","[{'article_id': 700, 'title': 'Bata nakuryentihan tungod sa tabanog', 'text': 'Usa ka 13 anyos nga lalaki nakuryentihan dihang nasangit sa live wire ang iyang kuhit sa tabanog nga nasablay sa linya sa kuryente alas 11:45 sa hapon, Miyerkules, Abril 25, 2024, sa Sityo, Upper, Matumbo, Barangay Pusok, siyudad sa Lapu-Lapu. Kini ang gibutyag ni P/Master Sgt. Arce Dexter, investigator on case sa Lapu-Lapu City Police (LCPO) Station 5 nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Si Dexter wala nibutyag sa ngan sa bata, nisaysay nga ang biktima nisaka sa atop sa balay sa ilang silingan dala ang usa ka metal nga kuhit nga iyang gigamit sa pagkuhit sa tabanog nga nasangit sa linya sa kuryente. Apan ang kuhit naigo sa paslot nga linya sa kuryente mao nga nakuryentihan ang bata. Siya giluwas gikan sa ibabaw sa atop sa mga rescuer sa dakbayan ug gidala sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC).'}, {'article_id': 750, 'title': '74-anyos nga biyuda namatay sa mga paso', 'text': 'Nakabsan sa kinabuhi ang ang 74 anyos nga biyuda sa sunog sa iyang balay sa alas 6:10 sa gabii sa Lunes, Abril 15, 2024 sa Sityo San Isidro, Barangay Poblacion, lungsod sa Sogod, amihanang Sugbo. Ang biktima giila nga si Ferolino Cadlos Go-od, kinsa namatay alas 12 sa kaadlawon sa Martes sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC). Si FO1 Emeniano Tantan Gaffud, sa BFP-Sogod nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang biktima nag-inusara nga nagpuyo sa iyang payag nga ginama sa amakan. Gihulagway nga bedridden na si Go-od ug hatagan lang og pagkaon sa iyang mga anak nga nagpuyo duol ra sab. Paspas nga nikatap ang kayo samtang ang biktima diha ra sud sa nagdilaab nga payag, apan natabang siya sa mga bombero, giyayungan og alsa. Nakaangkon og third degree burns sa iyang kalawasan ang biktima hinungdan nga gidali sa pagdala sa tambalanan sa maong lungsod, apan gibalhin sa VSMMC sa dakbayan sa Sugbo. Wala isalikway sa nagpadayong imbestisgasyon nga posible nga short circuit sa linya sa kuryente ang hinungdan sa sunog. Ang sunog giisa sa first alarm ug wa na makakatap pa sa laing istruktura. Gibana-bana nga mokabat sa P50,000 ang danyos sa sunog.'}, {'article_id': 1276, 'title': 'Tricycle driver gipatay', 'text': 'Nakaplagan nga dunay mga samad dinunggaban ang usa ka tricycle driver niadtong Miyerkules sa alas 7 sa gabii, Enero 3, daplin sa karsada sa Brgy. Bagay, Daanbantayan, amihanang Sugbo. Nasuta nga dunay mga samad dinunggaban sa liog ug dughan si Renato Matatag, 41, minyo, taga Brgy. Lawis, San Remigio, amihanang Sugbo. Nasayran sa kapulisan sa lungsod sa Daanbantayan ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Capt. Judith Edcel Bado nga ang biktima namasahero nga striker. Nagpasabot nga way rota nga gisubay si Matatag, pakyaw pakyaw system. May nakuha silang kasayuran nga may duha kini ka mga pasahero sa wala pa siya makaplagi. Giila pa sa kapulisan ang duha ka mga pasahero ug di sab tulis ang motibo kay naa pa man ang kwarta, relo ug cellphone sa biktima. Wa nila isalikway nga ang killers iya rang mga pasahero nga gikalalis labot sa pletihan, apan usa lang kini sa ilang gitan-aw nga posibilidad.'}, {'article_id': 111, 'title': 'Salisi gang nailhan na', 'text': 'Sa mikatap nga video sa social media makita ang unom ka mga babaye nga diha sa vicinity sa Basilica Minore del Santo Niño nga mi-alirong sa usa ka babaye nga nanagkot. Ang maong pagpanguot nahitabo niadtong alas 4:00 sa hapon, Miyerkules, Septiyembre 11, 2024. Base sa kuha sa CCTV footage makita ang maong mga suspetsado nga miduol sa babaye ug dayong kuot sa bag sa biktima nga gitabonan ang kamot sa dala niini nga paypay ug malampuson nga nakuha ang cellphone nga wala makabantay ang biktima. Dali nga misibat ang tulo ka mga suspetsado samtang ang laing tulo nagpabilin pa kini ug dayong panguros human makapanagkot. Matod ni Police Major Dean Alguno Alianza, hepe sa Waterfront police station nga human nila makita ang maong video ila dayon ni nga gisubay sa ilang records. Wala lang una nganli ni Alianza ang mga suspetsado apan iyang gibutyag nga nag-atubang na sila og kasong pagpangawat ug paghupot sa illegal nga drugas samtang ang usa ila pa nga gi-profile aron sa pag-ila. “Actually we already identified the five of the suspects so nailhan nato, gitan-aw namo ang record sa station 3 naa silay previous nga kaso nga same nga kaso nga theft tapos ingon ana gihapon kanang pagpanguot pick pockets and then naa sad silay kaso sa section 11 sa drugs RA 9165,” matod ni Alianza. Dugang ni Alianza nga nag umol siya og team nga maoy iyang gitahasan nga motutok sa pagpangita niining unom ka mga suspetsado ug dali ra kini nga mapangita tungod kay naklaro man ang ilang mga panagway. Grupo sa mga Salisi gang nga ang uban taga Dakbayan sa Sugbo ug dunay nagpuyo gawas sa Siyudad ug gani ang usa pa nila ka miyembro anaa pa sa Cebu City Jail. Tungod niining maong panghitabo ang kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo miawhag sa publiko nga kon mosulod sa mga dapit nga daghang mga tawo lakip na sa simbahan nga labing maayo nga bantayan nila ang ilang mga butang sama sa bag ug uban pa.'}, {'article_id': 1166, 'title': 'P2M danyos sa sunog sa tunghaan', 'text': 'Gibanabana sa kabomberohan nga P2 milyunes ang danyos sa sunog sa usa ka edipisyo sa Napo Elementary School sa Sitio Napo, Brgy. Sapangdaku, dakbayan sa Sugbo, alas 2:56 sa buntag, Huwebes, Enero 25, 2024. Sa imbestigasyon sa Cebu City Fire Office (CCFO) nga faulty wiring ang hinungdan sa sunog nga niugdaw sa siyam ka classrooms sa karaang edipisyo. Si Brgy. Konsehal Orly Chavez, caretaker sa Napo Elementary School nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga nakamata nalang sila nga dunay nag buto-buto ug nagpaka-paka sa tunghaan. Sa pagtan-aw niya sa bintana, nagdila-ab na ang kayo. Gikaon sa kayo ang classrooms sa kinder ug grade 1. Nagdali siya og gawas sa panimalay ug nangayo og panabang sa mga silingan. Nahitabo ang bayanihan sa pagsablig og tubig sa nagkayo nga tunghaan apan wa kini matabang. Si Debie Magallon, principal sa Napo Elementary School, nibutyag nga dunay 200 ka mga estudyante ang naapektuhan sa sunog. Lakip sa naugdaw ang classroom sa Grade 2 ug Grade 3 ug computer laboratory. Gimandoan sila sa DepEd Cebu City Division nga mag-modular lang una sa klase ang mga bata samtang magpaabot nga ayuhon ang mga building nga nasunog.'}]"
Unsa ang gibuhat ni Emmalyn aron matabangan ang suspek?,['gipapuyo sa iyang gamay nga balay'],"[{'article_id': 71, 'title': 'Mi-rape, mipatay sa dalaga nailhan na', 'text': 'Mipagawas karon og kamandoan ang hepe sa Police Regional Office 7 sa tanang unit sa kapulisan sa Central Visayas nga molusad og region wide manhunt batok sa lalaki nga maoy suspetsado sa paglugos ug pagpatay sa 18 anyos nga Grade 12 student sulod sa usa ka lodging house sa Barangay Población, dakbayan sa Toledo, Lalawigan sa Sugbo. Ang maong suspek gipangita sa ilang lugar sa Misamis Oriental human nga iyang napatay ang iyang kaugalingong amahan sa miaging tuig. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe PRO7 nga ilang gikondenar ang linuog nga pagpatay sa biktima nga si Eprol Jelly Amistad, residente sa Barangay Mainggit, Siyudad sa Toledo. Gitinguha sa kapulisan nga madakpan sa labing dali nga panahon ang suspek nga giila nga si Glenard Ambong Ambrosio nga nag-alyas nga Alonte Ambong. “Sa karon we have a region wide coordinated manhunt operations para madakpan dayon ning suspek, naa man sad tay coordination sa other regions kay naa sad ni kalapasan nga nahimo ang suspect sa laing rehiyon,” matod ni Police Lieutenant Colonel Abacay. Tanang exit points sama sa mga pantalanan sa Lalawigan sa Sugbo gi-monitor na ug gipakatap ang mga hulagway niini sa kapulisan aron kon kinsa ang makakita maka-report dayon sa mga polis. Kung makatabok man kini sa dagat ila na usab nga gitawgan ang ilang counterpart aron ma-atangan nila sa dili pa kini makapalayo sa Sugbo. Gipaniguro ni Abacay nga ilanga madakpan tungod kay naa may klaro nga kuha sa CCTV camera nga makita ang panagway ni Ambrosio uban sa biktima nga misulod sa usa ka lodging house sa Barangay Población, Dakbayan sa Toledo. Gisusi na sa PNP sa Toledo City ang Facebook account sa biktima nga gitakdang paukban sa PNP Regional Anti-Cyber Crime Unit 7 aron makakuha sila og impormasyon nga maghatag nila og lead sa imbestigasyon. NAKIG-MEET UP Ang igsuon sa biktima nga si Rocky Amistad atol sa interview sa DyHP RMN Cebu mitug-an nga niadtong udto sa adlaw’ng Huwebes, Septiyembre 19, nananghid si Eprol Jelly sa iyang mga manghod ug inahan nga molakaw kay magpraktis og sayaw alang sa kalihokan sa ilang tunghaan. Tungod kay naanad na sila nga kung mananghid ni nga molakaw uban sa iyang mga classmate dili na sila magsukitsukit. Wala sila masayod nga aduna diay kini ika-meet-up nga usa ka lalaki nga iyang naila-ila sa Facebook. Matod ni Rocky nga kung nasayod pa sila nga makigkita diay kini’g lalaki ila kining mapugngan. “Nananghid na sa akung mga manghod nga molakaw anang Huwebes sa udto unya nag estorya napud daw sila ni mama nga molakaw kay mag praktis ug sayaw nga maoy ingun sa akung mga igsuon. “Pagka gabii na alarma nami kay wala naman mauli, among gigamit ang iyang usa ka account sa Facebook among gi chatan iyang mga classmate; Asa na si Eprol Jelly? Pero niingun man ang iyang mga classmates nga wala daw madayon,” matod ni Rocky. Dinhi na nila gi-post sa social media nga missing ug nanawagan sa publiko nga kon si kinsa ang nakakita ni Eprol Jelly nga ipahibawo sa kabanay ang iyang nahimutangan. MISIBAT Si alyas Emmalyn nga maoy caretaker sa balay nga giabangan ni Ambrosio sa Pier 1, Dakbayan sa Sugbo mitug-an nga naninda sa iyang pwesto ang suspetsado uban sa live in partner niini. Gani sa Biyernes (Sept. 20) sa gabii iya pa nga nakita nga nagdungan og panihapon uban sa iyang kaipon. Wala magdahom si Emmalyn nga makahimo sa maong krimen si Ambrosio nga iyang naila nga si Alonte kay buotan kinig nawong. “Dili man siya malditohon og porma sir kay sakto man og barog nga tawo nya dili pud makig-estorya namo diri kayo,” matod ni alyas Emmalyn. Gipahibawo siya sa iyang mga silingan nga milakaw ug misakay sa motor ug wala na mobalik nga gituohan nga nakamatikod na nga gipangita na siya sa mga police. Gidugang ni Emmalyn nga niadtong miaging mga buwan naila niya si Ambrosio sa pantalan sanglit diha lang kini matulog kilid sa karsada. Sa iyang pagsukitsukit nga nawad-an nig trabaho nga matod pa wala na sweldohi sa iyang amo nga usa ka Koreano. Tungod sa kaluoy iya ning gipapuyo sa iyang gamay nga balay samtang nag-barker sa mga taxi sa pantalan. Gidala na sa Toledo City police station ang kaipon sa suspetsado aron ipaubos sa imbestigasyon. AMAHAN GIPATAYSa dihang gisusi ang background ni Ambrosio nasayran sa mga nanggawas nga news sites nga nagbase sa Mindanao nga siya maoy gitumbok nga mipatay sa iyang amahan nga usa ka retired police nga si Police Major Jobal Ambrosio, 63. Gikatahong gidunggab sud sa 21 ka higayon sa suspek ang iyang amahan. Ang maong pagpatay nahitabo sa Purok 2, Brgy. Balacanas, Villanueva, Misamis Oriental, niadtong Hunyo 7, 2023. Human sa krimen misibat si Glenard.'}]","[{'article_id': 652, 'title': 'Prutasan sa Barili, nasunog', 'text': 'Nahurot sa pagkasunog ang 21 ka stalls sa prutasan sa Barangay Poblacion, lungsod sa Barili, alas 12:25 sa tungang gabii, Miyerkules, Mayo 8, 2024. Kini ang gibutyag ni F01 Debbie Ceniza, fire investigator sa kabumberohan sa Barili, nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Kini gisaka dayon sa 2nd alarm, nakontrolar sa ala 1:30 sa kaadlawon ug gideklarar nga fire out sa alas 2:10 sa kaadlawon. Matod ni Ceniza, ang danyos sa sunog gibana-bana nga P35,000 apan way labot sa kwentada sa kabumberohan ang mga tindang mga prutas. Atol ning pagsuwat, nagpadayon ang imbestigasyon kon unsay hinungdan sa pag-ulbo sa sunog sa maong prutasan nga ginama sa light materials. Dugang nasayran nga ang prutasan nahimutang lang og pipila ka metro gikan sa merkado publiko sa maong lungsod. Si Ceniza nagkanayon nga ikaduha na kini nga sunog nga niigo sa maong prutasan. Ang una nahitabo niadtong Enero 12 , 2024 diin unom ka stalls ang nasunog tungod sa electrical misuse.'}, {'article_id': 304, 'title': '2 sikop sa managlahi’ng anti-drug operations', 'text': 'Duha ka gikatahapan nga drug personalities nadakpan sa managlahi nga anti-illegal drug operations sa mga sakop sa Labangon Police Station sa Dalan A. Lopez sa Brgy. Labangon ug Cadelinaay Suba, dakbayan sa Sugbo. Ang Labangon Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat nilusad sa maong duha ka buy-busts. Unang nasikop sa buy-bust alas 10 sa gabii sa Martes, Hulyo 30, 2024, mao si alyas Alby Cadelina, 37, sa Dalan A. Lopez sa Cadelinaay Labangon nga nakuhaan og mga pinakete nga gituohang shabu nga motimbang og 10. 24 gramos nga dunay standard drug price nga P69,632. Pagka alas 2:40 sa kaadlawon, Miyerkules, Hulyo 31, 2024, nasikop ang usa ka 19 anyos nga drug personality sa Dalan M. Dela Conception, Cadelinaay Suba, syudad sa Sugbo. Ang maong suspek giila sa alyas nga Sergio, nagpuyo usab sa naasoy nga lugar nga nakuhaan og binulto nga shabu nga motimbang og 36 gramos nga mobalor og P244,800. Matod ni Abagat, ang unang nadakpan mao si alyas Alby Cadelina nga sulod-gawas na sa bilanggoan sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas apan naka-plea bargain. Nitug-an pa kini kinsa ang iyang supplier nga tungod niini, gilusad dayon ang follow up operation sa Cadelinaay Suba nga niresulta sa pagkasikop sa 19 anyos nga si Sergio, kinsa giila sa kapulisan nga bag-o nga drug personality nga makabaligya og 100 gramos matag semana. “Human namo nadakpan si Alby iyang gitug-an kinsa ang nag supply niya sa illegal drugas mao tong among gi follow up pagka kaadlawon na,” matod ni Abagat. Kalapasan sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang ipasaka sa Labangon Police Station sa duha ka mga suspek.'}, {'article_id': 1651, 'title': 'Kandidato pagkakapitan gipatay', 'text': 'Kandidato sa pagka barangay chairman sa Davao de Oro gipusil niadtong Martes sa buntag, Oktubre 24, 2023, sa nagmotorsiklo nga mga lalaki. Sa report nga nakaabot sa Camp Crame, ang biktima giila nga si Ghen Doug Abalayan, 32, incumbent barangay councilor sa Barangay Camantangan, Montevista, Davao de Oro. Si Abalayan sakay sa iyang motorsiklo kauban si Marilyn Peladra, kandidata sa pagka-konsehal sa barangay, mga alas 9:40 sa buntag dihang gisundan sila sa duha ka nagmotorsiklo nga mga armado ug gipusil ang ulo sa naulahi. Gideklarar nga patay ang biktima samtang gitabang sa Davao de Oro Provincial Hospital. “Investigation further revealed that the victim has an intimate relation with a married woman and his lone opponent for the position of barangay captain is his own aunt, a close relative of the victim,” matod sa kapulisan.'}, {'article_id': 401, 'title': 'Mental health program sa Mandaue City mas gipalig-on', 'text': 'Ang Mandaue City Government nagpalig-on sa ilang mental health program pinaagi sa pag-integrate sa mental health care ngadto sa treatment plans sa mga drug user. Tumong niini nga programa mao ang pagtagad sa mga isyo sa pag-abuso sa kemikal. Samtang, dungan ang pagtubag sa mga panginahanglanon sa kahimsog sa pangisip, matod ni Ebenezer Rennan Castrence, pangulo sa Mandaue City Substance Abuse Prevention Office (MCSAPO). Aron mahimo kini, ang mga barangay health worker gibansay sa pag-ila sa mga timailhan sa mga problema sa kahimsog sa pangisip aron sila makahatag sa tukma sa panahon nga mga referral, sulti ni Castrence sa mga tigbalita sa Martes, Hulyo 2, 2024. Si Castrence niingon nga ang mga barangay gikinahanglan nga modumala sa kaugalingong mental health referrals. Ang Siyudad, matod niya, nakigtambayayong usab sa Philippine Mental Health Association sa paghimo og binuwan nga mga caravan nga nagtanyag og libreng serbisyo sa pangisip. Matod ni Castrence nga kining bag-ong programa gibase sa community-based mental health initiative nga gilusad sa miaging tuig ubos sa administrasyon ni Mayor Brody Abando. Kini nga inisyatiba nagkinahanglan sa mga health worker ug mga doktor sa kabarangayan nga i-refer ang mga indibidwal nga nagpakita og mga timailhan sa problema sa pangisip sa MCSAPO alang sa interbensyon. Ang MCSAPO adunay kritikal nga papel isip triage area, nga nagkonektar sa mga indibidwal sa mga psychologist ug psychiatrist, dugang niya.'}, {'article_id': 1239, 'title': 'Killer nagpatuo nga inspector', 'text': 'Wa na madala pa sa tambalanan ang usa ka gidudahan nga tiggamit og illegal drugs nga gipusil sa nag-inusarang gunman sulod sa iyang balay sa Sitio Sawsawan, Brgy. San Roque, Siyudad sa Talisay, alas 11:20 sa buntag sa Huwebes, Enero 11, 2024. Ang biktima giila nga si Crisinciano Bonilla, 31, ulitawo, laborer. Ang lalaki nga mamumuno wa pa mailhi, nagsul-ob og brown stripe t-shirt, nagmaong pants ug nag black face mask. Sa follow up sa Superbalita Cebu, nasuta sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan nga ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Mikmik Guillermo nga base sa asoy ni Ariane Bonilla, inahan sa biktima, nga ang iyang anak diha su’d sa ilang balay. Dunay wa mailhing lalaki nga nagpakaaron ingnong water meter inspector. Gihangyo ang iyang anak nga mogiya kon asa ang ilang water meter. Apan ang gunman nibunot og armas ug gipusil ang biktima sa ulo nga niresulta sa diha-diha nga kamatayon. Nagpadayon pa ang imbestigasyon sa motibo ug pag-ila sa killer.'}]"
Unsa ang pangalan sa biktima?,['Cleret'],"[{'article_id': 72, 'title': 'Sundang wa mauli: mag-uuma gikulata, gitigbas, nasamdan', 'text': 'Nagpaalim sa iyang nahiaguma’ng samad ug bun-og ang 49 anyos nga mag-uuma human gitabangan og kulata ug gitigbas sa iya ra sab nga mga silingan. Ang insidente nahitabo sa Barangay Tigbao, Lungsod sa Badian, Sugbo, sa alas 6:45 sa gabii, Septiyembre 19, 2024. Ang biktima gitago sa pangala’ng Cleret, ulitawo ug residente sa maong barangay. Base sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Badian nga si Cleret miadto og usa ka tindahan kay adunay paliton, naatol nga anaa sa maong lugar ang duha ka managsuong suspek nga sila si Abet ug Iko. Nitumaw ang init nga panaglalis tali sa duruha ka habig sa dihang gipangitaan sa sundang si Cleret sa mga suspek. Gikatahong gitabangan og kulata ang biktima sa managsuon ug wa pa matagbaw gitigbas pa kini sa makadaghang higayon. Gidali sa pagdala si Cleret sa iyang mga kaliwat sa tambalanan nga naangol human sa hitabo. Samtang si Iko ang nadakpan ug nakuhaan sa hinagiban samtang si Abet ang nakaeskapo ug gipangita sa kapulisan, kasong frustrated murder ang gisang-at batok sa managsuon.'}]","[{'article_id': 1479, 'title': 'Panrehiyonal nga seminar alang sa Korespondensiya Opisyal gipahigayon', 'text': 'Nagmalampuson ang gipahigayong Rehiyonal nga Panagtigom alang sa Korespondensiya Opisyal sa lalawigan sa Bohol niadtong Nobiyembre 22-23, 2023. Gipangulohan kini sa direktor sa Sentro ng Wika at Kultura sa Cebu Normal University(CNU) nga si Dr. Jurita A. Olayvar, ug kaubang mga magtutudlo nga sila Angelus Abilon ug Carreon Joy Derasin sa pakipagtambayayong sa Komisyon sa Wikang Filipino nga sila si Dr. Divina Basiao, G. Llyod Olboc, Lito Martinito Olesco, ug si G. Sir Dean Olgina nga maoy naghatag sa mga bulawanong kaalaman ug impormasyon sa seminar kauban ang Lalawigan sa Bohol nga gisuportahan sa ilang gobernador nga si Corea Aristotle Barbin. Gisalmutan kini sa mga local government unit sa lungsod sa Minglanilla ug dakbayan sa Naga sa Sugbo ug mga lungsod sa Valencia, Anda, Tagbilaran ug Getafe sa Bohol ingon man sa mga trabahante sa Kapitolyo sa Bohol. Nihatag usab og mensahe ang komisyoner sa Wikang Sebwano si Dr. May Yu ug ang pamuno sa CNU nga si Dr. Asyong Jakosalem Sr.'}, {'article_id': 1678, 'title': 'Drainage sa SRP nasampungan', 'text': 'Si Cebu City Mayor Cedie Abangan nisulti sa mga enhinyero ug management sa Filinvest Land, Inc. (FLI) ug Citi de Mare (CDM) personnel sa pagpahigayon og massive desilting initiative, tangtangon ang mga babag sa nagpadayon nga pagpalambo sa drainage system sa palibot niini sa South Road Properties, kay ang maong propyedad gikonsiderar nga flood prone area sa panahon sa kusog nga pagbunok sa ulanSila si Abangan uban ni Miyang Banzon, general manager sa CDM ug ni Engineer Raynen River Calimpon, construction manager sa CDM, Dean Tiburcio Escario, area general manager sa FLI, ug SRP Administrator Gilmore Pichay, nangulo sa ocular inspection ug assessment sa sayo sa buntag sa Martes, Oktubre 17, sa nagpadayon nga drainage improvement projects sa palibot sa City de Mare sa El Pardo road sa South Road Properties (SRP). Ang mayor nihatag og deadline nga sa dili pa ang iyang adlaw nga natawhan o Oktubre 28, 2023, ang desilting ug clean-up initiative mahuman, samtang gitanyag ang mga empleyado sa City Hall nga motabang sa inisyatiba sa Oktubre 21, 2023. Nadiskubrehan ni Abangan ang grabe nga pagbabag sa dakong deposito sa yuta sa daplin sa drainage, human niya gimando ang pag-alsa ug pag-abli sa pipila ka mga manhole cover, diin nikanaog pa siya aron pag-obserbar sa sitwasyon ilawom sa culvert. Ang presensya sa nakasampong nga mga yuta maoy usa sa mga hinungdan sa pagsuyla sa tubig sa kadalanan ug mga propyedad sa duol atol sa dakong pagbunok sa tubig sa ulan, matod ni Abangan. Gisusi usab sa mayor ang pagbutang og dugang nga box culvert duol sa CDM nga nagsilbing dugang drainage channel, diin ang proyekto andam nga mahuman sa hinapos sa semana. Kon mahuman na, mas paspas ang pag-agos sa tubig gikan sa kusog nga pagbunok sa ulan gikan sa CDM paingon sa Inayawan creek inay sa naandan nga pag-agos sa tubig paingon sa main drainage diretso sa Cebu Strait. Sa wala pa ang inspeksyon, si Calimpon nitug-an sa mga tigbalita nga bag-o lang niadtong Hulyo ning tuiga ang CDM ug mga kasikbit nga mga propyedad nakasinati og pag-awas sa tubig sa ulan gikan sa drainage main.'}, {'article_id': 1075, 'title': '71 na ka lawas naugkat', 'text': 'Nakuha sa mga rescuer ang 71 ka mga lawas gikan sa lapad nga pagdahili sa yuta sa Barangay Masara sa Milky, Davao de Oro, matod sa mga lokal nga opisyal sa Martes, Pebrero 13, 2024. Sa usa ka press briefing, gipahibalo usab ni deputy incident commander Lois Lituanas nga si Milky Mayor Juvanie Rodulfo niisyu sa Executive Order 15 alang sa pagbalhin sa ilang mga paningkamot ngadto sa search and retrieval operations gikan sa search and rescue sugod sa Miyerkules, Pebrero 14, 2024. Matod niya nga ang mando nakab-ot subay sa advisory gikan sa Mines and Geosciences Bureau sa posibleng paglihok sa yuta taliwa sa pagdahili sa yuta. Matod ni Lituanas nga mao usab kini ang hinungdan nga gipahunong sa mga rescuer ang ilang operasyon alas 2 sa hapon sa Martes. Si Daece Lecaroz, pangulo sa management of the dead and the missing cluster, niingon nga moabot sa 71 ka mga lawas ang nakuha gikan sa pagdahili sa yuta, diin 17 wala pa mailhi. Gidala sila sa St. Peter Funeral Homes Montevista ug Cofreros Rosario Funeral Homes. Matod ni Lecaroz nga 47 ka indibidwal ang missing pa apan nagpadayon ang verification. Matod ni Lituanas nga ang mga rescuer magpadayon sa pagpangita sa daghan pang mga lawas gikan sa pagdahili sa yuta. Matod niya nga naggamit sila og mga drone sa pagmonitor sa lihok sa yuta sa landslide area aron masiguro ang kaluwasan sa mga rescuer. /TPM sa SunStar Philippines'}, {'article_id': 539, 'title': '6 ka barangay sa Cebu City, drug cleared', 'text': 'Sa 62 ka mga barangay nga gideklarar sa Regional Oversight Committee on Barangay Drug Clearing (ROCBDC), ang unom niini naa sa dakbayan sa Sugbo. Ang maong mga barangay mao ang Bacayan, Taptap, Guba, Paril, Pit-os, ug Malubog nga naa nahimutang sa bukirang dapit sa siyudad sa Sugbo. Matod sa Cebu City Police Office (CCPO), resulta kini sa ilang subsob nga house visitation sa Persons Who Use Drugs (PWUD) aron mapaubos sila sa community-based drug rehabilitation program (CBDRP) sa matag barangay. Ang CBDRP programa kini sa lokal nga kagamhanan sa dakbayan sa Sugbo pinaagi sa Cebu City Office of Substance Abuse Prevention (Cosap) sa pagpangulo ni Executive Director Joyce Dean Benipayo Babia. Mihimo usab ang unom ka mga barangay og inisyatiba aron mapakgang ang illegal nga drugas sa ilang lugar ug malimpyo ang komunidad sa paggamit sa bisan unsa nga matang sa illegal nga drugas. Si Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa CCPO, gihangop ang maong deklarasyon sa unom ka mga barangay nga drug-cleared. Iya hinuon nga gipahibawo nga ang pagka-drug- cleared sa usa ka barangay wala kini magpasabot nga wala nay illegal nga drugas nga mosulod. Magpadayon ang monitoring sa kapulisan sa unom ka mga barangay ilabi na nga accounted na ang drug personalities. Tumong ug tuyo sa pagpadayon sa ilang kampanya batok sa illegal nga drugas aron masiguro ang kahapsay ug kalinaw sa matag komunidad sa kabarangayan. Sa datus sa CCPO, nasuta nga duna nay 32 ka mga barangay sa siyudad sa Sugbo ang gideklarar na nga drug- cleared, balido kini sulod lang sa usa ka tuig.'}, {'article_id': 240, 'title': 'Kanhi barangay konsehal gidakop; nang-‘scam’', 'text': 'Kanhi konsehal sa Barangay Pamutan bukirang dapit sa dakbayan sa Sugbo ang gisikop sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG-7) human nalutsan og warrant of arrest sa kasong estafa alas 3 sa Lunes sa hapon, Agusto 12, 2024. Ang nadakpan giila nga si Mae Bucoy Buena, hingkod ang pangidaron, nagpuyo sa maong barangay. Ang CIDG 7 adunay warrant of arrest nga giluwatan ni Judge Analiza Buenafe, Presiding Judge sa Branch 2 sa MTCC sa dakbayan sa Talisay sa kasong estafa. Matod sa arresting officer nga si Police Chief Master Sergeant Jhomer Buenaflor nga si Buena giingong nagpasiugda og paluwagan nga gitawag niya og CDL. Apan wala na kini makabayad sa mikuha og paluwagan ug adunay usa niini ang naka-invest na og P1. 2 milyones. Human nga wala na makahatag si Buena gikiha siya sa korte ug nalutsan sa warrant of arrest. Gipaabot sa CIDG 7 nga aduna pay dugang modangop sa ilang buhatan nga nabiktima ni Buena. Kasamtangan nga gi kustodiya sa CIDG 7 custodial facility ang maong akusado ug gipresenter na sa korte.'}]"
Unsa ang nahitabo sa prino sa trailer truck sa diha nga nagbiyahe kini?,['wala na mogana'],"[{'article_id': 77, 'title': 'Trailer truck midasmag ngadto sa pangpang, drayber samdan', 'text': 'Usa ka trailer truck nga wala na mogana ang prino nidasmag sa pangpang ug natumba sa national highway sa Sityo Kampatuk, Barangay Bongon, lungsod sa Tabauelan, alas 7 sa buntag, Miyerkules, Septiyembre 19, 2024. Ang drayber napiiit ug nalandig sa tambalanan mao si Saddam Ardiente, 31, taga Baranay T. Padilla, Siyudad sa Sugbo. Sa follow-up sa Superbaita Cebu, nasuta pinaagi sa imbestigasyon sa kapulisan sa Tabauelan ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Capt. Amory P Arellano, ang truck miagi sa dapit apan kalit nga wala na mogana ang prino ug ang drayber nawad-an og kontrol sa manubela. Matod pa, mao kini hinungdan nga nabangga sa pangpang ug natumba apan wala matino sa taho sa kapulisan kon duna o walay karga ang trailer truck. Ang biktima gitabang sa mga sakop sa mga rescuer sa Tabauelan ug gidala sa Bogo City Cebu Provincial Hospital. /DVG'}]","[{'article_id': 757, 'title': 'Gob. Abalayan mohimo’g lakang batok sa LWUA; pipila ka mayor misuporta', 'text': 'Mohimo og legal nga lakang si Cebu Governor Edlen Abalayan batok sa mga opisyal sa Local Water Utilities Administration (LWUA) ugaling mamugos ug mobabag kini sa operasyon sa kasamtangang mga opisyal sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) nga makaapekto na hinuon sa serbisyo sa mga konstiuente niini sa lalawigan sa Sugbo. Atol sa pakighinabi sa mga tigbalita sa Abril 15, 2024 sa Kapitolyo, wa nakauyon si Abalayan sa nahimong kalibog ug kasamok tali sa mga opisyal sa MCWD ug LWUA ning panahon nga nag-atubang og krisis sa tuibig ang Sugbo tungod sa El Niño. “This is not the time to cause confusion and havoc especially since the OGCC opinion which both parties have agreed to right here is very, very, very, very clear,” matod ni Abalayan sa Abril 15, 2024. Gipasalig sa gobernador moabag siya sa pagsiguro nga magpadayon ang pagpangita og solusyon sa buhatan aron mahatagan og igong supply ang mga residente sa Probinsya ning panahon sa labihang kainit. “We have this water crisis but let me assure you this time, I am going to take an active role in helping the MCWD in coping with this crisis, ang water shortage caused by this very, very long dry spell. . . ” dugang niya. “Maggubot gubot na lang gyud sila aron ipasunod ang dili sakto? Then, I will be forced to exercise my power under section 16 of RA 7160. Remember, I may call on any other government agency or uniformed personnel to see to it that the general welfare of the constituents of Cebu will be upheld. ”MANIFESTOSamtang, gikondenar sa mga mayor sa probinsya sa Sugbo ang giingong di makatarunganon nga lakang sa LWUA pagsulod sa operasyon sa MCWD ug ang sayop niini nga pagsabot sa Presidential Decree No. 198. Gipaagi kini sa usa ka nilagdaang manifesto pinetsahan og Abril 15, 2024. Sila si League of Municipalities of the Philippines – Cebu Chapter President ug Daanbantayan Mayor Felicisimo Alvarez; Lapu-Lapu City Mayor Joelito Abalos, Mandaue City Mayor Brody Abando, Talisay City Mayor Dejie Jorge Abal, Cordova Mayor Miyong Cinbeth, Liloan Mayor Bajenting Iker ug Compostela Mayor Erico Galang ninglagda sa maong manifesto, nagtuo nga adunay misinterpretation sa nigawas nga Opinion No. 046 sa Office of the Government Corporate Counsel (OGCC).'}, {'article_id': 402, 'title': '2 biktima sa pagpamusil', 'text': ""Duha ka mga lalaki ang biktima sa managlahing kaso sa pagpamusil niadtong Martes, Hulyo 2, 2024. Alas 10:40 sa gabii, usa ka driver sa e-bike samdan ug nalandig sa tambalanan human maigo sa saag nga bala sa nagpabuto og armas sa Sityo Cabangcalan 2, Brgy. Bulacao, Siyudad sa Sugbo. Ang biktima giila sa alyas nga ‘Bryan', hamtong, ulitawo, molupyo sa naasoy nga dapit. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Inayawan Police Station pinaagi sa direktiba sa ilang station commander nga si P/Maj. Parlito Baldemoro, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang biktima nagmaniho sa iyang e-bike pauli sa ilaha ug sa kalit lang may niabot nga usa ka motorsiklo nga kolor grey nga way plate number. Ang duha nga sakay sa motorsiklo nag-helmet ug nag-jacket ug ang angkas nipabuto sa armas sa makadaghan nga higayon sa nagkalainlaing direksiyon. Ang biktima naigo sa saag nga bala nga niresulta sa pagka angol ug gidali sa pagdala sa Cebu City Medical Center (CCMC). Samtang padayon pa ang imbistigasyon sa kapulisan sa Inayawan Police Station aron mailhan ang mga gunman. ‘LOVE TRIANGLE’Samtang, love angle ang gitutokan karon sa kapulisan sa pagpusil sa usa ka tricycle driver sa riding in tandem sa national highway sa Brgy. Cawayan, lungsod sa Dalaguete, alas 3:45 sa hapon sa samang adlaw. Ang biktima 35 anyos nga ulitawo nga may kapuyo, nagpuyo sa nahisgutang dapit. Ang mga gunman mao ang nag-inangksay sa motorsiklo nga pulos nag-helmet. Sa follow up sa Superbalita Cebu, nasuta pinaagi sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dalaguete ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Vincent Awit Zozobrado nga ang biktima may duha ka mga pasahero nga padulong sa Brgy. Poblacion apan pag-abot sa Cawayan, gitapdan kini sa nagmotorsiklo ug ang angkas maoy nipusil sa biktima nga naigo sa tiyan. Suwerte nga way napagan sa iyang duha ka mga pasahero ug ang mga riding in tandem daling ningsibat sa direksiyon sa lungsod sa Argao. Ang biktima nga wa mawad-i sa panimuot gidali sa pagdala sa Argao Bogo District Hospital apan, sumala sa kapulisan, wala kini mokooperar sa ilang imbestigasyon. Apan ang kapulisan sa Dalaguete nagduda nga love angle ang motibo tungod sa ilang nasagap sa imbestigasyon bahin sa gikarelasyon sa biktima nga babaye nga giingon nga minyo.""}, {'article_id': 71, 'title': 'Mi-rape, mipatay sa dalaga nailhan na', 'text': 'Mipagawas karon og kamandoan ang hepe sa Police Regional Office 7 sa tanang unit sa kapulisan sa Central Visayas nga molusad og region wide manhunt batok sa lalaki nga maoy suspetsado sa paglugos ug pagpatay sa 18 anyos nga Grade 12 student sulod sa usa ka lodging house sa Barangay Población, dakbayan sa Toledo, Lalawigan sa Sugbo. Ang maong suspek gipangita sa ilang lugar sa Misamis Oriental human nga iyang napatay ang iyang kaugalingong amahan sa miaging tuig. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe PRO7 nga ilang gikondenar ang linuog nga pagpatay sa biktima nga si Eprol Jelly Amistad, residente sa Barangay Mainggit, Siyudad sa Toledo. Gitinguha sa kapulisan nga madakpan sa labing dali nga panahon ang suspek nga giila nga si Glenard Ambong Ambrosio nga nag-alyas nga Alonte Ambong. “Sa karon we have a region wide coordinated manhunt operations para madakpan dayon ning suspek, naa man sad tay coordination sa other regions kay naa sad ni kalapasan nga nahimo ang suspect sa laing rehiyon,” matod ni Police Lieutenant Colonel Abacay. Tanang exit points sama sa mga pantalanan sa Lalawigan sa Sugbo gi-monitor na ug gipakatap ang mga hulagway niini sa kapulisan aron kon kinsa ang makakita maka-report dayon sa mga polis. Kung makatabok man kini sa dagat ila na usab nga gitawgan ang ilang counterpart aron ma-atangan nila sa dili pa kini makapalayo sa Sugbo. Gipaniguro ni Abacay nga ilanga madakpan tungod kay naa may klaro nga kuha sa CCTV camera nga makita ang panagway ni Ambrosio uban sa biktima nga misulod sa usa ka lodging house sa Barangay Población, Dakbayan sa Toledo. Gisusi na sa PNP sa Toledo City ang Facebook account sa biktima nga gitakdang paukban sa PNP Regional Anti-Cyber Crime Unit 7 aron makakuha sila og impormasyon nga maghatag nila og lead sa imbestigasyon. NAKIG-MEET UP Ang igsuon sa biktima nga si Rocky Amistad atol sa interview sa DyHP RMN Cebu mitug-an nga niadtong udto sa adlaw’ng Huwebes, Septiyembre 19, nananghid si Eprol Jelly sa iyang mga manghod ug inahan nga molakaw kay magpraktis og sayaw alang sa kalihokan sa ilang tunghaan. Tungod kay naanad na sila nga kung mananghid ni nga molakaw uban sa iyang mga classmate dili na sila magsukitsukit. Wala sila masayod nga aduna diay kini ika-meet-up nga usa ka lalaki nga iyang naila-ila sa Facebook. Matod ni Rocky nga kung nasayod pa sila nga makigkita diay kini’g lalaki ila kining mapugngan. “Nananghid na sa akung mga manghod nga molakaw anang Huwebes sa udto unya nag estorya napud daw sila ni mama nga molakaw kay mag praktis ug sayaw nga maoy ingun sa akung mga igsuon. “Pagka gabii na alarma nami kay wala naman mauli, among gigamit ang iyang usa ka account sa Facebook among gi chatan iyang mga classmate; Asa na si Eprol Jelly? Pero niingun man ang iyang mga classmates nga wala daw madayon,” matod ni Rocky. Dinhi na nila gi-post sa social media nga missing ug nanawagan sa publiko nga kon si kinsa ang nakakita ni Eprol Jelly nga ipahibawo sa kabanay ang iyang nahimutangan. MISIBAT Si alyas Emmalyn nga maoy caretaker sa balay nga giabangan ni Ambrosio sa Pier 1, Dakbayan sa Sugbo mitug-an nga naninda sa iyang pwesto ang suspetsado uban sa live in partner niini. Gani sa Biyernes (Sept. 20) sa gabii iya pa nga nakita nga nagdungan og panihapon uban sa iyang kaipon. Wala magdahom si Emmalyn nga makahimo sa maong krimen si Ambrosio nga iyang naila nga si Alonte kay buotan kinig nawong. “Dili man siya malditohon og porma sir kay sakto man og barog nga tawo nya dili pud makig-estorya namo diri kayo,” matod ni alyas Emmalyn. Gipahibawo siya sa iyang mga silingan nga milakaw ug misakay sa motor ug wala na mobalik nga gituohan nga nakamatikod na nga gipangita na siya sa mga police. Gidugang ni Emmalyn nga niadtong miaging mga buwan naila niya si Ambrosio sa pantalan sanglit diha lang kini matulog kilid sa karsada. Sa iyang pagsukitsukit nga nawad-an nig trabaho nga matod pa wala na sweldohi sa iyang amo nga usa ka Koreano. Tungod sa kaluoy iya ning gipapuyo sa iyang gamay nga balay samtang nag-barker sa mga taxi sa pantalan. Gidala na sa Toledo City police station ang kaipon sa suspetsado aron ipaubos sa imbestigasyon. AMAHAN GIPATAYSa dihang gisusi ang background ni Ambrosio nasayran sa mga nanggawas nga news sites nga nagbase sa Mindanao nga siya maoy gitumbok nga mipatay sa iyang amahan nga usa ka retired police nga si Police Major Jobal Ambrosio, 63. Gikatahong gidunggab sud sa 21 ka higayon sa suspek ang iyang amahan. Ang maong pagpatay nahitabo sa Purok 2, Brgy. Balacanas, Villanueva, Misamis Oriental, niadtong Hunyo 7, 2023. Human sa krimen misibat si Glenard.'}, {'article_id': 1387, 'title': '12,941 ka FFPs sa DSWD, giayuda sa Madridejos', 'text': 'Nihatag ang Department of Social Welfare and Development (DSWD) 7 og 12,941 ka family food packs (FFPs) ngadto sa mga pamilya nga naapektuhan sa dautang panahon sa lungsod sa Madridejos, amihanan sa lalawigan sa Sugbo niadtong Nobiyembre 26 hangtod Disyembre 1, 2023. Ang mga benepisyaryo kasagaran mga mananagat ug ilang mga pamilya nagpuyo sa kabaybayonan nga mga barangay sa Madridejos, kansang nag-unang panginabuhian naapektuhan sa low-pressure area ug shear line niadtong tunga-tunga sa Nobiyembre. Base sa DSWD 7’s Disaster Response Operations Monitoring and Information Center Report #6 on the Effects of Low-Pressure Area and Shear Line, nga gimantala niadtong Disyembre 1, ang kinatibuk-ang kantidad sa hinabang nga gihatag niabot sa P8. 62 milyunes. Ang Departamento nihatag sa FFP nga tabang ngadto sa 14 ka mga barangay sama sa Bunakan, Kangwayan, Kaongkod, Kodia, Maalat, Malbago, Mancilang, Pili, Poblacion, San Agustin, Tabagak, Talangnan, Tarong, ug Tugas nunot sa augmentation request ug koordinasyon sa local government unit sa Madridejos isip first responder. Ang DSWD FFPs gilangkuban sa unom ka kilo nga bugas, upat ka lata sa sardinas, upat ka lata sa corned beef, lima ka sachet sa kape, ug lima ka sachet sa cereal drinks. Sa laing bahin, ang ahensya nangandam og laing set sa augmentation support pinaagi sa food items alang sa pag-apud-apod sa unang semana sa Disyembre ngadto sa mga pamilyang apektado sa samang weather disturbance sa Pres. Carlos P. Garcia (Pitogo) sa Lalawigan sa Bohol.'}, {'article_id': 747, 'title': ""Piston misupak sa P2 nga gihangyo'ng umento sa plitehan"", 'text': 'Usa ka lokal nga transport group, Pagkakaisa ng mga Samahan ng Tsuper at Operator Nationwide (Piston) Cebu, hugot nga nibarug sa ilang desisyon nga dili na mangayo og usbaw sa plitehan. Si Tibor Espiras, chairperson sa 500-member group, niingon nga pagpabug-at sa mga konsumidor ang mas taas nga plitehan, dili solusyon sa mga hagit karon, ilabina sa taas nga presyo sa gasolina. Sa usa ka interbyo sa Martes, Abril 16, 2024, gisubli ni Espiras ang panginahanglan alang sa usa ka mas komprehensibo nga pamaagi nga dili makaapekto sa mga sumasakay. Gihatagan og gibug-aton ni Espiras nga ang pagpatuman sa minimum nga usbaw sa plitehan sa pampublikong transportasyon taliwala sa nagpatigbabaw nga kahimtang sa ekonomiya makapausbaw lamang sa presyo sa mga nag-unang palaliton ug mga produkto. “We are not keen on pushing a fare increase because we know it will affect our passengers and of course on the prime commodities,” matod niya, ug nidugang nga ang mga estudyante direktang masakitan kon ipatuman ang pagsaka. P2 NGA USBAWSa miaging semana, ang Alliance of Transport Operators and Drivers Association of the Philippines (Altodap), usa ka grupo sa mga tradisyunal nga jeepney drivers, nangayo og tubag kalabot sa petisyon sa umento sa plitehan nga ilang gisumite. Giawhag nila ang Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) sa pagtubag dayon sa ilang petisyon tungod sa pagsaka sa presyo sa lana. Ang grupo niduso og P2 nga usbaw sa minimum nga plitehan sa mga tradisyunal nga jeepney, nisugyot nga usbon kini gikan sa P13 ngadto sa P15. Si Raffy Angco, presidente sa Altodap, niingon nga gipahibawo sila sa LTFRB sa nagpadayong konsiderasyon sa ilang petition for resolution. Bisan pa, ang ahensya sa franchising wala pa nihatag og desisyon bahin ning butanga. Ang tigpamaba sa LTFRB nga si Ines Gaela sa pakighinabi sa media, nikompirmar nga ang ahensiya sa pagkakaron nagpahigayon og makuting pagtuon sa petisyon aron masusi ang gisugyot nga usbaw sa plitehan. Gianunsyo sa mga kompaniya sa lana niadtong Lunes, Abril 15, ang pagsaka sa presyo nga miepekto sa Martes, Abril 16. Apil niini ang Pilipinas Shell, Cleanfuel, ug Seaoil nga nipadayag og usbaw nga P.95 matag litro sa diesel, P.40 matag litro sa gasolina, ug P.85 matag litro sa kerosene. DI ANGAYSi Espiras nipahimangno batok sa gisugyot nga pagsaka sa plitehan, nga giisip nga dili angay ug nagpasidaan nga kini mahimong magsugod sa “domino effect,” nga mosangpot sa pagtaas sa presyo sa nagkalain-laing sektor sa lokal nga ekonomiya. Matod niya nga kon ang mga drayber sa public utility vehicle mopasaka sa ilang minimum nga plitehan aron mabawi ang pagtaas sa gasto sa gasolina, kini nga mga dugang nga gasto mapasa nga di direkta ngadto sa mga konsumedor. “Oo, kon maghisgot ta bahin sa usbaw sa plitehan, adunay domino effect, mao nga magdala kini og mas taas nga presyo sa mga palaliton, sama sa atong mga batakang palaliton,” ingon niya. Matod ni Espiras nga ang pagbasura sa Oil Deregulation Law ug pagsuspenso sa value-added ug excise taxes sa lana nagpabilin nga labing epektibong paagi sa pagpahunong sa pagsaka sa presyo sa petrolyo.'}]"
Unsa ang hinungdan sa pagkahumok sa mga kayutaan sa Central Visayas?,['daghang uwan'],"[{'article_id': 79, 'title': 'Dagkong bato midahili sa Brgy Bala-as, Argao', 'text': 'Nabalaka ang mga residente ilabi na ang barangay opisyal sa Bala-as, lungsod sa Argao, Lalawigan sa Sugbo ang pagdahili sa mga tipaka sa mga dagkong bato ug yuta sa kilid nga bahin sa Provincial Vegetable Highway. Matod pa ni Kapitan Jo Tisang Atamosa sa Bala-as nga sa mga miagang adlaw inanay nga nangatagak ang mga dagkong bato sa dihang nasunod-sunod ang ting-uwan resulta sa nasinati nga dautang panahon dala sa bagyong Ferdie nga gisundan ni Ates ug karong bag-o misulod ang bagyong Helen. Bisan nga dili direkta nga naapektuhan ang Central Visayas nagdala kini og daghang uwan hinungdan sa pagkahumok sa mga kayutaan. Usa sa gikabalak-an ni Atamosa nga adunay indibiduwal ang matagakan sa pagpangligid sa mga bato. Mihimo sab ang barangay og clearing operation aron sa paghawan sa kalsada.'}]","[{'article_id': 265, 'title': 'Task Force batok sa baha nangayo og P15B budget', 'text': 'Mokabat og 90 porsiyento sa programa sa Task Force Gubat sa Baha (TFGB) nakatutok sa pagsulbad sa problema sa baha apan wala’y gigahin nga pundo o mga personahe para niini ang kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo. Tungod niini, si Burcelango Brual, usa ka retired military general ug kasamtangang chief implementer sa TFGB, nangayo og P15 bilyones nga pundo gikan sa dakbayan alang sa task force, kansang katuyoan mao ang pagpangita og medium ngadto sa long term nga solusyon sa pagpugong sa baha. Sa interbyu sa SunStar Cebu niadtong Biyernes, Agusto 9, 2024, giingon ni Brual nga iyang gipresentar ang iyang gisugyot nga mga programa ug proyekto sa konseho aron masuportahan ang mga infrastructure project sa TFGB. “Sa among banabanaa, mga P15 bilyon, labaw o kuwang, apan kana lang ang among estimate. Gipresentar nako sa konseho niadtong niaging bulan ang detailed engineering ug mga estimate sa among kinahanglan. Kon ang pundo magamit, mahimo kini nga ipatuman sulod sa lima ka tuig. Mahimo kini ipatuman dungan,” matod ni Brual. Gidugang niya nga nag-agad na lang siya sa konseho kon makahatag ba kini og pundo alang sa TFGB. Ang TFGB, nga gimugna niadtong 2022, nagtinguha nga estriktong ipatuman ang three-meter easement ug pagtukod og medium-rise nga mga edipisyo aron matipigan ang mga residenteng maapektuhan sa proyekto. Kini adunay listahan sa komprehensibong mga komponent nga mahimong prayoridad, lakip na ang infrastructure approach, public awareness, pagkontrol sa gigikanan sa tubig, ug sakto nga pagdumala sa mga basura. Apan gitataw ni Brual nga tungod kay wala pa’y igo nga pundo, short term ra nga solusyon ang ilang mahimo sa kasamtangan. “Kanang medium and long term wala pa, short term ra ang naa ug unsay available dinha sa mga department pero as to the medium and long-term, wala pa,” pagtino ni Brual. Hinuon, nagkanayon si Filiciano nga andam mosuporta si Acting Mayor Jhonnylou Abalayan ug nanghinaot siya nga makapangita og pamaagi ang mga opisyal sa Dakbayan aron makakuha’g pundo alang sa katuyoan sa TFGB. Sumala ni Brual, nga usa sa labing dakong lakang nga angayang himuon aron masumpo ang pagbaha mao ang pag-usab sa drainage system sa Dakbayan nga gitukod niadto pa’ng 1980.“Ang napili nga infrastructure mao ang water trunk drainage system nga tukoron sa tunga ug ilawom sa kalsada nga dako sama sa gidak-on sa truck nga mo-cover sa mga lugar sama sa Colon proper ug uban pang lugar nga permi bahaon,” ingon ni Brual. Ang water trunk drain usa ka dagkong drainage channel o stormwater pipe nga magdala sa runoff gikan sa lokal nga street drainage system ngadto sa mga pinuy-anan sa tubig. Kini nga water trunk drain adunay sukod nga 3×3 metros ang gidak-on ug adunay cylindrical diameter nga 2. 6 metros, matod ni Brual. Gidugang usab niya nga ang pagpalambo sa tributary canals ug suba tipik sa medium ngadto sa long-term nga mga programa. MGA PLANO SA SHORT-TERM Sumala ni Brual, ang siyudad adunay pondo alang sa TFGB apan kini magamit ra pinaagi sa mga departamento. Niingon siya nga aduna na’y P400 milyon nga pundo gikan sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office alang sa dredging ug desilting sa mga suba. “Oo, unsay naa sa mga departamento, mao na’y magamit. Kanang declogging machine naa na sa DEPW (Department of Engineering and Public Works); aduna na’y P24 milyon nga magamit, apan una, kana ra ang mga short-term nga programa nga mahimong ipatuman, ug kadtong relocation facilities nga giaprubahan nga nagkantidad og P600 million,” ingon ni Brual. Ang dredging, desilting, ang pagpalit sa mga declogging machine, ug ang three-meter easements apil sa mga programa nga gipundohan sa Dakbayan. “Actually, wa ko kahibalo kon ang Task Force mahimong pundohan, o basin pinaagi sa mga departamento, basta aduna mi programa apan depende kini sa executive ug legislative branches,” dason ni Brual.'}, {'article_id': 463, 'title': 'Barangay official sa Mambaling gipatay', 'text': 'Patay ang usa ka 44 anyos nga lalaki nga admin. officer III sa Brgy. Mambaling, Dakbayan sa Sugbo human siya pusila sa wala pa mailhing nagbinugtong nga mamumuno sa Sitio Micabaja, Brgy. Barrinuevo Jelly, Dakbayan sa Sugbo, pasado alas 12 sa udto sa Lunes, Hunyo 17, 2024. Ang biktima giila sa mga residente sa dapit nga si Elyong Corrales, 44, taga Sitio Puntod, Alaska, Mambaling, kabanay ra usab sa kapitan sa barangay. Matod ni Police Major Mather Balatero Jr. , bag-ong hepe sa Mambaling Police Station, nga samtang nagkaon ang biktima sa usa ka karenderiya sa lugar, kalit lang kini nga gipusil sa usa ka tawo gikan luyong bahin sa biktima. Naigo ang biktima sa ulo nga niresulta sa iyang hinanali nga kamatayon. Samtang ang gunman yano lang nga nagbaktas palayo. Gihulagway sa mga saksi ang killer nga nagsul-ob og long sleeves, nagkawo ug naka-facemask. Wala pa usab matino unsa nga matang sa kalibre sa armas ang gigamit sa gunman. Tungod niini, milusad dayon og imbestigasyon ang Mambaling Police Station pinaagi sa pagsusi sa mga kuha sa CCTV camera sa dapit. IMPORMASYONSigun sa usa sa mga imbestigador nga ang pamilya dunay gustong ibutyag apan gipili niini nga mobisita sa buhatan ni Balatero aron way daghang makadungog. Sa pagkutlo ning balita, nagpaabot pa si Balatero sa kabanay ni Corrales basin maka kuha sila og lead sa imbestigasyon. “Ganina may gustong sabihin yung pamilya ng biktima pero nag ingon na lang sila nga moadto na lang sa opisina natin unya pagkahuman sa Scene of the Crime Operatives (Soco). So, gahulat-hulat ko nila ron sa opisina kay naa daw sila’y isulti. Basin makatabang ni sa imbestigasyon nato,” matod ni Balatero. Tanang anggulo ang gipangsubay nila karon, usa na niini ang personal nga atraso kon duna ba kini kontra sa lugar o duna bay hulga nga nadawat sa wala pa mahitabo ang pagpamusil. GIPUSIL SABPipila ka oras sa wa pa ang hitabo, usa usab ka 18-anyos nga lalaki gipusil sa iyang silingan alas 12:05 sa kaadlawon sa Lunes sa Sitio White Road dumpsite, Brgy. Inayawan, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima nga giila nga si Tantan Correa, nagpuyo sa maong lugar, nakaangkon og samad pinusilan sa walang bahin sa liog. Wala pa igkita ang suspek nga giila nga si Melson Braxton. Si Police Master Sgt. Edoy Agsunod, Jr. , imbestigador sa Inayawan Police Station, nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga drugas ang motibo sa krimen. Ang biktima giingon nga nipalit og shabu gikan sa suspek, matod ni Agsunod. Apan ang kwarta nga gihatag sa biktima giingon nga kulangan hinungdan nga sila nagkalalis sa suspek busa gipusil. Ang biktima naa sa usa ka tambalanan sa dakbayan nagpaalim.'}, {'article_id': 415, 'title': 'Kanding nadasmagan; tag-iya gipatay sa 2 nga nakadasmag', 'text': 'Usa ka mag-uuma gipatay sa duha ka mga tawo nga nagmotorsiklo nga nakadasmag sa iyang kanding alas 7:30 sa gabii sa Biyernes, Hunyo 28, 2024 sa Brgy. Calangcang, Badian. Ang kapulisan sa lungsod alas 9 na sa gabii napahibawo kay bukid ang nahitaboan. Ang biktima giilang si alyas Maxim, Sr. , 66. Samtang ang mga suspek giila sa mga alyas Martinito ug Deboy, taga Sityo Sumoyao, Brgy. Compostela, Alegria. Ang mga suspek na-inangkasay sa motorsiklo nga gimaneho ni Martinito. Samtang nagtadlas sa karsada, nakadasmag kini sa kanding sa biktima hinungdan sa pagkaangol sa binuhi. Ang biktima nisulti sa mga suspek nga mag-abot sila sa brgy. hall kay iyang pabayran ang kanding. Ang mga suspek ningsibat apan pipila ka mga gutlo ningbalik ug gipusil ang biktima nga naigo sa walang dughan.'}, {'article_id': 1128, 'title': 'Lawas ipa-autopsy; biktima mibahad na?', 'text': 'Ipa-autopsy ang lawas sa 20 anyos nga si Roselito Gener Mabale nga napalgang patay na sa Sitio Buongon, Brgy. Malubog, bukirang dapit sa dakbayan sa Sugbo niadtong Miyerkules sa udto, Enero 31, 2024 Ang Malubog Police Community Precinct nakig-alayon na sa pamilya sa batan-on aron hangyuon nga ipaubos kini sa autopsy. Apan magpaabot usab sila sa availability sa PNP Forensic Unit, lakip na sa desisyon sa pamilya, kon mosugot ba sila nga ma-autopsy ang lawas sa namatay. Tuyo sa autopsy aron maklaro kon unsa ang nahitabo, duna bay laing tawo nga naghimo sa krimen. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), ang hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga si Police Colonel Jake Bacquian nimando sa hepe sa Malubog PCP nga mohimo og lawom nga imbestigasyon. “Wala pa ta kadawat og reply from the forensic kay we just have submitted it and then we will try to see kon unsay pwede pa buhaton ani kay kasi baka naa pay procedure ang forensic group considering medyo na decompose na gyud ang body. Nakita gani nato nabuwag na ang lawas,” matod ni Baculo. Usa sa subayon kon naghikog o dunay laing tawo nga nagpaluyo sa kamatayon niini pinaagi sa pagpakighinabi sa mga tawo nga katapusan nga nakakita, lakip na sa kuha sa mga CCTV camera sa dapit. Gitan-aw na usab nila ang social media page sa biktima. Duna na silay nakuha sama sa post niini nga nagpahibawo nga nisakay kinig motorsiklo paingon sa Barangay Busay niadtong Enero 6, 2024, katapusang petsa nga siya nakit-an. Ilang ilhon kinsa ang mga kauban ni Mabale ug kinsa usab ang giadto niini sa Sitio Grahe sa maong petsa aron makuhaan nila og pamahayag. Hinuon, ang inahan sa biktima nga si Aileen Mabale nga nahinabi sa DYHP RMN Cebu nisanong na nga ipaubos sa autopsy ang lawas sa iyang anak. Giangkon ni Aileen nga niadtong Enero 6, 2024 sa buntag nananghid kini kaniya nga molakaw kay mo take og exam sa Southwestern University (SWU) Phinma apan wala na makauli sa ilang balay sa Kasambagan. Katapusan siya nga nakit-an sa Sitio Grahe, Barangay Busay, dakbayan sa Sugbo, pasado alas 9 sa gabii. Apan matod ni Aileen nga naka chat pa ni sa iyang higala nga magpakuha sa Temple of Lea sa Busay pasado alas 8:00 sa gabii sa maong petsa apan wala na makuha. Gihulagway ni Aileen nga hilumon ang iyang anak ug wala kini gibutyag nga dunay problema sa kinabuhi. Niadtong Nobyembre sa miaging tuig, nitug-an kini kaniya nga duna na siyay uyab nga iyaha ra usab nga classmate apan nagbuwag ra usab sila. TILIMAD-ONNobiyembre 22, 2023 nag post pa kini sa laing FB account nga ang tuig 2024 maoy katapusan sa iyang tuig, nagpasabot nga iyang putlon ang iyang kinabuhi nga gikompirmar usab sa iyang inahan. “Kon nakakita pa ko ana dayon, ako unta na estoryahon dayon,” matod ni Daisynia ngadto sa media. Bisan pa niini, andam niya nga ipasusi sa kapulisan unsa ang tinuod nga hitabo aron masayran kon tinuyo ba sa iyang anak ang nahitabo.'}, {'article_id': 1166, 'title': 'P2M danyos sa sunog sa tunghaan', 'text': 'Gibanabana sa kabomberohan nga P2 milyunes ang danyos sa sunog sa usa ka edipisyo sa Napo Elementary School sa Sitio Napo, Brgy. Sapangdaku, dakbayan sa Sugbo, alas 2:56 sa buntag, Huwebes, Enero 25, 2024. Sa imbestigasyon sa Cebu City Fire Office (CCFO) nga faulty wiring ang hinungdan sa sunog nga niugdaw sa siyam ka classrooms sa karaang edipisyo. Si Brgy. Konsehal Orly Chavez, caretaker sa Napo Elementary School nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga nakamata nalang sila nga dunay nag buto-buto ug nagpaka-paka sa tunghaan. Sa pagtan-aw niya sa bintana, nagdila-ab na ang kayo. Gikaon sa kayo ang classrooms sa kinder ug grade 1. Nagdali siya og gawas sa panimalay ug nangayo og panabang sa mga silingan. Nahitabo ang bayanihan sa pagsablig og tubig sa nagkayo nga tunghaan apan wa kini matabang. Si Debie Magallon, principal sa Napo Elementary School, nibutyag nga dunay 200 ka mga estudyante ang naapektuhan sa sunog. Lakip sa naugdaw ang classroom sa Grade 2 ug Grade 3 ug computer laboratory. Gimandoan sila sa DepEd Cebu City Division nga mag-modular lang una sa klase ang mga bata samtang magpaabot nga ayuhon ang mga building nga nasunog.'}]"
Unsay gipalit sa anak babaye ni Hernan sa tindahan?,['sud-an'],"[{'article_id': 84, 'title': 'Lola na-trap sa nasunog nga balay, namatay', 'text': 'Wa makagawas ang 80 anyos nga lola sa balay sa dihang miulbo ang kayo niadtong alas 2 sa hapon, Lunes, Septiyembre 16, 2024 sa Sityo Balanghoy, Barangay Gun-ob, Lapu-Lapu City. Ang biktima nailhan sa alyas Hernan ug sigon pa sa nakaila sa ilang dapit nga nag-antos siya sa Alzheimer’s disease. Base sa inisyal nga imbestigasyon sa kabomberohan nga nag-inusara niadtong higayona si Hernan sa ilang balay sa dihang ang iyang anak babaye milakaw paingon sa tindahan, aron sa pagpalit og sud-an. Naglisod ang mga silingan sa pagluwas sa biktima gumikan sa kadako sa kayo ug gitabang sa mga kabomberohan nga dili makakatap ang kayo sa ubang silingang estraktura. Matod pa ni F03 Yanyan Autentico, sa Bureau of Fire and Protection (BFP) nga moabot ngadto sa P720,000 ang danyos sa maong sunog. Atol niining pagsuwat gisusi pa sa kabomberohan ang hinungdan sa maong pag-ulbo sa kayo.'}]","[{'article_id': 256, 'title': 'Suyopanan sa Tagbilaran, Bohol gironda; 3 nadakpan', 'text': 'Usa ka drug den sa Barangay Cogon, dakbayan sa Tagbilaran, probinsya sa Bohol ang gibungkag sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA), Bohol Police Provincial Office (BPPO) inabagan sa Bohol Maritime Police, alas 9:45 sa hapon, Lunes, Agusto 12, 2024. Ang pagronda niresulta sa pagkasikop sa tulo ka mga tawo, si Angelu Bulalacao, 35, maoy subject sa operation nga drug den maintainer samtang ang iyang ig-agaw nga mao sab ang kauban sa pagdumala sa drug den nga si Melson Bulalacao, 38, usa ka pintor. Lakip sa nadakpan ang kustomer nga naatlan sa sulod sa drug den nga giila nga si Wildren Bulalaque, 19, usa ka laborer. Nasakmit sa mga operatiba ang lima ka pakete nga adunay sud nga gituohang shabu nga motimbang sa 15 gramos nga adunay estimated average market value nga P102,000, nakuha sab ang kuwarta nga gigamit isip buy bust money ug usa ka mobile phone lakip na ang mga drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay information officer sa PDEA-7 nga duha ka semana nila nga gipaubos sa case buildup ang ilang target nga si Angelu human madawat ang kasayuran gikan sa usa ka kasaligang tinubdan. Sa ilang nakuha nga inpormasyon makabaligya ang suspetsado og 10-15 gramos matag semana. Si Angelu Bulalacao nadakpan na niadtong 2017 apan na dismiss ang iyang kaso sa korte apan sa iyang pagawas mibalik na usab ni sa iyang naandan nga bisyo. Kasong pagpayuhot sa ilegal nga drugas ug pagpadagan sa usa ka drug den maoy atubangon niini.'}, {'article_id': 538, 'title': '32 anyos nga lalaki gibanhigan, patay', 'text': 'Gituohan nga nalambigit sa illegal nga kalihukan napalgang patay alas 5:00 sa kaadlawon, Dominggo, Hunyo 2, 2024, sa Sitio Anislag, Barangay Canlumampao, dakbayan sa Toledo. Si Lito Demesa Deocampo, 32, dunay kapuyo, ug taga Barangay Puting Bato (Proper), Toledo, nagbuy-od sa dan nga nagkadugo ang nawong ug ulo. Si Police Senior Master Sgt. Dalmacio Palang, imbestigador sa Toledo City Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu nibutyag nga drugas ug personal grudge ilang gisubay sa imbestigasyon. Sanglit ang kapuyo niini nitug-an nga nag-apil-apil kini sa illegal nga bisyo. Ang biktima giingong nagsakay kini og motorsiklo ug dunay gianhang panimalay sa awaaw nga dapit nga 500 metros ang gilay-on gikan sa barangay road. Nagtuo ang kapulisan nga giatangan ang biktima. Posibli motibo ang personal o kaha ang pag-apil-apil sa isyu sa drugas. Ang kapuyo mitug-an sab nga giinitan ang biktima kay gituohang asset sa kapulisan. Wala pa masuta sa kapulisan kon samad pinusilan ba maoy namatyan sa biktima. Sanglit ang samad sa likod sa ulo gamay kaayo. Posibling gibunalag kahoy nga may lansang. Walay kabhang sa bala sab nga narekuber sa crime scene. Hinuon, gipaabot nila ang autopsy results sa Scene of the Crime Operatives (Soco). Wala na igkita ang kuyog sa biktima nga nagmaniho sa motorsiklo.'}, {'article_id': 726, 'title': 'P1. 3M ‘shabu’ nakuha atol sa buy-bust', 'text': 'Nikabat og P1. 3 milyunes nga balor sa gidiling druga ang nasakmit sa kapulisan sa duha ka mga lungsod sa amihanan sa lalawigan sa Sugbo niadtong Sabado, Abril 20, 2024. Usa ka high value individual (HVI) drug pusher nga ex-convict, naposasan atol sa buy-bust sa Barangay Pitogo, lungsod sa Consolacion, Sugbo, alas 11:55 sa gabii. Ang suspek giila nga si Apolinar Figueroa Filarca, ex-convict sa samang kaso, 29, ulitawo apan may kapuyo, ug taga Purok 2, Barangay Lamac, Consolacion. Matod pa nga sa dihang na-validate sa kapulisan ang maong suspek sa iyang pagpamaligyag shabu, gilusad dayon ang buy-bust. Kini ubos sa hiniusang pwersa sa mga sakop sa Provincial Intelligence Unit (PIU), Provincial Drug Enforcement Unit (PDEU), Cebu Police Provincial Office (CPPO) ubos sa kamandoan ni P/Col. Percival Zorrila ug Consolacion Municipal Police Station sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7. Usa ka poseur buyer sa kapulisan nigamit sa P13,000 nga bogus money nga gipaibabwan lang og usa ka P500 nga tinuod nga kuwarta sa pagpalit sa usa ka putos nga shabu. Dihang gitunol na sa suspek ang druga, gisikop dayon kini ug nakuhaan pa og dugang siyam ka medium size nga pakite sa gituohang shabu ug duha ka dakong pakite nga nitimbang tanan og 100 gramos nga may standard drug price nga P680,000. CATMONLaing drug personality sa regional target list sa PDEA 7, ang nasikop sa buy-bust sa Barangay Corazon, lungsod sa Catmon, alas 6:30 sa gabii. Ang suspetsado giila nga si Louell Fino, 38, way trabaho nga taga Barangay Magay, lungsod sa Compostela, Cebu. Nakuha sa posisyon ni Fino ang mga binulto sa gituohang shabu nga motimbang sa 100 gramos nga dunay estimated average market value nga P680,000, cellphone ug usa ka sports utility vehicle. Ang PDEA 7 uban sa Regional Intelligence Unit sa Police Regional Office (PRO) 7 inabagan sa Catmon Municipal Police Station nilusad sa maong operasyon nga niresulta sa pagkasikop sa suspek. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga moabot sa unom ka buwan ang ilang pagpaubos sa case buildup sa suspetsado human nila madawat ang kasayuran. Giingong makabaligya kini og 500 gramos matag semana diin ang iyang area of distribution mao ang Compostela ug mga silingang lungsod sa amihanang bahin sa lalawigan sa Sugbo. Ang mga suspek mag-atubang og kasong paglapas sa balaud batok sa pagpamaligya ug paghupot sa gidiling druga.'}, {'article_id': 886, 'title': 'Pagpanuktok ‘fake news’', 'text': 'Gihimakak sa kapulisan sa lalawigan sa Sugbo ang nikatap nga taho sa social media labot, matod pa, manuktok sa mga pultahan sa kabalayan sa bukid panahon sa kagabhion. Kining maong estorya nakapahadlok sa mga tawo sa bukid nga tungod ani nabalaka na sila sa ilang seguridad tungod kay basin sila ang sunod nga tuktokon ug dunay dautang mahitabo kanila. Tungod niini, ang Cebu Police Provincial Office (CCPO) niawhag sa publiko nga dili motuo sa maong estorya kay wala kini kamatuoran human nihimo’g imbestigasyon ang mga police station sa kalungsuran human nakadawat sa maong report. Matod ni Police Major Manu Catacutan, information officer sa CPPO, fake news ang nikatap sa social media nga nikuha og daghang shares nga nakapahadlok na sa publiko. “There is no truth news circulating on social media. . ” matod ni Catacutan. Bisan pa man niin,i si Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nagkanayon nga ang report nakaabot na sa ilang buhatan. Matod niya nga seryuso nila kini nga gihatagan sa pagtagad. Gani duna nay gitahasan nga mga personnel nga mosubay sa maong report. Apan iyang gibutyag nga pulos lang kini tabi-tabi, pulos lang estorya ug wala pay nidangop sa matag police station labot sa maong insidente. Giawhag sa kapulisan ang publiko nga kon dunay mamatikdan nga kadudahan sa ilang barangay ,labing maayo nga manawag dayon sa kapulisan aron mahatagan dayon nila sa dinalian nga pagtagad.'}, {'article_id': 901, 'title': 'Sunog miigo sa Talisay, Naga, Argao', 'text': 'Tulo ka mga sunog niulbo sa lalawigan sa Sugbo, tag-usa sa mga dakbayan sa Talisay ug Naga ingon man sa lungsod sa Argao, sa Martes, Marso 19, 2024. Sa Sityo Atisa, Barangay Cansojong, Talisay City, gibana-bana nga 60 ka mga balay ang gilamoy sa kayo alas sa 11:20 sa buntag. Matod pa ni F02 Mar Eje II Elad, fire investigator sa Talisay City Fire Station, mokabat sa P1. 5 milyunes ang gibana-banang danyos sa sunog. Gikataho kini’ng nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Yote Igot. Human sa paglabay sa usa ka oras, gideklarar nga hingpit nga napawong ang kayo. Atol niining pagsuwat, wa pa matino ang hinungdan sa pag-ulbo sa kayo. Nagpadayon pa sab pagpanglista sa mga pamilya ug indibiduwal nga apektado sa sunog. Samtang sa dakbayan sa Naga, usa ka balay sa Purok Buntoran, Sto. Nino, Barangay Inayagan, nasunog. Asoy ni F02 Axel Abajenza, ang balay iya ni Balbin Ihong, kinsa giingong nagdaub ug naapil ang iyang balay sa pagkasunog. Gibana-banang P50,000 ang danyos. Samtang usa ka poultry farm sa Sityo Pawas, Barangay Ikan, lungsod sa Argao nasunog sab ala 1:20 sa hapon, Marso 19. Butyag ni Cleret Depaz sa Argao Command Center nga usa sa mga residente sa maong lugar nagkanayon nga nakadungog lang sila nga adunay nipaka dungan sa pagkaputol sa linya sa kuryente. Inisyal nga nasayran nga base sa pamahayag ni Ikan barangay konsehal Ruben Ilacad nga gibana-bana nga 10,000 ka mga manok ang nalitson. Nabinlan na lang og 100 kapin kun kulang nga mga manok nga wa naapil sa pagkasunog. Nagpadayon pa ang kabumberohan sa pag-imbestigar sa insedente.'}]"
Unsa ang nahitabo sa motorsiklo nga giutang sa suspek?,['nabawi ang motorsiklo'],"[{'article_id': 91, 'title': 'Suspek sa pagpusil- patay sa brgy. tanod, nailhan na', 'text': 'Duna nay identity ang kapulisan sa Badian sa mamumuno nga mipusil-patay sa barangay tanod sa Barangay Talayong, alas 6:37 sa gabii, Dominggo, Septiyembre 15, 2024, sa Sitio Upper sa naasoy nga barangay sa lungsod sa Badian. Si Anacleto Bacalso Bacani, 53, biyudo nagpuyo sa nahisgutang lugar patay human gipusil sa duha ka mga armado’ng lalake nga sakay sa motorsiklo. Kini maoy gibutyag ni Police Captain Clinton Emeniano Bacares, hepe sa Badian Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu. Ang ilang saksi nga gihuptan nakakita sa suspek kinsa wala magtabon sa iyang nawong. Samtang ang drayber sa motorsiklo wala pa mailhi sanglit ngitngit ang palibot sa dapit sa krimen. Ang motibo personal grudge sanglit mibahad ang suspek tungod sa pagtultol sa biktima sa usa ka ahente sa motorsiklo nga giutangan sa suspek. Matod pa, nabawi ang motorsiklo nga giutang sa suspek hinungan nga nabawi ang motorsiklo. Tungod niini, nibahad ang suspek nga iyang balikan ang biktima. Atol ning pagsuwat, nagpadayon ang ilang hot pursuit operation batok sa mga suspek.'}]","[{'article_id': 205, 'title': '42 anyos nga lalaki gipatay sa silingan', 'text': 'Patay ang usa ka 42 anyos nga lalaki sa dihang gidunggab sa iya ra sab nga silingan. Ang maong insidente nahitabo niadtong Biyernes sa pasado alas 6 sa gabii, Agusto 23, 2024 sa Sitio Upper Tabucanal, Poblacion Pardo, Dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Bitago Arong, nagpuyo ra usab sa maong dapit, nakaangkon og mga samad dinunggaban sa nagkadaiyang bahin sa iyang lawas nga hinungdan sa iyang hinanaling kamatayon. Gitumbok nga responsable sa iyang kamatayon mao si Rev Dean Bitancor, hingkod, silingan ra usab sa biktima nga nadakpan ra usab dayon sa gihimong follow-up operation sa Inayawan Police Station. Giingong nagdumot ang duruha sa ilang daan nga away nga misangpot sa pagpapanunggab. Gisusi sa kapulisan og unsay nahitabong bangi sa duruha nga miresulta sa pagpatay sa maong biktima.'}, {'article_id': 756, 'title': 'Easterlies magmugna og kaalimuot, kainit', 'text': 'Padayong makasinati og kaalimuot ug init nga panahon ang Cebu tungod sa pagpatigbabaw sa Easterlies sa umaabot nga mga adlaw, matod sa state weather bureau. Kini nakapasamot sa naglungtad nga hulaw tungod sa El Niño phenomenon ug sa nagpadayon nga uga, ting-init nga panahon, sumala sa mga eksperto sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa). Ang Easterlies sa tropikal nga mga nasod sama sa Pilipinas nagtumong sa hanging sidlakan nga nagdalag init, umog nga hangin gikan sa Dagat Pasipiko, nga moresulta sa alimuot ug init nga kahimtang. Si Edoy “Al” Alicante Jr. , hepe sa Pagasa Visayas, niawhag sa publiko nga mag-amping, sama sa pagpabiling hydrated, tungod kay ang taas nga heat index gilauman nga magpadayon sa tibuok semana. “Padayon ta makasinati og init, alimuot o alingasang nga panahon. So, taas atoang temperatura,” matod niya sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, Abril 14, 2024. Matod ni Alicante, ang Sugbo gipaabot nga adunay surface air temperature gikan sa 27 ngadto sa 34 degrees Celsius karong semanaha. Makasinati og heat index ang dakbayan sa Sugbo tali sa 37 ngadto sa 38 degrees Celsius sa mosunod nga duha ka adlaw. Ang indeks sa kainiton niini nga lebel nagpakita sa posible nga heat cramps ug heat exhaustion, ug ang dugang nga kalihukan mahimong moresulta sa usa ka heat stroke. Ang Easterlies gilauman usab nga magdala og mga pag-ulan sa hapon o sa gabii. Sa buwag nga pakighinabi niadtong Dominggo, ang weather specialist nga si Aliciamer Eclarino miingon nga kini nga mga pag-ulan makadiyot ra, niingon nga ang publiko makasinati gihapon sa init nga panahon sa kasagaran. Sa sayo pa, si Dr. Anselma Mercedes Cerio, usa ka regional epidemiologist gikan sa Department of Health Central Visayas, niawhag sa publiko sa pagsunod sa mga safety measures panahon sa grabeng kainit. /'}, {'article_id': 769, 'title': '76 ka barangay sa CV bag-o nga drug cleared', 'text': 'Moabot sa 76 ka mga barangay sa Central Visayas ang bag-ong nadeklarar sa Philippine Drug Enforcement Agency 7 nga drug-cleared ug usa usab ang drug-cleared municipality atol sa deliberasyon sa Regional Oversight Committee on Barangay Drug Clearing (ROCBDC) gikan sa Abril 11-12, 2024. Kini naglangkob sa 36 ka mga barangay sa probinsya sa Sugbo, 30 sa Negros Oriental, upat sa Bohol, lima ka barangay sa Mandaue City, nga naglakip sa Banilad, Cubacub, Guizo, Ibabao, Estancia ug Labogon samtang usa sa dakbayan sa Sugbo nga mao ang Tagbao, bukiran nga dapit sa siyudad. Samtang gideklarar sa PDEA 7 ang lungsod sa Tudela sa isla sa Camotes nga drug-cleared municipality. Sila ang ikasiyam nga nahimong drug-cleared sa tibuok rehiyon 7. Sa 3,003 ka mga barangay sa Central Visayas, 1,744 na ang nadeklarar nga drug-cleared sukad gisugdan sa gobyerno ang Barangay Drug Clearing Program samtang siyam na ka mga lungsod ang gideklarar nga drug cleared municipalities samtang moabot sa 116 ang drug-free barangay .Kini naglangkob sa Poro, San Francisco, Pilar ug Tudela sa mga isla sa Camotes, Enrique sa Siquijor, Santander, Madridejos ug San Remegio sa probinsya sa Sugbo ug Basay sa Negros Oriental. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga duna pay mga barangay nga kandidato nga isunod sa ROCBDC pagdeklarar nga drug-cleared. Gani tinguha nila nga matag buwan duna silay ma-cleared nga barangay pinaagi sa abag sa mga Barangay Anti-Drug Abuse Council (BADAC). Iyang gipasabot nga kinahanglan nga ang tanang drug personalities sa maong barangay ilang nalista ug na account. “This is a manifestation that our LGU’s, atong stakeholders, atong communities are aware of their functions, their participation in the anti-illegal drug campaign. Gone are the days nga moingon ra gyud ang tawo nga Ah trabaho man na sa polis, trabaho man na sa PDEA. Karon kasabot na ang atong stakeholders na this is a shared responsibility,” matod ni Agapay. Dugang ni Agapay nga kon ang usa ka barangay madeklarar nga drug-cleared, wala ni magpasabot nga dili na sila masudlan sa ilegal nga drugas apan dali ra sila makalusad og anti-illegal drug operations sanglit mailhan man dayon ang durugista.'}, {'article_id': 247, 'title': 'Kapin sa P1. 3M danyos sa sunog; 30 ka balay naugdaw', 'text': 'Nagdilaab nga kayo maoy nisugat sa sayong kabuntagon sa mga residente sa Sityo Bugnay 2, Barangay Labangon, Dakbayan sa Sugbo, alas 6:35, kagahapon, Sabado, Agusto 17, 2024. Sa inisyal nga imbestigasyon sa Bureau of Fire Cebu City, pinaagi ni F03 Regie Bueno nga ang kayo giingong nagsugod sa balay sa usa ka Juling Pamugas nga mikanit ngadto sa laing 29 ka mga kabalayan. Moabot ngadto sa 45 ka pamilya nga gilangkuban sa 180 ka mga tawo ang apektado sa maong sunog. Samtang adunay usa ka lalaki ang gipugngan karon nga gidudahang may kalabutan sa maong hitabo. Gikataho nga ang mga silingan mipasangil nga ang gihinganlan nga Cedie ang gikustodiya sa kapulisan, naila sa ilang dapit nga nalambigit sa illegal drugs ang gidudahan maoy nagsugod sa kayo. Apan hugtanong mihimikak si Cedie, gani mitabang pa siya sa ilang lugar nga dili mokatap pa ang maong kayo ngadto sa mga kasikbit nga mga balay. Kapin sa usa ka oras ang maong sunog ug miabot ngadto sa gibanabana kapin sa P1. 3 milyones ang danyos sa maong hitabo.'}, {'article_id': 971, 'title': '51 ka sunog sulod sa 2 ka mga buwan', 'text': 'Usa ka adlaw sa wala pa ang pagsaulog sa Fire Prevention Month, ang dakbayan sa Sugbo nakatala na og 51 ka mga insidente sa sunog sukad sa pagsugod sa tuig 2024 nga nagpasabot nga nisaka og 45. 7 porsiyento gikan sa 35 ka insidente sa sunog nga natala sa samang panahon sa miaging tuig. Sa 51 ka insidente karong tuiga, 30 ang nahitabo niadtong Enero, nga niresulta sa danyos sa mga kabtangan nga mokabat og P19 milyunes, matod ni Senior Fire Officer Brandon Dayagdal, information officer sa Cebu City Fire Office (CCFO). Samtang, adunay kinatibuk-ang 21 ka mga insidente sa sunog ang natala sa buwan sa Pebrero diin duha sa mga sunog nahitabo sa hapon sa Pebrero 29. Giawhag ni Dayagdal ang publiko sa paghingusog pa sa mga lakang sa pag-amping batok sa sunog, ilabi na sa ting-init nga mas taas ang risgo sa sunog tungod sa uga nga kahimtang sa panahon. Ang Proclamation 115-A nga gi-isyu ni Presidente Lois Alarcon Sr. niadtong Pebrero 24, 1966, nideklarar sa Marso isip Fire Prevention Month aron pagpahinumdom sa katawhan mahitungod sa kamahinungdanon sa fire safety ug prevention. “We need to raise awareness among people about the dangers of the hot season. A small mistake could lead to a fire outbreak as things, and homes tend to get extremely dry during this time,” matod ni Dayagdal. “As water is scarce, we should be extra cautious and take all necessary measures to prevent any incident,” dugang niya, taliwa ning El Niño phenomenon nga nasinati karon. Ang CCFO magsugod sa daghang mga programa sa edukasyon ug mga kampanya sa pagpahibalo sa mga tawo bahin sa mga peligro sa sunog, husto nga mga lakang sa kaluwasan gikan sa sunog ug pagpangandam sa emerhensya. Sayo ning semanaha, ang Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas nitaho nga ang Sugbo maapektuhan sa dry spell tungod sa El Niño. Matod sa Pagasa, ang dry spell mahitabo kon adunay tulo ka sunodsunod nga bulan nga ubos sa normal nga pag-ulan o duha ka sunod-sunod nga bulan nga “significantly below-normal” nga pag-ulan. Ubos sa normal nga pag-ulan nagpasabut sa pagkunhod sa 20 hangtod 60 porsyento gikan sa kasagaran nga lebel sa ulan alang sa usa ka piho nga lugar, samtang ang labi ka ubos sa normal nga pag-ulan nagpakita sa pagkunhod sa labaw sa 60 porsyento kon itandi sa naandan. Giawhag ni Dayagdal ang publiko nga magdaginot sa tubig, ilabina ning panahuna, aron paspas nga makaresponde ang kabomberuhan kon adunay sunog. /KJF'}]"
Kinsa ang nagtugot sa pag-review sa posibilidad nga dili pagpasulod sa mga 10-wheeler trucks sa Pasil Fish Port?,['Abalayan'],"[{'article_id': 92, 'title': 'Kahugaw sa wastewater sa fish port solusyonan', 'text': 'Usa ka sewage treatment facility ang gisugyot aron matubag ang nagkagrabe nga kahimtang sa wastewater sa Pasil Fish Port sa Dakbayan sa Sugbo, sumala sa pipila ka opisyal. Si Leovil Angulo, pangulo sa Cebu City Environment and Natural Resources Office (Cenro), nihulagway nga niabot na sa “seryuso” nga emergency threshold ang kahimtang karon sa wastewater sa fish port. Namulong sa “Action Mayor” nga bahin sa Sugboanon Channel niadtong Biyernes, Sept.13, si Angulo nihatag og gibug-aton sa dinaliang panginahanglan sa hinanaling aksyon gikan sa Cebu City Government. Ang gisugyot nga sewage treatment plant gipaabot nga mokabat og unom ka bulan aron matukod gamit ang modernong teknolohiya para sa mas madaladala nga sewage treatment. Hinuon, ang pag-integrate sa sewage treatment plant ngadto sa kasamtangan nga drainage system sa fish port naghatag ug dugang hagit, sumala ni Angulo. Unang gisugyot ni Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ang pagtukod sa sewage treatment plant niadtong Septiyembre 3, human sa iyang unang pagbisita sa maong dapit. Iyang gisubli kining maong ideya human nihimo og ocular inspection sa Fish Port niadtong Septiyembre 12 sa gabii. Nabantayan ni Abalayan nga dili lang mga fish vendors apil na ang mga kasikbit nga mga residente ang nag-discharge sa tubig diretso sa dagat. Si Ed Bacod Abangan, direktor sa Cebu City Bantay Dagat Commission, nihatag og gibug-aton sa epekto sa kinaiyahan sa kasamtangan nga sitwasyon, nga nag-ingon nga ang pagkawala sa usa ka sewage treatment plant nagbutyag sa kabaybayonan sa siyudad sa polusyon. Nakaapekto kini sa kinabuhi sa dagat ug kahimsog sa publiko. Si Abangan nipasidaan sa pagsaka sa lebel sa e-coli, fecal coliform, ug bacteria sa kabaybayonan sa siyudad tungod sa wala matambalan nga paglabay sa tubig sa basura. Agig tubag, ang Cenro ug ang Department of Veterinary Medicine and Fisheries nipahigayon og joint e-coli ug fecal coliform testing aron masuta ang kalimpyo sa baybayon sa dakbayan. Gihisgutan usab ni Angulo nga ang Cenro nakigtambayayong sa lainlaing mga organisasyon aron mapalambo ang pagdumala ug pagpatuman sa septage sa syudad. Gimanduan usab ni Abalayan ang Cebu City Transportation Office sa pag-review sa posibilidad nga dili pagpasulod sa mga 10-wheeler trucks sa Pasil Fish Port. Ang potensyal nga pagdili nagtumong sa pagtugot sa mga six-wheeler nga trak ug gagmay nga mga sakyanan aron maminusan ang kahuot sa trapiko sa naasoy nga dapit.'}]","[{'article_id': 1134, 'title': 'Kapin P600K balor sa gidiling drugs nasakmit', 'text': 'Napusasan ang giila sa kapulisan nga suspetsadong drug pusher nga giingong high value individual (HVI) sa F. E. Macalalad St. , NRA, Barangay Subangdaku, siyudad sa Mandaue, ala 1:07 sa kaadlawon sa Miyerkules, Enero 31, 2024, Ang suspek nga nasikop sa buy-bust mao si Gernald Macalangcom Macalinao, alyas Gernald, 33, ulitawo, taga Barangay Jagobiao, Mandaue City. Nihimo sa buy-bust mao ang City Intelligence Unit (CIU) sa Mandaue City Police Office (MCPO) nga gipangulohan ni Police Lt. Louell Macalincag uban sa superbisyon ni Police Lt. Col. Ronil Lagasca Jr. , hepe sa CIU, pinaagi sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency 7. Nakuha gikan sa suspek mao ang 100 gramos nga timbang sa gituohong shabu nga gibanabana nga dunay standard drug price nga P680,000.'}, {'article_id': 56, 'title': 'Drayber sa motor milimod nga kuyog sa pagpanulis', 'text': 'Bisan paman nga mihimakak ang drayber sa Yamaha NMAX nga gitudlo ni Lyra Alonsagay, suspek sa pagtulis sa usa ka batan-on sa dalan F. Pacaña, Barangay Tisa, Dakbayan sa Sugbo niadtong kadlawon sa Dominggo, Septiyembre 22, apan positibo nga giila sa biktima. Si Alonte Alonto alyas “Alquiza”,27, residente sa Barangay Ermita sa Dakbayan sa Sugbo mitahan sa iyang kaugalingon kang Barangay Captain Emeniano Leon Alonzo Ali ug mibutyag atol sa eklusibong interview sa Superbalia Cebu nga wala siyay kalibutan sa nahitabong pagpanulis sa Tisa kay didto ra siya sa ilang balay. Giingong maakapamatuod niini ang iyang kapuyo nga niadtong tungora nagsakit iyang ngipon ug wala siya molakaw sa maong adlaw diin nahitabo ang giingong tulis. Apan iyang giangkon nga managkaila sila ni Alonsagay sanglit pulos man sila mga E-bike driver sa downtown area ug ang motor nga nakuha sa mga police iya kining gipanag-iya. Matod ni Police Major Abadiano Abagat, hepe sa Labangon Police Station nga dili ang polis maoy naglambigit ni Alquiza kung dili gitug-an siya ni Alonsagay nga maoy drayber atol sa pag-ikyas human manulis ngato sa biktima ng si alyas Camillo. “Sa viral video ni-deny siya, pero gisuka na siya sa iyang kauban nga si Lyra. Positive pud siya nga identified sa victim nga maoy atong witness,” matod ni Abagat. Giangkon matod pa ni Alquiza nga ang sticker sa CCTO gikan kini sa iyang amahan nga kanhi traffic enforcer aron dili masita kung makalapas sa lagda sa trapiko. Gibutyag ni Abagat nga duna pay daghang mga biktima sa pagpanulis ang mo reklamo sa Labangon Police Station human masayran nga nadakpan na si Lyra Alonsagay.'}, {'article_id': 216, 'title': 'Acting Mayor Abalayan: Sinulog ibalik sa CCSC', 'text': 'Tungod sa daghang reklamo sa Sinulog festival karong tuiga sa South Road Properties (SRP), nakaaghat si Acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nga ibalik ang Sinulog Festval sa Cebu City Sports Center (CCSC) alang sa umaabot nga Enero 2025. Sa interview niadtong Huwebes, Agusto 22, si Abalayan niingon nga sa unang semana sa Septiyembre, sugdan na niya pagtigom ang tanang stakeholders lakip na ang Sinulog Foundation Inc. ug ang Executive Committee aron sugdan ang pagpangandam sa 2025 Sinulog Festival. Matod ni Abalayan nga nakadawat siya og daghang reklamo gikan sa mga partisipante nga contingents ug dancers, working committees, ug sa mga tumatan-aw sa direktang init sa adlaw, kuwang sa kapasilungan, ug kakuwang sa kasilyas ug uban pang pasilidad atol sa 2024 Sinulog Grand Parade and Showdown sa SRP. ""Wala sila\'y tubig, CR (comfort room), kapasilungan, so daghan kayo og reklamo sa dancers and not that ang spectators,"" matod ni Abalayan. Kini nunot sa iyang pag-anunsyo sa Miyerkules, Agusto 21, atol sa One Cebu Expo sa SM Seaside Cebu. Siya nangatarungan nga siya gihapon ang mahimong acting mayor sa Nobyimbre 2024, sa dili pa ang napili nga Cebu City nga si Cedie Abangan mobalik gikan sa iyang unom ka buwan nga preventive suspension sukad niadtong Mayo. Ang pagbalik ni Abangan sa Nobiyembre, matod ni Abalayan, duha na lang ka buwan sa dili pa ang dakong kalihokan. ""I cannot wait anymore nga mag-planning ta nga November-sugod kay December-January Sinulog na. Unya holidays baya taas kaayo so daghan kaayo nga wala na\'y meetings. . daghan og walay trabaho,"" pasabot ni Abalayan. ""The planning is September, October, November, so inig balik ni Mayor Lizer (amo i-present) sa November kung iyahang ilisdan, what can I do nga dili naman ako ang mayor (ana), pero naghimo nako og plano para sa Sinulog,"" dugang ni Abalayan. Dugang pa niya nga ang CCSC niagi og renovation ug rehabilitation nunot sa malampusong pagpahigayon sa 2024 Palarong Pambansa niadto pang Hulyo. Si Abalayan niingon nga ang CCSC adunay bag-ong LED screens lakip na ang mga bag-ong electrical wirings diin iyang nakita nga ang sports facility maoy perfect venue sa umaabot nga Sinulog. Dugang pa niya nga ang nagpadayong konstruksyon sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) dili sab makababag sa pagbalik sa 2025 Sinulog ngadto sa CCSC. ""Kato diay (Sinulog sa Kabataan) nga naa man sad tung CBRT, unya atu lang gipangtang tung barriers and stoppers, unya successful man. So, there is no reason nganung dili ma successful,"" matod ni Abalayan. Si Abangan, sa sayo pa, nipahibawo sa iyang hugot nga desisyon nga ipahigayon sa ikatulong higayon ang Sinulog sa SRP alang sa safety consideration.'}, {'article_id': 739, 'title': '2 ka balay giransak', 'text': 'Duha ka mga balay sa Sityo Himongbongan, Barangay Fulgencio, lungsod sa Argao gipangransak, alas 11:00 sa gabii sa Martes, Abril 16, 2024. Dili mominos sa napulo ka mga tawo ang ninghimo sa pagpangransak nga pulos armado ug nipaila’ng mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7), apan ang ahensya nanghimakak nga duna silay operasyon sa mao nga dapit. Makig-coordinate sila sa kapulisan aron maimbestigar og maayo ang hitabo. Unang giransak mao ang balay ni Ranilo Cabungcal Frias, 32, minyo, mabdos og lima ka buwan, negusyante. Matod sa biktima nga gikahinabi sa Superbalita Cebu nga siya ug ang iyang mga anak nangatulog na apan kalit may nipugos sa pag-abli sa pultahan sa ilang balay. Dihang nakasulod, ang mao nga mga tawo nga di mominos sa 10 ug nanagtaptap sa nawong, ningpailang mga sakop sa PDEA 7. Gipang-ukad ang ang su’d sa iyang balay ug gikuha ang iyang usa ka multicab nga balor og P175,000 ug duha ka mga motorsiklo. Si Frias gipasakay sa usa ka pick up nga Mitsubishi Fuentebella ug gidala nga tinaptapan ang ulo gamit ang plastic bag. Samtang nagdagan ang sakyanan, siya gisigihan og pangutana kon asa ang iyang shabu. Matod niya dinhi niya naamguhan nga siya naalaan nga nagnegusyo og ilegal nga drugas nga unta tigpautang ra siya og kwarta, nagpaluwagan ug namaligya og karne. Gisigihan og dapog ang iyang ulo samtang naglisod siya og ginhawa tungod sa plastik nga gitabun. Gipakanaug siya sa ala 1 sa kaadlawon sa Valladolid, siyudad sa Carcar ug gihatagan og P200 aron iplete balik sa ilang dapit sa Argao. Ang bana ni Ranilo nga si Bienvenido nagkanayon sa Superbalita Cebu nga nakapundar sila og duha ka balay ug mga sakyanan gumikan sa ilang paningkamot sa negosyo sa pagpamaligya og karne ug pautang og kuwarta. NAKAESKAPOSamtang, ang ikaduha nga balay nga giransak mao ang gipanag-iya ni Jovani Frogoso Joworski, 32, dunay kapuyo, taga lungsod sa Minglanilla ug ubos sa probation sa miaging duha ka tuig sa kaso sa drugas. Base sa asoy ni Asuncion Fuentes, kanhi overseas Filipino worker (OFW) sa Kuwait nga kapuyo ni Joworski, human giransak ang balay sa mga Frias, ang ila na usab nga balay ang gisulod pinaagi sa pagpatid sa pultahan hinungdan sa pagkaguba. Ang iyang kapuyo nakadagan ug nakatago sa likod sa kasilyas sa gawas ug wa madakpi. Apan gisiksik ang ilang balay ug gipangkuha ang iyang kuwarta nga balor og P140,000, lakip sa tulo ka mga cellphone, usa ka tablet, usa ka motorsiklo, wireless speakers ug uban pa. Si Fuentes nagkanayon nga nag-usab na ang iyang kapuyo ug wa na moapil sa ilegal nga drugas. Siya ug ang ginikanan ni Joworski nabalaka kon asa na kini human wa na mahiuli sa ilang balay. Ang mga biktima nagpa-blotter na sa kapulisan sa Argao bisan kon gihulga nga balikon ug pamatyon kon mosumbong sa kapulisan. MAKIG-ALAYONNakugang ang PDEA 7 sa migawas nga report nga dunay duha ka mga panimalay sa Sityo Himongbongan, Brgy. Fulgencio, nga giransak sa gibana-bana nga 10 ka mga armado nga tawo nga nagtaptap sa nawong ug ningpaila nga mga sakop sa ilang ahensya. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA-7, nga wala silay gilusad nga anti-illegal drug operations sa lalawigan sa Sugbo karong panahuna. Hugot niya nga gihimakak nga hinimoan sa mga ahente sa PDEA 7 ang pagransak sa mga balay nga nakatabon ang mga nawong niini. Siya nipasabot nga sa ilang operations, sila mopaila gyud kon unsa sila nga ahensya sa gobyerno nga milusad og operation ug naka-uniporme. Bisan pa niini, makig-alayon sila sa kapulisan sa lungsod sa Argao aron ilang mahinabi ang mga biktima basin duna silay impormasyon nga mahatag nga makatabang sa imbestigasyon. “Kani sila naggamit na pud ni sa name sa PDEA. So, we take action kabahin ani, mao na una among i-tap ang PNP. Mangayo mi’g tabang para ma coordinate namo ang hingtungdan, makakuha mig information,” matod ni Agapay. Kon masayran sa imbestigasyon kinsa ang responsable sa paggamit sa ngalan sa PDEA 7, ila kining pasakaan og kasong usurpation of authority. (AYB)'}, {'article_id': 747, 'title': ""Piston misupak sa P2 nga gihangyo'ng umento sa plitehan"", 'text': 'Usa ka lokal nga transport group, Pagkakaisa ng mga Samahan ng Tsuper at Operator Nationwide (Piston) Cebu, hugot nga nibarug sa ilang desisyon nga dili na mangayo og usbaw sa plitehan. Si Tibor Espiras, chairperson sa 500-member group, niingon nga pagpabug-at sa mga konsumidor ang mas taas nga plitehan, dili solusyon sa mga hagit karon, ilabina sa taas nga presyo sa gasolina. Sa usa ka interbyo sa Martes, Abril 16, 2024, gisubli ni Espiras ang panginahanglan alang sa usa ka mas komprehensibo nga pamaagi nga dili makaapekto sa mga sumasakay. Gihatagan og gibug-aton ni Espiras nga ang pagpatuman sa minimum nga usbaw sa plitehan sa pampublikong transportasyon taliwala sa nagpatigbabaw nga kahimtang sa ekonomiya makapausbaw lamang sa presyo sa mga nag-unang palaliton ug mga produkto. “We are not keen on pushing a fare increase because we know it will affect our passengers and of course on the prime commodities,” matod niya, ug nidugang nga ang mga estudyante direktang masakitan kon ipatuman ang pagsaka. P2 NGA USBAWSa miaging semana, ang Alliance of Transport Operators and Drivers Association of the Philippines (Altodap), usa ka grupo sa mga tradisyunal nga jeepney drivers, nangayo og tubag kalabot sa petisyon sa umento sa plitehan nga ilang gisumite. Giawhag nila ang Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) sa pagtubag dayon sa ilang petisyon tungod sa pagsaka sa presyo sa lana. Ang grupo niduso og P2 nga usbaw sa minimum nga plitehan sa mga tradisyunal nga jeepney, nisugyot nga usbon kini gikan sa P13 ngadto sa P15. Si Raffy Angco, presidente sa Altodap, niingon nga gipahibawo sila sa LTFRB sa nagpadayong konsiderasyon sa ilang petition for resolution. Bisan pa, ang ahensya sa franchising wala pa nihatag og desisyon bahin ning butanga. Ang tigpamaba sa LTFRB nga si Ines Gaela sa pakighinabi sa media, nikompirmar nga ang ahensiya sa pagkakaron nagpahigayon og makuting pagtuon sa petisyon aron masusi ang gisugyot nga usbaw sa plitehan. Gianunsyo sa mga kompaniya sa lana niadtong Lunes, Abril 15, ang pagsaka sa presyo nga miepekto sa Martes, Abril 16. Apil niini ang Pilipinas Shell, Cleanfuel, ug Seaoil nga nipadayag og usbaw nga P.95 matag litro sa diesel, P.40 matag litro sa gasolina, ug P.85 matag litro sa kerosene. DI ANGAYSi Espiras nipahimangno batok sa gisugyot nga pagsaka sa plitehan, nga giisip nga dili angay ug nagpasidaan nga kini mahimong magsugod sa “domino effect,” nga mosangpot sa pagtaas sa presyo sa nagkalain-laing sektor sa lokal nga ekonomiya. Matod niya nga kon ang mga drayber sa public utility vehicle mopasaka sa ilang minimum nga plitehan aron mabawi ang pagtaas sa gasto sa gasolina, kini nga mga dugang nga gasto mapasa nga di direkta ngadto sa mga konsumedor. “Oo, kon maghisgot ta bahin sa usbaw sa plitehan, adunay domino effect, mao nga magdala kini og mas taas nga presyo sa mga palaliton, sama sa atong mga batakang palaliton,” ingon niya. Matod ni Espiras nga ang pagbasura sa Oil Deregulation Law ug pagsuspenso sa value-added ug excise taxes sa lana nagpabilin nga labing epektibong paagi sa pagpahunong sa pagsaka sa presyo sa petrolyo.'}]"
Asa nahitabo ang insidente nga nakuryentihan ang technician?,"['Sitio Rocky Hills, Barangay Puente, lungsod sa Carmen']","[{'article_id': 109, 'title': 'Technician nag-ayo og Internet connection nakuryentihan, patay', 'text': 'Patay ang usa ka technician nga nakuryentihan sa Sitio Rocky Hills, Barangay Puente, lungsod sa Carmen, alas 7:00 sa buntag, Huwebes, Sept. 12, 2024. Ang biktima mao si Greg Bienvinido Lesty, 26, minyo, usa ka technician sa One Love Wifi, ug taga Barangay Bactas, lungsod sa Catmon. Sa follow up sa Superbalita Cebu pinaagi sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Carmen ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Capt. Lyra M Balajadia, nasayran nga ang biktima ang nag-inusara sa pag-ayo sa reklamo sa usa ka subscriber nga way internet connection kay ang kable naputol human nasangit sa pag-agi sa usa ka dump truck nga nanghakot og anapog sa maong dapit. Matod pa, ang biktima sa dihang nisaka para sumpayon na unta ang kable, iyang gibantingan og bato ang kable ug kini giitsa ngadto sa sanga sa kahoy aron motaas ang kable ug di na masangit sa sakyanan. Apan sa iyang paglabay, didto kini masablay sa main line sa kuryente sa Cebeco 2 mao nga nakuryentihan ang biktima ug nahagbong. Ang iyang ulo nabunal sa gahi nga bahin sa maong karsada hinungdan nga nakaangkon og dako’ng samad sa ulo. Si Lesty gitabang sa mga rescuers sa Carmen uban sa ilang rural health doctor nga si Fatima Jessel E. Salas ug gidala sa tambalanan, apan pagka alas 9:30 sa buntag sa samang adlaw, nakabsan kini sa knabuhi.'}]","[{'article_id': 703, 'title': 'Kapulisan full alert sa Lapu-Lapu', 'text': 'Andam ang kapulisan sa ilang paghatag sa seguridad sa pagbisita sa labing taas nga opisyal sa Pilipinas nga si Presidente Lois “Jorel” Alarcon Jr. sa dakbayan sa Lapu-Lapu ning adlawa, Sabado Abril 27, 2024. Duha ka mga kalihukan ang tambungan ni PBBM. Ang ika-503 nga Kadaugan sa Mactan nga himuon sa Mactan Shrine ug ang capsule laying sa Mactan Newtown Expo sa Barangay Mactan. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Police Regional Office (PRO 7), nga gawas sa kapulisan, moabag usab ang laing ahensya sa gobyerno sa paghatag sa seguridad. Giklaro ni Abacay nga matag panahon nga ang Presidente mobisita sa usa ka lugar, isaka gyud nila ang alert status gikan sa normal ngadto sa full alert status. Wala mohatag og numero si Abacay kon pila ka mga polis ang ilang ipakatap apan iyang gipasalig nga igo na kini nga mohatag sa siguridad sa Pangulo. Nipahinumdom si Abad sa iyang mga personnel nga ipakatap sa kadalanan sa Lapu-Lapu nga mosunod sa lagda sa PNP nga dili mogamit og cellphone kon naka-deploy sa duty, gawas kon gikinahanglan kini. “Ang gidili nato, I would like to clarify kining gaduwa og cellphone or nag scroll og mga social media accounts nga unrelated sa trabaho. Pero kon during sa emergency cases wherein you need to report or you need to ask for additional manpower, of course it’s allowed,” matod ni Abacay. Walay na-monitor nga hulga ang intelligence unit sa PRO 7 subay sa pagpangandam sa seguridad sa Presidente ug ubang opisyal sa nasod.'}, {'article_id': 441, 'title': 'Wing van nahug; 1 patay', 'text': 'Patay nang nidangat sa tambalanan ang pahenante ug grabe ang drayber sa usa ka wing van nga nahulog sa pangpang nga may gilawmon nga 30 metros sa Barangay Yupisan, lungsod sa Pamplona, Negros Oriental, pasado alas 6 sa buntag, Dominggo, Hunyo 23 , 2024. Ang namatay nga pahinante giila lang nga usa ka “Larry” ug ang drayber nga grabing naangol human maipit ug naluwas, gihulagway lang sa kapulisan nga usa ka hamtong na ang panuigon, minyo, ug taga lungsod sa Hinobaan, Negros Oriental. Sa pasiunang imbestigasyon ni P/Master Sgt. Jaylord Adivino, traffic police investigator sa Pamplona Municipal Police Station, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang maong wing van nagsubay sa dulhugon nga dapit ug pag-abot sa kurbadahon nga bahin, gituohan nga sa kabug-at sa mga bloke sa mga ice nga karga, nawad-an kini sa brake ug unang nidasmag sa railing ug didto na nahulog sa pangpang. Ang mga rescuer sa Pamplona daling nitabang sa mga biktima apan, ang pahenante gidekarar nga dead on arrival (DOA) sa ospital.'}, {'article_id': 1523, 'title': 'P7. 1M drugs nasakmit', 'text': 'Nasikop ang usa ka high value individual (HVI) sa buy-bust sa Regional Police Drug Enforcement Unit 7 sa Sitio Riverside, Barangay Lorega, dakbayan sa Sugbo, alas 10:30 sa gabii, Biyernes, Nobiyembre 17, 2023. Ang suspetsado giila sa mga saksi nga si Adrian Kenn Pacao Algabre alyas Feljur, 33, nagpuyo sa Lorega nga nabutang sa HVI sa listahan sa Police Regional Office (PRO) 7. Nakuha sa mga operatiba ang 1,050 gramos nga gituohang shabu nga mokantidad sa P7,100,000. Moabot sa duha ngadto sa tulo ka semana nga gipaubos sa monitoring si Feljur human migawas ang iyang pangalan ug nasuta nga naa sa sulod sa Cebu City Jail ang iyang contact nga ginganlan og RR Refuela. Ang iyang area of distribution mao ang mga silingang dakbayan sa Metro Cebu diin naka-dispose siya og usa ka kilo matag semana.'}, {'article_id': 1492, 'title': 'Welga wa makaparalisar', 'text': 'Wa makaparalisar sa mga sakyanan nga pampubliko ang transport strike sa Miyerkules, Nobiyembre 22, 2023. Sukad sa kaadlawon sa Miyerkules, gi-monitor na sa Cebu City Police Office (CCPO) ang transport strike sa Pagkakaisa ng mga Samahan ng Tsuper at Opereytor Nationwide (Piston) Cebu chapter. Matod ni Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga nag-deploy sila og mga personnel sa kadalanan aron pagpatuman sa seguridad sa pagpanaga kon dunay motumaw nga kasamok. Hinuon, gihulagway ni Baculo nga malinawon ug wala sila makakita’g problema sanglit daghan gihapon ang mga sakyanan sama sa modern jeep ang nagbiyahe sa ilang tagsa-tagsa ka mga rota. Apan gipahibawo sa police official nga base sa kamandoan ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa CCPO, nag-andam na sila og mga sakyanan kon ugaling dunay mga pasahero nga mangatanggong sa karsada aron ilang mahatod sa ilang destinasyon, labi na ang mga tinun-an. “Base sa among observation, bisan kamo siguro, normal ang pagpanerbisyo sa atong kaigsuonan sa transportation sector,” matod ni Baculo. Ang Piston hugot sa ilang pagbabag labot sa deadline nga Disyembre 31, 2023, alang sa paghiusa sa mga prangkisa sa mga traditional jeepney sa nasod.'}, {'article_id': 1623, 'title': '2 ‘mitulis’ sa kapehan sikop', 'text': 'Nadakpan na ang duha sa tulo ka mga suspetsadong tulisan nga ningbiktima sa usa ka coffee shop sa Salinas Drive, Brgy. Lahug, dakbayan sa Sugbo sa Lunes sa gabii, Oktubre 30, 2023. Unang nadakpan sa Mabolo Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat mao si Charlie Dean Leif, alas 10:30 sa Martes sa gabii, Oktubre 31, 2023 sa balay niini sa Purok 4, Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo. Nadakpan usab sa Mandaue City Police Office (MCPO) sa Barangay Centro si Ghen Vinz Parong, kinsa nanion sa armas ug maoy nikuha sa cellphone sa kustomer nga lalaki nga nag order unta og kape. Si Parong taga Gorordo Avenue, corner Sudlon, Barangay Lahug. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office, nga si Ricardo Parrenas, alyas Banban, ang wala na lang madakpi apan padayon nga gipangita sa kapulisan sa pagsuwat ning taho. Gibutyag ni Baculo nga duna na silay impormasyon kon asa na nagtago-tago si Parrenas nga tungod niini iyang awhag nga labing maayo mo surrender na lang aron dili mabutang sa peligro ang kinabuhi ani. “Kato na lang naka jacket og itom kato si Ricardo Parrenas ang wala nato madakpan. But we are working on it and we already have information kon asa man ni siya nagtago. Kon ako pa sa iyaha mo surrender na lang siya,” matod ni Baculo. Kon sa miaging tulis sila wala pasakai og kaso sa ilang biktima nga maoy hinungdan nga sila nakagawas, apan karon, matod ni Baculo, ikiha sila sa mga biktima. Kadtong lalaki nga mipalit lang unta og kape apan giapil siya sa pagtulis ug gikuha ang iyang cellphone ug bag, nagpa blotter na sa Mabolo Police Station uban sa iyang ginikanan. Giawhag nila ang tag-iya sa coffee shop nga mosang-at usab og reklamo ngadto sa Mabolo Police Station aron dugang nga kaso ilang ipasaka batok sa maong mga suspek ug mabalhog sa bilanggoan. Ang hepe sa Police Regional Office 7 Police Brigadier General Jorge Abad mihangop sa daling pagka sikop sa mga suspek tungod sa walay hunong nga pagpangita kanila. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay nga nalipay si Abad sa dali nga kasulbaran ug nidayeg sa coffee shop nga nagbutang og CCTV camera nga maoy hinungdan nga nailhan dayon. “Ang atong Regional Director Brigadier General Jorge Abad mi congratulate sa mga operating unit no nga walay undang ug walay puas ang among paggukod aning mga tawhana kay nag viral man ni sa social media. Makita sad ninyo gi emphasize sa atong regional director kon unsa ka importante kon naay CCTV ang atong business establishment,” matod ni Abacay. Mitabang na ang PRO-7 sa pagpangita kang Parrenas ug masaligon si Abacay nga madakpan ra usab ni sa dili madugay.'}]"
Asa nahitabo ang panghitabo nga narekord sa video sa social media?,['Basilica Minore del Santo Niño'],"[{'article_id': 111, 'title': 'Salisi gang nailhan na', 'text': 'Sa mikatap nga video sa social media makita ang unom ka mga babaye nga diha sa vicinity sa Basilica Minore del Santo Niño nga mi-alirong sa usa ka babaye nga nanagkot. Ang maong pagpanguot nahitabo niadtong alas 4:00 sa hapon, Miyerkules, Septiyembre 11, 2024. Base sa kuha sa CCTV footage makita ang maong mga suspetsado nga miduol sa babaye ug dayong kuot sa bag sa biktima nga gitabonan ang kamot sa dala niini nga paypay ug malampuson nga nakuha ang cellphone nga wala makabantay ang biktima. Dali nga misibat ang tulo ka mga suspetsado samtang ang laing tulo nagpabilin pa kini ug dayong panguros human makapanagkot. Matod ni Police Major Dean Alguno Alianza, hepe sa Waterfront police station nga human nila makita ang maong video ila dayon ni nga gisubay sa ilang records. Wala lang una nganli ni Alianza ang mga suspetsado apan iyang gibutyag nga nag-atubang na sila og kasong pagpangawat ug paghupot sa illegal nga drugas samtang ang usa ila pa nga gi-profile aron sa pag-ila. “Actually we already identified the five of the suspects so nailhan nato, gitan-aw namo ang record sa station 3 naa silay previous nga kaso nga same nga kaso nga theft tapos ingon ana gihapon kanang pagpanguot pick pockets and then naa sad silay kaso sa section 11 sa drugs RA 9165,” matod ni Alianza. Dugang ni Alianza nga nag umol siya og team nga maoy iyang gitahasan nga motutok sa pagpangita niining unom ka mga suspetsado ug dali ra kini nga mapangita tungod kay naklaro man ang ilang mga panagway. Grupo sa mga Salisi gang nga ang uban taga Dakbayan sa Sugbo ug dunay nagpuyo gawas sa Siyudad ug gani ang usa pa nila ka miyembro anaa pa sa Cebu City Jail. Tungod niining maong panghitabo ang kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo miawhag sa publiko nga kon mosulod sa mga dapit nga daghang mga tawo lakip na sa simbahan nga labing maayo nga bantayan nila ang ilang mga butang sama sa bag ug uban pa.'}]","[{'article_id': 1537, 'title': 'Kapulisan nainsulto', 'text': 'Nainsulto ug nasuko ang kapulisan sa Central Visayas (CV) sa pagpusil-patay kang Police Corporal Dionson Morata Bulosan atol sa buy-bust sa Barangay Kinasang-an, dakbayan sa Sugbo, niadtong Miyerkules, Nobiyembre 15, alas 12:05 sa kaadlawon. Samtang, gidudahan nga dunay naghatag og impormasyon sa operasyon sa Regional Police Drug Enforcement Unit (RPDEU) sa Police Regional Office (PRO 7) batok sa duha ka mga suspek nga nipusil-patay kang Bulosan nga maoy poseur buyer sa operasyon. Tungod sa pagbangutan ug pagyukbo kang Bulosan, ang bandila sa nasod sa headquarters sa Cebu Cebu City Police Office (CCPO) gipaubos sa half mast. MANHUNTSi Police Brigadier General Jorge Abad, direktor sa PRO 7, nimando sa paglusad sa halapad nga manhunt batok sa duha ka mga suspek nga sila si Atong Moratillo ug Delax Mactal, pulos dunay record sa krimen. Lakip sa ipaubos sa imbestigasyon ang giingong barangay tanod sa kasikbit nga barangay sa Kinasang-an nga giingong nitabang sa pagpasibat sa duha ka mga suspek gamit ang sakyanan sa barangay. . Kining makaguol nga panghitabo sa pagkamatay sa miyembro sa Police Regional Office 7 nga si Police Corporal Dionson Bulosan nakapasuko ug nakainsulto sa tibuok pwersa sa PRO 7.. ,matod ni Police Lt. Colonel Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Abad. . Ang CCPO niabag na sa RPDEU 7 sa imbestigasyon sama sa pagkuha sa CCTV camera lakip na ang pagtigom og mga ebidensya labot sa krimen. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, ang tanang police stations ug special units sa dakbayan motabang sa pagpangita nilang Moratillo ug Mactal. Dunay mga impormasyon nga nasigpatan ang duha sa probinsya sa Sugbo apan niawhag ang kapulisan nga motawag dayon sa labing duol nga police station aron ila ning madakpan. NOTADOGibutyag ni Baculo nga si Moratillo notado na nga kriminal sanglit nabilanggo na kini sa Operation Second Chance (OSC) tungod kay nakapatay sa dihang menor de edad pa ug nabalhin sa Cebu City Jail pag-abot sa legal age. Sa paggawas sa bilanggoan, nakapatay na usab kini sa Brgy. Inayawan ug nalutsan siya og warrant of arrest sa kasong murder. Dugang ni Baculo nga nimando si Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa CCO, ngadto sa mga police personnel nga nangita sa duha nga dili mokompyansa ug kinahanglan nga andam kanunay kon ugaling mosuway og kuha sa ilang mga armas. Ang PRO-7 nisaad nga ihatag ang tanang financial assistance sa pamilya ni Bulosan sama sa gasto sa pagpahiluna niini sa katapusang higayon lakip na ang mga kinahanglanon sa iyang lima ka mga anak nga nahabilin. Matod ni Abacay, ang tanang personnel sa PRO 7 dunay itunol sa nahabiling pamilya sa namatay nga polis ilabi na nga gagmay pa kaayo ang iyang mga anak. . Namatay sa buy-bust . Undercover cop killed in Cebu City drug bust'}, {'article_id': 829, 'title': '‘Gipatay, gisunog’', 'text': 'Nagduda ang kabanay sa 36-anyos nga babaye nga namatay sa sunog niadtong Dominggo sa gabii, Marso 31, 2024, nga siya gipatay sa wa pa ang pagkasunog sa komon nga balay sa kapuyo niini. Sa unang migawas nga taho, gituohan nga na-trap sa balay ang biktima nga si Kyra Grospe Gruta, kinsa nahinanok sa pagkatulog sa dihang miulbo ang sunog. Kini nahitabo sa bukirang barangay sa Tubod-Dugoan, lungsod sa Dumanjug, habagatang-kasadpan sa lalawigan sa Sugbo. Si Amai Guantero, inahan sa kapuyo ni Gruta, nibutyag sa dihang nahinabi sa Superbalita Cebu nga sila nagduda nga gipatay ang biktima pinaagi sa pagdunggab. Apan gipaubos pa sa autopsy ang lawas ni Gruta aron masuta kon aduna bay foul play ang kamatayon niini. Ang resulta sa autopsy masayran pa sunod semana. NAKADAWAT OG ALOTEMatod pa ni Guantero nga pipila ka oras sa wala pa ang insidente, ang biktima bag-uhay lang ni-claim og P21,000 sa money remittance center nga gipadala sa iyang kapuyo nga nagtrabaho sa Japan. Si Guantero gitunolan pa og P4,000 nga bahin sa alote gikan sa iyang anak nga Overseas Filipino Worker (OFW). Samtang si Dumanjug Fire Marshal SF04 Pangkoy Guanzon nagduda sab nga patay nang daan ang biktima tungod sa iyang posisyon nga napalgang nagkulob ra sa higdaanan. Nipasabot si Guanzon nga imposible nga wa nakamata si Gruta sa dihang nagdilaab ang kayo ug maningkamot nga makagawas sa lawak nga gikatulgan ingon man makapangayo og panabang sa mga silingan. Giklaro sa opisyal nga padayon pa ang ilang imbestigasyon sa hitabo ingon man ang konpirmasyon base unya sa resulta sa autopsy report. Nanghinaot ang kabanay sa biktima nga mahatagan og hustisya ang kamatayon ni Gruta.'}, {'article_id': 1387, 'title': '12,941 ka FFPs sa DSWD, giayuda sa Madridejos', 'text': 'Nihatag ang Department of Social Welfare and Development (DSWD) 7 og 12,941 ka family food packs (FFPs) ngadto sa mga pamilya nga naapektuhan sa dautang panahon sa lungsod sa Madridejos, amihanan sa lalawigan sa Sugbo niadtong Nobiyembre 26 hangtod Disyembre 1, 2023. Ang mga benepisyaryo kasagaran mga mananagat ug ilang mga pamilya nagpuyo sa kabaybayonan nga mga barangay sa Madridejos, kansang nag-unang panginabuhian naapektuhan sa low-pressure area ug shear line niadtong tunga-tunga sa Nobiyembre. Base sa DSWD 7’s Disaster Response Operations Monitoring and Information Center Report #6 on the Effects of Low-Pressure Area and Shear Line, nga gimantala niadtong Disyembre 1, ang kinatibuk-ang kantidad sa hinabang nga gihatag niabot sa P8. 62 milyunes. Ang Departamento nihatag sa FFP nga tabang ngadto sa 14 ka mga barangay sama sa Bunakan, Kangwayan, Kaongkod, Kodia, Maalat, Malbago, Mancilang, Pili, Poblacion, San Agustin, Tabagak, Talangnan, Tarong, ug Tugas nunot sa augmentation request ug koordinasyon sa local government unit sa Madridejos isip first responder. Ang DSWD FFPs gilangkuban sa unom ka kilo nga bugas, upat ka lata sa sardinas, upat ka lata sa corned beef, lima ka sachet sa kape, ug lima ka sachet sa cereal drinks. Sa laing bahin, ang ahensya nangandam og laing set sa augmentation support pinaagi sa food items alang sa pag-apud-apod sa unang semana sa Disyembre ngadto sa mga pamilyang apektado sa samang weather disturbance sa Pres. Carlos P. Garcia (Pitogo) sa Lalawigan sa Bohol.'}, {'article_id': 1162, 'title': '100 ka toneladang basura, nahabwa', 'text': 'Kapin sa 100 ka tonelada nga basura ang nakolekta sa Barangay Labangon sa dakbayan sa Sugbo nunot sa ilang padayong pagpanglimpyo sa Kinalumsan River sa miaging duha ka mga semana. Si Labangon Barangay Captain Fermin Acabal niingon nga anaa na sila sa ikatulong semana sa pagpanglimpyo sa nahisgutang sapa nga sikbit sa mga silingang barangay niini. Matod ni Acabal nga nagbutang na sila og pukot sa mga utlanan sa sapa sa Labangon ug sa mga silingang barangay niini ug gikatakdang makigtagbo siya sa mga barangay kapitan nga hingtungdan aron mahiusa ang ilang tumong sa paglimpyo sa mga sapa. “Now we’re having a hard time maintaining it. We’re trying our best to educate everyone, especially the households near the rivers that it is not easy to clean up the rivers and it is for their own good,” matod ni Acabal nga duol sa sapa ang usa sa mga sitio sa barangay nga daghan og tawo, ang Sitio Callejon. Dugang ni Acabal nga pinaagi sa buhatan ni Cebu City South District Congressman Edu Rama ilang nagamit ang excavating equipment sa Department of Public Works and Highways lakip na ang mga 6-wheeler truck niini diin gihakot ang mga basura ug silt. Gibutyag usab sa kapitan sa barangay nga kinahanglan nilang temporaryong bungkagon ang pipila ka mga riprap nga gipanag-iya sa mga pribado’ng tawo duol sa mga sapa aron mahaum ang backhoe sa pipila ka mga dapit sa Kinalumsan. “We took the initiative to personally call the owners of these areas and luckily they have agreed to sacrifice a portion of their properties for us to proceed with the clean-up operations,” matod ni Acabal. Matod ni Acabal nga bisan og nakahulam sila og mga ekipo sa pagpangubkob sa DPWH, naglisod sila sa inadlaw nga gasolina sa operasyon niini. Gibutyag usab ni Acabal nga samtang nagsugod na sila sa pagpanglimpyo sa mga sapa, ila usab nga gipauswag ang ilang koleksyon sa basura, ilabi na kadtong mga sityo nga duol sa mga sapa. “The administration now is working on purchasing new garbage trucks and I believe the Cebu City Government will also help us with the garbage trucks and the barangay itself through our funds we will find ways to solve the issue of garbage collection,” dugang ni Acabal. Gawas sa nagpadayon nga clean-up operations, gitahasan usab ni Acabal ang ilang mga street cleaner nga manguha og mga basura sa mga sapa matag hapon. “More or less we are still at 50% of our target in cleaning Kinalumsan River, but we are very optimistic and with the help of our residents by disciplining them, hopefully, we can achieve our goals,” matod ni Acabal.'}, {'article_id': 1129, 'title': 'Motorsiklo mibangga sa kahoy, drayber tipi', 'text': 'Namatay ang usa 22 anyos nga lalaki human ang iyang gimaneho nga motorsiklo nabangga sa punoan sa kahoy sa daplin sa barangay road sa Brgy. Obo, lungsod sa Dalagute sa alas 10 sa gabii sa Miyerkules, Enero 31, 2024. Ang biktima giila nga si Elmer Marlo Dumdum Adivino, taga Barangay Balisong, lungsod sa Argao. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dalaguete ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Clemente Felicia Jr. nasayran nga ang biktima gikan nagbilar sa usa ka haya sa Sityo Sua, Brgy. Mantalongon, bukirang dapit sa Dalaguete. Sa iyang pagpauli, nagmaniho kini sa iyang motorsiklo ug giingong kalit nga nisimang paingon sa daplin ug nabangga sa punoan sa kahoy. Tungod sa kakusog sa impact, ang biktiman nalabay gikan sa iyang motorsiklo. Gidali siya sa pagtabang sa mga rescuer sa Dalaguete ug gidala sa tambalanan apan pipila ka mga gutlo, nakabsan sa iyang kinabuhi.'}]"
Kinsa ang kauban ni ‘Vincent’ nga nasikop?,['‘Gerry’'],"[{'article_id': 114, 'title': 'P11. 3M balor sa drugas nasakmit', 'text': 'Duha ka managlahing operasyon sa kapulisan sa lalawigan sa Sugbo ang nakasakmit sa gidudahang shabu nga mobalor tanan og P11. 3 milyunes. Sa Siyudad sa Talisay, usa ka delivery rider nga giilang high value individual (HVI) ug ang iyang kauban human madakpi sa buy-bust sa Purok Matinabangon, Barangay Tabunok, Siyudad sa Talisay, alas 3:14 sa kaadlawon, Huwebes, Septiyembre 12, 2024. Ang target sa operasyon nga nasikop giilang lang sa pangan nga ‘Vincent’, 27, ulitawo apan may kapuyo, delivery rider, ug taga Sitio Quijano, Brgy. Calamba, Dakbayan sa Sugbo apan nagpuyo na sa Sityo Dawis, Tabunok, Talisay Cebu. Lakip sa nasikop mao ang kauban nga giila lang usab sa pangan nga ‘Gerry’, 47, ulitawo, way trabaho ug taga Sityo Quijano, Calamba, Dakbayan sa Sugbo. Nilusad sa malampusong operasyon mao ang mga sakop sa City Drugs Enforcement sa kapulisan sa Talisay Sugbo ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Karyo Paguyod ug sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Aganey (PDEA) 7. Nasakmit ang gidudahang shabu gikan sa duha ka mga suspek mao ang gibanabanang 625 ka gramos nga adunay standard drug price nga moabot ngadto sa P4,250,000. Matod pa, ang suspek sa dihang na-validate sa mga sakop sa City Drugs Enforcement Unit sa kapulisan sa Talisay nga namaligyag shabu uban sa iyang ka-cohort ang gi-buy bust gamit ang P50,000 nga bugos money nga gipaibabwan og P500 nga original money bugti sa usa ka dakong pakite sa shabu ug sa dihang nadakpan nakuhaan pa ang mga suspek og siyam ka dagkong putos sa gituohang shabu. Samtang, usa ka drayber sa taxi nakuhaan og kapin sa kilo nga shabu sa buy-bust sa Purok Mohon 1, Brgy. Langtad, Dakbayan sa Naga, alas 11:05 sa gabii, Miyerkules, Septiyembre 11, 2024. Ang nasikop mao si Jojo Tolin Balasabas Balat, 42, ulitawo, taxi driver ug taga Brgy. Tangil, lungsod sa Dumanjug. Nihimo sa operasyon mao ang mga sakop sa Provincial Intelligence Units (PIU) Provincial Drugs Enforcement Unit (PDEU) sa Cebu Provincial Police Office (CPPO) maoy nakasikop kang Balat, diin nakuha sa iyang posisyon ang shabu nga nitimbang og usa ka kilo nga mobalor sa P7,140,000 milyon.'}]","[{'article_id': 111, 'title': 'Salisi gang nailhan na', 'text': 'Sa mikatap nga video sa social media makita ang unom ka mga babaye nga diha sa vicinity sa Basilica Minore del Santo Niño nga mi-alirong sa usa ka babaye nga nanagkot. Ang maong pagpanguot nahitabo niadtong alas 4:00 sa hapon, Miyerkules, Septiyembre 11, 2024. Base sa kuha sa CCTV footage makita ang maong mga suspetsado nga miduol sa babaye ug dayong kuot sa bag sa biktima nga gitabonan ang kamot sa dala niini nga paypay ug malampuson nga nakuha ang cellphone nga wala makabantay ang biktima. Dali nga misibat ang tulo ka mga suspetsado samtang ang laing tulo nagpabilin pa kini ug dayong panguros human makapanagkot. Matod ni Police Major Dean Alguno Alianza, hepe sa Waterfront police station nga human nila makita ang maong video ila dayon ni nga gisubay sa ilang records. Wala lang una nganli ni Alianza ang mga suspetsado apan iyang gibutyag nga nag-atubang na sila og kasong pagpangawat ug paghupot sa illegal nga drugas samtang ang usa ila pa nga gi-profile aron sa pag-ila. “Actually we already identified the five of the suspects so nailhan nato, gitan-aw namo ang record sa station 3 naa silay previous nga kaso nga same nga kaso nga theft tapos ingon ana gihapon kanang pagpanguot pick pockets and then naa sad silay kaso sa section 11 sa drugs RA 9165,” matod ni Alianza. Dugang ni Alianza nga nag umol siya og team nga maoy iyang gitahasan nga motutok sa pagpangita niining unom ka mga suspetsado ug dali ra kini nga mapangita tungod kay naklaro man ang ilang mga panagway. Grupo sa mga Salisi gang nga ang uban taga Dakbayan sa Sugbo ug dunay nagpuyo gawas sa Siyudad ug gani ang usa pa nila ka miyembro anaa pa sa Cebu City Jail. Tungod niining maong panghitabo ang kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo miawhag sa publiko nga kon mosulod sa mga dapit nga daghang mga tawo lakip na sa simbahan nga labing maayo nga bantayan nila ang ilang mga butang sama sa bag ug uban pa.'}, {'article_id': 1518, 'title': 'Budget sa P35K nga bonus wa pa maduso', 'text': 'Usa na lang ka buwan sa dili pa ang Pasko, ang executive department wala pa makasumite sa ilang proposed budget alang sa P35,000 nga bonus sa mga empleyado sa Cebu City Hall, usa ka butang nga nakahatag og pagduda sa usa ka konsehal sa oposisyon kon aduna bay igong kuwarta ang City Government sa paghatag sa ilang gisaad sa mga empleyado. Gisumite ni Cebu City Budget Officer Clyde Bulalayao ngadto sa Cebu City Council ang resolusyon nga giaprobahan sa Program on Awards and Incentives for Service Excellence (Praise), nga naghatag sa matag regular ug kaswal nga empleyado sa City Hall og P35,000 nga cash incentive. Atol sa regular session niadtong Miyerkules, Nob. 15, 2023, si City Councilor Marilyn Auguis ni-move nga timan-an ang pag-endorso ni Bulalayao ug niingon nga ang Sangguniang Panlungsod motuki lang niini sa higayon nga masumiter na kanila ang proposed budget. Si Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, uban ni Mayor Cedie Abangan, nipahibawo sa maong maayong balita ngadto sa mga empleyado atol sa flag ceremony niadtong Oktubre 23, nga nagkanayon nga ang bonus, sa higayon nga maaprobahan, ihatag na sulod sa Nobiyembre o sa Disyembre, sa labing ulahi, aron tugutan ang mga empleyado sa City Hall sa pagsaulog sa holiday uban ang dugang pinansyal nga suporta. Si Konsehal Achilles Geromelao, committee on budget and finance chair, sa text message niadtong Dominggo, Nob. 19, niingon nga ila kining tukion kon ila nang madawat ang proposal gikan sa executive dept. kay duna pay igong panahon. Apan, alang sa oposisyon nga si Konsehal Cheche Tisang de los Badel, tungod kay wala pa makasumite ang executive department sa budget proposal ug ikatulong semana na sa Nobiyembre, miingon nga ang treasurer kinahanglan nga manubag ug kinahanglan nga magmatinud-anon kon ang Siyudad aduna bay igong salapi alang sa bonus tungod kay napakyas ang Siyudad sa pagkab-ot sa target nga P50 bilyunes nga budget. Hangtod sa Oktubre, ang City Treasurer’s Office nakakolekta lang og gross nga kantidad nga P7,556,320,087. 76.“The confidence of the executive is oozing, I want to think that they are on top of the situation. I hope they will not frustrate the 4,000 plus employees of City Hall,” matod ni de los Badel sa Dominggo, Nobiyembre 19.'}, {'article_id': 332, 'title': 'P19. 2M danyos sa sunog sa hardware', 'text': 'Gibana-bana nga mokabat sa P19,250, 000 ang danyos sa sunog sa Federal North Hardware, Inc. sa M. J. Abaya Ave. , Eskina sa Dan T. Padilla, Barangay Tejero, Siyudad sa Sugbo, sa alas 7:08 sa gabii, Miyerkules, Hunyo 24, 2024. Sumala sa Cebu City Fire Office (CCFO), ang sunog giisa sa 1st alarm sa alas 7:15 sa gabii, 2nd alarm sa alas 7:42 sa gabii ug fire under control sa ala 1:32 sa kaadlawon sa Huwebes, Hulyo 25, 2024, ug gideklarar nga fire out sa alas 5:02 na sa buntag. Ang tulo ka mga angol mao sila si FO3 Rodrigo Giovanni, 35, minyo, kinsa napuling human dunay nipisik tumong sa iyang tuong mata; FO1 Agelio Calixto, 29, ulitawo, napangag human namumo sa ladder; ug Dionson Abueva Lenon, single, 20, ulitawo, napaso sa iyang nawong human napiksan og wala matino nga kemikal. Atol ning pagsuwat, ang CCFO wala mohatag og ubang mga detalye sa hinungdan sa sunog tungod kay nagpadayon pa ang imbestigasyon nga gipangulohan ni FO2 Lycel Ariadne Calixtro. Naobserbahan nga dugay napawong ang sunog sa hardware tungod sa ubang mga baligya nga kemikal ug mga kahoy.'}, {'article_id': 1511, 'title': 'P23B budget sa 2024 mipasar sa 2nd reading', 'text': 'Giaprubahan sa ikaduhang pagbasa sa Hunta Probinsyal ang proposed P23 bilyunes nga budget sa Lalawigan sa Sugbo alang sa 2024. Atol sa out of town session sa Hunta Probinsyal sa isla sa Camotes, lalawigan sa Sugbo, nipadayag si Cebu Governor Edlen Abalayan sa iyang panghinaut nga aprubahan ang kinatibuk-ang pundo aron matuman ang iyang mga gisaad sa kalungsoran aron pagpalambo sa mga imprastraktura ug ubang serbisyo. “Gihimo nato nga mantra of governance ang buhat pasultion kon mga saad na nga buhaton ato gyud tumanon kay makasaad man gyud ta. Sa 2024 nga annual budget, it is realistic. We have proven that the source of funds are there, especially with our innovative and convenient search for even better and efficient ways of raising revenues,” matod ni Abalayan. Ang maong proposed budget mas taas og P2 bilyunes kon itandi sa 2023. Si Abalayan nihatag og gibug-aton sa mga proyekto nga imprastraktura ug development projects. Una na nga gipahibawo sa gobernador nga ang pagpalambo sa kadalanan maghatod og kalamboan ug serbisyo sa suok nga mga barangay. Gigahinan usab ni Abalayan og P3. 5 bilyunes ang pagpaayo ug pagtukod og mga dalan, taytayan, street lighting ug uban pa; P3. 3 bilyunes sa water system development program; P3. 5 bilyunes alang sa pagpatukod, pagpalambo sa mga hospital, health facilities, lakip na ang pagpalit og medikal nga mga ekipo ug supplies; P3. 8 bilyunes usab ang alang sa operasyon sa mga hospital, ug public health services. Samtang nikabat usab ngadto sa P400 milyunes ang gigahin alang sa agricultural, veterinary, ug environmental nga pasilidad, ekipo ug uban pa. Nanghinaot si Abalayan nga iyang magamit ang maong pundo sa maong mga proyekto aron masiguro nga masinati sa mga Sugboanon ang pagkanumero unong lalawigan sa Sugbo.'}, {'article_id': 500, 'title': 'Liog sa babaye gilaslas sa uyab', 'text': 'Nag-atubang og kasong frustrated homicide ang usa ka taxi drayber human iyang gilaslasan ang liog sa iyang uyab gamit ang cutter sa national highway sa Barangay Lawaan 1, dakbayan sa Talisay, Sugbo, alas 7 ka gabii, Sabado, Hunyo 8, 2024. Ang biktima giila nga si Mylene Cutie Botor, 52, dalaga, samtang ang suspek mao si Edoy Dacuma Dacutanan, 58, ulitawo, taxi driver, pulos mga molupyo sa Sityo Caimito, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu sa imbestigasyon sa kapulisan sa Talisay ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Karyo Paguyod, nasayran nga ang biktima ug ang suspek manag-uyab. Nagsakay og motorsiklo gikan sa siyudad sa Sugbo ug nagpadulong sa siyudad sa Carcar sa habagatan. Ang suspek maoy nagmaniho sa motorsiklo ug angkas ang biktima. Apan, sumala sa kapulisan, ang duha nagkalalis samtang nagbiyahe tungod sa giingong pagpangabubo sa lalaki sa ilang silingan. Ug pag-abot sa Lawaan 1 sa Talisay, nihunong ang suspek ug iyang gilaslas ang liog sa biktima gamit ang cutter hinungdan sa komusyon. Ang biktima gidali sa pagtabang sa responders sa Talisay Disaster Risk Reduction and Management Office ug gidala sa Cebu South Medical Center. Samtang ang suspek nga nagkadugo usab ang kamot nga bitbit ang cutter, ang nadakpan sa mga estambay sa maong dapit ug gi-turn over ngadto sa kapulisan sa Talisay. Gipaabot nga pasakaan kini og kaso ning adlawa, Hunyo 9, sa kapulisan sa Talisay.'}]"
Unsa ang gilangkuban sa mga biktima?,['tulo ka mga ulitawo ug duha ka mga dalaga'],"[{'article_id': 122, 'title': 'Awto nabalitok kay drayber nakatulog?', 'text': 'Nangaangol ang lima ka mga call center agent human nga ang ilang gisakyan nga awto ang nalimbuwad, alas 9:05 sa gabii, Lunes, Septiyembre 9, 2024 sa N. Bacalso Avenue, Mananga Bridge sa Barangay Lawaan 2, dakbayan sa Talisay. Base sa pasiunang imbestigasyon sa traffic police sa Talisay City nga giingong nakatagpilaw ang drayber samtang nagmaneho hinungdan nga milahos sa rail guard sa maong tulay ug mibalitok ang awto. Ang mga biktima gilangkuban sa tulo ka mga ulitawo ug duha ka mga dalaga nga nagpangidaron og 28 anyos ngadto na sa 24 anyos. Nasayran nga ang mga sakay gikan sa Simala, lungsod sa Sibonga ug nagbiyahe pauli sa dakbayan sa Sugbo niadtong higayona. Gituohan nga tungod sa kakapoy sa ilang biyahe nakapiyong ang drayber sa awto hinungdan nga nakasugat og disgrasya. Maayo nalang nga way nakalas sa maong hitabo samtang ang mga sakay ang gidala sa tambalanan sakay sa City of Talisay DRRMO ambulance. Samtang, ang nalimbuwad nga awto ang gitabangan og pagbarog sa mga sakop sa Bureau of Fire and Protection (BFP) sa aron mapadaplin ug dili makababag sa trapiko.'}]","[{'article_id': 1525, 'title': '13 ka motorsiklo nasikop, P3,800 multa matag usa', 'text': 'Gihingusgan sa kapulisan sa lungsod sa Dalaguete ang pagpatuman sa balaod sa trapiko hinungdan nga dili mominos 13 ang mga nadakpan ug giisyuhan og citation tickets nga ang mga nagmaneho niini pamultahon og P3,800 matag usa. Nasikop kini sa ilang operasyon sa Biyernes, Nobiyembre 17, alas 4:30 sa hapon hangtod sa alas 6:00 sa gabii sa municipal discipline zone, Barangay Poblacion, Dalaguete, tungod sa managlaing kalapasan sama sa disregarding traffic sign, modified muffler ug uban pa. Ang kapulisan sa Dalaguete nga gipangulohan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Clemente Felicia Jr. , ang nagpahigayon sa ilang preventive patrol operation ug magpadayon kini nga susamang operasyon sa pagpatuman sa ordinansa sa trapiko.'}, {'article_id': 1521, 'title': 'Menor nanghasi, armas nasakmit', 'text': 'Usa ka menor de edad nga nanghasi sa iyang silingan nga walay igong rason, nasakmitan sa kapulisan og paltik nga .38 kaliber nga pistola sa Brgy. 8, lungsod sa Tuburan, alas 8:30 sa gabii, Biyernes, Nobiyembre 17, 2023. Ang 17 anyos nga suspek nagbahisbahis nga nagbitbit sa iyang armas ug sa kabalaka sa mga silingan, nanawag sila sa kapulisan hinungdan nga nasikop ug gi-turnover ang menor de edad ngadto sa social welfare sa lungsod. Mag-atubang kini og kasong alarm and scandal ug kabahin sa nagpadayon pa nga Commission on Elections (Comelec) gun ban nga motapos sa Nobiyembre 29.'}, {'article_id': 348, 'title': 'Nabalia’g kamot, tiil', 'text': 'Nabalian sa iyang kamot ug tiil ang langyaw nga tinun-an dihang naaksidente sa iyang gimaneho nga big bike sa Transcentral Highway (TCH) sa Brgy. Camungao, lungsod sa Balamban, alas 11:22 sa buntag, Dominggo, Hulyo 21, 2024. Naangol mao ang Indian national, 25, ulitawo, ug 3rd year student sa kurso nga Medisina sa usa ka unibersidad sa dakbayan sa Sugbo. Gipungan sa Superbalita Cebu ang ngalan sa langyaw sa pagsunod sa polisiya sa kapulisan. Ang Indiano kasamtangang nagpuyo sa dan A. S. Fortuna, Brgy. Banilad, dakbayan sa Mandaue. Lakip sa naangol si Eliezar (di tinuod ngan), 23, ulitawo, ug residente Brgy. Camungao, Balamban. Si Eliezar naglingkod sa daplin sa karsada dihang kalit nga naigo sa big bike sa Indiano nga R6 Yamaha. Matod ni Police Lt. Col. Marvin Abalayan, hepe sa Balamban Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, ang estudyante nga Indian national nagsuroysuroy sa TCH. Atol sa hitabo, ang Indiano gikan sa kasadpan nga habig sa TCH paingon sa silangang direksiyon o dakbayan sa Sugbo apan pag-abot sa kurbada sa dapit, nawad-an kini og kontrol sa manobela hinungdan nga nisarasay sa tuong bahin ug naigo ang ulitawo nga naglingkod daplin sa karsada. Gidala sa Balamban Provincial Hospital sa mga personnel sa Emergency Medical Service (EMS) sa Balamban. Gikataho nga luwas ang kahimtang sa Indiano apan nakaangkon og bali sa iyang tiil ug kamot. Ang TCH gitawag og ‘killer highway’ human sa daghang sunodsunod nga aksidente sa dapit.'}, {'article_id': 643, 'title': 'Suspek sa pagpusil sa Crips mitahan sa polis', 'text': ""Nitahan sa alas 3 sa Biyernes sa hapon, May 10, 2024, sa kapulisan sa lungsod sa Liloan ang usa sa mga suspek sa pagpangrakrak sa karibal nga Crips gang sa Yati, Liloan niadtong Huwebes sa kaadlawon, nga niresulta sa kamatayon sa 16 anyos nga babaye ug pagka angol sa lain pang duha. Ang suspek mao ang 16 anyos nga si alyas Enguerra, gikuyogan sa iyang amahan ug inahan nga taga Sitio Tagaytay, Barangay Calero, lungsod sa Liloan. Matod ni Police Major Johnrey Antic, hepe sa Liloan Police Station, nga unang nitahan si Enguerra sa barangay hall sa Calero human siya gitudlo sa upat ka mga suspek nga unang nadakpan sa manhunt operations sa kapulisan sa Liloan. Ang unang nadakpan mao si alyas Jinggoy, 18, taga Barangay Looc, siyudad sa Danao. Sunod nga nasikop ang managkaluha nga sila si B1 ug B2 sa Purok Malipayon, Immaculada, Brgy. Jagobiao, dakbayan sa Mandaue. Pagka alas 4:30 sa kaadlawon sa Biyernes mao si alyas Bongbong, 21, taga Brgy. Calero. Sigun sa amahan ni Enguerra nga wala moangkon ang iyang anak nga siya ang nipusil sanglit igo lang siya nga niuban sa grupo. NANGHIMAKAKWala niangkon si Enguerra nga siya ang namusil, inay iyang gitudlo silang Jinggoy, nga naila usab nga alyas Gertrudes, taga Looc, Danao City ug alyas Bongbong, taga Calero, nga maoy namusil. Matod niya nga ang duha ra ang iyang nailhan samtang ang laing tulo nga nakamotorsiklo wa niya mailhi. “Kana, Sir, sila rang duha akong nakit-an nga nibunot nga naka jacket. Nya gi rapid man nila pagtira. Pito mi kabuok pero duha ra ako kaila, sila ra Gertrudes ug Bongbong. Wala ko kabantay kon katong uban nakapusil ba, sila ra man Bongbong ug Gertrudes or Jinggoy,” matod ni Enguerra. Iyang gibutyag nga niadtong Mayo 8, 2024 sa sayong gabii, giimbitar siya ni Bongbong nga mamista sa Mandaue. Nagkita sila sa usa ka lugar sa Jagobiao ug pagka ala una sa kaadlawon sa Mayo 9, 2024, gipa drive siya'g motorsiklo paingon sa Liloan apan natingala siya nga dunay nagsunod niya nga tulo ka mga motorsiklo. Pag-abot sa Yati, kalit lang sila nga nanghunong ug giingong sila si Bongbong ug Jinggoy nangrakrak. Diha na matod pa siya gisultihan nga ang kadtong gipamusil maoy nidunggab nila niadtong Mayo 4, 2024.“Adto na nisulti si Jerone paghuman nag tira namo. Ana siya nga bawos mi, Bay, tungod adtong gidunggab among kauban. Didto mi sa Tayud. Ana dayon siya nga i-delete nang chat nimo. Ana ko nganong i-delete man? Ana siya nga ayaw tug-an kinsa ang namusil, ana si Mak-mak. Nituo sad ko ako gi delete sad nako. Tingala ko pagpamata nako anang petsa 9, pag mata nako ala 1, akoa naman pangan nigawas hinuon. Nilahos dayon ko sa ig-agaw nako nga konsehal,” matod ni Enguerra. KALUHASamtang nitugot si Ronilo Enojado Enoy, alyas B1, nga manganlan, usa sa kaluha nga gitudlo nga usa sa mga responsabli sa krimen. Siya nihimakak sa iyang kalambigitan. Si Enoy nadakpan uban sa iyang kaluha sa sulod sa ilang balay sa Jagobiao nianang pagka alas 2 sa kaadlawon pagka Mayo 9, 2024. Matod niya nga dili tinuod nga apil siya sa pagpamusil kay sa maong hitabo natulog siya sa ilang balay. Giangkon niya nga sakop siya kaniadto sa Bloods gang apan wala na moaktibo niini kay nakatutok na siya sa pagpamuhi og manok igtatari. “Nganong naapil man mi ana, Sir, nga nagtinarong man tawon mi uy? Sayo tawon ko natulog adtong petsa 8. Wala man gani mi manglaag adtong pista. Bisan si Mak-mak nitug-an nga wala gyud mi labot ana, Sir,” matod ni Enoy. Alang kang Antic nga ila (mga suspek) nang tubagon ngadto sa korte ang ilang panghimakak sanglit duna silay mga saksi nga makatumbok ug maka tudlo kinsa kanila ang namusil. Gidugang ni Antic nga si alyas Enguerra giila nga badlungon sa ilang lugar. Gani niangkon niini ang amahan nga gahi'g ulo ang iyang anak nga bisan unsaon sa pagbadlong dili mopatuo. Wala na usab kini moeskwela kay gipili niya ang mag-uban-uban sa barkada nga mga sakop sa Bloods gang. /""}, {'article_id': 1330, 'title': 'Dalogdog gihatagan og ‘last chance’ ni Abangan', 'text': 'Gihatagan og katapusang higayon ni Cebu City Mayor Cedie Abangan ang hepe sa Cebu City Police Office (CCPO) nga si Police Col. Ireneo B. Dalogdog. Gibutyag kini sa mayor atol sa interview sa sibyaanang dyHP sa Huwebes sa buntag, Disyembre 21, 2023, subay sa nahitabong tulis sa Oro Sugbo sa dalan Colon sa miaging buwan. Matod ni Abangan nga padayon ang iyang pagsalig sa city director apan iya kining gimandoan nga kinahanglan nga pangitaon ang mga alahas nga nadala sa mga tulisan. Si Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nalipay sa pamahayag sa mayor nga bisan sa sunodsunod nga krimen, padayon ang ilang nadawat nga suporta gikan kang Abangan. Gidugang ni Baculo nga sila sa kapulisan sa siyudad sa Sugbo naningkamot nga mahimong malinawon ang dakbayan gikan sa mga kawatan ug mga tulisan apan duna gyuy insidente nga molusot sama sa nahitabong tulis sa Oro Sugbo Pawnshop and Jewelry Store. Dakong hagit kanila nga nadestino sa dakbayan sa Sugbo tungod kay dili lalim ang pagbantay sa ikaduhang labing malambuon nga siyudad sa tibuok Pilipinas ug naa usab dinhi ang sentro sa patigayon sa Central Visayas. Apan bisan pa niining mga hitabo, nisalig pa ang mayor kanila. Giawhag usab ni Baculo ang publiko sa pagtabang kanila sa pag-monitor sa palibot sama sa gihimo sa usa ka concerned citizen sa N. Bacalso Ave. nga daling nipahibawo nga gisulod og kawatan ang usa ka pawnshop hinungdan nga dali ning nadakpan.'}]"
Kinsa ang gitahasan ni Baldemoro sa pag-roving sa 100 meter radius sa USJR?,['mga Barangay Police Security Officers sa Pardo'],"[{'article_id': 126, 'title': 'PNP: Unang adlaw sa Bar exam hapsay, malinawon', 'text': 'Walay natala nga problema ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo sa ilang paghatag sa seguridad sa unang adlaw sa Bar Examination nga gipahigayon sa University of San Jose Recoletos (USJ-R) Basak Campus sa Dominggo, Septiyemrbe 8, 2024. Matod ni Police Major Opal Baldemoro, hepe sa Inayawan Police Station, nga mao usab ang ground commander sa security nga base sa data nga gihatag sa Supreme Court dunay 1,114 ang nikuha sa examination samtang 59 niini ang wala makatunga. Tungod kay ang unang adlaw sa Bar Exam natunong man sa Dominggo wala kaayo makabalda sa dagan sa trapiko apan ilang gipanglantawan nga sa ikaduhang adlaw sa Bar exam sa Miyerkules, Septiyembre 11, nga mohuot ang mga sakyanan sa Natalio Bacalso Ave. tungod kay tingklase man kini. Sa Dominggo, Septiyembre 15, maoy ikatulo ug kataposang adlaw sa exam. Subay niini, ila kining gipangandaman pinaagi sa pagdugang og mga personnel gikan sa Cebu City Transportation Office CCTO aron mo sulbad sa problema sa traffic. “Over all our security coverage is successful, Traffic is manageable since it falls on a Sunday, and we can expect na by Wednesday it will be a heavier traffic considering it is on a weekday. But nevertheless we have deployed number of personnel to man the traffic, naa tay CCTO personnel also,” matod ni Baldemoro. Sama sa naandan nag butang sila og barriers sa gawas sa tunghaan aron dili mag huot ang kabanay ug ang supporters sa usa ka Bar Examinees. Nihangyo ang PNP sa mga higala ug mga kabanay lakip na ang mga supporters niini nga tumanon lang ang pahimangno ug kung asa ang designated area nga mamahimo sila nga makahatod ug makasugat human sa pasulit aron dili ma disturbo ang mga mikuha sa Bar Exams. Wala silay tugotan nga maka estambay nga sakyanan sa gawas sa tunghaan aron dili makamugna og kahuot sa dagan sa trapiko. “Hangyo lng namu sa mga relatives, friends and supporters nga mo follow sa mga designated areas nga gi allocate for them so as not to disturb the bar exam process. They are allowed 200 meters radius on the testing centers. ” dugang ni Baldemoro. Una na nga mipatuman ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo og liquor ban ug anti-noise ordinance nga giluwatan ni Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan aron dili ma disturbo ang mga mikuha sa bar examination. Gitahasan ni Baldemoro ang mga Barangay Police Security Officers sa Pardo nga maoy molusad og roving sa 100 meter radius sa USJR ug gipa himangnoan ang kabalayan nga naa sa palibot labot sa maong kamandoan sa kagamhanan sa dakbayan sa Sugbo sulod lang sa adlaw nga dunay Bar Exam.'}]","[{'article_id': 393, 'title': 'Misukol sa polis, patay', 'text': 'Usa ka drayber sa habalhabal namatay human nisukol sa kapulisan nga nitubag sa alarma sa iyang pagpabuto og pusil sa Purok Mangga, Brgy. Casanas, lungsod sa Compostela, amihanang Sugbo alas 7:30 sa gabii sa Miyerkules, Hulyo 3, 2024. Ang tinubdan sa Superbalita Cebu niila sa namatay nga si Cleret Gertrudes Cacdac Pareha, 34, ulitawo, drug surrenderer, taga Purok Kamansi, Brgy. Casanas. Si Police Captain Januar Marly Casanova, hepe sa Compostela Police Station, nibutyag nga nakadawat sila og alarma bahin sa pagpabuto sa armas sa gym sa barangay. Si Casanas Brgy. Kapitan Siaboc Cacdac maoy nangayo’g police assistance bahin sa maong alarma. Matod pa, walay hinungdan nga nagpasalba sa iyang armas ang suspek ug gibadlong sa kapitan. “Gibadlong ni Kap kay dili maayo gibuhat, maalarmahan. Nitubag daw ning (suspek) nga paalarmahahi lang sa polis,” dugang ni Casanova. Nanawag ang barangay kapitan sa kapulisan, nga dali’ng nakaresponde ug naabtan ang suspek nga nagpahipi sa kilid sa barangay hall. Matod pa, gipaabot niya ang mga polis human nasayod nga siya gipaalarmahan. Nahitabo ang negusasyon tali usa ka higala sa suspek nga nitambag niya, apan nagsige na kini’g tion sa iyang armas ngadto sa kapulisan. Sumala sa kapulisan, nisamot sa pag-wild ang suspek hangtod nga gipusil niya ang mga polis nga nakapasalipod sa patrol car atol sa negosasyon. Naigo ang side mirror sa patrol car sa pagpamusil ug nibawos ang mga polis sa pagpusil. Naigo ang suspek sa kuto-kuto. Dihang na neutralize na, gidali siya sa pagdala nila sa tambalanan apan gideklarar sa doktor nga patay na sa paghiabot. Sumala ni Casanova, kalit lang nag-wild ang suspek ug wala pa masuta kon unsay hinungdan kon nganong nagpabuto. Nasuta sa kapulisan nga karon unta, Hulyo 5, ang suspek gikatakda nga isulod sa iyang pamilya sa rehabilitation center. Narekuber sa kapulisan ang usa ka paltik .38 caliber revolver nga dunay mga bala ug mga kabhang.'}, {'article_id': 1701, 'title': 'Pitogo mibakwi sa mga pasangil', 'text': 'Si kanhi Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) senior executive assistant Jeffrey Pitogo nibakwi sa mga pasangil sa kurapsyon nga iyang gibato batok sa iyang kanhi hepe, si suspendido LTFRB chairman Elopre Manilag III, ingon man sa mga opisyal sa Department of Transportation (DOTr) ug Office of the Presidente. Sa iyang affidavit of recantation nga giisyu niadtong Miyerkules, Oktubre 11, 2023, si Pitogo nangayo og pasaylo sa iyang mga pamahayag, partikular na sa grease money nga giingong nadawat ni Manilag gikan sa transport groups alang sa pagproseso sa ilang mga hangyo, sama sa pagbag-o sa rota, pag-isyu og espesyal nga permit ug pag-prioritize sa mga papeles sa prangkisa. “After a careful reflection and deliberation, it is my honest desire to reiterate whatever allegations may have been said during the press conference on October 9, 2023 where the public declaration was made were all unintentional and misguided,” matod niya. “All of the things said were borne out of impulse, irrational thinking, misjudgment, poor decision making and were encouraged by some individuals to make the statement which may have added to my confusion and affected my better judgment,” dugang niya. Si Pitogo niingon nga dili niya tuyo ang “pagdaot sa integridad ug dungog ni bisan kinsa. ”Apan matod niya nga iyang gibarugan ang isyo nga adunay mga problema sulod sa LTFRB nga nagkinahanglan og dinaliang imbestigasyon aron masilutan ang mga responsable. Matod ni Pitogo atol sa press conference niadtong Oktubre 9, nga gipasiugdahan sa transport group nga Manibela, pinangulohan sa chairperson niini nga si Aguirre Gamab, nagtuo siya nga ang payola moabot sa DOTr ug sa Malacañang kay dili molihok si Manilag kon walay mando gikan sa mga labaw. Matod niya nga duha usab ka kongresista ang nakabenepisyo sa ilegal nga koleksyon. Pipila ka oras human nihimo si Pitogo sa mga pasangil, si Presidente Lois Aguirrecos Jr. nimando sa pagsuspenso kang Manilag, samtang si DOTr Secretary Abellanosa Bado niisyu kaniya og notice aron mopasabot. Sila si Manilag ug Bado parehong mihimakak sa pamasangil ni Pitogo. Sa gipahigayong press conference sa nagkadaiyang transport groups niadtong Huwebes, Oktubre 12, si Pitogo gipasanginlan nga maoy nangayo kanila og kuwarta. Si Adriano Menor, sakop sa transport group nga SV3, niingon nga si Pitogo nakadawat og P300,000 gikan kanila alang sa pagproseso sa ilang prangkisa. Matod niya nga ang pagbayad gihimo sa tulo ka hugna, nga nahitabo atubangan sa opisina ni Manilag. Si Walter Pizarras sa grupong Stop and Go niingon nga si Pitogo nangayo sab og kuwarta kaniya aron makig-estorya kang Manilag. Si Pitogo niingon nga iyang pasakaan og kasong libelo ang mga mopasangil kaniya og kurapsyon.'}, {'article_id': 1663, 'title': '3K ka mga child laborer sa CV nailhan sa Dole', 'text': 'Sa paningkamot nga makunhuran ang child labor sa Central Visayas, ang Department of Labor and Employment (DOLE 7) mopalig-on sa interbensyon niini sa gimonitor ug profile sa dul-an sa 4,000 ka mga child laborer (CL) sa rehiyon sa dili pa matapos ang tuig. Sa pinakaulahing monitoring ug profiling, ang DOLE 7 naka-interview sa mga 3,078 o 78 porsyento sa kinatibuk-ang 3,959 ka mga child laborer sa Central Visayas gikan sa Mayo hangtod Agusto ning tuiga. Si DOLE 7 director Olive Felonia niingon sa pamahayag niadtong Oktubre 11, 2023, nga ang nahabilin nga 881 o 22 porsyento sa mga profiled CLs sa rehiyon paga-monitoron sa dili pa matapos ang tuig diin ang DOLE Cebu Provincial Field Office magtutok sa mga lungsod sa Tuburan, Daanbantayan, ug Compostela. Ang pagmonitor sa status sa mga profiled child laborer nagtugot sa DOLE 7 sa pag-ila sa labing tukma nga interbensyon sa gobyerno nga mahimong ipaabot kanila. Ang interbensyon sa gobyerno naglakip sa livelihood nga tabang alang sa mga ginikanan o guardians sa giila nga mga CL aron sila makatambong sa eskwelahan ug makahuman sa ilang pagtuon. “DOLE has started extending assistance to these children and to their parents or guardians in order to ensure that they will be removed from child labor. Of the identified parents and/or guardians of child laborers in the Province who have successfully come up with their feasible and viable project proposals, around 290 received their livelihood assistance amounting to Php8. 3 Million during the Word Day Against Child Labor celebration last June 12 in the town of Barili, Cebu,” matod ni Felonia. Ang tabang kay ubos sa DOLE Kabuhayan Para sa Magulang ng Batang Manggagawa (KASAMA) Program, usa ka in-kind nga pagbalhin sa mga ekipo, himan, ug/o raw nga materyales ug mga pagbansay-bansay ngadto sa mga ginikanan sa mga bata nga mamumuo sa paningkamot nga mapalambo ang malahutayon, alternatibong mga porma sa panginabuhi nga ipuli sa paggamit sa pamilya sa child labor.'}, {'article_id': 1391, 'title': ""Kano nga hubog, ‘nanukmag, namato’; magsuon 'natripingan'"", 'text': 'Usa ka American national gipriso sa Naga City Police Station human kini giingong nag-wild alas 9 pasado sa gabii sa Biyernes, Disyembre 8, 2023 sa Brgy. Bigtas East, siyudad sa Naga. Ang langyaw giingong nanukmag ug namato atol sa pagbukas sa Pasko sa Naga pinaagi sa Switch On of Lights nga gisaksihan sa gatusan ka mga tawo. Ang suspek giila nga si Cipriano Nacuray, 52, minyo, kasamtangang nagpuyo sa Modena, Brgy. Tungha-an, lungsod sa Minglanilla. Samtang ang mga biktima nga managsuon giila nga sila si Marvin Nadres, 36 , minyo, taga Brgy. Ylaya, San Fernando Cebu, ug si Jenjen, 28 , dalaga, taga Brgy. Bulacao, siyudad sa Sugbo. Sa imbestigasyon sa kapulisan ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Beethoven Doma, si Nacuray gituohan nga hubog. Dihang nag-wild, naatlan nga diha sa duol ang magsuon nga Nadres nga nanan-aw sa switch on. Giingon nga sa way igong hinungdan gisumbag si Marvin samtang si Jenjen gilabay og bato. Atol sa hitabo, dunay mga polis nga diha sa duol nga gipangulohan ni P/Master Sgt. Jared S. Molina, dali nga nakontrolar ang langyaw. Ila kining gidakop ug gidala sa police station. Kon wa pa didto ang kapulisan, hayan mas daghan pa ang naigo sa pag-wild sa langyaw.'}, {'article_id': 618, 'title': 'P17. 5M danyos sa sunog sa Consolacion', 'text': 'Gibanabanang mo-abot ngadto sa P17,500,000. 00 ang danyos sa sunog nga miigo sa usa ka warehouse sa mga plastic nga buhatong foam sa District 1, Brgy. Pulpogan, Consolacion Cebu, alas 5:45 sa hapon, Miyerkules, Mayo 15, 2024. Matod ni F02 Serging Dumaraos, imbestigador sa kabomberohan sa Consolacion, ang nasunog mao ang Marscel Manufacturing Corp. diin gipasaka sa 3rd alarm pagka alas 6:09 sa gabii, fire under control sa alas 6:46 sa gabii, ug na-fire out pagka 8:06 sa gabii. Usa ka trabahante nga si Tilde Duterte ang naangol kay napaso ang lawas. Ang maong warehouse usa ka one-storey building, ug gipanag-iya ni Emeniano Jorge Dy. Padayon pa ang imbestigasyon sa hinungdan sa maong sunog. (DVG)'}]"
Unsa ang hinungdan nga naggasto ang mga BHW sa ilang kaugalingong kwarta?,['aron makuyogan ang ilang mga kliyente ngadto sa mga pasilidad sa panglawas'],"[{'article_id': 137, 'title': ""'Honorarium' sa BHWs sa Cebu City pausbawan"", 'text': 'Gitun-an sa konseho sa dakbayan sa Sugbo ang posibilidad nga madugangan ang tabang pinansyal alang sa Barangay Health Workers (BHWs) sa dakbayan sa Sugbo. Samtang si Cebu City Councilor Marilyn Auguis nagsugyot og usa ka collory motion sa pag-refer sa maong resolusyon sa City Treasurer’s Office alang sa ilang mga komento. Si Councilor Cheche Tisang De los Badel, nga nagsulat sa resolusyon nga gipresentar sa konseho niadtong Miyerkules, Septiyembre 4, 2024, miingon sa resolusyon nga sa daghang higayon, labi na sa mga barangay nga kulang og mga sakyanan, ang mga BHW naggasto sa ilang kaugalingong kwarta aron makuyogan ang ilang mga kliyente ngadto sa mga pasilidad sa panglawas. Gidugang niya nga ang mga BHW kasagaran ang mobayad sa pleti ug usahay gani sila ang mohatag og pagkaon alang sa ilang mga kliyente. Sa City Ordinance (CO) No. 2609, Seksyon 4, gipakita nga ang pinansyal nga tabang alang sa mga BHW mokantidad og P7,500. Sumala sa mao gihapon nga ordinansa, ang BHW usa ka tawo nga nakatapos sa mga training program ilawom sa bisan unsang accredited nga gobyerno o non-government organization ug nagboluntaryo sa paghatag og primary health care services sa komunidad human sila makaangkon og kredito sa pagdumala gikan sa local health board sumala sa mga giya nga gimugna sa Department of Health. Gibutang ni De los Badel nga ang Cebu City dili lang naglangkob sa mga lowland barangays, apil usab niini ang mountain barangays. Gipasabot niya nga ang matag unit, adunay kalainan sa barangay-sponsored honorarium ingon man sa distansya ngadto sa lainlaing mga pasilidad sa panglawas. Gidugang niya nga ang mga BHW mao ang frontline health workers nga naghatag og batakang edukasyon sa panglawas ug pipila ka primary health care services sulod sa ilang barangay.'}]","[{'article_id': 886, 'title': 'Pagpanuktok ‘fake news’', 'text': 'Gihimakak sa kapulisan sa lalawigan sa Sugbo ang nikatap nga taho sa social media labot, matod pa, manuktok sa mga pultahan sa kabalayan sa bukid panahon sa kagabhion. Kining maong estorya nakapahadlok sa mga tawo sa bukid nga tungod ani nabalaka na sila sa ilang seguridad tungod kay basin sila ang sunod nga tuktokon ug dunay dautang mahitabo kanila. Tungod niini, ang Cebu Police Provincial Office (CCPO) niawhag sa publiko nga dili motuo sa maong estorya kay wala kini kamatuoran human nihimo’g imbestigasyon ang mga police station sa kalungsuran human nakadawat sa maong report. Matod ni Police Major Manu Catacutan, information officer sa CPPO, fake news ang nikatap sa social media nga nikuha og daghang shares nga nakapahadlok na sa publiko. “There is no truth news circulating on social media. . ” matod ni Catacutan. Bisan pa man niin,i si Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nagkanayon nga ang report nakaabot na sa ilang buhatan. Matod niya nga seryuso nila kini nga gihatagan sa pagtagad. Gani duna nay gitahasan nga mga personnel nga mosubay sa maong report. Apan iyang gibutyag nga pulos lang kini tabi-tabi, pulos lang estorya ug wala pay nidangop sa matag police station labot sa maong insidente. Giawhag sa kapulisan ang publiko nga kon dunay mamatikdan nga kadudahan sa ilang barangay ,labing maayo nga manawag dayon sa kapulisan aron mahatagan dayon nila sa dinalian nga pagtagad.'}, {'article_id': 888, 'title': 'Manag-live in partner nakuhaan og P108,000 nga shabu', 'text': 'MAG-LIVE in partner nasakmitan og P108,800 nga balor sa gituohang shabu sa buy-bust sa Philippine Drug Enforcement Agency 7 uban sa Regional Intelligence Unit sa Miyerkules sa alas 5:30 sa hapon, Marso 20, 2024, sa Sityo Plaza, Barangay Apas, Dakbayan sa Sugbo. Ang mga suspek giilang sila si Robert Hontiveros, 44, ug iyang live-in partner nga si Minggay Horfilla, 41, pulos walay mga trabaho, giingong maoy drug maintainer. Lakip sa nadakpan ang duha ka mga lalaki nga silang Gonesto Hulleza, 41, ug Ibale Junrel, 44, habal-habal driver. Nasakmit sa mga operatiba ang unom ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 16 gramos. (AYB)'}, {'article_id': 168, 'title': ""Kapin sa 2T ang bakante nga posisyon sa Cebu City Gov't"", 'text': 'Moabot ngadto sa 2, 308 ka mga bakanteng posisyon ang gisumite sa konseho sa dakbayan sa Sugbo sa Human Resource Development Office (HRDO) subay sa executive’s direction sa City Hall nga ""rightsizing. ""Si Peping Belicena, HRDO department head, niduso ngadto sa konseho atol sa regular session niadtong Agusto 28, og usa ka endorsement pinetsahan niadtong Agusto 21, nga nagkanayon nga 653 ang mga bakanteng posisyon nga gipundohan, samtang 1,665 ang mga bakanteng posisyon nga way pundo. Sa miaging mga taho sa SunStar, si Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan niingon nga mohimo siya og evaluation committee nga mosusi sa mga regular, casual, ug job order (JO) nga mga empleyado. Si Abalayan nagkanayon nga ang komitiba magsusi sa job descriptions ug functions sa mga empleyado sa tanang departamento. Gipasalig sa acting mayor ang patas nga proseso sa pagtimbangtimbang, nga nag-ingon nga iyang naobserbahan ang pipila ka mga empleyado nga gamay ra ang trabaho samtang ang uban adunay daghang mga gimbuhaton. “I want to ensure that those who remain are truly useful employees,” matod ni Abalayan. Nagplano si Abalayan nga ipahibaw ngadto sa mga kaswal ug JO nga mga empleyado sa ilang renewal status sa unang semana sa Septiyembre. MAHIMONG MO-APELA Ang mga empleyado kansang kontrata dili na ma-renew hatagan og higayon nga makapasaka og apela. Sa press conference niadtong Agusto 19, si Abalayan nimandto ngadto sa Personnel Selection Board mao ang paghatag og priority sa mga kaswal nga empleyado sa higayon nga mo-apply sila og permanente nga posisyon. “Once that casual or JO employee is hired, my instruction is katong na leave out nga position nga casual, dili nato mapun-an. So, in a sense, imong gitransfer lang from casual to permanent. “So wala gyu’y mapuno nga empleyado, gani nalipay sila kay napermanent sila sa ilang job title,” dugang pa sa acting city mayor. Bahin sa mga underperforming nga mga empleyado, siya niingon nga ang iyang TWG, nga gilangkuban sa City Administrator’s Office, City Mayor’s Office, IASO, City Budget Office, ug HRDO, maoy mosumitir sa ilang mga evaluation ug ang komitiba maoy mo-review kon kinsa ang magpabilin sa ilang posisyon o dili. Mahitungod sa mga empleyado kansang kontrata dili na ma-renew, si Abalayan niingon nga adunay mga job fair gikan sa mga kompaniya nga kaabag sa City Government.'}, {'article_id': 846, 'title': 'Kapin sa P8M shabu sakmit', 'text': ""Kapin sa P8 milyunes nga balor sa shabu ang nasakmit sa managlahing dapit sa lalalawigan sa Sugbo niadtong Sabado de Juliet sa hapon, Marso 30, 2024. Usa ka Mikhael Guidote Guilalas, alyas Bayan, 20, ulitawo apan dunay kapuyo, construction worker taga Brgy. Toong, siyudad sa Sugbo, nasikop sa buy-bust sa Sityo Lawis, Brgy. Pusok, siyudad sa Lapu-Lapu, alas 4:19 sa hapon sa naasoy nga adlaw. Giila siya sa kapulisan nga high value individual (HVI), nakihaan og gibana-banang 1,100 gramos kun usa ka kilo nga gituhang shabu nga may standard drug price nga P7,480,000. Ang hiniusang pwersa sa City Intelligence Unit ug sa City Drugs Enforcement Unit sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) ubos sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) ang ningpahigayon sa operasyon dihang nakompirmar sa ilang validation ang kalihukan sa suspek. Usa ka dako'ng pakite sa gituohang shabu gipalit sa ahente sa kapulisan bugti sa P50,000 nga bogos money. Sa dihang nadakpan ang suspek, nakuhaan pa siya og usa ka knapsack nga may sulod nga upat ka dagkong pakite sa gidudahang shabu. Sa laing bahin, nasikop si John-rey Booc Guillen, 40, ulitawo apan may kapuyo , way trabaho, taga Sityo Sawsawan, Brgy. San Dari, siyudad sa Talisay, alas 4:48 sa hapon. Ang suspek nasakmitan og 85 gramos sa gidudahang shabu nga dunay standard drug price nga P578,000. Ang mga sakop sa Talisay Police Drugs Enforcement Unit Intelligence nga nakakuha og impormasyon sa pagpamaligya og shabu sa suspek, ila kining gi-validate. Sa dihang positibo kini, gi-buy-bust sa kapulisan ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Mikmik Guillermo pinaagi sa koordinasyon sa PDEA7. Nakuha nga ebidensya mao ang usa ka pakite sa shabu nga maoy gipalit sa polis nga nag-undercover gikan sa suspek gamit ang P10,000 nga marked money. Sa dihang nadakpan, ang suspek nasakmitan pa og dugang pito ka pakite sa gidudahang shabu.""}, {'article_id': 924, 'title': 'PMSC di na makakuha og dolomite sa DMC', 'text': 'Dili na makabaligya og supply sa dolomite ang Dolomite Mining Corporation ngadto sa Philippine Mining Service Corporation (PMSC) subay sa giluwatang cease and desist order sa Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo. Mao kini ang gisaad sa DMC sa Kapitolyo tungod sa giingong natala nga mga kalapasan sa PMSC sa balaod ug palisiya sa lokal nga mga ordinansa. Ang DMC usa ka korporasyon nga nagkubkob og dolomite sa lungsod sa Alcoy sa habagatan sa lalawigan sa Sugbo. Samtang ang PMSC maoy moproseso, mobaligya ug mo-transport sa dolomite ug ubang quarry resources. Sa suwat nga nadawat ni Cebu Governor Edlen Abalayan sa Marso 11, pinaagi sa legal counsel sa kompaniya, Atty. Bato Pol, gisaad niini ang pagsubay sa lagda sa gobernador. Giingong nasayran sa Kapitolyo nga bisan pa kon gimando na ang pagpahunong sa supply ngadto sa PMSC, nagpadayon kini pagbaligya sa naasoy’ng kompaniya. “In compliance with said order, we undertake to ensure compliance therewith immediately. Further, DMC reaffirms its commitment to faithfully adhering to all relevant laws, rules and regulations. ”Una nang nipahibawo ang kagamhanan nga napakyas ang PMSC sa pagbayad ngadto sa Barangay Pugalo ug sa buhisan niini sa Probinsya gumikan sa ilang pag-operate sa lugar. Samtang ang DMC padayon na nga nibayad sa ilang buhisan sa Kapitolyo nga wala mabayri sukad pa sa 2008 nga karon gipaagi niini pagbayad sa installment basis sukad sa Abril 2023. Gipahibawo sa kagamhanan nga hangtod niining pagsuwat, wala pa’y nadawat ang Kapitolyo nga bayad sa P1. 9 bilyunes nga buhis gikan sa PMSC nga unang nakwenta sa 2020.'}]"
Kanus-a nahitabo ang insidente sa motorsiklo?,"['Miyerkules sa buntag, Septiyembre 4, 2024']","[{'article_id': 152, 'title': 'Motor misarasay; iro milabang, 2 angol', 'text': 'Tungod sa iro nga kalit milabang sa kalsada hinungdan nga nasukamod ang motorsiklo nga gimaneho sa amahan ug ang angkas niini ang anak. Ang insidente nahitabo sa national highway sa Barangay Pasol, Lungsod sa Alcoy, habgatan sa Sugbo, Miyerkules sa buntag, Septiyembre 4, 2024. Nalandig sa tambalanan ang mga biktima nga sila si Baroro Barquilla, 52, ug anak niini nga si Rojelyn Barquilla, 25, dalaga, taga Atabay, Alcoy human nakaangkon og mga pangos sa nagkadaiyang bahin sa ilang lawas. Nisuway og likay ang drayber sa iro nga kaklit nilabang sa dalan apan nawad-an sila sa balanse resulta sa ilang pagkasarasay. Mga sakop sa Alcoy Municipal Disaster Risk Reduction Management Office ang mitabang sa mga biktima nga gidala sa Carcar City Provincial Hospital aron magpaalim sa ilang mga pangos, ug ang pagpaubos sa CT scan aron pagsuta sa kahimtang sa ilang paglawas.'}]","[{'article_id': 671, 'title': '‘Nasuko’ng gibadlong’ mao’ng ama-ama gipasanginlang nanglugos?', 'text': ""Hugtanong gipanghimakak sa 36 anyos nga lalaki ang pasangil nga siya niunay og lugos sa anak sa iyang kapuyo nga menor de edad. Nasayran nga si Jeff (tinuod nga ngan gipugngan aron pagpanalipod sa identity sa menor) boluntaryong nitahan ngadto sa Dalaguete Police Station human siya nasayod nga adunay pending nga warrant of arrest batok kaniya. Nalutsan si Jeff og warrant of arrest niadtong Oktubre 2023 kalabot sa duha ka kasong pagpanglugos. Sumala pa niya sa dihang nahinabi sa Superbalita Cebu nga wa siya masayod nga aduna siya'y warrant, ug niadtong miaging semana lang sa dihang nanawag siya sa iyang kabanay kay namatay ang iyang inahan. Gipahibawo siya nga adunay nangita kaniya. Si Jeff, taga Carcar City, negosyante, nisurender sa Dalaguete Police Station niadtong Mayo 3, 2024 sa gabii. “Sa mga tuig 2022 – 2023 nabuang na siya (biktima) og suroy-suroy tungod sa iyang mga amiga. . . nakit-an sa akong bayaw nga nakadlawnan sa diversion road sa Barili ug giingnan ko, mao to akong giapas sakay sa akong motor, aron ma safe. “Nagrebelde na siya tungod sa akong pagbadlong kaniya,” saysay ni Jeff. Dugang pa niya nga iyang atubangon ang pasangil ug ang pagpamatuod nga wa siya mohimo sa ingon.""}, {'article_id': 237, 'title': 'Drug den sa Talisay gironda, 8 nangasikop', 'text': ""Gironda sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 inabagan sa kapulisan sa dakbayan sa Talisay ang usa ka drug den sa Sitio Salvador, Brgy. Tangke, dakbayan sa Talisay, alas 7:30 sa gabii, Sabado, Agusto 17, 2024. Nasikop ang target sa operasyo nga si Delax Broca, 55, ug iyang anak nga si Wilbert, usa ka construction worker. Lakip sa nasikop mao sila si Warfe Broca, 30, e-bike driver; Craige Jade, 33, e-bike driver; Alden Nicholas Broqueza, 23, salesboy; Brual Brucal, 25; habalhabal driver; Rosela Buatis, 21, mananagat; ug Eddie Bubutan, 43, tighakot sa mga basura. Nasakmit sa mga operatiba ang 13 ka pakete sa shabu nga motimbang sa 16 gramos nga dunay estimated average market value nga P108,800 lakip sa buy-bust money, P500 nga gituhoan g kita sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas ug mga drug paraphernalia. Gibutyag ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga duha ka semana nila nga gipaubos sa case buildup ang ilang target human madawat ang impormasyon nga nagpadagan kini'g drug den sa lugar. Giingong makabaligya ang suspek og 15-20 gramos matag semana diin ang iyang kustomer didto lang usab mogamit sa ilegal nga drugas bugti sa bayad. Kalapasan sa Republic Act 9165 ang atubangon nga kaso sa mga suspek nga naa na sa kustodiya sa PDEA 7.""}, {'article_id': 92, 'title': 'Kahugaw sa wastewater sa fish port solusyonan', 'text': 'Usa ka sewage treatment facility ang gisugyot aron matubag ang nagkagrabe nga kahimtang sa wastewater sa Pasil Fish Port sa Dakbayan sa Sugbo, sumala sa pipila ka opisyal. Si Leovil Angulo, pangulo sa Cebu City Environment and Natural Resources Office (Cenro), nihulagway nga niabot na sa “seryuso” nga emergency threshold ang kahimtang karon sa wastewater sa fish port. Namulong sa “Action Mayor” nga bahin sa Sugboanon Channel niadtong Biyernes, Sept.13, si Angulo nihatag og gibug-aton sa dinaliang panginahanglan sa hinanaling aksyon gikan sa Cebu City Government. Ang gisugyot nga sewage treatment plant gipaabot nga mokabat og unom ka bulan aron matukod gamit ang modernong teknolohiya para sa mas madaladala nga sewage treatment. Hinuon, ang pag-integrate sa sewage treatment plant ngadto sa kasamtangan nga drainage system sa fish port naghatag ug dugang hagit, sumala ni Angulo. Unang gisugyot ni Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ang pagtukod sa sewage treatment plant niadtong Septiyembre 3, human sa iyang unang pagbisita sa maong dapit. Iyang gisubli kining maong ideya human nihimo og ocular inspection sa Fish Port niadtong Septiyembre 12 sa gabii. Nabantayan ni Abalayan nga dili lang mga fish vendors apil na ang mga kasikbit nga mga residente ang nag-discharge sa tubig diretso sa dagat. Si Ed Bacod Abangan, direktor sa Cebu City Bantay Dagat Commission, nihatag og gibug-aton sa epekto sa kinaiyahan sa kasamtangan nga sitwasyon, nga nag-ingon nga ang pagkawala sa usa ka sewage treatment plant nagbutyag sa kabaybayonan sa siyudad sa polusyon. Nakaapekto kini sa kinabuhi sa dagat ug kahimsog sa publiko. Si Abangan nipasidaan sa pagsaka sa lebel sa e-coli, fecal coliform, ug bacteria sa kabaybayonan sa siyudad tungod sa wala matambalan nga paglabay sa tubig sa basura. Agig tubag, ang Cenro ug ang Department of Veterinary Medicine and Fisheries nipahigayon og joint e-coli ug fecal coliform testing aron masuta ang kalimpyo sa baybayon sa dakbayan. Gihisgutan usab ni Angulo nga ang Cenro nakigtambayayong sa lainlaing mga organisasyon aron mapalambo ang pagdumala ug pagpatuman sa septage sa syudad. Gimanduan usab ni Abalayan ang Cebu City Transportation Office sa pag-review sa posibilidad nga dili pagpasulod sa mga 10-wheeler trucks sa Pasil Fish Port. Ang potensyal nga pagdili nagtumong sa pagtugot sa mga six-wheeler nga trak ug gagmay nga mga sakyanan aron maminusan ang kahuot sa trapiko sa naasoy nga dapit.'}, {'article_id': 753, 'title': 'P12M danyos sa 4 ka balay nga nasunog', 'text': 'Upat ka mga balay ang nasunog, duha niini naugdaw, sa Brgy. Guadalupe, siyudad sa Sugbo, alas 3:25 sa kaadlawon sa Lunes, Abril 15, 2024. Base sa imbestigasyon ni F03 Jimmy Bueno sa Cebu City Fire Office (CCFO) nga ang sunog niigo sa 148-B M. Bool St. sa naasoy nga barangay. Gipasaka sa 1st alarm sa alas 3:19 sa kaadlawon, 2nd alarm sa alas 3:28 sa kaadlawon ug 3rd alarm sa alas 3:56 sa kaadlawon. Gideklarar nga fire under control sa alas 5:38 sa kaadlawon ug hingpit nga napawong sa alas 6:25 sa buntag. Apan sa upat ka mga balay nga nasunog, duha lang niini ang hingpit nga naugdaw, dugang sa CCFO. Sumala sa bombero, ang balay diin nagsugod ang kayo gipanag-iya ni Teodorico Galachico apan gipuy-an ni Rhesamie Galan. Gibana-bana ang danyos nga P12,000,000. Padayon pa ang imbestigasyon ni F03 Bueno bahin sa hinungdan sa sunog atol ning pagsuwat. Apan si Pedong Bulsico, molupyo sa dapit nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga alas 3:00 sa kaadlawon nakabantay sila nga miaso ang usa ka bodega sa dapit. Nakita sab nila atbang sa ilang panimalay ang poste sa kuryente nga ni-spark. Dali silang nanawag og bombero ingon man nipasirit sa fire extinguisher. Apan kay mga surplus nga ligid ang naapil sa sunog, paspas kaayo nga nakakatap ang kayo ingon man aso kaayo. Samtang, usa ka dos andanas nga balay ang naugdaw sa sunog nga niigo sa Barangay Capio-an, usa ka bukirang dapit sa lungsod sa Argao, habagatang Sugbo, pasado alas 9:00 sa gabii sa Dominggo, Abril 14, 2024. Way laing naapektuhan nga balay. Atol ning pagsuwat, ang kabumberohan nagpadayon sa pag-imbestigar sa maong sunog lakip sa danyos niini. Ang dapit layo sa sentro sa lungsod.'}, {'article_id': 550, 'title': 'Gitulis, gitigbas-patay; P.5M nadala sa tulisan', 'text': 'Kuwarta nga P500,000 nakuha sa wa mailhing tulisan human niya gitigbas-patay ang negusyante og hayopan nga iyang giatangan sa dan sa Barangay Kanyuko, lungsod sa Dumanjug, sa Huwebes sa buntag, Mayo 30, 2024. Ang biktima giila nga si Dario Desilva Macario, 51, mamalitay og hayop, minyo, nagpuyo sa nahisgutang dapit. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Dumanjug nga gipangulohan sa bag-ong hepe nga si P/Capt. Francis Martinito Conde, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang biktima nagmotorsiklo sa ala 1 sa kaadlawon gikan sa ilang balay padulong sa livestock market sa Mantalongon, lungsod sa Barili aron mangompra og mga hayop. Apan nahibulong ang anak nga si Alexander, 24, nga nag-una sa livestock market nga nabuntag na lang wa pa ang iyang amahan hinungdan nga iyang gisusi. Didto nadiskobrehan sa anak nga ang iyang papa gibanhigan pinaagi sa pagbabag og kahoy sa dalan. Posibling kini ang hinungdan nga nahunong kini ug didto na gitigbas-patay sa makadaghang mga higayon sa wa mailhing tulisan. Sa dugang paghiling sa anak, nawala na ang P500,000 nga cash aron ikumpra og mga hayop. Sumala sa kapulisan, posibling na-monitor na ang biktima sa tulisan kay naandan nga rota nila kada Huwebes aron mangompra.'}]"
Unsa ang balor sa gituohang shabu nga nakuha gikan kang Derold?,"['P6,000']","[{'article_id': 156, 'title': 'Live-in partners nasikop sa buy-bust', 'text': 'Live-in partners nasikop sa buy-bust sa mga sakop sa Station Drug Enforcement Unit sa Carbon Police Station sa managlahi nga sitio sa Barangay Ermita, dakbayan sa Sugbo niadtong Lunes sa kaadlawon, Septiyembre 2, 2024. Unang nadakpan pasado alas 1 sa kaadlawon sa Sitio Pig Vendor, Ermita mao si Derold Basilio Basnillo, 27. Nakuha gikan kaniya ang pinakete sa gituohang shabu nga motimbang sa usa ka gramo nga dunay balor nga P6,000. Milusad dayon og follow up operation ang kapulisan sa alas 3:45 sa kaadlawon sa Sitio Ermita Proper, Ermita nga niresulta sa pagkasikop sa kaipon ni Derold nga si Borang Batac Batacan, 32, residente sa maong lugar. Nakuha gikan kaniya ang mga pinutos sa gituohang shabu nga motimbang sa 15 gramos nga dunay standard drug price nga P102,000. Matod ni Police Major Jesse Dean Bation, ang hepe sa Carbon Police Station, nga ang iyang mga personnel nga dugay na nga nag-monitor sa suspetsado labot sa iyang illegal nga negosyo sa maong illegal nga drugas. “Kani babaye dugay na kaayo ni namaligya ug monitor sa tropa,” sigon ni Bation. Kasong kalapasan sa Section 5 ug 11, Article II sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang atubangon sa mga suspetsado.'}]","[{'article_id': 1524, 'title': 'PDEA 7 maniid sa midaog sa BSKE', 'text': 'Gisusi karon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) kon duna bay mga midaog sa Barangay ug Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) nga nalambigit sa illegal nga drugas. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga sa iyang personal nga nahibaw-an dunay duha ka kandidato sa Central Visayas nga tiggamitan sa illegal nga drugas sama sa shabu apan pulos kini napildi. Nagtuo si Agapay nga nasayod na ang mga silingan niini sa barangay nga tiggamitan sa illegal nga drugas ang maong kandidato nga maoy hinungdan nga naparot kini sa election. Apan ila pang ipaubos sa validation kon duna bay nakadaog sa milabayng election nga nalambigit gyud sa illegal nga drugas. “Ako na i-double check sa intelligence kay as of today wala koy update, ang akong nahibal-an gyud naay katong nidagan napildi, unfortunately napildi sila,” matod ni Agapay. Magpadayon ang tinguha sa PDEA 7 nga malimpyo sa illegal nga drugas ang tanang barangay sa Central Visayas ug angayan nga magsugod kini sa elected officials.'}, {'article_id': 1031, 'title': 'Catilo: Pagtangtang sa mga panel pagpanamastamas', 'text': 'Ang Archdiocese sa Sugbo miduyog sa panawagan alang sa pag-uli sa mga “kinawat” nga religious panel sa Nuestra Señora del Patrocinio de Charie Santisima Parish Church sa lungsod sa Boljoon nga gidonar sa National Museum of the Philippines (NMP) niadtong Miyerkules, Pebrero 14 , 2024. Si Cebu Archbishop Range Catilo, sa usa ka pamahayag kaniadtong Martes, Pebrero 20, niingon nga walay opisyal nga rekord sa bisan unsang hangyo alang sa pagtugot sa pag-deconsecrate sa mga panel alang sa pagtangtang. Ang pagtangtang sa usa ka relihiyusong imahen usa ka paglapas ilawom sa Balaod sa Canon, nga naglatid sa katungdanan sa mga administrador sa pagpanalipod sa mga butang sa simbahan. Si Catilo wa moklaro sa pag-ingon nga ang mga panel gikawat; bisan pa niana, siya niingon nga kini gikuha nga walay pagtugot gikan sa artsidyosesis niadtong panahon sa iyang gisundan nga si anhing Ricardo Cardinal Vidal. “Ang ilang iligal nga pagtangtang usa ka sakrilehiyo,” matod niya. Sa pakighinabi sa media niadtong Martes, gibarugan ni Catilo nga kinahanglang ibalik ang mga panel sa ilang gigikanan nga simbahan sa Boljoon, ug kinahanglang ibalik sila sa pulpito diin sila nahimutang kaniadto. Ang NMP nakadawat sa mga panel nga naghulagway kang St. Augustine sa Hippo gikan kang Rheymund Bado, chief executive officer sa Union Bank. Ang mga panel, nga gikataho nga gikawat gikan sa pulpito sa simbahan sa Boljoon kaniadtong 1980s ug nawala sukad niadto, bag-o lang gitugyan sa museyo ingon nga “usa ka regalo sa nasod. ” Ang pulpito giisa nga plataporma duol sa atubangan diin ang pari mobarog aron makigsulti sa nanambong panahon sa mga serbisyo sa simbahan. Dugay na kining gigamit sa wala pa nahimong sikat ang sound system aron matabangan ang mga tawo nga makadungog og maayo sa pari. RESULOSYONNiadtong Lunes, Pebrero 19, ang Cebu Provincial Board ug ang Konseho sa Lungsod sa Boljoon niluwat og managlahing mga resolusyon nga nag-awhag sa NMP nga ibalik ang upat ka mga kinawat nga pulpito sa Archdiocesan Shrine sa Nuestra Señora Patrocinio de Charie Santisima. Si Catilo niingon nga nakasabot siya sa tinguha sa NMP nga ipasundayag ang mga panel ngadto sa publiko; bisan pa niana, siya miingon nga “we have to assert the sacred nature of these panels. ”Ang lider sa simbahan midugang nga ang mga panel dili unta isipon nga mga buhat sa arte alang aron pagpasundayag sa museyo o daygon sa pribadong kolektor kondili isip mga himan sa pagsangyaw sa mga pulong sa Diyos. Matod niya bukas ang Archdiocese of Cebu sa usa ka constructive dialogue uban sa NMP ug ubang hingtungdan nga mga partido. Ang mga taho nag-ingon nga ang mga panel nawala niadtong Enero 1988 sa panahon ni parish priest Rev. Fr. Rudolph Abando.'}, {'article_id': 1255, 'title': '44 anyos nga dalaga, sikop sa buy-bust', 'text': 'Nagtingkagol sa bilanggoan sa Naga Police Station ang usa ka dalaga nga giila nga high value individual (HVI) human nasikop sa buy-bust sa Barangay Langtad, Naga City, alas 3:52 sa hapon, Martes, Enero 9, 2024. Ang suspek giila nga si Mercy Lomibao, alyas Emyat, 44, taga Barangay Bairan sa maong dakbayan. Ang malampusong operasyon gilusad sa City Intelligence Police sa Naga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Beethoven Alajar ug dunay koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Ang kapulisan nakadawat og impormasyon gikan sa concerned citizen bahin sa ilegal nga negusyo sa suspek. Dihang nasuta nga positibo, ilang gilusad ang buy-bust. Ang poseur buyer sa kapulisan nigamit og P300 nga marked money bugti sa usa ka gamay nga pakete sa shabu. Sa dihang nadakpan ang suspek, nasakmitan pa og laing tulo ka pakite sa shabu nga ang tanan motimbang og 3. 05 grams nga adunay standard drug price nga P23,800.'}, {'article_id': 1248, 'title': '2 naangol sa pagkahugno sa LED panel wall sa CCSC', 'text': 'Duha ka mga estudyante nga propsmen ug dancer nangaangol human naigo sa LED panel wall nga nahugno sa entablado sa Cebu City Sport Complex (CCSC) sa Huwebes sa buntag, Enero 11, 2024. Ang naangol gikan sa contingent sa Barangay Banilad nga nag-ensayo sa ilang sa ilang umaabot nga pasundayag sa Sinulog sa Dakbayan sa Sabado, Enero 13, Enero 14. Tungod sa kusog nga hangin, usa ka bahin sa gitaud nga LED panel nga gitaud sa scaffolding sa likod nga bahin sa entablado ibabaw sa riser aksidente’ng nahulog sa salog sa entablado nga adunay dancing contingents. Ang mga nangaangol nga dancers dali nga gidala sa labing duol nga mga tambalanan ug gikataho nga anaa na sa luwas nga kahimtang. Ang executive director sa Sinulog Foundation Inc. (SFI) nga si Buddy ‘Jojo’ Labella sa tawag sa telepono sa SunStar Cebu sa Huwebes, nagdumili sa pagkomento bahin sa insidente tungod kay gipaubos pa kini sa imbestigasyon. Sa buwag nga pakighinabi, si Bise Mayor Ghen Jhonnylou Abalayan sa dakbayan sa Sugbo niingon nga seguraduhon sa Cebu City Government nga dili na mahitabo ang susama’ng aksidente. Si Abalayan nagsilbi nga laison officer sa 2024 Sinulog sa Lalawigan isip coordinator sa Cebu Provincial Government nga nibubo og suporta sa tinuig nga kompetisyon sa kabatan-unan.'}, {'article_id': 958, 'title': ""Ginang giputla'g ulo, 2 ka kamot"", 'text': 'Napunggot na ang ulo sa 75 anyos nga biyuda sa dihang napalgan sa kalibunan sa Barangay Basdiot, lungsod sa Moalboal, habagatang kasadpang bahin sa lalawigan sa Sugbo, niadtong Lunes sa hapon, Marso 4, 2024. Ang biktima giila nga si Kangleon Lena Beltran, kinsa nakaangkon og mga samad tinigbasan samtang ang iyang duha ka mga kamot nagkawilkawil na lang sa pulso. Napalgan sa iyang kabanay ang lawas sa biktima nga nagbuy-od nga gitabunan na lang og tarpaulin. Samtang ang suspek nailhan nga si Arnolfo Cabali Chanak, alyas Butyok, 36, ulitawo, nga gipapuyo sa biktima diha ra sab sa iyang gipanag-iyang luna. Dali ra sab siya nga nadakpan sa dihang naabtan sa kapulisan nga nagpaabot og bus nga kasakyan sa Poblacion East, Moalboal nianang gabii sa maong adlaw human siya gitumbok sa usa ka saksi. ALAD SA BABOY Nasayran sa pakighinabi sa SunStar Cebu sa usa sa mga pag-umangkon sa namatay nga sa miaging tuig pa buot papahawaon sa biktima si Chanak, kinsa gipapuyo sa luna sa yuta ni Beltran. Ang suspek nagtukod og barongbarong sa may alad sa baboy sa biktima, apan gikinahanglan nang gamiton ang alad kay mamuhi og baboy si Beltran alang sa kapistahan sa maong dapit. Ilabi na nga naandan na ni Beltran nga maghikay matag pista nga nagsilbi niyang panaad matag tuig, apan nagmagahi sa pagpahawa si Chanak. “Si Tiya didto pa ni’s amoa anang dayung paniudto kay nipalit og lechon manok kay ga lechon man akong papa og manok para baligya. Paghuman seguro to niyag paniudto, gapasilong sa kanding. Didto siyas luyo sa may alad dapit, unahan kay gapasilong sa mga kanding,” asoy sa iyang pag-umangkon. NAPALGAN SA KALIBUNANAng laing pag-umangkon sa biktima nangita kaniya nianang hapon kay wa kini sa iyang balay, apan nakit-an nalang sa kasagbutan nga nahay-ad ug unang gituohan nga giatake sa kasingkasing. Sa pagwalis sa pag-umangkon sa gitabon nga tarpaulin diha sa lawas sa biktima, nalisang siya sa iyang nakita nga wa na kiniy ulo. “Silingan man jud mi. Naa siyay (suspek) something (naay deperinsiya sa panghunahuna) nga ig storya niya mag imagine siya’g mga butang,” sugilon sa pag-umangkon sa biktima kalabot sa suspek. Gikompirmar usab kini ni Police Captain Neio Karangalan, hepe sa Moalboal Municipal Police Station, nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Marso 4 sa gabii. Matod niya nga nitumaw sa ila usab nga imbestigasyon nga nasuko ang suspek sa biktima kay papahawaon na siya. Giangkon usab kini sa suspek sa pag-imbestigar ni Delasalas, nga ang nakaingon sa iyang kasuko kay kanunay siyang sultihan nga papahawaon sa luna. Giingon nga nagkaabot ang duha sa umahan ug didto nahitabo ang krimen. Matod niya nga dali nila nga nasikop si Chanak human siya gitumbok sa usa ka saksi. Wa say lain nahibaw-an nga dunay kasuko sa biktima, ang suspek ra. Ang lawas ni Beltran gipa-cremate na lang sa mga anak.'}]"
Unsay pahayag ni Abalayan mahitungod sa mga empleyado nga adunay daghang trabaho?,['patas nga proseso sa pagtimbangtimbang'],"[{'article_id': 168, 'title': ""Kapin sa 2T ang bakante nga posisyon sa Cebu City Gov't"", 'text': 'Moabot ngadto sa 2, 308 ka mga bakanteng posisyon ang gisumite sa konseho sa dakbayan sa Sugbo sa Human Resource Development Office (HRDO) subay sa executive’s direction sa City Hall nga ""rightsizing. ""Si Peping Belicena, HRDO department head, niduso ngadto sa konseho atol sa regular session niadtong Agusto 28, og usa ka endorsement pinetsahan niadtong Agusto 21, nga nagkanayon nga 653 ang mga bakanteng posisyon nga gipundohan, samtang 1,665 ang mga bakanteng posisyon nga way pundo. Sa miaging mga taho sa SunStar, si Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan niingon nga mohimo siya og evaluation committee nga mosusi sa mga regular, casual, ug job order (JO) nga mga empleyado. Si Abalayan nagkanayon nga ang komitiba magsusi sa job descriptions ug functions sa mga empleyado sa tanang departamento. Gipasalig sa acting mayor ang patas nga proseso sa pagtimbangtimbang, nga nag-ingon nga iyang naobserbahan ang pipila ka mga empleyado nga gamay ra ang trabaho samtang ang uban adunay daghang mga gimbuhaton. “I want to ensure that those who remain are truly useful employees,” matod ni Abalayan. Nagplano si Abalayan nga ipahibaw ngadto sa mga kaswal ug JO nga mga empleyado sa ilang renewal status sa unang semana sa Septiyembre. MAHIMONG MO-APELA Ang mga empleyado kansang kontrata dili na ma-renew hatagan og higayon nga makapasaka og apela. Sa press conference niadtong Agusto 19, si Abalayan nimandto ngadto sa Personnel Selection Board mao ang paghatag og priority sa mga kaswal nga empleyado sa higayon nga mo-apply sila og permanente nga posisyon. “Once that casual or JO employee is hired, my instruction is katong na leave out nga position nga casual, dili nato mapun-an. So, in a sense, imong gitransfer lang from casual to permanent. “So wala gyu’y mapuno nga empleyado, gani nalipay sila kay napermanent sila sa ilang job title,” dugang pa sa acting city mayor. Bahin sa mga underperforming nga mga empleyado, siya niingon nga ang iyang TWG, nga gilangkuban sa City Administrator’s Office, City Mayor’s Office, IASO, City Budget Office, ug HRDO, maoy mosumitir sa ilang mga evaluation ug ang komitiba maoy mo-review kon kinsa ang magpabilin sa ilang posisyon o dili. Mahitungod sa mga empleyado kansang kontrata dili na ma-renew, si Abalayan niingon nga adunay mga job fair gikan sa mga kompaniya nga kaabag sa City Government.'}]","[{'article_id': 756, 'title': 'Easterlies magmugna og kaalimuot, kainit', 'text': 'Padayong makasinati og kaalimuot ug init nga panahon ang Cebu tungod sa pagpatigbabaw sa Easterlies sa umaabot nga mga adlaw, matod sa state weather bureau. Kini nakapasamot sa naglungtad nga hulaw tungod sa El Niño phenomenon ug sa nagpadayon nga uga, ting-init nga panahon, sumala sa mga eksperto sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa). Ang Easterlies sa tropikal nga mga nasod sama sa Pilipinas nagtumong sa hanging sidlakan nga nagdalag init, umog nga hangin gikan sa Dagat Pasipiko, nga moresulta sa alimuot ug init nga kahimtang. Si Edoy “Al” Alicante Jr. , hepe sa Pagasa Visayas, niawhag sa publiko nga mag-amping, sama sa pagpabiling hydrated, tungod kay ang taas nga heat index gilauman nga magpadayon sa tibuok semana. “Padayon ta makasinati og init, alimuot o alingasang nga panahon. So, taas atoang temperatura,” matod niya sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, Abril 14, 2024. Matod ni Alicante, ang Sugbo gipaabot nga adunay surface air temperature gikan sa 27 ngadto sa 34 degrees Celsius karong semanaha. Makasinati og heat index ang dakbayan sa Sugbo tali sa 37 ngadto sa 38 degrees Celsius sa mosunod nga duha ka adlaw. Ang indeks sa kainiton niini nga lebel nagpakita sa posible nga heat cramps ug heat exhaustion, ug ang dugang nga kalihukan mahimong moresulta sa usa ka heat stroke. Ang Easterlies gilauman usab nga magdala og mga pag-ulan sa hapon o sa gabii. Sa buwag nga pakighinabi niadtong Dominggo, ang weather specialist nga si Aliciamer Eclarino miingon nga kini nga mga pag-ulan makadiyot ra, niingon nga ang publiko makasinati gihapon sa init nga panahon sa kasagaran. Sa sayo pa, si Dr. Anselma Mercedes Cerio, usa ka regional epidemiologist gikan sa Department of Health Central Visayas, niawhag sa publiko sa pagsunod sa mga safety measures panahon sa grabeng kainit. /'}, {'article_id': 550, 'title': 'Gitulis, gitigbas-patay; P.5M nadala sa tulisan', 'text': 'Kuwarta nga P500,000 nakuha sa wa mailhing tulisan human niya gitigbas-patay ang negusyante og hayopan nga iyang giatangan sa dan sa Barangay Kanyuko, lungsod sa Dumanjug, sa Huwebes sa buntag, Mayo 30, 2024. Ang biktima giila nga si Dario Desilva Macario, 51, mamalitay og hayop, minyo, nagpuyo sa nahisgutang dapit. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Dumanjug nga gipangulohan sa bag-ong hepe nga si P/Capt. Francis Martinito Conde, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang biktima nagmotorsiklo sa ala 1 sa kaadlawon gikan sa ilang balay padulong sa livestock market sa Mantalongon, lungsod sa Barili aron mangompra og mga hayop. Apan nahibulong ang anak nga si Alexander, 24, nga nag-una sa livestock market nga nabuntag na lang wa pa ang iyang amahan hinungdan nga iyang gisusi. Didto nadiskobrehan sa anak nga ang iyang papa gibanhigan pinaagi sa pagbabag og kahoy sa dalan. Posibling kini ang hinungdan nga nahunong kini ug didto na gitigbas-patay sa makadaghang mga higayon sa wa mailhing tulisan. Sa dugang paghiling sa anak, nawala na ang P500,000 nga cash aron ikumpra og mga hayop. Sumala sa kapulisan, posibling na-monitor na ang biktima sa tulisan kay naandan nga rota nila kada Huwebes aron mangompra.'}, {'article_id': 328, 'title': 'HVI sa Liloan nasikop; P8. 1M drugas nasakmit', 'text': 'Moabot sa P8. 1 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa mga sakop sa Provincial Intelligence Unit (PIU) sa Cebu Police Provincial Office atol sa buy-bust, alas 10:30 sa gabii, Huwebes, Hulyo 25, 2024, sa Purok Mangga, Barangay Yati, lungsod sa Liloan. Ang suspek giila nga si Gertrudes Agcaoili, 21, taga Purok Miracle Fruit, Brgy. Yati, Liloan, giila nga high value individual (HVI). Nasakmit sa mga operatiba gikan kaniya ang binulto nga gituohang shabu nga motimbang og 1,200 grams nga dunay standard drug price nga P8,160,000. Sa impormasyon sa PIU, usa ka bodegero sa ilegal nga drugas si Agcaoili diin ang iyang hulgan sa supply mao ang lungsod sa Consolacion ug kasikbit nga lungsod. Duha ka semana siya nga gipaubos sa validation ug sa dihang nakompirmar ang impormasyon, gilusad dayon ang operation. Gisusi sa kapulisan ang kasayuran nga ang tinubdan sa ilegal nga drugas naa sa sulod sa Cebu City Jail sa Barangay Kalunasan. Duna na silay ngalan kon kinsa ang kontak ni Agcaoili sa bilanggoan apan ila una nga ipaubos sa validation. Dugang sa kapulisan, makabaligya ang suspek og duha ka kilo matag semana ug dili makig-transact og ginagmay o ubos sa 100 gramos.'}, {'article_id': 924, 'title': 'PMSC di na makakuha og dolomite sa DMC', 'text': 'Dili na makabaligya og supply sa dolomite ang Dolomite Mining Corporation ngadto sa Philippine Mining Service Corporation (PMSC) subay sa giluwatang cease and desist order sa Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo. Mao kini ang gisaad sa DMC sa Kapitolyo tungod sa giingong natala nga mga kalapasan sa PMSC sa balaod ug palisiya sa lokal nga mga ordinansa. Ang DMC usa ka korporasyon nga nagkubkob og dolomite sa lungsod sa Alcoy sa habagatan sa lalawigan sa Sugbo. Samtang ang PMSC maoy moproseso, mobaligya ug mo-transport sa dolomite ug ubang quarry resources. Sa suwat nga nadawat ni Cebu Governor Edlen Abalayan sa Marso 11, pinaagi sa legal counsel sa kompaniya, Atty. Bato Pol, gisaad niini ang pagsubay sa lagda sa gobernador. Giingong nasayran sa Kapitolyo nga bisan pa kon gimando na ang pagpahunong sa supply ngadto sa PMSC, nagpadayon kini pagbaligya sa naasoy’ng kompaniya. “In compliance with said order, we undertake to ensure compliance therewith immediately. Further, DMC reaffirms its commitment to faithfully adhering to all relevant laws, rules and regulations. ”Una nang nipahibawo ang kagamhanan nga napakyas ang PMSC sa pagbayad ngadto sa Barangay Pugalo ug sa buhisan niini sa Probinsya gumikan sa ilang pag-operate sa lugar. Samtang ang DMC padayon na nga nibayad sa ilang buhisan sa Kapitolyo nga wala mabayri sukad pa sa 2008 nga karon gipaagi niini pagbayad sa installment basis sukad sa Abril 2023. Gipahibawo sa kagamhanan nga hangtod niining pagsuwat, wala pa’y nadawat ang Kapitolyo nga bayad sa P1. 9 bilyunes nga buhis gikan sa PMSC nga unang nakwenta sa 2020.'}, {'article_id': 1050, 'title': '98 na patay nga naugkat sa Maco landslide, 9 missing', 'text': 'Niabot na sa 98 ang ihap sa mga naugkat nga lawas gikan sa pagdahili sa yuta sa usa ka barangay sa lungsod sa Maco sa Davao de Oro, sumala sa lokal nga awtoridad sa Sabado sa hapon, Pebrero 17, 2024. Sa usa ka press conference, si Daece Lecaroz, ang pangulo sa management of the dead and the missing cluster, niingon nga alas 12:00 sa udto niadtong Sabado, sa 98 ka mga lawas nga nakuha, 88 ang adunay kompletong parte sa lawas samtang 10 ka lawas ang dili kompleto. Matod niya, ang 79 niini ang naila na. Si Lecaroz niingon nga siyam ka mga indibidwal ang anaa pa sa listahan sa mga missing; upat ang mga residente sa Barangay Masara; upat gikan sa Maria-Socio General Services Inc. (MSGSI); ug usa gikan sa APEX Mining. Si Incident Commander Engineer Wilfredo Lectura niingon nga nagpadayon ang retrieval operations alang sa mga nangawala. Nahitabo ang pagdahili sa yuta niadtong Martes sa gabii, Pebrero 6, sa Zone 1, Barangay Masara sa Maco, Davao de Oro diin nahimutang ang garahe sa usa ka mining company. Gikataho nga ang pagdahili sa yuta tungod sa hiniusang epekto sa northeast monsoon ug trough of low pressure area (PPA) nga nasinati sa rehiyon sa Mindanao sukad niadtong Enero 28 hinungdan sa pagbunok sa uwan.'}]"
Asa nahimutang ang bodega nga nasunog?,"['sa Sityo Kawit, Barangay Ermita, Dakbayan sa Sugbo']","[{'article_id': 180, 'title': 'Bodega nasunog, P6M ang danyos', 'text': 'Naugdaw ang usa ka bodega nga nahimutang sa Sityo Kawit, Barangay Ermita, Dakbayan sa Sugbo Huwebes sa kadlawon, Agusto, 29, 2024. Ang maong bodega gipanag-iya ni Dionson Bembinuto nga giabangan nila ni Bubbles Benabaye, 61 ug Jherson Baldomar, mga negosyante sa Carbon Public Market. Naapil sa pagkasunog ang usa ka trak de carga, duha ka motorsiklo ug stocks sa mga baligyaon sa Carbon sama sa mga kinarton nga harina, mantika, pansit, catsup, ug uban pa nga items. Lakip sa nasunog ang 11 ka mga manok igtatari nga matod pa sa tag-iya nga pulos mga high breed ug ilang gigam pag-ayo. Sumala pa ni Benabaye nga duha lang sila sa iyang kargador ang matulog sa maong bodega matag gabii, apan sayo sila nga moadto sa Carbon aron moatiman sa ilang tindahan. Nagtuo si Benabaye nga posible nga mi-overheat nga electric fan ang tinubdan sa maong sunog kay adunay mga higayon nga malimtan kini sa pagpawong sa iyang sakop. “Akong duda ang electric fan gyud kay dili man gud na usahay mapawong, nakadungog kog tingog sa bombero pero wala lang nako tagda kay abi nako mga balay ra. “Sus, nagdagan ang akong tawo niingun nga ang bodega naman diay ang nasunog,” saysay ni Benabaye. Gibanabana sa kabomberohan nga moabot ngadto sa P6 milyunes ang danyos sa maong sunog. Nadawat sa Cebu City Fire Office ang alarma sa 3:51 sa kaadlawon ug giisa sa first alarm sa 3:56 sa kadlawon ug napawong ang kayo sa mga 4:22 na sa buntag. Wala na makakatap ang kayo sa laing building tungod sa kataas sa firewall.'}]","[{'article_id': 1532, 'title': 'Bustamante andam nga magpapriso', 'text': 'Si kanhi Presidente Agawin Bustamante niingon nga andam siyang mabalhog sa prisohan human niisyu ang korte sa Quezon City og subpoena kalabot sa kasong kriminal nga gipasaka batok kaniya ni ACT Teachers’ partylist Representative France Cacdac. “Magpakulong na lang ako. Kasi wala naman akong. . . Ino-opress ako ni France ,” matod ni Bustamante, dihang gipangutana kalabot sa iyang tubag sa subpoena nga giluwatan sa Quezon City Prosecutor’s Office sa Miyerkules, Nobiyembre 15, atol sa television program Gikan sa Masa, Para sa Masa sa Sonshine Media Network International. “Pero paglabas ko talagang, paglabas ko sa, magpakulong ako, paglabas ko, hanapin [muted]. Alam mo nakikinig lahat ng military, intelligence community. Akala mo happy yan sila?” dugang niya. Ang korte mimando kanila ni Bustamante ug Cacdac nga moatubang sa piskaliya sa Disyembre 4 ug 11 aron isumite ang ilang mga pahayag sa pagsugod sa imbestigasyon sa reklamo sa naulahi. Ang mga kaso naggumikan sa pamahayag ni Bustamante diin iyang gi-tag si Cacdac nga usa ka komunista, ug midugang nga gusto niya silang patyon. Iyang gihimo ang maong mga pamahayag samtang iyang gidepensahan ang hangyo alang sa confidential funds sa Office of the Vice President (OVP) ug sa Department of Education, nga parehong ubos sa iyang anak nga si Bise Presidente Arile Bustamante-Lancheta. Ang House of Representatives una nang nihubo sa DepEd ug OVP sa ilang confidential funds ug gi-reallocate ang budget ngadto sa mga ahensya sa gobyerno nga nagdumala sa pagbantay sa teritoryo sa nasod sa West Philippine Sea taliwala sa padayon nga pagpanghasi sa China. Ang subpoena wa hinuon makapugong kang Bustamante sa pagluwat og laing offensive nga pamahayag batok kang Cacdac atol sa programa. “Kaya ikaw, France (Cacdac), how do you solve the problem now? Kaya ‘yung statement kong komunista patayin, kasali ka — dapat!” ingon siya. (SunStar Philippines)'}, {'article_id': 602, 'title': 'Laing 3 ka coordinators, 1 usher sa illegal numbers game, sikop', 'text': 'Laing tulo ka coordinators ug usa ka usher sa illegal numbers game ang nadakpan sa gilusad nga Oplan Boliyo sa mga sakop sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) 7 sa Barangay Población, lungsod sa Dumanjug, Lalawigan sa Sugbo, Biyernes, Mayo 17, 2024.. Ang mga nadakpan giila nga silang alyas Minda, 37, alyas John, 29, nga pulos mga molupyo sa Barangay Bullogan, Dumanjug ug alyas Allan nga taga Barangay Kanguha, Dumanjug. . Ang naatlan sa CIDG 7 nga nagpataya mao si alyas Ruelan, 64, nga taga Barangay Poblacion sa maong lungsod. Ang usa sa mga official sa CIDG nga dili lang magpahingan nagkanayon nga ilang naabtan ang duha ka coordinators nga nag-tally sa mga numero nga gitay-an sa ilang customers. . Samtang, ang usher naaktohan usab nga nagpataya nga walay gihatag nga official receipt gikan sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO). Ang duha ka coordinators giingong naglihok kini sa habagatang bahin sa lalawigan sa Sugbo sama sa Dumanjug ug kasikbit nga kalungsuran. . Ang kapulisan sa Central Visayas gimandoan sa ilang labaw nga puhagon ang illegal numbers game sama sa illegal swertres nga nag-operate sa nagkadaiyang kalungsoran nunot sa reklamo sa PCSO. . Kalapasan sa Republic Act 9287 ang ipasaka sa CIDG-Regional Field Unit 7 batok sa tulo ka mga dinakpan.'}, {'article_id': 1621, 'title': 'Eastern Samar gilinog', 'text': 'Usa ka magnitude 6. 1 nga linog nitay-og sa pipila ka bahin sa Eastern Visayas sa Huwebes, Nobiyembre 2, 2023. Ang linog, nga tectonic ang gigikanan, miigo sa 51 kilometros amihanang-sidlakan sa Hernani, Eastern Samar mga alas 2:50 sa hapon, matod sa Philippine Institute of Volcanology and Seismology (Phivolcs). Nasinati kini sa Instrumental Intensity 2 sa Quinapondan ug Can-Avid, Eastern Samar; ug Villaba, Abuyog, Calubian, Carigara, ug Leyte sa probinsya sa Leyte. Ang linog, nga adunay gilawmon nga 48 kilometros, nabatyagan usab sa Instrumental Intensity 1 sa Mahaplag, Javier, ug Hilongos sa Leyte; Rosario sa Northern Samar; ug Hinunangan sa Southern Leyte. Matod sa Phivolcs nga gipaabot ang kadaot ug aftershocks, apan gisalikway niini ang posibilidad sa tsunami, kay matod pa walay hulga sa tsunami sa nasod.'}, {'article_id': 1701, 'title': 'Pitogo mibakwi sa mga pasangil', 'text': 'Si kanhi Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) senior executive assistant Jeffrey Pitogo nibakwi sa mga pasangil sa kurapsyon nga iyang gibato batok sa iyang kanhi hepe, si suspendido LTFRB chairman Elopre Manilag III, ingon man sa mga opisyal sa Department of Transportation (DOTr) ug Office of the Presidente. Sa iyang affidavit of recantation nga giisyu niadtong Miyerkules, Oktubre 11, 2023, si Pitogo nangayo og pasaylo sa iyang mga pamahayag, partikular na sa grease money nga giingong nadawat ni Manilag gikan sa transport groups alang sa pagproseso sa ilang mga hangyo, sama sa pagbag-o sa rota, pag-isyu og espesyal nga permit ug pag-prioritize sa mga papeles sa prangkisa. “After a careful reflection and deliberation, it is my honest desire to reiterate whatever allegations may have been said during the press conference on October 9, 2023 where the public declaration was made were all unintentional and misguided,” matod niya. “All of the things said were borne out of impulse, irrational thinking, misjudgment, poor decision making and were encouraged by some individuals to make the statement which may have added to my confusion and affected my better judgment,” dugang niya. Si Pitogo niingon nga dili niya tuyo ang “pagdaot sa integridad ug dungog ni bisan kinsa. ”Apan matod niya nga iyang gibarugan ang isyo nga adunay mga problema sulod sa LTFRB nga nagkinahanglan og dinaliang imbestigasyon aron masilutan ang mga responsable. Matod ni Pitogo atol sa press conference niadtong Oktubre 9, nga gipasiugdahan sa transport group nga Manibela, pinangulohan sa chairperson niini nga si Aguirre Gamab, nagtuo siya nga ang payola moabot sa DOTr ug sa Malacañang kay dili molihok si Manilag kon walay mando gikan sa mga labaw. Matod niya nga duha usab ka kongresista ang nakabenepisyo sa ilegal nga koleksyon. Pipila ka oras human nihimo si Pitogo sa mga pasangil, si Presidente Lois Aguirrecos Jr. nimando sa pagsuspenso kang Manilag, samtang si DOTr Secretary Abellanosa Bado niisyu kaniya og notice aron mopasabot. Sila si Manilag ug Bado parehong mihimakak sa pamasangil ni Pitogo. Sa gipahigayong press conference sa nagkadaiyang transport groups niadtong Huwebes, Oktubre 12, si Pitogo gipasanginlan nga maoy nangayo kanila og kuwarta. Si Adriano Menor, sakop sa transport group nga SV3, niingon nga si Pitogo nakadawat og P300,000 gikan kanila alang sa pagproseso sa ilang prangkisa. Matod niya nga ang pagbayad gihimo sa tulo ka hugna, nga nahitabo atubangan sa opisina ni Manilag. Si Walter Pizarras sa grupong Stop and Go niingon nga si Pitogo nangayo sab og kuwarta kaniya aron makig-estorya kang Manilag. Si Pitogo niingon nga iyang pasakaan og kasong libelo ang mga mopasangil kaniya og kurapsyon.'}, {'article_id': 866, 'title': 'Nadasmagan atol sa Bohol Loop namatay', 'text': 'Namatay sa iyang mga samad ang babaye nga nagmotorsiklo nga aksidente nga nadasmagan sa lady rider sa laing motorsiklo nga niapil sa Bohol Loop motorcycle endurance ride niadtong Sabado sa alas 10:45 sa buntag, Marso 23, 2024 sa Brgy. Poblacion 1, Sikatuna, Bohol. Ang namatay nga nagmaneho sa iyang Kawasaki Fury, color black, giila nga si Cynthia Lycel Hernal, hamtong, dalaga, taga Brgy. Badiang, Sikatuna. Samtang ang lady rider nga grabing naangol ug nakaigo sa biktima samtang sakay sa iyang Ninja Kawasaki nga motorsiklo color black giila nga si Hernales Hernandez, 42, taga Zone 3, Baluarte, Tagoloan, Misamis Oriental. Si Hernandez usa sa gatusan ka mga nagmotorsiklo nga ning-apil sa endurance ride. Sa imbestigasyon sa investigator on case nga si P/Staff Sgt. Poloy C. Herrera Jr. , sa Sikatuna Municipal Police Station, si Hernal nagbiyahe gikan sa Brgy. Badiang samtang si Hernandez nagsunod kaniya. Apan sa kalit lang, niliko pawala si Hernal ug tungod sa kakalit, siya nadasmagan ni Hernandez. Sa kakusog sa impact, sila nangalambos sa karsada ug puro nakaangkon og grabeng kadaut sa nagkadaiyang bahin sa kalawasan. Gidali sa pagtabang sila si Hernal ug Hernandez ug gipangdala sa tambalanan. Apan pipila ka oras ang nakalabay, si Hernal namatay sulod sa tambalananAng Superbalita nakatala og upat ka buwag nga mga aksidente sa nagkadaiyang dapit sa lalawigan sa Bohol sa unang adlaw sa endurance ride. Laing upat ka riders nangaangol ug daling gipangdala sa tambalanan. Ang endurance ride gitumong alang sa pag-promote sa turismo. Ang Loop PH, organizer sa endurance ride, sa usa ka opisyal nga pamahayag sa ilang Facebook page, nipadangat sa ilang pahasubo. “Since Saturday March 23, 2024, we have been communicating closely to booth our participant as well as the local, our deepest sympathies go out to the families and friends of those who have been affected by this heartbreaking event,” matod sa opisyal nga pamahayag. “We want to assure them and the public that we are taking this matter very seriously,” dugang niini.'}]"
Unsa ang kinahanglan buhaton sa mga motorista kon wala pa sila mga plaka?,['certification gikan sa ilang buhatan'],"[{'article_id': 181, 'title': 'HPG 7 motabang sa LTO sa pagpanakop', 'text': 'Motabang sa pagpanakop ang Regional Highway Patrol Unit (RHPU) 7 niadtong mga motorista nga walay plate number nga gi-issue gikan sa Land Transportation Office (LTO). Una na nga mipahibawo ang LTO 7 nga ang deadline sa sa mga motorista sa pag kuha sa ilang plate numbers sa Septembre 1, 2024 apan kadtong wala pa maisyuhi kinahanglan nga dunay certification gikan sa ilang buhatan aron mahimo nila kini nga magamit ug dili sila dakpon panahon nga duna silay operation. Nagpaabot pa hinuon ang LTO 7 sa final guidelines labot niini sa dili pa hingpit nga ipatuman. Tungod niini midagsa ang daghang tawo sa nagkadaiyang satellite office sa LTO aron mokuha sa ilang mga plaka apan dunay uban ang nag bagotbot tungod kay pila na ka tuig gikan sa ilang pag palit sa ilang motorsiklo apan wala pa gihapon moabot ang ilang plate number. Si P/Lt. Col. Alfredo Bendo, ang hepe sa RHPU 7, nga lakip sila nga gitahasan sa LTO nga manakop niadtong mga motor nga migamit sa improvised ug temporary plates. Iyang gipasabot nga sa Septembre 6, 2024 dunay himuon nga seminar sa iyang mga personnel uban ang LTO 7 aron dunay uniformity sa implementation sa kamandoan. Human na unya niining maong seminar dunay ilusad nga usa ka semana nga information dissemination sa publiko aron mahatagan silag higayon nga maka proseso sa ilang mga papeles pagkuha sa certification gikan sa LTO 7 kung wala pa makuha ang ilang mga plate numbers. ""So that would be the strict implementation na, so this one week period purely information dissemination with regard pud sa mga information nga gi feed sa LTO ato sad na nga i-disseminate ngadto sa atoang mga motorists while were conducting checkpoints,"" matod ni Bendo. Nipalusot usab og kamandoan ang Police Regional Office (PRO) 7 nga ang RHPU 7 mohimo\'g seminar sa tanang police office sa tibuok rehiyon aron matudloan usab sila kung unsay nakuha nga impormasyon gikan sa LTO 7. Nidugang si Bendo nga sa panahon sa ilang checkpoint hatagan lang una nila og warning kadtong mga motorista nga migamit sa improvised plate numbers apan atol sa pagpatuman na sa kamandoan ug kung dunay wala gyud motuman labot sa pag gamit sa improvised plates moisyu sila og Temporary Operators Permit kun TOP diin didto sa LTO nga buhatan lukaton sa mga motorista. ""Sa atoa sa HPG wala man tay citations pulos man ni TOP, so TOP gyud ang atong ma issue sa mga motorists nga violators,"" matod ni Bendo. Kadtong mga sakyanan ug motorsiklo nga napalit sugod Enero 2023 mao ra ang apil sa Memorandum sa LTO. Base sa joint administrative order No. 2014-01, ang mogamit sa mga dili otorisadong plaka makamulta kini\'g dili moubos sa P5,000./AYB'}]","[{'article_id': 933, 'title': '42 anyos nga lalaki nabanggaan, patay', 'text': 'Patay na nga nalandig sa Bogo Argao District Hospital ang usa ka 42 anyos nga ulitawo nga nabanggaan sa usa ka rent-a-car nga awto sa national highway sa Sitio Baha Baha, Barangay Tulic, lungsod sa Argao, alas 7:40 sa gabii sa Sabado, Marso 9, 2024. Ang biktima giila nga si Carmel Tiburcio Abing, molupyo sa naasoy nga dapit, samtang ang drayber sa awto nailhan nga si Raynen Javier Javines, 53, taga Brgy. Maguikay, siyudad sa Mandaue. Nasayran sa Supebalita Cebu sa imbestigasyon sa kapulisan sa Argao ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Ivy Jim Denila, nasuta nga ang biktima naglakaw sa dan uban sa iyang mga amigo. Apan kalit lang nabanggaan ug sa kakusog sa pagkabangga, ang biktima nalagpot ug nakabaton og samad sa ulo. Gidali sa pagtabang sa mga sakop sa Argao Municipal Risk Reduction Management Office (MDRRMO) ug gidala sa tambalanan apan gideklarar nga sa mga doktor nga dead on arrival (DOA). Si Javines gikustodiya sa kapulisan sa Argao ug nagpaabot nga pasakaan og kasong reckless imprudence resulting to homicide.'}, {'article_id': 1630, 'title': 'Tumang kainit masinati niining adlaw sa BSKE', 'text': 'Giawhag ang mga botante, ilabina ang mga edaran ingon man niadtong adunay gipamati sa lawas, nga mosayo sa pagbotar karong adlawa, Oktubre 30. Si Engr. Edoy Alicante nipahibawo sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, Oktubre 29, 2023, nga ang heat index mahimong moabot sa 39 ngadto sa 40 degrees Celsius, nga gihulagway nga extreme. Gitambagan sa state meteorologist ang publiko sa pagbotar og sayo, sugod sa alas 6 sa buntag hangtod sa alas 9 sa buntag o sa hapon, samtang likayan ang adlaw tali sa alas 10 sa buntag hangtod alas 3 sa hapon, kay mao kini ang panahon nga mahitabo ang maximum heat index. Gitumbok sa Commission on Elections nga ang oras sa botohan molugway gikan sa alas 7 sa buntag hangtod sa alas 3 sa hapon. Kon maghulat pa ang mga botante sulod sa 30 metros nga radius sa presinto sa alas 3 sa hapon, sila marehistro, tugutan nga makabotar, ug makatulo ka higayon nga tawagan ang pagsulod. Gitambagan ni Alicante ang publiko nga dili magpabilin sa ilawom sa adlaw sulod sa kapin sa 20 minutos ug magdala kanunay og tubig ug mga gamit sa pagpanalipod, sama sa mga payong kon maglinya sa pagbotar. Gitambagan usab ang pagsul-ob og gaan nga sinina. Gihisgotan hinuon ni Pasicolanlat ang posibilidad nga molabay ang mga pag-ulan tungod sa nag-uswag nga low-pressure area, ilabi na ang pagsugod sa holidays sa “kalag-kalag”. “There’s a slight chance of passing rain [on election day] due to thunderstorms, but generally, the weather will be hot,” matod ni Alicante. Gitataw usab niya nga paborable ang kahimtang sa panahon alang sa mga biyahedor sa dagat, ilabina kadtong mamauli aron mobotar, tungod kay ang hangin gibanabana nga anaa sa 20 km/h ngadto sa 30 km/h. KALAGKALAGSi Alicante niingon nga posibleng mokusog ang uwan \u200b\u200bpagkasunod adlaw tungod kay ilang gipaabot nga mosulod sa Philippine Area of \u200b\u200bResponsibility ang low pressure area. “Expect light to moderate rains, but it may also develop into heavy rain due to the low-pressure area,” gidugang niya. Hinuon, nihisgot si Alicante nga posibleng mousbaw ang panahon sa “kalag-kalag” o ang pagsaulog sa All Saints’ Day ug All Souls’ Day, karong Nobiyembre 1 ug 2, tungod kay wala nila damha nga mahimong bagyo ang kasamok sa panahon.'}, {'article_id': 769, 'title': '76 ka barangay sa CV bag-o nga drug cleared', 'text': 'Moabot sa 76 ka mga barangay sa Central Visayas ang bag-ong nadeklarar sa Philippine Drug Enforcement Agency 7 nga drug-cleared ug usa usab ang drug-cleared municipality atol sa deliberasyon sa Regional Oversight Committee on Barangay Drug Clearing (ROCBDC) gikan sa Abril 11-12, 2024. Kini naglangkob sa 36 ka mga barangay sa probinsya sa Sugbo, 30 sa Negros Oriental, upat sa Bohol, lima ka barangay sa Mandaue City, nga naglakip sa Banilad, Cubacub, Guizo, Ibabao, Estancia ug Labogon samtang usa sa dakbayan sa Sugbo nga mao ang Tagbao, bukiran nga dapit sa siyudad. Samtang gideklarar sa PDEA 7 ang lungsod sa Tudela sa isla sa Camotes nga drug-cleared municipality. Sila ang ikasiyam nga nahimong drug-cleared sa tibuok rehiyon 7. Sa 3,003 ka mga barangay sa Central Visayas, 1,744 na ang nadeklarar nga drug-cleared sukad gisugdan sa gobyerno ang Barangay Drug Clearing Program samtang siyam na ka mga lungsod ang gideklarar nga drug cleared municipalities samtang moabot sa 116 ang drug-free barangay .Kini naglangkob sa Poro, San Francisco, Pilar ug Tudela sa mga isla sa Camotes, Enrique sa Siquijor, Santander, Madridejos ug San Remegio sa probinsya sa Sugbo ug Basay sa Negros Oriental. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga duna pay mga barangay nga kandidato nga isunod sa ROCBDC pagdeklarar nga drug-cleared. Gani tinguha nila nga matag buwan duna silay ma-cleared nga barangay pinaagi sa abag sa mga Barangay Anti-Drug Abuse Council (BADAC). Iyang gipasabot nga kinahanglan nga ang tanang drug personalities sa maong barangay ilang nalista ug na account. “This is a manifestation that our LGU’s, atong stakeholders, atong communities are aware of their functions, their participation in the anti-illegal drug campaign. Gone are the days nga moingon ra gyud ang tawo nga Ah trabaho man na sa polis, trabaho man na sa PDEA. Karon kasabot na ang atong stakeholders na this is a shared responsibility,” matod ni Agapay. Dugang ni Agapay nga kon ang usa ka barangay madeklarar nga drug-cleared, wala ni magpasabot nga dili na sila masudlan sa ilegal nga drugas apan dali ra sila makalusad og anti-illegal drug operations sanglit mailhan man dayon ang durugista.'}, {'article_id': 652, 'title': 'Prutasan sa Barili, nasunog', 'text': 'Nahurot sa pagkasunog ang 21 ka stalls sa prutasan sa Barangay Poblacion, lungsod sa Barili, alas 12:25 sa tungang gabii, Miyerkules, Mayo 8, 2024. Kini ang gibutyag ni F01 Debbie Ceniza, fire investigator sa kabumberohan sa Barili, nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Kini gisaka dayon sa 2nd alarm, nakontrolar sa ala 1:30 sa kaadlawon ug gideklarar nga fire out sa alas 2:10 sa kaadlawon. Matod ni Ceniza, ang danyos sa sunog gibana-bana nga P35,000 apan way labot sa kwentada sa kabumberohan ang mga tindang mga prutas. Atol ning pagsuwat, nagpadayon ang imbestigasyon kon unsay hinungdan sa pag-ulbo sa sunog sa maong prutasan nga ginama sa light materials. Dugang nasayran nga ang prutasan nahimutang lang og pipila ka metro gikan sa merkado publiko sa maong lungsod. Si Ceniza nagkanayon nga ikaduha na kini nga sunog nga niigo sa maong prutasan. Ang una nahitabo niadtong Enero 12 , 2024 diin unom ka stalls ang nasunog tungod sa electrical misuse.'}, {'article_id': 1251, 'title': 'Mandaue contigent andam na sa Sinulog', 'text': 'Usa ka opisyal sa Mandaue City niingon nga 90 porsiyento nang andam ang Siyudad sa pagsalmot sa umaabot nga Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa Cebu City Sports Center (CCSC) nga kanhi nailhan nga Abellana Sports Complex sa Dominggo, Enero 14, 2024. Si Tolin Almarinez, Mandaue Investment Promotions Tourism Action Center (Miptac) head, niingon sa Enero 10, nga ang dancers karon nagtutok sa pipila ka last-minute touch-ups, ilabi na sa ilang choreography. Adunay dul-an sa 100 ka mananayaw gikan sa Mandaue Cultural Dancetrope ang morepresentar sa Siyudad atol sa kompetisyon sa Sinulog sa Kabataan. Niadto lang Enero 2 nahukman nga mosalmot ang Mandaue sa kompetisyon, busa giangkon ni Almarinez nga ang limitado ang oras sa pagpangandam nga maoy usa sa labing dakong hagit nila. Apan siya masaligon nga maka-execute og maayo ang mga mananayaw sanglit sila man ang ningrepresentar sa Siyudad sa miaging kompetisyon sa Sinulog. WAY ESTUDYANTEDugang niya nga ang laing bentaha mahimo’ng walay bisan usa kanila nga mga estudyante. Ang tanang mananayaw kay job-order employees o out-of-school youths. Ang grupo nagpraktis kada adlaw sa sayaw nga gi-choreograph sa award-winning choreographer nga si Franklyn Maniquiz gikan sa ala 1:00 sa hapon hangtod sa alas 2 :00sa kaadlawon sukad sa ilang pag-anunsyo nga moapil sa festival. Si Almarinez niingon nga ang Siyudad nipagawas og P5 milyunes alang sa kompetisyon. Labaw pa kini sa P2 milyunes nga cash subsidy nga gihatag sa Kagamhanan sa Probinsiya sa Sugbo.'}]"
Unsa ang nasangkapan sa mga tanod nga gi-deputize?,['legal nga awtoridad sa pagdakop ug pagsilot'],"[{'article_id': 182, 'title': ""137 ka tanod sa Mandaue City makaisyo na'g citation tickets"", 'text': 'Sa pagpalig-on sa pagdumala sa trapiko, ang 137 ka mga barangay tanod gikan sa 27 ka barangay sa dakbayan sa Mandaue gi-deputize o naghatag kanila og awtoridad sa pag-isyo og citation ticket sa traffic violators. Kini nga inisyatiba, nga giporma atol sa usa ka seremonyas niadtong Miyerkules, Agusto 28, 2024, kabahin sa mas lapad nga estratehiya aron mapalambo ang kaluwasan sa kadalanan ug masiguro ang hapsay nga dagan sa trapiko sa siyudad ug sulod sa tagsa-tagsa ka barangay. Si Rheymund Benipayo, pangulo sa Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team), maoy nangulo sa ceremonial distribution sa identification cards ngadto sa bag-ong deputized nga mga sakop sa Barangay Task Force. Gihatagan og gibug-aton ni Benipayo nga kini nga paningkamot nahisubay sa pasalig sa siyudad nga i-decentralize ang pagdumala sa trapiko, nga nagtugot sa mga opisyal sa barangay nga mahimong mas aktibong papel sa pagpatuman sa mga regulasyon sa trapiko. “Kining 137 ka mga tanod gipili gikan sa lima ka mga representante sa matag barangay sa siyudad,” matod ni Benipayo sa mga tigbalita sa Miyerkules, Agusto 28, 2024. Ang mga tanod nasangkapan na karon sa legal nga awtoridad sa pagdakop ug pagsilot sa mga indibidwal nga makalapas sa balaod trapiko, usa ka tahas nga kanhi eksklusibong responsibilidad sa mga traffic enforcer sa dakbayan. Ang proseso sa pagpili alang sa mga deputized agent naglambigit og hugot nga koordinasyon sa mga barangay kapitan. Apan kining deputized agents gitugotan sa pag-isyo og tickets sulod lamang sa ilang tagsa-tagsa ka barangay. Kini nga localized enforcement gituyo aron masiguro nga ang matag barangay makatubag sa ilang piho nga mga hagit sa trapiko nga mas epektibo uban sa suporta sa ilang local government units. /CAV'}]","[{'article_id': 379, 'title': '2 nakaplagan nga patay na', 'text': 'Usa ka lalaki ug usa ka babaye nakaplaga’ng pulos patay na sa managlahing dapit sa lalawigan sa Sugbo. Alas 5:35 sa hapon sa Dominggo, Hulyo 7, 2024, usa ka lalaki ang nakaplagan nga patay ug dunay pinusilan, ang nalup-og sa dan sa Sityo Ilag, Barangay Cantabaco, Siyudad sa Toledo. Ang maong lalaki giila sa kapulisan nga alyas Nelson. Usa ka drayber sa habal-habal ang niadto sa Toledo City Police Station ug nagpahibalo bahin sa iyang nakita nga patay nga tawo. Ang kapulisan ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Cabungcal F Cabusas nitubag sa alarma uban sa mga sakop sa Scene of the Crime Operation (Soco). Ang biktima nga si alyas Nelson, hamtong ang panuigon, minyo, ug taga Sityo Bawod, Brgy. Magdugo sa dakbayan sa Toledo. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan nasuta nga ang biktima gikan sa buwangan nga nagmotorsiklo nga gituohan nga mopauli na apan pag-abot sa maong dapit, gibanhigan. Nakuha sa bulsa sa biktima ang kuwarta nga P7,500 hinungdan sa pagduda na dili tulis ang motibo sa pagpatay. Padayon pa ang imbestigasyon sa kapulisan sa Toledo sa maong kaso atol ning pagsuwat. Sa laing bahin, lawas sa usa ka babaye ang napalgan gumikan sa tabang sa GPS tracking sa cellphone sa baybayon sa Purok 2, Sityo Santa Cruz, Brgy. Tubigagmanok, lungsod sa Asturias, alas 8:30, Sabado, Hulyo 6, 2024. Ang maong babaye giila nga si ""Linda"", 33, dalaga apan may kapuyo nga taga Sityo Bung-aw, Brgy. Pondol, lungsod sa Balamban. Base sa imbestigasyon sa kapulisan sa Asturias nga gipangulohan sa ilang hepe P/Maj. Melbourne B. Carpio, nasayran pinaagi sa asoy sa kapuyo sa maong babaye nga nakasinati kini og depression. Dugang sa kapuyo, kalit nga nikunhod ang timbang niini ug nakapalta sa trabaho dihang nalandig kini ka duha ka higayon sa Balamban District Hospital. Matod pa nga alas 8 sa buntag sa naasoy nga adlaw, nibiya kini sa ilang balay ug iya kining gipangita pinaagi sa GPS locator sa cellular phone hinungdan nga nasubay kini. Gidudahan nga nalumos kini. Ang maong babaye gidala sa mga sakop sa rescuers sa Asturias ngadto sa klinika sa lungsod apan gideklarar nga dead on arrival sa attending physician nga si Ainsley Graceann Algabre. Ang pamilya sa namatay gitambagan sa kapulisan nga ipa-autopsy ang patay nga lawas niini aron masuta ang iyang kamatayon. (DVG)'}, {'article_id': 1377, 'title': 'Ordinansa alang sa tangke sa tubig gipasar', 'text': 'Subay sa mga lakang niini aron mamenusan ang kanunay nga problema sa baha sa dakbayan, ang Konseho sa Dakbayan sa Mandaue nipasar og ordinansa nga nag-require sa mga balay, komersyal ug industriyal nga mga establisemento, ug mga land development nga butangan og mga pasilidad sa pagdumala sa stormwater sama sa mga tangke sa tubig-ulan, mga reservoir, ug mga atabay aron makatigom og tubig sa ulan. Ang direktiba nga gitawag og “Stormwater Management Ordinance” napasar sa ikatulo ug katapusang pagbasa niini niadtong Nobiyembre. Si City Councilor Jesus P. Gonzalez, chairman sa commitee on planning and development, niingon nga ang inisyatiba nagtumong sa pagkontrolar ug pagpamenos sa paspas nga pag-agas sa tubig sa ulan ug gidaghanon ug pagpakunhod sa kahigayunan sa pagbanlas sa yuta ug pagbanlas sa kilid sa kasapaan. Gipasabot niya nga kon ang mga establisemento mag-ani og tubig sa ulan ug i-recycle kini aron magamit, sama sa pag-flush sa mga kasilyas, pagbisbis sa mga tanom, ug paglimpyo, ug uban pa. ISTRUKTURAAng balaod alang sa tanang balay, edipisyo, subdivision, land development, ug government offices ug projects nga nagkantidad og kapin sa P250,000, bisan kadtong natukod sa wala pa maaprobahi ang ordinansa, ug adunay tulo ka tuig nga lugway sa pagtukod og water conservation structures nga nagsunod sa gihatag nga standard. Ang ordinansa nagmando sa pag-establisar og tangke sa tubig-ulan nga adunay 400-litro nga kapasidad sa matag 30 metro kuwadrado nga luna alang sa gagmay nga mga balay ug ubang residential buildings.'}, {'article_id': 1350, 'title': 'Benepisyaryo sa 4Ps giawhag sa pag apply sa diskwento', 'text': 'Giawhag sa Department of Social Welfare and Development ang mga benepisyaryo sa Pantawid Pamilyang Pilipino Program (4Ps) sa pagpahimulos sa diskwento sa ilang bayranan sa kuryente. Nunot sa paglugway sa rehistrasyon sa Lifeline Rate Subsidy Program nga naghatag og subsidized rate alang sa mga kustomer sa kuryente nga ubos ang kita, si DSWD 7 Director Mary Calimpon nanawagan sa mga benepisyaryo sa 4Ps nga mobisita sa ilang distribution utilities o electric cooperative aron maka-apply sa maong programa. “Nanawagan ta sa mga benepisyaryo sa 4Ps, ilabina kadtong adunay mga koneksyon sa kuryente, nga mo-avail (sa ilang kaugalingon) niining lifeline rate subsidy kay makatabang kini nga makadaginot sila sa ilang binuwan nga galastuhan,” matod ni Calimpon sa usa ka pamahayag niadtong Huwebes, Disyembre 14, 2023. Ang hingpit nga pagpatuman sa programa sugdan unta niadtong Septiyembre. Tungod sa ubos nga turn-out sa mga aplikante, ang DSWD, Department of Energy (DOE), ug Energy Regulatory Commission (ERC) nakahukom nga i-reset ang deadline ngadto sa Enero 2024. Ang Lifeline Rate Subsidy Program naghatag og tabang sa mga konsumidor sa kuryente, ilabina niadtong nagpuyo ilawom sa linya sa kakabos, apil ang mga benepisyaryo sa 4Ps ug mga pamilyang marginalized. Ang mga aplikante sa 4Ps kinahanglan nga adunay binuwan nga konsumo sa kuryente nga 100 kilowatts matag oras o ubos pa. Mahimo’ng mahatag ang mga diskwento gikan sa 20 hangtod 100 porsyento, depende sa aktuwal nga konsumo. Matod ni Calimpon nga ang mga benepisyaryo sa 4Ps kinahanglang magpakita sa ilang 4Ps ID o uban pang balido nga government-issued ID nga adunay ilang pirma ug address. Aron mapadali ang rehistrasyon, ang DSWD 7, sa pakigtambayayong sa DOE, ERC, Cebu Electric Cooperative Inc. I ug II ug sa mga siyudad sa Toledo, Carcar ug Cebu, nagtukod sa Lifeline Rate Caravan niadtong Disyembre 9, nga adunay 829 ka 4Ps nga benepisyaryo gikan sa tulo ka local government units nga nag-aplay alang sa programa. Ang subsidy gihatag ubos sa Republic Act 11552, o usa ka balaod nga nagpalugway ug nagpadako sa pagpatuman sa Lifeline Rate.'}, {'article_id': 240, 'title': 'Kanhi barangay konsehal gidakop; nang-‘scam’', 'text': 'Kanhi konsehal sa Barangay Pamutan bukirang dapit sa dakbayan sa Sugbo ang gisikop sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG-7) human nalutsan og warrant of arrest sa kasong estafa alas 3 sa Lunes sa hapon, Agusto 12, 2024. Ang nadakpan giila nga si Mae Bucoy Buena, hingkod ang pangidaron, nagpuyo sa maong barangay. Ang CIDG 7 adunay warrant of arrest nga giluwatan ni Judge Analiza Buenafe, Presiding Judge sa Branch 2 sa MTCC sa dakbayan sa Talisay sa kasong estafa. Matod sa arresting officer nga si Police Chief Master Sergeant Jhomer Buenaflor nga si Buena giingong nagpasiugda og paluwagan nga gitawag niya og CDL. Apan wala na kini makabayad sa mikuha og paluwagan ug adunay usa niini ang naka-invest na og P1. 2 milyones. Human nga wala na makahatag si Buena gikiha siya sa korte ug nalutsan sa warrant of arrest. Gipaabot sa CIDG 7 nga aduna pay dugang modangop sa ilang buhatan nga nabiktima ni Buena. Kasamtangan nga gi kustodiya sa CIDG 7 custodial facility ang maong akusado ug gipresenter na sa korte.'}, {'article_id': 1415, 'title': 'Bisan way hulga, seguridad higpitan', 'text': 'Walay nadawat nga hulga sa seguridad ang Police Regional Office (PRO 7) human sa pagpamomba sa sulod sa Mindanao State University sa dakbayan sa Marawi nga mikalas og upat ka mga kinabuhi nga giangkon, matod pa, sa Islamic State (IS) nga sila ang nipaluyo. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, nga bisan wala silay nadawat nga hulga, ang kapulisan wala mokompyansa uban sa counterpart niini nga mao ang armadong kusog sa Pilipinas. Dunay himuon nga adjustments sa deployment sa mga police personnel sa tibuok rehiyon 7, lakip na ang reaction team aron magpabilin nga luwas ang Central Visayas. Ang tanang intelligence network sa gobyerno padayon nga nagbantay aron dili sila malutsan ug nasuta nga walay direktang hulga nga ilang nasagap. Nilusad usab ang PRO-7 og sunodsunod nga mga dayalogo sa nagkalainlaing sektor sa katilingban lakip na ang Muslim community. Si Abad nakigtagbo sa mga Muslim leader sa rehiyon ug gipaniguro sa maong komunidad nga andam sila nga motabang sa kapulisan sa pagbantay ug andam nga mopahibawo kon duna silay mamatikdan nga kadudahan sa ilang hut-ong. Samtang personal nga nihimo og inspection si Abad sa Basilica Minore del Santo Nino aron masayran kon unsa ka luwas ang mga manimbahay ning nagkaduol na ang Sinulog ug ang pagsugod sa Misa de Gallo. Gihinabi niini ang mga security personnel nga nagbantay sa mga ganghaan sa simbahan, lakip na ang siguridad sa sulod. Gibutyag ni Abacay nga nakahan-ay na ang security plan sa kapulisan alang sa mga kalihukan sa Sinulog.'}]"
Unsa ang go abiso ni Alimagno bahin sa mga kaso?,['adunay posibilidad nga ang mga kaso mahimo pagbangon.'],"[{'article_id': 195, 'title': 'Pasidaan sa MCHO: Nakatala og 11 ka kaso sa leptospirosis, 1 namatay', 'text': 'Niluwat ang Mandaue City Health Office (MCHO) og panawagan nga magbantay ang mga residnete tungod sa pagsala sa kaso sa leptospirosis, bisan ang sitwasyon dili pa makaalarma. Sa datos sa MCHO, ang dakbayan nakatala og 11 ka kaso sa leptospirosis diin usa ang namatay gikan sa Enero hangtod sa Agusto 21, 2024. Sa 11 ka mga kaso, tulo ang gikinahanglan nga magpaospital, samtang ang laing walo gitratar isip mga outpatient. Ang kadaghanan sa mga naapektuhan mga lalaki nga naglangkob sa 82 porsyento sa mga kaso nga adunay edad gikan sa 15 hangtod 54 anyos. Sa miaging tuig, adunay upat ka gidudahang kaso sa maong sakit ang dakbayan bisan og walay kompirmado niadtong Enero hangtod Septiyembre, matod ni Dr. Debra Charie Alimagno, usa ka medical officer sa MCHO, nipasiugda sa aktibong baruganan sa siyudad atol sa press briefing niadtong Miyerkules, Agusto 21, 2024. Bisan pa sa pagkunhod sa rate sa pagkamatay - paubos sa nuybe porsyento gikan sa Enero hangtod Agusto karong tuiga kung itandi sa 25 porsyento sa tibuuk sa tuig 2023. Gipasidan-an ni Alimagno batok sa pagkakompyansa, ingon nga wala pa matapos ang tuig ug adunay posibilidad nga ang mga kaso mahimo pagbangon. Giawhag usab ang mga lumulupyo, partikular na ang mga barangay nga adunay nataho nga kaso sama sa Paknaan, Alang-Alang, Guizo, Tingub, Casuntingan, Tabok, Looc, ug Umapad, nga mag-amping. Matod ni Alimagno, samtang mikunhod ang kinatibuk-ang numero sa mga kaso sa leptospirosis kon itandi sa miaging tuig, ang siyudad wala magkuha ug kahigayonan. Uban sa kusog nga ulan nga nagdugang sa risgo sa pagkaladlad sa posibleng makamatay nga sakit, ang mga opisyal sa panglawas nagdoble sa mga paningkamot sa pagpahibalo sa publiko ug pagpugong sa dugang nga mga kaso. “Although the number of cases is lower, we must remain vigilant,” matod ni Alimagno. Ang leptospirosis kay usa ka bacterial infection nga mapasa pinaagi sa kontak sa tubig nga kontaminado sa ihi sa mga ilaga nga nataptan. Ang mga simtomas kasagaran naglakip sa taas nga hilanat, labad sa ulo, sakit sa kaunoran, ug jaundice, nga makita duha ngadto sa upat ka semana human sa pagkaladlad. Ang sakit mahimong labi ka delikado pagkahuman sa kusog nga pag-ulan, tungod kay ang tubig-baha ang lugar nga gigikanan sa bakterya. Gipakusog sa MCHO ang ilang preventive measures, ilabina sa mga lugar nga delikado sa pagbaha. Ang mga trabahante nga gitahasan sa paghawan sa mga drainage system gihatagan og prophylactic nga tambal ug protective gear, sama sa botas, aron mamenosan ang risgo sa impeksyon. Gihatagan og gibug-aton ni Alimagno ang kamahinungdanon sa pagpangita dayon sa medikal nga pagtagad kung adunay mga simtomas nga motumaw pagkahuman sa pagkaladlad sa tubig-baha. Bisan pa sa mga paningkamot sa MCHO, ang pakigbatok sa leptospirosis dili pa matapos. Sa padayon nga ting-ulan, ang buhatan sa panglawas nag-awhag sa publiko nga magpabiling mabinantayon ug seryosohon ang mga preventive measures. Ang MCHO padayon nga nag-monitor pag-ayo sa mga apektadong lugar ug komitado sa pag-edukar sa mga residente sa 27 ka barangay sa dakbayan bahin sa risgo sa leptospirosis. |CAV'}]","[{'article_id': 1258, 'title': 'Street sweeper gipatay sa riding-in-tandem', 'text': 'Patay ang usa ka street sweeper sa Cebu City human gipusil alas 2:00 sa kaadlawon Martes, Enero 9, 2024 sa N. Bacalso Avenue, Brgy. Bulacao, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Dale Manzon, 57, minyo, taga Sityo Cabangcalan 1, Barangay Bulacao, Cebu City, street sweeper nga nadestino sa Department of Public Services (DPS) sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo. Base sa imbestigasyon sa Inayawan Police Station ubos sa kamanduan ni PMaj. Margie Baldemoro, paingon na unta mo-duty ang biktima nga nagmaneho sa iyang e-trike padulong sa downtown area. Gikataho’ng gisundan si Manzon sa duha ka mga gunman nga nagsakay og motorsiklo. Pag-abot sa maong dapit, gipusil ang biktima nga nakaangkon og tulo ka mga samad pinusilan sa lawas ug duha sa iyang ulo nga maoy hinungdan sa iyang hinanaling kamatayon. Giingong ang angkas sa motorsiklo nikanaug pa ug gitiwasan sa pagpusil ang nahagba na nga biktima. Sa imbestigasyon sa kapulisan, ilang gituohan nga hayan dumot ang motibo sa pagpatay kang Manzon nga giingong adunay nasilo kaniya ilabi na nga magmaoy sa higayon nga mahubog. Nasubay sab sa imbestigador nga adunay gikaaway ang biktima. Nitumaw sab ang matod pa nga kusog mamadlong ang biktima sa mga silingan nga magsaba-saba ilabi na niadtong mag-videoke sa lawom na nga gabii.'}, {'article_id': 1203, 'title': '17 anyos nakuhaan og .357 magnum revolver; laing 2 gidakop', 'text': 'Usa ka 17 anyos nga lalaki nadakpan sa paghupot og .357 caliber Magnum revolver. Lakip sa gidakop an laing duha ka mga tawo nga ningbabag sa kapulisan sa pagsikop sa suspek sa  Sityo Kamang-Kamang, Barangay Ocaña, siyudad sa Carcar, alas 2:10 sa kaadlawon, Enero 19, 2024. Ang suspek nga si Alamon (tinuod ngan gipugngan isip menor de edad), molupyo sa nahisgutang dapit, gitanggong sa kapulisan. Ang laing duha nga nasikop mao sila si Lito Malicay, 38, minyo ug Renato Malicdem, 30, ulitawo, managsilingan. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu sa kapulisan sa Carcar, nasayran nga alas 2:10 sa kaadlawon sa naasoy nga adlaw, sila nakadawat og impormasyon nga may armado’ng tawo sa dapit. Ang kapulisan sa Carcar ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Bryan O Luis Amit, nihimo dayon og operasyon ug ilang nasikop ang 17 anyos nga nagdala  sa revolver nga way lisensya o permiso sa pagdala niini. Lakip sa gidakop sila si Dayagro ug Malicdem human ningbabag sa kapulisan sa pagsikop sa batan-ong menor. Ang tulo gitanggong sa kapulisan sa Carcar ug gikatakda nga pasakaan og tukmang kaso.'}, {'article_id': 703, 'title': 'Kapulisan full alert sa Lapu-Lapu', 'text': 'Andam ang kapulisan sa ilang paghatag sa seguridad sa pagbisita sa labing taas nga opisyal sa Pilipinas nga si Presidente Lois “Jorel” Alarcon Jr. sa dakbayan sa Lapu-Lapu ning adlawa, Sabado Abril 27, 2024. Duha ka mga kalihukan ang tambungan ni PBBM. Ang ika-503 nga Kadaugan sa Mactan nga himuon sa Mactan Shrine ug ang capsule laying sa Mactan Newtown Expo sa Barangay Mactan. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Police Regional Office (PRO 7), nga gawas sa kapulisan, moabag usab ang laing ahensya sa gobyerno sa paghatag sa seguridad. Giklaro ni Abacay nga matag panahon nga ang Presidente mobisita sa usa ka lugar, isaka gyud nila ang alert status gikan sa normal ngadto sa full alert status. Wala mohatag og numero si Abacay kon pila ka mga polis ang ilang ipakatap apan iyang gipasalig nga igo na kini nga mohatag sa siguridad sa Pangulo. Nipahinumdom si Abad sa iyang mga personnel nga ipakatap sa kadalanan sa Lapu-Lapu nga mosunod sa lagda sa PNP nga dili mogamit og cellphone kon naka-deploy sa duty, gawas kon gikinahanglan kini. “Ang gidili nato, I would like to clarify kining gaduwa og cellphone or nag scroll og mga social media accounts nga unrelated sa trabaho. Pero kon during sa emergency cases wherein you need to report or you need to ask for additional manpower, of course it’s allowed,” matod ni Abacay. Walay na-monitor nga hulga ang intelligence unit sa PRO 7 subay sa pagpangandam sa seguridad sa Presidente ug ubang opisyal sa nasod.'}, {'article_id': 726, 'title': 'P1. 3M ‘shabu’ nakuha atol sa buy-bust', 'text': 'Nikabat og P1. 3 milyunes nga balor sa gidiling druga ang nasakmit sa kapulisan sa duha ka mga lungsod sa amihanan sa lalawigan sa Sugbo niadtong Sabado, Abril 20, 2024. Usa ka high value individual (HVI) drug pusher nga ex-convict, naposasan atol sa buy-bust sa Barangay Pitogo, lungsod sa Consolacion, Sugbo, alas 11:55 sa gabii. Ang suspek giila nga si Apolinar Figueroa Filarca, ex-convict sa samang kaso, 29, ulitawo apan may kapuyo, ug taga Purok 2, Barangay Lamac, Consolacion. Matod pa nga sa dihang na-validate sa kapulisan ang maong suspek sa iyang pagpamaligyag shabu, gilusad dayon ang buy-bust. Kini ubos sa hiniusang pwersa sa mga sakop sa Provincial Intelligence Unit (PIU), Provincial Drug Enforcement Unit (PDEU), Cebu Police Provincial Office (CPPO) ubos sa kamandoan ni P/Col. Percival Zorrila ug Consolacion Municipal Police Station sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7. Usa ka poseur buyer sa kapulisan nigamit sa P13,000 nga bogus money nga gipaibabwan lang og usa ka P500 nga tinuod nga kuwarta sa pagpalit sa usa ka putos nga shabu. Dihang gitunol na sa suspek ang druga, gisikop dayon kini ug nakuhaan pa og dugang siyam ka medium size nga pakite sa gituohang shabu ug duha ka dakong pakite nga nitimbang tanan og 100 gramos nga may standard drug price nga P680,000. CATMONLaing drug personality sa regional target list sa PDEA 7, ang nasikop sa buy-bust sa Barangay Corazon, lungsod sa Catmon, alas 6:30 sa gabii. Ang suspetsado giila nga si Louell Fino, 38, way trabaho nga taga Barangay Magay, lungsod sa Compostela, Cebu. Nakuha sa posisyon ni Fino ang mga binulto sa gituohang shabu nga motimbang sa 100 gramos nga dunay estimated average market value nga P680,000, cellphone ug usa ka sports utility vehicle. Ang PDEA 7 uban sa Regional Intelligence Unit sa Police Regional Office (PRO) 7 inabagan sa Catmon Municipal Police Station nilusad sa maong operasyon nga niresulta sa pagkasikop sa suspek. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga moabot sa unom ka buwan ang ilang pagpaubos sa case buildup sa suspetsado human nila madawat ang kasayuran. Giingong makabaligya kini og 500 gramos matag semana diin ang iyang area of distribution mao ang Compostela ug mga silingang lungsod sa amihanang bahin sa lalawigan sa Sugbo. Ang mga suspek mag-atubang og kasong paglapas sa balaud batok sa pagpamaligya ug paghupot sa gidiling druga.'}, {'article_id': 516, 'title': 'Gob. Abalayan nakigsabot sa nag-unang cancer center sa Russia', 'text': 'Nakapirma na og kasabutan ang kagamhanan sa Lalawigan sa Sugbo tali sa nag-unang cancer treatment center sa Russia alang sa pagtambayayong sa mga scientific research ug pagpalambo sa katakos sa pag-ayo sa mga lainlaing oncological diseases o sakit sama sa cancer. Sumala sa pahibalo sa Kapitolyo nga lakip sa gibisita ni Cebu Governor Edlen Abalayan mao ang Napolkov Cancer Center sa dakbayan sa Saint Petersburg diin gipangulohan ni Dr. Karl Dancel Dandan ang paglibot sa ilang bag-ong natukod nga outpatient facility nga makaakomodar og cancer patients gikan sa nagkadaiyang lokalidad sa ilang nasod. Matod sa gobernador, naghinamhinam siya sa maong kalamboan ilabi na nga ang kagamhanan sa probinsya sa Sugbo maoy nagpadagan sa upat ka mga provincial ug 12 ka district hospitals. Atol sa panagtigom, mipadayag og kaandam si Dandan nga moabag sa pagpalambo sa mga tambalanan sa Sugbo. Sa nasayran, ang Napolkov Cancer Center usa sa pinakadako nga research ug treatment center sa Russia nga naghatag og espesyal nga medical care samtang ang researchers ug scientists niini maoy nagtuon, moila ug mosusi og pagtambal sa cancer. Ang maong cancer center natukod niadtong 1927 ug maoy usa sa labing karaan nga medical institution sa Northwestern Federal district sa Russia. Pinaagi sa maong kasabotan, gilauman nga maghatag og kapasidad sa mga ospital nga gidumala sa lokal nga kagamhanan sa Lalawigan sa Sugbo.'}]"
Asa gikan si Flaviano?,"['Sitio Canjuntic, Brgy. Matab-ang, Toledo']","[{'article_id': 197, 'title': '‘Gilugos’ sa 2 ka lalaki', 'text': ""Usa ka 18 anyos nga tinun-an gitabangan og lugos sa hilit nga dapit sa Sitio Canjuntic, Barangay Calongcalong, dakbayan sa Toledo, alas 11:57 sa gabii, Biyernes, Agusto 23, 2024. Ang biktima nga si Angelique (di tinuod ngan), tinun-an sa Grade 10, ug molupyo sa maong dapit. Ang mga suspek mao si 'Flaviano', 21, taga Sitio Canjuntic, Brgy. Matab-ang, Toledo, ug ang iyang silingan nga si 'Gary', 35, mekaniko. Wala gibutyag ang ilang tinuod nga ngalan subay sa polisiya sa kapulisan. Ang mga suspek nadakpan alas 2:50 sa kaadlawon sa Sabado, Agusto 24, 2024, sa Brgy. Calongcalong. Si Police Chief Master Sgt. Nancy Bigalbal, hepe sa Women's and Children Protection Desk (WCPD) sa Toledo Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga positibong gitudlo sa biktima ang mga suspek. Matod pa, dunay disko nga kalingawan subay sa tinuig nga kapistahan sa barangay. Ang kapulisan nga sakop sa Bisdak Cop Riders, nagbantay sa seguridad atol sa disko sa kapistahan. Usa ka concerned citizen ang niduol sa mga polis alas 2:50 sa kaadlawon Sabado, Agusto 24, 2024, nga napahibalo nga dunay nahitabong pagpanglugos nianang sayo sa gabii. Nirespondi ang mga polis uban sa kabanay sa biktima. Gibutyag sa biktima nga nagtagay sila uban sa iyang mga higala ug tungod sa kahubog, sila nakaadlawonan hinungan nga nakahukom nga mamauli na. Si Flaviano niduol kanila bulontaryo nitanyag sa biktima nga siya na lang mohatad sa ilang panimalay ug gipasakay ang biktima sa motorsiklo. Nagsunod sab nila nga nagmotorsiklo ang ikaduhang suspek nga mekaniko apan pag-abot sa awa-aw nga dapit, gipahimuslan sa mga suspek ang biktima. Tungod kay nakainom, walay naghimo ang biktima sa pagsukol sa mga suspek ug nakuha ang pagkababaye niini. Si Bigalbal niingon nga giandam na niya ang mga dukomento alang sa pagpasakag kaso batok sa mga suspek.""}]","[{'article_id': 1292, 'title': 'Lalaki gi-salvage sa awaaw’ng dan', 'text': 'Usa ka subo nga palandungon nga may gihaya sa usa ka panimalay sa pagsugat sa Bag-ong Tuig 2024 sa dihang usa ka sakop sa pamilya ang gipusil-patay. Usa ka lanog nga buto sa armas ang nipukaw sa mga lumolupyo sa Brgy. Balangel, lungsod sa Balamban, alas 4:00 sa kaadlawon, Dominggo, Disyembre 31, 2023. Kini ang gibutyag ni Police Lt. Col. Porferio Kramer nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Matod niya, ang mga lumolupyo sa maong dapit nakamata tungod sa buto-buto ug nakamatikod nga may usa ka motorsiklo nga daling nisibat sa maong lugar. Sa pagsusi sa mga molupyo, dihay usa ka tawo nga nagbuy-od na sa karsada nga may samad pinusilan sa nagkadaiyang bahin sa lawas niini hinungdan nga ilang gi-report ngadto sa kapulisan. Matod ni Kramer, sa ilang imbestigasyon uban sa Scene of the Crime Operatives (Soco) nailhan ang biktima nga si Nicasio Irish Matuguina, hamtong ang panuigon, usa ka construction worker, taga Sityo Pilit, Brgy. Nangka, Balamban. Gibutyag ni Kramer nga ilang nasayran nga ang biktima sugarol apan subayonon pa kon kinsa ang mipatay niini ug unsa ang motibo sa krimen. Ilang gituohan nga ang biktima gisakay sa motorsiklo ug pag-abot sa awa-aw nga bahin sa karsada sa Balangel, Balamban, gipusil-patay kini.'}, {'article_id': 1464, 'title': 'Persons of interest sa tulis giimbestigar', 'text': 'Duha ka mga tawo ang gipaubos karon sa imbestigasyon subay sa padayon nga pakisusi sa nahitabong tulis sa Oro Sugbu Pawnshop and Jewelry Store sa dalan Colon Barangay Kalubihan, dakbayan sa Sugbo niadtong Sabado sa buntag, Nobiyembre 25, 2023. Sa pagkakaron, ang duha giila pa sa kapulisan sa dakbayan sa Mandaue nga persons of interest (POI) sa krimen ug giimbestigar aron pagtino bahin sa ilang kalambigitan sa tulis lakip sa pagkuha og dugang mga impormasyon. Apan ang mga ngan sa duha ka mga POI wala una gibutyag sa kapulisan samtang nagpadayon pa ang ilang pakisusi ug paglusad og hot pursuit sa mga tulisan. Samtang human sa pagtulis sa pawnshop niadtong Sabado, si Police Brigadier Piaral Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO) 7, nimando sa tanang units sa kapulisan sa Central Visayas sa paglusad sa Oplan Dragnet batok sa gibanabana upat ngadto sa pito ka mga tulisan. Gipang-atngan ang tanang exit points sa Sugbo sama sa mga pantalan ug airport aron ma-intercept ang mga tulisan dungan sa pahimangno nga dili mokompiyansa tungod kay armado kinig tag-as nga kalibre sa armas. Base sa mga kuha sa CCTV camera nga mikatap sa social media, ang upat ka mga tulisan armado og tag-as nga kalibre sa armas misakay kini sa duha ka motorsiklo nga gihimong getaway vehicles apan pag-abot sa usa ka lugar, ang usa kanila nisakay sa usa ka pula nga awto. Ang duha kasamtangan nga gikustodiya sa Cebu City Police Office (CCPO). NBI MIHIMAKAKHugot nga nihimakak ang National Bureau of Investigation (NBI 7) pinaagi sa ilang media information office nga duna silay kalambigitan sa mga ningtulis sa pawnshop sa Colon. Sa ilang text message sa media, ilang gibutyag nga ang maong mga armado nga “They are not NBI!”Matod sa NBI 7 pinaagi ni Regional Director Atty. Rei Odchigue Jr. , miadto sa dapit diin nahitabo ang pagpanulis aron pagsubay kon unsa ka tinuod ang migawas nga balita sa SunStar Cebu ug SunStar Superbalita. “We just got back from the area and interviewed witnesses none heard they said the suspects were NBI or introduced themselves as such,” matod sa NBI 7 information office. Ilang gipasabot nga kon dunay operation ang NBI, dunay markings nga makita nga lehitimo nga sakop sa maong ahensya sama sa ilang badges. Ang Superbalita Cebu nagbase sa kaugalingong interview human sa hitabo sa nakasaksi sa dapit diin nakuhaan og video ang pamahayag niini. Samtang, dili usab unang higayon nga ang ngan sa mga ahensiya sa awtoridad gigamit sa mga malapason sa balaud sa paghimo og krimen.'}, {'article_id': 1239, 'title': 'Killer nagpatuo nga inspector', 'text': 'Wa na madala pa sa tambalanan ang usa ka gidudahan nga tiggamit og illegal drugs nga gipusil sa nag-inusarang gunman sulod sa iyang balay sa Sitio Sawsawan, Brgy. San Roque, Siyudad sa Talisay, alas 11:20 sa buntag sa Huwebes, Enero 11, 2024. Ang biktima giila nga si Crisinciano Bonilla, 31, ulitawo, laborer. Ang lalaki nga mamumuno wa pa mailhi, nagsul-ob og brown stripe t-shirt, nagmaong pants ug nag black face mask. Sa follow up sa Superbalita Cebu, nasuta sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan nga ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Mikmik Guillermo nga base sa asoy ni Ariane Bonilla, inahan sa biktima, nga ang iyang anak diha su’d sa ilang balay. Dunay wa mailhing lalaki nga nagpakaaron ingnong water meter inspector. Gihangyo ang iyang anak nga mogiya kon asa ang ilang water meter. Apan ang gunman nibunot og armas ug gipusil ang biktima sa ulo nga niresulta sa diha-diha nga kamatayon. Nagpadayon pa ang imbestigasyon sa motibo ug pag-ila sa killer.'}, {'article_id': 1678, 'title': 'Drainage sa SRP nasampungan', 'text': 'Si Cebu City Mayor Cedie Abangan nisulti sa mga enhinyero ug management sa Filinvest Land, Inc. (FLI) ug Citi de Mare (CDM) personnel sa pagpahigayon og massive desilting initiative, tangtangon ang mga babag sa nagpadayon nga pagpalambo sa drainage system sa palibot niini sa South Road Properties, kay ang maong propyedad gikonsiderar nga flood prone area sa panahon sa kusog nga pagbunok sa ulanSila si Abangan uban ni Miyang Banzon, general manager sa CDM ug ni Engineer Raynen River Calimpon, construction manager sa CDM, Dean Tiburcio Escario, area general manager sa FLI, ug SRP Administrator Gilmore Pichay, nangulo sa ocular inspection ug assessment sa sayo sa buntag sa Martes, Oktubre 17, sa nagpadayon nga drainage improvement projects sa palibot sa City de Mare sa El Pardo road sa South Road Properties (SRP). Ang mayor nihatag og deadline nga sa dili pa ang iyang adlaw nga natawhan o Oktubre 28, 2023, ang desilting ug clean-up initiative mahuman, samtang gitanyag ang mga empleyado sa City Hall nga motabang sa inisyatiba sa Oktubre 21, 2023. Nadiskubrehan ni Abangan ang grabe nga pagbabag sa dakong deposito sa yuta sa daplin sa drainage, human niya gimando ang pag-alsa ug pag-abli sa pipila ka mga manhole cover, diin nikanaog pa siya aron pag-obserbar sa sitwasyon ilawom sa culvert. Ang presensya sa nakasampong nga mga yuta maoy usa sa mga hinungdan sa pagsuyla sa tubig sa kadalanan ug mga propyedad sa duol atol sa dakong pagbunok sa tubig sa ulan, matod ni Abangan. Gisusi usab sa mayor ang pagbutang og dugang nga box culvert duol sa CDM nga nagsilbing dugang drainage channel, diin ang proyekto andam nga mahuman sa hinapos sa semana. Kon mahuman na, mas paspas ang pag-agos sa tubig gikan sa kusog nga pagbunok sa ulan gikan sa CDM paingon sa Inayawan creek inay sa naandan nga pag-agos sa tubig paingon sa main drainage diretso sa Cebu Strait. Sa wala pa ang inspeksyon, si Calimpon nitug-an sa mga tigbalita nga bag-o lang niadtong Hulyo ning tuiga ang CDM ug mga kasikbit nga mga propyedad nakasinati og pag-awas sa tubig sa ulan gikan sa drainage main.'}, {'article_id': 1255, 'title': '44 anyos nga dalaga, sikop sa buy-bust', 'text': 'Nagtingkagol sa bilanggoan sa Naga Police Station ang usa ka dalaga nga giila nga high value individual (HVI) human nasikop sa buy-bust sa Barangay Langtad, Naga City, alas 3:52 sa hapon, Martes, Enero 9, 2024. Ang suspek giila nga si Mercy Lomibao, alyas Emyat, 44, taga Barangay Bairan sa maong dakbayan. Ang malampusong operasyon gilusad sa City Intelligence Police sa Naga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Beethoven Alajar ug dunay koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Ang kapulisan nakadawat og impormasyon gikan sa concerned citizen bahin sa ilegal nga negusyo sa suspek. Dihang nasuta nga positibo, ilang gilusad ang buy-bust. Ang poseur buyer sa kapulisan nigamit og P300 nga marked money bugti sa usa ka gamay nga pakete sa shabu. Sa dihang nadakpan ang suspek, nasakmitan pa og laing tulo ka pakite sa shabu nga ang tanan motimbang og 3. 05 grams nga adunay standard drug price nga P23,800.'}]"
Asa nahitabo ang insidente?,"['Sitio Upper Tabucanal, Poblacion Pardo, Dakbayan sa Sugbo']","[{'article_id': 205, 'title': '42 anyos nga lalaki gipatay sa silingan', 'text': 'Patay ang usa ka 42 anyos nga lalaki sa dihang gidunggab sa iya ra sab nga silingan. Ang maong insidente nahitabo niadtong Biyernes sa pasado alas 6 sa gabii, Agusto 23, 2024 sa Sitio Upper Tabucanal, Poblacion Pardo, Dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Bitago Arong, nagpuyo ra usab sa maong dapit, nakaangkon og mga samad dinunggaban sa nagkadaiyang bahin sa iyang lawas nga hinungdan sa iyang hinanaling kamatayon. Gitumbok nga responsable sa iyang kamatayon mao si Rev Dean Bitancor, hingkod, silingan ra usab sa biktima nga nadakpan ra usab dayon sa gihimong follow-up operation sa Inayawan Police Station. Giingong nagdumot ang duruha sa ilang daan nga away nga misangpot sa pagpapanunggab. Gisusi sa kapulisan og unsay nahitabong bangi sa duruha nga miresulta sa pagpatay sa maong biktima.'}]","[{'article_id': 672, 'title': 'DOH mitala og 77 ka kaso sa sakit tungod sa kainit', 'text': 'Taliwala sa delikado nga lebel sa heat index nga natala sa tibuok nasod, ang Department of Health (DOH) niadtong Sabado, Mayo 4, 2024, nitaho sa dul-an sa 80 ka mga kaso sa heat-related nga mga sakit. Sa hamubo nga pamahayag, ang DOH niingon nga adunay 77 ka mga tawo ang nangaigo sa mga sakit nga may kalabutan sa kainit karong tuiga, hangtod sa Abril 29.“There are 77 cases of heat-related illnesses were reported from January 1 to April 29, 2024, according to the DOH Event-based Surveillance and Response System,” matod sa DOH. Namatikdan sa departamento sa panglawas nga kadaghanan sa mga kaso naglambigit sa mga tin-edyer ug mga young adult. “A total of 67 were noted to have affected the age range of 12 to 21 years old,” matod sa DOH. Gi-report usab niini nga adunay pito nga gitaho nga namatay, bisan kon kini nagpabilin nga “non-conclusive alang sa heat-stroke tungod sa dili igo nga datos. ”“Deaths may be heat-related illnesses, including heat stroke, or heat-influenced (e. g. , underlying high risk for heart attack, precipitated by hot environment that led to elevated blood pressure),” matod sa DOH. Ang Pagasa padayong nakatala og heat index nga ubos sa “danger” category o kadtong gikan sa 42 ngadto sa 51 degrees Celsius. Ang dugay nga pagkaladlad sa kainit nagdugang sa posibilidad sa usa nga mag-antos sa heat stroke, heat cramps, ug kakapoy sa kainit.'}, {'article_id': 1082, 'title': '3 ka menor nagmotor nabangga, nangangol', 'text': 'Nangalagpot sa ilang gisakyan nga motorsiklo nga usa ka 15-anyos ang tulo ka mga menor de edad sa dihang nadasmag sa punoan sa kahoy. Kini nahitabo sa Barangay Calero, Lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo, sa alas 3:30 sa hapon sa Pebrero 12, 2024. Ang mga biktima giila nga sila si Brody Gatdula Llanes,drayber sa motorsiklo ug iyang mga angkas nga sila si Frederic Anselmo Laguio Llorente, 13; ug si Dean Elmar Locin Lofranco, 13 , pulos taga Purok Camatis, Sitio Tagaytay, Calero, Liloan. Base sa nahipos nga kasayuran sa Liloan Police Station nga ang mga biktima ningtadlas sa maong kalsada nga way helmet. Kalit lang nga wa nakontrolar ang motorsiklo nga nisarasay paingon sa pikas nga lane sa kalsada. Nilahos ug nibangga ang motorsiklo sa punoan sa kahoy daplin sa kalsada nga miresulta sa pagkalagpot sa mga biktima. Gihulagway nga grabe ang kahimtang sa mga biktima dihang gidala sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC) sa dakbayan sa Sugbo. Sa pagsuwat ning taho, wa pay medical bulletin update ang kapulisan sa Liloan. /'}, {'article_id': 336, 'title': 'Abangan gipulihan isip national president sa LCP', 'text': 'Gipulihan sa League of Cities of the Philippines (LCP) si preventively suspended Cebu City Mayor Cedie Abangan isip national executive president tungod sa iyang unom ka bulan nga preventive suspension. Ang LCP’s National Executive Board Resolution 2024-06 nagkanayon nga si Abangan gipulihan ni Quezon City Mayor Ma. Josefina “Joy” Belmonte-Alimurung isip acting national president. Si Abangan, sa usa ka press conference niadtong Biyernes, Hulyo 19, nag-ingon nga iyang gituohan nga usa sa mga agenda sa LCP’s special National Executive Board Meeting niadtong Biyernes sa hapon, Hulyo 19, mao ang pagtangtang kaniya isip national president. Gikwestiyon ni Abangan ang validity sa maong meeting tungod kay wala kini maka-meet sa gikinahanglan nga 15 ka adlaw nga pahibalo. Sa usa ka pamahayag, ang LCP nagkanayon nga si Abangan dili makahimo sa pagpatuman sa iyang mga function, gahom, ug responsibilidad isip national president tungod sa iyang preventive suspension. “To ensure the smooth operations and functioning of the league, the National Executive Board (NEB) resolved and recognized Mayor Belmonte-Alimurung as the acting national president of the LCP,” sumala sa pamahayag. Ang national chairman ug Bacolod City Mayor Edoy Callao Calagos, nga maoy nipatawag sa special meeting, nagpamatuod sa resolusyon ug mipirma niini kauban ni LCP Deputy Secretary General for Visayas ug Bago City Mayor Noah Callosa, imbis si LCP Secretary General ug Baguio City Mayor Rasheed Calmerin.'}, {'article_id': 750, 'title': '74-anyos nga biyuda namatay sa mga paso', 'text': 'Nakabsan sa kinabuhi ang ang 74 anyos nga biyuda sa sunog sa iyang balay sa alas 6:10 sa gabii sa Lunes, Abril 15, 2024 sa Sityo San Isidro, Barangay Poblacion, lungsod sa Sogod, amihanang Sugbo. Ang biktima giila nga si Ferolino Cadlos Go-od, kinsa namatay alas 12 sa kaadlawon sa Martes sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC). Si FO1 Emeniano Tantan Gaffud, sa BFP-Sogod nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang biktima nag-inusara nga nagpuyo sa iyang payag nga ginama sa amakan. Gihulagway nga bedridden na si Go-od ug hatagan lang og pagkaon sa iyang mga anak nga nagpuyo duol ra sab. Paspas nga nikatap ang kayo samtang ang biktima diha ra sud sa nagdilaab nga payag, apan natabang siya sa mga bombero, giyayungan og alsa. Nakaangkon og third degree burns sa iyang kalawasan ang biktima hinungdan nga gidali sa pagdala sa tambalanan sa maong lungsod, apan gibalhin sa VSMMC sa dakbayan sa Sugbo. Wala isalikway sa nagpadayong imbestisgasyon nga posible nga short circuit sa linya sa kuryente ang hinungdan sa sunog. Ang sunog giisa sa first alarm ug wa na makakatap pa sa laing istruktura. Gibana-bana nga mokabat sa P50,000 ang danyos sa sunog.'}, {'article_id': 1018, 'title': '3 nasikop sa lainlain nga mga buy-bust', 'text': 'Tulo ka mga tawo, apil na sa usa ka drug surrenderer nga nipailawom sa drug rehabilitation program nasikop sa managlahi nga mga buy-bust sa mga anti-drug operative. Usa ka lalaki nga gikan sa Balay Silangan Reformation Program nadakpan uban sa giingong iyang kunsabo sa buy-bust sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency Cebu Provincial Office alas 6:45 sa Biyernes sa gabii, Pebrero 23, 2024 sa Purok Mahayahay, Brgy. Sonog, San Francisco, mga isla sa Camotes. Ang suspek giila nga si Enteng Lanopa, 40, nalakip sa high value target sa PDEA, ug iyang kunsabo nga si Estong Lansigan, 34, silingan. Nakuha gikan sa mga suspek ang lima ka putos sa gituohang shabu nga motimbang og 120 gramos nga dunay estimated average market value nga P816,000, tulo ka cellphones, usa ka kalibre .45 nga pistola nga dunay duha ka magazine ug pito ka mga bala niini ug multicab. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga ilang nadawat ang impormasyon gikan sa usa ka kasaligang tinubdan labot sa ilegal nga kalihukan ni Lanopa. Gilusad dayon nila ang case build up ug gisunod ang buy-bust uban sa San Francisco Municipal Police station, 82nd Infantry Battalion, 31D sa Philippines Army Delta Company, Provincial Intelligence Unit ug Municipal Anti-Drug Abuse Council (MADAC). Dugang ni Agapay nga niadtong Marso 2021 niboluntaryo og surrender si Lanopa ug nisulod sa Balay Silangan Program sa lungsod diin 18 sila ka buok nga mi avail sa plea bargain ug natapos niadtong Sepptiyembre 2021. Nipasabot si PDEA 7 Regional Director Alfabete Alfaro nga ang Balay Silangan Reformation Program proyekto sa gobyerno alang niadtong mga nalambigit sa ilegal nga drugas aron mahatagan og higayon nga magbag-o ug mobalik na sa pagsunod sa balaod. Apan iyang gipasabot nga bisan kon nakatapos ka sa programa, wala kini magpasabot nga dili na siya monitoron. TALISAYNagtingkagol sa bilanggoan sa Talisay City Police Station ang usa ka suspetsadong drug pusher nga nasikop sa buy-bust ug nakuhaan sa giduhang shabu nga gibana-banang motimbang og sa 25 gramos nga may standard drug price nga P170, 000 sa Sityo San Rafael, Brgy. Tanke, Siyudad sa Talisay, alas 11 sa gabii sa Pebrero 23. Ang suspek giila nga si Lantong Lanuza Buenafe, alyas Jr ., 30, ulitawo apan may kapuyo, taga Mahayahay 2 , Pasil Siyudad sa Sugbo. Sa follow-up sa Superbalita Cebu sa kapulisan sa Talisay, nasuta nga ang suspek ilang gipanid-an human sila nakadawat og taho nga kini namaligya og shabu.'}]"
Kanus-a nasakpan ang 17 anyos nga dalaga nga nagdala og marijuana?,['Agusto 22'],"[{'article_id': 206, 'title': '17 anyos nga mabdos midalaw sa Optn 2nd Chance, gibilanggo', 'text': 'Modalaw ra unta sa iyang kapuyo ang 17 anyos nga dalaga nga taga Barangay Duljo, Dakbayan sa Sugbo apan nabalhog na hinuon kini sa susamang pasilidad human kini nakuhaan og linikit nga mga pinaugang marijuana. Ang 17 anyos nga babaye, nagsabak pa gyud nga nasakpan nga naghupot og illegal nga drugas nga gisuksok sa iyahang bra sa Cebu City Operation Second Chance Center sa Barangay Kalunasan, Dakbayan sa Sugbo. Nasayran nga niadtong Huwebes, Agusto 22, dihang nakuhaan og 14 ka mga linikit nga marijuana ang maong dalaga nga unta moduaw sa iyahang kapuyo nga anaa usab sa maong rehabilitation facility. Tungod sa kadudahan nga lihok niini ug kay wala kini mahimutang, atol sa pagrekisa niini sa usa sa mga house parent, giingon ng wala dayon mosanong ang dalagita hinungdan nga giingnan nalang kini sa tigbantay nga babaye nga ipahubo ang iyang bra. Atol sa paghubo sa bra niini, nasuta nga aduna diay kini gisuksok nga mga linikit nga mga pinaugang mga marijuana. Matod pa sa maong 17 anyos nga daw gisugo ra siya sa iyang kapuyo sa pagpalusot sa maong marijuana. Ang maong suspek mag-atubang og kasong paghupot og illegal nga drugas o kalapasan sa Section 11, Article 2, RA 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002.'}]","[{'article_id': 672, 'title': 'DOH mitala og 77 ka kaso sa sakit tungod sa kainit', 'text': 'Taliwala sa delikado nga lebel sa heat index nga natala sa tibuok nasod, ang Department of Health (DOH) niadtong Sabado, Mayo 4, 2024, nitaho sa dul-an sa 80 ka mga kaso sa heat-related nga mga sakit. Sa hamubo nga pamahayag, ang DOH niingon nga adunay 77 ka mga tawo ang nangaigo sa mga sakit nga may kalabutan sa kainit karong tuiga, hangtod sa Abril 29.“There are 77 cases of heat-related illnesses were reported from January 1 to April 29, 2024, according to the DOH Event-based Surveillance and Response System,” matod sa DOH. Namatikdan sa departamento sa panglawas nga kadaghanan sa mga kaso naglambigit sa mga tin-edyer ug mga young adult. “A total of 67 were noted to have affected the age range of 12 to 21 years old,” matod sa DOH. Gi-report usab niini nga adunay pito nga gitaho nga namatay, bisan kon kini nagpabilin nga “non-conclusive alang sa heat-stroke tungod sa dili igo nga datos. ”“Deaths may be heat-related illnesses, including heat stroke, or heat-influenced (e. g. , underlying high risk for heart attack, precipitated by hot environment that led to elevated blood pressure),” matod sa DOH. Ang Pagasa padayong nakatala og heat index nga ubos sa “danger” category o kadtong gikan sa 42 ngadto sa 51 degrees Celsius. Ang dugay nga pagkaladlad sa kainit nagdugang sa posibilidad sa usa nga mag-antos sa heat stroke, heat cramps, ug kakapoy sa kainit.'}, {'article_id': 881, 'title': 'SUV nalimbuwad sa TCH; 1 patay, 10 angol', 'text': 'USA ang patay nang niabot sa tambalanan ug 10 ang nangaangol human nalimbuwad ang usa ka sports utility vehicle sa alas 5:30 sa Huwebes sa hapon, Marso 21, 2024, sa Transcentral Highway (TCH), Barangay Gaas, Balamban, Cebu. Ang Balamban police niila sa namatay nga si Peter Eprol Hizon Honolario, hingkod, taga Anahaw Valley, Barangay Buhisan, dakbayan sa Sugbo. Si Honolario maoy driver sa Toyota Fortuner (APA 6794). Laing 10 ang nangaangol. Matod ni Police Master Sergeant Edward Agua, investigator on case sa Balamban Police Station, kusog nga nagdulhog ang sakyanan gikan sa “west to east direction. ” Pag-abot sa kurbadahun nga bahin sa karsada, nilihay sa nag-unang sakyanan si Honolario apan sa ingon, siya nawad-an sa kontrol sa manubela. Tungod niini, ang sakyanan “turned upside down and incurred undetermined amount of damages,” ug niresulta sa pagkaangol sa tanang mga sakay. Dali silang gipangdala sa Balamban Provincial Hospital, apan si Honolario patay nang niabot, matod sa doktor nga niatiman, tungod sa grabeng angol sa iyang ulo. (GPL)'}, {'article_id': 156, 'title': 'Live-in partners nasikop sa buy-bust', 'text': 'Live-in partners nasikop sa buy-bust sa mga sakop sa Station Drug Enforcement Unit sa Carbon Police Station sa managlahi nga sitio sa Barangay Ermita, dakbayan sa Sugbo niadtong Lunes sa kaadlawon, Septiyembre 2, 2024. Unang nadakpan pasado alas 1 sa kaadlawon sa Sitio Pig Vendor, Ermita mao si Derold Basilio Basnillo, 27. Nakuha gikan kaniya ang pinakete sa gituohang shabu nga motimbang sa usa ka gramo nga dunay balor nga P6,000. Milusad dayon og follow up operation ang kapulisan sa alas 3:45 sa kaadlawon sa Sitio Ermita Proper, Ermita nga niresulta sa pagkasikop sa kaipon ni Derold nga si Borang Batac Batacan, 32, residente sa maong lugar. Nakuha gikan kaniya ang mga pinutos sa gituohang shabu nga motimbang sa 15 gramos nga dunay standard drug price nga P102,000. Matod ni Police Major Jesse Dean Bation, ang hepe sa Carbon Police Station, nga ang iyang mga personnel nga dugay na nga nag-monitor sa suspetsado labot sa iyang illegal nga negosyo sa maong illegal nga drugas. “Kani babaye dugay na kaayo ni namaligya ug monitor sa tropa,” sigon ni Bation. Kasong kalapasan sa Section 5 ug 11, Article II sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang atubangon sa mga suspetsado.'}, {'article_id': 1564, 'title': 'Driver sa Latransco gireklamo', 'text': 'Nipasaka og pormal nga reklamo ang mga ginikanan sa 6 anyos nga batang lalaki, kinsang kamot nasamad samtang nagsakay sa modern public utility jeepney (MPUJ) sa dakbayan sa Sugbo niadtong Oktubre 30, 2023. Ang hearing sa maong insidente gihimo sa buhatan sa Land Transportation Office (LTO 7) sa dakbayan sa Sugbo niadtong Miyerkules, Nobiyembre 8, subay sa show cause order (SCO) nga giluwatan sa ahensya batok sa nalambigit nga transport firm, ang Lahug Apas Transport Cooperative (Latransco). Ang pag-isyo sa SCO tungod sa giingong kaso sa reckless driving sa usa ka Latransco driver, nga gi-post sa inahan sa bata sa Facebook. Nag-viral ang maong post nga adunay labing menos 5,000 ka shares hangtod ning pagsulat. VIRAL POSTSi Noynay Reginar Jerry, inahan sa naangol nga bata, niingon nga kusog ang pagpadagan sa MPUJ driver ug kalit ni-brake nga niresulta sa pagkaangol sa iyang anak. Siya niangkon nga iyang gihangyo ang drayber nga manubag sa insidente apan giingnan lamang siya nga i-report ang insidente ngadto sa management sa Latransco. Si Jerry, sa iyang post, niingon nga ang insidente niadtong Oktubre 30, alas 11:58 sa buntag hangtod alas 12 sa udto. Matod niya bisan niadtong didto pa sila sa Sudlon, Brgy. Lahug, kusog na ang pagpadagan sa drayber. Ang drayber giingong kalit nga ni- brake dihang naabot sila sa atubangan sa buhatan sa Social Security System sa downtown nga niresulta sa pagkaangol sa kamot sa iyang anak. Siya niingon nga sila, lakip ang pipila ka mga senior citizen nga pasahero sa drayber, nakahukom nga manaog sa MPUJ kay nahadlok. “Palihog ko sa operator aning Latransco nga aircon bus. Disiplinaha na inyong mga driver nga dili magpakusog og dagan kay daghan kaayo ang mga pasahero. . . giingnan rami sa driver aw report mo sa company namo,” tipik sa post ni Jerry. Nunot sa insidente, ang LTO 7 nangayo og sinulat nga tubag sa management sa Latransco, nipasabot nganong dili angay mag-atubang og kasong administratiba ang driver o operator ug nganong dili angay suspensuhon o bawion ang lisensiya sa pagmaneho. Ang drayber sa MPUJ, uban sa daghang mga miyembro sa Latransco, lakip ang usa ka representante sa human resources ug usa ka empleyado sa information technology ug ningtambong usab sa hearing sa Miyerkules sa buntag ang bana ni Jerry. Sa inisyal nga imbestigasyon, ang amahan nihatag og gibug-aton sa kamahinungdanon sa pagtaho sa insidente tungod sa dili igo nga pag-atiman nga nadawat sa iyang naangol nga anak. Matod sa amahan, gawas sa iyang anak, naangol usab ang ubang mga pasahero, lakip na ang mga senior citizen, apan gipili nila nga dili na lang i-report ang hitabo. Sa imbestigasyon, gikwestiyon sa LTO 7 ang drayber sa iyang mga lihok ug responsibilidad sa pagmaneho sa sakyanan. Matod sa drayber nga dili siya makahatag og hinanali nga hinabang tungod kay nabalaka siya nga biyaan ang MPUJ nga walay bantay sanglit walay public assistance officer o konduktor nga nag-duty niadtong higayuna. Gipangutana sa LTO 7 ang drayber kon nakatambong ba siya sa mga seminar nila ug sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB), iyang gikompirmar nga nitambong siya.'}, {'article_id': 756, 'title': 'Easterlies magmugna og kaalimuot, kainit', 'text': 'Padayong makasinati og kaalimuot ug init nga panahon ang Cebu tungod sa pagpatigbabaw sa Easterlies sa umaabot nga mga adlaw, matod sa state weather bureau. Kini nakapasamot sa naglungtad nga hulaw tungod sa El Niño phenomenon ug sa nagpadayon nga uga, ting-init nga panahon, sumala sa mga eksperto sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa). Ang Easterlies sa tropikal nga mga nasod sama sa Pilipinas nagtumong sa hanging sidlakan nga nagdalag init, umog nga hangin gikan sa Dagat Pasipiko, nga moresulta sa alimuot ug init nga kahimtang. Si Edoy “Al” Alicante Jr. , hepe sa Pagasa Visayas, niawhag sa publiko nga mag-amping, sama sa pagpabiling hydrated, tungod kay ang taas nga heat index gilauman nga magpadayon sa tibuok semana. “Padayon ta makasinati og init, alimuot o alingasang nga panahon. So, taas atoang temperatura,” matod niya sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, Abril 14, 2024. Matod ni Alicante, ang Sugbo gipaabot nga adunay surface air temperature gikan sa 27 ngadto sa 34 degrees Celsius karong semanaha. Makasinati og heat index ang dakbayan sa Sugbo tali sa 37 ngadto sa 38 degrees Celsius sa mosunod nga duha ka adlaw. Ang indeks sa kainiton niini nga lebel nagpakita sa posible nga heat cramps ug heat exhaustion, ug ang dugang nga kalihukan mahimong moresulta sa usa ka heat stroke. Ang Easterlies gilauman usab nga magdala og mga pag-ulan sa hapon o sa gabii. Sa buwag nga pakighinabi niadtong Dominggo, ang weather specialist nga si Aliciamer Eclarino miingon nga kini nga mga pag-ulan makadiyot ra, niingon nga ang publiko makasinati gihapon sa init nga panahon sa kasagaran. Sa sayo pa, si Dr. Anselma Mercedes Cerio, usa ka regional epidemiologist gikan sa Department of Health Central Visayas, niawhag sa publiko sa pagsunod sa mga safety measures panahon sa grabeng kainit. /'}]"
Kinsa ang patron sa kapilya sa Barangay Inayawan?,['si St. Augustine of Hippo'],"[{'article_id': 208, 'title': 'Nahug sa stage, patay', 'text': ""Patay ang usa ka sakop sa dance group nga nahulog sa hagdanan sa entablado sa dayong tikang niini sa pagkanaog human sa ilang pagsayaw atol sa 'Enchantress of Inayawan 2024', beauty pageant sa mga bayot, sa Barangay Inayawan, dakbayan sa Sugo niadtong Miyerkules sa gabii, Agusto 21, 2024. Ang namatay giila nga si Ivan Bitangcol, hamtong ang panuigon, kansang video sa hitabo nag-viral sa social media nga nakita ang pagkatiurok sa iyang ulo ngadto sa sementado nga sawog sa gym sa Inayawan. Si Bitangcol ulahing nikanaog uban sa iyang mga kaubang dancer padulong na mo-exit ug ang mga kandidata ningrampa na usab og balik sa entabldo atol sa hitabo. Sumala sa mga saksi, si Bitangcol sama sa dunay gipamati sa lawas hinungdan nga wala nakabalanse sa dayong pagtikang sa pagkanaog hinungdan nga nahulog gikan gyud kilid sa entablado. Si Bitangcol daling gitabang sa mga nagbantay nga personnel sa barangay ug gidala sa labing duol nga ospital apan nakabsan gyud sa iyang kinabuhi human sa pipila ka mga oras. Si Barangay Kapitan Gorial Mikhael Almonte Bitoon nipagawas og pamahayag sa ilang opisyal nga Facebook page sa barangay nga nagkompirmar sa masulub-ong hitabo ug nipadangat og pahabuso sa pamilya sa biktima. Lakip sa pamahayag ni Bitoon mao ang pagsaad nga mohatag og ayuda sa pamilya sa namatay. Ang 'Enchantress of Inayawan 2024' usa sa mga kalihokan sa nag-angat nga kapistahan sa patron sa kapilya sa barangay nga si St. Augustine of Hippo matag kataposang Dominggo sa Agusto. Nanawagan usab si Bitoon sa publiko sa pag-ampo alang sa kapahuwayan sa dayon sa batan-ong si Bitangcol. Bisan sa maong panghitabo, malampuson ang pagtapos sa 'Enchantress of Inayawan 2024' niadtong gabhiuna.""}]","[{'article_id': 1517, 'title': 'King Cobra ‘gi-rescue’', 'text': 'Ang nadakpan nga King Cobra kun Banakon sa Sityo Panas, Brgy. Guadalupe, siyudad sa Carcar, habagatang Sugbo, gi-rescue sa Carcar city police. Ang nangulo sa pag rescue mao si Police Exec. Master Sergeant Maricel Pabillore, uban sa alert team, ug ni Romo Pablo local government unit, ubos sa hepe nga si Police Lt. Colonel Pedy Noval. Ang rescue gihimo mga alas 8 sa buntag sa Dominggo, Nobiyembre 19, diin gitugyan ni Lito Pabualan, 57, minyo, ang Banakon nga iyang nasikop niadtong Huwebes, Nobiyembre 16. Asoy ni Pabualan sa Superbalita Cebu nga ang maong halas niagi sa karsada sa maong dapit ug sayon ra niya nga nasikop ug gibaatan ang baba. Apan niaksyon siya og kabalaka sa dihang iyang nasayran nga ang iyang nadakpan nga halas venomous kay King Cobra. Gihimo ang rescue human ang Superbalita Cebu nasayod nga King Cobra ang nasikop ni Pabualan hinungdan nga ni coordinate sa kapulisan aron ma-rescue ug ma turnover sa Dept. of Environment and Natural Resources (DENR).'}, {'article_id': 1642, 'title': 'Mga kapitan mapilde di magpadala?; gitagan-an', 'text': 'Dili kaayo mag-agad ang Dakbayan sa Sugbo sa kabarangayan aron mapausbaw ang seguridad atol sa pag-obserbar sa Kalag-Kalag 2023, ilabi na kon dili makadaog ang mga opisyal karon sa piniliay. Si Cebu City Councilor Jesse Juvelyn, pangulo sa committee on peace and order, niingon sa pakighinabi sa Miyerkules, Oktubre 25, 2023, nga usa sa mga isyo atol sa iyang pakigtagbo sa lainlaing mga ahensya, nga gilangkuban sa Cebu City Police Office (CCPO), Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office (CCDRRMO), Police Coordinating and Advisory Council (PCAC), Department of Public Service (DPS), Prevention Restoration Order Beautification Enhancement (Probe), Traffic Management Office sa dakbayan, ug tagsa-tagsa ka mga tagdumala sa sementeryo, mao ang dako nga kabalaka sa paggamit og dugang mga personnel gikan sa mga barangay. “The crucial thing is, among na brought during our last meeting, considering nga approaching ang barangay election; kon mapildi simbako ang barangay captain on October 30, makapadala pa ba siya og augmentation?,” matod ni Juvelyn said. Matod niya nga aron matubag ang maong kabalaka, ang Siyudad nimando sa police agency ug auxiliary forces sa pag-andam sa mga contingencies kon ang usa ka barangay dili makahatag og dugang personnel. “Dili lang jud ta mag-rely most sa barangay, we have to rely on each other’s strength; maong amo nana gipangandaman,” dugang ni Juvelyn. Hinuon iyang giklaro nga ang pag-isa niining maong dakong kabalaka wala magpasabot nga mahitabo kini, sanglit bisan og mapildi ang incumbent barangay kapitan sa piniliay, opisyal nga mahuman ang ilang termino karong Nobiyembre 30.“Pwede paman jud unta (nga mopadala sila), apan kabalo baya ta usahay. . . maong amo na lang jud gipangandaman,” matod ni Juvelyn. Matod niya nga 27 ka sementeryo ang i-monitor sa Siyudad, apil na ang anaa sa kabukiran. Hinuon, hatagan og espisipikong pagtagad ang pipila ka mga sementeryo, sama sa mga sementeryo sa Carreta ug Calamba, ug uban pang dagkong mga sementeryo.'}, {'article_id': 1134, 'title': 'Kapin P600K balor sa gidiling drugs nasakmit', 'text': 'Napusasan ang giila sa kapulisan nga suspetsadong drug pusher nga giingong high value individual (HVI) sa F. E. Macalalad St. , NRA, Barangay Subangdaku, siyudad sa Mandaue, ala 1:07 sa kaadlawon sa Miyerkules, Enero 31, 2024, Ang suspek nga nasikop sa buy-bust mao si Gernald Macalangcom Macalinao, alyas Gernald, 33, ulitawo, taga Barangay Jagobiao, Mandaue City. Nihimo sa buy-bust mao ang City Intelligence Unit (CIU) sa Mandaue City Police Office (MCPO) nga gipangulohan ni Police Lt. Louell Macalincag uban sa superbisyon ni Police Lt. Col. Ronil Lagasca Jr. , hepe sa CIU, pinaagi sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency 7. Nakuha gikan sa suspek mao ang 100 gramos nga timbang sa gituohong shabu nga gibanabana nga dunay standard drug price nga P680,000.'}, {'article_id': 1634, 'title': 'Metro Cebu Expressway gisirhan', 'text': 'Gisirhan ang Metro Cebu Expressway sa kapulisan sa dakbayan sa Naga tungod kay kuyaw agian sa mga motorista tungod sa mga landslide ug pagpangliki sa yuta. Mao kini ang gibutyag ni City of Naga Mayor Pasiona Lorenzo sa interbyo sa Superbalita Cebu sa Oktubre 28, human siya pahibaw-a sa kapulisan. Matod ni Lorenzo nga iyang nakompirmar kang Ariesernador Edlen Abalayan nga gimandoan sa gobernador ang kapulisan sa pagsirado niini tungod sa kakuyaw agian sa dapit, labina kon mag-uwan. “Actually, si Aries maoy ni instruct sa police director nga ipasira, butyag ni Lorenzo. Apan iyang gihangyo si Abalayan nga i-regulate lang ang pagpaagi una aron tugtan ang mga magmotorsiklo nga makaagi. Tugtan sila sa pag-agi panahon sa adlawan ug kon di mag-uwan. Ang habig sa expressway sa Sityo Riverside, Brgy. Cantao-an kuyaw na agian tungod sa kanunay nga paglihok sa yuta, labina ning pagsige og uwan. Nangaukab usab ang usa ka bahin sa karsada hinungdan sa pagkaguba sa gipangsemento nga portion sa dalan. Matod ni Lorenzo nga labing apektado sa pagsira mao ang taga Cantao-an nga naa sa mga 7,000 ang populasyon. Sukad gisugdan ang pagpabakwit, 52 na ka mga balay ang gibiyaan sa mga lumolupyo. Ila hinuon kining gitabangan. Apil sa mitabang mao ang sub-contractor sa expressway. Naa gipahimutang ang mga bakwit sa Cantao-an Elementary School. Taliwa sa kahimtang sa karsada, nanawagan si Lorenzo sa Dept. of Public Works and Highways (DPWH) sa paghimo og lakang sa pagsulbad o pagpaminos sa epekto sa paglihok sa yuta sa dapit. Matod niya nga ang pagsira sa karsada nakaapekto og maayo sa mga lumolupyo kay moliyok na man sila sa diversion roads busa modako na ang pletihan. Nagplano ang mayor nga mohatag og libreng sakay sa mga lumolupyo aron mogaan ang kalisod nga ilang nasinati. GIMANDUANSi Police Lt. Col. Beethoven Doma, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Naga, nibutyag sa Superbalita Cebu nga si P/Col. Tiyan Callada, direktor sa Cebu Police Provincial Office (CPPO), gitawgan ni Abalayan niadtong Biyernes, Oktubre 27, nga pasirhan ang expressway gikan sa mga motorista. Matod ni Doma nga mga alas 6 sa gabii sa Oktubre 27, iyang gipabantayan sa iyang mga sakop ug mga barangay tanod ang expressway aron wa nay makaagi nga mga sakyanan. Gimandoan siya ni Callada sa pag-update kaniya matag adlaw. Si Doma niingon nga kuyaw nga mahugno ang portion sa bukid nga giagian sa expressway human niya nasuta sa inspection niadtong Huwebes nga padayon nga naglihok ang yuta. Nabantayan usab nga nagkadako ug nagkataas ang mga liki sa bukid. Ang mga diversion road nga magamit sa mga motorista naa sa Brgy. Naalad, Naga , ug sa Tungkop, Minglanilla apan tuyokon lang kaayo.'}, {'article_id': 1209, 'title': 'Dugang 442 ka polis alang sa seguridad sa Sinulog', 'text': 'Nadugangan ang kapin sa 3,000 ka mga polis gikan sa lainlaing mga probinsya sa Central Visayas nga gitahasan nga mobantay sa seguridad sa mga kalihukan sa Sinulog 2024. Kini human ang 442 ka mga police officer nga gipaubos sa mandatory schooling sa Regional Training Center (RTC) sa Barangay Jugan, lungsod sa Consolacion gi-augment sa Cebu City Police Office (CPPO). I-deploy sila sa relihiyusong kalihukan sama sa Walk with Mary, Solemn Procession hangtod na sa Sinulog Prand Parade ug Ritual Showdown sa South Road Properties (SRP) sa Dominggo, Enero 21, 2024. Ang augmentation force kasamtangan nga gipahiluna sa Zapatera Elementary School sa Barangay Zapatera, dakbayan sa Sugbo. Si Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa CCPO, nihatag og giya sa maong mga polis kon unsay ilang buhaton kon ipakatap na sa kadalanan, ilabi na sa rota sa Sinulog grand parade. Usa sa mando nga gihatag ni Bacquian nga kinahanglan nga alerto kanunay, dili magduwa sa ilang cellular phone aron dili mahisama niadtong police patrolman nga nasakpan nga nagduwa og Mobile Legend (ML) nga tungod ani gipalabay sa gawas sa isla sa Sugbo. “Be alert and be vigilant at all times, naa man guy naka deploy nga during their deployment nag dula-dula og koan basin gi laay ba, mao nang nag dulag ML para pampalipas sa oras. It so happened nga na agi-an ni RD. Kon malabyan ka ni RD, kuhaon imong pangalan ug i-assigned ka sa pinaka layo nga assignment,” matod ni Bacquian. Lakip sa awhag ni Bacquian sa maong mga polis nga labing maayo nga makighinabi og mga tawo sa iyang palibot aron masayod siya unsay mga problema nga angay nga hatagan og pagtagad. Giangkon ni Bacquian nga wala silay nadawat nga hulga ning nagkaduol na ang Sinulog grand parade apan bisan pa niini, nanawagan sila sa publiko nga tabangan sila sa pag-monitor sa palibot. Gawas sa mga polis sa RTC, nangabot usab ang laing gatusan ka mga personnel sa Regional Mobile Force Battalion (RMFB 7) gikan sa kampo sa lungsod sa Sibonga. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga andam na sila bisan pa nga dunay dako’ng hagit nga nagpaabot kanila sa SRP nga mao ang kainit sa adlaw o ang pag-uwan. Bahinon sa CCPO ang pag-deploy sa mga polis sa lainlaing events aron dili mahago kaayo ug mahimo’ng mas epektibo sa ilang serbisyo. Tungod niini, gipasalamatan ni Baculo ang PRO 7 nga gihatagan sila og daghang mga polis, lakip na ang abag sa simbahan ug Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo, ilabi na sa pagkaon gikan sa buntag hangtod na sa gabii.'}]"
Asa kasamtangang gipangbalhog ang mga nadakpan nga suspek?,['custodial facilities sa lainlaing police stations sa Central Visayas'],"[{'article_id': 210, 'title': 'Dul-an sa P4M drugas, nasakmit', 'text': 'Dul-an sa P4 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa Police Regional Office (PRO) 7 atol sa simultaneous anti-criminality operations (Sacleo) gikan sa Agusto 19 ngadto 21, 2024 sa Cetral Visayas nga niresulta sa pagkasikop sa 320 ka mga tawo. Kini ilang gihingusgan subay sa ilang pagpangandam sa seguridad alang sa Pasigarbo sa Sugbo sa Dominggo, Agusto 25, 2024. Sa maong operasyon, nakasikop ang kapulisan og 85 ka nga drug pushers ug pagkasakmit sa 581. 21 gramos nga gituohang shabu nga dunay standard drug price nga P3,952,228. 00. Gihingusgan usab sa PRO 7 ang ilang kampanya batok loose firearms nga tungod ani nakaimbargo sila og 111 ka dili lisensyado nga armas. Dako kini\'g kalampusan sa pagpugong sa kaso sa pagpamusil sa tibuok rehiyon 7, ilabi na atol sa kalihukan sa Pasigarbo sa Sugbo karong Agusto 25, 2024. Si Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, niingon nga bisan paman nga wala sila maka-monitor nga dunay hulga sa siguridad sa Pasigarbo apan wala nila wad-a ang posibilidad nga dunay mopahimulos sa panahon. Tungod niini duna silay gihimo nga contingency plans nga nakaandam na kung dunay insidenteng mahitabo. “These operations are intentionally launched to pave way for a secure landscape for the Pasigarbo sa Subo 2024,"" matod ni Abad. Ang mga nadakpan nga mga suspek kasamtangan nga gipangbalhog sa custodial facilities sa lainlaing police stations sa Central Visayas.'}]","[{'article_id': 885, 'title': 'Abalos: Socialized housing tukuron', 'text': 'Gipahibalo sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Lapu-Lapu ang plano sa pagtukod og lima ka andana nga residential buildings sa Sitio Sta. Charie, Barangay Pusok. Kini nga mga istruktura magsilbi nga permanenteng puy-anan sa mga residente nga nawad-an sa ilang puy-anan tungod sa dako nga sunog kaniadtong Disyembre 12, 2023. Bag-ohay lang gibutyag ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos sa pakighinabi sa media sa Lapu-Lapu City Hall niadtong Martes, Marso 19, 2024, nga kasamtangan siyang nakigsabot sa mga tag-iya sa pribadong lote sa Sitio Sta Charie. Naglaum ang mayor nga iyang makombinsir kini nga modonar og di mominos 5,000 square meters sa luna aron tukuron ang socialized housing. Gipadayag ni Abalos ang iyang paglaum nga makuha ang pagtugot sa mga tag-iya sa lote aron masugdan na ang pagtukod sa socialized housing karong tuiga. Iyang gitumbok nga ang City Government nakig-alayon sa Department of Human Settlements and Urban Development (DSHUD) sa pag-finance sa housing project, hinuon wala pa gibutyag ni Abalos ang eksaktong kantidad sa pundo. GIAMENDARGipahibalo usab ni Abalos nga giamendar sa Konseho sa Dakbayan ang kasamtangang ordinansa nga nagmando og moratorium sa pagtukod og mga condominium, subdivision ug socialized housing projects, aron ma-exempt ang Sta Charie socialized housing. Ang sunog nga miigo sa Sta Charie usa ka semana sa wala pa ang Pasko sa 2023 nipabakwit sa gibana-bana nga 1,400 ka pamilya (7,870 ka indibidwal), sumala sa Public Information Office sa Siyudad. Si Emeniano Jorge Bado, public information officer nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Huwebes, Marso 21, nga pipila sa apektado’ng mga residente namalik sa ilang mga probinsya human nakadawat og daghang cash assistance. Dunay mga residente nga ninggamit sa P15,000 nga abag sa tulo ka buwan gikan sa Lapu-Lapu City Disaster Risk Reduction and Management Office (LCDRRMO) aron mobalhin sa ubang mga dapit. Giila sa Siyudad ang 561 ka apektado’ng mga tag-iya sa balay sa Sitio Sta. Charie ug padayon nga gi-reblock ang lugar. Sa 561 ka panimalay, 460 lang ang tugutan nga makabalik sa lugar ug makatukod og temporaryong kapuy-an samtang naghulat sa socialized housing project.'}, {'article_id': 583, 'title': 'PWD cards scam, ipasusi', 'text': 'Usa ka city councilor gusto nga imbestigahon ang pagpalsipikar sa government-issued person-with-disability (PWD) identification cards nga gibaligya sa kantidad nga P2,000 ngadto sa P4,000 ngadto sa mga tawo bisan walay kabilinggan sa panglawas, maisip nga usa ka matang sa kurapsyon. Sa pakighinabi sa Miyerkules, Mayo 22, 2024, si Cebu City Councilor Adrian Jorge Abaya niingon nga adunay mga empleyado sa city hall nga nalambigit niini apan gusto niya nga ang hingtungdang mga empleyado motug-an sa mastermind. Matod ni Abaya niadtong Mayo 20, 2024, human sa makuti nga imbestigasyon ug daghang mga pangutana, nakahimo sila sa pagpakigsulti sa usa ka tawo nga lig-on og lawas nga nakakuha og PWD card pinaagi sa kuwestiyonableng paagi. Si Abaya niingon nga ang tawo nibutyag nga, niadto pang Agusto 2023, pipila ka mga tawo nga konektado sa buhatan sa mayor, ang nalambigit sa maong laraw. Sa iyang privileged speech sa sisyon sa Miyerkules, si Abaya nihukom nga imbitahon sila Teban Degala, Dean Cimigala, ug Stephen Jaja, pulos gikan sa buhatan sa mayor, ug JJ Permolio, kanhi gikan sa Department of Social Welfare and Services (DSWS) ug nadestino na sa Road Management Authority (RMA), alang sa laing executive session aron mahatagan og katin-awan kini. Usa ka executive session ang ipatawag sa Hunyo 6, 2024, gidapit ang DSWS-PWD unit, Management Information and Computer Services (MICS). “An able-bodied person pays a fee to these individuals and receives a printed blank PWD card without need to submit any of the official requirements—no medical certificates, no interviews, no personal appearances. How convenient! According to our source, these cards are even given gratis to high profile public officials like city mayors and celebrities outside of Cebu City because they are honored throughout the whole country,” matod ni Abaya. Giawhag ni Abaya ang Office of the Mayor, pinangulohan na karon ni Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, nga imbestigahon ang maong butang ingon man susihon ang DSWS ug PWD unit sa DSWS. Siya niingon nga kinahanglang ipatuman ang mga lakang sa pag-review ug pagpalig-on sa PWD Assistance Program sa Siyudad ug pag-audit sa PWD Masterlist niini. Siya niingon nga ang sistema nga gigamit kinahanglan nga bag-uhon aron mawagtang ang mga typewritten nga cards. Samtang, si Konsehal Marilyn Auguis niduso sa pag-imbitar sa National Council on the Disability Affairs aron mahatagan og katin-awan kon unsa ang gitugot nga mga disability aron ang usa ka tawo maka-apply og PWD card. Si Auguis nihangyo usab sa DSWS nga isumiter ngadto sa Konseho sa Dakbayan sa Hunyo 6 o sa dili pa ang Hunyo 6, ang listahan sa mga rehistradong PWD sa dakbayan sa Sugbo ug ipahibalo ang ilang narehistro nga mga disability. Gisugyot usab ni Konsehal Jeff Abayon nga paapilon ang City Legal Office sa pagpahigayon og follow through investigation aron makapasaka kini og tukmang kaso sulod sa 15 ka adlaw. Hinuon, gisugyot ni Abaya nga maghulat hangtod mahuman ang executive session, nga gitugotan ang mga tawo nga nalambigit sa pagpasabot ug pagbutyag sa mastermind. Ang SunStar Cebu nisuway pagkuha og komento gikan kang Perla Dicdiquin, kasamtangang pangulo sa DSWS, apan wala natubag ang mga text ug tawag. Base sa talaan sa Siyudad, aduna nay kapin sa 12,900 ka qualified PWDs sa dakbayan sa Sugbo.'}, {'article_id': 1318, 'title': ""Pagpamusil maora’g 'salida sa sine'"", 'text': 'Ingon sa usa ka thrilling nga pelikula ang kaso sa pagpamusil sa lungsod sa Sibonga sa Biyernes sa gabii, Disyembre 22, apan sa Sabado sa kaadlawon na nataho sa kapulisan. Ang biktima nga samdan nakaeskapo kay nakadagan, nakatago sulod sa pipila ka oras gikan sa suspek nga nagpunay sa pagpangita kaniya. Buot unta siya’ng mangayo og panabang, apan mawala-wala ang signal sa iyang cell phone. Ang biktima nga naluwas sa mga responder sa Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office (MDRRRMO) sa lungsod sa Sibonga, habagatang Sugbo giila nga si Llyod Mendiola, 37, ulitawo, taga sityo Tabon, Purok 6, Brgy. Tubod sa mao nga lungsod. Samtang ang suspek giila nga si Bobby Mendoza Almazan, alyas “Hansel Almazan,” 20, ulitawo, taga Sityo Banika, Brgy. Bahay sa samang lungsod. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Sibonga Police Station ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Capt. Fort Jorge Cielo, nahitabo ang pagpamusil sa alas 10:35 sa gabii sa Biyernes, Disyembre 22. Ang biktima ug suspek, uban sa mga higala, nagkasultihanay sulod sa purok house sa ilang dapit sa wa pa ang pagpamusil. Duol ra kini sa balay sa biktima. Human niini, nisulod og balik sa ilang balay si Mendiola, apan gisangpit siya ni Almazan busa nigawas siya og balik sa ilang balay. Gipusil siya sa suspek ug naigo ang wala nga bukton. Bisan samdan, nakahigayon pa pagdagan ang biktima ug nakatago sa balay sa ilang silingan samtang nagsunod kaniya si Almazan nga nagsige og pusil kaniya. Nagsige og pangita ang suspek kaniya human kini nalipat taliwa sa kangitngit sa kagabhion. Nilanat pa og dul-an sa lima ka oras una nakapangayo og tabang ang biktima kay way signal sa cell phone sa ilang dapit kay bukid. Naluwas lang siya human nakapahibawo sa mga awtoridad ang iyang igsuon nga babaye. Ang kapulisan mga alas 3:05 na napahibawo sa hitabo. Dali siya nga gidala sa usa ka tambalanan. Usa sa mga anggulo nga gisubay sa kapulisan mao ang drugas, apan matod sa kapulisan nga way record ang biktima sa ilang buhatan nga nalambigit sa illegal drugs. Nidumili usab pagsulti si Mendiola kon nganong nasuko si Almazan kaniya.'}, {'article_id': 1203, 'title': '17 anyos nakuhaan og .357 magnum revolver; laing 2 gidakop', 'text': 'Usa ka 17 anyos nga lalaki nadakpan sa paghupot og .357 caliber Magnum revolver. Lakip sa gidakop an laing duha ka mga tawo nga ningbabag sa kapulisan sa pagsikop sa suspek sa  Sityo Kamang-Kamang, Barangay Ocaña, siyudad sa Carcar, alas 2:10 sa kaadlawon, Enero 19, 2024. Ang suspek nga si Alamon (tinuod ngan gipugngan isip menor de edad), molupyo sa nahisgutang dapit, gitanggong sa kapulisan. Ang laing duha nga nasikop mao sila si Lito Malicay, 38, minyo ug Renato Malicdem, 30, ulitawo, managsilingan. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu sa kapulisan sa Carcar, nasayran nga alas 2:10 sa kaadlawon sa naasoy nga adlaw, sila nakadawat og impormasyon nga may armado’ng tawo sa dapit. Ang kapulisan sa Carcar ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Bryan O Luis Amit, nihimo dayon og operasyon ug ilang nasikop ang 17 anyos nga nagdala  sa revolver nga way lisensya o permiso sa pagdala niini. Lakip sa gidakop sila si Dayagro ug Malicdem human ningbabag sa kapulisan sa pagsikop sa batan-ong menor. Ang tulo gitanggong sa kapulisan sa Carcar ug gikatakda nga pasakaan og tukmang kaso.'}, {'article_id': 1456, 'title': '4 ka suspek sa tulis sa pawnshop sikop', 'text': 'Upat na ka mga suspek sa pagtulis sa usa ka pawnshop and jewelry store sa Colon St. , Dakbayan sa Sugbo, niadtong Sabado, Nobiyembre 25, 20-23, ang nasikop sa nagpadayong manhunt operations sa kapulisan sa rehiyon. Bisan tuod kon ang unang duha nga nasikop niadtong Dominggo, babaye ug lalaki, sa Mandaue City Police Office (MCPO), giisip sa kapulisan nga persons of interest (POI), apan matod sa laing tinubdan nga duna silay partisipasyon sa pagtulis sa Oro Sugbo Pawnshop and Jewelry Store. Wa na siya nihatag og dugang pang mga detalye. Sa Lunes sa alas 4:10 sa kaadlawon, na-intercept sa Sibonga police ang laing duha ka mga suspek nga sakay sa puwa nga awto nga gigamit nga getaway vehicle sa pagtulis establisemento. Ang checkpoint sa Brgy. Lamacan, Sibonga kabahin sa Oplan Dragnet Operation sa Police Regional Office (PRO 7). Ang mga suspek mao sila si Henry Jason Madlang Abing, 23, drayber ug iyang pasahero nga si Renato Ramos Moit, 29, dunay warrant of arrest sa kasong murder, pulos taga Barangay Gutlang, Argao habagatang Sugbo. Matod ni Police Col. Jake Bacquian, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo, nga ang duha ilang gikustodiya na karon. “Ma consider gyud nato sila nga mga persons of interest kay nganong sila man ang naggamit sa maong sakyanan nga diin kini nga sakyanan. Mao ni siya ang gigamit sa mismong aktong pagpang hold-up,” matod ni Bacquian sa interbyo sa mga tigbalita sa Lunes, Nobiyembre 27, 2023. Sa lahi nga interbyo sa 24 Oras sa GMA 7, giangkon ni Police Brig. General Jorge Abad, PRO 7 chief, nga sila si Abing ug Moit giisip nga mga suspek. Gipaubos sila sa imbestigasyon, gisusi kon kinsa pa ang ilang mga kauban sa pagtulis sa Oro Sugbo. Ang maong sakyanan unang nakuha sa CCTV camera nga nagsunod sa duha ka mga motorsiklo nga gisakyan sa upat ka mga armado nga ningpaila nga mga sakop sa National Bureau of Investigation nga maklaro ang plate number. Apan sa pag intercept sa mga polis sa Sibonga, gihulipan na kini og papel nga dunay marka nga temporary plate for registration. Dunay mga armas ug mga eksplosibo nga nakuha ang mga polis sa sulod sa sakyanan sama sa usa ka KG9 nga loaded ang magazine og unom ka mga bala, usa ka kalibre .45 nga pistola, usa ka hand grenade, usa ka rifle grenade, tshirt ug mga kalo. Wala gisalikway ni Bacquian nga ang persons of interest nga nakuha usab sa MCPO konektado sa na intercept sa Sibonga. Usa ilang sutaon kon duna bay local contacts dinhi sa Metro Cebu aron ilang masayran kon kinsa pa ang ilang mga kauban. Ang Cebu City Police Office (CCPO) nakadawat na og intelligence information sa miaging semana nga dunay nasigpatan nga mga kriminal sa Metro Cebu nga nagplano nga mangigo dinhi. Dugang sa hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga ila pang susihon ang mga security guard sa mga establisemento sa downtown ilabi na sa Colon. Kini human nasuta nga wala diay ni mga armas nga giisyu ang agency hinungdan nga sa dihang nideklarar og tulis ang upat ka tulisan nga ningpaila pang NBI, sila nanagan sa sulod ug nanago. Makig-alayon sila sa Firearms and Explosives Office kon unsay silot sa mga security agency nga masuta nga walay dala nga armas ug wala mapaubos sa saktong training ang ilang mga guard.'}]"
Unsa ang nahibaw-an sa kapulisan bahin sa biktima ug sa drugas?,['nalambigit sab kini sa pagpamaligya sa maong butang'],"[{'article_id': 214, 'title': '‘Utangan’ sa gidiling drugas gipatay sa riding in tandem', 'text': 'Giingong wala kabayad sa utang sa drugas ang gibirahan sa riding in tandem, alas 10:10 sa buntag, Huwebes, Agusto 22, 2024 sa Purok Sambag Centro, Barangay San Vicente, Lungsod sa Liloan. Si Mikhael Bituin Blanco, 31, taga Purok Banica, Sityo Sambag, Brgy. San Vicente Liloan, namatay human nakaangkon og mga samad pinusilan sa iyang ulo ug kalawasan. Samtang atol niining pagsuwat wala pa mailhi sa kapulisan ang duha ka suspek. Si Police Senior Master Sgt. Alonte Dexter, imbestigador sa Liloan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu nagkanayon nga drugas ang motibo sa kremin. Sumala ni PSMS Dexter, nga sa ilang nahibaw-an nga gawas nga magamit ang biktima og drugas, nalambigit sab kini sa pagpamaligya sa maong butang. WA MO-REMIT? Giingong adunay amo ang biktima ug naka-utang kini. ""Kanang gitambling daw ani niya, gipaningil na,"" dugang ni PSMS Dexter. Ang mga nakasaksi nibutyag nga gikan sa internet cafe si Blanco ug migawas aron nga mokaon sa tupad nga tindahan ug igo nahuman og kaon milingkod sa giparada nga motorsiklo. Kalit nga ni-abot ang riding in tandem dayon pusil sa biktima sa unom ka higayon. Gisubay na sa kapulisan ang kopya sa CCTV sa lugar nga makatabang sa imbestigasyon.'}]","[{'article_id': 934, 'title': '114% pagsaka sa mga aksidente sa 2 ka buwan', 'text': 'Ang Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team) nitaho og dakong pagsaka ngadto sa 114 porsiyento sa ihap sa mga aksidente sa kadalanan sulod sa unang duha ka buwan sa 2024 kon itandi sa samang panahon niadtong 2023. Samtang 787 ra ka aksidente ang natala sa Team gikan sa Enero hangtod Pebrero 2023, adunay kinatibuk-an nga 1,683 ka insidente ang na-report karong tuiga sa parehas nga panahon. Ang mga motorsiklo nasuta nga maoy hinungdan sa 41 porsiyento o gibana-bana nga 690 niini nga mga aksidente, gisundan sa mga SUV (14 porsiyento o 236 ka insidente), sedan (10 porsiyento o 163 ka insidente), taxi (unom ka porsiyento o 99 ka insidente), ug pick-up trucks (lima ka porsyento o 92 ka insidente). Mokabat sa 15 porsyento o 261 ka insidente ang nasulbad sa maayong paagi. Tali sa Enero ug Pebrero 2024, ang Team nakatala og upat ka kamatayon ug 457 ka angol, menor ug seryoso, nga resulta sa mga insidente sa dalan. MGA PAGLAPASSi Hyll Caganap, Team assistant department head, niingon nga ilang gihingusgan ang checkpoint operations aron masikop ang mga masalaypong motorista nga padayong naglapas sa balaod sa trapiko, nga maoy kasagarang hinungdan sa mga insidente sa kadalanan. Si Caganap niingon nga ang nag-counterflow nga mga sakyanan maoy usa sa mga nag-unang hinungdan sa mga insidente sa kadalanan.'}, {'article_id': 517, 'title': 'Lantsa nasunog: 6 patay, 6 naluwas', 'text': 'Usa ka lantsa nga panagatan nasunog dihang kalit nibuto ug nisilaob ang makina nga giayo sa mga tripolante, alas 8:20 sa gabii, Miyerkules, Hunyo 5, 2024 sa lawod sa East Poblacion, dakbayan sa Naga. Si Petty Officer First Class Hercules Abu, commander sa Philippine Coast Guard (PCG) detachment sa Naga, nagkanayon nga ang King Bryan fishing boat dunay 12 ka tripolante. . Gikompirmar ni Abu nga unom ang ilang naluwas ug unom usab ang nakabsan sa kinabuhi nga pulos taga lalawigan sa Masbate. Ang namatay mao sila si Pektoy Bacolod, 29; Wilfredo Algabre, 37; Robert Danila, 34; Tantan Danila, hamtong na; Dano Dante, 41; ug Anselmo Hercules, 18. Ang naluwas naglakip sa kapitan sa lantsa nga si Emeniano Jorge Danila, 32, ug sila si Ghen Daquioag, 21; Dean Cloud Daquis, 20; Flaviano Dasalla, 18; Cedie Datario, 34; ug Reynan Abando, 32. Si Petty Officer 2nd Class Aaron Adrian Datinguinoo, duty officer sa PCG detachment sa Naga, niingon nga bisan og layo ang distansya sa lantsa, ila pang nadungog ang buto ug nakita ang pag-ulbo sa kayo. Dugang niya nga maayo na lang nga dunay tugboat nga naagi nga maoy unang niluwas sa mga sakay sa lantsa. Samtang ang unang gikataho nga missing, naugkat nga patay hangtod sa pagkabuntag sa Huwebes, Hunyo 6, 2024. Si Danila, kapitan sa lantsa nga gikahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga usa pa ka tuig siyang nagdala sa maong fishing boat ug gikan sila sa Masbate ug naglawig padulong sa Daanbantayan aron managat. Sa lawod tungod sa Naga Sugbo, dason niya, nakasinati ang lantsa sa pagkadaot sa makita hinungdan nga ilang giayo. Apan sa pagpaandar na, si Datulangalen niingon nga kalit nibuto ang makina hinungdan nga nalagpot siya ug wa na siya masayod kon unsay sunod nga nahitabo hangtod nga na-rescue. Nasayran nga dunay karga nga ginalon nga gasolina nga reserba sa ilang pagbiyahe ug liquefied petroleum gas (LPG) tanks alang sa pagluto nga gituohan nga gidakop sa kayo hinungdan sa dakong pag-ulbo sa sunog. Dugang niya, lakip sa namatay mao ang iyang duha ka mga ig-agaw nga sila si Robert ug Tantan Danila. Ang mga patay nga napaig na gipangdala sa Saint Francis Funeral Homes sa N. Bacalso Ave. , siyudad sa Sugbo. Samtang, si Abu nagkanayon nga iyang pang gisusi bahin sa tulubagon ba sa balaud sa opisyal sa lantsa. /'}, {'article_id': 39, 'title': 'Mga Badjao gipang-rescue', 'text': 'Gipanghipos ang grupo sa mga libod suroy nga Badjao sa Lungsod sa Argao, Sugbo gumikan sa mga reklamo nga mang-harass og dili hatagan og limos. Tungod niini, ang Argao Police Station ang mihipos sa mga Badjao sa maong lungsod og gihatod sa Barangay Mambaling, Cebu City Gitinguha sa hepe sa Argao Police, Police Major Terrence Aguas nga ilang panghipuson ug ihatod sa ilang kagikan ang mga Badjao ilabina nga gidagsaan sa daghang tawo o dayo ang lungsod, gumikan sa kasaulogan sa ilang kapistahanan niadtong Sabado, Septiyembre 28 ug Dominggo, Septiyembre 29.'}, {'article_id': 1181, 'title': '‘Anomaliya’ sa merkado motibo sa pagpatay', 'text': 'Gibutyag ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos nga molusad og imbestigasyon sa giingong ilegal nga kalihukan sulod sa merkado publiko sa Barangay Poblacion. Kini nga mga kalihukan naglakip sa giingong “payola” o pagpanguwarta ug uban pang mga ilegal nga kalihukan sa merkado nga gidudahang motibo sa pagpatay sa market operations consultant Christopher Magsumbol. Matod pa sa mayor sa interbyo niadtong Lunes, Enero 22, 2024, nga ang imbestigasyon nagtumong sa pagsiguro nga ang mga indibidwal nga nagpaluyo sa mga ilegal nga kalihukan mag-atubang og kasong administratiba ug kriminal. Wala mohatag og dugang mga detalye ang mayor apan naghisgot siya og pipila ka mga pananglitan, inay nga mosingil og tag-P400 ngadto sa matag vendor magsilbing abangan sa ilang stall, apan P500 ang pangayuon niadtong nagpaluyo sa maong kalihukan. Butyag ni Abalos nga nadiskubrehan ni Magsumbol ang maong mga ilegal nga kalihukan ug nipasidaan sa mga nalambigit sa pag-undang sa maong binuhatan.2 KA MASTERMINDNiadtong Enero 22 ang kabanay ni Magsumbol nga girepresentahan sa iyang asawa nga si Konsehal Karet Magsumbol sa Barangay Pajo kauban si Abalos ug ang Lapu-Lapu City Police Office (LLCPO), nipasaka og kasong murder batok sa lima ka mga suspek. Naglangkob sa drayber sa gunman nga si barangay tanod Derold Inting Isabedra ug Ares Inserto Intano, middle man, nga usa ka job order (JO) worker sa Clearing Team Department, lakip ang gunman nga kasamtangang gitanggong sa custodial facility sa LLCPO tungod sa kasong ilegal nga drugas ug duha ka mga mastermind. Matod pa ni Police Lt. Colonel Edcel Barcelo, tigpamaba sa LLCPO ug hepe sa City Investigation and Detection Management Unit (CIDMU), gawas sa babaye nga utok, kinsa gikataho’ng usa sa mga department head sa Lapu-Lapu, nitug-an nilang Dungog ug Isabedra nga aduna pay laing lalaki nga nalambigit sa maong krimen. Si Abalos niingon nga ang laing mastermind usa ka kaswal nga trabahante gikan usab sa Clearing Team Department ug nagtrabaho pa niadtong higayuna. Matod niya nga iyang gitahasan ang City Administrator sa paghimo sa tanang administratibong proseso ngadto sa giingong suspek, lakip na ang pagtaktak kanila sa serbisyo. Ang asawa ni Magsumbol sa buwag nga pakighinabi nipadayag nga wa siya katuo nga mahimo sa mastermind ang pagpapatay sa iyang bana kay niadtong Disyembre 15 nanghuwam pa kini nila og kuwarta. Nagtuo si Konsehal Magsumbol nga gipatay ang iyang bana aron dili mabulgar ang ilang mga ilegal nga binuhatan diha sa merkado. Gipaabot sa kapulisan nga kalutsan og warrant of arrest ang duha ka mga mastermind. Si Magsumbol gipusil patay sa nagmotorsiklo nga mamumuno niadtong Enero 5, 2024 samtang nangolekta og market fees ang biktima.'}, {'article_id': 1486, 'title': 'Laing Malasugi nabingwit sa Argao', 'text': 'Dakong isda nga Malasugi nabingwit sa usa ka retired nga sakop sa Philippine Navy (PN) nga naglingawlingaw sa pagpangisda sa kagatan sa lungsod sa Argao alas 6 sa buntag sa Huwebes, Nobiyembre 23, 2023. Ang kanhi Navy frogman nga si Rheymund Olimpio, 57, minyo, taga Dr. TS Kintanar, Brgy. Poblacion, Argao malipayon nga niasoy sa Superbalita Cebu sa iyang talagsaon nga kasinatian sa pagpamingwit og isda. Matod ni Olimpio, ang pagpanagat maoy usa sa mga matang sa iyang pag-ehersisyo alang sa pamintinar sa maayong panglawas karon nga retirado na sa trabaho. Asoy niya nga sayo sa buntag nagpalawod siya sa gilay-an nga 1. 5 milya gikan sa pantalan sa Poblacion, Argao. Matod niya nga ang iyang matang sa panagat mao ang gitawag og jigging o mamasol. Nikubit sa iyang paon ang dakong Malasugi hinungdan nga gibira dayon niya bisan sa kabug-at niini. Sa iyang pagdunggo, ang isda nga Malasugi iyang gitimbang ug niabot kini og 37 kilo ug kon ibaligya, gibana-bana nga mobalor og P9,000 ngadto sa P10,000. Apan sa kinilo, mohalin kini og di mominos P12,000 sa labing minos tag P350 ang kilo. Apan wa niya gibaligya ang isda, iya kini nga gibahinbahin ngadto sa iyang mga silingan, kaparyentihan ug kahigalaan. Sukad nga hugot nga gipatuman sa local nga kagamhanan ang mga balaod sa pagpanagat pinaagi sa Bantay Dagat ug kooperasyon sa mga mananagat, naandan na ang pagkakuha og dagkong mga isda sa kadagatan sa Argao.'}]"
Unsa ang iyang gipanumbalik nga takna sa pagplano para sa Sinulog?,['November-sugod'],"[{'article_id': 216, 'title': 'Acting Mayor Abalayan: Sinulog ibalik sa CCSC', 'text': 'Tungod sa daghang reklamo sa Sinulog festival karong tuiga sa South Road Properties (SRP), nakaaghat si Acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nga ibalik ang Sinulog Festval sa Cebu City Sports Center (CCSC) alang sa umaabot nga Enero 2025. Sa interview niadtong Huwebes, Agusto 22, si Abalayan niingon nga sa unang semana sa Septiyembre, sugdan na niya pagtigom ang tanang stakeholders lakip na ang Sinulog Foundation Inc. ug ang Executive Committee aron sugdan ang pagpangandam sa 2025 Sinulog Festival. Matod ni Abalayan nga nakadawat siya og daghang reklamo gikan sa mga partisipante nga contingents ug dancers, working committees, ug sa mga tumatan-aw sa direktang init sa adlaw, kuwang sa kapasilungan, ug kakuwang sa kasilyas ug uban pang pasilidad atol sa 2024 Sinulog Grand Parade and Showdown sa SRP. ""Wala sila\'y tubig, CR (comfort room), kapasilungan, so daghan kayo og reklamo sa dancers and not that ang spectators,"" matod ni Abalayan. Kini nunot sa iyang pag-anunsyo sa Miyerkules, Agusto 21, atol sa One Cebu Expo sa SM Seaside Cebu. Siya nangatarungan nga siya gihapon ang mahimong acting mayor sa Nobyimbre 2024, sa dili pa ang napili nga Cebu City nga si Cedie Abangan mobalik gikan sa iyang unom ka buwan nga preventive suspension sukad niadtong Mayo. Ang pagbalik ni Abangan sa Nobiyembre, matod ni Abalayan, duha na lang ka buwan sa dili pa ang dakong kalihokan. ""I cannot wait anymore nga mag-planning ta nga November-sugod kay December-January Sinulog na. Unya holidays baya taas kaayo so daghan kaayo nga wala na\'y meetings. . daghan og walay trabaho,"" pasabot ni Abalayan. ""The planning is September, October, November, so inig balik ni Mayor Lizer (amo i-present) sa November kung iyahang ilisdan, what can I do nga dili naman ako ang mayor (ana), pero naghimo nako og plano para sa Sinulog,"" dugang ni Abalayan. Dugang pa niya nga ang CCSC niagi og renovation ug rehabilitation nunot sa malampusong pagpahigayon sa 2024 Palarong Pambansa niadto pang Hulyo. Si Abalayan niingon nga ang CCSC adunay bag-ong LED screens lakip na ang mga bag-ong electrical wirings diin iyang nakita nga ang sports facility maoy perfect venue sa umaabot nga Sinulog. Dugang pa niya nga ang nagpadayong konstruksyon sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) dili sab makababag sa pagbalik sa 2025 Sinulog ngadto sa CCSC. ""Kato diay (Sinulog sa Kabataan) nga naa man sad tung CBRT, unya atu lang gipangtang tung barriers and stoppers, unya successful man. So, there is no reason nganung dili ma successful,"" matod ni Abalayan. Si Abangan, sa sayo pa, nipahibawo sa iyang hugot nga desisyon nga ipahigayon sa ikatulong higayon ang Sinulog sa SRP alang sa safety consideration.'}]","[{'article_id': 888, 'title': 'Manag-live in partner nakuhaan og P108,000 nga shabu', 'text': 'MAG-LIVE in partner nasakmitan og P108,800 nga balor sa gituohang shabu sa buy-bust sa Philippine Drug Enforcement Agency 7 uban sa Regional Intelligence Unit sa Miyerkules sa alas 5:30 sa hapon, Marso 20, 2024, sa Sityo Plaza, Barangay Apas, Dakbayan sa Sugbo. Ang mga suspek giilang sila si Robert Hontiveros, 44, ug iyang live-in partner nga si Minggay Horfilla, 41, pulos walay mga trabaho, giingong maoy drug maintainer. Lakip sa nadakpan ang duha ka mga lalaki nga silang Gonesto Hulleza, 41, ug Ibale Junrel, 44, habal-habal driver. Nasakmit sa mga operatiba ang unom ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 16 gramos. (AYB)'}, {'article_id': 247, 'title': 'Kapin sa P1. 3M danyos sa sunog; 30 ka balay naugdaw', 'text': 'Nagdilaab nga kayo maoy nisugat sa sayong kabuntagon sa mga residente sa Sityo Bugnay 2, Barangay Labangon, Dakbayan sa Sugbo, alas 6:35, kagahapon, Sabado, Agusto 17, 2024. Sa inisyal nga imbestigasyon sa Bureau of Fire Cebu City, pinaagi ni F03 Regie Bueno nga ang kayo giingong nagsugod sa balay sa usa ka Juling Pamugas nga mikanit ngadto sa laing 29 ka mga kabalayan. Moabot ngadto sa 45 ka pamilya nga gilangkuban sa 180 ka mga tawo ang apektado sa maong sunog. Samtang adunay usa ka lalaki ang gipugngan karon nga gidudahang may kalabutan sa maong hitabo. Gikataho nga ang mga silingan mipasangil nga ang gihinganlan nga Cedie ang gikustodiya sa kapulisan, naila sa ilang dapit nga nalambigit sa illegal drugs ang gidudahan maoy nagsugod sa kayo. Apan hugtanong mihimikak si Cedie, gani mitabang pa siya sa ilang lugar nga dili mokatap pa ang maong kayo ngadto sa mga kasikbit nga mga balay. Kapin sa usa ka oras ang maong sunog ug miabot ngadto sa gibanabana kapin sa P1. 3 milyones ang danyos sa maong hitabo.'}, {'article_id': 500, 'title': 'Liog sa babaye gilaslas sa uyab', 'text': 'Nag-atubang og kasong frustrated homicide ang usa ka taxi drayber human iyang gilaslasan ang liog sa iyang uyab gamit ang cutter sa national highway sa Barangay Lawaan 1, dakbayan sa Talisay, Sugbo, alas 7 ka gabii, Sabado, Hunyo 8, 2024. Ang biktima giila nga si Mylene Cutie Botor, 52, dalaga, samtang ang suspek mao si Edoy Dacuma Dacutanan, 58, ulitawo, taxi driver, pulos mga molupyo sa Sityo Caimito, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu sa imbestigasyon sa kapulisan sa Talisay ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Karyo Paguyod, nasayran nga ang biktima ug ang suspek manag-uyab. Nagsakay og motorsiklo gikan sa siyudad sa Sugbo ug nagpadulong sa siyudad sa Carcar sa habagatan. Ang suspek maoy nagmaniho sa motorsiklo ug angkas ang biktima. Apan, sumala sa kapulisan, ang duha nagkalalis samtang nagbiyahe tungod sa giingong pagpangabubo sa lalaki sa ilang silingan. Ug pag-abot sa Lawaan 1 sa Talisay, nihunong ang suspek ug iyang gilaslas ang liog sa biktima gamit ang cutter hinungdan sa komusyon. Ang biktima gidali sa pagtabang sa responders sa Talisay Disaster Risk Reduction and Management Office ug gidala sa Cebu South Medical Center. Samtang ang suspek nga nagkadugo usab ang kamot nga bitbit ang cutter, ang nadakpan sa mga estambay sa maong dapit ug gi-turn over ngadto sa kapulisan sa Talisay. Gipaabot nga pasakaan kini og kaso ning adlawa, Hunyo 9, sa kapulisan sa Talisay.'}, {'article_id': 503, 'title': '14 anyos gilugos sa 38 anyos nga papa', 'text': 'Usa ka amahan nga hubog, nilugos sa iyang 14-anyos nga anak babaye, ala 1:00 sa kaadlawon, Dominggo, Hunyo 9, 2024, sa Brgy. Dacuycuy, lungsod sa Boljoon. Ang amahan, 38, nadakpan sa kapulisan human ang anak nga tinun-an sa grade 9, ang nitug-an ngadto sa iyahang inahan. Si PMS Jayson Dadis, pangu sa Women’s and Children’s Protection Desk (WCPD) sa Boljoon, nibutyag sa Superbalita Cebu nga ang suspek hubog kini gikan namista sa usa ka sitio sa Dacuycuy. Asoy sa biktima ngadto sa kapulisan, uban siya sa iyang papa nga nanguli sa kaadlawon na apan sa pag-abot sa mingaw nga dalan, kalit nga gibunlot sa iyang papa ang iyang kamot, gidala sa kasagbotan ug gipahimuslan. Ang bata dihang naabot sa ilang panimalay misumbong sa inahan. Ang inahan uban sa iyang anak daling nangayo’g tabang sa kapulisan. Ang mga sakop sa Boljoon Police Station misikop sa amahan. Ang suspek niangkon sa krimen tungod sa iyang kahubog. Ang biktima gipahiling na sa Pink room sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC). Nasayran sa Superbalita Cebu nga ang biktima kinamaguwangang anak sa lima ka managsuon.'}, {'article_id': 256, 'title': 'Suyopanan sa Tagbilaran, Bohol gironda; 3 nadakpan', 'text': 'Usa ka drug den sa Barangay Cogon, dakbayan sa Tagbilaran, probinsya sa Bohol ang gibungkag sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA), Bohol Police Provincial Office (BPPO) inabagan sa Bohol Maritime Police, alas 9:45 sa hapon, Lunes, Agusto 12, 2024. Ang pagronda niresulta sa pagkasikop sa tulo ka mga tawo, si Angelu Bulalacao, 35, maoy subject sa operation nga drug den maintainer samtang ang iyang ig-agaw nga mao sab ang kauban sa pagdumala sa drug den nga si Melson Bulalacao, 38, usa ka pintor. Lakip sa nadakpan ang kustomer nga naatlan sa sulod sa drug den nga giila nga si Wildren Bulalaque, 19, usa ka laborer. Nasakmit sa mga operatiba ang lima ka pakete nga adunay sud nga gituohang shabu nga motimbang sa 15 gramos nga adunay estimated average market value nga P102,000, nakuha sab ang kuwarta nga gigamit isip buy bust money ug usa ka mobile phone lakip na ang mga drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay information officer sa PDEA-7 nga duha ka semana nila nga gipaubos sa case buildup ang ilang target nga si Angelu human madawat ang kasayuran gikan sa usa ka kasaligang tinubdan. Sa ilang nakuha nga inpormasyon makabaligya ang suspetsado og 10-15 gramos matag semana. Si Angelu Bulalacao nadakpan na niadtong 2017 apan na dismiss ang iyang kaso sa korte apan sa iyang pagawas mibalik na usab ni sa iyang naandan nga bisyo. Kasong pagpayuhot sa ilegal nga drugas ug pagpadagan sa usa ka drug den maoy atubangon niini.'}]"
Asa nahimutang ang drug den nga gironda?,"['Sitio Salvador, Brgy. Tangke, dakbayan sa Talisay']","[{'article_id': 237, 'title': 'Drug den sa Talisay gironda, 8 nangasikop', 'text': ""Gironda sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 inabagan sa kapulisan sa dakbayan sa Talisay ang usa ka drug den sa Sitio Salvador, Brgy. Tangke, dakbayan sa Talisay, alas 7:30 sa gabii, Sabado, Agusto 17, 2024. Nasikop ang target sa operasyo nga si Delax Broca, 55, ug iyang anak nga si Wilbert, usa ka construction worker. Lakip sa nasikop mao sila si Warfe Broca, 30, e-bike driver; Craige Jade, 33, e-bike driver; Alden Nicholas Broqueza, 23, salesboy; Brual Brucal, 25; habalhabal driver; Rosela Buatis, 21, mananagat; ug Eddie Bubutan, 43, tighakot sa mga basura. Nasakmit sa mga operatiba ang 13 ka pakete sa shabu nga motimbang sa 16 gramos nga dunay estimated average market value nga P108,800 lakip sa buy-bust money, P500 nga gituhoan g kita sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas ug mga drug paraphernalia. Gibutyag ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga duha ka semana nila nga gipaubos sa case buildup ang ilang target human madawat ang impormasyon nga nagpadagan kini'g drug den sa lugar. Giingong makabaligya ang suspek og 15-20 gramos matag semana diin ang iyang kustomer didto lang usab mogamit sa ilegal nga drugas bugti sa bayad. Kalapasan sa Republic Act 9165 ang atubangon nga kaso sa mga suspek nga naa na sa kustodiya sa PDEA 7.""}]","[{'article_id': 1624, 'title': 'Video basehan sa pagsusi sa ‘pagpanion’', 'text': 'Giimbestigar sa kapulisan ang insidente sa pagpanghasi human nikatap sa internet ang video sa mga armadong lalaki nga nanghasi sa mga residente sa Barangay Tapon, Dumanjug, Cebu. Makita sa video ang duha ka mga lalaki nga nagbitbit og pusil samtang nanghasi sa mga tawo daplin sa dalan ug gipatiran sila. Ang insidente nahitabo niadtong Oktubre 29, 2023 bisan pa sa gun ban alang sa Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE). Si Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, tigpamaba sa Police Regional Office 7 (PRO 7), niingon nga ang mga suspek giingong gipangulohan sa usa ka kandidato nga nagpapili pagka konsehal sa BSKE. “I have talked with the chief of police in Dumanjug and he assured na ang investigation is ongoing,” matod ni AbacayMatod usab ni Abacay nga ang maong video maoy gamiton sa paghimo og komprehensibong imbestigasyon nga hinaut nga mapasakaan og kaso. Base sa pagpakighinabi sa Superbalita Cebu kang Police Capt. Jan Marjo Elcid P. Oliva, hepe sa kapulisan sa Dumanjug, nasayran ang mga reklamante naglingkod sa waiting shed ug kalit nga niabot ang usa ka sakyanan. Dason sa reklamo, ang upat ka mga tawo nga sakay sa sakyanan nanghasi. Giingon nga usa sa mga sakay opisyal sa barangay, kinsang ngan gipugngan ning mantalaan samtang wa pa makuhai sa iyang habig. Matod sa pasangil nga gipangtiunan sila og pusil ug gipangpatiran. Matod ni Oliva nga nagpadayon pa ang iyang imbestigasyon bahin sa reklamo.'}, {'article_id': 549, 'title': ""'Fake PWDs' mibenepisyo"", 'text': 'Bisan maayo og panglawas, nakakuha og person with disability (PWD) identification (ID) cards sa dakbayan sa Sugbo ang wa pa mahibaw-i nga gidaghanon sa mga tawo. Hayan, dili lang nakabenepisyo sa diskwento sa pagpamalit, posible sab nga lakip ang pagpahimulos sa P12,000 nga tinuig nga financial assistance. Si Cebu City Councilor Adrian Abaya, kinsa maoy nibutyag sa PWD ID scam, niingon nga kasagaran sa mga ngalan sa mga gi-surrender nga peke nga ID naa sa database sa mga benepisyaryo sa Dakbayan. “We realized that the fake PWD ID scam is a lot worse than we thought,” matod ni Abaya sa SunStar Cebu. Matod ni Abaya nga nahibaw-an sa iyang team nga sa pag-validate sa mga falsified PWD IDs, ang ilang mga ngalan ug personal nga detalye narehistro sa PWD database sa Siyudad. “This means that they could avail of the P12,000 annual financial assistance given out by the city,” dugang ni Abaya. Nasayran usab sa team nga managsama ra ang mga ngalan sa nagproseso ug nag-imprenta sa mga peke nga ID nga gi-surrender ngadto kanila. Ang konsehal, atol sa iyang privilege speech, nakahukom sa pagdapit kanila ni Teban Degala, Dean Cimigala ug Stephen Jaja, pulos gikan sa buhatan ni suspended Mayor Cedie Abangan, ug JJ Permolio, kanhi nadistino sa Department of Social Welfare and Services (DSWS) apan anaa na sa Road Management Authority, alang sa laing executive session aron mahatagan og katin-awan ang mga alegasyon. Usa ka executive session ang gikatakda karong Hunyo 6, diin ilang giimbitar ang mga sakop sa DSWS-PWD unit ug ang Management Information and Computer Services. Matod ni Abaya nga ang nalambigit ipaubos sa makuti’ng imbestigasyon sa usa ka sinaligan nga abogado sa City Attorney’s Office aron ilang matudlo ang mastermind ug ang ilang mga kauban. “We expect to file appropriate administrative and criminal cases by the middle of June,” matod ni Abaya, kinsa duna nay tawo nga maoy utok sa scam. Si Abaya sa usa ka privilege speech niadtong Mayo 22, 2024, nihangyo sa Konseho sa Dakbayan nga imbestigahon ang giingong pagpalsipikar sa mga PWD ID nga gibaligya sa mga P2,000 ngadto sa P4,000 ngadto sa mga tawo’ng maayo og lawas. Matod sa konsehal sa inisyal nga imbestigasyon, ilang nasuta nga niadto pang Agusto 2023 pipila ka mga empleyado sa siyudad nga nadistino sa buhatan sa mayor ang nalambigit sa pagpamaligya og PWD IDs. BAG-ONG ID CARDSSa laing bahin, si Acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nipaambit nga ang mga representante gikan sa usa ka pribadong kompaniya, nga nisugyot nga motabang sa Siyudad sa pag-isyu og bag-ong ID, nagpakita sa security features sa gisugyot nga ID card. Ang mga bahin naglakip sa usa ka talagsaon nga quick response (QR) code ug fingerprint alang sa matag cardholder. Ang acting mayor, sa hinanaling pagtubag sa gibutyag ni Abaya, nimando sa pagsuspenso sa pag-imprenta sa PWD IDs. Gimando usab niya ang paghulip sa mga empleyado sa buhatan sa PWD samtang nagpadayon ang imbestigasyon sa maong butang. Si Abalayan niingon nga ang bag-ong PWD ID system adunay feature sa facial recognition. Sa pakighinabi sa digital program sa City Hall niadtong Miyerkules, Mayo 29, 2024, si Abalayan nagkanayon nga plano niyang iapil ang rehistradong senior citizens sa deployment sa bag-ong ID system.'}, {'article_id': 412, 'title': '2 ka suspek sa pagpatay nasikop atol sa manhunt', 'text': 'Duha ka suspetsado sa pagpatay sa 66 anyos nga lalaki sa Barangay Calangcang, lungsod sa Badian, ang nadakpan atol sa gilusad nga manhunt sa kapulisan, alas 5:00 sa Dominggo, Hunyo 30, 2024, sa dakbayan sa Mandaue. Niadtong Hunyo 28, 2024, ang duha ka mga suspetsado nga nagpangidaron og 18 ug 24 pulos, matod pa, hubog nga sakay sa ilang motorsiko apan pag-abot sa Calangcang ilang nabanggaan ang usa ka kanding. Tungod sa kasuko sa duha ka mga suspetsado kay na guba ang ilang motorsiklo, ilang gipangayoan sa damage ang tag-iya niini. Ang anak sa biktima niinsister nga didto na lang sa barangay nila i-settle ang maong hitabo. Apan pagka alas 7:30 sa gabii, ang duha ka mga suspetsado mibalik sa balay sa biktima dili sa pagresulbar sa isyu kon dili mibunot kini sa armas ug gipusil ang 66 anyos nga biktima. Dali nga misibat ang mga suspetsado samtang dali usab nga gidala ang biktima sa tambalanan apan gideklarar kini nga dead on arrival sa Badian District Hospital. Tungod niini, gilusad sa Badian Police Station ang manhunt operation sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Captain Clinton Emeniano Bacares ug pagka Sabado sa gabii, nakadawat sila og impormasyon nga naa kini sa dakbayan sa Mandaue. Nakig-alayon sila sa Station 3 sa Mandaue City Police Office ug ilang malampuson nga naposasan ang mga suspetsado ug nakuhaan pa og armas. Kasamtangan nga naa sa custodial facility sa Badian Police Station ang mga suspetsado ug mag-atubang kinig kasong murder ug kalapasan sa Comprehensive Firearms and Ammunition Regulation Act.'}, {'article_id': 1227, 'title': 'CCPO nagpasalamat sa kooperasyon sa publiko', 'text': 'Gihulagway sa Cebu City Police Office (CCPO) nga malinawon ug hapsay ang Sinulog sa Dakbayan ug Sinulog sa Lalawigan niadtong Sabado, Enero 13, ug Dominggo, Enero 14, 2024, sa Cebu City Sports Center (CCSC). Si Police Lt. Col. Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, ang duha ka mga dagkong kalihukan gibantayan sa kapin sa usa ka libo ka security personnel. Way natala ang kapulisan nga krimen sa sulod sa CCSC, lakip na sa rota sa Sinulog, gikan sa pagsugod hangtod nga natapos sa lawom na nga gabii. “Malipayon ta nga wala gyud tay nataho nga krimen,” matod ni Baculo. Gibana-bana ni Baculo nga kapin sa 15,000 ka mga tawo ang ningsaksi sa sulod sa CCSC, wala pay labot ang liboan usab ka mga tawo sa gawas nga nag-atang sa pag-agi sa contingents. Usa sa nabantayan ni Baculo nga ilaha unya nga korehian mao ang mga photographer nga angay nga ipahimutang aron dili makabalda sa sayaw sa contingents. Nakasabot si Baculo nga dunay indigay sa pagkuha oghulagway apan kinahanglan sila nga ipahimutang aron dili magkayamukat. “Naay part sa ilang sayaw nga mokalit sila’g dagan, nya manga-hamper sila. . ” dugang ni Baculo. Nagpasalamat ang CCPO sa publiko nga nisunod sa ilang panawagan nga dili magdala’g mahalong butang aron dili mabiktima sa mga dautang elemento.'}, {'article_id': 1350, 'title': 'Benepisyaryo sa 4Ps giawhag sa pag apply sa diskwento', 'text': 'Giawhag sa Department of Social Welfare and Development ang mga benepisyaryo sa Pantawid Pamilyang Pilipino Program (4Ps) sa pagpahimulos sa diskwento sa ilang bayranan sa kuryente. Nunot sa paglugway sa rehistrasyon sa Lifeline Rate Subsidy Program nga naghatag og subsidized rate alang sa mga kustomer sa kuryente nga ubos ang kita, si DSWD 7 Director Mary Calimpon nanawagan sa mga benepisyaryo sa 4Ps nga mobisita sa ilang distribution utilities o electric cooperative aron maka-apply sa maong programa. “Nanawagan ta sa mga benepisyaryo sa 4Ps, ilabina kadtong adunay mga koneksyon sa kuryente, nga mo-avail (sa ilang kaugalingon) niining lifeline rate subsidy kay makatabang kini nga makadaginot sila sa ilang binuwan nga galastuhan,” matod ni Calimpon sa usa ka pamahayag niadtong Huwebes, Disyembre 14, 2023. Ang hingpit nga pagpatuman sa programa sugdan unta niadtong Septiyembre. Tungod sa ubos nga turn-out sa mga aplikante, ang DSWD, Department of Energy (DOE), ug Energy Regulatory Commission (ERC) nakahukom nga i-reset ang deadline ngadto sa Enero 2024. Ang Lifeline Rate Subsidy Program naghatag og tabang sa mga konsumidor sa kuryente, ilabina niadtong nagpuyo ilawom sa linya sa kakabos, apil ang mga benepisyaryo sa 4Ps ug mga pamilyang marginalized. Ang mga aplikante sa 4Ps kinahanglan nga adunay binuwan nga konsumo sa kuryente nga 100 kilowatts matag oras o ubos pa. Mahimo’ng mahatag ang mga diskwento gikan sa 20 hangtod 100 porsyento, depende sa aktuwal nga konsumo. Matod ni Calimpon nga ang mga benepisyaryo sa 4Ps kinahanglang magpakita sa ilang 4Ps ID o uban pang balido nga government-issued ID nga adunay ilang pirma ug address. Aron mapadali ang rehistrasyon, ang DSWD 7, sa pakigtambayayong sa DOE, ERC, Cebu Electric Cooperative Inc. I ug II ug sa mga siyudad sa Toledo, Carcar ug Cebu, nagtukod sa Lifeline Rate Caravan niadtong Disyembre 9, nga adunay 829 ka 4Ps nga benepisyaryo gikan sa tulo ka local government units nga nag-aplay alang sa programa. Ang subsidy gihatag ubos sa Republic Act 11552, o usa ka balaod nga nagpalugway ug nagpadako sa pagpatuman sa Lifeline Rate.'}]"
Kinsa gikan ang kopya sa transmittal letter?,['Renan Bucol Heredia'],"[{'article_id': 238, 'title': 'Abangan nangayo’g update sa kaso sa kahiwian bahin sa pagkolekta, pag-dispose og basura', 'text': 'Giawhag ni Cebu City Mayor Lizer Abangan ang Office of the Ombudsman-Visayas nga paspasan ang imbestigasyon kabahin sa graft and plunder nga mga kaso batok sa mga opisyal ug personalidad nga nalambigt sa kahiwian kabahin sa transaksyon sa solid waste collection ug disposal niadtong 2021. Kini human nakadawat ang konseho atol sa ilang regular session niadtong Agusto 14, 2024 og kopya sa transmittal letter nga adunay petsa Hulyo 29, 2024 gikan ni National Bureau of Investigation-Central Visayas (NBI-Cevro) Director Renan Bucol Heredia. Tipik sa suwat mao ang rekomendasyon sa NBI-Cevro nga pasakaan og kaso ang ubay-ubay nga kanhi ug kasamtangang mga opisyal sa City Hall nga nalambigit ning maong isyu. Sa usa ka phone interview, si Abangan nagkanayon nga wala siya’y nadawat nga update sa gipangtumbok nga mga kaso nga gisang-at sa Ombudsman-Visayas. “Asa naman sila? .. . I wish fair is fair,” pangutana ni Abangan ngadto sa Ombudsman-Visayas. Si Abangan kasamtagan pa nga nag-serve og unom ka mga buwan nga suspensyon sa Ombudsman gikan niadtong Mayo, 2024.'}]","[{'article_id': 385, 'title': 'Cebeco 1 mopatuman og umento sa bill sa kuryente', 'text': 'Adunay pag-umento sa bill sa kuryente nga masinati sa mga kustomer sa Cebu Electric Cooperative (Cebeco-I). Niadtong Hulyo 3, 2024, ang power utility distributor sa habagatan sa Sugbo ni-post og advisory nga mipahibawo sa dugang bayranan sa power rates nga posibleng gipatuman niadtong Hunyo, lakip na sa mga buwan sa Hulyo, Agusto, ug Septiyembre. Kini human ang Energy Regulatory Commission (ERC) nimando nga ang koleksyon sa Generation Charges gikan sa Wholesale Electricity Spot Market (WESM) o Independent Electricity Market Operator of the Philippines (IEMOP) bahinon sa kaupat ka buwan o installment sa electric distribution utilities sama sa Cebeco I, base sa ERC order ubos sa ERC case no. 2024-017 MC. Ang generation charge mao ang kantidad sa suplay sa kuryente nga namugna ug gibaligya sa Cebeco I gikan sa lainlaing power plants o power suppliers nga nakuha niini. ‘WAY KAPILIAN’Human gi-post ang advisory sa Facebook page sa Cebeco I, dunay mga konsumidor nga nipadayag og kabalaka apan wala’y mahimo gawas sa pagdawat sa kamandoan. “Ako masulti kay wala koy mahimo kundi dawaton ang gimando sa Cebeco mahitungod sa kuryente,” matod ni Amor Carsula, 44, residente sa Basdiot, Moalboal, Cebu sa pakighinabi niadtong Dominggo, Hulyo 7, 2024. “Bisan makaguol hunahunaon kay upat ka bulan nga increase, so taas nga pag-adjust sa kuryente,” dugang ni Carsula.'}, {'article_id': 649, 'title': 'P20. 5M shabu nasakmit sa buy-bust sa Lapu; 2nasikop', 'text': 'Kapin sa P20. 6 milyunes nga shabu ang nasakmit sa mga buy-bust sa Metro Cebu sa Miyerkules, Mayo 8, 2024. Nasikop usab ang laing 18 ka mga suspetsadong durugista sa lahi nga mga operasyon sa Central Visayas. Atol sa buy-bust sa Sitio Kapaping, Barangay Basak, dakbayan sa Lapu-Lapu alas 10:17 sa gabii, di mominos P20. 5 milyunes nga balor sa gituohan nga shabu ang nasakmit sa kapulisan sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) ug duha ka giila nga mga high-value individual (HVI) ang nasikop sa kapulisan. Ang mga suspek nga pulos mga babaye giila nga mao sila si alyas Gaga, 44, ug alyas Eng-Eng, 26, pulos mga residente sa Basak-Merkado, Barangay Basak, Lapu-Lapu City. Nasakmit gikan sa duha ka mga suspek mao ang binulto sa gituohang shabu nga motimbang og 3,026. 35 gramos nga dunay standard drug price nga P20,579,180. Ang operasyon sa Police Station 4 sa LCPO gipangulohan ni P/Maj. Diana Barcellano, station commander, kauban ang City Intelligence Unit (CIU)/City Drug Enforcement Unit (CDEU) sa LCPO ug PNP Drug Enforcement Group 7 ubos sa pagduma ni P/Col. Ipay Kito, OIC sa LCPO. “Kini nagtimaan sa lain na usab nga kadaugan sa atong pakigbatok sa ilegal nga droga tungod sa negatibong epekto niini sa atong mga komunidad. Sa makausa pa, ang pasalig ug kakugi sa atong mga operational units nagbunga, ug gusto nakong pasalamatan sila sa ilang walay paglubad nga paningkamot niini nga gubat,” matod ni Kito sa FB post sa kagamhanan sa Lapu-Lapu City. Ang mga suspek anaa na karon sa kustodiya sa LCPO. Sila paskaan og kaso nga kalapasan sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002. EX-CON SIKOPBag-ong nakagawas gikan sa Cebu City Jail (CCJ) sa kaso sa ilegal nga drugas nadakpan pagbalik sa Labangon Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat atol sa buy-bust sa Sitio Callejon, Brgy. Labangon, Dakbayan sa Sugbo, alas 7:10 sa gabii sa Miyerkules, Mayo 8, 2024. Ang suspek giila nga si Simon Ermac Ermenio, alyas Titing, 48, lumad nga taga dakbayan sa Ozamis apan kasamtangang nagpuyo sa Sitio Callejon, Labangon. Nakuha gikan sa suspek ang mga pinutos sa gituohang shabu nga motimbang og 10 gramos nga dunay standard drug price nga P69,700 nga gidala sa PNP Forensic Unit 7 alang sa chemical analysis. Matod ni Abagat nga nadakpan na kaniadto sa Labangon Police Station ang suspek sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas apan sa iyang paggawas nibalik ni sa pagpamaligya kay giingong gipaningil sa iyang utang sa usa ka drug personality. Aron makabayad siya, iyang i-roll ang halin apan way swerte kay namonitor siya pagbalik sa Labangon Police Station ug nadakpan sa buy-bust. BAHIN SA SUGALSamtang, ang Police Regional Office (PRO 7) nakasikop usab og 22 ka mga sugarol atol sa 15 ka operations batok sa ilegal nga sugal sa Central Visayas, pipila niini mga usher sa illegal numbers game sama sa illegal swertres nga gireklamo sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO). Nakasakmit usab sila’g usa ka loose firearm ug usa ang nadakpan. Samtang sa kampanya batok sa mga wanted person, ang kapulisan nakasikop og 19 ka mga tawo nga dunay mga pending warrant of arrest, diin duha kanila giila nga mga most wanted person. Sa mga ordinansa sa lainlaing local government units, dunay 1,688 ka mga tawo nga nakakalapas ug nadakpan. Sa kinatibuk-an, sila nakamulta og P683,420.'}, {'article_id': 918, 'title': 'Ginang mi-chat sa ‘afam’, gipusil', 'text': 'Usa ka ginang gipusil sa iyang sa silingan sa Stop Proper Alaska, Brgy. Mambaling, dakbayan sa Sugbo, alas 3:38 sa kaadlawon sa Huwebes, Marso 14, 2024. Ang biktima giila nga si Jessel Jacama, hingkod, dunay mga anak apan gipusil-patay niadto ang kapuyo, nakaangkon og samad pinusilan sa ulo. Atol ning pagsuwat, talandugon ang iyang kahimtang sud sa usa ka publikong ospital sa dakbayan. Samtang, ang suspek nga si Jolito ‘Awing’ Dimoy, 22, ulitawo, nagpuyo sa nahisgutang lugar, napusilan-patay dihang nisukol sa kapulisan nga nilusad og hot pursuit. Nakuha sa kapulisan ang .38 kalibre nga revolver sa suspek nga dunay tulo ka mga bala ug usa ka kabhang. Si Major Robert Caseda, hepe sa Mambaling Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga nag-inusara sud sa internet cafe ang biktima. Sumala sa taho, ang biktima nakig-chat sa usa ka afam o langyaw nga lalaki sa internet dihang gipusil sa suspek. Sa imbestigasyon sa kapulisan, ang biktima giingong nakadawat na og hulga nga ‘hipusonon’ human gidudahan nga asset sa kapulisan hinungdan nga daghang nangadakpan sa ilang dapit. Apan laing anggulo nga gisubay sa kapulisan nga ang taho nga ‘dunay relasyon’ ang biktima ug suspek. Kon maayo na ang kahimtang sa biktima, matod ni Caseda, ilang susihon kon unsay kamatuoran niini. Gibutyag ni Caseda, armed and dangerous ang suspek ug gikataho nga gikahadlukan sa ilang lugar samtang nalambigit usab sa drugas ug ubang krimen. Gipasabot ni Caseda, ang iyang mga personnel ningdepensa lang hinungdan nga napusilan ang suspek.'}, {'article_id': 829, 'title': '‘Gipatay, gisunog’', 'text': 'Nagduda ang kabanay sa 36-anyos nga babaye nga namatay sa sunog niadtong Dominggo sa gabii, Marso 31, 2024, nga siya gipatay sa wa pa ang pagkasunog sa komon nga balay sa kapuyo niini. Sa unang migawas nga taho, gituohan nga na-trap sa balay ang biktima nga si Kyra Grospe Gruta, kinsa nahinanok sa pagkatulog sa dihang miulbo ang sunog. Kini nahitabo sa bukirang barangay sa Tubod-Dugoan, lungsod sa Dumanjug, habagatang-kasadpan sa lalawigan sa Sugbo. Si Amai Guantero, inahan sa kapuyo ni Gruta, nibutyag sa dihang nahinabi sa Superbalita Cebu nga sila nagduda nga gipatay ang biktima pinaagi sa pagdunggab. Apan gipaubos pa sa autopsy ang lawas ni Gruta aron masuta kon aduna bay foul play ang kamatayon niini. Ang resulta sa autopsy masayran pa sunod semana. NAKADAWAT OG ALOTEMatod pa ni Guantero nga pipila ka oras sa wala pa ang insidente, ang biktima bag-uhay lang ni-claim og P21,000 sa money remittance center nga gipadala sa iyang kapuyo nga nagtrabaho sa Japan. Si Guantero gitunolan pa og P4,000 nga bahin sa alote gikan sa iyang anak nga Overseas Filipino Worker (OFW). Samtang si Dumanjug Fire Marshal SF04 Pangkoy Guanzon nagduda sab nga patay nang daan ang biktima tungod sa iyang posisyon nga napalgang nagkulob ra sa higdaanan. Nipasabot si Guanzon nga imposible nga wa nakamata si Gruta sa dihang nagdilaab ang kayo ug maningkamot nga makagawas sa lawak nga gikatulgan ingon man makapangayo og panabang sa mga silingan. Giklaro sa opisyal nga padayon pa ang ilang imbestigasyon sa hitabo ingon man ang konpirmasyon base unya sa resulta sa autopsy report. Nanghinaot ang kabanay sa biktima nga mahatagan og hustisya ang kamatayon ni Gruta.'}, {'article_id': 726, 'title': 'P1. 3M ‘shabu’ nakuha atol sa buy-bust', 'text': 'Nikabat og P1. 3 milyunes nga balor sa gidiling druga ang nasakmit sa kapulisan sa duha ka mga lungsod sa amihanan sa lalawigan sa Sugbo niadtong Sabado, Abril 20, 2024. Usa ka high value individual (HVI) drug pusher nga ex-convict, naposasan atol sa buy-bust sa Barangay Pitogo, lungsod sa Consolacion, Sugbo, alas 11:55 sa gabii. Ang suspek giila nga si Apolinar Figueroa Filarca, ex-convict sa samang kaso, 29, ulitawo apan may kapuyo, ug taga Purok 2, Barangay Lamac, Consolacion. Matod pa nga sa dihang na-validate sa kapulisan ang maong suspek sa iyang pagpamaligyag shabu, gilusad dayon ang buy-bust. Kini ubos sa hiniusang pwersa sa mga sakop sa Provincial Intelligence Unit (PIU), Provincial Drug Enforcement Unit (PDEU), Cebu Police Provincial Office (CPPO) ubos sa kamandoan ni P/Col. Percival Zorrila ug Consolacion Municipal Police Station sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7. Usa ka poseur buyer sa kapulisan nigamit sa P13,000 nga bogus money nga gipaibabwan lang og usa ka P500 nga tinuod nga kuwarta sa pagpalit sa usa ka putos nga shabu. Dihang gitunol na sa suspek ang druga, gisikop dayon kini ug nakuhaan pa og dugang siyam ka medium size nga pakite sa gituohang shabu ug duha ka dakong pakite nga nitimbang tanan og 100 gramos nga may standard drug price nga P680,000. CATMONLaing drug personality sa regional target list sa PDEA 7, ang nasikop sa buy-bust sa Barangay Corazon, lungsod sa Catmon, alas 6:30 sa gabii. Ang suspetsado giila nga si Louell Fino, 38, way trabaho nga taga Barangay Magay, lungsod sa Compostela, Cebu. Nakuha sa posisyon ni Fino ang mga binulto sa gituohang shabu nga motimbang sa 100 gramos nga dunay estimated average market value nga P680,000, cellphone ug usa ka sports utility vehicle. Ang PDEA 7 uban sa Regional Intelligence Unit sa Police Regional Office (PRO) 7 inabagan sa Catmon Municipal Police Station nilusad sa maong operasyon nga niresulta sa pagkasikop sa suspek. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga moabot sa unom ka buwan ang ilang pagpaubos sa case buildup sa suspetsado human nila madawat ang kasayuran. Giingong makabaligya kini og 500 gramos matag semana diin ang iyang area of distribution mao ang Compostela ug mga silingang lungsod sa amihanang bahin sa lalawigan sa Sugbo. Ang mga suspek mag-atubang og kasong paglapas sa balaud batok sa pagpamaligya ug paghupot sa gidiling druga.'}]"
Asa nagpuyo si Mae Bucoy Buena?,['Barangay Pamutan'],"[{'article_id': 240, 'title': 'Kanhi barangay konsehal gidakop; nang-‘scam’', 'text': 'Kanhi konsehal sa Barangay Pamutan bukirang dapit sa dakbayan sa Sugbo ang gisikop sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG-7) human nalutsan og warrant of arrest sa kasong estafa alas 3 sa Lunes sa hapon, Agusto 12, 2024. Ang nadakpan giila nga si Mae Bucoy Buena, hingkod ang pangidaron, nagpuyo sa maong barangay. Ang CIDG 7 adunay warrant of arrest nga giluwatan ni Judge Analiza Buenafe, Presiding Judge sa Branch 2 sa MTCC sa dakbayan sa Talisay sa kasong estafa. Matod sa arresting officer nga si Police Chief Master Sergeant Jhomer Buenaflor nga si Buena giingong nagpasiugda og paluwagan nga gitawag niya og CDL. Apan wala na kini makabayad sa mikuha og paluwagan ug adunay usa niini ang naka-invest na og P1. 2 milyones. Human nga wala na makahatag si Buena gikiha siya sa korte ug nalutsan sa warrant of arrest. Gipaabot sa CIDG 7 nga aduna pay dugang modangop sa ilang buhatan nga nabiktima ni Buena. Kasamtangan nga gi kustodiya sa CIDG 7 custodial facility ang maong akusado ug gipresenter na sa korte.'}]","[{'article_id': 901, 'title': 'Sunog miigo sa Talisay, Naga, Argao', 'text': 'Tulo ka mga sunog niulbo sa lalawigan sa Sugbo, tag-usa sa mga dakbayan sa Talisay ug Naga ingon man sa lungsod sa Argao, sa Martes, Marso 19, 2024. Sa Sityo Atisa, Barangay Cansojong, Talisay City, gibana-bana nga 60 ka mga balay ang gilamoy sa kayo alas sa 11:20 sa buntag. Matod pa ni F02 Mar Eje II Elad, fire investigator sa Talisay City Fire Station, mokabat sa P1. 5 milyunes ang gibana-banang danyos sa sunog. Gikataho kini’ng nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Yote Igot. Human sa paglabay sa usa ka oras, gideklarar nga hingpit nga napawong ang kayo. Atol niining pagsuwat, wa pa matino ang hinungdan sa pag-ulbo sa kayo. Nagpadayon pa sab pagpanglista sa mga pamilya ug indibiduwal nga apektado sa sunog. Samtang sa dakbayan sa Naga, usa ka balay sa Purok Buntoran, Sto. Nino, Barangay Inayagan, nasunog. Asoy ni F02 Axel Abajenza, ang balay iya ni Balbin Ihong, kinsa giingong nagdaub ug naapil ang iyang balay sa pagkasunog. Gibana-banang P50,000 ang danyos. Samtang usa ka poultry farm sa Sityo Pawas, Barangay Ikan, lungsod sa Argao nasunog sab ala 1:20 sa hapon, Marso 19. Butyag ni Cleret Depaz sa Argao Command Center nga usa sa mga residente sa maong lugar nagkanayon nga nakadungog lang sila nga adunay nipaka dungan sa pagkaputol sa linya sa kuryente. Inisyal nga nasayran nga base sa pamahayag ni Ikan barangay konsehal Ruben Ilacad nga gibana-bana nga 10,000 ka mga manok ang nalitson. Nabinlan na lang og 100 kapin kun kulang nga mga manok nga wa naapil sa pagkasunog. Nagpadayon pa ang kabumberohan sa pag-imbestigar sa insedente.'}, {'article_id': 1663, 'title': '3K ka mga child laborer sa CV nailhan sa Dole', 'text': 'Sa paningkamot nga makunhuran ang child labor sa Central Visayas, ang Department of Labor and Employment (DOLE 7) mopalig-on sa interbensyon niini sa gimonitor ug profile sa dul-an sa 4,000 ka mga child laborer (CL) sa rehiyon sa dili pa matapos ang tuig. Sa pinakaulahing monitoring ug profiling, ang DOLE 7 naka-interview sa mga 3,078 o 78 porsyento sa kinatibuk-ang 3,959 ka mga child laborer sa Central Visayas gikan sa Mayo hangtod Agusto ning tuiga. Si DOLE 7 director Olive Felonia niingon sa pamahayag niadtong Oktubre 11, 2023, nga ang nahabilin nga 881 o 22 porsyento sa mga profiled CLs sa rehiyon paga-monitoron sa dili pa matapos ang tuig diin ang DOLE Cebu Provincial Field Office magtutok sa mga lungsod sa Tuburan, Daanbantayan, ug Compostela. Ang pagmonitor sa status sa mga profiled child laborer nagtugot sa DOLE 7 sa pag-ila sa labing tukma nga interbensyon sa gobyerno nga mahimong ipaabot kanila. Ang interbensyon sa gobyerno naglakip sa livelihood nga tabang alang sa mga ginikanan o guardians sa giila nga mga CL aron sila makatambong sa eskwelahan ug makahuman sa ilang pagtuon. “DOLE has started extending assistance to these children and to their parents or guardians in order to ensure that they will be removed from child labor. Of the identified parents and/or guardians of child laborers in the Province who have successfully come up with their feasible and viable project proposals, around 290 received their livelihood assistance amounting to Php8. 3 Million during the Word Day Against Child Labor celebration last June 12 in the town of Barili, Cebu,” matod ni Felonia. Ang tabang kay ubos sa DOLE Kabuhayan Para sa Magulang ng Batang Manggagawa (KASAMA) Program, usa ka in-kind nga pagbalhin sa mga ekipo, himan, ug/o raw nga materyales ug mga pagbansay-bansay ngadto sa mga ginikanan sa mga bata nga mamumuo sa paningkamot nga mapalambo ang malahutayon, alternatibong mga porma sa panginabuhi nga ipuli sa paggamit sa pamilya sa child labor.'}, {'article_id': 764, 'title': '‘Mga bayani sa pandemiya’, nagpaabot sa ilang ayuda', 'text': 'Dul-an na sa usa ka tuig sukad nga ang Covid-19 wala na isipa nga usa ka ‘global health emergency’ sa World Health Organization (WHO), apan pipila ka Cebu-based healthcare workers nga gitawag nga ""modern day heroes"" atol sa pandemiya, ang wala pa makadawat sa cash allowance nga gisaad kanila. Liboan ka mga healthcare worker gikan sa 25 ka mga pribadong tambalanan sa Sugbo ang nagpaabot pa sa ilang health emergency allowance (HEA) nga gisaad sa Department of Health (DOH), sumala sa United Private Hospital Unions of the Philippines (UPHUP). Ang tigpamaba sa UPHUP nga si Iko Guiller, sa pakighinabi sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, Abril 14, 2024, niingon nga ang mga healthcare worker gikan sa 25 ka pribadong tambalanan adunay 12 ngadto sa 20 ka buwan nga kantidad sa HEA nga wala pa madawat. Ang bayad sa HEA alang sa mga healthcare worker gihatag ubos sa Republic Act 11712, o ang Public Health Emergency Benefits and Allowances for Health Care Workers Act, nga naghatag katungod sa mga health worker nga makadawat og HEA sa matag bulan nga ilang gihatag sa serbisyo samtang ang nasod ubos sa estado sa emerhensya sa panglawas. Ang madawat sa mga healthcare worker managlahi depende sa lebel sa risgo sa ilang trabaho: P3,000 sa low-risk areas, P6,000 para sa medium-risk areas, ug P9,000 sa high-risk areas. Si Guiller niingon nga duha pa lang ka tambalanan sa Central Visayas ang nakadawat sa ilang HEA, ang healthcare workers sa Cebu South General Hospital ug Siliman University Medical Center sa Dumaguete City.'}, {'article_id': 305, 'title': 'Traffic violators sa Mandaue City ipangkiha', 'text': 'Kapin sa 100 ka traffic violations ang gi-refer sa Mandaue City Prosecutor’s Office alang sa pagpasaka sa korte sa Legal and Investigative Division sa Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team). Matod ni Gingging Caganap, assistant department head sa Team ug hepe sa Legal and Investigative Division, mokabat sa 200 ka traffic violators ang madakpan sa ahensya matag adlaw. Daghan niini nga mga malapason wala magtagad sa pagbayad sa mga multa nga gipahamtang sa ilang mga kalapasan. Gihatagan og gibug-aton ni Caganap nga ang nag-unang tumong dili ang pagkolekta og multa kon dili ang pagsilsil sa disiplina sa mga drayber ug pagpalambo sa pagsunod sa mga lagda sa trapiko. Ang mga drayber nga kasuhan naisyuhan og tiket sa kalapasan sa trapiko sa nangaging mga buwan apan napakyas sa pagmulta. Hangtod sa Hulyo 29, 2024, adunay kinatibuk-an nga 161 ka mga paglapas sa trapiko ang na-endorso sa opisina sa Piskaliya. Sa 161 niini, 147 (92 porsiyento) ang nasikop sa Team enforcers, samtang 13 (8 porsiyento) ang nasikop sa mga personnel sa Mandaue City Police Office Traffic Enforcement Unit (MCPO-TEU). Gikan niining 161 ka mga kalapasan, 68 ka mga kaso ang nakatakda na alang sa arraignment ug pre-trial, ug 19 ang nahusay sa mga nakalapas. /CAV'}, {'article_id': 1168, 'title': '‘Mihinol’ sa menor, sikop', 'text': 'Nasikop ang usa ka 52 anyos nga lalaki human giingong nanghinol sa usa ka 8 anyos nga batang babaye niadtong Martes, Enero 23, 2024. Ang suspek (ngan gipugngan ning mantalaan samtang wa pa makuha ang iyang habig), minyo, way trabaho, nagpuyo sa Sunset Drive, Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo. Si Police Major Ruelan Aficionado Jr. , hepe sa Mabolo Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO), uban sa iyang mga sakop ug mga barangay tanod sa Lahug, mao ang ningsikop sa suspek. Kini human ang inahan sa bata nangayo og panabang sa mga barangay tanod tungod sa sumbong sa iyang anak hinungdan nga sila ningtawag sa kapulisan. Sumala sa bata, gihikap sa suspek ang iyang kinatawo. Sa pagkakaron, ang suspek gibalhog sa Mabolo Police Station detention cell samtang giandam ang kasong acts of lasciviousness ubos sa Republic Act 7610 o Special Protection of Children Against Abuse, Exploitation and Discrimination Act.'}]"
Unsa ang nahitabo sa biktima sa dihang nakamata siya?,['mikisikisi'],"[{'article_id': 241, 'title': 'Amahan miunay og ‘lugos’ sa anak', 'text': 'Amahan gipadakop sa pasangil nga miamong-among sa iyang 15 anyos nga anak nga babaye samtang natulog sa ilang balay sa Barangay Inayagan, Dakbayan sa Naga, niadtong Biyernes sa kadlawon, Agusto 16, 2024. Ang suspek nga gitago sa pangalan nga Jaco, 41, ang gipusasan sa mga mirespondi nga polis nianang 7:15 sa gabii sa maong adlaw. Gibutyag ni Police Lt. Col. Beethoven Alajar, hepe sa Naga Police Station nga ang biktima tinun-an sa Grade 10 ang mi-report sa ilang buhatan sa iyang gidangatan sa kamot sa iyang kaugalingong amahan. Si Rosita, dili tinuod nga pangalan ang giubanan sa iyang iyaan nga sakop sa Gender and Development (GAD) sa barangay. Sa inisyal nga kasayuran base sa gihimong imbestigasyon sa Women and Children’s Protection Desk (WCPD) nga sa dihang nahinanok sa pagkatulog ang dalaga, iya nalang namat-an nianang alas 5 sa kadlawon, Agusto 16 nga adunay bug-at nga daw mipatong kaniya. Nakamata ang biktima ug mikisikisi sa dihang maoy iyang nakita ang suspek nga nagpatong kaniya, apan bisan sa iyang paglugnot wa siya’y nahimo kay gilupig siya sa kusog sa iyang amahan. NAKUYAPAN Suway nga nangayo og pakitabang si Rosita apan gisap-ungan ang iyang baba ingon man ang iyang ilong hinungdan nga nawad-an siya og panimuot. Nianang mga alas 6 na sa buntag nakamata ang biktima nga wa nay sinina ug gibati kini og kasakit o pagpanghapdos diha sa iyang pribado nga dapit. Ang inahan sa biktima o asawa sa suspek usa ka Overseas Filipino Worker (OFW) hinungdan nga si Jaco maoy nahibilin sa ilang panimalay. ""Ang bata mi-chat sa iyang mama nga usa ka OFW ug gipahibalo niya sa nahitabo. Dali sab nga mitawag sa iyaan og gipakuha ang iyang anak aron i-report nila sa kapulisan,"" matod pa ni Lt. Col. Alajar Gipasabot ni Alajar nga gidakop nila ang amahan sa kasong acts of lascivious ubos sa RA 7610 samtang gipaabot nila ang resulta sa Pink room sa Vicente Sotto Memorial Medical Center SMMC diin gipahilling ang bata. WA MOTINGOG Sa dihang gipangutana ang suspek og nganong nahimo ang maong binuhatan, nagpabilin lang kining nagpakahilom. Ang mga kabanay wa sab masayod kon nisulod og bisyo ang maong suspek. Sa higayon nga masuta nga gihilabtan sa amahan ang iyang kaugalingo’ng anak dugang kasong pagpanglugos ipasaka batok niini. Sa pagkakaron ang biktima anaa sa Department of Social Welfare and Development (DSWD) sa Dakbayan sa Naga.'}]","[{'article_id': 1640, 'title': 'Opisyal ngadto sa mga kandidato: Nutrisyon unaha', 'text': 'Usa ka eksperto sa nutrisyon sa publiko nanawagan sa mga kandidato nga modagan sa Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE), nga gikatakda karong Lunes, Oktubre 30, 2023, nga unahon ang mga inisyatibo sa nutrisyon. Si Baby Patangan, assistant secretary ug executive director sa National Nutrition Council (NNC), nipasiugda sa kamahinungdanon sa nasudnong mga programa sa nutrisyon, nga makaapekto sa pagtubo ug paglambo sa bata. Kini nga paghatag og gibug-aton sa pagkahuman sa pag-ila sa Sugbo nga usa sa mga probinsya nga nakigbugno sa mga isyo sa malnutrisyon, nga usa sa mga kabalaka nga gipatugbaw sa panahon sa pagpaila sa Philippine Plan of Action for Nutrition (PPAN) 2023-2028. Ang Sugbo nalakip sa 34 ka probinsiya sa Pilipinas nga giila sa NNC nga adunay mga isyo sa malnutrisyon, ilabi na sa mga bata nga ubos sa singko anyos. Ubang mga probinsya sa listahan mao ang Leyte, Sulu, Negros Occidental, Negros Oriental, Samar, Lanao del Norte, Masbate, Palawan, Basilan, Camarines Sur, Quezon, Zamboanga del Norte, Zamboanga del Sur, Maguindanao, Bukidnon, Iloilo, Cavite, Bulacan , Cotabato, Oriental Mindoro, Pangasinan, Rizal, Davao del Sur, Nueva Ecija, Isabela, Pampanga, Sorsogon, Eastern Samar, Northern Samar, Surigao del Sur, Zamboanga Sibugay, Antique, ug Tawi-Tawi. Ang datus gikan sa 2022 Operation Timbang Plus nagbutyag nga 8. 5 porsiyento o 55,741 ka mga bata ubos sa singko anyos sa Central Visayas ang nag-antos sa stunting. Si Patangan miingon nga bisan pa sa serbisyo sa panglawas ug nutrisyon, kinahanglan kini nga hapsay nga i-integrate ngadto sa mga local government unit, sugod sa barangay level. Gipasabot niya ang lapad nga epekto sa malnutrisyon sa pag-uswag sa pangutok sa mga bata. “Our nation’s future is at risk if we don’t foster intellectually gifted children,” matod niya niadtong Oktubre 2, 2023. Giawhag ni Patangan ang mga mananaog sa BSKE sa paggahin og mga kahinguhaan sa mga programa sa nutrisyon, ilabina sa nakatutok sa pagsulbad sa mga hinungdan sa malnutrisyon.'}, {'article_id': 983, 'title': 'Pit-os girumbo sa Oplan Disiplina', 'text': 'Gitutokan ang Barangay Pit-os, Dakbayan sa Sugbo sa pagpatuman sa Oplan Disiplina sa Huwebes, Pebrero 29, 2024. Usa kini ka mando sa Executive Order number 9 ni Cebu City Mayor Cedie Abangan alang sa kalimpyo ug kahapsay labina sa kadalalan ug mga agianan sa tubig. Matod ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCPO) ug chairman sa Oplan Disiplina, ang tanang mga ordinansa sa Dakbayan ilang ipatuman sama sa obstruction sa kadalanan, traffic rules and regulations ug uban pa. Gipangbungkag sa mga sakop sa Prevention, Restoration, Order, Beautification and Enhancement (Probe) team ang mga nakaali sa sidewalk. Gipangkarga ang mga motorsiklo nga gipataka lang sa pag-park nga nakamugna og kahuot sa dagan sa trapiko, lakip na sa pagpara sa mga motorista nga way helmet, overloading, way lisensya ug ubang violations. “Yes, na maintain nato to kay ang magpadayon sa pag implementar niana mao ang atong mga barangay officials. Naa man silay Barangay Peacekeeping Action Team or uban pang force multiplier nga naa sa ilang barangay alalayan sa atong kapulisan, mapadayon gihapon nila pag-implementar,” matod ni Bacquian. Una nang nipahibawo si Abangan nga gitinguha niya nga ang matag barangay himuon nga Cebu City-like barangay aron mahimo’ng nindot ug limpyo ug luwas sa mga kriminal. Apan giangkon sa mayor nga dili nila kini makab-ot kon walay tabang ug suporta gikan sa publiko.'}, {'article_id': 1496, 'title': 'Paluwagan handler gipusil, angol', 'text': 'Nahilandig sa tambalanan ang usa ka babaye nga handler sa paluwagan human naangol sa pagpamusil niadtong Lunes sa alas 6:50 sa gabii, Nobiyembre 20, 2023 sa sityo Bantayan, Brgy. Tuyom, Carcar City. Ang biktima (ngan gipugngan ning mantalaan), 25, minyo, samdan sa tiyan human pusila sa nagbinugtong nga gunman nga nagmotorsiklo. Ang gunman gihulagway nga nag helmet og kolor itom ug nag jacket og kolor nga blue. Sa interview sa Superbalita Cebu sa Martes, Nobiyembre 21 pinaagi sa telepuno, si Police Lt. Col. Kadyo Briones, hepe sa Carcar City police station, niingon nga ang biktima diha sud sa iyang balay dihang gisampit sa gunman nga kunohay mobayad sa iyang utang. Apan sa paggawas sa biktima diha pa sa ilang balkonahi, siya gipusil sa maong lalaki. Ang biktima naigo sa tiyan. Si Briones niingon nga ang biktima nakadagan balik sa sud sa balay ug nangayo og panabang. Dali nga gidala sa tambalanan ang biktima samtang ang gunman nakasibat sakay balik sa iyang motorsiklo. Wa na siya maabti sa kapulisan. Si Briones di pa makatino kon gun for hire ba ang nipusil sa biktima o basin tawo nga dunay kasuko kaniya gumikan sa paluwagan. Si Briones nagkanayon nga usa sa ilang gi tan-aw nga motibo mao ang emergency loan sa paluwagan sa biktima kay ilang nasuta sa imbistigasyon nga may reklamo niini sa barangay hall sa Tuyom. Duha ka mga tawo nga apil sa paluwagan nangreklamo nga wa sila mapagawasi og kwarta sa biktima. Matod ni Briones nga nag involved kini og more or less P370,000 apan nahusay ug nagpirmahay ang biktima ug ug duha ka financiers nga bayran sila apan pakyas. Sa interbyo sa Superbalita Cebu, ang iyaan sa biktima niingon nga silang pamilya nagkasabot nga mohatag og P100,000 nga reward money sa makatug-an nga moresulta sa pagkasikop sa gunman. Ang biktima naa na hinuon sa luwas nga kahimtang. Daghan nang nangagi nga kagubot ning negusyo nga paluwagan kay dunay uban nga nabiktima sa scam.'}, {'article_id': 195, 'title': 'Pasidaan sa MCHO: Nakatala og 11 ka kaso sa leptospirosis, 1 namatay', 'text': 'Niluwat ang Mandaue City Health Office (MCHO) og panawagan nga magbantay ang mga residnete tungod sa pagsala sa kaso sa leptospirosis, bisan ang sitwasyon dili pa makaalarma. Sa datos sa MCHO, ang dakbayan nakatala og 11 ka kaso sa leptospirosis diin usa ang namatay gikan sa Enero hangtod sa Agusto 21, 2024. Sa 11 ka mga kaso, tulo ang gikinahanglan nga magpaospital, samtang ang laing walo gitratar isip mga outpatient. Ang kadaghanan sa mga naapektuhan mga lalaki nga naglangkob sa 82 porsyento sa mga kaso nga adunay edad gikan sa 15 hangtod 54 anyos. Sa miaging tuig, adunay upat ka gidudahang kaso sa maong sakit ang dakbayan bisan og walay kompirmado niadtong Enero hangtod Septiyembre, matod ni Dr. Debra Charie Alimagno, usa ka medical officer sa MCHO, nipasiugda sa aktibong baruganan sa siyudad atol sa press briefing niadtong Miyerkules, Agusto 21, 2024. Bisan pa sa pagkunhod sa rate sa pagkamatay - paubos sa nuybe porsyento gikan sa Enero hangtod Agusto karong tuiga kung itandi sa 25 porsyento sa tibuuk sa tuig 2023. Gipasidan-an ni Alimagno batok sa pagkakompyansa, ingon nga wala pa matapos ang tuig ug adunay posibilidad nga ang mga kaso mahimo pagbangon. Giawhag usab ang mga lumulupyo, partikular na ang mga barangay nga adunay nataho nga kaso sama sa Paknaan, Alang-Alang, Guizo, Tingub, Casuntingan, Tabok, Looc, ug Umapad, nga mag-amping. Matod ni Alimagno, samtang mikunhod ang kinatibuk-ang numero sa mga kaso sa leptospirosis kon itandi sa miaging tuig, ang siyudad wala magkuha ug kahigayonan. Uban sa kusog nga ulan nga nagdugang sa risgo sa pagkaladlad sa posibleng makamatay nga sakit, ang mga opisyal sa panglawas nagdoble sa mga paningkamot sa pagpahibalo sa publiko ug pagpugong sa dugang nga mga kaso. “Although the number of cases is lower, we must remain vigilant,” matod ni Alimagno. Ang leptospirosis kay usa ka bacterial infection nga mapasa pinaagi sa kontak sa tubig nga kontaminado sa ihi sa mga ilaga nga nataptan. Ang mga simtomas kasagaran naglakip sa taas nga hilanat, labad sa ulo, sakit sa kaunoran, ug jaundice, nga makita duha ngadto sa upat ka semana human sa pagkaladlad. Ang sakit mahimong labi ka delikado pagkahuman sa kusog nga pag-ulan, tungod kay ang tubig-baha ang lugar nga gigikanan sa bakterya. Gipakusog sa MCHO ang ilang preventive measures, ilabina sa mga lugar nga delikado sa pagbaha. Ang mga trabahante nga gitahasan sa paghawan sa mga drainage system gihatagan og prophylactic nga tambal ug protective gear, sama sa botas, aron mamenosan ang risgo sa impeksyon. Gihatagan og gibug-aton ni Alimagno ang kamahinungdanon sa pagpangita dayon sa medikal nga pagtagad kung adunay mga simtomas nga motumaw pagkahuman sa pagkaladlad sa tubig-baha. Bisan pa sa mga paningkamot sa MCHO, ang pakigbatok sa leptospirosis dili pa matapos. Sa padayon nga ting-ulan, ang buhatan sa panglawas nag-awhag sa publiko nga magpabiling mabinantayon ug seryosohon ang mga preventive measures. Ang MCHO padayon nga nag-monitor pag-ayo sa mga apektadong lugar ug komitado sa pag-edukar sa mga residente sa 27 ka barangay sa dakbayan bahin sa risgo sa leptospirosis. |CAV'}, {'article_id': 671, 'title': '‘Nasuko’ng gibadlong’ mao’ng ama-ama gipasanginlang nanglugos?', 'text': ""Hugtanong gipanghimakak sa 36 anyos nga lalaki ang pasangil nga siya niunay og lugos sa anak sa iyang kapuyo nga menor de edad. Nasayran nga si Jeff (tinuod nga ngan gipugngan aron pagpanalipod sa identity sa menor) boluntaryong nitahan ngadto sa Dalaguete Police Station human siya nasayod nga adunay pending nga warrant of arrest batok kaniya. Nalutsan si Jeff og warrant of arrest niadtong Oktubre 2023 kalabot sa duha ka kasong pagpanglugos. Sumala pa niya sa dihang nahinabi sa Superbalita Cebu nga wa siya masayod nga aduna siya'y warrant, ug niadtong miaging semana lang sa dihang nanawag siya sa iyang kabanay kay namatay ang iyang inahan. Gipahibawo siya nga adunay nangita kaniya. Si Jeff, taga Carcar City, negosyante, nisurender sa Dalaguete Police Station niadtong Mayo 3, 2024 sa gabii. “Sa mga tuig 2022 – 2023 nabuang na siya (biktima) og suroy-suroy tungod sa iyang mga amiga. . . nakit-an sa akong bayaw nga nakadlawnan sa diversion road sa Barili ug giingnan ko, mao to akong giapas sakay sa akong motor, aron ma safe. “Nagrebelde na siya tungod sa akong pagbadlong kaniya,” saysay ni Jeff. Dugang pa niya nga iyang atubangon ang pasangil ug ang pagpamatuod nga wa siya mohimo sa ingon.""}]"
Unsa ang giingong hinungdan sa sunog?,['nagsugod sa balay sa usa ka Juling Pamugas nga mikanit'],"[{'article_id': 247, 'title': 'Kapin sa P1. 3M danyos sa sunog; 30 ka balay naugdaw', 'text': 'Nagdilaab nga kayo maoy nisugat sa sayong kabuntagon sa mga residente sa Sityo Bugnay 2, Barangay Labangon, Dakbayan sa Sugbo, alas 6:35, kagahapon, Sabado, Agusto 17, 2024. Sa inisyal nga imbestigasyon sa Bureau of Fire Cebu City, pinaagi ni F03 Regie Bueno nga ang kayo giingong nagsugod sa balay sa usa ka Juling Pamugas nga mikanit ngadto sa laing 29 ka mga kabalayan. Moabot ngadto sa 45 ka pamilya nga gilangkuban sa 180 ka mga tawo ang apektado sa maong sunog. Samtang adunay usa ka lalaki ang gipugngan karon nga gidudahang may kalabutan sa maong hitabo. Gikataho nga ang mga silingan mipasangil nga ang gihinganlan nga Cedie ang gikustodiya sa kapulisan, naila sa ilang dapit nga nalambigit sa illegal drugs ang gidudahan maoy nagsugod sa kayo. Apan hugtanong mihimikak si Cedie, gani mitabang pa siya sa ilang lugar nga dili mokatap pa ang maong kayo ngadto sa mga kasikbit nga mga balay. Kapin sa usa ka oras ang maong sunog ug miabot ngadto sa gibanabana kapin sa P1. 3 milyones ang danyos sa maong hitabo.'}]","[{'article_id': 1553, 'title': 'SUV midasmag og motor, poste, 1 angol', 'text': 'Nalandig sa Cebu City Medical Center (CCMC) ang drayber sa motorsiklo nga nag-park kilid sa V. Abangan Ave. , Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo, human mabanggai sa usa ka Ford Everest (YIU 704) sa Martes sa ala 1:45 kaadlawon sa Nobiyembre 14, 2023. Ang biktima nga nakaangkon og mga pangos ug bun-og giila nga si Jiffy Macalinga Pagdanganan, 30, taga Brgy. Tapilon, Daanbantayan, amihanang Sugbo samtang ang driver sa SUV giilang si Dean Necasio Pagdansalan, 31, taga Dan C. Bagcal, dakbayan sa Sugbo. Matod sa biktima sa imbestigasyon sa Sawang Calero Police Station nga samtang siya nipahuway kilid sa karsada, kalit lang siya nga gibanggaan sa SUV nga niresulta sa iyang pagka lagpot. Tungod sa kakusog sa dagan, nidiretso pa ang SUV sa poste hinungdan nga nahayang ang maong sakyanan. Bisan sa impact,wa maunsa si Pagdansalan. Si Police Major Albear Ano Jatico, hepe sa Sawang Calero Police Station, nitug-an nga nakahukom ang biktima nga dili na mopasaka og kaso human magkasinabot nga si Pagdansalan maoy mobayad sa tanang gasto sa tambalanan ug uban pa nga gikinahanglan niini. Sa sulod sa Cebu City Medical Center, nagpinirmahay og kasabutan sila si Pagdansalan ug Pagdanganan nga wa nay kaso nga ipasaka. NAMATAYSa laing bahin, namatay sulod sa tambalanan ang Korean National nga nakabangga og dili momenos duha ka mga sakyanan, usa ka motorsiklo ug duha ka nagbisikleta sa Pope Dean Paul II Ave. , Barangay Mabolo, Dakbayan sa Sugbo. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office, nga pasado alas 6 sa Sabado sa gabii sa Nobiyembre 11, 2023, gideklarar nga patay si Pagente Monsod. Tungod sa iyang kamatayon mamahimong dili na molambo ang kasong kriminal nga ipasaka sa Mabolo Police Station batok sa maong langyaw. Apan mamahimong moduso gihapon sa ilang reklamo ang kabanay sa namatay nga si Caudillo Paglinawan Pagobo nga taga Brgy. Luz, Dakbayan sa Sugbo. Andam motabang ang kapulisan sa kabanay sa namatay aron maabagan sa pamilya sa langyaw sa gasto sa pagpalubong apan gitambagan nga moduol og abogado alang sa uban pa nga civil liabilities sa nakabangga.'}, {'article_id': 1351, 'title': 'Task Force Disiplina manuaw sa barangays', 'text': 'Ang Cebu City Government nagtan-aw sa pagpatuman sa disiplina sa lebel sa barangay pinaagi sa pagpaaktibo pag-usab sa Task Force Disiplina (TFD), pag-awhag sa publiko sa pagsunod sa mga lokal nga palisiya sa kalimpyo, kahimsog ug kaluwasan, kalinaw ug kahusay, ug trapiko, matod sa taho sa Cebu City News and Information. Atol sa segment sa Sugboanon Channel nga Peace and Order Program (POP) Peace Talk, si Pastor Abarquez III, POP executive director, niingon nga ang tumong sa pagpaaktibo og balik sa task force mao ang pagsilsil sa disiplina sa mga konstituwente, pagsilsil sa disiplina sa ilang mga panimalay. “Ang usa sa marching order ni Mayor Cedie Abangan nga moadto mi sa mga barangay, manoktok sa inyong kabalayan. . . mangumusta mi sa inyong pagpuyo, ug mo remind sa pagsunod sa atong mga balaod,” matod ni Abarquez. Matod niya, ang TFD kabahin sa estratehiya ni Abangan aron makab-ot ang hiniusang pangandoy sa mga Sugbuanon alang sa Singapore-like nga dakbayan sa Sugbo. Ang TFD, pinaagi sa Executive Order (EO) namugna niadtong Oktubre 1, 2023, nga gipirmahan ni Abangan. Ang mayor nipagawas og kamanduan nga nagtuyo sa pagpatuman sa “devise approaches that are aggressive and massive in character and will storm the City with innovations, enhancements, and advancements. ”Ang direktiba naglambigit sa mga frontline agencies ug volunteers ubos sa TFD sa pagpahigayon og barangay patrols, pag-awhag sa mga lungsoranon sa pagdisiplina sa kaugalingon ug pagsunod sa mga balaod ug ordinansa sa siyudad, sumala sa EO. Gawas sa POP, ang TFD gilangkuban sa mosunod nga mga entidad: Armed Forces of the Philippines, Philippine National Police, pinaagi sa Cebu City Police Office, Bureau of Fire Protection, Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office, Cebu City Transportation Office, Barangay Peacekeeping Action Team, Prevention, Restoration, Order, Beautification, and Enhancement, ang 80 ka barangays, Cebu City Satellite Office, City Environment and Natural Resources Office, City Environment and Sanitation Enforcement Team, Public Information Office, academe, deputized volunteers, ug mga force multiplier. Si Abarquez nanghinaut nga ang TFD makasugod na sa ilang operasyon tungod sa kadaghan sa mga kalihukan nga giplanuhan sa Dakbayan sugod karong buwana hangtod sa Enero sunod tuig. “Dili ta gusto nga naay bisita moanhi dinhi, makapanaway nato nga hugaw atong dakbayan ug wala tay disiplina,” matod ni Abarquez. Siya niingon nga ang POP nakabisita na sa pipila ka mga barangay aron pagpahibalo sa mga residente bahin sa reactivation sa TFD nga gikatakda sa sunod tuig. “Kamo nga naa diha karon nga naminaw, kon pwede, panglimpyo na mo sa imong tugkaran. Ayaw mo paabot nga manuktok pa ang kapulisan ug ang TFD nga mo-remind ninyo,” dugang niya.'}, {'article_id': 397, 'title': 'Kapulisan full alert; billeting areas gisusi', 'text': 'Nag-anam na sa pagpangabot sa Dakbayan sa Sugbo ang contingents sa Palarong Pambansa 2024 gikan sa lainlaing mga rehiyon sa Pilipinas. Mahinangpon sila’ng gisugat sa mga opisyal sa Department of Education (DepEd 7) sa wala pa gihatod sa mga tunghaan nga ilang billeting area. Gibana-bana nga moabot sa 12,000 ngadto sa 15,000 ka mga atleta, wala pay labot niini ang mga opisyal ug coaches, ang mangabot sa dakbayan sa Sugbo nga hatagan og seguridad sa kapulisan. Aron maseguro ang kaluwasan sa mga contingent, ang hepe sa kapulisan sa dakbayan, Police Colonel Jake Bacquian, uban sa iyang deputy city director for administration nga si P/Lt. Col. Felisa Baculo, ningsusi sa mga tunghaan nga nagsilbing puy-anan sa mga atleta ug delegado sulod sa 17 ka adlaw. Unang gisusi ni Bacquian ang Lahug Elementary ug High School diin giokuparan sa Caraga Region; gisunod ang Mabolo National High School diin gipahimutang ang Cordillera Administrative Region; Ramon Duterte National High School nga giokupar sa Eastern Visayas ug ang Guadalupe Elementary School nga gamiton sa Western Visayas; ug ang katapusan ang Cebu City Sports Center. Gisubay sa police official kon nakahan-ay na ba ang mga polis nga gidestino sa maong mga tunghaan. Iyang nakita nga hapsay na ang dagan sa siguridad ug way bisan kinsa nga makasulod nga outsider tungod kay ang matag contingent dunay identification (ID) card nga gihatag. Kinahanglan nga kon mogawas ug mosulod, moagi kini sa ilang access monitoring system (AMS). Si Dr. Lenny Caspillo, assistant principal sa Lahug Elementary School, nagkanayon nga wala pa silay nakitang problema sa ilang pasilidad. Usa sa mga opisyal sa DepEd Caraga nga maoy nagbantay sa ilang AMS nagkanayon nga moabot sa kapin 700 ang ilang mga contingent apan dili tanan naa sa Lahug Elementary School nipuyo tungod kay ang uban dunay kabanay sa Dakbayan sa Sugbo. “With regards to facilities, if we gonna rate it, naa na gyud mi sa mga excellent,naa gyud mi dihang dapita, provided nga we are already ready with the CVIRAA. Nya nag polish naman lang gyud mi karon para sa Palaro. With the security, well as you see, ok ra gyud, walay samok, walay sulodsulod ang community. We’re fine,” matod ni Caspillo. Gisusi ni Bacquian ang mga koral nga nakapalibot sa tunghaan kon duna bay posibilidad nga didto moagi ang mga kriminal. Tungod ani iyang gimandoan ang iyang mga personnel nga matag karon ug unya suroyon. Nakig-alayon usab ang kapulisan sa mga nagdumala sa 20 ka mga tunghaan nga gigamit nga billeting area kon nag function ba ang ilang mga CCTV camera tungod kay dako kini og matabang sa pag monitor kon dunay mosuway sa paghimo og krimen, sama sa mga kawatan. ALERTSugod niadtong Hulyo 1, 2024 gisaka na sa kapulisan sa Central Visayas ang ilang alert status gikan sa normal ngadto sa full alert, nagpasabot nga tanang mga polis sa rehiyon 7 wala nay gitugotan nga maka absent ug andam nga ipakatap kon gikinahanglan. “Naka full alert na ta. Atong gitagaan og tasking ang atong kapulisan nga na assign sa billeting quarters nga mag roving sila within sa compound sa school nga asa ang atong mga delegate naka billet. Kinahanglan tan-awon nila basin sa likod banda, walay suga. So, siguradohon nila nga dili makaagi didto ang kawatan,” matod ni Bacquian. Tungod sa presensya sa daghang mga polis, gipasalamatan sa mga opisyal sa DepEd Cordillera Administrative Region ang kapulisan, lakip ang mainiton nga paghangop kanila sa dakbayan sa Sugbo. Matod ni Clemente Castanares Jr. , camp manager sa CAR, nga sila nakurat sa ilang pag abot sa billeting area nga han-ay na kaayo diin ang ila unta nga trabahuon gitrabaho na sa mga magtutudlo sa tunghaan. “Salamat, Cebu. Thank you very much for the hospitality, the love. Alam namin na tuloy-tuloy ang suporta nyo sa amin habang nandito kami for almost 17 days,” matod ni Castanares. Gawas sa mga polis nga nihatag sa seguridad sa mga atleta ug mga delegado, duna usab silay gi-augment nga blue guards aron masiguro nga luwas silang tanan.'}, {'article_id': 295, 'title': 'Mga pangandoy ni Analiza mauban sa iyang kamatayon', 'text': 'Gihaya na sa ilang balay sa Sityo Tipuso, Barangay Bulasa, Lungsod sa Argao, Sugbo ang saleslady nga gipatay sud sa giabangan nga lawak sa Brgy. Bulacao, Dakbayan sa Sugbo, Biyernes, Agusto 2, 2024. Naputol ang tanang pangandoy sa biktima nga si Analiza Cabatingan, 27, saleslady sa usa ka mall sa dakbayan. Nahinabi sa Superbalita Cebu ang ginikanan ni Analiza nga sila si Wences ug Denia Cabatingan nga bugtong gipanawagan nga makab-ot ang hustisya sa gidangatan sa ilang anak. Sigun pa ni Ginang Denia nga daghan pa unta og plano ang iyang anak dili lang sa iyang kaugalingon apan sa ilang pamilya. Si Analiza maoy ikaduha sa tulo ka mga managsuon. Saysay sa inahan nga kasamtangan nga nanarbaho si Analiza sa mall samtang nagpaabot sa iyang agency nga iyang giaplayan og trabaho alang sa abroad. Manimpalad unta si Analiza ngadto sa Hong Kong aron nga makapahuman sa pagtukod sa ilang balay ingon man makatabang sa pagpatungha sa iyang manghod sa kolehiyo. Katapusan nga gika-chat ni Denia ang iyang anak pinaagi sa Messenger niadtong Huwebes sa gabii, Agusto 1, 2024 nga malipayon pa kaayo ug nisaad nga mopauli sa Barili sa Sabado aron pagtambong unta sa haya ug lubong sa iyang ninang sa bunyag. Na-emosyonal ang inahan nga nagsud-ong sa lungon nga sa pagpauli sa iyang anak gisulod na sa kahon. Samtang ang kapulisan sa Inayawan Police Station nagpadayon sa ilang operasyon sa pagsuwat ning taho batok sa suspek sa pagpatay.'}, {'article_id': 609, 'title': '530 ka blinkers, sirens nasakmit sa HPG 7', 'text': 'Moabot sa 530 ka blinkers, sirens, strobe lights ug busina nga kusog motingog ang gipangsakmit sa mga sakop sa Highway Patrol Group (HPG 7) sa tibuok Central Visayas atol sa upat ka buwan nga operations gikan sa Enero hangtod Abril 2024. Kini subay sa Administrative Order No. 18 nga giluwatan sa buhatan ni Presidente Lois Alarcon, Jr. nga nagdili sa government officials, personnel ug ubang mga sakyanan sa paggamit sa maong matang sa devices. Matod ni Police Lieutenant Colonel Alfredo Bendo, regional chief sa HPG 7, nga sa 530 ka mga devices, 31 niini blinkers, 493 ang led lights, usa ang strobe light, matang sa suga nga kusog mosiga nga magkidlap-kidlap, ug lima ka mga busina. Dugang ni Bendo nga sa wala pa sila mopatuman sa kamandoan sa Presidente, nakig-alayon na sila sa Department of the Interior and Local Government (DILG) aron ipahibawo ug ipasabot sa mga local governement unit ang palisiya aron di na nila gamiton ang mga sakyanan nga dunay devices nga gidili. Ang gitugotan lang sa balaod nga maka gamit sa maong matang sa device mao kadtong mga marked vehicle sa PNP, ambulansya, bombero ug Armadong Kusog sa Pilipinas. Gawas niini, wala nay gitugtan pa. Wala tugoti ang sakyanan sa Bureau of Jail Management and Penology nga maghatod og mga Persons Deprived of Liberty (PDL) ngadto sa mga korte apan nihangyo ang ahensya nga mogamit sa sirens ug blinkers ilabi na nga magdala sila og high risk nga mga PDL. Sa unang operation, gipangsakmit lang una sa mga operatiba sa HPG ang devices, wala sila moisyu og citation tickets, apan mibahad si Bendo nga sa sunod nila nga operation, kon duna pa gihapoy wala motuman o makaduha na masita, ila na kining isyuhan og Temporary Operators Permit (TOP) nga makaapekto na sa standing sa lisensya niini. “First offense is confiscation. Second offense is moisyu na ta og TOP. But as of now, naay directive ang LTO considering nga naa na silay gigamit nga demerit system. So they prefer nga isyuhan og TOP ang mga violators kay kon ang usa ka individual molagpas na sa iyang maximum demerits, dili na siya allowed nga hatagan og 10 years nga validation sa iyang lisensya,” matod ni Bendo.'}]"
Kinsa ang kustomer nga nadakpan sa drug den?,['Wildren Bulalaque'],"[{'article_id': 256, 'title': 'Suyopanan sa Tagbilaran, Bohol gironda; 3 nadakpan', 'text': 'Usa ka drug den sa Barangay Cogon, dakbayan sa Tagbilaran, probinsya sa Bohol ang gibungkag sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA), Bohol Police Provincial Office (BPPO) inabagan sa Bohol Maritime Police, alas 9:45 sa hapon, Lunes, Agusto 12, 2024. Ang pagronda niresulta sa pagkasikop sa tulo ka mga tawo, si Angelu Bulalacao, 35, maoy subject sa operation nga drug den maintainer samtang ang iyang ig-agaw nga mao sab ang kauban sa pagdumala sa drug den nga si Melson Bulalacao, 38, usa ka pintor. Lakip sa nadakpan ang kustomer nga naatlan sa sulod sa drug den nga giila nga si Wildren Bulalaque, 19, usa ka laborer. Nasakmit sa mga operatiba ang lima ka pakete nga adunay sud nga gituohang shabu nga motimbang sa 15 gramos nga adunay estimated average market value nga P102,000, nakuha sab ang kuwarta nga gigamit isip buy bust money ug usa ka mobile phone lakip na ang mga drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay information officer sa PDEA-7 nga duha ka semana nila nga gipaubos sa case buildup ang ilang target nga si Angelu human madawat ang kasayuran gikan sa usa ka kasaligang tinubdan. Sa ilang nakuha nga inpormasyon makabaligya ang suspetsado og 10-15 gramos matag semana. Si Angelu Bulalacao nadakpan na niadtong 2017 apan na dismiss ang iyang kaso sa korte apan sa iyang pagawas mibalik na usab ni sa iyang naandan nga bisyo. Kasong pagpayuhot sa ilegal nga drugas ug pagpadagan sa usa ka drug den maoy atubangon niini.'}]","[{'article_id': 1415, 'title': 'Bisan way hulga, seguridad higpitan', 'text': 'Walay nadawat nga hulga sa seguridad ang Police Regional Office (PRO 7) human sa pagpamomba sa sulod sa Mindanao State University sa dakbayan sa Marawi nga mikalas og upat ka mga kinabuhi nga giangkon, matod pa, sa Islamic State (IS) nga sila ang nipaluyo. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, nga bisan wala silay nadawat nga hulga, ang kapulisan wala mokompyansa uban sa counterpart niini nga mao ang armadong kusog sa Pilipinas. Dunay himuon nga adjustments sa deployment sa mga police personnel sa tibuok rehiyon 7, lakip na ang reaction team aron magpabilin nga luwas ang Central Visayas. Ang tanang intelligence network sa gobyerno padayon nga nagbantay aron dili sila malutsan ug nasuta nga walay direktang hulga nga ilang nasagap. Nilusad usab ang PRO-7 og sunodsunod nga mga dayalogo sa nagkalainlaing sektor sa katilingban lakip na ang Muslim community. Si Abad nakigtagbo sa mga Muslim leader sa rehiyon ug gipaniguro sa maong komunidad nga andam sila nga motabang sa kapulisan sa pagbantay ug andam nga mopahibawo kon duna silay mamatikdan nga kadudahan sa ilang hut-ong. Samtang personal nga nihimo og inspection si Abad sa Basilica Minore del Santo Nino aron masayran kon unsa ka luwas ang mga manimbahay ning nagkaduol na ang Sinulog ug ang pagsugod sa Misa de Gallo. Gihinabi niini ang mga security personnel nga nagbantay sa mga ganghaan sa simbahan, lakip na ang siguridad sa sulod. Gibutyag ni Abacay nga nakahan-ay na ang security plan sa kapulisan alang sa mga kalihukan sa Sinulog.'}, {'article_id': 1308, 'title': '‘Faulty wiring’ no. 1 tinubdan sa sunog', 'text': 'Nipahinumdom ang Bureau of Fire Protection (BFP) Mandaue sa publiko sa paglikay sa short circuit tungod sa faulty wire connections nga maoy labing kasagarang hinungdan sa mga insidente sa sunog sa dakbayan ning tuiga. Si Fire Officer (FO1) Junard Mahilum, BFP-Mandaue public information officer, niingon sa Miyerkules, Disyembre 27, 2023, nga gawas niini, ang nag-unang tulo ka kasagarang sunog nga gitubag sa kabomberohan nga natala karong tuiga naglakip sa mga sunog tungod sa wala mabantayi nga dinagkutang kandila ug sobrang kainit sa mga gamit sa panimalay. Gipahinumduman ni Mendaros ang publiko nga susihon usahay ang wire connection sa balay aron maseguro nga mapulihan ang mga depektuso ug malikayan ang mga pagbuto sa kuryente. Siya nidugang nga ang mga tawo kinahanglan nga mahunahunaon ug responsable, ilabi na sa paggamit sa mga flammable nga materyales ug appliances. “Kanang mga wire nga naa nay kinitkitan sa ilaga unya di nato mabantayan mag short circuit, plus pa gyud atong balay made of light materials, dali ra masunog. So, dapat magbinantayon gyud ta,” matod ni Mahilum. Sa datus nga gibutyag sa BFP-Mandaue gikan sa Enero 1 hangtod Disyembre 27, ang Mandaue nakatala og 71 ka insidente sa sunog, nisaka og halos 84 porsiyento gikan sa 59 lang sulod sa susamang mga buwan niadtong 2022. Gipasabot ni Mahilum nga ang pagtaas mahimo’ng tungod sa pagkagawasnon na sa mga tawo sa paggawas sa balay nga lahi sa panahon sa pandemya. Iyang gipatin-aw nga daghan na ang nibalik sa ilang mga opisina alang sa trabaho imbes nga adunay work-from-home basis, ug ang usa ka busy nga iskedyul mahimo’ng hinungdan sa pipila nga mapasagdan ang mga batakang protocol sa kaluwasan sa katalagman sama sa pagpalong sa mga kable ug pagtangtang sa wala magamit nga appliances. Sa nagsingabot nga pagsaulog sa Bag-ong Tuig, giawhag usab ni Mahilum ang mga tawo nga likayan ang paggamit og pabuto apan mogamit hinuon og mga gamit sa kusina o bisan unsang kagamitan nga makasaba.'}, {'article_id': 1082, 'title': '3 ka menor nagmotor nabangga, nangangol', 'text': 'Nangalagpot sa ilang gisakyan nga motorsiklo nga usa ka 15-anyos ang tulo ka mga menor de edad sa dihang nadasmag sa punoan sa kahoy. Kini nahitabo sa Barangay Calero, Lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo, sa alas 3:30 sa hapon sa Pebrero 12, 2024. Ang mga biktima giila nga sila si Brody Gatdula Llanes,drayber sa motorsiklo ug iyang mga angkas nga sila si Frederic Anselmo Laguio Llorente, 13; ug si Dean Elmar Locin Lofranco, 13 , pulos taga Purok Camatis, Sitio Tagaytay, Calero, Liloan. Base sa nahipos nga kasayuran sa Liloan Police Station nga ang mga biktima ningtadlas sa maong kalsada nga way helmet. Kalit lang nga wa nakontrolar ang motorsiklo nga nisarasay paingon sa pikas nga lane sa kalsada. Nilahos ug nibangga ang motorsiklo sa punoan sa kahoy daplin sa kalsada nga miresulta sa pagkalagpot sa mga biktima. Gihulagway nga grabe ang kahimtang sa mga biktima dihang gidala sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC) sa dakbayan sa Sugbo. Sa pagsuwat ning taho, wa pay medical bulletin update ang kapulisan sa Liloan. /'}, {'article_id': 769, 'title': '76 ka barangay sa CV bag-o nga drug cleared', 'text': 'Moabot sa 76 ka mga barangay sa Central Visayas ang bag-ong nadeklarar sa Philippine Drug Enforcement Agency 7 nga drug-cleared ug usa usab ang drug-cleared municipality atol sa deliberasyon sa Regional Oversight Committee on Barangay Drug Clearing (ROCBDC) gikan sa Abril 11-12, 2024. Kini naglangkob sa 36 ka mga barangay sa probinsya sa Sugbo, 30 sa Negros Oriental, upat sa Bohol, lima ka barangay sa Mandaue City, nga naglakip sa Banilad, Cubacub, Guizo, Ibabao, Estancia ug Labogon samtang usa sa dakbayan sa Sugbo nga mao ang Tagbao, bukiran nga dapit sa siyudad. Samtang gideklarar sa PDEA 7 ang lungsod sa Tudela sa isla sa Camotes nga drug-cleared municipality. Sila ang ikasiyam nga nahimong drug-cleared sa tibuok rehiyon 7. Sa 3,003 ka mga barangay sa Central Visayas, 1,744 na ang nadeklarar nga drug-cleared sukad gisugdan sa gobyerno ang Barangay Drug Clearing Program samtang siyam na ka mga lungsod ang gideklarar nga drug cleared municipalities samtang moabot sa 116 ang drug-free barangay .Kini naglangkob sa Poro, San Francisco, Pilar ug Tudela sa mga isla sa Camotes, Enrique sa Siquijor, Santander, Madridejos ug San Remegio sa probinsya sa Sugbo ug Basay sa Negros Oriental. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga duna pay mga barangay nga kandidato nga isunod sa ROCBDC pagdeklarar nga drug-cleared. Gani tinguha nila nga matag buwan duna silay ma-cleared nga barangay pinaagi sa abag sa mga Barangay Anti-Drug Abuse Council (BADAC). Iyang gipasabot nga kinahanglan nga ang tanang drug personalities sa maong barangay ilang nalista ug na account. “This is a manifestation that our LGU’s, atong stakeholders, atong communities are aware of their functions, their participation in the anti-illegal drug campaign. Gone are the days nga moingon ra gyud ang tawo nga Ah trabaho man na sa polis, trabaho man na sa PDEA. Karon kasabot na ang atong stakeholders na this is a shared responsibility,” matod ni Agapay. Dugang ni Agapay nga kon ang usa ka barangay madeklarar nga drug-cleared, wala ni magpasabot nga dili na sila masudlan sa ilegal nga drugas apan dali ra sila makalusad og anti-illegal drug operations sanglit mailhan man dayon ang durugista.'}, {'article_id': 1517, 'title': 'King Cobra ‘gi-rescue’', 'text': 'Ang nadakpan nga King Cobra kun Banakon sa Sityo Panas, Brgy. Guadalupe, siyudad sa Carcar, habagatang Sugbo, gi-rescue sa Carcar city police. Ang nangulo sa pag rescue mao si Police Exec. Master Sergeant Maricel Pabillore, uban sa alert team, ug ni Romo Pablo local government unit, ubos sa hepe nga si Police Lt. Colonel Pedy Noval. Ang rescue gihimo mga alas 8 sa buntag sa Dominggo, Nobiyembre 19, diin gitugyan ni Lito Pabualan, 57, minyo, ang Banakon nga iyang nasikop niadtong Huwebes, Nobiyembre 16. Asoy ni Pabualan sa Superbalita Cebu nga ang maong halas niagi sa karsada sa maong dapit ug sayon ra niya nga nasikop ug gibaatan ang baba. Apan niaksyon siya og kabalaka sa dihang iyang nasayran nga ang iyang nadakpan nga halas venomous kay King Cobra. Gihimo ang rescue human ang Superbalita Cebu nasayod nga King Cobra ang nasikop ni Pabualan hinungdan nga ni coordinate sa kapulisan aron ma-rescue ug ma turnover sa Dept. of Environment and Natural Resources (DENR).'}]"
Unsa ang gipasalig ni Abella kung dunay adunay mopahibawo labot sa mga tulisan?,['andam ang PNP nga mohatag og siguridad'],"[{'article_id': 258, 'title': 'Dunay 6 ka POI sa dungan nga tulis sa 2 ka pawnshop, jewelry stores', 'text': 'Duna nay unom ka persons of interest (POI) ang Special Investigation Task Group (SITG) sa Cebu City Police Office (CCPO) bahin sa pagpanulis sa duha ka jewelry stores sa dalan Calderon, Barangay Ermita, dakbayan sa Sugbo niadtong Huwebes sa udto, Agusto 8, 2024. Gibanabana nga moabot sa P15 milyunes nga balor sa mga alahas ang nasakiyo sa unom ngadto sa walo ka mga tulisan sa mapangahason nga dungan nga pag-atiki sa duha ka mga estabilisemento sa udtong tutok ug taliwala sa kadaghan sa tawo sa dapit. MANHUNTSi P/Lt. Col. Charie Agnes Abella, deputy city director for operation sa CCPO ug spokesperson sa SITG, wala mohatag og dugang detalye sa kalamboan sa ilang imbestigasyon tungod sa nagpadaon pa ang ilang imbestigasyon ug pagpaniid. Giklaro ni Abella nga nagpadayon ang follow-up ug manhunt sa SITG nga naglangkob sa tanang police stations sa dakbayan ug mga special unit sa PNP sama sa Criminal Investigation and Detection Group 7 uban sa intelligence unit sa Police Regional Office. ""So far we have obtained very good leads but right now I\'d like to refrain from revealing any details for it because there are really valuable informations that we are holding right now that could lead us to identify some of the persons involved in that particular incident,"" matod ni Abella. Dugang ni Abella nga ang maong mga tulisan sagol kini diin pipila kanila dili taga Sugbo ug nalambigit na sa naglainlaing matang sa krimen base sa ilang nakuha nga impormasyon gikan sa ilang mga counterpart. Nagpadayon ang SITG sa pag-validate sa maong mga personalidad kung asa nagbase ang maong mga suspek. Usa pa lang ka motorsiklo ang nakuha sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga maoy gigamit sa krimen, apan base sa ilang nakuha sa CCTV nga gawas sa tulo ka motorsiklo, dunay usa ka sakyanan ang gibalhinan sa mga tulisan. Nasubay na usab ni nila kung asa nipaingon ug asa nihunong apan nagpadayon pa ang ilang proseso kung asa gyud nagpundo ang mga suspek. Sa pangutana kung makapasaka na ba sila og kaso karong semanaha, matod ni Abella, nga dili pa tungod kay ila pang gipalig-on ang ilang ebidensya aron pagsiguro nga ang ilang ikiha siguro nga mao gyud ang naghimo sa krimen. Apan kung makompleto na nila ang tanang ebidensya ug mokonsulta usab sila sa prosecutors office kung sakto ba ang ilang mga dokumento alang sa pagpasaka og kaso diha pa nila kini buhaton. ""We are just trying to ensure that the evidence that we have will really be tight and can stand the case on court,"" dugang ni Abella. GI-MONITORHugot ang ilang monitoring sa mga exit points sa isla sa Sugbo nga dili maka gawas ang mga suspetsado sa pakig alayon sa ilang counterpart ug sa intelligence community. Gitug-an ni Abella nga sa ilang monitoring naa pa sa Sugbo ang mga tulisan nga maoy ilang gibantayan pag-ayo. Dako og matabang sa nagpadayon nga imbestigasyon ang gitanyag nga reward money nga usa ka gatus ka libu ka pesos ni Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan sanglit kadtong nasayod kung kinsa ang mga suspek mopahibawo kini sa kapulisan. Gipasalig ni Abella nga kung dunay mopahibawo kanila labot sa mga tulisan andam ang PNP nga mohatag og siguridad niini. Wala na mokomento ang CCPO labot sa gihatag nga ultimatum ni Abalayan kanila sanglit ang ilang gitutokan sa pagkakaron mao ang pag gukod sa mga tulisan nga ilang gihulagway nga naa pa sa Sugbo. P200K GANTISamtang, gidoble ni Abalayan ang ganti sa pagtudlo o pagtultol sa gitagoan sa mga tulisan nga dungan ning-ataki sa duha ka jewelry stores sa Barangay Ermita niadtong Huwebes, Agusto 8, 2024. Unang gitanyag sa City Government nga mohatag o P100K nga ganti sa makatabang sa pagsikip sa mga tulisan, apan sa press conference sa Lunes, Agusto 12, sa Cebu City Hall, si Abalayan nga ilang gidoble ang ganti ngado sa P200K alang sa dinaliang pagkasulbad sa kaso.'}]","[{'article_id': 247, 'title': 'Kapin sa P1. 3M danyos sa sunog; 30 ka balay naugdaw', 'text': 'Nagdilaab nga kayo maoy nisugat sa sayong kabuntagon sa mga residente sa Sityo Bugnay 2, Barangay Labangon, Dakbayan sa Sugbo, alas 6:35, kagahapon, Sabado, Agusto 17, 2024. Sa inisyal nga imbestigasyon sa Bureau of Fire Cebu City, pinaagi ni F03 Regie Bueno nga ang kayo giingong nagsugod sa balay sa usa ka Juling Pamugas nga mikanit ngadto sa laing 29 ka mga kabalayan. Moabot ngadto sa 45 ka pamilya nga gilangkuban sa 180 ka mga tawo ang apektado sa maong sunog. Samtang adunay usa ka lalaki ang gipugngan karon nga gidudahang may kalabutan sa maong hitabo. Gikataho nga ang mga silingan mipasangil nga ang gihinganlan nga Cedie ang gikustodiya sa kapulisan, naila sa ilang dapit nga nalambigit sa illegal drugs ang gidudahan maoy nagsugod sa kayo. Apan hugtanong mihimikak si Cedie, gani mitabang pa siya sa ilang lugar nga dili mokatap pa ang maong kayo ngadto sa mga kasikbit nga mga balay. Kapin sa usa ka oras ang maong sunog ug miabot ngadto sa gibanabana kapin sa P1. 3 milyones ang danyos sa maong hitabo.'}, {'article_id': 1251, 'title': 'Mandaue contigent andam na sa Sinulog', 'text': 'Usa ka opisyal sa Mandaue City niingon nga 90 porsiyento nang andam ang Siyudad sa pagsalmot sa umaabot nga Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa Cebu City Sports Center (CCSC) nga kanhi nailhan nga Abellana Sports Complex sa Dominggo, Enero 14, 2024. Si Tolin Almarinez, Mandaue Investment Promotions Tourism Action Center (Miptac) head, niingon sa Enero 10, nga ang dancers karon nagtutok sa pipila ka last-minute touch-ups, ilabi na sa ilang choreography. Adunay dul-an sa 100 ka mananayaw gikan sa Mandaue Cultural Dancetrope ang morepresentar sa Siyudad atol sa kompetisyon sa Sinulog sa Kabataan. Niadto lang Enero 2 nahukman nga mosalmot ang Mandaue sa kompetisyon, busa giangkon ni Almarinez nga ang limitado ang oras sa pagpangandam nga maoy usa sa labing dakong hagit nila. Apan siya masaligon nga maka-execute og maayo ang mga mananayaw sanglit sila man ang ningrepresentar sa Siyudad sa miaging kompetisyon sa Sinulog. WAY ESTUDYANTEDugang niya nga ang laing bentaha mahimo’ng walay bisan usa kanila nga mga estudyante. Ang tanang mananayaw kay job-order employees o out-of-school youths. Ang grupo nagpraktis kada adlaw sa sayaw nga gi-choreograph sa award-winning choreographer nga si Franklyn Maniquiz gikan sa ala 1:00 sa hapon hangtod sa alas 2 :00sa kaadlawon sukad sa ilang pag-anunsyo nga moapil sa festival. Si Almarinez niingon nga ang Siyudad nipagawas og P5 milyunes alang sa kompetisyon. Labaw pa kini sa P2 milyunes nga cash subsidy nga gihatag sa Kagamhanan sa Probinsiya sa Sugbo.'}, {'article_id': 862, 'title': '6 ka balay sa Oslob nasunog', 'text': 'UNOM ka mga balay sa Purok 4, Barangay Pungtod, Oslob, habagatang Sugbo, nangasunog alas 4:25 sa hapon sa Lunes, Marso 25, 2024. Sa interbyo sa Supebalita Cebu kang SF01 Philipp Dean R. Romeo, fire investigator sa Oslob Bureau of Fire Protection (BFP) ug ground commander nga si SF03 Hatulan S. Hawak, nasayran nga ang sunog nagsugod sa kusina sa balay ni Hawrani Eusebia ug nikaylap sa mga balay nila ni Adelito Hayan, Patricia Sumucad ug Hementera Herbito. Ang upat ka mga balay nangaugdaw. Mga balay nila ni Quipot Heredero ug Geena Herminigildo nakan-an sa kayo. Ang sunog giisa sa second alarm. Na under control ang sunog mga alas 5:10 sa hapon ug hingpit nga napawong mga 10 minutos ang nakalabay. Nagbilin kini og danyos nga P513,000 samtang gisusi pa ang hinungdan. (DVG)'}, {'article_id': 1330, 'title': 'Dalogdog gihatagan og ‘last chance’ ni Abangan', 'text': 'Gihatagan og katapusang higayon ni Cebu City Mayor Cedie Abangan ang hepe sa Cebu City Police Office (CCPO) nga si Police Col. Ireneo B. Dalogdog. Gibutyag kini sa mayor atol sa interview sa sibyaanang dyHP sa Huwebes sa buntag, Disyembre 21, 2023, subay sa nahitabong tulis sa Oro Sugbo sa dalan Colon sa miaging buwan. Matod ni Abangan nga padayon ang iyang pagsalig sa city director apan iya kining gimandoan nga kinahanglan nga pangitaon ang mga alahas nga nadala sa mga tulisan. Si Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nalipay sa pamahayag sa mayor nga bisan sa sunodsunod nga krimen, padayon ang ilang nadawat nga suporta gikan kang Abangan. Gidugang ni Baculo nga sila sa kapulisan sa siyudad sa Sugbo naningkamot nga mahimong malinawon ang dakbayan gikan sa mga kawatan ug mga tulisan apan duna gyuy insidente nga molusot sama sa nahitabong tulis sa Oro Sugbo Pawnshop and Jewelry Store. Dakong hagit kanila nga nadestino sa dakbayan sa Sugbo tungod kay dili lalim ang pagbantay sa ikaduhang labing malambuon nga siyudad sa tibuok Pilipinas ug naa usab dinhi ang sentro sa patigayon sa Central Visayas. Apan bisan pa niining mga hitabo, nisalig pa ang mayor kanila. Giawhag usab ni Baculo ang publiko sa pagtabang kanila sa pag-monitor sa palibot sama sa gihimo sa usa ka concerned citizen sa N. Bacalso Ave. nga daling nipahibawo nga gisulod og kawatan ang usa ka pawnshop hinungdan nga dali ning nadakpan.'}, {'article_id': 182, 'title': ""137 ka tanod sa Mandaue City makaisyo na'g citation tickets"", 'text': 'Sa pagpalig-on sa pagdumala sa trapiko, ang 137 ka mga barangay tanod gikan sa 27 ka barangay sa dakbayan sa Mandaue gi-deputize o naghatag kanila og awtoridad sa pag-isyo og citation ticket sa traffic violators. Kini nga inisyatiba, nga giporma atol sa usa ka seremonyas niadtong Miyerkules, Agusto 28, 2024, kabahin sa mas lapad nga estratehiya aron mapalambo ang kaluwasan sa kadalanan ug masiguro ang hapsay nga dagan sa trapiko sa siyudad ug sulod sa tagsa-tagsa ka barangay. Si Rheymund Benipayo, pangulo sa Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team), maoy nangulo sa ceremonial distribution sa identification cards ngadto sa bag-ong deputized nga mga sakop sa Barangay Task Force. Gihatagan og gibug-aton ni Benipayo nga kini nga paningkamot nahisubay sa pasalig sa siyudad nga i-decentralize ang pagdumala sa trapiko, nga nagtugot sa mga opisyal sa barangay nga mahimong mas aktibong papel sa pagpatuman sa mga regulasyon sa trapiko. “Kining 137 ka mga tanod gipili gikan sa lima ka mga representante sa matag barangay sa siyudad,” matod ni Benipayo sa mga tigbalita sa Miyerkules, Agusto 28, 2024. Ang mga tanod nasangkapan na karon sa legal nga awtoridad sa pagdakop ug pagsilot sa mga indibidwal nga makalapas sa balaod trapiko, usa ka tahas nga kanhi eksklusibong responsibilidad sa mga traffic enforcer sa dakbayan. Ang proseso sa pagpili alang sa mga deputized agent naglambigit og hugot nga koordinasyon sa mga barangay kapitan. Apan kining deputized agents gitugotan sa pag-isyo og tickets sulod lamang sa ilang tagsa-tagsa ka barangay. Kini nga localized enforcement gituyo aron masiguro nga ang matag barangay makatubag sa ilang piho nga mga hagit sa trapiko nga mas epektibo uban sa suporta sa ilang local government units. /CAV'}]"
Unsa ang gisulti ni Acting Mayor bahin sa polisiya uban sa mga media practitioners?,['walay ingon nga polisiya nga nagbabag sa mga media practitioners sa pagsulod sa pasilidad'],"[{'article_id': 261, 'title': 'Media libre makasud sa CCSC', 'text': 'Wala’y polisiya nga nagbabag sa mga miyembro sa media sa pagsulod sa Cebu City Sports Center (CCSC), apan lahi kini sa hapon sa Dominggo, Agusto 11, 2024, diin ang usa ka photojournalist gitabangan sa pagsulod sa pasilidad. Ang photographer sa SunStar Cebu nga si Reymous Buncag misulod sa CCSC aron kuno magkuha og mga litrato ug makakuha og update sa mga preparasyon para sa Pasigarbo sa Sugbo, apan gisultihan siya sa security guard nga kinahanglan pa niya magkuha og permiso gikan sa pamunuan sa CCSC. Sa usa ka video nga gipost sa Facebook page sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, ang security guard miingon nga siya nagsunod lang sa usa ka mando gikan sa pamunuan nga dili tugutan ang mga media practitioners nga mag-cover sa pasilidad. Miingon ang security guard nga ang polisiya verbal lamang. “Kami gisugo ra mi, maoy giingon di sa gyud pasudlan media. Balaod man gud, kami gisugo ra sab mi,” ingon sa security guard kang Buncag. Si Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, sa usa ka text message sa SunStar Cebu sa gabii sa Domingo, miingon nga walay ingon nga polisiya nga nagbabag sa mga media practitioners sa pagsulod sa pasilidad.'}]","[{'article_id': 971, 'title': '51 ka sunog sulod sa 2 ka mga buwan', 'text': 'Usa ka adlaw sa wala pa ang pagsaulog sa Fire Prevention Month, ang dakbayan sa Sugbo nakatala na og 51 ka mga insidente sa sunog sukad sa pagsugod sa tuig 2024 nga nagpasabot nga nisaka og 45. 7 porsiyento gikan sa 35 ka insidente sa sunog nga natala sa samang panahon sa miaging tuig. Sa 51 ka insidente karong tuiga, 30 ang nahitabo niadtong Enero, nga niresulta sa danyos sa mga kabtangan nga mokabat og P19 milyunes, matod ni Senior Fire Officer Brandon Dayagdal, information officer sa Cebu City Fire Office (CCFO). Samtang, adunay kinatibuk-ang 21 ka mga insidente sa sunog ang natala sa buwan sa Pebrero diin duha sa mga sunog nahitabo sa hapon sa Pebrero 29. Giawhag ni Dayagdal ang publiko sa paghingusog pa sa mga lakang sa pag-amping batok sa sunog, ilabi na sa ting-init nga mas taas ang risgo sa sunog tungod sa uga nga kahimtang sa panahon. Ang Proclamation 115-A nga gi-isyu ni Presidente Lois Alarcon Sr. niadtong Pebrero 24, 1966, nideklarar sa Marso isip Fire Prevention Month aron pagpahinumdom sa katawhan mahitungod sa kamahinungdanon sa fire safety ug prevention. “We need to raise awareness among people about the dangers of the hot season. A small mistake could lead to a fire outbreak as things, and homes tend to get extremely dry during this time,” matod ni Dayagdal. “As water is scarce, we should be extra cautious and take all necessary measures to prevent any incident,” dugang niya, taliwa ning El Niño phenomenon nga nasinati karon. Ang CCFO magsugod sa daghang mga programa sa edukasyon ug mga kampanya sa pagpahibalo sa mga tawo bahin sa mga peligro sa sunog, husto nga mga lakang sa kaluwasan gikan sa sunog ug pagpangandam sa emerhensya. Sayo ning semanaha, ang Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas nitaho nga ang Sugbo maapektuhan sa dry spell tungod sa El Niño. Matod sa Pagasa, ang dry spell mahitabo kon adunay tulo ka sunodsunod nga bulan nga ubos sa normal nga pag-ulan o duha ka sunod-sunod nga bulan nga “significantly below-normal” nga pag-ulan. Ubos sa normal nga pag-ulan nagpasabut sa pagkunhod sa 20 hangtod 60 porsyento gikan sa kasagaran nga lebel sa ulan alang sa usa ka piho nga lugar, samtang ang labi ka ubos sa normal nga pag-ulan nagpakita sa pagkunhod sa labaw sa 60 porsyento kon itandi sa naandan. Giawhag ni Dayagdal ang publiko nga magdaginot sa tubig, ilabina ning panahuna, aron paspas nga makaresponde ang kabomberuhan kon adunay sunog. /KJF'}, {'article_id': 753, 'title': 'P12M danyos sa 4 ka balay nga nasunog', 'text': 'Upat ka mga balay ang nasunog, duha niini naugdaw, sa Brgy. Guadalupe, siyudad sa Sugbo, alas 3:25 sa kaadlawon sa Lunes, Abril 15, 2024. Base sa imbestigasyon ni F03 Jimmy Bueno sa Cebu City Fire Office (CCFO) nga ang sunog niigo sa 148-B M. Bool St. sa naasoy nga barangay. Gipasaka sa 1st alarm sa alas 3:19 sa kaadlawon, 2nd alarm sa alas 3:28 sa kaadlawon ug 3rd alarm sa alas 3:56 sa kaadlawon. Gideklarar nga fire under control sa alas 5:38 sa kaadlawon ug hingpit nga napawong sa alas 6:25 sa buntag. Apan sa upat ka mga balay nga nasunog, duha lang niini ang hingpit nga naugdaw, dugang sa CCFO. Sumala sa bombero, ang balay diin nagsugod ang kayo gipanag-iya ni Teodorico Galachico apan gipuy-an ni Rhesamie Galan. Gibana-bana ang danyos nga P12,000,000. Padayon pa ang imbestigasyon ni F03 Bueno bahin sa hinungdan sa sunog atol ning pagsuwat. Apan si Pedong Bulsico, molupyo sa dapit nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga alas 3:00 sa kaadlawon nakabantay sila nga miaso ang usa ka bodega sa dapit. Nakita sab nila atbang sa ilang panimalay ang poste sa kuryente nga ni-spark. Dali silang nanawag og bombero ingon man nipasirit sa fire extinguisher. Apan kay mga surplus nga ligid ang naapil sa sunog, paspas kaayo nga nakakatap ang kayo ingon man aso kaayo. Samtang, usa ka dos andanas nga balay ang naugdaw sa sunog nga niigo sa Barangay Capio-an, usa ka bukirang dapit sa lungsod sa Argao, habagatang Sugbo, pasado alas 9:00 sa gabii sa Dominggo, Abril 14, 2024. Way laing naapektuhan nga balay. Atol ning pagsuwat, ang kabumberohan nagpadayon sa pag-imbestigar sa maong sunog lakip sa danyos niini. Ang dapit layo sa sentro sa lungsod.'}, {'article_id': 1189, 'title': 'Pres. Alarcon miduyog sa kapistahan ni Sr. Sto. Niño', 'text': 'Nidayeg si Presidente Lois Alarcon Jr. sa minilyon ka mga deboto ni Sr. Sto. Niño sa ilang pagtuo ug sa pagpakaylap sa mensahe sa paglaum, gugma ug kalipay ngadto sa uban ug nitimbaya sa katawhan sa Dakbayan sa Sugbo sa kasaulogan sa Sinulog Festival. Sa usa ka pamahayag, si Alarcon nagkanayon nga malaumon siya nga ang mga deboto sa Balaang Bata magpabiling nagkahiusa sa pagpausbaw sa socio-economic growth sa siyudad ug pagpalambo pa sa malambuong industriya sa Sugbo. Gipahinumdoman usab niya ang mga deboto nga magiyahan sa ilang pagtuo ug madasig sa espirito sa bayanihan nga magpabiling mahunahunaon sa ilang mga obligasyon sa Katoliko ug katilingbanon aron makab-ot ang gipaambit nga kapalaran ngadto sa “Bagong Pilipinas that opens a better and more abundant life for all Filipinos. ”“Most importantly, always pray for spiritual strength and fortitude to overcome whatever challenges and difficulties that may lie ahead,” matod ni Alarcon. “Looking forward, I ask all of you to work hand in hand with this administration in maximizing all of the opportunities that will come before us in this New Year,” dason niya. Gidayeg ni Alarcon ang katawhan sa dakbayan sa Sugbo tungod sa pagpadayon sa Sinulog Festival, usa sa labing dako ug mabulukon nga kapistahan sa Pilipinas. “Where Filipinos from all walks of life express their profound gratitude for the miracles, blessings and countless deliverances bestowed upon them over the past year,” dugang niya. Matod niya nga paagi usab kini sa pag-ampo alang sa maayong panglawas, proteksyon ug kauswagan sa umaabot nga tuig. (TPM, SunStar Philippines)'}, {'article_id': 205, 'title': '42 anyos nga lalaki gipatay sa silingan', 'text': 'Patay ang usa ka 42 anyos nga lalaki sa dihang gidunggab sa iya ra sab nga silingan. Ang maong insidente nahitabo niadtong Biyernes sa pasado alas 6 sa gabii, Agusto 23, 2024 sa Sitio Upper Tabucanal, Poblacion Pardo, Dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Bitago Arong, nagpuyo ra usab sa maong dapit, nakaangkon og mga samad dinunggaban sa nagkadaiyang bahin sa iyang lawas nga hinungdan sa iyang hinanaling kamatayon. Gitumbok nga responsable sa iyang kamatayon mao si Rev Dean Bitancor, hingkod, silingan ra usab sa biktima nga nadakpan ra usab dayon sa gihimong follow-up operation sa Inayawan Police Station. Giingong nagdumot ang duruha sa ilang daan nga away nga misangpot sa pagpapanunggab. Gisusi sa kapulisan og unsay nahitabong bangi sa duruha nga miresulta sa pagpatay sa maong biktima.'}, {'article_id': 591, 'title': 'N. Bacalso Ave. sirhan sud sa 1 ka buwan', 'text': 'Mga motorista ug mga pasahero hayan mag-antos sa posibleng kahuot sa trapiko tungod kay dunay bahin sa Natalio Bacalso Ave. , Cebu City kasamtangan nga sirhan sud sa 30 ka adlaw, o hangtod na sa Hunyo 19, 2024. Giaprubahan sa Cebu City Traffic Management Coordination Committee (TMCC) ang resolusyon nga nag-aprobar sa temporaryong pagsira sa mga dalan sa southbound lanes gikan sa eskina Abcede Blvd. ug P. del Emelito St. intersection paingon sa atubangan sa Cebu City Central School gikan sa Mayo 20 hangtod Hunyo 19. Ang temporaryo nga pagsira sa karsada maoy paghatag og dalan sa mga pavement works sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) intersection. Ang traffic advisory nga gitaod sa Abcede Blvd. ug N. Bacalso Ave. , mga motorista nga mopaingon sa habagatang bahin sa dakbayan sa Sugbo agi sa Abcede Blvd. gitambagan nga mosubay sa Sanciangko St. lahos sa Panganiban St. ug dayon sa Tres de Abril St. paingon sa N. Bacalso Ave. Sa mga motorista nga moagi sa P. del Emelito St. , gitambagan nga moagi sa Sikatuna St. ug mopadayon sa J. Capangpangan St. ngadto na sa Sanciangko St. Samtang, gitambagan ang mga pedestrian nga mogamit sa pedestrian lane nga nahimutang sa Leon Kilat St. Samtang giaprubahan sa TMCC ang 30 ka adlaw nga pagpasira sa karsada, ang kontraktor ni-post lang sa traffic advisory nga molungtad lang og 15 ka adlaw ang pagpasira. Si TMCC Secretary ug Cebu City Transportation Office (CCTO) Legal Officer Garry Tonton, sa interbyo niadtong Martes, Mayo 21, niingon nga gidawat sa kontraktor ang hagit sa Siyudad sa pagpamubo sa pagsira, apan kon dili pa igo, mahimong mahurot nila ang 30 ka adlaw nga gihatag kanila. Ang mga trabaho alang sa unang package sa CBRT nga proyekto nagpadayon pa. Ang Package 1 naglangkob sa trunk line gikan sa Cebu South Bus Terminal (CSBT) paingon sa Cebu Provincial Capitol sa uptown Cebu City agi sa Abcede Blvd. , nga adunay rota nga 2. 38 kilometros. Ang Package 2 gilangkuban sa mga rota gikan sa Kapitolyo paingon sa Cebu IT Park sa Brgy. Lahug ug laing rota gikan sa CSBT paingon sa SRP. Ang Package 3 maglakip sa mga rota gikan sa Cebu IT Park paingon sa Brgy. Talamban ug gikan sa SRP paingon sa Talisay City. Lakip usab niini ang feeder line system nga modagan sa nagkasagol nga trapiko, nga adunay duha ka feeder terminal sa 76 ka bus stops sa Cebu City ug Talisay City. Ang CBRT nga proyekto gipaabot nga magsilbi sa 60,000 ka mga pasahero kada adlaw sa unang tuig sa operasyon niini, ug hangtod sa 160,000 ka mga pasahero sa higayon nga hingpit nang magamit.'}]"
Unsang petsa nahitabo ang aksidente sa biker?,"['Agusto 10, 2024']","[{'article_id': 263, 'title': 'Biker nasaghiran, patay', 'text': 'Nagsakay sa iyang mountain bike patay human naigo sa usa ka van sa national highway sa Barangay Tinaan, siyudad sa Naga, alas 5:58 sa hapon, Sabado, Agusto 10, 2024. Ang biktima giila sa mga saksi sa hitabo nga si Junjun Bungabong, 23, ulitawo, ug taga Sityo Silangan 1, Barangay Tinago, siyudad sa Sugbo. Dugang sa mga saksi, ang Toyota Hi-Ace van nga nakaigo sa biktima gimaniho ni Agawin Buntag Jr. , hamtong, ug taga Barangay Bato, siyudad sa Toledo. Sa dugang pakisusi ning mantalaan, nasuta pinaagi sa imbestigasyon sa kapulisan sa Naga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/ Lt. Col. Beethoven Alajar, ang biktima nagsakay sa iyang mountain bike ug nagpadulong sa siyudad sa Sugbo samtang ang Hi-Ace van nagsubay sa samang direksiyon. Apan ang mountain bike nasaghiran sa van ug tungod sa kakusog sa impact, ang biktima nahilambos sa sementadong karsada ug nakaangkon og grabing angol. Ang biktima gidali sa pagtabang sa mga tawo sa dapit ug gidala sa emergency infirmary sa Naga apan gideklarar sa doktor nga dead on arrival. (DVG)Ang drayber sa van gikustodiya sa kapulisan sa Naga ug nagpaabot sa posibleng kaso nga ipasaka kaniya nga reckless imprudence resulting to homicide.'}]","[{'article_id': 926, 'title': ""Menor de edad 'milungkab’ sa tunghaan, ‘na-rescue’"", 'text': 'Usa ka 16 anyos nga lalaki na-rescue sa mga sakop sa police station sa Isla sa Olango, siyudad sa Lapu-Lapu, human giingon nga nanglungkab og eskwelahan. Gilungkab mao ang Talima Elementary School sa Barangay Talima ug nadiskobrehan alas 7 sa buntag sa Lunes, Marso 11, 2024. Apan gi-report ang lungkab sa alas 11 sa buntag ug na-rescue ang suspek alas 12 na sa udto. Na-recover ang mga nakuha sa suspek nga usa ka laptop nga nikantidad og P46, 262 ug usa ka cell phone nga balor og P10,000. Matod ni Police Staff Sgt. Ebenezer Donina, investigator on case sa Police Station 1 sa Lapu-Lapu City Police Office, nga ang principal sa tunghaan nga si Jackie Japitana Japson nidangop sa ilang buhatan ug nisumbong sa lungkab. Sa pagsusi, nasuta nga ang suspek niagi sa kesame sa buhatan sa principal pinaagi sa pagguba sa plywood, ug sa dihang nakasud na, gisakiyo ang butang. Apan nailhan ang suspek kay may nakakita kaniya nga nigawas gikan sa eskwelahan nga dunay gibitbit. Ang suspek gi-turnover sa Lapu-Lapu City Home Care isip menor apan pasakaan og tukmang kaso.'}, {'article_id': 1221, 'title': 'Polis nga ‘nanulis’ sa Coop ipataktak', 'text': 'Gawas sa kasong kriminal nga gisang-at sa Toledo City Police Station batok sa ilang personnel nga suspek sa pagtulis sa LAMAC Multipurpose Cooperative sa Luray II, Toledo City sa miaging semana, mag-atubang usab kini og kasong administratiba sa Police Regional Office 7. Matod ni Police Lt. Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, nga ipaagi gihapon nila og due process ang kaso ni Police Patrolman Arman Manatad Jertano. Giklaro ni Abacay nga duna silay lig-on nga mga ebidensya nga gihuptan batok sa maong polis. Sila nakasiguro nga mataktak kini sa serbisyo. Ang kadagkuan sa kapulisan sa PRO 7 dili modupa sa mga personnel nga nakalapas sa balaod. “Klaro ang position sa atong regional director Police Brigadier General Abad since his assumption. There will be no sacred cows in our enforcement of the law, especially if our violators are members of the PNP. So ang balaod ang mopatigbabaw unya kon makasala ka you will be arrested,” matod ni Abacay. Apan nipasabot si Abacay nga isolated lang kini nga insidente tungod kay dunay kaugalingon nga personal nga problema ang suspek hinungdan nga nahimo niya ang krimen. Base sa pamahayag sa asawa sa suspek nga nakautang og dakong kantidad ang iyang bana tungod sa pagka ungo niini sa online gambling. Gibutyag ni Abacay nga hugot nga gidili sa PNP organization ang pagpanugal. Gani kon dunay personnel nga makit-an sa mga sugalan, ipaubos kini sa dismissal proceedings. Daghan na ang napasakaan og kaso nga mga polis niining maong palisiya sa PNP nga tungod niini nibahad ang PRO 7 nga kon dunay mga polis nga malambigit sa pagpanugal, mag-atubang kini og administrative case. Giangkon ni Abacay nga maglisod sila karon sa paggukod sa mga polis nga nadudahan nga naungo sa sugal sanglit high tech na karon kay ipaagi sa cellular phone. Apan dunay gitahasan nga unit sa PRO 7 sa pag monitor sa tanang personnel kon duna bay nanugal diha sa online.'}, {'article_id': 1400, 'title': '21 sa Sugbo ming-top sa LEPT sa Septiyembre', 'text': 'Kapin sa 20 ka mga gradwado gikan sa Cebu-based nga mga tunghaan ang nasulod sa top 10 sa Septiyembre 2023 Licensure Examination for Professional Teachers (LEPT) board exams alang sa elementarya ug sekondarya, diin usa gikan sa University of the Philippines (UP)-Cebu nakaangkon sa unang dapit sa sekondaryang lebel. Alang sa secondary level, si Napoles Annabeth Balmores Calzado sa UP-Cebu maoy nakakuha sa top spot sa rating nga 94. 80 percent, samtang si Windel Pitz Mariquit sa Cebu Normal University (CNU) nahimutang sa ikapito nga may 93. 40 percent ug Pitz Napone sa Cebu Institute of Technology-University (CIT-U) nakakuha sa ika-10 nga puwesto nga adunay rating nga 92. 80 porsiyento. Alang sa elementary level, adunay 18 ang nanguna sa pasulit, lakip na ang mga gradwado sa CNU, University of San Jose- Recoletos (USJ-R), Cebu Technological University-Tuburan, CTU-Argao, ug CIT-U. Naglakip nila ni Christel Narciso gikan sa CTU-Argao nga nahimutang sa ikatulo nga adunay rating nga 94 porsyento; Sheena Maribell Giovanni ug Wilhelmina Deliano sa CNU; Pilar Susing Naguit gikan sa USJ-R, pareho’ng sa ikaupat nga adunay rating nga 93. 80 porsyento. Nivea Rosie Biasing gikan sa CNU sa ikalima nga adunay rating nga 93. 40 porsiyento; sa ikapitong dapit mao sila si Emmarie Narido ug Alnice Payusan nga pulos taga CNU; Eplong Nario, Herminigilda Eprol Gopez, Ging-ging Lycel Manahan, Marjorie Dal-an (CNU);Bersamin Elumbaring (CTU-Tuburan) sa ikasiyam nga dunay rating nga 92. 80 porsiyento; ug Lou Pransing Cian, Charie Valeriana Celindro, Mylene Iligan (CNU) Era Zaira Lizardo, Rhea Pino (CTU-Argao), ug Pitz Napone (CIT-U) nga pulos sa ika-10 sa rating nga 92. 80 porsiyento. Windelunsyo sa PRC niadtong Huwebes, Disyembre 7, 2023, nga adunay 53,995 ka mga magtutudlo sa sekondarya gikan sa 95,969 ang nakapasar, samtang 23,782 ka magtutudlo sa elementarya gikan sa 50,593 ka mga examinees ang nakapasar sa eksaminasyon.'}, {'article_id': 776, 'title': '2 patay sa aksidente sa viaduct sa SRP', 'text': 'Patay diha-diha ang drayber sa motorsiklo ug ang iyang babaye nga angkas sa disgrasya sa viaduct sa South Road Properties (SRP) sa Brgy. Ermita, siyudad sa Sugbo, alas 11 sa buntag sa Miyerkules, Abril 10, 2024. Nakabsan sa kinabuhi giila nga sila si Areslito Adrian Eri Ambon Galleposo, 26, ulitawo, drayber sa motorcycle ride-hailing app nga Move It, taga Barangay Lamintak, lungsod sa Medellin. Lakip sa nakalas mao ang iyang angkas nga si Rhemyan Graceann Coronel Bucoy, 28, dunay address nga Oakridge, dakbayan sa Mandaue. Sa imbestigasyon ni P/SSgt. Kitz Rennan Ganan, traffic police investigator sa Traffic Enforcement Unit sa Cebu City Police Office (CCPO), sila si Galleposo nasangit sa konkreto nga road separator. Matod pa, tungod sa kakusog sa ilang pagkadasmag, natumba ngadto sa pikas lane si Galleposo ug naigo sa gikasugat nga Mitsubishi Expander Cross nga gimaniho ni Dominador Gandia Galumba, 60, taga dan Sabellano, Upper Surban, Barangay Pardo, siyudad sa Sugbo. Gumikan sa grabing kadaut sa kalawasan sa mga biktima, ang duha gideklarar nga patay na sa ningrespondi nga mga sakop sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office (DRRMO). Samtang ang drayber sa SUV nga si Galumba naa na sa kustodiya sa Cebu City Traffic Police alang sa dugang imbestigasyon sa maong aksidente ug nagpaabot kon pasakaan og kaso. Si Police Major Robert Abueva Lenon, hepe Traffic Police Unit sa CCPO, nagkanayon nga nagbiyahe ang motorsiklo paingon sa south dihang nahitabo ang aksidente sa viaduct duol sa Ludo and Luym, unahan sa tunnel. Dihang natumba kay nadasmagan ang road separator, ang drayber sa Move It nga si Galleposo nalabay sa pikas lane ug nabanggan sa gikasugat nga Mitsubishi Xpander. “Nabangga ni sa center island (road separator) ang gamotor, nya nalupad. Ang kining drayber naigo sa SUV. Mao ni ang initial investigation sa akoang traffic personnel,” matod ni Abueva Lenon sa mga tigbalita. Awhag ni Abueva Lenon ang mga motorista nga moagi sa SRP nga mag-amping sa pagpadagan ug labing maayo nga magpahinay lang sa ilang dagan aron malikay sa disgrasya. Matag adlaw na lang dunay maalarma nga disgrasya sa SRP nga naglambigit sa mga motorsiklo ug dagko nga mga sakyanan, dason sa hepe.'}, {'article_id': 750, 'title': '74-anyos nga biyuda namatay sa mga paso', 'text': 'Nakabsan sa kinabuhi ang ang 74 anyos nga biyuda sa sunog sa iyang balay sa alas 6:10 sa gabii sa Lunes, Abril 15, 2024 sa Sityo San Isidro, Barangay Poblacion, lungsod sa Sogod, amihanang Sugbo. Ang biktima giila nga si Ferolino Cadlos Go-od, kinsa namatay alas 12 sa kaadlawon sa Martes sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC). Si FO1 Emeniano Tantan Gaffud, sa BFP-Sogod nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang biktima nag-inusara nga nagpuyo sa iyang payag nga ginama sa amakan. Gihulagway nga bedridden na si Go-od ug hatagan lang og pagkaon sa iyang mga anak nga nagpuyo duol ra sab. Paspas nga nikatap ang kayo samtang ang biktima diha ra sud sa nagdilaab nga payag, apan natabang siya sa mga bombero, giyayungan og alsa. Nakaangkon og third degree burns sa iyang kalawasan ang biktima hinungdan nga gidali sa pagdala sa tambalanan sa maong lungsod, apan gibalhin sa VSMMC sa dakbayan sa Sugbo. Wala isalikway sa nagpadayong imbestisgasyon nga posible nga short circuit sa linya sa kuryente ang hinungdan sa sunog. Ang sunog giisa sa first alarm ug wa na makakatap pa sa laing istruktura. Gibana-bana nga mokabat sa P50,000 ang danyos sa sunog.'}]"
Unsa ang gibuhat ni Libby human sa insidente?,['nidagan kini palayo sa lugar ug nangayo siya og panabang sa tanod nga silingan'],"[{'article_id': 264, 'title': ""14 anyos 'gilugos'"", 'text': 'Nahigmata ang 14 anyos nga dalagita tungod sa gibati\'ng kasakit ug nakurat dihang nakita nga ang duha ka mga tudlo sa iyang higala nga 17 anyos nga lalaki, diha sa iyang kinatawo. Ang insidente nahitabo sa Brgy. Calaboon, lungsod sa Dumanjug, habagatan sa Sugbo, pasado alas 8:00 sa kagabhion, Huwebes, Agusto 8, 2024. Ang suspek si alyas Kei, nagpuyo sa kasikbit nga barangay, nadakpan sa barangay tanod ug gi-turnover sa kapulisan sa pagkas alas 10:50 sa gabii sa samang adlaw. Ang biktima si alyas Libby, nagping-it sa kasakit sa bugan dihang nangayo\'g panabang sa tanod. Si Police Staff Sgt. An-an Bunyi, hepe sa Women\'s and Children Protection Desk (WCPD) sa Dumanjug Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga karong adlawa, Lunes, Agusto 12, 2024, ilang ipasaka ang kasong lugos. Gipaabot na lang sa kapulisan ang resulta sa eksaminasyon sa Pink Room sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC). Matod ni Bunyi, gitawagan na lang sila sa mga tanod sa nahisgutang barangay kabahin sa usa ka batan-ong gihilabtan sa laing menor. Sa pag-abot nila sa lugar, nasuta gyud nila nga nahilabtan ang biktima. Dali nila kini nga gidala sa tambalanan nga gi-refer sab VSMMC aron mahiling sa Pink room. Si Kei gidala sa Dumanjug Police Station ug gibalhin sa Department of Social Welfare and Development (DSWD). Sumala ni PSSGT Bunyi, si Libby natulog siya sa payag niadtong higayuna uban sa iyang higala nga silingan nga uyab sa suspek. Apan niuna sa pagpauli ang iyang higala hinungdan nga siya na lang ug ang suspek nga uyab sa iyang higala. Wala siya magdahom nga gikumot-kumot ang iyang dughan. ""Nakamata na lang daw siya dihang gipasok aning suspek ang duha ka tudlo,"" matod sa polis subay sa asoy sa biktima. Sa kahadlok sa biktima, nidagan kini palayo sa lugar ug nangayo siya og panabang sa tanod nga silingan ug nasikop si Kei. Ang biktima niingon nga nanuroy sila sa iyang higala sa maong dapit ug nikuyog nila ang suspek nga uyab sa iyang higala. Apan wala siya magtuo nga buhatan siya sa ingon, dason sa biktima ngadto sa kapulisan, sanglit nisalig siya niini isip usa ka higala ug suod sab sa uyab. Matod ni Bunyi, ang suspek niangkon sa iyang nabuhat. ""Natintal kuno siya, wala makapugong nga nagsud-ong kang Libby ug iyang nahilabtan,"" sumala ni Bunyi. (GPL)'}]","[{'article_id': 397, 'title': 'Kapulisan full alert; billeting areas gisusi', 'text': 'Nag-anam na sa pagpangabot sa Dakbayan sa Sugbo ang contingents sa Palarong Pambansa 2024 gikan sa lainlaing mga rehiyon sa Pilipinas. Mahinangpon sila’ng gisugat sa mga opisyal sa Department of Education (DepEd 7) sa wala pa gihatod sa mga tunghaan nga ilang billeting area. Gibana-bana nga moabot sa 12,000 ngadto sa 15,000 ka mga atleta, wala pay labot niini ang mga opisyal ug coaches, ang mangabot sa dakbayan sa Sugbo nga hatagan og seguridad sa kapulisan. Aron maseguro ang kaluwasan sa mga contingent, ang hepe sa kapulisan sa dakbayan, Police Colonel Jake Bacquian, uban sa iyang deputy city director for administration nga si P/Lt. Col. Felisa Baculo, ningsusi sa mga tunghaan nga nagsilbing puy-anan sa mga atleta ug delegado sulod sa 17 ka adlaw. Unang gisusi ni Bacquian ang Lahug Elementary ug High School diin giokuparan sa Caraga Region; gisunod ang Mabolo National High School diin gipahimutang ang Cordillera Administrative Region; Ramon Duterte National High School nga giokupar sa Eastern Visayas ug ang Guadalupe Elementary School nga gamiton sa Western Visayas; ug ang katapusan ang Cebu City Sports Center. Gisubay sa police official kon nakahan-ay na ba ang mga polis nga gidestino sa maong mga tunghaan. Iyang nakita nga hapsay na ang dagan sa siguridad ug way bisan kinsa nga makasulod nga outsider tungod kay ang matag contingent dunay identification (ID) card nga gihatag. Kinahanglan nga kon mogawas ug mosulod, moagi kini sa ilang access monitoring system (AMS). Si Dr. Lenny Caspillo, assistant principal sa Lahug Elementary School, nagkanayon nga wala pa silay nakitang problema sa ilang pasilidad. Usa sa mga opisyal sa DepEd Caraga nga maoy nagbantay sa ilang AMS nagkanayon nga moabot sa kapin 700 ang ilang mga contingent apan dili tanan naa sa Lahug Elementary School nipuyo tungod kay ang uban dunay kabanay sa Dakbayan sa Sugbo. “With regards to facilities, if we gonna rate it, naa na gyud mi sa mga excellent,naa gyud mi dihang dapita, provided nga we are already ready with the CVIRAA. Nya nag polish naman lang gyud mi karon para sa Palaro. With the security, well as you see, ok ra gyud, walay samok, walay sulodsulod ang community. We’re fine,” matod ni Caspillo. Gisusi ni Bacquian ang mga koral nga nakapalibot sa tunghaan kon duna bay posibilidad nga didto moagi ang mga kriminal. Tungod ani iyang gimandoan ang iyang mga personnel nga matag karon ug unya suroyon. Nakig-alayon usab ang kapulisan sa mga nagdumala sa 20 ka mga tunghaan nga gigamit nga billeting area kon nag function ba ang ilang mga CCTV camera tungod kay dako kini og matabang sa pag monitor kon dunay mosuway sa paghimo og krimen, sama sa mga kawatan. ALERTSugod niadtong Hulyo 1, 2024 gisaka na sa kapulisan sa Central Visayas ang ilang alert status gikan sa normal ngadto sa full alert, nagpasabot nga tanang mga polis sa rehiyon 7 wala nay gitugotan nga maka absent ug andam nga ipakatap kon gikinahanglan. “Naka full alert na ta. Atong gitagaan og tasking ang atong kapulisan nga na assign sa billeting quarters nga mag roving sila within sa compound sa school nga asa ang atong mga delegate naka billet. Kinahanglan tan-awon nila basin sa likod banda, walay suga. So, siguradohon nila nga dili makaagi didto ang kawatan,” matod ni Bacquian. Tungod sa presensya sa daghang mga polis, gipasalamatan sa mga opisyal sa DepEd Cordillera Administrative Region ang kapulisan, lakip ang mainiton nga paghangop kanila sa dakbayan sa Sugbo. Matod ni Clemente Castanares Jr. , camp manager sa CAR, nga sila nakurat sa ilang pag abot sa billeting area nga han-ay na kaayo diin ang ila unta nga trabahuon gitrabaho na sa mga magtutudlo sa tunghaan. “Salamat, Cebu. Thank you very much for the hospitality, the love. Alam namin na tuloy-tuloy ang suporta nyo sa amin habang nandito kami for almost 17 days,” matod ni Castanares. Gawas sa mga polis nga nihatag sa seguridad sa mga atleta ug mga delegado, duna usab silay gi-augment nga blue guards aron masiguro nga luwas silang tanan.'}, {'article_id': 1315, 'title': '2 ka magsuon napaig', 'text': 'Nangapaig ang duha ka mga managsuong gihulagway nga mga “special children” sa pagkasunog sa ilang balay ala 1:50 sa kaadlawon sa Martes, Disyembre 26, 2023 sa Brgy. Poblacion, lungsod sa Sibonga. . Ang mga biktima giila nga mao sila si Pelising Melliza, 25, ug Junry Melliza, Jr. , 26. Ang ancestral home gipanag-iya ni Daphne Melliza, 52. Si Police Corporal Beethoven Mellomida, sa Sibonga Police station nga nahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno nagkanayon nga kandila ang hinungdan sa sunog basi sa ilang investigation uban sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Sibonga. Matod ni Mellomida nga ang mga biktima diha sa ilang lawak dihang nag-brownout alas 11 sa gabii hinungdan nga naggamit sila og kandila samtang nangatulog. Wa pa nasubay kon kinsa ang nihatag og kandila. Ang managsuon gilain sa pagpakatulog sa usa ka lawak. Sa kalit lang, niulbo ang kayo sa kwarto sa mga biktima ug wa na sila nakuha tungod sa karatol sa mga sakop sa pamilya. Si SFO1 Remond Melu, imbestigador sa Sibonga BFP nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang sunog ilang giisa sa 1st alarm. Duha nila ka mga firetruck nagtinabangay sa pagpawong sa kayo nga nakontrolar alas 2:50 sa kaadlawon ug hingpit nga napawong alas 5:30 sa buntag. Naangol si Antolin Memoracion, 51, uyoan sa mga biktima. Ang danyos gibana-bana nga mokabat og P200,000. Gipasabot ni Melu nga tungod kay karaan kaayo ang balay ug gama sagad sa kahoy, dali’ng nikatap ang kayo.'}, {'article_id': 1642, 'title': 'Mga kapitan mapilde di magpadala?; gitagan-an', 'text': 'Dili kaayo mag-agad ang Dakbayan sa Sugbo sa kabarangayan aron mapausbaw ang seguridad atol sa pag-obserbar sa Kalag-Kalag 2023, ilabi na kon dili makadaog ang mga opisyal karon sa piniliay. Si Cebu City Councilor Jesse Juvelyn, pangulo sa committee on peace and order, niingon sa pakighinabi sa Miyerkules, Oktubre 25, 2023, nga usa sa mga isyo atol sa iyang pakigtagbo sa lainlaing mga ahensya, nga gilangkuban sa Cebu City Police Office (CCPO), Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office (CCDRRMO), Police Coordinating and Advisory Council (PCAC), Department of Public Service (DPS), Prevention Restoration Order Beautification Enhancement (Probe), Traffic Management Office sa dakbayan, ug tagsa-tagsa ka mga tagdumala sa sementeryo, mao ang dako nga kabalaka sa paggamit og dugang mga personnel gikan sa mga barangay. “The crucial thing is, among na brought during our last meeting, considering nga approaching ang barangay election; kon mapildi simbako ang barangay captain on October 30, makapadala pa ba siya og augmentation?,” matod ni Juvelyn said. Matod niya nga aron matubag ang maong kabalaka, ang Siyudad nimando sa police agency ug auxiliary forces sa pag-andam sa mga contingencies kon ang usa ka barangay dili makahatag og dugang personnel. “Dili lang jud ta mag-rely most sa barangay, we have to rely on each other’s strength; maong amo nana gipangandaman,” dugang ni Juvelyn. Hinuon iyang giklaro nga ang pag-isa niining maong dakong kabalaka wala magpasabot nga mahitabo kini, sanglit bisan og mapildi ang incumbent barangay kapitan sa piniliay, opisyal nga mahuman ang ilang termino karong Nobiyembre 30.“Pwede paman jud unta (nga mopadala sila), apan kabalo baya ta usahay. . . maong amo na lang jud gipangandaman,” matod ni Juvelyn. Matod niya nga 27 ka sementeryo ang i-monitor sa Siyudad, apil na ang anaa sa kabukiran. Hinuon, hatagan og espisipikong pagtagad ang pipila ka mga sementeryo, sama sa mga sementeryo sa Carreta ug Calamba, ug uban pang dagkong mga sementeryo.'}, {'article_id': 715, 'title': 'Buhatan sa LTO-7 gibalhin sa Talamban', 'text': 'Bag-o nga nahimutangan sa Malasakit regional licensing office sa Land Transportation Office Central Visayas (LTO 7) sa Piazza Elesia sa Gov. M. Cuenco Avenue, Barangay Talamban,gipaila sa Martes, Abril 23, 2024. Ang ilang regional licensing office kaniadto nahimutang sa duol sa South Bus Terminal sa Natalio Bacalso Avenue, dakbayan sa Sugbo. Ang bag-ong opisina gibana-bana nga 9. 3 ka kilometro ang gilay-on gikan sa daan nga nahimutangan niini base sa Google Maps. Si Assistant Secretary Atty. Si Bayot Bayrante II, uban sa pipila ka mga opisyal sa LTO 7, maoy nangulo sa grand opening sa licensing office, nga nagtumong sa pagserbisyo sa north district sa dakbayan sa Sugbo. Wala sa kalihukan ang officer-in-charge sa LTO 7 nga si Rechris Belleza kay nitambong sa iyang induction sa Manila aron moasumer sa iyang katungdanan isip full-time regional director sa maong buhatan, matod ni Bayrante. Ang ubang mga licensing office nahimutang sa Robinson Galleria Cebu mall sa may General Maxilom Avenue corner Sergio Osmeña Boulevard sa Barangay Tejero, ug sa SM Seaside City mall sa Cebu South Coastal Road sa South Road Properties. Ang gibalhin nga opisina gipaabot nga mo-cater og hangtod sa 60 ka tawo sa usa ka seating capacity. Niadtong Marso, si Cebu City Mayor Cedie Abangan niingon nga gusto niya nga ang mga buhatan sa Bureau of Fire Protection ug LTO mobalhin gikan sa ilang nahimutangan karon. Si Abangan niingon nga iyang tuyo nga himuong medical arts, wellness, ug command center ang lugar nga adunay mga sentro sa diabetes, kasingkasing, ug kanser. Gikompirmar sa LTO 7 nga ilang ipadayon ang operasyon ug administratibong trabaho sa ilang buhatan sa N. Bacalso Avenue.'}, {'article_id': 1464, 'title': 'Persons of interest sa tulis giimbestigar', 'text': 'Duha ka mga tawo ang gipaubos karon sa imbestigasyon subay sa padayon nga pakisusi sa nahitabong tulis sa Oro Sugbu Pawnshop and Jewelry Store sa dalan Colon Barangay Kalubihan, dakbayan sa Sugbo niadtong Sabado sa buntag, Nobiyembre 25, 2023. Sa pagkakaron, ang duha giila pa sa kapulisan sa dakbayan sa Mandaue nga persons of interest (POI) sa krimen ug giimbestigar aron pagtino bahin sa ilang kalambigitan sa tulis lakip sa pagkuha og dugang mga impormasyon. Apan ang mga ngan sa duha ka mga POI wala una gibutyag sa kapulisan samtang nagpadayon pa ang ilang pakisusi ug paglusad og hot pursuit sa mga tulisan. Samtang human sa pagtulis sa pawnshop niadtong Sabado, si Police Brigadier Piaral Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO) 7, nimando sa tanang units sa kapulisan sa Central Visayas sa paglusad sa Oplan Dragnet batok sa gibanabana upat ngadto sa pito ka mga tulisan. Gipang-atngan ang tanang exit points sa Sugbo sama sa mga pantalan ug airport aron ma-intercept ang mga tulisan dungan sa pahimangno nga dili mokompiyansa tungod kay armado kinig tag-as nga kalibre sa armas. Base sa mga kuha sa CCTV camera nga mikatap sa social media, ang upat ka mga tulisan armado og tag-as nga kalibre sa armas misakay kini sa duha ka motorsiklo nga gihimong getaway vehicles apan pag-abot sa usa ka lugar, ang usa kanila nisakay sa usa ka pula nga awto. Ang duha kasamtangan nga gikustodiya sa Cebu City Police Office (CCPO). NBI MIHIMAKAKHugot nga nihimakak ang National Bureau of Investigation (NBI 7) pinaagi sa ilang media information office nga duna silay kalambigitan sa mga ningtulis sa pawnshop sa Colon. Sa ilang text message sa media, ilang gibutyag nga ang maong mga armado nga “They are not NBI!”Matod sa NBI 7 pinaagi ni Regional Director Atty. Rei Odchigue Jr. , miadto sa dapit diin nahitabo ang pagpanulis aron pagsubay kon unsa ka tinuod ang migawas nga balita sa SunStar Cebu ug SunStar Superbalita. “We just got back from the area and interviewed witnesses none heard they said the suspects were NBI or introduced themselves as such,” matod sa NBI 7 information office. Ilang gipasabot nga kon dunay operation ang NBI, dunay markings nga makita nga lehitimo nga sakop sa maong ahensya sama sa ilang badges. Ang Superbalita Cebu nagbase sa kaugalingong interview human sa hitabo sa nakasaksi sa dapit diin nakuhaan og video ang pamahayag niini. Samtang, dili usab unang higayon nga ang ngan sa mga ahensiya sa awtoridad gigamit sa mga malapason sa balaud sa paghimo og krimen.'}]"
Pila ang gibanabana nga pondo nga kinahanglan sa TFGB?,"['P15 bilyon, labaw o kuwang']","[{'article_id': 265, 'title': 'Task Force batok sa baha nangayo og P15B budget', 'text': 'Mokabat og 90 porsiyento sa programa sa Task Force Gubat sa Baha (TFGB) nakatutok sa pagsulbad sa problema sa baha apan wala’y gigahin nga pundo o mga personahe para niini ang kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo. Tungod niini, si Burcelango Brual, usa ka retired military general ug kasamtangang chief implementer sa TFGB, nangayo og P15 bilyones nga pundo gikan sa dakbayan alang sa task force, kansang katuyoan mao ang pagpangita og medium ngadto sa long term nga solusyon sa pagpugong sa baha. Sa interbyu sa SunStar Cebu niadtong Biyernes, Agusto 9, 2024, giingon ni Brual nga iyang gipresentar ang iyang gisugyot nga mga programa ug proyekto sa konseho aron masuportahan ang mga infrastructure project sa TFGB. “Sa among banabanaa, mga P15 bilyon, labaw o kuwang, apan kana lang ang among estimate. Gipresentar nako sa konseho niadtong niaging bulan ang detailed engineering ug mga estimate sa among kinahanglan. Kon ang pundo magamit, mahimo kini nga ipatuman sulod sa lima ka tuig. Mahimo kini ipatuman dungan,” matod ni Brual. Gidugang niya nga nag-agad na lang siya sa konseho kon makahatag ba kini og pundo alang sa TFGB. Ang TFGB, nga gimugna niadtong 2022, nagtinguha nga estriktong ipatuman ang three-meter easement ug pagtukod og medium-rise nga mga edipisyo aron matipigan ang mga residenteng maapektuhan sa proyekto. Kini adunay listahan sa komprehensibong mga komponent nga mahimong prayoridad, lakip na ang infrastructure approach, public awareness, pagkontrol sa gigikanan sa tubig, ug sakto nga pagdumala sa mga basura. Apan gitataw ni Brual nga tungod kay wala pa’y igo nga pundo, short term ra nga solusyon ang ilang mahimo sa kasamtangan. “Kanang medium and long term wala pa, short term ra ang naa ug unsay available dinha sa mga department pero as to the medium and long-term, wala pa,” pagtino ni Brual. Hinuon, nagkanayon si Filiciano nga andam mosuporta si Acting Mayor Jhonnylou Abalayan ug nanghinaot siya nga makapangita og pamaagi ang mga opisyal sa Dakbayan aron makakuha’g pundo alang sa katuyoan sa TFGB. Sumala ni Brual, nga usa sa labing dakong lakang nga angayang himuon aron masumpo ang pagbaha mao ang pag-usab sa drainage system sa Dakbayan nga gitukod niadto pa’ng 1980.“Ang napili nga infrastructure mao ang water trunk drainage system nga tukoron sa tunga ug ilawom sa kalsada nga dako sama sa gidak-on sa truck nga mo-cover sa mga lugar sama sa Colon proper ug uban pang lugar nga permi bahaon,” ingon ni Brual. Ang water trunk drain usa ka dagkong drainage channel o stormwater pipe nga magdala sa runoff gikan sa lokal nga street drainage system ngadto sa mga pinuy-anan sa tubig. Kini nga water trunk drain adunay sukod nga 3×3 metros ang gidak-on ug adunay cylindrical diameter nga 2. 6 metros, matod ni Brual. Gidugang usab niya nga ang pagpalambo sa tributary canals ug suba tipik sa medium ngadto sa long-term nga mga programa. MGA PLANO SA SHORT-TERM Sumala ni Brual, ang siyudad adunay pondo alang sa TFGB apan kini magamit ra pinaagi sa mga departamento. Niingon siya nga aduna na’y P400 milyon nga pundo gikan sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office alang sa dredging ug desilting sa mga suba. “Oo, unsay naa sa mga departamento, mao na’y magamit. Kanang declogging machine naa na sa DEPW (Department of Engineering and Public Works); aduna na’y P24 milyon nga magamit, apan una, kana ra ang mga short-term nga programa nga mahimong ipatuman, ug kadtong relocation facilities nga giaprubahan nga nagkantidad og P600 million,” ingon ni Brual. Ang dredging, desilting, ang pagpalit sa mga declogging machine, ug ang three-meter easements apil sa mga programa nga gipundohan sa Dakbayan. “Actually, wa ko kahibalo kon ang Task Force mahimong pundohan, o basin pinaagi sa mga departamento, basta aduna mi programa apan depende kini sa executive ug legislative branches,” dason ni Brual.'}]","[{'article_id': 181, 'title': 'HPG 7 motabang sa LTO sa pagpanakop', 'text': 'Motabang sa pagpanakop ang Regional Highway Patrol Unit (RHPU) 7 niadtong mga motorista nga walay plate number nga gi-issue gikan sa Land Transportation Office (LTO). Una na nga mipahibawo ang LTO 7 nga ang deadline sa sa mga motorista sa pag kuha sa ilang plate numbers sa Septembre 1, 2024 apan kadtong wala pa maisyuhi kinahanglan nga dunay certification gikan sa ilang buhatan aron mahimo nila kini nga magamit ug dili sila dakpon panahon nga duna silay operation. Nagpaabot pa hinuon ang LTO 7 sa final guidelines labot niini sa dili pa hingpit nga ipatuman. Tungod niini midagsa ang daghang tawo sa nagkadaiyang satellite office sa LTO aron mokuha sa ilang mga plaka apan dunay uban ang nag bagotbot tungod kay pila na ka tuig gikan sa ilang pag palit sa ilang motorsiklo apan wala pa gihapon moabot ang ilang plate number. Si P/Lt. Col. Alfredo Bendo, ang hepe sa RHPU 7, nga lakip sila nga gitahasan sa LTO nga manakop niadtong mga motor nga migamit sa improvised ug temporary plates. Iyang gipasabot nga sa Septembre 6, 2024 dunay himuon nga seminar sa iyang mga personnel uban ang LTO 7 aron dunay uniformity sa implementation sa kamandoan. Human na unya niining maong seminar dunay ilusad nga usa ka semana nga information dissemination sa publiko aron mahatagan silag higayon nga maka proseso sa ilang mga papeles pagkuha sa certification gikan sa LTO 7 kung wala pa makuha ang ilang mga plate numbers. ""So that would be the strict implementation na, so this one week period purely information dissemination with regard pud sa mga information nga gi feed sa LTO ato sad na nga i-disseminate ngadto sa atoang mga motorists while were conducting checkpoints,"" matod ni Bendo. Nipalusot usab og kamandoan ang Police Regional Office (PRO) 7 nga ang RHPU 7 mohimo\'g seminar sa tanang police office sa tibuok rehiyon aron matudloan usab sila kung unsay nakuha nga impormasyon gikan sa LTO 7. Nidugang si Bendo nga sa panahon sa ilang checkpoint hatagan lang una nila og warning kadtong mga motorista nga migamit sa improvised plate numbers apan atol sa pagpatuman na sa kamandoan ug kung dunay wala gyud motuman labot sa pag gamit sa improvised plates moisyu sila og Temporary Operators Permit kun TOP diin didto sa LTO nga buhatan lukaton sa mga motorista. ""Sa atoa sa HPG wala man tay citations pulos man ni TOP, so TOP gyud ang atong ma issue sa mga motorists nga violators,"" matod ni Bendo. Kadtong mga sakyanan ug motorsiklo nga napalit sugod Enero 2023 mao ra ang apil sa Memorandum sa LTO. Base sa joint administrative order No. 2014-01, ang mogamit sa mga dili otorisadong plaka makamulta kini\'g dili moubos sa P5,000./AYB'}, {'article_id': 1030, 'title': 'Trak nahulog sa pangpang: 15 patay, 2 angol', 'text': 'Dili mominos 15 ang nangamatay ug duha ang nangaangol sa pagkahagbong sa usa ka trak de karga sa pangpang sa national highway sa Barangay Bulwang, lungsod sa Mabinay, Negros Oriental, ala 1:46 sa hapon sa Miyerkules, Pebrero 21, 2024. Sa pasiunang kasayuran nga nakuha sa Supebalita Cebu gikan sa tigpamaba sa Negros Oriental Police Provincial Office (NOPPO) nga si Police Lt. Wilbert Apolonio, ang mga biktima sakay sa Mitsubishi Canter nga trak nga gimaniho sa drayber nga si Eddie Larrazabal, biyudo, gikan sa La Libertad, paingon sa Brgy. Dawis, Bayawan City. Matod ni Apolonio, nawad-an og kontrol ang drayber sa sakyanan hinungdan nga nalahos ang trak ngadto sa pangpang. Ang mga nangakalas pulos usab nga taga La Libertad giila nga sila si Jake Lasagas, 37, minyo; Fe Lasaten; Andre Lasaten Sr. ,63, minyo; Koling Lascuna; Andre Lasaten, Jr. , 29, minyo; Flavio Laserna, 46, minyo; Ernesto Lasaten, 33, minyo; Lito Lasagas, 46, minyo; Gemon Abing, 36, minyo; Hans Lasiste, 44, minyo; Rigel Lasquites, 29, minyo; Martinito Lasagas, 29, minyo; Sylvian Lastimosa, 43, minyo; Lydio Demesa, 28, minyo; ug Carizal Lascuna, 26, single. Nangaangol giila nga sila si Larrazabal ug Timong Abing, minyo. Ang mga biktima gipangdala sa Mabinay Community Hospital apan ang uban kanila nakabsan na sa kinabuhi sa pag-abot sa tambalanan.'}, {'article_id': 456, 'title': 'Motor ‘gikawat’ sa iyang silingan, nabawi sa tag-iya', 'text': 'TUNGOD sa iyang kaibog, gikuha sa usa ka lalaki ang motorsiklo sa iyang silingan sa Sitio Zapatera, Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo, alas 8:56 sa gabii, Martes, Hunyo 18, 2024. Ang suspek sa pagkuha sa motosiklo giila nga si alyas Eliezar, 31, residente sa Sitio Zapatera, Barangay Lahug, Siyudad sa Sugbo. Sa imbestigasyon sa Mabolo Police Station, nangayo og panabang sa barangay tanod ang usa ka alyas Pomposa, 33, usa ka driver/mechanic,lumolupyo ra usab sa maong lugar human nawagtang ang iyang motorsiklo nga Suzuki Skydrive nga gi-park sa gawas sa iyang balay. Sa dihang gipangita na kini sa biktima, upat ka mga saksi ang ningtug-an nga ang nagkuha mao usab ang ilang silingan nga si alyas Eliezar. Gilusad dayon ang manhunt uban sa usa ka polis nga si Police Patrolman Arnilo Comson ug mga barangay tanod sa Lahug ug ilang naabtan ang suspek sa balay niini. Giangkon ni alyas Eliezar nga ang motorsiklo nga iyang gikuha iyang gitago sa Sitio La Guardia, Barangay Lahug, Dakbayan sa Sugbo. Nakuha pagbalik sa tag-iya ang motorsiklo ug gibalhog ang suspek sa Mabolo Police Station. Matod ni Eliezar nga pangandoy niya nga makapanag-iya og motorsiklo ug wala usab siyay intension nga iyang kawaton ang motorsiklo sa iyang silingan nga si Pomposa. Iyang gibutyag nga wala siya kaila nga silingan ra nila ang nanag-iya sa motorsiklo nga tungod ani pagkakita niya sa motorsiklo nga gi-park nga nagtangag pa ang yawe iya ning gisakyan ug gipadagan paingon sa La Guardia. Natingala na lang siya nga gipangita na siya sa barangay tanod ug polis nga sakop sa Mabolo Police Station. “Wala ko kabalo nga sa amo ra diay to nga silingan tong motora, ako ra unta to sakyan nya na tintal man ko mao to ako gitago sa La Guardia,” matod ni Eliezar. Kasong pagpangawat ang ipasaka sa kapulisan batok sa suspek. (AYB)'}, {'article_id': 412, 'title': '2 ka suspek sa pagpatay nasikop atol sa manhunt', 'text': 'Duha ka suspetsado sa pagpatay sa 66 anyos nga lalaki sa Barangay Calangcang, lungsod sa Badian, ang nadakpan atol sa gilusad nga manhunt sa kapulisan, alas 5:00 sa Dominggo, Hunyo 30, 2024, sa dakbayan sa Mandaue. Niadtong Hunyo 28, 2024, ang duha ka mga suspetsado nga nagpangidaron og 18 ug 24 pulos, matod pa, hubog nga sakay sa ilang motorsiko apan pag-abot sa Calangcang ilang nabanggaan ang usa ka kanding. Tungod sa kasuko sa duha ka mga suspetsado kay na guba ang ilang motorsiklo, ilang gipangayoan sa damage ang tag-iya niini. Ang anak sa biktima niinsister nga didto na lang sa barangay nila i-settle ang maong hitabo. Apan pagka alas 7:30 sa gabii, ang duha ka mga suspetsado mibalik sa balay sa biktima dili sa pagresulbar sa isyu kon dili mibunot kini sa armas ug gipusil ang 66 anyos nga biktima. Dali nga misibat ang mga suspetsado samtang dali usab nga gidala ang biktima sa tambalanan apan gideklarar kini nga dead on arrival sa Badian District Hospital. Tungod niini, gilusad sa Badian Police Station ang manhunt operation sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Captain Clinton Emeniano Bacares ug pagka Sabado sa gabii, nakadawat sila og impormasyon nga naa kini sa dakbayan sa Mandaue. Nakig-alayon sila sa Station 3 sa Mandaue City Police Office ug ilang malampuson nga naposasan ang mga suspetsado ug nakuhaan pa og armas. Kasamtangan nga naa sa custodial facility sa Badian Police Station ang mga suspetsado ug mag-atubang kinig kasong murder ug kalapasan sa Comprehensive Firearms and Ammunition Regulation Act.'}, {'article_id': 1232, 'title': 'Sinulog parties wa gidili sa Mandaue City', 'text': 'Wa idili ang Sinulog party sa bar ug diskuhan nga mga lugar sa kalingawan sa dakbayan sa Mandaue atol sa kasaulogan sa Sinulog festival sa Dominggo, Enero 21 apan ang mga tag-iya sa establisemento kinahanglang mokuha og special permit sa pag-operate sa maong mga kalihukan. Si August Bonbon Malate, executive secretary ni Mayor Brody Abando ug Permit and Licensing Office (BPLO) head, niingon niadtong Biyernes, Enero 12, 2024, nga ang mga tag-iya og negosyo mahimo nang makakuha sa mga permit nga anaa sa ilang buhatan. Niadtong Biyernes usab, ang BPLO nipahigayon og tigom nga gitambungan sa mga tag-iya og negosyo, local enforcement units, ug ubang stakeholders aron sa pagrepaso sa business-operating rules and regulations ug paghisgot sa mga pagpangandam alang sa umaabot nga Sinulog. Gipasabot ni Malate nga ang katuyoan sa maong mga permit mao ang pagsiguro nga way establisemento nga mopahigayon og street parties sa Mandaue atol sa Sinulog Day. Siya niingon nga ang Siyudad nihimo sa inisyatiba human si Cebu City Mayor Cedie Abangan nianunsyo sa pagdili sa street parties sa Sinulog alang sa dakbayan sa Sugbo, nga ilang gikahadlukan nga modagsa ang mga party-goers sa Mandaue tungod kay aduna kini daghang bars ug ubang disco recreational establishments. Sa datus sa BPLO hangtod sa Enero 12 adunay napulo ka mga rehistradong bars ug disco recreational facility sa Siyudad. Matod ni Malate nga kadtong mga establisemento nga naghupot sa special permit adunay seguridad nga ihatag sa Mandaue City Police Office (MCPO), mga tanod gikan sa pinakaduol nga barangay diin sila nahimutang, ug uban pang city-based law enforcement units. Sa pagkuha sa special permit, si Malate niingon nga ang mga tag-iya sa establisemento kinahanglan usab nga magpahibalo kanila kon gusto nila nga mogamit sa mga publiko nga lugar, sama sa duol nga mga parkinganan, aron i-extend ang ilang mga party event aron nga ang mga awtoridad makadugang og seguridad. “As a business operator, you are only allowed within your allowed area. If you go beyond that, you need more security to ensure your client’s safety and ensure there is deterrence,” matod ni Malate.'}]"
Ngano sa CCSC buot nga ipahigayon sa mga mayor sa mga nag-apil nga lungsod ug components ang maong kalihokan?,['kini mao ang sentro sa isla-probinsiya'],"[{'article_id': 276, 'title': '‘2024 Pasigarbo sa Sugbo’ dunay bag-ong supplier sa sound system', 'text': 'Adunay bag-ong supplier sa sound system nga gamiton para sa 2024 Pasigarbo sa Sugbo nga ipahigayon sa Cebu City Sports Center (CCSC) karong Agusto 25, 2024, aron malikayan ang ""teknikal nga kakulian"" nga nahitabo sa miaging tuig, nga nagdala og kontrobersiya ug mga pag-usab sa mga gipahibalo nga mga mananaog. Si Cebu Gov. Edlen Abalayan, sa press conference niadtong Miyerkules, Agusto 7, nagdumili sa pagngalan sa bag-ong supplier tungod kay kini susama sa ""teknikal nga kakulian. """"But ang iyahang tanang equipment karon, including na ang LED, tanan kay brand new,"" matod ni Abalayan. Sa miaging tuig nga Pasigarbo nga gihimo sa Carcar City Sports Complex, napuno kini og kontrobersiya tungod sa daghang insidente sa teknikal nga mga problema nga nagresulta sa pagbalik sa presentasyon sa pipila ka contingents tungod kay naputol ang ilang audio o adunay problema sa ilang video materials. Atol sa maong kalihokan, ang contingent gikan sa Carcar City ang gipahibaw nga mananaog. Apan sa pipila ka adlaw pagkahuman, gimandoan ni Abalayan ang pag-recount sa mga boto tungod sa mga kakulian nga nakaapekto sa scoring tabulation. Human sa pag-recount, ang contingent gikan sa Minglanilla ang gipadayag nga final nga kampyon sa 2023 Pasigarbo. Ang pag-recount usab nagresulta sa bag-ong set sa mga mananaog sa ubang kategorya sama sa Festival Queens. Ang kagamhanan sa probinsya nakigsabot sa serbisyo sa Alberca Sound and Lights sa 2023 Pasigarbo, nga mao usab ang supplier sa naglabay nga Pasigarbo sa Sugbo. Gibutyag ni Abalayan nga ang stage preparation ug set-up gipasalig sa Dakay Construction, nga maghatag og dako nga pag-save sa Cebu Provincial Government tungod kay kini libre. Gidugang pa ni Abalayan nga ang 51 ka contingents ang magdahom og bag-ong set sa 10 ka mga hurado para sa ritual showdown nga magsilbing ""bag-ong mga mata"" aron mapataas ang kalidad sa paghusay sa mga presentasyon. Matod niya nga ang mga hurado gikan sa lain-laing larangan sa entertainment ug cultural arts sa Pilipinas ug naanad na sa paghukom sa performances sa lainlaing mga piyesta sa nagkalain-laing lungsod. Ang bag-ong mga hurado mopuli sa mga daan nga mga hurado sa Pasigarbo nga naghusay sa mga performances sa naglabay nga mga kalihokan. Sa laing bahin, gipahibalo ni Abalayan nga iyang gipadako ang subsidy para sa mga nag-apil nga lungsod ug component cities ngadto sa P3 milyon para sa mainland ug P3. 5 milyon para sa island towns. Nagpasalamat usab siya ni Acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan alang sa pag-uyon sa pagbalik sa Pasigarbo event sa CCSC. Ang 2023 Pasigarbo gipahigayon sa Carcar City tungod kay gisirad-an ang CCSC alang sa mga preparasyon para sa Palarong Pambansa. Gidugang pa niya nga ang mga mayor sa mga nag-apil nga lungsod ug components nagpahayag sa ilang pagbuot nga sa CCSC ipahigayon ang maong kalihokan ingon nga kini mao ang sentro sa isla-probinsiya.'}]","[{'article_id': 1680, 'title': 'Babaye miambak sa 2nd bridge, naluwas', 'text': 'Naluwas sa kapulisan ang usa ka ka babaye nga niambak sa Marcelo H. Fernan (MHF) Bridge o sa 2nd Cebu–Mactan Bridge sa Lunes sa kaadlawon, Oktubre 16, 2023. Si Mandaue City Police Office (MCPO) deputy city director for administration ug spokesperson, Lieutenant Colonel Jaymar Vestil Masangcay, nitug-an sa SunStar Cebu sa Lunes nga naalarma sila sa maong hitabo human ang usa ka concerned citizen nipahibawo kanila sa babaye nga naglingkod ibabaw sa usa sa mga poste sa suga sa taytayan nga daw nisuway og ambak. Matod ni Masangcay, usa ka team sa MCPO, Mandaue City Disaster Risk Reduction and Management Office (MCDRRMO), ug Bureau of Fire Protection (BFP) dal’ing nakaabot sa dapit ug nihimo og negusasyon aron manaog apan niambak kini sa dagat sa Mactan Channel. “We anticipated the worst. So, we tasked some of our DRRM personnel to watch over the bridge in case she jumped. Because of that, she was saved,” matod ni Masangcay. Sa report sa MCPO Station 5 sa Barangay Opao, ang 22-anyos nga biktima, nga nagpuyo sa Barangay Basak sa dakbayan sa Mandaue, una nang na-diagnose nga adunay depresyon. Sa inisyal nga imbestigasyon sa mga awtoridad, nasayran nga nag-atubang karon og personal nga mga hagit ang babaye, lakip na ang mga isyo sa pamilya, nga posibleng maoy hinungdan sa iyang suway nga paghikog. “The victim previously sought help from a psychiatrist and was on medication. This marked the sixth time that she attempted to end her life,” tipik sa imbestigasyon. Human sa pagluwas, ang babaye gipadala sa Mandaue City Hospital.'}, {'article_id': 205, 'title': '42 anyos nga lalaki gipatay sa silingan', 'text': 'Patay ang usa ka 42 anyos nga lalaki sa dihang gidunggab sa iya ra sab nga silingan. Ang maong insidente nahitabo niadtong Biyernes sa pasado alas 6 sa gabii, Agusto 23, 2024 sa Sitio Upper Tabucanal, Poblacion Pardo, Dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Bitago Arong, nagpuyo ra usab sa maong dapit, nakaangkon og mga samad dinunggaban sa nagkadaiyang bahin sa iyang lawas nga hinungdan sa iyang hinanaling kamatayon. Gitumbok nga responsable sa iyang kamatayon mao si Rev Dean Bitancor, hingkod, silingan ra usab sa biktima nga nadakpan ra usab dayon sa gihimong follow-up operation sa Inayawan Police Station. Giingong nagdumot ang duruha sa ilang daan nga away nga misangpot sa pagpapanunggab. Gisusi sa kapulisan og unsay nahitabong bangi sa duruha nga miresulta sa pagpatay sa maong biktima.'}, {'article_id': 1255, 'title': '44 anyos nga dalaga, sikop sa buy-bust', 'text': 'Nagtingkagol sa bilanggoan sa Naga Police Station ang usa ka dalaga nga giila nga high value individual (HVI) human nasikop sa buy-bust sa Barangay Langtad, Naga City, alas 3:52 sa hapon, Martes, Enero 9, 2024. Ang suspek giila nga si Mercy Lomibao, alyas Emyat, 44, taga Barangay Bairan sa maong dakbayan. Ang malampusong operasyon gilusad sa City Intelligence Police sa Naga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Beethoven Alajar ug dunay koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Ang kapulisan nakadawat og impormasyon gikan sa concerned citizen bahin sa ilegal nga negusyo sa suspek. Dihang nasuta nga positibo, ilang gilusad ang buy-bust. Ang poseur buyer sa kapulisan nigamit og P300 nga marked money bugti sa usa ka gamay nga pakete sa shabu. Sa dihang nadakpan ang suspek, nasakmitan pa og laing tulo ka pakite sa shabu nga ang tanan motimbang og 3. 05 grams nga adunay standard drug price nga P23,800.'}, {'article_id': 461, 'title': '‘Kurapsyon’ sa CDRRMO Cebu City, gibulgar', 'text': 'Nanghangyo ang pipila ka mga personanel sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office (CDRRMO) nga imbestigahon ang mga anomaliya nga nahitabo sa buhatan niini, apil na ang giingong paggamit sa gasolina sa maong buhatan alang sa personal nga paggamit ug pagkunhod fuel sa mga personnel. Kini maoy nakaaghat kang Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nga suspensuhon dayon ang fuel allocation sa tanang mga buhatan sa Cebu City Hall sa Martes, Hunyo 18, 2024. Si Cebu City Councilor Pastor Abarquez, sa usa ka press conference sa Martes, Hunyo 18, 2024 niingon nga nakadawat siya og affidavit gikan sa siyam ka mga personnel sa CCDRRMO nga nagbutyag nga usa sa ilang team officer nga si Romey “Wawa” Corcuera ilegal nga nagbomba og gasolina gikan sa mga sakyanan sa gobyerno. Ang samang mga empleyado namasangil usab nga si Corcuera nikuha og bahin sa ilang sweldo. Si Iko Cordero, kanhi drayber sa Tanker 3, namahayag sa affidavit nga siya nasayod ug nakasaksi nga sila si Corcuera ug Rolando Cordova nangawat og diesel sa Tanker 3 alang sa personal nga pagpahimulos. Si Flaviano Cordova/cordova, usa ka drayber sa trak nga nailhang “Kabaw,” niingon sa affidavit nga iyang gi-refuel ang trak niadtong Mayo 14, 2024, mga alas 2 sa hapon gamit ang usa ka gatos ka litro nga diesel. Iyang giparada ang trak sa Cebu City Quarantine Center (CCQC) alang sa pagpuli sa mga crew. Nibalik siya sa iyang shift ug namatikdan niya nga halos wala nay sulod ang tangke. Gi-refer niya gikan sa ticket sa biyahe ug nadiskubrehan nga ang trak wala magamit hangtod sa Mayo 17, 2024. Si Cornejo Corona, laing drayber, nipahibawo kang Cordova/cordova nga iyang nakita sila si Corcuera ug Al Vingie Randy Acabal nga nangawat og gibana-banang otsenta litrong diesel ug gipuno ang upat ka container. Gitug-an usab ni Corona nga gimanduan siya ni Corcuera nga sultihan si Cordova/cordova nga mo-refuel kon mobalik na ang shift sa naulahi. Si Dean Rainier Arcilla, kanhi miyembro sa fire engine crew, nipadayag sa usa ka pakighinabi pagkahuman sa press conference uban ni Abarquez nga siya nagtuo nga si Corcuera kanunay nga nagbomba og gasolina gikan sa mga tangke sa mga trak sukad sa iyang unang appointment niadtong Marso 2022.“Ang style ana nila kay iistar pana nilag pila ka days sa amoang quarters para makita nga nakit-an namo nga naa ra dira gapundo. Pero malimtan na gani murag malabyan na sa hangin, mawala na lang,” ni Arcilla. Sa joint affidavit nga giluwatan nilang Cordero, Cordova/cordova, ug uban pang mga reklamante, ilang gitug-an nga si Corcuera ang naghimo sa anomaliya ubos sa ngalan ni CCDRRMO head Remigio Bayon. Dugang pa, si Coronel Corotan, kasamtangang miyembro sa Fire Engine Crew, mitaho nga si Bayon nanag-iya og Toyota Vios ug niangkon nga iyang nasaksihan ang live-in partner ni Bayon, kauban ang QRT personnel, nga nangawat og gasolina sa stockroom sa ilang opisina, nga nailhang “Amihan Base. “, sa pag-refuel sa awto ni Bayon alang sa ilang personal nga pagpahimulos. Sa usa ka bulag nga pakighinabi sa telepono, gihimakak ni Bayon ang mga alegasyon nga gibato batok kaniya. “Wala man koy personal nga sakyanan. Wala nay registered nga sakyanan nga akoa,” ni Bayon. Si Abalayan nimando sa pagsuspenso sa fuel allocation nga epektibo dayon sa tanang mga sakyanan sa gobyerno gawas sa emergency vehicles sama sa ambulansya, fire truck, garbage truck, police cars, ug tanang emergency vehicles. “They will have to write us a letter of explanation para depensahan kon nganong y hatagan gyud sila og alokasyon,” matod ni Abalayan. Dugang pa, gilakip usab ni Arcilla sa sworn affidavit nga niadtong Mayo 2022, gipangayo ni Corcuera ang iyang duha ka buwan nga suweldo, diin usa lang ka buwan nga suweldo ang gihatag ni Arcilla. Nalatid sa affidavit nga gi-justify ni Corcuera ang maong demanda ubos sa kamanduan ni Bayon nga ang kwarta maoy gamiton sa pagpalit og siren sa motor alang sa fire engine. Nagtuo si Arcilla nga ubos P10,000 ang kantidad sa siren sa motor, apan gipangayo ni Corcuera ang iyang suweldo nga P12,000. Gipadayag ni Arcilla sa affidavit nga gipihig ni Corcuera ug gihulga si Arcilla nga tangtangon siya sa mga roll, nga nagpugos kaniya sa paghangyo nga ibalhin sa departamento sa EMS sa dihang nagdumili siya paghatag sa gipangayo ni Corcuera. Kining padayon nga hulga gikan kang Corcuera maoy hinungdan sa pagluwat ni Arcilla. Laing biktima mao ang kanhi crew sa bombero nga si Ricky Corpuz. Sa iyang affidavit, iyang gitug-an nga gibawi ni Corcuera ang usa ka bahin sa iyang suweldo tungod sa kapakyas ni Corpuz sa pagtrabaho bisan pa sa kompleto nga Daily Time Record sa iyang labaw. Si Corcuera nangayo og P1,500 gikan kang Corpuz matag buwan gikan sa Oktubre 2023 hangtod sa Enero 2024. Si Corpuz nipadayag nga nituman siya sa gipangayo gikan kaniya kay nahadlok siya’ng mawad-an og trabaho. Gisuwayan sa SunStar Cebu nga makontak si Corcuera pinaagi sa Messenger apan pakyas. Si Bayon namahayag nga usa ka hingpit nga imbestigasyon ang mosunod. Hinuon, tungod kay ang mga reklamo dili direkta nga gihatag sa iyang opisina, si Bayon niingon nga kinahanglan nga siya masayod kinsa ning mga tawhana nga nangreklamo. Dugang ni Abalayan nga ang HR ug Cebu City Legal Department maoy mangunay sa imbestigasyon human nila huptan ang mga pamahayag sa mga reklamante. /'}, {'article_id': 646, 'title': 'Abarca III: Supply sa tubig sa MCWD padayon gihapon nga nagkagamay', 'text': 'Ang pagkawala sa produksiyon sa tubig sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD), tungod sa pagsaka sa heat index, niabot na sa dul-an sa 65,000 cubic meters matag adlaw. Kini tungod kay ang mga proyekto sa water desalination sa MCWD nga makatabang unta sa pagpagaan sa problema wala pa makasugod sa pag-supply og tubig nunot sa mga kalangay nga nasinati tungod sa daghang mga hinungdan, lakip na ang ulahing pag-aprobar sa excavation permit sa MCWD sa Cebu City Hall alang sa Mambaling water desalination project niini. “Wa gyud mada sa supplier. The delay was not because of the supplier or the contractor, the delay was because it took a long time for the permit to be signed,” matod ni MCWD chairman of the board of directors Range Abarca III sa interbyo sa Huwebes, Mayo 9, 2024 .Ang Mambaling water desalination project magsugod unta sa Septiyembre 2023. Si Abarca niingon nga ang MCWD nisumiter sa ilang aplikasyon niadtong Marso 2023, apan naaprubahan lang paglabay sa siyam ka bulan, niadtong Disyembre, dihang nibiyahe si Cebu City Mayor Cedie Abangan paingon sa Australia. Matod niya nga ilang gihangyo si kanhi acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nga aprubahan ang ilang pending nga aplikasyon. Matod niya nga Enero 2024 pa lang nakasugod ang kontraktor sa trabaho ug mahuman na unta sa Marso. Sa kaso sa water desalination project sa Barangay Opao, Mandaue, si Abarca niingon nga ang pagkalangay tungod sa kabalaka sa Siyudad nga ang pagpangubkob makamugna og kahuot sa trapiko sa maong dapit, hinungdan nga nangita na og alternatibong paagi ang kontraktor sa pagbutang sa mga tubo.'}]"
Asa gisubay ang background ni Cabanlit?,['Mambaling Police Station'],"[{'article_id': 278, 'title': 'Gipakaon na, nanglabni pa', 'text': ""Gipahimuslan sa 23 anyos ang kamaayo’ng tawo sa menor de edad nga lalaki nga ni-share sa iyang burger, human nga nangayo ang suspek og pagkaon kay kuno gigutom. Inay magpasalamat ang suspek ngadto sa batan-on, gidagan na hinuon niini ang cellphone sa biktima. Maayong na lang kay nadakpan ang suspek sa mga nagpatrolya nga mga polis, Miyerkules sa 5:00 sa kaadlawon, Agusto 7, 2024. Ang suspek nailhan nga si Adonis Cabanalan Cabanlit, 23, ulitawo nga taga-Phase 3 Deca Homes, Barangay Dumlog, Dakbayan sa Talisay. Samtang ang biktima usa ka 17 anyos, tinun-an sa Alternative Learning System (ALS) nga taga-Sityo Tabada, Brgy. Mambaling, Siyudad sa Sugbo. Asoy sa biktima sa Superbalita Cebu nga nigawas siya sa ilang balay aron mokaon ngadto sa duol nga burger station sa ilang dapit, apan usa ka lalaki ang kalit nga miduol kaniya. Giingo’ng nangayo og pagkaon si Cabanlit ug gihatagan og burger sa biktima, wa pa makontento nangayo sab kini og kuwarta ug gihatagan og P60. CELLPHONE Wa magdugay nanghuwam si Cabanlit og cellphone nga bitbit sa biktima kay aduna lang siya'y tawgan, apan wa kini makakontak kay way load ang maong gadget. Saysay sa biktima nga gipugos pa siya ni Cabanlit nga pa-loadan ang maong cellphone kay importante ang iyang tawagan, apan iyang gibalibaran kay sirado pa ang tindahan nga namaligya og phone load. Apan gipangutana ang biktima sa suspek kon nakaila ba kini sa edaran nga babaye nga nanilhig sa kalsada niadtong higayona. Sa dihang gilingi sa biktima ang giingong babaye, mikaratil gilayon sa pagdagan si Cabanlit dala ang cellphone sa batan-on. Suway nga gigukod sa biktima ang suspek dungan sa pagpangayo og tabang, apan wa kini niya maabti. NAAY NAG-ROVINGAtol nga nag-roving sila si Police Staff Sgt. Brody Cabantac ug Police Staff Mikhael Cabantog, sa Mobile Patrol sa Mambaling Police nga maoy migukod sa kawatan hangtod nga nadakpan. Nabawi ang cellphone nga mokantidad sa P3,599. Gisubay karon sa Mambaling Police Station ang background ni Cabanlit kinsa way klarong tubag sa mga pangutana kinsa gidudahan nga 'sabog'. Giingong nagsukol-sukol pa sa polis sa dihang kuhaan og mugshot nga maoy proseso sa higayon nga adunay dinakpan, kay matod pa katungod niya nga mobalibad nga dili magpa-picture. Ang suspek gitanggong sa buhatan sa kapulisan ug gikatakda nga pasakaan og tukmang kaso kalabot sa iyang pagsakmit sa cellphone sa biktima nga nagpakaon pa niya.""}]","[{'article_id': 520, 'title': 'P374. 6M drug gisunog', 'text': 'Laing gatusan ka milyun ka pesos nga balor sa illegal nga drugas, ang gisunog sa thermal facility sa Cosmopolitan Funeral Homes sa Dalan Junquera, Dakbayan sa Sugbo sa Huwebes, Hunyo 6, 2024. Kini ang labing unang higayon karong tuiga nga giguba sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 uban sa mga ahensya sa gobyerno nga misaksi sa destruction sa mga ebidensya sa mga kaso nga hapit na matapos ug duna nay pagtugot sa korte. Sa data nga gipahibawo sa PDEA 7, nasuta nga moabot ang tanan ngadto sa P374,629,250. 99 nga kantidad sa illegal nga drugas ang gipangsunog. Labing dako niini mao ang shabu nga dunay 373,034,153. 84 nga gisundan sa Ephedrine nga mobalor og P1,156,800 marijuana nga mobalor og P284,002. 48 ug uban pa nga illegal nga drugas. Matod ni PDEA 7 Director Alfabete Alfaro, ang labing daghan nga naguba nga ebidensya karon gikan sa mga kaso nga naa sa Regional Trial Court Branch 57 sa Dakbayan sa Sugbo nga moabot ngadto sa kapin sa 15 ka kilo sa shabu. Iyang gipasabot nga ang tanang mga ebidensya nga ilang giguba kagahapon dunay pagtugot sa korte nga maoy naghawid sa maong mga kaso. Gani duna pay laing gatusan ka milyon ka pesos nga balor sa illegal nga drugas ang sunod nila nga sunugon sa mao gihapon nga pasilidad human nga mihatag na sa iyang pagtugot si Regional Trial Court Branch 53 Presiding Judge Anna Marie Militante sa Dakbayan sa Lapu-Lapu. Dugang ni Alfaro nga ang pagsunog sa maong mga ebidensya nga illegal nga drugas nga naa sa kustodiya sa PDEA 7 ug sa mga buhatan sa kapulisan sa Central Visayas, nagpakita nga nagsunod sila sa proseso ug dili tinuod ang mga pagduda nga gi-recycle lang nila ang ilang nakuha nga illegal nga drugas gikan sa drug personalities. Iyang gipasabot nga lisod buhaton ang pag-recycle sa mga ebidensya nga naa na sa ilang kustodiya sanglit hugot ni nga gi-monitor sa korte lakip na sa mga evidence custodian. “Wala po sigurong papayag sa amin na makulong, kase ako masasama po akong makulong kung hahayaan kung mawala yung mga ebidensya. It is very hard na mawala pa yun sa possession tapos equip pa tayo sa CCTV na ibang office sa amin ang nag momonitor,” matod ni Alfaro. Giangkon sa PDEA 7 director nga daghan gyud karon ang nangasakmit nga supply sa illegal nga drugas sa mga anti-illegal drug operations sa kapulisan sa nanglabay nga mga adlaw. Iyang pagtuo nga tungod kini sa panaghiusa sa mga ahensya sa gobyerno pagpuhag sa supply sa illegal nga drugas nga makasulod sa tibuok Central Visayas nga gitawag nilag Inter-Agency Interdiction Task Force nga gipangulohan ni Governor Edlen Abalayan.'}, {'article_id': 971, 'title': '51 ka sunog sulod sa 2 ka mga buwan', 'text': 'Usa ka adlaw sa wala pa ang pagsaulog sa Fire Prevention Month, ang dakbayan sa Sugbo nakatala na og 51 ka mga insidente sa sunog sukad sa pagsugod sa tuig 2024 nga nagpasabot nga nisaka og 45. 7 porsiyento gikan sa 35 ka insidente sa sunog nga natala sa samang panahon sa miaging tuig. Sa 51 ka insidente karong tuiga, 30 ang nahitabo niadtong Enero, nga niresulta sa danyos sa mga kabtangan nga mokabat og P19 milyunes, matod ni Senior Fire Officer Brandon Dayagdal, information officer sa Cebu City Fire Office (CCFO). Samtang, adunay kinatibuk-ang 21 ka mga insidente sa sunog ang natala sa buwan sa Pebrero diin duha sa mga sunog nahitabo sa hapon sa Pebrero 29. Giawhag ni Dayagdal ang publiko sa paghingusog pa sa mga lakang sa pag-amping batok sa sunog, ilabi na sa ting-init nga mas taas ang risgo sa sunog tungod sa uga nga kahimtang sa panahon. Ang Proclamation 115-A nga gi-isyu ni Presidente Lois Alarcon Sr. niadtong Pebrero 24, 1966, nideklarar sa Marso isip Fire Prevention Month aron pagpahinumdom sa katawhan mahitungod sa kamahinungdanon sa fire safety ug prevention. “We need to raise awareness among people about the dangers of the hot season. A small mistake could lead to a fire outbreak as things, and homes tend to get extremely dry during this time,” matod ni Dayagdal. “As water is scarce, we should be extra cautious and take all necessary measures to prevent any incident,” dugang niya, taliwa ning El Niño phenomenon nga nasinati karon. Ang CCFO magsugod sa daghang mga programa sa edukasyon ug mga kampanya sa pagpahibalo sa mga tawo bahin sa mga peligro sa sunog, husto nga mga lakang sa kaluwasan gikan sa sunog ug pagpangandam sa emerhensya. Sayo ning semanaha, ang Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas nitaho nga ang Sugbo maapektuhan sa dry spell tungod sa El Niño. Matod sa Pagasa, ang dry spell mahitabo kon adunay tulo ka sunodsunod nga bulan nga ubos sa normal nga pag-ulan o duha ka sunod-sunod nga bulan nga “significantly below-normal” nga pag-ulan. Ubos sa normal nga pag-ulan nagpasabut sa pagkunhod sa 20 hangtod 60 porsyento gikan sa kasagaran nga lebel sa ulan alang sa usa ka piho nga lugar, samtang ang labi ka ubos sa normal nga pag-ulan nagpakita sa pagkunhod sa labaw sa 60 porsyento kon itandi sa naandan. Giawhag ni Dayagdal ang publiko nga magdaginot sa tubig, ilabina ning panahuna, aron paspas nga makaresponde ang kabomberuhan kon adunay sunog. /KJF'}, {'article_id': 1239, 'title': 'Killer nagpatuo nga inspector', 'text': 'Wa na madala pa sa tambalanan ang usa ka gidudahan nga tiggamit og illegal drugs nga gipusil sa nag-inusarang gunman sulod sa iyang balay sa Sitio Sawsawan, Brgy. San Roque, Siyudad sa Talisay, alas 11:20 sa buntag sa Huwebes, Enero 11, 2024. Ang biktima giila nga si Crisinciano Bonilla, 31, ulitawo, laborer. Ang lalaki nga mamumuno wa pa mailhi, nagsul-ob og brown stripe t-shirt, nagmaong pants ug nag black face mask. Sa follow up sa Superbalita Cebu, nasuta sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan nga ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Mikmik Guillermo nga base sa asoy ni Ariane Bonilla, inahan sa biktima, nga ang iyang anak diha su’d sa ilang balay. Dunay wa mailhing lalaki nga nagpakaaron ingnong water meter inspector. Gihangyo ang iyang anak nga mogiya kon asa ang ilang water meter. Apan ang gunman nibunot og armas ug gipusil ang biktima sa ulo nga niresulta sa diha-diha nga kamatayon. Nagpadayon pa ang imbestigasyon sa motibo ug pag-ila sa killer.'}, {'article_id': 69, 'title': 'DOH 7 miawhag og panaghiusa batok sa mental health problem', 'text': 'Giawhag ang publiko ug mga hingtungdan nga magtambayayong sa pagsanta sa hikog ug pagminos sa problema nga naglambigit sa mental health. Ang Department of Health (DOH) Central Visayas nihatag og gibug-aton sa pagkamahinungdanon sa pagtutok sa pagkadelikado sa hikog ug sa pagpalambo sa kaayohan ug kahimsog sa tanang mga Pinoy. Sa pagpakigbatok sa stigmatization ug diskriminasyon, ang Department of Health Central Visayas Center for Health Development (DOH Central Visayas CHD) niduyog sa mga propesyonal ug mga tigpasiugda sa mental health sa pag-awhag sa publiko nga tahuron ang mga pamilya ug mga indibidwal nga naapektuhan sa pagkamatay sa ilang hinigugma. “Depression and other mental health conditions can strike anyone at anytime. Mental health issues and suicide remain as a major global and regional concern,” pamahayag sa DOH Central Visayas CHD niadtong Biyernes, Septiyembre 20, 2024.“It’s crucial to observe and support those around us who may be struggling with suicidal thoughts or mental health issues and even those people who may appear okay,” tipik sa pamahayag sa DOH. Sa mga taho ning bag-uhay, ang DOH Central Visayas CHD nitataw sa pagkahinungdanon sa mental health sa mga rehiyon nga adunay mga tawo nga nawad-an sa ilang kinabuhi samtang nag-atubang sa isyu sa mental health. Gipadayag sa DOH Central Visayas CHD kon unsa ka dako ang papel sa mga pamilya, higala, ug mga organisasyon aron maseguro nga ang mga panginahanglan makadawat og suporta. “We urge the public not to stigmatize or discriminate against people suffering from depression or other mental health conditions,” dugang pamahayag sa DOH Central Visayas.'}, {'article_id': 1564, 'title': 'Driver sa Latransco gireklamo', 'text': 'Nipasaka og pormal nga reklamo ang mga ginikanan sa 6 anyos nga batang lalaki, kinsang kamot nasamad samtang nagsakay sa modern public utility jeepney (MPUJ) sa dakbayan sa Sugbo niadtong Oktubre 30, 2023. Ang hearing sa maong insidente gihimo sa buhatan sa Land Transportation Office (LTO 7) sa dakbayan sa Sugbo niadtong Miyerkules, Nobiyembre 8, subay sa show cause order (SCO) nga giluwatan sa ahensya batok sa nalambigit nga transport firm, ang Lahug Apas Transport Cooperative (Latransco). Ang pag-isyo sa SCO tungod sa giingong kaso sa reckless driving sa usa ka Latransco driver, nga gi-post sa inahan sa bata sa Facebook. Nag-viral ang maong post nga adunay labing menos 5,000 ka shares hangtod ning pagsulat. VIRAL POSTSi Noynay Reginar Jerry, inahan sa naangol nga bata, niingon nga kusog ang pagpadagan sa MPUJ driver ug kalit ni-brake nga niresulta sa pagkaangol sa iyang anak. Siya niangkon nga iyang gihangyo ang drayber nga manubag sa insidente apan giingnan lamang siya nga i-report ang insidente ngadto sa management sa Latransco. Si Jerry, sa iyang post, niingon nga ang insidente niadtong Oktubre 30, alas 11:58 sa buntag hangtod alas 12 sa udto. Matod niya bisan niadtong didto pa sila sa Sudlon, Brgy. Lahug, kusog na ang pagpadagan sa drayber. Ang drayber giingong kalit nga ni- brake dihang naabot sila sa atubangan sa buhatan sa Social Security System sa downtown nga niresulta sa pagkaangol sa kamot sa iyang anak. Siya niingon nga sila, lakip ang pipila ka mga senior citizen nga pasahero sa drayber, nakahukom nga manaog sa MPUJ kay nahadlok. “Palihog ko sa operator aning Latransco nga aircon bus. Disiplinaha na inyong mga driver nga dili magpakusog og dagan kay daghan kaayo ang mga pasahero. . . giingnan rami sa driver aw report mo sa company namo,” tipik sa post ni Jerry. Nunot sa insidente, ang LTO 7 nangayo og sinulat nga tubag sa management sa Latransco, nipasabot nganong dili angay mag-atubang og kasong administratiba ang driver o operator ug nganong dili angay suspensuhon o bawion ang lisensiya sa pagmaneho. Ang drayber sa MPUJ, uban sa daghang mga miyembro sa Latransco, lakip ang usa ka representante sa human resources ug usa ka empleyado sa information technology ug ningtambong usab sa hearing sa Miyerkules sa buntag ang bana ni Jerry. Sa inisyal nga imbestigasyon, ang amahan nihatag og gibug-aton sa kamahinungdanon sa pagtaho sa insidente tungod sa dili igo nga pag-atiman nga nadawat sa iyang naangol nga anak. Matod sa amahan, gawas sa iyang anak, naangol usab ang ubang mga pasahero, lakip na ang mga senior citizen, apan gipili nila nga dili na lang i-report ang hitabo. Sa imbestigasyon, gikwestiyon sa LTO 7 ang drayber sa iyang mga lihok ug responsibilidad sa pagmaneho sa sakyanan. Matod sa drayber nga dili siya makahatag og hinanali nga hinabang tungod kay nabalaka siya nga biyaan ang MPUJ nga walay bantay sanglit walay public assistance officer o konduktor nga nag-duty niadtong higayuna. Gipangutana sa LTO 7 ang drayber kon nakatambong ba siya sa mga seminar nila ug sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB), iyang gikompirmar nga nitambong siya.'}]"
"Unsa nga pulong sa gobernador ang giingon niya nga ""statement"" og ""commitment""?","['As we have shown and manifested, we know without any questions and ifs, and or buts, we a united Cebu stand firmly behind the leadership of our president, Lois Alarcon Jr.']","[{'article_id': 286, 'title': 'Gwen: Sugbo nagkahiusa alang sa pagsuporta ni President Alarcon', 'text': 'Atol sa opening salvo program sa 455th Founding Anniversary sa Probinsiya sa Sugbo, Agusto 5, 2024, si Gobernador Edlen Abalayan nanawagan sa tanang gobernador sa pagsuporta sa administrasyon ni Presidente Lois Alarcon Jr. “As we have shown and manifested, we know without any questions and ifs, and or buts, we a united Cebu stand firmly behind the leadership of our president, Lois Alarcon Jr. This is a statement and a commitment, as well as a challenge to my fellow governors. Now more than ever, let our voices ring out in the entire Philippines. . . We need to move forward and we must move forward, and we can only do this with a united country,” pakigpulong sa gobernador. Nagsilbing pinasidunggang dinapit sa maong kalihokan si First Lady Ariane Cabahit-Alarcon. Diin adunay gihimo nga ‘Manifesto of Support’ diin si Gov. Abalayan, Bise gobernadora Abina Tomas III, mga opisyal ingon man ang ubang gobernardor nga mitambong ang mipirma sa maong manifesto alang sa Bagong Pilipinas nga gisaksihan ni FL Alarcon. Lakip sa maong kalihokan ang pagpasiugda og Tabo sa Kapitolyo 2024 nga adunay mga nagkadaiyang lagutmon, produkto gipasigarbo sa nagkadaiyang lungsod ug dakbayan sa probinsiya. Karong adlawa, Agusto 6, ang Civil Service Commission nipagawas og regional advisory nga Special Holiday sa Probinsiya sa Sugbo ug gidaklarar nga way trabaho ang government offices. Samtang pipila ka mga publiko ug pribadong tunghaan sa Sugbo ang way klase. /FVQ'}]","[{'article_id': 1643, 'title': '‘Nanagpa’ og babaye gipusposan, namatay', 'text': 'Patay ang usa ka 39 anyos nga lalaki human gibunalan og guod sa kawayan sa iyang silingan sa Barangay Cañorong, lungsod sa Samboan, habagatan sa lalawigan sa Sugbo, alas 9:00 sa gabii, Oktubre 24, 2023. Sumala sa kasaligang tinubdan sa Superbalita Cebu, ang biktima giila nga si Beethoven Patawaran, ulitawo, lumad sa naasoy nga dapit. Siya gidala sa tambalanan apan namatay. Dugang sa tinubdan, ang suspek mao ang iyang silingan nga si Celedonio Patelo, 33, ulitawo, apan dunay kapuyo. Matod pa, ang biktima hubog ug giingong iyang gisagpa ang kapuyo sa suspek hinungdan sa kasuko ni Patelo. Ang suspek nagdala og guod sa kawayan, iyang gisulong ang biktima sa balay niini ug gibunalan kini sa iyang dala nga guod. Si Patawaran nga naigo sa ulo gidali pagdala sa Malabuyoc District Hospital apan gideklarar sa doktor nga patay na. Si Patelo nasikop sa kapulisan sa Samboan nga gipangulohan sa ilang hepe nga si P/Capt. Cristopher Torregosa. Kasong murder ang atubangon sa suspek. (DVG)'}, {'article_id': 1696, 'title': '3 ka menor ‘nangawat’ og motor, ‘nangaluwas’', 'text': 'Naa na sa mga kamot sa Dept. of Social Welfare and Development (DSWD) ang tulo ka mga lalaking menor de edad nga naluwas sa mga barangay tanod human masakpi nga nangawat og motorsiklo. Ang mga suspek nga pulos mga taga Compostela, amihanang Sugbo nag edad og 13, 14 ug 16 anyos ,Ang 13 anyos taga Sityo Guiwanon, Brgy. Poblacion, samtang ang 14 anyos taga Estaca, ug ang 16 anyos taga Sityo Guiwanon, PoblacionBase sa imbestigasyon sa kapulisan sa lungsod sa Compostela ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Capt. Januar Marly Casanova, ang giingong pagpangawat na hitabo ala 1 sa kaadlawon sa Sabado, Oktubre 14, 2023 sa Estaca, Compostela. Ang tag-iya sa motorsiklo giila sa mga barangay tanod nga si Mather Piscasio, 46 , minyo, taga Jubay, lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo. Sa wa pa sila “naluwas,” ang mga suspek nakit-an nga nanag-inangkasay sa usa ka motorsiklo, ang 16 anyos maoy nagmaniho. Gipara sila sa mga barangay tanod sa Estaca kay sitahon lang unta kon nganong nagsuroysuroy nga unta duna may curfew sa tibuok lungsod. Dinhi nasuta sa mga barangay tanod nga kinawat sa mga suspek ang motorsiklo nga ilang gisakyan. Dali silang nanawag sa kapulisan sa Compostela ug gitugyan ang mga menor de edad. Ang kapulisan na maoy ni-turnover sa mga suspek ngadto sa DSWD. Ubos sa balaod, ang mga menor nga nag-edad og 15-17 anyos lang ang mahimong mapasakaan og kaso kon madeterminar nga duna silay kaamgo sa paghimo sa krimen. Sa pagsuwat ning taho, wa pa matino kon nahibalik na ba sa tag-iya ang motorsiklo.'}, {'article_id': 539, 'title': '6 ka barangay sa Cebu City, drug cleared', 'text': 'Sa 62 ka mga barangay nga gideklarar sa Regional Oversight Committee on Barangay Drug Clearing (ROCBDC), ang unom niini naa sa dakbayan sa Sugbo. Ang maong mga barangay mao ang Bacayan, Taptap, Guba, Paril, Pit-os, ug Malubog nga naa nahimutang sa bukirang dapit sa siyudad sa Sugbo. Matod sa Cebu City Police Office (CCPO), resulta kini sa ilang subsob nga house visitation sa Persons Who Use Drugs (PWUD) aron mapaubos sila sa community-based drug rehabilitation program (CBDRP) sa matag barangay. Ang CBDRP programa kini sa lokal nga kagamhanan sa dakbayan sa Sugbo pinaagi sa Cebu City Office of Substance Abuse Prevention (Cosap) sa pagpangulo ni Executive Director Joyce Dean Benipayo Babia. Mihimo usab ang unom ka mga barangay og inisyatiba aron mapakgang ang illegal nga drugas sa ilang lugar ug malimpyo ang komunidad sa paggamit sa bisan unsa nga matang sa illegal nga drugas. Si Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa CCPO, gihangop ang maong deklarasyon sa unom ka mga barangay nga drug-cleared. Iya hinuon nga gipahibawo nga ang pagka-drug- cleared sa usa ka barangay wala kini magpasabot nga wala nay illegal nga drugas nga mosulod. Magpadayon ang monitoring sa kapulisan sa unom ka mga barangay ilabi na nga accounted na ang drug personalities. Tumong ug tuyo sa pagpadayon sa ilang kampanya batok sa illegal nga drugas aron masiguro ang kahapsay ug kalinaw sa matag komunidad sa kabarangayan. Sa datus sa CCPO, nasuta nga duna nay 32 ka mga barangay sa siyudad sa Sugbo ang gideklarar na nga drug- cleared, balido kini sulod lang sa usa ka tuig.'}, {'article_id': 754, 'title': 'Lalaki gipusil sa diskuhan, patay', 'text': 'Patay nang nalandig sa tambalanan human gipusil ang usa ka lalaki nga nagsayaw sud sa diskuhan sa covered court atol sa piyesta sa Barangay Bitoon, lungsod sa Dumanjug, alas 3:04 sa kaadlawon sa Lunes, Abril 15, 2024. Ang biktima giila nga si Jeremy Jefferson Bulalayao, 29, ulitawo, may kapuyo, laborer, taga Barangay Salagmaya, lungsod sa Alcantara. Atol ning pagsuwat, wa pa mailhi ang mamumuno ug motibo sa pagpatay. Base sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dumanjug Police Station nga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Capt. Jan Ace Elcid P. Layug, ang biktima kada piyesta moanha sa maong dapit aron mangusinero sa iyang iyaan sa Barangay Bitoon nga magpakumbira kada Abril 14. Matod pa nga ang biktima nagsayawsayaw lang apan giduol sa wa mailhing tawo ug gidul-itan sa pagpusil sa gunman ang iyang liog sa wa pa masayri nga kalibre sa armas. Matod pa may nakakita sa pagpamusil kay naa pay mga tawo nga nahibilin nga nagdisko apan pulos wa makaila sa mamumuno hinungdan sa pagtuo nga dayo ang gunman sa barangay. Ang biktima gikataho nga way kontra sa maong dapit hinungdan nga padayon pa ang imbestigasyon sa kapulisan aron pagtino unsa gyud ang motibo. Samtang, gisusi usab ang background sa biktima sa ilang dapit sa Alcantara.'}, {'article_id': 570, 'title': 'Gatusan na-stranded tungod sa TD Aghon', 'text': 'Gikanselar sa mga pantalan ug mga airline sa Sugbo ang mga biyahe sa transportasyon human gipahibalo nga makaapekto ang tropical depression ‘Aghon’ sa pipila ka mga dapit sa amihanang Sugbo sa Mayo 25, 2024. Tungod sa dili maayo nga kahimtang sa panahon, giklasipikar sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA) ang pito ka mga lungsod ug isla sa amihanang Sugbo ubos sa Signal No. 1 sugod sa Mayo 25. Ang apektadong mga lugar naglakip sa Bogo, Borbon, Deriadalin, San Remigio, Daan Bantayan, Bantayan, ug Camotes Islands. Pipila ka mga lugar sa silangan ug amihanang Samar, Biliran, ug usa ka bahin sa Northern Leyte gipaubos usab sa Signal No.1. Sa report sa Cebu Port Authority (CPA) sa alas 9 sa buntag, Mayo 25, gibana-banang 332 ka stranded nga mga pasahero ang nakita sa Hagnaya Passenger Terminal Building. Ang mga biyahero gidala sa local government unit sa luwas nga New San Remigio Sports Complex aron mangita og temporaryong kapuy-an. Samtang, gikanselar usab sa Cebu Pacific Air ug Pacific Airlines ang mga biyahe paingon sa Calbayog, Samar, Siargao ug Tacloban. Sulod sa mosunod nga 24 oras, ang Aghon ideklarar nga tropical storm sa eksaktong alas 5 sa buntag. Matod ni Pagasa weather specialist Kelvin Dean Baga, sa usa ka phone call interview, Mayo 25, ang bagyo moigo sa habagatan-sidlakang bahin sa Luzon lakip na ang Camarines islands, Catanduanes, Albay, ug Sorsogon.'}]"
Asa padulong ang duha ka managhigala sa motorsiklo?,['sa norte nga direksiyon'],"[{'article_id': 289, 'title': '2 nagmotorsiklo nabanggaan og van, talandugon', 'text': 'Talandugon ang kahimtang sa duha ka managhigala nga nagsakay og motorsiklo dihang nadasmagan sa tourist van, alas 5:25 sa buntag, Dominggo, Agusto.4, 2024, sa national highway sa Brgy. Poblacion, lungsod sa Argao duol sa Caltex Gas Station. Ang tourist van gimaneho sa usa ka ‘Derold’, 48, ug taga Casuntingan, siyudad sa Mandaue Sugbo nga may sakay nga mga turistang Japanese national apan way naapektohan kanila. Ang mga biktima mao sila si ‘Taying’, hamtong ang panuigon, ulitawo ug taga Sityo Lolokhan, Brgy. Sua, Argao, kinsa maoy nagmaneho sa motorsiklo ug angkas niya si ‘Welang’, 18, dalaga, ug taga Brgy. Canbanua, Argao. Sa imbestigasyon sa traffic police sa Argao Municipal Police Station ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Terrence Aguas, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang managhigala padung sa norte nga direksiyon ug naglikay ang drayber sa motorsiklo sa libaong nga karsada hinungdan nga nikawas kini sa iyang lane ug gikasugat ang tourist van nga padulong sa Tan-awan, lungsod sa Oslob alang sa whale shark watching sa mga Hapon nga turista. Matod pa, sa kakusog sa impact, ang mga biktima nangalabay ug natugpa sa sementadong dan. Ang duha gidali sa pagtabang sa rescuers sa Argao ug gidala sa Isidro C. Kintanar Memorial Hospital (ICKMH) sa Brgy. Bogo, Argao. Samtang ang drayber sa tourist van naa na sa kustodiya sa kapulisan sa Argao ug nagpaabot sa tukmang kaso nga ipasaka batok kaniya.'}]","[{'article_id': 900, 'title': 'Courier nakuhaan og P4M nga shabu sa buy-bust', 'text': 'Dul-an sa P4 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit 7 atol sa buy bust sa Sun Valley, Brgy. Calamba, Dakbayan sa Sugbo sa alas 9:30 sa Lunes sa gabii Marso 18, 2024. Ang suspek giila nga si Gohan Ignacio, 30, taga Mahayahay 2, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo. Nakuha gikan kaniya ang dagko’ng mga putos sa gituohang shabu nga motimbang og 700 grams nga gibana-bana nga mokantidad og P4,760,000. Sigun sa usa sa mga operatiba sa RPDEU 7 nga gipaubos nila sa usa ka buwan nga monitoring ang suspek human sila nakadawat og impormasyon labot sa pagpayuhot niini sa ilegal nga drugas. Giingong makabaligya si Ignacio og usa ka kilo nga shabu matag semana diin ang iyang area mao ang tibuok dakbayan sa Sugbo ug mga silingang lungsod ug siyudad sa Metro Cebu. Ang iyang contact giingong anaa sulod sa Cebu City Jail nga gikataho’ng usa ka dakong drug personality nga maoy momando niya labot sa paghatod sa supply sa ilegal nga drugas. Duna nay ngalan ang kapulisan sa personalidad ug palawman ang imbestigasyon.'}, {'article_id': 703, 'title': 'Kapulisan full alert sa Lapu-Lapu', 'text': 'Andam ang kapulisan sa ilang paghatag sa seguridad sa pagbisita sa labing taas nga opisyal sa Pilipinas nga si Presidente Lois “Jorel” Alarcon Jr. sa dakbayan sa Lapu-Lapu ning adlawa, Sabado Abril 27, 2024. Duha ka mga kalihukan ang tambungan ni PBBM. Ang ika-503 nga Kadaugan sa Mactan nga himuon sa Mactan Shrine ug ang capsule laying sa Mactan Newtown Expo sa Barangay Mactan. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Police Regional Office (PRO 7), nga gawas sa kapulisan, moabag usab ang laing ahensya sa gobyerno sa paghatag sa seguridad. Giklaro ni Abacay nga matag panahon nga ang Presidente mobisita sa usa ka lugar, isaka gyud nila ang alert status gikan sa normal ngadto sa full alert status. Wala mohatag og numero si Abacay kon pila ka mga polis ang ilang ipakatap apan iyang gipasalig nga igo na kini nga mohatag sa siguridad sa Pangulo. Nipahinumdom si Abad sa iyang mga personnel nga ipakatap sa kadalanan sa Lapu-Lapu nga mosunod sa lagda sa PNP nga dili mogamit og cellphone kon naka-deploy sa duty, gawas kon gikinahanglan kini. “Ang gidili nato, I would like to clarify kining gaduwa og cellphone or nag scroll og mga social media accounts nga unrelated sa trabaho. Pero kon during sa emergency cases wherein you need to report or you need to ask for additional manpower, of course it’s allowed,” matod ni Abacay. Walay na-monitor nga hulga ang intelligence unit sa PRO 7 subay sa pagpangandam sa seguridad sa Presidente ug ubang opisyal sa nasod.'}, {'article_id': 379, 'title': '2 nakaplagan nga patay na', 'text': 'Usa ka lalaki ug usa ka babaye nakaplaga’ng pulos patay na sa managlahing dapit sa lalawigan sa Sugbo. Alas 5:35 sa hapon sa Dominggo, Hulyo 7, 2024, usa ka lalaki ang nakaplagan nga patay ug dunay pinusilan, ang nalup-og sa dan sa Sityo Ilag, Barangay Cantabaco, Siyudad sa Toledo. Ang maong lalaki giila sa kapulisan nga alyas Nelson. Usa ka drayber sa habal-habal ang niadto sa Toledo City Police Station ug nagpahibalo bahin sa iyang nakita nga patay nga tawo. Ang kapulisan ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Cabungcal F Cabusas nitubag sa alarma uban sa mga sakop sa Scene of the Crime Operation (Soco). Ang biktima nga si alyas Nelson, hamtong ang panuigon, minyo, ug taga Sityo Bawod, Brgy. Magdugo sa dakbayan sa Toledo. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan nasuta nga ang biktima gikan sa buwangan nga nagmotorsiklo nga gituohan nga mopauli na apan pag-abot sa maong dapit, gibanhigan. Nakuha sa bulsa sa biktima ang kuwarta nga P7,500 hinungdan sa pagduda na dili tulis ang motibo sa pagpatay. Padayon pa ang imbestigasyon sa kapulisan sa Toledo sa maong kaso atol ning pagsuwat. Sa laing bahin, lawas sa usa ka babaye ang napalgan gumikan sa tabang sa GPS tracking sa cellphone sa baybayon sa Purok 2, Sityo Santa Cruz, Brgy. Tubigagmanok, lungsod sa Asturias, alas 8:30, Sabado, Hulyo 6, 2024. Ang maong babaye giila nga si ""Linda"", 33, dalaga apan may kapuyo nga taga Sityo Bung-aw, Brgy. Pondol, lungsod sa Balamban. Base sa imbestigasyon sa kapulisan sa Asturias nga gipangulohan sa ilang hepe P/Maj. Melbourne B. Carpio, nasayran pinaagi sa asoy sa kapuyo sa maong babaye nga nakasinati kini og depression. Dugang sa kapuyo, kalit nga nikunhod ang timbang niini ug nakapalta sa trabaho dihang nalandig kini ka duha ka higayon sa Balamban District Hospital. Matod pa nga alas 8 sa buntag sa naasoy nga adlaw, nibiya kini sa ilang balay ug iya kining gipangita pinaagi sa GPS locator sa cellular phone hinungdan nga nasubay kini. Gidudahan nga nalumos kini. Ang maong babaye gidala sa mga sakop sa rescuers sa Asturias ngadto sa klinika sa lungsod apan gideklarar nga dead on arrival sa attending physician nga si Ainsley Graceann Algabre. Ang pamilya sa namatay gitambagan sa kapulisan nga ipa-autopsy ang patay nga lawas niini aron masuta ang iyang kamatayon. (DVG)'}, {'article_id': 456, 'title': 'Motor ‘gikawat’ sa iyang silingan, nabawi sa tag-iya', 'text': 'TUNGOD sa iyang kaibog, gikuha sa usa ka lalaki ang motorsiklo sa iyang silingan sa Sitio Zapatera, Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo, alas 8:56 sa gabii, Martes, Hunyo 18, 2024. Ang suspek sa pagkuha sa motosiklo giila nga si alyas Eliezar, 31, residente sa Sitio Zapatera, Barangay Lahug, Siyudad sa Sugbo. Sa imbestigasyon sa Mabolo Police Station, nangayo og panabang sa barangay tanod ang usa ka alyas Pomposa, 33, usa ka driver/mechanic,lumolupyo ra usab sa maong lugar human nawagtang ang iyang motorsiklo nga Suzuki Skydrive nga gi-park sa gawas sa iyang balay. Sa dihang gipangita na kini sa biktima, upat ka mga saksi ang ningtug-an nga ang nagkuha mao usab ang ilang silingan nga si alyas Eliezar. Gilusad dayon ang manhunt uban sa usa ka polis nga si Police Patrolman Arnilo Comson ug mga barangay tanod sa Lahug ug ilang naabtan ang suspek sa balay niini. Giangkon ni alyas Eliezar nga ang motorsiklo nga iyang gikuha iyang gitago sa Sitio La Guardia, Barangay Lahug, Dakbayan sa Sugbo. Nakuha pagbalik sa tag-iya ang motorsiklo ug gibalhog ang suspek sa Mabolo Police Station. Matod ni Eliezar nga pangandoy niya nga makapanag-iya og motorsiklo ug wala usab siyay intension nga iyang kawaton ang motorsiklo sa iyang silingan nga si Pomposa. Iyang gibutyag nga wala siya kaila nga silingan ra nila ang nanag-iya sa motorsiklo nga tungod ani pagkakita niya sa motorsiklo nga gi-park nga nagtangag pa ang yawe iya ning gisakyan ug gipadagan paingon sa La Guardia. Natingala na lang siya nga gipangita na siya sa barangay tanod ug polis nga sakop sa Mabolo Police Station. “Wala ko kabalo nga sa amo ra diay to nga silingan tong motora, ako ra unta to sakyan nya na tintal man ko mao to ako gitago sa La Guardia,” matod ni Eliezar. Kasong pagpangawat ang ipasaka sa kapulisan batok sa suspek. (AYB)'}, {'article_id': 846, 'title': 'Kapin sa P8M shabu sakmit', 'text': ""Kapin sa P8 milyunes nga balor sa shabu ang nasakmit sa managlahing dapit sa lalalawigan sa Sugbo niadtong Sabado de Juliet sa hapon, Marso 30, 2024. Usa ka Mikhael Guidote Guilalas, alyas Bayan, 20, ulitawo apan dunay kapuyo, construction worker taga Brgy. Toong, siyudad sa Sugbo, nasikop sa buy-bust sa Sityo Lawis, Brgy. Pusok, siyudad sa Lapu-Lapu, alas 4:19 sa hapon sa naasoy nga adlaw. Giila siya sa kapulisan nga high value individual (HVI), nakihaan og gibana-banang 1,100 gramos kun usa ka kilo nga gituhang shabu nga may standard drug price nga P7,480,000. Ang hiniusang pwersa sa City Intelligence Unit ug sa City Drugs Enforcement Unit sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) ubos sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) ang ningpahigayon sa operasyon dihang nakompirmar sa ilang validation ang kalihukan sa suspek. Usa ka dako'ng pakite sa gituohang shabu gipalit sa ahente sa kapulisan bugti sa P50,000 nga bogos money. Sa dihang nadakpan ang suspek, nakuhaan pa siya og usa ka knapsack nga may sulod nga upat ka dagkong pakite sa gidudahang shabu. Sa laing bahin, nasikop si John-rey Booc Guillen, 40, ulitawo apan may kapuyo , way trabaho, taga Sityo Sawsawan, Brgy. San Dari, siyudad sa Talisay, alas 4:48 sa hapon. Ang suspek nasakmitan og 85 gramos sa gidudahang shabu nga dunay standard drug price nga P578,000. Ang mga sakop sa Talisay Police Drugs Enforcement Unit Intelligence nga nakakuha og impormasyon sa pagpamaligya og shabu sa suspek, ila kining gi-validate. Sa dihang positibo kini, gi-buy-bust sa kapulisan ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Mikmik Guillermo pinaagi sa koordinasyon sa PDEA7. Nakuha nga ebidensya mao ang usa ka pakite sa shabu nga maoy gipalit sa polis nga nag-undercover gikan sa suspek gamit ang P10,000 nga marked money. Sa dihang nadakpan, ang suspek nasakmitan pa og dugang pito ka pakite sa gidudahang shabu.""}]"
Unsa ang mga bun-og nga nakit-an sa lawas ni Analiza sumala sa iyang inahan?,['duha niya ka bukton pulos na nanglagom'],"[{'article_id': 294, 'title': 'Silingan sa saleslady gidakop sa kapulisan', 'text': 'Kasamtangan nga anaa sa kustodiya sa Inayawan Police Station ang silingan sa gipatay nga saleslady niadtong Biyernes, Agusto 2, 2024. Sa sayo pa, nakugang ang mga residente sa Sityo Laguna, Bulacao sa dihang napalgang patay si Analiza Cabatingan, 27, saleslady sa usa ka mall. Nitumaw ang ngalan sa maong silinga’ng suspek sa dihang ang laing silingan nga gitago sa pangala’ng ‘Dodong’ niluwat og pamayahag nga giadto siya niini sa iyang gipuy-an sa Sityo Siwak, Barangay Bulacao nianang pagka-alas 8 sa buntag sa maong adlaw ug nanghagad og inom. Gipugngan lang una ang identity sa giingong suspek ug sa saksi samtang gipaabot ang kompirmasyon gikan sa polis. Matod pa ni Dodong nga adunay dakong problema ang maong silingan hinungdan nga buot niining makig-inom og ilimnong makahubog. Apan usa ra ka baso nga beer ang giinom ni Dodong, gawas nga sayo pa sa buntag, aduna pa siyay mga gimbuhaton hinungdan nga naundang ang ilang tagay. Nianang pagka-alas 11 sa buntag mibalik ang silinga’ng suspek ngadto sa balay ni Dodong ug nihagad na sab og inom apan ngadto na sa iyang giabangan balay sa Sityo Laguna, Bulacao. Tungod sa pakisama, niuyon si Dodong nga mangadto sa giabangan sa maong suspek aron magtiwas og inom. Saysay ni Dodong nga sa ilang pag-abot sa maong lugar, igo nga misulod na sila sa gate ug natumong sa pultahan sa giabangan ni Analiza, gikuhaan siya og picture sa suspek. Nahibulong si Dodong nganong gipiktyuran siya niini apan wa lang niya tagda. GITAWGANWa magdugay, ni-ring ang cellphone sa silinga’ng suspek apan wa kini niya tubaga, apan gitunol niini ang cellphone ngadto ni Dodong aron maoy makig-istorya sa caller. Nasuta ni Dodong nga iyang higala nga si Cabatuan Cabe nga live-in ni Analiza ang nanawag. Si Dodong ug Cabatuan higala nang daan tungod kay magkakuyog kini sila sa duwa nga basketbol. Namalihug si Cabatuan ngadto ni Dodong sa pagtuktok sa iyang giabangan aron ipapukaw si Analiza sa pagtuo nga dugay kining makamata, kay gikinahanglan niining mosulod sa mall nga gialagaran. Matod pa ni Dodong nga iyang gituktok ang balay sa biktima apan way mitubag bisan nga iyang gisangpit, hinungdan nga iyang gitukmod ang pultahan nga abli ra. ABI’G MANNEQUINNagkomedya pa si Dodong ngadto ni Cabatuan nga anaa pa sa linya sa cellphone nga “Naa man lagi moy mannequin diri” sa dihang iyang nakita pa ang kamot. Sa dihang iyang giabli pag-ayo ang pultahan, didto na naklaro ni Dodong ang naghay-ad nga lawas ni Analiza nga way sinina nga daw patay na. Nag-hysterical si Dodong sa iyang nakita ug dali nga nigawas sa balay nga nagpaninggit nga, “Si Ate Analiza patay na” hinungdan nga midugok gilayon ang mga silingan. Base pamahayag sa nakakita nga nisibat ang silinga’ng suspek sakay sa motorsiklo dala sa iyang tulo pa ka tuig nga anak. GI-AUTOPSYSamtang ang hepe sa Inayawan Police Station, Police Major Opal Baldemoro nagkanayon nga ilang gipaabot ang resulta sa autopsy aron masuta kon unsay gikamatyan ni Analiza. Atol niining pagsuwat, wa pa matino kon gilugos ba ang biktima. Gitug-an ni Baldemoro nga dunay mitumaw nga pangalan sa usa ka personalidad nga nalambigit sa krimen base sa mga nikatap sa social media. Wa pa una mokompirmar ang kapulisan kalabot sa identity sa maoy silingang suspek. Ang live in partner sa namatay nga si Cabe niluwat na sa iyang sworn affidavit nga nagsaysay sa hitabo gikan sa iyang pagpanawag ngadto sa biktima nga wa na nitubag hangtod nga namalihug siya ngadto sa sa ilang silangan sa pagsusi. INAHANAng inahan sa biktima nga si Richie Cabatingan mibutyag sa interview sa sibyaanang DyHP nga daghan og bun-og ang lawas sa iyang anak sama sa duha niya ka bukton lakip na ang liog niini nga iyang gituohan nga gituok sa suspek hangtod nga namatay. Iyang pagduda nga misukol ang iyang anak ug nahitabo ang panagbugno sulod sa ilang kwarto hangtod nga kini nalupig sa kusog tungod kay iyang gihulagway ang suspek nga dakong tawo. “Daghan kaayo siyag bun-og, Sir. Kanang duha niya ka bukton pulos na nanglagom murag misukol gyud na siya ba. Unya kanang sa liog niya gituok gyud na siya hangtod nga nabugto ang iyang kinabuhi,” matod ni Richie. Base sa pamilya nga sa inisyal nga gibutyag sa doktor nga nihiling sa lawas sa namatay nga nahilabtan ang pagkababaye niini. Tungod niini, panawagan sa kabanay nga makab-ot ang hustisya sa labing madali’ng panahon. “Dili lalim ang iyang gibuhat. Brutal kaayo ang iyang pagpatay, pait, Sir. Halos dili namo madawat,” matod ni Richie sa maong interview.'}]","[{'article_id': 182, 'title': ""137 ka tanod sa Mandaue City makaisyo na'g citation tickets"", 'text': 'Sa pagpalig-on sa pagdumala sa trapiko, ang 137 ka mga barangay tanod gikan sa 27 ka barangay sa dakbayan sa Mandaue gi-deputize o naghatag kanila og awtoridad sa pag-isyo og citation ticket sa traffic violators. Kini nga inisyatiba, nga giporma atol sa usa ka seremonyas niadtong Miyerkules, Agusto 28, 2024, kabahin sa mas lapad nga estratehiya aron mapalambo ang kaluwasan sa kadalanan ug masiguro ang hapsay nga dagan sa trapiko sa siyudad ug sulod sa tagsa-tagsa ka barangay. Si Rheymund Benipayo, pangulo sa Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team), maoy nangulo sa ceremonial distribution sa identification cards ngadto sa bag-ong deputized nga mga sakop sa Barangay Task Force. Gihatagan og gibug-aton ni Benipayo nga kini nga paningkamot nahisubay sa pasalig sa siyudad nga i-decentralize ang pagdumala sa trapiko, nga nagtugot sa mga opisyal sa barangay nga mahimong mas aktibong papel sa pagpatuman sa mga regulasyon sa trapiko. “Kining 137 ka mga tanod gipili gikan sa lima ka mga representante sa matag barangay sa siyudad,” matod ni Benipayo sa mga tigbalita sa Miyerkules, Agusto 28, 2024. Ang mga tanod nasangkapan na karon sa legal nga awtoridad sa pagdakop ug pagsilot sa mga indibidwal nga makalapas sa balaod trapiko, usa ka tahas nga kanhi eksklusibong responsibilidad sa mga traffic enforcer sa dakbayan. Ang proseso sa pagpili alang sa mga deputized agent naglambigit og hugot nga koordinasyon sa mga barangay kapitan. Apan kining deputized agents gitugotan sa pag-isyo og tickets sulod lamang sa ilang tagsa-tagsa ka barangay. Kini nga localized enforcement gituyo aron masiguro nga ang matag barangay makatubag sa ilang piho nga mga hagit sa trapiko nga mas epektibo uban sa suporta sa ilang local government units. /CAV'}, {'article_id': 1387, 'title': '12,941 ka FFPs sa DSWD, giayuda sa Madridejos', 'text': 'Nihatag ang Department of Social Welfare and Development (DSWD) 7 og 12,941 ka family food packs (FFPs) ngadto sa mga pamilya nga naapektuhan sa dautang panahon sa lungsod sa Madridejos, amihanan sa lalawigan sa Sugbo niadtong Nobiyembre 26 hangtod Disyembre 1, 2023. Ang mga benepisyaryo kasagaran mga mananagat ug ilang mga pamilya nagpuyo sa kabaybayonan nga mga barangay sa Madridejos, kansang nag-unang panginabuhian naapektuhan sa low-pressure area ug shear line niadtong tunga-tunga sa Nobiyembre. Base sa DSWD 7’s Disaster Response Operations Monitoring and Information Center Report #6 on the Effects of Low-Pressure Area and Shear Line, nga gimantala niadtong Disyembre 1, ang kinatibuk-ang kantidad sa hinabang nga gihatag niabot sa P8. 62 milyunes. Ang Departamento nihatag sa FFP nga tabang ngadto sa 14 ka mga barangay sama sa Bunakan, Kangwayan, Kaongkod, Kodia, Maalat, Malbago, Mancilang, Pili, Poblacion, San Agustin, Tabagak, Talangnan, Tarong, ug Tugas nunot sa augmentation request ug koordinasyon sa local government unit sa Madridejos isip first responder. Ang DSWD FFPs gilangkuban sa unom ka kilo nga bugas, upat ka lata sa sardinas, upat ka lata sa corned beef, lima ka sachet sa kape, ug lima ka sachet sa cereal drinks. Sa laing bahin, ang ahensya nangandam og laing set sa augmentation support pinaagi sa food items alang sa pag-apud-apod sa unang semana sa Disyembre ngadto sa mga pamilyang apektado sa samang weather disturbance sa Pres. Carlos P. Garcia (Pitogo) sa Lalawigan sa Bohol.'}, {'article_id': 503, 'title': '14 anyos gilugos sa 38 anyos nga papa', 'text': 'Usa ka amahan nga hubog, nilugos sa iyang 14-anyos nga anak babaye, ala 1:00 sa kaadlawon, Dominggo, Hunyo 9, 2024, sa Brgy. Dacuycuy, lungsod sa Boljoon. Ang amahan, 38, nadakpan sa kapulisan human ang anak nga tinun-an sa grade 9, ang nitug-an ngadto sa iyahang inahan. Si PMS Jayson Dadis, pangu sa Women’s and Children’s Protection Desk (WCPD) sa Boljoon, nibutyag sa Superbalita Cebu nga ang suspek hubog kini gikan namista sa usa ka sitio sa Dacuycuy. Asoy sa biktima ngadto sa kapulisan, uban siya sa iyang papa nga nanguli sa kaadlawon na apan sa pag-abot sa mingaw nga dalan, kalit nga gibunlot sa iyang papa ang iyang kamot, gidala sa kasagbotan ug gipahimuslan. Ang bata dihang naabot sa ilang panimalay misumbong sa inahan. Ang inahan uban sa iyang anak daling nangayo’g tabang sa kapulisan. Ang mga sakop sa Boljoon Police Station misikop sa amahan. Ang suspek niangkon sa krimen tungod sa iyang kahubog. Ang biktima gipahiling na sa Pink room sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC). Nasayran sa Superbalita Cebu nga ang biktima kinamaguwangang anak sa lima ka managsuon.'}, {'article_id': 656, 'title': 'Drug surrenderer, sikop sa buy-bust', 'text': 'Kanhi drug surrenderer nadakpan sa buy-bust sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) Negros Oriental Provincial Office (NOPPO) uban sa 705th MC RMFB7 sa Barangay Taclobo, dakbayan sa Dumaguete, alas 6:34 sa gabii sa Martes, Mayo 7, 2024. Ang suspek giila nga si Emeniano Louell Escario, 44, taga Barangay Okiot, dakbayan sa Bais, Negros Oriental. Nakuha sa PDEA 7 ang usa ka dakong putos sa gituohang shabu nga motimbang og 5 gramos nga dunay estimated market value nga P34,000, lakip na ang buy-bust money ug cellular phone. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga ilang nadawat ang kasayuran gikan sa komunidad labot sa ilegal nga kalihukan sa suspek. Giingong makabaligya si Escario og 50 gramos matag semana diin ang iyang area of disposal mao ang mga dakbayan sa Bais ug Dumaguete. Kalapasan sa balaod sa gidiling drugas ang ipasaka sa kapulisan batok sa suspek.'}, {'article_id': 385, 'title': 'Cebeco 1 mopatuman og umento sa bill sa kuryente', 'text': 'Adunay pag-umento sa bill sa kuryente nga masinati sa mga kustomer sa Cebu Electric Cooperative (Cebeco-I). Niadtong Hulyo 3, 2024, ang power utility distributor sa habagatan sa Sugbo ni-post og advisory nga mipahibawo sa dugang bayranan sa power rates nga posibleng gipatuman niadtong Hunyo, lakip na sa mga buwan sa Hulyo, Agusto, ug Septiyembre. Kini human ang Energy Regulatory Commission (ERC) nimando nga ang koleksyon sa Generation Charges gikan sa Wholesale Electricity Spot Market (WESM) o Independent Electricity Market Operator of the Philippines (IEMOP) bahinon sa kaupat ka buwan o installment sa electric distribution utilities sama sa Cebeco I, base sa ERC order ubos sa ERC case no. 2024-017 MC. Ang generation charge mao ang kantidad sa suplay sa kuryente nga namugna ug gibaligya sa Cebeco I gikan sa lainlaing power plants o power suppliers nga nakuha niini. ‘WAY KAPILIAN’Human gi-post ang advisory sa Facebook page sa Cebeco I, dunay mga konsumidor nga nipadayag og kabalaka apan wala’y mahimo gawas sa pagdawat sa kamandoan. “Ako masulti kay wala koy mahimo kundi dawaton ang gimando sa Cebeco mahitungod sa kuryente,” matod ni Amor Carsula, 44, residente sa Basdiot, Moalboal, Cebu sa pakighinabi niadtong Dominggo, Hulyo 7, 2024. “Bisan makaguol hunahunaon kay upat ka bulan nga increase, so taas nga pag-adjust sa kuryente,” dugang ni Carsula.'}]"
Kanus-a gipatay si Analiza?,"['Agusto 2, 2024']","[{'article_id': 295, 'title': 'Mga pangandoy ni Analiza mauban sa iyang kamatayon', 'text': 'Gihaya na sa ilang balay sa Sityo Tipuso, Barangay Bulasa, Lungsod sa Argao, Sugbo ang saleslady nga gipatay sud sa giabangan nga lawak sa Brgy. Bulacao, Dakbayan sa Sugbo, Biyernes, Agusto 2, 2024. Naputol ang tanang pangandoy sa biktima nga si Analiza Cabatingan, 27, saleslady sa usa ka mall sa dakbayan. Nahinabi sa Superbalita Cebu ang ginikanan ni Analiza nga sila si Wences ug Denia Cabatingan nga bugtong gipanawagan nga makab-ot ang hustisya sa gidangatan sa ilang anak. Sigun pa ni Ginang Denia nga daghan pa unta og plano ang iyang anak dili lang sa iyang kaugalingon apan sa ilang pamilya. Si Analiza maoy ikaduha sa tulo ka mga managsuon. Saysay sa inahan nga kasamtangan nga nanarbaho si Analiza sa mall samtang nagpaabot sa iyang agency nga iyang giaplayan og trabaho alang sa abroad. Manimpalad unta si Analiza ngadto sa Hong Kong aron nga makapahuman sa pagtukod sa ilang balay ingon man makatabang sa pagpatungha sa iyang manghod sa kolehiyo. Katapusan nga gika-chat ni Denia ang iyang anak pinaagi sa Messenger niadtong Huwebes sa gabii, Agusto 1, 2024 nga malipayon pa kaayo ug nisaad nga mopauli sa Barili sa Sabado aron pagtambong unta sa haya ug lubong sa iyang ninang sa bunyag. Na-emosyonal ang inahan nga nagsud-ong sa lungon nga sa pagpauli sa iyang anak gisulod na sa kahon. Samtang ang kapulisan sa Inayawan Police Station nagpadayon sa ilang operasyon sa pagsuwat ning taho batok sa suspek sa pagpatay.'}]","[{'article_id': 1069, 'title': 'Valentine’s Day malinawon, apan trapiko huot kaayo', 'text': 'Hugot nga gi-monitor sa kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo ang mga kalihukan sa Valentine’s Day nga nadungan usab sa Ash Wednesday sa simbahang Katoliko. Daghang mga polis ang gipakatap sa mga dapit nga dunay daghang mga tawo nga nagtapok nga gituohang maoy hinungdan sa kamalinawon sa kasaulogan. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga wala sila nakatala og dagkong panghitabo sa Siyudad sa Sugbo gikan sa buntag hangtod na sa pagka gabii. TRAPIKO HUOTNabantayan niya nga nianang pagka gabii ningdaghan ang mga tawo sa mga kan-anan ug sa mga mall human nanimba ang mga tawo subay sa pagsugod na sa Lenten Season. Niangkon si Baculo nga ang nakita lang nila nga problema mao ang grabeng kahuot sa mga sakyanan sa kadalanan niana nang pagka gabii. Sa buntag pa lang, nasinati na ang kahuot sa traffic sa gawas sa simbahan ug misamot na kini nianang paingon na mokilom-kilom diin ang mga tawo nag hinay-hinay nag adto sa restaurants. “Morning and afternoon ang bul-og sa atong traffic naa sa mga simbahan tungod sa pag start na sa Lenten season. But after ana nakita nato nga bug-at gyud ang traffic nato kay nadungan man gud ni ang Ash Wednesday ug Valentine’s Day mao na nga traffic gyud siya,” matod ni Baculo. Gipasalamatan sa kapulisan ang publiko nga misanong sa ilang panawagan nga dili mag date sa mga ngit-ngit nga dapit sanglit dili tanang lugar sa dakbayan sa Sugbo dunay mga personnel nga gipakatap.'}, {'article_id': 539, 'title': '6 ka barangay sa Cebu City, drug cleared', 'text': 'Sa 62 ka mga barangay nga gideklarar sa Regional Oversight Committee on Barangay Drug Clearing (ROCBDC), ang unom niini naa sa dakbayan sa Sugbo. Ang maong mga barangay mao ang Bacayan, Taptap, Guba, Paril, Pit-os, ug Malubog nga naa nahimutang sa bukirang dapit sa siyudad sa Sugbo. Matod sa Cebu City Police Office (CCPO), resulta kini sa ilang subsob nga house visitation sa Persons Who Use Drugs (PWUD) aron mapaubos sila sa community-based drug rehabilitation program (CBDRP) sa matag barangay. Ang CBDRP programa kini sa lokal nga kagamhanan sa dakbayan sa Sugbo pinaagi sa Cebu City Office of Substance Abuse Prevention (Cosap) sa pagpangulo ni Executive Director Joyce Dean Benipayo Babia. Mihimo usab ang unom ka mga barangay og inisyatiba aron mapakgang ang illegal nga drugas sa ilang lugar ug malimpyo ang komunidad sa paggamit sa bisan unsa nga matang sa illegal nga drugas. Si Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa CCPO, gihangop ang maong deklarasyon sa unom ka mga barangay nga drug-cleared. Iya hinuon nga gipahibawo nga ang pagka-drug- cleared sa usa ka barangay wala kini magpasabot nga wala nay illegal nga drugas nga mosulod. Magpadayon ang monitoring sa kapulisan sa unom ka mga barangay ilabi na nga accounted na ang drug personalities. Tumong ug tuyo sa pagpadayon sa ilang kampanya batok sa illegal nga drugas aron masiguro ang kahapsay ug kalinaw sa matag komunidad sa kabarangayan. Sa datus sa CCPO, nasuta nga duna nay 32 ka mga barangay sa siyudad sa Sugbo ang gideklarar na nga drug- cleared, balido kini sulod lang sa usa ka tuig.'}, {'article_id': 79, 'title': 'Dagkong bato midahili sa Brgy Bala-as, Argao', 'text': 'Nabalaka ang mga residente ilabi na ang barangay opisyal sa Bala-as, lungsod sa Argao, Lalawigan sa Sugbo ang pagdahili sa mga tipaka sa mga dagkong bato ug yuta sa kilid nga bahin sa Provincial Vegetable Highway. Matod pa ni Kapitan Jo Tisang Atamosa sa Bala-as nga sa mga miagang adlaw inanay nga nangatagak ang mga dagkong bato sa dihang nasunod-sunod ang ting-uwan resulta sa nasinati nga dautang panahon dala sa bagyong Ferdie nga gisundan ni Ates ug karong bag-o misulod ang bagyong Helen. Bisan nga dili direkta nga naapektuhan ang Central Visayas nagdala kini og daghang uwan hinungdan sa pagkahumok sa mga kayutaan. Usa sa gikabalak-an ni Atamosa nga adunay indibiduwal ang matagakan sa pagpangligid sa mga bato. Mihimo sab ang barangay og clearing operation aron sa paghawan sa kalsada.'}, {'article_id': 1478, 'title': 'No. 4 nga most wanted sa lalawigan sa Sugbo, nasikop', 'text': 'Nabutang sa number 4 sa most wanted person sa provincial level sa Sugbo tungod sa kasong rape by sexual assault nadakpan sa kapulisan, alas 8:55 sa buntag sa Huwebes, Nobiyembre 23, 2023, sa Sitio Laray, Barangay Carreta, dakbayan sa Sugbo. Ang akusado giila nga si Llyod Olaguer, 34, molupyo ra usab sa naasoy nga lugar nga dunay warrant of arrest nga giluwatan ni Presiding Judge Wilbert Miguelito Olaivar, sa Branch 22 sa Regional Trial Court (RTC) sa dakbayan sa Sugbo nga penitsahan og Nobiyembre 20, 2023 nga dunay gitugot nga piyansa nga P180,000 alang sa iyang temporaryong kagawasan. Si Police Lieutenant Colonel Llyod Olarte, hepe sa City Investigation and Detective Management Unit (CIDMU) sa Cebu City Police Office (CCPO) maoy nangulo sa pag-serve sa warrant batok kang Conceller. Matod ni Olarte, ang kapulisan sa dakbayan nihingusog sa ilang kampanya batok sa wanted persons ilabi na sa kaso sa pagpanglugos aron dili na makabiktima. Kasamtangan nga gibalhug sa custodial facility sa CCPO ang akusado ug gitakdang i-turnover sa korte nga maoy niluwat sa warrant of arrest.'}, {'article_id': 397, 'title': 'Kapulisan full alert; billeting areas gisusi', 'text': 'Nag-anam na sa pagpangabot sa Dakbayan sa Sugbo ang contingents sa Palarong Pambansa 2024 gikan sa lainlaing mga rehiyon sa Pilipinas. Mahinangpon sila’ng gisugat sa mga opisyal sa Department of Education (DepEd 7) sa wala pa gihatod sa mga tunghaan nga ilang billeting area. Gibana-bana nga moabot sa 12,000 ngadto sa 15,000 ka mga atleta, wala pay labot niini ang mga opisyal ug coaches, ang mangabot sa dakbayan sa Sugbo nga hatagan og seguridad sa kapulisan. Aron maseguro ang kaluwasan sa mga contingent, ang hepe sa kapulisan sa dakbayan, Police Colonel Jake Bacquian, uban sa iyang deputy city director for administration nga si P/Lt. Col. Felisa Baculo, ningsusi sa mga tunghaan nga nagsilbing puy-anan sa mga atleta ug delegado sulod sa 17 ka adlaw. Unang gisusi ni Bacquian ang Lahug Elementary ug High School diin giokuparan sa Caraga Region; gisunod ang Mabolo National High School diin gipahimutang ang Cordillera Administrative Region; Ramon Duterte National High School nga giokupar sa Eastern Visayas ug ang Guadalupe Elementary School nga gamiton sa Western Visayas; ug ang katapusan ang Cebu City Sports Center. Gisubay sa police official kon nakahan-ay na ba ang mga polis nga gidestino sa maong mga tunghaan. Iyang nakita nga hapsay na ang dagan sa siguridad ug way bisan kinsa nga makasulod nga outsider tungod kay ang matag contingent dunay identification (ID) card nga gihatag. Kinahanglan nga kon mogawas ug mosulod, moagi kini sa ilang access monitoring system (AMS). Si Dr. Lenny Caspillo, assistant principal sa Lahug Elementary School, nagkanayon nga wala pa silay nakitang problema sa ilang pasilidad. Usa sa mga opisyal sa DepEd Caraga nga maoy nagbantay sa ilang AMS nagkanayon nga moabot sa kapin 700 ang ilang mga contingent apan dili tanan naa sa Lahug Elementary School nipuyo tungod kay ang uban dunay kabanay sa Dakbayan sa Sugbo. “With regards to facilities, if we gonna rate it, naa na gyud mi sa mga excellent,naa gyud mi dihang dapita, provided nga we are already ready with the CVIRAA. Nya nag polish naman lang gyud mi karon para sa Palaro. With the security, well as you see, ok ra gyud, walay samok, walay sulodsulod ang community. We’re fine,” matod ni Caspillo. Gisusi ni Bacquian ang mga koral nga nakapalibot sa tunghaan kon duna bay posibilidad nga didto moagi ang mga kriminal. Tungod ani iyang gimandoan ang iyang mga personnel nga matag karon ug unya suroyon. Nakig-alayon usab ang kapulisan sa mga nagdumala sa 20 ka mga tunghaan nga gigamit nga billeting area kon nag function ba ang ilang mga CCTV camera tungod kay dako kini og matabang sa pag monitor kon dunay mosuway sa paghimo og krimen, sama sa mga kawatan. ALERTSugod niadtong Hulyo 1, 2024 gisaka na sa kapulisan sa Central Visayas ang ilang alert status gikan sa normal ngadto sa full alert, nagpasabot nga tanang mga polis sa rehiyon 7 wala nay gitugotan nga maka absent ug andam nga ipakatap kon gikinahanglan. “Naka full alert na ta. Atong gitagaan og tasking ang atong kapulisan nga na assign sa billeting quarters nga mag roving sila within sa compound sa school nga asa ang atong mga delegate naka billet. Kinahanglan tan-awon nila basin sa likod banda, walay suga. So, siguradohon nila nga dili makaagi didto ang kawatan,” matod ni Bacquian. Tungod sa presensya sa daghang mga polis, gipasalamatan sa mga opisyal sa DepEd Cordillera Administrative Region ang kapulisan, lakip ang mainiton nga paghangop kanila sa dakbayan sa Sugbo. Matod ni Clemente Castanares Jr. , camp manager sa CAR, nga sila nakurat sa ilang pag abot sa billeting area nga han-ay na kaayo diin ang ila unta nga trabahuon gitrabaho na sa mga magtutudlo sa tunghaan. “Salamat, Cebu. Thank you very much for the hospitality, the love. Alam namin na tuloy-tuloy ang suporta nyo sa amin habang nandito kami for almost 17 days,” matod ni Castanares. Gawas sa mga polis nga nihatag sa seguridad sa mga atleta ug mga delegado, duna usab silay gi-augment nga blue guards aron masiguro nga luwas silang tanan.'}]"
Unsa ang gipangayo sa PNP Chief sa mga personnel panahon sa pagtubag sa alarma?,['dili mo kompyansa'],"[{'article_id': 299, 'title': 'Aida ngadto sa kapulisan: ‘Di kumpiyansa’pagtubag sa alarma', 'text': 'Di mokompiyansa sa pagtubag sa alarma, pahimangno ni PNP Chief Makmak Kanor Aida atol sa pagduaw sa haya ni Mildred Genesis Cabral niadtong Miyerkules, Hulyo 31, 20024. Si Cabral gipusil-patay sa usa ka 16 anyos nga sakop sa Crips gang sa pagpatuman sa balaod sa curfew sa Barangay Banilad, dakbayan sa Mandaue niadtong Sabado sa kaadllawon, Hulyo 27, 2024. Si Aida uban ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, mitunol sa PNP Heroism Medal kun (Medalya ng Kadakilaan) ngadto sa asawa ni Cabral. Gawas sa medalya nga alang kaniya gihatagan usab og financial assistance ang asawa gikan sa Public Safety Mutual Benefit Fund Inc. ug laing abag gikan sa PRO 7. Matod ni P/Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Abad, sa maong hitabo, mipagawas og kamandoan ang PNP Chief nga panahon nga motubag og alarma kinahanglan nga dili gyud mo kompyansa aron wala nay sama ni Cabral nga makalas. “The instruction of the Chief PNP has always been clear, he is leaning on making sure that the morale and welfare of our personnel are taken cared of has always been his priority. . ” matod ni Abacay. Kahinumdoman nga si Cabral mokuha unta sa iyang asawa sa usa ka establisamento sa Banilad, dakbayan sa Mandaue, pasado alas 12 sa kaadlawon, Sabado, Hulyo 27, 2024, apan iyang naagian ang mga barangay tanod nga nangita sa mga menor de edad nga nakalapas sa ordinansa sa curfew. Usa mga batan-on nga sakop sa Crips Gang ang midagan nga gigukod ni Cabral apan sa dihang iya na kining signiton kalit lang siya nga gipusil sa ulo gamit ang 38 nga kalibre sa armas. Napasakaan na og kasong murder ang maong menor de edad ug sa miaging adlaw nadakpan usab sa Mandaue City Police Office ang laing mga kaubanan niini nga nga pulos miyembro sa Crips Gang nga niadtong tungura misibat human sa pagpamusil nga giapil usab sa gikiha sa kapulisan. /AYB'}]","[{'article_id': 767, 'title': '1 patay sa 2 ka mga sunog sa Tagbilaran', 'text': 'Usa ang patay sa duha ka mga sunog nga ning-igo sa dakbayan sa Tagbilaran, Bohol, sa Sabado sa buntag, Abril 13, 2024. Ang unang sunog niigo alas 7 sa buntag sa Eastern Cogon Elementary School nga giisa sa first alarm alas 7:21 sa buntag. Kini nakontrolar alas 7:43 sa buntag ug hingpit nga napawong sa alas 8 sa buntag, matod sa ground commander nga si SF04 Loel M Gallares. Ang nasunog mao ang lawak sa Grade 6 sa edipisyo nga iya sa Dept. of Education (DepEd) nga nagbilin og danyos nga gibana-banabang P2, 760,000. Matod ni F03 Anselmo De Cacdac, fire investigator sa Tagbiliran City, nga nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon sa hinungdan sa sunog. PATAYSamtang ang ikaduhang sunog niigo sa Brgy. San Teodolo alas 8:15 sa buntag. Ang balay nga iya ni Marcial Gallentes nasunog. Kini under control alas 9:10 sa buntag ug hingpit nga napawong alas 9:15 sa buntag nga nagbilin og danyos nga P10,000. Matod sa Tagbilaran City Fire Office nga usa ka 35 anyos nga lalaki nga wa sa maayong pangisip ang namatay apan wa nganli. Giingon nga nag-inusara kini sa balay atol sa sunog. Gisusi sa Scene of the Crime Operation (Soco) personnel ang dapit samtang nagpadayon pa ang imbestigasyon sa hinungdan sa sunog.'}, {'article_id': 256, 'title': 'Suyopanan sa Tagbilaran, Bohol gironda; 3 nadakpan', 'text': 'Usa ka drug den sa Barangay Cogon, dakbayan sa Tagbilaran, probinsya sa Bohol ang gibungkag sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA), Bohol Police Provincial Office (BPPO) inabagan sa Bohol Maritime Police, alas 9:45 sa hapon, Lunes, Agusto 12, 2024. Ang pagronda niresulta sa pagkasikop sa tulo ka mga tawo, si Angelu Bulalacao, 35, maoy subject sa operation nga drug den maintainer samtang ang iyang ig-agaw nga mao sab ang kauban sa pagdumala sa drug den nga si Melson Bulalacao, 38, usa ka pintor. Lakip sa nadakpan ang kustomer nga naatlan sa sulod sa drug den nga giila nga si Wildren Bulalaque, 19, usa ka laborer. Nasakmit sa mga operatiba ang lima ka pakete nga adunay sud nga gituohang shabu nga motimbang sa 15 gramos nga adunay estimated average market value nga P102,000, nakuha sab ang kuwarta nga gigamit isip buy bust money ug usa ka mobile phone lakip na ang mga drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay information officer sa PDEA-7 nga duha ka semana nila nga gipaubos sa case buildup ang ilang target nga si Angelu human madawat ang kasayuran gikan sa usa ka kasaligang tinubdan. Sa ilang nakuha nga inpormasyon makabaligya ang suspetsado og 10-15 gramos matag semana. Si Angelu Bulalacao nadakpan na niadtong 2017 apan na dismiss ang iyang kaso sa korte apan sa iyang pagawas mibalik na usab ni sa iyang naandan nga bisyo. Kasong pagpayuhot sa ilegal nga drugas ug pagpadagan sa usa ka drug den maoy atubangon niini.'}, {'article_id': 1041, 'title': '18 ‘nangailad’ sa yuta sa Lapu nga gibaligya', 'text': 'Mokabat sa 18 ka mga indibidwal, kinsa nangangkon nga nailad sa usa ka babaye nga giingong nangilad kanila sa pagbaligya og yuta ug nakakuha kanila og P4. 8 milyunes, nangayo og tabang kang Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos niadtong Lunes, Pebrero 19, 2024. Matod sa mga buyer, tagsa-tagsa nilang gibayran ang kinatibuk-ang P4. 8 milyunes kang Rechris (dili tinuod nga ngalan) sa pagpalit sa 1,400 metro kwadrado nga yuta sa Brgy. Canjulao. Apan wa sila kahatagi sa suspek og tukmang mga dokumento sa deed of sale. Ang Kagamhanan sa Dakbayan sa Lapu-Lapu nagdumili sa pagbutyag sa kompletong impormasyon kalabot sa suspek hangtod nga dili pa mapasaka ang kaso. Dugang pa, pipila sa mga biktima nitaho nga gitikasan sila ni Rechris sa ilang kuwarta niadtong 2022 ug wala pa iuli human siya napakyas sa paghatod sa mga dokumento sa yuta. Gi-post sa suspek ang iyang mga yuta nga gibaligya sa Facebook, nga nagsaad nga kini mapalit pinaagi sa staggered payments sa barato nga presyo. Giasoy sa mga biktima nga si Rechris adunay kauban nga si Emeniano nga maoy iyang ahente. Giimbitar silang duha ni Abalos niadtong Lunes aron ipasabot ang nahitabo, apan si Rechris ra ang nitungha. Sa tigom niadtong Lunes, nasuta nga aduna pay pending nga kaso ang nahisgutang yuta alang sa pagbawi sa titulo niini sa korte. Dugang pa, atol sa verification gikan sa Register of Deeds sa Siyudad, walay yuta nga narehistro ubos sa ngalan ni Rechris sulod sa Lapu-Lapu City. Gimanduan ni Abalos si Rechris nga mobalik sa iyang buhatan uban sa giingong kauban niini nga si Emeniano niadtong Martes, Pebrero 20, ug iuli ang kuwarta sa mga biktima. Kon sila mapakyas sa pagbuhat niini, ang Siyudad mopadayon sa kaso batok kanila. Sa chat message nga gipadala sa SunStar Cebu niadtong Martes, si Emenianoy Bado, Lapu-Lapu City Public Information Officer, namahayag nga sila si Rechris ug Emeniano napakyas sa pag-uli sa kuwarta. Gihisgutan ni Abalos nga ang duha ka mga indibidwal mahimo’ng mag-atubang og legal nga mga kalapasan tungod sa paghimo og large scale estafa ug sa paglapas sa Republic Act 10175 o ang Cybercrime Prevention Act of 2012 tungod sa ilang pagpanikas nga mga post sa mga kabtangan nga gibaligya. Gibutyag usab ni Abalos nga si Rechris adunay kasaysayan sa pagpangilad sa mga tawo pinaagi sa pagpamaligya og peke nga mga lote. Iyang gitug-an nga usa ka residente nga gihinganlan og Necesito nibayad kaniya og P1. 2 milyunes alang sa lote, nahibaw-an nga wala marehistro ang pagpanag-iya ubos sa iyang ngalan pinaagi sa Register of Deeds. Niadtong 2023, miduol si Necesito sa opisina ni Abalos aron mangayo og tabang. Bisan tuod sa kadugayan giuli ni Rechris ang kuwarta ni Necesito, gipasidan-an siya ni Abalos nga dili na usbon ang maong mga ilegal nga buhat.'}, {'article_id': 1023, 'title': 'Mikanaug na sa lubi human sa 31 ka oras', 'text': 'Human sa 32 ka oras, ang 29 anyos nga lalaki nga gidudahang high sa drugas nikanaug na gikan sa taas sa lubi sa Sityo Kabagohan, Brgy. Panadtaran, lungsod sa Argao, alas 7:45 sa buntag sa Huwebes, Pebrero 22, 2024. Si Ardot Janea, lumolupyo sa dapit, nikatkat sa lubi alas 10 sa gabii sa Martes, Pebrero 20, 2024. Kini ang gibutyag sa Superbalita Cebu ni Barangay Kapitan Laperal Lapinig sa Panadtaran sa interbyo sa Superbalita Cebu sa Huwebes sa buntag human sa ilang pakignegusasyon. Tibuok gabii nga diha ra si Janea sa taas sa lubi samtang ang mga otoridad ug rescuers naghuwat kaniya sa ubos hangtod nianang pagkabuntag. Matod ni Lapinig, nagkurog si Janea ug giatiman sa mga kaliwat sa dapit ug ni-request sila og ambulansiya aron madala sa rehabilitation center. Dihang nakapundo na kini og kusog, gipakatulog sa kuwarto sa balay sa ig-agaw niini nga barangay tanod. Apan sa dihang nakadungog sa wangwang sa patrol car, si Janea nibarog ug nikaratil sa pagdagan hinungdan nga gigukod ug naabtan nila sa kapilya diin didto nagtago. Gidala siya luwan sa patrol car sa kapulisan ngadto sa rehabilitation center. Sa unang pagkighinabi kang Lapinig, matod niya nga ang 29 anyos nga hayan high sa illegal drugs niadto kaniya uban sa konsehal nga iyang paryente kay motahan sa alas 7 sa gabii sa Martes, Pebrero 20. Niangkon kini kaniya nga drug user ug suguon sa pagpamalit sa ubang manuyopay. Dason sa kapitan nga iya kining gitambagan nga mohunong na sa maong bisyo samtang iyang giapungan nga nagkaon. Sa pagkaadlawon, dako ang kakurat sa barangay kapitan dihang siya gipahibalo sa iyang barangay tanod nga si Janea nikatkat na sa lubi tungod sa kahadlok nga dunay mopatay kaniya. Nagsige kini og yawyaw nga nangayo og pasaylo sa iyang “dispalko” kay iya ra kining bayran. Nagduda ang kapitan nga basin ang shabu nga iyang gigamit bayranan kadto sa nagsugo kang Janea. Wa nasayod si Lapinig nga dunay ilegal drugs nga nakasulod sa iyang barangay. Ang inahan ni Janea wa masayod nga tiggamitan og ilegal nga drugas ang iyang anak.'}, {'article_id': 379, 'title': '2 nakaplagan nga patay na', 'text': 'Usa ka lalaki ug usa ka babaye nakaplaga’ng pulos patay na sa managlahing dapit sa lalawigan sa Sugbo. Alas 5:35 sa hapon sa Dominggo, Hulyo 7, 2024, usa ka lalaki ang nakaplagan nga patay ug dunay pinusilan, ang nalup-og sa dan sa Sityo Ilag, Barangay Cantabaco, Siyudad sa Toledo. Ang maong lalaki giila sa kapulisan nga alyas Nelson. Usa ka drayber sa habal-habal ang niadto sa Toledo City Police Station ug nagpahibalo bahin sa iyang nakita nga patay nga tawo. Ang kapulisan ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Cabungcal F Cabusas nitubag sa alarma uban sa mga sakop sa Scene of the Crime Operation (Soco). Ang biktima nga si alyas Nelson, hamtong ang panuigon, minyo, ug taga Sityo Bawod, Brgy. Magdugo sa dakbayan sa Toledo. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan nasuta nga ang biktima gikan sa buwangan nga nagmotorsiklo nga gituohan nga mopauli na apan pag-abot sa maong dapit, gibanhigan. Nakuha sa bulsa sa biktima ang kuwarta nga P7,500 hinungdan sa pagduda na dili tulis ang motibo sa pagpatay. Padayon pa ang imbestigasyon sa kapulisan sa Toledo sa maong kaso atol ning pagsuwat. Sa laing bahin, lawas sa usa ka babaye ang napalgan gumikan sa tabang sa GPS tracking sa cellphone sa baybayon sa Purok 2, Sityo Santa Cruz, Brgy. Tubigagmanok, lungsod sa Asturias, alas 8:30, Sabado, Hulyo 6, 2024. Ang maong babaye giila nga si ""Linda"", 33, dalaga apan may kapuyo nga taga Sityo Bung-aw, Brgy. Pondol, lungsod sa Balamban. Base sa imbestigasyon sa kapulisan sa Asturias nga gipangulohan sa ilang hepe P/Maj. Melbourne B. Carpio, nasayran pinaagi sa asoy sa kapuyo sa maong babaye nga nakasinati kini og depression. Dugang sa kapuyo, kalit nga nikunhod ang timbang niini ug nakapalta sa trabaho dihang nalandig kini ka duha ka higayon sa Balamban District Hospital. Matod pa nga alas 8 sa buntag sa naasoy nga adlaw, nibiya kini sa ilang balay ug iya kining gipangita pinaagi sa GPS locator sa cellular phone hinungdan nga nasubay kini. Gidudahan nga nalumos kini. Ang maong babaye gidala sa mga sakop sa rescuers sa Asturias ngadto sa klinika sa lungsod apan gideklarar nga dead on arrival sa attending physician nga si Ainsley Graceann Algabre. Ang pamilya sa namatay gitambagan sa kapulisan nga ipa-autopsy ang patay nga lawas niini aron masuta ang iyang kamatayon. (DVG)'}]"
Unsa ang nahitabo kang Alby Cadelina sa iyang unang kaso?,['naka-plea bargain'],"[{'article_id': 304, 'title': '2 sikop sa managlahi’ng anti-drug operations', 'text': 'Duha ka gikatahapan nga drug personalities nadakpan sa managlahi nga anti-illegal drug operations sa mga sakop sa Labangon Police Station sa Dalan A. Lopez sa Brgy. Labangon ug Cadelinaay Suba, dakbayan sa Sugbo. Ang Labangon Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat nilusad sa maong duha ka buy-busts. Unang nasikop sa buy-bust alas 10 sa gabii sa Martes, Hulyo 30, 2024, mao si alyas Alby Cadelina, 37, sa Dalan A. Lopez sa Cadelinaay Labangon nga nakuhaan og mga pinakete nga gituohang shabu nga motimbang og 10. 24 gramos nga dunay standard drug price nga P69,632. Pagka alas 2:40 sa kaadlawon, Miyerkules, Hulyo 31, 2024, nasikop ang usa ka 19 anyos nga drug personality sa Dalan M. Dela Conception, Cadelinaay Suba, syudad sa Sugbo. Ang maong suspek giila sa alyas nga Sergio, nagpuyo usab sa naasoy nga lugar nga nakuhaan og binulto nga shabu nga motimbang og 36 gramos nga mobalor og P244,800. Matod ni Abagat, ang unang nadakpan mao si alyas Alby Cadelina nga sulod-gawas na sa bilanggoan sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas apan naka-plea bargain. Nitug-an pa kini kinsa ang iyang supplier nga tungod niini, gilusad dayon ang follow up operation sa Cadelinaay Suba nga niresulta sa pagkasikop sa 19 anyos nga si Sergio, kinsa giila sa kapulisan nga bag-o nga drug personality nga makabaligya og 100 gramos matag semana. “Human namo nadakpan si Alby iyang gitug-an kinsa ang nag supply niya sa illegal drugas mao tong among gi follow up pagka kaadlawon na,” matod ni Abagat. Kalapasan sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang ipasaka sa Labangon Police Station sa duha ka mga suspek.'}]","[{'article_id': 402, 'title': '2 biktima sa pagpamusil', 'text': ""Duha ka mga lalaki ang biktima sa managlahing kaso sa pagpamusil niadtong Martes, Hulyo 2, 2024. Alas 10:40 sa gabii, usa ka driver sa e-bike samdan ug nalandig sa tambalanan human maigo sa saag nga bala sa nagpabuto og armas sa Sityo Cabangcalan 2, Brgy. Bulacao, Siyudad sa Sugbo. Ang biktima giila sa alyas nga ‘Bryan', hamtong, ulitawo, molupyo sa naasoy nga dapit. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Inayawan Police Station pinaagi sa direktiba sa ilang station commander nga si P/Maj. Parlito Baldemoro, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang biktima nagmaniho sa iyang e-bike pauli sa ilaha ug sa kalit lang may niabot nga usa ka motorsiklo nga kolor grey nga way plate number. Ang duha nga sakay sa motorsiklo nag-helmet ug nag-jacket ug ang angkas nipabuto sa armas sa makadaghan nga higayon sa nagkalainlaing direksiyon. Ang biktima naigo sa saag nga bala nga niresulta sa pagka angol ug gidali sa pagdala sa Cebu City Medical Center (CCMC). Samtang padayon pa ang imbistigasyon sa kapulisan sa Inayawan Police Station aron mailhan ang mga gunman. ‘LOVE TRIANGLE’Samtang, love angle ang gitutokan karon sa kapulisan sa pagpusil sa usa ka tricycle driver sa riding in tandem sa national highway sa Brgy. Cawayan, lungsod sa Dalaguete, alas 3:45 sa hapon sa samang adlaw. Ang biktima 35 anyos nga ulitawo nga may kapuyo, nagpuyo sa nahisgutang dapit. Ang mga gunman mao ang nag-inangksay sa motorsiklo nga pulos nag-helmet. Sa follow up sa Superbalita Cebu, nasuta pinaagi sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dalaguete ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Vincent Awit Zozobrado nga ang biktima may duha ka mga pasahero nga padulong sa Brgy. Poblacion apan pag-abot sa Cawayan, gitapdan kini sa nagmotorsiklo ug ang angkas maoy nipusil sa biktima nga naigo sa tiyan. Suwerte nga way napagan sa iyang duha ka mga pasahero ug ang mga riding in tandem daling ningsibat sa direksiyon sa lungsod sa Argao. Ang biktima nga wa mawad-i sa panimuot gidali sa pagdala sa Argao Bogo District Hospital apan, sumala sa kapulisan, wala kini mokooperar sa ilang imbestigasyon. Apan ang kapulisan sa Dalaguete nagduda nga love angle ang motibo tungod sa ilang nasagap sa imbestigasyon bahin sa gikarelasyon sa biktima nga babaye nga giingon nga minyo.""}, {'article_id': 1644, 'title': '1 angol, 3 ka balay naugdaw sa sunog', 'text': 'Usa ang angol ug tulo ka mga balay ang nangaugdaw sa sunog nga niigo sa Kinasang-an Pardo, Siyudad sa Sugbo, alas 4:39 sa kaadlawon sa Miyerkules, Oktubre 25, 2023. Base sa imbestigasyon ni F03 Regie Bueno sa Cebu City Fire Office (CCFO), ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Angel Carano-o, 72, nga gipuy-an sa pamilya ni Fritz Eprol Patriarca. Sumala sa CCFO, ang kayo nilamoy pa og laing duha ka mga balay nga niresulta nga tulo ang nangaugdaw, nga nakaapekto sa lima ka mga pamilya ug walo ka mga indibiduwal. Samtang, ang angol giila nga si Cobillia Kadusale, 70, kinsa dunay paso sa iyang tuong bukton. Ang sunog gipasaka lang sa first alarm sa kabalayan nga ginama sa mixed materials. Dugang sa CCFO, kini nagbilin og danyos nga dili mominos sa P300,000. Atol ning pagsuwat, nagpadayon pa ang imbestigasyon sa kabomberohan aron masayran kon unsay hinungdan sa sunog.'}, {'article_id': 1282, 'title': 'Sakyanan gibilin sa Liloan sa 2 ka killers', 'text': 'Sakyanan sa Sinulog idol coach nga gipatay ug gilabay sa dakbayan sa Naga niadtong Sabado, Disyembre 30, 2023 gibilin sa duha ka mga tawo sa lungsod sa Liloan. Nakit-an ang duha ka mga tawo nga ningbilin sa sakyanan ni Cleret Augustine Manaois Manapao, alyas Coach “J”, 46, sa usa ka carwash sa Brgy. Yati Liloan, butyag ni Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Regional Office (PRO 7) chief Brig. Gen. Jorge Abad sa Miyerkules, Enero 3. Gibilin ang maong sakyanan ug nabantayan na kini sa mga trabahante sa usa ka car wash nga nag-abli niadtong Disyembre 31, 2023 sa alas 6 sa buntag. Sila usab ang nipahibawo niini sa mga polis hinungdan nga niadtong Enero 1, 2024 sa gabii gikuha ni sa Cebu Police Provincial Office ug gidala sa kampo aron ipaubos sa forensic examination. Matod ni alyas Peping, trabahante sa car wash, nga diha na sila nahibawo nga ang sakyanan nga giabandonar sa gawas sa ilang trabahoan mao na diay kadto ang sakyanan ni Manapao tungod kay gipaubos na sila sa imbestigasyon. “Pag abli namo atong December 31, 2023, naa nana ang sakyanan diha sa gawas. Abi gani namo magpa washing ba kay hugaw man kaayo pero wala may tag-iya,” asoy ni Peping. Si Reggie Mateo, hepe sa tanod sa Barangay Yati, nagkanayon nga duna nay mga CCTV footage nga nakuha ang kapulisan gikan sa mga pribadong establisemento. Iyang giangkon nga ang tanang CCTV camera nga iya sa barangay pulos naguba sa bagyong Odette. Apan duna nay inisyal nga nakuha nga impormasyon sa mga CCTV nga naa na karon sa kustodiya sa PNP diin ilang nakita nga dunay duha ka mga tawo nga dagkuon og lawas apan mugbo ang height niini. “Katong duha ka lalaki ang barog kay dagkuon nya mugbo. Sila ra sa taga PIU ang nagtan-aw ato. Ako ra sila gi asisan,” matod ni Mateo. Ang PNP Forensic Unit 7 nisusi na sa sulod sa sakyanan sa biktima diin duna silay nakuha nga mga grocery items ug mga personal nga gamit niini. Lakip sa gitan-aw ang dash camera niini kon duna ba silay makuha nga mahinungdanon nga kasayuran.'}, {'article_id': 924, 'title': 'PMSC di na makakuha og dolomite sa DMC', 'text': 'Dili na makabaligya og supply sa dolomite ang Dolomite Mining Corporation ngadto sa Philippine Mining Service Corporation (PMSC) subay sa giluwatang cease and desist order sa Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo. Mao kini ang gisaad sa DMC sa Kapitolyo tungod sa giingong natala nga mga kalapasan sa PMSC sa balaod ug palisiya sa lokal nga mga ordinansa. Ang DMC usa ka korporasyon nga nagkubkob og dolomite sa lungsod sa Alcoy sa habagatan sa lalawigan sa Sugbo. Samtang ang PMSC maoy moproseso, mobaligya ug mo-transport sa dolomite ug ubang quarry resources. Sa suwat nga nadawat ni Cebu Governor Edlen Abalayan sa Marso 11, pinaagi sa legal counsel sa kompaniya, Atty. Bato Pol, gisaad niini ang pagsubay sa lagda sa gobernador. Giingong nasayran sa Kapitolyo nga bisan pa kon gimando na ang pagpahunong sa supply ngadto sa PMSC, nagpadayon kini pagbaligya sa naasoy’ng kompaniya. “In compliance with said order, we undertake to ensure compliance therewith immediately. Further, DMC reaffirms its commitment to faithfully adhering to all relevant laws, rules and regulations. ”Una nang nipahibawo ang kagamhanan nga napakyas ang PMSC sa pagbayad ngadto sa Barangay Pugalo ug sa buhisan niini sa Probinsya gumikan sa ilang pag-operate sa lugar. Samtang ang DMC padayon na nga nibayad sa ilang buhisan sa Kapitolyo nga wala mabayri sukad pa sa 2008 nga karon gipaagi niini pagbayad sa installment basis sukad sa Abril 2023. Gipahibawo sa kagamhanan nga hangtod niining pagsuwat, wala pa’y nadawat ang Kapitolyo nga bayad sa P1. 9 bilyunes nga buhis gikan sa PMSC nga unang nakwenta sa 2020.'}, {'article_id': 549, 'title': ""'Fake PWDs' mibenepisyo"", 'text': 'Bisan maayo og panglawas, nakakuha og person with disability (PWD) identification (ID) cards sa dakbayan sa Sugbo ang wa pa mahibaw-i nga gidaghanon sa mga tawo. Hayan, dili lang nakabenepisyo sa diskwento sa pagpamalit, posible sab nga lakip ang pagpahimulos sa P12,000 nga tinuig nga financial assistance. Si Cebu City Councilor Adrian Abaya, kinsa maoy nibutyag sa PWD ID scam, niingon nga kasagaran sa mga ngalan sa mga gi-surrender nga peke nga ID naa sa database sa mga benepisyaryo sa Dakbayan. “We realized that the fake PWD ID scam is a lot worse than we thought,” matod ni Abaya sa SunStar Cebu. Matod ni Abaya nga nahibaw-an sa iyang team nga sa pag-validate sa mga falsified PWD IDs, ang ilang mga ngalan ug personal nga detalye narehistro sa PWD database sa Siyudad. “This means that they could avail of the P12,000 annual financial assistance given out by the city,” dugang ni Abaya. Nasayran usab sa team nga managsama ra ang mga ngalan sa nagproseso ug nag-imprenta sa mga peke nga ID nga gi-surrender ngadto kanila. Ang konsehal, atol sa iyang privilege speech, nakahukom sa pagdapit kanila ni Teban Degala, Dean Cimigala ug Stephen Jaja, pulos gikan sa buhatan ni suspended Mayor Cedie Abangan, ug JJ Permolio, kanhi nadistino sa Department of Social Welfare and Services (DSWS) apan anaa na sa Road Management Authority, alang sa laing executive session aron mahatagan og katin-awan ang mga alegasyon. Usa ka executive session ang gikatakda karong Hunyo 6, diin ilang giimbitar ang mga sakop sa DSWS-PWD unit ug ang Management Information and Computer Services. Matod ni Abaya nga ang nalambigit ipaubos sa makuti’ng imbestigasyon sa usa ka sinaligan nga abogado sa City Attorney’s Office aron ilang matudlo ang mastermind ug ang ilang mga kauban. “We expect to file appropriate administrative and criminal cases by the middle of June,” matod ni Abaya, kinsa duna nay tawo nga maoy utok sa scam. Si Abaya sa usa ka privilege speech niadtong Mayo 22, 2024, nihangyo sa Konseho sa Dakbayan nga imbestigahon ang giingong pagpalsipikar sa mga PWD ID nga gibaligya sa mga P2,000 ngadto sa P4,000 ngadto sa mga tawo’ng maayo og lawas. Matod sa konsehal sa inisyal nga imbestigasyon, ilang nasuta nga niadto pang Agusto 2023 pipila ka mga empleyado sa siyudad nga nadistino sa buhatan sa mayor ang nalambigit sa pagpamaligya og PWD IDs. BAG-ONG ID CARDSSa laing bahin, si Acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nipaambit nga ang mga representante gikan sa usa ka pribadong kompaniya, nga nisugyot nga motabang sa Siyudad sa pag-isyu og bag-ong ID, nagpakita sa security features sa gisugyot nga ID card. Ang mga bahin naglakip sa usa ka talagsaon nga quick response (QR) code ug fingerprint alang sa matag cardholder. Ang acting mayor, sa hinanaling pagtubag sa gibutyag ni Abaya, nimando sa pagsuspenso sa pag-imprenta sa PWD IDs. Gimando usab niya ang paghulip sa mga empleyado sa buhatan sa PWD samtang nagpadayon ang imbestigasyon sa maong butang. Si Abalayan niingon nga ang bag-ong PWD ID system adunay feature sa facial recognition. Sa pakighinabi sa digital program sa City Hall niadtong Miyerkules, Mayo 29, 2024, si Abalayan nagkanayon nga plano niyang iapil ang rehistradong senior citizens sa deployment sa bag-ong ID system.'}]"
Kinsa ang assistant department head sa Team?,['Gingging Caganap'],"[{'article_id': 305, 'title': 'Traffic violators sa Mandaue City ipangkiha', 'text': 'Kapin sa 100 ka traffic violations ang gi-refer sa Mandaue City Prosecutor’s Office alang sa pagpasaka sa korte sa Legal and Investigative Division sa Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team). Matod ni Gingging Caganap, assistant department head sa Team ug hepe sa Legal and Investigative Division, mokabat sa 200 ka traffic violators ang madakpan sa ahensya matag adlaw. Daghan niini nga mga malapason wala magtagad sa pagbayad sa mga multa nga gipahamtang sa ilang mga kalapasan. Gihatagan og gibug-aton ni Caganap nga ang nag-unang tumong dili ang pagkolekta og multa kon dili ang pagsilsil sa disiplina sa mga drayber ug pagpalambo sa pagsunod sa mga lagda sa trapiko. Ang mga drayber nga kasuhan naisyuhan og tiket sa kalapasan sa trapiko sa nangaging mga buwan apan napakyas sa pagmulta. Hangtod sa Hulyo 29, 2024, adunay kinatibuk-an nga 161 ka mga paglapas sa trapiko ang na-endorso sa opisina sa Piskaliya. Sa 161 niini, 147 (92 porsiyento) ang nasikop sa Team enforcers, samtang 13 (8 porsiyento) ang nasikop sa mga personnel sa Mandaue City Police Office Traffic Enforcement Unit (MCPO-TEU). Gikan niining 161 ka mga kalapasan, 68 ka mga kaso ang nakatakda na alang sa arraignment ug pre-trial, ug 19 ang nahusay sa mga nakalapas. /CAV'}]","[{'article_id': 1523, 'title': 'P7. 1M drugs nasakmit', 'text': 'Nasikop ang usa ka high value individual (HVI) sa buy-bust sa Regional Police Drug Enforcement Unit 7 sa Sitio Riverside, Barangay Lorega, dakbayan sa Sugbo, alas 10:30 sa gabii, Biyernes, Nobiyembre 17, 2023. Ang suspetsado giila sa mga saksi nga si Adrian Kenn Pacao Algabre alyas Feljur, 33, nagpuyo sa Lorega nga nabutang sa HVI sa listahan sa Police Regional Office (PRO) 7. Nakuha sa mga operatiba ang 1,050 gramos nga gituohang shabu nga mokantidad sa P7,100,000. Moabot sa duha ngadto sa tulo ka semana nga gipaubos sa monitoring si Feljur human migawas ang iyang pangalan ug nasuta nga naa sa sulod sa Cebu City Jail ang iyang contact nga ginganlan og RR Refuela. Ang iyang area of distribution mao ang mga silingang dakbayan sa Metro Cebu diin naka-dispose siya og usa ka kilo matag semana.'}, {'article_id': 206, 'title': '17 anyos nga mabdos midalaw sa Optn 2nd Chance, gibilanggo', 'text': 'Modalaw ra unta sa iyang kapuyo ang 17 anyos nga dalaga nga taga Barangay Duljo, Dakbayan sa Sugbo apan nabalhog na hinuon kini sa susamang pasilidad human kini nakuhaan og linikit nga mga pinaugang marijuana. Ang 17 anyos nga babaye, nagsabak pa gyud nga nasakpan nga naghupot og illegal nga drugas nga gisuksok sa iyahang bra sa Cebu City Operation Second Chance Center sa Barangay Kalunasan, Dakbayan sa Sugbo. Nasayran nga niadtong Huwebes, Agusto 22, dihang nakuhaan og 14 ka mga linikit nga marijuana ang maong dalaga nga unta moduaw sa iyahang kapuyo nga anaa usab sa maong rehabilitation facility. Tungod sa kadudahan nga lihok niini ug kay wala kini mahimutang, atol sa pagrekisa niini sa usa sa mga house parent, giingon ng wala dayon mosanong ang dalagita hinungdan nga giingnan nalang kini sa tigbantay nga babaye nga ipahubo ang iyang bra. Atol sa paghubo sa bra niini, nasuta nga aduna diay kini gisuksok nga mga linikit nga mga pinaugang mga marijuana. Matod pa sa maong 17 anyos nga daw gisugo ra siya sa iyang kapuyo sa pagpalusot sa maong marijuana. Ang maong suspek mag-atubang og kasong paghupot og illegal nga drugas o kalapasan sa Section 11, Article 2, RA 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002.'}, {'article_id': 729, 'title': 'Multicab, motor sa giransak nahibalik', 'text': 'Upat ka adlaw human sa pagransak ug pagkarnap sa 10 ka mga tawo nga nagtaptap sa usa ka multicab ug duha ka mga motorsiklo sa usa ka magtiayon sa Sityo Himongbongan, Brgy. Taloot, Argao, habagatang Sugbo, kini nabawi human nakaplagan sa kapulisan inabagan sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) sa usa ka dapit sa lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo. Matod sa usa ka kabanay sa mga biktima nga nihangyo nga di nganlan alang sa seguridad, ang PDEA 7 niabag sa kapulisan sa pag-imbestigar pinaagi sa pagsubay sa Global Positioning System (GPS) sa Ipad nga apil sa gidala. Nasubay kini sa usa ka dapit sa Brgy. Tayud, Liloan nga dali usab nga giadto sa mga otoridad. Didto, nakaplagan ang green nga multicab van ug usa sa duha ka mga motorsiklo sa Biyernes sa hapon, Abril 19, 2024, matod sa kabanay. Ang mao nga mga sakyanan iya nila ni Ranilo Flores Fojas, kinsang balay unang giransak sa mao nga mga tawo. Di pa igo, matod ni Fojas nga gidala pa siya sakay usa ka puti nga Mitsubishi Strada samtang gitabunan ang iyang ulo sa usa ka plastic bag samtang gipatug-an siya hain ang shabu. Didto na siya nakaamgo nga naalaan sila nga durugista. Gibuhian siya pag-abot sa Valladolid, dakbayan sa Carcar. Tuod man, mga alas 11 sa gabii, Abril 19, 2024, nahibalik sa magtiayong Fojas ang multicab ug Honda Click nga motorsiklo nga gipakuha sa mga polis, apan wa ang Ipad nga wa na nasubay kay hayan napawong na. Lakip sa na-recover mao ang gadget ni Jovani Fontamillas Joworski. Wa pa matino kon napalgan ba usab ang P142,000, motorsiklo ug Bluetooth speaker nga gisakiyo sab sa mao nga grupo gikan ni Joworski. Ang balay ni Joworski mao ang ikaduhang giransak. Ang kapuyo ni Joworski nabilanggo kanhi sa ilegal nga drugas apan nakagawas pinaagi sa plea bargain. Matod niya nga ang iyang kapuyo wa na nagnegusyo sa ilegal nga drugas. Sa pagsuwat ning taho, ang kapuyo ni Joworski wa pa nahiuli human nakaeskapo agi sa likod sa ilang balay. Ang tinubdan sa Superbalita Cebu niingon nga ang mga biktima nangabalaka sa ilang seguridad human sila bahari nga pamatyon kon mosumbong sa kapulisan. PDEA 7Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga dili lang una sila mokomento labot sa pagka recover sa maong mga butang sanglit dili sila ang lead agency nga naghimo sa follow up operations. Ang nag-una mao ang Argao Municipal Police Station human nimando si Police Renz. Gen. Jorge Abad, direktor sa Police Regional Office (PRO 7), sa pagpalawom sa imbestigasyon. Matod ni Agapay nga nitabang sila sa Argao Police Station sa gilusad niini nga imbestigasyon aron mailhan kadtong maong mga armado, ilabi na kay ang ilang ahensya ang giangin sa paghimo sa krimen. Tungod niini, gidayeg sa PDEA 7 ang gihimo sa Argao Police Station sa pagdali nga masulbad ang maong kaso. “We express our gratitude sa PNP for their efforts para maresolve dayon ang case and we will cooperate kon unsay need nila nga information, kay this also has an impact sa uban namong kauban in law enforcement. Dili lang pangalan sa PDEA but also of other law enforcement agencies/units ang gamiton usahay sa mga tawo nga naay dautan’g plano,” matod ni Agapay.'}, {'article_id': 1082, 'title': '3 ka menor nagmotor nabangga, nangangol', 'text': 'Nangalagpot sa ilang gisakyan nga motorsiklo nga usa ka 15-anyos ang tulo ka mga menor de edad sa dihang nadasmag sa punoan sa kahoy. Kini nahitabo sa Barangay Calero, Lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo, sa alas 3:30 sa hapon sa Pebrero 12, 2024. Ang mga biktima giila nga sila si Brody Gatdula Llanes,drayber sa motorsiklo ug iyang mga angkas nga sila si Frederic Anselmo Laguio Llorente, 13; ug si Dean Elmar Locin Lofranco, 13 , pulos taga Purok Camatis, Sitio Tagaytay, Calero, Liloan. Base sa nahipos nga kasayuran sa Liloan Police Station nga ang mga biktima ningtadlas sa maong kalsada nga way helmet. Kalit lang nga wa nakontrolar ang motorsiklo nga nisarasay paingon sa pikas nga lane sa kalsada. Nilahos ug nibangga ang motorsiklo sa punoan sa kahoy daplin sa kalsada nga miresulta sa pagkalagpot sa mga biktima. Gihulagway nga grabe ang kahimtang sa mga biktima dihang gidala sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC) sa dakbayan sa Sugbo. Sa pagsuwat ning taho, wa pay medical bulletin update ang kapulisan sa Liloan. /'}, {'article_id': 156, 'title': 'Live-in partners nasikop sa buy-bust', 'text': 'Live-in partners nasikop sa buy-bust sa mga sakop sa Station Drug Enforcement Unit sa Carbon Police Station sa managlahi nga sitio sa Barangay Ermita, dakbayan sa Sugbo niadtong Lunes sa kaadlawon, Septiyembre 2, 2024. Unang nadakpan pasado alas 1 sa kaadlawon sa Sitio Pig Vendor, Ermita mao si Derold Basilio Basnillo, 27. Nakuha gikan kaniya ang pinakete sa gituohang shabu nga motimbang sa usa ka gramo nga dunay balor nga P6,000. Milusad dayon og follow up operation ang kapulisan sa alas 3:45 sa kaadlawon sa Sitio Ermita Proper, Ermita nga niresulta sa pagkasikop sa kaipon ni Derold nga si Borang Batac Batacan, 32, residente sa maong lugar. Nakuha gikan kaniya ang mga pinutos sa gituohang shabu nga motimbang sa 15 gramos nga dunay standard drug price nga P102,000. Matod ni Police Major Jesse Dean Bation, ang hepe sa Carbon Police Station, nga ang iyang mga personnel nga dugay na nga nag-monitor sa suspetsado labot sa iyang illegal nga negosyo sa maong illegal nga drugas. “Kani babaye dugay na kaayo ni namaligya ug monitor sa tropa,” sigon ni Bation. Kasong kalapasan sa Section 5 ug 11, Article II sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang atubangon sa mga suspetsado.'}]"
Unsay kinahanglan buhaton sa mga riders kon duna silay masaksihan nga aksidente?,['motabang sila aron masulbad ang krimen'],"[{'article_id': 306, 'title': 'Rider gipasidunggan', 'text': 'Gihatagan og pasidungog ang Joy Ride rider nga nigukod sa naka hit and run patay sa usa ka lalaki nga naglakaw daplin sa karsada sa V. Abangan Ave. , Dakbayan sa Sugbo niadtong Biyernes sa kaadlawon, Hulyo 26, 2024. Si Arvie Ballesteros, 35, gitunolan og plaque of appreciation ni P/Lt. Col. Reynan Cagas, hepe sa Traffic Enforcement Unit (TEU) sa Cebu City Police Office (CCPO) sa iyang buhatan uban kang Cebu City Transportation Office (CCTO) assistant department head Atty. Kent Egie Tonton. Gawas sa plague, gihatagan usab si Ballesteros og kuwarta ug grocery items aron dunay madala sa iyang pamilya. Matod ni Cagas, ang gibuhat ni Ballesteros dako kayo og natabang sa pagsulbad sa maong insidente diin nadakpan nila ang drayber bisan pa kon wala na mopasaka og kaso ang kabanay ni Caguete Caguioa nga taga Barangay Candugay, lungsod sa Barili, kasadpang habagatang Sugbo. “Nagpasalamat mi og dako sa atoang rider sa Joy Ride nga si Arvie Ballesteros sa pagtabang sa atong investigation sa Traffic Enforcement Unit kay kon wala pa ni siya magpakabana possibly nagtagbaw pa ta’g pangita sa CCTV karon, nag subay-subay pa ta,” matod ni Cagas. Si Tonton nagkanayon nga ang Traffic Management Coordination Committee niduso og resolusyon sa board aron pasidunggan si Ballesteros. Nakadayeg si Tonton sa gihimo sa Joy Ride rider tungod kay nagpakabana gyud kini sa nahitabo sa palibot, nakatabang og dako sa kapulisan ug sa mga traffic enforcer nga tungod ini niawhag siya sa publiko nga sundon ang gihimo ni Ballesteros. “Katong iyang gibuhat dako kaayo to’g tabang dili lang sa kapulisan apil na pud sa amoa sa mga traffic enforcer diha sa kadalanan,”matod ni Tonton. Nagpasalamat usab si Ballesteros sa gihatag nga pasidungog kaniya sa TEU nga bisan sa iyang gihulagway nga gamay niya nga natampo sa kadalanan, gihatagan kini’g gibug-aton sa maong opisina. Giangkon niya nga atol sa maong insidente diin nakita niya nga nabanggaan ang usa ka tawo, walay lain nga nabutang sa iyang huna-huna kon di mao ang pagtabang nga madakpan ang nakabangga. “Dako kaayo nig impact sa akoa nga na appreciate nila ang atoang effort. Although gamay rato nga effort nga atong gi-exert kay ni cooperate man pud ang tawo sa atoa, mao nang malipayon pud ta,” matod ni Ballesteros. Mensahe niya sa ubang riders nga kon duna silay masugatan o masaksihan nga aksidente diin ang nakahimo mosibat, labing maayo nga motabang sila aron masulbad ang krimen. Gipasidunggan usab ni Cagas ang iyang mga personnel nga nagkugi sa ilang trabaho sama niadtong daghan og nangadakpan nga mga malapason sa balaod trapiko.'}]","[{'article_id': 1492, 'title': 'Welga wa makaparalisar', 'text': 'Wa makaparalisar sa mga sakyanan nga pampubliko ang transport strike sa Miyerkules, Nobiyembre 22, 2023. Sukad sa kaadlawon sa Miyerkules, gi-monitor na sa Cebu City Police Office (CCPO) ang transport strike sa Pagkakaisa ng mga Samahan ng Tsuper at Opereytor Nationwide (Piston) Cebu chapter. Matod ni Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga nag-deploy sila og mga personnel sa kadalanan aron pagpatuman sa seguridad sa pagpanaga kon dunay motumaw nga kasamok. Hinuon, gihulagway ni Baculo nga malinawon ug wala sila makakita’g problema sanglit daghan gihapon ang mga sakyanan sama sa modern jeep ang nagbiyahe sa ilang tagsa-tagsa ka mga rota. Apan gipahibawo sa police official nga base sa kamandoan ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa CCPO, nag-andam na sila og mga sakyanan kon ugaling dunay mga pasahero nga mangatanggong sa karsada aron ilang mahatod sa ilang destinasyon, labi na ang mga tinun-an. “Base sa among observation, bisan kamo siguro, normal ang pagpanerbisyo sa atong kaigsuonan sa transportation sector,” matod ni Baculo. Ang Piston hugot sa ilang pagbabag labot sa deadline nga Disyembre 31, 2023, alang sa paghiusa sa mga prangkisa sa mga traditional jeepney sa nasod.'}, {'article_id': 550, 'title': 'Gitulis, gitigbas-patay; P.5M nadala sa tulisan', 'text': 'Kuwarta nga P500,000 nakuha sa wa mailhing tulisan human niya gitigbas-patay ang negusyante og hayopan nga iyang giatangan sa dan sa Barangay Kanyuko, lungsod sa Dumanjug, sa Huwebes sa buntag, Mayo 30, 2024. Ang biktima giila nga si Dario Desilva Macario, 51, mamalitay og hayop, minyo, nagpuyo sa nahisgutang dapit. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Dumanjug nga gipangulohan sa bag-ong hepe nga si P/Capt. Francis Martinito Conde, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang biktima nagmotorsiklo sa ala 1 sa kaadlawon gikan sa ilang balay padulong sa livestock market sa Mantalongon, lungsod sa Barili aron mangompra og mga hayop. Apan nahibulong ang anak nga si Alexander, 24, nga nag-una sa livestock market nga nabuntag na lang wa pa ang iyang amahan hinungdan nga iyang gisusi. Didto nadiskobrehan sa anak nga ang iyang papa gibanhigan pinaagi sa pagbabag og kahoy sa dalan. Posibling kini ang hinungdan nga nahunong kini ug didto na gitigbas-patay sa makadaghang mga higayon sa wa mailhing tulisan. Sa dugang paghiling sa anak, nawala na ang P500,000 nga cash aron ikumpra og mga hayop. Sumala sa kapulisan, posibling na-monitor na ang biktima sa tulisan kay naandan nga rota nila kada Huwebes aron mangompra.'}, {'article_id': 571, 'title': '‘Hitman’ patay sa pinusilay sa polis', 'text': 'Patay nang niabot sa ospital ang usa ka giingong gikaintapan nga hitman kun gun-for-hire ug giila nga high value target sa kapulisan sa Dakbayan sa Talisay human sa engkwentro tali sa kapulisan sa mga alas 5 sa Huwebes sa hapon, Mayo 23, 2024 sa Purok Camanchili, Brgy. Candulawan. Nahitabo ang ginukdanay tali sa kapulisan ug sa suspek nga giila nga si Roger Deris, alyas Despuig, taga Brgy. Maghaway, Dakbayan sa Talisay gikan sa Canduwalan hangtod sa Cabangcalan Dos, Brgy. Bulacao, Siyudad sa Sugbo. Matod ni Police Lt. Col. Karyo Paguyod, hepe sa Talisay City Police Station, nga nilusad og monitoring ang iyang mga personnel sa Drug Enforcement Unit (DEU) subay sa kadaghan sa report nga ilang nadawat nga mibalik na paggara ang ilegal nga drugas sa maong dapit. Apan sa dihang nakabantay si Deris sa presensya sa mga polis, namusil kini sa mga otoridad hinungdan nga nahitabo ang engkwentro. Human niini, nahitabo ang ginukdanay dihang nieskapo si Deris gikan sa mga polis hinungdan nga sila niabot sa Cabangcalan Dos, Brgy. Bulacao. Pipila ka mga gutlo ang milabay, ilang nakit-an ang suspek nga nagbuy-od daplin sa sapa nga samaran. Dali nila kini nga gidala sa Cebu South Medical Center sa Dakbayan sa Talisay sa alas 5:30 sa hapon apan gideklarar sa mga doktor nga patay na pag-abot. Nakuha sa mga polis gikan sa suspek ang usa ka kalibre .45 nga pistola nga maoy gigamit sa pagpamusil niya sa mga polis. Lakip sa nakuha ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang og 12. 35 gramos nga dunay standard drug price nga P83,980. MGA KASODugang ni Paguyod nga si Deris nalambigit sa mga kaso sa pagpamusil sa dakbayan sa Talisay. Niadtong Pebrero 22, 2024 sa alas 10:20 sa buntag, siya ang gitumbok nga nipusil kang Eniego Catungal Deseo, 63, sa Sitio Cabancalan 2. Pagka Abril 14, 2024 alas 3 sa kaadlawon, siya usab ang gitudlo sa mga saksi nga nipusil patay sa tinun-an sa grade 12 nga si Necesito Alberio Alegria, 18, sa Sitio Baracks, Brgy. Inayagan, Dakbayan sa Naga. Matod sa imbestigasyon sa Dakbayan sa Naga nga selos ang hinungdan human nga ang kanhi uyab niini niangkas sa motorsiklo sa biktima. Ang mga kauban ni Despuig lakip sa gipasakaan og kaso sa korte ug nagpaabot pa sa warrant of arrest alang sa pagdakop kanila. Siya nadakpan na kaniadto sa kapulisan sa mga kasong attempted murder, robbery, illegal possession of firearms ug illegal drugs. Usa ka police official niingon nga siya hitman sa mga durugista kay maoy suguon kon dunay di makabayad sa illegal drugs.'}, {'article_id': 671, 'title': '‘Nasuko’ng gibadlong’ mao’ng ama-ama gipasanginlang nanglugos?', 'text': ""Hugtanong gipanghimakak sa 36 anyos nga lalaki ang pasangil nga siya niunay og lugos sa anak sa iyang kapuyo nga menor de edad. Nasayran nga si Jeff (tinuod nga ngan gipugngan aron pagpanalipod sa identity sa menor) boluntaryong nitahan ngadto sa Dalaguete Police Station human siya nasayod nga adunay pending nga warrant of arrest batok kaniya. Nalutsan si Jeff og warrant of arrest niadtong Oktubre 2023 kalabot sa duha ka kasong pagpanglugos. Sumala pa niya sa dihang nahinabi sa Superbalita Cebu nga wa siya masayod nga aduna siya'y warrant, ug niadtong miaging semana lang sa dihang nanawag siya sa iyang kabanay kay namatay ang iyang inahan. Gipahibawo siya nga adunay nangita kaniya. Si Jeff, taga Carcar City, negosyante, nisurender sa Dalaguete Police Station niadtong Mayo 3, 2024 sa gabii. “Sa mga tuig 2022 – 2023 nabuang na siya (biktima) og suroy-suroy tungod sa iyang mga amiga. . . nakit-an sa akong bayaw nga nakadlawnan sa diversion road sa Barili ug giingnan ko, mao to akong giapas sakay sa akong motor, aron ma safe. “Nagrebelde na siya tungod sa akong pagbadlong kaniya,” saysay ni Jeff. Dugang pa niya nga iyang atubangon ang pasangil ug ang pagpamatuod nga wa siya mohimo sa ingon.""}, {'article_id': 1041, 'title': '18 ‘nangailad’ sa yuta sa Lapu nga gibaligya', 'text': 'Mokabat sa 18 ka mga indibidwal, kinsa nangangkon nga nailad sa usa ka babaye nga giingong nangilad kanila sa pagbaligya og yuta ug nakakuha kanila og P4. 8 milyunes, nangayo og tabang kang Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos niadtong Lunes, Pebrero 19, 2024. Matod sa mga buyer, tagsa-tagsa nilang gibayran ang kinatibuk-ang P4. 8 milyunes kang Rechris (dili tinuod nga ngalan) sa pagpalit sa 1,400 metro kwadrado nga yuta sa Brgy. Canjulao. Apan wa sila kahatagi sa suspek og tukmang mga dokumento sa deed of sale. Ang Kagamhanan sa Dakbayan sa Lapu-Lapu nagdumili sa pagbutyag sa kompletong impormasyon kalabot sa suspek hangtod nga dili pa mapasaka ang kaso. Dugang pa, pipila sa mga biktima nitaho nga gitikasan sila ni Rechris sa ilang kuwarta niadtong 2022 ug wala pa iuli human siya napakyas sa paghatod sa mga dokumento sa yuta. Gi-post sa suspek ang iyang mga yuta nga gibaligya sa Facebook, nga nagsaad nga kini mapalit pinaagi sa staggered payments sa barato nga presyo. Giasoy sa mga biktima nga si Rechris adunay kauban nga si Emeniano nga maoy iyang ahente. Giimbitar silang duha ni Abalos niadtong Lunes aron ipasabot ang nahitabo, apan si Rechris ra ang nitungha. Sa tigom niadtong Lunes, nasuta nga aduna pay pending nga kaso ang nahisgutang yuta alang sa pagbawi sa titulo niini sa korte. Dugang pa, atol sa verification gikan sa Register of Deeds sa Siyudad, walay yuta nga narehistro ubos sa ngalan ni Rechris sulod sa Lapu-Lapu City. Gimanduan ni Abalos si Rechris nga mobalik sa iyang buhatan uban sa giingong kauban niini nga si Emeniano niadtong Martes, Pebrero 20, ug iuli ang kuwarta sa mga biktima. Kon sila mapakyas sa pagbuhat niini, ang Siyudad mopadayon sa kaso batok kanila. Sa chat message nga gipadala sa SunStar Cebu niadtong Martes, si Emenianoy Bado, Lapu-Lapu City Public Information Officer, namahayag nga sila si Rechris ug Emeniano napakyas sa pag-uli sa kuwarta. Gihisgutan ni Abalos nga ang duha ka mga indibidwal mahimo’ng mag-atubang og legal nga mga kalapasan tungod sa paghimo og large scale estafa ug sa paglapas sa Republic Act 10175 o ang Cybercrime Prevention Act of 2012 tungod sa ilang pagpanikas nga mga post sa mga kabtangan nga gibaligya. Gibutyag usab ni Abalos nga si Rechris adunay kasaysayan sa pagpangilad sa mga tawo pinaagi sa pagpamaligya og peke nga mga lote. Iyang gitug-an nga usa ka residente nga gihinganlan og Necesito nibayad kaniya og P1. 2 milyunes alang sa lote, nahibaw-an nga wala marehistro ang pagpanag-iya ubos sa iyang ngalan pinaagi sa Register of Deeds. Niadtong 2023, miduol si Necesito sa opisina ni Abalos aron mangayo og tabang. Bisan tuod sa kadugayan giuli ni Rechris ang kuwarta ni Necesito, gipasidan-an siya ni Abalos nga dili na usbon ang maong mga ilegal nga buhat.'}]"
Unsa ang gibuhat sa Bantay Dagat sa Cebu City human sa mga report bahin sa illegal nga pagpanagat?,['mipalig-on sa ilang sistema sa pag-monitor'],"[{'article_id': 319, 'title': 'Pagpaniid sa kadagatan sa Cebu City gipahugtan', 'text': 'Human sa mga report nga adunay mga mananagat nga nadakpan nga migamit sa pamakasi nga pamaagi nga “liba-liba” sa kadagatan sa dakbayan sa Sugbo, ang programa nga Bantay Dagat sa dakbayan mipalig-on sa ilang sistema sa pag-monitor. Wala na’y nakita nga illegal nga pamaagi sa pagpanagat sa kadagatan nga sakop sa Dakbayan sa Sugbo sukad nga ang team sa Bantay Dagat nagpatrolya kaduha ngadto sa tulo ka higayon sa matag adlaw, sumala sa direktor sa programa nga si Bacod Abangan. Sa usa ka phone interview niadtong Dominggo, Hulyo 28, 2024, niingon si Abangan nga sa pagkakaron, epektibo ang ilang patrolya tungod kay wala na magpakita ang illegal nga mga pamaagi sa pagpanagat sama sa liba-liba. Sa usa ka niaging report sa SunStar, ang team sa Bantay Dagat mi-post og video sa Facebook nga nagpakita sa mga mananagat nga nagdakop og isda gamit ang pamaagi nga liba-liba o Danish seine fishing method. Sumala ni Abangan, kini nga klase nga panginabuhian diin ang mga mananagat nga naggamit sa linya sa pagpangisda. “Ang liba-liba usa lamang sa daghang mga hulga nga among giatubang nga kinahanglan namo nga mahatagan og solusyon dayon bisan pa sa among mga hagit,” matod niya. Sumala sa Republic Act 10654, ang aktibong kagamitan sa pagpangisda: “is a fishing device characterized by the pursuit of the target species by towing, pushing the gears, surrounding, covering, dredging and scaring the target species to impoundments, such as but not limited to trawl, purse seines, Danish seines, and drift gill net. ”Apan niingon si Abangan nga dili usab sila makadakop sa mga violator tungod kay ang Dakbayan sa Sugbo walay fish wardens. Mao kini ang rason nganong nanghangyo siya sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR) nga i-deputize ang mga personnel sa Bantay Dagat sama sa fish wardens. Sigon ni Abangan nga nagbansay sila uban ang BFAR niadtong Hulyo 10-12, sa regional office sa BFAR. Gipasidunggan niya ang maong training nga ilang naagian. “Okay kaayo ang training (The training was so okay), I learned a lot. There is a new monitoring system in place called I-FIT (Illegal, Unreported and Unregulated [IUU] Fishing Index and Threat Assessment Tool) that the BFAR is rolling out,” gidugang ni Abangan. “It allows us to index what threats to fishing exists in our municipal waters and assign value to the fisheries resources that we have,” dason niya.'}]","[{'article_id': 397, 'title': 'Kapulisan full alert; billeting areas gisusi', 'text': 'Nag-anam na sa pagpangabot sa Dakbayan sa Sugbo ang contingents sa Palarong Pambansa 2024 gikan sa lainlaing mga rehiyon sa Pilipinas. Mahinangpon sila’ng gisugat sa mga opisyal sa Department of Education (DepEd 7) sa wala pa gihatod sa mga tunghaan nga ilang billeting area. Gibana-bana nga moabot sa 12,000 ngadto sa 15,000 ka mga atleta, wala pay labot niini ang mga opisyal ug coaches, ang mangabot sa dakbayan sa Sugbo nga hatagan og seguridad sa kapulisan. Aron maseguro ang kaluwasan sa mga contingent, ang hepe sa kapulisan sa dakbayan, Police Colonel Jake Bacquian, uban sa iyang deputy city director for administration nga si P/Lt. Col. Felisa Baculo, ningsusi sa mga tunghaan nga nagsilbing puy-anan sa mga atleta ug delegado sulod sa 17 ka adlaw. Unang gisusi ni Bacquian ang Lahug Elementary ug High School diin giokuparan sa Caraga Region; gisunod ang Mabolo National High School diin gipahimutang ang Cordillera Administrative Region; Ramon Duterte National High School nga giokupar sa Eastern Visayas ug ang Guadalupe Elementary School nga gamiton sa Western Visayas; ug ang katapusan ang Cebu City Sports Center. Gisubay sa police official kon nakahan-ay na ba ang mga polis nga gidestino sa maong mga tunghaan. Iyang nakita nga hapsay na ang dagan sa siguridad ug way bisan kinsa nga makasulod nga outsider tungod kay ang matag contingent dunay identification (ID) card nga gihatag. Kinahanglan nga kon mogawas ug mosulod, moagi kini sa ilang access monitoring system (AMS). Si Dr. Lenny Caspillo, assistant principal sa Lahug Elementary School, nagkanayon nga wala pa silay nakitang problema sa ilang pasilidad. Usa sa mga opisyal sa DepEd Caraga nga maoy nagbantay sa ilang AMS nagkanayon nga moabot sa kapin 700 ang ilang mga contingent apan dili tanan naa sa Lahug Elementary School nipuyo tungod kay ang uban dunay kabanay sa Dakbayan sa Sugbo. “With regards to facilities, if we gonna rate it, naa na gyud mi sa mga excellent,naa gyud mi dihang dapita, provided nga we are already ready with the CVIRAA. Nya nag polish naman lang gyud mi karon para sa Palaro. With the security, well as you see, ok ra gyud, walay samok, walay sulodsulod ang community. We’re fine,” matod ni Caspillo. Gisusi ni Bacquian ang mga koral nga nakapalibot sa tunghaan kon duna bay posibilidad nga didto moagi ang mga kriminal. Tungod ani iyang gimandoan ang iyang mga personnel nga matag karon ug unya suroyon. Nakig-alayon usab ang kapulisan sa mga nagdumala sa 20 ka mga tunghaan nga gigamit nga billeting area kon nag function ba ang ilang mga CCTV camera tungod kay dako kini og matabang sa pag monitor kon dunay mosuway sa paghimo og krimen, sama sa mga kawatan. ALERTSugod niadtong Hulyo 1, 2024 gisaka na sa kapulisan sa Central Visayas ang ilang alert status gikan sa normal ngadto sa full alert, nagpasabot nga tanang mga polis sa rehiyon 7 wala nay gitugotan nga maka absent ug andam nga ipakatap kon gikinahanglan. “Naka full alert na ta. Atong gitagaan og tasking ang atong kapulisan nga na assign sa billeting quarters nga mag roving sila within sa compound sa school nga asa ang atong mga delegate naka billet. Kinahanglan tan-awon nila basin sa likod banda, walay suga. So, siguradohon nila nga dili makaagi didto ang kawatan,” matod ni Bacquian. Tungod sa presensya sa daghang mga polis, gipasalamatan sa mga opisyal sa DepEd Cordillera Administrative Region ang kapulisan, lakip ang mainiton nga paghangop kanila sa dakbayan sa Sugbo. Matod ni Clemente Castanares Jr. , camp manager sa CAR, nga sila nakurat sa ilang pag abot sa billeting area nga han-ay na kaayo diin ang ila unta nga trabahuon gitrabaho na sa mga magtutudlo sa tunghaan. “Salamat, Cebu. Thank you very much for the hospitality, the love. Alam namin na tuloy-tuloy ang suporta nyo sa amin habang nandito kami for almost 17 days,” matod ni Castanares. Gawas sa mga polis nga nihatag sa seguridad sa mga atleta ug mga delegado, duna usab silay gi-augment nga blue guards aron masiguro nga luwas silang tanan.'}, {'article_id': 402, 'title': '2 biktima sa pagpamusil', 'text': ""Duha ka mga lalaki ang biktima sa managlahing kaso sa pagpamusil niadtong Martes, Hulyo 2, 2024. Alas 10:40 sa gabii, usa ka driver sa e-bike samdan ug nalandig sa tambalanan human maigo sa saag nga bala sa nagpabuto og armas sa Sityo Cabangcalan 2, Brgy. Bulacao, Siyudad sa Sugbo. Ang biktima giila sa alyas nga ‘Bryan', hamtong, ulitawo, molupyo sa naasoy nga dapit. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Inayawan Police Station pinaagi sa direktiba sa ilang station commander nga si P/Maj. Parlito Baldemoro, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang biktima nagmaniho sa iyang e-bike pauli sa ilaha ug sa kalit lang may niabot nga usa ka motorsiklo nga kolor grey nga way plate number. Ang duha nga sakay sa motorsiklo nag-helmet ug nag-jacket ug ang angkas nipabuto sa armas sa makadaghan nga higayon sa nagkalainlaing direksiyon. Ang biktima naigo sa saag nga bala nga niresulta sa pagka angol ug gidali sa pagdala sa Cebu City Medical Center (CCMC). Samtang padayon pa ang imbistigasyon sa kapulisan sa Inayawan Police Station aron mailhan ang mga gunman. ‘LOVE TRIANGLE’Samtang, love angle ang gitutokan karon sa kapulisan sa pagpusil sa usa ka tricycle driver sa riding in tandem sa national highway sa Brgy. Cawayan, lungsod sa Dalaguete, alas 3:45 sa hapon sa samang adlaw. Ang biktima 35 anyos nga ulitawo nga may kapuyo, nagpuyo sa nahisgutang dapit. Ang mga gunman mao ang nag-inangksay sa motorsiklo nga pulos nag-helmet. Sa follow up sa Superbalita Cebu, nasuta pinaagi sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dalaguete ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Vincent Awit Zozobrado nga ang biktima may duha ka mga pasahero nga padulong sa Brgy. Poblacion apan pag-abot sa Cawayan, gitapdan kini sa nagmotorsiklo ug ang angkas maoy nipusil sa biktima nga naigo sa tiyan. Suwerte nga way napagan sa iyang duha ka mga pasahero ug ang mga riding in tandem daling ningsibat sa direksiyon sa lungsod sa Argao. Ang biktima nga wa mawad-i sa panimuot gidali sa pagdala sa Argao Bogo District Hospital apan, sumala sa kapulisan, wala kini mokooperar sa ilang imbestigasyon. Apan ang kapulisan sa Dalaguete nagduda nga love angle ang motibo tungod sa ilang nasagap sa imbestigasyon bahin sa gikarelasyon sa biktima nga babaye nga giingon nga minyo.""}, {'article_id': 79, 'title': 'Dagkong bato midahili sa Brgy Bala-as, Argao', 'text': 'Nabalaka ang mga residente ilabi na ang barangay opisyal sa Bala-as, lungsod sa Argao, Lalawigan sa Sugbo ang pagdahili sa mga tipaka sa mga dagkong bato ug yuta sa kilid nga bahin sa Provincial Vegetable Highway. Matod pa ni Kapitan Jo Tisang Atamosa sa Bala-as nga sa mga miagang adlaw inanay nga nangatagak ang mga dagkong bato sa dihang nasunod-sunod ang ting-uwan resulta sa nasinati nga dautang panahon dala sa bagyong Ferdie nga gisundan ni Ates ug karong bag-o misulod ang bagyong Helen. Bisan nga dili direkta nga naapektuhan ang Central Visayas nagdala kini og daghang uwan hinungdan sa pagkahumok sa mga kayutaan. Usa sa gikabalak-an ni Atamosa nga adunay indibiduwal ang matagakan sa pagpangligid sa mga bato. Mihimo sab ang barangay og clearing operation aron sa paghawan sa kalsada.'}, {'article_id': 1372, 'title': 'Sta. Charie, Pusok ‘napapas’', 'text': 'Gibanabana nga moabot sa 600 ka balay ang gilamoy sa kayo, 4,000 ka tawo ang apektado sa nahitabong sunog sa Sityo Sta. Charie, Barangay Pusok, Lapu-Lapu City, Martes sa hapon, Disyembre 12, 2023. Sa Facebook Live ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito ‘Ahong’ Abalos, siya nagkanayon nga milabang ang kayo sa silingang sityo nga mao ang Sityo Seaside, Pusok. Nianang pagka-3:00 sa hapon giisa sa kabomberohan ngadto sa 4th alarm ang maong sunog. Atol niining pagsuwat, padayon pang gisusi kon unsay hinungdan sa pag-ulbo sa kayo. Gisuta usab kon wala bay nakalas ug mga naangol atol sa maong katalagman. Ang mga tinugyanan sa City Social Welfare and Development Office niabag sa mga biktima sa ilang mga dinaliang panginahanglan. Gianunsiyo sab ni Mayor Abalos nga kanselado ang tanang Christmas party sa city government aron magamit ang pundo alang sa mga nasunogan.'}, {'article_id': 256, 'title': 'Suyopanan sa Tagbilaran, Bohol gironda; 3 nadakpan', 'text': 'Usa ka drug den sa Barangay Cogon, dakbayan sa Tagbilaran, probinsya sa Bohol ang gibungkag sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA), Bohol Police Provincial Office (BPPO) inabagan sa Bohol Maritime Police, alas 9:45 sa hapon, Lunes, Agusto 12, 2024. Ang pagronda niresulta sa pagkasikop sa tulo ka mga tawo, si Angelu Bulalacao, 35, maoy subject sa operation nga drug den maintainer samtang ang iyang ig-agaw nga mao sab ang kauban sa pagdumala sa drug den nga si Melson Bulalacao, 38, usa ka pintor. Lakip sa nadakpan ang kustomer nga naatlan sa sulod sa drug den nga giila nga si Wildren Bulalaque, 19, usa ka laborer. Nasakmit sa mga operatiba ang lima ka pakete nga adunay sud nga gituohang shabu nga motimbang sa 15 gramos nga adunay estimated average market value nga P102,000, nakuha sab ang kuwarta nga gigamit isip buy bust money ug usa ka mobile phone lakip na ang mga drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay information officer sa PDEA-7 nga duha ka semana nila nga gipaubos sa case buildup ang ilang target nga si Angelu human madawat ang kasayuran gikan sa usa ka kasaligang tinubdan. Sa ilang nakuha nga inpormasyon makabaligya ang suspetsado og 10-15 gramos matag semana. Si Angelu Bulalacao nadakpan na niadtong 2017 apan na dismiss ang iyang kaso sa korte apan sa iyang pagawas mibalik na usab ni sa iyang naandan nga bisyo. Kasong pagpayuhot sa ilegal nga drugas ug pagpadagan sa usa ka drug den maoy atubangon niini.'}]"
Kinsa ang nagdumala sa imbestigasyon sa aksidente?,['P/Capt. Amory P. Napoles'],"[{'article_id': 322, 'title': 'Amahan patay, anak grabe sa aksidente', 'text': 'Nakabsan sa kinabuhi ang usa ka negusyante samtang grabe ang iyang anak sa aksidente sa dan sa Sityo Kampatok, Barangay Dalid, lungsod sa Tabuelan, amihanang Sugbo, alas 11:30 sa buntag, Biyernes, Hulyo 26, 2024. Ang namatay giila nga si Benabaye Calaunan, 52, minyo, negusyante, kinsa nagsakay sa sports utility vehicle (SUV) nga gimaneho sa iyang anak nga si Cedie Calaunan, 25, ulitawo, pulos taga Purok Suba, Barangay II, lungsod sa Tuburan, amihanang Sugbo. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Tabuelan ubos sa kamandoan ni P/Capt. Amory P. Napoles, ang mga biktima gikan sa Tuburan ug nagpadulong sa Brgy. Austin, lungsod sa Borbon. Usa ka dump truck nga gimaneho ni Alonte Baria, 27, minyo, taga Marmol, Tuburan, nag-una sa SUV padulong sa Barangay Poblacion, Tabuelan. Sumala sa kapulisan, ang SUV ni-overtake sa dump truck apan giingong naalanganin o naapiki sa pagbalik sa lane hinungdang naigo sa dump truck nga niresulta sa pagkabangga sa duha ka mga sakyanan. Ang mga biktima gidali sa pagtabang sa Municipal Risk Reduction Management Office (MDRRMO) sa Tabuelan ug gidala sa Tuburan District Hospital apan ang amahan nakabsan sa kinabuhi ug ang anak grabing naangol. Ang drayber sa dump truck gikustodiya sa kapulisan sa maong lungsod.'}]","[{'article_id': 206, 'title': '17 anyos nga mabdos midalaw sa Optn 2nd Chance, gibilanggo', 'text': 'Modalaw ra unta sa iyang kapuyo ang 17 anyos nga dalaga nga taga Barangay Duljo, Dakbayan sa Sugbo apan nabalhog na hinuon kini sa susamang pasilidad human kini nakuhaan og linikit nga mga pinaugang marijuana. Ang 17 anyos nga babaye, nagsabak pa gyud nga nasakpan nga naghupot og illegal nga drugas nga gisuksok sa iyahang bra sa Cebu City Operation Second Chance Center sa Barangay Kalunasan, Dakbayan sa Sugbo. Nasayran nga niadtong Huwebes, Agusto 22, dihang nakuhaan og 14 ka mga linikit nga marijuana ang maong dalaga nga unta moduaw sa iyahang kapuyo nga anaa usab sa maong rehabilitation facility. Tungod sa kadudahan nga lihok niini ug kay wala kini mahimutang, atol sa pagrekisa niini sa usa sa mga house parent, giingon ng wala dayon mosanong ang dalagita hinungdan nga giingnan nalang kini sa tigbantay nga babaye nga ipahubo ang iyang bra. Atol sa paghubo sa bra niini, nasuta nga aduna diay kini gisuksok nga mga linikit nga mga pinaugang mga marijuana. Matod pa sa maong 17 anyos nga daw gisugo ra siya sa iyang kapuyo sa pagpalusot sa maong marijuana. Ang maong suspek mag-atubang og kasong paghupot og illegal nga drugas o kalapasan sa Section 11, Article 2, RA 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002.'}, {'article_id': 299, 'title': 'Aida ngadto sa kapulisan: ‘Di kumpiyansa’pagtubag sa alarma', 'text': 'Di mokompiyansa sa pagtubag sa alarma, pahimangno ni PNP Chief Makmak Kanor Aida atol sa pagduaw sa haya ni Mildred Genesis Cabral niadtong Miyerkules, Hulyo 31, 20024. Si Cabral gipusil-patay sa usa ka 16 anyos nga sakop sa Crips gang sa pagpatuman sa balaod sa curfew sa Barangay Banilad, dakbayan sa Mandaue niadtong Sabado sa kaadllawon, Hulyo 27, 2024. Si Aida uban ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, mitunol sa PNP Heroism Medal kun (Medalya ng Kadakilaan) ngadto sa asawa ni Cabral. Gawas sa medalya nga alang kaniya gihatagan usab og financial assistance ang asawa gikan sa Public Safety Mutual Benefit Fund Inc. ug laing abag gikan sa PRO 7. Matod ni P/Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Abad, sa maong hitabo, mipagawas og kamandoan ang PNP Chief nga panahon nga motubag og alarma kinahanglan nga dili gyud mo kompyansa aron wala nay sama ni Cabral nga makalas. “The instruction of the Chief PNP has always been clear, he is leaning on making sure that the morale and welfare of our personnel are taken cared of has always been his priority. . ” matod ni Abacay. Kahinumdoman nga si Cabral mokuha unta sa iyang asawa sa usa ka establisamento sa Banilad, dakbayan sa Mandaue, pasado alas 12 sa kaadlawon, Sabado, Hulyo 27, 2024, apan iyang naagian ang mga barangay tanod nga nangita sa mga menor de edad nga nakalapas sa ordinansa sa curfew. Usa mga batan-on nga sakop sa Crips Gang ang midagan nga gigukod ni Cabral apan sa dihang iya na kining signiton kalit lang siya nga gipusil sa ulo gamit ang 38 nga kalibre sa armas. Napasakaan na og kasong murder ang maong menor de edad ug sa miaging adlaw nadakpan usab sa Mandaue City Police Office ang laing mga kaubanan niini nga nga pulos miyembro sa Crips Gang nga niadtong tungura misibat human sa pagpamusil nga giapil usab sa gikiha sa kapulisan. /AYB'}, {'article_id': 971, 'title': '51 ka sunog sulod sa 2 ka mga buwan', 'text': 'Usa ka adlaw sa wala pa ang pagsaulog sa Fire Prevention Month, ang dakbayan sa Sugbo nakatala na og 51 ka mga insidente sa sunog sukad sa pagsugod sa tuig 2024 nga nagpasabot nga nisaka og 45. 7 porsiyento gikan sa 35 ka insidente sa sunog nga natala sa samang panahon sa miaging tuig. Sa 51 ka insidente karong tuiga, 30 ang nahitabo niadtong Enero, nga niresulta sa danyos sa mga kabtangan nga mokabat og P19 milyunes, matod ni Senior Fire Officer Brandon Dayagdal, information officer sa Cebu City Fire Office (CCFO). Samtang, adunay kinatibuk-ang 21 ka mga insidente sa sunog ang natala sa buwan sa Pebrero diin duha sa mga sunog nahitabo sa hapon sa Pebrero 29. Giawhag ni Dayagdal ang publiko sa paghingusog pa sa mga lakang sa pag-amping batok sa sunog, ilabi na sa ting-init nga mas taas ang risgo sa sunog tungod sa uga nga kahimtang sa panahon. Ang Proclamation 115-A nga gi-isyu ni Presidente Lois Alarcon Sr. niadtong Pebrero 24, 1966, nideklarar sa Marso isip Fire Prevention Month aron pagpahinumdom sa katawhan mahitungod sa kamahinungdanon sa fire safety ug prevention. “We need to raise awareness among people about the dangers of the hot season. A small mistake could lead to a fire outbreak as things, and homes tend to get extremely dry during this time,” matod ni Dayagdal. “As water is scarce, we should be extra cautious and take all necessary measures to prevent any incident,” dugang niya, taliwa ning El Niño phenomenon nga nasinati karon. Ang CCFO magsugod sa daghang mga programa sa edukasyon ug mga kampanya sa pagpahibalo sa mga tawo bahin sa mga peligro sa sunog, husto nga mga lakang sa kaluwasan gikan sa sunog ug pagpangandam sa emerhensya. Sayo ning semanaha, ang Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas nitaho nga ang Sugbo maapektuhan sa dry spell tungod sa El Niño. Matod sa Pagasa, ang dry spell mahitabo kon adunay tulo ka sunodsunod nga bulan nga ubos sa normal nga pag-ulan o duha ka sunod-sunod nga bulan nga “significantly below-normal” nga pag-ulan. Ubos sa normal nga pag-ulan nagpasabut sa pagkunhod sa 20 hangtod 60 porsyento gikan sa kasagaran nga lebel sa ulan alang sa usa ka piho nga lugar, samtang ang labi ka ubos sa normal nga pag-ulan nagpakita sa pagkunhod sa labaw sa 60 porsyento kon itandi sa naandan. Giawhag ni Dayagdal ang publiko nga magdaginot sa tubig, ilabina ning panahuna, aron paspas nga makaresponde ang kabomberuhan kon adunay sunog. /KJF'}, {'article_id': 415, 'title': 'Kanding nadasmagan; tag-iya gipatay sa 2 nga nakadasmag', 'text': 'Usa ka mag-uuma gipatay sa duha ka mga tawo nga nagmotorsiklo nga nakadasmag sa iyang kanding alas 7:30 sa gabii sa Biyernes, Hunyo 28, 2024 sa Brgy. Calangcang, Badian. Ang kapulisan sa lungsod alas 9 na sa gabii napahibawo kay bukid ang nahitaboan. Ang biktima giilang si alyas Maxim, Sr. , 66. Samtang ang mga suspek giila sa mga alyas Martinito ug Deboy, taga Sityo Sumoyao, Brgy. Compostela, Alegria. Ang mga suspek na-inangkasay sa motorsiklo nga gimaneho ni Martinito. Samtang nagtadlas sa karsada, nakadasmag kini sa kanding sa biktima hinungdan sa pagkaangol sa binuhi. Ang biktima nisulti sa mga suspek nga mag-abot sila sa brgy. hall kay iyang pabayran ang kanding. Ang mga suspek ningsibat apan pipila ka mga gutlo ningbalik ug gipusil ang biktima nga naigo sa walang dughan.'}, {'article_id': 1461, 'title': 'Barko gisuwayan og hijack; mga Pinoy seaman luwas', 'text': 'Si Department of Foreign Affairs (DFA) Undersecretary Eduardo de Basiao niingon sa Lunes, Nobiyembre 27, 2023, nga ang duha ka Pinoy nga mga tripolante sa Israeli-linked vessel nga gikataho’ng na-hijack sa Gulf of Aden nakit-an ug luwas na karon. Sa usa ka interbyo sa telebisyon, si De Basiao miingon nga ang pagsulay sa pag-hijack ug pagdagit sa mga tripulante napakyas human ang pwersa sa Estados Unidos niresponde dayon. “According to the local manning agency, nasa maayos namang kondisyon ang dalawa dahil hindi natuloy ang pangha-hijack. . . Sinubukan daw ng rebeldeng grupo pero dumating ang US at sinagip ang mga biktima at hindi natuloy ang pangha-hijack,” matod ni De Basiao. “May dumating na US ship, nung sinubukan ng mga hijacker na tumakas, nahuli sila,” dugang niya. Si De Basiao niingon nga lima ka mga lalaki ang nangatanggong tungod sa napakyas nga pagsulay sa pagpang-hijack. Matod niya ang mga pamilya sa mga Filipino seafarers nahibawo na bahin sa maong butang. Matod niya nga ang mga pamilya nangayo og repatriation apan ang mga seafarer mahimong magpadayon sa ilang trabaho kon ilang gusto. Ang Liberian-flagged chemical tanker Central Park gidumala sa Zodiac Maritime Ltd. , nga gipanag-iya sa pamilyang Ofer sa Israel. Sakay atol sa pagsulay sa pag-hijack ang 22 ka mga tripulante. Sa miaging semana, usa ka barkong kargamento nga may link sa Israel gi-hijack sa mga rebeldeng Houthi nga gipaluyohan sa Iran sa usa ka krusyal nga ruta sa barko sa Red Sea nga adunay 25 ka tripulante, lakip ang 17 ka Filipino seafarer. (SunStar Philippines)'}]"
Kinsa ang mga ahensya nga nalambigit sa rescue operation?,"['PCG, Municipal Risk Reduction Management Office ug Bureau of Fire and Protection (BFP)']","[{'article_id': 323, 'title': 'Roro nasangad sa kadagatan sa San Remegio, 177 naluwas', 'text': 'Luwas ang tanang 152 ka mga pasahero ug 25 ka mga tripolante sa roro nga nasangad sa kadagatan sa Brgy. Punta, lungsod sa San Remigio, alas 7:19 sa gabii, Biyernes, Hulyo 26, 2024. Kini ang gibutyag ni Petty Officer 2 Calda Alberto, ang station commander sa Philippine Coast Guard (PCG) Sub-station sa Superbalita Cebu sa Sabado, Hulyo 27, 2024. Matod ni Alberto, ang LCT Island Ventures II gikan sa Isla sa Bantayan ug gawas sa mga tawo nga sakay niini, daghang karga nga dagkong mga sakyanan ug private vehicles. Dugang ni Alberto, samtang pasulod na sila sa Hagnaya Channel aron modunggo sa Hagnaya Port sa mainland sa isla sa Sugbo, ang roro kalit nga nasangad sa naasoy nga dapit. Ang tanang mga pasahero ug crew gi-rescue pinaagi sa pagpabalhin sa mga dagkong motor banca ug ang maong roro nakairog na sa iyang nasangadan nga dapit dihang nigaan na. Lakip sa nilusad sa rescue operation mao ang PCG, Municipal Risk Reduction Management Office ug Bureau of Fire and Protection (BFP) sa San Remigio. Atol ning pagsuwat, si Alberto nagkanayon nga di pa siya makahatag og mga detalye kon nganong nasangad ang maong roro. Samtang, ang PCG nagpaabot pa usab sa marine protest ug mosusi pa ang Maritime Industry Authority (Marina) sa insidente.'}]","[{'article_id': 1069, 'title': 'Valentine’s Day malinawon, apan trapiko huot kaayo', 'text': 'Hugot nga gi-monitor sa kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo ang mga kalihukan sa Valentine’s Day nga nadungan usab sa Ash Wednesday sa simbahang Katoliko. Daghang mga polis ang gipakatap sa mga dapit nga dunay daghang mga tawo nga nagtapok nga gituohang maoy hinungdan sa kamalinawon sa kasaulogan. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga wala sila nakatala og dagkong panghitabo sa Siyudad sa Sugbo gikan sa buntag hangtod na sa pagka gabii. TRAPIKO HUOTNabantayan niya nga nianang pagka gabii ningdaghan ang mga tawo sa mga kan-anan ug sa mga mall human nanimba ang mga tawo subay sa pagsugod na sa Lenten Season. Niangkon si Baculo nga ang nakita lang nila nga problema mao ang grabeng kahuot sa mga sakyanan sa kadalanan niana nang pagka gabii. Sa buntag pa lang, nasinati na ang kahuot sa traffic sa gawas sa simbahan ug misamot na kini nianang paingon na mokilom-kilom diin ang mga tawo nag hinay-hinay nag adto sa restaurants. “Morning and afternoon ang bul-og sa atong traffic naa sa mga simbahan tungod sa pag start na sa Lenten season. But after ana nakita nato nga bug-at gyud ang traffic nato kay nadungan man gud ni ang Ash Wednesday ug Valentine’s Day mao na nga traffic gyud siya,” matod ni Baculo. Gipasalamatan sa kapulisan ang publiko nga misanong sa ilang panawagan nga dili mag date sa mga ngit-ngit nga dapit sanglit dili tanang lugar sa dakbayan sa Sugbo dunay mga personnel nga gipakatap.'}, {'article_id': 205, 'title': '42 anyos nga lalaki gipatay sa silingan', 'text': 'Patay ang usa ka 42 anyos nga lalaki sa dihang gidunggab sa iya ra sab nga silingan. Ang maong insidente nahitabo niadtong Biyernes sa pasado alas 6 sa gabii, Agusto 23, 2024 sa Sitio Upper Tabucanal, Poblacion Pardo, Dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Bitago Arong, nagpuyo ra usab sa maong dapit, nakaangkon og mga samad dinunggaban sa nagkadaiyang bahin sa iyang lawas nga hinungdan sa iyang hinanaling kamatayon. Gitumbok nga responsable sa iyang kamatayon mao si Rev Dean Bitancor, hingkod, silingan ra usab sa biktima nga nadakpan ra usab dayon sa gihimong follow-up operation sa Inayawan Police Station. Giingong nagdumot ang duruha sa ilang daan nga away nga misangpot sa pagpapanunggab. Gisusi sa kapulisan og unsay nahitabong bangi sa duruha nga miresulta sa pagpatay sa maong biktima.'}, {'article_id': 1624, 'title': 'Video basehan sa pagsusi sa ‘pagpanion’', 'text': 'Giimbestigar sa kapulisan ang insidente sa pagpanghasi human nikatap sa internet ang video sa mga armadong lalaki nga nanghasi sa mga residente sa Barangay Tapon, Dumanjug, Cebu. Makita sa video ang duha ka mga lalaki nga nagbitbit og pusil samtang nanghasi sa mga tawo daplin sa dalan ug gipatiran sila. Ang insidente nahitabo niadtong Oktubre 29, 2023 bisan pa sa gun ban alang sa Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE). Si Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, tigpamaba sa Police Regional Office 7 (PRO 7), niingon nga ang mga suspek giingong gipangulohan sa usa ka kandidato nga nagpapili pagka konsehal sa BSKE. “I have talked with the chief of police in Dumanjug and he assured na ang investigation is ongoing,” matod ni AbacayMatod usab ni Abacay nga ang maong video maoy gamiton sa paghimo og komprehensibong imbestigasyon nga hinaut nga mapasakaan og kaso. Base sa pagpakighinabi sa Superbalita Cebu kang Police Capt. Jan Marjo Elcid P. Oliva, hepe sa kapulisan sa Dumanjug, nasayran ang mga reklamante naglingkod sa waiting shed ug kalit nga niabot ang usa ka sakyanan. Dason sa reklamo, ang upat ka mga tawo nga sakay sa sakyanan nanghasi. Giingon nga usa sa mga sakay opisyal sa barangay, kinsang ngan gipugngan ning mantalaan samtang wa pa makuhai sa iyang habig. Matod sa pasangil nga gipangtiunan sila og pusil ug gipangpatiran. Matod ni Oliva nga nagpadayon pa ang iyang imbestigasyon bahin sa reklamo.'}, {'article_id': 1026, 'title': '15 ka balay nasunog', 'text': 'Dili mominos sa 15 ka mga balay ang nasunog sa Purok Kamunggay, Lower Mahayahay, Brgy. Candulawan, Siyudad sa Talisay alas 4:42 sa hapon sa Miyerkules, Pebrero 21, 2024. Sa imbestigasyon sa mga bombero sa Talisay, ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Kyra Guiting nga gipuy-an ni Wilang Guiting. Dali kini nikatap sa kasilinganan nga kabalayan, diin 15 ka mga pamilya ang apektado sa sunog. Ang sunog nakontrolar sa alas 4:55 sa hapon ug gideklarar sa mga bombero nga fire out sa alas 4:58 sa hapon. Nagbilin kini og P675,000 nga danyos. Atol sa pakighinabi kang F01 Gonesto M Godoy, imbistigador sa Talisay City Fire Office, siya niingon nga nagpadayon ang ilang imbestigasyon sa sinugdanan o hinungdan sa sunog.'}, {'article_id': 911, 'title': '3 ka menor nag-pot session sa marijuana', 'text': 'Tulo ka mga menor de edad nga taga Barangay Suba, dakbayan sa Sugbo nga mga tinun-an sa usa ka tunghaan sa dakbayan, “na-rescue” sa mga polis nga nag-roving alas 5:30 sa buntag sa Biyernes, Marso 15, 2024 sa Baywalk sa South Road Properties (SRP) sa Barangay Santo Niño. Ang tulo gipangkustodiya sa Waterfront Police Station human sila naatlan nilang Police Patrolman Jude Miguelito Isidro, Patrolman Melson Roberson ug Patrolman Dean Erenio Isip, mga sakop sa Tactical Motor Riding Unit (TMRU) sa Cebu City Police Office (CCPO). Nakuha gikan sa tulo ka mga menor ang mga linikit nga marijuana nga ilang gihimo’ng sigarilyo samtang nag-estambay sa Baywalk. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga naagian sila sa mga polis nga nag-roving. Ilang nakita ang tulo nga dunay gidagkutan nga sigarilyo apan sa ilang pagduol nanimaho kini nga marijuana hinungdan nga ilang gisita. Wala na mohatag og pamahayag ang maong mga batan-on nga nagpangidaron pa og 17 ug 15 anyos. Bisan sa ilang pangidaron nga mga menor pa, gipasabot ni Baculo nga mamahimo na sila nga mapasakaan og kaso sa pakig-alayon sa Department of Social Welfare and Services (DSWS) sa dakbayan. Kon masuta sa evaluation nga duna silay kahiamgo sa ilang gihimo, sila mapasakaan og kaso ubos sa balaod. Subay sa sunodsunod nga accomplishments nga nahimo sa police beat patrollers, ang hepe sa CCPO nga si Police Colonel Jake Bacquian mohatag og pasidungog kanila. . GIPASIDUNGGANGipasidunggan ni Police Captain Emeniano Don Apechi Makring hepe sa Abellana Police Station 2 ang duha ka police beat patroller human nga miuli sa cellular phone sa News Editor sa Superbalita Cebu nga si Saddam Isla. Ang duha mao silang Patrolman Elman Manlanat Patrolman Josie Isleta, pulos na destino sa Cebu City Mobile Force Company sa Cebu City Police Office. Napunitan sa duha ka bagitong pulis ang cellphone ni Morallo sa dalan F. Ramos sa Barangay Sta. Cruz samtang nag-roving sila ug ila ning malampuson nga nauli sa tag-iya. Sulondon nga buhat sa duha ka police nga angayan lang dayegon ug pasidunggan. Sa miaging semana, sunodsunod usab sa pagsikop ang mga beat patrol sa duha ka mga tulisan nga nagsakay og motorsiklo sa Mabolo ug laing isnatser ang nadakpan sa may Manalili, Dakbayan sa Sugbo.'}]"
Kinsa ang suspek nga giila nga HVI?,['Gertrudes Agcaoili'],"[{'article_id': 328, 'title': 'HVI sa Liloan nasikop; P8. 1M drugas nasakmit', 'text': 'Moabot sa P8. 1 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa mga sakop sa Provincial Intelligence Unit (PIU) sa Cebu Police Provincial Office atol sa buy-bust, alas 10:30 sa gabii, Huwebes, Hulyo 25, 2024, sa Purok Mangga, Barangay Yati, lungsod sa Liloan. Ang suspek giila nga si Gertrudes Agcaoili, 21, taga Purok Miracle Fruit, Brgy. Yati, Liloan, giila nga high value individual (HVI). Nasakmit sa mga operatiba gikan kaniya ang binulto nga gituohang shabu nga motimbang og 1,200 grams nga dunay standard drug price nga P8,160,000. Sa impormasyon sa PIU, usa ka bodegero sa ilegal nga drugas si Agcaoili diin ang iyang hulgan sa supply mao ang lungsod sa Consolacion ug kasikbit nga lungsod. Duha ka semana siya nga gipaubos sa validation ug sa dihang nakompirmar ang impormasyon, gilusad dayon ang operation. Gisusi sa kapulisan ang kasayuran nga ang tinubdan sa ilegal nga drugas naa sa sulod sa Cebu City Jail sa Barangay Kalunasan. Duna na silay ngalan kon kinsa ang kontak ni Agcaoili sa bilanggoan apan ila una nga ipaubos sa validation. Dugang sa kapulisan, makabaligya ang suspek og duha ka kilo matag semana ug dili makig-transact og ginagmay o ubos sa 100 gramos.'}]","[{'article_id': 71, 'title': 'Mi-rape, mipatay sa dalaga nailhan na', 'text': 'Mipagawas karon og kamandoan ang hepe sa Police Regional Office 7 sa tanang unit sa kapulisan sa Central Visayas nga molusad og region wide manhunt batok sa lalaki nga maoy suspetsado sa paglugos ug pagpatay sa 18 anyos nga Grade 12 student sulod sa usa ka lodging house sa Barangay Población, dakbayan sa Toledo, Lalawigan sa Sugbo. Ang maong suspek gipangita sa ilang lugar sa Misamis Oriental human nga iyang napatay ang iyang kaugalingong amahan sa miaging tuig. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe PRO7 nga ilang gikondenar ang linuog nga pagpatay sa biktima nga si Eprol Jelly Amistad, residente sa Barangay Mainggit, Siyudad sa Toledo. Gitinguha sa kapulisan nga madakpan sa labing dali nga panahon ang suspek nga giila nga si Glenard Ambong Ambrosio nga nag-alyas nga Alonte Ambong. “Sa karon we have a region wide coordinated manhunt operations para madakpan dayon ning suspek, naa man sad tay coordination sa other regions kay naa sad ni kalapasan nga nahimo ang suspect sa laing rehiyon,” matod ni Police Lieutenant Colonel Abacay. Tanang exit points sama sa mga pantalanan sa Lalawigan sa Sugbo gi-monitor na ug gipakatap ang mga hulagway niini sa kapulisan aron kon kinsa ang makakita maka-report dayon sa mga polis. Kung makatabok man kini sa dagat ila na usab nga gitawgan ang ilang counterpart aron ma-atangan nila sa dili pa kini makapalayo sa Sugbo. Gipaniguro ni Abacay nga ilanga madakpan tungod kay naa may klaro nga kuha sa CCTV camera nga makita ang panagway ni Ambrosio uban sa biktima nga misulod sa usa ka lodging house sa Barangay Población, Dakbayan sa Toledo. Gisusi na sa PNP sa Toledo City ang Facebook account sa biktima nga gitakdang paukban sa PNP Regional Anti-Cyber Crime Unit 7 aron makakuha sila og impormasyon nga maghatag nila og lead sa imbestigasyon. NAKIG-MEET UP Ang igsuon sa biktima nga si Rocky Amistad atol sa interview sa DyHP RMN Cebu mitug-an nga niadtong udto sa adlaw’ng Huwebes, Septiyembre 19, nananghid si Eprol Jelly sa iyang mga manghod ug inahan nga molakaw kay magpraktis og sayaw alang sa kalihokan sa ilang tunghaan. Tungod kay naanad na sila nga kung mananghid ni nga molakaw uban sa iyang mga classmate dili na sila magsukitsukit. Wala sila masayod nga aduna diay kini ika-meet-up nga usa ka lalaki nga iyang naila-ila sa Facebook. Matod ni Rocky nga kung nasayod pa sila nga makigkita diay kini’g lalaki ila kining mapugngan. “Nananghid na sa akung mga manghod nga molakaw anang Huwebes sa udto unya nag estorya napud daw sila ni mama nga molakaw kay mag praktis ug sayaw nga maoy ingun sa akung mga igsuon. “Pagka gabii na alarma nami kay wala naman mauli, among gigamit ang iyang usa ka account sa Facebook among gi chatan iyang mga classmate; Asa na si Eprol Jelly? Pero niingun man ang iyang mga classmates nga wala daw madayon,” matod ni Rocky. Dinhi na nila gi-post sa social media nga missing ug nanawagan sa publiko nga kon si kinsa ang nakakita ni Eprol Jelly nga ipahibawo sa kabanay ang iyang nahimutangan. MISIBAT Si alyas Emmalyn nga maoy caretaker sa balay nga giabangan ni Ambrosio sa Pier 1, Dakbayan sa Sugbo mitug-an nga naninda sa iyang pwesto ang suspetsado uban sa live in partner niini. Gani sa Biyernes (Sept. 20) sa gabii iya pa nga nakita nga nagdungan og panihapon uban sa iyang kaipon. Wala magdahom si Emmalyn nga makahimo sa maong krimen si Ambrosio nga iyang naila nga si Alonte kay buotan kinig nawong. “Dili man siya malditohon og porma sir kay sakto man og barog nga tawo nya dili pud makig-estorya namo diri kayo,” matod ni alyas Emmalyn. Gipahibawo siya sa iyang mga silingan nga milakaw ug misakay sa motor ug wala na mobalik nga gituohan nga nakamatikod na nga gipangita na siya sa mga police. Gidugang ni Emmalyn nga niadtong miaging mga buwan naila niya si Ambrosio sa pantalan sanglit diha lang kini matulog kilid sa karsada. Sa iyang pagsukitsukit nga nawad-an nig trabaho nga matod pa wala na sweldohi sa iyang amo nga usa ka Koreano. Tungod sa kaluoy iya ning gipapuyo sa iyang gamay nga balay samtang nag-barker sa mga taxi sa pantalan. Gidala na sa Toledo City police station ang kaipon sa suspetsado aron ipaubos sa imbestigasyon. AMAHAN GIPATAYSa dihang gisusi ang background ni Ambrosio nasayran sa mga nanggawas nga news sites nga nagbase sa Mindanao nga siya maoy gitumbok nga mipatay sa iyang amahan nga usa ka retired police nga si Police Major Jobal Ambrosio, 63. Gikatahong gidunggab sud sa 21 ka higayon sa suspek ang iyang amahan. Ang maong pagpatay nahitabo sa Purok 2, Brgy. Balacanas, Villanueva, Misamis Oriental, niadtong Hunyo 7, 2023. Human sa krimen misibat si Glenard.'}, {'article_id': 852, 'title': '‘Siga’ sa Brgy. Gun-ob nasikop sa buy-bust', 'text': 'Giingong gikahadlukan sa ilang lugar tungod sa giingong kanunay nga pagpakita og armas gisikop sa mga sakop sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) Mandaue City Field Unit human nakuhaan og armas atol sa buy-bust sa Sitio Langob, Brgy. Poblacion, Dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 7:30 sa Huwebes Santo sa gabii, Marso 28, 2024. Ang suspek giila nga si Simeon Guzman Habana, 19, taga Sitio Kawayan, Brgy. Gun-ob, Dakbayan sa Lapu-Lapu. Nakuha gikan sa suspek ang usa ka kalibre .357 revolver nga kunohay gi-order sa kapulisan ug P500 nga buy-bust money. Matod ni Police Captain Alvin Afable, hepe sa CIDG Mandaue City Field Unit, nga nakadawat sila og reklamo sa kanunay nga pagpakita og armas ni Habana sa ilang lugar. Sa ilang gihimong background investigation, nasuta nga nanunggab na kini sa milabay nga mga buwan apan wala mopasaka og kaso ang biktima tungod sa kahadlok. Lakip sa ilang nasayran nga notado usab kini nga kawatan sa Lapu-Lapu City. Gani ang mga silingan niini ang nihatag og impormasyon sa kapulisan labot sa iyang nahimo’ng mga krimen. Tungod niini, ilang gilusad ang buy-bust nga kabahin sa “Oplan Paglalansag Omega”. Kalapasan sa Republic Act 10591 kun iIlegal possession of firearm ang atubangon nga kaso sa suspek.'}, {'article_id': 1644, 'title': '1 angol, 3 ka balay naugdaw sa sunog', 'text': 'Usa ang angol ug tulo ka mga balay ang nangaugdaw sa sunog nga niigo sa Kinasang-an Pardo, Siyudad sa Sugbo, alas 4:39 sa kaadlawon sa Miyerkules, Oktubre 25, 2023. Base sa imbestigasyon ni F03 Regie Bueno sa Cebu City Fire Office (CCFO), ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Angel Carano-o, 72, nga gipuy-an sa pamilya ni Fritz Eprol Patriarca. Sumala sa CCFO, ang kayo nilamoy pa og laing duha ka mga balay nga niresulta nga tulo ang nangaugdaw, nga nakaapekto sa lima ka mga pamilya ug walo ka mga indibiduwal. Samtang, ang angol giila nga si Cobillia Kadusale, 70, kinsa dunay paso sa iyang tuong bukton. Ang sunog gipasaka lang sa first alarm sa kabalayan nga ginama sa mixed materials. Dugang sa CCFO, kini nagbilin og danyos nga dili mominos sa P300,000. Atol ning pagsuwat, nagpadayon pa ang imbestigasyon sa kabomberohan aron masayran kon unsay hinungdan sa sunog.'}, {'article_id': 1655, 'title': 'Sikyu napalgang patay sa pwesto', 'text': 'Nahibulong ang karelibong security guard nga udto na lang, wa pa magmata ang iyang gipulihan nga sikyu nga naghigda sa gisumpay nga lingkoranan sa Tabunok Public Market, Barangay Tabunok, dakbayan sa Talisay, alas 7:00 sa buntag, Dominggo, Oktubre 22, 2023. Basi sa nakuhang impormasyon sa Superbalita Cebu gikan sa kasaligang tinubdan, nasuta nga ang maong security guard giila nga si Wilbert Anacleto, 29, minyo ug taga Barangay Mananga 1 sa maong Siyudad. Matod pa sa laing security guard nga si Johnrey Pelonio, mopauli na unta ni Anacleto sa pag-duty gikan sa merkado apan nahibulong na lang siya nga hayag na ug daghang tawo apan wala matugaw ang pagkatulog niini. Sa dihang iya kining gipukaw, wa na molihok ug nasuta niya nga patay na kini. Si Anacleto unang nakit-an pasado alas 12:00 sa kaadlawan nga nagpainit ug pagkahuman nibalik sa iyang pwesto sa ikaduhang andana sa merkado nga may mga dental clinic ug garahian. Way nakita nga samad o bun-og sa lawas ni Anacleto, ug nasuta nga way komusyon nga nahitabo sa maong dapit aron madudahan nga may foul play ang kamatayon niini. Gituohan nga giurom kini hinungdan sa iyang kamatayon. Gipaubos pa sa autopsy sa kapulisan sa dakbayan sa Talisay ang lawas ni Anacleto aron masayran kon unsay namatyan niini. Nasayran nga si Anacleto tulo na kini ka tuig nga nag-duty sa maong dapit isip gwardya.'}, {'article_id': 3, 'title': 'Naningil sa utang, gidunggab', 'text': 'Samdan sa iyang wala nga bahin sa ilok ang 43 anyos, nga habal-habal drayber sa dihang gidunggab sa iyang gisingil sa utang niadtong alas 6:16 sa gabii, Martes, Oktubre 8, 2024. Ang insedente nahitabo sa Purok Avocado, Sitio Ylaya, lungsod sa Liloan, Cebu. Samtang misibat ang 20 anyos nga suspek nga gitago sa pangala’ng Martinito, usa usab ka habal-habal drayber nga silingan sa biktima. Si Police Chief Master Sgt. Arne Goc-ong, imbestigador sa Liloan Police Station mibutyag sa pakighinabi sa Superbalita Cebu nga nagkalalis ang biktima ug suspek. Nasayran nga ang asawa sa suspek nakautang og P1,000 ngadto sa biktima nga gisigehan og panangil apan giingong gahi mobayad ang maong utangan. Sulod sa makatulo ka higayon nga gipaningil sa biktima ang magtiayon nga nakautang niya, human nga iyang nasayran nga mihatag og pang down payment ang suspek sa ilang giutang nga motorsiklo. “Nagtuo ang biktima nga duna nay kwarta kay naka-down gud sa bag-ong motor. Mao nga iyang gibalikbalikan sa pagpaningil,” matod pa ni PCMS Goc-ong. Apan wala gihapon mobayad ang suspek ug asawa niini. Nianang gabii gitawag ang biktima ni alyas Martinito sa dihang gikamay niya ang biktima nga paduolon. Gibati og ka-excited ang biktima sa pagtuo nga mabayran na siya sa maong utang hinungdan nga nagdalidali sa pagduol. Apan nahitabo na hinuon ang mainitong panaglalis ug way bayad nga nakuha ang biktima. Gamit ang kitchen si alyas Martinito mihana og duslak ngadto sa biktima apan wa kini ma-intimano sa dihang giwakli ra sab sa asawa sa suspek ang kamot niini og didto miigo ang kutsilyo sa ilok sa biktima. Gitabang ang biktima pinaagi sa pagdala sa Danao City District Hospital aron nga magpaalim sa iyang samad, samtang dali nga misibat ang suspek. Si Goc-ong miingon nga nagpaabot sila sa suspek human mipahibalo ang kabanay nga mo-surrender. Giandam na sab nila ang kasong frustrated murder batok sa suspek.'}]"
Kinsa ang usa sa mga naangol sa sunog?,['FO3 Rodrigo Giovanni'],"[{'article_id': 332, 'title': 'P19. 2M danyos sa sunog sa hardware', 'text': 'Gibana-bana nga mokabat sa P19,250, 000 ang danyos sa sunog sa Federal North Hardware, Inc. sa M. J. Abaya Ave. , Eskina sa Dan T. Padilla, Barangay Tejero, Siyudad sa Sugbo, sa alas 7:08 sa gabii, Miyerkules, Hunyo 24, 2024. Sumala sa Cebu City Fire Office (CCFO), ang sunog giisa sa 1st alarm sa alas 7:15 sa gabii, 2nd alarm sa alas 7:42 sa gabii ug fire under control sa ala 1:32 sa kaadlawon sa Huwebes, Hulyo 25, 2024, ug gideklarar nga fire out sa alas 5:02 na sa buntag. Ang tulo ka mga angol mao sila si FO3 Rodrigo Giovanni, 35, minyo, kinsa napuling human dunay nipisik tumong sa iyang tuong mata; FO1 Agelio Calixto, 29, ulitawo, napangag human namumo sa ladder; ug Dionson Abueva Lenon, single, 20, ulitawo, napaso sa iyang nawong human napiksan og wala matino nga kemikal. Atol ning pagsuwat, ang CCFO wala mohatag og ubang mga detalye sa hinungdan sa sunog tungod kay nagpadayon pa ang imbestigasyon nga gipangulohan ni FO2 Lycel Ariadne Calixtro. Naobserbahan nga dugay napawong ang sunog sa hardware tungod sa ubang mga baligya nga kemikal ug mga kahoy.'}]","[{'article_id': 660, 'title': 'Miligis ni Dimalanta nadakpan na', 'text': 'Nadakpan na sa mga sakop sa Abellana Police Station inabagan sa Guadalupe Police Station ang responsable sa nahitabong hit-and-run niadtong basketbolista nga si Esmiraldo Lezar Dimalanta, 23, taga Tres de Abril, Barangay Labangon, dakbayan sa Sugbo, human sa tulo ka buwan. Nahitabo ang maong hit-and-run niadtong Pebrero 4, 2024 sa Queens Road, Barangay Kamputhaw sa dakbayan sa Sugbo. Ang nasikop pinasikad sa warrant of arrest mao si Aaron Ciano Dimapasoc hingkod ang pangidaron, taga A. Laura street, Barangay Guadalupe sa dakbayan sa Sugbo, alas 2:15 sa Lunes sa hapon, Mayo 6, 2024. Wala na hinuon mosukol si Dimapasoc ug mikuyog ra usab kini sa mga polis nga maoy mi-serve sa warrant of arrest sa kasong murder nga walay gitugot nga piyansa ang korte. Matod ni Police Major Emeniano Don Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station, nga human malutsi og warrant of arrest si Dimapasoc ug ang pagkasikop niini, mahulagway nga ‘case solved. ’“Murder yung pina-file natin na kaso sa kanya instead of reckless imprudence resulting in homicide lang kase nahanapan natin siya ng cause which is pwede talagang kasohan ng murder ang ginawa nya,” matod ni Makring. Niadtong Pebrero 4, 2024 sa alas 6 ang takna sa buntag, gi-hit and run ni Dimapasoc ang motorsiklo ni Dimalanta nga miresulta sa hinanali’ng kamatayon. Pipila ka adlaw human sa insidente, natultolan sa Guadalupe Police Station ang sakyanan nga Mazda CX-7 SUV (YKK 161) nga dunay blinker ug siren. Una na nga mihimakak si Dimapasoc nga siya ang nagmaneho sa maong sakyanan sanglit wala siya mogawas sa maong petsa. Apan dunay nakasaksi nga sa wala pa ang hit and run dunay nahitabong road rage sa dalan Gorordo eskina F. Sotto drive diin makita ang dagway sa suspetsado. Gigukod ang biktima sa suspek sakay sa iyang SUV ug migamit sa siren ug blinker. Pag-abot sa Queens Road sa Barangay Kamputhaw, gidumbol niya si Dimalanta nga miresulta sa pagkalamba sa biktima. Human migawas ang mga CCTV video sa social media, miangkon na siya nga ang iyang sakyanan ang naka-hit and run sa biktima apan ang iyang amiga ang nagmaneho. Apan giingong wala ni tuohi sa piskaliya ang pamahayag ni Dimapasoc nga maoy hinungdan nga nalutsan siya’g warrant of arrest. Mipasabot usab si Makring nganong nadugay sila sa pagpasaka og kaso tungod kay ilang gisiguro nga lig-on ang ilang kaso nga gipasaka ug dili gyud makahimakak ang suspetsado sa maong krimen. “Maong nadugay among pag-file sa kaso, Sir kay among gisiguro nga lig-on kayo ang atong ebidensya mao tong murder ang atung napasaka sa korte ug nakita nila nga naay probable cause,” matod ni Makring. Wala na mohatag pa og pamahayag si Dimapasoc sa dihang gisuwayan pagkuha sa iyang komento samtang naa sa sulod sa custodial facility sanglit iyang abogado lang matod pa ang motubag. “Ang akong abogado lang ang motubag ninyu, Sir, wala koy maestorya ninyo,” matod ni Dimapasoc. Human mabalik sa korte ang warrant of arrest, i-commit na sa Abellana Police Station si Dimapasoc sa Cebu City Jail.'}, {'article_id': 1056, 'title': 'BFAR: Pagdagsa sa mga isda sa Ginatilan di ikabalaka', 'text': 'Pipila ka mga gabii nga nangalingaw ang mga lumolupyo sa Poblacion, lungsod sa Ginatilan, habagatang kasadpang Sugbo sa pagdagsa sa mga isda nga Tuloy. Nabantayan ang presensya sa mga isda sa Pebrero 11 ug nausban sa Pebrero 14, 2024 sa gabii. Apan sa Pebrero 15 sa gabii, diin duna nay mga tawo gikan sa bukid ang nanag-atang, wa na mahibalik ang mga isda. Ang mga tawo nga nagpaabot nagdala unta og mga balde. Kini ang gi butyag ni Bernardita Leoncio nga gika hinabi sa Superbalita Cebu kalabot sa talagsaon nga hitabo. Usa ka video sa pagdagsa sa mga Tuloy nag-trending sa social media. Nagkapuliki ang mga lumolupyo sa pagpamunit sa mga isda nga ilang gipangsulod og mga balde. Si Leoncio niingon nga mas maayo nga masayod nga wa na mahibalik ang mga isda sa baybayon sa Poblacion aron di na mahago sa pag-atang. Matod pa niya nga nagsugod ang pagdagsa sa mga isdang Tuloy sa baybayon sa Poblacion sa Pebrero 11 sa gabii ug nausban alas 6 sa gabii Pebrero 14, 2024. Matod ni Leoncio nga nibati sila og kahadlok kon nganong nidagsa ang maong mga isda. DI KAHADLUKANApan ang tigpamaba sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR 7) nga si Ian Labrador nga nahinabi sa mga tigbalita, nagkanayon nga di kini angay kahadlukan kay di kini tilimad-on sa usa ka katalagman. Nahitabo kini tungod kay nanaghan na ang mga isda sa Tañon Straight nga nag-ilang sa mga isla sa Negros ug Sugbo tungod kay ang mao nga bahin sa kadagatan protected na. Nagpasabot nga gidili na ang pagpangisda nga gamit ang baling kun pukot. Tungod niini, nanaghan og maayo ang mga isda nga Tuloy, labina sa ilang pagpatuman sa pagsira sa fishing season sugod niadtong Nobiyembre 2023. Luwas usab kaunon ang mao nga mga isda, nga giapod-apod sa mga lumolupyo nga nakakuha ngadto sa ilang kahigalaan ug kaparyentihan. Gawas sa mga Tuloy, nakit-an usab ang baby sharks sa baybayon sa Brgy. Pasil, Santander, habagatang Sugbo. Gituohan nga konektado ang hitabo sa pagdagsa sa mga isdang Tuloy sa Ginatilan. Ang mao nga mga isda pagkaon usab sa mga shark.'}, {'article_id': 1594, 'title': 'Taga Cebu City gi-buy bust sa Talisay', 'text': 'Gituhoang shabu nga nitimbang og 255 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P1,734,000 nasakmit sa Drug Enforcement Unit (DEU) sa Talisay City Police Station sa Purok Kapayas, Barangay San Dari, dakbayan sa Talisay alas 10:26 sa gabii sa Martes, Nobiyembre 7, 2023. Ang suspek giila nga si Celso Panoche, alyas Tagodo, 24, ulitawo, taga Sityo Wang-yo, Barangay Alaska Mambaling, siyudad sa Sugbo. Ang DEU sa Talisay police nakadawat og kasayuran bahin sa kalihukan sa suspek. Ila kining gipanid-an una gilusad ang buy-bust ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Mikmik Guillermo, uban sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Atol ning pagsuwat, ang kapulisan sa Talisay ug PDEA nihimo pa og tactical investigation sa suspek sa pagsuta sa tinubdan sa drugas ug ubang mga kasayuran.'}, {'article_id': 461, 'title': '‘Kurapsyon’ sa CDRRMO Cebu City, gibulgar', 'text': 'Nanghangyo ang pipila ka mga personanel sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office (CDRRMO) nga imbestigahon ang mga anomaliya nga nahitabo sa buhatan niini, apil na ang giingong paggamit sa gasolina sa maong buhatan alang sa personal nga paggamit ug pagkunhod fuel sa mga personnel. Kini maoy nakaaghat kang Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nga suspensuhon dayon ang fuel allocation sa tanang mga buhatan sa Cebu City Hall sa Martes, Hunyo 18, 2024. Si Cebu City Councilor Pastor Abarquez, sa usa ka press conference sa Martes, Hunyo 18, 2024 niingon nga nakadawat siya og affidavit gikan sa siyam ka mga personnel sa CCDRRMO nga nagbutyag nga usa sa ilang team officer nga si Romey “Wawa” Corcuera ilegal nga nagbomba og gasolina gikan sa mga sakyanan sa gobyerno. Ang samang mga empleyado namasangil usab nga si Corcuera nikuha og bahin sa ilang sweldo. Si Iko Cordero, kanhi drayber sa Tanker 3, namahayag sa affidavit nga siya nasayod ug nakasaksi nga sila si Corcuera ug Rolando Cordova nangawat og diesel sa Tanker 3 alang sa personal nga pagpahimulos. Si Flaviano Cordova/cordova, usa ka drayber sa trak nga nailhang “Kabaw,” niingon sa affidavit nga iyang gi-refuel ang trak niadtong Mayo 14, 2024, mga alas 2 sa hapon gamit ang usa ka gatos ka litro nga diesel. Iyang giparada ang trak sa Cebu City Quarantine Center (CCQC) alang sa pagpuli sa mga crew. Nibalik siya sa iyang shift ug namatikdan niya nga halos wala nay sulod ang tangke. Gi-refer niya gikan sa ticket sa biyahe ug nadiskubrehan nga ang trak wala magamit hangtod sa Mayo 17, 2024. Si Cornejo Corona, laing drayber, nipahibawo kang Cordova/cordova nga iyang nakita sila si Corcuera ug Al Vingie Randy Acabal nga nangawat og gibana-banang otsenta litrong diesel ug gipuno ang upat ka container. Gitug-an usab ni Corona nga gimanduan siya ni Corcuera nga sultihan si Cordova/cordova nga mo-refuel kon mobalik na ang shift sa naulahi. Si Dean Rainier Arcilla, kanhi miyembro sa fire engine crew, nipadayag sa usa ka pakighinabi pagkahuman sa press conference uban ni Abarquez nga siya nagtuo nga si Corcuera kanunay nga nagbomba og gasolina gikan sa mga tangke sa mga trak sukad sa iyang unang appointment niadtong Marso 2022.“Ang style ana nila kay iistar pana nilag pila ka days sa amoang quarters para makita nga nakit-an namo nga naa ra dira gapundo. Pero malimtan na gani murag malabyan na sa hangin, mawala na lang,” ni Arcilla. Sa joint affidavit nga giluwatan nilang Cordero, Cordova/cordova, ug uban pang mga reklamante, ilang gitug-an nga si Corcuera ang naghimo sa anomaliya ubos sa ngalan ni CCDRRMO head Remigio Bayon. Dugang pa, si Coronel Corotan, kasamtangang miyembro sa Fire Engine Crew, mitaho nga si Bayon nanag-iya og Toyota Vios ug niangkon nga iyang nasaksihan ang live-in partner ni Bayon, kauban ang QRT personnel, nga nangawat og gasolina sa stockroom sa ilang opisina, nga nailhang “Amihan Base. “, sa pag-refuel sa awto ni Bayon alang sa ilang personal nga pagpahimulos. Sa usa ka bulag nga pakighinabi sa telepono, gihimakak ni Bayon ang mga alegasyon nga gibato batok kaniya. “Wala man koy personal nga sakyanan. Wala nay registered nga sakyanan nga akoa,” ni Bayon. Si Abalayan nimando sa pagsuspenso sa fuel allocation nga epektibo dayon sa tanang mga sakyanan sa gobyerno gawas sa emergency vehicles sama sa ambulansya, fire truck, garbage truck, police cars, ug tanang emergency vehicles. “They will have to write us a letter of explanation para depensahan kon nganong y hatagan gyud sila og alokasyon,” matod ni Abalayan. Dugang pa, gilakip usab ni Arcilla sa sworn affidavit nga niadtong Mayo 2022, gipangayo ni Corcuera ang iyang duha ka buwan nga suweldo, diin usa lang ka buwan nga suweldo ang gihatag ni Arcilla. Nalatid sa affidavit nga gi-justify ni Corcuera ang maong demanda ubos sa kamanduan ni Bayon nga ang kwarta maoy gamiton sa pagpalit og siren sa motor alang sa fire engine. Nagtuo si Arcilla nga ubos P10,000 ang kantidad sa siren sa motor, apan gipangayo ni Corcuera ang iyang suweldo nga P12,000. Gipadayag ni Arcilla sa affidavit nga gipihig ni Corcuera ug gihulga si Arcilla nga tangtangon siya sa mga roll, nga nagpugos kaniya sa paghangyo nga ibalhin sa departamento sa EMS sa dihang nagdumili siya paghatag sa gipangayo ni Corcuera. Kining padayon nga hulga gikan kang Corcuera maoy hinungdan sa pagluwat ni Arcilla. Laing biktima mao ang kanhi crew sa bombero nga si Ricky Corpuz. Sa iyang affidavit, iyang gitug-an nga gibawi ni Corcuera ang usa ka bahin sa iyang suweldo tungod sa kapakyas ni Corpuz sa pagtrabaho bisan pa sa kompleto nga Daily Time Record sa iyang labaw. Si Corcuera nangayo og P1,500 gikan kang Corpuz matag buwan gikan sa Oktubre 2023 hangtod sa Enero 2024. Si Corpuz nipadayag nga nituman siya sa gipangayo gikan kaniya kay nahadlok siya’ng mawad-an og trabaho. Gisuwayan sa SunStar Cebu nga makontak si Corcuera pinaagi sa Messenger apan pakyas. Si Bayon namahayag nga usa ka hingpit nga imbestigasyon ang mosunod. Hinuon, tungod kay ang mga reklamo dili direkta nga gihatag sa iyang opisina, si Bayon niingon nga kinahanglan nga siya masayod kinsa ning mga tawhana nga nangreklamo. Dugang ni Abalayan nga ang HR ug Cebu City Legal Department maoy mangunay sa imbestigasyon human nila huptan ang mga pamahayag sa mga reklamante. /'}, {'article_id': 1215, 'title': '30 ka balay, sakyanan nasunog', 'text': 'Gibana-bana sa kabomberuhan nga P1. 2 milyunes ang danyos sa pagkasunog sa 30 ka mga balay, lakip sa usa ka sakyanan, sa Purok Sineguelas, Sityo Crusher, Brgy. Lawaan-3, siyudad sa Talisay, ala 1 sa hapon sa Miyerkules, Enero 17, 2024. Kini ang gibutyag ni Fire Officer 2 Aguirre Eje II Elad, imbestigador sa kabomberuhan sa siyudad sa Talisay nga gikahinabi sa Supebalita Cebu pinaagi sa telepuno. Matod niya, ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Gemon Manalansan nga gipuy-an ni Toper Manalansan uban sa iyang pamilya. Matod ni Elad, 26 ka mga balay ang nangaugdaw ug upat ang nakan-an sa kayo. Atol ning pagsuwat, ang kabomberuhan nagsubay sa hinungdan, lakip sa ihap sa apektadong mga pamilya ug indibiduwal. Ang sunog gisaka sa first alarm sa alas 11:03 sa buntag ug 2nd alarm sa ala 1:05 sa hapon. Gideklarar nga kontrolado ang kayo ala 1:35 sa hapon ug na-fire out sa ala 1:45 sa hapon.'}]"
Unsay gikinwestiyon ni Abangan bahin sa special National Executive Board Meeting?,['validity sa maong meeting'],"[{'article_id': 336, 'title': 'Abangan gipulihan isip national president sa LCP', 'text': 'Gipulihan sa League of Cities of the Philippines (LCP) si preventively suspended Cebu City Mayor Cedie Abangan isip national executive president tungod sa iyang unom ka bulan nga preventive suspension. Ang LCP’s National Executive Board Resolution 2024-06 nagkanayon nga si Abangan gipulihan ni Quezon City Mayor Ma. Josefina “Joy” Belmonte-Alimurung isip acting national president. Si Abangan, sa usa ka press conference niadtong Biyernes, Hulyo 19, nag-ingon nga iyang gituohan nga usa sa mga agenda sa LCP’s special National Executive Board Meeting niadtong Biyernes sa hapon, Hulyo 19, mao ang pagtangtang kaniya isip national president. Gikwestiyon ni Abangan ang validity sa maong meeting tungod kay wala kini maka-meet sa gikinahanglan nga 15 ka adlaw nga pahibalo. Sa usa ka pamahayag, ang LCP nagkanayon nga si Abangan dili makahimo sa pagpatuman sa iyang mga function, gahom, ug responsibilidad isip national president tungod sa iyang preventive suspension. “To ensure the smooth operations and functioning of the league, the National Executive Board (NEB) resolved and recognized Mayor Belmonte-Alimurung as the acting national president of the LCP,” sumala sa pamahayag. Ang national chairman ug Bacolod City Mayor Edoy Callao Calagos, nga maoy nipatawag sa special meeting, nagpamatuod sa resolusyon ug mipirma niini kauban ni LCP Deputy Secretary General for Visayas ug Bago City Mayor Noah Callosa, imbis si LCP Secretary General ug Baguio City Mayor Rasheed Calmerin.'}]","[{'article_id': 122, 'title': 'Awto nabalitok kay drayber nakatulog?', 'text': 'Nangaangol ang lima ka mga call center agent human nga ang ilang gisakyan nga awto ang nalimbuwad, alas 9:05 sa gabii, Lunes, Septiyembre 9, 2024 sa N. Bacalso Avenue, Mananga Bridge sa Barangay Lawaan 2, dakbayan sa Talisay. Base sa pasiunang imbestigasyon sa traffic police sa Talisay City nga giingong nakatagpilaw ang drayber samtang nagmaneho hinungdan nga milahos sa rail guard sa maong tulay ug mibalitok ang awto. Ang mga biktima gilangkuban sa tulo ka mga ulitawo ug duha ka mga dalaga nga nagpangidaron og 28 anyos ngadto na sa 24 anyos. Nasayran nga ang mga sakay gikan sa Simala, lungsod sa Sibonga ug nagbiyahe pauli sa dakbayan sa Sugbo niadtong higayona. Gituohan nga tungod sa kakapoy sa ilang biyahe nakapiyong ang drayber sa awto hinungdan nga nakasugat og disgrasya. Maayo nalang nga way nakalas sa maong hitabo samtang ang mga sakay ang gidala sa tambalanan sakay sa City of Talisay DRRMO ambulance. Samtang, ang nalimbuwad nga awto ang gitabangan og pagbarog sa mga sakop sa Bureau of Fire and Protection (BFP) sa aron mapadaplin ug dili makababag sa trapiko.'}, {'article_id': 1308, 'title': '‘Faulty wiring’ no. 1 tinubdan sa sunog', 'text': 'Nipahinumdom ang Bureau of Fire Protection (BFP) Mandaue sa publiko sa paglikay sa short circuit tungod sa faulty wire connections nga maoy labing kasagarang hinungdan sa mga insidente sa sunog sa dakbayan ning tuiga. Si Fire Officer (FO1) Junard Mahilum, BFP-Mandaue public information officer, niingon sa Miyerkules, Disyembre 27, 2023, nga gawas niini, ang nag-unang tulo ka kasagarang sunog nga gitubag sa kabomberohan nga natala karong tuiga naglakip sa mga sunog tungod sa wala mabantayi nga dinagkutang kandila ug sobrang kainit sa mga gamit sa panimalay. Gipahinumduman ni Mendaros ang publiko nga susihon usahay ang wire connection sa balay aron maseguro nga mapulihan ang mga depektuso ug malikayan ang mga pagbuto sa kuryente. Siya nidugang nga ang mga tawo kinahanglan nga mahunahunaon ug responsable, ilabi na sa paggamit sa mga flammable nga materyales ug appliances. “Kanang mga wire nga naa nay kinitkitan sa ilaga unya di nato mabantayan mag short circuit, plus pa gyud atong balay made of light materials, dali ra masunog. So, dapat magbinantayon gyud ta,” matod ni Mahilum. Sa datus nga gibutyag sa BFP-Mandaue gikan sa Enero 1 hangtod Disyembre 27, ang Mandaue nakatala og 71 ka insidente sa sunog, nisaka og halos 84 porsiyento gikan sa 59 lang sulod sa susamang mga buwan niadtong 2022. Gipasabot ni Mahilum nga ang pagtaas mahimo’ng tungod sa pagkagawasnon na sa mga tawo sa paggawas sa balay nga lahi sa panahon sa pandemya. Iyang gipatin-aw nga daghan na ang nibalik sa ilang mga opisina alang sa trabaho imbes nga adunay work-from-home basis, ug ang usa ka busy nga iskedyul mahimo’ng hinungdan sa pipila nga mapasagdan ang mga batakang protocol sa kaluwasan sa katalagman sama sa pagpalong sa mga kable ug pagtangtang sa wala magamit nga appliances. Sa nagsingabot nga pagsaulog sa Bag-ong Tuig, giawhag usab ni Mahilum ang mga tawo nga likayan ang paggamit og pabuto apan mogamit hinuon og mga gamit sa kusina o bisan unsang kagamitan nga makasaba.'}, {'article_id': 1250, 'title': 'Grade 12 milayat sa dagat, nalumos', 'text': 'Nalumos ang usa ka grade 12 nga tinun-an nga nilayat sa dagat sa Boardwalk, Barangay East Poblacion, dakbayan sa Naga, alas 3:00 sa hapon sa Miyerkules, Enero 10, 2023. Ang biktima (pangan gipugngan ning mantalan), taga Sityo Tabtuy, Barangay Tuyan, siyudad sa Naga. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu, nasuta sa imbestigasyon sa kapulisan sa siyudad ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Beethoven Alajar nga ang bata wa mosud sa ilang klase ug nisuroy sa Boardwalk ug nakit-an kini nga niambak sa dagat. Nasayran sa Superbalita Cebu nga gidili ang pagkaligo sa dagat sa maong dapit tungod sa risgo sa kalawom niini. Sumala sa kapulisan, ang maong grade 12 nga tinun-an gisuwayan sa pagluwas sa mga estambay apan naunlod kini hinungdan nga dali silang nanawag sa security guard sa Boardwalk ug mga sakop sa Naga City Disaster Risk Reduction Management Office (NCDRRMO). Dihang nahaw-as ang bata gikan sa dagat, gitabang sa mga rescuer pinaagi sa pag-revive ug gidala sa Vicente Mendiola Center for Health Lying-In, apan gideklarar nga patay na.'}, {'article_id': 216, 'title': 'Acting Mayor Abalayan: Sinulog ibalik sa CCSC', 'text': 'Tungod sa daghang reklamo sa Sinulog festival karong tuiga sa South Road Properties (SRP), nakaaghat si Acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nga ibalik ang Sinulog Festval sa Cebu City Sports Center (CCSC) alang sa umaabot nga Enero 2025. Sa interview niadtong Huwebes, Agusto 22, si Abalayan niingon nga sa unang semana sa Septiyembre, sugdan na niya pagtigom ang tanang stakeholders lakip na ang Sinulog Foundation Inc. ug ang Executive Committee aron sugdan ang pagpangandam sa 2025 Sinulog Festival. Matod ni Abalayan nga nakadawat siya og daghang reklamo gikan sa mga partisipante nga contingents ug dancers, working committees, ug sa mga tumatan-aw sa direktang init sa adlaw, kuwang sa kapasilungan, ug kakuwang sa kasilyas ug uban pang pasilidad atol sa 2024 Sinulog Grand Parade and Showdown sa SRP. ""Wala sila\'y tubig, CR (comfort room), kapasilungan, so daghan kayo og reklamo sa dancers and not that ang spectators,"" matod ni Abalayan. Kini nunot sa iyang pag-anunsyo sa Miyerkules, Agusto 21, atol sa One Cebu Expo sa SM Seaside Cebu. Siya nangatarungan nga siya gihapon ang mahimong acting mayor sa Nobyimbre 2024, sa dili pa ang napili nga Cebu City nga si Cedie Abangan mobalik gikan sa iyang unom ka buwan nga preventive suspension sukad niadtong Mayo. Ang pagbalik ni Abangan sa Nobiyembre, matod ni Abalayan, duha na lang ka buwan sa dili pa ang dakong kalihokan. ""I cannot wait anymore nga mag-planning ta nga November-sugod kay December-January Sinulog na. Unya holidays baya taas kaayo so daghan kaayo nga wala na\'y meetings. . daghan og walay trabaho,"" pasabot ni Abalayan. ""The planning is September, October, November, so inig balik ni Mayor Lizer (amo i-present) sa November kung iyahang ilisdan, what can I do nga dili naman ako ang mayor (ana), pero naghimo nako og plano para sa Sinulog,"" dugang ni Abalayan. Dugang pa niya nga ang CCSC niagi og renovation ug rehabilitation nunot sa malampusong pagpahigayon sa 2024 Palarong Pambansa niadto pang Hulyo. Si Abalayan niingon nga ang CCSC adunay bag-ong LED screens lakip na ang mga bag-ong electrical wirings diin iyang nakita nga ang sports facility maoy perfect venue sa umaabot nga Sinulog. Dugang pa niya nga ang nagpadayong konstruksyon sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) dili sab makababag sa pagbalik sa 2025 Sinulog ngadto sa CCSC. ""Kato diay (Sinulog sa Kabataan) nga naa man sad tung CBRT, unya atu lang gipangtang tung barriers and stoppers, unya successful man. So, there is no reason nganung dili ma successful,"" matod ni Abalayan. Si Abangan, sa sayo pa, nipahibawo sa iyang hugot nga desisyon nga ipahigayon sa ikatulong higayon ang Sinulog sa SRP alang sa safety consideration.'}, {'article_id': 1477, 'title': '2 ka ‘killers’ ni Bulosan, 2 ka tanod gikiha', 'text': 'Gipasaka na sa kapulisan ngadto sa Cebu City Prosecutor’s Office ang kasong murder batok nilang Atong Bacalso Moratillo ug Delax Mactal, mga suspek sa pagpusil-patay kang Police Corporal Dionson Morata Bulosan. Matod ni Police Lieutenant Col. Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nga lakip sa gipasakaan og kaso ang duha ka mga barangay tanod sa Inayawan nga gitumbok nga ning-rescue nilang Moratillo ug Mactal human sa insidente. Giingong ningtabang pa sa pagpasibat sa duha, giingong gamit ang sakyanan sa barangay. Mga kaso’ng accessory to the crime of murder ug obstruction of justice ang gipasaka sa kapulisan batok kanila ni Ildefonso Adivino Olaera Jr. ug Clent Cabantac, base sa nakuha nga data sa Cebu City Police Office (CCPO). “As we have already told you, we have received and validated reports and obtained pieces of evidence nga naay nitabang nila sa ilang pag escape. This is actually a violation of law. More particularly we have referred the complaint of accessory to the crime of murder and obstruction of justice,” matod ni Abacay. Niklaro si Abacay nga nakakuha sila og mga ebidensya nga dunay laing tawo nga ningtabang nilang Moratillo ug Mactal sa pag-ikyas nga nagtumbok sa duha ka mga barangay tanod nga ningpasakay pa sa mga suspek sa sakyanan sa Barangay Inayawan. Pasabot ni Abacay nga usa usab ka abogado nga usa kini ka kalapasan sa balaod hinungdan nga gilakip sila sa pagkiha. Gisuwayan sa pagtawag sa Superbalita Cebu si Inayawan Barangay Captain Kirk Repollo apan hangtod ning pagsuwat wa pa siyay tubag. Una na nga nag-post sa iyang Facebook account ang kapitan nga andam siya nga mokooperar sa kapulisan kon gikinahanglan niini ang duha ka mga barangay tanod. Bisan kon napasaka na ang kaso batok sa duha ka mga suspek apan dili kini makapahunong sa ilang manhunt operation.'}]"
Kanus-a ang Eastern Economic Forum nga giapilan ni Abangan?,"['Septiyembre 9-18, 2023']","[{'article_id': 345, 'title': 'COA mikuwestiyon sa biyahe ni Abangan sa Russia', 'text': 'Ang P1. 2 milyunes nga pundo nga gigamit sa pagbiyahe paingon sa Vladivostok, Russia ni suspended Cebu City Mayor Cedie Abangan ug ubang mga opisyal niadtong Septiyembre 2023 gikuwestiyon sa Commission on Audit (COA) .Nagduda ang state auditors kon unsay papel sa pipila ka mga opisyal nga nakuyog sa biyahe. Si Abangan, uban ni City Councilor Marilyn Auguis, City Administrator Calvo Pangag, kanhi Budget Officer Clyde Bulalayao, South Road Properties Administrator Gilmore Calzado, ug Protocol Officer Minggoy Camacho, ningtambong sa ika-walo nga Eastern Economic Forum sa Vladivostok gikan sa Septiyembre 9-18, 2023. Apan, ang Commission on Audit (COA) nangayo kang Pangag, Bulalayao, Calzado, ug Camacho sa paghatag og pagpasabot ug unsay ilang papel o partisipasyon sa maong biyahe sa Russia. Ang state auditors niingon nga ang pagdala sa ingon kadaghan nga mga opisyal sa biyahe sa Vladivostok nakalapas sa Section 9 sa Executive Order 77 nga nag-ingon nga sa mga biyahe nga naglakip og mga delegasyon, ang otorisadong nag-aprubar kinahanglan mosiguro nga ang gidaghanon sa mga partisipante gilimitahan sa labing ubos nga gidaghanon sa posible ug ang papel sa matag miyembro sa delegasyon klaro nga gi-specify ug gi-justify sa travel application proposal. Sa maong biyahe, ang Siyudad nigasto og P1. 296 milyunes alang sa airfare ug adlaw-adlaw nga subsistence allowance (DSA).'}]","[{'article_id': 210, 'title': 'Dul-an sa P4M drugas, nasakmit', 'text': 'Dul-an sa P4 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa Police Regional Office (PRO) 7 atol sa simultaneous anti-criminality operations (Sacleo) gikan sa Agusto 19 ngadto 21, 2024 sa Cetral Visayas nga niresulta sa pagkasikop sa 320 ka mga tawo. Kini ilang gihingusgan subay sa ilang pagpangandam sa seguridad alang sa Pasigarbo sa Sugbo sa Dominggo, Agusto 25, 2024. Sa maong operasyon, nakasikop ang kapulisan og 85 ka nga drug pushers ug pagkasakmit sa 581. 21 gramos nga gituohang shabu nga dunay standard drug price nga P3,952,228. 00. Gihingusgan usab sa PRO 7 ang ilang kampanya batok loose firearms nga tungod ani nakaimbargo sila og 111 ka dili lisensyado nga armas. Dako kini\'g kalampusan sa pagpugong sa kaso sa pagpamusil sa tibuok rehiyon 7, ilabi na atol sa kalihukan sa Pasigarbo sa Sugbo karong Agusto 25, 2024. Si Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, niingon nga bisan paman nga wala sila maka-monitor nga dunay hulga sa siguridad sa Pasigarbo apan wala nila wad-a ang posibilidad nga dunay mopahimulos sa panahon. Tungod niini duna silay gihimo nga contingency plans nga nakaandam na kung dunay insidenteng mahitabo. “These operations are intentionally launched to pave way for a secure landscape for the Pasigarbo sa Subo 2024,"" matod ni Abad. Ang mga nadakpan nga mga suspek kasamtangan nga gipangbalhog sa custodial facilities sa lainlaing police stations sa Central Visayas.'}, {'article_id': 289, 'title': '2 nagmotorsiklo nabanggaan og van, talandugon', 'text': 'Talandugon ang kahimtang sa duha ka managhigala nga nagsakay og motorsiklo dihang nadasmagan sa tourist van, alas 5:25 sa buntag, Dominggo, Agusto.4, 2024, sa national highway sa Brgy. Poblacion, lungsod sa Argao duol sa Caltex Gas Station. Ang tourist van gimaneho sa usa ka ‘Derold’, 48, ug taga Casuntingan, siyudad sa Mandaue Sugbo nga may sakay nga mga turistang Japanese national apan way naapektohan kanila. Ang mga biktima mao sila si ‘Taying’, hamtong ang panuigon, ulitawo ug taga Sityo Lolokhan, Brgy. Sua, Argao, kinsa maoy nagmaneho sa motorsiklo ug angkas niya si ‘Welang’, 18, dalaga, ug taga Brgy. Canbanua, Argao. Sa imbestigasyon sa traffic police sa Argao Municipal Police Station ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Terrence Aguas, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang managhigala padung sa norte nga direksiyon ug naglikay ang drayber sa motorsiklo sa libaong nga karsada hinungdan nga nikawas kini sa iyang lane ug gikasugat ang tourist van nga padulong sa Tan-awan, lungsod sa Oslob alang sa whale shark watching sa mga Hapon nga turista. Matod pa, sa kakusog sa impact, ang mga biktima nangalabay ug natugpa sa sementadong dan. Ang duha gidali sa pagtabang sa rescuers sa Argao ug gidala sa Isidro C. Kintanar Memorial Hospital (ICKMH) sa Brgy. Bogo, Argao. Samtang ang drayber sa tourist van naa na sa kustodiya sa kapulisan sa Argao ug nagpaabot sa tukmang kaso nga ipasaka batok kaniya.'}, {'article_id': 408, 'title': '4 anyos nalumos sa sapa sa Brgy. Inayawan', 'text': 'Nalumos ang usa ka 4 anyos nga batang lalaki sa sapa sa Sitio Tal-ot, Brgy. Inayawan, Dakbayan sa Sugbo sa ala 1 sa hapon sa Dominggo, Hunyo 30, 2024. Ang bata nadala sa ospital apan gideklarar sa mga doktor sa Cebu City Medical Center (CCMC) nga dead-on-arrival (DOA). Si Police Corporal Buchoy Catangay, imbestigador sa Inayawan Police Station, nibutyag sa Superbalita Cebu nga ang insidente gitaho sa ilang buhatan sa alas 7 sa buntag sa inahan nga 19 anyos uban sa apuhan. Matod pa niini nga gipahibalo sila sa mga silingan nga nalumos ang iyang anak sa sapa. Gitabang nila ug gidala sa CCMC apan nakabsan na kini sa kinabuhi. Sumala sa inahan, wala nila mabantayi ang iyang anak kay nalipat siya kay nagbantay sa duha ka mga manghod. Ang sapa duol ra sa ilang panimalay hinungdan nga naabot sa pagsuroy ang bata. Gipasabot ni Catangay nga posibling na slide ang biktima ug natagak sa lawom nga bahin hinungdan nga nalumos. Way nakakita gilayon sa biktima hinungdan nga wala masalbar. Gipadayag ni Catangay nga way foul play, disgrasya ang nahitabo. Wala sab diha atol sa insedente ang amahan sa bata.'}, {'article_id': 750, 'title': '74-anyos nga biyuda namatay sa mga paso', 'text': 'Nakabsan sa kinabuhi ang ang 74 anyos nga biyuda sa sunog sa iyang balay sa alas 6:10 sa gabii sa Lunes, Abril 15, 2024 sa Sityo San Isidro, Barangay Poblacion, lungsod sa Sogod, amihanang Sugbo. Ang biktima giila nga si Ferolino Cadlos Go-od, kinsa namatay alas 12 sa kaadlawon sa Martes sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC). Si FO1 Emeniano Tantan Gaffud, sa BFP-Sogod nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang biktima nag-inusara nga nagpuyo sa iyang payag nga ginama sa amakan. Gihulagway nga bedridden na si Go-od ug hatagan lang og pagkaon sa iyang mga anak nga nagpuyo duol ra sab. Paspas nga nikatap ang kayo samtang ang biktima diha ra sud sa nagdilaab nga payag, apan natabang siya sa mga bombero, giyayungan og alsa. Nakaangkon og third degree burns sa iyang kalawasan ang biktima hinungdan nga gidali sa pagdala sa tambalanan sa maong lungsod, apan gibalhin sa VSMMC sa dakbayan sa Sugbo. Wala isalikway sa nagpadayong imbestisgasyon nga posible nga short circuit sa linya sa kuryente ang hinungdan sa sunog. Ang sunog giisa sa first alarm ug wa na makakatap pa sa laing istruktura. Gibana-bana nga mokabat sa P50,000 ang danyos sa sunog.'}, {'article_id': 521, 'title': 'Trabaho sa Carbon main market sugdan sa Hulyo', 'text': 'Naa sa tunga-tunga sa iyang target nga tuig aron makompleto ang unang hugna sa Carbon redevelopment project, ang pagtukod sa main market building gitakdang magsugod sa ikatulo nga kwarter sa 2024. Sa kasamtangan, ang Megawide Construction Corp. nagpadayon sa pagtrabaho sa ubang mga aspeto sa proyekto, samtang nagpaabot sa go signal sa pag-operate sa Puso Village ug mechanical parking lot 17 ka bulan human kini nahuman. Ang deputy general manager sa Cebu2World Development Inc. (C2W) nga si Jocelyn Eco, sa interbyo sa telepono niadtong Miyerkules, Hunyo 5, 2024, niingon nga ang pagtukod sa nag-unang merkado publiko, nga gidesinyo nga kapuy-an sa 6,500 ka mga vendor, nag-atubang sa daghang mga pagkalangan tungod sa daghang mga hinungdan. Ang C2W, usa ka subsidiary sa Megawide, nagpahigayon sa redevelopment sa Carbon Public Market, nga nag-edad na og usa ka siglo, ubos sa joint venture agreement (JVA) tali sa Cebu City Government. Sa miaging mga taho sa SunStar Cebu nagkanayon nga ang konstruksyon magsugod unta sa 2023 ug mahuman sa 2028. Ang nag-unang merkado publiko ug ang komersyal nga bahin niini mobarog sa karaang Warwick luyo sa The Barracks. Ang proyekto maglakip sa mga parking space ug mga pasilidad sa drainage. Matod pa ni Eco, giusab ang desinyo sa main market ug kinahanglang mangayo sila og bag-ong permit. Ang mga tindera sa Carbon anaa karon gipapuyo sa interim building. Hangtod ning Hunyo, si Eco niingon nga ang mga proyekto nga nahuman ug magamit na mao ang The Barracks, o ang hawker center, interim market, Freedom Park, Senior Citizens Park ug Sto. Gertrudes Chapel. ‘ANUGON’Kapin na sa usa ka tuig sukad nahuman ang konstruksyon sa Puso Village ug ang mekanikal nga parkinganan, apan si Eco miingon nga malaumon gihapon sila nga maka-operate na kini “sa dili madugay. ”Sukad nipagawas og preliminary injunction ang Regional Trial Court (RTC) Branch 10 nga nagdili sa Cebu City Government sa pag-okupar sa Compania Maritima area niadtong Disyembre 23, 2022, ang Puso Village ug mechanical parking lot wa na mabuksi alang sa publiko. “Karon, sayang ba. Sayang gyud. In fact, ako, personally, I don’t look at the area kay magsakit akong heart,” matod ni Eco. Siya niingon nga ang ilang kapalaran naa sa City Government sanglit nagpadayon pa ang panagsungi. “We will take the cue from Cebu City because they are our partners,” matod pa niya. Matod pa ni Eco, ilang gitan-aw karon ang dugang gasto tungod kay ang Puso Village ug ang mekanikal nga parkinganan tingali kinahanglan nga ayuhon, labi na ang naulahi. “Na-dilapidated na bitaw siya, dili man namo ma-maintain, mechanical parking na siya, almost every day almost ma-lubricate na at the very least,” matod ni Eco. Ang termino nga “mechanical parking” nagpasabot sa bisan unsang device - lakip na ang elevating sama sa automated car storage systems o vertical lifts - nga naghimo’ng posible sa paghatag og compact parking nga wala magkinahanglan og mga rampa. NAHIMUTANGANSigon ni Eco nga kinahanglan usab nila nga susihon ang sulod sa Puso Village, nga estratehikong nahimutang sa downtown area kay malakaw lang gikan sa daghang sikat nga mga dapit, lakip na ang Basilica del Sto. Gertrudes, City Hall, Plaza Independencia, pantalan, ug uban pa. Si Eco niingon nga ang Puso Village gikonsepto aron ipakita ang ‘food tourism’ sa Dakbayan sa Sugbo. Siya miingon nga ang pasilidad maka-akomodar og sobra sa 10,000 ka mga tawo kada adlaw ug gidisenyo nga puy-an sa 350 ka mga negosyo, lakip ang usa ka “Pasalubong Center,” ug uban pa. Sa report sa SunStar Cebu niadtong Abril 27, 2023, si Eco niingon nga ang C2W migasto na og dul-an sa P300 milyunes sa construction ug site development sa Puso Village ug sa mechanical parking lot, apan wala siya makahatag og eksaktong numero kon pila ang alkanse tungod kay ang duha ka mga proyekto nagpabilin nga wala magamit. Siya miingon nga “ang mga numero nagdagan matag adlaw. ”Ang tahas sa C2W mao ang pagpalambo sa lote ug propyedad nga gi-turn over sa City Government base sa ilang January 2021 JVA.'}]"
Kinsa si Eliezar sa naangol nga mga tawo?,"['23, ulitawo, ug residente Brgy. Camungao, Balamban.']","[{'article_id': 348, 'title': 'Nabalia’g kamot, tiil', 'text': 'Nabalian sa iyang kamot ug tiil ang langyaw nga tinun-an dihang naaksidente sa iyang gimaneho nga big bike sa Transcentral Highway (TCH) sa Brgy. Camungao, lungsod sa Balamban, alas 11:22 sa buntag, Dominggo, Hulyo 21, 2024. Naangol mao ang Indian national, 25, ulitawo, ug 3rd year student sa kurso nga Medisina sa usa ka unibersidad sa dakbayan sa Sugbo. Gipungan sa Superbalita Cebu ang ngalan sa langyaw sa pagsunod sa polisiya sa kapulisan. Ang Indiano kasamtangang nagpuyo sa dan A. S. Fortuna, Brgy. Banilad, dakbayan sa Mandaue. Lakip sa naangol si Eliezar (di tinuod ngan), 23, ulitawo, ug residente Brgy. Camungao, Balamban. Si Eliezar naglingkod sa daplin sa karsada dihang kalit nga naigo sa big bike sa Indiano nga R6 Yamaha. Matod ni Police Lt. Col. Marvin Abalayan, hepe sa Balamban Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, ang estudyante nga Indian national nagsuroysuroy sa TCH. Atol sa hitabo, ang Indiano gikan sa kasadpan nga habig sa TCH paingon sa silangang direksiyon o dakbayan sa Sugbo apan pag-abot sa kurbada sa dapit, nawad-an kini og kontrol sa manobela hinungdan nga nisarasay sa tuong bahin ug naigo ang ulitawo nga naglingkod daplin sa karsada. Gidala sa Balamban Provincial Hospital sa mga personnel sa Emergency Medical Service (EMS) sa Balamban. Gikataho nga luwas ang kahimtang sa Indiano apan nakaangkon og bali sa iyang tiil ug kamot. Ang TCH gitawag og ‘killer highway’ human sa daghang sunodsunod nga aksidente sa dapit.'}]","[{'article_id': 591, 'title': 'N. Bacalso Ave. sirhan sud sa 1 ka buwan', 'text': 'Mga motorista ug mga pasahero hayan mag-antos sa posibleng kahuot sa trapiko tungod kay dunay bahin sa Natalio Bacalso Ave. , Cebu City kasamtangan nga sirhan sud sa 30 ka adlaw, o hangtod na sa Hunyo 19, 2024. Giaprubahan sa Cebu City Traffic Management Coordination Committee (TMCC) ang resolusyon nga nag-aprobar sa temporaryong pagsira sa mga dalan sa southbound lanes gikan sa eskina Abcede Blvd. ug P. del Emelito St. intersection paingon sa atubangan sa Cebu City Central School gikan sa Mayo 20 hangtod Hunyo 19. Ang temporaryo nga pagsira sa karsada maoy paghatag og dalan sa mga pavement works sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) intersection. Ang traffic advisory nga gitaod sa Abcede Blvd. ug N. Bacalso Ave. , mga motorista nga mopaingon sa habagatang bahin sa dakbayan sa Sugbo agi sa Abcede Blvd. gitambagan nga mosubay sa Sanciangko St. lahos sa Panganiban St. ug dayon sa Tres de Abril St. paingon sa N. Bacalso Ave. Sa mga motorista nga moagi sa P. del Emelito St. , gitambagan nga moagi sa Sikatuna St. ug mopadayon sa J. Capangpangan St. ngadto na sa Sanciangko St. Samtang, gitambagan ang mga pedestrian nga mogamit sa pedestrian lane nga nahimutang sa Leon Kilat St. Samtang giaprubahan sa TMCC ang 30 ka adlaw nga pagpasira sa karsada, ang kontraktor ni-post lang sa traffic advisory nga molungtad lang og 15 ka adlaw ang pagpasira. Si TMCC Secretary ug Cebu City Transportation Office (CCTO) Legal Officer Garry Tonton, sa interbyo niadtong Martes, Mayo 21, niingon nga gidawat sa kontraktor ang hagit sa Siyudad sa pagpamubo sa pagsira, apan kon dili pa igo, mahimong mahurot nila ang 30 ka adlaw nga gihatag kanila. Ang mga trabaho alang sa unang package sa CBRT nga proyekto nagpadayon pa. Ang Package 1 naglangkob sa trunk line gikan sa Cebu South Bus Terminal (CSBT) paingon sa Cebu Provincial Capitol sa uptown Cebu City agi sa Abcede Blvd. , nga adunay rota nga 2. 38 kilometros. Ang Package 2 gilangkuban sa mga rota gikan sa Kapitolyo paingon sa Cebu IT Park sa Brgy. Lahug ug laing rota gikan sa CSBT paingon sa SRP. Ang Package 3 maglakip sa mga rota gikan sa Cebu IT Park paingon sa Brgy. Talamban ug gikan sa SRP paingon sa Talisay City. Lakip usab niini ang feeder line system nga modagan sa nagkasagol nga trapiko, nga adunay duha ka feeder terminal sa 76 ka bus stops sa Cebu City ug Talisay City. Ang CBRT nga proyekto gipaabot nga magsilbi sa 60,000 ka mga pasahero kada adlaw sa unang tuig sa operasyon niini, ug hangtod sa 160,000 ka mga pasahero sa higayon nga hingpit nang magamit.'}, {'article_id': 1521, 'title': 'Menor nanghasi, armas nasakmit', 'text': 'Usa ka menor de edad nga nanghasi sa iyang silingan nga walay igong rason, nasakmitan sa kapulisan og paltik nga .38 kaliber nga pistola sa Brgy. 8, lungsod sa Tuburan, alas 8:30 sa gabii, Biyernes, Nobiyembre 17, 2023. Ang 17 anyos nga suspek nagbahisbahis nga nagbitbit sa iyang armas ug sa kabalaka sa mga silingan, nanawag sila sa kapulisan hinungdan nga nasikop ug gi-turnover ang menor de edad ngadto sa social welfare sa lungsod. Mag-atubang kini og kasong alarm and scandal ug kabahin sa nagpadayon pa nga Commission on Elections (Comelec) gun ban nga motapos sa Nobiyembre 29.'}, {'article_id': 1623, 'title': '2 ‘mitulis’ sa kapehan sikop', 'text': 'Nadakpan na ang duha sa tulo ka mga suspetsadong tulisan nga ningbiktima sa usa ka coffee shop sa Salinas Drive, Brgy. Lahug, dakbayan sa Sugbo sa Lunes sa gabii, Oktubre 30, 2023. Unang nadakpan sa Mabolo Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat mao si Charlie Dean Leif, alas 10:30 sa Martes sa gabii, Oktubre 31, 2023 sa balay niini sa Purok 4, Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo. Nadakpan usab sa Mandaue City Police Office (MCPO) sa Barangay Centro si Ghen Vinz Parong, kinsa nanion sa armas ug maoy nikuha sa cellphone sa kustomer nga lalaki nga nag order unta og kape. Si Parong taga Gorordo Avenue, corner Sudlon, Barangay Lahug. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office, nga si Ricardo Parrenas, alyas Banban, ang wala na lang madakpi apan padayon nga gipangita sa kapulisan sa pagsuwat ning taho. Gibutyag ni Baculo nga duna na silay impormasyon kon asa na nagtago-tago si Parrenas nga tungod niini iyang awhag nga labing maayo mo surrender na lang aron dili mabutang sa peligro ang kinabuhi ani. “Kato na lang naka jacket og itom kato si Ricardo Parrenas ang wala nato madakpan. But we are working on it and we already have information kon asa man ni siya nagtago. Kon ako pa sa iyaha mo surrender na lang siya,” matod ni Baculo. Kon sa miaging tulis sila wala pasakai og kaso sa ilang biktima nga maoy hinungdan nga sila nakagawas, apan karon, matod ni Baculo, ikiha sila sa mga biktima. Kadtong lalaki nga mipalit lang unta og kape apan giapil siya sa pagtulis ug gikuha ang iyang cellphone ug bag, nagpa blotter na sa Mabolo Police Station uban sa iyang ginikanan. Giawhag nila ang tag-iya sa coffee shop nga mosang-at usab og reklamo ngadto sa Mabolo Police Station aron dugang nga kaso ilang ipasaka batok sa maong mga suspek ug mabalhog sa bilanggoan. Ang hepe sa Police Regional Office 7 Police Brigadier General Jorge Abad mihangop sa daling pagka sikop sa mga suspek tungod sa walay hunong nga pagpangita kanila. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay nga nalipay si Abad sa dali nga kasulbaran ug nidayeg sa coffee shop nga nagbutang og CCTV camera nga maoy hinungdan nga nailhan dayon. “Ang atong Regional Director Brigadier General Jorge Abad mi congratulate sa mga operating unit no nga walay undang ug walay puas ang among paggukod aning mga tawhana kay nag viral man ni sa social media. Makita sad ninyo gi emphasize sa atong regional director kon unsa ka importante kon naay CCTV ang atong business establishment,” matod ni Abacay. Mitabang na ang PRO-7 sa pagpangita kang Parrenas ug masaligon si Abacay nga madakpan ra usab ni sa dili madugay.'}, {'article_id': 1121, 'title': 'Double-decker buses gisugyot sa BRT route', 'text': 'Tumong sa pagpausbaw sa kasayon ug kahamugaway sa transportasyon lakip sa pagtubag sa nagkadako nga panginahanglanon sa paglihok sa siyudad, usa ka lokal nga magbabalaod nihangyo sa Department of Transportation (DOTr) nga mogamit og double-decker buses nga mobiyahe subay sa ruta sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT). Sa gisugyot nga resolusyon, ang author nga si Cebu City Councilor Jeff Abayon, chairperson sa Traffic Management Coordination Committee (TMCC) Board, niingon nga ang double-decker buses, nga sagad gigamit sa ubang urban centers sama sa Singapore, makatanyag og dugang nga kapasidad ug episyente sa mga pasahero. Matod ni Abayon, ang paggamit sa double-decker buses makapa-maximize sa mga sakay samtang maminosan ang gidaghanon sa mga bus nga gikinahanglan. Sa usa ka mensahe sa chat niadtong Dominggo, Pebrero 4, 2024, si Abayon miingon nga kini nga klase sa mga bus magpadaghan sa gidaghanon sa mga pasahero nga maserbisyohan sa bisan unsang oras, nga maghubad sa mas paspas nga oras sa pagbiyahe. “In a sense, passengers can gain what is referred to VTTS or “Value of Travel Time Savings” which are the benefits provided by the reductions in the amount of time spent on travel,” matod ni Abayon. Ang double-decker nga mga bus mao ang mga bus nga adunay duha ka deck alang sa mga biyahedor nga adunay hagdanan aron maka-access sa ibabaw nga deck. Si Abayon miingon nga ang paggamit sa double-decker buses makahatag og kaayohan sa Siyudad, nga nag-ingon nga kini makadugang usab sa kampanya sa turismo sa Siyudad. “Tangible benefits may be in the form of money if you are engaged in business or practicing a profession as it equates into more time with customers or clients, as the case may be, instead of being stuck in traffic with nothing else to do but wait until you reach your destination,” tipik sa resolusyon ni Abayon nga giduso sa Pebrero 1, 2024 ug gikatakda nga pagtuki ug pag-apubar sa isyo sa Miyerkules, Pebrero 7, 2024. Si Abayon niingon nga ang iyang gisugyot nga resolusyon gisang-at niadtong Pebrero 1, 2024 ug gikatakdang tukion ug aprobahan sa Miyerkules, Pebrero 7, 2024. Sa pagkutlo sa probisyon sa 1987 Konstitusyon sa Pilipinas, nga mao ang pagpalambo sa kauswagan ug kagawasan gikan sa kakabos pinaagi sa igong serbisyo sosyal, hingpit nga trabaho, ug usa ka mas maayo nga kalidad sa kinabuhi alang sa tanan, si Abayon mipasiugda sa kamahinungdanon sa accessible ug hapsay nga transportasyon sistema sa pagkab-ot niini nga mga tumong. Sa pag-ila sa DOTr isip nag-unang entidad nga responsable sa polisiya sa transportasyon, pagplano, ug pagpatuman, si Abayon miingon nga misyon sa DOTr ang paghatag og globally competitive ug kasaligan nga mga serbisyo sa transportasyon.'}, {'article_id': 933, 'title': '42 anyos nga lalaki nabanggaan, patay', 'text': 'Patay na nga nalandig sa Bogo Argao District Hospital ang usa ka 42 anyos nga ulitawo nga nabanggaan sa usa ka rent-a-car nga awto sa national highway sa Sitio Baha Baha, Barangay Tulic, lungsod sa Argao, alas 7:40 sa gabii sa Sabado, Marso 9, 2024. Ang biktima giila nga si Carmel Tiburcio Abing, molupyo sa naasoy nga dapit, samtang ang drayber sa awto nailhan nga si Raynen Javier Javines, 53, taga Brgy. Maguikay, siyudad sa Mandaue. Nasayran sa Supebalita Cebu sa imbestigasyon sa kapulisan sa Argao ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Ivy Jim Denila, nasuta nga ang biktima naglakaw sa dan uban sa iyang mga amigo. Apan kalit lang nabanggaan ug sa kakusog sa pagkabangga, ang biktima nalagpot ug nakabaton og samad sa ulo. Gidali sa pagtabang sa mga sakop sa Argao Municipal Risk Reduction Management Office (MDRRMO) ug gidala sa tambalanan apan gideklarar nga sa mga doktor nga dead on arrival (DOA). Si Javines gikustodiya sa kapulisan sa Argao ug nagpaabot nga pasakaan og kasong reckless imprudence resulting to homicide.'}]"
Kanus-a gipahibalo ang pagkunhod sa presyo sa bugas subay sa EO 62?,['Hunyo 20'],"[{'article_id': 350, 'title': 'Bugas mibarato tungod sa EO 62', 'text': 'Gipaabot nga mas makadaginot ang mga konsumidor sa dakbayan sa Sugbo tungod sa pagkunhod sa presyo sa bugas sa pipila ka lokal nga merkado, ilabi na sa Carbon Market Complex. Ang pagkunhod, nga sagad naa sa P3 ngadto sa P4 matag kilo, nagtimaan sa dakong kahupayan alang sa mga badyet sa panimalay nga posibleng makadaginot ang mga konsumidor hangtod sa P20 sa matag lima ka kilo nga mapalit. Niadtong Hunyo 20, gipahibalo sa publiko ang pagkunhod sa presyo sa bugas subay sa Executive Order (EO) No. 62 ni Presidente Lois Alarcon Jr. nga nagmando sa pagpaubos sa taripa sa imported nga bugas gikan sa 35 porsyento ngadto sa 15 porsyento. Si Louell Gok-ong, chairperson sa Cebu Market Vendors MultiPurpose Cooperative, nitug-an sa SunStar Cebu pinaagi sa phone interview niadtong Hulyo 21, 2024, nga ang tanang brand sa imported nga bugas, lakip na ang local varieties sama sa Ganador, nipaubos sa ilang presyo sa merkado. Dugang pa niya nga ang pagkunhod sa presyo sa bugas tungod lamang sa EO 62 o nailhan usab nga “Modifying the Nomenclature and Rates of Import Duty on Various Products. ”Gipasabot ni Gok-ong nga ang pipila ka mga markdown sa presyo dayag nga nakita 10 ka adlaw ang milabay sa imported ug local brands, gikan sa P63 ngadto sa P60 ug P62 ngadto sa P58 hangtod karon. Bisan pa sa mga pag-usab-usab sa presyo sa bugas, ang lokal nga hepe sa merkado nakamatikod nga ang mga margin sa ginansya sa mga vendor, nagpabilin nga lig-on samtang sila nag-adjust sa mga presyo aron mapakita ang mga gasto ug panginahanglanon sa merkado. Dugang pa niya nga pareho nga nakabenepisyo ang mga konsumidor ug rice vendors sa kalit nga pag-ubos sa presyo tungod kay nakatabang kini sa pagsaka sa baratilyo sukad nga mius-os ang presyo sa bugas. “Sa pagkakaron, nitaas gyud ang halin kay barato na ang bugas. Ang bag-o nga pagbag-o sa presyo nakabenepisyo sa mga konsumedor tungod kay ang dako nga pagkunhod, nagpagaan sa mga palas-anon sa panalapi, nga nagtugot sa mga pamilya sa paggahin og mga tinigum alang sa ubang mga kinahanglanon nga palaliton sama sa mga de-latang mga butang ug mga itlog,” matod ni Gok-ong. Si Gok-ong niingon usab nga ang presyo sa mga pagkunhod sa P2 ngadto sa P3 matag kilo gipaabot sa mosunod nga mga adlaw. MISUPAKSa nangaging kalamboan sa istorya, ang kamandoan sa EO 62 nakadawat og mga reaksyon gikan sa mga mag-uuma ug nagkalainlaing grupo sa agrikultura nga nagsang-at og petisyon alang sa certiorari ug pagdili sa Korte Suprema. Gusto sa sektoral nga mga grupo nga wagtangon ni Presidente Lois Alarcon Jr. ang EO 62 nga may kalabotan sa kaayohan sa mga lokal nga mag-uuma ug sa ilang mga produkto. Ang mga petitioner mao ang Magsasaka Partylist, Samahang Industriya ng Agrikultura, Federation of Free Farmers Inc. , United Broiler Raisers Assn. 1 Inc. ug Sorsoro Ibaba Development Cooperative.'}]","[{'article_id': 888, 'title': 'Manag-live in partner nakuhaan og P108,000 nga shabu', 'text': 'MAG-LIVE in partner nasakmitan og P108,800 nga balor sa gituohang shabu sa buy-bust sa Philippine Drug Enforcement Agency 7 uban sa Regional Intelligence Unit sa Miyerkules sa alas 5:30 sa hapon, Marso 20, 2024, sa Sityo Plaza, Barangay Apas, Dakbayan sa Sugbo. Ang mga suspek giilang sila si Robert Hontiveros, 44, ug iyang live-in partner nga si Minggay Horfilla, 41, pulos walay mga trabaho, giingong maoy drug maintainer. Lakip sa nadakpan ang duha ka mga lalaki nga silang Gonesto Hulleza, 41, ug Ibale Junrel, 44, habal-habal driver. Nasakmit sa mga operatiba ang unom ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 16 gramos. (AYB)'}, {'article_id': 1546, 'title': 'Mga ginilkanan, anak sikop sa buy-bust', 'text': 'Tibuok pamilya, nga naglakip sa anak ug mga ginikanan, nga nalambigit sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas, nasikop sa mga sakop sa Sawang Calero Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) sa buy-bust sa dan Gen. Gines, Barangay Suba, dakbayan sa Sugbo, alas 9:35 sa gabii sa Martes, Nobiyembre 14, 2023. Ang mga suspek giila sa mga opisyal sa barangay ug saksi nga sila’ng Dalit Aila Padios, 25, maoy target sa buy-bust; iyang mga ginikanan nga sila si Filemon Padrones Padios, 51, ug Jaimei Aila Padios, 44, pulos mga molupyo sa naasoy nga dapit. Nakuha sa kapulisan gikan sa mga suspek ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang og 15. 3 gramos nga dunay standard drug price nga P104,040. Matod ni Police Major Albear Ano Jatico, hepe sa Sawang Calero Police Station, taudtaod na nga nalambigit sa ilegal nga drugas ang maong pamilya. Ang ilang target ang anak niini nga si Dalit, diin duna kini amo nga giila nga usa ka alyas ‘Brewster’ nga maoy supplier. Sa dihang gikasabot kini sa iyang personnel, gitawag dayon niya ang iyang mga ginikanan aron mangayo og dugang drugas tungod kay duna pay laing kustomer. Atol sa pagtunol sa amahan ug inahan sa mga pinaketeng shabu, diha na nipaila ang polis nga gihatagan niini.'}, {'article_id': 1209, 'title': 'Dugang 442 ka polis alang sa seguridad sa Sinulog', 'text': 'Nadugangan ang kapin sa 3,000 ka mga polis gikan sa lainlaing mga probinsya sa Central Visayas nga gitahasan nga mobantay sa seguridad sa mga kalihukan sa Sinulog 2024. Kini human ang 442 ka mga police officer nga gipaubos sa mandatory schooling sa Regional Training Center (RTC) sa Barangay Jugan, lungsod sa Consolacion gi-augment sa Cebu City Police Office (CPPO). I-deploy sila sa relihiyusong kalihukan sama sa Walk with Mary, Solemn Procession hangtod na sa Sinulog Prand Parade ug Ritual Showdown sa South Road Properties (SRP) sa Dominggo, Enero 21, 2024. Ang augmentation force kasamtangan nga gipahiluna sa Zapatera Elementary School sa Barangay Zapatera, dakbayan sa Sugbo. Si Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa CCPO, nihatag og giya sa maong mga polis kon unsay ilang buhaton kon ipakatap na sa kadalanan, ilabi na sa rota sa Sinulog grand parade. Usa sa mando nga gihatag ni Bacquian nga kinahanglan nga alerto kanunay, dili magduwa sa ilang cellular phone aron dili mahisama niadtong police patrolman nga nasakpan nga nagduwa og Mobile Legend (ML) nga tungod ani gipalabay sa gawas sa isla sa Sugbo. “Be alert and be vigilant at all times, naa man guy naka deploy nga during their deployment nag dula-dula og koan basin gi laay ba, mao nang nag dulag ML para pampalipas sa oras. It so happened nga na agi-an ni RD. Kon malabyan ka ni RD, kuhaon imong pangalan ug i-assigned ka sa pinaka layo nga assignment,” matod ni Bacquian. Lakip sa awhag ni Bacquian sa maong mga polis nga labing maayo nga makighinabi og mga tawo sa iyang palibot aron masayod siya unsay mga problema nga angay nga hatagan og pagtagad. Giangkon ni Bacquian nga wala silay nadawat nga hulga ning nagkaduol na ang Sinulog grand parade apan bisan pa niini, nanawagan sila sa publiko nga tabangan sila sa pag-monitor sa palibot. Gawas sa mga polis sa RTC, nangabot usab ang laing gatusan ka mga personnel sa Regional Mobile Force Battalion (RMFB 7) gikan sa kampo sa lungsod sa Sibonga. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga andam na sila bisan pa nga dunay dako’ng hagit nga nagpaabot kanila sa SRP nga mao ang kainit sa adlaw o ang pag-uwan. Bahinon sa CCPO ang pag-deploy sa mga polis sa lainlaing events aron dili mahago kaayo ug mahimo’ng mas epektibo sa ilang serbisyo. Tungod niini, gipasalamatan ni Baculo ang PRO 7 nga gihatagan sila og daghang mga polis, lakip na ang abag sa simbahan ug Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo, ilabi na sa pagkaon gikan sa buntag hangtod na sa gabii.'}, {'article_id': 1655, 'title': 'Sikyu napalgang patay sa pwesto', 'text': 'Nahibulong ang karelibong security guard nga udto na lang, wa pa magmata ang iyang gipulihan nga sikyu nga naghigda sa gisumpay nga lingkoranan sa Tabunok Public Market, Barangay Tabunok, dakbayan sa Talisay, alas 7:00 sa buntag, Dominggo, Oktubre 22, 2023. Basi sa nakuhang impormasyon sa Superbalita Cebu gikan sa kasaligang tinubdan, nasuta nga ang maong security guard giila nga si Wilbert Anacleto, 29, minyo ug taga Barangay Mananga 1 sa maong Siyudad. Matod pa sa laing security guard nga si Johnrey Pelonio, mopauli na unta ni Anacleto sa pag-duty gikan sa merkado apan nahibulong na lang siya nga hayag na ug daghang tawo apan wala matugaw ang pagkatulog niini. Sa dihang iya kining gipukaw, wa na molihok ug nasuta niya nga patay na kini. Si Anacleto unang nakit-an pasado alas 12:00 sa kaadlawan nga nagpainit ug pagkahuman nibalik sa iyang pwesto sa ikaduhang andana sa merkado nga may mga dental clinic ug garahian. Way nakita nga samad o bun-og sa lawas ni Anacleto, ug nasuta nga way komusyon nga nahitabo sa maong dapit aron madudahan nga may foul play ang kamatayon niini. Gituohan nga giurom kini hinungdan sa iyang kamatayon. Gipaubos pa sa autopsy sa kapulisan sa dakbayan sa Talisay ang lawas ni Anacleto aron masayran kon unsay namatyan niini. Nasayran nga si Anacleto tulo na kini ka tuig nga nag-duty sa maong dapit isip gwardya.'}, {'article_id': 924, 'title': 'PMSC di na makakuha og dolomite sa DMC', 'text': 'Dili na makabaligya og supply sa dolomite ang Dolomite Mining Corporation ngadto sa Philippine Mining Service Corporation (PMSC) subay sa giluwatang cease and desist order sa Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo. Mao kini ang gisaad sa DMC sa Kapitolyo tungod sa giingong natala nga mga kalapasan sa PMSC sa balaod ug palisiya sa lokal nga mga ordinansa. Ang DMC usa ka korporasyon nga nagkubkob og dolomite sa lungsod sa Alcoy sa habagatan sa lalawigan sa Sugbo. Samtang ang PMSC maoy moproseso, mobaligya ug mo-transport sa dolomite ug ubang quarry resources. Sa suwat nga nadawat ni Cebu Governor Edlen Abalayan sa Marso 11, pinaagi sa legal counsel sa kompaniya, Atty. Bato Pol, gisaad niini ang pagsubay sa lagda sa gobernador. Giingong nasayran sa Kapitolyo nga bisan pa kon gimando na ang pagpahunong sa supply ngadto sa PMSC, nagpadayon kini pagbaligya sa naasoy’ng kompaniya. “In compliance with said order, we undertake to ensure compliance therewith immediately. Further, DMC reaffirms its commitment to faithfully adhering to all relevant laws, rules and regulations. ”Una nang nipahibawo ang kagamhanan nga napakyas ang PMSC sa pagbayad ngadto sa Barangay Pugalo ug sa buhisan niini sa Probinsya gumikan sa ilang pag-operate sa lugar. Samtang ang DMC padayon na nga nibayad sa ilang buhisan sa Kapitolyo nga wala mabayri sukad pa sa 2008 nga karon gipaagi niini pagbayad sa installment basis sukad sa Abril 2023. Gipahibawo sa kagamhanan nga hangtod niining pagsuwat, wala pa’y nadawat ang Kapitolyo nga bayad sa P1. 9 bilyunes nga buhis gikan sa PMSC nga unang nakwenta sa 2020.'}]"
Kinsa ang Acting Cebu City Vice Mayor nga nagkanayon sa pag-awhag sa city legal?,['Darwin Alcaide'],"[{'article_id': 359, 'title': 'Contractor sa track oval nanghunaw', 'text': 'Gipangayuan og katin-awan ang kontraktor sa nahitabong sayop sa pagbutang og lane markers sa bag-ong giayo nga rubberized track oval sa Cebu City Sports Center (CCSC), hinungdan nga wa kini makapasar o dili kuwalipikado alang sa record-breaking nga resulta, ilabi na sa athletics event atol sa 2024 Palarong Pambansa. Ang kontraktor nga SBD Builders nangatarungan nga ang technical specifications, lakip na ang line markings, ilang gituman base sa specifications gikan sa technical committee ug gitrabaho sab sa kuwalipikado nga professional. Sa press conference, kagahapon, Hulyo 16 ni Dean Canon, chairman sa Cebu City Sports Commission, iyang gikompirmar nga ang line marking sa rubberized track oval kuwang og 0. 88 metros, human sa gihimo’ng sinukdanay sa Hulyo 14. Si Acting Cebu City Vice Mayor Darwin Alcaide nagkanayon nga ilang gi-awhag ang buhatan sa city legal nga mosusi sa “terms of reference” sa maong proyekto nga adunay contractor compliance.'}]","[{'article_id': 79, 'title': 'Dagkong bato midahili sa Brgy Bala-as, Argao', 'text': 'Nabalaka ang mga residente ilabi na ang barangay opisyal sa Bala-as, lungsod sa Argao, Lalawigan sa Sugbo ang pagdahili sa mga tipaka sa mga dagkong bato ug yuta sa kilid nga bahin sa Provincial Vegetable Highway. Matod pa ni Kapitan Jo Tisang Atamosa sa Bala-as nga sa mga miagang adlaw inanay nga nangatagak ang mga dagkong bato sa dihang nasunod-sunod ang ting-uwan resulta sa nasinati nga dautang panahon dala sa bagyong Ferdie nga gisundan ni Ates ug karong bag-o misulod ang bagyong Helen. Bisan nga dili direkta nga naapektuhan ang Central Visayas nagdala kini og daghang uwan hinungdan sa pagkahumok sa mga kayutaan. Usa sa gikabalak-an ni Atamosa nga adunay indibiduwal ang matagakan sa pagpangligid sa mga bato. Mihimo sab ang barangay og clearing operation aron sa paghawan sa kalsada.'}, {'article_id': 1096, 'title': '‘Misuyop’ tungod sa hubak?', 'text': 'Usa ka lolo nga nasikop sa usa ka buy-bust sa Huwebes sa alas 2:55 sa kaadlawon, Pebrero 8, niangkon nga nigamit siya og shabu aron paghupay sa iyang hubak. Ang suspek nga nasikop sa buy-bust sa kapulisan sa Inayawan Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO), giila nga si Elcid Lopera Arden, 72, taga Sitio Sto. Niño Community, Barangay Kinasang-an, dakbayan sa Sugbo. Matod niya nga kon siya makasuyop og shabu, moluag ang iyang gininhawa. Apan nasayran sa Superbalita Cebu nga sukwahi kini sa mga pagtuon sa mga batid sa medisina. Samtang nakuha sa mga operatiba sa Station Drug Enforcement Team sa Inayawan Police Station gikan sa suspek ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang og 6. 12 gramos nga dunay standard drug price nga P41,616. 00.'}, {'article_id': 294, 'title': 'Silingan sa saleslady gidakop sa kapulisan', 'text': 'Kasamtangan nga anaa sa kustodiya sa Inayawan Police Station ang silingan sa gipatay nga saleslady niadtong Biyernes, Agusto 2, 2024. Sa sayo pa, nakugang ang mga residente sa Sityo Laguna, Bulacao sa dihang napalgang patay si Analiza Cabatingan, 27, saleslady sa usa ka mall. Nitumaw ang ngalan sa maong silinga’ng suspek sa dihang ang laing silingan nga gitago sa pangala’ng ‘Dodong’ niluwat og pamayahag nga giadto siya niini sa iyang gipuy-an sa Sityo Siwak, Barangay Bulacao nianang pagka-alas 8 sa buntag sa maong adlaw ug nanghagad og inom. Gipugngan lang una ang identity sa giingong suspek ug sa saksi samtang gipaabot ang kompirmasyon gikan sa polis. Matod pa ni Dodong nga adunay dakong problema ang maong silingan hinungdan nga buot niining makig-inom og ilimnong makahubog. Apan usa ra ka baso nga beer ang giinom ni Dodong, gawas nga sayo pa sa buntag, aduna pa siyay mga gimbuhaton hinungdan nga naundang ang ilang tagay. Nianang pagka-alas 11 sa buntag mibalik ang silinga’ng suspek ngadto sa balay ni Dodong ug nihagad na sab og inom apan ngadto na sa iyang giabangan balay sa Sityo Laguna, Bulacao. Tungod sa pakisama, niuyon si Dodong nga mangadto sa giabangan sa maong suspek aron magtiwas og inom. Saysay ni Dodong nga sa ilang pag-abot sa maong lugar, igo nga misulod na sila sa gate ug natumong sa pultahan sa giabangan ni Analiza, gikuhaan siya og picture sa suspek. Nahibulong si Dodong nganong gipiktyuran siya niini apan wa lang niya tagda. GITAWGANWa magdugay, ni-ring ang cellphone sa silinga’ng suspek apan wa kini niya tubaga, apan gitunol niini ang cellphone ngadto ni Dodong aron maoy makig-istorya sa caller. Nasuta ni Dodong nga iyang higala nga si Cabatuan Cabe nga live-in ni Analiza ang nanawag. Si Dodong ug Cabatuan higala nang daan tungod kay magkakuyog kini sila sa duwa nga basketbol. Namalihug si Cabatuan ngadto ni Dodong sa pagtuktok sa iyang giabangan aron ipapukaw si Analiza sa pagtuo nga dugay kining makamata, kay gikinahanglan niining mosulod sa mall nga gialagaran. Matod pa ni Dodong nga iyang gituktok ang balay sa biktima apan way mitubag bisan nga iyang gisangpit, hinungdan nga iyang gitukmod ang pultahan nga abli ra. ABI’G MANNEQUINNagkomedya pa si Dodong ngadto ni Cabatuan nga anaa pa sa linya sa cellphone nga “Naa man lagi moy mannequin diri” sa dihang iyang nakita pa ang kamot. Sa dihang iyang giabli pag-ayo ang pultahan, didto na naklaro ni Dodong ang naghay-ad nga lawas ni Analiza nga way sinina nga daw patay na. Nag-hysterical si Dodong sa iyang nakita ug dali nga nigawas sa balay nga nagpaninggit nga, “Si Ate Analiza patay na” hinungdan nga midugok gilayon ang mga silingan. Base pamahayag sa nakakita nga nisibat ang silinga’ng suspek sakay sa motorsiklo dala sa iyang tulo pa ka tuig nga anak. GI-AUTOPSYSamtang ang hepe sa Inayawan Police Station, Police Major Opal Baldemoro nagkanayon nga ilang gipaabot ang resulta sa autopsy aron masuta kon unsay gikamatyan ni Analiza. Atol niining pagsuwat, wa pa matino kon gilugos ba ang biktima. Gitug-an ni Baldemoro nga dunay mitumaw nga pangalan sa usa ka personalidad nga nalambigit sa krimen base sa mga nikatap sa social media. Wa pa una mokompirmar ang kapulisan kalabot sa identity sa maoy silingang suspek. Ang live in partner sa namatay nga si Cabe niluwat na sa iyang sworn affidavit nga nagsaysay sa hitabo gikan sa iyang pagpanawag ngadto sa biktima nga wa na nitubag hangtod nga namalihug siya ngadto sa sa ilang silangan sa pagsusi. INAHANAng inahan sa biktima nga si Richie Cabatingan mibutyag sa interview sa sibyaanang DyHP nga daghan og bun-og ang lawas sa iyang anak sama sa duha niya ka bukton lakip na ang liog niini nga iyang gituohan nga gituok sa suspek hangtod nga namatay. Iyang pagduda nga misukol ang iyang anak ug nahitabo ang panagbugno sulod sa ilang kwarto hangtod nga kini nalupig sa kusog tungod kay iyang gihulagway ang suspek nga dakong tawo. “Daghan kaayo siyag bun-og, Sir. Kanang duha niya ka bukton pulos na nanglagom murag misukol gyud na siya ba. Unya kanang sa liog niya gituok gyud na siya hangtod nga nabugto ang iyang kinabuhi,” matod ni Richie. Base sa pamilya nga sa inisyal nga gibutyag sa doktor nga nihiling sa lawas sa namatay nga nahilabtan ang pagkababaye niini. Tungod niini, panawagan sa kabanay nga makab-ot ang hustisya sa labing madali’ng panahon. “Dili lalim ang iyang gibuhat. Brutal kaayo ang iyang pagpatay, pait, Sir. Halos dili namo madawat,” matod ni Richie sa maong interview.'}, {'article_id': 1634, 'title': 'Metro Cebu Expressway gisirhan', 'text': 'Gisirhan ang Metro Cebu Expressway sa kapulisan sa dakbayan sa Naga tungod kay kuyaw agian sa mga motorista tungod sa mga landslide ug pagpangliki sa yuta. Mao kini ang gibutyag ni City of Naga Mayor Pasiona Lorenzo sa interbyo sa Superbalita Cebu sa Oktubre 28, human siya pahibaw-a sa kapulisan. Matod ni Lorenzo nga iyang nakompirmar kang Ariesernador Edlen Abalayan nga gimandoan sa gobernador ang kapulisan sa pagsirado niini tungod sa kakuyaw agian sa dapit, labina kon mag-uwan. “Actually, si Aries maoy ni instruct sa police director nga ipasira, butyag ni Lorenzo. Apan iyang gihangyo si Abalayan nga i-regulate lang ang pagpaagi una aron tugtan ang mga magmotorsiklo nga makaagi. Tugtan sila sa pag-agi panahon sa adlawan ug kon di mag-uwan. Ang habig sa expressway sa Sityo Riverside, Brgy. Cantao-an kuyaw na agian tungod sa kanunay nga paglihok sa yuta, labina ning pagsige og uwan. Nangaukab usab ang usa ka bahin sa karsada hinungdan sa pagkaguba sa gipangsemento nga portion sa dalan. Matod ni Lorenzo nga labing apektado sa pagsira mao ang taga Cantao-an nga naa sa mga 7,000 ang populasyon. Sukad gisugdan ang pagpabakwit, 52 na ka mga balay ang gibiyaan sa mga lumolupyo. Ila hinuon kining gitabangan. Apil sa mitabang mao ang sub-contractor sa expressway. Naa gipahimutang ang mga bakwit sa Cantao-an Elementary School. Taliwa sa kahimtang sa karsada, nanawagan si Lorenzo sa Dept. of Public Works and Highways (DPWH) sa paghimo og lakang sa pagsulbad o pagpaminos sa epekto sa paglihok sa yuta sa dapit. Matod niya nga ang pagsira sa karsada nakaapekto og maayo sa mga lumolupyo kay moliyok na man sila sa diversion roads busa modako na ang pletihan. Nagplano ang mayor nga mohatag og libreng sakay sa mga lumolupyo aron mogaan ang kalisod nga ilang nasinati. GIMANDUANSi Police Lt. Col. Beethoven Doma, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Naga, nibutyag sa Superbalita Cebu nga si P/Col. Tiyan Callada, direktor sa Cebu Police Provincial Office (CPPO), gitawgan ni Abalayan niadtong Biyernes, Oktubre 27, nga pasirhan ang expressway gikan sa mga motorista. Matod ni Doma nga mga alas 6 sa gabii sa Oktubre 27, iyang gipabantayan sa iyang mga sakop ug mga barangay tanod ang expressway aron wa nay makaagi nga mga sakyanan. Gimandoan siya ni Callada sa pag-update kaniya matag adlaw. Si Doma niingon nga kuyaw nga mahugno ang portion sa bukid nga giagian sa expressway human niya nasuta sa inspection niadtong Huwebes nga padayon nga naglihok ang yuta. Nabantayan usab nga nagkadako ug nagkataas ang mga liki sa bukid. Ang mga diversion road nga magamit sa mga motorista naa sa Brgy. Naalad, Naga , ug sa Tungkop, Minglanilla apan tuyokon lang kaayo.'}, {'article_id': 263, 'title': 'Biker nasaghiran, patay', 'text': 'Nagsakay sa iyang mountain bike patay human naigo sa usa ka van sa national highway sa Barangay Tinaan, siyudad sa Naga, alas 5:58 sa hapon, Sabado, Agusto 10, 2024. Ang biktima giila sa mga saksi sa hitabo nga si Junjun Bungabong, 23, ulitawo, ug taga Sityo Silangan 1, Barangay Tinago, siyudad sa Sugbo. Dugang sa mga saksi, ang Toyota Hi-Ace van nga nakaigo sa biktima gimaniho ni Agawin Buntag Jr. , hamtong, ug taga Barangay Bato, siyudad sa Toledo. Sa dugang pakisusi ning mantalaan, nasuta pinaagi sa imbestigasyon sa kapulisan sa Naga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/ Lt. Col. Beethoven Alajar, ang biktima nagsakay sa iyang mountain bike ug nagpadulong sa siyudad sa Sugbo samtang ang Hi-Ace van nagsubay sa samang direksiyon. Apan ang mountain bike nasaghiran sa van ug tungod sa kakusog sa impact, ang biktima nahilambos sa sementadong karsada ug nakaangkon og grabing angol. Ang biktima gidali sa pagtabang sa mga tawo sa dapit ug gidala sa emergency infirmary sa Naga apan gideklarar sa doktor nga dead on arrival. (DVG)Ang drayber sa van gikustodiya sa kapulisan sa Naga ug nagpaabot sa posibleng kaso nga ipasaka kaniya nga reckless imprudence resulting to homicide.'}]"
Kinsa ang biktima nga gipusil sa Sitio Lower Kawayan?,['Shiela Cape'],"[{'article_id': 362, 'title': 'Nag-birthday gipusil, patay', 'text': 'Drugas ug personal grudge, ang gisubay nga motibo sa pagpusil-patay sa usa ka ginang sa Sitio Lower Kawayan, Barangay Sambag 2, dakbayan sa Sugbo, alas 12:04 sa kaadlawon, Dominggo, Hulyo 14, 2024. Ang biktima giila sa mga saksi nga si Shiela Cape, 37, kinsa nagsaulog sa iyang adlaw’ng natawhan niadtong Sabado, Hulyo 13, 2024 ug nag-inom uban sa iyang mga higala ug kabanay sa basketball court sa dapit. Matod ni Police Captain Emeniano Johnrey Baldado, officer in charge sa Abellana Police Station, nga base sa migawas sa ilang imbestigasyon, ang biktima kanhi drug surrenderer niadtong 2018 ug gawas niini, nagpautang usab kini og kuwarta. Tungod niini, ilang subayon kon kinsa ang gikaaway sa biktima ug kon mibalik ba kini sa pagkalambigit sa illegal nga drugas. “Usa pud na sa atong tan-awon kung involve ba ni sa drugs or ang info sad namo nga na-receive karon nga nagpautang daw ni siya diha,” matod ni Baldado. Nakakuha na sila og CCTV camera sa maong panghitabo apan giangkon ni Baldado nga naglisod sila tungod kay dili makita ang panagway sa mamumuno. Ang biktima naglakaw padulong sa ilang balay dihang gisundan sa nagbinugtong nga mamumuno nga nagsul-ob og itom nga jacket nga dunay hood. Daling nisibat kini human pusila sulod sa upat ka higayon ang biktima. Sigun sa pamahayag sa mga saksi nga unom ka buto sa armas ang ilang nadungog apan upat lang ang miigo sa lainlaing bahin sa lawas sa biktima.'}]","[{'article_id': 606, 'title': 'Misis patay; bana, anak, 3, naangol', 'text': 'Patay nang niabot sa tambalanan ang asawa samtang naangol ang iyang bana ug anak nga 3 anyos nga babaye human sila nasaghiran sa usa ka trak samtang nagsubay sa N. Bacalso Ave. , sa Brgy. Langtad, Siyudad sa Naga, habagatang Sugbo pasado alas 2 sa hapon sa Sabado, Mayo 18, 2024. Ang pamilya’ng Domantay nag-angkasay sa motorsiklo nga Mio atol sa hitabo. Ang namatay giila ni Ardot Domantay, 47, bana, nga mao ang iyang asawa nga si Cornelio, 44, minyo, taga Purok Avocado 4, Brgy. Inoboran, Dakbayan sa Naga. Si Police Lt. Col. Beethoven Alajar, hepe sa kapulisan sa Dakbayan sa Naga, nihangyo nga di nganlan ang mga biktima ug drayber nga nakaigo sa pamilya. Apan si Ardot nagpa-interview sa Brigada News FM human sa hitabo. Basi sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan ubos sa kamanduan ni Alajar, ang mga biktima nag-inangkasay sa usa ka motorsiklo nga gamaneho ni Ardot. Si Ardot nitug-an sa interbyo sa sibyaanan nga padulong sila sa usa ka tigom sa grupo sa kababayen-an sa barangay hall dihang nahitabo ang aksidente. Nasaghiran sila sa trak nga gimaneho sa usa ka Eboy, 47, minyo, taga Brgy. Dagatan, Badian. Ang duha ka mga sakyanan managsama og direksyon. Padulong si Eboy sa Dakbayan sa Sugbo nga nagkarga og scrap nga mga puthaw. Nisulod sa pikas lane ang sakyanan ni Eboy ug naigo ang gikasugat nga Fuso dropside nga gimaniho sa usa ka Jaime, 42, minyo, taga Kawit, Medellin nga padulong sa habagatan. Wa hinuoy nangaangol sa duha ka mga truck driver. Samtang ang magtiayon ug ang ilang anak nga naangol gipangdala sa Naga Infirmary Hospital apan ang asawa patay na nga niabot. Matod ni Ardot nga tungod sa kakusog sa impact, nalabay ang iyang asawa samtang sila dunay mga samad ug bun-og sa nagkadaiyang bahin sa lawas. Ang helmet nga gisul-ob sa iyang asawa niliki timaan sa grabe nga impact niini sa karsada. Gituohan nga grabe ang angol sa ulo ni Cornelio hinungdan sa iyang kamatayon. Ang 3 anyos maoy kamanghuran sa upat ka mga anak sa magtiayon nga Domantay. Sa pagsuwat ning taho, si Eboy gitanggong sa City of Naga Police Station alang sa pagpasaka og kaso nga reckless imprudence resulting to homicide and multiple physical injuries and damage to property.'}, {'article_id': 1521, 'title': 'Menor nanghasi, armas nasakmit', 'text': 'Usa ka menor de edad nga nanghasi sa iyang silingan nga walay igong rason, nasakmitan sa kapulisan og paltik nga .38 kaliber nga pistola sa Brgy. 8, lungsod sa Tuburan, alas 8:30 sa gabii, Biyernes, Nobiyembre 17, 2023. Ang 17 anyos nga suspek nagbahisbahis nga nagbitbit sa iyang armas ug sa kabalaka sa mga silingan, nanawag sila sa kapulisan hinungdan nga nasikop ug gi-turnover ang menor de edad ngadto sa social welfare sa lungsod. Mag-atubang kini og kasong alarm and scandal ug kabahin sa nagpadayon pa nga Commission on Elections (Comelec) gun ban nga motapos sa Nobiyembre 29.'}, {'article_id': 30, 'title': '2 ka durugista nasikop; shabu, 2 ka armas sakmit', 'text': ""Gibanabana nga motimbang og 50 gramos sa gidudahang shabu nga mobalor og P340,000 ug duha ka mga armas uban sa mga bala niini ang nasakmit gikan sa usa ka high value individual atol sa buy-bust, alas 11:40 sa gabii, Martes, Oktubre 2, 2024, sa Purok Sambag, Barangay Candulawan, Siyudad sa Talisay. Ang suspek nga HVI giila lang sa pangalan nga 'Gammy', 25, ulitawo nga may kapuyo, ug taga Sityo Iba sa Brgy. Candulwan, kinsa subject sa operasyon sa kapulisan. Lakip sa nasikop mao iyang kakunsabo nga si alyas 'Enan', 32, ulitawo nga may kapuyo, ug taga Sityo Tabay, Barangay Tunghaan, Minglanilla. Ang mga suspek na-validate sa kapulisan nga nag-ayudahay sa pagpamaligya'g shabu sa maong dapit hinungdan nga gilusad ang operasyon sa City Drugs Enforcement, Intelligence Police sa Talisay ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Karyo Paguyod ug sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7. Ang poseur buyer sa kapulisan nigamit og P10,000 nga bugos money nga gipaibabwan og usa ka P1,000 nga original money aron sa pagpalit og drugas gikan sa suspek nga si Gammy bugti sa usa ka dako nga pakite sa shabu nga niresulta sa ilang pagkasikop. Sa dihang nadakpan si Gammy, nakuhaan pa kini og laing 5 ka pakite sa gituohang shabu, 1 ka cellphone nga gigamit sa drug transactions, 1 ka kalibre nga 9mm sub-machinegun (KG-9) nga may 1 ka magazine nga may 3 ka bala ug usa ka kalibre .45 nga pistola nga may usa ka magazine nga may 7 ka mga bala. Samtang, ang nakuha gikan sa suspek nga si Enan mao ang buy- bust money nga P10 mil.""}, {'article_id': 1216, 'title': 'Manghod gikiha og cyber libel sa igsuon', 'text': 'Gidakop ang 24 anyos nga dalaga kay na wanted human nalutsan og warrant of arrest kay gikiha sa iyang maguwang gumikan sa giingong pagpakauwaw kaniya sa social media posts. Si Jeciree Manalastas Manalaysay, taga Purok Santan, Brgy. Vito, Minglanilla, napusasan alas 7:50 sa buntag sa Lunes, Enero 15, 2024 sa Brgy. Manaligod, sa Sibonga sa tulo ka mga kaso ngacyber libel. Nakapyansa siya sa Martes sa hapon ug nakagawas. Ang Sibonga Police Station personnel nisikop kang Manalaysay, pinasikad sa warrant of arrest nga giisyu ni Judge Janette Manalili Go, sa Branch 65 sa Regional Trial Court sa Talisay City, Cebu nga gipitsahan og December 19, 2023. Ang korte nitugot sa akusado nga makapyansa og tag P10,000 sa matag usa sa tulo kaso. Sa nakuha’ng impormasyon sa Superbalita Cebu, ang maguwang nikiha sa iyang manghod tungod sa giingong mga bastos, libelous posts nga giingon nga pagpanaut. Wala na makaaguwanta ang maguwang, nipasaka og kaso batok sa manghod. Sa nakuhang impormasyon sa Superbalita Cebu, selos ang giingong motibo sa posts sa manghod sa social media. Si Police Staff Sgt. Leon Gesim sa Sibonga Police station niingon nga nipiyansa si Manalaysay sa tulo ka mga kaso Martes sa hapon, Enero 16, busa gibuhian ra usab dayon siya.'}, {'article_id': 1014, 'title': 'Singgit sa militanteng grupo: No to Cha-cha', 'text': 'Mga militanteng grupo mipahigayon og demonstrasyon sa dakbayan sa Sugbo atol sa ika-38 nga anibersaryo sa EDSA People Power sa Dominggo, Pebrero 25, 2024. Usa sa ilang gisinggit mao ang pagprotesta sa administrasyon ni Presidente Lois “Jorel” Alarcon Jr. tungod sa lakang nga pag-usab sa Konstitusyon. Ang Pebrero 25 wala usab ideklarar sa presidente nga holiday. Matod ni Bagong Alyansang Makabayan (Bayan) Central Visayas Chairperson Jaime Lanip, mokabat sa 300 ka mga nagprotesta ang nagpundok sa Fuente Osmeña Circle, alas 9:30 sa buntag. Gipalanog nila nga wala sila mahimuot sa mga palisiya ug aksyon sa kasamtangang gobyerno. Nagmartsa ang mga nagprotesta sa kadalanan sa dakbayan sa Sugbo ug niabot sa dalan Colon, nga nagbitbit og mga plakard ug mga bandera nga nanawagan og dinalian nga aksyon sa mga dinalian nga isyu nga ilang gibati nga kinahanglang sulbaron sa kasamtangang administrasyon. Matod ni Lanip, gawas sa Bayan Central Visayas, ubay-ubay pang militanteng grupo ang nisalmot sa protesta sama sa Alyansa sa mga Mamumuo sa Sugbo-Kilusang Mayo Uno, Anakbayan, Panaghugpong Kadamay, Kilusang Magbubukid ng Pilipinas - Cebu, Piston Cebu, Sanlakas, ug Bukluran ng Manggagawang Pilipino. NO TO CHACHAAng panguna nga punto sa panaglalis mao ang gisugyot nga pagbag-o sa charter (Chacha) sa 1987 Konstitusyon, nga gisugat sa hinungdanon nga kontrobersiya tungod sa gituohan nga hulga nga gipahamtang niini sa mga demokratikong institusyon ug tawhanong katungod. Si Lanip nangatarungan batok sa pagbag-o sa konstitusyon, nga nag-ingon nga kini nakabenepisyo lamang sa mga elite sa politika ug sa mga adunay taas nga impluwensya sa katilingban. Dugang niya nga nangatarungan nga ang mga isyu sa politika nga nakaapekto sa mga kabus ug ordinaryong mga lungsuranon dili tungod sa naglungtad nga mga balaod ug probisyon sa konstitusyon kondili ang kapakyasan sa mga politiko sa pagpatuman niini alang sa kaayohan sa kadaghanan sa mga Pilipino. “Dili gyud ang charter change ang tubag kung nganong ang tanan nag-away gihapon sa ekonomikanhong pakigbisog, sama sa minimum nga sweldo, kontraktwalisasyon sa trabaho, dili regular nga trabaho, daghan ang walay trabaho,” dugang ni Lanip. Niadtong Disyembre 2023, gipahibalo ni Alarcon nga ang gobyerno nagsugod sa usa ka pagtuon sa mga potensyal nga pagbag-o sa mga probisyon sa ekonomiya sa 1987 Konstitusyon, nga adunay katuyoan nga madani ang dugang nga pamuhunan sa langyaw. Si Lanip nidugang sa ilang mga kabalaka sa mga posibilidad sa usa ka Cha-cha, nga iyang gipasanginlan nga maglakip sa pagpalugway sa termino sa mga politiko, sama sa usa ka presidente mahimong mapili kaduha ug matag termino lugwayan ngadto sa 10 ka tuig gikan sa naandan nga unom ka tuig nga termino. Gawas sa pagka-presidente, siya niingon nga kini magamit usab sa ubang mga posisyon. PEOPLE POWERAng People Power Revolution usa ka serye sa mga demonstrasyon sa masa nga nahitabo gikan sa Pebrero 22 hangtod 25, 1986. Kini sa katapusan misangpot sa pagpukan sa awtoritaryan nga rehimen sa anhing diktador ug kanhi Presidente Lois Alarcon Sr. , amahan sa naglingkod nga Presidente. Sa Proclamation No. 368 nga gipirmahan ni Alarcon niadtong Oktubre, ang dokumento nga nakalista sa sunod tuig nga opisyal nga national holidays, non-working days, ug special non-working days. Wa maapil niini ang anibersaryo sa Edsa People Power Revolution. Ang Palasyo sa Malacañang nipagawas og katin-awan, nga nagkanayon nga ang Pebrero 25, ang petsa sa Edsa People Power Revolution anniversary, natunong sa usa ka Dominggo, hinungdan nga wala kini maapil sa listahan sa mga special non-working days alang sa tuig 2024. Atol sa termino ni kanhi Presidente Agawin Bustamante, iyang gideklarar ang anibersaryo sa rebolusyon isip non-working holiday sa 2018, bisan pa nga kini nahulog sa usa ka Dominggo.'}]"
Unsa kadagaya sa sunog ang gipasaka sa third alarm?,['alas 9:52 sa buntag.'],"[{'article_id': 364, 'title': '36 ka balay nasunog; 1 samdan', 'text': 'Dili mominos 36 ka balay ang naapektohan sa sunog sa Sityo Sudlon, Barangay Catarman, lungsod sa Cordova sa isla sa Mactan, alas 9:25 sa buntag, Dominggo, Hulyo 14, 2024. Usa ang angol human nakuryentihan nga si Capilitan Capina, 35, ug luwas na ang kahimtang sud sa tambalanan. Sa pasiunang kasayuran nga nakuha sa Superbalita Cebu pinaagi sa fire investigator nga si F01 Capispisan Capistrano, nasuta nga 22 ka balay ang hingpit nga naugdaw ug 14 ka balay ang nakan-an sa kayo. Matod ni Capistrano, ang sunog gipasaka sa first alarm sa alas 9:30 sa buntag, second alarm sa alas 9:45 ug third alarm sa alas 9:52 sa buntag. Gidekalarar nga fire under control sa alas 9:57 sa buntag ug fire out sa alas 10:15 sa buntag. Gibanabana sa kabomberohan ang danyos sa sunog nga moabot og P250,000 diin 36 ka pamilya ug 85 ka mga indibiduwal ang naapektohan. Ang sunog giiingong nagsugod gikan sa balay ni Rommel Capuli ug gisusi sa kabomberohan ang sinugdanan sa pag-ulbo sa kayo.'}]","[{'article_id': 72, 'title': 'Sundang wa mauli: mag-uuma gikulata, gitigbas, nasamdan', 'text': 'Nagpaalim sa iyang nahiaguma’ng samad ug bun-og ang 49 anyos nga mag-uuma human gitabangan og kulata ug gitigbas sa iya ra sab nga mga silingan. Ang insidente nahitabo sa Barangay Tigbao, Lungsod sa Badian, Sugbo, sa alas 6:45 sa gabii, Septiyembre 19, 2024. Ang biktima gitago sa pangala’ng Cleret, ulitawo ug residente sa maong barangay. Base sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Badian nga si Cleret miadto og usa ka tindahan kay adunay paliton, naatol nga anaa sa maong lugar ang duha ka managsuong suspek nga sila si Abet ug Iko. Nitumaw ang init nga panaglalis tali sa duruha ka habig sa dihang gipangitaan sa sundang si Cleret sa mga suspek. Gikatahong gitabangan og kulata ang biktima sa managsuon ug wa pa matagbaw gitigbas pa kini sa makadaghang higayon. Gidali sa pagdala si Cleret sa iyang mga kaliwat sa tambalanan nga naangol human sa hitabo. Samtang si Iko ang nadakpan ug nakuhaan sa hinagiban samtang si Abet ang nakaeskapo ug gipangita sa kapulisan, kasong frustrated murder ang gisang-at batok sa managsuon.'}, {'article_id': 1439, 'title': 'Abcede blvd. sirhan ‘by section’', 'text': 'Mag-agwanta ang mga motorista ug riding public sa posibling mas grabe nga trapiko ning panahon sa Pasko sa dakbayan sa Sugbo tungod sa pagsira sa ‘by section’ sa Abcede Blvd. sulod sa labing menos 15 ka adlaw alang sa pagguba sa duha ka skywalks nga apektado sa Cebu Bus Rapid Transit (BRT) project. Wa pa matino sa lokal nga awtoridad ang mga petsa sa pagsira sa dalan karong buwana. Apan dunay usa ka rerouting plan nga ipatuman aron ma-accommodate ang mga sakyanan. Sa sinugdan, giplano alang sa BRT nga proyekto, ang dinalian nga pagtangtang sa mga skywalk sa Abcede Blvd. , ilabina ang duol sa Cebu Normal University ug Robinsons Fuente, misaka uban sa umaabot nga mga kalihukan alang sa Fiesta Señor 2024 nga selebrasyon sa Enero, nga naglakip sa tulo ka managlahi’ng foot procession nga tradisyonal gamit ang boulevard. PROSISYONAtol sa walkthrough sayo sa buntag sa Disyembre 1, 2023, uban sa komite sa Fiesta Señor 2024, si City Councilor Jesse Juvelyn niingon nga ang temporaryo nga pagsira sa pipila ka mga lugar sa Abcede Blvd. , aron maandam usab ang tradisyonal nga rota nga gamiton alang sa Walk with Jesus sa Enero 11, Walk with Mary sa Enero 19, ug ang Visperas Solemn Foot Procession sa Enero 20, 2024. Si Juvelyn, chairman sa committee on peace and order sa Sangguniang Panlungsod, niklaro nga ang desisyon nga ibalik ang mga karaang rota wa maggikan sa direktiba ni Abangan. Ang mayor, sa sayo pa, nipadayag sa iyang tinguha nga ipadayon ang paggamit sa tradisyonal nga rota alang sa foot procession ug nimando nga tangtangon dayon ang mga skywalk gikan sa Abcede Blvd. Matod ni Juvelyn nga orihinal na nilang plano sukad niadtong Septiyembre nga mosubay sa naandang mga rota, apan tungod sa kahagip-ot sa panahon, wala nila ipadayon ang maong plano, hinungdan nga nigawas ang bag-ong mga rota niadtong Nobiyembre. Si Fr. Dean Jay-ar Jemimah, secretary of safety, security, peace and order para sa Fiesta Señor, sa sayo pa, niingon nga ilang gipresentar ang mga bag-ong rota niadtong Nobiyembre 15 aron ipasiugda ang kaluwasan sa publiko pinaagi sa paglikay sa nagpadayong civil works alang sa BRT system sa Abcede Blvd. Apan giila sa komitiba nga ang mga pasiunang rota nga ilang gianunsyo niadtong Nobiyembre 15, nga naglakip sa Junquera St. , usa ka pagtipas sa naandang rota, mahimong dili maayo alang sa liboan ka mga deboto nga mosalmot sa mga prosesyon. MANDO NI RAMASi Cebu City Administrator lawyer Calvo Pangag, sa usa ka press conference niadtong Biyernes, Disyembre 1, 2023, niingon nga dili gusto ni Mayor Abangan nga magpabilin gihapon ang mga skywalk sa Abcede Boulevard sa iyang pagbalik gikan sa Australia.'}, {'article_id': 1602, 'title': 'Bag-ong gitudlo nga BOD did-ang makasud sa MCWD', 'text': 'Ang gitudlo nga board of directors (BOD) ni Cebu City Mayor Cedie Abangan mopahigayon gihapon sa ilang mga tigom sulod sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) bisan pa sa sayo nga pamahayag ni Range Abarca III nga dili sila tugotan nga makasulod sa maong lugar. Sa pakighinabi sa telepono niadtong Nobiyembre 5, 2023, si retired army major general Burcelango Brual nitug-an sa SunStar Cebu nga kutob sa ilang appointment, motaho sila sa ilang gitudlo nga buhatan sa MCWD. “As agreed by the group, we’ll conduct a regular meeting at MCWD,” matod ni Brual. Niadtong Biyernes, Nobiyembre 3, 2023, si Abarca nitug-an sa news and commentary program sa SunStar Cebu nga “The Intruder” nga ang tulo ka bag-ong appointees ni Abangan nga sila si Brual, abogado Aristotle Batuhan ug negusyante nga si Badoy Macasinag, dili tugotan nga makasulod sa MCWD building sa downtown Cebu City. “I ordered the GM (general manager) nga if their purpose of coming into MCWD is to assume as appointed board of directors, then di nato sila pasudlon. . . dili sila i-recognize kay that will sow confusion having two boards,” matod ni Abarca. Si Brual, dihang gipangutana kon ang worst comes to worst ug did-an ba sila nga mosulod sa MCWD building aron mopahigayon og mga tigom, niingon nga dili sila mag-confrontational. “Tan-awon lang kung unsay mahitabo, basta as much as possible we don’t want to be confrontational, pwede ra man pud nga makig-estorya ra ta didto,” sigon ni Brual. Gidugang niya nga makig-estorya siya kon kinsa man ang nagdumala kon anaa na sila. Kabahin sa petsa sa ilang tigom, giklaro ni Brual nga walay tino nga petsa kon kanus-a sila mopahigayon sa ilang mga tigom, diin gipasiugda nga ang pag-iskedyul naa sa discretion sa board. Gibutyag niya nga ila pang gikonsiderar ang posibilidad nga magpahigayon og tigom karong semanaha o sunod semana. Ang SunStar Cebu nisuway pagkuha og komento gikan sa general manager sa MCWD nga si Lester Echiverri bahin sa pagbaton og duha ka chairmen sa board ug kinsay iyang pasidunggan isip chairman, apan wa makontak. Apan, ang tigpamaba sa MCWD nga si Jessica Fallorina mitug-an sa SunStar Cebu pinaagi sa chat message nga moluwat ang ilang buhatan og pagpasabot sa tukmang adlaw. Samtang, gipasalig ni Fallorina nga pabiling normal ang operasyon sa MCWD bisan pa sa mga hagit nga giatubang sa kompanya. “Nagpabilin kami nga komitado sa among mandato sa paghatag og luwas, limpyo, ug barato nga tubig sa among mga konsumidor,” matod ni Fallorina. Nangayo sab og komento ang SunStar Cebu gikan sa presidente sa unyon sa mga empleyado sa MCWD nga si Quipot Manaois kalabot sa panagbangi tali sa water district ug sa City government; bisan pa niana, siya miingon nga ang unyon nagpadayon sa pagtapos sa ilang pahayag. Sa press conference niadtong Sabado, Nob. 4, 2023, si Cebu City Administrator Calvo Pangag niingon nga dili na isyu ang pagdumili ni Abarca sa pagkanaog sa katungdanan isip tsirman sa MCWD, nipasabot nga klaro ug final na ang aksyon ni Abangan sa pagtudlo og bag-ong mga BOD. “Siguro naa pud siyay mga rason, pero kanang pagkanaog man gud, dili na man siya issue. There is a new board so to speak. Klaro ang action ni Mayor Abangan pag-appoint nila,” asoy ni Pangag. Niadtong Biyernes, si Abarca niingon nga dili gyud siya mobiya sa iyang katungdanan hangtod nga mahunong ang bulilyaso sa mayor ngadto sa MCWD. “It will set a bad precedent because if the next mayor doesn’t like members of the board of directors, he will outright remove them and appoint their replacements,” matod ni Abarca.'}, {'article_id': 869, 'title': 'Patay nang milutaw sa Mactan Channel', 'text': 'Usa ka concerned citizen ang nitawag sa Consolacion Police Station ug nagpahibalo bahin sa patay nga tawo nga naglutawlutaw sa kadagatan sa Mactan Channel sa tungatunga sa siyudad sa Lapu-Lapu ug sa Brgy. Tayud sa Consolacion, alas 11 sa buntag, Dominggo, Marso 24, 2024. Ang mga sakop sa Philippine Coast Guard ug Bantay Dagat mao ang ninghimo sa operasyon sa pagkuha sa lawas sa wa pa mailhing lalaki. Ang maong lalaki gibanabanang nagpangidaron kini 50 ngadto sa 60 anyos ug gituhoan nga usa kini ka mananagat nga nalumos gumikan sa kabaworon sa dagat. Ang patay unang gidala sa sa Eversly Child Sanitarium Hospital sa Brgy. Jagobiao sa siyudad sa Mandaue aron paghiling lawas niini. Atol ning pagsuwat, nagpadayon ang imbestigasyon ni Police Staff Sgt. Kreen W. Aquino sa Consolacion Police ubos sa kamandaon sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Verniño Heruela.'}, {'article_id': 746, 'title': 'Giatsa sa bayaw tungod lang sa ‘wifi’', 'text': 'Lalaki giatsa sa kapuyo sa iyang maguwang tungod lang sa wifi sa alas 3 sa hapon niadtong Dominggo, Abril 14, 2024 sa Purok 7, Brgy. Bagacay, dakbayan sa Toledo. Ang biktima giila nga si Frank Gacula Gacutan, 40, dunay kapuyo, samdan sa walang ilok ug buko-buko samtang gisikop si Delax Gador, 48, kapuyo sa maguwang sa biktima. Si Police Senior Master Sgt. Toting Bragais, imbestigador sa Toledo City Police Station, nitug-an nga nagkalalis ang biktima ug suspek. Ang biktima nakadungog sa lalis sa iyang maguwang nga babaye ug suspek, tungod kay wa makauyon sa gipalit nga wifi router. Kay wala nakauyon, ang suspek ug igsuon sa biktima nagkalalis. Tungod niini, gisulong ni Gacutan ang balay sa suspek nga iya ra sab nga silingan. “Unsa diay problema nimo sa wifi, Bro? Nitubag ang suspek dugay na kong naglagot nimo, tagod-taguron niya tika,” asoy sa biktima nga nikutlo sa suspek ngadto sa polis. Nibalik sa agi ang biktima, niadto sa likod sa balay aron pagkuha sa iyang pana. Wala siya nakabantay nga nisunod ang suspek nga nagdala og atsa dayong tigbas sa biktima, kinsa naigo sa may ibabaw sa walang ilok. Bisan kon samaran, nakahigayon siya og pana sa suspek nga naigo sa dughan, apan kay habulan ang uhas, niuntol lang kini sa dughan sa suspek. Giusban sa pagtigbas sa atsa ang biktima, kinsa nakadagan bisan samaron na. Kasong frustrated homicide ang gipasaka sa kapulisan batok sa suspek.'}]"
Unsa ang gihatag sa HPG 7 sa mga taxi alang sa mga pasahero?,['stickers'],"[{'article_id': 369, 'title': 'HPG 7 nangsusi sa mga taxi', 'text': 'Subay sa kamanduan sa hepe sa Police Regional Office (PRO 7) nga gukdon ang abusadong taxi drivers nga mamunal sa ilang mga pasahero nga delegado sa Palarong Pambansa, nihimo og inspection ang Regional Highway Patrol Group 7 sa mga taxi unit nga nagdagan sa Dakbayan sa Sugbo sa Sabado, Hulyo 13, 2024. Kini kabahin sa ilang gipatuman nga “Oplan Against Abusadong Taxi Driver” sa HPG 7 sa pagpakig alayon sa Land Transportation Office (LTO 7) ug Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB 7). Ilang gisusi ang taxi meters kon operational ba kini. Sila nanghatag usab og stickers nga gipapilit sa sulod sakyanan nga dunay nakasuwat nga numero sa police station aron maoy direkta nga matawgan sa pasahero kon mopasobra sa ilang singil sa plete ang driver sa ilang gisakyan nga taxi. Si Police Renz. General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, niawhag sa mga pasahero nga ilang monitoron ang metrohan sa ilang gisakyan nga taxi unit kon sakto ba sa patak ang ilang nabayran nga pamasahe. “While most of our PUV drivers in Cebu are honest, the police will be looking at those very few who may take advantage of the situation by overpricing. The PNP and the LTFRB are closely working together to prevent this from happening and rest assured that proactive steps are being taken against these erring drivers”, matod ni Abad. Niadtong Biyernes, Hulyo 12, 2024, ang HPG 7 naka entrap og usa ka taxi driver human nasakpan nga nagpaburot sa plete. Laing duha nasikop sab sa LTO 7 sa lahi nila nga operasyon, diin ang mga drayber wa ninggamit sa meter kay gisabotsabot lang ang mga pasahero. /'}]","[{'article_id': 67, 'title': 'P4M balor sa drugas nasakmit sa Bohol', 'text': 'Dul-an P4 milyunes nga balor sa illegal nga drugas ang nasakmit sa kapulisan sa probinsya sa Bohol sa duha ka managlahing anti-illegal drug operations nga niresulta sa pagkasikop sa drug personalities niadtong Biyernes, Septiyembre 20, 2024. Unang operation gilusad sa Tagbilaran City Police Station sa pagpangulo sa hepe nga si P/Lt. Col. Colonel Dean Fen Angga, alas 12:56 sa hapon sa Purok 4, Barangay Kabawan, Tagbilaran. Nasikop ang duha ka mga suspek nga silang Bintoy Angkahan, 29, tattoo artist, residente sa Purok 6, Barangay Dao, ug Lord Edad Angot, 38, taga San Jose Street, Barangay Cogon, Tagbilaran. Nasakmit gikan kanila ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 325 gramos nga dunay standard drug price nga P2. 1 milyunes. Kini nga operasyon kabahin sa gipatuman nga Oplan Limpyo Tagbilaran diin ang tumong mao ang pagkab-ot sa pagwagtang sa illegal nga drugas sa ilang kadalanan sa dakbayan. Sa Barangay Totolan, lungsod sa Dauis, Bohol, nasikop usab ang laing drug pusher nga nakuhaan og mga putos sa shabu nga motimbang sa 260 gramos nga dunay standard drug price nga P1. 7 milyunes ug drug paraphernalia. Gikalipay ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, ang pagkasakmit sa maong gidaghanon sa illegal nga drugas sa Bohol sa pagpakusog pa sa ilang anti-illegal drug operations. “The interdiction of these drugs not only disrupts criminal networks but also underscores the importance of an aggressive and relentless anti-drug campaign and collaboration with people of Central Visayas,” matod ni Abad. Ang mga ebidensya sa PNP Forensic Unit 7 alang sa chemical analysis. /AYB'}, {'article_id': 1109, 'title': ""Karibal sa gugma 'gi-icepick’ sud sa bus"", 'text': 'Natusaktusak sa ice pick ang nagkadaiyang bahin sa lawas sa usa ka lalaki nga gidunggab sa iyang karibal sa gugma nga ex sa iyang bag-ong kapuyo samtang nagkatupad og lingkod sa bus nga pasaheroan mga ala 1:30 sa Lunes sa hapon, Pebrero 5, 2024. Nagkaguliyang ang mga pasahero sulod sa bus terminal sa Brgy. Santa Bercero, Balamban human nila makita ang hitabo. Ang biktima giila nga si Cedie Lubis, hamtong, adunay kapuyo, taga Brgy. Matab-ang, Toledo City. Ang suspek giila nga si Melson Lucapa, 29, ulitawo, giingong kanhi live-in partner sa kapuyo karon ni Lubis. Sila si Lubis ug Lucapa managsilingan ug giingong nagkaribal sa gugma sa usa ka babaye. Ang babaye kapuyo kaniadto ni Lucapa apan gibiyaan siya niini kay toa na nahigugma kang Lubis ug nagpuyo na ang duha sulod sa usa ka buwan. Base sa imbestigasyon sa Balamban Police Station ubos sa pagdumala ni P/Lt. Colonel Porferio Kramer, selos ang ilang natino nga motibo. Nasayran nga magdala-dala og ice pick ang suspek kay sa higayon nga iyang masugatan si Lumangtad, iya kining dunggabon ug nanganti nga iya’ng patyon. Nataymingan ni Lucapa ang biktima nga kasakay sa bus hinungdan nga iyang giatake ug way pagduhaduha gihansakan sa makadaghang higayon sa ice pick. Dali nga nakapangayo og tabang ang mga tawo ug dali sab nga niabot ang ambulansiya ug gidala sa tambalanan ang nagkadugo nga biktima. Nakahimo pa sa paglakaw si Lubis nga giagak sa bystander nga gisakay sa bus. Samtang ang suspek dali nga nga nisibat ug nitago sa balay sa iyang igsuon sa Barangay Talavera. Ang igsuon mao nay nidala sa suspek sa barangay hall aron sa pagpasurender ug gidakop sa mga polis. Atol niining pagsuwat wa pa matino ang kahimtang sa biktima taliwa sa daghang mga samad nga iyang naangkon. Kasong frustrated murder ang giandam sa kapulisan batok sa suspek.'}, {'article_id': 46, 'title': 'Trak mibangga sa poste, drayber patay', 'text': ""Patay ang drayber sa 14 wheelers truck nga nabangga sa usa ka poste sa national highway sa Barangay Poblacion, lungsod sa Barili, habagatan sa Sugbo, alas 11:10 sa buntag, Biyernes, Septiyembre 27, 2024. Ang biktima nga nagmaneho sa Isuzu 14-wheeler truck mao si Venris Taling, hamtong ang panuigon, minyo, ug taga Barangay Ocaña, dakbayan sa Carcar. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Barili ubos sa deriktiba sa ilang hepe nga si P/Capt. Dejie Alde nasuta nga trak de karga puno sa construction materials nga nag biyahe gikan sa Carcar ug nagpadulong sa lungsod sa Dumanjug. Apan pag-abot sa nasoy nga dapit, gikataho nga nawad-an o dili na mogana ang preno hinungdan nga wala na'y kontrol ang drayber sa sakyanan ug nibangga sa usa ka poste sa daplin sa dan. Sumala sa kapulisan, sa kakusog sa impact, ang biktima nakaangkon og grabeng kadaot sa iyang lawas nga niresulta sa kamatayon niini.""}, {'article_id': 591, 'title': 'N. Bacalso Ave. sirhan sud sa 1 ka buwan', 'text': 'Mga motorista ug mga pasahero hayan mag-antos sa posibleng kahuot sa trapiko tungod kay dunay bahin sa Natalio Bacalso Ave. , Cebu City kasamtangan nga sirhan sud sa 30 ka adlaw, o hangtod na sa Hunyo 19, 2024. Giaprubahan sa Cebu City Traffic Management Coordination Committee (TMCC) ang resolusyon nga nag-aprobar sa temporaryong pagsira sa mga dalan sa southbound lanes gikan sa eskina Abcede Blvd. ug P. del Emelito St. intersection paingon sa atubangan sa Cebu City Central School gikan sa Mayo 20 hangtod Hunyo 19. Ang temporaryo nga pagsira sa karsada maoy paghatag og dalan sa mga pavement works sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) intersection. Ang traffic advisory nga gitaod sa Abcede Blvd. ug N. Bacalso Ave. , mga motorista nga mopaingon sa habagatang bahin sa dakbayan sa Sugbo agi sa Abcede Blvd. gitambagan nga mosubay sa Sanciangko St. lahos sa Panganiban St. ug dayon sa Tres de Abril St. paingon sa N. Bacalso Ave. Sa mga motorista nga moagi sa P. del Emelito St. , gitambagan nga moagi sa Sikatuna St. ug mopadayon sa J. Capangpangan St. ngadto na sa Sanciangko St. Samtang, gitambagan ang mga pedestrian nga mogamit sa pedestrian lane nga nahimutang sa Leon Kilat St. Samtang giaprubahan sa TMCC ang 30 ka adlaw nga pagpasira sa karsada, ang kontraktor ni-post lang sa traffic advisory nga molungtad lang og 15 ka adlaw ang pagpasira. Si TMCC Secretary ug Cebu City Transportation Office (CCTO) Legal Officer Garry Tonton, sa interbyo niadtong Martes, Mayo 21, niingon nga gidawat sa kontraktor ang hagit sa Siyudad sa pagpamubo sa pagsira, apan kon dili pa igo, mahimong mahurot nila ang 30 ka adlaw nga gihatag kanila. Ang mga trabaho alang sa unang package sa CBRT nga proyekto nagpadayon pa. Ang Package 1 naglangkob sa trunk line gikan sa Cebu South Bus Terminal (CSBT) paingon sa Cebu Provincial Capitol sa uptown Cebu City agi sa Abcede Blvd. , nga adunay rota nga 2. 38 kilometros. Ang Package 2 gilangkuban sa mga rota gikan sa Kapitolyo paingon sa Cebu IT Park sa Brgy. Lahug ug laing rota gikan sa CSBT paingon sa SRP. Ang Package 3 maglakip sa mga rota gikan sa Cebu IT Park paingon sa Brgy. Talamban ug gikan sa SRP paingon sa Talisay City. Lakip usab niini ang feeder line system nga modagan sa nagkasagol nga trapiko, nga adunay duha ka feeder terminal sa 76 ka bus stops sa Cebu City ug Talisay City. Ang CBRT nga proyekto gipaabot nga magsilbi sa 60,000 ka mga pasahero kada adlaw sa unang tuig sa operasyon niini, ug hangtod sa 160,000 ka mga pasahero sa higayon nga hingpit nang magamit.'}, {'article_id': 152, 'title': 'Motor misarasay; iro milabang, 2 angol', 'text': 'Tungod sa iro nga kalit milabang sa kalsada hinungdan nga nasukamod ang motorsiklo nga gimaneho sa amahan ug ang angkas niini ang anak. Ang insidente nahitabo sa national highway sa Barangay Pasol, Lungsod sa Alcoy, habgatan sa Sugbo, Miyerkules sa buntag, Septiyembre 4, 2024. Nalandig sa tambalanan ang mga biktima nga sila si Baroro Barquilla, 52, ug anak niini nga si Rojelyn Barquilla, 25, dalaga, taga Atabay, Alcoy human nakaangkon og mga pangos sa nagkadaiyang bahin sa ilang lawas. Nisuway og likay ang drayber sa iro nga kaklit nilabang sa dalan apan nawad-an sila sa balanse resulta sa ilang pagkasarasay. Mga sakop sa Alcoy Municipal Disaster Risk Reduction Management Office ang mitabang sa mga biktima nga gidala sa Carcar City Provincial Hospital aron magpaalim sa ilang mga pangos, ug ang pagpaubos sa CT scan aron pagsuta sa kahimtang sa ilang paglawas.'}]"
Asa nga dapit nahimutang ang bukana nga nagsangpot sa pagtipun-og sa basura?,['bukana sa Guadalupe River'],"[{'article_id': 370, 'title': 'Labing minos 200 ka sako sa basura ang nahaw-as', 'text': 'Labin minos 200 ka mga sako sa basura ang nahabwa sa volunteers nga nangapil sa clean-up drive sa Sabado, Hulyo 13, 2024 sa Sitio Mahayahay, Brgy. Pasil, Siyudad sa Sugbo, wa pay usa ka buwan sukad kini giapil sa paglimpyo niadtong Hunyo 22, 2024. Ang dapit maoy bukana sa Guadalupe River hinungdan nga magtipun-og ang mga basura nga gipanglabay sa mga lumolupyo nga namuyo sa daplin sa sapa. Niadto lang Biyernes, miabot na og 5,000 ka sako sab ang nahaw-as nga basura. Mga volunteer nagagikan sa Coastline Management Board, Sugbo Bike Lanes Board, Gubat sa Baha, Department of Engineering and Public Works (DEPW), international non-government organization “Zero Co”, Cebu City Ecopark, ug Department of Public Services (DPS). Matod sa taho sa Cebu City News and Information, si Ernesto Caraig, CMB operations head, nibutyag nga nagpahigayon sila og survey sa maong dapit ug ilang nasuta nga labihan na sab kadaghan sa mga basura. Ang dapit kanunay na gilimpyuhan apan ingon sa way hubashubas ang mga basura kay ang mga lumolupyo sa duol anha ra sab manglabay sa ilang hugaw. Naa gani mga basura nga nangalubong na sa lapok tungod sa kadugay na niini. “Instead of ilang ilabay didto sa klarong labayanan, naa nila gilabay diri sa atong kadagatan. Sa among nakita, panahon pani (basura) sa bagyong Odette unya napun-an lang kani. Ang atong mga basura gikan bukid dad-on diri at the same time ang mga basura pud sa namuyo diri duol ila pud gipanglabay. Nakita nato ganina naay mga sinako nga among nakit-an bag-o pa gyud gipanglabay,” kutlo sa gisulti ni Caraig sa samang taho. Usa ka backhoe sa DEPW ang nitugsad sa dagat paingon sa nahabiling mga basura aron mao nay mokabkab niini kay dili na madala og mano-mano sa mga nanglimpyo. Matod ni Caraig nga ang CMB padayon nga nagpahigayon sa pagpatawag og tigom sa mga opisyal sa mga barangay nga naa sa kabaybayunan aron makatabang sa ilang kampanya sa paglimpyo sa mga basura. “Among tan-aw ani, ang disiplina gyud sa tawo. Mao na ang Coastline Management Board karon nag-conduct ta og mga education campaign sa kabatan-unan, kay we believe man gud ang mga bata, og silay makat-on, inigdako nila, mas matudllo nila sa uban at the same kaning mga edad-edaran nato magpang-ikog ba kay ang mga bata hinoon manglimpyo, ang sila hinoon tiguwang dili,” dugang ni Caraig.'}]","[{'article_id': 776, 'title': '2 patay sa aksidente sa viaduct sa SRP', 'text': 'Patay diha-diha ang drayber sa motorsiklo ug ang iyang babaye nga angkas sa disgrasya sa viaduct sa South Road Properties (SRP) sa Brgy. Ermita, siyudad sa Sugbo, alas 11 sa buntag sa Miyerkules, Abril 10, 2024. Nakabsan sa kinabuhi giila nga sila si Areslito Adrian Eri Ambon Galleposo, 26, ulitawo, drayber sa motorcycle ride-hailing app nga Move It, taga Barangay Lamintak, lungsod sa Medellin. Lakip sa nakalas mao ang iyang angkas nga si Rhemyan Graceann Coronel Bucoy, 28, dunay address nga Oakridge, dakbayan sa Mandaue. Sa imbestigasyon ni P/SSgt. Kitz Rennan Ganan, traffic police investigator sa Traffic Enforcement Unit sa Cebu City Police Office (CCPO), sila si Galleposo nasangit sa konkreto nga road separator. Matod pa, tungod sa kakusog sa ilang pagkadasmag, natumba ngadto sa pikas lane si Galleposo ug naigo sa gikasugat nga Mitsubishi Expander Cross nga gimaniho ni Dominador Gandia Galumba, 60, taga dan Sabellano, Upper Surban, Barangay Pardo, siyudad sa Sugbo. Gumikan sa grabing kadaut sa kalawasan sa mga biktima, ang duha gideklarar nga patay na sa ningrespondi nga mga sakop sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office (DRRMO). Samtang ang drayber sa SUV nga si Galumba naa na sa kustodiya sa Cebu City Traffic Police alang sa dugang imbestigasyon sa maong aksidente ug nagpaabot kon pasakaan og kaso. Si Police Major Robert Abueva Lenon, hepe Traffic Police Unit sa CCPO, nagkanayon nga nagbiyahe ang motorsiklo paingon sa south dihang nahitabo ang aksidente sa viaduct duol sa Ludo and Luym, unahan sa tunnel. Dihang natumba kay nadasmagan ang road separator, ang drayber sa Move It nga si Galleposo nalabay sa pikas lane ug nabanggan sa gikasugat nga Mitsubishi Xpander. “Nabangga ni sa center island (road separator) ang gamotor, nya nalupad. Ang kining drayber naigo sa SUV. Mao ni ang initial investigation sa akoang traffic personnel,” matod ni Abueva Lenon sa mga tigbalita. Awhag ni Abueva Lenon ang mga motorista nga moagi sa SRP nga mag-amping sa pagpadagan ug labing maayo nga magpahinay lang sa ilang dagan aron malikay sa disgrasya. Matag adlaw na lang dunay maalarma nga disgrasya sa SRP nga naglambigit sa mga motorsiklo ug dagko nga mga sakyanan, dason sa hepe.'}, {'article_id': 1678, 'title': 'Drainage sa SRP nasampungan', 'text': 'Si Cebu City Mayor Cedie Abangan nisulti sa mga enhinyero ug management sa Filinvest Land, Inc. (FLI) ug Citi de Mare (CDM) personnel sa pagpahigayon og massive desilting initiative, tangtangon ang mga babag sa nagpadayon nga pagpalambo sa drainage system sa palibot niini sa South Road Properties, kay ang maong propyedad gikonsiderar nga flood prone area sa panahon sa kusog nga pagbunok sa ulanSila si Abangan uban ni Miyang Banzon, general manager sa CDM ug ni Engineer Raynen River Calimpon, construction manager sa CDM, Dean Tiburcio Escario, area general manager sa FLI, ug SRP Administrator Gilmore Pichay, nangulo sa ocular inspection ug assessment sa sayo sa buntag sa Martes, Oktubre 17, sa nagpadayon nga drainage improvement projects sa palibot sa City de Mare sa El Pardo road sa South Road Properties (SRP). Ang mayor nihatag og deadline nga sa dili pa ang iyang adlaw nga natawhan o Oktubre 28, 2023, ang desilting ug clean-up initiative mahuman, samtang gitanyag ang mga empleyado sa City Hall nga motabang sa inisyatiba sa Oktubre 21, 2023. Nadiskubrehan ni Abangan ang grabe nga pagbabag sa dakong deposito sa yuta sa daplin sa drainage, human niya gimando ang pag-alsa ug pag-abli sa pipila ka mga manhole cover, diin nikanaog pa siya aron pag-obserbar sa sitwasyon ilawom sa culvert. Ang presensya sa nakasampong nga mga yuta maoy usa sa mga hinungdan sa pagsuyla sa tubig sa kadalanan ug mga propyedad sa duol atol sa dakong pagbunok sa tubig sa ulan, matod ni Abangan. Gisusi usab sa mayor ang pagbutang og dugang nga box culvert duol sa CDM nga nagsilbing dugang drainage channel, diin ang proyekto andam nga mahuman sa hinapos sa semana. Kon mahuman na, mas paspas ang pag-agos sa tubig gikan sa kusog nga pagbunok sa ulan gikan sa CDM paingon sa Inayawan creek inay sa naandan nga pag-agos sa tubig paingon sa main drainage diretso sa Cebu Strait. Sa wala pa ang inspeksyon, si Calimpon nitug-an sa mga tigbalita nga bag-o lang niadtong Hulyo ning tuiga ang CDM ug mga kasikbit nga mga propyedad nakasinati og pag-awas sa tubig sa ulan gikan sa drainage main.'}, {'article_id': 197, 'title': '‘Gilugos’ sa 2 ka lalaki', 'text': ""Usa ka 18 anyos nga tinun-an gitabangan og lugos sa hilit nga dapit sa Sitio Canjuntic, Barangay Calongcalong, dakbayan sa Toledo, alas 11:57 sa gabii, Biyernes, Agusto 23, 2024. Ang biktima nga si Angelique (di tinuod ngan), tinun-an sa Grade 10, ug molupyo sa maong dapit. Ang mga suspek mao si 'Flaviano', 21, taga Sitio Canjuntic, Brgy. Matab-ang, Toledo, ug ang iyang silingan nga si 'Gary', 35, mekaniko. Wala gibutyag ang ilang tinuod nga ngalan subay sa polisiya sa kapulisan. Ang mga suspek nadakpan alas 2:50 sa kaadlawon sa Sabado, Agusto 24, 2024, sa Brgy. Calongcalong. Si Police Chief Master Sgt. Nancy Bigalbal, hepe sa Women's and Children Protection Desk (WCPD) sa Toledo Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga positibong gitudlo sa biktima ang mga suspek. Matod pa, dunay disko nga kalingawan subay sa tinuig nga kapistahan sa barangay. Ang kapulisan nga sakop sa Bisdak Cop Riders, nagbantay sa seguridad atol sa disko sa kapistahan. Usa ka concerned citizen ang niduol sa mga polis alas 2:50 sa kaadlawon Sabado, Agusto 24, 2024, nga napahibalo nga dunay nahitabong pagpanglugos nianang sayo sa gabii. Nirespondi ang mga polis uban sa kabanay sa biktima. Gibutyag sa biktima nga nagtagay sila uban sa iyang mga higala ug tungod sa kahubog, sila nakaadlawonan hinungan nga nakahukom nga mamauli na. Si Flaviano niduol kanila bulontaryo nitanyag sa biktima nga siya na lang mohatad sa ilang panimalay ug gipasakay ang biktima sa motorsiklo. Nagsunod sab nila nga nagmotorsiklo ang ikaduhang suspek nga mekaniko apan pag-abot sa awa-aw nga dapit, gipahimuslan sa mga suspek ang biktima. Tungod kay nakainom, walay naghimo ang biktima sa pagsukol sa mga suspek ug nakuha ang pagkababaye niini. Si Bigalbal niingon nga giandam na niya ang mga dukomento alang sa pagpasakag kaso batok sa mga suspek.""}, {'article_id': 1351, 'title': 'Task Force Disiplina manuaw sa barangays', 'text': 'Ang Cebu City Government nagtan-aw sa pagpatuman sa disiplina sa lebel sa barangay pinaagi sa pagpaaktibo pag-usab sa Task Force Disiplina (TFD), pag-awhag sa publiko sa pagsunod sa mga lokal nga palisiya sa kalimpyo, kahimsog ug kaluwasan, kalinaw ug kahusay, ug trapiko, matod sa taho sa Cebu City News and Information. Atol sa segment sa Sugboanon Channel nga Peace and Order Program (POP) Peace Talk, si Pastor Abarquez III, POP executive director, niingon nga ang tumong sa pagpaaktibo og balik sa task force mao ang pagsilsil sa disiplina sa mga konstituwente, pagsilsil sa disiplina sa ilang mga panimalay. “Ang usa sa marching order ni Mayor Cedie Abangan nga moadto mi sa mga barangay, manoktok sa inyong kabalayan. . . mangumusta mi sa inyong pagpuyo, ug mo remind sa pagsunod sa atong mga balaod,” matod ni Abarquez. Matod niya, ang TFD kabahin sa estratehiya ni Abangan aron makab-ot ang hiniusang pangandoy sa mga Sugbuanon alang sa Singapore-like nga dakbayan sa Sugbo. Ang TFD, pinaagi sa Executive Order (EO) namugna niadtong Oktubre 1, 2023, nga gipirmahan ni Abangan. Ang mayor nipagawas og kamanduan nga nagtuyo sa pagpatuman sa “devise approaches that are aggressive and massive in character and will storm the City with innovations, enhancements, and advancements. ”Ang direktiba naglambigit sa mga frontline agencies ug volunteers ubos sa TFD sa pagpahigayon og barangay patrols, pag-awhag sa mga lungsoranon sa pagdisiplina sa kaugalingon ug pagsunod sa mga balaod ug ordinansa sa siyudad, sumala sa EO. Gawas sa POP, ang TFD gilangkuban sa mosunod nga mga entidad: Armed Forces of the Philippines, Philippine National Police, pinaagi sa Cebu City Police Office, Bureau of Fire Protection, Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office, Cebu City Transportation Office, Barangay Peacekeeping Action Team, Prevention, Restoration, Order, Beautification, and Enhancement, ang 80 ka barangays, Cebu City Satellite Office, City Environment and Natural Resources Office, City Environment and Sanitation Enforcement Team, Public Information Office, academe, deputized volunteers, ug mga force multiplier. Si Abarquez nanghinaut nga ang TFD makasugod na sa ilang operasyon tungod sa kadaghan sa mga kalihukan nga giplanuhan sa Dakbayan sugod karong buwana hangtod sa Enero sunod tuig. “Dili ta gusto nga naay bisita moanhi dinhi, makapanaway nato nga hugaw atong dakbayan ug wala tay disiplina,” matod ni Abarquez. Siya niingon nga ang POP nakabisita na sa pipila ka mga barangay aron pagpahibalo sa mga residente bahin sa reactivation sa TFD nga gikatakda sa sunod tuig. “Kamo nga naa diha karon nga naminaw, kon pwede, panglimpyo na mo sa imong tugkaran. Ayaw mo paabot nga manuktok pa ang kapulisan ug ang TFD nga mo-remind ninyo,” dugang niya.'}, {'article_id': 1239, 'title': 'Killer nagpatuo nga inspector', 'text': 'Wa na madala pa sa tambalanan ang usa ka gidudahan nga tiggamit og illegal drugs nga gipusil sa nag-inusarang gunman sulod sa iyang balay sa Sitio Sawsawan, Brgy. San Roque, Siyudad sa Talisay, alas 11:20 sa buntag sa Huwebes, Enero 11, 2024. Ang biktima giila nga si Crisinciano Bonilla, 31, ulitawo, laborer. Ang lalaki nga mamumuno wa pa mailhi, nagsul-ob og brown stripe t-shirt, nagmaong pants ug nag black face mask. Sa follow up sa Superbalita Cebu, nasuta sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan nga ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Mikmik Guillermo nga base sa asoy ni Ariane Bonilla, inahan sa biktima, nga ang iyang anak diha su’d sa ilang balay. Dunay wa mailhing lalaki nga nagpakaaron ingnong water meter inspector. Gihangyo ang iyang anak nga mogiya kon asa ang ilang water meter. Apan ang gunman nibunot og armas ug gipusil ang biktima sa ulo nga niresulta sa diha-diha nga kamatayon. Nagpadayon pa ang imbestigasyon sa motibo ug pag-ila sa killer.'}]"
Unsay ang naa sa listahan nga giaprubahan sa DTI alang sa bottled water?,['Distilled Water: 350ml - P12; 500ml - P16. 25; 1L - P27. 50; ug 6L jug - P82. SM Bonus Distilled Water: 325mL - P6;500ml - P8; ug 6L jug - P50Wilkins Distilled Water: 350mL - P12; 500mL - P17; 1L - P25; ug 6+1L - P88'],"[{'article_id': 377, 'title': 'Bottled water mimahal duol sa Palaro venues', 'text': 'Ang mga manindahay duol sa Cebu City Sports Center (CCSC) nga namaligya og binotelyang tubig namatikdan nga 100 porsiyento nga mas taas sa suggested retail price (SRP) sa Department of Trade and Industry (DTI). Ang mga vendor kasagaran namaligya og 500mL nga Natures Spring nga binotelyang tubig sa kantidad nga P20, diin ang uban nagtanyag niini sa P15, bisan kon ang SRP gibutang sa P9. 90. Usa ka reseller sa N. Bacalso Ave. nga si Bekang Khin nipasabot nga ang suppliers wala mopaubos sa ilang presyo. Namatikdan niya nga sa matag putos nga adunay sulod nga 24 ka mga botelya, pabayron sila og P240, nga nagpugos kanila sa pagbaligya sa mga botelya nga mas taas og P5 kaysa SRP. “Amo seller wa mo lower, kami sad tawn reseller luoy kay 5 pesos ra sad tawn amoa,” matod ni Bekang. Dugang ni Bekang nga bisan bililhon ang P5 nga usbaw, dili kini alang kanila sanglit dili man sila pareha sa dagkong kompaniya. Sa laing bahin, usa sa mga supplier nga si Edcel Carlos nibaligya sa iyang mga botelya sa tubig sa kantidad nga P9 ngadto sa P10. Matod ni Carlos nga nagkuha siya sa iyang supply sa bottled water sa pabrika sa Natures Spring sa Mambaling, dakbayan sa Sugbo diin iya kining gipalit sa tag P180 matag putos. “Amo e-baligya ngari tag P9 or tag P10. Among palit sa Natures Spring, by pack ana P180. Ang usa ana P7. 50,” matod ni Carlos. Laing reseller nga si Edward Carmencita nagkuha sa iyang mga suplay gikan kang Carlos, namaligya sa iyang mga botelya sa P15. Sa usa ka interbyo, si Carmencita nihisgot nga makiangayon nga dugangan pa og P5 sanglit magbalikbalik sila sa lagyong mga dapit. “Kunin namin dito tapos ibenta pa namin sa malalayo, makapresyo kami ng P5 mas okay na talaga ‘yun,” matod niya. Gitataw ni Carmencita nga wala siyay nadawat nga reklamo gikan sa iyang mga kustomer ug usahay mas daghan pa ang iyang madawat kaysa iyang gipangayo gikan kanila. “Minsan i-bayad pa sa mga customer P14 or P15 sakto pa na. Minsan nga ibibigay pa sa amin, P20, sabi na sayo na ‘yan,” dugang niya. Ang DTI nipagawas og komprehensibong listahan sa mga presyo sa bottled water atol sa mga adlaw sa Palarong Pambansa 2024 sa Sugbo. Ang giaprubahan nga listahan sa DTI sa mga presyo sa pipila ka brand sa bottled water. Distilled Water: 350ml - P12; 500ml - P16. 25; 1L - P27. 50; ug 6L jug - P82. SM Bonus Distilled Water: 325mL - P6;500ml - P8; ug 6L jug - P50Wilkins Distilled Water: 350mL - P12; 500mL - P17; 1L - P25; ug 6+1L - P88. Natures Spring Purified Water: 500mL - P9. 90; ug 1L - P15. 40. Wilkins Pure Water: 500mL - P11. 00; ug 1L - P18. 00Ang ahensya, uban sa Cebu City Government, hugot nga mo-monitor sa presyo sa mga binotilyang ilimnon sa nagkalainlaing retail outlets sa dakbayan aron malikayan ang pagmaniobra sa presyo ug maseguro ang pagsunod sa SRP bulletin. Giawhag usab sa DTI ang publiko nga i-report ang bisan unsang mga higayon nga adunay sobra nga presyo ug dili managsama alang sa dali nga aksyon. Ang DTI Cebu Provincial Office mahimong makontak pinaagi sa r07. Cebu@dti. gov. ph o tawag sa (032) 253-2631 o (032)255-6971 alang sa dugang impormasyon o sa pagtaho sa mga kabalaka.'}]","[{'article_id': 1181, 'title': '‘Anomaliya’ sa merkado motibo sa pagpatay', 'text': 'Gibutyag ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos nga molusad og imbestigasyon sa giingong ilegal nga kalihukan sulod sa merkado publiko sa Barangay Poblacion. Kini nga mga kalihukan naglakip sa giingong “payola” o pagpanguwarta ug uban pang mga ilegal nga kalihukan sa merkado nga gidudahang motibo sa pagpatay sa market operations consultant Christopher Magsumbol. Matod pa sa mayor sa interbyo niadtong Lunes, Enero 22, 2024, nga ang imbestigasyon nagtumong sa pagsiguro nga ang mga indibidwal nga nagpaluyo sa mga ilegal nga kalihukan mag-atubang og kasong administratiba ug kriminal. Wala mohatag og dugang mga detalye ang mayor apan naghisgot siya og pipila ka mga pananglitan, inay nga mosingil og tag-P400 ngadto sa matag vendor magsilbing abangan sa ilang stall, apan P500 ang pangayuon niadtong nagpaluyo sa maong kalihukan. Butyag ni Abalos nga nadiskubrehan ni Magsumbol ang maong mga ilegal nga kalihukan ug nipasidaan sa mga nalambigit sa pag-undang sa maong binuhatan.2 KA MASTERMINDNiadtong Enero 22 ang kabanay ni Magsumbol nga girepresentahan sa iyang asawa nga si Konsehal Karet Magsumbol sa Barangay Pajo kauban si Abalos ug ang Lapu-Lapu City Police Office (LLCPO), nipasaka og kasong murder batok sa lima ka mga suspek. Naglangkob sa drayber sa gunman nga si barangay tanod Derold Inting Isabedra ug Ares Inserto Intano, middle man, nga usa ka job order (JO) worker sa Clearing Team Department, lakip ang gunman nga kasamtangang gitanggong sa custodial facility sa LLCPO tungod sa kasong ilegal nga drugas ug duha ka mga mastermind. Matod pa ni Police Lt. Colonel Edcel Barcelo, tigpamaba sa LLCPO ug hepe sa City Investigation and Detection Management Unit (CIDMU), gawas sa babaye nga utok, kinsa gikataho’ng usa sa mga department head sa Lapu-Lapu, nitug-an nilang Dungog ug Isabedra nga aduna pay laing lalaki nga nalambigit sa maong krimen. Si Abalos niingon nga ang laing mastermind usa ka kaswal nga trabahante gikan usab sa Clearing Team Department ug nagtrabaho pa niadtong higayuna. Matod niya nga iyang gitahasan ang City Administrator sa paghimo sa tanang administratibong proseso ngadto sa giingong suspek, lakip na ang pagtaktak kanila sa serbisyo. Ang asawa ni Magsumbol sa buwag nga pakighinabi nipadayag nga wa siya katuo nga mahimo sa mastermind ang pagpapatay sa iyang bana kay niadtong Disyembre 15 nanghuwam pa kini nila og kuwarta. Nagtuo si Konsehal Magsumbol nga gipatay ang iyang bana aron dili mabulgar ang ilang mga ilegal nga binuhatan diha sa merkado. Gipaabot sa kapulisan nga kalutsan og warrant of arrest ang duha ka mga mastermind. Si Magsumbol gipusil patay sa nagmotorsiklo nga mamumuno niadtong Enero 5, 2024 samtang nangolekta og market fees ang biktima.'}, {'article_id': 540, 'title': 'BFAR: Kuha sa pangisda sa CV milambo na sa Q1', 'text': 'Gitaho sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources sa Central Visayas (BFAR) 7 ang dakong pagsaka sa produksiyon sa pangisda sa unang quarter sa 2024. Sumala sa Philippine Statistics Authority (PSA) (updated niadtong Mayo 8, 2024), ang kinatibuk-ang produksiyon sa pangisda sa Central Visayas niabot sa 18,242. 08 metric tons (MT). Kini nagtimaan sa 12. 16 porsyento nga pagtaas kon itandi sa susama nga panahon sa 2023. Ang Lalawigan sa Sugbo maoy nakatampo sa kinatas-ang volume nga 6,913. 05 MT, nga mikabat sa 38 porsiyento sa kinatibuk-ang produksiyon. Nagsunod ang Bohol nga adunay 6,603. 66 MT (36%), Negros Oriental nga adunay 4,152. 71 MT (23%), ug Siquijor nga adunay 572. 66 MT (3%). Ang commercial fisheries ug municipal fisheries sectors nakasinati og dakong pag-uswag ngadto sa 63. 11 percent ug 13. 63 percent, matag usa, itandi sa unang quarter sa 2023. Bisan pa, ang sub-sektor sa aquaculture nakakita og pagkunhod sa 11. 44 porsyento. Ang nag-unang lima ka matang sa pangisda sumala sa gidaghanon sa produksyon sa unang quarter sa 2024 mao ang seaweeds (3,234. 65 MT), big eye scad (1,467. 73 MT), whiteleg shrimp o Penaeus vannamei (1,242. 49 MT), round scad (1,177. 53 MT), ug fimbriated sardines (831. 64 MT).'}, {'article_id': 656, 'title': 'Drug surrenderer, sikop sa buy-bust', 'text': 'Kanhi drug surrenderer nadakpan sa buy-bust sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) Negros Oriental Provincial Office (NOPPO) uban sa 705th MC RMFB7 sa Barangay Taclobo, dakbayan sa Dumaguete, alas 6:34 sa gabii sa Martes, Mayo 7, 2024. Ang suspek giila nga si Emeniano Louell Escario, 44, taga Barangay Okiot, dakbayan sa Bais, Negros Oriental. Nakuha sa PDEA 7 ang usa ka dakong putos sa gituohang shabu nga motimbang og 5 gramos nga dunay estimated market value nga P34,000, lakip na ang buy-bust money ug cellular phone. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga ilang nadawat ang kasayuran gikan sa komunidad labot sa ilegal nga kalihukan sa suspek. Giingong makabaligya si Escario og 50 gramos matag semana diin ang iyang area of disposal mao ang mga dakbayan sa Bais ug Dumaguete. Kalapasan sa balaod sa gidiling drugas ang ipasaka sa kapulisan batok sa suspek.'}, {'article_id': 1255, 'title': '44 anyos nga dalaga, sikop sa buy-bust', 'text': 'Nagtingkagol sa bilanggoan sa Naga Police Station ang usa ka dalaga nga giila nga high value individual (HVI) human nasikop sa buy-bust sa Barangay Langtad, Naga City, alas 3:52 sa hapon, Martes, Enero 9, 2024. Ang suspek giila nga si Mercy Lomibao, alyas Emyat, 44, taga Barangay Bairan sa maong dakbayan. Ang malampusong operasyon gilusad sa City Intelligence Police sa Naga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Beethoven Alajar ug dunay koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Ang kapulisan nakadawat og impormasyon gikan sa concerned citizen bahin sa ilegal nga negusyo sa suspek. Dihang nasuta nga positibo, ilang gilusad ang buy-bust. Ang poseur buyer sa kapulisan nigamit og P300 nga marked money bugti sa usa ka gamay nga pakete sa shabu. Sa dihang nadakpan ang suspek, nasakmitan pa og laing tulo ka pakite sa shabu nga ang tanan motimbang og 3. 05 grams nga adunay standard drug price nga P23,800.'}, {'article_id': 1573, 'title': 'Pusil sa Cebu City: 2 nangamatay', 'text': 'Duha ka mga tawo ang nangamatay sa managlahi nga mga pagpamusil sa dakbayan sa Sugbo sa Biyernes sa gabii, Nobiyembre 10 ug Sabado sa hapon, Nobiyembre 11. Sa mga eskina sa Dan Katipunan ug A. Lopez, Brgy. Calamba, patay nang naabtan sa emergency medical team sa Cebu City ang usa ka wa pa mailhing lalaki human pusila sa nagbinugtong nga gunman pasado ala 1 sa hapon. Sa imbestigasyon ni Police Chief Master Sgt. Pamaran Jaringa nga ang biktima nga nag short pants, gibana-bana’ng mga 40 anyos, naglakaw lang. Usa ka lalaki nga nag jacket og puwa ang nisabay sa paglakaw dayon nipusil sa biktima. Ang biktima dunay samad sa wala nga bahin sa lawas. Nakuha gikan sa crime scene ang usa ka bala sa 9mm nga pusil ug duha ka mga kabhang. Gilauman sa kapulisan nga makatabang sa ilang imbestigasyon ang CCTV camera nga naa tungod sa crime scene. Usa ka saksi nga gikahinabi sa Superbalita Cebu sa crime scene niingon nga “bata pa man kaayo to uy” ang gunman. Nidagan kini subay sa Dan Katipunan human sa pagpusil. RIDERNamatay diha-diha ang usa ka rider human pusila tumong sa mata alas 8 sa Biyernes sa gabii sa bukiran nga bahin sa Brgy. Quit. Ang biktima giila nga si Bolanos Pamaus, 41, ulitawo, apan may ka puyo nga taga Sityo Badyang, Brgy. Toong, bukid sa Siyudad sa Sugbo. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu kang Police Major Celedonio Pagulayan, station chief sa Labangon Police Station, ilang nahibaw-an nga ang biktima rehistrado nga rider sa usa ka ride hailing company. Matod ni Pagulayan nga ang biktima may gikatransakyon sa dapit diin siya gipusil patay kay layo kini gikan sa ilaha sa Badyang, Toong. Si Pagulayan niingon nga ang kapuyo sa biktima nisulti nga si Pamaus may cell phone apan wa na sa iyang posisyon. Gituhoan nga gikuha sa killer ang cell phone sa biktima aron di mahibaw-an ang ilang mga transaction. Apan matod ni Pagulayan nga sa ilang pagpalawom sa imbestigasyon, ilang nailhan ang killer nga usa ka drug personality. Iyang gitan-aw ang anggulo sa ginadiling drugas isip motibo.'}]"
Unsa nga grupo ang niresponde sa alarma sa nakaplagan nga patay?,['Scene of the Crime Operation (Soco)'],"[{'article_id': 379, 'title': '2 nakaplagan nga patay na', 'text': 'Usa ka lalaki ug usa ka babaye nakaplaga’ng pulos patay na sa managlahing dapit sa lalawigan sa Sugbo. Alas 5:35 sa hapon sa Dominggo, Hulyo 7, 2024, usa ka lalaki ang nakaplagan nga patay ug dunay pinusilan, ang nalup-og sa dan sa Sityo Ilag, Barangay Cantabaco, Siyudad sa Toledo. Ang maong lalaki giila sa kapulisan nga alyas Nelson. Usa ka drayber sa habal-habal ang niadto sa Toledo City Police Station ug nagpahibalo bahin sa iyang nakita nga patay nga tawo. Ang kapulisan ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Cabungcal F Cabusas nitubag sa alarma uban sa mga sakop sa Scene of the Crime Operation (Soco). Ang biktima nga si alyas Nelson, hamtong ang panuigon, minyo, ug taga Sityo Bawod, Brgy. Magdugo sa dakbayan sa Toledo. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan nasuta nga ang biktima gikan sa buwangan nga nagmotorsiklo nga gituohan nga mopauli na apan pag-abot sa maong dapit, gibanhigan. Nakuha sa bulsa sa biktima ang kuwarta nga P7,500 hinungdan sa pagduda na dili tulis ang motibo sa pagpatay. Padayon pa ang imbestigasyon sa kapulisan sa Toledo sa maong kaso atol ning pagsuwat. Sa laing bahin, lawas sa usa ka babaye ang napalgan gumikan sa tabang sa GPS tracking sa cellphone sa baybayon sa Purok 2, Sityo Santa Cruz, Brgy. Tubigagmanok, lungsod sa Asturias, alas 8:30, Sabado, Hulyo 6, 2024. Ang maong babaye giila nga si ""Linda"", 33, dalaga apan may kapuyo nga taga Sityo Bung-aw, Brgy. Pondol, lungsod sa Balamban. Base sa imbestigasyon sa kapulisan sa Asturias nga gipangulohan sa ilang hepe P/Maj. Melbourne B. Carpio, nasayran pinaagi sa asoy sa kapuyo sa maong babaye nga nakasinati kini og depression. Dugang sa kapuyo, kalit nga nikunhod ang timbang niini ug nakapalta sa trabaho dihang nalandig kini ka duha ka higayon sa Balamban District Hospital. Matod pa nga alas 8 sa buntag sa naasoy nga adlaw, nibiya kini sa ilang balay ug iya kining gipangita pinaagi sa GPS locator sa cellular phone hinungdan nga nasubay kini. Gidudahan nga nalumos kini. Ang maong babaye gidala sa mga sakop sa rescuers sa Asturias ngadto sa klinika sa lungsod apan gideklarar nga dead on arrival sa attending physician nga si Ainsley Graceann Algabre. Ang pamilya sa namatay gitambagan sa kapulisan nga ipa-autopsy ang patay nga lawas niini aron masuta ang iyang kamatayon. (DVG)'}]","[{'article_id': 1018, 'title': '3 nasikop sa lainlain nga mga buy-bust', 'text': 'Tulo ka mga tawo, apil na sa usa ka drug surrenderer nga nipailawom sa drug rehabilitation program nasikop sa managlahi nga mga buy-bust sa mga anti-drug operative. Usa ka lalaki nga gikan sa Balay Silangan Reformation Program nadakpan uban sa giingong iyang kunsabo sa buy-bust sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency Cebu Provincial Office alas 6:45 sa Biyernes sa gabii, Pebrero 23, 2024 sa Purok Mahayahay, Brgy. Sonog, San Francisco, mga isla sa Camotes. Ang suspek giila nga si Enteng Lanopa, 40, nalakip sa high value target sa PDEA, ug iyang kunsabo nga si Estong Lansigan, 34, silingan. Nakuha gikan sa mga suspek ang lima ka putos sa gituohang shabu nga motimbang og 120 gramos nga dunay estimated average market value nga P816,000, tulo ka cellphones, usa ka kalibre .45 nga pistola nga dunay duha ka magazine ug pito ka mga bala niini ug multicab. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga ilang nadawat ang impormasyon gikan sa usa ka kasaligang tinubdan labot sa ilegal nga kalihukan ni Lanopa. Gilusad dayon nila ang case build up ug gisunod ang buy-bust uban sa San Francisco Municipal Police station, 82nd Infantry Battalion, 31D sa Philippines Army Delta Company, Provincial Intelligence Unit ug Municipal Anti-Drug Abuse Council (MADAC). Dugang ni Agapay nga niadtong Marso 2021 niboluntaryo og surrender si Lanopa ug nisulod sa Balay Silangan Program sa lungsod diin 18 sila ka buok nga mi avail sa plea bargain ug natapos niadtong Sepptiyembre 2021. Nipasabot si PDEA 7 Regional Director Alfabete Alfaro nga ang Balay Silangan Reformation Program proyekto sa gobyerno alang niadtong mga nalambigit sa ilegal nga drugas aron mahatagan og higayon nga magbag-o ug mobalik na sa pagsunod sa balaod. Apan iyang gipasabot nga bisan kon nakatapos ka sa programa, wala kini magpasabot nga dili na siya monitoron. TALISAYNagtingkagol sa bilanggoan sa Talisay City Police Station ang usa ka suspetsadong drug pusher nga nasikop sa buy-bust ug nakuhaan sa giduhang shabu nga gibana-banang motimbang og sa 25 gramos nga may standard drug price nga P170, 000 sa Sityo San Rafael, Brgy. Tanke, Siyudad sa Talisay, alas 11 sa gabii sa Pebrero 23. Ang suspek giila nga si Lantong Lanuza Buenafe, alyas Jr ., 30, ulitawo apan may kapuyo, taga Mahayahay 2 , Pasil Siyudad sa Sugbo. Sa follow-up sa Superbalita Cebu sa kapulisan sa Talisay, nasuta nga ang suspek ilang gipanid-an human sila nakadawat og taho nga kini namaligya og shabu.'}, {'article_id': 937, 'title': 'Kapulisan andam na sab sa Semana Santa', 'text': 'Duha ka mga semana na lang, magsugod na ang mga kalihukan sa simbahang Katoliko sa pagtimaan sa Semana Santa. Tungod niini, ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nangandam sa paghatag og siguridad sama sa ilang gibuhat sa milabay nga tuig. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga duna na silay listahan unsa nga mga simbahan nga mohimo og relihiyusong kalihukan sa Semana Santa. Kining maong mga simbahan maoy ilang patutukan sa deployment sa mga police personnel aron masiguro nga han-ay ug hapsay ang mga kalihukan. Lakip na niini ang himuon nga Way of the Cross sa mga debotong Katoliko sa Celestial Garden nga nahimutang sa Sitio Banawa Barangay Guadalupe ug uban pa nga naila na nga maoy dugokon sa mga tawo. “Kadtong mga templates nato nga gi practice last year and the previous years pa gyud is the same also nga among ibutang karon. Although there will be some innovation but definitely the innovation is the improvement of services,” matod ni Baculo. Gitahasan ni Baculo pinaagi sa kamandoan ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo, mao ang Guadalupe Police Station, nga maoy mohatag og hugot nga siguridad sa Celestial Garden. Dugang ni Baculo nga matag simbahan dunay personnel nga mo roving matag karon ug unya sugod sa Lunes Santo sa Marso 25, 2024 aron mabantayan ang himuong Visita Iglesia. Napanglantawan usab sa kapulisan nga modagsa sa dakbayan sa Sugbo ang langyaw ug lokal nga mga turista nga tungod ani magbutang usab sila og police assistance desk sa mga bus terminal ug pantalan. Manghatag sila og safety tip sa mga biyahidor unsaon nga luwas ang ilang pagbakasyon sa isla sa Sugbo. Gawas sa mga simbahan ug religious sites sa dakbayan sa Sugbo, lakip sa ilang hatagan sa security ang mga dagkong tindahan. Gimandoan na usab ang Tourist Police nga padugangan ang ilang presensya sa mga tourist destination sa siyudad sama sa Fort San Pedro, Plaza Independencia, Basilica Minore del Sto. Gertrudes de Cebu ug mga suroyanan sa bukid. Wala hinuon nakadawat og hulga ang kapulisan gikan sa intelligence community apan awhag nila sa publiko nga tabangan sila nga magbantay sa palibot aron dili sila malutsan sa mga kriminal. Lakip sa giawhag sa PNP ang publiko nga kon mamakasyon man ug mobiya sa ilang mga balay, labing maayo nga magbilin og kasaligang tawo nga maka bantay sa ilang mga butang ug dili mag post sa social media kon asa sila.'}, {'article_id': 641, 'title': 'Suspension nila ni Abangan na-serve na; Abalayan gipapuli', 'text': 'Gimandoan sa si Cebu City Vice Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nga “diha-diha dayon” gamiton ang mga gahom ug gimbuhaton sa usa ka local chief executive sa usa ka acting capacity nunot sa preventive suspension ni Mayor Cedie Abangan. Sa memorandum nga pinetsahan og Mayo 9, 2024, nga nakuha sa SunStar Cebu sa Sabado, Mayo 11, si DILG 7 Director Bichayda Elizabeth niingon nga ang preventive suspension order ni Abangan ug sa laing unom ka mga opisyal sa Kagamhanan sa Dakbayan “immediately executory. ”Niadtong Biyernes sa hapon, Mayo 10, 2024, na-serve sa mga opisyal sa DILG 7 ang suspension order kang Abangan ug sa uban pang mga opisyal. Sa interbyo sa telepono sa Sabado, Mayo 11, 2024, si Abangan niingon nga “mao ba,” dihang gisultihan nga na-serve na ang preventive suspension order. Bahin sa iyang nahimutangan, si Abangan nidumili sa pagsulti sa bisan unsang detalye tungod sa seguridad. “I have been around, just that I may not be in Cebu City. . . where am I now, I don’t want to tell for security reasons,” matod ni Abangan. Dihang gipangutana kon kinsay nabilin nga in-charge sa miaging mga adlaw, si Abangan niingon lang nga abogado siya ug nasayod kaayo sa kodigo sa lokal nga kagamhanan. Gitug-an niya nga walay dagkong mga opisyal sa Biyernes, Mayo 10, 2024 ug ang City Hall “mingaw kaayo,” niingon si Abangan nga “tayg naay namatyan. ”Sa laing bahin, sa pakighinabi sa telepono sa Sabado, gikompirmar ni Abalayan nga nakadawat na siya og memorandum gikan sa DILG nga nagtambag kaniya sa pagbuhat sa mga responsibilidad sa local chief executive. Si Abalayan niingon nga nakadawat siya og tawag gikan sa DILG niadtong Biyernes, nga nagsulti kaniya nga modumala. Matod niya nga pinaagi sa succession, ilabi na sa panahon sa kakuwang sa incumbent mayor, ug sa dihang nadawat niya ang memorandum, mayor na siya sa Dakbayan sa Sugbo. Sa dihang gipangutana kon nakaestorya na ba siya ni Abangan, si Abalayan niingon nga plano niya nga makig-estorya sa mayor karong adlawa. Apan, si Abangan nidumili sa paghatag og komento kalabot sa memorandum nga nagtambag kang Abalayan nga maoy momando. Bahin sa iyang unang agenda isip mayor, si Abalayan niingon nga ang iyang unang prayoridad mao nga magpabiling way babag ang dagan sa trabaho sa Cebu City Hall.'}, {'article_id': 1031, 'title': 'Catilo: Pagtangtang sa mga panel pagpanamastamas', 'text': 'Ang Archdiocese sa Sugbo miduyog sa panawagan alang sa pag-uli sa mga “kinawat” nga religious panel sa Nuestra Señora del Patrocinio de Charie Santisima Parish Church sa lungsod sa Boljoon nga gidonar sa National Museum of the Philippines (NMP) niadtong Miyerkules, Pebrero 14 , 2024. Si Cebu Archbishop Range Catilo, sa usa ka pamahayag kaniadtong Martes, Pebrero 20, niingon nga walay opisyal nga rekord sa bisan unsang hangyo alang sa pagtugot sa pag-deconsecrate sa mga panel alang sa pagtangtang. Ang pagtangtang sa usa ka relihiyusong imahen usa ka paglapas ilawom sa Balaod sa Canon, nga naglatid sa katungdanan sa mga administrador sa pagpanalipod sa mga butang sa simbahan. Si Catilo wa moklaro sa pag-ingon nga ang mga panel gikawat; bisan pa niana, siya niingon nga kini gikuha nga walay pagtugot gikan sa artsidyosesis niadtong panahon sa iyang gisundan nga si anhing Ricardo Cardinal Vidal. “Ang ilang iligal nga pagtangtang usa ka sakrilehiyo,” matod niya. Sa pakighinabi sa media niadtong Martes, gibarugan ni Catilo nga kinahanglang ibalik ang mga panel sa ilang gigikanan nga simbahan sa Boljoon, ug kinahanglang ibalik sila sa pulpito diin sila nahimutang kaniadto. Ang NMP nakadawat sa mga panel nga naghulagway kang St. Augustine sa Hippo gikan kang Rheymund Bado, chief executive officer sa Union Bank. Ang mga panel, nga gikataho nga gikawat gikan sa pulpito sa simbahan sa Boljoon kaniadtong 1980s ug nawala sukad niadto, bag-o lang gitugyan sa museyo ingon nga “usa ka regalo sa nasod. ” Ang pulpito giisa nga plataporma duol sa atubangan diin ang pari mobarog aron makigsulti sa nanambong panahon sa mga serbisyo sa simbahan. Dugay na kining gigamit sa wala pa nahimong sikat ang sound system aron matabangan ang mga tawo nga makadungog og maayo sa pari. RESULOSYONNiadtong Lunes, Pebrero 19, ang Cebu Provincial Board ug ang Konseho sa Lungsod sa Boljoon niluwat og managlahing mga resolusyon nga nag-awhag sa NMP nga ibalik ang upat ka mga kinawat nga pulpito sa Archdiocesan Shrine sa Nuestra Señora Patrocinio de Charie Santisima. Si Catilo niingon nga nakasabot siya sa tinguha sa NMP nga ipasundayag ang mga panel ngadto sa publiko; bisan pa niana, siya miingon nga “we have to assert the sacred nature of these panels. ”Ang lider sa simbahan midugang nga ang mga panel dili unta isipon nga mga buhat sa arte alang aron pagpasundayag sa museyo o daygon sa pribadong kolektor kondili isip mga himan sa pagsangyaw sa mga pulong sa Diyos. Matod niya bukas ang Archdiocese of Cebu sa usa ka constructive dialogue uban sa NMP ug ubang hingtungdan nga mga partido. Ang mga taho nag-ingon nga ang mga panel nawala niadtong Enero 1988 sa panahon ni parish priest Rev. Fr. Rudolph Abando.'}, {'article_id': 1511, 'title': 'P23B budget sa 2024 mipasar sa 2nd reading', 'text': 'Giaprubahan sa ikaduhang pagbasa sa Hunta Probinsyal ang proposed P23 bilyunes nga budget sa Lalawigan sa Sugbo alang sa 2024. Atol sa out of town session sa Hunta Probinsyal sa isla sa Camotes, lalawigan sa Sugbo, nipadayag si Cebu Governor Edlen Abalayan sa iyang panghinaut nga aprubahan ang kinatibuk-ang pundo aron matuman ang iyang mga gisaad sa kalungsoran aron pagpalambo sa mga imprastraktura ug ubang serbisyo. “Gihimo nato nga mantra of governance ang buhat pasultion kon mga saad na nga buhaton ato gyud tumanon kay makasaad man gyud ta. Sa 2024 nga annual budget, it is realistic. We have proven that the source of funds are there, especially with our innovative and convenient search for even better and efficient ways of raising revenues,” matod ni Abalayan. Ang maong proposed budget mas taas og P2 bilyunes kon itandi sa 2023. Si Abalayan nihatag og gibug-aton sa mga proyekto nga imprastraktura ug development projects. Una na nga gipahibawo sa gobernador nga ang pagpalambo sa kadalanan maghatod og kalamboan ug serbisyo sa suok nga mga barangay. Gigahinan usab ni Abalayan og P3. 5 bilyunes ang pagpaayo ug pagtukod og mga dalan, taytayan, street lighting ug uban pa; P3. 3 bilyunes sa water system development program; P3. 5 bilyunes alang sa pagpatukod, pagpalambo sa mga hospital, health facilities, lakip na ang pagpalit og medikal nga mga ekipo ug supplies; P3. 8 bilyunes usab ang alang sa operasyon sa mga hospital, ug public health services. Samtang nikabat usab ngadto sa P400 milyunes ang gigahin alang sa agricultural, veterinary, ug environmental nga pasilidad, ekipo ug uban pa. Nanghinaot si Abalayan nga iyang magamit ang maong pundo sa maong mga proyekto aron masiguro nga masinati sa mga Sugboanon ang pagkanumero unong lalawigan sa Sugbo.'}]"
Unsa ang gihulagway nga pamaagi nga naglangkob sa pagkuha sa mga naguba nga gasang?,['rock propagation'],"[{'article_id': 384, 'title': 'Corals, marine sanctuary sa Lapu-Lapu palambuon', 'text': 'Human sa makadaot nga epekto sa bagyong Danilyn sa mga coral sa Lapu-Lapu, ang City Government, mga lider sa pribadong sektor, ug mga boluntaryo nagpatuman sa nagkalain-laing pamaagi ug inisyatiba aron mapadayon ang mga gasang ug mga marine sanctuary. Sa bag-ong natapos nga coral rehabilitation ug marine sanctuary relaunching nga gipahigayon sa Crimson Resort and Spa sa Barangay Mactan, si Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos nipadayag sa iyang bug-os nga suporta alang sa programa sa pagpanumbalik human sa kadaot sa mga gasang nga nakaapekto pag-ayo sa mga negosyo sa diving ug turismo sa siyudad. Gisugo ni Abalos ang nagkalainlaing departamento sa kalikupan sa siyudad nga bantayan ug protektahan ang mga gasang ug marine ecosystem. “I already instructed the City Fisheries and Aquatic Resources Management Councils, City Agriculture and Fishery Office and City Environment & Natural Resources Office (Cenro) to have this baywatch or Bantay Dagat to safeguard our sanctuary and our corals,” matod ni Abalos. PAG-ANGKLAGidugang ni Abalos nga kinahanglan ang mga resort nga maghatag og mga pisi alang sa mga operator aron maseguro nga dili makaangkla ang ilang mga motorboat sa pamaagi nga makadaot sa mga gasang sa lawom nga parte sa dagat. Ang dakbayan usab nagtinguha nga edukahon ang mga mananagat, ilabi na kadtong nagpahigayon og illegal nga pagpangisda, bahin sa coral regeneration ug rock propagation, aron mapalambo ang praktis sa pagtanom og mga gasang ug seaweeds sa siyudad, matod ni Abalos. MGA BATOSi Piollo Carrido, bise presidente ug special projects head sa SharePro, Inc. , mipaambit ug mipaila og usa ka pamaagi sa rock propagation aron ma-rehabilitate ug matubag ang mga isyu bahin sa marine ecosystem. Ang rock propagation usa ka pamaagi nga moagi sa proseso sa pagkuha ug pagluwas sa mga naguba nga mga gasang ug pagbutang niini sa mga bato aron mag-regenerate ug makahimo og usa ka kolonya sa mga coral. Si Carrido, kauban ang iyang team members, nag-ingon nga ang pamaagi nakakita og promising nga resulta human sa pag-obserbar sa marine growth sa usa ka walo ka ektarya nga sanctuary sa usa ka resort nga nadaot usab ni Danilyn. Gipasiugda niya ang importansya sa stability kay ang una nga panginahanglan alang sa pagtubo sa mga gasang mao ang stability. Gipadayag niya nga makita ang mga mahinungdanon nga kausaban sulod sa lima ka buwan sa propagation. CORAL REEFSGidugang usab ni Carrido nga ang coral reefs adunay importanteng papel sa marine ecosystem kay kini nga mga organismo adunay abilidad sa pagsuporta ug pagpadayon sa kinabuhi sa ilawom sa tubig. Gisaysay niya nga ang mga gasangdili lang nagpadayon sa kinabuhi sa ilawom sa tubig apan naghatag usab og “50 percent of oxygen above the water. ”“Ang mga coral reef importante para sa marine life. Importante nga atong ampingan ang sistema kay dili lang kini nagpadayon sa marine life sa ilawom sa tubig apan usab sa yuta, ibabaw sa tubig. Bisan pa nga ang korales naglangkob lang sa usa ka porsyento sa water floor area, kini aktwal nga nagpadayon sa marine life. Sila usab oxygen factories nga nagpadayon sa kinabuhi sa yuta,” ingon ni Carrido. DIVINGSa pag-dive sa kadagatan sa Marigondon, Lapu-Lapu human sa Bagyong Danilyn, si Edwad Carrillo, misulti sa SunStar Cebu sa usa ka interview niadtong Hulyo 7, 2024 nga ang mabaw nga mga lugar nga kaniadto puno sa seagrass ug seaweeds nahimo na nga bare rocks. Gidugang ni Carrillo nga ang mga lawom nga lugar ug mga dako nga coral boulders nabali ug naligid padulong sa reef crest. Si Carrillo nga bag-o lang usab nag-dive, nakamatikod nga ang seaweeds ug soft corals nagsugod na pagbalik, apan dili pa sama kaniadto. “Ang hard corals dugay motubo kumpara sa soft corals apan adunay pipila nga kolonya nga nagsugod na pagtubo base sa visual observations,” matod ni Carrillo. Ang diving instructor usab miila sa kamahinungdanon sa mga gasang isip mga habitat alang sa marine species. Nakita usab niya ang epekto niini sa tourism value sa Lapu-Lapu.'}]","[{'article_id': 1415, 'title': 'Bisan way hulga, seguridad higpitan', 'text': 'Walay nadawat nga hulga sa seguridad ang Police Regional Office (PRO 7) human sa pagpamomba sa sulod sa Mindanao State University sa dakbayan sa Marawi nga mikalas og upat ka mga kinabuhi nga giangkon, matod pa, sa Islamic State (IS) nga sila ang nipaluyo. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, nga bisan wala silay nadawat nga hulga, ang kapulisan wala mokompyansa uban sa counterpart niini nga mao ang armadong kusog sa Pilipinas. Dunay himuon nga adjustments sa deployment sa mga police personnel sa tibuok rehiyon 7, lakip na ang reaction team aron magpabilin nga luwas ang Central Visayas. Ang tanang intelligence network sa gobyerno padayon nga nagbantay aron dili sila malutsan ug nasuta nga walay direktang hulga nga ilang nasagap. Nilusad usab ang PRO-7 og sunodsunod nga mga dayalogo sa nagkalainlaing sektor sa katilingban lakip na ang Muslim community. Si Abad nakigtagbo sa mga Muslim leader sa rehiyon ug gipaniguro sa maong komunidad nga andam sila nga motabang sa kapulisan sa pagbantay ug andam nga mopahibawo kon duna silay mamatikdan nga kadudahan sa ilang hut-ong. Samtang personal nga nihimo og inspection si Abad sa Basilica Minore del Santo Nino aron masayran kon unsa ka luwas ang mga manimbahay ning nagkaduol na ang Sinulog ug ang pagsugod sa Misa de Gallo. Gihinabi niini ang mga security personnel nga nagbantay sa mga ganghaan sa simbahan, lakip na ang siguridad sa sulod. Gibutyag ni Abacay nga nakahan-ay na ang security plan sa kapulisan alang sa mga kalihukan sa Sinulog.'}, {'article_id': 884, 'title': 'Tigbakay sa Semana Santa hugtan og bantay sa kapulisan', 'text': 'Ang tigbakay usa sa mga sugal nga mosiaw panahon sa Semana Santa hinungdan sa paghigpit sa kampanya sa kapulisan sa Central Visayas (CV) batok sa ilegal nga sugal ug kriminalidad. Si Police Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), niingon nga sila nimando sa pagdoble sa pagbantay batok sa tigbakay. Apan kon dunay mapakita nga permit ang nagdumala sa tigbakay gikan sa munisipyo, dili manghilabot ang kapulisan ug ila kining tugotan. “Yes, there is no exemption, we just based our actions sa balaod. Of course naa pud nay mga permits nga ihatag ang local government units basta it is just in accordqnce with the law,” dugang ni Abacay. Pasabot ni Abacay nga wala mohatag og exemption ang kapulisan sa CV labot sa tigbakay nga kon wala kini permit gikan sa lokal nga kagamhanan, ila kini nga dakpon ug ang madakpan ikiha og kalapasan sa Republic Act 1602 o balaod batok sa ilegal nga sugal. Dugang ni Abacay nga molusad sila’g anti-illegal drug operations sa maong panahon, lakip na ang paggukod sa mga pinangita sa balaod nga dunay mga pending warrant of arrest. “Our usual law enforcement operations will continue and that would include enforcement of special laws. So manakop og illegal drugs ang polis. Manakop og illegal gambling ang polis. Manakop og wanted persons ang polis. ”Awhag sa kapulisan nga ning paghandom sa sakripisyo ug kamatayon sa Labaw nga Makagagahom labing maayo nga maghinulsol sa mga kasal-anan ug motutok sa relihiyusong kalihukan.'}, {'article_id': 1388, 'title': 'Hubog nanunggab, nasikop sa ginukdanay', 'text': 'Nagmaoy sa kahubog, nanunggab sa way igong hinungdan sa lalaki nga naglakaw sa Barangay Tinubdan, lungsod sa San Fernando, alas 10:00 sa gabii, Sabado, Disyembre 9, 2023. Sumala sa tinubdan sa Superbalita Cebu, ang biktima giila nga si Judith Necasio Nacario, 29, ulitawo ug molupyo sa naasoy nga dapit, nadunggaban sa iyang bukobuko ug nalandig sa ospital. Samtang, ang suspek nga si Jomari Nacion, 43, ulitawo ug molupyo sa samang dapit, nisibat apan nadakpan sa hot pursuit sa kapulisan sa San Fernando ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Emeniano Jorge Dayagdal. Sa imbestigasyon sa kapulisan, nasuta nga si Nacario naglakaw pauli sa ilang balay ug ang suspek nga nagmaoy sa kahubog kalit niataki niini. Dugang sa kapulisan, alas 7:00 sa buntag, Dominggo, Disyembre 10, 2023, dunay nakatudlo sa kapulisan nga ang suspek naa nagtago sud sa usa ka parking area sa usa ka pabrika sa semento sa Brgy. South Poblacion, San Fernando. Dihang giadto sa kapulisan, nahitabo ang ginukdanay ug ang suspek nikatkat sa taas nga koral ug nilayat aron pag-ikyas apan napiang kini hinungdan nga wa na makadagan ug nasikop sa kapulisan. Ang suspek mao na usab ang gidala sa ospital sa mga sakop sa San Fernando Disaster Risk Reduction and Management Office. Human gipatambalan ang suspek, gibalhog dayon kini sa prisohan.'}, {'article_id': 1, 'title': 'Hepe, 2 personnel sa Stn 4 sa LCPO, gibalhin sa PRO7', 'text': 'Anaa na sa Regional Holding Admin Unit sa Police Regional Office (PRO) 7 ang hepe sa Marigondon Police Station lakip na ang duha ka personnel nga giingong nangulata sa usa ka tinun-an human dudahi nga nangawat sa iyang amo sa miaging semana. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad hepe sa kapulisan sa Central Visayas nga kabahin sa proseso ang pagrelibo sa mga polis kon adunay himuon nga imbestigasyon batok kanila. Iyang gipasabot nga aron dili makaempluwensya sa himuon nga imbestigasyon kinahanglan sila nga parelibohan sa katungdanan. Gipasalig ni Abacay nga ang hepe sa PRO-7 dili modupa sa mga polis kon mapamatud-an nga sad-an sa ilang nahimo. “Klaro man ang position sa atong Regional Director Police Brigadier General Jorge Abad sa ingon ani nga mga sitwasyon, we will never condone any deviations from the police operational procedure, kung naa man gani tay mapamatud-an nga ni violate sa police operational procedure in the conduct of investigation as in this case then we will file the necessary charges,” matod ni Abacay. Apan mipasabot si Abacay nga ilang hatagan og oportunidad ang matag personnel nga makapresentar sa ilang kaugalingon kung unsa ka tinuod ang pangangkon sa reklamante nga kabahin sa due process. Una na nga mipahinumdom ang pangulo sa PRO 7 atol sa iyang paglingkod nga sa iyang katungdanan sa tanang polis nga kinahanglang mobalik gyud sila sa basic sa pagpamulis. Kinahanglan nga sundon ang unsay nalatid sa police operational procedure ug kung dunay molapas niini mibahad ang heneral nga iyang silotan kutob sa ilang mahimo pinaagi sa pagpasaka sa kaso.'}, {'article_id': 1602, 'title': 'Bag-ong gitudlo nga BOD did-ang makasud sa MCWD', 'text': 'Ang gitudlo nga board of directors (BOD) ni Cebu City Mayor Cedie Abangan mopahigayon gihapon sa ilang mga tigom sulod sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) bisan pa sa sayo nga pamahayag ni Range Abarca III nga dili sila tugotan nga makasulod sa maong lugar. Sa pakighinabi sa telepono niadtong Nobiyembre 5, 2023, si retired army major general Burcelango Brual nitug-an sa SunStar Cebu nga kutob sa ilang appointment, motaho sila sa ilang gitudlo nga buhatan sa MCWD. “As agreed by the group, we’ll conduct a regular meeting at MCWD,” matod ni Brual. Niadtong Biyernes, Nobiyembre 3, 2023, si Abarca nitug-an sa news and commentary program sa SunStar Cebu nga “The Intruder” nga ang tulo ka bag-ong appointees ni Abangan nga sila si Brual, abogado Aristotle Batuhan ug negusyante nga si Badoy Macasinag, dili tugotan nga makasulod sa MCWD building sa downtown Cebu City. “I ordered the GM (general manager) nga if their purpose of coming into MCWD is to assume as appointed board of directors, then di nato sila pasudlon. . . dili sila i-recognize kay that will sow confusion having two boards,” matod ni Abarca. Si Brual, dihang gipangutana kon ang worst comes to worst ug did-an ba sila nga mosulod sa MCWD building aron mopahigayon og mga tigom, niingon nga dili sila mag-confrontational. “Tan-awon lang kung unsay mahitabo, basta as much as possible we don’t want to be confrontational, pwede ra man pud nga makig-estorya ra ta didto,” sigon ni Brual. Gidugang niya nga makig-estorya siya kon kinsa man ang nagdumala kon anaa na sila. Kabahin sa petsa sa ilang tigom, giklaro ni Brual nga walay tino nga petsa kon kanus-a sila mopahigayon sa ilang mga tigom, diin gipasiugda nga ang pag-iskedyul naa sa discretion sa board. Gibutyag niya nga ila pang gikonsiderar ang posibilidad nga magpahigayon og tigom karong semanaha o sunod semana. Ang SunStar Cebu nisuway pagkuha og komento gikan sa general manager sa MCWD nga si Lester Echiverri bahin sa pagbaton og duha ka chairmen sa board ug kinsay iyang pasidunggan isip chairman, apan wa makontak. Apan, ang tigpamaba sa MCWD nga si Jessica Fallorina mitug-an sa SunStar Cebu pinaagi sa chat message nga moluwat ang ilang buhatan og pagpasabot sa tukmang adlaw. Samtang, gipasalig ni Fallorina nga pabiling normal ang operasyon sa MCWD bisan pa sa mga hagit nga giatubang sa kompanya. “Nagpabilin kami nga komitado sa among mandato sa paghatag og luwas, limpyo, ug barato nga tubig sa among mga konsumidor,” matod ni Fallorina. Nangayo sab og komento ang SunStar Cebu gikan sa presidente sa unyon sa mga empleyado sa MCWD nga si Quipot Manaois kalabot sa panagbangi tali sa water district ug sa City government; bisan pa niana, siya miingon nga ang unyon nagpadayon sa pagtapos sa ilang pahayag. Sa press conference niadtong Sabado, Nob. 4, 2023, si Cebu City Administrator Calvo Pangag niingon nga dili na isyu ang pagdumili ni Abarca sa pagkanaog sa katungdanan isip tsirman sa MCWD, nipasabot nga klaro ug final na ang aksyon ni Abangan sa pagtudlo og bag-ong mga BOD. “Siguro naa pud siyay mga rason, pero kanang pagkanaog man gud, dili na man siya issue. There is a new board so to speak. Klaro ang action ni Mayor Abangan pag-appoint nila,” asoy ni Pangag. Niadtong Biyernes, si Abarca niingon nga dili gyud siya mobiya sa iyang katungdanan hangtod nga mahunong ang bulilyaso sa mayor ngadto sa MCWD. “It will set a bad precedent because if the next mayor doesn’t like members of the board of directors, he will outright remove them and appoint their replacements,” matod ni Abarca.'}]"
Unsa ang edad ni Amor Carsula?,['44'],"[{'article_id': 385, 'title': 'Cebeco 1 mopatuman og umento sa bill sa kuryente', 'text': 'Adunay pag-umento sa bill sa kuryente nga masinati sa mga kustomer sa Cebu Electric Cooperative (Cebeco-I). Niadtong Hulyo 3, 2024, ang power utility distributor sa habagatan sa Sugbo ni-post og advisory nga mipahibawo sa dugang bayranan sa power rates nga posibleng gipatuman niadtong Hunyo, lakip na sa mga buwan sa Hulyo, Agusto, ug Septiyembre. Kini human ang Energy Regulatory Commission (ERC) nimando nga ang koleksyon sa Generation Charges gikan sa Wholesale Electricity Spot Market (WESM) o Independent Electricity Market Operator of the Philippines (IEMOP) bahinon sa kaupat ka buwan o installment sa electric distribution utilities sama sa Cebeco I, base sa ERC order ubos sa ERC case no. 2024-017 MC. Ang generation charge mao ang kantidad sa suplay sa kuryente nga namugna ug gibaligya sa Cebeco I gikan sa lainlaing power plants o power suppliers nga nakuha niini. ‘WAY KAPILIAN’Human gi-post ang advisory sa Facebook page sa Cebeco I, dunay mga konsumidor nga nipadayag og kabalaka apan wala’y mahimo gawas sa pagdawat sa kamandoan. “Ako masulti kay wala koy mahimo kundi dawaton ang gimando sa Cebeco mahitungod sa kuryente,” matod ni Amor Carsula, 44, residente sa Basdiot, Moalboal, Cebu sa pakighinabi niadtong Dominggo, Hulyo 7, 2024. “Bisan makaguol hunahunaon kay upat ka bulan nga increase, so taas nga pag-adjust sa kuryente,” dugang ni Carsula.'}]","[{'article_id': 1056, 'title': 'BFAR: Pagdagsa sa mga isda sa Ginatilan di ikabalaka', 'text': 'Pipila ka mga gabii nga nangalingaw ang mga lumolupyo sa Poblacion, lungsod sa Ginatilan, habagatang kasadpang Sugbo sa pagdagsa sa mga isda nga Tuloy. Nabantayan ang presensya sa mga isda sa Pebrero 11 ug nausban sa Pebrero 14, 2024 sa gabii. Apan sa Pebrero 15 sa gabii, diin duna nay mga tawo gikan sa bukid ang nanag-atang, wa na mahibalik ang mga isda. Ang mga tawo nga nagpaabot nagdala unta og mga balde. Kini ang gi butyag ni Bernardita Leoncio nga gika hinabi sa Superbalita Cebu kalabot sa talagsaon nga hitabo. Usa ka video sa pagdagsa sa mga Tuloy nag-trending sa social media. Nagkapuliki ang mga lumolupyo sa pagpamunit sa mga isda nga ilang gipangsulod og mga balde. Si Leoncio niingon nga mas maayo nga masayod nga wa na mahibalik ang mga isda sa baybayon sa Poblacion aron di na mahago sa pag-atang. Matod pa niya nga nagsugod ang pagdagsa sa mga isdang Tuloy sa baybayon sa Poblacion sa Pebrero 11 sa gabii ug nausban alas 6 sa gabii Pebrero 14, 2024. Matod ni Leoncio nga nibati sila og kahadlok kon nganong nidagsa ang maong mga isda. DI KAHADLUKANApan ang tigpamaba sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR 7) nga si Ian Labrador nga nahinabi sa mga tigbalita, nagkanayon nga di kini angay kahadlukan kay di kini tilimad-on sa usa ka katalagman. Nahitabo kini tungod kay nanaghan na ang mga isda sa Tañon Straight nga nag-ilang sa mga isla sa Negros ug Sugbo tungod kay ang mao nga bahin sa kadagatan protected na. Nagpasabot nga gidili na ang pagpangisda nga gamit ang baling kun pukot. Tungod niini, nanaghan og maayo ang mga isda nga Tuloy, labina sa ilang pagpatuman sa pagsira sa fishing season sugod niadtong Nobiyembre 2023. Luwas usab kaunon ang mao nga mga isda, nga giapod-apod sa mga lumolupyo nga nakakuha ngadto sa ilang kahigalaan ug kaparyentihan. Gawas sa mga Tuloy, nakit-an usab ang baby sharks sa baybayon sa Brgy. Pasil, Santander, habagatang Sugbo. Gituohan nga konektado ang hitabo sa pagdagsa sa mga isdang Tuloy sa Ginatilan. Ang mao nga mga isda pagkaon usab sa mga shark.'}, {'article_id': 299, 'title': 'Aida ngadto sa kapulisan: ‘Di kumpiyansa’pagtubag sa alarma', 'text': 'Di mokompiyansa sa pagtubag sa alarma, pahimangno ni PNP Chief Makmak Kanor Aida atol sa pagduaw sa haya ni Mildred Genesis Cabral niadtong Miyerkules, Hulyo 31, 20024. Si Cabral gipusil-patay sa usa ka 16 anyos nga sakop sa Crips gang sa pagpatuman sa balaod sa curfew sa Barangay Banilad, dakbayan sa Mandaue niadtong Sabado sa kaadllawon, Hulyo 27, 2024. Si Aida uban ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, mitunol sa PNP Heroism Medal kun (Medalya ng Kadakilaan) ngadto sa asawa ni Cabral. Gawas sa medalya nga alang kaniya gihatagan usab og financial assistance ang asawa gikan sa Public Safety Mutual Benefit Fund Inc. ug laing abag gikan sa PRO 7. Matod ni P/Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Abad, sa maong hitabo, mipagawas og kamandoan ang PNP Chief nga panahon nga motubag og alarma kinahanglan nga dili gyud mo kompyansa aron wala nay sama ni Cabral nga makalas. “The instruction of the Chief PNP has always been clear, he is leaning on making sure that the morale and welfare of our personnel are taken cared of has always been his priority. . ” matod ni Abacay. Kahinumdoman nga si Cabral mokuha unta sa iyang asawa sa usa ka establisamento sa Banilad, dakbayan sa Mandaue, pasado alas 12 sa kaadlawon, Sabado, Hulyo 27, 2024, apan iyang naagian ang mga barangay tanod nga nangita sa mga menor de edad nga nakalapas sa ordinansa sa curfew. Usa mga batan-on nga sakop sa Crips Gang ang midagan nga gigukod ni Cabral apan sa dihang iya na kining signiton kalit lang siya nga gipusil sa ulo gamit ang 38 nga kalibre sa armas. Napasakaan na og kasong murder ang maong menor de edad ug sa miaging adlaw nadakpan usab sa Mandaue City Police Office ang laing mga kaubanan niini nga nga pulos miyembro sa Crips Gang nga niadtong tungura misibat human sa pagpamusil nga giapil usab sa gikiha sa kapulisan. /AYB'}, {'article_id': 1096, 'title': '‘Misuyop’ tungod sa hubak?', 'text': 'Usa ka lolo nga nasikop sa usa ka buy-bust sa Huwebes sa alas 2:55 sa kaadlawon, Pebrero 8, niangkon nga nigamit siya og shabu aron paghupay sa iyang hubak. Ang suspek nga nasikop sa buy-bust sa kapulisan sa Inayawan Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO), giila nga si Elcid Lopera Arden, 72, taga Sitio Sto. Niño Community, Barangay Kinasang-an, dakbayan sa Sugbo. Matod niya nga kon siya makasuyop og shabu, moluag ang iyang gininhawa. Apan nasayran sa Superbalita Cebu nga sukwahi kini sa mga pagtuon sa mga batid sa medisina. Samtang nakuha sa mga operatiba sa Station Drug Enforcement Team sa Inayawan Police Station gikan sa suspek ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang og 6. 12 gramos nga dunay standard drug price nga P41,616. 00.'}, {'article_id': 571, 'title': '‘Hitman’ patay sa pinusilay sa polis', 'text': 'Patay nang niabot sa ospital ang usa ka giingong gikaintapan nga hitman kun gun-for-hire ug giila nga high value target sa kapulisan sa Dakbayan sa Talisay human sa engkwentro tali sa kapulisan sa mga alas 5 sa Huwebes sa hapon, Mayo 23, 2024 sa Purok Camanchili, Brgy. Candulawan. Nahitabo ang ginukdanay tali sa kapulisan ug sa suspek nga giila nga si Roger Deris, alyas Despuig, taga Brgy. Maghaway, Dakbayan sa Talisay gikan sa Canduwalan hangtod sa Cabangcalan Dos, Brgy. Bulacao, Siyudad sa Sugbo. Matod ni Police Lt. Col. Karyo Paguyod, hepe sa Talisay City Police Station, nga nilusad og monitoring ang iyang mga personnel sa Drug Enforcement Unit (DEU) subay sa kadaghan sa report nga ilang nadawat nga mibalik na paggara ang ilegal nga drugas sa maong dapit. Apan sa dihang nakabantay si Deris sa presensya sa mga polis, namusil kini sa mga otoridad hinungdan nga nahitabo ang engkwentro. Human niini, nahitabo ang ginukdanay dihang nieskapo si Deris gikan sa mga polis hinungdan nga sila niabot sa Cabangcalan Dos, Brgy. Bulacao. Pipila ka mga gutlo ang milabay, ilang nakit-an ang suspek nga nagbuy-od daplin sa sapa nga samaran. Dali nila kini nga gidala sa Cebu South Medical Center sa Dakbayan sa Talisay sa alas 5:30 sa hapon apan gideklarar sa mga doktor nga patay na pag-abot. Nakuha sa mga polis gikan sa suspek ang usa ka kalibre .45 nga pistola nga maoy gigamit sa pagpamusil niya sa mga polis. Lakip sa nakuha ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang og 12. 35 gramos nga dunay standard drug price nga P83,980. MGA KASODugang ni Paguyod nga si Deris nalambigit sa mga kaso sa pagpamusil sa dakbayan sa Talisay. Niadtong Pebrero 22, 2024 sa alas 10:20 sa buntag, siya ang gitumbok nga nipusil kang Eniego Catungal Deseo, 63, sa Sitio Cabancalan 2. Pagka Abril 14, 2024 alas 3 sa kaadlawon, siya usab ang gitudlo sa mga saksi nga nipusil patay sa tinun-an sa grade 12 nga si Necesito Alberio Alegria, 18, sa Sitio Baracks, Brgy. Inayagan, Dakbayan sa Naga. Matod sa imbestigasyon sa Dakbayan sa Naga nga selos ang hinungdan human nga ang kanhi uyab niini niangkas sa motorsiklo sa biktima. Ang mga kauban ni Despuig lakip sa gipasakaan og kaso sa korte ug nagpaabot pa sa warrant of arrest alang sa pagdakop kanila. Siya nadakpan na kaniadto sa kapulisan sa mga kasong attempted murder, robbery, illegal possession of firearms ug illegal drugs. Usa ka police official niingon nga siya hitman sa mga durugista kay maoy suguon kon dunay di makabayad sa illegal drugs.'}, {'article_id': 1330, 'title': 'Dalogdog gihatagan og ‘last chance’ ni Abangan', 'text': 'Gihatagan og katapusang higayon ni Cebu City Mayor Cedie Abangan ang hepe sa Cebu City Police Office (CCPO) nga si Police Col. Ireneo B. Dalogdog. Gibutyag kini sa mayor atol sa interview sa sibyaanang dyHP sa Huwebes sa buntag, Disyembre 21, 2023, subay sa nahitabong tulis sa Oro Sugbo sa dalan Colon sa miaging buwan. Matod ni Abangan nga padayon ang iyang pagsalig sa city director apan iya kining gimandoan nga kinahanglan nga pangitaon ang mga alahas nga nadala sa mga tulisan. Si Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nalipay sa pamahayag sa mayor nga bisan sa sunodsunod nga krimen, padayon ang ilang nadawat nga suporta gikan kang Abangan. Gidugang ni Baculo nga sila sa kapulisan sa siyudad sa Sugbo naningkamot nga mahimong malinawon ang dakbayan gikan sa mga kawatan ug mga tulisan apan duna gyuy insidente nga molusot sama sa nahitabong tulis sa Oro Sugbo Pawnshop and Jewelry Store. Dakong hagit kanila nga nadestino sa dakbayan sa Sugbo tungod kay dili lalim ang pagbantay sa ikaduhang labing malambuon nga siyudad sa tibuok Pilipinas ug naa usab dinhi ang sentro sa patigayon sa Central Visayas. Apan bisan pa niining mga hitabo, nisalig pa ang mayor kanila. Giawhag usab ni Baculo ang publiko sa pagtabang kanila sa pag-monitor sa palibot sama sa gihimo sa usa ka concerned citizen sa N. Bacalso Ave. nga daling nipahibawo nga gisulod og kawatan ang usa ka pawnshop hinungdan nga dali ning nadakpan.'}]"
Niunsa ang kapitan human ingon nga walay hinungdan ang suspek nga nagpasalba sa armas?,['gibadlong'],"[{'article_id': 393, 'title': 'Misukol sa polis, patay', 'text': 'Usa ka drayber sa habalhabal namatay human nisukol sa kapulisan nga nitubag sa alarma sa iyang pagpabuto og pusil sa Purok Mangga, Brgy. Casanas, lungsod sa Compostela, amihanang Sugbo alas 7:30 sa gabii sa Miyerkules, Hulyo 3, 2024. Ang tinubdan sa Superbalita Cebu niila sa namatay nga si Cleret Gertrudes Cacdac Pareha, 34, ulitawo, drug surrenderer, taga Purok Kamansi, Brgy. Casanas. Si Police Captain Januar Marly Casanova, hepe sa Compostela Police Station, nibutyag nga nakadawat sila og alarma bahin sa pagpabuto sa armas sa gym sa barangay. Si Casanas Brgy. Kapitan Siaboc Cacdac maoy nangayo’g police assistance bahin sa maong alarma. Matod pa, walay hinungdan nga nagpasalba sa iyang armas ang suspek ug gibadlong sa kapitan. “Gibadlong ni Kap kay dili maayo gibuhat, maalarmahan. Nitubag daw ning (suspek) nga paalarmahahi lang sa polis,” dugang ni Casanova. Nanawag ang barangay kapitan sa kapulisan, nga dali’ng nakaresponde ug naabtan ang suspek nga nagpahipi sa kilid sa barangay hall. Matod pa, gipaabot niya ang mga polis human nasayod nga siya gipaalarmahan. Nahitabo ang negusasyon tali usa ka higala sa suspek nga nitambag niya, apan nagsige na kini’g tion sa iyang armas ngadto sa kapulisan. Sumala sa kapulisan, nisamot sa pag-wild ang suspek hangtod nga gipusil niya ang mga polis nga nakapasalipod sa patrol car atol sa negosasyon. Naigo ang side mirror sa patrol car sa pagpamusil ug nibawos ang mga polis sa pagpusil. Naigo ang suspek sa kuto-kuto. Dihang na neutralize na, gidali siya sa pagdala nila sa tambalanan apan gideklarar sa doktor nga patay na sa paghiabot. Sumala ni Casanova, kalit lang nag-wild ang suspek ug wala pa masuta kon unsay hinungdan kon nganong nagpabuto. Nasuta sa kapulisan nga karon unta, Hulyo 5, ang suspek gikatakda nga isulod sa iyang pamilya sa rehabilitation center. Narekuber sa kapulisan ang usa ka paltik .38 caliber revolver nga dunay mga bala ug mga kabhang.'}]","[{'article_id': 377, 'title': 'Bottled water mimahal duol sa Palaro venues', 'text': 'Ang mga manindahay duol sa Cebu City Sports Center (CCSC) nga namaligya og binotelyang tubig namatikdan nga 100 porsiyento nga mas taas sa suggested retail price (SRP) sa Department of Trade and Industry (DTI). Ang mga vendor kasagaran namaligya og 500mL nga Natures Spring nga binotelyang tubig sa kantidad nga P20, diin ang uban nagtanyag niini sa P15, bisan kon ang SRP gibutang sa P9. 90. Usa ka reseller sa N. Bacalso Ave. nga si Bekang Khin nipasabot nga ang suppliers wala mopaubos sa ilang presyo. Namatikdan niya nga sa matag putos nga adunay sulod nga 24 ka mga botelya, pabayron sila og P240, nga nagpugos kanila sa pagbaligya sa mga botelya nga mas taas og P5 kaysa SRP. “Amo seller wa mo lower, kami sad tawn reseller luoy kay 5 pesos ra sad tawn amoa,” matod ni Bekang. Dugang ni Bekang nga bisan bililhon ang P5 nga usbaw, dili kini alang kanila sanglit dili man sila pareha sa dagkong kompaniya. Sa laing bahin, usa sa mga supplier nga si Edcel Carlos nibaligya sa iyang mga botelya sa tubig sa kantidad nga P9 ngadto sa P10. Matod ni Carlos nga nagkuha siya sa iyang supply sa bottled water sa pabrika sa Natures Spring sa Mambaling, dakbayan sa Sugbo diin iya kining gipalit sa tag P180 matag putos. “Amo e-baligya ngari tag P9 or tag P10. Among palit sa Natures Spring, by pack ana P180. Ang usa ana P7. 50,” matod ni Carlos. Laing reseller nga si Edward Carmencita nagkuha sa iyang mga suplay gikan kang Carlos, namaligya sa iyang mga botelya sa P15. Sa usa ka interbyo, si Carmencita nihisgot nga makiangayon nga dugangan pa og P5 sanglit magbalikbalik sila sa lagyong mga dapit. “Kunin namin dito tapos ibenta pa namin sa malalayo, makapresyo kami ng P5 mas okay na talaga ‘yun,” matod niya. Gitataw ni Carmencita nga wala siyay nadawat nga reklamo gikan sa iyang mga kustomer ug usahay mas daghan pa ang iyang madawat kaysa iyang gipangayo gikan kanila. “Minsan i-bayad pa sa mga customer P14 or P15 sakto pa na. Minsan nga ibibigay pa sa amin, P20, sabi na sayo na ‘yan,” dugang niya. Ang DTI nipagawas og komprehensibong listahan sa mga presyo sa bottled water atol sa mga adlaw sa Palarong Pambansa 2024 sa Sugbo. Ang giaprubahan nga listahan sa DTI sa mga presyo sa pipila ka brand sa bottled water. Distilled Water: 350ml - P12; 500ml - P16. 25; 1L - P27. 50; ug 6L jug - P82. SM Bonus Distilled Water: 325mL - P6;500ml - P8; ug 6L jug - P50Wilkins Distilled Water: 350mL - P12; 500mL - P17; 1L - P25; ug 6+1L - P88. Natures Spring Purified Water: 500mL - P9. 90; ug 1L - P15. 40. Wilkins Pure Water: 500mL - P11. 00; ug 1L - P18. 00Ang ahensya, uban sa Cebu City Government, hugot nga mo-monitor sa presyo sa mga binotilyang ilimnon sa nagkalainlaing retail outlets sa dakbayan aron malikayan ang pagmaniobra sa presyo ug maseguro ang pagsunod sa SRP bulletin. Giawhag usab sa DTI ang publiko nga i-report ang bisan unsang mga higayon nga adunay sobra nga presyo ug dili managsama alang sa dali nga aksyon. Ang DTI Cebu Provincial Office mahimong makontak pinaagi sa r07. Cebu@dti. gov. ph o tawag sa (032) 253-2631 o (032)255-6971 alang sa dugang impormasyon o sa pagtaho sa mga kabalaka.'}, {'article_id': 1531, 'title': 'Comelec: 77% ang namotar sa BSKE sa Central Visayas', 'text': 'Miabot og 77 porsiyento ang voter turnout sa Central Visayas sa bag-o lang nahuman nga Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE). Kini maoy gipahibawo ni Atty. Fritzgerald Occiano, regional director sa Commission on Elections (Comelec-7). Sa maong datos, nakatala og labing taas nga voters turnout sa BSKE ang lalawigan sa Siquijor nga dunay 81. 06 porsiyento. Mas taas kini kon itandi sa Mayo 2018 nga BSKE nga anaa lang sa 79. 81 porsyento ang turnout. Gisundan kini sa lalawigan sa Bohol nga adunay 79. 37 porsyento; ang Negros Oriental nga nakatala og 76. 16 porsiyento; ug ang Sugbo nga nakatala og 75. 43 porsyento. Mas taas hinuon ang maong datos kon itandi sa milabay’ng piniliay sa Sugbo nga anaa lang sa 74. 74 porsiyento. Samtang sa SK, natala ang labing taas nga turnout sa lalawigan sa Siquijor nga niabot og 82. 25 porsiyento. Nisunod ang lalawigan sa Bohol nga nakatala og 79. 79 porsiyento kon itandi sa milabay’ng eleksyon nga anaa lang sa 73. 31 percent. Nisunod ang Negros Oriental nga anaa sa 77. 32 porsyento. Ang Sugbo nakatala og 76. 54 porsyento. Matod ni Occiano nga base sa iyang naobserbahan, mas daghan ang interesado nga nipagawas sa ilang kagawasan sa pagpili. Wala usab siya matingala sa taas nga turnout sa ubang mga lugar gumikan sa hapsay nga pagpahigayon sa eleksyon.'}, {'article_id': 1026, 'title': '15 ka balay nasunog', 'text': 'Dili mominos sa 15 ka mga balay ang nasunog sa Purok Kamunggay, Lower Mahayahay, Brgy. Candulawan, Siyudad sa Talisay alas 4:42 sa hapon sa Miyerkules, Pebrero 21, 2024. Sa imbestigasyon sa mga bombero sa Talisay, ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Kyra Guiting nga gipuy-an ni Wilang Guiting. Dali kini nikatap sa kasilinganan nga kabalayan, diin 15 ka mga pamilya ang apektado sa sunog. Ang sunog nakontrolar sa alas 4:55 sa hapon ug gideklarar sa mga bombero nga fire out sa alas 4:58 sa hapon. Nagbilin kini og P675,000 nga danyos. Atol sa pakighinabi kang F01 Gonesto M Godoy, imbistigador sa Talisay City Fire Office, siya niingon nga nagpadayon ang ilang imbestigasyon sa sinugdanan o hinungdan sa sunog.'}, {'article_id': 305, 'title': 'Traffic violators sa Mandaue City ipangkiha', 'text': 'Kapin sa 100 ka traffic violations ang gi-refer sa Mandaue City Prosecutor’s Office alang sa pagpasaka sa korte sa Legal and Investigative Division sa Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team). Matod ni Gingging Caganap, assistant department head sa Team ug hepe sa Legal and Investigative Division, mokabat sa 200 ka traffic violators ang madakpan sa ahensya matag adlaw. Daghan niini nga mga malapason wala magtagad sa pagbayad sa mga multa nga gipahamtang sa ilang mga kalapasan. Gihatagan og gibug-aton ni Caganap nga ang nag-unang tumong dili ang pagkolekta og multa kon dili ang pagsilsil sa disiplina sa mga drayber ug pagpalambo sa pagsunod sa mga lagda sa trapiko. Ang mga drayber nga kasuhan naisyuhan og tiket sa kalapasan sa trapiko sa nangaging mga buwan apan napakyas sa pagmulta. Hangtod sa Hulyo 29, 2024, adunay kinatibuk-an nga 161 ka mga paglapas sa trapiko ang na-endorso sa opisina sa Piskaliya. Sa 161 niini, 147 (92 porsiyento) ang nasikop sa Team enforcers, samtang 13 (8 porsiyento) ang nasikop sa mga personnel sa Mandaue City Police Office Traffic Enforcement Unit (MCPO-TEU). Gikan niining 161 ka mga kalapasan, 68 ka mga kaso ang nakatakda na alang sa arraignment ug pre-trial, ug 19 ang nahusay sa mga nakalapas. /CAV'}, {'article_id': 256, 'title': 'Suyopanan sa Tagbilaran, Bohol gironda; 3 nadakpan', 'text': 'Usa ka drug den sa Barangay Cogon, dakbayan sa Tagbilaran, probinsya sa Bohol ang gibungkag sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA), Bohol Police Provincial Office (BPPO) inabagan sa Bohol Maritime Police, alas 9:45 sa hapon, Lunes, Agusto 12, 2024. Ang pagronda niresulta sa pagkasikop sa tulo ka mga tawo, si Angelu Bulalacao, 35, maoy subject sa operation nga drug den maintainer samtang ang iyang ig-agaw nga mao sab ang kauban sa pagdumala sa drug den nga si Melson Bulalacao, 38, usa ka pintor. Lakip sa nadakpan ang kustomer nga naatlan sa sulod sa drug den nga giila nga si Wildren Bulalaque, 19, usa ka laborer. Nasakmit sa mga operatiba ang lima ka pakete nga adunay sud nga gituohang shabu nga motimbang sa 15 gramos nga adunay estimated average market value nga P102,000, nakuha sab ang kuwarta nga gigamit isip buy bust money ug usa ka mobile phone lakip na ang mga drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay information officer sa PDEA-7 nga duha ka semana nila nga gipaubos sa case buildup ang ilang target nga si Angelu human madawat ang kasayuran gikan sa usa ka kasaligang tinubdan. Sa ilang nakuha nga inpormasyon makabaligya ang suspetsado og 10-15 gramos matag semana. Si Angelu Bulalacao nadakpan na niadtong 2017 apan na dismiss ang iyang kaso sa korte apan sa iyang pagawas mibalik na usab ni sa iyang naandan nga bisyo. Kasong pagpayuhot sa ilegal nga drugas ug pagpadagan sa usa ka drug den maoy atubangon niini.'}]"
Asa gikan ang mga contingents sa Palarong Pambansa 2024 nga nag-anam na sa pagpangabot sa Sugbo?,['lainlaing mga rehiyon sa Pilipinas'],"[{'article_id': 397, 'title': 'Kapulisan full alert; billeting areas gisusi', 'text': 'Nag-anam na sa pagpangabot sa Dakbayan sa Sugbo ang contingents sa Palarong Pambansa 2024 gikan sa lainlaing mga rehiyon sa Pilipinas. Mahinangpon sila’ng gisugat sa mga opisyal sa Department of Education (DepEd 7) sa wala pa gihatod sa mga tunghaan nga ilang billeting area. Gibana-bana nga moabot sa 12,000 ngadto sa 15,000 ka mga atleta, wala pay labot niini ang mga opisyal ug coaches, ang mangabot sa dakbayan sa Sugbo nga hatagan og seguridad sa kapulisan. Aron maseguro ang kaluwasan sa mga contingent, ang hepe sa kapulisan sa dakbayan, Police Colonel Jake Bacquian, uban sa iyang deputy city director for administration nga si P/Lt. Col. Felisa Baculo, ningsusi sa mga tunghaan nga nagsilbing puy-anan sa mga atleta ug delegado sulod sa 17 ka adlaw. Unang gisusi ni Bacquian ang Lahug Elementary ug High School diin giokuparan sa Caraga Region; gisunod ang Mabolo National High School diin gipahimutang ang Cordillera Administrative Region; Ramon Duterte National High School nga giokupar sa Eastern Visayas ug ang Guadalupe Elementary School nga gamiton sa Western Visayas; ug ang katapusan ang Cebu City Sports Center. Gisubay sa police official kon nakahan-ay na ba ang mga polis nga gidestino sa maong mga tunghaan. Iyang nakita nga hapsay na ang dagan sa siguridad ug way bisan kinsa nga makasulod nga outsider tungod kay ang matag contingent dunay identification (ID) card nga gihatag. Kinahanglan nga kon mogawas ug mosulod, moagi kini sa ilang access monitoring system (AMS). Si Dr. Lenny Caspillo, assistant principal sa Lahug Elementary School, nagkanayon nga wala pa silay nakitang problema sa ilang pasilidad. Usa sa mga opisyal sa DepEd Caraga nga maoy nagbantay sa ilang AMS nagkanayon nga moabot sa kapin 700 ang ilang mga contingent apan dili tanan naa sa Lahug Elementary School nipuyo tungod kay ang uban dunay kabanay sa Dakbayan sa Sugbo. “With regards to facilities, if we gonna rate it, naa na gyud mi sa mga excellent,naa gyud mi dihang dapita, provided nga we are already ready with the CVIRAA. Nya nag polish naman lang gyud mi karon para sa Palaro. With the security, well as you see, ok ra gyud, walay samok, walay sulodsulod ang community. We’re fine,” matod ni Caspillo. Gisusi ni Bacquian ang mga koral nga nakapalibot sa tunghaan kon duna bay posibilidad nga didto moagi ang mga kriminal. Tungod ani iyang gimandoan ang iyang mga personnel nga matag karon ug unya suroyon. Nakig-alayon usab ang kapulisan sa mga nagdumala sa 20 ka mga tunghaan nga gigamit nga billeting area kon nag function ba ang ilang mga CCTV camera tungod kay dako kini og matabang sa pag monitor kon dunay mosuway sa paghimo og krimen, sama sa mga kawatan. ALERTSugod niadtong Hulyo 1, 2024 gisaka na sa kapulisan sa Central Visayas ang ilang alert status gikan sa normal ngadto sa full alert, nagpasabot nga tanang mga polis sa rehiyon 7 wala nay gitugotan nga maka absent ug andam nga ipakatap kon gikinahanglan. “Naka full alert na ta. Atong gitagaan og tasking ang atong kapulisan nga na assign sa billeting quarters nga mag roving sila within sa compound sa school nga asa ang atong mga delegate naka billet. Kinahanglan tan-awon nila basin sa likod banda, walay suga. So, siguradohon nila nga dili makaagi didto ang kawatan,” matod ni Bacquian. Tungod sa presensya sa daghang mga polis, gipasalamatan sa mga opisyal sa DepEd Cordillera Administrative Region ang kapulisan, lakip ang mainiton nga paghangop kanila sa dakbayan sa Sugbo. Matod ni Clemente Castanares Jr. , camp manager sa CAR, nga sila nakurat sa ilang pag abot sa billeting area nga han-ay na kaayo diin ang ila unta nga trabahuon gitrabaho na sa mga magtutudlo sa tunghaan. “Salamat, Cebu. Thank you very much for the hospitality, the love. Alam namin na tuloy-tuloy ang suporta nyo sa amin habang nandito kami for almost 17 days,” matod ni Castanares. Gawas sa mga polis nga nihatag sa seguridad sa mga atleta ug mga delegado, duna usab silay gi-augment nga blue guards aron masiguro nga luwas silang tanan.'}]","[{'article_id': 681, 'title': '3 ka balay nasunog', 'text': 'Tulo ka mga balay sa Purok Red Coral, Sitio Laray, Barangay Bungtod, Syudad sa Bogo ang naugdaw sa sunog nga niulbo alas 11:20 sa buntag, Martes, Abril 30, 2024. Sa imbestigasyon ni SF01 Marvin Carranza, fire investigator sa Bureau of Fire Protection (BFP) Bogo, ang tulo ka mga balay ginama sa lights materials ug ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Baroro Kitoy. Matod ni Carranza ang sunog giisa sa first alarm sa alas 11:22 sa buntag, fire under control sa alas 11:35 sa buntag ug gideklarar nga fire out sa alas 11:50 sa buntag .Dugang niya nga duha ang hingpit nga naudgaw ug usa ang nakan-an sa kayo. Ang danyos gibana-bana nga P70,000 apan nagpadayon ang imbestigasyon sa kabomberohan sa hinungdan sa pag-ulbo sa kayo. (DVG)'}, {'article_id': 306, 'title': 'Rider gipasidunggan', 'text': 'Gihatagan og pasidungog ang Joy Ride rider nga nigukod sa naka hit and run patay sa usa ka lalaki nga naglakaw daplin sa karsada sa V. Abangan Ave. , Dakbayan sa Sugbo niadtong Biyernes sa kaadlawon, Hulyo 26, 2024. Si Arvie Ballesteros, 35, gitunolan og plaque of appreciation ni P/Lt. Col. Reynan Cagas, hepe sa Traffic Enforcement Unit (TEU) sa Cebu City Police Office (CCPO) sa iyang buhatan uban kang Cebu City Transportation Office (CCTO) assistant department head Atty. Kent Egie Tonton. Gawas sa plague, gihatagan usab si Ballesteros og kuwarta ug grocery items aron dunay madala sa iyang pamilya. Matod ni Cagas, ang gibuhat ni Ballesteros dako kayo og natabang sa pagsulbad sa maong insidente diin nadakpan nila ang drayber bisan pa kon wala na mopasaka og kaso ang kabanay ni Caguete Caguioa nga taga Barangay Candugay, lungsod sa Barili, kasadpang habagatang Sugbo. “Nagpasalamat mi og dako sa atoang rider sa Joy Ride nga si Arvie Ballesteros sa pagtabang sa atong investigation sa Traffic Enforcement Unit kay kon wala pa ni siya magpakabana possibly nagtagbaw pa ta’g pangita sa CCTV karon, nag subay-subay pa ta,” matod ni Cagas. Si Tonton nagkanayon nga ang Traffic Management Coordination Committee niduso og resolusyon sa board aron pasidunggan si Ballesteros. Nakadayeg si Tonton sa gihimo sa Joy Ride rider tungod kay nagpakabana gyud kini sa nahitabo sa palibot, nakatabang og dako sa kapulisan ug sa mga traffic enforcer nga tungod ini niawhag siya sa publiko nga sundon ang gihimo ni Ballesteros. “Katong iyang gibuhat dako kaayo to’g tabang dili lang sa kapulisan apil na pud sa amoa sa mga traffic enforcer diha sa kadalanan,”matod ni Tonton. Nagpasalamat usab si Ballesteros sa gihatag nga pasidungog kaniya sa TEU nga bisan sa iyang gihulagway nga gamay niya nga natampo sa kadalanan, gihatagan kini’g gibug-aton sa maong opisina. Giangkon niya nga atol sa maong insidente diin nakita niya nga nabanggaan ang usa ka tawo, walay lain nga nabutang sa iyang huna-huna kon di mao ang pagtabang nga madakpan ang nakabangga. “Dako kaayo nig impact sa akoa nga na appreciate nila ang atoang effort. Although gamay rato nga effort nga atong gi-exert kay ni cooperate man pud ang tawo sa atoa, mao nang malipayon pud ta,” matod ni Ballesteros. Mensahe niya sa ubang riders nga kon duna silay masugatan o masaksihan nga aksidente diin ang nakahimo mosibat, labing maayo nga motabang sila aron masulbad ang krimen. Gipasidunggan usab ni Cagas ang iyang mga personnel nga nagkugi sa ilang trabaho sama niadtong daghan og nangadakpan nga mga malapason sa balaod trapiko.'}, {'article_id': 1181, 'title': '‘Anomaliya’ sa merkado motibo sa pagpatay', 'text': 'Gibutyag ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos nga molusad og imbestigasyon sa giingong ilegal nga kalihukan sulod sa merkado publiko sa Barangay Poblacion. Kini nga mga kalihukan naglakip sa giingong “payola” o pagpanguwarta ug uban pang mga ilegal nga kalihukan sa merkado nga gidudahang motibo sa pagpatay sa market operations consultant Christopher Magsumbol. Matod pa sa mayor sa interbyo niadtong Lunes, Enero 22, 2024, nga ang imbestigasyon nagtumong sa pagsiguro nga ang mga indibidwal nga nagpaluyo sa mga ilegal nga kalihukan mag-atubang og kasong administratiba ug kriminal. Wala mohatag og dugang mga detalye ang mayor apan naghisgot siya og pipila ka mga pananglitan, inay nga mosingil og tag-P400 ngadto sa matag vendor magsilbing abangan sa ilang stall, apan P500 ang pangayuon niadtong nagpaluyo sa maong kalihukan. Butyag ni Abalos nga nadiskubrehan ni Magsumbol ang maong mga ilegal nga kalihukan ug nipasidaan sa mga nalambigit sa pag-undang sa maong binuhatan.2 KA MASTERMINDNiadtong Enero 22 ang kabanay ni Magsumbol nga girepresentahan sa iyang asawa nga si Konsehal Karet Magsumbol sa Barangay Pajo kauban si Abalos ug ang Lapu-Lapu City Police Office (LLCPO), nipasaka og kasong murder batok sa lima ka mga suspek. Naglangkob sa drayber sa gunman nga si barangay tanod Derold Inting Isabedra ug Ares Inserto Intano, middle man, nga usa ka job order (JO) worker sa Clearing Team Department, lakip ang gunman nga kasamtangang gitanggong sa custodial facility sa LLCPO tungod sa kasong ilegal nga drugas ug duha ka mga mastermind. Matod pa ni Police Lt. Colonel Edcel Barcelo, tigpamaba sa LLCPO ug hepe sa City Investigation and Detection Management Unit (CIDMU), gawas sa babaye nga utok, kinsa gikataho’ng usa sa mga department head sa Lapu-Lapu, nitug-an nilang Dungog ug Isabedra nga aduna pay laing lalaki nga nalambigit sa maong krimen. Si Abalos niingon nga ang laing mastermind usa ka kaswal nga trabahante gikan usab sa Clearing Team Department ug nagtrabaho pa niadtong higayuna. Matod niya nga iyang gitahasan ang City Administrator sa paghimo sa tanang administratibong proseso ngadto sa giingong suspek, lakip na ang pagtaktak kanila sa serbisyo. Ang asawa ni Magsumbol sa buwag nga pakighinabi nipadayag nga wa siya katuo nga mahimo sa mastermind ang pagpapatay sa iyang bana kay niadtong Disyembre 15 nanghuwam pa kini nila og kuwarta. Nagtuo si Konsehal Magsumbol nga gipatay ang iyang bana aron dili mabulgar ang ilang mga ilegal nga binuhatan diha sa merkado. Gipaabot sa kapulisan nga kalutsan og warrant of arrest ang duha ka mga mastermind. Si Magsumbol gipusil patay sa nagmotorsiklo nga mamumuno niadtong Enero 5, 2024 samtang nangolekta og market fees ang biktima.'}, {'article_id': 240, 'title': 'Kanhi barangay konsehal gidakop; nang-‘scam’', 'text': 'Kanhi konsehal sa Barangay Pamutan bukirang dapit sa dakbayan sa Sugbo ang gisikop sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG-7) human nalutsan og warrant of arrest sa kasong estafa alas 3 sa Lunes sa hapon, Agusto 12, 2024. Ang nadakpan giila nga si Mae Bucoy Buena, hingkod ang pangidaron, nagpuyo sa maong barangay. Ang CIDG 7 adunay warrant of arrest nga giluwatan ni Judge Analiza Buenafe, Presiding Judge sa Branch 2 sa MTCC sa dakbayan sa Talisay sa kasong estafa. Matod sa arresting officer nga si Police Chief Master Sergeant Jhomer Buenaflor nga si Buena giingong nagpasiugda og paluwagan nga gitawag niya og CDL. Apan wala na kini makabayad sa mikuha og paluwagan ug adunay usa niini ang naka-invest na og P1. 2 milyones. Human nga wala na makahatag si Buena gikiha siya sa korte ug nalutsan sa warrant of arrest. Gipaabot sa CIDG 7 nga aduna pay dugang modangop sa ilang buhatan nga nabiktima ni Buena. Kasamtangan nga gi kustodiya sa CIDG 7 custodial facility ang maong akusado ug gipresenter na sa korte.'}, {'article_id': 299, 'title': 'Aida ngadto sa kapulisan: ‘Di kumpiyansa’pagtubag sa alarma', 'text': 'Di mokompiyansa sa pagtubag sa alarma, pahimangno ni PNP Chief Makmak Kanor Aida atol sa pagduaw sa haya ni Mildred Genesis Cabral niadtong Miyerkules, Hulyo 31, 20024. Si Cabral gipusil-patay sa usa ka 16 anyos nga sakop sa Crips gang sa pagpatuman sa balaod sa curfew sa Barangay Banilad, dakbayan sa Mandaue niadtong Sabado sa kaadllawon, Hulyo 27, 2024. Si Aida uban ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, mitunol sa PNP Heroism Medal kun (Medalya ng Kadakilaan) ngadto sa asawa ni Cabral. Gawas sa medalya nga alang kaniya gihatagan usab og financial assistance ang asawa gikan sa Public Safety Mutual Benefit Fund Inc. ug laing abag gikan sa PRO 7. Matod ni P/Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Abad, sa maong hitabo, mipagawas og kamandoan ang PNP Chief nga panahon nga motubag og alarma kinahanglan nga dili gyud mo kompyansa aron wala nay sama ni Cabral nga makalas. “The instruction of the Chief PNP has always been clear, he is leaning on making sure that the morale and welfare of our personnel are taken cared of has always been his priority. . ” matod ni Abacay. Kahinumdoman nga si Cabral mokuha unta sa iyang asawa sa usa ka establisamento sa Banilad, dakbayan sa Mandaue, pasado alas 12 sa kaadlawon, Sabado, Hulyo 27, 2024, apan iyang naagian ang mga barangay tanod nga nangita sa mga menor de edad nga nakalapas sa ordinansa sa curfew. Usa mga batan-on nga sakop sa Crips Gang ang midagan nga gigukod ni Cabral apan sa dihang iya na kining signiton kalit lang siya nga gipusil sa ulo gamit ang 38 nga kalibre sa armas. Napasakaan na og kasong murder ang maong menor de edad ug sa miaging adlaw nadakpan usab sa Mandaue City Police Office ang laing mga kaubanan niini nga nga pulos miyembro sa Crips Gang nga niadtong tungura misibat human sa pagpamusil nga giapil usab sa gikiha sa kapulisan. /AYB'}]"
Unsa ang papel sa MCSAPO sa mental health program?,['triage area'],"[{'article_id': 401, 'title': 'Mental health program sa Mandaue City mas gipalig-on', 'text': 'Ang Mandaue City Government nagpalig-on sa ilang mental health program pinaagi sa pag-integrate sa mental health care ngadto sa treatment plans sa mga drug user. Tumong niini nga programa mao ang pagtagad sa mga isyo sa pag-abuso sa kemikal. Samtang, dungan ang pagtubag sa mga panginahanglanon sa kahimsog sa pangisip, matod ni Ebenezer Rennan Castrence, pangulo sa Mandaue City Substance Abuse Prevention Office (MCSAPO). Aron mahimo kini, ang mga barangay health worker gibansay sa pag-ila sa mga timailhan sa mga problema sa kahimsog sa pangisip aron sila makahatag sa tukma sa panahon nga mga referral, sulti ni Castrence sa mga tigbalita sa Martes, Hulyo 2, 2024. Si Castrence niingon nga ang mga barangay gikinahanglan nga modumala sa kaugalingong mental health referrals. Ang Siyudad, matod niya, nakigtambayayong usab sa Philippine Mental Health Association sa paghimo og binuwan nga mga caravan nga nagtanyag og libreng serbisyo sa pangisip. Matod ni Castrence nga kining bag-ong programa gibase sa community-based mental health initiative nga gilusad sa miaging tuig ubos sa administrasyon ni Mayor Brody Abando. Kini nga inisyatiba nagkinahanglan sa mga health worker ug mga doktor sa kabarangayan nga i-refer ang mga indibidwal nga nagpakita og mga timailhan sa problema sa pangisip sa MCSAPO alang sa interbensyon. Ang MCSAPO adunay kritikal nga papel isip triage area, nga nagkonektar sa mga indibidwal sa mga psychologist ug psychiatrist, dugang niya.'}]","[{'article_id': 238, 'title': 'Abangan nangayo’g update sa kaso sa kahiwian bahin sa pagkolekta, pag-dispose og basura', 'text': 'Giawhag ni Cebu City Mayor Lizer Abangan ang Office of the Ombudsman-Visayas nga paspasan ang imbestigasyon kabahin sa graft and plunder nga mga kaso batok sa mga opisyal ug personalidad nga nalambigt sa kahiwian kabahin sa transaksyon sa solid waste collection ug disposal niadtong 2021. Kini human nakadawat ang konseho atol sa ilang regular session niadtong Agusto 14, 2024 og kopya sa transmittal letter nga adunay petsa Hulyo 29, 2024 gikan ni National Bureau of Investigation-Central Visayas (NBI-Cevro) Director Renan Bucol Heredia. Tipik sa suwat mao ang rekomendasyon sa NBI-Cevro nga pasakaan og kaso ang ubay-ubay nga kanhi ug kasamtangang mga opisyal sa City Hall nga nalambigit ning maong isyu. Sa usa ka phone interview, si Abangan nagkanayon nga wala siya’y nadawat nga update sa gipangtumbok nga mga kaso nga gisang-at sa Ombudsman-Visayas. “Asa naman sila? .. . I wish fair is fair,” pangutana ni Abangan ngadto sa Ombudsman-Visayas. Si Abangan kasamtagan pa nga nag-serve og unom ka mga buwan nga suspensyon sa Ombudsman gikan niadtong Mayo, 2024.'}, {'article_id': 1041, 'title': '18 ‘nangailad’ sa yuta sa Lapu nga gibaligya', 'text': 'Mokabat sa 18 ka mga indibidwal, kinsa nangangkon nga nailad sa usa ka babaye nga giingong nangilad kanila sa pagbaligya og yuta ug nakakuha kanila og P4. 8 milyunes, nangayo og tabang kang Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos niadtong Lunes, Pebrero 19, 2024. Matod sa mga buyer, tagsa-tagsa nilang gibayran ang kinatibuk-ang P4. 8 milyunes kang Rechris (dili tinuod nga ngalan) sa pagpalit sa 1,400 metro kwadrado nga yuta sa Brgy. Canjulao. Apan wa sila kahatagi sa suspek og tukmang mga dokumento sa deed of sale. Ang Kagamhanan sa Dakbayan sa Lapu-Lapu nagdumili sa pagbutyag sa kompletong impormasyon kalabot sa suspek hangtod nga dili pa mapasaka ang kaso. Dugang pa, pipila sa mga biktima nitaho nga gitikasan sila ni Rechris sa ilang kuwarta niadtong 2022 ug wala pa iuli human siya napakyas sa paghatod sa mga dokumento sa yuta. Gi-post sa suspek ang iyang mga yuta nga gibaligya sa Facebook, nga nagsaad nga kini mapalit pinaagi sa staggered payments sa barato nga presyo. Giasoy sa mga biktima nga si Rechris adunay kauban nga si Emeniano nga maoy iyang ahente. Giimbitar silang duha ni Abalos niadtong Lunes aron ipasabot ang nahitabo, apan si Rechris ra ang nitungha. Sa tigom niadtong Lunes, nasuta nga aduna pay pending nga kaso ang nahisgutang yuta alang sa pagbawi sa titulo niini sa korte. Dugang pa, atol sa verification gikan sa Register of Deeds sa Siyudad, walay yuta nga narehistro ubos sa ngalan ni Rechris sulod sa Lapu-Lapu City. Gimanduan ni Abalos si Rechris nga mobalik sa iyang buhatan uban sa giingong kauban niini nga si Emeniano niadtong Martes, Pebrero 20, ug iuli ang kuwarta sa mga biktima. Kon sila mapakyas sa pagbuhat niini, ang Siyudad mopadayon sa kaso batok kanila. Sa chat message nga gipadala sa SunStar Cebu niadtong Martes, si Emenianoy Bado, Lapu-Lapu City Public Information Officer, namahayag nga sila si Rechris ug Emeniano napakyas sa pag-uli sa kuwarta. Gihisgutan ni Abalos nga ang duha ka mga indibidwal mahimo’ng mag-atubang og legal nga mga kalapasan tungod sa paghimo og large scale estafa ug sa paglapas sa Republic Act 10175 o ang Cybercrime Prevention Act of 2012 tungod sa ilang pagpanikas nga mga post sa mga kabtangan nga gibaligya. Gibutyag usab ni Abalos nga si Rechris adunay kasaysayan sa pagpangilad sa mga tawo pinaagi sa pagpamaligya og peke nga mga lote. Iyang gitug-an nga usa ka residente nga gihinganlan og Necesito nibayad kaniya og P1. 2 milyunes alang sa lote, nahibaw-an nga wala marehistro ang pagpanag-iya ubos sa iyang ngalan pinaagi sa Register of Deeds. Niadtong 2023, miduol si Necesito sa opisina ni Abalos aron mangayo og tabang. Bisan tuod sa kadugayan giuli ni Rechris ang kuwarta ni Necesito, gipasidan-an siya ni Abalos nga dili na usbon ang maong mga ilegal nga buhat.'}, {'article_id': 1431, 'title': 'Dughan sa babaye, gikumot sa taxi driver', 'text': 'Gikumotkumot sa taxi driver ang dughan sa iyang pasahero human nasuko nga miplite kini og pulos sensilyo nga P1,000 alas 4:30 sa kaadlawon, Biyernes, Disyembre 1, 2023 sa South Road Properties (SRP) sa Brgy. Mambaling, dakbayan sa Sugbo. Ang 30 anyos nga biktima uban sa iyang higala, nangayo og panabang sa Mambaling Police Station, apan nakasibat na ang taxi driver. Nakuhaan og video ang ilang komusyon ingon man ang hulagway sa taxi ug ang drayber. Ug pagka alas 10:00 sa buntag sa samang adlaw, nasubay sa kapulisan ang operator sa taxi sa Brgy. San Roque, dakbayan sa Talisay. Nailhan ang drayber nga usa ka 44 anyos (ngan gipugngan samtang wa pa makuhai sa iyang habig), ug taga Brgy. Taboc, dakbayan sa Mandue. Ang operator giabisuhan sa kapulisan nga pagtahan sa maong drayber, kinsa gikataho nga ang taxi unit niini adto sa iyang panimalay igarahe ug ang abang ipadala pinaagi sa money transfer. Nasubay sa kapulisan human nakuha sa video ang body number sa taxi ug ang logo sa operator. Si Major Robert Caseda, hepe sa Mambaling Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niasoy nga nagpahatod sa usa ka mall ang biktima uban sa iyang higala. Miplite kini og P1,000 nga pulos sensilyo ug nasuko ang drayber. Nagkalalis hangtod nga gitamparos niya sa nawong ang biktima. Gikatahap nga nisukol ang biktima ug nagkaguliyang sila sud sa taxi. “Nagkumusyon naman niinit ang ulo ato sa driver, gitamparos niya sa nawong! Unya mialigar pa gyud ang biktima “gikumot-kumot iyang _____”, dugang asoy ni Caseda. Nikanaog ang biktima nisuway unta og sibat ang drayber apan gigukod kini niya ug nakuha sa video nga gilabay sa driver ang P200 nga kuwang nga sukli. Giingong wala makontento ang drayber sa pagtamparos, gihapit niya og kumot-kumot ang dughan sa babaye. Sumala ni Caseda sa Dominggo, Disyembre 3, gipaabot nila nga mopatim-aw ang taxi driver aron mahusay sila sa maong kaguliyang apan wala pa gyud kini mopatim-aw. Ang biktima niingon mopasaka siya og tukmang kaso batok sa taxi driver. Gipasabot ni Caseda nga kon dili gyud mopatim-aw ang taxi driver, ipasaka sa kapulisan ang kaso nga sexual harassment, o sexual assault ug uban pa.'}, {'article_id': 911, 'title': '3 ka menor nag-pot session sa marijuana', 'text': 'Tulo ka mga menor de edad nga taga Barangay Suba, dakbayan sa Sugbo nga mga tinun-an sa usa ka tunghaan sa dakbayan, “na-rescue” sa mga polis nga nag-roving alas 5:30 sa buntag sa Biyernes, Marso 15, 2024 sa Baywalk sa South Road Properties (SRP) sa Barangay Santo Niño. Ang tulo gipangkustodiya sa Waterfront Police Station human sila naatlan nilang Police Patrolman Jude Miguelito Isidro, Patrolman Melson Roberson ug Patrolman Dean Erenio Isip, mga sakop sa Tactical Motor Riding Unit (TMRU) sa Cebu City Police Office (CCPO). Nakuha gikan sa tulo ka mga menor ang mga linikit nga marijuana nga ilang gihimo’ng sigarilyo samtang nag-estambay sa Baywalk. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga naagian sila sa mga polis nga nag-roving. Ilang nakita ang tulo nga dunay gidagkutan nga sigarilyo apan sa ilang pagduol nanimaho kini nga marijuana hinungdan nga ilang gisita. Wala na mohatag og pamahayag ang maong mga batan-on nga nagpangidaron pa og 17 ug 15 anyos. Bisan sa ilang pangidaron nga mga menor pa, gipasabot ni Baculo nga mamahimo na sila nga mapasakaan og kaso sa pakig-alayon sa Department of Social Welfare and Services (DSWS) sa dakbayan. Kon masuta sa evaluation nga duna silay kahiamgo sa ilang gihimo, sila mapasakaan og kaso ubos sa balaod. Subay sa sunodsunod nga accomplishments nga nahimo sa police beat patrollers, ang hepe sa CCPO nga si Police Colonel Jake Bacquian mohatag og pasidungog kanila. . GIPASIDUNGGANGipasidunggan ni Police Captain Emeniano Don Apechi Makring hepe sa Abellana Police Station 2 ang duha ka police beat patroller human nga miuli sa cellular phone sa News Editor sa Superbalita Cebu nga si Saddam Isla. Ang duha mao silang Patrolman Elman Manlanat Patrolman Josie Isleta, pulos na destino sa Cebu City Mobile Force Company sa Cebu City Police Office. Napunitan sa duha ka bagitong pulis ang cellphone ni Morallo sa dalan F. Ramos sa Barangay Sta. Cruz samtang nag-roving sila ug ila ning malampuson nga nauli sa tag-iya. Sulondon nga buhat sa duha ka police nga angayan lang dayegon ug pasidunggan. Sa miaging semana, sunodsunod usab sa pagsikop ang mga beat patrol sa duha ka mga tulisan nga nagsakay og motorsiklo sa Mabolo ug laing isnatser ang nadakpan sa may Manalili, Dakbayan sa Sugbo.'}, {'article_id': 998, 'title': 'Bawion ni Gwen gikan sa NMP ang karaang pulpito', 'text': 'Pormal nga nisuwat si Cebu Governor Edlen Abalayan nga nanawagan ngadto sa National Museum of the Philippines (NMP) nga ibalik ang giingong gikawat nga upat ka mga wooden panels sa orihinal nga gigikanan niini sa Archdiocesan Shrine of Patrocinio de Charie Santissima, Lungsod sa Boljoon, habagatang Sugbo. Sa suwat ni Abalayan nga pinetsahan og Pebrero 26, 2024 ngadto kang Ericson Laguna, director-general sa NMP, giawhag niini ang NMP nga ibalik ang pulpit panels sa simbahan sa Boljoon. Ang maong suwat gipahibawo pinaagi sa opisyal nga Facebook page sa Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo sa Pebrero 27, 2024.“I respectfully urge you to initiate the prompt and rightful return of these panels to the Patrocinio de Charie Parish Church in Boljoon,” matod ni Abalayan. Subay niini, gidapit ni Abalayan ang mga sakop sa NMP sa pagbisita sa Sugbo aron makigsabot sa Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo alang sa pagbalik sa nangawala nga panels sa simbahan. Samtang si Bokal Panyong Concepcion sa ikaduhang distrito niduso sa House Bill 1601 sa House of Representatives pag-awhag sa National Commission for the Culture and the Arts ug NMP nga ibalik sa tinuod nga tag-iya ang mga nawala nga makasaysayanong butang sa simbahan.'}]"
Unsa ang giusa sa mga gunman sa pagtira sa biktima sa pagpamusil?,['nag-inangksay sa motorsiklo nga pulos nag-helmet'],"[{'article_id': 402, 'title': '2 biktima sa pagpamusil', 'text': ""Duha ka mga lalaki ang biktima sa managlahing kaso sa pagpamusil niadtong Martes, Hulyo 2, 2024. Alas 10:40 sa gabii, usa ka driver sa e-bike samdan ug nalandig sa tambalanan human maigo sa saag nga bala sa nagpabuto og armas sa Sityo Cabangcalan 2, Brgy. Bulacao, Siyudad sa Sugbo. Ang biktima giila sa alyas nga ‘Bryan', hamtong, ulitawo, molupyo sa naasoy nga dapit. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Inayawan Police Station pinaagi sa direktiba sa ilang station commander nga si P/Maj. Parlito Baldemoro, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang biktima nagmaniho sa iyang e-bike pauli sa ilaha ug sa kalit lang may niabot nga usa ka motorsiklo nga kolor grey nga way plate number. Ang duha nga sakay sa motorsiklo nag-helmet ug nag-jacket ug ang angkas nipabuto sa armas sa makadaghan nga higayon sa nagkalainlaing direksiyon. Ang biktima naigo sa saag nga bala nga niresulta sa pagka angol ug gidali sa pagdala sa Cebu City Medical Center (CCMC). Samtang padayon pa ang imbistigasyon sa kapulisan sa Inayawan Police Station aron mailhan ang mga gunman. ‘LOVE TRIANGLE’Samtang, love angle ang gitutokan karon sa kapulisan sa pagpusil sa usa ka tricycle driver sa riding in tandem sa national highway sa Brgy. Cawayan, lungsod sa Dalaguete, alas 3:45 sa hapon sa samang adlaw. Ang biktima 35 anyos nga ulitawo nga may kapuyo, nagpuyo sa nahisgutang dapit. Ang mga gunman mao ang nag-inangksay sa motorsiklo nga pulos nag-helmet. Sa follow up sa Superbalita Cebu, nasuta pinaagi sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dalaguete ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Vincent Awit Zozobrado nga ang biktima may duha ka mga pasahero nga padulong sa Brgy. Poblacion apan pag-abot sa Cawayan, gitapdan kini sa nagmotorsiklo ug ang angkas maoy nipusil sa biktima nga naigo sa tiyan. Suwerte nga way napagan sa iyang duha ka mga pasahero ug ang mga riding in tandem daling ningsibat sa direksiyon sa lungsod sa Argao. Ang biktima nga wa mawad-i sa panimuot gidali sa pagdala sa Argao Bogo District Hospital apan, sumala sa kapulisan, wala kini mokooperar sa ilang imbestigasyon. Apan ang kapulisan sa Dalaguete nagduda nga love angle ang motibo tungod sa ilang nasagap sa imbestigasyon bahin sa gikarelasyon sa biktima nga babaye nga giingon nga minyo.""}]","[{'article_id': 468, 'title': 'Nagrambol tungod sa babaye', 'text': 'Laing rambol sa mga batan-on ang nahitabo sa lungsod sa Liloan sa Dominggo sa kaadlawon, Hunyo 16, 2024. Sa usa ka Facebook page nga mao ang “Taga Liloan Ka Kung?” makita ang paglinabayay ug dunay usa ka lalaki ang gitabangan usab sa pagsumbag samtang ang motorsiklo sa laing batan-on ang natumba. Matod pa, kini nahitabo duol sa Municipal Hall sa Barangay Poblacion sa Liloan ug wala mangahadlok bisan sa pagbadlong sa mga tawo nga nangagi. Si Police Major Johnrey Venerandoyon, hepe sa Liloan Police Station, nagkanayon nga wala pay midangop sa ilang police station aron magpa-blotter. Mao kini hinungdan nga wala pa matino atol ning pagsuwat kon dunay nasamdan sa maong karambola sa mga batan-on. Matod niya, iya nang gimandoan ang iyang mga imbestigador nga susihon kon kinsa kining maong mga batan-on ug unsay ilang giawayan sa grupo. Subay niini, usa sa mga nagrambol nga usa ka menor ang nakuha na pagka Dominggo sa hapon, Hunyo 16, 2024, ug duna na kini gibutyag nga mga pangalan nga sa pagkakaron tulo pa ang gihatag sa mga imbestigador. Sigon sa maong batan-on nga naa sa kustodiya sa Liloan Police Station nga away sa babaye ang hinungdan. Gikan matod pa ang maong duha ka grupo sa usa ka imnanan apan ang laing grupo mibalhin sa laing imnanan sa dihang ang pikas grupo magpasingit na matod pa sa estorya. Apan wala pa gani sila makaabot sa laing imnanan gigukod na sila niini ug dinhi na nahitabo ang binatoay ug karambola. Gitinguha ni Venerandoyon nga ilang mailhan ang tanang nalambigit sa kagubot ug ila ning ipatawag sa police station. Nipasabot si Venerandoyon nga ang iyang mga tawo magpatrolya gyud kini panahon sa kagabhion hangtod na sa kaadlawon apan sila lang ang gibantayan sa maong mga batan-on. Kahihumdoman, nahitabo usab ang rambol sa mga batan-on sa Barangay Yati, Liloan niadtong Mayo 9, 2024, diin usa ang patay ug tulo angol.'}, {'article_id': 1678, 'title': 'Drainage sa SRP nasampungan', 'text': 'Si Cebu City Mayor Cedie Abangan nisulti sa mga enhinyero ug management sa Filinvest Land, Inc. (FLI) ug Citi de Mare (CDM) personnel sa pagpahigayon og massive desilting initiative, tangtangon ang mga babag sa nagpadayon nga pagpalambo sa drainage system sa palibot niini sa South Road Properties, kay ang maong propyedad gikonsiderar nga flood prone area sa panahon sa kusog nga pagbunok sa ulanSila si Abangan uban ni Miyang Banzon, general manager sa CDM ug ni Engineer Raynen River Calimpon, construction manager sa CDM, Dean Tiburcio Escario, area general manager sa FLI, ug SRP Administrator Gilmore Pichay, nangulo sa ocular inspection ug assessment sa sayo sa buntag sa Martes, Oktubre 17, sa nagpadayon nga drainage improvement projects sa palibot sa City de Mare sa El Pardo road sa South Road Properties (SRP). Ang mayor nihatag og deadline nga sa dili pa ang iyang adlaw nga natawhan o Oktubre 28, 2023, ang desilting ug clean-up initiative mahuman, samtang gitanyag ang mga empleyado sa City Hall nga motabang sa inisyatiba sa Oktubre 21, 2023. Nadiskubrehan ni Abangan ang grabe nga pagbabag sa dakong deposito sa yuta sa daplin sa drainage, human niya gimando ang pag-alsa ug pag-abli sa pipila ka mga manhole cover, diin nikanaog pa siya aron pag-obserbar sa sitwasyon ilawom sa culvert. Ang presensya sa nakasampong nga mga yuta maoy usa sa mga hinungdan sa pagsuyla sa tubig sa kadalanan ug mga propyedad sa duol atol sa dakong pagbunok sa tubig sa ulan, matod ni Abangan. Gisusi usab sa mayor ang pagbutang og dugang nga box culvert duol sa CDM nga nagsilbing dugang drainage channel, diin ang proyekto andam nga mahuman sa hinapos sa semana. Kon mahuman na, mas paspas ang pag-agos sa tubig gikan sa kusog nga pagbunok sa ulan gikan sa CDM paingon sa Inayawan creek inay sa naandan nga pag-agos sa tubig paingon sa main drainage diretso sa Cebu Strait. Sa wala pa ang inspeksyon, si Calimpon nitug-an sa mga tigbalita nga bag-o lang niadtong Hulyo ning tuiga ang CDM ug mga kasikbit nga mga propyedad nakasinati og pag-awas sa tubig sa ulan gikan sa drainage main.'}, {'article_id': 963, 'title': 'P68M ‘shabu’ sa 2 ka magsuon nasakmit', 'text': 'Napulo ka kilo sa gituohang shabu nga mobalor og P68 milyunes nasakmit gikan sa duha ka mga managsuon atol sa buy-bust sa A. King Avenue, Barangay Carreta, Dakbayan sa Sugbo alas 6 sa buntag sa Lunes, Marso 4, 2024. Ang mga suspek giila nga sila si Abellanosa Elad Kintanar, 47, ug ang iyang maguwang nga si Gilmore, 53, pulos taga Purok 2, Barangay Tanghalige, lungsod sa Talibon, Bohol. Nilusad sa malampusong buy-bust mao mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit(RPDEU 7). Lakip sa nakuha sa kapulisan mao ang puti nga Toyota Innova nga maoy gisakyan sa mga suspek. Nadakpan niadtong Mayo 2020 si Abellanosa Kintanar sa PNP Bohol sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas human siya makuhai og upat ka kilo sa illegal drugs nga mobalor og P27. 2 milyunes apan pagka Disyembre 5, 2023 nakagawas sa bilanggoan kay na-dismiss ang iyang mga kaso. Sigun sa usa sa ka opisyal sa RPDEU 7 nga dili lang magpahingan sa media nga ang managsuon ila nang gi-monitor human nigawas ang ilang mga ngalan gikan sa ubang mga nadakpan nga maoy nidala sa kinilo nga ilegal nga drugas. Gipangsubay pa karon kon asa gikan ang maong supply sa ilegal nga drugas, kon kini gikan ba sa Bohol o sa laing lugar. Nabantayan sa mga polis nga dunay Chinese character sa putos nga color green nga daw bag-o sa ilang panan-aw. Dinhi ilang mahibaw-an kon asa gikan ang maong supply sa ilegal nga drugas pinaagi sa putos ug kalidad niini. Wala na niluwat og pamahayag ang managsuon sa dihang gisuwayan sa pagkuha sa ilang habig. Si Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, tipamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, niingon nga ang duha ka mga magsuon high value individual na sa Bohol Police Provincial Office (BPPO). Sa ilang mga custodial debriefing niadtong mga suspek sa ilegal nga drugas nga ang supply nga maabot sa Central Visayas gikan gihapon sa Luzon nga padayon nga ipalusot agi sa land trip. Apan tungod sa kaepektibo sa intelligence monitoring sa kapulisan sa Central Visayas, ilang nasakmit ang ubay-ubay nga mga supply sa ilegal nga drugas. /'}, {'article_id': 206, 'title': '17 anyos nga mabdos midalaw sa Optn 2nd Chance, gibilanggo', 'text': 'Modalaw ra unta sa iyang kapuyo ang 17 anyos nga dalaga nga taga Barangay Duljo, Dakbayan sa Sugbo apan nabalhog na hinuon kini sa susamang pasilidad human kini nakuhaan og linikit nga mga pinaugang marijuana. Ang 17 anyos nga babaye, nagsabak pa gyud nga nasakpan nga naghupot og illegal nga drugas nga gisuksok sa iyahang bra sa Cebu City Operation Second Chance Center sa Barangay Kalunasan, Dakbayan sa Sugbo. Nasayran nga niadtong Huwebes, Agusto 22, dihang nakuhaan og 14 ka mga linikit nga marijuana ang maong dalaga nga unta moduaw sa iyahang kapuyo nga anaa usab sa maong rehabilitation facility. Tungod sa kadudahan nga lihok niini ug kay wala kini mahimutang, atol sa pagrekisa niini sa usa sa mga house parent, giingon ng wala dayon mosanong ang dalagita hinungdan nga giingnan nalang kini sa tigbantay nga babaye nga ipahubo ang iyang bra. Atol sa paghubo sa bra niini, nasuta nga aduna diay kini gisuksok nga mga linikit nga mga pinaugang mga marijuana. Matod pa sa maong 17 anyos nga daw gisugo ra siya sa iyang kapuyo sa pagpalusot sa maong marijuana. Ang maong suspek mag-atubang og kasong paghupot og illegal nga drugas o kalapasan sa Section 11, Article 2, RA 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002.'}, {'article_id': 1318, 'title': ""Pagpamusil maora’g 'salida sa sine'"", 'text': 'Ingon sa usa ka thrilling nga pelikula ang kaso sa pagpamusil sa lungsod sa Sibonga sa Biyernes sa gabii, Disyembre 22, apan sa Sabado sa kaadlawon na nataho sa kapulisan. Ang biktima nga samdan nakaeskapo kay nakadagan, nakatago sulod sa pipila ka oras gikan sa suspek nga nagpunay sa pagpangita kaniya. Buot unta siya’ng mangayo og panabang, apan mawala-wala ang signal sa iyang cell phone. Ang biktima nga naluwas sa mga responder sa Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office (MDRRRMO) sa lungsod sa Sibonga, habagatang Sugbo giila nga si Llyod Mendiola, 37, ulitawo, taga sityo Tabon, Purok 6, Brgy. Tubod sa mao nga lungsod. Samtang ang suspek giila nga si Bobby Mendoza Almazan, alyas “Hansel Almazan,” 20, ulitawo, taga Sityo Banika, Brgy. Bahay sa samang lungsod. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Sibonga Police Station ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Capt. Fort Jorge Cielo, nahitabo ang pagpamusil sa alas 10:35 sa gabii sa Biyernes, Disyembre 22. Ang biktima ug suspek, uban sa mga higala, nagkasultihanay sulod sa purok house sa ilang dapit sa wa pa ang pagpamusil. Duol ra kini sa balay sa biktima. Human niini, nisulod og balik sa ilang balay si Mendiola, apan gisangpit siya ni Almazan busa nigawas siya og balik sa ilang balay. Gipusil siya sa suspek ug naigo ang wala nga bukton. Bisan samdan, nakahigayon pa pagdagan ang biktima ug nakatago sa balay sa ilang silingan samtang nagsunod kaniya si Almazan nga nagsige og pusil kaniya. Nagsige og pangita ang suspek kaniya human kini nalipat taliwa sa kangitngit sa kagabhion. Nilanat pa og dul-an sa lima ka oras una nakapangayo og tabang ang biktima kay way signal sa cell phone sa ilang dapit kay bukid. Naluwas lang siya human nakapahibawo sa mga awtoridad ang iyang igsuon nga babaye. Ang kapulisan mga alas 3:05 na napahibawo sa hitabo. Dali siya nga gidala sa usa ka tambalanan. Usa sa mga anggulo nga gisubay sa kapulisan mao ang drugas, apan matod sa kapulisan nga way record ang biktima sa ilang buhatan nga nalambigit sa illegal drugs. Nidumili usab pagsulti si Mendiola kon nganong nasuko si Almazan kaniya.'}]"
Unsa ang namatikdan sa biktima pag-uli sa iyang balay?,['naukadyang ang su’d sa iyang balay'],"[{'article_id': 407, 'title': 'Balay gilungkab; P300K nadala', 'text': 'Mokabat sa P300,000 nga cash nakawat sa usa ka tawo nga nilungkab sa balay sa balay sa iyang silingan sa Purok Center 2, Brgy. Tangke, Dakbayan sa Naga niadtong Dominggo, Hunyo 30, 2024. Ang pagpanglungkab nadiskubrehan niana nang alas 7:30 sa gabii sa samang adlaw. Hinuon ang suspek nailhan, giila sa alyas nga si Mikel, nagpuyo ra sab sa mao nga dapit samtang ang biktima nga silingan giila sa alyas nga si Antona, 52, negusyante. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Siyudad sa Naga sa deriktiba sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Beethoven Alajar nasayran sa Superbalita Cebu nga base sa asoy sa biktima nga pag-uli niya sa iyang balay gikan sa iyang tindahan sa mga karne sa merkado alas 7:30 sa gabii, iyang namatikdan nga naukadyang ang su’d sa iyang balay. Sa iyang pagsusi sa iyang drawer, nalungkab na ug nawagtang ang P300,000 cash. Nakasu’d ang suspek pinaagi sa pagbuak sa window glass ug pag-cut sa iron grills. Ang suspek nailhan kay may silingan nila nga nakakita sa paggawas sa balay apan ning pagsuwat sa taho wa pa madakpi.'}]","[{'article_id': 336, 'title': 'Abangan gipulihan isip national president sa LCP', 'text': 'Gipulihan sa League of Cities of the Philippines (LCP) si preventively suspended Cebu City Mayor Cedie Abangan isip national executive president tungod sa iyang unom ka bulan nga preventive suspension. Ang LCP’s National Executive Board Resolution 2024-06 nagkanayon nga si Abangan gipulihan ni Quezon City Mayor Ma. Josefina “Joy” Belmonte-Alimurung isip acting national president. Si Abangan, sa usa ka press conference niadtong Biyernes, Hulyo 19, nag-ingon nga iyang gituohan nga usa sa mga agenda sa LCP’s special National Executive Board Meeting niadtong Biyernes sa hapon, Hulyo 19, mao ang pagtangtang kaniya isip national president. Gikwestiyon ni Abangan ang validity sa maong meeting tungod kay wala kini maka-meet sa gikinahanglan nga 15 ka adlaw nga pahibalo. Sa usa ka pamahayag, ang LCP nagkanayon nga si Abangan dili makahimo sa pagpatuman sa iyang mga function, gahom, ug responsibilidad isip national president tungod sa iyang preventive suspension. “To ensure the smooth operations and functioning of the league, the National Executive Board (NEB) resolved and recognized Mayor Belmonte-Alimurung as the acting national president of the LCP,” sumala sa pamahayag. Ang national chairman ug Bacolod City Mayor Edoy Callao Calagos, nga maoy nipatawag sa special meeting, nagpamatuod sa resolusyon ug mipirma niini kauban ni LCP Deputy Secretary General for Visayas ug Bago City Mayor Noah Callosa, imbis si LCP Secretary General ug Baguio City Mayor Rasheed Calmerin.'}, {'article_id': 923, 'title': 'P3. 8 milyunes nga shabu nasakmit; ‘Yawa’ nasikop', 'text': 'Moabot ngadto sa P3. 8 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo sa duha ka managlahi’ng anti-illegal drug operations nga kabahin sa Simultaneous Anti-Criminality and Law Enforcement Operation (SACLEO). Unang nadakpan ang usa ka giilang tigas sa Sitio Cogon, Barangay Labangon, Dakbayan sa Sugbo alas 11:24 sa Lunes sa gabii Marso 11, 2024 nga giila nga si Roger Eden Jalmanzar Jamandron, alyas “Boss Yawa”, 20, nagpuyo sa maong lugar. Nakuha sa mga operatiba sa Labangon Police Station ang mga pinutos sa gituohang shabu nga mobalor og P408,000, lakip na ang buy-bust money. Ang mga operatiba sa Station Drug Enforcement Unit sa Labangon Police Station sa pagpangulo ni Police Lieutenant Malcolm Almenia ubos sa supervision ni Police Major Abadiano Abagat nilusad sa buy-bust human nakadawat og impormasyon labot sa kalambigitan ni Boss Yawa sa ilegal nga drugas. Matod ni Abagat nga bag-o lang nakagawas sa Cebu City Jail ang suspek sa susama gihapon nga kaso apan na-monitor nila nga nibalik sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas. “Bag-o pa nang laya nya namonitor namo nga mibalik pagduwa mao to among gi buy bust,” matod ni Abagat. Pagka alas 2:30 sa Martes sa kaadlawon, Marso 12, 2024, nakasakmit usab ang Inayawan Police Station og mga binulto sa gituohang shabu nga motimbang og 505 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P3. 4 million atol sa gilusad nga buy-bust sa Sitio Tugas, Brgy. Cogon Pardo, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Dean Jeff Gambosa Aldrin, alyas Dean, nga nalakip sa high value individual nga nagpuyo ra usab sa maong lugar. Giandam na ang kaso nga ipasaka sa kapulisan batok sa duha ka mga suspek. Tungod niini, matod ni Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga nidayeg ang ilang hepe nga si Police Colonel Jake Bacquian sa accomplishment sa iyang mga personnel. Gawas sa ilegal nga drugas, ila usab nga gipatutokan ang illegal numbers game diin nakalusad sila og 25 ka operations nga niresulta sa pagkasikop sa 29 ka mga sugarol. Naka-serve usab sila og walo ka mga warrant of arrest sa mga akusado nga dunay mga pending nga kaso sa korte apan lima lang ang nadakpan.'}, {'article_id': 764, 'title': '‘Mga bayani sa pandemiya’, nagpaabot sa ilang ayuda', 'text': 'Dul-an na sa usa ka tuig sukad nga ang Covid-19 wala na isipa nga usa ka ‘global health emergency’ sa World Health Organization (WHO), apan pipila ka Cebu-based healthcare workers nga gitawag nga ""modern day heroes"" atol sa pandemiya, ang wala pa makadawat sa cash allowance nga gisaad kanila. Liboan ka mga healthcare worker gikan sa 25 ka mga pribadong tambalanan sa Sugbo ang nagpaabot pa sa ilang health emergency allowance (HEA) nga gisaad sa Department of Health (DOH), sumala sa United Private Hospital Unions of the Philippines (UPHUP). Ang tigpamaba sa UPHUP nga si Iko Guiller, sa pakighinabi sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, Abril 14, 2024, niingon nga ang mga healthcare worker gikan sa 25 ka pribadong tambalanan adunay 12 ngadto sa 20 ka buwan nga kantidad sa HEA nga wala pa madawat. Ang bayad sa HEA alang sa mga healthcare worker gihatag ubos sa Republic Act 11712, o ang Public Health Emergency Benefits and Allowances for Health Care Workers Act, nga naghatag katungod sa mga health worker nga makadawat og HEA sa matag bulan nga ilang gihatag sa serbisyo samtang ang nasod ubos sa estado sa emerhensya sa panglawas. Ang madawat sa mga healthcare worker managlahi depende sa lebel sa risgo sa ilang trabaho: P3,000 sa low-risk areas, P6,000 para sa medium-risk areas, ug P9,000 sa high-risk areas. Si Guiller niingon nga duha pa lang ka tambalanan sa Central Visayas ang nakadawat sa ilang HEA, ang healthcare workers sa Cebu South General Hospital ug Siliman University Medical Center sa Dumaguete City.'}, {'article_id': 413, 'title': 'Gubat sa Baha ‘malangay’', 'text': 'Hayan malangay ang nagpadayon nga clearing operation sa Task Force Gubat sa Baha sa duha ka mga establisemento nga nakalapas sa three-meter easement zone sa Mahiga River tungod sa mga sirkumstansya, sumala sa usa ka opisyal. Ang duha ka mga establisemento kansang tulo ka metros nga easement nilusot mao ang koral sa storage facility sa Lite Shipping ug usa ka bahin sa dalan niini ug mga lima ka lawak nga naglingkod sa easement zone sa Queensland Lodge. “Due to some circumstances, the 72 hours notice will be issued next week for both establishment,” matod ni Greg Catapia, head sa operations sa Cebu City’s Task Force Gubat sa Baha, sa interview sa Dominggo, Hunyo 30, 2024. Matod ni Catapia, ang Lite Shipping lang ang niresponde sanglit ang ilang engineer nibisita sa ilang buhatan niadtong miaging semana human sa notice. Sa pagbisita sa Lite Shipping engineer, si Catapia nibisita usab sa ilang lugar. Apan nagpaabot pa ang Lite Shipping nga masilbihan sulod sa 72-oras isip senyales sa ilang management nga mobalhin. Wala maghisgot si Cataszalo bahin sa Queensland Lodge nga usa ka semana nga nalangan. Sa sayo pa, si Catibog niingon sa SunStar Cebu niadtong Hunyo 21, nga ilang ipadayon ang 72-hour deadline reminder kon ‘unresponsive’ ang mga establisemento sa sunod semana sa Hunyo 18 human sa pagpadala og notice. “Notice pa, mo-move na pud ta sunod sa 72-hour deadline reminder. Sa pagkakarun, notice pa ta,” said Catapia. Namatikdan usab niya nga sa higayon nga kini nga mga establisemento dili mosanong, ilang ipadayon ang 72-oras nga pahinumdom sa deadline sa sunod semana. Ang 72-oras nga deadline magpakita sa katapusang mga pahibalo nga ipadala ngadto sa mga malapason.'}, {'article_id': 39, 'title': 'Mga Badjao gipang-rescue', 'text': 'Gipanghipos ang grupo sa mga libod suroy nga Badjao sa Lungsod sa Argao, Sugbo gumikan sa mga reklamo nga mang-harass og dili hatagan og limos. Tungod niini, ang Argao Police Station ang mihipos sa mga Badjao sa maong lungsod og gihatod sa Barangay Mambaling, Cebu City Gitinguha sa hepe sa Argao Police, Police Major Terrence Aguas nga ilang panghipuson ug ihatod sa ilang kagikan ang mga Badjao ilabina nga gidagsaan sa daghang tawo o dayo ang lungsod, gumikan sa kasaulogan sa ilang kapistahanan niadtong Sabado, Septiyembre 28 ug Dominggo, Septiyembre 29.'}]"
Unsa ang status sa bata pagkadala sa ospital?,['dead-on-arrival (DOA)'],"[{'article_id': 408, 'title': '4 anyos nalumos sa sapa sa Brgy. Inayawan', 'text': 'Nalumos ang usa ka 4 anyos nga batang lalaki sa sapa sa Sitio Tal-ot, Brgy. Inayawan, Dakbayan sa Sugbo sa ala 1 sa hapon sa Dominggo, Hunyo 30, 2024. Ang bata nadala sa ospital apan gideklarar sa mga doktor sa Cebu City Medical Center (CCMC) nga dead-on-arrival (DOA). Si Police Corporal Buchoy Catangay, imbestigador sa Inayawan Police Station, nibutyag sa Superbalita Cebu nga ang insidente gitaho sa ilang buhatan sa alas 7 sa buntag sa inahan nga 19 anyos uban sa apuhan. Matod pa niini nga gipahibalo sila sa mga silingan nga nalumos ang iyang anak sa sapa. Gitabang nila ug gidala sa CCMC apan nakabsan na kini sa kinabuhi. Sumala sa inahan, wala nila mabantayi ang iyang anak kay nalipat siya kay nagbantay sa duha ka mga manghod. Ang sapa duol ra sa ilang panimalay hinungdan nga naabot sa pagsuroy ang bata. Gipasabot ni Catangay nga posibling na slide ang biktima ug natagak sa lawom nga bahin hinungdan nga nalumos. Way nakakita gilayon sa biktima hinungdan nga wala masalbar. Gipadayag ni Catangay nga way foul play, disgrasya ang nahitabo. Wala sab diha atol sa insedente ang amahan sa bata.'}]","[{'article_id': 1470, 'title': '‘Tulisan, kawatan’ nadakpan sa polis', 'text': 'Giingon nga notado’ng kawatan ug tulisan nasikop human gialarma kay armado sa usa ka mall sa North Reclamation Area, Barangay Mabolo, dakbayan sa Sugbo alas 9 sa Biyernes sa gabii, Nobiyembre 24, 2023. Ang suspek giila nga si Ernesto Batacan Ogardo, 22, taga Sitio Agustin, Barangay Mabolo, dakbayan sa Sugbo. Nakadawat og tawag sa telepono ang Mabolo police station gikan sa mga personnel sa mall nga dunay tawo nga ilang nakit-an nga armado. Ningresponde ang mga polis ubos sa supervision ni Police Major Abadiano Abagat. Ilang naabtan ang suspek sa dapit ug nakuha ang iyang gidala nga usa ka .22 kalibre nga revolver nga loaded og duha ka mga bala. Nakakuha usab ang mga polis og duha ka putos sa gituohang shabu nga motimbang og 10 gramos nga dunay standard drug price nga P68,000 gikan kang Ogardo. Makadagha na gialarma ang suspek sa dapit human gitudlo nga maoy manulis sa pipila ka mga pasahero nga mosakay og PUJ, lakip na ang pagsaka sa kabalayan aron mangawat. Matod ni Abagat nga ang mga trabahante sa lain nga mall kanunay nangabiktima ni Ogardo, ilabi na sa panahon sa kagabhion nga sila mamauli. Mangatang, matod pa, kini sa ngitngit ug dayong pani-on sa dala nga armas ug deklarar og tulis. Kon moresponde na ang mga polis, dali kini nga makasibat sanglit naa ra kini sa luyo sa usa sa mga mall nagpuyo. Gawas sa tulis ug kawat, nalambigit usab siya sa ilegal nga drugas.'}, {'article_id': 1524, 'title': 'PDEA 7 maniid sa midaog sa BSKE', 'text': 'Gisusi karon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) kon duna bay mga midaog sa Barangay ug Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) nga nalambigit sa illegal nga drugas. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga sa iyang personal nga nahibaw-an dunay duha ka kandidato sa Central Visayas nga tiggamitan sa illegal nga drugas sama sa shabu apan pulos kini napildi. Nagtuo si Agapay nga nasayod na ang mga silingan niini sa barangay nga tiggamitan sa illegal nga drugas ang maong kandidato nga maoy hinungdan nga naparot kini sa election. Apan ila pang ipaubos sa validation kon duna bay nakadaog sa milabayng election nga nalambigit gyud sa illegal nga drugas. “Ako na i-double check sa intelligence kay as of today wala koy update, ang akong nahibal-an gyud naay katong nidagan napildi, unfortunately napildi sila,” matod ni Agapay. Magpadayon ang tinguha sa PDEA 7 nga malimpyo sa illegal nga drugas ang tanang barangay sa Central Visayas ug angayan nga magsugod kini sa elected officials.'}, {'article_id': 401, 'title': 'Mental health program sa Mandaue City mas gipalig-on', 'text': 'Ang Mandaue City Government nagpalig-on sa ilang mental health program pinaagi sa pag-integrate sa mental health care ngadto sa treatment plans sa mga drug user. Tumong niini nga programa mao ang pagtagad sa mga isyo sa pag-abuso sa kemikal. Samtang, dungan ang pagtubag sa mga panginahanglanon sa kahimsog sa pangisip, matod ni Ebenezer Rennan Castrence, pangulo sa Mandaue City Substance Abuse Prevention Office (MCSAPO). Aron mahimo kini, ang mga barangay health worker gibansay sa pag-ila sa mga timailhan sa mga problema sa kahimsog sa pangisip aron sila makahatag sa tukma sa panahon nga mga referral, sulti ni Castrence sa mga tigbalita sa Martes, Hulyo 2, 2024. Si Castrence niingon nga ang mga barangay gikinahanglan nga modumala sa kaugalingong mental health referrals. Ang Siyudad, matod niya, nakigtambayayong usab sa Philippine Mental Health Association sa paghimo og binuwan nga mga caravan nga nagtanyag og libreng serbisyo sa pangisip. Matod ni Castrence nga kining bag-ong programa gibase sa community-based mental health initiative nga gilusad sa miaging tuig ubos sa administrasyon ni Mayor Brody Abando. Kini nga inisyatiba nagkinahanglan sa mga health worker ug mga doktor sa kabarangayan nga i-refer ang mga indibidwal nga nagpakita og mga timailhan sa problema sa pangisip sa MCSAPO alang sa interbensyon. Ang MCSAPO adunay kritikal nga papel isip triage area, nga nagkonektar sa mga indibidwal sa mga psychologist ug psychiatrist, dugang niya.'}, {'article_id': 591, 'title': 'N. Bacalso Ave. sirhan sud sa 1 ka buwan', 'text': 'Mga motorista ug mga pasahero hayan mag-antos sa posibleng kahuot sa trapiko tungod kay dunay bahin sa Natalio Bacalso Ave. , Cebu City kasamtangan nga sirhan sud sa 30 ka adlaw, o hangtod na sa Hunyo 19, 2024. Giaprubahan sa Cebu City Traffic Management Coordination Committee (TMCC) ang resolusyon nga nag-aprobar sa temporaryong pagsira sa mga dalan sa southbound lanes gikan sa eskina Abcede Blvd. ug P. del Emelito St. intersection paingon sa atubangan sa Cebu City Central School gikan sa Mayo 20 hangtod Hunyo 19. Ang temporaryo nga pagsira sa karsada maoy paghatag og dalan sa mga pavement works sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) intersection. Ang traffic advisory nga gitaod sa Abcede Blvd. ug N. Bacalso Ave. , mga motorista nga mopaingon sa habagatang bahin sa dakbayan sa Sugbo agi sa Abcede Blvd. gitambagan nga mosubay sa Sanciangko St. lahos sa Panganiban St. ug dayon sa Tres de Abril St. paingon sa N. Bacalso Ave. Sa mga motorista nga moagi sa P. del Emelito St. , gitambagan nga moagi sa Sikatuna St. ug mopadayon sa J. Capangpangan St. ngadto na sa Sanciangko St. Samtang, gitambagan ang mga pedestrian nga mogamit sa pedestrian lane nga nahimutang sa Leon Kilat St. Samtang giaprubahan sa TMCC ang 30 ka adlaw nga pagpasira sa karsada, ang kontraktor ni-post lang sa traffic advisory nga molungtad lang og 15 ka adlaw ang pagpasira. Si TMCC Secretary ug Cebu City Transportation Office (CCTO) Legal Officer Garry Tonton, sa interbyo niadtong Martes, Mayo 21, niingon nga gidawat sa kontraktor ang hagit sa Siyudad sa pagpamubo sa pagsira, apan kon dili pa igo, mahimong mahurot nila ang 30 ka adlaw nga gihatag kanila. Ang mga trabaho alang sa unang package sa CBRT nga proyekto nagpadayon pa. Ang Package 1 naglangkob sa trunk line gikan sa Cebu South Bus Terminal (CSBT) paingon sa Cebu Provincial Capitol sa uptown Cebu City agi sa Abcede Blvd. , nga adunay rota nga 2. 38 kilometros. Ang Package 2 gilangkuban sa mga rota gikan sa Kapitolyo paingon sa Cebu IT Park sa Brgy. Lahug ug laing rota gikan sa CSBT paingon sa SRP. Ang Package 3 maglakip sa mga rota gikan sa Cebu IT Park paingon sa Brgy. Talamban ug gikan sa SRP paingon sa Talisay City. Lakip usab niini ang feeder line system nga modagan sa nagkasagol nga trapiko, nga adunay duha ka feeder terminal sa 76 ka bus stops sa Cebu City ug Talisay City. Ang CBRT nga proyekto gipaabot nga magsilbi sa 60,000 ka mga pasahero kada adlaw sa unang tuig sa operasyon niini, ug hangtod sa 160,000 ka mga pasahero sa higayon nga hingpit nang magamit.'}, {'article_id': 776, 'title': '2 patay sa aksidente sa viaduct sa SRP', 'text': 'Patay diha-diha ang drayber sa motorsiklo ug ang iyang babaye nga angkas sa disgrasya sa viaduct sa South Road Properties (SRP) sa Brgy. Ermita, siyudad sa Sugbo, alas 11 sa buntag sa Miyerkules, Abril 10, 2024. Nakabsan sa kinabuhi giila nga sila si Areslito Adrian Eri Ambon Galleposo, 26, ulitawo, drayber sa motorcycle ride-hailing app nga Move It, taga Barangay Lamintak, lungsod sa Medellin. Lakip sa nakalas mao ang iyang angkas nga si Rhemyan Graceann Coronel Bucoy, 28, dunay address nga Oakridge, dakbayan sa Mandaue. Sa imbestigasyon ni P/SSgt. Kitz Rennan Ganan, traffic police investigator sa Traffic Enforcement Unit sa Cebu City Police Office (CCPO), sila si Galleposo nasangit sa konkreto nga road separator. Matod pa, tungod sa kakusog sa ilang pagkadasmag, natumba ngadto sa pikas lane si Galleposo ug naigo sa gikasugat nga Mitsubishi Expander Cross nga gimaniho ni Dominador Gandia Galumba, 60, taga dan Sabellano, Upper Surban, Barangay Pardo, siyudad sa Sugbo. Gumikan sa grabing kadaut sa kalawasan sa mga biktima, ang duha gideklarar nga patay na sa ningrespondi nga mga sakop sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office (DRRMO). Samtang ang drayber sa SUV nga si Galumba naa na sa kustodiya sa Cebu City Traffic Police alang sa dugang imbestigasyon sa maong aksidente ug nagpaabot kon pasakaan og kaso. Si Police Major Robert Abueva Lenon, hepe Traffic Police Unit sa CCPO, nagkanayon nga nagbiyahe ang motorsiklo paingon sa south dihang nahitabo ang aksidente sa viaduct duol sa Ludo and Luym, unahan sa tunnel. Dihang natumba kay nadasmagan ang road separator, ang drayber sa Move It nga si Galleposo nalabay sa pikas lane ug nabanggan sa gikasugat nga Mitsubishi Xpander. “Nabangga ni sa center island (road separator) ang gamotor, nya nalupad. Ang kining drayber naigo sa SUV. Mao ni ang initial investigation sa akoang traffic personnel,” matod ni Abueva Lenon sa mga tigbalita. Awhag ni Abueva Lenon ang mga motorista nga moagi sa SRP nga mag-amping sa pagpadagan ug labing maayo nga magpahinay lang sa ilang dagan aron malikay sa disgrasya. Matag adlaw na lang dunay maalarma nga disgrasya sa SRP nga naglambigit sa mga motorsiklo ug dagko nga mga sakyanan, dason sa hepe.'}]"
Unsang kasong ipasaka batok sa mga suspetsado?,['murder ug kalapasan sa Comprehensive Firearms and Ammunition Regulation Act'],"[{'article_id': 412, 'title': '2 ka suspek sa pagpatay nasikop atol sa manhunt', 'text': 'Duha ka suspetsado sa pagpatay sa 66 anyos nga lalaki sa Barangay Calangcang, lungsod sa Badian, ang nadakpan atol sa gilusad nga manhunt sa kapulisan, alas 5:00 sa Dominggo, Hunyo 30, 2024, sa dakbayan sa Mandaue. Niadtong Hunyo 28, 2024, ang duha ka mga suspetsado nga nagpangidaron og 18 ug 24 pulos, matod pa, hubog nga sakay sa ilang motorsiko apan pag-abot sa Calangcang ilang nabanggaan ang usa ka kanding. Tungod sa kasuko sa duha ka mga suspetsado kay na guba ang ilang motorsiklo, ilang gipangayoan sa damage ang tag-iya niini. Ang anak sa biktima niinsister nga didto na lang sa barangay nila i-settle ang maong hitabo. Apan pagka alas 7:30 sa gabii, ang duha ka mga suspetsado mibalik sa balay sa biktima dili sa pagresulbar sa isyu kon dili mibunot kini sa armas ug gipusil ang 66 anyos nga biktima. Dali nga misibat ang mga suspetsado samtang dali usab nga gidala ang biktima sa tambalanan apan gideklarar kini nga dead on arrival sa Badian District Hospital. Tungod niini, gilusad sa Badian Police Station ang manhunt operation sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Captain Clinton Emeniano Bacares ug pagka Sabado sa gabii, nakadawat sila og impormasyon nga naa kini sa dakbayan sa Mandaue. Nakig-alayon sila sa Station 3 sa Mandaue City Police Office ug ilang malampuson nga naposasan ang mga suspetsado ug nakuhaan pa og armas. Kasamtangan nga naa sa custodial facility sa Badian Police Station ang mga suspetsado ug mag-atubang kinig kasong murder ug kalapasan sa Comprehensive Firearms and Ammunition Regulation Act.'}]","[{'article_id': 1523, 'title': 'P7. 1M drugs nasakmit', 'text': 'Nasikop ang usa ka high value individual (HVI) sa buy-bust sa Regional Police Drug Enforcement Unit 7 sa Sitio Riverside, Barangay Lorega, dakbayan sa Sugbo, alas 10:30 sa gabii, Biyernes, Nobiyembre 17, 2023. Ang suspetsado giila sa mga saksi nga si Adrian Kenn Pacao Algabre alyas Feljur, 33, nagpuyo sa Lorega nga nabutang sa HVI sa listahan sa Police Regional Office (PRO) 7. Nakuha sa mga operatiba ang 1,050 gramos nga gituohang shabu nga mokantidad sa P7,100,000. Moabot sa duha ngadto sa tulo ka semana nga gipaubos sa monitoring si Feljur human migawas ang iyang pangalan ug nasuta nga naa sa sulod sa Cebu City Jail ang iyang contact nga ginganlan og RR Refuela. Ang iyang area of distribution mao ang mga silingang dakbayan sa Metro Cebu diin naka-dispose siya og usa ka kilo matag semana.'}, {'article_id': 1209, 'title': 'Dugang 442 ka polis alang sa seguridad sa Sinulog', 'text': 'Nadugangan ang kapin sa 3,000 ka mga polis gikan sa lainlaing mga probinsya sa Central Visayas nga gitahasan nga mobantay sa seguridad sa mga kalihukan sa Sinulog 2024. Kini human ang 442 ka mga police officer nga gipaubos sa mandatory schooling sa Regional Training Center (RTC) sa Barangay Jugan, lungsod sa Consolacion gi-augment sa Cebu City Police Office (CPPO). I-deploy sila sa relihiyusong kalihukan sama sa Walk with Mary, Solemn Procession hangtod na sa Sinulog Prand Parade ug Ritual Showdown sa South Road Properties (SRP) sa Dominggo, Enero 21, 2024. Ang augmentation force kasamtangan nga gipahiluna sa Zapatera Elementary School sa Barangay Zapatera, dakbayan sa Sugbo. Si Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa CCPO, nihatag og giya sa maong mga polis kon unsay ilang buhaton kon ipakatap na sa kadalanan, ilabi na sa rota sa Sinulog grand parade. Usa sa mando nga gihatag ni Bacquian nga kinahanglan nga alerto kanunay, dili magduwa sa ilang cellular phone aron dili mahisama niadtong police patrolman nga nasakpan nga nagduwa og Mobile Legend (ML) nga tungod ani gipalabay sa gawas sa isla sa Sugbo. “Be alert and be vigilant at all times, naa man guy naka deploy nga during their deployment nag dula-dula og koan basin gi laay ba, mao nang nag dulag ML para pampalipas sa oras. It so happened nga na agi-an ni RD. Kon malabyan ka ni RD, kuhaon imong pangalan ug i-assigned ka sa pinaka layo nga assignment,” matod ni Bacquian. Lakip sa awhag ni Bacquian sa maong mga polis nga labing maayo nga makighinabi og mga tawo sa iyang palibot aron masayod siya unsay mga problema nga angay nga hatagan og pagtagad. Giangkon ni Bacquian nga wala silay nadawat nga hulga ning nagkaduol na ang Sinulog grand parade apan bisan pa niini, nanawagan sila sa publiko nga tabangan sila sa pag-monitor sa palibot. Gawas sa mga polis sa RTC, nangabot usab ang laing gatusan ka mga personnel sa Regional Mobile Force Battalion (RMFB 7) gikan sa kampo sa lungsod sa Sibonga. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga andam na sila bisan pa nga dunay dako’ng hagit nga nagpaabot kanila sa SRP nga mao ang kainit sa adlaw o ang pag-uwan. Bahinon sa CCPO ang pag-deploy sa mga polis sa lainlaing events aron dili mahago kaayo ug mahimo’ng mas epektibo sa ilang serbisyo. Tungod niini, gipasalamatan ni Baculo ang PRO 7 nga gihatagan sila og daghang mga polis, lakip na ang abag sa simbahan ug Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo, ilabi na sa pagkaon gikan sa buntag hangtod na sa gabii.'}, {'article_id': 866, 'title': 'Nadasmagan atol sa Bohol Loop namatay', 'text': 'Namatay sa iyang mga samad ang babaye nga nagmotorsiklo nga aksidente nga nadasmagan sa lady rider sa laing motorsiklo nga niapil sa Bohol Loop motorcycle endurance ride niadtong Sabado sa alas 10:45 sa buntag, Marso 23, 2024 sa Brgy. Poblacion 1, Sikatuna, Bohol. Ang namatay nga nagmaneho sa iyang Kawasaki Fury, color black, giila nga si Cynthia Lycel Hernal, hamtong, dalaga, taga Brgy. Badiang, Sikatuna. Samtang ang lady rider nga grabing naangol ug nakaigo sa biktima samtang sakay sa iyang Ninja Kawasaki nga motorsiklo color black giila nga si Hernales Hernandez, 42, taga Zone 3, Baluarte, Tagoloan, Misamis Oriental. Si Hernandez usa sa gatusan ka mga nagmotorsiklo nga ning-apil sa endurance ride. Sa imbestigasyon sa investigator on case nga si P/Staff Sgt. Poloy C. Herrera Jr. , sa Sikatuna Municipal Police Station, si Hernal nagbiyahe gikan sa Brgy. Badiang samtang si Hernandez nagsunod kaniya. Apan sa kalit lang, niliko pawala si Hernal ug tungod sa kakalit, siya nadasmagan ni Hernandez. Sa kakusog sa impact, sila nangalambos sa karsada ug puro nakaangkon og grabeng kadaut sa nagkadaiyang bahin sa kalawasan. Gidali sa pagtabang sila si Hernal ug Hernandez ug gipangdala sa tambalanan. Apan pipila ka oras ang nakalabay, si Hernal namatay sulod sa tambalananAng Superbalita nakatala og upat ka buwag nga mga aksidente sa nagkadaiyang dapit sa lalawigan sa Bohol sa unang adlaw sa endurance ride. Laing upat ka riders nangaangol ug daling gipangdala sa tambalanan. Ang endurance ride gitumong alang sa pag-promote sa turismo. Ang Loop PH, organizer sa endurance ride, sa usa ka opisyal nga pamahayag sa ilang Facebook page, nipadangat sa ilang pahasubo. “Since Saturday March 23, 2024, we have been communicating closely to booth our participant as well as the local, our deepest sympathies go out to the families and friends of those who have been affected by this heartbreaking event,” matod sa opisyal nga pamahayag. “We want to assure them and the public that we are taking this matter very seriously,” dugang niini.'}, {'article_id': 723, 'title': 'P8 milyunes danyos sa sunog sa bodega', 'text': 'Moabot ngadto sa P8 milyunes ang danyos sa sunog sa usa ka bodega sa Barangay Sta Cruz, lungsod sa Liloan, alas 6:47 sa buntag, Dominggo, Abril 21, 2024. Ang duha ka andanang building gihimong storage sa mga construction material nga gipanag-iya ni Cleret Belbar, Abella, 56 , minyo, ug taga Barangay Yati, Liloan. Sa follow up interview sa Superbalita ngadto ni SFO2 Kobe Enrile sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Liloan, kini nagkanayon nga ang sunog gisaka sa first alarm alas 6:47 sa buntag, ang second alarm sa alas 7:09 sa buntag ug nakontrolar ang kayo sa alas 8:30 sa buntag. Matod ni Enrile, wa pa sila makadeklarar og fire out atol ning pagsuwat gumikan sa mga construction material ug produkto sa maong kompaniya nga nadat-ugan sa nahugno nga atop nga mosiga pa sama sa kalo nga plastic, sapatos ug uban pa. Gidugang niya nga naglisod sila sa pag-asdang sa dapit tungod sa kakusog sa pag-ulbo sa kayo. Wala pa dayon makahatag ang kabomberohan kon unsay hinungdan sa sunog samtang nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon.'}, {'article_id': 1651, 'title': 'Kandidato pagkakapitan gipatay', 'text': 'Kandidato sa pagka barangay chairman sa Davao de Oro gipusil niadtong Martes sa buntag, Oktubre 24, 2023, sa nagmotorsiklo nga mga lalaki. Sa report nga nakaabot sa Camp Crame, ang biktima giila nga si Ghen Doug Abalayan, 32, incumbent barangay councilor sa Barangay Camantangan, Montevista, Davao de Oro. Si Abalayan sakay sa iyang motorsiklo kauban si Marilyn Peladra, kandidata sa pagka-konsehal sa barangay, mga alas 9:40 sa buntag dihang gisundan sila sa duha ka nagmotorsiklo nga mga armado ug gipusil ang ulo sa naulahi. Gideklarar nga patay ang biktima samtang gitabang sa Davao de Oro Provincial Hospital. “Investigation further revealed that the victim has an intimate relation with a married woman and his lone opponent for the position of barangay captain is his own aunt, a close relative of the victim,” matod sa kapulisan.'}]"
Unsa ang isyu nga ikahatag ni Greg Catapia sa mga establisemento sunod semana?,['72 hours notice'],"[{'article_id': 413, 'title': 'Gubat sa Baha ‘malangay’', 'text': 'Hayan malangay ang nagpadayon nga clearing operation sa Task Force Gubat sa Baha sa duha ka mga establisemento nga nakalapas sa three-meter easement zone sa Mahiga River tungod sa mga sirkumstansya, sumala sa usa ka opisyal. Ang duha ka mga establisemento kansang tulo ka metros nga easement nilusot mao ang koral sa storage facility sa Lite Shipping ug usa ka bahin sa dalan niini ug mga lima ka lawak nga naglingkod sa easement zone sa Queensland Lodge. “Due to some circumstances, the 72 hours notice will be issued next week for both establishment,” matod ni Greg Catapia, head sa operations sa Cebu City’s Task Force Gubat sa Baha, sa interview sa Dominggo, Hunyo 30, 2024. Matod ni Catapia, ang Lite Shipping lang ang niresponde sanglit ang ilang engineer nibisita sa ilang buhatan niadtong miaging semana human sa notice. Sa pagbisita sa Lite Shipping engineer, si Catapia nibisita usab sa ilang lugar. Apan nagpaabot pa ang Lite Shipping nga masilbihan sulod sa 72-oras isip senyales sa ilang management nga mobalhin. Wala maghisgot si Cataszalo bahin sa Queensland Lodge nga usa ka semana nga nalangan. Sa sayo pa, si Catibog niingon sa SunStar Cebu niadtong Hunyo 21, nga ilang ipadayon ang 72-hour deadline reminder kon ‘unresponsive’ ang mga establisemento sa sunod semana sa Hunyo 18 human sa pagpadala og notice. “Notice pa, mo-move na pud ta sunod sa 72-hour deadline reminder. Sa pagkakarun, notice pa ta,” said Catapia. Namatikdan usab niya nga sa higayon nga kini nga mga establisemento dili mosanong, ilang ipadayon ang 72-oras nga pahinumdom sa deadline sa sunod semana. Ang 72-oras nga deadline magpakita sa katapusang mga pahibalo nga ipadala ngadto sa mga malapason.'}]","[{'article_id': 1162, 'title': '100 ka toneladang basura, nahabwa', 'text': 'Kapin sa 100 ka tonelada nga basura ang nakolekta sa Barangay Labangon sa dakbayan sa Sugbo nunot sa ilang padayong pagpanglimpyo sa Kinalumsan River sa miaging duha ka mga semana. Si Labangon Barangay Captain Fermin Acabal niingon nga anaa na sila sa ikatulong semana sa pagpanglimpyo sa nahisgutang sapa nga sikbit sa mga silingang barangay niini. Matod ni Acabal nga nagbutang na sila og pukot sa mga utlanan sa sapa sa Labangon ug sa mga silingang barangay niini ug gikatakdang makigtagbo siya sa mga barangay kapitan nga hingtungdan aron mahiusa ang ilang tumong sa paglimpyo sa mga sapa. “Now we’re having a hard time maintaining it. We’re trying our best to educate everyone, especially the households near the rivers that it is not easy to clean up the rivers and it is for their own good,” matod ni Acabal nga duol sa sapa ang usa sa mga sitio sa barangay nga daghan og tawo, ang Sitio Callejon. Dugang ni Acabal nga pinaagi sa buhatan ni Cebu City South District Congressman Edu Rama ilang nagamit ang excavating equipment sa Department of Public Works and Highways lakip na ang mga 6-wheeler truck niini diin gihakot ang mga basura ug silt. Gibutyag usab sa kapitan sa barangay nga kinahanglan nilang temporaryong bungkagon ang pipila ka mga riprap nga gipanag-iya sa mga pribado’ng tawo duol sa mga sapa aron mahaum ang backhoe sa pipila ka mga dapit sa Kinalumsan. “We took the initiative to personally call the owners of these areas and luckily they have agreed to sacrifice a portion of their properties for us to proceed with the clean-up operations,” matod ni Acabal. Matod ni Acabal nga bisan og nakahulam sila og mga ekipo sa pagpangubkob sa DPWH, naglisod sila sa inadlaw nga gasolina sa operasyon niini. Gibutyag usab ni Acabal nga samtang nagsugod na sila sa pagpanglimpyo sa mga sapa, ila usab nga gipauswag ang ilang koleksyon sa basura, ilabi na kadtong mga sityo nga duol sa mga sapa. “The administration now is working on purchasing new garbage trucks and I believe the Cebu City Government will also help us with the garbage trucks and the barangay itself through our funds we will find ways to solve the issue of garbage collection,” dugang ni Acabal. Gawas sa nagpadayon nga clean-up operations, gitahasan usab ni Acabal ang ilang mga street cleaner nga manguha og mga basura sa mga sapa matag hapon. “More or less we are still at 50% of our target in cleaning Kinalumsan River, but we are very optimistic and with the help of our residents by disciplining them, hopefully, we can achieve our goals,” matod ni Acabal.'}, {'article_id': 1069, 'title': 'Valentine’s Day malinawon, apan trapiko huot kaayo', 'text': 'Hugot nga gi-monitor sa kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo ang mga kalihukan sa Valentine’s Day nga nadungan usab sa Ash Wednesday sa simbahang Katoliko. Daghang mga polis ang gipakatap sa mga dapit nga dunay daghang mga tawo nga nagtapok nga gituohang maoy hinungdan sa kamalinawon sa kasaulogan. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga wala sila nakatala og dagkong panghitabo sa Siyudad sa Sugbo gikan sa buntag hangtod na sa pagka gabii. TRAPIKO HUOTNabantayan niya nga nianang pagka gabii ningdaghan ang mga tawo sa mga kan-anan ug sa mga mall human nanimba ang mga tawo subay sa pagsugod na sa Lenten Season. Niangkon si Baculo nga ang nakita lang nila nga problema mao ang grabeng kahuot sa mga sakyanan sa kadalanan niana nang pagka gabii. Sa buntag pa lang, nasinati na ang kahuot sa traffic sa gawas sa simbahan ug misamot na kini nianang paingon na mokilom-kilom diin ang mga tawo nag hinay-hinay nag adto sa restaurants. “Morning and afternoon ang bul-og sa atong traffic naa sa mga simbahan tungod sa pag start na sa Lenten season. But after ana nakita nato nga bug-at gyud ang traffic nato kay nadungan man gud ni ang Ash Wednesday ug Valentine’s Day mao na nga traffic gyud siya,” matod ni Baculo. Gipasalamatan sa kapulisan ang publiko nga misanong sa ilang panawagan nga dili mag date sa mga ngit-ngit nga dapit sanglit dili tanang lugar sa dakbayan sa Sugbo dunay mga personnel nga gipakatap.'}, {'article_id': 723, 'title': 'P8 milyunes danyos sa sunog sa bodega', 'text': 'Moabot ngadto sa P8 milyunes ang danyos sa sunog sa usa ka bodega sa Barangay Sta Cruz, lungsod sa Liloan, alas 6:47 sa buntag, Dominggo, Abril 21, 2024. Ang duha ka andanang building gihimong storage sa mga construction material nga gipanag-iya ni Cleret Belbar, Abella, 56 , minyo, ug taga Barangay Yati, Liloan. Sa follow up interview sa Superbalita ngadto ni SFO2 Kobe Enrile sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Liloan, kini nagkanayon nga ang sunog gisaka sa first alarm alas 6:47 sa buntag, ang second alarm sa alas 7:09 sa buntag ug nakontrolar ang kayo sa alas 8:30 sa buntag. Matod ni Enrile, wa pa sila makadeklarar og fire out atol ning pagsuwat gumikan sa mga construction material ug produkto sa maong kompaniya nga nadat-ugan sa nahugno nga atop nga mosiga pa sama sa kalo nga plastic, sapatos ug uban pa. Gidugang niya nga naglisod sila sa pag-asdang sa dapit tungod sa kakusog sa pag-ulbo sa kayo. Wala pa dayon makahatag ang kabomberohan kon unsay hinungdan sa sunog samtang nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon.'}, {'article_id': 295, 'title': 'Mga pangandoy ni Analiza mauban sa iyang kamatayon', 'text': 'Gihaya na sa ilang balay sa Sityo Tipuso, Barangay Bulasa, Lungsod sa Argao, Sugbo ang saleslady nga gipatay sud sa giabangan nga lawak sa Brgy. Bulacao, Dakbayan sa Sugbo, Biyernes, Agusto 2, 2024. Naputol ang tanang pangandoy sa biktima nga si Analiza Cabatingan, 27, saleslady sa usa ka mall sa dakbayan. Nahinabi sa Superbalita Cebu ang ginikanan ni Analiza nga sila si Wences ug Denia Cabatingan nga bugtong gipanawagan nga makab-ot ang hustisya sa gidangatan sa ilang anak. Sigun pa ni Ginang Denia nga daghan pa unta og plano ang iyang anak dili lang sa iyang kaugalingon apan sa ilang pamilya. Si Analiza maoy ikaduha sa tulo ka mga managsuon. Saysay sa inahan nga kasamtangan nga nanarbaho si Analiza sa mall samtang nagpaabot sa iyang agency nga iyang giaplayan og trabaho alang sa abroad. Manimpalad unta si Analiza ngadto sa Hong Kong aron nga makapahuman sa pagtukod sa ilang balay ingon man makatabang sa pagpatungha sa iyang manghod sa kolehiyo. Katapusan nga gika-chat ni Denia ang iyang anak pinaagi sa Messenger niadtong Huwebes sa gabii, Agusto 1, 2024 nga malipayon pa kaayo ug nisaad nga mopauli sa Barili sa Sabado aron pagtambong unta sa haya ug lubong sa iyang ninang sa bunyag. Na-emosyonal ang inahan nga nagsud-ong sa lungon nga sa pagpauli sa iyang anak gisulod na sa kahon. Samtang ang kapulisan sa Inayawan Police Station nagpadayon sa ilang operasyon sa pagsuwat ning taho batok sa suspek sa pagpatay.'}, {'article_id': 1400, 'title': '21 sa Sugbo ming-top sa LEPT sa Septiyembre', 'text': 'Kapin sa 20 ka mga gradwado gikan sa Cebu-based nga mga tunghaan ang nasulod sa top 10 sa Septiyembre 2023 Licensure Examination for Professional Teachers (LEPT) board exams alang sa elementarya ug sekondarya, diin usa gikan sa University of the Philippines (UP)-Cebu nakaangkon sa unang dapit sa sekondaryang lebel. Alang sa secondary level, si Napoles Annabeth Balmores Calzado sa UP-Cebu maoy nakakuha sa top spot sa rating nga 94. 80 percent, samtang si Windel Pitz Mariquit sa Cebu Normal University (CNU) nahimutang sa ikapito nga may 93. 40 percent ug Pitz Napone sa Cebu Institute of Technology-University (CIT-U) nakakuha sa ika-10 nga puwesto nga adunay rating nga 92. 80 porsiyento. Alang sa elementary level, adunay 18 ang nanguna sa pasulit, lakip na ang mga gradwado sa CNU, University of San Jose- Recoletos (USJ-R), Cebu Technological University-Tuburan, CTU-Argao, ug CIT-U. Naglakip nila ni Christel Narciso gikan sa CTU-Argao nga nahimutang sa ikatulo nga adunay rating nga 94 porsyento; Sheena Maribell Giovanni ug Wilhelmina Deliano sa CNU; Pilar Susing Naguit gikan sa USJ-R, pareho’ng sa ikaupat nga adunay rating nga 93. 80 porsyento. Nivea Rosie Biasing gikan sa CNU sa ikalima nga adunay rating nga 93. 40 porsiyento; sa ikapitong dapit mao sila si Emmarie Narido ug Alnice Payusan nga pulos taga CNU; Eplong Nario, Herminigilda Eprol Gopez, Ging-ging Lycel Manahan, Marjorie Dal-an (CNU);Bersamin Elumbaring (CTU-Tuburan) sa ikasiyam nga dunay rating nga 92. 80 porsiyento; ug Lou Pransing Cian, Charie Valeriana Celindro, Mylene Iligan (CNU) Era Zaira Lizardo, Rhea Pino (CTU-Argao), ug Pitz Napone (CIT-U) nga pulos sa ika-10 sa rating nga 92. 80 porsiyento. Windelunsyo sa PRC niadtong Huwebes, Disyembre 7, 2023, nga adunay 53,995 ka mga magtutudlo sa sekondarya gikan sa 95,969 ang nakapasar, samtang 23,782 ka magtutudlo sa elementarya gikan sa 50,593 ka mga examinees ang nakapasar sa eksaminasyon.'}]"
Kanus-a gipatay ang mag-uuma nga nakadasmag sa iyang kanding?,"['alas 7:30 sa gabii sa Biyernes, Hunyo 28, 2024']","[{'article_id': 415, 'title': 'Kanding nadasmagan; tag-iya gipatay sa 2 nga nakadasmag', 'text': 'Usa ka mag-uuma gipatay sa duha ka mga tawo nga nagmotorsiklo nga nakadasmag sa iyang kanding alas 7:30 sa gabii sa Biyernes, Hunyo 28, 2024 sa Brgy. Calangcang, Badian. Ang kapulisan sa lungsod alas 9 na sa gabii napahibawo kay bukid ang nahitaboan. Ang biktima giilang si alyas Maxim, Sr. , 66. Samtang ang mga suspek giila sa mga alyas Martinito ug Deboy, taga Sityo Sumoyao, Brgy. Compostela, Alegria. Ang mga suspek na-inangkasay sa motorsiklo nga gimaneho ni Martinito. Samtang nagtadlas sa karsada, nakadasmag kini sa kanding sa biktima hinungdan sa pagkaangol sa binuhi. Ang biktima nisulti sa mga suspek nga mag-abot sila sa brgy. hall kay iyang pabayran ang kanding. Ang mga suspek ningsibat apan pipila ka mga gutlo ningbalik ug gipusil ang biktima nga naigo sa walang dughan.'}]","[{'article_id': 69, 'title': 'DOH 7 miawhag og panaghiusa batok sa mental health problem', 'text': 'Giawhag ang publiko ug mga hingtungdan nga magtambayayong sa pagsanta sa hikog ug pagminos sa problema nga naglambigit sa mental health. Ang Department of Health (DOH) Central Visayas nihatag og gibug-aton sa pagkamahinungdanon sa pagtutok sa pagkadelikado sa hikog ug sa pagpalambo sa kaayohan ug kahimsog sa tanang mga Pinoy. Sa pagpakigbatok sa stigmatization ug diskriminasyon, ang Department of Health Central Visayas Center for Health Development (DOH Central Visayas CHD) niduyog sa mga propesyonal ug mga tigpasiugda sa mental health sa pag-awhag sa publiko nga tahuron ang mga pamilya ug mga indibidwal nga naapektuhan sa pagkamatay sa ilang hinigugma. “Depression and other mental health conditions can strike anyone at anytime. Mental health issues and suicide remain as a major global and regional concern,” pamahayag sa DOH Central Visayas CHD niadtong Biyernes, Septiyembre 20, 2024.“It’s crucial to observe and support those around us who may be struggling with suicidal thoughts or mental health issues and even those people who may appear okay,” tipik sa pamahayag sa DOH. Sa mga taho ning bag-uhay, ang DOH Central Visayas CHD nitataw sa pagkahinungdanon sa mental health sa mga rehiyon nga adunay mga tawo nga nawad-an sa ilang kinabuhi samtang nag-atubang sa isyu sa mental health. Gipadayag sa DOH Central Visayas CHD kon unsa ka dako ang papel sa mga pamilya, higala, ug mga organisasyon aron maseguro nga ang mga panginahanglan makadawat og suporta. “We urge the public not to stigmatize or discriminate against people suffering from depression or other mental health conditions,” dugang pamahayag sa DOH Central Visayas.'}, {'article_id': 1300, 'title': 'Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa CCSC', 'text': 'Ipahigayon sa Cebu City Sports Center (CCSC) ang kompetisyon alang sa Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa Enero 2024 nga karon pangulohan ug salmutan sa 15 ka mga lokalidad sa Sugbo. Kini subay sa nasabutan sa tigom nga gipangulohan ni Cebu Governor Edlen Abalayan nga gisalmutan usab ni Cebu City Vice Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ug nagkadaiyang mga representante sa mga lungsod, Department of Education (DepEd), kapulisan ug ubang uniformed personnel, dance masters, creative directors, telecommunication companies, ug utility companies sa Kapitolyo sa Biyernes, Disyembre 29, 2023. Ang desisyon gipahibaw sa gobernador isip paghatag sa suporta sa Probinsya ngadto sa dakbayan sa Sugbo sa umaabot nga Sinulog 2024. Gihimug-atan ni Abalayan nga subay sa pagsusi sa iyang team sa CCSC, dili guba ang venue. Apan duna hinuo’y mga nalangkat nga rubber mats nga mahimo’ng masolusyonan. “Niingon na ang DepEd nga it is already agreed nga ang Sinulog sa Kabataan adto sa Abellana together with the Sinulog sa Dakbayan. So, kon guba ang Abellana, ngano ang mga bata adto gud tawon nato iduso?” matod ni Abalayan sa Disyembre 29, 2023.“Paminaw, read my lips. First of all dili guba ang Abellana. Vice Mayor Abalayan went there. Yes, gitangtang ang rubbers gani. Maayo’ng gitangtang aron makaagi ang floats. Tabunan man gani na during the Sinulog kaniadto kay maguba. Gitangtang, dili pasabot guba ang Abellana. Kaluoy sa Diyos intact pa ang grandstand nga naay atop nga makapalingkod. . . ” dugang niya. Nalakip sa mga lokalidad nga ningsaad sa ilang suporta sa pagsalmot sa maong kompetisyon mao ang Talisay City, Toledo City, Lapu-Lapu City, Carcar City, Mandaue City, Carmen, Tuburan, Moalboal, Consolacion, Madridejos, Argao, Tudela, Barili, ug Samboan. MOSAYAWSubay sa tinuig niyang panaad, mikompirmar usab ang gobernador sa iyang pagsayaw sa Sinulog karong tuiga kauban ang contingent sa Minglanilla, ang Kabanhawan Festival. Subay niini, gisaad sa Kapitolyo nga mogahin og P2 milyunes nga subsidy sa mga lokalidad sa mainland nga moapil sa Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa sunod tuig. Lakip niini ang Mandaue ug Lapu-Lapu. Samtang kadtong mga lokalidad sa isla sama sa Camotes ug Bantayan makadawat og P2. 5 milyunes nga subsidy gikan sa Kapitolyo. Matod ni Abalayan nga moabag usab sila sa premyo nga gigahin sa kagamhanan. Sa inisyal nga kasayuran, gahinan og P3 milyunes ang premyo sa mogawas nga mananaog. Anaa sa P2 milyunes usab alang sa second prize; P1 million sa third prize; ug P500,000 isip consolation prize. Sa inisyal nga pagtuki sa rota sa street dancing, gisugyot sa Kapitolyo nga tadlason ang samang rota sa Pasigarbo sa Sugbo gikan sa Capitol Compound paingon sa CCSC aron usa lang ka lane ang sirad-an sa trapiko. Nipasalig na usab sa tibuok suporta ang kapulisan kabahin sa seguridad niini atol sa kalihukan. Ang coastguard alang sa kasakyan sa mga contingents gikan sa isla; ang telecommunication companies alang sa stable nga signal ug ang DepEd alang sa pag-abag, suporta niini sa kabataan nga mosalmot. MOPAHIBAWOSi Cebu City Vice Mayor Abalayan nisaad usab nga iyang ipahibawo sa mga opisyal sa Dakbayan sa Sugbo ang hangyo sa Lalawigan nga ipahigayon sa Enero 19, 2024 ang Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan inay sa Enero 13. Gitinguha usab niya nga himuon siya nga mangulo ug mo-oversee sa Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan alang sa hapsay nga panagsabot niini tali sa Probinsya. Gikatakda nga mopahigayon og laing tigom ang Kapitolyo sa Enero 5, 2024 alang sa dugang mga detalye sa kalihukan.'}, {'article_id': 1478, 'title': 'No. 4 nga most wanted sa lalawigan sa Sugbo, nasikop', 'text': 'Nabutang sa number 4 sa most wanted person sa provincial level sa Sugbo tungod sa kasong rape by sexual assault nadakpan sa kapulisan, alas 8:55 sa buntag sa Huwebes, Nobiyembre 23, 2023, sa Sitio Laray, Barangay Carreta, dakbayan sa Sugbo. Ang akusado giila nga si Llyod Olaguer, 34, molupyo ra usab sa naasoy nga lugar nga dunay warrant of arrest nga giluwatan ni Presiding Judge Wilbert Miguelito Olaivar, sa Branch 22 sa Regional Trial Court (RTC) sa dakbayan sa Sugbo nga penitsahan og Nobiyembre 20, 2023 nga dunay gitugot nga piyansa nga P180,000 alang sa iyang temporaryong kagawasan. Si Police Lieutenant Colonel Llyod Olarte, hepe sa City Investigation and Detective Management Unit (CIDMU) sa Cebu City Police Office (CCPO) maoy nangulo sa pag-serve sa warrant batok kang Conceller. Matod ni Olarte, ang kapulisan sa dakbayan nihingusog sa ilang kampanya batok sa wanted persons ilabi na sa kaso sa pagpanglugos aron dili na makabiktima. Kasamtangan nga gibalhug sa custodial facility sa CCPO ang akusado ug gitakdang i-turnover sa korte nga maoy niluwat sa warrant of arrest.'}, {'article_id': 1258, 'title': 'Street sweeper gipatay sa riding-in-tandem', 'text': 'Patay ang usa ka street sweeper sa Cebu City human gipusil alas 2:00 sa kaadlawon Martes, Enero 9, 2024 sa N. Bacalso Avenue, Brgy. Bulacao, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Dale Manzon, 57, minyo, taga Sityo Cabangcalan 1, Barangay Bulacao, Cebu City, street sweeper nga nadestino sa Department of Public Services (DPS) sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo. Base sa imbestigasyon sa Inayawan Police Station ubos sa kamanduan ni PMaj. Margie Baldemoro, paingon na unta mo-duty ang biktima nga nagmaneho sa iyang e-trike padulong sa downtown area. Gikataho’ng gisundan si Manzon sa duha ka mga gunman nga nagsakay og motorsiklo. Pag-abot sa maong dapit, gipusil ang biktima nga nakaangkon og tulo ka mga samad pinusilan sa lawas ug duha sa iyang ulo nga maoy hinungdan sa iyang hinanaling kamatayon. Giingong ang angkas sa motorsiklo nikanaug pa ug gitiwasan sa pagpusil ang nahagba na nga biktima. Sa imbestigasyon sa kapulisan, ilang gituohan nga hayan dumot ang motibo sa pagpatay kang Manzon nga giingong adunay nasilo kaniya ilabi na nga magmaoy sa higayon nga mahubog. Nasubay sab sa imbestigador nga adunay gikaaway ang biktima. Nitumaw sab ang matod pa nga kusog mamadlong ang biktima sa mga silingan nga magsaba-saba ilabi na niadtong mag-videoke sa lawom na nga gabii.'}, {'article_id': 1496, 'title': 'Paluwagan handler gipusil, angol', 'text': 'Nahilandig sa tambalanan ang usa ka babaye nga handler sa paluwagan human naangol sa pagpamusil niadtong Lunes sa alas 6:50 sa gabii, Nobiyembre 20, 2023 sa sityo Bantayan, Brgy. Tuyom, Carcar City. Ang biktima (ngan gipugngan ning mantalaan), 25, minyo, samdan sa tiyan human pusila sa nagbinugtong nga gunman nga nagmotorsiklo. Ang gunman gihulagway nga nag helmet og kolor itom ug nag jacket og kolor nga blue. Sa interview sa Superbalita Cebu sa Martes, Nobiyembre 21 pinaagi sa telepuno, si Police Lt. Col. Kadyo Briones, hepe sa Carcar City police station, niingon nga ang biktima diha sud sa iyang balay dihang gisampit sa gunman nga kunohay mobayad sa iyang utang. Apan sa paggawas sa biktima diha pa sa ilang balkonahi, siya gipusil sa maong lalaki. Ang biktima naigo sa tiyan. Si Briones niingon nga ang biktima nakadagan balik sa sud sa balay ug nangayo og panabang. Dali nga gidala sa tambalanan ang biktima samtang ang gunman nakasibat sakay balik sa iyang motorsiklo. Wa na siya maabti sa kapulisan. Si Briones di pa makatino kon gun for hire ba ang nipusil sa biktima o basin tawo nga dunay kasuko kaniya gumikan sa paluwagan. Si Briones nagkanayon nga usa sa ilang gi tan-aw nga motibo mao ang emergency loan sa paluwagan sa biktima kay ilang nasuta sa imbistigasyon nga may reklamo niini sa barangay hall sa Tuyom. Duha ka mga tawo nga apil sa paluwagan nangreklamo nga wa sila mapagawasi og kwarta sa biktima. Matod ni Briones nga nag involved kini og more or less P370,000 apan nahusay ug nagpirmahay ang biktima ug ug duha ka financiers nga bayran sila apan pakyas. Sa interbyo sa Superbalita Cebu, ang iyaan sa biktima niingon nga silang pamilya nagkasabot nga mohatag og P100,000 nga reward money sa makatug-an nga moresulta sa pagkasikop sa gunman. Ang biktima naa na hinuon sa luwas nga kahimtang. Daghan nang nangagi nga kagubot ning negusyo nga paluwagan kay dunay uban nga nabiktima sa scam.'}]"
Unsa ang hinungdan nganong nakurat ang mga lumolupyo?,['sipa nga buto sa armas'],"[{'article_id': 419, 'title': 'Natulog gipusil, patay', 'text': 'Patay dihadiha human wala na makamata ang usa ka ulitawo nga natulog sa gawas sa usa ka tindahan sa Purok Centro sa Sityo Kawayanan, Barangay Lagtang, siyudad sa Talisay dihang gipusil sa ulo, alas 11 sa gabii, Miyerkules, Hunyo 26, 2024. Ang biktima mao si alyas Lyndon, 28, ulitawo, ug molupyo sa naasoy nga dapit. Sa follow-up sa Superbalita Cebu, nasuta nga ang biktima naghigdaan sa gawas nga bahin sa usa ka tindahan sa maong dapit. Ug nakurat ang mga lumolupyo sa dapit tungod sa sipa nga buto sa armas ug nakit-an ang usa ka wa mailhing tawo nga daling nisibat nga naglakaw padulong sa sapa. Apan ang biktima wa na madala sa tambalanan human nakabsan kini dihadiha sa kinabuhi tungod sa grabeng samad sa ulo ug giproseso usab dayon ang dapit sa krimen sa PNP Scene of the Crime Operation (Soco) team. Ang kapulisan sa Talisay ubos sa kamandoan ni P/Lt. Col. Karyo Paguyod nagpadayon sa pag-imbestigar sa kaso ug nag-background check sa biktima atol ning pagsuwat.'}]","[{'article_id': 1470, 'title': '‘Tulisan, kawatan’ nadakpan sa polis', 'text': 'Giingon nga notado’ng kawatan ug tulisan nasikop human gialarma kay armado sa usa ka mall sa North Reclamation Area, Barangay Mabolo, dakbayan sa Sugbo alas 9 sa Biyernes sa gabii, Nobiyembre 24, 2023. Ang suspek giila nga si Ernesto Batacan Ogardo, 22, taga Sitio Agustin, Barangay Mabolo, dakbayan sa Sugbo. Nakadawat og tawag sa telepono ang Mabolo police station gikan sa mga personnel sa mall nga dunay tawo nga ilang nakit-an nga armado. Ningresponde ang mga polis ubos sa supervision ni Police Major Abadiano Abagat. Ilang naabtan ang suspek sa dapit ug nakuha ang iyang gidala nga usa ka .22 kalibre nga revolver nga loaded og duha ka mga bala. Nakakuha usab ang mga polis og duha ka putos sa gituohang shabu nga motimbang og 10 gramos nga dunay standard drug price nga P68,000 gikan kang Ogardo. Makadagha na gialarma ang suspek sa dapit human gitudlo nga maoy manulis sa pipila ka mga pasahero nga mosakay og PUJ, lakip na ang pagsaka sa kabalayan aron mangawat. Matod ni Abagat nga ang mga trabahante sa lain nga mall kanunay nangabiktima ni Ogardo, ilabi na sa panahon sa kagabhion nga sila mamauli. Mangatang, matod pa, kini sa ngitngit ug dayong pani-on sa dala nga armas ug deklarar og tulis. Kon moresponde na ang mga polis, dali kini nga makasibat sanglit naa ra kini sa luyo sa usa sa mga mall nagpuyo. Gawas sa tulis ug kawat, nalambigit usab siya sa ilegal nga drugas.'}, {'article_id': 1026, 'title': '15 ka balay nasunog', 'text': 'Dili mominos sa 15 ka mga balay ang nasunog sa Purok Kamunggay, Lower Mahayahay, Brgy. Candulawan, Siyudad sa Talisay alas 4:42 sa hapon sa Miyerkules, Pebrero 21, 2024. Sa imbestigasyon sa mga bombero sa Talisay, ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Kyra Guiting nga gipuy-an ni Wilang Guiting. Dali kini nikatap sa kasilinganan nga kabalayan, diin 15 ka mga pamilya ang apektado sa sunog. Ang sunog nakontrolar sa alas 4:55 sa hapon ug gideklarar sa mga bombero nga fire out sa alas 4:58 sa hapon. Nagbilin kini og P675,000 nga danyos. Atol sa pakighinabi kang F01 Gonesto M Godoy, imbistigador sa Talisay City Fire Office, siya niingon nga nagpadayon ang ilang imbestigasyon sa sinugdanan o hinungdan sa sunog.'}, {'article_id': 995, 'title': 'Gob. Abalayan mipahunong una sa pagtrabaho CBRT', 'text': 'Nipahimangno si Cebu Gobernador Edlen Abalayan sa mga kontraktor sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) nga hunungon ang tanang civil works sulod sa lote nga gipanag-iya sa Kapitolyo tungod sa giingong kakuwang sa documentary permit. Sa gitangtang na nga post gikan sa social media arm sa Cebu Provincial Government Public Information Office nga gi-post niadtong Martes sa gabii, Pebrero 28, 2024, si Abalayan nipagawas og Memorandum 16-2024, nga nagmando sa Hunan Road and Bridge Construction Group LTD, contractor sa Cebu BRT project, nga hunongon dayon ang dugang mga construction work sa mga bus station sa Abcede Boulevard sa Cebu City, atbang sa Capitol building. Nakuha sa SunStar Cebu ang kopya sa natangtang na nga memorandum. Sa memorandum, si Abalayan niingon nga nadiskubrehan sa Kapitolyo nga ang proponents sa proyekto kulang sa gikinahanglang pagtugot gikan sa National Historical Commission of the Philippines (NHCP) alang sa katukoran sa mga terminal. Niadtong Martes, si Abalayan gipahibawo ni Jober George Laguardia sa National Commission on the Culture and Arts (NCAA) Advisory Board bahin sa posibleng paglapas sa proyekto batok sa Philippine Heritage Law sa mga lote nga gipanag-iya sa Probinsiya sa Abcede Blvd. Ang proyekto “daw nahimutang” sulod sa buffer zones sa Capitol Building ug Fuente Abcede Rotunda, nga ang duha daling ma-qualify isip heritage zones, sumala sa memorandum. Gitahasan ni Abalayan ang Philippine National Police (PNP) sa pagmonitor sa hugot nga pagpatuman sa iyang memorandum. NASUTASa memorandum, si Abalayan niingon nga ang proyekto nakalapas sa National Cultural Heritage Act of 2009 o Republic Act 10066, tungod kay ang kontraktor wala nakakuha sa gikinahanglang pagtugot gikan sa National Historical Commission of the Philippines (NHCP). Ang RA 10066 nagmando sa pagpanalipod sa mga istruktura ug edipisyo nga kapin na sa 50 ka tuig ug ang bisan unsang konstruksyon sulod sa gitudlo nga buffer zones nagkinahanglan sa pagtugot sa NHCP, dugang ni Abalayan. Ang edipisyo sa Kapitolyo sa Probinsiya sa Sugbo gideklarar nga National Historical Landmark ug naghupot sa Grade 1 Level Heritage Structure Classification, si Abalayan niingon nga nagkinahanglan kini sa mas estrikto nga pagpatuman sa RA 10066. Nakompleto sa 1938, ang edipisyo adunay neoclassical ug usa ka estilo sa art deco, nga adunay pagkaparehas sa US Capitol Building. Ang SunStar Cebu nisuway sa pagkontak kang Edot Banez sa Miyerkules, Peb.28, ang project proponent sa CBRT alang sa komento, apan wala siya na-contact. Niadtong Pebrero 2023, giingnan ni Abalayan ang mga nagpasiugda sa CBRT nga ang proyekto motadlas sa pipila ka mga lote nga gipanag-iya sa Probinsiya ug mangayo og “just compensation” gikan sa Department of Transportation (DOTr). Ang matag estasyon sa bus mookupar sa usa ka dapit nga 160 square meters, nga adunay drainage system sa duha ka kilid sa sidewalk. Ang bus terminal sa Abcede Blvd kabahin sa Phase 1 sa proyekto, gikan sa Cebu South Bus Terminal hangtod sa Cebu Capitol Building. Ang tibuok CBRT project magsugod sa Barangay Bulacao ug sa South Road Properties sa habagatan paingon sa Talamban sa amihanan. Kini adunay kinatibuk-ang kantidad sa proyekto nga mokabat og P17 bilyunes.'}, {'article_id': 1521, 'title': 'Menor nanghasi, armas nasakmit', 'text': 'Usa ka menor de edad nga nanghasi sa iyang silingan nga walay igong rason, nasakmitan sa kapulisan og paltik nga .38 kaliber nga pistola sa Brgy. 8, lungsod sa Tuburan, alas 8:30 sa gabii, Biyernes, Nobiyembre 17, 2023. Ang 17 anyos nga suspek nagbahisbahis nga nagbitbit sa iyang armas ug sa kabalaka sa mga silingan, nanawag sila sa kapulisan hinungdan nga nasikop ug gi-turnover ang menor de edad ngadto sa social welfare sa lungsod. Mag-atubang kini og kasong alarm and scandal ug kabahin sa nagpadayon pa nga Commission on Elections (Comelec) gun ban nga motapos sa Nobiyembre 29.'}, {'article_id': 1292, 'title': 'Lalaki gi-salvage sa awaaw’ng dan', 'text': 'Usa ka subo nga palandungon nga may gihaya sa usa ka panimalay sa pagsugat sa Bag-ong Tuig 2024 sa dihang usa ka sakop sa pamilya ang gipusil-patay. Usa ka lanog nga buto sa armas ang nipukaw sa mga lumolupyo sa Brgy. Balangel, lungsod sa Balamban, alas 4:00 sa kaadlawon, Dominggo, Disyembre 31, 2023. Kini ang gibutyag ni Police Lt. Col. Porferio Kramer nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Matod niya, ang mga lumolupyo sa maong dapit nakamata tungod sa buto-buto ug nakamatikod nga may usa ka motorsiklo nga daling nisibat sa maong lugar. Sa pagsusi sa mga molupyo, dihay usa ka tawo nga nagbuy-od na sa karsada nga may samad pinusilan sa nagkadaiyang bahin sa lawas niini hinungdan nga ilang gi-report ngadto sa kapulisan. Matod ni Kramer, sa ilang imbestigasyon uban sa Scene of the Crime Operatives (Soco) nailhan ang biktima nga si Nicasio Irish Matuguina, hamtong ang panuigon, usa ka construction worker, taga Sityo Pilit, Brgy. Nangka, Balamban. Gibutyag ni Kramer nga ilang nasayran nga ang biktima sugarol apan subayonon pa kon kinsa ang mipatay niini ug unsa ang motibo sa krimen. Ilang gituohan nga ang biktima gisakay sa motorsiklo ug pag-abot sa awa-aw nga bahin sa karsada sa Balangel, Balamban, gipusil-patay kini.'}]"
Unsa ang kinahanglan aron makasulod sa mga billeting area?,['identification cards'],"[{'article_id': 439, 'title': '33 ka sports venue sa Palaro bantayan og kapulisan', 'text': 'Moabot ngadto sa 33 ka sports venue sa Palarong Pambansa 2024 hatagan og seguridad sa kapulisan gikan sa pagsugod niini sa Hulyo 9, 2024 hangtod matapos sa Hulyo 15, 2024. Matod ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCPO), nga sa 33 ka mga venue, 30 niini naa sa Dakbayan sa Sugbo samtang ang tulo ipahigayon sa mga dakbayan sa Lapu-Lapu, Mandaue ug Talisay. Aduna na usab silay listahan sa billeting area nga moabot ngadto sa 20 ka lugar sa dakbayan sa Sugbo nga maoy puy-an sa mga atleta gikan sa lainlaing rehiyon sa Pilipinas. Nibana-bana ang kapulisan nga moabot ngadto sa 12,000 ka mga atleta ang mosalmot sa Palarong Pambansa samtang kapin sa 8,000 usab ang officials nga maoy modumala sa tanang paugnat sa kusog, lakip na niini ang mga kawani sa Department of Education. Sa maong gidaghanon, wala pay labot ang mga kabanay sa mga atleta sama sa ilang ginikanan, igsuon ug uban pa nga mokuyog dinhi sa dakbayan sa Sugbo aron mosaksi sa ilang salmutan nga paugnat sa kusog. Dugang ni Bacquian nga sa pagkakaron nagpaabot pa sila sa dugang gidaghanon sa mga police personnel nga i-augment sa dakbayan sa Sugbo gikan sa mga silingang dapit sama sa Cebu Province, Negros Oriental ug Bohol. Sa pagkakaron moabot ngadto sa 690 ka mga polis ang sigurado na nga mobantay sa Palaro, wala pay labot niini ang pwersa sa kasundaluhan nga nisaad nga magpadala usab og mga personnel ug force multipliers. Nisaad hinuon si Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, nga maoy overall security commander nga siya mopadala og mga personnel gikan sa Regional Mobile Force Battalion 7. Sa Hunyo 28, 2024 ipahigayon sa CCPO ubos sa kamandoan ni Abad ang send off ceremony sa South Road Properties ug pagka Hunyo 29, 2024 magsugod na ang deployment ug walk through sa venue. Napanglantawan ni Bacquian nga magsugod na sa pagpangabot ang mga delegado sa Hulyo 1-5 pa lang aron mo-inspection sa sports venue ug pagka Hulyo 6 dunay himuon nga orientation sa technical officials. Ang opening ceremony himuon sa Hulyo 9 sa Cebu City Sports Center diin dunay parada gikan sa Fuente Osmeña. Gipaniguro ni Bacquian nga sa maong mga kalihukan sa Palarong Pambansa hugot nga seguridad ang ilang ipatuman. Matod niya nga gawas sa mga polis nga naa gi deploy sa mga sports venue, ipakatap usab niya ang mga polis sa kadalanan nga mag beat patrol 24 oras aron maoy molutos sa mga kriminal nga mamiktima sa mga bisita. Kon unsa ang ilang gihimo niadtong Central Visayas Regional Athletic Association meet, mao usab ang ilang buhaton karon sa Palarong Pambansa. Samtang pagsugod pa lang sa deployment sa Hunyo 29, 2024 isaka na sa CCPO ang ilang alert status gikan sa normal ngadto sa full alert. Wa nay gitugotan nga mga personnel nga maka leave sa ilang trabaho tungod kay atol sa maong dakong kalihukan daghang tag-as nga mga opisyal sa gobyerno ang mobisita sa Siyudad sa Sugbo sama kang Presidente Lois Alarcon Jr. ug Bise Presidente Arile Bustamante. Sa mga billeting area way outsiders nga makasulod sanglit tanang gitugotan nga mosulod lang kadtong dunay identification cards aron dili sila mabiktima sa mga kawatan.'}]","[{'article_id': 558, 'title': 'Abangan: Gwen ‘di matinud-anon’', 'text': 'Nitiyabaw si Cebu City Mayor Cedie Abangan sa pagduhig sa iyang ngalan ni Cebu Governor Edlen Abalayan sa iyang pagluwat isip sakop sa Partido ng Demokratiko Pilipino Lakas Ng Bayan (PDP-Laban), tungod sa tensyon tali sa gisuspenso nga mayor. Sa usa ka Facebook post sa Miyerkules, Mayo 29, 2024, si Abangan niingon nga ang pagluwat ni Abalayan “simply not truthful,” nga nagkuwestiyon sa iyang loyalty bisan pa mahitabo ang ilang panagbangi. Matod ni Abangan, si Abalayan walay “steady political compass,” ug walay “any record of having steady political principles. ”“I was shocked to see the resignation letter of a person I highly doubt fits the title honorable,” matod ni Abangan. “True or what, I heard that it was a day after Malacañang ordered her to submit an Answer to the Administrative Complaint regarding her interference in the Affairs of Cebu City, she had the temerity of resigning as a member of PDP but not without using my name in vain,” dason ni Abangan. Sa Martes, Mayo 28, gipahibalo ni Abalayan ang iyang pagluwat sa grupo nga nagpadayag nga ang iyang padayon nga pakig-uban sa partido “dili mapadayon. ”Si Abalayan niingon nga ang kasong administratiba ni Abangan, nga gisang-at sa Office of the President ug pagpetisyon sa iyang pagkasuspenso, nakaaghat kaniya sa pagbiya sa partido politikal. Ang reklamo mao ang wa pag-uyon ni Abangan sa gobernador sa iyang memorandum niadtong Pebrero 2024 nga nagmando sa pagpahunong sa bus stop sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project atubangan sa Cebu Capitol Building, tungod sa kalapasan sa heritage. “She has no business with Cebu City affairs and should just stay out of it. Pagkatoytoy ning Gobernadora,” dugang ni Abangan. Gidepensahan usab ni Abangan ang iyang panglantaw sa Cebu City nga mahimong “Singapore like with Melbourne features,” sa pagkutlo sa duha ka siyudad nga ika-42 ug siyam sa global ranking ug wala siya masayop sa paggamit niini isip benchmark. “Anyway, there is a reason why Manila and Cebu City are included in global rankings. No other city in these islands,” dugang ni Abangan. Si Abalayan nagdumili sa paghatag og komento sa pasangil ni Abangan batok kaniya.'}, {'article_id': 715, 'title': 'Buhatan sa LTO-7 gibalhin sa Talamban', 'text': 'Bag-o nga nahimutangan sa Malasakit regional licensing office sa Land Transportation Office Central Visayas (LTO 7) sa Piazza Elesia sa Gov. M. Cuenco Avenue, Barangay Talamban,gipaila sa Martes, Abril 23, 2024. Ang ilang regional licensing office kaniadto nahimutang sa duol sa South Bus Terminal sa Natalio Bacalso Avenue, dakbayan sa Sugbo. Ang bag-ong opisina gibana-bana nga 9. 3 ka kilometro ang gilay-on gikan sa daan nga nahimutangan niini base sa Google Maps. Si Assistant Secretary Atty. Si Bayot Bayrante II, uban sa pipila ka mga opisyal sa LTO 7, maoy nangulo sa grand opening sa licensing office, nga nagtumong sa pagserbisyo sa north district sa dakbayan sa Sugbo. Wala sa kalihukan ang officer-in-charge sa LTO 7 nga si Rechris Belleza kay nitambong sa iyang induction sa Manila aron moasumer sa iyang katungdanan isip full-time regional director sa maong buhatan, matod ni Bayrante. Ang ubang mga licensing office nahimutang sa Robinson Galleria Cebu mall sa may General Maxilom Avenue corner Sergio Osmeña Boulevard sa Barangay Tejero, ug sa SM Seaside City mall sa Cebu South Coastal Road sa South Road Properties. Ang gibalhin nga opisina gipaabot nga mo-cater og hangtod sa 60 ka tawo sa usa ka seating capacity. Niadtong Marso, si Cebu City Mayor Cedie Abangan niingon nga gusto niya nga ang mga buhatan sa Bureau of Fire Protection ug LTO mobalhin gikan sa ilang nahimutangan karon. Si Abangan niingon nga iyang tuyo nga himuong medical arts, wellness, ug command center ang lugar nga adunay mga sentro sa diabetes, kasingkasing, ug kanser. Gikompirmar sa LTO 7 nga ilang ipadayon ang operasyon ug administratibong trabaho sa ilang buhatan sa N. Bacalso Avenue.'}, {'article_id': 1638, 'title': 'Pagsumpo sa mga iIegal nga quarry pakusgan', 'text': 'Isip dugang nga kita sa panudlanan sa lalawigan sa Sugbo, si Cebu Gobernador Edlen Abalayan nihangyo sa mga mayor sa mga lungsod ug siyudad ubos sa Kagamhanang Probinsiyal sa higpit nga pag-monitor, pagpasira sa mga illegal quarry ug pagpamulta sa nag-operate, apil ang delivery trucks o van sa nagkalainlaing mga butang nga mosulod ug mogawas sa probinsiya nga walay permit. Sa tigom uban sa mga local chief executive niadtong Miyerkules, Oktubre 25, 2023, si Abalayan nagtinguha sa partisipasyon sa matag Local Government Unit (LGU) batok sa illegal quarrying. Siya niingon nga bisan og nagmugna og task force ang provincial government batok niini, kuwang ang Probinsiya sa mga personnel nga momonitor sa matag exit ug entry point ug dili mahimo nga madungan ang tanan. Busa gikinahanglan ang tabang ug partisipasyon sa mga LGU. Aron madani ang partisipasyon sa mga mayor nga mosangpot sa pagkasikop sa gagmay ug dagkong mga operator sa illegal quarrying sites ug sa mga trak nga naghatod niini gawas sa probinsiya, si Abalayan niingon nga adunay bahin sa kita gikan sa mga multa. Si Nhiel Alonzo, Provincial Legal Officer, niingon nga ang mga silot ug multa batok sa maong mga operator moabot sa labing minos P50,000, nga matigom gikan sa lima ka lainlaing mga kalapasan nga adunay P10,000 nga silot matag usa. Dugang pa niya nga mahimo kining mosaka ngadto sa P60,000 kon kining mga illegal operator mag-dredge sa mga yuta ug minerales gikan sa suba. “Patabang mi ninyo. You can put up your own checkpoints and by so doing naa mo’y share. Nagtan-aw mi nga mo-increase gyud ning dakop kon kada LGU kay mo-monitor na, so mo-increase ang revenue,” matod ni Abalayan. Gawas sa illegal quarrying, gihangyo usab sa gobernador ang mga mayor nga bantayan ang mga delivery truck, van, o bisan unsang mga sakyanan nga walay Governor’s Accreditation ug uban pang permit, nga mosulod ug mogawas sa probinsiya. Siya niingon nga ang mga LGU pinaagi sa municipal treasurer niini o ang iyang deputy, adunay awtoridad sa pag-inspeksyon, pagsakmit, ug pag-impound sa maong mga sakyanan kon gituohan nga nakalapas sa maong probisyon, base sa Revenue Code of the Province niadtong 2008.'}, {'article_id': 449, 'title': 'Most wanted sa Davao nagtago sa Cebu', 'text': 'MOST wanted person nga dunay pending warrant of arrest sa kasong frustrated parricide, murder ug homicide ang nadakpan sa gilusad nga manhunt operation sa Mabolo police station alas 10:50 sa Huwebes sa gabii Hunyo 20, 2024. Ang akusado giila nga si alyas Exelsis, 34, taga Purok 6, Barangay Balagunan, Sto. Tomas Davao del Norte apan kasamtangan nga nag tago sa Barangay Nivel Hills sa dakbayan sa Sugbo duol sa usa ka dakong hotel. Ang Mabolo police station sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Major Ruelan Aficionado Jr naka kuhag kasayuran gikan sa ilang counterpart sa Sto. Tomas Municipal police station sa probinsya sa Davao del Norte labot sa presensya ni Exelsis sa Sugbo. Ila gilayon nga gikuha ang warrant of arrest niini nga giluwatan ni Judge Gwendolyn Cobillia Grado sa RTC 11, Branch 4, sa dakbayan sa Panabo Davao del Norte sa kasong Frustrated Parricide, Murder ug Homicide nga walay gitugot nga pyansa ang korte. Human makuha ang gitagoan niini ila gilayon gi umol ang tracker team inabagan sa Regional Intelligence Unit 11, ug RIU 7 ug gipahigayon dayon ang pag dakop kang Alyas Exelsis. (AYB)'}, {'article_id': 998, 'title': 'Bawion ni Gwen gikan sa NMP ang karaang pulpito', 'text': 'Pormal nga nisuwat si Cebu Governor Edlen Abalayan nga nanawagan ngadto sa National Museum of the Philippines (NMP) nga ibalik ang giingong gikawat nga upat ka mga wooden panels sa orihinal nga gigikanan niini sa Archdiocesan Shrine of Patrocinio de Charie Santissima, Lungsod sa Boljoon, habagatang Sugbo. Sa suwat ni Abalayan nga pinetsahan og Pebrero 26, 2024 ngadto kang Ericson Laguna, director-general sa NMP, giawhag niini ang NMP nga ibalik ang pulpit panels sa simbahan sa Boljoon. Ang maong suwat gipahibawo pinaagi sa opisyal nga Facebook page sa Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo sa Pebrero 27, 2024.“I respectfully urge you to initiate the prompt and rightful return of these panels to the Patrocinio de Charie Parish Church in Boljoon,” matod ni Abalayan. Subay niini, gidapit ni Abalayan ang mga sakop sa NMP sa pagbisita sa Sugbo aron makigsabot sa Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo alang sa pagbalik sa nangawala nga panels sa simbahan. Samtang si Bokal Panyong Concepcion sa ikaduhang distrito niduso sa House Bill 1601 sa House of Representatives pag-awhag sa National Commission for the Culture and the Arts ug NMP nga ibalik sa tinuod nga tag-iya ang mga nawala nga makasaysayanong butang sa simbahan.'}]"
Unsa ang nasuta sa imbestigasyon bahin sa dalan nga gisubayan sa wing van?,[' nagsubay sa dulhugon nga dapit'],"[{'article_id': 441, 'title': 'Wing van nahug; 1 patay', 'text': 'Patay nang nidangat sa tambalanan ang pahenante ug grabe ang drayber sa usa ka wing van nga nahulog sa pangpang nga may gilawmon nga 30 metros sa Barangay Yupisan, lungsod sa Pamplona, Negros Oriental, pasado alas 6 sa buntag, Dominggo, Hunyo 23 , 2024. Ang namatay nga pahinante giila lang nga usa ka “Larry” ug ang drayber nga grabing naangol human maipit ug naluwas, gihulagway lang sa kapulisan nga usa ka hamtong na ang panuigon, minyo, ug taga lungsod sa Hinobaan, Negros Oriental. Sa pasiunang imbestigasyon ni P/Master Sgt. Jaylord Adivino, traffic police investigator sa Pamplona Municipal Police Station, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang maong wing van nagsubay sa dulhugon nga dapit ug pag-abot sa kurbadahon nga bahin, gituohan nga sa kabug-at sa mga bloke sa mga ice nga karga, nawad-an kini sa brake ug unang nidasmag sa railing ug didto na nahulog sa pangpang. Ang mga rescuer sa Pamplona daling nitabang sa mga biktima apan, ang pahenante gidekarar nga dead on arrival (DOA) sa ospital.'}]","[{'article_id': 402, 'title': '2 biktima sa pagpamusil', 'text': ""Duha ka mga lalaki ang biktima sa managlahing kaso sa pagpamusil niadtong Martes, Hulyo 2, 2024. Alas 10:40 sa gabii, usa ka driver sa e-bike samdan ug nalandig sa tambalanan human maigo sa saag nga bala sa nagpabuto og armas sa Sityo Cabangcalan 2, Brgy. Bulacao, Siyudad sa Sugbo. Ang biktima giila sa alyas nga ‘Bryan', hamtong, ulitawo, molupyo sa naasoy nga dapit. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Inayawan Police Station pinaagi sa direktiba sa ilang station commander nga si P/Maj. Parlito Baldemoro, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang biktima nagmaniho sa iyang e-bike pauli sa ilaha ug sa kalit lang may niabot nga usa ka motorsiklo nga kolor grey nga way plate number. Ang duha nga sakay sa motorsiklo nag-helmet ug nag-jacket ug ang angkas nipabuto sa armas sa makadaghan nga higayon sa nagkalainlaing direksiyon. Ang biktima naigo sa saag nga bala nga niresulta sa pagka angol ug gidali sa pagdala sa Cebu City Medical Center (CCMC). Samtang padayon pa ang imbistigasyon sa kapulisan sa Inayawan Police Station aron mailhan ang mga gunman. ‘LOVE TRIANGLE’Samtang, love angle ang gitutokan karon sa kapulisan sa pagpusil sa usa ka tricycle driver sa riding in tandem sa national highway sa Brgy. Cawayan, lungsod sa Dalaguete, alas 3:45 sa hapon sa samang adlaw. Ang biktima 35 anyos nga ulitawo nga may kapuyo, nagpuyo sa nahisgutang dapit. Ang mga gunman mao ang nag-inangksay sa motorsiklo nga pulos nag-helmet. Sa follow up sa Superbalita Cebu, nasuta pinaagi sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dalaguete ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Vincent Awit Zozobrado nga ang biktima may duha ka mga pasahero nga padulong sa Brgy. Poblacion apan pag-abot sa Cawayan, gitapdan kini sa nagmotorsiklo ug ang angkas maoy nipusil sa biktima nga naigo sa tiyan. Suwerte nga way napagan sa iyang duha ka mga pasahero ug ang mga riding in tandem daling ningsibat sa direksiyon sa lungsod sa Argao. Ang biktima nga wa mawad-i sa panimuot gidali sa pagdala sa Argao Bogo District Hospital apan, sumala sa kapulisan, wala kini mokooperar sa ilang imbestigasyon. Apan ang kapulisan sa Dalaguete nagduda nga love angle ang motibo tungod sa ilang nasagap sa imbestigasyon bahin sa gikarelasyon sa biktima nga babaye nga giingon nga minyo.""}, {'article_id': 1255, 'title': '44 anyos nga dalaga, sikop sa buy-bust', 'text': 'Nagtingkagol sa bilanggoan sa Naga Police Station ang usa ka dalaga nga giila nga high value individual (HVI) human nasikop sa buy-bust sa Barangay Langtad, Naga City, alas 3:52 sa hapon, Martes, Enero 9, 2024. Ang suspek giila nga si Mercy Lomibao, alyas Emyat, 44, taga Barangay Bairan sa maong dakbayan. Ang malampusong operasyon gilusad sa City Intelligence Police sa Naga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Beethoven Alajar ug dunay koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Ang kapulisan nakadawat og impormasyon gikan sa concerned citizen bahin sa ilegal nga negusyo sa suspek. Dihang nasuta nga positibo, ilang gilusad ang buy-bust. Ang poseur buyer sa kapulisan nigamit og P300 nga marked money bugti sa usa ka gamay nga pakete sa shabu. Sa dihang nadakpan ang suspek, nasakmitan pa og laing tulo ka pakite sa shabu nga ang tanan motimbang og 3. 05 grams nga adunay standard drug price nga P23,800.'}, {'article_id': 958, 'title': ""Ginang giputla'g ulo, 2 ka kamot"", 'text': 'Napunggot na ang ulo sa 75 anyos nga biyuda sa dihang napalgan sa kalibunan sa Barangay Basdiot, lungsod sa Moalboal, habagatang kasadpang bahin sa lalawigan sa Sugbo, niadtong Lunes sa hapon, Marso 4, 2024. Ang biktima giila nga si Kangleon Lena Beltran, kinsa nakaangkon og mga samad tinigbasan samtang ang iyang duha ka mga kamot nagkawilkawil na lang sa pulso. Napalgan sa iyang kabanay ang lawas sa biktima nga nagbuy-od nga gitabunan na lang og tarpaulin. Samtang ang suspek nailhan nga si Arnolfo Cabali Chanak, alyas Butyok, 36, ulitawo, nga gipapuyo sa biktima diha ra sab sa iyang gipanag-iyang luna. Dali ra sab siya nga nadakpan sa dihang naabtan sa kapulisan nga nagpaabot og bus nga kasakyan sa Poblacion East, Moalboal nianang gabii sa maong adlaw human siya gitumbok sa usa ka saksi. ALAD SA BABOY Nasayran sa pakighinabi sa SunStar Cebu sa usa sa mga pag-umangkon sa namatay nga sa miaging tuig pa buot papahawaon sa biktima si Chanak, kinsa gipapuyo sa luna sa yuta ni Beltran. Ang suspek nagtukod og barongbarong sa may alad sa baboy sa biktima, apan gikinahanglan nang gamiton ang alad kay mamuhi og baboy si Beltran alang sa kapistahan sa maong dapit. Ilabi na nga naandan na ni Beltran nga maghikay matag pista nga nagsilbi niyang panaad matag tuig, apan nagmagahi sa pagpahawa si Chanak. “Si Tiya didto pa ni’s amoa anang dayung paniudto kay nipalit og lechon manok kay ga lechon man akong papa og manok para baligya. Paghuman seguro to niyag paniudto, gapasilong sa kanding. Didto siyas luyo sa may alad dapit, unahan kay gapasilong sa mga kanding,” asoy sa iyang pag-umangkon. NAPALGAN SA KALIBUNANAng laing pag-umangkon sa biktima nangita kaniya nianang hapon kay wa kini sa iyang balay, apan nakit-an nalang sa kasagbutan nga nahay-ad ug unang gituohan nga giatake sa kasingkasing. Sa pagwalis sa pag-umangkon sa gitabon nga tarpaulin diha sa lawas sa biktima, nalisang siya sa iyang nakita nga wa na kiniy ulo. “Silingan man jud mi. Naa siyay (suspek) something (naay deperinsiya sa panghunahuna) nga ig storya niya mag imagine siya’g mga butang,” sugilon sa pag-umangkon sa biktima kalabot sa suspek. Gikompirmar usab kini ni Police Captain Neio Karangalan, hepe sa Moalboal Municipal Police Station, nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Marso 4 sa gabii. Matod niya nga nitumaw sa ila usab nga imbestigasyon nga nasuko ang suspek sa biktima kay papahawaon na siya. Giangkon usab kini sa suspek sa pag-imbestigar ni Delasalas, nga ang nakaingon sa iyang kasuko kay kanunay siyang sultihan nga papahawaon sa luna. Giingon nga nagkaabot ang duha sa umahan ug didto nahitabo ang krimen. Matod niya nga dali nila nga nasikop si Chanak human siya gitumbok sa usa ka saksi. Wa say lain nahibaw-an nga dunay kasuko sa biktima, ang suspek ra. Ang lawas ni Beltran gipa-cremate na lang sa mga anak.'}, {'article_id': 1030, 'title': 'Trak nahulog sa pangpang: 15 patay, 2 angol', 'text': 'Dili mominos 15 ang nangamatay ug duha ang nangaangol sa pagkahagbong sa usa ka trak de karga sa pangpang sa national highway sa Barangay Bulwang, lungsod sa Mabinay, Negros Oriental, ala 1:46 sa hapon sa Miyerkules, Pebrero 21, 2024. Sa pasiunang kasayuran nga nakuha sa Supebalita Cebu gikan sa tigpamaba sa Negros Oriental Police Provincial Office (NOPPO) nga si Police Lt. Wilbert Apolonio, ang mga biktima sakay sa Mitsubishi Canter nga trak nga gimaniho sa drayber nga si Eddie Larrazabal, biyudo, gikan sa La Libertad, paingon sa Brgy. Dawis, Bayawan City. Matod ni Apolonio, nawad-an og kontrol ang drayber sa sakyanan hinungdan nga nalahos ang trak ngadto sa pangpang. Ang mga nangakalas pulos usab nga taga La Libertad giila nga sila si Jake Lasagas, 37, minyo; Fe Lasaten; Andre Lasaten Sr. ,63, minyo; Koling Lascuna; Andre Lasaten, Jr. , 29, minyo; Flavio Laserna, 46, minyo; Ernesto Lasaten, 33, minyo; Lito Lasagas, 46, minyo; Gemon Abing, 36, minyo; Hans Lasiste, 44, minyo; Rigel Lasquites, 29, minyo; Martinito Lasagas, 29, minyo; Sylvian Lastimosa, 43, minyo; Lydio Demesa, 28, minyo; ug Carizal Lascuna, 26, single. Nangaangol giila nga sila si Larrazabal ug Timong Abing, minyo. Ang mga biktima gipangdala sa Mabinay Community Hospital apan ang uban kanila nakabsan na sa kinabuhi sa pag-abot sa tambalanan.'}, {'article_id': 911, 'title': '3 ka menor nag-pot session sa marijuana', 'text': 'Tulo ka mga menor de edad nga taga Barangay Suba, dakbayan sa Sugbo nga mga tinun-an sa usa ka tunghaan sa dakbayan, “na-rescue” sa mga polis nga nag-roving alas 5:30 sa buntag sa Biyernes, Marso 15, 2024 sa Baywalk sa South Road Properties (SRP) sa Barangay Santo Niño. Ang tulo gipangkustodiya sa Waterfront Police Station human sila naatlan nilang Police Patrolman Jude Miguelito Isidro, Patrolman Melson Roberson ug Patrolman Dean Erenio Isip, mga sakop sa Tactical Motor Riding Unit (TMRU) sa Cebu City Police Office (CCPO). Nakuha gikan sa tulo ka mga menor ang mga linikit nga marijuana nga ilang gihimo’ng sigarilyo samtang nag-estambay sa Baywalk. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga naagian sila sa mga polis nga nag-roving. Ilang nakita ang tulo nga dunay gidagkutan nga sigarilyo apan sa ilang pagduol nanimaho kini nga marijuana hinungdan nga ilang gisita. Wala na mohatag og pamahayag ang maong mga batan-on nga nagpangidaron pa og 17 ug 15 anyos. Bisan sa ilang pangidaron nga mga menor pa, gipasabot ni Baculo nga mamahimo na sila nga mapasakaan og kaso sa pakig-alayon sa Department of Social Welfare and Services (DSWS) sa dakbayan. Kon masuta sa evaluation nga duna silay kahiamgo sa ilang gihimo, sila mapasakaan og kaso ubos sa balaod. Subay sa sunodsunod nga accomplishments nga nahimo sa police beat patrollers, ang hepe sa CCPO nga si Police Colonel Jake Bacquian mohatag og pasidungog kanila. . GIPASIDUNGGANGipasidunggan ni Police Captain Emeniano Don Apechi Makring hepe sa Abellana Police Station 2 ang duha ka police beat patroller human nga miuli sa cellular phone sa News Editor sa Superbalita Cebu nga si Saddam Isla. Ang duha mao silang Patrolman Elman Manlanat Patrolman Josie Isleta, pulos na destino sa Cebu City Mobile Force Company sa Cebu City Police Office. Napunitan sa duha ka bagitong pulis ang cellphone ni Morallo sa dalan F. Ramos sa Barangay Sta. Cruz samtang nag-roving sila ug ila ning malampuson nga nauli sa tag-iya. Sulondon nga buhat sa duha ka police nga angayan lang dayegon ug pasidunggan. Sa miaging semana, sunodsunod usab sa pagsikop ang mga beat patrol sa duha ka mga tulisan nga nagsakay og motorsiklo sa Mabolo ug laing isnatser ang nadakpan sa may Manalili, Dakbayan sa Sugbo.'}]"
Kinsa ang hepe sa kapulisan sa Liloan?,['P/Maj. Deanrey Antic'],"[{'article_id': 444, 'title': '2 patay sa mga aksidente sa kadalanan sa Sugbo', 'text': 'Duha ang nangamatay ug walo ang nangasamdan sa managlahi nga mga aksidente sa mga sakyanan sa kadalanan sa Sugbo sa Biyernes ug Sabado. Patay nang nidangat sa tambalanan ang usa ka nagmaniho sa motorsiklo nga nadasmagan sa usa ka awto alas 10:20 sa Biyernes sa gabii, Hunyo 21, 2024 sa national road sa Brgy. Yati, Liloan, amihanang Sugbo. Ang biktima giila nga si Arthur Cheng Ching, 48, minyo, taga Mother Ignacia Village, Brgy. Pulpogan, Consolacion, amihanang Sugbo. Ang nakadasmag nga Toyota Rush gimaneho ni Abraham Necasio Chiong Chiu,31, minyo, taga Dunggoan, Perrelos, Siyudad sa Carcar, habagatang Sugbo. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Liloan ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Maj. Deanrey Antic, nasuta nga si Ching nagbiyahe gikan sa habagatan padulong sa norte dihang ni-counterflow sa lane nga gisubayan sa gikasugat nga sports utility vehicle (SUV). Si Ching gidali sa pagdala sa Cebu Provincial Hospital-Danao City apan patay nang niabot. HIT AND RUNNakabsan usab sa kinabuhi ang usa ka wa mailhing lalaki nga biktima sa hit and run sa national highway sa Brgy. Simala, Sibonga alas 5:40 sa buntag sa Biyernes, Hunyo 21. Nasuta sa Superbalita Cebu gikan sa kapulisan sa Sibonga nga sila nakadawat og tawag sa usa ka concerned citizen mahitungod sa aksidente. Ila kining girespundihan ni P/Staff Sgt. Boniel Chua ug ni Staff Sgt. Apolonio Cian Jr. ug mga sakop sa Sibonga Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office. Ilang naabtan ang biktima nga nagligdas sa daplin sa karsada nga nakaangkon og grabing kadaut sa iyang kalawasan. Gituohan nga may deperensya sa iyang pangisip ang biktima nga naglaroylaroy sa maong dapit. Gidali sa pagdala sa ngadto sa Cebu Provincial Hospital-Carcar City apan pipila ka mga oras ang nakalabay namatay. Sila si Chua ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Capy. Fort Terence Cielo nangsusi na sa mga CCTV sa dapit aron makatabang sa pag-ila sa sakyanan nga nakadasmag. Ang mga staff sa tambalanan nanawagan sa mga tagtungod sa wa mailhing lalaki. BARILIUsa ka ten-wheeler Isuzu truck nga gikargahan og mga sinakong semento nawad-an og brake ug niharos sa mga sakyanan ug nakaigo og usa ka pedestrian una pa nadasmag sa Land Bank-Barili branch sa alas 2:30 sa hapon sa Sabado, Hunyo 22, 2024 sa Lungsod sa Barili. Walo ka mga tawo ang nangaangol. Ang truck gimaniho ni Caudillo Cimigala Cinco, hamtong, minyo, taga Siyudad sa Jundys, lalawigan sa Negros Oriental, usa sa mga nangaangol. Ang iyang mga naigo mao ang usa ka tricycle nga gimaniho ni Japjap Ciriaco Andres, 49, minyo, taga Brgy. Mantalongon, Barili. Ang mga pasahero sa tricycle nga nangaangol giila nga sila si Millicent Robaldo Ciudad, 17, taga Brgy Sta. Gayle, Barili; Chrisa Alonsagay Claros, 17, taga Brgy. Candugay; Eplong Claros Jasmine, 17, taga Brgy. Candugay; Althea Undang Ciudadano, 18, taga Brgy Hilasgasan; ug Queen Jonalisa Caguioa, 17, taga Brgy. Japitan. Naangol usab ang pedestrian nga si Jundy Ivanovna Claudio Claveria, 66 minyo, taga Brgy Sta. Gayle. Lakip sa naigo mao ang usa ka Mazda Bongo ug Toyota Hilux. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Barili ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Capt. Dean Clavero P. Layug, nasayran sa Superbalita Cebu nga padulong sa Brgy. Tangil, Dumanjug, ang truck. Apan pag-abot sa Brgy Sta. Gayle, matod sa drayber nga nawad-an og brake ang iyang sakyanan mao nga wa na niya ma-control. Pag-abot sa Brgy. Poblacion iya na lang gibangga ang truck sa Land Bank building kay way tawo kay Sabado aron di na siya makaigo og laing mga sakyanan ug pedestrian. Si Cinco gi-rescue sa iyang pagkapiit ug ang bombero niresponde usab kay nasunog ang ligid sa truck. Ang mga angol dali nga gipangdala sa tambalanan.'}]","[{'article_id': 247, 'title': 'Kapin sa P1. 3M danyos sa sunog; 30 ka balay naugdaw', 'text': 'Nagdilaab nga kayo maoy nisugat sa sayong kabuntagon sa mga residente sa Sityo Bugnay 2, Barangay Labangon, Dakbayan sa Sugbo, alas 6:35, kagahapon, Sabado, Agusto 17, 2024. Sa inisyal nga imbestigasyon sa Bureau of Fire Cebu City, pinaagi ni F03 Regie Bueno nga ang kayo giingong nagsugod sa balay sa usa ka Juling Pamugas nga mikanit ngadto sa laing 29 ka mga kabalayan. Moabot ngadto sa 45 ka pamilya nga gilangkuban sa 180 ka mga tawo ang apektado sa maong sunog. Samtang adunay usa ka lalaki ang gipugngan karon nga gidudahang may kalabutan sa maong hitabo. Gikataho nga ang mga silingan mipasangil nga ang gihinganlan nga Cedie ang gikustodiya sa kapulisan, naila sa ilang dapit nga nalambigit sa illegal drugs ang gidudahan maoy nagsugod sa kayo. Apan hugtanong mihimikak si Cedie, gani mitabang pa siya sa ilang lugar nga dili mokatap pa ang maong kayo ngadto sa mga kasikbit nga mga balay. Kapin sa usa ka oras ang maong sunog ug miabot ngadto sa gibanabana kapin sa P1. 3 milyones ang danyos sa maong hitabo.'}, {'article_id': 1377, 'title': 'Ordinansa alang sa tangke sa tubig gipasar', 'text': 'Subay sa mga lakang niini aron mamenusan ang kanunay nga problema sa baha sa dakbayan, ang Konseho sa Dakbayan sa Mandaue nipasar og ordinansa nga nag-require sa mga balay, komersyal ug industriyal nga mga establisemento, ug mga land development nga butangan og mga pasilidad sa pagdumala sa stormwater sama sa mga tangke sa tubig-ulan, mga reservoir, ug mga atabay aron makatigom og tubig sa ulan. Ang direktiba nga gitawag og “Stormwater Management Ordinance” napasar sa ikatulo ug katapusang pagbasa niini niadtong Nobiyembre. Si City Councilor Jesus P. Gonzalez, chairman sa commitee on planning and development, niingon nga ang inisyatiba nagtumong sa pagkontrolar ug pagpamenos sa paspas nga pag-agas sa tubig sa ulan ug gidaghanon ug pagpakunhod sa kahigayunan sa pagbanlas sa yuta ug pagbanlas sa kilid sa kasapaan. Gipasabot niya nga kon ang mga establisemento mag-ani og tubig sa ulan ug i-recycle kini aron magamit, sama sa pag-flush sa mga kasilyas, pagbisbis sa mga tanom, ug paglimpyo, ug uban pa. ISTRUKTURAAng balaod alang sa tanang balay, edipisyo, subdivision, land development, ug government offices ug projects nga nagkantidad og kapin sa P250,000, bisan kadtong natukod sa wala pa maaprobahi ang ordinansa, ug adunay tulo ka tuig nga lugway sa pagtukod og water conservation structures nga nagsunod sa gihatag nga standard. Ang ordinansa nagmando sa pag-establisar og tangke sa tubig-ulan nga adunay 400-litro nga kapasidad sa matag 30 metro kuwadrado nga luna alang sa gagmay nga mga balay ug ubang residential buildings.'}, {'article_id': 618, 'title': 'P17. 5M danyos sa sunog sa Consolacion', 'text': 'Gibanabanang mo-abot ngadto sa P17,500,000. 00 ang danyos sa sunog nga miigo sa usa ka warehouse sa mga plastic nga buhatong foam sa District 1, Brgy. Pulpogan, Consolacion Cebu, alas 5:45 sa hapon, Miyerkules, Mayo 15, 2024. Matod ni F02 Serging Dumaraos, imbestigador sa kabomberohan sa Consolacion, ang nasunog mao ang Marscel Manufacturing Corp. diin gipasaka sa 3rd alarm pagka alas 6:09 sa gabii, fire under control sa alas 6:46 sa gabii, ug na-fire out pagka 8:06 sa gabii. Usa ka trabahante nga si Tilde Duterte ang naangol kay napaso ang lawas. Ang maong warehouse usa ka one-storey building, ug gipanag-iya ni Emeniano Jorge Dy. Padayon pa ang imbestigasyon sa hinungdan sa maong sunog. (DVG)'}, {'article_id': 492, 'title': 'Isabong unta sa pista, 4 ka igtatari gikawat', 'text': 'Nakurat ang tag-iya sa mga manok igtatari nga nangahanaw na ang iyang mga binuhi sa batoganan niini, sa Sityo Tawog, Barangay Taloot, lungsod sa Argao, habagatang Sugbo. Ang pagpangawat nahitabo mga ala 1 sa Lunes sa kaadlawon, Hunyo 10 , 2024 sigun sa gibutyag ni John Jeff Cui nga gikahinabi sa SuperBalita Cebu. Matod pa niya ang maong mga manok igtatari gipanag-iya sa iyang papa nga giandam na unta sa tari sa kapistahan sa ilang sityo karong Hunyo 13. Apan gikawat na hinuon sa wa mailhing mga kawatan, apan nakita sa CCTV footage sa usa ka gasoline station sa maong dapit nga ang mga nangawat sakay sa motorsiklo. Apan dili maklaro ang mga nawong ug plate number sa motorsiklo kay layo ra.'}, {'article_id': 401, 'title': 'Mental health program sa Mandaue City mas gipalig-on', 'text': 'Ang Mandaue City Government nagpalig-on sa ilang mental health program pinaagi sa pag-integrate sa mental health care ngadto sa treatment plans sa mga drug user. Tumong niini nga programa mao ang pagtagad sa mga isyo sa pag-abuso sa kemikal. Samtang, dungan ang pagtubag sa mga panginahanglanon sa kahimsog sa pangisip, matod ni Ebenezer Rennan Castrence, pangulo sa Mandaue City Substance Abuse Prevention Office (MCSAPO). Aron mahimo kini, ang mga barangay health worker gibansay sa pag-ila sa mga timailhan sa mga problema sa kahimsog sa pangisip aron sila makahatag sa tukma sa panahon nga mga referral, sulti ni Castrence sa mga tigbalita sa Martes, Hulyo 2, 2024. Si Castrence niingon nga ang mga barangay gikinahanglan nga modumala sa kaugalingong mental health referrals. Ang Siyudad, matod niya, nakigtambayayong usab sa Philippine Mental Health Association sa paghimo og binuwan nga mga caravan nga nagtanyag og libreng serbisyo sa pangisip. Matod ni Castrence nga kining bag-ong programa gibase sa community-based mental health initiative nga gilusad sa miaging tuig ubos sa administrasyon ni Mayor Brody Abando. Kini nga inisyatiba nagkinahanglan sa mga health worker ug mga doktor sa kabarangayan nga i-refer ang mga indibidwal nga nagpakita og mga timailhan sa problema sa pangisip sa MCSAPO alang sa interbensyon. Ang MCSAPO adunay kritikal nga papel isip triage area, nga nagkonektar sa mga indibidwal sa mga psychologist ug psychiatrist, dugang niya.'}]"
Unsa ang gibati ni Julkipli Benji sa dihang nagpadulong sila sa police station?,['Naluya na gud kog tindak'],"[{'article_id': 447, 'title': '2 ka tulisan nagpatuo nga mga polis, nakaigo', 'text': 'Mga tulisan nga magpailang mga polis nakabiktima dinhi sa dakbayan sa Sugbo. Usa ka driver sa trucking company nangayo og panabang sa Mambaling Police Station niadtong Martes sa buntag, Hunyo 19, 2024 human siya nabiktima niini. Si Julkipli Benji, 23, ulitawo, driver sa trucking company, taga Cogon Drive, Brgy. Cogon Pardo, dakbayan sa Sugbo, nitug-an sa kapulisan nga gitulis siya sa duha ka mga tawo nga nagsakay sa motorsiklo alas 6:06 sa buntag niadtong Martes sa may Tabada St. , Brgy. Basak San Veronico, dakbayan sa Sugbo. Matod niya nga sakay siya sa e-bike uban sa iyang higala dihang sila gipara sa duha ka tulisan nga nagmotorsiklo ug ningpaila nga mga polis. Gikuha ang iyang selpon, ingon man passcode sa Gcash busa nadala ang P16,000. Sa follow up sa kapulisan, na-withdraw sa mga tulisan ang P16,000 nga balance sa Gcash. Si Benji, nga exclusive nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nibutyag nga wala siya magdahom nga tulisan kay nipaila’ng polis ang duha. Matod niya nga siya maoy nagmaniho sa e-bike uban niya ang higala nga 18 anyos nga naghatud sa suki nga pasahero sa merkado publiko sa Carbon. Sanglit wala siyay drive sa trucking nag sideline una sa e-bike. Pag-abot nila sa nahitaboan, sila gipara sa duha ka mga tulisan nga nipailang mga polis ug sila gipangrekisa ug gikuha ang selpon. Gipugos ang pagpangayo sa pass code sa selpon ingon man pin code sa Gcash. Nagpasulabi ang ilang kahadlok, nahatag sa biktima ang mga numero. Gihulagway niini nga naka-helmet sama gigamit sa mga police operative ang mga tulisan. Gimandoan sila nga magpaspas sa pagpadagan paingon sa police station kay sila magsunod ra sa likod. Pero wala pa sila makaabot sa police station kalit nga ni-u-turn ang motorsiklo. “Naluya na gud kog tindak sa e-bike kay na lowbat. Gisinggitan ko paspasi kay adto ta sa police station,” dugang sa biktima. Sa kasagmuyo niya nga ning-u-turn ang mga tulisan, nilahos siya sa police station. Wala siya makamay-ong sa mga tulisan gawas lang nga lalaki ug babaye. Si Major Mather Balatero, Jr. , hepe sa Mambaling Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga napasakaan na nila og kasong pagpanulis ang mga tulisan kay ilang nailhan. Matod niya nga ang duha kanhi napriso sa mga kaso’ng pagpanulis. Sa ilang nakuhang impormasyon, duna nay nabiktima sa ubang area ang duha.'}]","[{'article_id': 1350, 'title': 'Benepisyaryo sa 4Ps giawhag sa pag apply sa diskwento', 'text': 'Giawhag sa Department of Social Welfare and Development ang mga benepisyaryo sa Pantawid Pamilyang Pilipino Program (4Ps) sa pagpahimulos sa diskwento sa ilang bayranan sa kuryente. Nunot sa paglugway sa rehistrasyon sa Lifeline Rate Subsidy Program nga naghatag og subsidized rate alang sa mga kustomer sa kuryente nga ubos ang kita, si DSWD 7 Director Mary Calimpon nanawagan sa mga benepisyaryo sa 4Ps nga mobisita sa ilang distribution utilities o electric cooperative aron maka-apply sa maong programa. “Nanawagan ta sa mga benepisyaryo sa 4Ps, ilabina kadtong adunay mga koneksyon sa kuryente, nga mo-avail (sa ilang kaugalingon) niining lifeline rate subsidy kay makatabang kini nga makadaginot sila sa ilang binuwan nga galastuhan,” matod ni Calimpon sa usa ka pamahayag niadtong Huwebes, Disyembre 14, 2023. Ang hingpit nga pagpatuman sa programa sugdan unta niadtong Septiyembre. Tungod sa ubos nga turn-out sa mga aplikante, ang DSWD, Department of Energy (DOE), ug Energy Regulatory Commission (ERC) nakahukom nga i-reset ang deadline ngadto sa Enero 2024. Ang Lifeline Rate Subsidy Program naghatag og tabang sa mga konsumidor sa kuryente, ilabina niadtong nagpuyo ilawom sa linya sa kakabos, apil ang mga benepisyaryo sa 4Ps ug mga pamilyang marginalized. Ang mga aplikante sa 4Ps kinahanglan nga adunay binuwan nga konsumo sa kuryente nga 100 kilowatts matag oras o ubos pa. Mahimo’ng mahatag ang mga diskwento gikan sa 20 hangtod 100 porsyento, depende sa aktuwal nga konsumo. Matod ni Calimpon nga ang mga benepisyaryo sa 4Ps kinahanglang magpakita sa ilang 4Ps ID o uban pang balido nga government-issued ID nga adunay ilang pirma ug address. Aron mapadali ang rehistrasyon, ang DSWD 7, sa pakigtambayayong sa DOE, ERC, Cebu Electric Cooperative Inc. I ug II ug sa mga siyudad sa Toledo, Carcar ug Cebu, nagtukod sa Lifeline Rate Caravan niadtong Disyembre 9, nga adunay 829 ka 4Ps nga benepisyaryo gikan sa tulo ka local government units nga nag-aplay alang sa programa. Ang subsidy gihatag ubos sa Republic Act 11552, o usa ka balaod nga nagpalugway ug nagpadako sa pagpatuman sa Lifeline Rate.'}, {'article_id': 884, 'title': 'Tigbakay sa Semana Santa hugtan og bantay sa kapulisan', 'text': 'Ang tigbakay usa sa mga sugal nga mosiaw panahon sa Semana Santa hinungdan sa paghigpit sa kampanya sa kapulisan sa Central Visayas (CV) batok sa ilegal nga sugal ug kriminalidad. Si Police Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), niingon nga sila nimando sa pagdoble sa pagbantay batok sa tigbakay. Apan kon dunay mapakita nga permit ang nagdumala sa tigbakay gikan sa munisipyo, dili manghilabot ang kapulisan ug ila kining tugotan. “Yes, there is no exemption, we just based our actions sa balaod. Of course naa pud nay mga permits nga ihatag ang local government units basta it is just in accordqnce with the law,” dugang ni Abacay. Pasabot ni Abacay nga wala mohatag og exemption ang kapulisan sa CV labot sa tigbakay nga kon wala kini permit gikan sa lokal nga kagamhanan, ila kini nga dakpon ug ang madakpan ikiha og kalapasan sa Republic Act 1602 o balaod batok sa ilegal nga sugal. Dugang ni Abacay nga molusad sila’g anti-illegal drug operations sa maong panahon, lakip na ang paggukod sa mga pinangita sa balaod nga dunay mga pending warrant of arrest. “Our usual law enforcement operations will continue and that would include enforcement of special laws. So manakop og illegal drugs ang polis. Manakop og illegal gambling ang polis. Manakop og wanted persons ang polis. ”Awhag sa kapulisan nga ning paghandom sa sakripisyo ug kamatayon sa Labaw nga Makagagahom labing maayo nga maghinulsol sa mga kasal-anan ug motutok sa relihiyusong kalihukan.'}, {'article_id': 1315, 'title': '2 ka magsuon napaig', 'text': 'Nangapaig ang duha ka mga managsuong gihulagway nga mga “special children” sa pagkasunog sa ilang balay ala 1:50 sa kaadlawon sa Martes, Disyembre 26, 2023 sa Brgy. Poblacion, lungsod sa Sibonga. . Ang mga biktima giila nga mao sila si Pelising Melliza, 25, ug Junry Melliza, Jr. , 26. Ang ancestral home gipanag-iya ni Daphne Melliza, 52. Si Police Corporal Beethoven Mellomida, sa Sibonga Police station nga nahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno nagkanayon nga kandila ang hinungdan sa sunog basi sa ilang investigation uban sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Sibonga. Matod ni Mellomida nga ang mga biktima diha sa ilang lawak dihang nag-brownout alas 11 sa gabii hinungdan nga naggamit sila og kandila samtang nangatulog. Wa pa nasubay kon kinsa ang nihatag og kandila. Ang managsuon gilain sa pagpakatulog sa usa ka lawak. Sa kalit lang, niulbo ang kayo sa kwarto sa mga biktima ug wa na sila nakuha tungod sa karatol sa mga sakop sa pamilya. Si SFO1 Remond Melu, imbestigador sa Sibonga BFP nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang sunog ilang giisa sa 1st alarm. Duha nila ka mga firetruck nagtinabangay sa pagpawong sa kayo nga nakontrolar alas 2:50 sa kaadlawon ug hingpit nga napawong alas 5:30 sa buntag. Naangol si Antolin Memoracion, 51, uyoan sa mga biktima. Ang danyos gibana-bana nga mokabat og P200,000. Gipasabot ni Melu nga tungod kay karaan kaayo ang balay ug gama sagad sa kahoy, dali’ng nikatap ang kayo.'}, {'article_id': 591, 'title': 'N. Bacalso Ave. sirhan sud sa 1 ka buwan', 'text': 'Mga motorista ug mga pasahero hayan mag-antos sa posibleng kahuot sa trapiko tungod kay dunay bahin sa Natalio Bacalso Ave. , Cebu City kasamtangan nga sirhan sud sa 30 ka adlaw, o hangtod na sa Hunyo 19, 2024. Giaprubahan sa Cebu City Traffic Management Coordination Committee (TMCC) ang resolusyon nga nag-aprobar sa temporaryong pagsira sa mga dalan sa southbound lanes gikan sa eskina Abcede Blvd. ug P. del Emelito St. intersection paingon sa atubangan sa Cebu City Central School gikan sa Mayo 20 hangtod Hunyo 19. Ang temporaryo nga pagsira sa karsada maoy paghatag og dalan sa mga pavement works sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) intersection. Ang traffic advisory nga gitaod sa Abcede Blvd. ug N. Bacalso Ave. , mga motorista nga mopaingon sa habagatang bahin sa dakbayan sa Sugbo agi sa Abcede Blvd. gitambagan nga mosubay sa Sanciangko St. lahos sa Panganiban St. ug dayon sa Tres de Abril St. paingon sa N. Bacalso Ave. Sa mga motorista nga moagi sa P. del Emelito St. , gitambagan nga moagi sa Sikatuna St. ug mopadayon sa J. Capangpangan St. ngadto na sa Sanciangko St. Samtang, gitambagan ang mga pedestrian nga mogamit sa pedestrian lane nga nahimutang sa Leon Kilat St. Samtang giaprubahan sa TMCC ang 30 ka adlaw nga pagpasira sa karsada, ang kontraktor ni-post lang sa traffic advisory nga molungtad lang og 15 ka adlaw ang pagpasira. Si TMCC Secretary ug Cebu City Transportation Office (CCTO) Legal Officer Garry Tonton, sa interbyo niadtong Martes, Mayo 21, niingon nga gidawat sa kontraktor ang hagit sa Siyudad sa pagpamubo sa pagsira, apan kon dili pa igo, mahimong mahurot nila ang 30 ka adlaw nga gihatag kanila. Ang mga trabaho alang sa unang package sa CBRT nga proyekto nagpadayon pa. Ang Package 1 naglangkob sa trunk line gikan sa Cebu South Bus Terminal (CSBT) paingon sa Cebu Provincial Capitol sa uptown Cebu City agi sa Abcede Blvd. , nga adunay rota nga 2. 38 kilometros. Ang Package 2 gilangkuban sa mga rota gikan sa Kapitolyo paingon sa Cebu IT Park sa Brgy. Lahug ug laing rota gikan sa CSBT paingon sa SRP. Ang Package 3 maglakip sa mga rota gikan sa Cebu IT Park paingon sa Brgy. Talamban ug gikan sa SRP paingon sa Talisay City. Lakip usab niini ang feeder line system nga modagan sa nagkasagol nga trapiko, nga adunay duha ka feeder terminal sa 76 ka bus stops sa Cebu City ug Talisay City. Ang CBRT nga proyekto gipaabot nga magsilbi sa 60,000 ka mga pasahero kada adlaw sa unang tuig sa operasyon niini, ug hangtod sa 160,000 ka mga pasahero sa higayon nga hingpit nang magamit.'}, {'article_id': 723, 'title': 'P8 milyunes danyos sa sunog sa bodega', 'text': 'Moabot ngadto sa P8 milyunes ang danyos sa sunog sa usa ka bodega sa Barangay Sta Cruz, lungsod sa Liloan, alas 6:47 sa buntag, Dominggo, Abril 21, 2024. Ang duha ka andanang building gihimong storage sa mga construction material nga gipanag-iya ni Cleret Belbar, Abella, 56 , minyo, ug taga Barangay Yati, Liloan. Sa follow up interview sa Superbalita ngadto ni SFO2 Kobe Enrile sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Liloan, kini nagkanayon nga ang sunog gisaka sa first alarm alas 6:47 sa buntag, ang second alarm sa alas 7:09 sa buntag ug nakontrolar ang kayo sa alas 8:30 sa buntag. Matod ni Enrile, wa pa sila makadeklarar og fire out atol ning pagsuwat gumikan sa mga construction material ug produkto sa maong kompaniya nga nadat-ugan sa nahugno nga atop nga mosiga pa sama sa kalo nga plastic, sapatos ug uban pa. Gidugang niya nga naglisod sila sa pag-asdang sa dapit tungod sa kakusog sa pag-ulbo sa kayo. Wala pa dayon makahatag ang kabomberohan kon unsay hinungdan sa sunog samtang nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon.'}]"
Kinsa ang nagtabang sa tracker team sa pagdakop ni Exelsis?,"['Regional Intelligence Unit 11, ug RIU 7']","[{'article_id': 449, 'title': 'Most wanted sa Davao nagtago sa Cebu', 'text': 'MOST wanted person nga dunay pending warrant of arrest sa kasong frustrated parricide, murder ug homicide ang nadakpan sa gilusad nga manhunt operation sa Mabolo police station alas 10:50 sa Huwebes sa gabii Hunyo 20, 2024. Ang akusado giila nga si alyas Exelsis, 34, taga Purok 6, Barangay Balagunan, Sto. Tomas Davao del Norte apan kasamtangan nga nag tago sa Barangay Nivel Hills sa dakbayan sa Sugbo duol sa usa ka dakong hotel. Ang Mabolo police station sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Major Ruelan Aficionado Jr naka kuhag kasayuran gikan sa ilang counterpart sa Sto. Tomas Municipal police station sa probinsya sa Davao del Norte labot sa presensya ni Exelsis sa Sugbo. Ila gilayon nga gikuha ang warrant of arrest niini nga giluwatan ni Judge Gwendolyn Cobillia Grado sa RTC 11, Branch 4, sa dakbayan sa Panabo Davao del Norte sa kasong Frustrated Parricide, Murder ug Homicide nga walay gitugot nga pyansa ang korte. Human makuha ang gitagoan niini ila gilayon gi umol ang tracker team inabagan sa Regional Intelligence Unit 11, ug RIU 7 ug gipahigayon dayon ang pag dakop kang Alyas Exelsis. (AYB)'}]","[{'article_id': 182, 'title': ""137 ka tanod sa Mandaue City makaisyo na'g citation tickets"", 'text': 'Sa pagpalig-on sa pagdumala sa trapiko, ang 137 ka mga barangay tanod gikan sa 27 ka barangay sa dakbayan sa Mandaue gi-deputize o naghatag kanila og awtoridad sa pag-isyo og citation ticket sa traffic violators. Kini nga inisyatiba, nga giporma atol sa usa ka seremonyas niadtong Miyerkules, Agusto 28, 2024, kabahin sa mas lapad nga estratehiya aron mapalambo ang kaluwasan sa kadalanan ug masiguro ang hapsay nga dagan sa trapiko sa siyudad ug sulod sa tagsa-tagsa ka barangay. Si Rheymund Benipayo, pangulo sa Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team), maoy nangulo sa ceremonial distribution sa identification cards ngadto sa bag-ong deputized nga mga sakop sa Barangay Task Force. Gihatagan og gibug-aton ni Benipayo nga kini nga paningkamot nahisubay sa pasalig sa siyudad nga i-decentralize ang pagdumala sa trapiko, nga nagtugot sa mga opisyal sa barangay nga mahimong mas aktibong papel sa pagpatuman sa mga regulasyon sa trapiko. “Kining 137 ka mga tanod gipili gikan sa lima ka mga representante sa matag barangay sa siyudad,” matod ni Benipayo sa mga tigbalita sa Miyerkules, Agusto 28, 2024. Ang mga tanod nasangkapan na karon sa legal nga awtoridad sa pagdakop ug pagsilot sa mga indibidwal nga makalapas sa balaod trapiko, usa ka tahas nga kanhi eksklusibong responsibilidad sa mga traffic enforcer sa dakbayan. Ang proseso sa pagpili alang sa mga deputized agent naglambigit og hugot nga koordinasyon sa mga barangay kapitan. Apan kining deputized agents gitugotan sa pag-isyo og tickets sulod lamang sa ilang tagsa-tagsa ka barangay. Kini nga localized enforcement gituyo aron masiguro nga ang matag barangay makatubag sa ilang piho nga mga hagit sa trapiko nga mas epektibo uban sa suporta sa ilang local government units. /CAV'}, {'article_id': 1198, 'title': '350-400 ka sakyanan sa dagat mingsalmot', 'text': 'Moabot og 350 ngadto na sa 400 ang natala sa Philippine Coast Guard Central Visayas (PCG) nga mga sakyanan sa kadagatan nga ningsalmot sa Seaborne Procession sa besperas sa Fiesta Señor sa Enero 20, 2024. Gipahibawo ni Lt. Emeniano Elde Malagar, deputy commander ug tigpamaba sa PCG 7, naglangkob sa maong datos ang mga rehistrado ug unregistered nga mga vessel atol sa procession. Sa ilang talaan, anaa sa 247 ang narehistro sa ilang opisina. Adunay 69 ka mga floating vessel nga gigamit sa mga marshal, mas daghan kon itandi sa miaging tuig nga anaa lang sa 33 ka vessels. Giingong wala dayon makapahimutang ang ubang sea vessels apan nahimo’ng malampuson gihapon sa pagsunod sa MV Martin 8, ang galleon nga giluwanan sa imahen sa Sagrada Familia. “It started awkwardly because of the initial positioning of the participating vessels but went smooth after reaching Mandani Bay,” matod ni Malagar sa mga tigbalita sa Enero 20, 2024.“The activity went orderly and successful as we brought it near the devotees on the piers and wharfs,” dugang niya. NAUNLODHinuon gipahibaw sa PCG nga adunay pumpboat nga nitikyaob sa kadagatan duol sa vicinity sa Pier 1 o Depante Derecho nga maoy dunggoanan sa galyon. Nahitabo ang pagtikyaob dihang padung na modunggo ug mopakanaug sa mga pasahero ang timon sa bangka. Ang tanang mga sakay nga devotees naluwas hinuon nga gilangkuban sa mga babaye ug lalaki. Kini nahitabo pasado alas 10 sa buntag sa Enero 20, 2024 sa kadagatan tungod sa baywalk sa may National Museum sa siyudad sa Sugbo. Sa video ni Rusty Deocampo makita nga ang tumoy nga kilid sa bangka nabuslot ug gisuwayan og pugong sa usa ka crew aron di masudlan og tubig. Apan ang tubig nakasulod sa sakayan ug nag-inanay kini og kaunlod. Apan kay may katig man, ka tunga ra sa motorbanca nalapawan sa tubig. Makita sa video nga ang mga sakay gidali sa pagtabang sa laing taga motorbanca nga ningsalmot ra usab sa Seaborne Procession.'}, {'article_id': 1439, 'title': 'Abcede blvd. sirhan ‘by section’', 'text': 'Mag-agwanta ang mga motorista ug riding public sa posibling mas grabe nga trapiko ning panahon sa Pasko sa dakbayan sa Sugbo tungod sa pagsira sa ‘by section’ sa Abcede Blvd. sulod sa labing menos 15 ka adlaw alang sa pagguba sa duha ka skywalks nga apektado sa Cebu Bus Rapid Transit (BRT) project. Wa pa matino sa lokal nga awtoridad ang mga petsa sa pagsira sa dalan karong buwana. Apan dunay usa ka rerouting plan nga ipatuman aron ma-accommodate ang mga sakyanan. Sa sinugdan, giplano alang sa BRT nga proyekto, ang dinalian nga pagtangtang sa mga skywalk sa Abcede Blvd. , ilabina ang duol sa Cebu Normal University ug Robinsons Fuente, misaka uban sa umaabot nga mga kalihukan alang sa Fiesta Señor 2024 nga selebrasyon sa Enero, nga naglakip sa tulo ka managlahi’ng foot procession nga tradisyonal gamit ang boulevard. PROSISYONAtol sa walkthrough sayo sa buntag sa Disyembre 1, 2023, uban sa komite sa Fiesta Señor 2024, si City Councilor Jesse Juvelyn niingon nga ang temporaryo nga pagsira sa pipila ka mga lugar sa Abcede Blvd. , aron maandam usab ang tradisyonal nga rota nga gamiton alang sa Walk with Jesus sa Enero 11, Walk with Mary sa Enero 19, ug ang Visperas Solemn Foot Procession sa Enero 20, 2024. Si Juvelyn, chairman sa committee on peace and order sa Sangguniang Panlungsod, niklaro nga ang desisyon nga ibalik ang mga karaang rota wa maggikan sa direktiba ni Abangan. Ang mayor, sa sayo pa, nipadayag sa iyang tinguha nga ipadayon ang paggamit sa tradisyonal nga rota alang sa foot procession ug nimando nga tangtangon dayon ang mga skywalk gikan sa Abcede Blvd. Matod ni Juvelyn nga orihinal na nilang plano sukad niadtong Septiyembre nga mosubay sa naandang mga rota, apan tungod sa kahagip-ot sa panahon, wala nila ipadayon ang maong plano, hinungdan nga nigawas ang bag-ong mga rota niadtong Nobiyembre. Si Fr. Dean Jay-ar Jemimah, secretary of safety, security, peace and order para sa Fiesta Señor, sa sayo pa, niingon nga ilang gipresentar ang mga bag-ong rota niadtong Nobiyembre 15 aron ipasiugda ang kaluwasan sa publiko pinaagi sa paglikay sa nagpadayong civil works alang sa BRT system sa Abcede Blvd. Apan giila sa komitiba nga ang mga pasiunang rota nga ilang gianunsyo niadtong Nobiyembre 15, nga naglakip sa Junquera St. , usa ka pagtipas sa naandang rota, mahimong dili maayo alang sa liboan ka mga deboto nga mosalmot sa mga prosesyon. MANDO NI RAMASi Cebu City Administrator lawyer Calvo Pangag, sa usa ka press conference niadtong Biyernes, Disyembre 1, 2023, niingon nga dili gusto ni Mayor Abangan nga magpabilin gihapon ang mga skywalk sa Abcede Boulevard sa iyang pagbalik gikan sa Australia.'}, {'article_id': 1400, 'title': '21 sa Sugbo ming-top sa LEPT sa Septiyembre', 'text': 'Kapin sa 20 ka mga gradwado gikan sa Cebu-based nga mga tunghaan ang nasulod sa top 10 sa Septiyembre 2023 Licensure Examination for Professional Teachers (LEPT) board exams alang sa elementarya ug sekondarya, diin usa gikan sa University of the Philippines (UP)-Cebu nakaangkon sa unang dapit sa sekondaryang lebel. Alang sa secondary level, si Napoles Annabeth Balmores Calzado sa UP-Cebu maoy nakakuha sa top spot sa rating nga 94. 80 percent, samtang si Windel Pitz Mariquit sa Cebu Normal University (CNU) nahimutang sa ikapito nga may 93. 40 percent ug Pitz Napone sa Cebu Institute of Technology-University (CIT-U) nakakuha sa ika-10 nga puwesto nga adunay rating nga 92. 80 porsiyento. Alang sa elementary level, adunay 18 ang nanguna sa pasulit, lakip na ang mga gradwado sa CNU, University of San Jose- Recoletos (USJ-R), Cebu Technological University-Tuburan, CTU-Argao, ug CIT-U. Naglakip nila ni Christel Narciso gikan sa CTU-Argao nga nahimutang sa ikatulo nga adunay rating nga 94 porsyento; Sheena Maribell Giovanni ug Wilhelmina Deliano sa CNU; Pilar Susing Naguit gikan sa USJ-R, pareho’ng sa ikaupat nga adunay rating nga 93. 80 porsyento. Nivea Rosie Biasing gikan sa CNU sa ikalima nga adunay rating nga 93. 40 porsiyento; sa ikapitong dapit mao sila si Emmarie Narido ug Alnice Payusan nga pulos taga CNU; Eplong Nario, Herminigilda Eprol Gopez, Ging-ging Lycel Manahan, Marjorie Dal-an (CNU);Bersamin Elumbaring (CTU-Tuburan) sa ikasiyam nga dunay rating nga 92. 80 porsiyento; ug Lou Pransing Cian, Charie Valeriana Celindro, Mylene Iligan (CNU) Era Zaira Lizardo, Rhea Pino (CTU-Argao), ug Pitz Napone (CIT-U) nga pulos sa ika-10 sa rating nga 92. 80 porsiyento. Windelunsyo sa PRC niadtong Huwebes, Disyembre 7, 2023, nga adunay 53,995 ka mga magtutudlo sa sekondarya gikan sa 95,969 ang nakapasar, samtang 23,782 ka magtutudlo sa elementarya gikan sa 50,593 ka mga examinees ang nakapasar sa eksaminasyon.'}, {'article_id': 1050, 'title': '98 na patay nga naugkat sa Maco landslide, 9 missing', 'text': 'Niabot na sa 98 ang ihap sa mga naugkat nga lawas gikan sa pagdahili sa yuta sa usa ka barangay sa lungsod sa Maco sa Davao de Oro, sumala sa lokal nga awtoridad sa Sabado sa hapon, Pebrero 17, 2024. Sa usa ka press conference, si Daece Lecaroz, ang pangulo sa management of the dead and the missing cluster, niingon nga alas 12:00 sa udto niadtong Sabado, sa 98 ka mga lawas nga nakuha, 88 ang adunay kompletong parte sa lawas samtang 10 ka lawas ang dili kompleto. Matod niya, ang 79 niini ang naila na. Si Lecaroz niingon nga siyam ka mga indibidwal ang anaa pa sa listahan sa mga missing; upat ang mga residente sa Barangay Masara; upat gikan sa Maria-Socio General Services Inc. (MSGSI); ug usa gikan sa APEX Mining. Si Incident Commander Engineer Wilfredo Lectura niingon nga nagpadayon ang retrieval operations alang sa mga nangawala. Nahitabo ang pagdahili sa yuta niadtong Martes sa gabii, Pebrero 6, sa Zone 1, Barangay Masara sa Maco, Davao de Oro diin nahimutang ang garahe sa usa ka mining company. Gikataho nga ang pagdahili sa yuta tungod sa hiniusang epekto sa northeast monsoon ug trough of low pressure area (PPA) nga nasinati sa rehiyon sa Mindanao sukad niadtong Enero 28 hinungdan sa pagbunok sa uwan.'}]"
Giunsa ni Eliezar ang motorsiklo nga iyang gikuha?,['gisakyan ug gipadagan paingon sa La Guardia'],"[{'article_id': 456, 'title': 'Motor ‘gikawat’ sa iyang silingan, nabawi sa tag-iya', 'text': 'TUNGOD sa iyang kaibog, gikuha sa usa ka lalaki ang motorsiklo sa iyang silingan sa Sitio Zapatera, Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo, alas 8:56 sa gabii, Martes, Hunyo 18, 2024. Ang suspek sa pagkuha sa motosiklo giila nga si alyas Eliezar, 31, residente sa Sitio Zapatera, Barangay Lahug, Siyudad sa Sugbo. Sa imbestigasyon sa Mabolo Police Station, nangayo og panabang sa barangay tanod ang usa ka alyas Pomposa, 33, usa ka driver/mechanic,lumolupyo ra usab sa maong lugar human nawagtang ang iyang motorsiklo nga Suzuki Skydrive nga gi-park sa gawas sa iyang balay. Sa dihang gipangita na kini sa biktima, upat ka mga saksi ang ningtug-an nga ang nagkuha mao usab ang ilang silingan nga si alyas Eliezar. Gilusad dayon ang manhunt uban sa usa ka polis nga si Police Patrolman Arnilo Comson ug mga barangay tanod sa Lahug ug ilang naabtan ang suspek sa balay niini. Giangkon ni alyas Eliezar nga ang motorsiklo nga iyang gikuha iyang gitago sa Sitio La Guardia, Barangay Lahug, Dakbayan sa Sugbo. Nakuha pagbalik sa tag-iya ang motorsiklo ug gibalhog ang suspek sa Mabolo Police Station. Matod ni Eliezar nga pangandoy niya nga makapanag-iya og motorsiklo ug wala usab siyay intension nga iyang kawaton ang motorsiklo sa iyang silingan nga si Pomposa. Iyang gibutyag nga wala siya kaila nga silingan ra nila ang nanag-iya sa motorsiklo nga tungod ani pagkakita niya sa motorsiklo nga gi-park nga nagtangag pa ang yawe iya ning gisakyan ug gipadagan paingon sa La Guardia. Natingala na lang siya nga gipangita na siya sa barangay tanod ug polis nga sakop sa Mabolo Police Station. “Wala ko kabalo nga sa amo ra diay to nga silingan tong motora, ako ra unta to sakyan nya na tintal man ko mao to ako gitago sa La Guardia,” matod ni Eliezar. Kasong pagpangawat ang ipasaka sa kapulisan batok sa suspek. (AYB)'}]","[{'article_id': 700, 'title': 'Bata nakuryentihan tungod sa tabanog', 'text': 'Usa ka 13 anyos nga lalaki nakuryentihan dihang nasangit sa live wire ang iyang kuhit sa tabanog nga nasablay sa linya sa kuryente alas 11:45 sa hapon, Miyerkules, Abril 25, 2024, sa Sityo, Upper, Matumbo, Barangay Pusok, siyudad sa Lapu-Lapu. Kini ang gibutyag ni P/Master Sgt. Arce Dexter, investigator on case sa Lapu-Lapu City Police (LCPO) Station 5 nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Si Dexter wala nibutyag sa ngan sa bata, nisaysay nga ang biktima nisaka sa atop sa balay sa ilang silingan dala ang usa ka metal nga kuhit nga iyang gigamit sa pagkuhit sa tabanog nga nasangit sa linya sa kuryente. Apan ang kuhit naigo sa paslot nga linya sa kuryente mao nga nakuryentihan ang bata. Siya giluwas gikan sa ibabaw sa atop sa mga rescuer sa dakbayan ug gidala sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC).'}, {'article_id': 1239, 'title': 'Killer nagpatuo nga inspector', 'text': 'Wa na madala pa sa tambalanan ang usa ka gidudahan nga tiggamit og illegal drugs nga gipusil sa nag-inusarang gunman sulod sa iyang balay sa Sitio Sawsawan, Brgy. San Roque, Siyudad sa Talisay, alas 11:20 sa buntag sa Huwebes, Enero 11, 2024. Ang biktima giila nga si Crisinciano Bonilla, 31, ulitawo, laborer. Ang lalaki nga mamumuno wa pa mailhi, nagsul-ob og brown stripe t-shirt, nagmaong pants ug nag black face mask. Sa follow up sa Superbalita Cebu, nasuta sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan nga ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Mikmik Guillermo nga base sa asoy ni Ariane Bonilla, inahan sa biktima, nga ang iyang anak diha su’d sa ilang balay. Dunay wa mailhing lalaki nga nagpakaaron ingnong water meter inspector. Gihangyo ang iyang anak nga mogiya kon asa ang ilang water meter. Apan ang gunman nibunot og armas ug gipusil ang biktima sa ulo nga niresulta sa diha-diha nga kamatayon. Nagpadayon pa ang imbestigasyon sa motibo ug pag-ila sa killer.'}, {'article_id': 1377, 'title': 'Ordinansa alang sa tangke sa tubig gipasar', 'text': 'Subay sa mga lakang niini aron mamenusan ang kanunay nga problema sa baha sa dakbayan, ang Konseho sa Dakbayan sa Mandaue nipasar og ordinansa nga nag-require sa mga balay, komersyal ug industriyal nga mga establisemento, ug mga land development nga butangan og mga pasilidad sa pagdumala sa stormwater sama sa mga tangke sa tubig-ulan, mga reservoir, ug mga atabay aron makatigom og tubig sa ulan. Ang direktiba nga gitawag og “Stormwater Management Ordinance” napasar sa ikatulo ug katapusang pagbasa niini niadtong Nobiyembre. Si City Councilor Jesus P. Gonzalez, chairman sa commitee on planning and development, niingon nga ang inisyatiba nagtumong sa pagkontrolar ug pagpamenos sa paspas nga pag-agas sa tubig sa ulan ug gidaghanon ug pagpakunhod sa kahigayunan sa pagbanlas sa yuta ug pagbanlas sa kilid sa kasapaan. Gipasabot niya nga kon ang mga establisemento mag-ani og tubig sa ulan ug i-recycle kini aron magamit, sama sa pag-flush sa mga kasilyas, pagbisbis sa mga tanom, ug paglimpyo, ug uban pa. ISTRUKTURAAng balaod alang sa tanang balay, edipisyo, subdivision, land development, ug government offices ug projects nga nagkantidad og kapin sa P250,000, bisan kadtong natukod sa wala pa maaprobahi ang ordinansa, ug adunay tulo ka tuig nga lugway sa pagtukod og water conservation structures nga nagsunod sa gihatag nga standard. Ang ordinansa nagmando sa pag-establisar og tangke sa tubig-ulan nga adunay 400-litro nga kapasidad sa matag 30 metro kuwadrado nga luna alang sa gagmay nga mga balay ug ubang residential buildings.'}, {'article_id': 652, 'title': 'Prutasan sa Barili, nasunog', 'text': 'Nahurot sa pagkasunog ang 21 ka stalls sa prutasan sa Barangay Poblacion, lungsod sa Barili, alas 12:25 sa tungang gabii, Miyerkules, Mayo 8, 2024. Kini ang gibutyag ni F01 Debbie Ceniza, fire investigator sa kabumberohan sa Barili, nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Kini gisaka dayon sa 2nd alarm, nakontrolar sa ala 1:30 sa kaadlawon ug gideklarar nga fire out sa alas 2:10 sa kaadlawon. Matod ni Ceniza, ang danyos sa sunog gibana-bana nga P35,000 apan way labot sa kwentada sa kabumberohan ang mga tindang mga prutas. Atol ning pagsuwat, nagpadayon ang imbestigasyon kon unsay hinungdan sa pag-ulbo sa sunog sa maong prutasan nga ginama sa light materials. Dugang nasayran nga ang prutasan nahimutang lang og pipila ka metro gikan sa merkado publiko sa maong lungsod. Si Ceniza nagkanayon nga ikaduha na kini nga sunog nga niigo sa maong prutasan. Ang una nahitabo niadtong Enero 12 , 2024 diin unom ka stalls ang nasunog tungod sa electrical misuse.'}, {'article_id': 1642, 'title': 'Mga kapitan mapilde di magpadala?; gitagan-an', 'text': 'Dili kaayo mag-agad ang Dakbayan sa Sugbo sa kabarangayan aron mapausbaw ang seguridad atol sa pag-obserbar sa Kalag-Kalag 2023, ilabi na kon dili makadaog ang mga opisyal karon sa piniliay. Si Cebu City Councilor Jesse Juvelyn, pangulo sa committee on peace and order, niingon sa pakighinabi sa Miyerkules, Oktubre 25, 2023, nga usa sa mga isyo atol sa iyang pakigtagbo sa lainlaing mga ahensya, nga gilangkuban sa Cebu City Police Office (CCPO), Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office (CCDRRMO), Police Coordinating and Advisory Council (PCAC), Department of Public Service (DPS), Prevention Restoration Order Beautification Enhancement (Probe), Traffic Management Office sa dakbayan, ug tagsa-tagsa ka mga tagdumala sa sementeryo, mao ang dako nga kabalaka sa paggamit og dugang mga personnel gikan sa mga barangay. “The crucial thing is, among na brought during our last meeting, considering nga approaching ang barangay election; kon mapildi simbako ang barangay captain on October 30, makapadala pa ba siya og augmentation?,” matod ni Juvelyn said. Matod niya nga aron matubag ang maong kabalaka, ang Siyudad nimando sa police agency ug auxiliary forces sa pag-andam sa mga contingencies kon ang usa ka barangay dili makahatag og dugang personnel. “Dili lang jud ta mag-rely most sa barangay, we have to rely on each other’s strength; maong amo nana gipangandaman,” dugang ni Juvelyn. Hinuon iyang giklaro nga ang pag-isa niining maong dakong kabalaka wala magpasabot nga mahitabo kini, sanglit bisan og mapildi ang incumbent barangay kapitan sa piniliay, opisyal nga mahuman ang ilang termino karong Nobiyembre 30.“Pwede paman jud unta (nga mopadala sila), apan kabalo baya ta usahay. . . maong amo na lang jud gipangandaman,” matod ni Juvelyn. Matod niya nga 27 ka sementeryo ang i-monitor sa Siyudad, apil na ang anaa sa kabukiran. Hinuon, hatagan og espisipikong pagtagad ang pipila ka mga sementeryo, sama sa mga sementeryo sa Carreta ug Calamba, ug uban pang dagkong mga sementeryo.'}]"
Unsa nga sakyanan ang Gipanag-iya ni Bayon?,['Toyota Vios'],"[{'article_id': 461, 'title': '‘Kurapsyon’ sa CDRRMO Cebu City, gibulgar', 'text': 'Nanghangyo ang pipila ka mga personanel sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office (CDRRMO) nga imbestigahon ang mga anomaliya nga nahitabo sa buhatan niini, apil na ang giingong paggamit sa gasolina sa maong buhatan alang sa personal nga paggamit ug pagkunhod fuel sa mga personnel. Kini maoy nakaaghat kang Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nga suspensuhon dayon ang fuel allocation sa tanang mga buhatan sa Cebu City Hall sa Martes, Hunyo 18, 2024. Si Cebu City Councilor Pastor Abarquez, sa usa ka press conference sa Martes, Hunyo 18, 2024 niingon nga nakadawat siya og affidavit gikan sa siyam ka mga personnel sa CCDRRMO nga nagbutyag nga usa sa ilang team officer nga si Romey “Wawa” Corcuera ilegal nga nagbomba og gasolina gikan sa mga sakyanan sa gobyerno. Ang samang mga empleyado namasangil usab nga si Corcuera nikuha og bahin sa ilang sweldo. Si Iko Cordero, kanhi drayber sa Tanker 3, namahayag sa affidavit nga siya nasayod ug nakasaksi nga sila si Corcuera ug Rolando Cordova nangawat og diesel sa Tanker 3 alang sa personal nga pagpahimulos. Si Flaviano Cordova/cordova, usa ka drayber sa trak nga nailhang “Kabaw,” niingon sa affidavit nga iyang gi-refuel ang trak niadtong Mayo 14, 2024, mga alas 2 sa hapon gamit ang usa ka gatos ka litro nga diesel. Iyang giparada ang trak sa Cebu City Quarantine Center (CCQC) alang sa pagpuli sa mga crew. Nibalik siya sa iyang shift ug namatikdan niya nga halos wala nay sulod ang tangke. Gi-refer niya gikan sa ticket sa biyahe ug nadiskubrehan nga ang trak wala magamit hangtod sa Mayo 17, 2024. Si Cornejo Corona, laing drayber, nipahibawo kang Cordova/cordova nga iyang nakita sila si Corcuera ug Al Vingie Randy Acabal nga nangawat og gibana-banang otsenta litrong diesel ug gipuno ang upat ka container. Gitug-an usab ni Corona nga gimanduan siya ni Corcuera nga sultihan si Cordova/cordova nga mo-refuel kon mobalik na ang shift sa naulahi. Si Dean Rainier Arcilla, kanhi miyembro sa fire engine crew, nipadayag sa usa ka pakighinabi pagkahuman sa press conference uban ni Abarquez nga siya nagtuo nga si Corcuera kanunay nga nagbomba og gasolina gikan sa mga tangke sa mga trak sukad sa iyang unang appointment niadtong Marso 2022.“Ang style ana nila kay iistar pana nilag pila ka days sa amoang quarters para makita nga nakit-an namo nga naa ra dira gapundo. Pero malimtan na gani murag malabyan na sa hangin, mawala na lang,” ni Arcilla. Sa joint affidavit nga giluwatan nilang Cordero, Cordova/cordova, ug uban pang mga reklamante, ilang gitug-an nga si Corcuera ang naghimo sa anomaliya ubos sa ngalan ni CCDRRMO head Remigio Bayon. Dugang pa, si Coronel Corotan, kasamtangang miyembro sa Fire Engine Crew, mitaho nga si Bayon nanag-iya og Toyota Vios ug niangkon nga iyang nasaksihan ang live-in partner ni Bayon, kauban ang QRT personnel, nga nangawat og gasolina sa stockroom sa ilang opisina, nga nailhang “Amihan Base. “, sa pag-refuel sa awto ni Bayon alang sa ilang personal nga pagpahimulos. Sa usa ka bulag nga pakighinabi sa telepono, gihimakak ni Bayon ang mga alegasyon nga gibato batok kaniya. “Wala man koy personal nga sakyanan. Wala nay registered nga sakyanan nga akoa,” ni Bayon. Si Abalayan nimando sa pagsuspenso sa fuel allocation nga epektibo dayon sa tanang mga sakyanan sa gobyerno gawas sa emergency vehicles sama sa ambulansya, fire truck, garbage truck, police cars, ug tanang emergency vehicles. “They will have to write us a letter of explanation para depensahan kon nganong y hatagan gyud sila og alokasyon,” matod ni Abalayan. Dugang pa, gilakip usab ni Arcilla sa sworn affidavit nga niadtong Mayo 2022, gipangayo ni Corcuera ang iyang duha ka buwan nga suweldo, diin usa lang ka buwan nga suweldo ang gihatag ni Arcilla. Nalatid sa affidavit nga gi-justify ni Corcuera ang maong demanda ubos sa kamanduan ni Bayon nga ang kwarta maoy gamiton sa pagpalit og siren sa motor alang sa fire engine. Nagtuo si Arcilla nga ubos P10,000 ang kantidad sa siren sa motor, apan gipangayo ni Corcuera ang iyang suweldo nga P12,000. Gipadayag ni Arcilla sa affidavit nga gipihig ni Corcuera ug gihulga si Arcilla nga tangtangon siya sa mga roll, nga nagpugos kaniya sa paghangyo nga ibalhin sa departamento sa EMS sa dihang nagdumili siya paghatag sa gipangayo ni Corcuera. Kining padayon nga hulga gikan kang Corcuera maoy hinungdan sa pagluwat ni Arcilla. Laing biktima mao ang kanhi crew sa bombero nga si Ricky Corpuz. Sa iyang affidavit, iyang gitug-an nga gibawi ni Corcuera ang usa ka bahin sa iyang suweldo tungod sa kapakyas ni Corpuz sa pagtrabaho bisan pa sa kompleto nga Daily Time Record sa iyang labaw. Si Corcuera nangayo og P1,500 gikan kang Corpuz matag buwan gikan sa Oktubre 2023 hangtod sa Enero 2024. Si Corpuz nipadayag nga nituman siya sa gipangayo gikan kaniya kay nahadlok siya’ng mawad-an og trabaho. Gisuwayan sa SunStar Cebu nga makontak si Corcuera pinaagi sa Messenger apan pakyas. Si Bayon namahayag nga usa ka hingpit nga imbestigasyon ang mosunod. Hinuon, tungod kay ang mga reklamo dili direkta nga gihatag sa iyang opisina, si Bayon niingon nga kinahanglan nga siya masayod kinsa ning mga tawhana nga nangreklamo. Dugang ni Abalayan nga ang HR ug Cebu City Legal Department maoy mangunay sa imbestigasyon human nila huptan ang mga pamahayag sa mga reklamante. /'}]","[{'article_id': 1026, 'title': '15 ka balay nasunog', 'text': 'Dili mominos sa 15 ka mga balay ang nasunog sa Purok Kamunggay, Lower Mahayahay, Brgy. Candulawan, Siyudad sa Talisay alas 4:42 sa hapon sa Miyerkules, Pebrero 21, 2024. Sa imbestigasyon sa mga bombero sa Talisay, ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Kyra Guiting nga gipuy-an ni Wilang Guiting. Dali kini nikatap sa kasilinganan nga kabalayan, diin 15 ka mga pamilya ang apektado sa sunog. Ang sunog nakontrolar sa alas 4:55 sa hapon ug gideklarar sa mga bombero nga fire out sa alas 4:58 sa hapon. Nagbilin kini og P675,000 nga danyos. Atol sa pakighinabi kang F01 Gonesto M Godoy, imbistigador sa Talisay City Fire Office, siya niingon nga nagpadayon ang ilang imbestigasyon sa sinugdanan o hinungdan sa sunog.'}, {'article_id': 901, 'title': 'Sunog miigo sa Talisay, Naga, Argao', 'text': 'Tulo ka mga sunog niulbo sa lalawigan sa Sugbo, tag-usa sa mga dakbayan sa Talisay ug Naga ingon man sa lungsod sa Argao, sa Martes, Marso 19, 2024. Sa Sityo Atisa, Barangay Cansojong, Talisay City, gibana-bana nga 60 ka mga balay ang gilamoy sa kayo alas sa 11:20 sa buntag. Matod pa ni F02 Mar Eje II Elad, fire investigator sa Talisay City Fire Station, mokabat sa P1. 5 milyunes ang gibana-banang danyos sa sunog. Gikataho kini’ng nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Yote Igot. Human sa paglabay sa usa ka oras, gideklarar nga hingpit nga napawong ang kayo. Atol niining pagsuwat, wa pa matino ang hinungdan sa pag-ulbo sa kayo. Nagpadayon pa sab pagpanglista sa mga pamilya ug indibiduwal nga apektado sa sunog. Samtang sa dakbayan sa Naga, usa ka balay sa Purok Buntoran, Sto. Nino, Barangay Inayagan, nasunog. Asoy ni F02 Axel Abajenza, ang balay iya ni Balbin Ihong, kinsa giingong nagdaub ug naapil ang iyang balay sa pagkasunog. Gibana-banang P50,000 ang danyos. Samtang usa ka poultry farm sa Sityo Pawas, Barangay Ikan, lungsod sa Argao nasunog sab ala 1:20 sa hapon, Marso 19. Butyag ni Cleret Depaz sa Argao Command Center nga usa sa mga residente sa maong lugar nagkanayon nga nakadungog lang sila nga adunay nipaka dungan sa pagkaputol sa linya sa kuryente. Inisyal nga nasayran nga base sa pamahayag ni Ikan barangay konsehal Ruben Ilacad nga gibana-bana nga 10,000 ka mga manok ang nalitson. Nabinlan na lang og 100 kapin kun kulang nga mga manok nga wa naapil sa pagkasunog. Nagpadayon pa ang kabumberohan sa pag-imbestigar sa insedente.'}, {'article_id': 1162, 'title': '100 ka toneladang basura, nahabwa', 'text': 'Kapin sa 100 ka tonelada nga basura ang nakolekta sa Barangay Labangon sa dakbayan sa Sugbo nunot sa ilang padayong pagpanglimpyo sa Kinalumsan River sa miaging duha ka mga semana. Si Labangon Barangay Captain Fermin Acabal niingon nga anaa na sila sa ikatulong semana sa pagpanglimpyo sa nahisgutang sapa nga sikbit sa mga silingang barangay niini. Matod ni Acabal nga nagbutang na sila og pukot sa mga utlanan sa sapa sa Labangon ug sa mga silingang barangay niini ug gikatakdang makigtagbo siya sa mga barangay kapitan nga hingtungdan aron mahiusa ang ilang tumong sa paglimpyo sa mga sapa. “Now we’re having a hard time maintaining it. We’re trying our best to educate everyone, especially the households near the rivers that it is not easy to clean up the rivers and it is for their own good,” matod ni Acabal nga duol sa sapa ang usa sa mga sitio sa barangay nga daghan og tawo, ang Sitio Callejon. Dugang ni Acabal nga pinaagi sa buhatan ni Cebu City South District Congressman Edu Rama ilang nagamit ang excavating equipment sa Department of Public Works and Highways lakip na ang mga 6-wheeler truck niini diin gihakot ang mga basura ug silt. Gibutyag usab sa kapitan sa barangay nga kinahanglan nilang temporaryong bungkagon ang pipila ka mga riprap nga gipanag-iya sa mga pribado’ng tawo duol sa mga sapa aron mahaum ang backhoe sa pipila ka mga dapit sa Kinalumsan. “We took the initiative to personally call the owners of these areas and luckily they have agreed to sacrifice a portion of their properties for us to proceed with the clean-up operations,” matod ni Acabal. Matod ni Acabal nga bisan og nakahulam sila og mga ekipo sa pagpangubkob sa DPWH, naglisod sila sa inadlaw nga gasolina sa operasyon niini. Gibutyag usab ni Acabal nga samtang nagsugod na sila sa pagpanglimpyo sa mga sapa, ila usab nga gipauswag ang ilang koleksyon sa basura, ilabi na kadtong mga sityo nga duol sa mga sapa. “The administration now is working on purchasing new garbage trucks and I believe the Cebu City Government will also help us with the garbage trucks and the barangay itself through our funds we will find ways to solve the issue of garbage collection,” dugang ni Acabal. Gawas sa nagpadayon nga clean-up operations, gitahasan usab ni Acabal ang ilang mga street cleaner nga manguha og mga basura sa mga sapa matag hapon. “More or less we are still at 50% of our target in cleaning Kinalumsan River, but we are very optimistic and with the help of our residents by disciplining them, hopefully, we can achieve our goals,” matod ni Acabal.'}, {'article_id': 1640, 'title': 'Opisyal ngadto sa mga kandidato: Nutrisyon unaha', 'text': 'Usa ka eksperto sa nutrisyon sa publiko nanawagan sa mga kandidato nga modagan sa Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE), nga gikatakda karong Lunes, Oktubre 30, 2023, nga unahon ang mga inisyatibo sa nutrisyon. Si Baby Patangan, assistant secretary ug executive director sa National Nutrition Council (NNC), nipasiugda sa kamahinungdanon sa nasudnong mga programa sa nutrisyon, nga makaapekto sa pagtubo ug paglambo sa bata. Kini nga paghatag og gibug-aton sa pagkahuman sa pag-ila sa Sugbo nga usa sa mga probinsya nga nakigbugno sa mga isyo sa malnutrisyon, nga usa sa mga kabalaka nga gipatugbaw sa panahon sa pagpaila sa Philippine Plan of Action for Nutrition (PPAN) 2023-2028. Ang Sugbo nalakip sa 34 ka probinsiya sa Pilipinas nga giila sa NNC nga adunay mga isyo sa malnutrisyon, ilabi na sa mga bata nga ubos sa singko anyos. Ubang mga probinsya sa listahan mao ang Leyte, Sulu, Negros Occidental, Negros Oriental, Samar, Lanao del Norte, Masbate, Palawan, Basilan, Camarines Sur, Quezon, Zamboanga del Norte, Zamboanga del Sur, Maguindanao, Bukidnon, Iloilo, Cavite, Bulacan , Cotabato, Oriental Mindoro, Pangasinan, Rizal, Davao del Sur, Nueva Ecija, Isabela, Pampanga, Sorsogon, Eastern Samar, Northern Samar, Surigao del Sur, Zamboanga Sibugay, Antique, ug Tawi-Tawi. Ang datus gikan sa 2022 Operation Timbang Plus nagbutyag nga 8. 5 porsiyento o 55,741 ka mga bata ubos sa singko anyos sa Central Visayas ang nag-antos sa stunting. Si Patangan miingon nga bisan pa sa serbisyo sa panglawas ug nutrisyon, kinahanglan kini nga hapsay nga i-integrate ngadto sa mga local government unit, sugod sa barangay level. Gipasabot niya ang lapad nga epekto sa malnutrisyon sa pag-uswag sa pangutok sa mga bata. “Our nation’s future is at risk if we don’t foster intellectually gifted children,” matod niya niadtong Oktubre 2, 2023. Giawhag ni Patangan ang mga mananaog sa BSKE sa paggahin og mga kahinguhaan sa mga programa sa nutrisyon, ilabina sa nakatutok sa pagsulbad sa mga hinungdan sa malnutrisyon.'}, {'article_id': 1282, 'title': 'Sakyanan gibilin sa Liloan sa 2 ka killers', 'text': 'Sakyanan sa Sinulog idol coach nga gipatay ug gilabay sa dakbayan sa Naga niadtong Sabado, Disyembre 30, 2023 gibilin sa duha ka mga tawo sa lungsod sa Liloan. Nakit-an ang duha ka mga tawo nga ningbilin sa sakyanan ni Cleret Augustine Manaois Manapao, alyas Coach “J”, 46, sa usa ka carwash sa Brgy. Yati Liloan, butyag ni Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Regional Office (PRO 7) chief Brig. Gen. Jorge Abad sa Miyerkules, Enero 3. Gibilin ang maong sakyanan ug nabantayan na kini sa mga trabahante sa usa ka car wash nga nag-abli niadtong Disyembre 31, 2023 sa alas 6 sa buntag. Sila usab ang nipahibawo niini sa mga polis hinungdan nga niadtong Enero 1, 2024 sa gabii gikuha ni sa Cebu Police Provincial Office ug gidala sa kampo aron ipaubos sa forensic examination. Matod ni alyas Peping, trabahante sa car wash, nga diha na sila nahibawo nga ang sakyanan nga giabandonar sa gawas sa ilang trabahoan mao na diay kadto ang sakyanan ni Manapao tungod kay gipaubos na sila sa imbestigasyon. “Pag abli namo atong December 31, 2023, naa nana ang sakyanan diha sa gawas. Abi gani namo magpa washing ba kay hugaw man kaayo pero wala may tag-iya,” asoy ni Peping. Si Reggie Mateo, hepe sa tanod sa Barangay Yati, nagkanayon nga duna nay mga CCTV footage nga nakuha ang kapulisan gikan sa mga pribadong establisemento. Iyang giangkon nga ang tanang CCTV camera nga iya sa barangay pulos naguba sa bagyong Odette. Apan duna nay inisyal nga nakuha nga impormasyon sa mga CCTV nga naa na karon sa kustodiya sa PNP diin ilang nakita nga dunay duha ka mga tawo nga dagkuon og lawas apan mugbo ang height niini. “Katong duha ka lalaki ang barog kay dagkuon nya mugbo. Sila ra sa taga PIU ang nagtan-aw ato. Ako ra sila gi asisan,” matod ni Mateo. Ang PNP Forensic Unit 7 nisusi na sa sulod sa sakyanan sa biktima diin duna silay nakuha nga mga grocery items ug mga personal nga gamit niini. Lakip sa gitan-aw ang dash camera niini kon duna ba silay makuha nga mahinungdanon nga kasayuran.'}]"
Kinsa ang biktima nga giila sa mga residente sa dapit?,['Elyong Corrales'],"[{'article_id': 463, 'title': 'Barangay official sa Mambaling gipatay', 'text': 'Patay ang usa ka 44 anyos nga lalaki nga admin. officer III sa Brgy. Mambaling, Dakbayan sa Sugbo human siya pusila sa wala pa mailhing nagbinugtong nga mamumuno sa Sitio Micabaja, Brgy. Barrinuevo Jelly, Dakbayan sa Sugbo, pasado alas 12 sa udto sa Lunes, Hunyo 17, 2024. Ang biktima giila sa mga residente sa dapit nga si Elyong Corrales, 44, taga Sitio Puntod, Alaska, Mambaling, kabanay ra usab sa kapitan sa barangay. Matod ni Police Major Mather Balatero Jr. , bag-ong hepe sa Mambaling Police Station, nga samtang nagkaon ang biktima sa usa ka karenderiya sa lugar, kalit lang kini nga gipusil sa usa ka tawo gikan luyong bahin sa biktima. Naigo ang biktima sa ulo nga niresulta sa iyang hinanali nga kamatayon. Samtang ang gunman yano lang nga nagbaktas palayo. Gihulagway sa mga saksi ang killer nga nagsul-ob og long sleeves, nagkawo ug naka-facemask. Wala pa usab matino unsa nga matang sa kalibre sa armas ang gigamit sa gunman. Tungod niini, milusad dayon og imbestigasyon ang Mambaling Police Station pinaagi sa pagsusi sa mga kuha sa CCTV camera sa dapit. IMPORMASYONSigun sa usa sa mga imbestigador nga ang pamilya dunay gustong ibutyag apan gipili niini nga mobisita sa buhatan ni Balatero aron way daghang makadungog. Sa pagkutlo ning balita, nagpaabot pa si Balatero sa kabanay ni Corrales basin maka kuha sila og lead sa imbestigasyon. “Ganina may gustong sabihin yung pamilya ng biktima pero nag ingon na lang sila nga moadto na lang sa opisina natin unya pagkahuman sa Scene of the Crime Operatives (Soco). So, gahulat-hulat ko nila ron sa opisina kay naa daw sila’y isulti. Basin makatabang ni sa imbestigasyon nato,” matod ni Balatero. Tanang anggulo ang gipangsubay nila karon, usa na niini ang personal nga atraso kon duna ba kini kontra sa lugar o duna bay hulga nga nadawat sa wala pa mahitabo ang pagpamusil. GIPUSIL SABPipila ka oras sa wa pa ang hitabo, usa usab ka 18-anyos nga lalaki gipusil sa iyang silingan alas 12:05 sa kaadlawon sa Lunes sa Sitio White Road dumpsite, Brgy. Inayawan, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima nga giila nga si Tantan Correa, nagpuyo sa maong lugar, nakaangkon og samad pinusilan sa walang bahin sa liog. Wala pa igkita ang suspek nga giila nga si Melson Braxton. Si Police Master Sgt. Edoy Agsunod, Jr. , imbestigador sa Inayawan Police Station, nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga drugas ang motibo sa krimen. Ang biktima giingon nga nipalit og shabu gikan sa suspek, matod ni Agsunod. Apan ang kwarta nga gihatag sa biktima giingon nga kulangan hinungdan nga sila nagkalalis sa suspek busa gipusil. Ang biktima naa sa usa ka tambalanan sa dakbayan nagpaalim.'}]","[{'article_id': 1634, 'title': 'Metro Cebu Expressway gisirhan', 'text': 'Gisirhan ang Metro Cebu Expressway sa kapulisan sa dakbayan sa Naga tungod kay kuyaw agian sa mga motorista tungod sa mga landslide ug pagpangliki sa yuta. Mao kini ang gibutyag ni City of Naga Mayor Pasiona Lorenzo sa interbyo sa Superbalita Cebu sa Oktubre 28, human siya pahibaw-a sa kapulisan. Matod ni Lorenzo nga iyang nakompirmar kang Ariesernador Edlen Abalayan nga gimandoan sa gobernador ang kapulisan sa pagsirado niini tungod sa kakuyaw agian sa dapit, labina kon mag-uwan. “Actually, si Aries maoy ni instruct sa police director nga ipasira, butyag ni Lorenzo. Apan iyang gihangyo si Abalayan nga i-regulate lang ang pagpaagi una aron tugtan ang mga magmotorsiklo nga makaagi. Tugtan sila sa pag-agi panahon sa adlawan ug kon di mag-uwan. Ang habig sa expressway sa Sityo Riverside, Brgy. Cantao-an kuyaw na agian tungod sa kanunay nga paglihok sa yuta, labina ning pagsige og uwan. Nangaukab usab ang usa ka bahin sa karsada hinungdan sa pagkaguba sa gipangsemento nga portion sa dalan. Matod ni Lorenzo nga labing apektado sa pagsira mao ang taga Cantao-an nga naa sa mga 7,000 ang populasyon. Sukad gisugdan ang pagpabakwit, 52 na ka mga balay ang gibiyaan sa mga lumolupyo. Ila hinuon kining gitabangan. Apil sa mitabang mao ang sub-contractor sa expressway. Naa gipahimutang ang mga bakwit sa Cantao-an Elementary School. Taliwa sa kahimtang sa karsada, nanawagan si Lorenzo sa Dept. of Public Works and Highways (DPWH) sa paghimo og lakang sa pagsulbad o pagpaminos sa epekto sa paglihok sa yuta sa dapit. Matod niya nga ang pagsira sa karsada nakaapekto og maayo sa mga lumolupyo kay moliyok na man sila sa diversion roads busa modako na ang pletihan. Nagplano ang mayor nga mohatag og libreng sakay sa mga lumolupyo aron mogaan ang kalisod nga ilang nasinati. GIMANDUANSi Police Lt. Col. Beethoven Doma, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Naga, nibutyag sa Superbalita Cebu nga si P/Col. Tiyan Callada, direktor sa Cebu Police Provincial Office (CPPO), gitawgan ni Abalayan niadtong Biyernes, Oktubre 27, nga pasirhan ang expressway gikan sa mga motorista. Matod ni Doma nga mga alas 6 sa gabii sa Oktubre 27, iyang gipabantayan sa iyang mga sakop ug mga barangay tanod ang expressway aron wa nay makaagi nga mga sakyanan. Gimandoan siya ni Callada sa pag-update kaniya matag adlaw. Si Doma niingon nga kuyaw nga mahugno ang portion sa bukid nga giagian sa expressway human niya nasuta sa inspection niadtong Huwebes nga padayon nga naglihok ang yuta. Nabantayan usab nga nagkadako ug nagkataas ang mga liki sa bukid. Ang mga diversion road nga magamit sa mga motorista naa sa Brgy. Naalad, Naga , ug sa Tungkop, Minglanilla apan tuyokon lang kaayo.'}, {'article_id': 1487, 'title': 'CCPO mopakatap og mga polis', 'text': 'Hugot nga nangandam ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo subay sa daghang mga kalihukang nagsingabot alang sa Pasko nga magsugod karong Disyembre 1, 2023. Matod ni Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga ang nakaung-ong nga mga kalihukan mao ang pagpasiga sa dakong Chistmas tree sa Fuente Osmeña sa unang adlaw sa Disyembre. Nagsugod na usab ang night market sa dalan Colon, lakip na ang Pasko sa V. Rama nga sugdan sa Disyembre 2, 2023 nga gituohan nga saksihan sa daghang mga Sugboanon. Tungod niini, nagpatawag og meeting si Acting Cebu City Mayor Ghen Jhonnylou Abalayan sa kadagkuan sa kapulisan sa dakbayan aron magpakisayod kon unsa ang ilang pagpangandam sa siguridad. Midugang si Baculo, ang dagkong mga kalihukan diretso na ngadto sa Sinulog sa Enero 2023 diin ang kapulisan magpadayon sa ilang pagbantay tungod sa gipanglantawan nga modugok dinhi ang daghang mga bisita gikan sa nagkalainlaing lugar sa nasod. Usa sa ilang gi-monitor karon mao ang dayo nga mga kriminal gikan sa laing rehiyon sa nasod nga mamiktima dinhi, sama sa salisi, budol-budol ug mga mangunguot. Nipahimangno ang kapulisan sa publiko nga magbantay ilabi na sa mga dapit nga daghan ang mga tawo aron dili mabiktima sa krimen.'}, {'article_id': 1517, 'title': 'King Cobra ‘gi-rescue’', 'text': 'Ang nadakpan nga King Cobra kun Banakon sa Sityo Panas, Brgy. Guadalupe, siyudad sa Carcar, habagatang Sugbo, gi-rescue sa Carcar city police. Ang nangulo sa pag rescue mao si Police Exec. Master Sergeant Maricel Pabillore, uban sa alert team, ug ni Romo Pablo local government unit, ubos sa hepe nga si Police Lt. Colonel Pedy Noval. Ang rescue gihimo mga alas 8 sa buntag sa Dominggo, Nobiyembre 19, diin gitugyan ni Lito Pabualan, 57, minyo, ang Banakon nga iyang nasikop niadtong Huwebes, Nobiyembre 16. Asoy ni Pabualan sa Superbalita Cebu nga ang maong halas niagi sa karsada sa maong dapit ug sayon ra niya nga nasikop ug gibaatan ang baba. Apan niaksyon siya og kabalaka sa dihang iyang nasayran nga ang iyang nadakpan nga halas venomous kay King Cobra. Gihimo ang rescue human ang Superbalita Cebu nasayod nga King Cobra ang nasikop ni Pabualan hinungdan nga ni coordinate sa kapulisan aron ma-rescue ug ma turnover sa Dept. of Environment and Natural Resources (DENR).'}, {'article_id': 599, 'title': 'Lab-asera gibunalan, gitulis; P40K nakuha', 'text': 'Usa ka lab-asera’g isda gitulis alas 2:40 sa kaadlawon, Dominggo sa Sitio Dasuga 3, Barangay DAS Lutopan, dakbayan sa Toledo. Ang biktima mao si Vina Merlo Domingo, 34, fish vendor, residente sa naasoy nga dapit. . Apan ang nahitabo kaniya ala 6:30 na sa buntag na-report sa kapulisan. Nakasibat na ang suspek nga si Almerino Dominguez, hingkod ang panuigon, lumad sa Butuan, Lanao del Sur sa Mindanao. . Sumala sa kapulisan, ang suspek dunay uyab sa maong lugar kaniadto hinungdan nga niabot sa dapit. . Si Senior Master Sgt. Toting Bragais, imbestigador sa Toledo City Police Station nga nahinabi sa SunStar Superbalita Cebu, nagkanayon nga nadala sa suspek ang P40 mil cash, kwentas nga gold nga mobalor og P27,000. Matod ni Bragais, ang biktima naglakaw padulong nagpaabot sa drayber aron mangumpra apan pag-abot sa ngitngit nga dalan, gibunalan ang ulo sa biktima. . Gamit sa suspek ang bat nga kahoy nga nabali ug kini nabilin lakip sa sinilas sa suspek sa crime scene. “Ang handle sa bat sa marble gun na-identify sa tag-iya sa balay nga gisak-an sa suspek. Unya sa pagdalidali nahabilin ang duha ka tsinelas,” dugang ni Bragais. . Dugang ni Bragais, ang suspek giingong gibuwagan sa hinigugma ug nanghayo nga mopuyo sa usa ka panimalay. Naluoy ang tagbalay nakapuyo gyud og dugay apan human gipahibalo nga dili na papuy-on, nipalakaw sab kinig estorya nga mouli na sa Mindanao kay namatay ilang kaliwat. . Sumala ni Bragais nga giplano nang daan sa suspek nga target sa pagtulis ang biktima kay nahibalo sa oras paggawas sa kaadlawon kay mangumpra’g isda. Ang drayber sa biktima natingala nga wala naabot human gitawgan. Gisugat kini nakugang kay nakit-an ang biktima nga nagkadugo ang ulo.'}, {'article_id': 1113, 'title': '3 angol, P1. 6M danyos sa 9 ka balay nga nasunog', 'text': 'Siyam ka mga balay ang nangasunog, usa niini ang wa hingpit naugdaw, sa Sitio Caduloy, Barangay Tisa, Syudad sa Sugbo, alas 9:14 sa buntag sa Lunes, Pebrero 5, 2024. Sa imbestigasyon ni F01 Lumabas Lumagod, investigator sa Cebu City Fire Offce (CCFO), nasayran sa Superbalita Cebu nga tulo ang nangaangol, nga giila nga sila si Hope Lumanog kinsa nakaanagkon og samad sa walang paa; Robert Lumapas, samdan sa walang abaga; ug Edcel Lumbaga, samdan sa mga kamot, pulos hamtong ug mga lumolupyo sa naasoy dapit. Dugang sa imbestigasyon, ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Mira Broca Lumbang apan, atol ning pagsuwat, gisusi pa sa kabomberuhan ang hinungdan sa pag-ulbo sa kayo. Gisaka kini sa first alarm sa alas 9:20 sa buntag. Nakontrolar ang kayo sa alas 9:39 sa buntag ug na-fire out mga 11 minutos ang nakalabay. Dili mominos 15 ka mga pamilya ang apektado nga gilangkuban sa 75 ka mga indibiduwal ug gibana-bana nga nagbilin og danyos nga dili mominos P1,650,000.'}]"
Kanus-a nadawat ang notisya gikan sa HUDO?,"['Hunyo 8, 2024']","[{'article_id': 467, 'title': 'Mga residente ‘pabiyaon’ sa CICC; dunay mireklamo og harassment', 'text': 'Informal nga mga settler nga naghimo sa Cebu International Convention Center (CICC) nga ilang pinuy-anan niining milabay nga katuigan namasangil nga sila nakadawat og notisya sa pagbakante ug bulontaryong pagguba sa ilang mga istruktura. Ang notisya nga gikan sa Housing and Urban Development Offce (HUDO) nadawat sa pipila ka mga residente niadtong Hunyo 8, 2024 base sa nakuha nga kopya sa Superbalita Cebu sa miaging semana. Base sa giingong notisya, duna lang silay 15 ka mga adlaw sa pagbiya sa dapit kay dunay pagatukuron nga government center sa dapit. Sagad sa mga lumolupyo sa dapit mao ang mga nasunogan sa Brgy. Guizo niadtong 2016 ug Brgy. Tipolo niadtong 2019. Kadaghanan sa mga nagreklamo mga paryente ug mga tawo nga nag-abang gikan sa mga pamilya nga nawad-an sa ilang puy-anan tungod sa sunog sa Mandaue City ug gitugotan nga temporaryo nga magpuyo sa lugar sa CICC. Nipadala og press release sa Superbalita Cebu niadtong Miyerkules, Hunyo 12, ang Tipolo Residents Association pinangulohan ni Betty Cao. Matod niya nga wa sila magdahom nga padad-an sila og notisya sa Hudo tungod kay gipasaligan na sila og kabalhinan. “Wala mi nagdahom nga padalhan mi sa HUDO og abiso kay daan na silang nagpasalig namo nga ibalhin tanang mga nasunogan; una sa ‘Pasilong sa Paradise’, nig human kay sa gitukod nga building sa Maharlika Tipolo. Gani gipangayoan sa HUDO among organisasyon [TRA] og lista sa mga miyembro kay daw siguruon nila og pahimutang sa usa ka block sa Pasilong, ug dayon, sa building 3 sa housing among organisasyon. Nahibulong nalang mi nga nanghatag naman hinuon silag abiso pila lang ka adlaw human mi nisumite og lista. ”Matod niya nga kon wa diay plano nga ipahimutang sila og seguradong kabalhinan gitugtan na lang unta sila sa pagtukod og balik sa ilang mga pinuy-anan. Hinuon, matod ni Cao nga di kini unang higayon nga gibuhat kini sa Hudo kanila. “Maskin ang kontra kabos nga RA 7279 (Sec 28) kay ilang gilapas tungod wala man silay gibuhat nga konsultasyon sa mga hingtungdan, dili subay sa 30 days ang pagpadala og abiso, ug wala daan mapirmi ang kahilunaa usa pahawaon,” nagkanayon si Cao. Ila usab nga gipasanginlan ang mga sakop sa 14th Civil-Military Operations “Katipanan” Battalion nga nang-harass kanila sukad niadtong Abril 2024. Si Mandaue City Administrator Jamaal James Abangad nisalikway sa mga pasangil. “Wala kini naghatag og kasigaraduhan kung giharass gyud sila kay so far wala pamay ni reklamo namo diri,” matod ni Abangad dihang gikuhaan og reaksyon niadtong Hunyo 13, 2024. Gipasanginlan ang mga sundalo nga balik-balik nga misulod sa CICC uban ang listahan sa mga sakop sa Tingob Residents Association (TRA) ug mga litrato sa mga mobilisasyon sa grupo nga gikatahong gihatag sa Hudo sa Siyudad. Apan gisalikway ni Abangad ang ilang mga pasangil kay dili tinuod, walay basehanan ug walay basehanan. Siya niingon nga ang maong pahibalo wala magpasabot og dinaliang demolisyon. Gitataw ni Abangad nga ang LGU nagprayoridad sa dul-an sa 500 ka mga pamilya nga nawad-an og pinuy-anan sa sunog sa Barangay Guizo niadtong 2016 ug Sitios Basubas ug Maharlika sa Barangay Tipolo niadtong 2019, kinsa kasamtangang nagpasilong sa CICC. Ang mga sharers ug mga nag-abang, matod niya, wala gikonsiderar sa relokasyon. “Majority of the complainants are sharers and renters since they are not included in the housing that the City will provide. Only the beneficiaries will be housed. These sharers and renters are not even supposed to be there. Most of them are staying with parents who are the actual housing beneficiaries,” matod ni Abangad. Nagplano ang Mandaue City Government nga sugdan na ang pagguba sa CICC karong Hulyo. Ang relokasyon sa mga benepisyaryo sa pabalay gitakda sa ulahi ning buwana. Si Eufrocina Pam-ot, usa ka benepisyaryo, lima na ka tuig nga nagpuyo sa CICC. Siya miingon nga andam siya nga mobiya bisan unsang orasa, ug naghinamhinam nga mobalhin sa iyang bag-ong balay. “Wala raman sad ko naapektuhan sa abiso sa Hudo kay beneficiary man jud ko daan diri. ”/ REV, CAV'}]","[{'article_id': 393, 'title': 'Misukol sa polis, patay', 'text': 'Usa ka drayber sa habalhabal namatay human nisukol sa kapulisan nga nitubag sa alarma sa iyang pagpabuto og pusil sa Purok Mangga, Brgy. Casanas, lungsod sa Compostela, amihanang Sugbo alas 7:30 sa gabii sa Miyerkules, Hulyo 3, 2024. Ang tinubdan sa Superbalita Cebu niila sa namatay nga si Cleret Gertrudes Cacdac Pareha, 34, ulitawo, drug surrenderer, taga Purok Kamansi, Brgy. Casanas. Si Police Captain Januar Marly Casanova, hepe sa Compostela Police Station, nibutyag nga nakadawat sila og alarma bahin sa pagpabuto sa armas sa gym sa barangay. Si Casanas Brgy. Kapitan Siaboc Cacdac maoy nangayo’g police assistance bahin sa maong alarma. Matod pa, walay hinungdan nga nagpasalba sa iyang armas ang suspek ug gibadlong sa kapitan. “Gibadlong ni Kap kay dili maayo gibuhat, maalarmahan. Nitubag daw ning (suspek) nga paalarmahahi lang sa polis,” dugang ni Casanova. Nanawag ang barangay kapitan sa kapulisan, nga dali’ng nakaresponde ug naabtan ang suspek nga nagpahipi sa kilid sa barangay hall. Matod pa, gipaabot niya ang mga polis human nasayod nga siya gipaalarmahan. Nahitabo ang negusasyon tali usa ka higala sa suspek nga nitambag niya, apan nagsige na kini’g tion sa iyang armas ngadto sa kapulisan. Sumala sa kapulisan, nisamot sa pag-wild ang suspek hangtod nga gipusil niya ang mga polis nga nakapasalipod sa patrol car atol sa negosasyon. Naigo ang side mirror sa patrol car sa pagpamusil ug nibawos ang mga polis sa pagpusil. Naigo ang suspek sa kuto-kuto. Dihang na neutralize na, gidali siya sa pagdala nila sa tambalanan apan gideklarar sa doktor nga patay na sa paghiabot. Sumala ni Casanova, kalit lang nag-wild ang suspek ug wala pa masuta kon unsay hinungdan kon nganong nagpabuto. Nasuta sa kapulisan nga karon unta, Hulyo 5, ang suspek gikatakda nga isulod sa iyang pamilya sa rehabilitation center. Narekuber sa kapulisan ang usa ka paltik .38 caliber revolver nga dunay mga bala ug mga kabhang.'}, {'article_id': 1300, 'title': 'Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa CCSC', 'text': 'Ipahigayon sa Cebu City Sports Center (CCSC) ang kompetisyon alang sa Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa Enero 2024 nga karon pangulohan ug salmutan sa 15 ka mga lokalidad sa Sugbo. Kini subay sa nasabutan sa tigom nga gipangulohan ni Cebu Governor Edlen Abalayan nga gisalmutan usab ni Cebu City Vice Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ug nagkadaiyang mga representante sa mga lungsod, Department of Education (DepEd), kapulisan ug ubang uniformed personnel, dance masters, creative directors, telecommunication companies, ug utility companies sa Kapitolyo sa Biyernes, Disyembre 29, 2023. Ang desisyon gipahibaw sa gobernador isip paghatag sa suporta sa Probinsya ngadto sa dakbayan sa Sugbo sa umaabot nga Sinulog 2024. Gihimug-atan ni Abalayan nga subay sa pagsusi sa iyang team sa CCSC, dili guba ang venue. Apan duna hinuo’y mga nalangkat nga rubber mats nga mahimo’ng masolusyonan. “Niingon na ang DepEd nga it is already agreed nga ang Sinulog sa Kabataan adto sa Abellana together with the Sinulog sa Dakbayan. So, kon guba ang Abellana, ngano ang mga bata adto gud tawon nato iduso?” matod ni Abalayan sa Disyembre 29, 2023.“Paminaw, read my lips. First of all dili guba ang Abellana. Vice Mayor Abalayan went there. Yes, gitangtang ang rubbers gani. Maayo’ng gitangtang aron makaagi ang floats. Tabunan man gani na during the Sinulog kaniadto kay maguba. Gitangtang, dili pasabot guba ang Abellana. Kaluoy sa Diyos intact pa ang grandstand nga naay atop nga makapalingkod. . . ” dugang niya. Nalakip sa mga lokalidad nga ningsaad sa ilang suporta sa pagsalmot sa maong kompetisyon mao ang Talisay City, Toledo City, Lapu-Lapu City, Carcar City, Mandaue City, Carmen, Tuburan, Moalboal, Consolacion, Madridejos, Argao, Tudela, Barili, ug Samboan. MOSAYAWSubay sa tinuig niyang panaad, mikompirmar usab ang gobernador sa iyang pagsayaw sa Sinulog karong tuiga kauban ang contingent sa Minglanilla, ang Kabanhawan Festival. Subay niini, gisaad sa Kapitolyo nga mogahin og P2 milyunes nga subsidy sa mga lokalidad sa mainland nga moapil sa Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa sunod tuig. Lakip niini ang Mandaue ug Lapu-Lapu. Samtang kadtong mga lokalidad sa isla sama sa Camotes ug Bantayan makadawat og P2. 5 milyunes nga subsidy gikan sa Kapitolyo. Matod ni Abalayan nga moabag usab sila sa premyo nga gigahin sa kagamhanan. Sa inisyal nga kasayuran, gahinan og P3 milyunes ang premyo sa mogawas nga mananaog. Anaa sa P2 milyunes usab alang sa second prize; P1 million sa third prize; ug P500,000 isip consolation prize. Sa inisyal nga pagtuki sa rota sa street dancing, gisugyot sa Kapitolyo nga tadlason ang samang rota sa Pasigarbo sa Sugbo gikan sa Capitol Compound paingon sa CCSC aron usa lang ka lane ang sirad-an sa trapiko. Nipasalig na usab sa tibuok suporta ang kapulisan kabahin sa seguridad niini atol sa kalihukan. Ang coastguard alang sa kasakyan sa mga contingents gikan sa isla; ang telecommunication companies alang sa stable nga signal ug ang DepEd alang sa pag-abag, suporta niini sa kabataan nga mosalmot. MOPAHIBAWOSi Cebu City Vice Mayor Abalayan nisaad usab nga iyang ipahibawo sa mga opisyal sa Dakbayan sa Sugbo ang hangyo sa Lalawigan nga ipahigayon sa Enero 19, 2024 ang Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan inay sa Enero 13. Gitinguha usab niya nga himuon siya nga mangulo ug mo-oversee sa Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan alang sa hapsay nga panagsabot niini tali sa Probinsya. Gikatakda nga mopahigayon og laing tigom ang Kapitolyo sa Enero 5, 2024 alang sa dugang mga detalye sa kalihukan.'}, {'article_id': 595, 'title': 'Suspek: Gana mohakot og bas kon maka-shabu', 'text': 'MANGHAKUTAY og bas nasikop sa buy-bust sa kapulisan sa Sitio Akumnis, Barangay Basak San Nicolas, dakbayan sa Sugbo, alas 2:00 sa kaadlawon, Lunes, May 20, 2024.. Ang naposasan nga suspek sa pagpayuhot og gidiling drugas mao si Jovito Adivino, alyas Epok, 43, taga Sitio Alumnos sa naasoy nga barangay. . Si Adivino, nahinabi sa Superbalita Cebu, nibutyag nga mas daghan ang iyang mahakot nga bas kon nakasuyop og shabu. . ""Akong pamahaw shabu. Paniudto shabu. Panihapon shabu. Aw, kondisyon kaayo hakot balas, gaan na lang alsahon sinako,"" matod ni Adivino. (GPL)'}, {'article_id': 1461, 'title': 'Barko gisuwayan og hijack; mga Pinoy seaman luwas', 'text': 'Si Department of Foreign Affairs (DFA) Undersecretary Eduardo de Basiao niingon sa Lunes, Nobiyembre 27, 2023, nga ang duha ka Pinoy nga mga tripolante sa Israeli-linked vessel nga gikataho’ng na-hijack sa Gulf of Aden nakit-an ug luwas na karon. Sa usa ka interbyo sa telebisyon, si De Basiao miingon nga ang pagsulay sa pag-hijack ug pagdagit sa mga tripulante napakyas human ang pwersa sa Estados Unidos niresponde dayon. “According to the local manning agency, nasa maayos namang kondisyon ang dalawa dahil hindi natuloy ang pangha-hijack. . . Sinubukan daw ng rebeldeng grupo pero dumating ang US at sinagip ang mga biktima at hindi natuloy ang pangha-hijack,” matod ni De Basiao. “May dumating na US ship, nung sinubukan ng mga hijacker na tumakas, nahuli sila,” dugang niya. Si De Basiao niingon nga lima ka mga lalaki ang nangatanggong tungod sa napakyas nga pagsulay sa pagpang-hijack. Matod niya ang mga pamilya sa mga Filipino seafarers nahibawo na bahin sa maong butang. Matod niya nga ang mga pamilya nangayo og repatriation apan ang mga seafarer mahimong magpadayon sa ilang trabaho kon ilang gusto. Ang Liberian-flagged chemical tanker Central Park gidumala sa Zodiac Maritime Ltd. , nga gipanag-iya sa pamilyang Ofer sa Israel. Sakay atol sa pagsulay sa pag-hijack ang 22 ka mga tripulante. Sa miaging semana, usa ka barkong kargamento nga may link sa Israel gi-hijack sa mga rebeldeng Houthi nga gipaluyohan sa Iran sa usa ka krusyal nga ruta sa barko sa Red Sea nga adunay 25 ka tripulante, lakip ang 17 ka Filipino seafarer. (SunStar Philippines)'}, {'article_id': 111, 'title': 'Salisi gang nailhan na', 'text': 'Sa mikatap nga video sa social media makita ang unom ka mga babaye nga diha sa vicinity sa Basilica Minore del Santo Niño nga mi-alirong sa usa ka babaye nga nanagkot. Ang maong pagpanguot nahitabo niadtong alas 4:00 sa hapon, Miyerkules, Septiyembre 11, 2024. Base sa kuha sa CCTV footage makita ang maong mga suspetsado nga miduol sa babaye ug dayong kuot sa bag sa biktima nga gitabonan ang kamot sa dala niini nga paypay ug malampuson nga nakuha ang cellphone nga wala makabantay ang biktima. Dali nga misibat ang tulo ka mga suspetsado samtang ang laing tulo nagpabilin pa kini ug dayong panguros human makapanagkot. Matod ni Police Major Dean Alguno Alianza, hepe sa Waterfront police station nga human nila makita ang maong video ila dayon ni nga gisubay sa ilang records. Wala lang una nganli ni Alianza ang mga suspetsado apan iyang gibutyag nga nag-atubang na sila og kasong pagpangawat ug paghupot sa illegal nga drugas samtang ang usa ila pa nga gi-profile aron sa pag-ila. “Actually we already identified the five of the suspects so nailhan nato, gitan-aw namo ang record sa station 3 naa silay previous nga kaso nga same nga kaso nga theft tapos ingon ana gihapon kanang pagpanguot pick pockets and then naa sad silay kaso sa section 11 sa drugs RA 9165,” matod ni Alianza. Dugang ni Alianza nga nag umol siya og team nga maoy iyang gitahasan nga motutok sa pagpangita niining unom ka mga suspetsado ug dali ra kini nga mapangita tungod kay naklaro man ang ilang mga panagway. Grupo sa mga Salisi gang nga ang uban taga Dakbayan sa Sugbo ug dunay nagpuyo gawas sa Siyudad ug gani ang usa pa nila ka miyembro anaa pa sa Cebu City Jail. Tungod niining maong panghitabo ang kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo miawhag sa publiko nga kon mosulod sa mga dapit nga daghang mga tawo lakip na sa simbahan nga labing maayo nga bantayan nila ang ilang mga butang sama sa bag ug uban pa.'}]"
Gikan asa ang duha ka grupo nga nagrambol?,['usa ka imnanan'],"[{'article_id': 468, 'title': 'Nagrambol tungod sa babaye', 'text': 'Laing rambol sa mga batan-on ang nahitabo sa lungsod sa Liloan sa Dominggo sa kaadlawon, Hunyo 16, 2024. Sa usa ka Facebook page nga mao ang “Taga Liloan Ka Kung?” makita ang paglinabayay ug dunay usa ka lalaki ang gitabangan usab sa pagsumbag samtang ang motorsiklo sa laing batan-on ang natumba. Matod pa, kini nahitabo duol sa Municipal Hall sa Barangay Poblacion sa Liloan ug wala mangahadlok bisan sa pagbadlong sa mga tawo nga nangagi. Si Police Major Johnrey Venerandoyon, hepe sa Liloan Police Station, nagkanayon nga wala pay midangop sa ilang police station aron magpa-blotter. Mao kini hinungdan nga wala pa matino atol ning pagsuwat kon dunay nasamdan sa maong karambola sa mga batan-on. Matod niya, iya nang gimandoan ang iyang mga imbestigador nga susihon kon kinsa kining maong mga batan-on ug unsay ilang giawayan sa grupo. Subay niini, usa sa mga nagrambol nga usa ka menor ang nakuha na pagka Dominggo sa hapon, Hunyo 16, 2024, ug duna na kini gibutyag nga mga pangalan nga sa pagkakaron tulo pa ang gihatag sa mga imbestigador. Sigon sa maong batan-on nga naa sa kustodiya sa Liloan Police Station nga away sa babaye ang hinungdan. Gikan matod pa ang maong duha ka grupo sa usa ka imnanan apan ang laing grupo mibalhin sa laing imnanan sa dihang ang pikas grupo magpasingit na matod pa sa estorya. Apan wala pa gani sila makaabot sa laing imnanan gigukod na sila niini ug dinhi na nahitabo ang binatoay ug karambola. Gitinguha ni Venerandoyon nga ilang mailhan ang tanang nalambigit sa kagubot ug ila ning ipatawag sa police station. Nipasabot si Venerandoyon nga ang iyang mga tawo magpatrolya gyud kini panahon sa kagabhion hangtod na sa kaadlawon apan sila lang ang gibantayan sa maong mga batan-on. Kahihumdoman, nahitabo usab ang rambol sa mga batan-on sa Barangay Yati, Liloan niadtong Mayo 9, 2024, diin usa ang patay ug tulo angol.'}]","[{'article_id': 1298, 'title': 'Gahin sa agriculture sa CV giumentuhan', 'text': 'Aron pauswagon ang produksiyon human mius-os ang production value sa pipila ka subsector sa agrikultura sa Central Visayas, giumentuhan sa regional agriculture agency ang tinuig nga budget ngadto sa P2. 7 bilyunes alang sa sunod tuig. Si Sylvian Mayo, project evaluation officer sa Department of Agriculture Central Visayas (DA 7), niingon nga niadtong 2023, nigahin sila og P2. 1 bilyunes nga nagpasabot nga nisaka og 28. 5 porsiyento ang ilang budget. Matod niya nga halos doble ang budget karong tuiga kay sa 2022, nga anaa lang sa P1. 2 bilyunes. Ang opisyal sa agrikultura miingon nga ang pag-usbaw sa badyet gituyo usab aron matubag ang mga potensyal nga epekto sa kusog nga El Niño phenomenon nga nakaapekto sa nasod, apil ang Sugbo ug kasikbit nga mga probinsya, ingon man ang ubang mga serbisyo. “It will be allocated to various technical support and production support services like agricultural inputs such as seeds and fertilizers, trainings, agricultural machineries and equipment,” sulti niya sa SunStar Cebu sa Miyerkules, Disyembre 27, 2023. Dugang pa ni Mayo, gawas sa ilang budget, obligado ang tanang local government units, apil na ang mga siyudad ug munisipyo, sa paggahin og budget aron mapausbaw ang agrikultura. Matod niya, sa pagkutlo sa hukom sa Mandanas-Garcia, ang 10 porsiyento nga budgetary allocation gikan sa ilang Internal Revenue Allotment (IRA) kinahanglang himuon alang sa pagpatuman sa mga programa, kalihukan, ug serbisyo nga may kalabutan sa agrikultura ug pangisda. Ang IRA nagrepresentar sa bahin sa mga kita nga nadawat sa mga local government unit gikan sa nasudnong kagamhanan sa Pilipinas. Ang mga probinsya, independenteng siyudad, component cities, munisipyo, ug barangay matag usa makadawat og managlahing alokasyon. Sayo ning buwana, ang Philippine Statistics Authority Central Visayas (PSA 7) nagkanayon atol sa information dissemination sa 2022 Performance of Agriculture & Fisheries sa Central Visayas, ang balor sa produksiyon sa tanom sa rehiyon mius-os og P4. 721 bilyunes sa miaging tuig. Si Sylvianpoldo Delrosario Jr. , chief statistical specialist sa PSA 7, niingon nga nius-os og 16. 9 porsiyento ang production value sa rehiyon, gikan sa P27. 967 bilyunes niadtong 2021 ngadto sa P23. 246 bilyunes sa 2022. Si Mayo niingon nga ang mga umahan huyang kay nangaguba tungod sa super typhoon Odette. “Calamities like typhoons that were experienced [in] late 2021, that is why the production of crops was heavily affected considering that our farmers are still recovering,” siya niingon.'}, {'article_id': 1221, 'title': 'Polis nga ‘nanulis’ sa Coop ipataktak', 'text': 'Gawas sa kasong kriminal nga gisang-at sa Toledo City Police Station batok sa ilang personnel nga suspek sa pagtulis sa LAMAC Multipurpose Cooperative sa Luray II, Toledo City sa miaging semana, mag-atubang usab kini og kasong administratiba sa Police Regional Office 7. Matod ni Police Lt. Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, nga ipaagi gihapon nila og due process ang kaso ni Police Patrolman Arman Manatad Jertano. Giklaro ni Abacay nga duna silay lig-on nga mga ebidensya nga gihuptan batok sa maong polis. Sila nakasiguro nga mataktak kini sa serbisyo. Ang kadagkuan sa kapulisan sa PRO 7 dili modupa sa mga personnel nga nakalapas sa balaod. “Klaro ang position sa atong regional director Police Brigadier General Abad since his assumption. There will be no sacred cows in our enforcement of the law, especially if our violators are members of the PNP. So ang balaod ang mopatigbabaw unya kon makasala ka you will be arrested,” matod ni Abacay. Apan nipasabot si Abacay nga isolated lang kini nga insidente tungod kay dunay kaugalingon nga personal nga problema ang suspek hinungdan nga nahimo niya ang krimen. Base sa pamahayag sa asawa sa suspek nga nakautang og dakong kantidad ang iyang bana tungod sa pagka ungo niini sa online gambling. Gibutyag ni Abacay nga hugot nga gidili sa PNP organization ang pagpanugal. Gani kon dunay personnel nga makit-an sa mga sugalan, ipaubos kini sa dismissal proceedings. Daghan na ang napasakaan og kaso nga mga polis niining maong palisiya sa PNP nga tungod niini nibahad ang PRO 7 nga kon dunay mga polis nga malambigit sa pagpanugal, mag-atubang kini og administrative case. Giangkon ni Abacay nga maglisod sila karon sa paggukod sa mga polis nga nadudahan nga naungo sa sugal sanglit high tech na karon kay ipaagi sa cellular phone. Apan dunay gitahasan nga unit sa PRO 7 sa pag monitor sa tanang personnel kon duna bay nanugal diha sa online.'}, {'article_id': 306, 'title': 'Rider gipasidunggan', 'text': 'Gihatagan og pasidungog ang Joy Ride rider nga nigukod sa naka hit and run patay sa usa ka lalaki nga naglakaw daplin sa karsada sa V. Abangan Ave. , Dakbayan sa Sugbo niadtong Biyernes sa kaadlawon, Hulyo 26, 2024. Si Arvie Ballesteros, 35, gitunolan og plaque of appreciation ni P/Lt. Col. Reynan Cagas, hepe sa Traffic Enforcement Unit (TEU) sa Cebu City Police Office (CCPO) sa iyang buhatan uban kang Cebu City Transportation Office (CCTO) assistant department head Atty. Kent Egie Tonton. Gawas sa plague, gihatagan usab si Ballesteros og kuwarta ug grocery items aron dunay madala sa iyang pamilya. Matod ni Cagas, ang gibuhat ni Ballesteros dako kayo og natabang sa pagsulbad sa maong insidente diin nadakpan nila ang drayber bisan pa kon wala na mopasaka og kaso ang kabanay ni Caguete Caguioa nga taga Barangay Candugay, lungsod sa Barili, kasadpang habagatang Sugbo. “Nagpasalamat mi og dako sa atoang rider sa Joy Ride nga si Arvie Ballesteros sa pagtabang sa atong investigation sa Traffic Enforcement Unit kay kon wala pa ni siya magpakabana possibly nagtagbaw pa ta’g pangita sa CCTV karon, nag subay-subay pa ta,” matod ni Cagas. Si Tonton nagkanayon nga ang Traffic Management Coordination Committee niduso og resolusyon sa board aron pasidunggan si Ballesteros. Nakadayeg si Tonton sa gihimo sa Joy Ride rider tungod kay nagpakabana gyud kini sa nahitabo sa palibot, nakatabang og dako sa kapulisan ug sa mga traffic enforcer nga tungod ini niawhag siya sa publiko nga sundon ang gihimo ni Ballesteros. “Katong iyang gibuhat dako kaayo to’g tabang dili lang sa kapulisan apil na pud sa amoa sa mga traffic enforcer diha sa kadalanan,”matod ni Tonton. Nagpasalamat usab si Ballesteros sa gihatag nga pasidungog kaniya sa TEU nga bisan sa iyang gihulagway nga gamay niya nga natampo sa kadalanan, gihatagan kini’g gibug-aton sa maong opisina. Giangkon niya nga atol sa maong insidente diin nakita niya nga nabanggaan ang usa ka tawo, walay lain nga nabutang sa iyang huna-huna kon di mao ang pagtabang nga madakpan ang nakabangga. “Dako kaayo nig impact sa akoa nga na appreciate nila ang atoang effort. Although gamay rato nga effort nga atong gi-exert kay ni cooperate man pud ang tawo sa atoa, mao nang malipayon pud ta,” matod ni Ballesteros. Mensahe niya sa ubang riders nga kon duna silay masugatan o masaksihan nga aksidente diin ang nakahimo mosibat, labing maayo nga motabang sila aron masulbad ang krimen. Gipasidunggan usab ni Cagas ang iyang mga personnel nga nagkugi sa ilang trabaho sama niadtong daghan og nangadakpan nga mga malapason sa balaod trapiko.'}, {'article_id': 1638, 'title': 'Pagsumpo sa mga iIegal nga quarry pakusgan', 'text': 'Isip dugang nga kita sa panudlanan sa lalawigan sa Sugbo, si Cebu Gobernador Edlen Abalayan nihangyo sa mga mayor sa mga lungsod ug siyudad ubos sa Kagamhanang Probinsiyal sa higpit nga pag-monitor, pagpasira sa mga illegal quarry ug pagpamulta sa nag-operate, apil ang delivery trucks o van sa nagkalainlaing mga butang nga mosulod ug mogawas sa probinsiya nga walay permit. Sa tigom uban sa mga local chief executive niadtong Miyerkules, Oktubre 25, 2023, si Abalayan nagtinguha sa partisipasyon sa matag Local Government Unit (LGU) batok sa illegal quarrying. Siya niingon nga bisan og nagmugna og task force ang provincial government batok niini, kuwang ang Probinsiya sa mga personnel nga momonitor sa matag exit ug entry point ug dili mahimo nga madungan ang tanan. Busa gikinahanglan ang tabang ug partisipasyon sa mga LGU. Aron madani ang partisipasyon sa mga mayor nga mosangpot sa pagkasikop sa gagmay ug dagkong mga operator sa illegal quarrying sites ug sa mga trak nga naghatod niini gawas sa probinsiya, si Abalayan niingon nga adunay bahin sa kita gikan sa mga multa. Si Nhiel Alonzo, Provincial Legal Officer, niingon nga ang mga silot ug multa batok sa maong mga operator moabot sa labing minos P50,000, nga matigom gikan sa lima ka lainlaing mga kalapasan nga adunay P10,000 nga silot matag usa. Dugang pa niya nga mahimo kining mosaka ngadto sa P60,000 kon kining mga illegal operator mag-dredge sa mga yuta ug minerales gikan sa suba. “Patabang mi ninyo. You can put up your own checkpoints and by so doing naa mo’y share. Nagtan-aw mi nga mo-increase gyud ning dakop kon kada LGU kay mo-monitor na, so mo-increase ang revenue,” matod ni Abalayan. Gawas sa illegal quarrying, gihangyo usab sa gobernador ang mga mayor nga bantayan ang mga delivery truck, van, o bisan unsang mga sakyanan nga walay Governor’s Accreditation ug uban pang permit, nga mosulod ug mogawas sa probinsiya. Siya niingon nga ang mga LGU pinaagi sa municipal treasurer niini o ang iyang deputy, adunay awtoridad sa pag-inspeksyon, pagsakmit, ug pag-impound sa maong mga sakyanan kon gituohan nga nakalapas sa maong probisyon, base sa Revenue Code of the Province niadtong 2008.'}, {'article_id': 379, 'title': '2 nakaplagan nga patay na', 'text': 'Usa ka lalaki ug usa ka babaye nakaplaga’ng pulos patay na sa managlahing dapit sa lalawigan sa Sugbo. Alas 5:35 sa hapon sa Dominggo, Hulyo 7, 2024, usa ka lalaki ang nakaplagan nga patay ug dunay pinusilan, ang nalup-og sa dan sa Sityo Ilag, Barangay Cantabaco, Siyudad sa Toledo. Ang maong lalaki giila sa kapulisan nga alyas Nelson. Usa ka drayber sa habal-habal ang niadto sa Toledo City Police Station ug nagpahibalo bahin sa iyang nakita nga patay nga tawo. Ang kapulisan ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Cabungcal F Cabusas nitubag sa alarma uban sa mga sakop sa Scene of the Crime Operation (Soco). Ang biktima nga si alyas Nelson, hamtong ang panuigon, minyo, ug taga Sityo Bawod, Brgy. Magdugo sa dakbayan sa Toledo. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan nasuta nga ang biktima gikan sa buwangan nga nagmotorsiklo nga gituohan nga mopauli na apan pag-abot sa maong dapit, gibanhigan. Nakuha sa bulsa sa biktima ang kuwarta nga P7,500 hinungdan sa pagduda na dili tulis ang motibo sa pagpatay. Padayon pa ang imbestigasyon sa kapulisan sa Toledo sa maong kaso atol ning pagsuwat. Sa laing bahin, lawas sa usa ka babaye ang napalgan gumikan sa tabang sa GPS tracking sa cellphone sa baybayon sa Purok 2, Sityo Santa Cruz, Brgy. Tubigagmanok, lungsod sa Asturias, alas 8:30, Sabado, Hulyo 6, 2024. Ang maong babaye giila nga si ""Linda"", 33, dalaga apan may kapuyo nga taga Sityo Bung-aw, Brgy. Pondol, lungsod sa Balamban. Base sa imbestigasyon sa kapulisan sa Asturias nga gipangulohan sa ilang hepe P/Maj. Melbourne B. Carpio, nasayran pinaagi sa asoy sa kapuyo sa maong babaye nga nakasinati kini og depression. Dugang sa kapuyo, kalit nga nikunhod ang timbang niini ug nakapalta sa trabaho dihang nalandig kini ka duha ka higayon sa Balamban District Hospital. Matod pa nga alas 8 sa buntag sa naasoy nga adlaw, nibiya kini sa ilang balay ug iya kining gipangita pinaagi sa GPS locator sa cellular phone hinungdan nga nasubay kini. Gidudahan nga nalumos kini. Ang maong babaye gidala sa mga sakop sa rescuers sa Asturias ngadto sa klinika sa lungsod apan gideklarar nga dead on arrival sa attending physician nga si Ainsley Graceann Algabre. Ang pamilya sa namatay gitambagan sa kapulisan nga ipa-autopsy ang patay nga lawas niini aron masuta ang iyang kamatayon. (DVG)'}]"
Unsang orasa nahitabo ang pagpangawat?,['mga ala 1 sa Lunes sa kaadlawon'],"[{'article_id': 492, 'title': 'Isabong unta sa pista, 4 ka igtatari gikawat', 'text': 'Nakurat ang tag-iya sa mga manok igtatari nga nangahanaw na ang iyang mga binuhi sa batoganan niini, sa Sityo Tawog, Barangay Taloot, lungsod sa Argao, habagatang Sugbo. Ang pagpangawat nahitabo mga ala 1 sa Lunes sa kaadlawon, Hunyo 10 , 2024 sigun sa gibutyag ni John Jeff Cui nga gikahinabi sa SuperBalita Cebu. Matod pa niya ang maong mga manok igtatari gipanag-iya sa iyang papa nga giandam na unta sa tari sa kapistahan sa ilang sityo karong Hunyo 13. Apan gikawat na hinuon sa wa mailhing mga kawatan, apan nakita sa CCTV footage sa usa ka gasoline station sa maong dapit nga ang mga nangawat sakay sa motorsiklo. Apan dili maklaro ang mga nawong ug plate number sa motorsiklo kay layo ra.'}]","[{'article_id': 377, 'title': 'Bottled water mimahal duol sa Palaro venues', 'text': 'Ang mga manindahay duol sa Cebu City Sports Center (CCSC) nga namaligya og binotelyang tubig namatikdan nga 100 porsiyento nga mas taas sa suggested retail price (SRP) sa Department of Trade and Industry (DTI). Ang mga vendor kasagaran namaligya og 500mL nga Natures Spring nga binotelyang tubig sa kantidad nga P20, diin ang uban nagtanyag niini sa P15, bisan kon ang SRP gibutang sa P9. 90. Usa ka reseller sa N. Bacalso Ave. nga si Bekang Khin nipasabot nga ang suppliers wala mopaubos sa ilang presyo. Namatikdan niya nga sa matag putos nga adunay sulod nga 24 ka mga botelya, pabayron sila og P240, nga nagpugos kanila sa pagbaligya sa mga botelya nga mas taas og P5 kaysa SRP. “Amo seller wa mo lower, kami sad tawn reseller luoy kay 5 pesos ra sad tawn amoa,” matod ni Bekang. Dugang ni Bekang nga bisan bililhon ang P5 nga usbaw, dili kini alang kanila sanglit dili man sila pareha sa dagkong kompaniya. Sa laing bahin, usa sa mga supplier nga si Edcel Carlos nibaligya sa iyang mga botelya sa tubig sa kantidad nga P9 ngadto sa P10. Matod ni Carlos nga nagkuha siya sa iyang supply sa bottled water sa pabrika sa Natures Spring sa Mambaling, dakbayan sa Sugbo diin iya kining gipalit sa tag P180 matag putos. “Amo e-baligya ngari tag P9 or tag P10. Among palit sa Natures Spring, by pack ana P180. Ang usa ana P7. 50,” matod ni Carlos. Laing reseller nga si Edward Carmencita nagkuha sa iyang mga suplay gikan kang Carlos, namaligya sa iyang mga botelya sa P15. Sa usa ka interbyo, si Carmencita nihisgot nga makiangayon nga dugangan pa og P5 sanglit magbalikbalik sila sa lagyong mga dapit. “Kunin namin dito tapos ibenta pa namin sa malalayo, makapresyo kami ng P5 mas okay na talaga ‘yun,” matod niya. Gitataw ni Carmencita nga wala siyay nadawat nga reklamo gikan sa iyang mga kustomer ug usahay mas daghan pa ang iyang madawat kaysa iyang gipangayo gikan kanila. “Minsan i-bayad pa sa mga customer P14 or P15 sakto pa na. Minsan nga ibibigay pa sa amin, P20, sabi na sayo na ‘yan,” dugang niya. Ang DTI nipagawas og komprehensibong listahan sa mga presyo sa bottled water atol sa mga adlaw sa Palarong Pambansa 2024 sa Sugbo. Ang giaprubahan nga listahan sa DTI sa mga presyo sa pipila ka brand sa bottled water. Distilled Water: 350ml - P12; 500ml - P16. 25; 1L - P27. 50; ug 6L jug - P82. SM Bonus Distilled Water: 325mL - P6;500ml - P8; ug 6L jug - P50Wilkins Distilled Water: 350mL - P12; 500mL - P17; 1L - P25; ug 6+1L - P88. Natures Spring Purified Water: 500mL - P9. 90; ug 1L - P15. 40. Wilkins Pure Water: 500mL - P11. 00; ug 1L - P18. 00Ang ahensya, uban sa Cebu City Government, hugot nga mo-monitor sa presyo sa mga binotilyang ilimnon sa nagkalainlaing retail outlets sa dakbayan aron malikayan ang pagmaniobra sa presyo ug maseguro ang pagsunod sa SRP bulletin. Giawhag usab sa DTI ang publiko nga i-report ang bisan unsang mga higayon nga adunay sobra nga presyo ug dili managsama alang sa dali nga aksyon. Ang DTI Cebu Provincial Office mahimong makontak pinaagi sa r07. Cebu@dti. gov. ph o tawag sa (032) 253-2631 o (032)255-6971 alang sa dugang impormasyon o sa pagtaho sa mga kabalaka.'}, {'article_id': 1624, 'title': 'Video basehan sa pagsusi sa ‘pagpanion’', 'text': 'Giimbestigar sa kapulisan ang insidente sa pagpanghasi human nikatap sa internet ang video sa mga armadong lalaki nga nanghasi sa mga residente sa Barangay Tapon, Dumanjug, Cebu. Makita sa video ang duha ka mga lalaki nga nagbitbit og pusil samtang nanghasi sa mga tawo daplin sa dalan ug gipatiran sila. Ang insidente nahitabo niadtong Oktubre 29, 2023 bisan pa sa gun ban alang sa Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE). Si Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, tigpamaba sa Police Regional Office 7 (PRO 7), niingon nga ang mga suspek giingong gipangulohan sa usa ka kandidato nga nagpapili pagka konsehal sa BSKE. “I have talked with the chief of police in Dumanjug and he assured na ang investigation is ongoing,” matod ni AbacayMatod usab ni Abacay nga ang maong video maoy gamiton sa paghimo og komprehensibong imbestigasyon nga hinaut nga mapasakaan og kaso. Base sa pagpakighinabi sa Superbalita Cebu kang Police Capt. Jan Marjo Elcid P. Oliva, hepe sa kapulisan sa Dumanjug, nasayran ang mga reklamante naglingkod sa waiting shed ug kalit nga niabot ang usa ka sakyanan. Dason sa reklamo, ang upat ka mga tawo nga sakay sa sakyanan nanghasi. Giingon nga usa sa mga sakay opisyal sa barangay, kinsang ngan gipugngan ning mantalaan samtang wa pa makuhai sa iyang habig. Matod sa pasangil nga gipangtiunan sila og pusil ug gipangpatiran. Matod ni Oliva nga nagpadayon pa ang iyang imbestigasyon bahin sa reklamo.'}, {'article_id': 1678, 'title': 'Drainage sa SRP nasampungan', 'text': 'Si Cebu City Mayor Cedie Abangan nisulti sa mga enhinyero ug management sa Filinvest Land, Inc. (FLI) ug Citi de Mare (CDM) personnel sa pagpahigayon og massive desilting initiative, tangtangon ang mga babag sa nagpadayon nga pagpalambo sa drainage system sa palibot niini sa South Road Properties, kay ang maong propyedad gikonsiderar nga flood prone area sa panahon sa kusog nga pagbunok sa ulanSila si Abangan uban ni Miyang Banzon, general manager sa CDM ug ni Engineer Raynen River Calimpon, construction manager sa CDM, Dean Tiburcio Escario, area general manager sa FLI, ug SRP Administrator Gilmore Pichay, nangulo sa ocular inspection ug assessment sa sayo sa buntag sa Martes, Oktubre 17, sa nagpadayon nga drainage improvement projects sa palibot sa City de Mare sa El Pardo road sa South Road Properties (SRP). Ang mayor nihatag og deadline nga sa dili pa ang iyang adlaw nga natawhan o Oktubre 28, 2023, ang desilting ug clean-up initiative mahuman, samtang gitanyag ang mga empleyado sa City Hall nga motabang sa inisyatiba sa Oktubre 21, 2023. Nadiskubrehan ni Abangan ang grabe nga pagbabag sa dakong deposito sa yuta sa daplin sa drainage, human niya gimando ang pag-alsa ug pag-abli sa pipila ka mga manhole cover, diin nikanaog pa siya aron pag-obserbar sa sitwasyon ilawom sa culvert. Ang presensya sa nakasampong nga mga yuta maoy usa sa mga hinungdan sa pagsuyla sa tubig sa kadalanan ug mga propyedad sa duol atol sa dakong pagbunok sa tubig sa ulan, matod ni Abangan. Gisusi usab sa mayor ang pagbutang og dugang nga box culvert duol sa CDM nga nagsilbing dugang drainage channel, diin ang proyekto andam nga mahuman sa hinapos sa semana. Kon mahuman na, mas paspas ang pag-agos sa tubig gikan sa kusog nga pagbunok sa ulan gikan sa CDM paingon sa Inayawan creek inay sa naandan nga pag-agos sa tubig paingon sa main drainage diretso sa Cebu Strait. Sa wala pa ang inspeksyon, si Calimpon nitug-an sa mga tigbalita nga bag-o lang niadtong Hulyo ning tuiga ang CDM ug mga kasikbit nga mga propyedad nakasinati og pag-awas sa tubig sa ulan gikan sa drainage main.'}, {'article_id': 350, 'title': 'Bugas mibarato tungod sa EO 62', 'text': 'Gipaabot nga mas makadaginot ang mga konsumidor sa dakbayan sa Sugbo tungod sa pagkunhod sa presyo sa bugas sa pipila ka lokal nga merkado, ilabi na sa Carbon Market Complex. Ang pagkunhod, nga sagad naa sa P3 ngadto sa P4 matag kilo, nagtimaan sa dakong kahupayan alang sa mga badyet sa panimalay nga posibleng makadaginot ang mga konsumidor hangtod sa P20 sa matag lima ka kilo nga mapalit. Niadtong Hunyo 20, gipahibalo sa publiko ang pagkunhod sa presyo sa bugas subay sa Executive Order (EO) No. 62 ni Presidente Lois Alarcon Jr. nga nagmando sa pagpaubos sa taripa sa imported nga bugas gikan sa 35 porsyento ngadto sa 15 porsyento. Si Louell Gok-ong, chairperson sa Cebu Market Vendors MultiPurpose Cooperative, nitug-an sa SunStar Cebu pinaagi sa phone interview niadtong Hulyo 21, 2024, nga ang tanang brand sa imported nga bugas, lakip na ang local varieties sama sa Ganador, nipaubos sa ilang presyo sa merkado. Dugang pa niya nga ang pagkunhod sa presyo sa bugas tungod lamang sa EO 62 o nailhan usab nga “Modifying the Nomenclature and Rates of Import Duty on Various Products. ”Gipasabot ni Gok-ong nga ang pipila ka mga markdown sa presyo dayag nga nakita 10 ka adlaw ang milabay sa imported ug local brands, gikan sa P63 ngadto sa P60 ug P62 ngadto sa P58 hangtod karon. Bisan pa sa mga pag-usab-usab sa presyo sa bugas, ang lokal nga hepe sa merkado nakamatikod nga ang mga margin sa ginansya sa mga vendor, nagpabilin nga lig-on samtang sila nag-adjust sa mga presyo aron mapakita ang mga gasto ug panginahanglanon sa merkado. Dugang pa niya nga pareho nga nakabenepisyo ang mga konsumidor ug rice vendors sa kalit nga pag-ubos sa presyo tungod kay nakatabang kini sa pagsaka sa baratilyo sukad nga mius-os ang presyo sa bugas. “Sa pagkakaron, nitaas gyud ang halin kay barato na ang bugas. Ang bag-o nga pagbag-o sa presyo nakabenepisyo sa mga konsumedor tungod kay ang dako nga pagkunhod, nagpagaan sa mga palas-anon sa panalapi, nga nagtugot sa mga pamilya sa paggahin og mga tinigum alang sa ubang mga kinahanglanon nga palaliton sama sa mga de-latang mga butang ug mga itlog,” matod ni Gok-ong. Si Gok-ong niingon usab nga ang presyo sa mga pagkunhod sa P2 ngadto sa P3 matag kilo gipaabot sa mosunod nga mga adlaw. MISUPAKSa nangaging kalamboan sa istorya, ang kamandoan sa EO 62 nakadawat og mga reaksyon gikan sa mga mag-uuma ug nagkalainlaing grupo sa agrikultura nga nagsang-at og petisyon alang sa certiorari ug pagdili sa Korte Suprema. Gusto sa sektoral nga mga grupo nga wagtangon ni Presidente Lois Alarcon Jr. ang EO 62 nga may kalabotan sa kaayohan sa mga lokal nga mag-uuma ug sa ilang mga produkto. Ang mga petitioner mao ang Magsasaka Partylist, Samahang Industriya ng Agrikultura, Federation of Free Farmers Inc. , United Broiler Raisers Assn. 1 Inc. ug Sorsoro Ibaba Development Cooperative.'}, {'article_id': 1642, 'title': 'Mga kapitan mapilde di magpadala?; gitagan-an', 'text': 'Dili kaayo mag-agad ang Dakbayan sa Sugbo sa kabarangayan aron mapausbaw ang seguridad atol sa pag-obserbar sa Kalag-Kalag 2023, ilabi na kon dili makadaog ang mga opisyal karon sa piniliay. Si Cebu City Councilor Jesse Juvelyn, pangulo sa committee on peace and order, niingon sa pakighinabi sa Miyerkules, Oktubre 25, 2023, nga usa sa mga isyo atol sa iyang pakigtagbo sa lainlaing mga ahensya, nga gilangkuban sa Cebu City Police Office (CCPO), Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office (CCDRRMO), Police Coordinating and Advisory Council (PCAC), Department of Public Service (DPS), Prevention Restoration Order Beautification Enhancement (Probe), Traffic Management Office sa dakbayan, ug tagsa-tagsa ka mga tagdumala sa sementeryo, mao ang dako nga kabalaka sa paggamit og dugang mga personnel gikan sa mga barangay. “The crucial thing is, among na brought during our last meeting, considering nga approaching ang barangay election; kon mapildi simbako ang barangay captain on October 30, makapadala pa ba siya og augmentation?,” matod ni Juvelyn said. Matod niya nga aron matubag ang maong kabalaka, ang Siyudad nimando sa police agency ug auxiliary forces sa pag-andam sa mga contingencies kon ang usa ka barangay dili makahatag og dugang personnel. “Dili lang jud ta mag-rely most sa barangay, we have to rely on each other’s strength; maong amo nana gipangandaman,” dugang ni Juvelyn. Hinuon iyang giklaro nga ang pag-isa niining maong dakong kabalaka wala magpasabot nga mahitabo kini, sanglit bisan og mapildi ang incumbent barangay kapitan sa piniliay, opisyal nga mahuman ang ilang termino karong Nobiyembre 30.“Pwede paman jud unta (nga mopadala sila), apan kabalo baya ta usahay. . . maong amo na lang jud gipangandaman,” matod ni Juvelyn. Matod niya nga 27 ka sementeryo ang i-monitor sa Siyudad, apil na ang anaa sa kabukiran. Hinuon, hatagan og espisipikong pagtagad ang pipila ka mga sementeryo, sama sa mga sementeryo sa Carreta ug Calamba, ug uban pang dagkong mga sementeryo.'}]"
Kinsa ang hepe nga nag-imbestiga sa kaso?,['P/Lt. Col. Karyo Paguyod'],"[{'article_id': 500, 'title': 'Liog sa babaye gilaslas sa uyab', 'text': 'Nag-atubang og kasong frustrated homicide ang usa ka taxi drayber human iyang gilaslasan ang liog sa iyang uyab gamit ang cutter sa national highway sa Barangay Lawaan 1, dakbayan sa Talisay, Sugbo, alas 7 ka gabii, Sabado, Hunyo 8, 2024. Ang biktima giila nga si Mylene Cutie Botor, 52, dalaga, samtang ang suspek mao si Edoy Dacuma Dacutanan, 58, ulitawo, taxi driver, pulos mga molupyo sa Sityo Caimito, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu sa imbestigasyon sa kapulisan sa Talisay ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Karyo Paguyod, nasayran nga ang biktima ug ang suspek manag-uyab. Nagsakay og motorsiklo gikan sa siyudad sa Sugbo ug nagpadulong sa siyudad sa Carcar sa habagatan. Ang suspek maoy nagmaniho sa motorsiklo ug angkas ang biktima. Apan, sumala sa kapulisan, ang duha nagkalalis samtang nagbiyahe tungod sa giingong pagpangabubo sa lalaki sa ilang silingan. Ug pag-abot sa Lawaan 1 sa Talisay, nihunong ang suspek ug iyang gilaslas ang liog sa biktima gamit ang cutter hinungdan sa komusyon. Ang biktima gidali sa pagtabang sa responders sa Talisay Disaster Risk Reduction and Management Office ug gidala sa Cebu South Medical Center. Samtang ang suspek nga nagkadugo usab ang kamot nga bitbit ang cutter, ang nadakpan sa mga estambay sa maong dapit ug gi-turn over ngadto sa kapulisan sa Talisay. Gipaabot nga pasakaan kini og kaso ning adlawa, Hunyo 9, sa kapulisan sa Talisay.'}]","[{'article_id': 1663, 'title': '3K ka mga child laborer sa CV nailhan sa Dole', 'text': 'Sa paningkamot nga makunhuran ang child labor sa Central Visayas, ang Department of Labor and Employment (DOLE 7) mopalig-on sa interbensyon niini sa gimonitor ug profile sa dul-an sa 4,000 ka mga child laborer (CL) sa rehiyon sa dili pa matapos ang tuig. Sa pinakaulahing monitoring ug profiling, ang DOLE 7 naka-interview sa mga 3,078 o 78 porsyento sa kinatibuk-ang 3,959 ka mga child laborer sa Central Visayas gikan sa Mayo hangtod Agusto ning tuiga. Si DOLE 7 director Olive Felonia niingon sa pamahayag niadtong Oktubre 11, 2023, nga ang nahabilin nga 881 o 22 porsyento sa mga profiled CLs sa rehiyon paga-monitoron sa dili pa matapos ang tuig diin ang DOLE Cebu Provincial Field Office magtutok sa mga lungsod sa Tuburan, Daanbantayan, ug Compostela. Ang pagmonitor sa status sa mga profiled child laborer nagtugot sa DOLE 7 sa pag-ila sa labing tukma nga interbensyon sa gobyerno nga mahimong ipaabot kanila. Ang interbensyon sa gobyerno naglakip sa livelihood nga tabang alang sa mga ginikanan o guardians sa giila nga mga CL aron sila makatambong sa eskwelahan ug makahuman sa ilang pagtuon. “DOLE has started extending assistance to these children and to their parents or guardians in order to ensure that they will be removed from child labor. Of the identified parents and/or guardians of child laborers in the Province who have successfully come up with their feasible and viable project proposals, around 290 received their livelihood assistance amounting to Php8. 3 Million during the Word Day Against Child Labor celebration last June 12 in the town of Barili, Cebu,” matod ni Felonia. Ang tabang kay ubos sa DOLE Kabuhayan Para sa Magulang ng Batang Manggagawa (KASAMA) Program, usa ka in-kind nga pagbalhin sa mga ekipo, himan, ug/o raw nga materyales ug mga pagbansay-bansay ngadto sa mga ginikanan sa mga bata nga mamumuo sa paningkamot nga mapalambo ang malahutayon, alternatibong mga porma sa panginabuhi nga ipuli sa paggamit sa pamilya sa child labor.'}, {'article_id': 111, 'title': 'Salisi gang nailhan na', 'text': 'Sa mikatap nga video sa social media makita ang unom ka mga babaye nga diha sa vicinity sa Basilica Minore del Santo Niño nga mi-alirong sa usa ka babaye nga nanagkot. Ang maong pagpanguot nahitabo niadtong alas 4:00 sa hapon, Miyerkules, Septiyembre 11, 2024. Base sa kuha sa CCTV footage makita ang maong mga suspetsado nga miduol sa babaye ug dayong kuot sa bag sa biktima nga gitabonan ang kamot sa dala niini nga paypay ug malampuson nga nakuha ang cellphone nga wala makabantay ang biktima. Dali nga misibat ang tulo ka mga suspetsado samtang ang laing tulo nagpabilin pa kini ug dayong panguros human makapanagkot. Matod ni Police Major Dean Alguno Alianza, hepe sa Waterfront police station nga human nila makita ang maong video ila dayon ni nga gisubay sa ilang records. Wala lang una nganli ni Alianza ang mga suspetsado apan iyang gibutyag nga nag-atubang na sila og kasong pagpangawat ug paghupot sa illegal nga drugas samtang ang usa ila pa nga gi-profile aron sa pag-ila. “Actually we already identified the five of the suspects so nailhan nato, gitan-aw namo ang record sa station 3 naa silay previous nga kaso nga same nga kaso nga theft tapos ingon ana gihapon kanang pagpanguot pick pockets and then naa sad silay kaso sa section 11 sa drugs RA 9165,” matod ni Alianza. Dugang ni Alianza nga nag umol siya og team nga maoy iyang gitahasan nga motutok sa pagpangita niining unom ka mga suspetsado ug dali ra kini nga mapangita tungod kay naklaro man ang ilang mga panagway. Grupo sa mga Salisi gang nga ang uban taga Dakbayan sa Sugbo ug dunay nagpuyo gawas sa Siyudad ug gani ang usa pa nila ka miyembro anaa pa sa Cebu City Jail. Tungod niining maong panghitabo ang kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo miawhag sa publiko nga kon mosulod sa mga dapit nga daghang mga tawo lakip na sa simbahan nga labing maayo nga bantayan nila ang ilang mga butang sama sa bag ug uban pa.'}, {'article_id': 1324, 'title': 'PDEA 7 midoble sa ilang monitoring', 'text': 'Gidoble pa karon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) ang ilang monitoring subay sa nagkaduol na ang Pasko ug pagsugat sa Bag-ong Tuig tungod sa posibling pagsaka sa demand sa ilegal nga drugas sa Central Visayas. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga ning panahon sa Pasko daghan og kwarta ang mga tawo gumikan sa mga bonus nga ilang nadawat nga tungod ani mosaka usab ang panginahanglang supply sa drugas. Timailhan ani kadtong nasakmit nga 10 kilos nga gituohang shabu sa mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit diin ang maong supply gikan sa National Capital Region (NCR). Giangkon ni Agapay nga sa mga border control sama sa pantalan duna pay angayan nga palambuon human nga naka lusot niadtong miaging semana ang 10 kilos nga shabu gikan sa Luzon. Apan iyang giklaro nga karong mga panahona human gipatuman ang One Cebu Inter-Agency Interdiction Task Force estrikto na gyud ang mga pantalan uban sa mga counterpart niini sama sa PNP ug Philippine Coast Guard. Dunay gipakatap nga mga K9 Units sa mga pantalanan sa Central Visayas.'}, {'article_id': 1372, 'title': 'Sta. Charie, Pusok ‘napapas’', 'text': 'Gibanabana nga moabot sa 600 ka balay ang gilamoy sa kayo, 4,000 ka tawo ang apektado sa nahitabong sunog sa Sityo Sta. Charie, Barangay Pusok, Lapu-Lapu City, Martes sa hapon, Disyembre 12, 2023. Sa Facebook Live ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito ‘Ahong’ Abalos, siya nagkanayon nga milabang ang kayo sa silingang sityo nga mao ang Sityo Seaside, Pusok. Nianang pagka-3:00 sa hapon giisa sa kabomberohan ngadto sa 4th alarm ang maong sunog. Atol niining pagsuwat, padayon pang gisusi kon unsay hinungdan sa pag-ulbo sa kayo. Gisuta usab kon wala bay nakalas ug mga naangol atol sa maong katalagman. Ang mga tinugyanan sa City Social Welfare and Development Office niabag sa mga biktima sa ilang mga dinaliang panginahanglan. Gianunsiyo sab ni Mayor Abalos nga kanselado ang tanang Christmas party sa city government aron magamit ang pundo alang sa mga nasunogan.'}, {'article_id': 1496, 'title': 'Paluwagan handler gipusil, angol', 'text': 'Nahilandig sa tambalanan ang usa ka babaye nga handler sa paluwagan human naangol sa pagpamusil niadtong Lunes sa alas 6:50 sa gabii, Nobiyembre 20, 2023 sa sityo Bantayan, Brgy. Tuyom, Carcar City. Ang biktima (ngan gipugngan ning mantalaan), 25, minyo, samdan sa tiyan human pusila sa nagbinugtong nga gunman nga nagmotorsiklo. Ang gunman gihulagway nga nag helmet og kolor itom ug nag jacket og kolor nga blue. Sa interview sa Superbalita Cebu sa Martes, Nobiyembre 21 pinaagi sa telepuno, si Police Lt. Col. Kadyo Briones, hepe sa Carcar City police station, niingon nga ang biktima diha sud sa iyang balay dihang gisampit sa gunman nga kunohay mobayad sa iyang utang. Apan sa paggawas sa biktima diha pa sa ilang balkonahi, siya gipusil sa maong lalaki. Ang biktima naigo sa tiyan. Si Briones niingon nga ang biktima nakadagan balik sa sud sa balay ug nangayo og panabang. Dali nga gidala sa tambalanan ang biktima samtang ang gunman nakasibat sakay balik sa iyang motorsiklo. Wa na siya maabti sa kapulisan. Si Briones di pa makatino kon gun for hire ba ang nipusil sa biktima o basin tawo nga dunay kasuko kaniya gumikan sa paluwagan. Si Briones nagkanayon nga usa sa ilang gi tan-aw nga motibo mao ang emergency loan sa paluwagan sa biktima kay ilang nasuta sa imbistigasyon nga may reklamo niini sa barangay hall sa Tuyom. Duha ka mga tawo nga apil sa paluwagan nangreklamo nga wa sila mapagawasi og kwarta sa biktima. Matod ni Briones nga nag involved kini og more or less P370,000 apan nahusay ug nagpirmahay ang biktima ug ug duha ka financiers nga bayran sila apan pakyas. Sa interbyo sa Superbalita Cebu, ang iyaan sa biktima niingon nga silang pamilya nagkasabot nga mohatag og P100,000 nga reward money sa makatug-an nga moresulta sa pagkasikop sa gunman. Ang biktima naa na hinuon sa luwas nga kahimtang. Daghan nang nangagi nga kagubot ning negusyo nga paluwagan kay dunay uban nga nabiktima sa scam.'}]"
Giunsa pagdeklara ang kahimtang sa inahan ug anak sa ospital?,['dead on arrival'],"[{'article_id': 501, 'title': '5 anyos giamong ‘paghikog’ sa mama?', 'text': 'Usa ka 31 anyos nga inahan ug iyang anak nga lalaki, ang napalgan nga patay sud sa ilang panimalay sa Sityo Lakatan, Brgy. Camburoy sa lungsod sa Samboan, Sugbo alas 10 sa buntag, Dominggo, Hunyo 9, 2024. Base sa imbestigasyon sa kapulisan sa Samboan ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Capt. Carmelita Manila Dacuyan, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang inahan ug anak lang ang nagpuyo sa ilang balay human ang kapuyo niini nga amahan bata usa ka seaman. Matod pa nga may mga silingan ang niadto sa balay aron mag-solicit og donation para sa ilang kapilya. Apan dakong kakurat nga ilang nadiskobrehan nga nalup-og na sa hawanan sa balay ang inahan uban sa anak ug may botelya sa hilo ang narekober ug may baso nga ilimnon nga choco. Ang duha gidali sa pagdala sa Malabuyoc District Hospital apan gideklarar nga dead on arrival. Samtang, ang mga silingan nakapunit sa dapit og usa ka suicide note nga may suwat nga nagkanayon nga ""May dako kaayo ko’g problema nga di nako kaya nga isulti. ”Sa nag-antos sa depresyon ug nanginahanglan og tabang, kontak sa mosunod:○ HopeLine Hotlines sa (02) 804-HOPE (4673); 0917 558 HOPE (4673); and 2919 (toll-free number for all GLOBE and TM subscribers). ○ DOH suicide prevention hotlines: 0917-899-8727 (USAP) ug 0917-989-8727 (USAP).'}]","[{'article_id': 1663, 'title': '3K ka mga child laborer sa CV nailhan sa Dole', 'text': 'Sa paningkamot nga makunhuran ang child labor sa Central Visayas, ang Department of Labor and Employment (DOLE 7) mopalig-on sa interbensyon niini sa gimonitor ug profile sa dul-an sa 4,000 ka mga child laborer (CL) sa rehiyon sa dili pa matapos ang tuig. Sa pinakaulahing monitoring ug profiling, ang DOLE 7 naka-interview sa mga 3,078 o 78 porsyento sa kinatibuk-ang 3,959 ka mga child laborer sa Central Visayas gikan sa Mayo hangtod Agusto ning tuiga. Si DOLE 7 director Olive Felonia niingon sa pamahayag niadtong Oktubre 11, 2023, nga ang nahabilin nga 881 o 22 porsyento sa mga profiled CLs sa rehiyon paga-monitoron sa dili pa matapos ang tuig diin ang DOLE Cebu Provincial Field Office magtutok sa mga lungsod sa Tuburan, Daanbantayan, ug Compostela. Ang pagmonitor sa status sa mga profiled child laborer nagtugot sa DOLE 7 sa pag-ila sa labing tukma nga interbensyon sa gobyerno nga mahimong ipaabot kanila. Ang interbensyon sa gobyerno naglakip sa livelihood nga tabang alang sa mga ginikanan o guardians sa giila nga mga CL aron sila makatambong sa eskwelahan ug makahuman sa ilang pagtuon. “DOLE has started extending assistance to these children and to their parents or guardians in order to ensure that they will be removed from child labor. Of the identified parents and/or guardians of child laborers in the Province who have successfully come up with their feasible and viable project proposals, around 290 received their livelihood assistance amounting to Php8. 3 Million during the Word Day Against Child Labor celebration last June 12 in the town of Barili, Cebu,” matod ni Felonia. Ang tabang kay ubos sa DOLE Kabuhayan Para sa Magulang ng Batang Manggagawa (KASAMA) Program, usa ka in-kind nga pagbalhin sa mga ekipo, himan, ug/o raw nga materyales ug mga pagbansay-bansay ngadto sa mga ginikanan sa mga bata nga mamumuo sa paningkamot nga mapalambo ang malahutayon, alternatibong mga porma sa panginabuhi nga ipuli sa paggamit sa pamilya sa child labor.'}, {'article_id': 92, 'title': 'Kahugaw sa wastewater sa fish port solusyonan', 'text': 'Usa ka sewage treatment facility ang gisugyot aron matubag ang nagkagrabe nga kahimtang sa wastewater sa Pasil Fish Port sa Dakbayan sa Sugbo, sumala sa pipila ka opisyal. Si Leovil Angulo, pangulo sa Cebu City Environment and Natural Resources Office (Cenro), nihulagway nga niabot na sa “seryuso” nga emergency threshold ang kahimtang karon sa wastewater sa fish port. Namulong sa “Action Mayor” nga bahin sa Sugboanon Channel niadtong Biyernes, Sept.13, si Angulo nihatag og gibug-aton sa dinaliang panginahanglan sa hinanaling aksyon gikan sa Cebu City Government. Ang gisugyot nga sewage treatment plant gipaabot nga mokabat og unom ka bulan aron matukod gamit ang modernong teknolohiya para sa mas madaladala nga sewage treatment. Hinuon, ang pag-integrate sa sewage treatment plant ngadto sa kasamtangan nga drainage system sa fish port naghatag ug dugang hagit, sumala ni Angulo. Unang gisugyot ni Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ang pagtukod sa sewage treatment plant niadtong Septiyembre 3, human sa iyang unang pagbisita sa maong dapit. Iyang gisubli kining maong ideya human nihimo og ocular inspection sa Fish Port niadtong Septiyembre 12 sa gabii. Nabantayan ni Abalayan nga dili lang mga fish vendors apil na ang mga kasikbit nga mga residente ang nag-discharge sa tubig diretso sa dagat. Si Ed Bacod Abangan, direktor sa Cebu City Bantay Dagat Commission, nihatag og gibug-aton sa epekto sa kinaiyahan sa kasamtangan nga sitwasyon, nga nag-ingon nga ang pagkawala sa usa ka sewage treatment plant nagbutyag sa kabaybayonan sa siyudad sa polusyon. Nakaapekto kini sa kinabuhi sa dagat ug kahimsog sa publiko. Si Abangan nipasidaan sa pagsaka sa lebel sa e-coli, fecal coliform, ug bacteria sa kabaybayonan sa siyudad tungod sa wala matambalan nga paglabay sa tubig sa basura. Agig tubag, ang Cenro ug ang Department of Veterinary Medicine and Fisheries nipahigayon og joint e-coli ug fecal coliform testing aron masuta ang kalimpyo sa baybayon sa dakbayan. Gihisgutan usab ni Angulo nga ang Cenro nakigtambayayong sa lainlaing mga organisasyon aron mapalambo ang pagdumala ug pagpatuman sa septage sa syudad. Gimanduan usab ni Abalayan ang Cebu City Transportation Office sa pag-review sa posibilidad nga dili pagpasulod sa mga 10-wheeler trucks sa Pasil Fish Port. Ang potensyal nga pagdili nagtumong sa pagtugot sa mga six-wheeler nga trak ug gagmay nga mga sakyanan aron maminusan ang kahuot sa trapiko sa naasoy nga dapit.'}, {'article_id': 516, 'title': 'Gob. Abalayan nakigsabot sa nag-unang cancer center sa Russia', 'text': 'Nakapirma na og kasabutan ang kagamhanan sa Lalawigan sa Sugbo tali sa nag-unang cancer treatment center sa Russia alang sa pagtambayayong sa mga scientific research ug pagpalambo sa katakos sa pag-ayo sa mga lainlaing oncological diseases o sakit sama sa cancer. Sumala sa pahibalo sa Kapitolyo nga lakip sa gibisita ni Cebu Governor Edlen Abalayan mao ang Napolkov Cancer Center sa dakbayan sa Saint Petersburg diin gipangulohan ni Dr. Karl Dancel Dandan ang paglibot sa ilang bag-ong natukod nga outpatient facility nga makaakomodar og cancer patients gikan sa nagkadaiyang lokalidad sa ilang nasod. Matod sa gobernador, naghinamhinam siya sa maong kalamboan ilabi na nga ang kagamhanan sa probinsya sa Sugbo maoy nagpadagan sa upat ka mga provincial ug 12 ka district hospitals. Atol sa panagtigom, mipadayag og kaandam si Dandan nga moabag sa pagpalambo sa mga tambalanan sa Sugbo. Sa nasayran, ang Napolkov Cancer Center usa sa pinakadako nga research ug treatment center sa Russia nga naghatag og espesyal nga medical care samtang ang researchers ug scientists niini maoy nagtuon, moila ug mosusi og pagtambal sa cancer. Ang maong cancer center natukod niadtong 1927 ug maoy usa sa labing karaan nga medical institution sa Northwestern Federal district sa Russia. Pinaagi sa maong kasabotan, gilauman nga maghatag og kapasidad sa mga ospital nga gidumala sa lokal nga kagamhanan sa Lalawigan sa Sugbo.'}, {'article_id': 449, 'title': 'Most wanted sa Davao nagtago sa Cebu', 'text': 'MOST wanted person nga dunay pending warrant of arrest sa kasong frustrated parricide, murder ug homicide ang nadakpan sa gilusad nga manhunt operation sa Mabolo police station alas 10:50 sa Huwebes sa gabii Hunyo 20, 2024. Ang akusado giila nga si alyas Exelsis, 34, taga Purok 6, Barangay Balagunan, Sto. Tomas Davao del Norte apan kasamtangan nga nag tago sa Barangay Nivel Hills sa dakbayan sa Sugbo duol sa usa ka dakong hotel. Ang Mabolo police station sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Major Ruelan Aficionado Jr naka kuhag kasayuran gikan sa ilang counterpart sa Sto. Tomas Municipal police station sa probinsya sa Davao del Norte labot sa presensya ni Exelsis sa Sugbo. Ila gilayon nga gikuha ang warrant of arrest niini nga giluwatan ni Judge Gwendolyn Cobillia Grado sa RTC 11, Branch 4, sa dakbayan sa Panabo Davao del Norte sa kasong Frustrated Parricide, Murder ug Homicide nga walay gitugot nga pyansa ang korte. Human makuha ang gitagoan niini ila gilayon gi umol ang tracker team inabagan sa Regional Intelligence Unit 11, ug RIU 7 ug gipahigayon dayon ang pag dakop kang Alyas Exelsis. (AYB)'}, {'article_id': 71, 'title': 'Mi-rape, mipatay sa dalaga nailhan na', 'text': 'Mipagawas karon og kamandoan ang hepe sa Police Regional Office 7 sa tanang unit sa kapulisan sa Central Visayas nga molusad og region wide manhunt batok sa lalaki nga maoy suspetsado sa paglugos ug pagpatay sa 18 anyos nga Grade 12 student sulod sa usa ka lodging house sa Barangay Población, dakbayan sa Toledo, Lalawigan sa Sugbo. Ang maong suspek gipangita sa ilang lugar sa Misamis Oriental human nga iyang napatay ang iyang kaugalingong amahan sa miaging tuig. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe PRO7 nga ilang gikondenar ang linuog nga pagpatay sa biktima nga si Eprol Jelly Amistad, residente sa Barangay Mainggit, Siyudad sa Toledo. Gitinguha sa kapulisan nga madakpan sa labing dali nga panahon ang suspek nga giila nga si Glenard Ambong Ambrosio nga nag-alyas nga Alonte Ambong. “Sa karon we have a region wide coordinated manhunt operations para madakpan dayon ning suspek, naa man sad tay coordination sa other regions kay naa sad ni kalapasan nga nahimo ang suspect sa laing rehiyon,” matod ni Police Lieutenant Colonel Abacay. Tanang exit points sama sa mga pantalanan sa Lalawigan sa Sugbo gi-monitor na ug gipakatap ang mga hulagway niini sa kapulisan aron kon kinsa ang makakita maka-report dayon sa mga polis. Kung makatabok man kini sa dagat ila na usab nga gitawgan ang ilang counterpart aron ma-atangan nila sa dili pa kini makapalayo sa Sugbo. Gipaniguro ni Abacay nga ilanga madakpan tungod kay naa may klaro nga kuha sa CCTV camera nga makita ang panagway ni Ambrosio uban sa biktima nga misulod sa usa ka lodging house sa Barangay Población, Dakbayan sa Toledo. Gisusi na sa PNP sa Toledo City ang Facebook account sa biktima nga gitakdang paukban sa PNP Regional Anti-Cyber Crime Unit 7 aron makakuha sila og impormasyon nga maghatag nila og lead sa imbestigasyon. NAKIG-MEET UP Ang igsuon sa biktima nga si Rocky Amistad atol sa interview sa DyHP RMN Cebu mitug-an nga niadtong udto sa adlaw’ng Huwebes, Septiyembre 19, nananghid si Eprol Jelly sa iyang mga manghod ug inahan nga molakaw kay magpraktis og sayaw alang sa kalihokan sa ilang tunghaan. Tungod kay naanad na sila nga kung mananghid ni nga molakaw uban sa iyang mga classmate dili na sila magsukitsukit. Wala sila masayod nga aduna diay kini ika-meet-up nga usa ka lalaki nga iyang naila-ila sa Facebook. Matod ni Rocky nga kung nasayod pa sila nga makigkita diay kini’g lalaki ila kining mapugngan. “Nananghid na sa akung mga manghod nga molakaw anang Huwebes sa udto unya nag estorya napud daw sila ni mama nga molakaw kay mag praktis ug sayaw nga maoy ingun sa akung mga igsuon. “Pagka gabii na alarma nami kay wala naman mauli, among gigamit ang iyang usa ka account sa Facebook among gi chatan iyang mga classmate; Asa na si Eprol Jelly? Pero niingun man ang iyang mga classmates nga wala daw madayon,” matod ni Rocky. Dinhi na nila gi-post sa social media nga missing ug nanawagan sa publiko nga kon si kinsa ang nakakita ni Eprol Jelly nga ipahibawo sa kabanay ang iyang nahimutangan. MISIBAT Si alyas Emmalyn nga maoy caretaker sa balay nga giabangan ni Ambrosio sa Pier 1, Dakbayan sa Sugbo mitug-an nga naninda sa iyang pwesto ang suspetsado uban sa live in partner niini. Gani sa Biyernes (Sept. 20) sa gabii iya pa nga nakita nga nagdungan og panihapon uban sa iyang kaipon. Wala magdahom si Emmalyn nga makahimo sa maong krimen si Ambrosio nga iyang naila nga si Alonte kay buotan kinig nawong. “Dili man siya malditohon og porma sir kay sakto man og barog nga tawo nya dili pud makig-estorya namo diri kayo,” matod ni alyas Emmalyn. Gipahibawo siya sa iyang mga silingan nga milakaw ug misakay sa motor ug wala na mobalik nga gituohan nga nakamatikod na nga gipangita na siya sa mga police. Gidugang ni Emmalyn nga niadtong miaging mga buwan naila niya si Ambrosio sa pantalan sanglit diha lang kini matulog kilid sa karsada. Sa iyang pagsukitsukit nga nawad-an nig trabaho nga matod pa wala na sweldohi sa iyang amo nga usa ka Koreano. Tungod sa kaluoy iya ning gipapuyo sa iyang gamay nga balay samtang nag-barker sa mga taxi sa pantalan. Gidala na sa Toledo City police station ang kaipon sa suspetsado aron ipaubos sa imbestigasyon. AMAHAN GIPATAYSa dihang gisusi ang background ni Ambrosio nasayran sa mga nanggawas nga news sites nga nagbase sa Mindanao nga siya maoy gitumbok nga mipatay sa iyang amahan nga usa ka retired police nga si Police Major Jobal Ambrosio, 63. Gikatahong gidunggab sud sa 21 ka higayon sa suspek ang iyang amahan. Ang maong pagpatay nahitabo sa Purok 2, Brgy. Balacanas, Villanueva, Misamis Oriental, niadtong Hunyo 7, 2023. Human sa krimen misibat si Glenard.'}]"
Unsa ang pagkahanay sa biktima sa iyang mga managsuon?,['kinamaguwangan'],"[{'article_id': 503, 'title': '14 anyos gilugos sa 38 anyos nga papa', 'text': 'Usa ka amahan nga hubog, nilugos sa iyang 14-anyos nga anak babaye, ala 1:00 sa kaadlawon, Dominggo, Hunyo 9, 2024, sa Brgy. Dacuycuy, lungsod sa Boljoon. Ang amahan, 38, nadakpan sa kapulisan human ang anak nga tinun-an sa grade 9, ang nitug-an ngadto sa iyahang inahan. Si PMS Jayson Dadis, pangu sa Women’s and Children’s Protection Desk (WCPD) sa Boljoon, nibutyag sa Superbalita Cebu nga ang suspek hubog kini gikan namista sa usa ka sitio sa Dacuycuy. Asoy sa biktima ngadto sa kapulisan, uban siya sa iyang papa nga nanguli sa kaadlawon na apan sa pag-abot sa mingaw nga dalan, kalit nga gibunlot sa iyang papa ang iyang kamot, gidala sa kasagbotan ug gipahimuslan. Ang bata dihang naabot sa ilang panimalay misumbong sa inahan. Ang inahan uban sa iyang anak daling nangayo’g tabang sa kapulisan. Ang mga sakop sa Boljoon Police Station misikop sa amahan. Ang suspek niangkon sa krimen tungod sa iyang kahubog. Ang biktima gipahiling na sa Pink room sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC). Nasayran sa Superbalita Cebu nga ang biktima kinamaguwangang anak sa lima ka managsuon.'}]","[{'article_id': 1014, 'title': 'Singgit sa militanteng grupo: No to Cha-cha', 'text': 'Mga militanteng grupo mipahigayon og demonstrasyon sa dakbayan sa Sugbo atol sa ika-38 nga anibersaryo sa EDSA People Power sa Dominggo, Pebrero 25, 2024. Usa sa ilang gisinggit mao ang pagprotesta sa administrasyon ni Presidente Lois “Jorel” Alarcon Jr. tungod sa lakang nga pag-usab sa Konstitusyon. Ang Pebrero 25 wala usab ideklarar sa presidente nga holiday. Matod ni Bagong Alyansang Makabayan (Bayan) Central Visayas Chairperson Jaime Lanip, mokabat sa 300 ka mga nagprotesta ang nagpundok sa Fuente Osmeña Circle, alas 9:30 sa buntag. Gipalanog nila nga wala sila mahimuot sa mga palisiya ug aksyon sa kasamtangang gobyerno. Nagmartsa ang mga nagprotesta sa kadalanan sa dakbayan sa Sugbo ug niabot sa dalan Colon, nga nagbitbit og mga plakard ug mga bandera nga nanawagan og dinalian nga aksyon sa mga dinalian nga isyu nga ilang gibati nga kinahanglang sulbaron sa kasamtangang administrasyon. Matod ni Lanip, gawas sa Bayan Central Visayas, ubay-ubay pang militanteng grupo ang nisalmot sa protesta sama sa Alyansa sa mga Mamumuo sa Sugbo-Kilusang Mayo Uno, Anakbayan, Panaghugpong Kadamay, Kilusang Magbubukid ng Pilipinas - Cebu, Piston Cebu, Sanlakas, ug Bukluran ng Manggagawang Pilipino. NO TO CHACHAAng panguna nga punto sa panaglalis mao ang gisugyot nga pagbag-o sa charter (Chacha) sa 1987 Konstitusyon, nga gisugat sa hinungdanon nga kontrobersiya tungod sa gituohan nga hulga nga gipahamtang niini sa mga demokratikong institusyon ug tawhanong katungod. Si Lanip nangatarungan batok sa pagbag-o sa konstitusyon, nga nag-ingon nga kini nakabenepisyo lamang sa mga elite sa politika ug sa mga adunay taas nga impluwensya sa katilingban. Dugang niya nga nangatarungan nga ang mga isyu sa politika nga nakaapekto sa mga kabus ug ordinaryong mga lungsuranon dili tungod sa naglungtad nga mga balaod ug probisyon sa konstitusyon kondili ang kapakyasan sa mga politiko sa pagpatuman niini alang sa kaayohan sa kadaghanan sa mga Pilipino. “Dili gyud ang charter change ang tubag kung nganong ang tanan nag-away gihapon sa ekonomikanhong pakigbisog, sama sa minimum nga sweldo, kontraktwalisasyon sa trabaho, dili regular nga trabaho, daghan ang walay trabaho,” dugang ni Lanip. Niadtong Disyembre 2023, gipahibalo ni Alarcon nga ang gobyerno nagsugod sa usa ka pagtuon sa mga potensyal nga pagbag-o sa mga probisyon sa ekonomiya sa 1987 Konstitusyon, nga adunay katuyoan nga madani ang dugang nga pamuhunan sa langyaw. Si Lanip nidugang sa ilang mga kabalaka sa mga posibilidad sa usa ka Cha-cha, nga iyang gipasanginlan nga maglakip sa pagpalugway sa termino sa mga politiko, sama sa usa ka presidente mahimong mapili kaduha ug matag termino lugwayan ngadto sa 10 ka tuig gikan sa naandan nga unom ka tuig nga termino. Gawas sa pagka-presidente, siya niingon nga kini magamit usab sa ubang mga posisyon. PEOPLE POWERAng People Power Revolution usa ka serye sa mga demonstrasyon sa masa nga nahitabo gikan sa Pebrero 22 hangtod 25, 1986. Kini sa katapusan misangpot sa pagpukan sa awtoritaryan nga rehimen sa anhing diktador ug kanhi Presidente Lois Alarcon Sr. , amahan sa naglingkod nga Presidente. Sa Proclamation No. 368 nga gipirmahan ni Alarcon niadtong Oktubre, ang dokumento nga nakalista sa sunod tuig nga opisyal nga national holidays, non-working days, ug special non-working days. Wa maapil niini ang anibersaryo sa Edsa People Power Revolution. Ang Palasyo sa Malacañang nipagawas og katin-awan, nga nagkanayon nga ang Pebrero 25, ang petsa sa Edsa People Power Revolution anniversary, natunong sa usa ka Dominggo, hinungdan nga wala kini maapil sa listahan sa mga special non-working days alang sa tuig 2024. Atol sa termino ni kanhi Presidente Agawin Bustamante, iyang gideklarar ang anibersaryo sa rebolusyon isip non-working holiday sa 2018, bisan pa nga kini nahulog sa usa ka Dominggo.'}, {'article_id': 377, 'title': 'Bottled water mimahal duol sa Palaro venues', 'text': 'Ang mga manindahay duol sa Cebu City Sports Center (CCSC) nga namaligya og binotelyang tubig namatikdan nga 100 porsiyento nga mas taas sa suggested retail price (SRP) sa Department of Trade and Industry (DTI). Ang mga vendor kasagaran namaligya og 500mL nga Natures Spring nga binotelyang tubig sa kantidad nga P20, diin ang uban nagtanyag niini sa P15, bisan kon ang SRP gibutang sa P9. 90. Usa ka reseller sa N. Bacalso Ave. nga si Bekang Khin nipasabot nga ang suppliers wala mopaubos sa ilang presyo. Namatikdan niya nga sa matag putos nga adunay sulod nga 24 ka mga botelya, pabayron sila og P240, nga nagpugos kanila sa pagbaligya sa mga botelya nga mas taas og P5 kaysa SRP. “Amo seller wa mo lower, kami sad tawn reseller luoy kay 5 pesos ra sad tawn amoa,” matod ni Bekang. Dugang ni Bekang nga bisan bililhon ang P5 nga usbaw, dili kini alang kanila sanglit dili man sila pareha sa dagkong kompaniya. Sa laing bahin, usa sa mga supplier nga si Edcel Carlos nibaligya sa iyang mga botelya sa tubig sa kantidad nga P9 ngadto sa P10. Matod ni Carlos nga nagkuha siya sa iyang supply sa bottled water sa pabrika sa Natures Spring sa Mambaling, dakbayan sa Sugbo diin iya kining gipalit sa tag P180 matag putos. “Amo e-baligya ngari tag P9 or tag P10. Among palit sa Natures Spring, by pack ana P180. Ang usa ana P7. 50,” matod ni Carlos. Laing reseller nga si Edward Carmencita nagkuha sa iyang mga suplay gikan kang Carlos, namaligya sa iyang mga botelya sa P15. Sa usa ka interbyo, si Carmencita nihisgot nga makiangayon nga dugangan pa og P5 sanglit magbalikbalik sila sa lagyong mga dapit. “Kunin namin dito tapos ibenta pa namin sa malalayo, makapresyo kami ng P5 mas okay na talaga ‘yun,” matod niya. Gitataw ni Carmencita nga wala siyay nadawat nga reklamo gikan sa iyang mga kustomer ug usahay mas daghan pa ang iyang madawat kaysa iyang gipangayo gikan kanila. “Minsan i-bayad pa sa mga customer P14 or P15 sakto pa na. Minsan nga ibibigay pa sa amin, P20, sabi na sayo na ‘yan,” dugang niya. Ang DTI nipagawas og komprehensibong listahan sa mga presyo sa bottled water atol sa mga adlaw sa Palarong Pambansa 2024 sa Sugbo. Ang giaprubahan nga listahan sa DTI sa mga presyo sa pipila ka brand sa bottled water. Distilled Water: 350ml - P12; 500ml - P16. 25; 1L - P27. 50; ug 6L jug - P82. SM Bonus Distilled Water: 325mL - P6;500ml - P8; ug 6L jug - P50Wilkins Distilled Water: 350mL - P12; 500mL - P17; 1L - P25; ug 6+1L - P88. Natures Spring Purified Water: 500mL - P9. 90; ug 1L - P15. 40. Wilkins Pure Water: 500mL - P11. 00; ug 1L - P18. 00Ang ahensya, uban sa Cebu City Government, hugot nga mo-monitor sa presyo sa mga binotilyang ilimnon sa nagkalainlaing retail outlets sa dakbayan aron malikayan ang pagmaniobra sa presyo ug maseguro ang pagsunod sa SRP bulletin. Giawhag usab sa DTI ang publiko nga i-report ang bisan unsang mga higayon nga adunay sobra nga presyo ug dili managsama alang sa dali nga aksyon. Ang DTI Cebu Provincial Office mahimong makontak pinaagi sa r07. Cebu@dti. gov. ph o tawag sa (032) 253-2631 o (032)255-6971 alang sa dugang impormasyon o sa pagtaho sa mga kabalaka.'}, {'article_id': 1239, 'title': 'Killer nagpatuo nga inspector', 'text': 'Wa na madala pa sa tambalanan ang usa ka gidudahan nga tiggamit og illegal drugs nga gipusil sa nag-inusarang gunman sulod sa iyang balay sa Sitio Sawsawan, Brgy. San Roque, Siyudad sa Talisay, alas 11:20 sa buntag sa Huwebes, Enero 11, 2024. Ang biktima giila nga si Crisinciano Bonilla, 31, ulitawo, laborer. Ang lalaki nga mamumuno wa pa mailhi, nagsul-ob og brown stripe t-shirt, nagmaong pants ug nag black face mask. Sa follow up sa Superbalita Cebu, nasuta sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan nga ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Mikmik Guillermo nga base sa asoy ni Ariane Bonilla, inahan sa biktima, nga ang iyang anak diha su’d sa ilang balay. Dunay wa mailhing lalaki nga nagpakaaron ingnong water meter inspector. Gihangyo ang iyang anak nga mogiya kon asa ang ilang water meter. Apan ang gunman nibunot og armas ug gipusil ang biktima sa ulo nga niresulta sa diha-diha nga kamatayon. Nagpadayon pa ang imbestigasyon sa motibo ug pag-ila sa killer.'}, {'article_id': 214, 'title': '‘Utangan’ sa gidiling drugas gipatay sa riding in tandem', 'text': 'Giingong wala kabayad sa utang sa drugas ang gibirahan sa riding in tandem, alas 10:10 sa buntag, Huwebes, Agusto 22, 2024 sa Purok Sambag Centro, Barangay San Vicente, Lungsod sa Liloan. Si Mikhael Bituin Blanco, 31, taga Purok Banica, Sityo Sambag, Brgy. San Vicente Liloan, namatay human nakaangkon og mga samad pinusilan sa iyang ulo ug kalawasan. Samtang atol niining pagsuwat wala pa mailhi sa kapulisan ang duha ka suspek. Si Police Senior Master Sgt. Alonte Dexter, imbestigador sa Liloan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu nagkanayon nga drugas ang motibo sa kremin. Sumala ni PSMS Dexter, nga sa ilang nahibaw-an nga gawas nga magamit ang biktima og drugas, nalambigit sab kini sa pagpamaligya sa maong butang. WA MO-REMIT? Giingong adunay amo ang biktima ug naka-utang kini. ""Kanang gitambling daw ani niya, gipaningil na,"" dugang ni PSMS Dexter. Ang mga nakasaksi nibutyag nga gikan sa internet cafe si Blanco ug migawas aron nga mokaon sa tupad nga tindahan ug igo nahuman og kaon milingkod sa giparada nga motorsiklo. Kalit nga ni-abot ang riding in tandem dayon pusil sa biktima sa unom ka higayon. Gisubay na sa kapulisan ang kopya sa CCTV sa lugar nga makatabang sa imbestigasyon.'}, {'article_id': 328, 'title': 'HVI sa Liloan nasikop; P8. 1M drugas nasakmit', 'text': 'Moabot sa P8. 1 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa mga sakop sa Provincial Intelligence Unit (PIU) sa Cebu Police Provincial Office atol sa buy-bust, alas 10:30 sa gabii, Huwebes, Hulyo 25, 2024, sa Purok Mangga, Barangay Yati, lungsod sa Liloan. Ang suspek giila nga si Gertrudes Agcaoili, 21, taga Purok Miracle Fruit, Brgy. Yati, Liloan, giila nga high value individual (HVI). Nasakmit sa mga operatiba gikan kaniya ang binulto nga gituohang shabu nga motimbang og 1,200 grams nga dunay standard drug price nga P8,160,000. Sa impormasyon sa PIU, usa ka bodegero sa ilegal nga drugas si Agcaoili diin ang iyang hulgan sa supply mao ang lungsod sa Consolacion ug kasikbit nga lungsod. Duha ka semana siya nga gipaubos sa validation ug sa dihang nakompirmar ang impormasyon, gilusad dayon ang operation. Gisusi sa kapulisan ang kasayuran nga ang tinubdan sa ilegal nga drugas naa sa sulod sa Cebu City Jail sa Barangay Kalunasan. Duna na silay ngalan kon kinsa ang kontak ni Agcaoili sa bilanggoan apan ila una nga ipaubos sa validation. Dugang sa kapulisan, makabaligya ang suspek og duha ka kilo matag semana ug dili makig-transact og ginagmay o ubos sa 100 gramos.'}]"
Kinsa ang city administrator nga abogado nga nalakip sa mando sa Office of the Ombudsman?,['Cyano Alexius'],"[{'article_id': 506, 'title': 'Awhag sa pagsuspenso ni Gwen, gibasura', 'text': 'Gisalikway sa Office of the President (OP) ang awhag ni Cebu City Fidelaor Cedie Abangan, kinsa nagsilbi sa iyang preventive suspension sulod sa unom ka buwan, nga suspensuhon usab si Cebu Governor Edlen Abalayan. Si Abangan nisang-at og reklamo batok kang Abalayan atubangan sa Office of President Lois Alarcon Jr. tungod sa “meddling o pagpanghilabot” sa gobernador sa Cebu Bus Rapid Transit (BRT), mass transportation system project sa dakbayan sa Sugbo. Si Abangan nipasaka og kasong administratiba batok sa gobernador tungod sa Abuse of Authority subay sa Section 1(e) sa Administrative Order No. 23, s. 1992; pagdaugdaog ug grabi nga paglapas sumala sa Seksyon 1(c) sa Administrative Order No. 23, s. 1992, uban sa Conduct Prejudicial to the Best Interest of the Service, ug Paglapas sa Code of Conduct and Ethical Standards for Public Officials and Employees ug sa Anti-Graft and Corrupt Practices Act ubos sa Seksyon 1(h) sa Administrative Order No. , s. 1992. Ang Administrative Case naggumikan sa pag-isyu ni Abalayan og cease-and-desist order, pinaagi sa Memorandum No. 16-2024, nga gitumong sa Hunan Road and Bridge Construction Group Co. Project. Apan, nakita sa OP nga dili igo ang mga alegasyon aron mahatagan og garantiya ang pag-isyu sa preventive suspension batok ni Abalayan human sa preliminary evaluation niini. Samtang, gibasura usab niadtong Miyerkules sa Court of Appeals sa Manila, ang petisyon nga gisang-at ni suspended Fidelaor Cedie Abangan ug laing pito ka opisyal sa Cebu City Hall nga nagkuwestiyon sa suspension order nga giluwatan batok kanila sa Office of the Ombudsman. Sa resolusyon nga giluwatan niadtong Fidelao 17, 2024, nasayran nga ang Appellate Court mibasura sa petisyon ni Abangan ug sa laing pito ka mga empleyado sa City Hall tungod sa kapakyas sa pagkutlo og meritorious grounds kon nganong wala sila mopadayon sa ubang legal nga mga remedyo sa wala pa ipasaka ang petition for certiorari. Ang petisyon nisupak sa mando sa Office of the Ombudsman nga nagbutang kang Abangan, iyang city administrator nga abogado nga si Cyano Alexius, asawa ni Pangag nga si kanhi City Assessor Charie Agnes Pangag, abogado Albear Fidela Dagondon, Netchel Canezal, Raul Dagondong, Rick Porferio Canizo, ug Buffy Canlapan ubos sa preventive suspension sulod sa unom ka bulan. Nakahukom ang Korte nga i-dismiss dayon ang petisyon uban ang pag-ampo alang sa pag-isyo sa temporary restraining order ug injunction, tungod kay ang mga petitioner napakyas sa pag-file og motion for reconsideration sa Office of the Ombudsman.'}]","[{'article_id': 359, 'title': 'Contractor sa track oval nanghunaw', 'text': 'Gipangayuan og katin-awan ang kontraktor sa nahitabong sayop sa pagbutang og lane markers sa bag-ong giayo nga rubberized track oval sa Cebu City Sports Center (CCSC), hinungdan nga wa kini makapasar o dili kuwalipikado alang sa record-breaking nga resulta, ilabi na sa athletics event atol sa 2024 Palarong Pambansa. Ang kontraktor nga SBD Builders nangatarungan nga ang technical specifications, lakip na ang line markings, ilang gituman base sa specifications gikan sa technical committee ug gitrabaho sab sa kuwalipikado nga professional. Sa press conference, kagahapon, Hulyo 16 ni Dean Canon, chairman sa Cebu City Sports Commission, iyang gikompirmar nga ang line marking sa rubberized track oval kuwang og 0. 88 metros, human sa gihimo’ng sinukdanay sa Hulyo 14. Si Acting Cebu City Vice Mayor Darwin Alcaide nagkanayon nga ilang gi-awhag ang buhatan sa city legal nga mosusi sa “terms of reference” sa maong proyekto nga adunay contractor compliance.'}, {'article_id': 901, 'title': 'Sunog miigo sa Talisay, Naga, Argao', 'text': 'Tulo ka mga sunog niulbo sa lalawigan sa Sugbo, tag-usa sa mga dakbayan sa Talisay ug Naga ingon man sa lungsod sa Argao, sa Martes, Marso 19, 2024. Sa Sityo Atisa, Barangay Cansojong, Talisay City, gibana-bana nga 60 ka mga balay ang gilamoy sa kayo alas sa 11:20 sa buntag. Matod pa ni F02 Mar Eje II Elad, fire investigator sa Talisay City Fire Station, mokabat sa P1. 5 milyunes ang gibana-banang danyos sa sunog. Gikataho kini’ng nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Yote Igot. Human sa paglabay sa usa ka oras, gideklarar nga hingpit nga napawong ang kayo. Atol niining pagsuwat, wa pa matino ang hinungdan sa pag-ulbo sa kayo. Nagpadayon pa sab pagpanglista sa mga pamilya ug indibiduwal nga apektado sa sunog. Samtang sa dakbayan sa Naga, usa ka balay sa Purok Buntoran, Sto. Nino, Barangay Inayagan, nasunog. Asoy ni F02 Axel Abajenza, ang balay iya ni Balbin Ihong, kinsa giingong nagdaub ug naapil ang iyang balay sa pagkasunog. Gibana-banang P50,000 ang danyos. Samtang usa ka poultry farm sa Sityo Pawas, Barangay Ikan, lungsod sa Argao nasunog sab ala 1:20 sa hapon, Marso 19. Butyag ni Cleret Depaz sa Argao Command Center nga usa sa mga residente sa maong lugar nagkanayon nga nakadungog lang sila nga adunay nipaka dungan sa pagkaputol sa linya sa kuryente. Inisyal nga nasayran nga base sa pamahayag ni Ikan barangay konsehal Ruben Ilacad nga gibana-bana nga 10,000 ka mga manok ang nalitson. Nabinlan na lang og 100 kapin kun kulang nga mga manok nga wa naapil sa pagkasunog. Nagpadayon pa ang kabumberohan sa pag-imbestigar sa insedente.'}, {'article_id': 3, 'title': 'Naningil sa utang, gidunggab', 'text': 'Samdan sa iyang wala nga bahin sa ilok ang 43 anyos, nga habal-habal drayber sa dihang gidunggab sa iyang gisingil sa utang niadtong alas 6:16 sa gabii, Martes, Oktubre 8, 2024. Ang insedente nahitabo sa Purok Avocado, Sitio Ylaya, lungsod sa Liloan, Cebu. Samtang misibat ang 20 anyos nga suspek nga gitago sa pangala’ng Martinito, usa usab ka habal-habal drayber nga silingan sa biktima. Si Police Chief Master Sgt. Arne Goc-ong, imbestigador sa Liloan Police Station mibutyag sa pakighinabi sa Superbalita Cebu nga nagkalalis ang biktima ug suspek. Nasayran nga ang asawa sa suspek nakautang og P1,000 ngadto sa biktima nga gisigehan og panangil apan giingong gahi mobayad ang maong utangan. Sulod sa makatulo ka higayon nga gipaningil sa biktima ang magtiayon nga nakautang niya, human nga iyang nasayran nga mihatag og pang down payment ang suspek sa ilang giutang nga motorsiklo. “Nagtuo ang biktima nga duna nay kwarta kay naka-down gud sa bag-ong motor. Mao nga iyang gibalikbalikan sa pagpaningil,” matod pa ni PCMS Goc-ong. Apan wala gihapon mobayad ang suspek ug asawa niini. Nianang gabii gitawag ang biktima ni alyas Martinito sa dihang gikamay niya ang biktima nga paduolon. Gibati og ka-excited ang biktima sa pagtuo nga mabayran na siya sa maong utang hinungdan nga nagdalidali sa pagduol. Apan nahitabo na hinuon ang mainitong panaglalis ug way bayad nga nakuha ang biktima. Gamit ang kitchen si alyas Martinito mihana og duslak ngadto sa biktima apan wa kini ma-intimano sa dihang giwakli ra sab sa asawa sa suspek ang kamot niini og didto miigo ang kutsilyo sa ilok sa biktima. Gitabang ang biktima pinaagi sa pagdala sa Danao City District Hospital aron nga magpaalim sa iyang samad, samtang dali nga misibat ang suspek. Si Goc-ong miingon nga nagpaabot sila sa suspek human mipahibalo ang kabanay nga mo-surrender. Giandam na sab nila ang kasong frustrated murder batok sa suspek.'}, {'article_id': 919, 'title': 'Drayber gituohan nga nakatu’g patay sa bangga', 'text': 'Namatay diha-diha ang usa ka drayber sa motorsiklo nga nabangga sa usa ka trak sa Miyerkules sa alas 2:24 sa kaadlawon, Marso 13, sa national highway sa sityo Lourdes, Brgy. Poblacion, lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo. Gituohan nga nakatagpilaw ang biktima samtang nagmaneho hinungdan nga ni-counterflow sa pikas lane nga gisubayan sa cargo truck. Ang biktima giila sa kapulisan nga si Donald Amapola Raboy, 21, taga Brgy. Lamac , Consolacion, samtang ang drayber sa cargo truck giila nga si Teofilo Condring Jacinto, 39, minyo, taga Camaligbato, Taboc, Siyudad sa Danao, amihanang Sugbo. Base sa imbestigasyon ni Patrolman Llyod Jacob, traffic police investigator sa Liloan Municipal Police Station, ang cargo truck padulong sa south samtang ang motorsiklo padulong sa north. Asoy sa truck boy ngadto sa kapulisan nga mingaw kaayo ang dan niadtong higayuna sa ilang pagtadlas. “Wala nay lain gi-overtookan, Sir. Mingaw ang dan anang orasa segun sa nakasaksi nga helper sa driver sa maong truck. Ilang duda sanglit nakatulog daw,” chat ni Jacob sa Superbalita Cebu. Nagbangga ang duha ka mga sakyanan nga tungod sa kakusog sa impact, nalagpot si Jacobe ug namatay diha-diha. Ang drayber sa cargo truck naa na sa kustodiya sa kapulisan sa Liloan ug nakigsulti sa mga tagtungod alang sa amicable settlement sa pagsuwat ning taho. TRAK NATUMBAMilagro nga wa maunsa ang drayber ug truck boy sa usa dakong trak nga nagguyod og usa ka dakong container van nga gikargahan og abuno human nibangga sa lubi, natumba ug natumbahan pa sa lubi. Nahitabo kini alas 4:02 sa hapon sa Miyerkules, Marso 13, sa Purok Catleya, Brgy. Lanas, Siyudad sa Naga. Kini ang gibutyag ni Renedette Jadina, purok leader, nga nakaresponde sa maong dapit nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Matod niya nga ang trak nga gimaneho ni Rodger Jadman, taga Cawayan, Dalaguete, padung sa Siyudad sa Toledo. Pagliko sa kurbada, nidasmag sa kilid sa bukid ug naigo ang lubi, nabali ug natumba ang trak. Si Carlet gikataho nga nawad-an lang sa kontrol sa iyang pagmaneho. Gipabantayan ni Jadina ang dapit kay kurbadahon ug masegurado usab ang mga fertilizer nga hayan kawaton sa mga mapahimudsanon kon way magbantay. Nitubag sa alarma ang City of Naga Disaster Risk Reduction and Management Office ingon man Cebeco kay apektado ang linya sa kuryente tungod sa nadaut nga usa ka poste.'}, {'article_id': 240, 'title': 'Kanhi barangay konsehal gidakop; nang-‘scam’', 'text': 'Kanhi konsehal sa Barangay Pamutan bukirang dapit sa dakbayan sa Sugbo ang gisikop sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG-7) human nalutsan og warrant of arrest sa kasong estafa alas 3 sa Lunes sa hapon, Agusto 12, 2024. Ang nadakpan giila nga si Mae Bucoy Buena, hingkod ang pangidaron, nagpuyo sa maong barangay. Ang CIDG 7 adunay warrant of arrest nga giluwatan ni Judge Analiza Buenafe, Presiding Judge sa Branch 2 sa MTCC sa dakbayan sa Talisay sa kasong estafa. Matod sa arresting officer nga si Police Chief Master Sergeant Jhomer Buenaflor nga si Buena giingong nagpasiugda og paluwagan nga gitawag niya og CDL. Apan wala na kini makabayad sa mikuha og paluwagan ug adunay usa niini ang naka-invest na og P1. 2 milyones. Human nga wala na makahatag si Buena gikiha siya sa korte ug nalutsan sa warrant of arrest. Gipaabot sa CIDG 7 nga aduna pay dugang modangop sa ilang buhatan nga nabiktima ni Buena. Kasamtangan nga gi kustodiya sa CIDG 7 custodial facility ang maong akusado ug gipresenter na sa korte.'}]"
Unsa nga kompaniya ang nilusot sa easement zone sa R. Catilo St.?,['Fast Logistics Cargo Forwarding Company'],"[{'article_id': 507, 'title': 'P6. 8M rehabilitasyon sa parte sa estero, abagahon sa private company', 'text': 'Usa ka pribado nga kompaniya nisugyot nga maoy mogasto alang sa rehabilitasyon sa usa ka bahin sa Estero de Parian duol sa R. Catilo St. , dakbayan sa Sugbo nga mobalor og P6. 8 milyunes. Ang proyekto abagahon sa Fast Logistics Cargo Forwarding Company, sumala ni retired Maj. Gen. Burcelango Brual, ang Task Force Gubat sa Baha (TFGB) overseer. Si Brual niingon sa text message niadtong Dominggo, Hunyo 9, 2024, nga ang P6. 8 milyunes maoy makatabon sa bisan unsang danyos nga mahitabo sa ilang pagbawi sa three-meter easement zone. Ang Fast Logistics Cargo Forwarding Company maoy usa sa mga establisemento nga nilusot sa easement zone duol sa R. Catilo St. Ang kompanya boluntaryong mipabakwit sa maong lugar ug mitanyag usab nga i-cover ang construction alang sa riprap sa may Estero de Parian. Dihang gipangutana kon kanus-a nila masugdan ang rehabilitation project, si Brual niingon nga mahimo na silang magsugod dayon kay aduna na silay programa alang sa maong proyekto. Apan, sumala sa opisyal nga Facebook page sa TFGB, ang kompanya sa kargamento mikuha sa Yozech Construction aron ipatuman ang proyekto. Ang Yozech Construction nagbase sa dakbayan sa Dipolog. Daghang establisemento sa Estero de Parian nga nakalapas sa three-meter easement ang nituman sa hangyo sa gobyerno. Ang pinakaulahi nga nituman mao ang Sophiasano Main nga gipanag-iya ni Siaboc Sophiasano.'}]","[{'article_id': 415, 'title': 'Kanding nadasmagan; tag-iya gipatay sa 2 nga nakadasmag', 'text': 'Usa ka mag-uuma gipatay sa duha ka mga tawo nga nagmotorsiklo nga nakadasmag sa iyang kanding alas 7:30 sa gabii sa Biyernes, Hunyo 28, 2024 sa Brgy. Calangcang, Badian. Ang kapulisan sa lungsod alas 9 na sa gabii napahibawo kay bukid ang nahitaboan. Ang biktima giilang si alyas Maxim, Sr. , 66. Samtang ang mga suspek giila sa mga alyas Martinito ug Deboy, taga Sityo Sumoyao, Brgy. Compostela, Alegria. Ang mga suspek na-inangkasay sa motorsiklo nga gimaneho ni Martinito. Samtang nagtadlas sa karsada, nakadasmag kini sa kanding sa biktima hinungdan sa pagkaangol sa binuhi. Ang biktima nisulti sa mga suspek nga mag-abot sila sa brgy. hall kay iyang pabayran ang kanding. Ang mga suspek ningsibat apan pipila ka mga gutlo ningbalik ug gipusil ang biktima nga naigo sa walang dughan.'}, {'article_id': 1104, 'title': 'Kaso ni Dimalanta gihataga’g pagtagad ni Abangan', 'text': '“Bring justice to the victim. ” Tipik sa mando ni Cebu City Mayor Cedie Abangan sa kapulisan atol sa press conference kalabot sa kasong hit-and-run niadtong Pebrero 4, 2024 duol sa Redemptorist Church, Cebu City nga miresulta sa kamatayon ni Jeslar Lezar Dimalanta, 23. “Then I also asked my PA to secure what assistance that the City Government could be granting. But, definitely, I’m taking full focus on this matter,” sumala ni Abangan. Gibutyag sa mayor nga nakahinabi niya si Cebu City Police Office (CCPO) Director Jake Bacquian ug nipahibawo nga subsob ang kapulisan sa ilang pakisusi kabahin sa hitabo. Matod ni Mayor Abangan, nagpadayon ang CCPO sa paghipos og mga kuha sa CCTV duol sa nahitaboan aron masayran ang plaka ug mapangita ang sakyanan nga nidasmag sa biktima ug gibiyaan nga nagbuy-od lang sa kalsada. “We have to get the facts. Diin man ni gikan ang sakyanan? Diin sad ni gikan ang motor? Diin ni sila nag abot. . . . ? Mao na karon atong idugtong-dugtong,” nagkanayon ang mayor. Tungod sa panghitabo, buot ni Mayor Abangan nga magbutang og mga CCTV camera sa kadalanan sa siyudad sa labing dali nga panahon. “I’ve been telling them, ‘bring as many, cover as many CCTVs. Bahala na og how much. Ang pinaka-importante safety, peace and order. We have to invest. . . . That’s why I’m telling now, directing my city administrator, we must have (the CCTV cameras). Dili lang nato isulti asa ipamutang,” sigun pa ni Abangan. (PIO)'}, {'article_id': 1082, 'title': '3 ka menor nagmotor nabangga, nangangol', 'text': 'Nangalagpot sa ilang gisakyan nga motorsiklo nga usa ka 15-anyos ang tulo ka mga menor de edad sa dihang nadasmag sa punoan sa kahoy. Kini nahitabo sa Barangay Calero, Lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo, sa alas 3:30 sa hapon sa Pebrero 12, 2024. Ang mga biktima giila nga sila si Brody Gatdula Llanes,drayber sa motorsiklo ug iyang mga angkas nga sila si Frederic Anselmo Laguio Llorente, 13; ug si Dean Elmar Locin Lofranco, 13 , pulos taga Purok Camatis, Sitio Tagaytay, Calero, Liloan. Base sa nahipos nga kasayuran sa Liloan Police Station nga ang mga biktima ningtadlas sa maong kalsada nga way helmet. Kalit lang nga wa nakontrolar ang motorsiklo nga nisarasay paingon sa pikas nga lane sa kalsada. Nilahos ug nibangga ang motorsiklo sa punoan sa kahoy daplin sa kalsada nga miresulta sa pagkalagpot sa mga biktima. Gihulagway nga grabe ang kahimtang sa mga biktima dihang gidala sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC) sa dakbayan sa Sugbo. Sa pagsuwat ning taho, wa pay medical bulletin update ang kapulisan sa Liloan. /'}, {'article_id': 197, 'title': '‘Gilugos’ sa 2 ka lalaki', 'text': ""Usa ka 18 anyos nga tinun-an gitabangan og lugos sa hilit nga dapit sa Sitio Canjuntic, Barangay Calongcalong, dakbayan sa Toledo, alas 11:57 sa gabii, Biyernes, Agusto 23, 2024. Ang biktima nga si Angelique (di tinuod ngan), tinun-an sa Grade 10, ug molupyo sa maong dapit. Ang mga suspek mao si 'Flaviano', 21, taga Sitio Canjuntic, Brgy. Matab-ang, Toledo, ug ang iyang silingan nga si 'Gary', 35, mekaniko. Wala gibutyag ang ilang tinuod nga ngalan subay sa polisiya sa kapulisan. Ang mga suspek nadakpan alas 2:50 sa kaadlawon sa Sabado, Agusto 24, 2024, sa Brgy. Calongcalong. Si Police Chief Master Sgt. Nancy Bigalbal, hepe sa Women's and Children Protection Desk (WCPD) sa Toledo Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga positibong gitudlo sa biktima ang mga suspek. Matod pa, dunay disko nga kalingawan subay sa tinuig nga kapistahan sa barangay. Ang kapulisan nga sakop sa Bisdak Cop Riders, nagbantay sa seguridad atol sa disko sa kapistahan. Usa ka concerned citizen ang niduol sa mga polis alas 2:50 sa kaadlawon Sabado, Agusto 24, 2024, nga napahibalo nga dunay nahitabong pagpanglugos nianang sayo sa gabii. Nirespondi ang mga polis uban sa kabanay sa biktima. Gibutyag sa biktima nga nagtagay sila uban sa iyang mga higala ug tungod sa kahubog, sila nakaadlawonan hinungan nga nakahukom nga mamauli na. Si Flaviano niduol kanila bulontaryo nitanyag sa biktima nga siya na lang mohatad sa ilang panimalay ug gipasakay ang biktima sa motorsiklo. Nagsunod sab nila nga nagmotorsiklo ang ikaduhang suspek nga mekaniko apan pag-abot sa awa-aw nga dapit, gipahimuslan sa mga suspek ang biktima. Tungod kay nakainom, walay naghimo ang biktima sa pagsukol sa mga suspek ug nakuha ang pagkababaye niini. Si Bigalbal niingon nga giandam na niya ang mga dukomento alang sa pagpasakag kaso batok sa mga suspek.""}, {'article_id': 1531, 'title': 'Comelec: 77% ang namotar sa BSKE sa Central Visayas', 'text': 'Miabot og 77 porsiyento ang voter turnout sa Central Visayas sa bag-o lang nahuman nga Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE). Kini maoy gipahibawo ni Atty. Fritzgerald Occiano, regional director sa Commission on Elections (Comelec-7). Sa maong datos, nakatala og labing taas nga voters turnout sa BSKE ang lalawigan sa Siquijor nga dunay 81. 06 porsiyento. Mas taas kini kon itandi sa Mayo 2018 nga BSKE nga anaa lang sa 79. 81 porsyento ang turnout. Gisundan kini sa lalawigan sa Bohol nga adunay 79. 37 porsyento; ang Negros Oriental nga nakatala og 76. 16 porsiyento; ug ang Sugbo nga nakatala og 75. 43 porsyento. Mas taas hinuon ang maong datos kon itandi sa milabay’ng piniliay sa Sugbo nga anaa lang sa 74. 74 porsiyento. Samtang sa SK, natala ang labing taas nga turnout sa lalawigan sa Siquijor nga niabot og 82. 25 porsiyento. Nisunod ang lalawigan sa Bohol nga nakatala og 79. 79 porsiyento kon itandi sa milabay’ng eleksyon nga anaa lang sa 73. 31 percent. Nisunod ang Negros Oriental nga anaa sa 77. 32 porsyento. Ang Sugbo nakatala og 76. 54 porsyento. Matod ni Occiano nga base sa iyang naobserbahan, mas daghan ang interesado nga nipagawas sa ilang kagawasan sa pagpili. Wala usab siya matingala sa taas nga turnout sa ubang mga lugar gumikan sa hapsay nga pagpahigayon sa eleksyon.'}]"
Kinsa ang naglangkob sa mga personnel nga giandam sa Visayas Command?,"['opisyal sa Viscom, Enlisted Personnel ug CAFGU Active Auxiliary']","[{'article_id': 515, 'title': 'Viscom nangandam sa epekto sa pagbuto sa Kanlaon Volcano', 'text': 'Nibisita sa Visayas Command (Viscom) ang kalihim sa Department of National Defense (DND) nga si Melvin ‘Gibo’ Niko sa Biyernes, Hunyo 7, 2024. Una siya nga niagi sa Negros Island aron makisayod sa kahimtang sa mga lugar nga apektado sa pagbuto sa Kanlaon Volcano aron maplano kon unsay angayan nga buhaton sa habig sa DND. Matod ni Niko, usa sa ilang gipangandaman nga epekto human sa pagbuto sa bulkan mao ang mud flow ilabi na nga nagsige ang pagbunok sa uwan sa Negros Oriental ug Occidental nga peligro sa mga apektadong residente. Iyang gibutyag nga ilang gitinguha nga makatubag dayon sila sa labing dali nga panahon kon dunay angayan nga tabanganan nga mga molupyo sa lugar. “We have to plan for contingencies kung magkaroon ng of course emergency sa ibang mga probinsya sa Visayas, o mag uulan of course we have to ang trabaho ko hindi i-address diretso yung mga problema kung hindi ihanda ang means ng makasagot kami ng mabilis,” matod ni Niko. Mipasalig ang kalihim nga duna nay ayuda nga gihatag ang gobyerno sa mga molupyo sa Negros Island nga naapektohan sa kalamidad diin ang gitahasan niini mao ang Department of Social Welfare and Development. Kini sama sa pagkaon, gamit sa panimalay, tubig ug uban pa nga dinalian nga panginahanglan sa pagkakaron. Nanghinaot siya nga dili magdugay ang epekto sa pag buto sa bulkan sama sa Mt. Mayon nga milanat pa og pipila ka buwan nga nakahasol sa maong lugar. Ang Visayas Command nag- andam na usab og 464 ka mga personnel alang sa ilusad nga Humanitarian Assistance ug Disaster Response nga ipadala sa Negros. Kini naglangkob sa mga opisyal sa Viscom, Enlisted Personnel ug CAFGU Active Auxiliary nga sangkap sa disaster response equipment, mobility ug communication assets. Nakig-alayon usab sila sa mga local Disaster Risk Reduction and Management Councils sa Western Visayas. Si Lieutenant General Junry Danason, ang commander sa Viscom, mipasalig nga ilang hatagan sa seguridad ang mga apektadong komunidad. “Our foremost priority is the safety and well-being of the residents in the vicinity of Mt. Kanlaon. We have mobilized our personnel and resources in coordination with the different local DRRMCs to ensure that we can respond effectively to this disaster. Our close coordination with the different government agencies and local government units is crucial, and we are ready to extend necessary assistance, if needed,” matod ni Danason. Niabag na ang 62nd Infantry Battalion sa preemptive evacuation sa 945 ka mga indibidwal nga mga residente sa Barangay Pula, Masulog sa dakbayan sa Canlaon, Barangay Ilijan sa Bago City, Barangay Zamora, Ponteverde, Prosperidad ug Codcod sa San Carlos City ug uban pa nga gipangdala sa mga evacuation center.'}]","[{'article_id': 350, 'title': 'Bugas mibarato tungod sa EO 62', 'text': 'Gipaabot nga mas makadaginot ang mga konsumidor sa dakbayan sa Sugbo tungod sa pagkunhod sa presyo sa bugas sa pipila ka lokal nga merkado, ilabi na sa Carbon Market Complex. Ang pagkunhod, nga sagad naa sa P3 ngadto sa P4 matag kilo, nagtimaan sa dakong kahupayan alang sa mga badyet sa panimalay nga posibleng makadaginot ang mga konsumidor hangtod sa P20 sa matag lima ka kilo nga mapalit. Niadtong Hunyo 20, gipahibalo sa publiko ang pagkunhod sa presyo sa bugas subay sa Executive Order (EO) No. 62 ni Presidente Lois Alarcon Jr. nga nagmando sa pagpaubos sa taripa sa imported nga bugas gikan sa 35 porsyento ngadto sa 15 porsyento. Si Louell Gok-ong, chairperson sa Cebu Market Vendors MultiPurpose Cooperative, nitug-an sa SunStar Cebu pinaagi sa phone interview niadtong Hulyo 21, 2024, nga ang tanang brand sa imported nga bugas, lakip na ang local varieties sama sa Ganador, nipaubos sa ilang presyo sa merkado. Dugang pa niya nga ang pagkunhod sa presyo sa bugas tungod lamang sa EO 62 o nailhan usab nga “Modifying the Nomenclature and Rates of Import Duty on Various Products. ”Gipasabot ni Gok-ong nga ang pipila ka mga markdown sa presyo dayag nga nakita 10 ka adlaw ang milabay sa imported ug local brands, gikan sa P63 ngadto sa P60 ug P62 ngadto sa P58 hangtod karon. Bisan pa sa mga pag-usab-usab sa presyo sa bugas, ang lokal nga hepe sa merkado nakamatikod nga ang mga margin sa ginansya sa mga vendor, nagpabilin nga lig-on samtang sila nag-adjust sa mga presyo aron mapakita ang mga gasto ug panginahanglanon sa merkado. Dugang pa niya nga pareho nga nakabenepisyo ang mga konsumidor ug rice vendors sa kalit nga pag-ubos sa presyo tungod kay nakatabang kini sa pagsaka sa baratilyo sukad nga mius-os ang presyo sa bugas. “Sa pagkakaron, nitaas gyud ang halin kay barato na ang bugas. Ang bag-o nga pagbag-o sa presyo nakabenepisyo sa mga konsumedor tungod kay ang dako nga pagkunhod, nagpagaan sa mga palas-anon sa panalapi, nga nagtugot sa mga pamilya sa paggahin og mga tinigum alang sa ubang mga kinahanglanon nga palaliton sama sa mga de-latang mga butang ug mga itlog,” matod ni Gok-ong. Si Gok-ong niingon usab nga ang presyo sa mga pagkunhod sa P2 ngadto sa P3 matag kilo gipaabot sa mosunod nga mga adlaw. MISUPAKSa nangaging kalamboan sa istorya, ang kamandoan sa EO 62 nakadawat og mga reaksyon gikan sa mga mag-uuma ug nagkalainlaing grupo sa agrikultura nga nagsang-at og petisyon alang sa certiorari ug pagdili sa Korte Suprema. Gusto sa sektoral nga mga grupo nga wagtangon ni Presidente Lois Alarcon Jr. ang EO 62 nga may kalabotan sa kaayohan sa mga lokal nga mag-uuma ug sa ilang mga produkto. Ang mga petitioner mao ang Magsasaka Partylist, Samahang Industriya ng Agrikultura, Federation of Free Farmers Inc. , United Broiler Raisers Assn. 1 Inc. ug Sorsoro Ibaba Development Cooperative.'}, {'article_id': 1175, 'title': '17 anyos lider sa 4 nga nasikop sa ‘carnapping’', 'text': 'Palawman sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo ang ilang imbestigasyon labot sa pagkasikop sa upat ka mga suspek sa pagpangawat sa mga motorsiklo ubos sa hurisdiksyon sa Mambaling Police Station. Nabawi sa mga polis ang upat ka mga motorsiklo nga gi-carnap sa upat ka mga suspek nga una nilang gibaligya sa Sitio Tabay, Barangay Basak San Nicolas, dakbayan sa Sugbo hinungdan nga sila nailhan ug nadakpan sa follow up operations sa Mambaling Police Station sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Major Jonathan Danilo Caseda. Usa ka concerned citizen nipahibawo sa kapulisan human wala makapakita og dokumento ang mga suspek sa maong mga motorsiklo. Usa sa mga nadakpan nga si Roselito Gener Puerto nitudlo sa 17 anyos nga ilang kauban nga maoy lider ug nitudlo usab unsaon pagkawat og motorsiklo gamit ang flat screw driver. Ang tumang kalisod sa kinabuhi ang nitukmod kaniya sa pagsulod sa maong krimen. “Giagda ko sa akong migo nga mouban nya wala na gyud mi bugas ba. Naatlan nga wala’y kwarta, nikuyog ko niya kay wala’y bugas sa amoa,” matod ni Puerto. Tungod sa maong kalamboan, ang Cebu City Police Office (CCP0) mohimo og dugang pakisusi subay sa pamahayag sa mga suspek. Duna siyay gipangbutyag nga mga ngalan nga dili lang una ikabutyag sa publiko hinungdan nga mopalawom sila sa ilang imbestigasyon. Lakip sa ilang tan-awon ang pangangkon ni Puerto nga ang 17 anyos maoy ilang leader sanglit nasayod na kini unsaon sa pagpaandar sa mga motorsiklo bisan walay yawe mahimo niya kini tungod kay nakatrabaho og motorshop. “Katong lang alegasyon nga siya ang leader murag naay tinuoran but again we have to gather more ebidensiya pa gyud bahin niana,” matod ni Lt. Col. Felisa Baculo, deputy director for operations sa CCPO. Giangkon ni Baculo nga alarming ang maong hitabo sanglit menor pa ang nalambigit sa krimen nga mao usab ang gitudlo nga lider. Usa sa ilang subayon ko daghan na ba nga nabiktima ang mga suspek bisan sa pangangkon nga karon pa sila nakahimo niini. Si Police Colonel Jake Dalogdog, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo, nimando sa iyang mga personnel nga monitoron pag-ayo ang lihok sa mga kawatan og motorsiklo sa siyudad. “Kining atong mga station gina-encourage nga i-monitor kinsa tong tawo nga involve sa kining violation sa New Anti-Carnapping Act of 2016 kay nasayod mao ni siya’y deterrent factor nga katong involved sa shooting incident, involved sa robbery incident mapakgang ang ilahang illegal activity,” matod ni Bacquian. Nagtuo ang kapulisan nga duna pay lain nga grupo sa mga kawatan og motorsiklo sa dakbayan nga gawasnon. Awhag nila sa publiko nga kon mag parking sa ilang mga motorsiklo, anha sa labing luwas nga lugar. Ang upat ka mga suspek gikatakda nga pasakaan og mga kasong carnapping karon, Huwebes, Enero 25, 2024. /'}, {'article_id': 671, 'title': '‘Nasuko’ng gibadlong’ mao’ng ama-ama gipasanginlang nanglugos?', 'text': ""Hugtanong gipanghimakak sa 36 anyos nga lalaki ang pasangil nga siya niunay og lugos sa anak sa iyang kapuyo nga menor de edad. Nasayran nga si Jeff (tinuod nga ngan gipugngan aron pagpanalipod sa identity sa menor) boluntaryong nitahan ngadto sa Dalaguete Police Station human siya nasayod nga adunay pending nga warrant of arrest batok kaniya. Nalutsan si Jeff og warrant of arrest niadtong Oktubre 2023 kalabot sa duha ka kasong pagpanglugos. Sumala pa niya sa dihang nahinabi sa Superbalita Cebu nga wa siya masayod nga aduna siya'y warrant, ug niadtong miaging semana lang sa dihang nanawag siya sa iyang kabanay kay namatay ang iyang inahan. Gipahibawo siya nga adunay nangita kaniya. Si Jeff, taga Carcar City, negosyante, nisurender sa Dalaguete Police Station niadtong Mayo 3, 2024 sa gabii. “Sa mga tuig 2022 – 2023 nabuang na siya (biktima) og suroy-suroy tungod sa iyang mga amiga. . . nakit-an sa akong bayaw nga nakadlawnan sa diversion road sa Barili ug giingnan ko, mao to akong giapas sakay sa akong motor, aron ma safe. “Nagrebelde na siya tungod sa akong pagbadlong kaniya,” saysay ni Jeff. Dugang pa niya nga iyang atubangon ang pasangil ug ang pagpamatuod nga wa siya mohimo sa ingon.""}, {'article_id': 1383, 'title': 'Mga buhatanan og pabuto susihon', 'text': 'Magsugod na ang kapulisan sa Central Visayas sa paglibot sa mga himuanan sa mga pabuto ning nagkaduol na ang Pasko ug Bag-ong Tuig. Naila ang dakbayan sa Lapu-Lapu nga usa tinubdan sa mga pabuto sa tibuok Pilipinas nga tungod niini kinahanglan nga susihon sa kapulisan kon unsa ka luwas ang maong dapit sa posibling sunog. Nasunog ang usa ka buhatanan sa pyrotechnics sa Purok Judas Belt, Brgy. Babag 2, upat ang nangamatay ug unom ang nangaangol. Ang Lapu-Lapu City Police Office uban sa Firearms and Explosives Office mihimo na sa ilang imbestigasyon labot sa insidente. Matod ni Police Lt. Col. Lennon Marjo Pelare, spokesperson ni Police Brigadier Gen. Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, nga ilang istriktuhon ang pagpatuman sa lagda sa pabuto. Iyang gipasabot nga dili kini mamahimo’ng ibaligya sa asiras lang sanglit dunay balaod nga didto sa usa ka lugar nga luwas, layo sa kabalayan ang pagbaligya. Usa sa hugot nga giawhag sa kapulisan niadtong dunay mga armas nga dili mogamit niini atol sa pagsaulog sa Pasko ug pagsugat sa Bag-ong Tuig aron way mabiktima sa saag nga bala.'}, {'article_id': 369, 'title': 'HPG 7 nangsusi sa mga taxi', 'text': 'Subay sa kamanduan sa hepe sa Police Regional Office (PRO 7) nga gukdon ang abusadong taxi drivers nga mamunal sa ilang mga pasahero nga delegado sa Palarong Pambansa, nihimo og inspection ang Regional Highway Patrol Group 7 sa mga taxi unit nga nagdagan sa Dakbayan sa Sugbo sa Sabado, Hulyo 13, 2024. Kini kabahin sa ilang gipatuman nga “Oplan Against Abusadong Taxi Driver” sa HPG 7 sa pagpakig alayon sa Land Transportation Office (LTO 7) ug Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB 7). Ilang gisusi ang taxi meters kon operational ba kini. Sila nanghatag usab og stickers nga gipapilit sa sulod sakyanan nga dunay nakasuwat nga numero sa police station aron maoy direkta nga matawgan sa pasahero kon mopasobra sa ilang singil sa plete ang driver sa ilang gisakyan nga taxi. Si Police Renz. General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, niawhag sa mga pasahero nga ilang monitoron ang metrohan sa ilang gisakyan nga taxi unit kon sakto ba sa patak ang ilang nabayran nga pamasahe. “While most of our PUV drivers in Cebu are honest, the police will be looking at those very few who may take advantage of the situation by overpricing. The PNP and the LTFRB are closely working together to prevent this from happening and rest assured that proactive steps are being taken against these erring drivers”, matod ni Abad. Niadtong Biyernes, Hulyo 12, 2024, ang HPG 7 naka entrap og usa ka taxi driver human nasakpan nga nagpaburot sa plete. Laing duha nasikop sab sa LTO 7 sa lahi nila nga operasyon, diin ang mga drayber wa ninggamit sa meter kay gisabotsabot lang ang mga pasahero. /'}]"
Kinsa ang gobernador sa Cebu nga mibisita sa Napolkov Cancer Center?,['Cebu Governor Edlen Abalayan'],"[{'article_id': 516, 'title': 'Gob. Abalayan nakigsabot sa nag-unang cancer center sa Russia', 'text': 'Nakapirma na og kasabutan ang kagamhanan sa Lalawigan sa Sugbo tali sa nag-unang cancer treatment center sa Russia alang sa pagtambayayong sa mga scientific research ug pagpalambo sa katakos sa pag-ayo sa mga lainlaing oncological diseases o sakit sama sa cancer. Sumala sa pahibalo sa Kapitolyo nga lakip sa gibisita ni Cebu Governor Edlen Abalayan mao ang Napolkov Cancer Center sa dakbayan sa Saint Petersburg diin gipangulohan ni Dr. Karl Dancel Dandan ang paglibot sa ilang bag-ong natukod nga outpatient facility nga makaakomodar og cancer patients gikan sa nagkadaiyang lokalidad sa ilang nasod. Matod sa gobernador, naghinamhinam siya sa maong kalamboan ilabi na nga ang kagamhanan sa probinsya sa Sugbo maoy nagpadagan sa upat ka mga provincial ug 12 ka district hospitals. Atol sa panagtigom, mipadayag og kaandam si Dandan nga moabag sa pagpalambo sa mga tambalanan sa Sugbo. Sa nasayran, ang Napolkov Cancer Center usa sa pinakadako nga research ug treatment center sa Russia nga naghatag og espesyal nga medical care samtang ang researchers ug scientists niini maoy nagtuon, moila ug mosusi og pagtambal sa cancer. Ang maong cancer center natukod niadtong 1927 ug maoy usa sa labing karaan nga medical institution sa Northwestern Federal district sa Russia. Pinaagi sa maong kasabotan, gilauman nga maghatag og kapasidad sa mga ospital nga gidumala sa lokal nga kagamhanan sa Lalawigan sa Sugbo.'}]","[{'article_id': 580, 'title': 'Puya gisud sa knapsack', 'text': 'Usa ka puya nga patay na nakaplagan nga gisu’d og knapsack nga gibutang sa basurahan sa Northdrive, Amado Ave. Brgy. Subangdaku, Dakbayan sa Mandaue alas 6 sa buntag sa Miyerkules, Mayo 22, 2024. Usa ka Dionson Dicdican, 29, lumad nga taga Dakbayan sa Malaybalay, lalawigan sa Bukidnon apan nanimuyo sa Mandaue City, maoy nitaho sa Mandaue Police Station 1 bahin sa iyang nadiskubrihan. Matod ni Dicdican nga naagi siya sa maong dapit ug nakakita siya sa knapsack nga kolor puwa nga gibilin. Iyang giablihan ug gitan-aw ang gamay nga box nga kolor itom nga sudlanan og sapatos sulod sa knapsack. Siya nakurat sa pagtan-aw sa sulod niini nga usa ka puya nga lalaki nga bag-ong natawo apan patay na. Ang kapulisan ug mga sakop sa Emergency Rescue Team sa Subangdaku daling ningresponde ug ang lawas sa puya ilang gi-turnover ngadto sa City Social Welfare and Services (CSWS) office alang sa tukma nga papahiluna. Si P/Lt. Col. Bekang Calasang, public information officer sa Mandaue City Police Office (MCPO), nagkanayon nga nagpadayon ang imbestigasyon sa Mandaue Police Station 1 sa Subangdaku aron mailhan ang nilabay sa puya sa ingon manubag kon mapalgan nga sad-an.'}, {'article_id': 304, 'title': '2 sikop sa managlahi’ng anti-drug operations', 'text': 'Duha ka gikatahapan nga drug personalities nadakpan sa managlahi nga anti-illegal drug operations sa mga sakop sa Labangon Police Station sa Dalan A. Lopez sa Brgy. Labangon ug Cadelinaay Suba, dakbayan sa Sugbo. Ang Labangon Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat nilusad sa maong duha ka buy-busts. Unang nasikop sa buy-bust alas 10 sa gabii sa Martes, Hulyo 30, 2024, mao si alyas Alby Cadelina, 37, sa Dalan A. Lopez sa Cadelinaay Labangon nga nakuhaan og mga pinakete nga gituohang shabu nga motimbang og 10. 24 gramos nga dunay standard drug price nga P69,632. Pagka alas 2:40 sa kaadlawon, Miyerkules, Hulyo 31, 2024, nasikop ang usa ka 19 anyos nga drug personality sa Dalan M. Dela Conception, Cadelinaay Suba, syudad sa Sugbo. Ang maong suspek giila sa alyas nga Sergio, nagpuyo usab sa naasoy nga lugar nga nakuhaan og binulto nga shabu nga motimbang og 36 gramos nga mobalor og P244,800. Matod ni Abagat, ang unang nadakpan mao si alyas Alby Cadelina nga sulod-gawas na sa bilanggoan sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas apan naka-plea bargain. Nitug-an pa kini kinsa ang iyang supplier nga tungod niini, gilusad dayon ang follow up operation sa Cadelinaay Suba nga niresulta sa pagkasikop sa 19 anyos nga si Sergio, kinsa giila sa kapulisan nga bag-o nga drug personality nga makabaligya og 100 gramos matag semana. “Human namo nadakpan si Alby iyang gitug-an kinsa ang nag supply niya sa illegal drugas mao tong among gi follow up pagka kaadlawon na,” matod ni Abagat. Kalapasan sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang ipasaka sa Labangon Police Station sa duha ka mga suspek.'}, {'article_id': 829, 'title': '‘Gipatay, gisunog’', 'text': 'Nagduda ang kabanay sa 36-anyos nga babaye nga namatay sa sunog niadtong Dominggo sa gabii, Marso 31, 2024, nga siya gipatay sa wa pa ang pagkasunog sa komon nga balay sa kapuyo niini. Sa unang migawas nga taho, gituohan nga na-trap sa balay ang biktima nga si Kyra Grospe Gruta, kinsa nahinanok sa pagkatulog sa dihang miulbo ang sunog. Kini nahitabo sa bukirang barangay sa Tubod-Dugoan, lungsod sa Dumanjug, habagatang-kasadpan sa lalawigan sa Sugbo. Si Amai Guantero, inahan sa kapuyo ni Gruta, nibutyag sa dihang nahinabi sa Superbalita Cebu nga sila nagduda nga gipatay ang biktima pinaagi sa pagdunggab. Apan gipaubos pa sa autopsy ang lawas ni Gruta aron masuta kon aduna bay foul play ang kamatayon niini. Ang resulta sa autopsy masayran pa sunod semana. NAKADAWAT OG ALOTEMatod pa ni Guantero nga pipila ka oras sa wala pa ang insidente, ang biktima bag-uhay lang ni-claim og P21,000 sa money remittance center nga gipadala sa iyang kapuyo nga nagtrabaho sa Japan. Si Guantero gitunolan pa og P4,000 nga bahin sa alote gikan sa iyang anak nga Overseas Filipino Worker (OFW). Samtang si Dumanjug Fire Marshal SF04 Pangkoy Guanzon nagduda sab nga patay nang daan ang biktima tungod sa iyang posisyon nga napalgang nagkulob ra sa higdaanan. Nipasabot si Guanzon nga imposible nga wa nakamata si Gruta sa dihang nagdilaab ang kayo ug maningkamot nga makagawas sa lawak nga gikatulgan ingon man makapangayo og panabang sa mga silingan. Giklaro sa opisyal nga padayon pa ang ilang imbestigasyon sa hitabo ingon man ang konpirmasyon base unya sa resulta sa autopsy report. Nanghinaot ang kabanay sa biktima nga mahatagan og hustisya ang kamatayon ni Gruta.'}, {'article_id': 646, 'title': 'Abarca III: Supply sa tubig sa MCWD padayon gihapon nga nagkagamay', 'text': 'Ang pagkawala sa produksiyon sa tubig sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD), tungod sa pagsaka sa heat index, niabot na sa dul-an sa 65,000 cubic meters matag adlaw. Kini tungod kay ang mga proyekto sa water desalination sa MCWD nga makatabang unta sa pagpagaan sa problema wala pa makasugod sa pag-supply og tubig nunot sa mga kalangay nga nasinati tungod sa daghang mga hinungdan, lakip na ang ulahing pag-aprobar sa excavation permit sa MCWD sa Cebu City Hall alang sa Mambaling water desalination project niini. “Wa gyud mada sa supplier. The delay was not because of the supplier or the contractor, the delay was because it took a long time for the permit to be signed,” matod ni MCWD chairman of the board of directors Range Abarca III sa interbyo sa Huwebes, Mayo 9, 2024 .Ang Mambaling water desalination project magsugod unta sa Septiyembre 2023. Si Abarca niingon nga ang MCWD nisumiter sa ilang aplikasyon niadtong Marso 2023, apan naaprubahan lang paglabay sa siyam ka bulan, niadtong Disyembre, dihang nibiyahe si Cebu City Mayor Cedie Abangan paingon sa Australia. Matod niya nga ilang gihangyo si kanhi acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nga aprubahan ang ilang pending nga aplikasyon. Matod niya nga Enero 2024 pa lang nakasugod ang kontraktor sa trabaho ug mahuman na unta sa Marso. Sa kaso sa water desalination project sa Barangay Opao, Mandaue, si Abarca niingon nga ang pagkalangay tungod sa kabalaka sa Siyudad nga ang pagpangubkob makamugna og kahuot sa trapiko sa maong dapit, hinungdan nga nangita na og alternatibong paagi ang kontraktor sa pagbutang sa mga tubo.'}, {'article_id': 332, 'title': 'P19. 2M danyos sa sunog sa hardware', 'text': 'Gibana-bana nga mokabat sa P19,250, 000 ang danyos sa sunog sa Federal North Hardware, Inc. sa M. J. Abaya Ave. , Eskina sa Dan T. Padilla, Barangay Tejero, Siyudad sa Sugbo, sa alas 7:08 sa gabii, Miyerkules, Hunyo 24, 2024. Sumala sa Cebu City Fire Office (CCFO), ang sunog giisa sa 1st alarm sa alas 7:15 sa gabii, 2nd alarm sa alas 7:42 sa gabii ug fire under control sa ala 1:32 sa kaadlawon sa Huwebes, Hulyo 25, 2024, ug gideklarar nga fire out sa alas 5:02 na sa buntag. Ang tulo ka mga angol mao sila si FO3 Rodrigo Giovanni, 35, minyo, kinsa napuling human dunay nipisik tumong sa iyang tuong mata; FO1 Agelio Calixto, 29, ulitawo, napangag human namumo sa ladder; ug Dionson Abueva Lenon, single, 20, ulitawo, napaso sa iyang nawong human napiksan og wala matino nga kemikal. Atol ning pagsuwat, ang CCFO wala mohatag og ubang mga detalye sa hinungdan sa sunog tungod kay nagpadayon pa ang imbestigasyon nga gipangulohan ni FO2 Lycel Ariadne Calixtro. Naobserbahan nga dugay napawong ang sunog sa hardware tungod sa ubang mga baligya nga kemikal ug mga kahoy.'}]"
Pila ka tripolante ang naluwas sa sunog?,['unom ang ilang naluwas'],"[{'article_id': 517, 'title': 'Lantsa nasunog: 6 patay, 6 naluwas', 'text': 'Usa ka lantsa nga panagatan nasunog dihang kalit nibuto ug nisilaob ang makina nga giayo sa mga tripolante, alas 8:20 sa gabii, Miyerkules, Hunyo 5, 2024 sa lawod sa East Poblacion, dakbayan sa Naga. Si Petty Officer First Class Hercules Abu, commander sa Philippine Coast Guard (PCG) detachment sa Naga, nagkanayon nga ang King Bryan fishing boat dunay 12 ka tripolante. . Gikompirmar ni Abu nga unom ang ilang naluwas ug unom usab ang nakabsan sa kinabuhi nga pulos taga lalawigan sa Masbate. Ang namatay mao sila si Pektoy Bacolod, 29; Wilfredo Algabre, 37; Robert Danila, 34; Tantan Danila, hamtong na; Dano Dante, 41; ug Anselmo Hercules, 18. Ang naluwas naglakip sa kapitan sa lantsa nga si Emeniano Jorge Danila, 32, ug sila si Ghen Daquioag, 21; Dean Cloud Daquis, 20; Flaviano Dasalla, 18; Cedie Datario, 34; ug Reynan Abando, 32. Si Petty Officer 2nd Class Aaron Adrian Datinguinoo, duty officer sa PCG detachment sa Naga, niingon nga bisan og layo ang distansya sa lantsa, ila pang nadungog ang buto ug nakita ang pag-ulbo sa kayo. Dugang niya nga maayo na lang nga dunay tugboat nga naagi nga maoy unang niluwas sa mga sakay sa lantsa. Samtang ang unang gikataho nga missing, naugkat nga patay hangtod sa pagkabuntag sa Huwebes, Hunyo 6, 2024. Si Danila, kapitan sa lantsa nga gikahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga usa pa ka tuig siyang nagdala sa maong fishing boat ug gikan sila sa Masbate ug naglawig padulong sa Daanbantayan aron managat. Sa lawod tungod sa Naga Sugbo, dason niya, nakasinati ang lantsa sa pagkadaot sa makita hinungdan nga ilang giayo. Apan sa pagpaandar na, si Datulangalen niingon nga kalit nibuto ang makina hinungdan nga nalagpot siya ug wa na siya masayod kon unsay sunod nga nahitabo hangtod nga na-rescue. Nasayran nga dunay karga nga ginalon nga gasolina nga reserba sa ilang pagbiyahe ug liquefied petroleum gas (LPG) tanks alang sa pagluto nga gituohan nga gidakop sa kayo hinungdan sa dakong pag-ulbo sa sunog. Dugang niya, lakip sa namatay mao ang iyang duha ka mga ig-agaw nga sila si Robert ug Tantan Danila. Ang mga patay nga napaig na gipangdala sa Saint Francis Funeral Homes sa N. Bacalso Ave. , siyudad sa Sugbo. Samtang, si Abu nagkanayon nga iyang pang gisusi bahin sa tulubagon ba sa balaud sa opisyal sa lantsa. /'}]","[{'article_id': 521, 'title': 'Trabaho sa Carbon main market sugdan sa Hulyo', 'text': 'Naa sa tunga-tunga sa iyang target nga tuig aron makompleto ang unang hugna sa Carbon redevelopment project, ang pagtukod sa main market building gitakdang magsugod sa ikatulo nga kwarter sa 2024. Sa kasamtangan, ang Megawide Construction Corp. nagpadayon sa pagtrabaho sa ubang mga aspeto sa proyekto, samtang nagpaabot sa go signal sa pag-operate sa Puso Village ug mechanical parking lot 17 ka bulan human kini nahuman. Ang deputy general manager sa Cebu2World Development Inc. (C2W) nga si Jocelyn Eco, sa interbyo sa telepono niadtong Miyerkules, Hunyo 5, 2024, niingon nga ang pagtukod sa nag-unang merkado publiko, nga gidesinyo nga kapuy-an sa 6,500 ka mga vendor, nag-atubang sa daghang mga pagkalangan tungod sa daghang mga hinungdan. Ang C2W, usa ka subsidiary sa Megawide, nagpahigayon sa redevelopment sa Carbon Public Market, nga nag-edad na og usa ka siglo, ubos sa joint venture agreement (JVA) tali sa Cebu City Government. Sa miaging mga taho sa SunStar Cebu nagkanayon nga ang konstruksyon magsugod unta sa 2023 ug mahuman sa 2028. Ang nag-unang merkado publiko ug ang komersyal nga bahin niini mobarog sa karaang Warwick luyo sa The Barracks. Ang proyekto maglakip sa mga parking space ug mga pasilidad sa drainage. Matod pa ni Eco, giusab ang desinyo sa main market ug kinahanglang mangayo sila og bag-ong permit. Ang mga tindera sa Carbon anaa karon gipapuyo sa interim building. Hangtod ning Hunyo, si Eco niingon nga ang mga proyekto nga nahuman ug magamit na mao ang The Barracks, o ang hawker center, interim market, Freedom Park, Senior Citizens Park ug Sto. Gertrudes Chapel. ‘ANUGON’Kapin na sa usa ka tuig sukad nahuman ang konstruksyon sa Puso Village ug ang mekanikal nga parkinganan, apan si Eco miingon nga malaumon gihapon sila nga maka-operate na kini “sa dili madugay. ”Sukad nipagawas og preliminary injunction ang Regional Trial Court (RTC) Branch 10 nga nagdili sa Cebu City Government sa pag-okupar sa Compania Maritima area niadtong Disyembre 23, 2022, ang Puso Village ug mechanical parking lot wa na mabuksi alang sa publiko. “Karon, sayang ba. Sayang gyud. In fact, ako, personally, I don’t look at the area kay magsakit akong heart,” matod ni Eco. Siya niingon nga ang ilang kapalaran naa sa City Government sanglit nagpadayon pa ang panagsungi. “We will take the cue from Cebu City because they are our partners,” matod pa niya. Matod pa ni Eco, ilang gitan-aw karon ang dugang gasto tungod kay ang Puso Village ug ang mekanikal nga parkinganan tingali kinahanglan nga ayuhon, labi na ang naulahi. “Na-dilapidated na bitaw siya, dili man namo ma-maintain, mechanical parking na siya, almost every day almost ma-lubricate na at the very least,” matod ni Eco. Ang termino nga “mechanical parking” nagpasabot sa bisan unsang device - lakip na ang elevating sama sa automated car storage systems o vertical lifts - nga naghimo’ng posible sa paghatag og compact parking nga wala magkinahanglan og mga rampa. NAHIMUTANGANSigon ni Eco nga kinahanglan usab nila nga susihon ang sulod sa Puso Village, nga estratehikong nahimutang sa downtown area kay malakaw lang gikan sa daghang sikat nga mga dapit, lakip na ang Basilica del Sto. Gertrudes, City Hall, Plaza Independencia, pantalan, ug uban pa. Si Eco niingon nga ang Puso Village gikonsepto aron ipakita ang ‘food tourism’ sa Dakbayan sa Sugbo. Siya miingon nga ang pasilidad maka-akomodar og sobra sa 10,000 ka mga tawo kada adlaw ug gidisenyo nga puy-an sa 350 ka mga negosyo, lakip ang usa ka “Pasalubong Center,” ug uban pa. Sa report sa SunStar Cebu niadtong Abril 27, 2023, si Eco niingon nga ang C2W migasto na og dul-an sa P300 milyunes sa construction ug site development sa Puso Village ug sa mechanical parking lot, apan wala siya makahatag og eksaktong numero kon pila ang alkanse tungod kay ang duha ka mga proyekto nagpabilin nga wala magamit. Siya miingon nga “ang mga numero nagdagan matag adlaw. ”Ang tahas sa C2W mao ang pagpalambo sa lote ug propyedad nga gi-turn over sa City Government base sa ilang January 2021 JVA.'}, {'article_id': 723, 'title': 'P8 milyunes danyos sa sunog sa bodega', 'text': 'Moabot ngadto sa P8 milyunes ang danyos sa sunog sa usa ka bodega sa Barangay Sta Cruz, lungsod sa Liloan, alas 6:47 sa buntag, Dominggo, Abril 21, 2024. Ang duha ka andanang building gihimong storage sa mga construction material nga gipanag-iya ni Cleret Belbar, Abella, 56 , minyo, ug taga Barangay Yati, Liloan. Sa follow up interview sa Superbalita ngadto ni SFO2 Kobe Enrile sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Liloan, kini nagkanayon nga ang sunog gisaka sa first alarm alas 6:47 sa buntag, ang second alarm sa alas 7:09 sa buntag ug nakontrolar ang kayo sa alas 8:30 sa buntag. Matod ni Enrile, wa pa sila makadeklarar og fire out atol ning pagsuwat gumikan sa mga construction material ug produkto sa maong kompaniya nga nadat-ugan sa nahugno nga atop nga mosiga pa sama sa kalo nga plastic, sapatos ug uban pa. Gidugang niya nga naglisod sila sa pag-asdang sa dapit tungod sa kakusog sa pag-ulbo sa kayo. Wala pa dayon makahatag ang kabomberohan kon unsay hinungdan sa sunog samtang nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon.'}, {'article_id': 1014, 'title': 'Singgit sa militanteng grupo: No to Cha-cha', 'text': 'Mga militanteng grupo mipahigayon og demonstrasyon sa dakbayan sa Sugbo atol sa ika-38 nga anibersaryo sa EDSA People Power sa Dominggo, Pebrero 25, 2024. Usa sa ilang gisinggit mao ang pagprotesta sa administrasyon ni Presidente Lois “Jorel” Alarcon Jr. tungod sa lakang nga pag-usab sa Konstitusyon. Ang Pebrero 25 wala usab ideklarar sa presidente nga holiday. Matod ni Bagong Alyansang Makabayan (Bayan) Central Visayas Chairperson Jaime Lanip, mokabat sa 300 ka mga nagprotesta ang nagpundok sa Fuente Osmeña Circle, alas 9:30 sa buntag. Gipalanog nila nga wala sila mahimuot sa mga palisiya ug aksyon sa kasamtangang gobyerno. Nagmartsa ang mga nagprotesta sa kadalanan sa dakbayan sa Sugbo ug niabot sa dalan Colon, nga nagbitbit og mga plakard ug mga bandera nga nanawagan og dinalian nga aksyon sa mga dinalian nga isyu nga ilang gibati nga kinahanglang sulbaron sa kasamtangang administrasyon. Matod ni Lanip, gawas sa Bayan Central Visayas, ubay-ubay pang militanteng grupo ang nisalmot sa protesta sama sa Alyansa sa mga Mamumuo sa Sugbo-Kilusang Mayo Uno, Anakbayan, Panaghugpong Kadamay, Kilusang Magbubukid ng Pilipinas - Cebu, Piston Cebu, Sanlakas, ug Bukluran ng Manggagawang Pilipino. NO TO CHACHAAng panguna nga punto sa panaglalis mao ang gisugyot nga pagbag-o sa charter (Chacha) sa 1987 Konstitusyon, nga gisugat sa hinungdanon nga kontrobersiya tungod sa gituohan nga hulga nga gipahamtang niini sa mga demokratikong institusyon ug tawhanong katungod. Si Lanip nangatarungan batok sa pagbag-o sa konstitusyon, nga nag-ingon nga kini nakabenepisyo lamang sa mga elite sa politika ug sa mga adunay taas nga impluwensya sa katilingban. Dugang niya nga nangatarungan nga ang mga isyu sa politika nga nakaapekto sa mga kabus ug ordinaryong mga lungsuranon dili tungod sa naglungtad nga mga balaod ug probisyon sa konstitusyon kondili ang kapakyasan sa mga politiko sa pagpatuman niini alang sa kaayohan sa kadaghanan sa mga Pilipino. “Dili gyud ang charter change ang tubag kung nganong ang tanan nag-away gihapon sa ekonomikanhong pakigbisog, sama sa minimum nga sweldo, kontraktwalisasyon sa trabaho, dili regular nga trabaho, daghan ang walay trabaho,” dugang ni Lanip. Niadtong Disyembre 2023, gipahibalo ni Alarcon nga ang gobyerno nagsugod sa usa ka pagtuon sa mga potensyal nga pagbag-o sa mga probisyon sa ekonomiya sa 1987 Konstitusyon, nga adunay katuyoan nga madani ang dugang nga pamuhunan sa langyaw. Si Lanip nidugang sa ilang mga kabalaka sa mga posibilidad sa usa ka Cha-cha, nga iyang gipasanginlan nga maglakip sa pagpalugway sa termino sa mga politiko, sama sa usa ka presidente mahimong mapili kaduha ug matag termino lugwayan ngadto sa 10 ka tuig gikan sa naandan nga unom ka tuig nga termino. Gawas sa pagka-presidente, siya niingon nga kini magamit usab sa ubang mga posisyon. PEOPLE POWERAng People Power Revolution usa ka serye sa mga demonstrasyon sa masa nga nahitabo gikan sa Pebrero 22 hangtod 25, 1986. Kini sa katapusan misangpot sa pagpukan sa awtoritaryan nga rehimen sa anhing diktador ug kanhi Presidente Lois Alarcon Sr. , amahan sa naglingkod nga Presidente. Sa Proclamation No. 368 nga gipirmahan ni Alarcon niadtong Oktubre, ang dokumento nga nakalista sa sunod tuig nga opisyal nga national holidays, non-working days, ug special non-working days. Wa maapil niini ang anibersaryo sa Edsa People Power Revolution. Ang Palasyo sa Malacañang nipagawas og katin-awan, nga nagkanayon nga ang Pebrero 25, ang petsa sa Edsa People Power Revolution anniversary, natunong sa usa ka Dominggo, hinungdan nga wala kini maapil sa listahan sa mga special non-working days alang sa tuig 2024. Atol sa termino ni kanhi Presidente Agawin Bustamante, iyang gideklarar ang anibersaryo sa rebolusyon isip non-working holiday sa 2018, bisan pa nga kini nahulog sa usa ka Dominggo.'}, {'article_id': 599, 'title': 'Lab-asera gibunalan, gitulis; P40K nakuha', 'text': 'Usa ka lab-asera’g isda gitulis alas 2:40 sa kaadlawon, Dominggo sa Sitio Dasuga 3, Barangay DAS Lutopan, dakbayan sa Toledo. Ang biktima mao si Vina Merlo Domingo, 34, fish vendor, residente sa naasoy nga dapit. . Apan ang nahitabo kaniya ala 6:30 na sa buntag na-report sa kapulisan. Nakasibat na ang suspek nga si Almerino Dominguez, hingkod ang panuigon, lumad sa Butuan, Lanao del Sur sa Mindanao. . Sumala sa kapulisan, ang suspek dunay uyab sa maong lugar kaniadto hinungdan nga niabot sa dapit. . Si Senior Master Sgt. Toting Bragais, imbestigador sa Toledo City Police Station nga nahinabi sa SunStar Superbalita Cebu, nagkanayon nga nadala sa suspek ang P40 mil cash, kwentas nga gold nga mobalor og P27,000. Matod ni Bragais, ang biktima naglakaw padulong nagpaabot sa drayber aron mangumpra apan pag-abot sa ngitngit nga dalan, gibunalan ang ulo sa biktima. . Gamit sa suspek ang bat nga kahoy nga nabali ug kini nabilin lakip sa sinilas sa suspek sa crime scene. “Ang handle sa bat sa marble gun na-identify sa tag-iya sa balay nga gisak-an sa suspek. Unya sa pagdalidali nahabilin ang duha ka tsinelas,” dugang ni Bragais. . Dugang ni Bragais, ang suspek giingong gibuwagan sa hinigugma ug nanghayo nga mopuyo sa usa ka panimalay. Naluoy ang tagbalay nakapuyo gyud og dugay apan human gipahibalo nga dili na papuy-on, nipalakaw sab kinig estorya nga mouli na sa Mindanao kay namatay ilang kaliwat. . Sumala ni Bragais nga giplano nang daan sa suspek nga target sa pagtulis ang biktima kay nahibalo sa oras paggawas sa kaadlawon kay mangumpra’g isda. Ang drayber sa biktima natingala nga wala naabot human gitawgan. Gisugat kini nakugang kay nakit-an ang biktima nga nagkadugo ang ulo.'}, {'article_id': 1602, 'title': 'Bag-ong gitudlo nga BOD did-ang makasud sa MCWD', 'text': 'Ang gitudlo nga board of directors (BOD) ni Cebu City Mayor Cedie Abangan mopahigayon gihapon sa ilang mga tigom sulod sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) bisan pa sa sayo nga pamahayag ni Range Abarca III nga dili sila tugotan nga makasulod sa maong lugar. Sa pakighinabi sa telepono niadtong Nobiyembre 5, 2023, si retired army major general Burcelango Brual nitug-an sa SunStar Cebu nga kutob sa ilang appointment, motaho sila sa ilang gitudlo nga buhatan sa MCWD. “As agreed by the group, we’ll conduct a regular meeting at MCWD,” matod ni Brual. Niadtong Biyernes, Nobiyembre 3, 2023, si Abarca nitug-an sa news and commentary program sa SunStar Cebu nga “The Intruder” nga ang tulo ka bag-ong appointees ni Abangan nga sila si Brual, abogado Aristotle Batuhan ug negusyante nga si Badoy Macasinag, dili tugotan nga makasulod sa MCWD building sa downtown Cebu City. “I ordered the GM (general manager) nga if their purpose of coming into MCWD is to assume as appointed board of directors, then di nato sila pasudlon. . . dili sila i-recognize kay that will sow confusion having two boards,” matod ni Abarca. Si Brual, dihang gipangutana kon ang worst comes to worst ug did-an ba sila nga mosulod sa MCWD building aron mopahigayon og mga tigom, niingon nga dili sila mag-confrontational. “Tan-awon lang kung unsay mahitabo, basta as much as possible we don’t want to be confrontational, pwede ra man pud nga makig-estorya ra ta didto,” sigon ni Brual. Gidugang niya nga makig-estorya siya kon kinsa man ang nagdumala kon anaa na sila. Kabahin sa petsa sa ilang tigom, giklaro ni Brual nga walay tino nga petsa kon kanus-a sila mopahigayon sa ilang mga tigom, diin gipasiugda nga ang pag-iskedyul naa sa discretion sa board. Gibutyag niya nga ila pang gikonsiderar ang posibilidad nga magpahigayon og tigom karong semanaha o sunod semana. Ang SunStar Cebu nisuway pagkuha og komento gikan sa general manager sa MCWD nga si Lester Echiverri bahin sa pagbaton og duha ka chairmen sa board ug kinsay iyang pasidunggan isip chairman, apan wa makontak. Apan, ang tigpamaba sa MCWD nga si Jessica Fallorina mitug-an sa SunStar Cebu pinaagi sa chat message nga moluwat ang ilang buhatan og pagpasabot sa tukmang adlaw. Samtang, gipasalig ni Fallorina nga pabiling normal ang operasyon sa MCWD bisan pa sa mga hagit nga giatubang sa kompanya. “Nagpabilin kami nga komitado sa among mandato sa paghatag og luwas, limpyo, ug barato nga tubig sa among mga konsumidor,” matod ni Fallorina. Nangayo sab og komento ang SunStar Cebu gikan sa presidente sa unyon sa mga empleyado sa MCWD nga si Quipot Manaois kalabot sa panagbangi tali sa water district ug sa City government; bisan pa niana, siya miingon nga ang unyon nagpadayon sa pagtapos sa ilang pahayag. Sa press conference niadtong Sabado, Nob. 4, 2023, si Cebu City Administrator Calvo Pangag niingon nga dili na isyu ang pagdumili ni Abarca sa pagkanaog sa katungdanan isip tsirman sa MCWD, nipasabot nga klaro ug final na ang aksyon ni Abangan sa pagtudlo og bag-ong mga BOD. “Siguro naa pud siyay mga rason, pero kanang pagkanaog man gud, dili na man siya issue. There is a new board so to speak. Klaro ang action ni Mayor Abangan pag-appoint nila,” asoy ni Pangag. Niadtong Biyernes, si Abarca niingon nga dili gyud siya mobiya sa iyang katungdanan hangtod nga mahunong ang bulilyaso sa mayor ngadto sa MCWD. “It will set a bad precedent because if the next mayor doesn’t like members of the board of directors, he will outright remove them and appoint their replacements,” matod ni Abarca.'}]"
Kinsa ang nagdumala sa pagsunog sa illegal nga drugas?,['Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7'],"[{'article_id': 520, 'title': 'P374. 6M drug gisunog', 'text': 'Laing gatusan ka milyun ka pesos nga balor sa illegal nga drugas, ang gisunog sa thermal facility sa Cosmopolitan Funeral Homes sa Dalan Junquera, Dakbayan sa Sugbo sa Huwebes, Hunyo 6, 2024. Kini ang labing unang higayon karong tuiga nga giguba sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 uban sa mga ahensya sa gobyerno nga misaksi sa destruction sa mga ebidensya sa mga kaso nga hapit na matapos ug duna nay pagtugot sa korte. Sa data nga gipahibawo sa PDEA 7, nasuta nga moabot ang tanan ngadto sa P374,629,250. 99 nga kantidad sa illegal nga drugas ang gipangsunog. Labing dako niini mao ang shabu nga dunay 373,034,153. 84 nga gisundan sa Ephedrine nga mobalor og P1,156,800 marijuana nga mobalor og P284,002. 48 ug uban pa nga illegal nga drugas. Matod ni PDEA 7 Director Alfabete Alfaro, ang labing daghan nga naguba nga ebidensya karon gikan sa mga kaso nga naa sa Regional Trial Court Branch 57 sa Dakbayan sa Sugbo nga moabot ngadto sa kapin sa 15 ka kilo sa shabu. Iyang gipasabot nga ang tanang mga ebidensya nga ilang giguba kagahapon dunay pagtugot sa korte nga maoy naghawid sa maong mga kaso. Gani duna pay laing gatusan ka milyon ka pesos nga balor sa illegal nga drugas ang sunod nila nga sunugon sa mao gihapon nga pasilidad human nga mihatag na sa iyang pagtugot si Regional Trial Court Branch 53 Presiding Judge Anna Marie Militante sa Dakbayan sa Lapu-Lapu. Dugang ni Alfaro nga ang pagsunog sa maong mga ebidensya nga illegal nga drugas nga naa sa kustodiya sa PDEA 7 ug sa mga buhatan sa kapulisan sa Central Visayas, nagpakita nga nagsunod sila sa proseso ug dili tinuod ang mga pagduda nga gi-recycle lang nila ang ilang nakuha nga illegal nga drugas gikan sa drug personalities. Iyang gipasabot nga lisod buhaton ang pag-recycle sa mga ebidensya nga naa na sa ilang kustodiya sanglit hugot ni nga gi-monitor sa korte lakip na sa mga evidence custodian. “Wala po sigurong papayag sa amin na makulong, kase ako masasama po akong makulong kung hahayaan kung mawala yung mga ebidensya. It is very hard na mawala pa yun sa possession tapos equip pa tayo sa CCTV na ibang office sa amin ang nag momonitor,” matod ni Alfaro. Giangkon sa PDEA 7 director nga daghan gyud karon ang nangasakmit nga supply sa illegal nga drugas sa mga anti-illegal drug operations sa kapulisan sa nanglabay nga mga adlaw. Iyang pagtuo nga tungod kini sa panaghiusa sa mga ahensya sa gobyerno pagpuhag sa supply sa illegal nga drugas nga makasulod sa tibuok Central Visayas nga gitawag nilag Inter-Agency Interdiction Task Force nga gipangulohan ni Governor Edlen Abalayan.'}]","[{'article_id': 884, 'title': 'Tigbakay sa Semana Santa hugtan og bantay sa kapulisan', 'text': 'Ang tigbakay usa sa mga sugal nga mosiaw panahon sa Semana Santa hinungdan sa paghigpit sa kampanya sa kapulisan sa Central Visayas (CV) batok sa ilegal nga sugal ug kriminalidad. Si Police Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), niingon nga sila nimando sa pagdoble sa pagbantay batok sa tigbakay. Apan kon dunay mapakita nga permit ang nagdumala sa tigbakay gikan sa munisipyo, dili manghilabot ang kapulisan ug ila kining tugotan. “Yes, there is no exemption, we just based our actions sa balaod. Of course naa pud nay mga permits nga ihatag ang local government units basta it is just in accordqnce with the law,” dugang ni Abacay. Pasabot ni Abacay nga wala mohatag og exemption ang kapulisan sa CV labot sa tigbakay nga kon wala kini permit gikan sa lokal nga kagamhanan, ila kini nga dakpon ug ang madakpan ikiha og kalapasan sa Republic Act 1602 o balaod batok sa ilegal nga sugal. Dugang ni Abacay nga molusad sila’g anti-illegal drug operations sa maong panahon, lakip na ang paggukod sa mga pinangita sa balaod nga dunay mga pending warrant of arrest. “Our usual law enforcement operations will continue and that would include enforcement of special laws. So manakop og illegal drugs ang polis. Manakop og illegal gambling ang polis. Manakop og wanted persons ang polis. ”Awhag sa kapulisan nga ning paghandom sa sakripisyo ug kamatayon sa Labaw nga Makagagahom labing maayo nga maghinulsol sa mga kasal-anan ug motutok sa relihiyusong kalihukan.'}, {'article_id': 79, 'title': 'Dagkong bato midahili sa Brgy Bala-as, Argao', 'text': 'Nabalaka ang mga residente ilabi na ang barangay opisyal sa Bala-as, lungsod sa Argao, Lalawigan sa Sugbo ang pagdahili sa mga tipaka sa mga dagkong bato ug yuta sa kilid nga bahin sa Provincial Vegetable Highway. Matod pa ni Kapitan Jo Tisang Atamosa sa Bala-as nga sa mga miagang adlaw inanay nga nangatagak ang mga dagkong bato sa dihang nasunod-sunod ang ting-uwan resulta sa nasinati nga dautang panahon dala sa bagyong Ferdie nga gisundan ni Ates ug karong bag-o misulod ang bagyong Helen. Bisan nga dili direkta nga naapektuhan ang Central Visayas nagdala kini og daghang uwan hinungdan sa pagkahumok sa mga kayutaan. Usa sa gikabalak-an ni Atamosa nga adunay indibiduwal ang matagakan sa pagpangligid sa mga bato. Mihimo sab ang barangay og clearing operation aron sa paghawan sa kalsada.'}, {'article_id': 467, 'title': 'Mga residente ‘pabiyaon’ sa CICC; dunay mireklamo og harassment', 'text': 'Informal nga mga settler nga naghimo sa Cebu International Convention Center (CICC) nga ilang pinuy-anan niining milabay nga katuigan namasangil nga sila nakadawat og notisya sa pagbakante ug bulontaryong pagguba sa ilang mga istruktura. Ang notisya nga gikan sa Housing and Urban Development Offce (HUDO) nadawat sa pipila ka mga residente niadtong Hunyo 8, 2024 base sa nakuha nga kopya sa Superbalita Cebu sa miaging semana. Base sa giingong notisya, duna lang silay 15 ka mga adlaw sa pagbiya sa dapit kay dunay pagatukuron nga government center sa dapit. Sagad sa mga lumolupyo sa dapit mao ang mga nasunogan sa Brgy. Guizo niadtong 2016 ug Brgy. Tipolo niadtong 2019. Kadaghanan sa mga nagreklamo mga paryente ug mga tawo nga nag-abang gikan sa mga pamilya nga nawad-an sa ilang puy-anan tungod sa sunog sa Mandaue City ug gitugotan nga temporaryo nga magpuyo sa lugar sa CICC. Nipadala og press release sa Superbalita Cebu niadtong Miyerkules, Hunyo 12, ang Tipolo Residents Association pinangulohan ni Betty Cao. Matod niya nga wa sila magdahom nga padad-an sila og notisya sa Hudo tungod kay gipasaligan na sila og kabalhinan. “Wala mi nagdahom nga padalhan mi sa HUDO og abiso kay daan na silang nagpasalig namo nga ibalhin tanang mga nasunogan; una sa ‘Pasilong sa Paradise’, nig human kay sa gitukod nga building sa Maharlika Tipolo. Gani gipangayoan sa HUDO among organisasyon [TRA] og lista sa mga miyembro kay daw siguruon nila og pahimutang sa usa ka block sa Pasilong, ug dayon, sa building 3 sa housing among organisasyon. Nahibulong nalang mi nga nanghatag naman hinuon silag abiso pila lang ka adlaw human mi nisumite og lista. ”Matod niya nga kon wa diay plano nga ipahimutang sila og seguradong kabalhinan gitugtan na lang unta sila sa pagtukod og balik sa ilang mga pinuy-anan. Hinuon, matod ni Cao nga di kini unang higayon nga gibuhat kini sa Hudo kanila. “Maskin ang kontra kabos nga RA 7279 (Sec 28) kay ilang gilapas tungod wala man silay gibuhat nga konsultasyon sa mga hingtungdan, dili subay sa 30 days ang pagpadala og abiso, ug wala daan mapirmi ang kahilunaa usa pahawaon,” nagkanayon si Cao. Ila usab nga gipasanginlan ang mga sakop sa 14th Civil-Military Operations “Katipanan” Battalion nga nang-harass kanila sukad niadtong Abril 2024. Si Mandaue City Administrator Jamaal James Abangad nisalikway sa mga pasangil. “Wala kini naghatag og kasigaraduhan kung giharass gyud sila kay so far wala pamay ni reklamo namo diri,” matod ni Abangad dihang gikuhaan og reaksyon niadtong Hunyo 13, 2024. Gipasanginlan ang mga sundalo nga balik-balik nga misulod sa CICC uban ang listahan sa mga sakop sa Tingob Residents Association (TRA) ug mga litrato sa mga mobilisasyon sa grupo nga gikatahong gihatag sa Hudo sa Siyudad. Apan gisalikway ni Abangad ang ilang mga pasangil kay dili tinuod, walay basehanan ug walay basehanan. Siya niingon nga ang maong pahibalo wala magpasabot og dinaliang demolisyon. Gitataw ni Abangad nga ang LGU nagprayoridad sa dul-an sa 500 ka mga pamilya nga nawad-an og pinuy-anan sa sunog sa Barangay Guizo niadtong 2016 ug Sitios Basubas ug Maharlika sa Barangay Tipolo niadtong 2019, kinsa kasamtangang nagpasilong sa CICC. Ang mga sharers ug mga nag-abang, matod niya, wala gikonsiderar sa relokasyon. “Majority of the complainants are sharers and renters since they are not included in the housing that the City will provide. Only the beneficiaries will be housed. These sharers and renters are not even supposed to be there. Most of them are staying with parents who are the actual housing beneficiaries,” matod ni Abangad. Nagplano ang Mandaue City Government nga sugdan na ang pagguba sa CICC karong Hulyo. Ang relokasyon sa mga benepisyaryo sa pabalay gitakda sa ulahi ning buwana. Si Eufrocina Pam-ot, usa ka benepisyaryo, lima na ka tuig nga nagpuyo sa CICC. Siya miingon nga andam siya nga mobiya bisan unsang orasa, ug naghinamhinam nga mobalhin sa iyang bag-ong balay. “Wala raman sad ko naapektuhan sa abiso sa Hudo kay beneficiary man jud ko daan diri. ”/ REV, CAV'}, {'article_id': 1075, 'title': '71 na ka lawas naugkat', 'text': 'Nakuha sa mga rescuer ang 71 ka mga lawas gikan sa lapad nga pagdahili sa yuta sa Barangay Masara sa Milky, Davao de Oro, matod sa mga lokal nga opisyal sa Martes, Pebrero 13, 2024. Sa usa ka press briefing, gipahibalo usab ni deputy incident commander Lois Lituanas nga si Milky Mayor Juvanie Rodulfo niisyu sa Executive Order 15 alang sa pagbalhin sa ilang mga paningkamot ngadto sa search and retrieval operations gikan sa search and rescue sugod sa Miyerkules, Pebrero 14, 2024. Matod niya nga ang mando nakab-ot subay sa advisory gikan sa Mines and Geosciences Bureau sa posibleng paglihok sa yuta taliwa sa pagdahili sa yuta. Matod ni Lituanas nga mao usab kini ang hinungdan nga gipahunong sa mga rescuer ang ilang operasyon alas 2 sa hapon sa Martes. Si Daece Lecaroz, pangulo sa management of the dead and the missing cluster, niingon nga moabot sa 71 ka mga lawas ang nakuha gikan sa pagdahili sa yuta, diin 17 wala pa mailhi. Gidala sila sa St. Peter Funeral Homes Montevista ug Cofreros Rosario Funeral Homes. Matod ni Lecaroz nga 47 ka indibidwal ang missing pa apan nagpadayon ang verification. Matod ni Lituanas nga ang mga rescuer magpadayon sa pagpangita sa daghan pang mga lawas gikan sa pagdahili sa yuta. Matod niya nga naggamit sila og mga drone sa pagmonitor sa lihok sa yuta sa landslide area aron masiguro ang kaluwasan sa mga rescuer. /TPM sa SunStar Philippines'}, {'article_id': 660, 'title': 'Miligis ni Dimalanta nadakpan na', 'text': 'Nadakpan na sa mga sakop sa Abellana Police Station inabagan sa Guadalupe Police Station ang responsable sa nahitabong hit-and-run niadtong basketbolista nga si Esmiraldo Lezar Dimalanta, 23, taga Tres de Abril, Barangay Labangon, dakbayan sa Sugbo, human sa tulo ka buwan. Nahitabo ang maong hit-and-run niadtong Pebrero 4, 2024 sa Queens Road, Barangay Kamputhaw sa dakbayan sa Sugbo. Ang nasikop pinasikad sa warrant of arrest mao si Aaron Ciano Dimapasoc hingkod ang pangidaron, taga A. Laura street, Barangay Guadalupe sa dakbayan sa Sugbo, alas 2:15 sa Lunes sa hapon, Mayo 6, 2024. Wala na hinuon mosukol si Dimapasoc ug mikuyog ra usab kini sa mga polis nga maoy mi-serve sa warrant of arrest sa kasong murder nga walay gitugot nga piyansa ang korte. Matod ni Police Major Emeniano Don Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station, nga human malutsi og warrant of arrest si Dimapasoc ug ang pagkasikop niini, mahulagway nga ‘case solved. ’“Murder yung pina-file natin na kaso sa kanya instead of reckless imprudence resulting in homicide lang kase nahanapan natin siya ng cause which is pwede talagang kasohan ng murder ang ginawa nya,” matod ni Makring. Niadtong Pebrero 4, 2024 sa alas 6 ang takna sa buntag, gi-hit and run ni Dimapasoc ang motorsiklo ni Dimalanta nga miresulta sa hinanali’ng kamatayon. Pipila ka adlaw human sa insidente, natultolan sa Guadalupe Police Station ang sakyanan nga Mazda CX-7 SUV (YKK 161) nga dunay blinker ug siren. Una na nga mihimakak si Dimapasoc nga siya ang nagmaneho sa maong sakyanan sanglit wala siya mogawas sa maong petsa. Apan dunay nakasaksi nga sa wala pa ang hit and run dunay nahitabong road rage sa dalan Gorordo eskina F. Sotto drive diin makita ang dagway sa suspetsado. Gigukod ang biktima sa suspek sakay sa iyang SUV ug migamit sa siren ug blinker. Pag-abot sa Queens Road sa Barangay Kamputhaw, gidumbol niya si Dimalanta nga miresulta sa pagkalamba sa biktima. Human migawas ang mga CCTV video sa social media, miangkon na siya nga ang iyang sakyanan ang naka-hit and run sa biktima apan ang iyang amiga ang nagmaneho. Apan giingong wala ni tuohi sa piskaliya ang pamahayag ni Dimapasoc nga maoy hinungdan nga nalutsan siya’g warrant of arrest. Mipasabot usab si Makring nganong nadugay sila sa pagpasaka og kaso tungod kay ilang gisiguro nga lig-on ang ilang kaso nga gipasaka ug dili gyud makahimakak ang suspetsado sa maong krimen. “Maong nadugay among pag-file sa kaso, Sir kay among gisiguro nga lig-on kayo ang atong ebidensya mao tong murder ang atung napasaka sa korte ug nakita nila nga naay probable cause,” matod ni Makring. Wala na mohatag pa og pamahayag si Dimapasoc sa dihang gisuwayan pagkuha sa iyang komento samtang naa sa sulod sa custodial facility sanglit iyang abogado lang matod pa ang motubag. “Ang akong abogado lang ang motubag ninyu, Sir, wala koy maestorya ninyo,” matod ni Dimapasoc. Human mabalik sa korte ang warrant of arrest, i-commit na sa Abellana Police Station si Dimapasoc sa Cebu City Jail.'}]"
Unsa ang giingon ni Eco mahitungod sa sitwasyon sa Puso Village?,['Sayang gyud'],"[{'article_id': 521, 'title': 'Trabaho sa Carbon main market sugdan sa Hulyo', 'text': 'Naa sa tunga-tunga sa iyang target nga tuig aron makompleto ang unang hugna sa Carbon redevelopment project, ang pagtukod sa main market building gitakdang magsugod sa ikatulo nga kwarter sa 2024. Sa kasamtangan, ang Megawide Construction Corp. nagpadayon sa pagtrabaho sa ubang mga aspeto sa proyekto, samtang nagpaabot sa go signal sa pag-operate sa Puso Village ug mechanical parking lot 17 ka bulan human kini nahuman. Ang deputy general manager sa Cebu2World Development Inc. (C2W) nga si Jocelyn Eco, sa interbyo sa telepono niadtong Miyerkules, Hunyo 5, 2024, niingon nga ang pagtukod sa nag-unang merkado publiko, nga gidesinyo nga kapuy-an sa 6,500 ka mga vendor, nag-atubang sa daghang mga pagkalangan tungod sa daghang mga hinungdan. Ang C2W, usa ka subsidiary sa Megawide, nagpahigayon sa redevelopment sa Carbon Public Market, nga nag-edad na og usa ka siglo, ubos sa joint venture agreement (JVA) tali sa Cebu City Government. Sa miaging mga taho sa SunStar Cebu nagkanayon nga ang konstruksyon magsugod unta sa 2023 ug mahuman sa 2028. Ang nag-unang merkado publiko ug ang komersyal nga bahin niini mobarog sa karaang Warwick luyo sa The Barracks. Ang proyekto maglakip sa mga parking space ug mga pasilidad sa drainage. Matod pa ni Eco, giusab ang desinyo sa main market ug kinahanglang mangayo sila og bag-ong permit. Ang mga tindera sa Carbon anaa karon gipapuyo sa interim building. Hangtod ning Hunyo, si Eco niingon nga ang mga proyekto nga nahuman ug magamit na mao ang The Barracks, o ang hawker center, interim market, Freedom Park, Senior Citizens Park ug Sto. Gertrudes Chapel. ‘ANUGON’Kapin na sa usa ka tuig sukad nahuman ang konstruksyon sa Puso Village ug ang mekanikal nga parkinganan, apan si Eco miingon nga malaumon gihapon sila nga maka-operate na kini “sa dili madugay. ”Sukad nipagawas og preliminary injunction ang Regional Trial Court (RTC) Branch 10 nga nagdili sa Cebu City Government sa pag-okupar sa Compania Maritima area niadtong Disyembre 23, 2022, ang Puso Village ug mechanical parking lot wa na mabuksi alang sa publiko. “Karon, sayang ba. Sayang gyud. In fact, ako, personally, I don’t look at the area kay magsakit akong heart,” matod ni Eco. Siya niingon nga ang ilang kapalaran naa sa City Government sanglit nagpadayon pa ang panagsungi. “We will take the cue from Cebu City because they are our partners,” matod pa niya. Matod pa ni Eco, ilang gitan-aw karon ang dugang gasto tungod kay ang Puso Village ug ang mekanikal nga parkinganan tingali kinahanglan nga ayuhon, labi na ang naulahi. “Na-dilapidated na bitaw siya, dili man namo ma-maintain, mechanical parking na siya, almost every day almost ma-lubricate na at the very least,” matod ni Eco. Ang termino nga “mechanical parking” nagpasabot sa bisan unsang device - lakip na ang elevating sama sa automated car storage systems o vertical lifts - nga naghimo’ng posible sa paghatag og compact parking nga wala magkinahanglan og mga rampa. NAHIMUTANGANSigon ni Eco nga kinahanglan usab nila nga susihon ang sulod sa Puso Village, nga estratehikong nahimutang sa downtown area kay malakaw lang gikan sa daghang sikat nga mga dapit, lakip na ang Basilica del Sto. Gertrudes, City Hall, Plaza Independencia, pantalan, ug uban pa. Si Eco niingon nga ang Puso Village gikonsepto aron ipakita ang ‘food tourism’ sa Dakbayan sa Sugbo. Siya miingon nga ang pasilidad maka-akomodar og sobra sa 10,000 ka mga tawo kada adlaw ug gidisenyo nga puy-an sa 350 ka mga negosyo, lakip ang usa ka “Pasalubong Center,” ug uban pa. Sa report sa SunStar Cebu niadtong Abril 27, 2023, si Eco niingon nga ang C2W migasto na og dul-an sa P300 milyunes sa construction ug site development sa Puso Village ug sa mechanical parking lot, apan wala siya makahatag og eksaktong numero kon pila ang alkanse tungod kay ang duha ka mga proyekto nagpabilin nga wala magamit. Siya miingon nga “ang mga numero nagdagan matag adlaw. ”Ang tahas sa C2W mao ang pagpalambo sa lote ug propyedad nga gi-turn over sa City Government base sa ilang January 2021 JVA.'}]","[{'article_id': 1678, 'title': 'Drainage sa SRP nasampungan', 'text': 'Si Cebu City Mayor Cedie Abangan nisulti sa mga enhinyero ug management sa Filinvest Land, Inc. (FLI) ug Citi de Mare (CDM) personnel sa pagpahigayon og massive desilting initiative, tangtangon ang mga babag sa nagpadayon nga pagpalambo sa drainage system sa palibot niini sa South Road Properties, kay ang maong propyedad gikonsiderar nga flood prone area sa panahon sa kusog nga pagbunok sa ulanSila si Abangan uban ni Miyang Banzon, general manager sa CDM ug ni Engineer Raynen River Calimpon, construction manager sa CDM, Dean Tiburcio Escario, area general manager sa FLI, ug SRP Administrator Gilmore Pichay, nangulo sa ocular inspection ug assessment sa sayo sa buntag sa Martes, Oktubre 17, sa nagpadayon nga drainage improvement projects sa palibot sa City de Mare sa El Pardo road sa South Road Properties (SRP). Ang mayor nihatag og deadline nga sa dili pa ang iyang adlaw nga natawhan o Oktubre 28, 2023, ang desilting ug clean-up initiative mahuman, samtang gitanyag ang mga empleyado sa City Hall nga motabang sa inisyatiba sa Oktubre 21, 2023. Nadiskubrehan ni Abangan ang grabe nga pagbabag sa dakong deposito sa yuta sa daplin sa drainage, human niya gimando ang pag-alsa ug pag-abli sa pipila ka mga manhole cover, diin nikanaog pa siya aron pag-obserbar sa sitwasyon ilawom sa culvert. Ang presensya sa nakasampong nga mga yuta maoy usa sa mga hinungdan sa pagsuyla sa tubig sa kadalanan ug mga propyedad sa duol atol sa dakong pagbunok sa tubig sa ulan, matod ni Abangan. Gisusi usab sa mayor ang pagbutang og dugang nga box culvert duol sa CDM nga nagsilbing dugang drainage channel, diin ang proyekto andam nga mahuman sa hinapos sa semana. Kon mahuman na, mas paspas ang pag-agos sa tubig gikan sa kusog nga pagbunok sa ulan gikan sa CDM paingon sa Inayawan creek inay sa naandan nga pag-agos sa tubig paingon sa main drainage diretso sa Cebu Strait. Sa wala pa ang inspeksyon, si Calimpon nitug-an sa mga tigbalita nga bag-o lang niadtong Hulyo ning tuiga ang CDM ug mga kasikbit nga mga propyedad nakasinati og pag-awas sa tubig sa ulan gikan sa drainage main.'}, {'article_id': 923, 'title': 'P3. 8 milyunes nga shabu nasakmit; ‘Yawa’ nasikop', 'text': 'Moabot ngadto sa P3. 8 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo sa duha ka managlahi’ng anti-illegal drug operations nga kabahin sa Simultaneous Anti-Criminality and Law Enforcement Operation (SACLEO). Unang nadakpan ang usa ka giilang tigas sa Sitio Cogon, Barangay Labangon, Dakbayan sa Sugbo alas 11:24 sa Lunes sa gabii Marso 11, 2024 nga giila nga si Roger Eden Jalmanzar Jamandron, alyas “Boss Yawa”, 20, nagpuyo sa maong lugar. Nakuha sa mga operatiba sa Labangon Police Station ang mga pinutos sa gituohang shabu nga mobalor og P408,000, lakip na ang buy-bust money. Ang mga operatiba sa Station Drug Enforcement Unit sa Labangon Police Station sa pagpangulo ni Police Lieutenant Malcolm Almenia ubos sa supervision ni Police Major Abadiano Abagat nilusad sa buy-bust human nakadawat og impormasyon labot sa kalambigitan ni Boss Yawa sa ilegal nga drugas. Matod ni Abagat nga bag-o lang nakagawas sa Cebu City Jail ang suspek sa susama gihapon nga kaso apan na-monitor nila nga nibalik sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas. “Bag-o pa nang laya nya namonitor namo nga mibalik pagduwa mao to among gi buy bust,” matod ni Abagat. Pagka alas 2:30 sa Martes sa kaadlawon, Marso 12, 2024, nakasakmit usab ang Inayawan Police Station og mga binulto sa gituohang shabu nga motimbang og 505 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P3. 4 million atol sa gilusad nga buy-bust sa Sitio Tugas, Brgy. Cogon Pardo, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Dean Jeff Gambosa Aldrin, alyas Dean, nga nalakip sa high value individual nga nagpuyo ra usab sa maong lugar. Giandam na ang kaso nga ipasaka sa kapulisan batok sa duha ka mga suspek. Tungod niini, matod ni Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga nidayeg ang ilang hepe nga si Police Colonel Jake Bacquian sa accomplishment sa iyang mga personnel. Gawas sa ilegal nga drugas, ila usab nga gipatutokan ang illegal numbers game diin nakalusad sila og 25 ka operations nga niresulta sa pagkasikop sa 29 ka mga sugarol. Naka-serve usab sila og walo ka mga warrant of arrest sa mga akusado nga dunay mga pending nga kaso sa korte apan lima lang ang nadakpan.'}, {'article_id': 1623, 'title': '2 ‘mitulis’ sa kapehan sikop', 'text': 'Nadakpan na ang duha sa tulo ka mga suspetsadong tulisan nga ningbiktima sa usa ka coffee shop sa Salinas Drive, Brgy. Lahug, dakbayan sa Sugbo sa Lunes sa gabii, Oktubre 30, 2023. Unang nadakpan sa Mabolo Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat mao si Charlie Dean Leif, alas 10:30 sa Martes sa gabii, Oktubre 31, 2023 sa balay niini sa Purok 4, Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo. Nadakpan usab sa Mandaue City Police Office (MCPO) sa Barangay Centro si Ghen Vinz Parong, kinsa nanion sa armas ug maoy nikuha sa cellphone sa kustomer nga lalaki nga nag order unta og kape. Si Parong taga Gorordo Avenue, corner Sudlon, Barangay Lahug. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office, nga si Ricardo Parrenas, alyas Banban, ang wala na lang madakpi apan padayon nga gipangita sa kapulisan sa pagsuwat ning taho. Gibutyag ni Baculo nga duna na silay impormasyon kon asa na nagtago-tago si Parrenas nga tungod niini iyang awhag nga labing maayo mo surrender na lang aron dili mabutang sa peligro ang kinabuhi ani. “Kato na lang naka jacket og itom kato si Ricardo Parrenas ang wala nato madakpan. But we are working on it and we already have information kon asa man ni siya nagtago. Kon ako pa sa iyaha mo surrender na lang siya,” matod ni Baculo. Kon sa miaging tulis sila wala pasakai og kaso sa ilang biktima nga maoy hinungdan nga sila nakagawas, apan karon, matod ni Baculo, ikiha sila sa mga biktima. Kadtong lalaki nga mipalit lang unta og kape apan giapil siya sa pagtulis ug gikuha ang iyang cellphone ug bag, nagpa blotter na sa Mabolo Police Station uban sa iyang ginikanan. Giawhag nila ang tag-iya sa coffee shop nga mosang-at usab og reklamo ngadto sa Mabolo Police Station aron dugang nga kaso ilang ipasaka batok sa maong mga suspek ug mabalhog sa bilanggoan. Ang hepe sa Police Regional Office 7 Police Brigadier General Jorge Abad mihangop sa daling pagka sikop sa mga suspek tungod sa walay hunong nga pagpangita kanila. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay nga nalipay si Abad sa dali nga kasulbaran ug nidayeg sa coffee shop nga nagbutang og CCTV camera nga maoy hinungdan nga nailhan dayon. “Ang atong Regional Director Brigadier General Jorge Abad mi congratulate sa mga operating unit no nga walay undang ug walay puas ang among paggukod aning mga tawhana kay nag viral man ni sa social media. Makita sad ninyo gi emphasize sa atong regional director kon unsa ka importante kon naay CCTV ang atong business establishment,” matod ni Abacay. Mitabang na ang PRO-7 sa pagpangita kang Parrenas ug masaligon si Abacay nga madakpan ra usab ni sa dili madugay.'}, {'article_id': 971, 'title': '51 ka sunog sulod sa 2 ka mga buwan', 'text': 'Usa ka adlaw sa wala pa ang pagsaulog sa Fire Prevention Month, ang dakbayan sa Sugbo nakatala na og 51 ka mga insidente sa sunog sukad sa pagsugod sa tuig 2024 nga nagpasabot nga nisaka og 45. 7 porsiyento gikan sa 35 ka insidente sa sunog nga natala sa samang panahon sa miaging tuig. Sa 51 ka insidente karong tuiga, 30 ang nahitabo niadtong Enero, nga niresulta sa danyos sa mga kabtangan nga mokabat og P19 milyunes, matod ni Senior Fire Officer Brandon Dayagdal, information officer sa Cebu City Fire Office (CCFO). Samtang, adunay kinatibuk-ang 21 ka mga insidente sa sunog ang natala sa buwan sa Pebrero diin duha sa mga sunog nahitabo sa hapon sa Pebrero 29. Giawhag ni Dayagdal ang publiko sa paghingusog pa sa mga lakang sa pag-amping batok sa sunog, ilabi na sa ting-init nga mas taas ang risgo sa sunog tungod sa uga nga kahimtang sa panahon. Ang Proclamation 115-A nga gi-isyu ni Presidente Lois Alarcon Sr. niadtong Pebrero 24, 1966, nideklarar sa Marso isip Fire Prevention Month aron pagpahinumdom sa katawhan mahitungod sa kamahinungdanon sa fire safety ug prevention. “We need to raise awareness among people about the dangers of the hot season. A small mistake could lead to a fire outbreak as things, and homes tend to get extremely dry during this time,” matod ni Dayagdal. “As water is scarce, we should be extra cautious and take all necessary measures to prevent any incident,” dugang niya, taliwa ning El Niño phenomenon nga nasinati karon. Ang CCFO magsugod sa daghang mga programa sa edukasyon ug mga kampanya sa pagpahibalo sa mga tawo bahin sa mga peligro sa sunog, husto nga mga lakang sa kaluwasan gikan sa sunog ug pagpangandam sa emerhensya. Sayo ning semanaha, ang Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas nitaho nga ang Sugbo maapektuhan sa dry spell tungod sa El Niño. Matod sa Pagasa, ang dry spell mahitabo kon adunay tulo ka sunodsunod nga bulan nga ubos sa normal nga pag-ulan o duha ka sunod-sunod nga bulan nga “significantly below-normal” nga pag-ulan. Ubos sa normal nga pag-ulan nagpasabut sa pagkunhod sa 20 hangtod 60 porsyento gikan sa kasagaran nga lebel sa ulan alang sa usa ka piho nga lugar, samtang ang labi ka ubos sa normal nga pag-ulan nagpakita sa pagkunhod sa labaw sa 60 porsyento kon itandi sa naandan. Giawhag ni Dayagdal ang publiko nga magdaginot sa tubig, ilabina ning panahuna, aron paspas nga makaresponde ang kabomberuhan kon adunay sunog. /KJF'}, {'article_id': 1461, 'title': 'Barko gisuwayan og hijack; mga Pinoy seaman luwas', 'text': 'Si Department of Foreign Affairs (DFA) Undersecretary Eduardo de Basiao niingon sa Lunes, Nobiyembre 27, 2023, nga ang duha ka Pinoy nga mga tripolante sa Israeli-linked vessel nga gikataho’ng na-hijack sa Gulf of Aden nakit-an ug luwas na karon. Sa usa ka interbyo sa telebisyon, si De Basiao miingon nga ang pagsulay sa pag-hijack ug pagdagit sa mga tripulante napakyas human ang pwersa sa Estados Unidos niresponde dayon. “According to the local manning agency, nasa maayos namang kondisyon ang dalawa dahil hindi natuloy ang pangha-hijack. . . Sinubukan daw ng rebeldeng grupo pero dumating ang US at sinagip ang mga biktima at hindi natuloy ang pangha-hijack,” matod ni De Basiao. “May dumating na US ship, nung sinubukan ng mga hijacker na tumakas, nahuli sila,” dugang niya. Si De Basiao niingon nga lima ka mga lalaki ang nangatanggong tungod sa napakyas nga pagsulay sa pagpang-hijack. Matod niya ang mga pamilya sa mga Filipino seafarers nahibawo na bahin sa maong butang. Matod niya nga ang mga pamilya nangayo og repatriation apan ang mga seafarer mahimong magpadayon sa ilang trabaho kon ilang gusto. Ang Liberian-flagged chemical tanker Central Park gidumala sa Zodiac Maritime Ltd. , nga gipanag-iya sa pamilyang Ofer sa Israel. Sakay atol sa pagsulay sa pag-hijack ang 22 ka mga tripulante. Sa miaging semana, usa ka barkong kargamento nga may link sa Israel gi-hijack sa mga rebeldeng Houthi nga gipaluyohan sa Iran sa usa ka krusyal nga ruta sa barko sa Red Sea nga adunay 25 ka tripulante, lakip ang 17 ka Filipino seafarer. (SunStar Philippines)'}]"
Unsay nahitabo sa kuyog sa biktima sa dihang nahitabo ang insidente?,['Wala na igkita ang kuyog sa biktima '],"[{'article_id': 538, 'title': '32 anyos nga lalaki gibanhigan, patay', 'text': 'Gituohan nga nalambigit sa illegal nga kalihukan napalgang patay alas 5:00 sa kaadlawon, Dominggo, Hunyo 2, 2024, sa Sitio Anislag, Barangay Canlumampao, dakbayan sa Toledo. Si Lito Demesa Deocampo, 32, dunay kapuyo, ug taga Barangay Puting Bato (Proper), Toledo, nagbuy-od sa dan nga nagkadugo ang nawong ug ulo. Si Police Senior Master Sgt. Dalmacio Palang, imbestigador sa Toledo City Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu nibutyag nga drugas ug personal grudge ilang gisubay sa imbestigasyon. Sanglit ang kapuyo niini nitug-an nga nag-apil-apil kini sa illegal nga bisyo. Ang biktima giingong nagsakay kini og motorsiklo ug dunay gianhang panimalay sa awaaw nga dapit nga 500 metros ang gilay-on gikan sa barangay road. Nagtuo ang kapulisan nga giatangan ang biktima. Posibli motibo ang personal o kaha ang pag-apil-apil sa isyu sa drugas. Ang kapuyo mitug-an sab nga giinitan ang biktima kay gituohang asset sa kapulisan. Wala pa masuta sa kapulisan kon samad pinusilan ba maoy namatyan sa biktima. Sanglit ang samad sa likod sa ulo gamay kaayo. Posibling gibunalag kahoy nga may lansang. Walay kabhang sa bala sab nga narekuber sa crime scene. Hinuon, gipaabot nila ang autopsy results sa Scene of the Crime Operatives (Soco). Wala na igkita ang kuyog sa biktima nga nagmaniho sa motorsiklo.'}]","[{'article_id': 715, 'title': 'Buhatan sa LTO-7 gibalhin sa Talamban', 'text': 'Bag-o nga nahimutangan sa Malasakit regional licensing office sa Land Transportation Office Central Visayas (LTO 7) sa Piazza Elesia sa Gov. M. Cuenco Avenue, Barangay Talamban,gipaila sa Martes, Abril 23, 2024. Ang ilang regional licensing office kaniadto nahimutang sa duol sa South Bus Terminal sa Natalio Bacalso Avenue, dakbayan sa Sugbo. Ang bag-ong opisina gibana-bana nga 9. 3 ka kilometro ang gilay-on gikan sa daan nga nahimutangan niini base sa Google Maps. Si Assistant Secretary Atty. Si Bayot Bayrante II, uban sa pipila ka mga opisyal sa LTO 7, maoy nangulo sa grand opening sa licensing office, nga nagtumong sa pagserbisyo sa north district sa dakbayan sa Sugbo. Wala sa kalihukan ang officer-in-charge sa LTO 7 nga si Rechris Belleza kay nitambong sa iyang induction sa Manila aron moasumer sa iyang katungdanan isip full-time regional director sa maong buhatan, matod ni Bayrante. Ang ubang mga licensing office nahimutang sa Robinson Galleria Cebu mall sa may General Maxilom Avenue corner Sergio Osmeña Boulevard sa Barangay Tejero, ug sa SM Seaside City mall sa Cebu South Coastal Road sa South Road Properties. Ang gibalhin nga opisina gipaabot nga mo-cater og hangtod sa 60 ka tawo sa usa ka seating capacity. Niadtong Marso, si Cebu City Mayor Cedie Abangan niingon nga gusto niya nga ang mga buhatan sa Bureau of Fire Protection ug LTO mobalhin gikan sa ilang nahimutangan karon. Si Abangan niingon nga iyang tuyo nga himuong medical arts, wellness, ug command center ang lugar nga adunay mga sentro sa diabetes, kasingkasing, ug kanser. Gikompirmar sa LTO 7 nga ilang ipadayon ang operasyon ug administratibong trabaho sa ilang buhatan sa N. Bacalso Avenue.'}, {'article_id': 911, 'title': '3 ka menor nag-pot session sa marijuana', 'text': 'Tulo ka mga menor de edad nga taga Barangay Suba, dakbayan sa Sugbo nga mga tinun-an sa usa ka tunghaan sa dakbayan, “na-rescue” sa mga polis nga nag-roving alas 5:30 sa buntag sa Biyernes, Marso 15, 2024 sa Baywalk sa South Road Properties (SRP) sa Barangay Santo Niño. Ang tulo gipangkustodiya sa Waterfront Police Station human sila naatlan nilang Police Patrolman Jude Miguelito Isidro, Patrolman Melson Roberson ug Patrolman Dean Erenio Isip, mga sakop sa Tactical Motor Riding Unit (TMRU) sa Cebu City Police Office (CCPO). Nakuha gikan sa tulo ka mga menor ang mga linikit nga marijuana nga ilang gihimo’ng sigarilyo samtang nag-estambay sa Baywalk. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga naagian sila sa mga polis nga nag-roving. Ilang nakita ang tulo nga dunay gidagkutan nga sigarilyo apan sa ilang pagduol nanimaho kini nga marijuana hinungdan nga ilang gisita. Wala na mohatag og pamahayag ang maong mga batan-on nga nagpangidaron pa og 17 ug 15 anyos. Bisan sa ilang pangidaron nga mga menor pa, gipasabot ni Baculo nga mamahimo na sila nga mapasakaan og kaso sa pakig-alayon sa Department of Social Welfare and Services (DSWS) sa dakbayan. Kon masuta sa evaluation nga duna silay kahiamgo sa ilang gihimo, sila mapasakaan og kaso ubos sa balaod. Subay sa sunodsunod nga accomplishments nga nahimo sa police beat patrollers, ang hepe sa CCPO nga si Police Colonel Jake Bacquian mohatag og pasidungog kanila. . GIPASIDUNGGANGipasidunggan ni Police Captain Emeniano Don Apechi Makring hepe sa Abellana Police Station 2 ang duha ka police beat patroller human nga miuli sa cellular phone sa News Editor sa Superbalita Cebu nga si Saddam Isla. Ang duha mao silang Patrolman Elman Manlanat Patrolman Josie Isleta, pulos na destino sa Cebu City Mobile Force Company sa Cebu City Police Office. Napunitan sa duha ka bagitong pulis ang cellphone ni Morallo sa dalan F. Ramos sa Barangay Sta. Cruz samtang nag-roving sila ug ila ning malampuson nga nauli sa tag-iya. Sulondon nga buhat sa duha ka police nga angayan lang dayegon ug pasidunggan. Sa miaging semana, sunodsunod usab sa pagsikop ang mga beat patrol sa duha ka mga tulisan nga nagsakay og motorsiklo sa Mabolo ug laing isnatser ang nadakpan sa may Manalili, Dakbayan sa Sugbo.'}, {'article_id': 397, 'title': 'Kapulisan full alert; billeting areas gisusi', 'text': 'Nag-anam na sa pagpangabot sa Dakbayan sa Sugbo ang contingents sa Palarong Pambansa 2024 gikan sa lainlaing mga rehiyon sa Pilipinas. Mahinangpon sila’ng gisugat sa mga opisyal sa Department of Education (DepEd 7) sa wala pa gihatod sa mga tunghaan nga ilang billeting area. Gibana-bana nga moabot sa 12,000 ngadto sa 15,000 ka mga atleta, wala pay labot niini ang mga opisyal ug coaches, ang mangabot sa dakbayan sa Sugbo nga hatagan og seguridad sa kapulisan. Aron maseguro ang kaluwasan sa mga contingent, ang hepe sa kapulisan sa dakbayan, Police Colonel Jake Bacquian, uban sa iyang deputy city director for administration nga si P/Lt. Col. Felisa Baculo, ningsusi sa mga tunghaan nga nagsilbing puy-anan sa mga atleta ug delegado sulod sa 17 ka adlaw. Unang gisusi ni Bacquian ang Lahug Elementary ug High School diin giokuparan sa Caraga Region; gisunod ang Mabolo National High School diin gipahimutang ang Cordillera Administrative Region; Ramon Duterte National High School nga giokupar sa Eastern Visayas ug ang Guadalupe Elementary School nga gamiton sa Western Visayas; ug ang katapusan ang Cebu City Sports Center. Gisubay sa police official kon nakahan-ay na ba ang mga polis nga gidestino sa maong mga tunghaan. Iyang nakita nga hapsay na ang dagan sa siguridad ug way bisan kinsa nga makasulod nga outsider tungod kay ang matag contingent dunay identification (ID) card nga gihatag. Kinahanglan nga kon mogawas ug mosulod, moagi kini sa ilang access monitoring system (AMS). Si Dr. Lenny Caspillo, assistant principal sa Lahug Elementary School, nagkanayon nga wala pa silay nakitang problema sa ilang pasilidad. Usa sa mga opisyal sa DepEd Caraga nga maoy nagbantay sa ilang AMS nagkanayon nga moabot sa kapin 700 ang ilang mga contingent apan dili tanan naa sa Lahug Elementary School nipuyo tungod kay ang uban dunay kabanay sa Dakbayan sa Sugbo. “With regards to facilities, if we gonna rate it, naa na gyud mi sa mga excellent,naa gyud mi dihang dapita, provided nga we are already ready with the CVIRAA. Nya nag polish naman lang gyud mi karon para sa Palaro. With the security, well as you see, ok ra gyud, walay samok, walay sulodsulod ang community. We’re fine,” matod ni Caspillo. Gisusi ni Bacquian ang mga koral nga nakapalibot sa tunghaan kon duna bay posibilidad nga didto moagi ang mga kriminal. Tungod ani iyang gimandoan ang iyang mga personnel nga matag karon ug unya suroyon. Nakig-alayon usab ang kapulisan sa mga nagdumala sa 20 ka mga tunghaan nga gigamit nga billeting area kon nag function ba ang ilang mga CCTV camera tungod kay dako kini og matabang sa pag monitor kon dunay mosuway sa paghimo og krimen, sama sa mga kawatan. ALERTSugod niadtong Hulyo 1, 2024 gisaka na sa kapulisan sa Central Visayas ang ilang alert status gikan sa normal ngadto sa full alert, nagpasabot nga tanang mga polis sa rehiyon 7 wala nay gitugotan nga maka absent ug andam nga ipakatap kon gikinahanglan. “Naka full alert na ta. Atong gitagaan og tasking ang atong kapulisan nga na assign sa billeting quarters nga mag roving sila within sa compound sa school nga asa ang atong mga delegate naka billet. Kinahanglan tan-awon nila basin sa likod banda, walay suga. So, siguradohon nila nga dili makaagi didto ang kawatan,” matod ni Bacquian. Tungod sa presensya sa daghang mga polis, gipasalamatan sa mga opisyal sa DepEd Cordillera Administrative Region ang kapulisan, lakip ang mainiton nga paghangop kanila sa dakbayan sa Sugbo. Matod ni Clemente Castanares Jr. , camp manager sa CAR, nga sila nakurat sa ilang pag abot sa billeting area nga han-ay na kaayo diin ang ila unta nga trabahuon gitrabaho na sa mga magtutudlo sa tunghaan. “Salamat, Cebu. Thank you very much for the hospitality, the love. Alam namin na tuloy-tuloy ang suporta nyo sa amin habang nandito kami for almost 17 days,” matod ni Castanares. Gawas sa mga polis nga nihatag sa seguridad sa mga atleta ug mga delegado, duna usab silay gi-augment nga blue guards aron masiguro nga luwas silang tanan.'}, {'article_id': 168, 'title': ""Kapin sa 2T ang bakante nga posisyon sa Cebu City Gov't"", 'text': 'Moabot ngadto sa 2, 308 ka mga bakanteng posisyon ang gisumite sa konseho sa dakbayan sa Sugbo sa Human Resource Development Office (HRDO) subay sa executive’s direction sa City Hall nga ""rightsizing. ""Si Peping Belicena, HRDO department head, niduso ngadto sa konseho atol sa regular session niadtong Agusto 28, og usa ka endorsement pinetsahan niadtong Agusto 21, nga nagkanayon nga 653 ang mga bakanteng posisyon nga gipundohan, samtang 1,665 ang mga bakanteng posisyon nga way pundo. Sa miaging mga taho sa SunStar, si Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan niingon nga mohimo siya og evaluation committee nga mosusi sa mga regular, casual, ug job order (JO) nga mga empleyado. Si Abalayan nagkanayon nga ang komitiba magsusi sa job descriptions ug functions sa mga empleyado sa tanang departamento. Gipasalig sa acting mayor ang patas nga proseso sa pagtimbangtimbang, nga nag-ingon nga iyang naobserbahan ang pipila ka mga empleyado nga gamay ra ang trabaho samtang ang uban adunay daghang mga gimbuhaton. “I want to ensure that those who remain are truly useful employees,” matod ni Abalayan. Nagplano si Abalayan nga ipahibaw ngadto sa mga kaswal ug JO nga mga empleyado sa ilang renewal status sa unang semana sa Septiyembre. MAHIMONG MO-APELA Ang mga empleyado kansang kontrata dili na ma-renew hatagan og higayon nga makapasaka og apela. Sa press conference niadtong Agusto 19, si Abalayan nimandto ngadto sa Personnel Selection Board mao ang paghatag og priority sa mga kaswal nga empleyado sa higayon nga mo-apply sila og permanente nga posisyon. “Once that casual or JO employee is hired, my instruction is katong na leave out nga position nga casual, dili nato mapun-an. So, in a sense, imong gitransfer lang from casual to permanent. “So wala gyu’y mapuno nga empleyado, gani nalipay sila kay napermanent sila sa ilang job title,” dugang pa sa acting city mayor. Bahin sa mga underperforming nga mga empleyado, siya niingon nga ang iyang TWG, nga gilangkuban sa City Administrator’s Office, City Mayor’s Office, IASO, City Budget Office, ug HRDO, maoy mosumitir sa ilang mga evaluation ug ang komitiba maoy mo-review kon kinsa ang magpabilin sa ilang posisyon o dili. Mahitungod sa mga empleyado kansang kontrata dili na ma-renew, si Abalayan niingon nga adunay mga job fair gikan sa mga kompaniya nga kaabag sa City Government.'}, {'article_id': 1630, 'title': 'Tumang kainit masinati niining adlaw sa BSKE', 'text': 'Giawhag ang mga botante, ilabina ang mga edaran ingon man niadtong adunay gipamati sa lawas, nga mosayo sa pagbotar karong adlawa, Oktubre 30. Si Engr. Edoy Alicante nipahibawo sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, Oktubre 29, 2023, nga ang heat index mahimong moabot sa 39 ngadto sa 40 degrees Celsius, nga gihulagway nga extreme. Gitambagan sa state meteorologist ang publiko sa pagbotar og sayo, sugod sa alas 6 sa buntag hangtod sa alas 9 sa buntag o sa hapon, samtang likayan ang adlaw tali sa alas 10 sa buntag hangtod alas 3 sa hapon, kay mao kini ang panahon nga mahitabo ang maximum heat index. Gitumbok sa Commission on Elections nga ang oras sa botohan molugway gikan sa alas 7 sa buntag hangtod sa alas 3 sa hapon. Kon maghulat pa ang mga botante sulod sa 30 metros nga radius sa presinto sa alas 3 sa hapon, sila marehistro, tugutan nga makabotar, ug makatulo ka higayon nga tawagan ang pagsulod. Gitambagan ni Alicante ang publiko nga dili magpabilin sa ilawom sa adlaw sulod sa kapin sa 20 minutos ug magdala kanunay og tubig ug mga gamit sa pagpanalipod, sama sa mga payong kon maglinya sa pagbotar. Gitambagan usab ang pagsul-ob og gaan nga sinina. Gihisgotan hinuon ni Pasicolanlat ang posibilidad nga molabay ang mga pag-ulan tungod sa nag-uswag nga low-pressure area, ilabi na ang pagsugod sa holidays sa “kalag-kalag”. “There’s a slight chance of passing rain [on election day] due to thunderstorms, but generally, the weather will be hot,” matod ni Alicante. Gitataw usab niya nga paborable ang kahimtang sa panahon alang sa mga biyahedor sa dagat, ilabina kadtong mamauli aron mobotar, tungod kay ang hangin gibanabana nga anaa sa 20 km/h ngadto sa 30 km/h. KALAGKALAGSi Alicante niingon nga posibleng mokusog ang uwan \u200b\u200bpagkasunod adlaw tungod kay ilang gipaabot nga mosulod sa Philippine Area of \u200b\u200bResponsibility ang low pressure area. “Expect light to moderate rains, but it may also develop into heavy rain due to the low-pressure area,” gidugang niya. Hinuon, nihisgot si Alicante nga posibleng mousbaw ang panahon sa “kalag-kalag” o ang pagsaulog sa All Saints’ Day ug All Souls’ Day, karong Nobiyembre 1 ug 2, tungod kay wala nila damha nga mahimong bagyo ang kasamok sa panahon.'}]"
Kinsa ang nagpadayon sa pagbantay sa kahimtang sa mga barangay nga gideklarar nga drug-cleared?,['Cebu City Police Office'],"[{'article_id': 539, 'title': '6 ka barangay sa Cebu City, drug cleared', 'text': 'Sa 62 ka mga barangay nga gideklarar sa Regional Oversight Committee on Barangay Drug Clearing (ROCBDC), ang unom niini naa sa dakbayan sa Sugbo. Ang maong mga barangay mao ang Bacayan, Taptap, Guba, Paril, Pit-os, ug Malubog nga naa nahimutang sa bukirang dapit sa siyudad sa Sugbo. Matod sa Cebu City Police Office (CCPO), resulta kini sa ilang subsob nga house visitation sa Persons Who Use Drugs (PWUD) aron mapaubos sila sa community-based drug rehabilitation program (CBDRP) sa matag barangay. Ang CBDRP programa kini sa lokal nga kagamhanan sa dakbayan sa Sugbo pinaagi sa Cebu City Office of Substance Abuse Prevention (Cosap) sa pagpangulo ni Executive Director Joyce Dean Benipayo Babia. Mihimo usab ang unom ka mga barangay og inisyatiba aron mapakgang ang illegal nga drugas sa ilang lugar ug malimpyo ang komunidad sa paggamit sa bisan unsa nga matang sa illegal nga drugas. Si Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa CCPO, gihangop ang maong deklarasyon sa unom ka mga barangay nga drug-cleared. Iya hinuon nga gipahibawo nga ang pagka-drug- cleared sa usa ka barangay wala kini magpasabot nga wala nay illegal nga drugas nga mosulod. Magpadayon ang monitoring sa kapulisan sa unom ka mga barangay ilabi na nga accounted na ang drug personalities. Tumong ug tuyo sa pagpadayon sa ilang kampanya batok sa illegal nga drugas aron masiguro ang kahapsay ug kalinaw sa matag komunidad sa kabarangayan. Sa datus sa CCPO, nasuta nga duna nay 32 ka mga barangay sa siyudad sa Sugbo ang gideklarar na nga drug- cleared, balido kini sulod lang sa usa ka tuig.'}]","[{'article_id': 1678, 'title': 'Drainage sa SRP nasampungan', 'text': 'Si Cebu City Mayor Cedie Abangan nisulti sa mga enhinyero ug management sa Filinvest Land, Inc. (FLI) ug Citi de Mare (CDM) personnel sa pagpahigayon og massive desilting initiative, tangtangon ang mga babag sa nagpadayon nga pagpalambo sa drainage system sa palibot niini sa South Road Properties, kay ang maong propyedad gikonsiderar nga flood prone area sa panahon sa kusog nga pagbunok sa ulanSila si Abangan uban ni Miyang Banzon, general manager sa CDM ug ni Engineer Raynen River Calimpon, construction manager sa CDM, Dean Tiburcio Escario, area general manager sa FLI, ug SRP Administrator Gilmore Pichay, nangulo sa ocular inspection ug assessment sa sayo sa buntag sa Martes, Oktubre 17, sa nagpadayon nga drainage improvement projects sa palibot sa City de Mare sa El Pardo road sa South Road Properties (SRP). Ang mayor nihatag og deadline nga sa dili pa ang iyang adlaw nga natawhan o Oktubre 28, 2023, ang desilting ug clean-up initiative mahuman, samtang gitanyag ang mga empleyado sa City Hall nga motabang sa inisyatiba sa Oktubre 21, 2023. Nadiskubrehan ni Abangan ang grabe nga pagbabag sa dakong deposito sa yuta sa daplin sa drainage, human niya gimando ang pag-alsa ug pag-abli sa pipila ka mga manhole cover, diin nikanaog pa siya aron pag-obserbar sa sitwasyon ilawom sa culvert. Ang presensya sa nakasampong nga mga yuta maoy usa sa mga hinungdan sa pagsuyla sa tubig sa kadalanan ug mga propyedad sa duol atol sa dakong pagbunok sa tubig sa ulan, matod ni Abangan. Gisusi usab sa mayor ang pagbutang og dugang nga box culvert duol sa CDM nga nagsilbing dugang drainage channel, diin ang proyekto andam nga mahuman sa hinapos sa semana. Kon mahuman na, mas paspas ang pag-agos sa tubig gikan sa kusog nga pagbunok sa ulan gikan sa CDM paingon sa Inayawan creek inay sa naandan nga pag-agos sa tubig paingon sa main drainage diretso sa Cebu Strait. Sa wala pa ang inspeksyon, si Calimpon nitug-an sa mga tigbalita nga bag-o lang niadtong Hulyo ning tuiga ang CDM ug mga kasikbit nga mga propyedad nakasinati og pag-awas sa tubig sa ulan gikan sa drainage main.'}, {'article_id': 1168, 'title': '‘Mihinol’ sa menor, sikop', 'text': 'Nasikop ang usa ka 52 anyos nga lalaki human giingong nanghinol sa usa ka 8 anyos nga batang babaye niadtong Martes, Enero 23, 2024. Ang suspek (ngan gipugngan ning mantalaan samtang wa pa makuha ang iyang habig), minyo, way trabaho, nagpuyo sa Sunset Drive, Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo. Si Police Major Ruelan Aficionado Jr. , hepe sa Mabolo Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO), uban sa iyang mga sakop ug mga barangay tanod sa Lahug, mao ang ningsikop sa suspek. Kini human ang inahan sa bata nangayo og panabang sa mga barangay tanod tungod sa sumbong sa iyang anak hinungdan nga sila ningtawag sa kapulisan. Sumala sa bata, gihikap sa suspek ang iyang kinatawo. Sa pagkakaron, ang suspek gibalhog sa Mabolo Police Station detention cell samtang giandam ang kasong acts of lasciviousness ubos sa Republic Act 7610 o Special Protection of Children Against Abuse, Exploitation and Discrimination Act.'}, {'article_id': 656, 'title': 'Drug surrenderer, sikop sa buy-bust', 'text': 'Kanhi drug surrenderer nadakpan sa buy-bust sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) Negros Oriental Provincial Office (NOPPO) uban sa 705th MC RMFB7 sa Barangay Taclobo, dakbayan sa Dumaguete, alas 6:34 sa gabii sa Martes, Mayo 7, 2024. Ang suspek giila nga si Emeniano Louell Escario, 44, taga Barangay Okiot, dakbayan sa Bais, Negros Oriental. Nakuha sa PDEA 7 ang usa ka dakong putos sa gituohang shabu nga motimbang og 5 gramos nga dunay estimated market value nga P34,000, lakip na ang buy-bust money ug cellular phone. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga ilang nadawat ang kasayuran gikan sa komunidad labot sa ilegal nga kalihukan sa suspek. Giingong makabaligya si Escario og 50 gramos matag semana diin ang iyang area of disposal mao ang mga dakbayan sa Bais ug Dumaguete. Kalapasan sa balaod sa gidiling drugas ang ipasaka sa kapulisan batok sa suspek.'}, {'article_id': 359, 'title': 'Contractor sa track oval nanghunaw', 'text': 'Gipangayuan og katin-awan ang kontraktor sa nahitabong sayop sa pagbutang og lane markers sa bag-ong giayo nga rubberized track oval sa Cebu City Sports Center (CCSC), hinungdan nga wa kini makapasar o dili kuwalipikado alang sa record-breaking nga resulta, ilabi na sa athletics event atol sa 2024 Palarong Pambansa. Ang kontraktor nga SBD Builders nangatarungan nga ang technical specifications, lakip na ang line markings, ilang gituman base sa specifications gikan sa technical committee ug gitrabaho sab sa kuwalipikado nga professional. Sa press conference, kagahapon, Hulyo 16 ni Dean Canon, chairman sa Cebu City Sports Commission, iyang gikompirmar nga ang line marking sa rubberized track oval kuwang og 0. 88 metros, human sa gihimo’ng sinukdanay sa Hulyo 14. Si Acting Cebu City Vice Mayor Darwin Alcaide nagkanayon nga ilang gi-awhag ang buhatan sa city legal nga mosusi sa “terms of reference” sa maong proyekto nga adunay contractor compliance.'}, {'article_id': 1532, 'title': 'Bustamante andam nga magpapriso', 'text': 'Si kanhi Presidente Agawin Bustamante niingon nga andam siyang mabalhog sa prisohan human niisyu ang korte sa Quezon City og subpoena kalabot sa kasong kriminal nga gipasaka batok kaniya ni ACT Teachers’ partylist Representative France Cacdac. “Magpakulong na lang ako. Kasi wala naman akong. . . Ino-opress ako ni France ,” matod ni Bustamante, dihang gipangutana kalabot sa iyang tubag sa subpoena nga giluwatan sa Quezon City Prosecutor’s Office sa Miyerkules, Nobiyembre 15, atol sa television program Gikan sa Masa, Para sa Masa sa Sonshine Media Network International. “Pero paglabas ko talagang, paglabas ko sa, magpakulong ako, paglabas ko, hanapin [muted]. Alam mo nakikinig lahat ng military, intelligence community. Akala mo happy yan sila?” dugang niya. Ang korte mimando kanila ni Bustamante ug Cacdac nga moatubang sa piskaliya sa Disyembre 4 ug 11 aron isumite ang ilang mga pahayag sa pagsugod sa imbestigasyon sa reklamo sa naulahi. Ang mga kaso naggumikan sa pamahayag ni Bustamante diin iyang gi-tag si Cacdac nga usa ka komunista, ug midugang nga gusto niya silang patyon. Iyang gihimo ang maong mga pamahayag samtang iyang gidepensahan ang hangyo alang sa confidential funds sa Office of the Vice President (OVP) ug sa Department of Education, nga parehong ubos sa iyang anak nga si Bise Presidente Arile Bustamante-Lancheta. Ang House of Representatives una nang nihubo sa DepEd ug OVP sa ilang confidential funds ug gi-reallocate ang budget ngadto sa mga ahensya sa gobyerno nga nagdumala sa pagbantay sa teritoryo sa nasod sa West Philippine Sea taliwala sa padayon nga pagpanghasi sa China. Ang subpoena wa hinuon makapugong kang Bustamante sa pagluwat og laing offensive nga pamahayag batok kang Cacdac atol sa programa. “Kaya ikaw, France (Cacdac), how do you solve the problem now? Kaya ‘yung statement kong komunista patayin, kasali ka — dapat!” ingon siya. (SunStar Philippines)'}]"
Pila ka porsyento ang pagtaas sa produksiyon sa pangisda sa unang quarter sa 2024 itandi sa 2023?,['12. 16 porsyento'],"[{'article_id': 540, 'title': 'BFAR: Kuha sa pangisda sa CV milambo na sa Q1', 'text': 'Gitaho sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources sa Central Visayas (BFAR) 7 ang dakong pagsaka sa produksiyon sa pangisda sa unang quarter sa 2024. Sumala sa Philippine Statistics Authority (PSA) (updated niadtong Mayo 8, 2024), ang kinatibuk-ang produksiyon sa pangisda sa Central Visayas niabot sa 18,242. 08 metric tons (MT). Kini nagtimaan sa 12. 16 porsyento nga pagtaas kon itandi sa susama nga panahon sa 2023. Ang Lalawigan sa Sugbo maoy nakatampo sa kinatas-ang volume nga 6,913. 05 MT, nga mikabat sa 38 porsiyento sa kinatibuk-ang produksiyon. Nagsunod ang Bohol nga adunay 6,603. 66 MT (36%), Negros Oriental nga adunay 4,152. 71 MT (23%), ug Siquijor nga adunay 572. 66 MT (3%). Ang commercial fisheries ug municipal fisheries sectors nakasinati og dakong pag-uswag ngadto sa 63. 11 percent ug 13. 63 percent, matag usa, itandi sa unang quarter sa 2023. Bisan pa, ang sub-sektor sa aquaculture nakakita og pagkunhod sa 11. 44 porsyento. Ang nag-unang lima ka matang sa pangisda sumala sa gidaghanon sa produksyon sa unang quarter sa 2024 mao ang seaweeds (3,234. 65 MT), big eye scad (1,467. 73 MT), whiteleg shrimp o Penaeus vannamei (1,242. 49 MT), round scad (1,177. 53 MT), ug fimbriated sardines (831. 64 MT).'}]","[{'article_id': 276, 'title': '‘2024 Pasigarbo sa Sugbo’ dunay bag-ong supplier sa sound system', 'text': 'Adunay bag-ong supplier sa sound system nga gamiton para sa 2024 Pasigarbo sa Sugbo nga ipahigayon sa Cebu City Sports Center (CCSC) karong Agusto 25, 2024, aron malikayan ang ""teknikal nga kakulian"" nga nahitabo sa miaging tuig, nga nagdala og kontrobersiya ug mga pag-usab sa mga gipahibalo nga mga mananaog. Si Cebu Gov. Edlen Abalayan, sa press conference niadtong Miyerkules, Agusto 7, nagdumili sa pagngalan sa bag-ong supplier tungod kay kini susama sa ""teknikal nga kakulian. """"But ang iyahang tanang equipment karon, including na ang LED, tanan kay brand new,"" matod ni Abalayan. Sa miaging tuig nga Pasigarbo nga gihimo sa Carcar City Sports Complex, napuno kini og kontrobersiya tungod sa daghang insidente sa teknikal nga mga problema nga nagresulta sa pagbalik sa presentasyon sa pipila ka contingents tungod kay naputol ang ilang audio o adunay problema sa ilang video materials. Atol sa maong kalihokan, ang contingent gikan sa Carcar City ang gipahibaw nga mananaog. Apan sa pipila ka adlaw pagkahuman, gimandoan ni Abalayan ang pag-recount sa mga boto tungod sa mga kakulian nga nakaapekto sa scoring tabulation. Human sa pag-recount, ang contingent gikan sa Minglanilla ang gipadayag nga final nga kampyon sa 2023 Pasigarbo. Ang pag-recount usab nagresulta sa bag-ong set sa mga mananaog sa ubang kategorya sama sa Festival Queens. Ang kagamhanan sa probinsya nakigsabot sa serbisyo sa Alberca Sound and Lights sa 2023 Pasigarbo, nga mao usab ang supplier sa naglabay nga Pasigarbo sa Sugbo. Gibutyag ni Abalayan nga ang stage preparation ug set-up gipasalig sa Dakay Construction, nga maghatag og dako nga pag-save sa Cebu Provincial Government tungod kay kini libre. Gidugang pa ni Abalayan nga ang 51 ka contingents ang magdahom og bag-ong set sa 10 ka mga hurado para sa ritual showdown nga magsilbing ""bag-ong mga mata"" aron mapataas ang kalidad sa paghusay sa mga presentasyon. Matod niya nga ang mga hurado gikan sa lain-laing larangan sa entertainment ug cultural arts sa Pilipinas ug naanad na sa paghukom sa performances sa lainlaing mga piyesta sa nagkalain-laing lungsod. Ang bag-ong mga hurado mopuli sa mga daan nga mga hurado sa Pasigarbo nga naghusay sa mga performances sa naglabay nga mga kalihokan. Sa laing bahin, gipahibalo ni Abalayan nga iyang gipadako ang subsidy para sa mga nag-apil nga lungsod ug component cities ngadto sa P3 milyon para sa mainland ug P3. 5 milyon para sa island towns. Nagpasalamat usab siya ni Acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan alang sa pag-uyon sa pagbalik sa Pasigarbo event sa CCSC. Ang 2023 Pasigarbo gipahigayon sa Carcar City tungod kay gisirad-an ang CCSC alang sa mga preparasyon para sa Palarong Pambansa. Gidugang pa niya nga ang mga mayor sa mga nag-apil nga lungsod ug components nagpahayag sa ilang pagbuot nga sa CCSC ipahigayon ang maong kalihokan ingon nga kini mao ang sentro sa isla-probinsiya.'}, {'article_id': 1209, 'title': 'Dugang 442 ka polis alang sa seguridad sa Sinulog', 'text': 'Nadugangan ang kapin sa 3,000 ka mga polis gikan sa lainlaing mga probinsya sa Central Visayas nga gitahasan nga mobantay sa seguridad sa mga kalihukan sa Sinulog 2024. Kini human ang 442 ka mga police officer nga gipaubos sa mandatory schooling sa Regional Training Center (RTC) sa Barangay Jugan, lungsod sa Consolacion gi-augment sa Cebu City Police Office (CPPO). I-deploy sila sa relihiyusong kalihukan sama sa Walk with Mary, Solemn Procession hangtod na sa Sinulog Prand Parade ug Ritual Showdown sa South Road Properties (SRP) sa Dominggo, Enero 21, 2024. Ang augmentation force kasamtangan nga gipahiluna sa Zapatera Elementary School sa Barangay Zapatera, dakbayan sa Sugbo. Si Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa CCPO, nihatag og giya sa maong mga polis kon unsay ilang buhaton kon ipakatap na sa kadalanan, ilabi na sa rota sa Sinulog grand parade. Usa sa mando nga gihatag ni Bacquian nga kinahanglan nga alerto kanunay, dili magduwa sa ilang cellular phone aron dili mahisama niadtong police patrolman nga nasakpan nga nagduwa og Mobile Legend (ML) nga tungod ani gipalabay sa gawas sa isla sa Sugbo. “Be alert and be vigilant at all times, naa man guy naka deploy nga during their deployment nag dula-dula og koan basin gi laay ba, mao nang nag dulag ML para pampalipas sa oras. It so happened nga na agi-an ni RD. Kon malabyan ka ni RD, kuhaon imong pangalan ug i-assigned ka sa pinaka layo nga assignment,” matod ni Bacquian. Lakip sa awhag ni Bacquian sa maong mga polis nga labing maayo nga makighinabi og mga tawo sa iyang palibot aron masayod siya unsay mga problema nga angay nga hatagan og pagtagad. Giangkon ni Bacquian nga wala silay nadawat nga hulga ning nagkaduol na ang Sinulog grand parade apan bisan pa niini, nanawagan sila sa publiko nga tabangan sila sa pag-monitor sa palibot. Gawas sa mga polis sa RTC, nangabot usab ang laing gatusan ka mga personnel sa Regional Mobile Force Battalion (RMFB 7) gikan sa kampo sa lungsod sa Sibonga. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga andam na sila bisan pa nga dunay dako’ng hagit nga nagpaabot kanila sa SRP nga mao ang kainit sa adlaw o ang pag-uwan. Bahinon sa CCPO ang pag-deploy sa mga polis sa lainlaing events aron dili mahago kaayo ug mahimo’ng mas epektibo sa ilang serbisyo. Tungod niini, gipasalamatan ni Baculo ang PRO 7 nga gihatagan sila og daghang mga polis, lakip na ang abag sa simbahan ug Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo, ilabi na sa pagkaon gikan sa buntag hangtod na sa gabii.'}, {'article_id': 1456, 'title': '4 ka suspek sa tulis sa pawnshop sikop', 'text': 'Upat na ka mga suspek sa pagtulis sa usa ka pawnshop and jewelry store sa Colon St. , Dakbayan sa Sugbo, niadtong Sabado, Nobiyembre 25, 20-23, ang nasikop sa nagpadayong manhunt operations sa kapulisan sa rehiyon. Bisan tuod kon ang unang duha nga nasikop niadtong Dominggo, babaye ug lalaki, sa Mandaue City Police Office (MCPO), giisip sa kapulisan nga persons of interest (POI), apan matod sa laing tinubdan nga duna silay partisipasyon sa pagtulis sa Oro Sugbo Pawnshop and Jewelry Store. Wa na siya nihatag og dugang pang mga detalye. Sa Lunes sa alas 4:10 sa kaadlawon, na-intercept sa Sibonga police ang laing duha ka mga suspek nga sakay sa puwa nga awto nga gigamit nga getaway vehicle sa pagtulis establisemento. Ang checkpoint sa Brgy. Lamacan, Sibonga kabahin sa Oplan Dragnet Operation sa Police Regional Office (PRO 7). Ang mga suspek mao sila si Henry Jason Madlang Abing, 23, drayber ug iyang pasahero nga si Renato Ramos Moit, 29, dunay warrant of arrest sa kasong murder, pulos taga Barangay Gutlang, Argao habagatang Sugbo. Matod ni Police Col. Jake Bacquian, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo, nga ang duha ilang gikustodiya na karon. “Ma consider gyud nato sila nga mga persons of interest kay nganong sila man ang naggamit sa maong sakyanan nga diin kini nga sakyanan. Mao ni siya ang gigamit sa mismong aktong pagpang hold-up,” matod ni Bacquian sa interbyo sa mga tigbalita sa Lunes, Nobiyembre 27, 2023. Sa lahi nga interbyo sa 24 Oras sa GMA 7, giangkon ni Police Brig. General Jorge Abad, PRO 7 chief, nga sila si Abing ug Moit giisip nga mga suspek. Gipaubos sila sa imbestigasyon, gisusi kon kinsa pa ang ilang mga kauban sa pagtulis sa Oro Sugbo. Ang maong sakyanan unang nakuha sa CCTV camera nga nagsunod sa duha ka mga motorsiklo nga gisakyan sa upat ka mga armado nga ningpaila nga mga sakop sa National Bureau of Investigation nga maklaro ang plate number. Apan sa pag intercept sa mga polis sa Sibonga, gihulipan na kini og papel nga dunay marka nga temporary plate for registration. Dunay mga armas ug mga eksplosibo nga nakuha ang mga polis sa sulod sa sakyanan sama sa usa ka KG9 nga loaded ang magazine og unom ka mga bala, usa ka kalibre .45 nga pistola, usa ka hand grenade, usa ka rifle grenade, tshirt ug mga kalo. Wala gisalikway ni Bacquian nga ang persons of interest nga nakuha usab sa MCPO konektado sa na intercept sa Sibonga. Usa ilang sutaon kon duna bay local contacts dinhi sa Metro Cebu aron ilang masayran kon kinsa pa ang ilang mga kauban. Ang Cebu City Police Office (CCPO) nakadawat na og intelligence information sa miaging semana nga dunay nasigpatan nga mga kriminal sa Metro Cebu nga nagplano nga mangigo dinhi. Dugang sa hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga ila pang susihon ang mga security guard sa mga establisemento sa downtown ilabi na sa Colon. Kini human nasuta nga wala diay ni mga armas nga giisyu ang agency hinungdan nga sa dihang nideklarar og tulis ang upat ka tulisan nga ningpaila pang NBI, sila nanagan sa sulod ug nanago. Makig-alayon sila sa Firearms and Explosives Office kon unsay silot sa mga security agency nga masuta nga walay dala nga armas ug wala mapaubos sa saktong training ang ilang mga guard.'}, {'article_id': 769, 'title': '76 ka barangay sa CV bag-o nga drug cleared', 'text': 'Moabot sa 76 ka mga barangay sa Central Visayas ang bag-ong nadeklarar sa Philippine Drug Enforcement Agency 7 nga drug-cleared ug usa usab ang drug-cleared municipality atol sa deliberasyon sa Regional Oversight Committee on Barangay Drug Clearing (ROCBDC) gikan sa Abril 11-12, 2024. Kini naglangkob sa 36 ka mga barangay sa probinsya sa Sugbo, 30 sa Negros Oriental, upat sa Bohol, lima ka barangay sa Mandaue City, nga naglakip sa Banilad, Cubacub, Guizo, Ibabao, Estancia ug Labogon samtang usa sa dakbayan sa Sugbo nga mao ang Tagbao, bukiran nga dapit sa siyudad. Samtang gideklarar sa PDEA 7 ang lungsod sa Tudela sa isla sa Camotes nga drug-cleared municipality. Sila ang ikasiyam nga nahimong drug-cleared sa tibuok rehiyon 7. Sa 3,003 ka mga barangay sa Central Visayas, 1,744 na ang nadeklarar nga drug-cleared sukad gisugdan sa gobyerno ang Barangay Drug Clearing Program samtang siyam na ka mga lungsod ang gideklarar nga drug cleared municipalities samtang moabot sa 116 ang drug-free barangay .Kini naglangkob sa Poro, San Francisco, Pilar ug Tudela sa mga isla sa Camotes, Enrique sa Siquijor, Santander, Madridejos ug San Remegio sa probinsya sa Sugbo ug Basay sa Negros Oriental. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga duna pay mga barangay nga kandidato nga isunod sa ROCBDC pagdeklarar nga drug-cleared. Gani tinguha nila nga matag buwan duna silay ma-cleared nga barangay pinaagi sa abag sa mga Barangay Anti-Drug Abuse Council (BADAC). Iyang gipasabot nga kinahanglan nga ang tanang drug personalities sa maong barangay ilang nalista ug na account. “This is a manifestation that our LGU’s, atong stakeholders, atong communities are aware of their functions, their participation in the anti-illegal drug campaign. Gone are the days nga moingon ra gyud ang tawo nga Ah trabaho man na sa polis, trabaho man na sa PDEA. Karon kasabot na ang atong stakeholders na this is a shared responsibility,” matod ni Agapay. Dugang ni Agapay nga kon ang usa ka barangay madeklarar nga drug-cleared, wala ni magpasabot nga dili na sila masudlan sa ilegal nga drugas apan dali ra sila makalusad og anti-illegal drug operations sanglit mailhan man dayon ang durugista.'}, {'article_id': 1486, 'title': 'Laing Malasugi nabingwit sa Argao', 'text': 'Dakong isda nga Malasugi nabingwit sa usa ka retired nga sakop sa Philippine Navy (PN) nga naglingawlingaw sa pagpangisda sa kagatan sa lungsod sa Argao alas 6 sa buntag sa Huwebes, Nobiyembre 23, 2023. Ang kanhi Navy frogman nga si Rheymund Olimpio, 57, minyo, taga Dr. TS Kintanar, Brgy. Poblacion, Argao malipayon nga niasoy sa Superbalita Cebu sa iyang talagsaon nga kasinatian sa pagpamingwit og isda. Matod ni Olimpio, ang pagpanagat maoy usa sa mga matang sa iyang pag-ehersisyo alang sa pamintinar sa maayong panglawas karon nga retirado na sa trabaho. Asoy niya nga sayo sa buntag nagpalawod siya sa gilay-an nga 1. 5 milya gikan sa pantalan sa Poblacion, Argao. Matod niya nga ang iyang matang sa panagat mao ang gitawag og jigging o mamasol. Nikubit sa iyang paon ang dakong Malasugi hinungdan nga gibira dayon niya bisan sa kabug-at niini. Sa iyang pagdunggo, ang isda nga Malasugi iyang gitimbang ug niabot kini og 37 kilo ug kon ibaligya, gibana-bana nga mobalor og P9,000 ngadto sa P10,000. Apan sa kinilo, mohalin kini og di mominos P12,000 sa labing minos tag P350 ang kilo. Apan wa niya gibaligya ang isda, iya kini nga gibahinbahin ngadto sa iyang mga silingan, kaparyentihan ug kahigalaan. Sukad nga hugot nga gipatuman sa local nga kagamhanan ang mga balaod sa pagpanagat pinaagi sa Bantay Dagat ug kooperasyon sa mga mananagat, naandan na ang pagkakuha og dagkong mga isda sa kadagatan sa Argao.'}]"
Kinsa ang gialyasan sa kapulisan sa Talamban Police Station?,"['Jeterville, 26']","[{'article_id': 545, 'title': '4 ang gipamusil sa Cebu City; 2 patay', 'text': 'Duha ang nangamatay sa tulo ka mga pagpamusil sa managlahing mga lugar ug oras sa dakbayan sa Sugbo sa Huwebes Mayo 30, 2024. Unang pagpamusil nahitabo ala 1 sa hapon diin namatay ang usa ka 26 anyos nga lalaki human gisulod sa duha ka mga mamumuno ang balay niini sa Sitio Sugarlandia, Brgy. Bacayan, Dakbayan sa Sugbo. Ang biktima gialyasan lang sa kapulisan sa Talamban Police Station og Jeterville, 26. Sigun sa amahan sa biktima ngadto sa kapulisan nga diha siya sa sulod sa balay sa dihang nahitabo ang pagpamusil. Gisulod ang ilang balay sa duha ka mga lalaki nga pulos armado ug dayon gipangtiunan sila niini. Paglabay sa pipila ka mga gutlo, gipusil na ang iyang anak ug namatay. Dali nga ningsibat ang mga killer sa wala matino nga direksyon. Pagka alas 6 sa gabii, laing pagpamusil nahitabo sa Dalan Sikatuna, Brgy. Zapatera. Ang Parian Police Station nakadawat og tawag sa telepono sa mga barangay tanod sa Kamagayan human ang duha ka mga lakaki samaran nga nagpatabang kanila. Ang mga biktima giila nga silang alyas Piollo, 25, ug alyas Depedro, 46, habal-habal driver, pulos taga Lorega San Miguel. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Parian police station, ilang nasayran nga gihatod ni Depedro si Piollo sa Dalan Sikatuna kay makigkita sa usa ka alyas Arzie nga ilang silingan sa Lorega. Pag-abot nila sa lugar, nanawag si Piollo kang Arzie nga naabot na sila sa lugar nga ilang gisabutan. Pipila ka gutlo ang nakalabay, niabot si Arzie sa ilang gisabutan apan pagkanaug ani sa motorsiklo, kalit lang kini nga nipusil kang Piollo tumong sa tiyan ug milapos ang bala sa lawas ug naigo usab si Depedro. Dali nga nipadagan si Depedro sa iyang motorsiklo ug nidangop sa barangay hall sa Kamagayan aron magpatabang sa mga tanod pagdala kanila sa tambalanan. Giingong naa na sa luwas nga kahimtang ang duha. Ang ika tulo nga pagpamusil nahitabo sa Kawit Street, Brgy. Ermita alas 10 sa gabii diin ang biktima giila nga si alyas John-rey, 39, residente sa Sitio Purok Bayabas, Brgy. Laray, Dakbayan sa Talisay. Sa imbestigasyon sa Carbon Police Station nga samtang sakay sa bisekleta ang biktima, kalit lang nga ning-abot ang tulo ka mga lalaki, usa ani armado og pusil. Kalit lang nga gipusil ang biktima makaduha ka mga higayon sa ulo hinungdan sa iyang kamatayon. Gipangsubay pa sa kapulisan sa Cebu City Police Office (CCPO) kon unsay motibo.'}]","[{'article_id': 1537, 'title': 'Kapulisan nainsulto', 'text': 'Nainsulto ug nasuko ang kapulisan sa Central Visayas (CV) sa pagpusil-patay kang Police Corporal Dionson Morata Bulosan atol sa buy-bust sa Barangay Kinasang-an, dakbayan sa Sugbo, niadtong Miyerkules, Nobiyembre 15, alas 12:05 sa kaadlawon. Samtang, gidudahan nga dunay naghatag og impormasyon sa operasyon sa Regional Police Drug Enforcement Unit (RPDEU) sa Police Regional Office (PRO 7) batok sa duha ka mga suspek nga nipusil-patay kang Bulosan nga maoy poseur buyer sa operasyon. Tungod sa pagbangutan ug pagyukbo kang Bulosan, ang bandila sa nasod sa headquarters sa Cebu Cebu City Police Office (CCPO) gipaubos sa half mast. MANHUNTSi Police Brigadier General Jorge Abad, direktor sa PRO 7, nimando sa paglusad sa halapad nga manhunt batok sa duha ka mga suspek nga sila si Atong Moratillo ug Delax Mactal, pulos dunay record sa krimen. Lakip sa ipaubos sa imbestigasyon ang giingong barangay tanod sa kasikbit nga barangay sa Kinasang-an nga giingong nitabang sa pagpasibat sa duha ka mga suspek gamit ang sakyanan sa barangay. . Kining makaguol nga panghitabo sa pagkamatay sa miyembro sa Police Regional Office 7 nga si Police Corporal Dionson Bulosan nakapasuko ug nakainsulto sa tibuok pwersa sa PRO 7.. ,matod ni Police Lt. Colonel Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Abad. . Ang CCPO niabag na sa RPDEU 7 sa imbestigasyon sama sa pagkuha sa CCTV camera lakip na ang pagtigom og mga ebidensya labot sa krimen. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, ang tanang police stations ug special units sa dakbayan motabang sa pagpangita nilang Moratillo ug Mactal. Dunay mga impormasyon nga nasigpatan ang duha sa probinsya sa Sugbo apan niawhag ang kapulisan nga motawag dayon sa labing duol nga police station aron ila ning madakpan. NOTADOGibutyag ni Baculo nga si Moratillo notado na nga kriminal sanglit nabilanggo na kini sa Operation Second Chance (OSC) tungod kay nakapatay sa dihang menor de edad pa ug nabalhin sa Cebu City Jail pag-abot sa legal age. Sa paggawas sa bilanggoan, nakapatay na usab kini sa Brgy. Inayawan ug nalutsan siya og warrant of arrest sa kasong murder. Dugang ni Baculo nga nimando si Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa CCO, ngadto sa mga police personnel nga nangita sa duha nga dili mokompyansa ug kinahanglan nga andam kanunay kon ugaling mosuway og kuha sa ilang mga armas. Ang PRO-7 nisaad nga ihatag ang tanang financial assistance sa pamilya ni Bulosan sama sa gasto sa pagpahiluna niini sa katapusang higayon lakip na ang mga kinahanglanon sa iyang lima ka mga anak nga nahabilin. Matod ni Abacay, ang tanang personnel sa PRO 7 dunay itunol sa nahabiling pamilya sa namatay nga polis ilabi na nga gagmay pa kaayo ang iyang mga anak. . Namatay sa buy-bust . Undercover cop killed in Cebu City drug bust'}, {'article_id': 39, 'title': 'Mga Badjao gipang-rescue', 'text': 'Gipanghipos ang grupo sa mga libod suroy nga Badjao sa Lungsod sa Argao, Sugbo gumikan sa mga reklamo nga mang-harass og dili hatagan og limos. Tungod niini, ang Argao Police Station ang mihipos sa mga Badjao sa maong lungsod og gihatod sa Barangay Mambaling, Cebu City Gitinguha sa hepe sa Argao Police, Police Major Terrence Aguas nga ilang panghipuson ug ihatod sa ilang kagikan ang mga Badjao ilabina nga gidagsaan sa daghang tawo o dayo ang lungsod, gumikan sa kasaulogan sa ilang kapistahanan niadtong Sabado, Septiyembre 28 ug Dominggo, Septiyembre 29.'}, {'article_id': 506, 'title': 'Awhag sa pagsuspenso ni Gwen, gibasura', 'text': 'Gisalikway sa Office of the President (OP) ang awhag ni Cebu City Fidelaor Cedie Abangan, kinsa nagsilbi sa iyang preventive suspension sulod sa unom ka buwan, nga suspensuhon usab si Cebu Governor Edlen Abalayan. Si Abangan nisang-at og reklamo batok kang Abalayan atubangan sa Office of President Lois Alarcon Jr. tungod sa “meddling o pagpanghilabot” sa gobernador sa Cebu Bus Rapid Transit (BRT), mass transportation system project sa dakbayan sa Sugbo. Si Abangan nipasaka og kasong administratiba batok sa gobernador tungod sa Abuse of Authority subay sa Section 1(e) sa Administrative Order No. 23, s. 1992; pagdaugdaog ug grabi nga paglapas sumala sa Seksyon 1(c) sa Administrative Order No. 23, s. 1992, uban sa Conduct Prejudicial to the Best Interest of the Service, ug Paglapas sa Code of Conduct and Ethical Standards for Public Officials and Employees ug sa Anti-Graft and Corrupt Practices Act ubos sa Seksyon 1(h) sa Administrative Order No. , s. 1992. Ang Administrative Case naggumikan sa pag-isyu ni Abalayan og cease-and-desist order, pinaagi sa Memorandum No. 16-2024, nga gitumong sa Hunan Road and Bridge Construction Group Co. Project. Apan, nakita sa OP nga dili igo ang mga alegasyon aron mahatagan og garantiya ang pag-isyu sa preventive suspension batok ni Abalayan human sa preliminary evaluation niini. Samtang, gibasura usab niadtong Miyerkules sa Court of Appeals sa Manila, ang petisyon nga gisang-at ni suspended Fidelaor Cedie Abangan ug laing pito ka opisyal sa Cebu City Hall nga nagkuwestiyon sa suspension order nga giluwatan batok kanila sa Office of the Ombudsman. Sa resolusyon nga giluwatan niadtong Fidelao 17, 2024, nasayran nga ang Appellate Court mibasura sa petisyon ni Abangan ug sa laing pito ka mga empleyado sa City Hall tungod sa kapakyas sa pagkutlo og meritorious grounds kon nganong wala sila mopadayon sa ubang legal nga mga remedyo sa wala pa ipasaka ang petition for certiorari. Ang petisyon nisupak sa mando sa Office of the Ombudsman nga nagbutang kang Abangan, iyang city administrator nga abogado nga si Cyano Alexius, asawa ni Pangag nga si kanhi City Assessor Charie Agnes Pangag, abogado Albear Fidela Dagondon, Netchel Canezal, Raul Dagondong, Rick Porferio Canizo, ug Buffy Canlapan ubos sa preventive suspension sulod sa unom ka bulan. Nakahukom ang Korte nga i-dismiss dayon ang petisyon uban ang pag-ampo alang sa pag-isyo sa temporary restraining order ug injunction, tungod kay ang mga petitioner napakyas sa pag-file og motion for reconsideration sa Office of the Ombudsman.'}, {'article_id': 1532, 'title': 'Bustamante andam nga magpapriso', 'text': 'Si kanhi Presidente Agawin Bustamante niingon nga andam siyang mabalhog sa prisohan human niisyu ang korte sa Quezon City og subpoena kalabot sa kasong kriminal nga gipasaka batok kaniya ni ACT Teachers’ partylist Representative France Cacdac. “Magpakulong na lang ako. Kasi wala naman akong. . . Ino-opress ako ni France ,” matod ni Bustamante, dihang gipangutana kalabot sa iyang tubag sa subpoena nga giluwatan sa Quezon City Prosecutor’s Office sa Miyerkules, Nobiyembre 15, atol sa television program Gikan sa Masa, Para sa Masa sa Sonshine Media Network International. “Pero paglabas ko talagang, paglabas ko sa, magpakulong ako, paglabas ko, hanapin [muted]. Alam mo nakikinig lahat ng military, intelligence community. Akala mo happy yan sila?” dugang niya. Ang korte mimando kanila ni Bustamante ug Cacdac nga moatubang sa piskaliya sa Disyembre 4 ug 11 aron isumite ang ilang mga pahayag sa pagsugod sa imbestigasyon sa reklamo sa naulahi. Ang mga kaso naggumikan sa pamahayag ni Bustamante diin iyang gi-tag si Cacdac nga usa ka komunista, ug midugang nga gusto niya silang patyon. Iyang gihimo ang maong mga pamahayag samtang iyang gidepensahan ang hangyo alang sa confidential funds sa Office of the Vice President (OVP) ug sa Department of Education, nga parehong ubos sa iyang anak nga si Bise Presidente Arile Bustamante-Lancheta. Ang House of Representatives una nang nihubo sa DepEd ug OVP sa ilang confidential funds ug gi-reallocate ang budget ngadto sa mga ahensya sa gobyerno nga nagdumala sa pagbantay sa teritoryo sa nasod sa West Philippine Sea taliwala sa padayon nga pagpanghasi sa China. Ang subpoena wa hinuon makapugong kang Bustamante sa pagluwat og laing offensive nga pamahayag batok kang Cacdac atol sa programa. “Kaya ikaw, France (Cacdac), how do you solve the problem now? Kaya ‘yung statement kong komunista patayin, kasali ka — dapat!” ingon siya. (SunStar Philippines)'}, {'article_id': 1640, 'title': 'Opisyal ngadto sa mga kandidato: Nutrisyon unaha', 'text': 'Usa ka eksperto sa nutrisyon sa publiko nanawagan sa mga kandidato nga modagan sa Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE), nga gikatakda karong Lunes, Oktubre 30, 2023, nga unahon ang mga inisyatibo sa nutrisyon. Si Baby Patangan, assistant secretary ug executive director sa National Nutrition Council (NNC), nipasiugda sa kamahinungdanon sa nasudnong mga programa sa nutrisyon, nga makaapekto sa pagtubo ug paglambo sa bata. Kini nga paghatag og gibug-aton sa pagkahuman sa pag-ila sa Sugbo nga usa sa mga probinsya nga nakigbugno sa mga isyo sa malnutrisyon, nga usa sa mga kabalaka nga gipatugbaw sa panahon sa pagpaila sa Philippine Plan of Action for Nutrition (PPAN) 2023-2028. Ang Sugbo nalakip sa 34 ka probinsiya sa Pilipinas nga giila sa NNC nga adunay mga isyo sa malnutrisyon, ilabi na sa mga bata nga ubos sa singko anyos. Ubang mga probinsya sa listahan mao ang Leyte, Sulu, Negros Occidental, Negros Oriental, Samar, Lanao del Norte, Masbate, Palawan, Basilan, Camarines Sur, Quezon, Zamboanga del Norte, Zamboanga del Sur, Maguindanao, Bukidnon, Iloilo, Cavite, Bulacan , Cotabato, Oriental Mindoro, Pangasinan, Rizal, Davao del Sur, Nueva Ecija, Isabela, Pampanga, Sorsogon, Eastern Samar, Northern Samar, Surigao del Sur, Zamboanga Sibugay, Antique, ug Tawi-Tawi. Ang datus gikan sa 2022 Operation Timbang Plus nagbutyag nga 8. 5 porsiyento o 55,741 ka mga bata ubos sa singko anyos sa Central Visayas ang nag-antos sa stunting. Si Patangan miingon nga bisan pa sa serbisyo sa panglawas ug nutrisyon, kinahanglan kini nga hapsay nga i-integrate ngadto sa mga local government unit, sugod sa barangay level. Gipasabot niya ang lapad nga epekto sa malnutrisyon sa pag-uswag sa pangutok sa mga bata. “Our nation’s future is at risk if we don’t foster intellectually gifted children,” matod niya niadtong Oktubre 2, 2023. Giawhag ni Patangan ang mga mananaog sa BSKE sa paggahin og mga kahinguhaan sa mga programa sa nutrisyon, ilabina sa nakatutok sa pagsulbad sa mga hinungdan sa malnutrisyon.'}]"
Kanus-a gikatakda ang executive session?,['Hunyo 6'],"[{'article_id': 549, 'title': ""'Fake PWDs' mibenepisyo"", 'text': 'Bisan maayo og panglawas, nakakuha og person with disability (PWD) identification (ID) cards sa dakbayan sa Sugbo ang wa pa mahibaw-i nga gidaghanon sa mga tawo. Hayan, dili lang nakabenepisyo sa diskwento sa pagpamalit, posible sab nga lakip ang pagpahimulos sa P12,000 nga tinuig nga financial assistance. Si Cebu City Councilor Adrian Abaya, kinsa maoy nibutyag sa PWD ID scam, niingon nga kasagaran sa mga ngalan sa mga gi-surrender nga peke nga ID naa sa database sa mga benepisyaryo sa Dakbayan. “We realized that the fake PWD ID scam is a lot worse than we thought,” matod ni Abaya sa SunStar Cebu. Matod ni Abaya nga nahibaw-an sa iyang team nga sa pag-validate sa mga falsified PWD IDs, ang ilang mga ngalan ug personal nga detalye narehistro sa PWD database sa Siyudad. “This means that they could avail of the P12,000 annual financial assistance given out by the city,” dugang ni Abaya. Nasayran usab sa team nga managsama ra ang mga ngalan sa nagproseso ug nag-imprenta sa mga peke nga ID nga gi-surrender ngadto kanila. Ang konsehal, atol sa iyang privilege speech, nakahukom sa pagdapit kanila ni Teban Degala, Dean Cimigala ug Stephen Jaja, pulos gikan sa buhatan ni suspended Mayor Cedie Abangan, ug JJ Permolio, kanhi nadistino sa Department of Social Welfare and Services (DSWS) apan anaa na sa Road Management Authority, alang sa laing executive session aron mahatagan og katin-awan ang mga alegasyon. Usa ka executive session ang gikatakda karong Hunyo 6, diin ilang giimbitar ang mga sakop sa DSWS-PWD unit ug ang Management Information and Computer Services. Matod ni Abaya nga ang nalambigit ipaubos sa makuti’ng imbestigasyon sa usa ka sinaligan nga abogado sa City Attorney’s Office aron ilang matudlo ang mastermind ug ang ilang mga kauban. “We expect to file appropriate administrative and criminal cases by the middle of June,” matod ni Abaya, kinsa duna nay tawo nga maoy utok sa scam. Si Abaya sa usa ka privilege speech niadtong Mayo 22, 2024, nihangyo sa Konseho sa Dakbayan nga imbestigahon ang giingong pagpalsipikar sa mga PWD ID nga gibaligya sa mga P2,000 ngadto sa P4,000 ngadto sa mga tawo’ng maayo og lawas. Matod sa konsehal sa inisyal nga imbestigasyon, ilang nasuta nga niadto pang Agusto 2023 pipila ka mga empleyado sa siyudad nga nadistino sa buhatan sa mayor ang nalambigit sa pagpamaligya og PWD IDs. BAG-ONG ID CARDSSa laing bahin, si Acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nipaambit nga ang mga representante gikan sa usa ka pribadong kompaniya, nga nisugyot nga motabang sa Siyudad sa pag-isyu og bag-ong ID, nagpakita sa security features sa gisugyot nga ID card. Ang mga bahin naglakip sa usa ka talagsaon nga quick response (QR) code ug fingerprint alang sa matag cardholder. Ang acting mayor, sa hinanaling pagtubag sa gibutyag ni Abaya, nimando sa pagsuspenso sa pag-imprenta sa PWD IDs. Gimando usab niya ang paghulip sa mga empleyado sa buhatan sa PWD samtang nagpadayon ang imbestigasyon sa maong butang. Si Abalayan niingon nga ang bag-ong PWD ID system adunay feature sa facial recognition. Sa pakighinabi sa digital program sa City Hall niadtong Miyerkules, Mayo 29, 2024, si Abalayan nagkanayon nga plano niyang iapil ang rehistradong senior citizens sa deployment sa bag-ong ID system.'}]","[{'article_id': 216, 'title': 'Acting Mayor Abalayan: Sinulog ibalik sa CCSC', 'text': 'Tungod sa daghang reklamo sa Sinulog festival karong tuiga sa South Road Properties (SRP), nakaaghat si Acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nga ibalik ang Sinulog Festval sa Cebu City Sports Center (CCSC) alang sa umaabot nga Enero 2025. Sa interview niadtong Huwebes, Agusto 22, si Abalayan niingon nga sa unang semana sa Septiyembre, sugdan na niya pagtigom ang tanang stakeholders lakip na ang Sinulog Foundation Inc. ug ang Executive Committee aron sugdan ang pagpangandam sa 2025 Sinulog Festival. Matod ni Abalayan nga nakadawat siya og daghang reklamo gikan sa mga partisipante nga contingents ug dancers, working committees, ug sa mga tumatan-aw sa direktang init sa adlaw, kuwang sa kapasilungan, ug kakuwang sa kasilyas ug uban pang pasilidad atol sa 2024 Sinulog Grand Parade and Showdown sa SRP. ""Wala sila\'y tubig, CR (comfort room), kapasilungan, so daghan kayo og reklamo sa dancers and not that ang spectators,"" matod ni Abalayan. Kini nunot sa iyang pag-anunsyo sa Miyerkules, Agusto 21, atol sa One Cebu Expo sa SM Seaside Cebu. Siya nangatarungan nga siya gihapon ang mahimong acting mayor sa Nobyimbre 2024, sa dili pa ang napili nga Cebu City nga si Cedie Abangan mobalik gikan sa iyang unom ka buwan nga preventive suspension sukad niadtong Mayo. Ang pagbalik ni Abangan sa Nobiyembre, matod ni Abalayan, duha na lang ka buwan sa dili pa ang dakong kalihokan. ""I cannot wait anymore nga mag-planning ta nga November-sugod kay December-January Sinulog na. Unya holidays baya taas kaayo so daghan kaayo nga wala na\'y meetings. . daghan og walay trabaho,"" pasabot ni Abalayan. ""The planning is September, October, November, so inig balik ni Mayor Lizer (amo i-present) sa November kung iyahang ilisdan, what can I do nga dili naman ako ang mayor (ana), pero naghimo nako og plano para sa Sinulog,"" dugang ni Abalayan. Dugang pa niya nga ang CCSC niagi og renovation ug rehabilitation nunot sa malampusong pagpahigayon sa 2024 Palarong Pambansa niadto pang Hulyo. Si Abalayan niingon nga ang CCSC adunay bag-ong LED screens lakip na ang mga bag-ong electrical wirings diin iyang nakita nga ang sports facility maoy perfect venue sa umaabot nga Sinulog. Dugang pa niya nga ang nagpadayong konstruksyon sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) dili sab makababag sa pagbalik sa 2025 Sinulog ngadto sa CCSC. ""Kato diay (Sinulog sa Kabataan) nga naa man sad tung CBRT, unya atu lang gipangtang tung barriers and stoppers, unya successful man. So, there is no reason nganung dili ma successful,"" matod ni Abalayan. Si Abangan, sa sayo pa, nipahibawo sa iyang hugot nga desisyon nga ipahigayon sa ikatulong higayon ang Sinulog sa SRP alang sa safety consideration.'}, {'article_id': 1250, 'title': 'Grade 12 milayat sa dagat, nalumos', 'text': 'Nalumos ang usa ka grade 12 nga tinun-an nga nilayat sa dagat sa Boardwalk, Barangay East Poblacion, dakbayan sa Naga, alas 3:00 sa hapon sa Miyerkules, Enero 10, 2023. Ang biktima (pangan gipugngan ning mantalan), taga Sityo Tabtuy, Barangay Tuyan, siyudad sa Naga. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu, nasuta sa imbestigasyon sa kapulisan sa siyudad ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Beethoven Alajar nga ang bata wa mosud sa ilang klase ug nisuroy sa Boardwalk ug nakit-an kini nga niambak sa dagat. Nasayran sa Superbalita Cebu nga gidili ang pagkaligo sa dagat sa maong dapit tungod sa risgo sa kalawom niini. Sumala sa kapulisan, ang maong grade 12 nga tinun-an gisuwayan sa pagluwas sa mga estambay apan naunlod kini hinungdan nga dali silang nanawag sa security guard sa Boardwalk ug mga sakop sa Naga City Disaster Risk Reduction Management Office (NCDRRMO). Dihang nahaw-as ang bata gikan sa dagat, gitabang sa mga rescuer pinaagi sa pag-revive ug gidala sa Vicente Mendiola Center for Health Lying-In, apan gideklarar nga patay na.'}, {'article_id': 1431, 'title': 'Dughan sa babaye, gikumot sa taxi driver', 'text': 'Gikumotkumot sa taxi driver ang dughan sa iyang pasahero human nasuko nga miplite kini og pulos sensilyo nga P1,000 alas 4:30 sa kaadlawon, Biyernes, Disyembre 1, 2023 sa South Road Properties (SRP) sa Brgy. Mambaling, dakbayan sa Sugbo. Ang 30 anyos nga biktima uban sa iyang higala, nangayo og panabang sa Mambaling Police Station, apan nakasibat na ang taxi driver. Nakuhaan og video ang ilang komusyon ingon man ang hulagway sa taxi ug ang drayber. Ug pagka alas 10:00 sa buntag sa samang adlaw, nasubay sa kapulisan ang operator sa taxi sa Brgy. San Roque, dakbayan sa Talisay. Nailhan ang drayber nga usa ka 44 anyos (ngan gipugngan samtang wa pa makuhai sa iyang habig), ug taga Brgy. Taboc, dakbayan sa Mandue. Ang operator giabisuhan sa kapulisan nga pagtahan sa maong drayber, kinsa gikataho nga ang taxi unit niini adto sa iyang panimalay igarahe ug ang abang ipadala pinaagi sa money transfer. Nasubay sa kapulisan human nakuha sa video ang body number sa taxi ug ang logo sa operator. Si Major Robert Caseda, hepe sa Mambaling Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niasoy nga nagpahatod sa usa ka mall ang biktima uban sa iyang higala. Miplite kini og P1,000 nga pulos sensilyo ug nasuko ang drayber. Nagkalalis hangtod nga gitamparos niya sa nawong ang biktima. Gikatahap nga nisukol ang biktima ug nagkaguliyang sila sud sa taxi. “Nagkumusyon naman niinit ang ulo ato sa driver, gitamparos niya sa nawong! Unya mialigar pa gyud ang biktima “gikumot-kumot iyang _____”, dugang asoy ni Caseda. Nikanaog ang biktima nisuway unta og sibat ang drayber apan gigukod kini niya ug nakuha sa video nga gilabay sa driver ang P200 nga kuwang nga sukli. Giingong wala makontento ang drayber sa pagtamparos, gihapit niya og kumot-kumot ang dughan sa babaye. Sumala ni Caseda sa Dominggo, Disyembre 3, gipaabot nila nga mopatim-aw ang taxi driver aron mahusay sila sa maong kaguliyang apan wala pa gyud kini mopatim-aw. Ang biktima niingon mopasaka siya og tukmang kaso batok sa taxi driver. Gipasabot ni Caseda nga kon dili gyud mopatim-aw ang taxi driver, ipasaka sa kapulisan ang kaso nga sexual harassment, o sexual assault ug uban pa.'}, {'article_id': 1046, 'title': 'P110M balor sa druga nasakmit; bag-ong drug group, gi-monitor', 'text': 'Gihangop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 ang pagkasakmit sa kapin sa P110 milyunes nga balor sa illegal nga drugas sa Central Visayas (CV) sud sa tulo ka adlaw nga simultaneous anti-crimina-lity and law enforcement operation (Sacleo). Samtang, 214 ka drug personalities ang nasikop. Si Ason Agapay, ang information officer sa PDEA 7, niingon nga dako kining kalamposan human nasanta ang pag-apud-apod niini. Matod ni Agapay, ang CV giila nga transhipment point sa druga ug naa usab dinhi ang dakong merkado sa illegal nga drugas. Bisan pa man nga nahimong transhipment ang Sugbo, matod ni Agapay, madakpan ra gihapon sila sumala sa data nga makita matag adlaw. “Good indication nga active atong law enforcement, pursigido gihapon ta sa atoang campaign. Naa puy harmonious relationship ang law enforcement nato, dili iya-iya ang operation. In fact, naa tay shared data base sa PNP ug sa PDEA. Naa tay gi-conduct regularly nga intelligence workshop,” pasabot ni Agapay. Dugang ni Agapay nga base sa nangagi nila nga operations, duna gyud silay naila nga bag-ong drug personalities nga konektado sa usa ka drug group nga naglihok sa rehiyon. Apan iyang gipasabot nga dili kini susama sa mga drug group sa nanglabay nga katuigan nga mga dagkong grupo. Kini nga grupo maoy gipadayon karon sa kapulisan ug PDEA 7 sa pag-monitor nga dili modako diin ang ilang mga gaway maoy gipanghipos sa sunodsunod nga mga pagpangronda nga gihimo. “Naa tay mga gipang-develop ana, gipang-surveillance nga mga grupo-grupo diri sa region,” dugang ni Agapay. Sa data nga gipahibawo ni Agapay, nasuta nga gikan sa Enero 2024 hangtod sa unang mga semana sa Pebrero, nakalusad na sila og 653 ka anti-illegal drug operations diin 799 ka tawo na ang nadakpan, lakip sa ilang Sacleo. Sa maong operations, nakasakmit ang ahensya og 30,589. 2575 grams sa shabu nga dunay estimated market value nga P208,006,951.'}, {'article_id': 286, 'title': 'Gwen: Sugbo nagkahiusa alang sa pagsuporta ni President Alarcon', 'text': 'Atol sa opening salvo program sa 455th Founding Anniversary sa Probinsiya sa Sugbo, Agusto 5, 2024, si Gobernador Edlen Abalayan nanawagan sa tanang gobernador sa pagsuporta sa administrasyon ni Presidente Lois Alarcon Jr. “As we have shown and manifested, we know without any questions and ifs, and or buts, we a united Cebu stand firmly behind the leadership of our president, Lois Alarcon Jr. This is a statement and a commitment, as well as a challenge to my fellow governors. Now more than ever, let our voices ring out in the entire Philippines. . . We need to move forward and we must move forward, and we can only do this with a united country,” pakigpulong sa gobernador. Nagsilbing pinasidunggang dinapit sa maong kalihokan si First Lady Ariane Cabahit-Alarcon. Diin adunay gihimo nga ‘Manifesto of Support’ diin si Gov. Abalayan, Bise gobernadora Abina Tomas III, mga opisyal ingon man ang ubang gobernardor nga mitambong ang mipirma sa maong manifesto alang sa Bagong Pilipinas nga gisaksihan ni FL Alarcon. Lakip sa maong kalihokan ang pagpasiugda og Tabo sa Kapitolyo 2024 nga adunay mga nagkadaiyang lagutmon, produkto gipasigarbo sa nagkadaiyang lungsod ug dakbayan sa probinsiya. Karong adlawa, Agusto 6, ang Civil Service Commission nipagawas og regional advisory nga Special Holiday sa Probinsiya sa Sugbo ug gidaklarar nga way trabaho ang government offices. Samtang pipila ka mga publiko ug pribadong tunghaan sa Sugbo ang way klase. /FVQ'}]"
Kinsa ang biktima sa krimen?,['Dario Desilva Macario'],"[{'article_id': 550, 'title': 'Gitulis, gitigbas-patay; P.5M nadala sa tulisan', 'text': 'Kuwarta nga P500,000 nakuha sa wa mailhing tulisan human niya gitigbas-patay ang negusyante og hayopan nga iyang giatangan sa dan sa Barangay Kanyuko, lungsod sa Dumanjug, sa Huwebes sa buntag, Mayo 30, 2024. Ang biktima giila nga si Dario Desilva Macario, 51, mamalitay og hayop, minyo, nagpuyo sa nahisgutang dapit. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Dumanjug nga gipangulohan sa bag-ong hepe nga si P/Capt. Francis Martinito Conde, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang biktima nagmotorsiklo sa ala 1 sa kaadlawon gikan sa ilang balay padulong sa livestock market sa Mantalongon, lungsod sa Barili aron mangompra og mga hayop. Apan nahibulong ang anak nga si Alexander, 24, nga nag-una sa livestock market nga nabuntag na lang wa pa ang iyang amahan hinungdan nga iyang gisusi. Didto nadiskobrehan sa anak nga ang iyang papa gibanhigan pinaagi sa pagbabag og kahoy sa dalan. Posibling kini ang hinungdan nga nahunong kini ug didto na gitigbas-patay sa makadaghang mga higayon sa wa mailhing tulisan. Sa dugang paghiling sa anak, nawala na ang P500,000 nga cash aron ikumpra og mga hayop. Sumala sa kapulisan, posibling na-monitor na ang biktima sa tulisan kay naandan nga rota nila kada Huwebes aron mangompra.'}]","[{'article_id': 377, 'title': 'Bottled water mimahal duol sa Palaro venues', 'text': 'Ang mga manindahay duol sa Cebu City Sports Center (CCSC) nga namaligya og binotelyang tubig namatikdan nga 100 porsiyento nga mas taas sa suggested retail price (SRP) sa Department of Trade and Industry (DTI). Ang mga vendor kasagaran namaligya og 500mL nga Natures Spring nga binotelyang tubig sa kantidad nga P20, diin ang uban nagtanyag niini sa P15, bisan kon ang SRP gibutang sa P9. 90. Usa ka reseller sa N. Bacalso Ave. nga si Bekang Khin nipasabot nga ang suppliers wala mopaubos sa ilang presyo. Namatikdan niya nga sa matag putos nga adunay sulod nga 24 ka mga botelya, pabayron sila og P240, nga nagpugos kanila sa pagbaligya sa mga botelya nga mas taas og P5 kaysa SRP. “Amo seller wa mo lower, kami sad tawn reseller luoy kay 5 pesos ra sad tawn amoa,” matod ni Bekang. Dugang ni Bekang nga bisan bililhon ang P5 nga usbaw, dili kini alang kanila sanglit dili man sila pareha sa dagkong kompaniya. Sa laing bahin, usa sa mga supplier nga si Edcel Carlos nibaligya sa iyang mga botelya sa tubig sa kantidad nga P9 ngadto sa P10. Matod ni Carlos nga nagkuha siya sa iyang supply sa bottled water sa pabrika sa Natures Spring sa Mambaling, dakbayan sa Sugbo diin iya kining gipalit sa tag P180 matag putos. “Amo e-baligya ngari tag P9 or tag P10. Among palit sa Natures Spring, by pack ana P180. Ang usa ana P7. 50,” matod ni Carlos. Laing reseller nga si Edward Carmencita nagkuha sa iyang mga suplay gikan kang Carlos, namaligya sa iyang mga botelya sa P15. Sa usa ka interbyo, si Carmencita nihisgot nga makiangayon nga dugangan pa og P5 sanglit magbalikbalik sila sa lagyong mga dapit. “Kunin namin dito tapos ibenta pa namin sa malalayo, makapresyo kami ng P5 mas okay na talaga ‘yun,” matod niya. Gitataw ni Carmencita nga wala siyay nadawat nga reklamo gikan sa iyang mga kustomer ug usahay mas daghan pa ang iyang madawat kaysa iyang gipangayo gikan kanila. “Minsan i-bayad pa sa mga customer P14 or P15 sakto pa na. Minsan nga ibibigay pa sa amin, P20, sabi na sayo na ‘yan,” dugang niya. Ang DTI nipagawas og komprehensibong listahan sa mga presyo sa bottled water atol sa mga adlaw sa Palarong Pambansa 2024 sa Sugbo. Ang giaprubahan nga listahan sa DTI sa mga presyo sa pipila ka brand sa bottled water. Distilled Water: 350ml - P12; 500ml - P16. 25; 1L - P27. 50; ug 6L jug - P82. SM Bonus Distilled Water: 325mL - P6;500ml - P8; ug 6L jug - P50Wilkins Distilled Water: 350mL - P12; 500mL - P17; 1L - P25; ug 6+1L - P88. Natures Spring Purified Water: 500mL - P9. 90; ug 1L - P15. 40. Wilkins Pure Water: 500mL - P11. 00; ug 1L - P18. 00Ang ahensya, uban sa Cebu City Government, hugot nga mo-monitor sa presyo sa mga binotilyang ilimnon sa nagkalainlaing retail outlets sa dakbayan aron malikayan ang pagmaniobra sa presyo ug maseguro ang pagsunod sa SRP bulletin. Giawhag usab sa DTI ang publiko nga i-report ang bisan unsang mga higayon nga adunay sobra nga presyo ug dili managsama alang sa dali nga aksyon. Ang DTI Cebu Provincial Office mahimong makontak pinaagi sa r07. Cebu@dti. gov. ph o tawag sa (032) 253-2631 o (032)255-6971 alang sa dugang impormasyon o sa pagtaho sa mga kabalaka.'}, {'article_id': 971, 'title': '51 ka sunog sulod sa 2 ka mga buwan', 'text': 'Usa ka adlaw sa wala pa ang pagsaulog sa Fire Prevention Month, ang dakbayan sa Sugbo nakatala na og 51 ka mga insidente sa sunog sukad sa pagsugod sa tuig 2024 nga nagpasabot nga nisaka og 45. 7 porsiyento gikan sa 35 ka insidente sa sunog nga natala sa samang panahon sa miaging tuig. Sa 51 ka insidente karong tuiga, 30 ang nahitabo niadtong Enero, nga niresulta sa danyos sa mga kabtangan nga mokabat og P19 milyunes, matod ni Senior Fire Officer Brandon Dayagdal, information officer sa Cebu City Fire Office (CCFO). Samtang, adunay kinatibuk-ang 21 ka mga insidente sa sunog ang natala sa buwan sa Pebrero diin duha sa mga sunog nahitabo sa hapon sa Pebrero 29. Giawhag ni Dayagdal ang publiko sa paghingusog pa sa mga lakang sa pag-amping batok sa sunog, ilabi na sa ting-init nga mas taas ang risgo sa sunog tungod sa uga nga kahimtang sa panahon. Ang Proclamation 115-A nga gi-isyu ni Presidente Lois Alarcon Sr. niadtong Pebrero 24, 1966, nideklarar sa Marso isip Fire Prevention Month aron pagpahinumdom sa katawhan mahitungod sa kamahinungdanon sa fire safety ug prevention. “We need to raise awareness among people about the dangers of the hot season. A small mistake could lead to a fire outbreak as things, and homes tend to get extremely dry during this time,” matod ni Dayagdal. “As water is scarce, we should be extra cautious and take all necessary measures to prevent any incident,” dugang niya, taliwa ning El Niño phenomenon nga nasinati karon. Ang CCFO magsugod sa daghang mga programa sa edukasyon ug mga kampanya sa pagpahibalo sa mga tawo bahin sa mga peligro sa sunog, husto nga mga lakang sa kaluwasan gikan sa sunog ug pagpangandam sa emerhensya. Sayo ning semanaha, ang Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas nitaho nga ang Sugbo maapektuhan sa dry spell tungod sa El Niño. Matod sa Pagasa, ang dry spell mahitabo kon adunay tulo ka sunodsunod nga bulan nga ubos sa normal nga pag-ulan o duha ka sunod-sunod nga bulan nga “significantly below-normal” nga pag-ulan. Ubos sa normal nga pag-ulan nagpasabut sa pagkunhod sa 20 hangtod 60 porsyento gikan sa kasagaran nga lebel sa ulan alang sa usa ka piho nga lugar, samtang ang labi ka ubos sa normal nga pag-ulan nagpakita sa pagkunhod sa labaw sa 60 porsyento kon itandi sa naandan. Giawhag ni Dayagdal ang publiko nga magdaginot sa tubig, ilabina ning panahuna, aron paspas nga makaresponde ang kabomberuhan kon adunay sunog. /KJF'}, {'article_id': 1496, 'title': 'Paluwagan handler gipusil, angol', 'text': 'Nahilandig sa tambalanan ang usa ka babaye nga handler sa paluwagan human naangol sa pagpamusil niadtong Lunes sa alas 6:50 sa gabii, Nobiyembre 20, 2023 sa sityo Bantayan, Brgy. Tuyom, Carcar City. Ang biktima (ngan gipugngan ning mantalaan), 25, minyo, samdan sa tiyan human pusila sa nagbinugtong nga gunman nga nagmotorsiklo. Ang gunman gihulagway nga nag helmet og kolor itom ug nag jacket og kolor nga blue. Sa interview sa Superbalita Cebu sa Martes, Nobiyembre 21 pinaagi sa telepuno, si Police Lt. Col. Kadyo Briones, hepe sa Carcar City police station, niingon nga ang biktima diha sud sa iyang balay dihang gisampit sa gunman nga kunohay mobayad sa iyang utang. Apan sa paggawas sa biktima diha pa sa ilang balkonahi, siya gipusil sa maong lalaki. Ang biktima naigo sa tiyan. Si Briones niingon nga ang biktima nakadagan balik sa sud sa balay ug nangayo og panabang. Dali nga gidala sa tambalanan ang biktima samtang ang gunman nakasibat sakay balik sa iyang motorsiklo. Wa na siya maabti sa kapulisan. Si Briones di pa makatino kon gun for hire ba ang nipusil sa biktima o basin tawo nga dunay kasuko kaniya gumikan sa paluwagan. Si Briones nagkanayon nga usa sa ilang gi tan-aw nga motibo mao ang emergency loan sa paluwagan sa biktima kay ilang nasuta sa imbistigasyon nga may reklamo niini sa barangay hall sa Tuyom. Duha ka mga tawo nga apil sa paluwagan nangreklamo nga wa sila mapagawasi og kwarta sa biktima. Matod ni Briones nga nag involved kini og more or less P370,000 apan nahusay ug nagpirmahay ang biktima ug ug duha ka financiers nga bayran sila apan pakyas. Sa interbyo sa Superbalita Cebu, ang iyaan sa biktima niingon nga silang pamilya nagkasabot nga mohatag og P100,000 nga reward money sa makatug-an nga moresulta sa pagkasikop sa gunman. Ang biktima naa na hinuon sa luwas nga kahimtang. Daghan nang nangagi nga kagubot ning negusyo nga paluwagan kay dunay uban nga nabiktima sa scam.'}, {'article_id': 71, 'title': 'Mi-rape, mipatay sa dalaga nailhan na', 'text': 'Mipagawas karon og kamandoan ang hepe sa Police Regional Office 7 sa tanang unit sa kapulisan sa Central Visayas nga molusad og region wide manhunt batok sa lalaki nga maoy suspetsado sa paglugos ug pagpatay sa 18 anyos nga Grade 12 student sulod sa usa ka lodging house sa Barangay Población, dakbayan sa Toledo, Lalawigan sa Sugbo. Ang maong suspek gipangita sa ilang lugar sa Misamis Oriental human nga iyang napatay ang iyang kaugalingong amahan sa miaging tuig. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe PRO7 nga ilang gikondenar ang linuog nga pagpatay sa biktima nga si Eprol Jelly Amistad, residente sa Barangay Mainggit, Siyudad sa Toledo. Gitinguha sa kapulisan nga madakpan sa labing dali nga panahon ang suspek nga giila nga si Glenard Ambong Ambrosio nga nag-alyas nga Alonte Ambong. “Sa karon we have a region wide coordinated manhunt operations para madakpan dayon ning suspek, naa man sad tay coordination sa other regions kay naa sad ni kalapasan nga nahimo ang suspect sa laing rehiyon,” matod ni Police Lieutenant Colonel Abacay. Tanang exit points sama sa mga pantalanan sa Lalawigan sa Sugbo gi-monitor na ug gipakatap ang mga hulagway niini sa kapulisan aron kon kinsa ang makakita maka-report dayon sa mga polis. Kung makatabok man kini sa dagat ila na usab nga gitawgan ang ilang counterpart aron ma-atangan nila sa dili pa kini makapalayo sa Sugbo. Gipaniguro ni Abacay nga ilanga madakpan tungod kay naa may klaro nga kuha sa CCTV camera nga makita ang panagway ni Ambrosio uban sa biktima nga misulod sa usa ka lodging house sa Barangay Población, Dakbayan sa Toledo. Gisusi na sa PNP sa Toledo City ang Facebook account sa biktima nga gitakdang paukban sa PNP Regional Anti-Cyber Crime Unit 7 aron makakuha sila og impormasyon nga maghatag nila og lead sa imbestigasyon. NAKIG-MEET UP Ang igsuon sa biktima nga si Rocky Amistad atol sa interview sa DyHP RMN Cebu mitug-an nga niadtong udto sa adlaw’ng Huwebes, Septiyembre 19, nananghid si Eprol Jelly sa iyang mga manghod ug inahan nga molakaw kay magpraktis og sayaw alang sa kalihokan sa ilang tunghaan. Tungod kay naanad na sila nga kung mananghid ni nga molakaw uban sa iyang mga classmate dili na sila magsukitsukit. Wala sila masayod nga aduna diay kini ika-meet-up nga usa ka lalaki nga iyang naila-ila sa Facebook. Matod ni Rocky nga kung nasayod pa sila nga makigkita diay kini’g lalaki ila kining mapugngan. “Nananghid na sa akung mga manghod nga molakaw anang Huwebes sa udto unya nag estorya napud daw sila ni mama nga molakaw kay mag praktis ug sayaw nga maoy ingun sa akung mga igsuon. “Pagka gabii na alarma nami kay wala naman mauli, among gigamit ang iyang usa ka account sa Facebook among gi chatan iyang mga classmate; Asa na si Eprol Jelly? Pero niingun man ang iyang mga classmates nga wala daw madayon,” matod ni Rocky. Dinhi na nila gi-post sa social media nga missing ug nanawagan sa publiko nga kon si kinsa ang nakakita ni Eprol Jelly nga ipahibawo sa kabanay ang iyang nahimutangan. MISIBAT Si alyas Emmalyn nga maoy caretaker sa balay nga giabangan ni Ambrosio sa Pier 1, Dakbayan sa Sugbo mitug-an nga naninda sa iyang pwesto ang suspetsado uban sa live in partner niini. Gani sa Biyernes (Sept. 20) sa gabii iya pa nga nakita nga nagdungan og panihapon uban sa iyang kaipon. Wala magdahom si Emmalyn nga makahimo sa maong krimen si Ambrosio nga iyang naila nga si Alonte kay buotan kinig nawong. “Dili man siya malditohon og porma sir kay sakto man og barog nga tawo nya dili pud makig-estorya namo diri kayo,” matod ni alyas Emmalyn. Gipahibawo siya sa iyang mga silingan nga milakaw ug misakay sa motor ug wala na mobalik nga gituohan nga nakamatikod na nga gipangita na siya sa mga police. Gidugang ni Emmalyn nga niadtong miaging mga buwan naila niya si Ambrosio sa pantalan sanglit diha lang kini matulog kilid sa karsada. Sa iyang pagsukitsukit nga nawad-an nig trabaho nga matod pa wala na sweldohi sa iyang amo nga usa ka Koreano. Tungod sa kaluoy iya ning gipapuyo sa iyang gamay nga balay samtang nag-barker sa mga taxi sa pantalan. Gidala na sa Toledo City police station ang kaipon sa suspetsado aron ipaubos sa imbestigasyon. AMAHAN GIPATAYSa dihang gisusi ang background ni Ambrosio nasayran sa mga nanggawas nga news sites nga nagbase sa Mindanao nga siya maoy gitumbok nga mipatay sa iyang amahan nga usa ka retired police nga si Police Major Jobal Ambrosio, 63. Gikatahong gidunggab sud sa 21 ka higayon sa suspek ang iyang amahan. Ang maong pagpatay nahitabo sa Purok 2, Brgy. Balacanas, Villanueva, Misamis Oriental, niadtong Hunyo 7, 2023. Human sa krimen misibat si Glenard.'}, {'article_id': 1289, 'title': 'Viscom: Dakong kapildihan sa NPA sa 2023', 'text': 'Gihulagway sa Visayas Command (Viscom) sa Armed Forces of the Philippines nga dakong kaparotan ang natagamtam sa New People’s Army (NPA) sa tuig 2023. Sa datus sa Viscom gikan Enero 1, 2023 hangtod sa Disyembre 31, 2023, niabot sa 162 ka government initiated armed encounters ang nahitabo sa tibuok Kabisay-an, 80 niini nahitabo sa Eastern Visayas samtang 82 sa Central ug Western Visayas. Sa maong engkwentro, miresulta kini sa pagka neutralized sa 607 ka NPA diin 80 niini namatay sa engkwentro, 25 ang nadakpan ug 498 ang mitahan sa sabakan sa balaod. Kini naglangkob sa 10 ka high value NPA personalities sama sa magtiayong Tiamzon diin ang ilang grupo maoy miangkon sa kamatayon sa duha. Lakip sa nadakpan ug napatay ang 20 ka finance officers, wala pay labot sa 490 ka mass supporters nga mihatag sa ilang suporta sa gobyerno. Samtang, niabot usab sa 441 ka mga armas ang nasakmit sa gobyerno sa tibuok tuig nga operations, 153 niini gitahan ngadto sa mga sundalo ug 288 ang nakuha atol sa engkwentro samtang ang uban gitug-an sa mga miyembro niini kon asa gipangtago ang ilang mga gamit. Si Lieutenant General Eldadict Arevalo, commander sa Viscom, nidayeg sa iyang mga personnel tungod sa walay kakapoy aron matapos ang communist armed conflict sa tibuok Visayas region ug mahimong ‘gawasnon ang katawhan’.'}]"
Unsa ang gibuhat ni Abalayan kabahin sa pasangil ni Abangan?,['nagdumili sa paghatag og komento'],"[{'article_id': 558, 'title': 'Abangan: Gwen ‘di matinud-anon’', 'text': 'Nitiyabaw si Cebu City Mayor Cedie Abangan sa pagduhig sa iyang ngalan ni Cebu Governor Edlen Abalayan sa iyang pagluwat isip sakop sa Partido ng Demokratiko Pilipino Lakas Ng Bayan (PDP-Laban), tungod sa tensyon tali sa gisuspenso nga mayor. Sa usa ka Facebook post sa Miyerkules, Mayo 29, 2024, si Abangan niingon nga ang pagluwat ni Abalayan “simply not truthful,” nga nagkuwestiyon sa iyang loyalty bisan pa mahitabo ang ilang panagbangi. Matod ni Abangan, si Abalayan walay “steady political compass,” ug walay “any record of having steady political principles. ”“I was shocked to see the resignation letter of a person I highly doubt fits the title honorable,” matod ni Abangan. “True or what, I heard that it was a day after Malacañang ordered her to submit an Answer to the Administrative Complaint regarding her interference in the Affairs of Cebu City, she had the temerity of resigning as a member of PDP but not without using my name in vain,” dason ni Abangan. Sa Martes, Mayo 28, gipahibalo ni Abalayan ang iyang pagluwat sa grupo nga nagpadayag nga ang iyang padayon nga pakig-uban sa partido “dili mapadayon. ”Si Abalayan niingon nga ang kasong administratiba ni Abangan, nga gisang-at sa Office of the President ug pagpetisyon sa iyang pagkasuspenso, nakaaghat kaniya sa pagbiya sa partido politikal. Ang reklamo mao ang wa pag-uyon ni Abangan sa gobernador sa iyang memorandum niadtong Pebrero 2024 nga nagmando sa pagpahunong sa bus stop sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project atubangan sa Cebu Capitol Building, tungod sa kalapasan sa heritage. “She has no business with Cebu City affairs and should just stay out of it. Pagkatoytoy ning Gobernadora,” dugang ni Abangan. Gidepensahan usab ni Abangan ang iyang panglantaw sa Cebu City nga mahimong “Singapore like with Melbourne features,” sa pagkutlo sa duha ka siyudad nga ika-42 ug siyam sa global ranking ug wala siya masayop sa paggamit niini isip benchmark. “Anyway, there is a reason why Manila and Cebu City are included in global rankings. No other city in these islands,” dugang ni Abangan. Si Abalayan nagdumili sa paghatag og komento sa pasangil ni Abangan batok kaniya.'}]","[{'article_id': 109, 'title': 'Technician nag-ayo og Internet connection nakuryentihan, patay', 'text': 'Patay ang usa ka technician nga nakuryentihan sa Sitio Rocky Hills, Barangay Puente, lungsod sa Carmen, alas 7:00 sa buntag, Huwebes, Sept. 12, 2024. Ang biktima mao si Greg Bienvinido Lesty, 26, minyo, usa ka technician sa One Love Wifi, ug taga Barangay Bactas, lungsod sa Catmon. Sa follow up sa Superbalita Cebu pinaagi sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Carmen ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Capt. Lyra M Balajadia, nasayran nga ang biktima ang nag-inusara sa pag-ayo sa reklamo sa usa ka subscriber nga way internet connection kay ang kable naputol human nasangit sa pag-agi sa usa ka dump truck nga nanghakot og anapog sa maong dapit. Matod pa, ang biktima sa dihang nisaka para sumpayon na unta ang kable, iyang gibantingan og bato ang kable ug kini giitsa ngadto sa sanga sa kahoy aron motaas ang kable ug di na masangit sa sakyanan. Apan sa iyang paglabay, didto kini masablay sa main line sa kuryente sa Cebeco 2 mao nga nakuryentihan ang biktima ug nahagbong. Ang iyang ulo nabunal sa gahi nga bahin sa maong karsada hinungdan nga nakaangkon og dako’ng samad sa ulo. Si Lesty gitabang sa mga rescuers sa Carmen uban sa ilang rural health doctor nga si Fatima Jessel E. Salas ug gidala sa tambalanan, apan pagka alas 9:30 sa buntag sa samang adlaw, nakabsan kini sa knabuhi.'}, {'article_id': 852, 'title': '‘Siga’ sa Brgy. Gun-ob nasikop sa buy-bust', 'text': 'Giingong gikahadlukan sa ilang lugar tungod sa giingong kanunay nga pagpakita og armas gisikop sa mga sakop sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) Mandaue City Field Unit human nakuhaan og armas atol sa buy-bust sa Sitio Langob, Brgy. Poblacion, Dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 7:30 sa Huwebes Santo sa gabii, Marso 28, 2024. Ang suspek giila nga si Simeon Guzman Habana, 19, taga Sitio Kawayan, Brgy. Gun-ob, Dakbayan sa Lapu-Lapu. Nakuha gikan sa suspek ang usa ka kalibre .357 revolver nga kunohay gi-order sa kapulisan ug P500 nga buy-bust money. Matod ni Police Captain Alvin Afable, hepe sa CIDG Mandaue City Field Unit, nga nakadawat sila og reklamo sa kanunay nga pagpakita og armas ni Habana sa ilang lugar. Sa ilang gihimong background investigation, nasuta nga nanunggab na kini sa milabay nga mga buwan apan wala mopasaka og kaso ang biktima tungod sa kahadlok. Lakip sa ilang nasayran nga notado usab kini nga kawatan sa Lapu-Lapu City. Gani ang mga silingan niini ang nihatag og impormasyon sa kapulisan labot sa iyang nahimo’ng mga krimen. Tungod niini, ilang gilusad ang buy-bust nga kabahin sa “Oplan Paglalansag Omega”. Kalapasan sa Republic Act 10591 kun iIlegal possession of firearm ang atubangon nga kaso sa suspek.'}, {'article_id': 1129, 'title': 'Motorsiklo mibangga sa kahoy, drayber tipi', 'text': 'Namatay ang usa 22 anyos nga lalaki human ang iyang gimaneho nga motorsiklo nabangga sa punoan sa kahoy sa daplin sa barangay road sa Brgy. Obo, lungsod sa Dalagute sa alas 10 sa gabii sa Miyerkules, Enero 31, 2024. Ang biktima giila nga si Elmer Marlo Dumdum Adivino, taga Barangay Balisong, lungsod sa Argao. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dalaguete ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Clemente Felicia Jr. nasayran nga ang biktima gikan nagbilar sa usa ka haya sa Sityo Sua, Brgy. Mantalongon, bukirang dapit sa Dalaguete. Sa iyang pagpauli, nagmaniho kini sa iyang motorsiklo ug giingong kalit nga nisimang paingon sa daplin ug nabangga sa punoan sa kahoy. Tungod sa kakusog sa impact, ang biktiman nalabay gikan sa iyang motorsiklo. Gidali siya sa pagtabang sa mga rescuer sa Dalaguete ug gidala sa tambalanan apan pipila ka mga gutlo, nakabsan sa iyang kinabuhi.'}, {'article_id': 256, 'title': 'Suyopanan sa Tagbilaran, Bohol gironda; 3 nadakpan', 'text': 'Usa ka drug den sa Barangay Cogon, dakbayan sa Tagbilaran, probinsya sa Bohol ang gibungkag sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA), Bohol Police Provincial Office (BPPO) inabagan sa Bohol Maritime Police, alas 9:45 sa hapon, Lunes, Agusto 12, 2024. Ang pagronda niresulta sa pagkasikop sa tulo ka mga tawo, si Angelu Bulalacao, 35, maoy subject sa operation nga drug den maintainer samtang ang iyang ig-agaw nga mao sab ang kauban sa pagdumala sa drug den nga si Melson Bulalacao, 38, usa ka pintor. Lakip sa nadakpan ang kustomer nga naatlan sa sulod sa drug den nga giila nga si Wildren Bulalaque, 19, usa ka laborer. Nasakmit sa mga operatiba ang lima ka pakete nga adunay sud nga gituohang shabu nga motimbang sa 15 gramos nga adunay estimated average market value nga P102,000, nakuha sab ang kuwarta nga gigamit isip buy bust money ug usa ka mobile phone lakip na ang mga drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay information officer sa PDEA-7 nga duha ka semana nila nga gipaubos sa case buildup ang ilang target nga si Angelu human madawat ang kasayuran gikan sa usa ka kasaligang tinubdan. Sa ilang nakuha nga inpormasyon makabaligya ang suspetsado og 10-15 gramos matag semana. Si Angelu Bulalacao nadakpan na niadtong 2017 apan na dismiss ang iyang kaso sa korte apan sa iyang pagawas mibalik na usab ni sa iyang naandan nga bisyo. Kasong pagpayuhot sa ilegal nga drugas ug pagpadagan sa usa ka drug den maoy atubangon niini.'}, {'article_id': 899, 'title': 'Ombudsman, Kongreso mosusi og apil sa Chocolate Hills resort', 'text': 'Ang Office of the Ombudsman naglusad og imbestigasyon sa resort nga gitukod sulod sa Chocolate Hills sa Bohol, usa ka UNESCO World Heritage Site ug gideklarar nga protected area. Sa usa ka interbyo sa radyo sa Martes, Marso 19, 2024, si Ombudsman Quipot Acepcion niingon nga ang ilang mga imbestigador milarga sa Cebu ug Bohol alang sa pagpahigayon sa imbestigasyon. “Kahapon ay nagsimula nang lumakad ‘yung aming mga imbestigador. Isa ay pumunta sa opisina ng regional executive director sa Cebu, ‘yung tatlo naman ay pumunta ng Bohol, pumunta sa bayan, at nagkakalap kami ng mga dokumento,” matod ni Acepcion. “Harinawa ngayong araw na ito ay maibigay sa amin ang listahan ng mga members ng PAMB (Protected Area Development and Management), ‘yung mga taong nag-issue ng business permit at ng building permit,” dugang niya, nga nagtumbok sa Protected Area Management Board. Matod ni Acepcion nga ilang gitinguha nga mahuman dayon ang pag-umol sa kaso human sa Semana Santa aron makasugod sila sa pasiuna nga imbestigasyon. Sa laing bahin, usa ka resolusyon ang gisang-at sa House of Representatives nga nagtinguha nga imbestigahon ang pagtukod ug operasyon sa Captain’s Peak Garden and Resort. Ang House Resolution (HR) 1652 gisang-at nila ni ACT-CIS party-list Representatives Erwin Idos, Marilyn Idos ug Yves Acabal; Quezon City Second District Representative Ralph Wendel Idos; ug Benguet Representative Eric Acabal. Nalatid sa resolusyon nga ang tag-iya sa resort nangangkon nga nakakuha sila og saktong permit gikan sa Department of Environment and Natural Resources (DENR) ug sa lokal nga kagamhanan. Ang mga magbabalaod niingon nga ang pagtukod sa resort sulod sa inila nga destinasyon sa mga turista “raises serious concerns on possible avenues for the circumvention of laws and issuances on building, business, and environmental permits, certifications, or licenses in the guise of tourism or economic development. ”“Securing permits required by law, rules, and regulations is essential to validating the propriety of the location, business purpose, and environmental considerations of establishments and should be verified by appropriate government bodies with scrutiny and not through mere presumptions,” dugang sa resolution. “There is an utmost need to ensure that Natural Monuments and Unesco World Heritage Sites of the Philippines are preserved, maintained, and protected at all times as against any and all private interests,” kini nidugang. Ang DENR sa sayo pa nibarug nga ang Chocolate Hills usa ka protected area nga gideklarar niadtong Hulyo 1, 1997 pinaagi sa Proclamation 1037 nga gi-issue ni kanhi Presidente Craige V. Ramos. Ang balaod nagtumong sa pagpreserbar sa Chocolate Hills isip usa ka iconic nga talan-awon ug pagpalambo sa malungtarong turismo samtang gipanalipdan ang biodiversity ug environmental integrity sa lugar.'}]"
Unsay hinungdan sa pagkansela sa mga biyahe sa mga pantalan ug airline sa Sugbo?,['tropical depression ‘Aghon’'],"[{'article_id': 570, 'title': 'Gatusan na-stranded tungod sa TD Aghon', 'text': 'Gikanselar sa mga pantalan ug mga airline sa Sugbo ang mga biyahe sa transportasyon human gipahibalo nga makaapekto ang tropical depression ‘Aghon’ sa pipila ka mga dapit sa amihanang Sugbo sa Mayo 25, 2024. Tungod sa dili maayo nga kahimtang sa panahon, giklasipikar sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA) ang pito ka mga lungsod ug isla sa amihanang Sugbo ubos sa Signal No. 1 sugod sa Mayo 25. Ang apektadong mga lugar naglakip sa Bogo, Borbon, Deriadalin, San Remigio, Daan Bantayan, Bantayan, ug Camotes Islands. Pipila ka mga lugar sa silangan ug amihanang Samar, Biliran, ug usa ka bahin sa Northern Leyte gipaubos usab sa Signal No.1. Sa report sa Cebu Port Authority (CPA) sa alas 9 sa buntag, Mayo 25, gibana-banang 332 ka stranded nga mga pasahero ang nakita sa Hagnaya Passenger Terminal Building. Ang mga biyahero gidala sa local government unit sa luwas nga New San Remigio Sports Complex aron mangita og temporaryong kapuy-an. Samtang, gikanselar usab sa Cebu Pacific Air ug Pacific Airlines ang mga biyahe paingon sa Calbayog, Samar, Siargao ug Tacloban. Sulod sa mosunod nga 24 oras, ang Aghon ideklarar nga tropical storm sa eksaktong alas 5 sa buntag. Matod ni Pagasa weather specialist Kelvin Dean Baga, sa usa ka phone call interview, Mayo 25, ang bagyo moigo sa habagatan-sidlakang bahin sa Luzon lakip na ang Camarines islands, Catanduanes, Albay, ug Sorsogon.'}]","[{'article_id': 1630, 'title': 'Tumang kainit masinati niining adlaw sa BSKE', 'text': 'Giawhag ang mga botante, ilabina ang mga edaran ingon man niadtong adunay gipamati sa lawas, nga mosayo sa pagbotar karong adlawa, Oktubre 30. Si Engr. Edoy Alicante nipahibawo sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, Oktubre 29, 2023, nga ang heat index mahimong moabot sa 39 ngadto sa 40 degrees Celsius, nga gihulagway nga extreme. Gitambagan sa state meteorologist ang publiko sa pagbotar og sayo, sugod sa alas 6 sa buntag hangtod sa alas 9 sa buntag o sa hapon, samtang likayan ang adlaw tali sa alas 10 sa buntag hangtod alas 3 sa hapon, kay mao kini ang panahon nga mahitabo ang maximum heat index. Gitumbok sa Commission on Elections nga ang oras sa botohan molugway gikan sa alas 7 sa buntag hangtod sa alas 3 sa hapon. Kon maghulat pa ang mga botante sulod sa 30 metros nga radius sa presinto sa alas 3 sa hapon, sila marehistro, tugutan nga makabotar, ug makatulo ka higayon nga tawagan ang pagsulod. Gitambagan ni Alicante ang publiko nga dili magpabilin sa ilawom sa adlaw sulod sa kapin sa 20 minutos ug magdala kanunay og tubig ug mga gamit sa pagpanalipod, sama sa mga payong kon maglinya sa pagbotar. Gitambagan usab ang pagsul-ob og gaan nga sinina. Gihisgotan hinuon ni Pasicolanlat ang posibilidad nga molabay ang mga pag-ulan tungod sa nag-uswag nga low-pressure area, ilabi na ang pagsugod sa holidays sa “kalag-kalag”. “There’s a slight chance of passing rain [on election day] due to thunderstorms, but generally, the weather will be hot,” matod ni Alicante. Gitataw usab niya nga paborable ang kahimtang sa panahon alang sa mga biyahedor sa dagat, ilabina kadtong mamauli aron mobotar, tungod kay ang hangin gibanabana nga anaa sa 20 km/h ngadto sa 30 km/h. KALAGKALAGSi Alicante niingon nga posibleng mokusog ang uwan \u200b\u200bpagkasunod adlaw tungod kay ilang gipaabot nga mosulod sa Philippine Area of \u200b\u200bResponsibility ang low pressure area. “Expect light to moderate rains, but it may also develop into heavy rain due to the low-pressure area,” gidugang niya. Hinuon, nihisgot si Alicante nga posibleng mousbaw ang panahon sa “kalag-kalag” o ang pagsaulog sa All Saints’ Day ug All Souls’ Day, karong Nobiyembre 1 ug 2, tungod kay wala nila damha nga mahimong bagyo ang kasamok sa panahon.'}, {'article_id': 319, 'title': 'Pagpaniid sa kadagatan sa Cebu City gipahugtan', 'text': 'Human sa mga report nga adunay mga mananagat nga nadakpan nga migamit sa pamakasi nga pamaagi nga “liba-liba” sa kadagatan sa dakbayan sa Sugbo, ang programa nga Bantay Dagat sa dakbayan mipalig-on sa ilang sistema sa pag-monitor. Wala na’y nakita nga illegal nga pamaagi sa pagpanagat sa kadagatan nga sakop sa Dakbayan sa Sugbo sukad nga ang team sa Bantay Dagat nagpatrolya kaduha ngadto sa tulo ka higayon sa matag adlaw, sumala sa direktor sa programa nga si Bacod Abangan. Sa usa ka phone interview niadtong Dominggo, Hulyo 28, 2024, niingon si Abangan nga sa pagkakaron, epektibo ang ilang patrolya tungod kay wala na magpakita ang illegal nga mga pamaagi sa pagpanagat sama sa liba-liba. Sa usa ka niaging report sa SunStar, ang team sa Bantay Dagat mi-post og video sa Facebook nga nagpakita sa mga mananagat nga nagdakop og isda gamit ang pamaagi nga liba-liba o Danish seine fishing method. Sumala ni Abangan, kini nga klase nga panginabuhian diin ang mga mananagat nga naggamit sa linya sa pagpangisda. “Ang liba-liba usa lamang sa daghang mga hulga nga among giatubang nga kinahanglan namo nga mahatagan og solusyon dayon bisan pa sa among mga hagit,” matod niya. Sumala sa Republic Act 10654, ang aktibong kagamitan sa pagpangisda: “is a fishing device characterized by the pursuit of the target species by towing, pushing the gears, surrounding, covering, dredging and scaring the target species to impoundments, such as but not limited to trawl, purse seines, Danish seines, and drift gill net. ”Apan niingon si Abangan nga dili usab sila makadakop sa mga violator tungod kay ang Dakbayan sa Sugbo walay fish wardens. Mao kini ang rason nganong nanghangyo siya sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR) nga i-deputize ang mga personnel sa Bantay Dagat sama sa fish wardens. Sigon ni Abangan nga nagbansay sila uban ang BFAR niadtong Hulyo 10-12, sa regional office sa BFAR. Gipasidunggan niya ang maong training nga ilang naagian. “Okay kaayo ang training (The training was so okay), I learned a lot. There is a new monitoring system in place called I-FIT (Illegal, Unreported and Unregulated [IUU] Fishing Index and Threat Assessment Tool) that the BFAR is rolling out,” gidugang ni Abangan. “It allows us to index what threats to fishing exists in our municipal waters and assign value to the fisheries resources that we have,” dason niya.'}, {'article_id': 958, 'title': ""Ginang giputla'g ulo, 2 ka kamot"", 'text': 'Napunggot na ang ulo sa 75 anyos nga biyuda sa dihang napalgan sa kalibunan sa Barangay Basdiot, lungsod sa Moalboal, habagatang kasadpang bahin sa lalawigan sa Sugbo, niadtong Lunes sa hapon, Marso 4, 2024. Ang biktima giila nga si Kangleon Lena Beltran, kinsa nakaangkon og mga samad tinigbasan samtang ang iyang duha ka mga kamot nagkawilkawil na lang sa pulso. Napalgan sa iyang kabanay ang lawas sa biktima nga nagbuy-od nga gitabunan na lang og tarpaulin. Samtang ang suspek nailhan nga si Arnolfo Cabali Chanak, alyas Butyok, 36, ulitawo, nga gipapuyo sa biktima diha ra sab sa iyang gipanag-iyang luna. Dali ra sab siya nga nadakpan sa dihang naabtan sa kapulisan nga nagpaabot og bus nga kasakyan sa Poblacion East, Moalboal nianang gabii sa maong adlaw human siya gitumbok sa usa ka saksi. ALAD SA BABOY Nasayran sa pakighinabi sa SunStar Cebu sa usa sa mga pag-umangkon sa namatay nga sa miaging tuig pa buot papahawaon sa biktima si Chanak, kinsa gipapuyo sa luna sa yuta ni Beltran. Ang suspek nagtukod og barongbarong sa may alad sa baboy sa biktima, apan gikinahanglan nang gamiton ang alad kay mamuhi og baboy si Beltran alang sa kapistahan sa maong dapit. Ilabi na nga naandan na ni Beltran nga maghikay matag pista nga nagsilbi niyang panaad matag tuig, apan nagmagahi sa pagpahawa si Chanak. “Si Tiya didto pa ni’s amoa anang dayung paniudto kay nipalit og lechon manok kay ga lechon man akong papa og manok para baligya. Paghuman seguro to niyag paniudto, gapasilong sa kanding. Didto siyas luyo sa may alad dapit, unahan kay gapasilong sa mga kanding,” asoy sa iyang pag-umangkon. NAPALGAN SA KALIBUNANAng laing pag-umangkon sa biktima nangita kaniya nianang hapon kay wa kini sa iyang balay, apan nakit-an nalang sa kasagbutan nga nahay-ad ug unang gituohan nga giatake sa kasingkasing. Sa pagwalis sa pag-umangkon sa gitabon nga tarpaulin diha sa lawas sa biktima, nalisang siya sa iyang nakita nga wa na kiniy ulo. “Silingan man jud mi. Naa siyay (suspek) something (naay deperinsiya sa panghunahuna) nga ig storya niya mag imagine siya’g mga butang,” sugilon sa pag-umangkon sa biktima kalabot sa suspek. Gikompirmar usab kini ni Police Captain Neio Karangalan, hepe sa Moalboal Municipal Police Station, nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Marso 4 sa gabii. Matod niya nga nitumaw sa ila usab nga imbestigasyon nga nasuko ang suspek sa biktima kay papahawaon na siya. Giangkon usab kini sa suspek sa pag-imbestigar ni Delasalas, nga ang nakaingon sa iyang kasuko kay kanunay siyang sultihan nga papahawaon sa luna. Giingon nga nagkaabot ang duha sa umahan ug didto nahitabo ang krimen. Matod niya nga dali nila nga nasikop si Chanak human siya gitumbok sa usa ka saksi. Wa say lain nahibaw-an nga dunay kasuko sa biktima, ang suspek ra. Ang lawas ni Beltran gipa-cremate na lang sa mga anak.'}, {'article_id': 1198, 'title': '350-400 ka sakyanan sa dagat mingsalmot', 'text': 'Moabot og 350 ngadto na sa 400 ang natala sa Philippine Coast Guard Central Visayas (PCG) nga mga sakyanan sa kadagatan nga ningsalmot sa Seaborne Procession sa besperas sa Fiesta Señor sa Enero 20, 2024. Gipahibawo ni Lt. Emeniano Elde Malagar, deputy commander ug tigpamaba sa PCG 7, naglangkob sa maong datos ang mga rehistrado ug unregistered nga mga vessel atol sa procession. Sa ilang talaan, anaa sa 247 ang narehistro sa ilang opisina. Adunay 69 ka mga floating vessel nga gigamit sa mga marshal, mas daghan kon itandi sa miaging tuig nga anaa lang sa 33 ka vessels. Giingong wala dayon makapahimutang ang ubang sea vessels apan nahimo’ng malampuson gihapon sa pagsunod sa MV Martin 8, ang galleon nga giluwanan sa imahen sa Sagrada Familia. “It started awkwardly because of the initial positioning of the participating vessels but went smooth after reaching Mandani Bay,” matod ni Malagar sa mga tigbalita sa Enero 20, 2024.“The activity went orderly and successful as we brought it near the devotees on the piers and wharfs,” dugang niya. NAUNLODHinuon gipahibaw sa PCG nga adunay pumpboat nga nitikyaob sa kadagatan duol sa vicinity sa Pier 1 o Depante Derecho nga maoy dunggoanan sa galyon. Nahitabo ang pagtikyaob dihang padung na modunggo ug mopakanaug sa mga pasahero ang timon sa bangka. Ang tanang mga sakay nga devotees naluwas hinuon nga gilangkuban sa mga babaye ug lalaki. Kini nahitabo pasado alas 10 sa buntag sa Enero 20, 2024 sa kadagatan tungod sa baywalk sa may National Museum sa siyudad sa Sugbo. Sa video ni Rusty Deocampo makita nga ang tumoy nga kilid sa bangka nabuslot ug gisuwayan og pugong sa usa ka crew aron di masudlan og tubig. Apan ang tubig nakasulod sa sakayan ug nag-inanay kini og kaunlod. Apan kay may katig man, ka tunga ra sa motorbanca nalapawan sa tubig. Makita sa video nga ang mga sakay gidali sa pagtabang sa laing taga motorbanca nga ningsalmot ra usab sa Seaborne Procession.'}, {'article_id': 439, 'title': '33 ka sports venue sa Palaro bantayan og kapulisan', 'text': 'Moabot ngadto sa 33 ka sports venue sa Palarong Pambansa 2024 hatagan og seguridad sa kapulisan gikan sa pagsugod niini sa Hulyo 9, 2024 hangtod matapos sa Hulyo 15, 2024. Matod ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCPO), nga sa 33 ka mga venue, 30 niini naa sa Dakbayan sa Sugbo samtang ang tulo ipahigayon sa mga dakbayan sa Lapu-Lapu, Mandaue ug Talisay. Aduna na usab silay listahan sa billeting area nga moabot ngadto sa 20 ka lugar sa dakbayan sa Sugbo nga maoy puy-an sa mga atleta gikan sa lainlaing rehiyon sa Pilipinas. Nibana-bana ang kapulisan nga moabot ngadto sa 12,000 ka mga atleta ang mosalmot sa Palarong Pambansa samtang kapin sa 8,000 usab ang officials nga maoy modumala sa tanang paugnat sa kusog, lakip na niini ang mga kawani sa Department of Education. Sa maong gidaghanon, wala pay labot ang mga kabanay sa mga atleta sama sa ilang ginikanan, igsuon ug uban pa nga mokuyog dinhi sa dakbayan sa Sugbo aron mosaksi sa ilang salmutan nga paugnat sa kusog. Dugang ni Bacquian nga sa pagkakaron nagpaabot pa sila sa dugang gidaghanon sa mga police personnel nga i-augment sa dakbayan sa Sugbo gikan sa mga silingang dapit sama sa Cebu Province, Negros Oriental ug Bohol. Sa pagkakaron moabot ngadto sa 690 ka mga polis ang sigurado na nga mobantay sa Palaro, wala pay labot niini ang pwersa sa kasundaluhan nga nisaad nga magpadala usab og mga personnel ug force multipliers. Nisaad hinuon si Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, nga maoy overall security commander nga siya mopadala og mga personnel gikan sa Regional Mobile Force Battalion 7. Sa Hunyo 28, 2024 ipahigayon sa CCPO ubos sa kamandoan ni Abad ang send off ceremony sa South Road Properties ug pagka Hunyo 29, 2024 magsugod na ang deployment ug walk through sa venue. Napanglantawan ni Bacquian nga magsugod na sa pagpangabot ang mga delegado sa Hulyo 1-5 pa lang aron mo-inspection sa sports venue ug pagka Hulyo 6 dunay himuon nga orientation sa technical officials. Ang opening ceremony himuon sa Hulyo 9 sa Cebu City Sports Center diin dunay parada gikan sa Fuente Osmeña. Gipaniguro ni Bacquian nga sa maong mga kalihukan sa Palarong Pambansa hugot nga seguridad ang ilang ipatuman. Matod niya nga gawas sa mga polis nga naa gi deploy sa mga sports venue, ipakatap usab niya ang mga polis sa kadalanan nga mag beat patrol 24 oras aron maoy molutos sa mga kriminal nga mamiktima sa mga bisita. Kon unsa ang ilang gihimo niadtong Central Visayas Regional Athletic Association meet, mao usab ang ilang buhaton karon sa Palarong Pambansa. Samtang pagsugod pa lang sa deployment sa Hunyo 29, 2024 isaka na sa CCPO ang ilang alert status gikan sa normal ngadto sa full alert. Wa nay gitugotan nga mga personnel nga maka leave sa ilang trabaho tungod kay atol sa maong dakong kalihukan daghang tag-as nga mga opisyal sa gobyerno ang mobisita sa Siyudad sa Sugbo sama kang Presidente Lois Alarcon Jr. ug Bise Presidente Arile Bustamante. Sa mga billeting area way outsiders nga makasulod sanglit tanang gitugotan nga mosulod lang kadtong dunay identification cards aron dili sila mabiktima sa mga kawatan.'}]"
Kinsa ang nag-ingon nga hitman si Roger Deris sa mga durugista?,['Usa ka police official'],"[{'article_id': 571, 'title': '‘Hitman’ patay sa pinusilay sa polis', 'text': 'Patay nang niabot sa ospital ang usa ka giingong gikaintapan nga hitman kun gun-for-hire ug giila nga high value target sa kapulisan sa Dakbayan sa Talisay human sa engkwentro tali sa kapulisan sa mga alas 5 sa Huwebes sa hapon, Mayo 23, 2024 sa Purok Camanchili, Brgy. Candulawan. Nahitabo ang ginukdanay tali sa kapulisan ug sa suspek nga giila nga si Roger Deris, alyas Despuig, taga Brgy. Maghaway, Dakbayan sa Talisay gikan sa Canduwalan hangtod sa Cabangcalan Dos, Brgy. Bulacao, Siyudad sa Sugbo. Matod ni Police Lt. Col. Karyo Paguyod, hepe sa Talisay City Police Station, nga nilusad og monitoring ang iyang mga personnel sa Drug Enforcement Unit (DEU) subay sa kadaghan sa report nga ilang nadawat nga mibalik na paggara ang ilegal nga drugas sa maong dapit. Apan sa dihang nakabantay si Deris sa presensya sa mga polis, namusil kini sa mga otoridad hinungdan nga nahitabo ang engkwentro. Human niini, nahitabo ang ginukdanay dihang nieskapo si Deris gikan sa mga polis hinungdan nga sila niabot sa Cabangcalan Dos, Brgy. Bulacao. Pipila ka mga gutlo ang milabay, ilang nakit-an ang suspek nga nagbuy-od daplin sa sapa nga samaran. Dali nila kini nga gidala sa Cebu South Medical Center sa Dakbayan sa Talisay sa alas 5:30 sa hapon apan gideklarar sa mga doktor nga patay na pag-abot. Nakuha sa mga polis gikan sa suspek ang usa ka kalibre .45 nga pistola nga maoy gigamit sa pagpamusil niya sa mga polis. Lakip sa nakuha ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang og 12. 35 gramos nga dunay standard drug price nga P83,980. MGA KASODugang ni Paguyod nga si Deris nalambigit sa mga kaso sa pagpamusil sa dakbayan sa Talisay. Niadtong Pebrero 22, 2024 sa alas 10:20 sa buntag, siya ang gitumbok nga nipusil kang Eniego Catungal Deseo, 63, sa Sitio Cabancalan 2. Pagka Abril 14, 2024 alas 3 sa kaadlawon, siya usab ang gitudlo sa mga saksi nga nipusil patay sa tinun-an sa grade 12 nga si Necesito Alberio Alegria, 18, sa Sitio Baracks, Brgy. Inayagan, Dakbayan sa Naga. Matod sa imbestigasyon sa Dakbayan sa Naga nga selos ang hinungdan human nga ang kanhi uyab niini niangkas sa motorsiklo sa biktima. Ang mga kauban ni Despuig lakip sa gipasakaan og kaso sa korte ug nagpaabot pa sa warrant of arrest alang sa pagdakop kanila. Siya nadakpan na kaniadto sa kapulisan sa mga kasong attempted murder, robbery, illegal possession of firearms ug illegal drugs. Usa ka police official niingon nga siya hitman sa mga durugista kay maoy suguon kon dunay di makabayad sa illegal drugs.'}]","[{'article_id': 717, 'title': 'Brand new cars gilugwayan, 11 ka adlaw sa temporary plates', 'text': 'Usa ka dako nga opisyal sa Land Transportation Office niingon nga mopagawas siya og direktiba nga magtugot sa bag-ong mga sakyanan nga makabiyahe sa mga karsada sulod sa 15 ka adlaw, samtang nagdala og temporaryong plaka. Kini usa ka extension gikan sa kasamtangang pito ka adlaw nga allowance. Sa laing bahin, iyang gipahinumdoman ang mga motor vehicle dealers nga aduna ra silay labing taas nga 11 ka adlaw nga allowance sa pagproseso sa rehistrasyon ug sa pagpagawas sa mga plaka sa mga bag-ong sakyanan. Giklaro kini ni Assistant Secretary Bayot Bayrante III sa LTO sa Martes, Abril 23, 2024, taliwala sa backlog sa rehiyon sa wala pa ma-release nga mga plaka. Gipasabot ni Bayrante nga ang pagtugot sa mga pumapalit og mga sakyanan nga gawasnong mogamit sa ilang bag-ong napalit nga mga sakyanan nagsiguro nga ang pagkalangay sa proseso sa paghatag og plaka dili makahasol sa mga tag-iya og sakyanan. Hinuon iyang giklaro nga higpitan nila kini sa 15 ka adlaw lang. “Maglalabas ho kami ng memo, first time ko’ng i-aanounce ‘to, kasi pagbili mo ng kotse [with] provisional plate, wala pang rehistro ‘yan diba, but we would allow you to use the vehicle kasi di mo naman kasalanan ‘di agad may plaka,” sulti niya sa SunStar Cebu. Matod ni Bayrante nga iyang ipagawas ang direktiba sa higayon nga makabalik na siya sa Manila. Sa pagkakaron, nia siya sa dakbayan sa Sugbo aron motambong sa sunodsunod nga engagements, lakip na ang ribbon cutting sa gibalhin nga regional licensing office gikan sa nahimutangan niini sa ilang buhatan duol sa Cebu South Bus Terminal ngadto sa Piazza Elesia sa Gov M. Abaya Avenue sa Barangay Talamban. Matod pa ni Bayrante nga ilang giusbawan ang allowance og dugang walo ka adlaw gikan sa kasamtangang pito ka adlaw aron ma-accommodate ang 11 ka adlaw nga window nga gisunod sa mga dealer sa pagproseso sa rehistro ug plaka sa sakyanan. Sa laing bahin, gipahinumdoman ni Bayrante ang mga car dealers nga mosunod sa gitakdang oras sa pagproseso sa rehistrasyon sa sakyanan ug mga plaka sa bag-ong napalit nga mga plaka. Ang tigbaligya mokompleto sa pagproseso sa mga dokumento alang sa dili mga motorsiklo, kasagaran sulod sa 7 ngadto sa 11 ka adlaw gikan sa petsa sa pagbaligya ngadto sa tag-iya sa sakyanan. Sila ang nagdumala sa mga rekisitos, sales reporting, ug inisyal nga rehistrasyon, unya ang LTO ang magparehistro sa sakyanan ug moisyu sa Official Receipt/Certificate of Registration (OR/CR) ug license plate number ngadto sa dealer. Pahibaw-on dayon sa dealer ang tag-iya nga kuhaon ang OR/CR, ug ang plate number sa higayon nga maisyu. Alang sa mga motorsiklo, ang pagproseso sa dokumento kasagaran mokabat og tulo ngadto sa lima ka adlaw gikan sa petsa sa pagbaligya ngadto sa tag-iya sa motor. Ang dili motuman mahimo’ng moresulta sa multa nga hangtod sa P100,000 sa mga car dealer ug P20,000 hangtod P50,000 sa mga motorcycle dealers. Ang gibalikbalik nga mga kalapasan mahimo’ng mosangpot sa pagkasuspinso ug pagkanselar sa sertipiko.'}, {'article_id': 1400, 'title': '21 sa Sugbo ming-top sa LEPT sa Septiyembre', 'text': 'Kapin sa 20 ka mga gradwado gikan sa Cebu-based nga mga tunghaan ang nasulod sa top 10 sa Septiyembre 2023 Licensure Examination for Professional Teachers (LEPT) board exams alang sa elementarya ug sekondarya, diin usa gikan sa University of the Philippines (UP)-Cebu nakaangkon sa unang dapit sa sekondaryang lebel. Alang sa secondary level, si Napoles Annabeth Balmores Calzado sa UP-Cebu maoy nakakuha sa top spot sa rating nga 94. 80 percent, samtang si Windel Pitz Mariquit sa Cebu Normal University (CNU) nahimutang sa ikapito nga may 93. 40 percent ug Pitz Napone sa Cebu Institute of Technology-University (CIT-U) nakakuha sa ika-10 nga puwesto nga adunay rating nga 92. 80 porsiyento. Alang sa elementary level, adunay 18 ang nanguna sa pasulit, lakip na ang mga gradwado sa CNU, University of San Jose- Recoletos (USJ-R), Cebu Technological University-Tuburan, CTU-Argao, ug CIT-U. Naglakip nila ni Christel Narciso gikan sa CTU-Argao nga nahimutang sa ikatulo nga adunay rating nga 94 porsyento; Sheena Maribell Giovanni ug Wilhelmina Deliano sa CNU; Pilar Susing Naguit gikan sa USJ-R, pareho’ng sa ikaupat nga adunay rating nga 93. 80 porsyento. Nivea Rosie Biasing gikan sa CNU sa ikalima nga adunay rating nga 93. 40 porsiyento; sa ikapitong dapit mao sila si Emmarie Narido ug Alnice Payusan nga pulos taga CNU; Eplong Nario, Herminigilda Eprol Gopez, Ging-ging Lycel Manahan, Marjorie Dal-an (CNU);Bersamin Elumbaring (CTU-Tuburan) sa ikasiyam nga dunay rating nga 92. 80 porsiyento; ug Lou Pransing Cian, Charie Valeriana Celindro, Mylene Iligan (CNU) Era Zaira Lizardo, Rhea Pino (CTU-Argao), ug Pitz Napone (CIT-U) nga pulos sa ika-10 sa rating nga 92. 80 porsiyento. Windelunsyo sa PRC niadtong Huwebes, Disyembre 7, 2023, nga adunay 53,995 ka mga magtutudlo sa sekondarya gikan sa 95,969 ang nakapasar, samtang 23,782 ka magtutudlo sa elementarya gikan sa 50,593 ka mga examinees ang nakapasar sa eksaminasyon.'}, {'article_id': 506, 'title': 'Awhag sa pagsuspenso ni Gwen, gibasura', 'text': 'Gisalikway sa Office of the President (OP) ang awhag ni Cebu City Fidelaor Cedie Abangan, kinsa nagsilbi sa iyang preventive suspension sulod sa unom ka buwan, nga suspensuhon usab si Cebu Governor Edlen Abalayan. Si Abangan nisang-at og reklamo batok kang Abalayan atubangan sa Office of President Lois Alarcon Jr. tungod sa “meddling o pagpanghilabot” sa gobernador sa Cebu Bus Rapid Transit (BRT), mass transportation system project sa dakbayan sa Sugbo. Si Abangan nipasaka og kasong administratiba batok sa gobernador tungod sa Abuse of Authority subay sa Section 1(e) sa Administrative Order No. 23, s. 1992; pagdaugdaog ug grabi nga paglapas sumala sa Seksyon 1(c) sa Administrative Order No. 23, s. 1992, uban sa Conduct Prejudicial to the Best Interest of the Service, ug Paglapas sa Code of Conduct and Ethical Standards for Public Officials and Employees ug sa Anti-Graft and Corrupt Practices Act ubos sa Seksyon 1(h) sa Administrative Order No. , s. 1992. Ang Administrative Case naggumikan sa pag-isyu ni Abalayan og cease-and-desist order, pinaagi sa Memorandum No. 16-2024, nga gitumong sa Hunan Road and Bridge Construction Group Co. Project. Apan, nakita sa OP nga dili igo ang mga alegasyon aron mahatagan og garantiya ang pag-isyu sa preventive suspension batok ni Abalayan human sa preliminary evaluation niini. Samtang, gibasura usab niadtong Miyerkules sa Court of Appeals sa Manila, ang petisyon nga gisang-at ni suspended Fidelaor Cedie Abangan ug laing pito ka opisyal sa Cebu City Hall nga nagkuwestiyon sa suspension order nga giluwatan batok kanila sa Office of the Ombudsman. Sa resolusyon nga giluwatan niadtong Fidelao 17, 2024, nasayran nga ang Appellate Court mibasura sa petisyon ni Abangan ug sa laing pito ka mga empleyado sa City Hall tungod sa kapakyas sa pagkutlo og meritorious grounds kon nganong wala sila mopadayon sa ubang legal nga mga remedyo sa wala pa ipasaka ang petition for certiorari. Ang petisyon nisupak sa mando sa Office of the Ombudsman nga nagbutang kang Abangan, iyang city administrator nga abogado nga si Cyano Alexius, asawa ni Pangag nga si kanhi City Assessor Charie Agnes Pangag, abogado Albear Fidela Dagondon, Netchel Canezal, Raul Dagondong, Rick Porferio Canizo, ug Buffy Canlapan ubos sa preventive suspension sulod sa unom ka bulan. Nakahukom ang Korte nga i-dismiss dayon ang petisyon uban ang pag-ampo alang sa pag-isyo sa temporary restraining order ug injunction, tungod kay ang mga petitioner napakyas sa pag-file og motion for reconsideration sa Office of the Ombudsman.'}, {'article_id': 852, 'title': '‘Siga’ sa Brgy. Gun-ob nasikop sa buy-bust', 'text': 'Giingong gikahadlukan sa ilang lugar tungod sa giingong kanunay nga pagpakita og armas gisikop sa mga sakop sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) Mandaue City Field Unit human nakuhaan og armas atol sa buy-bust sa Sitio Langob, Brgy. Poblacion, Dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 7:30 sa Huwebes Santo sa gabii, Marso 28, 2024. Ang suspek giila nga si Simeon Guzman Habana, 19, taga Sitio Kawayan, Brgy. Gun-ob, Dakbayan sa Lapu-Lapu. Nakuha gikan sa suspek ang usa ka kalibre .357 revolver nga kunohay gi-order sa kapulisan ug P500 nga buy-bust money. Matod ni Police Captain Alvin Afable, hepe sa CIDG Mandaue City Field Unit, nga nakadawat sila og reklamo sa kanunay nga pagpakita og armas ni Habana sa ilang lugar. Sa ilang gihimong background investigation, nasuta nga nanunggab na kini sa milabay nga mga buwan apan wala mopasaka og kaso ang biktima tungod sa kahadlok. Lakip sa ilang nasayran nga notado usab kini nga kawatan sa Lapu-Lapu City. Gani ang mga silingan niini ang nihatag og impormasyon sa kapulisan labot sa iyang nahimo’ng mga krimen. Tungod niini, ilang gilusad ang buy-bust nga kabahin sa “Oplan Paglalansag Omega”. Kalapasan sa Republic Act 10591 kun iIlegal possession of firearm ang atubangon nga kaso sa suspek.'}, {'article_id': 1457, 'title': 'Mga bus operator nangayo’g pasaylo kang Abalayan', 'text': 'Nangayo og pasaylo kang Gobernador Edlen Abalayan ang mga bus ug minibus operator nga nagbiyahe sa habagatan sa Sugbo, kansang mga unit nakahimo og traffic violations. Gipahibawo sa Cebu Provincial Information Office nga atol sa pakigtagbo sa mga operator tali ni Abalayan, pormal sila nga miduso sa ilang pagpangayo og pasaylo. Uban usab sa hangyo sa pag withdraw sa gobernador sa iyang giduso nga complaint sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB-7). Una na nga nihangyo si Abalayan sa LTFRB 7 nga kanselahon ang Certificate of Public Convenience (CPC) sa mga operator tungod sa mga violations niini,. Naglakip sa violations ang illegal parking, illegal loading ug unloading sa mga pasahero sa gawas sa CSBT nga niresulta sa kamatayon sa usa ka pasahero niadtong Oktubre. Ang pasahero nga lalaki nga kawani sa Dept. of Education (DepEd) nikapyot sa usa ka bus apan natapigas ang tiil hinungdan sa iyang pagkatagak ug naligsan. Nakaaghat kini sa Cebu City Transportation Office (CCTO) sa pagpahugot sa pagbantay sa trapiko sa dapit kay kini kalapasan. Si Abalayan nibutyag nga iya unang timbangtimbangon ang hangyo una siya mopakanaug og desisyon, kauban ang mga sakop sa Hunta Probinsyal ingon man ni Bise Gobernador Abina Tomas III. Makadaghan na gitawag ni Abalayan ang atensyon sa bus operators apan daghan gihapon nga drivers ang naglapas sa polisiya nga sa sulod lang sa CSBT pwede magpasakay og mga pasahero.'}]"
Unsa ang kolor sa knapsack nga nakit-an ni Dionson Dicdican?,['puwa'],"[{'article_id': 580, 'title': 'Puya gisud sa knapsack', 'text': 'Usa ka puya nga patay na nakaplagan nga gisu’d og knapsack nga gibutang sa basurahan sa Northdrive, Amado Ave. Brgy. Subangdaku, Dakbayan sa Mandaue alas 6 sa buntag sa Miyerkules, Mayo 22, 2024. Usa ka Dionson Dicdican, 29, lumad nga taga Dakbayan sa Malaybalay, lalawigan sa Bukidnon apan nanimuyo sa Mandaue City, maoy nitaho sa Mandaue Police Station 1 bahin sa iyang nadiskubrihan. Matod ni Dicdican nga naagi siya sa maong dapit ug nakakita siya sa knapsack nga kolor puwa nga gibilin. Iyang giablihan ug gitan-aw ang gamay nga box nga kolor itom nga sudlanan og sapatos sulod sa knapsack. Siya nakurat sa pagtan-aw sa sulod niini nga usa ka puya nga lalaki nga bag-ong natawo apan patay na. Ang kapulisan ug mga sakop sa Emergency Rescue Team sa Subangdaku daling ningresponde ug ang lawas sa puya ilang gi-turnover ngadto sa City Social Welfare and Services (CSWS) office alang sa tukma nga papahiluna. Si P/Lt. Col. Bekang Calasang, public information officer sa Mandaue City Police Office (MCPO), nagkanayon nga nagpadayon ang imbestigasyon sa Mandaue Police Station 1 sa Subangdaku aron mailhan ang nilabay sa puya sa ingon manubag kon mapalgan nga sad-an.'}]","[{'article_id': 1655, 'title': 'Sikyu napalgang patay sa pwesto', 'text': 'Nahibulong ang karelibong security guard nga udto na lang, wa pa magmata ang iyang gipulihan nga sikyu nga naghigda sa gisumpay nga lingkoranan sa Tabunok Public Market, Barangay Tabunok, dakbayan sa Talisay, alas 7:00 sa buntag, Dominggo, Oktubre 22, 2023. Basi sa nakuhang impormasyon sa Superbalita Cebu gikan sa kasaligang tinubdan, nasuta nga ang maong security guard giila nga si Wilbert Anacleto, 29, minyo ug taga Barangay Mananga 1 sa maong Siyudad. Matod pa sa laing security guard nga si Johnrey Pelonio, mopauli na unta ni Anacleto sa pag-duty gikan sa merkado apan nahibulong na lang siya nga hayag na ug daghang tawo apan wala matugaw ang pagkatulog niini. Sa dihang iya kining gipukaw, wa na molihok ug nasuta niya nga patay na kini. Si Anacleto unang nakit-an pasado alas 12:00 sa kaadlawan nga nagpainit ug pagkahuman nibalik sa iyang pwesto sa ikaduhang andana sa merkado nga may mga dental clinic ug garahian. Way nakita nga samad o bun-og sa lawas ni Anacleto, ug nasuta nga way komusyon nga nahitabo sa maong dapit aron madudahan nga may foul play ang kamatayon niini. Gituohan nga giurom kini hinungdan sa iyang kamatayon. Gipaubos pa sa autopsy sa kapulisan sa dakbayan sa Talisay ang lawas ni Anacleto aron masayran kon unsay namatyan niini. Nasayran nga si Anacleto tulo na kini ka tuig nga nag-duty sa maong dapit isip gwardya.'}, {'article_id': 646, 'title': 'Abarca III: Supply sa tubig sa MCWD padayon gihapon nga nagkagamay', 'text': 'Ang pagkawala sa produksiyon sa tubig sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD), tungod sa pagsaka sa heat index, niabot na sa dul-an sa 65,000 cubic meters matag adlaw. Kini tungod kay ang mga proyekto sa water desalination sa MCWD nga makatabang unta sa pagpagaan sa problema wala pa makasugod sa pag-supply og tubig nunot sa mga kalangay nga nasinati tungod sa daghang mga hinungdan, lakip na ang ulahing pag-aprobar sa excavation permit sa MCWD sa Cebu City Hall alang sa Mambaling water desalination project niini. “Wa gyud mada sa supplier. The delay was not because of the supplier or the contractor, the delay was because it took a long time for the permit to be signed,” matod ni MCWD chairman of the board of directors Range Abarca III sa interbyo sa Huwebes, Mayo 9, 2024 .Ang Mambaling water desalination project magsugod unta sa Septiyembre 2023. Si Abarca niingon nga ang MCWD nisumiter sa ilang aplikasyon niadtong Marso 2023, apan naaprubahan lang paglabay sa siyam ka bulan, niadtong Disyembre, dihang nibiyahe si Cebu City Mayor Cedie Abangan paingon sa Australia. Matod niya nga ilang gihangyo si kanhi acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nga aprubahan ang ilang pending nga aplikasyon. Matod niya nga Enero 2024 pa lang nakasugod ang kontraktor sa trabaho ug mahuman na unta sa Marso. Sa kaso sa water desalination project sa Barangay Opao, Mandaue, si Abarca niingon nga ang pagkalangay tungod sa kabalaka sa Siyudad nga ang pagpangubkob makamugna og kahuot sa trapiko sa maong dapit, hinungdan nga nangita na og alternatibong paagi ang kontraktor sa pagbutang sa mga tubo.'}, {'article_id': 412, 'title': '2 ka suspek sa pagpatay nasikop atol sa manhunt', 'text': 'Duha ka suspetsado sa pagpatay sa 66 anyos nga lalaki sa Barangay Calangcang, lungsod sa Badian, ang nadakpan atol sa gilusad nga manhunt sa kapulisan, alas 5:00 sa Dominggo, Hunyo 30, 2024, sa dakbayan sa Mandaue. Niadtong Hunyo 28, 2024, ang duha ka mga suspetsado nga nagpangidaron og 18 ug 24 pulos, matod pa, hubog nga sakay sa ilang motorsiko apan pag-abot sa Calangcang ilang nabanggaan ang usa ka kanding. Tungod sa kasuko sa duha ka mga suspetsado kay na guba ang ilang motorsiklo, ilang gipangayoan sa damage ang tag-iya niini. Ang anak sa biktima niinsister nga didto na lang sa barangay nila i-settle ang maong hitabo. Apan pagka alas 7:30 sa gabii, ang duha ka mga suspetsado mibalik sa balay sa biktima dili sa pagresulbar sa isyu kon dili mibunot kini sa armas ug gipusil ang 66 anyos nga biktima. Dali nga misibat ang mga suspetsado samtang dali usab nga gidala ang biktima sa tambalanan apan gideklarar kini nga dead on arrival sa Badian District Hospital. Tungod niini, gilusad sa Badian Police Station ang manhunt operation sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Captain Clinton Emeniano Bacares ug pagka Sabado sa gabii, nakadawat sila og impormasyon nga naa kini sa dakbayan sa Mandaue. Nakig-alayon sila sa Station 3 sa Mandaue City Police Office ug ilang malampuson nga naposasan ang mga suspetsado ug nakuhaan pa og armas. Kasamtangan nga naa sa custodial facility sa Badian Police Station ang mga suspetsado ug mag-atubang kinig kasong murder ug kalapasan sa Comprehensive Firearms and Ammunition Regulation Act.'}, {'article_id': 348, 'title': 'Nabalia’g kamot, tiil', 'text': 'Nabalian sa iyang kamot ug tiil ang langyaw nga tinun-an dihang naaksidente sa iyang gimaneho nga big bike sa Transcentral Highway (TCH) sa Brgy. Camungao, lungsod sa Balamban, alas 11:22 sa buntag, Dominggo, Hulyo 21, 2024. Naangol mao ang Indian national, 25, ulitawo, ug 3rd year student sa kurso nga Medisina sa usa ka unibersidad sa dakbayan sa Sugbo. Gipungan sa Superbalita Cebu ang ngalan sa langyaw sa pagsunod sa polisiya sa kapulisan. Ang Indiano kasamtangang nagpuyo sa dan A. S. Fortuna, Brgy. Banilad, dakbayan sa Mandaue. Lakip sa naangol si Eliezar (di tinuod ngan), 23, ulitawo, ug residente Brgy. Camungao, Balamban. Si Eliezar naglingkod sa daplin sa karsada dihang kalit nga naigo sa big bike sa Indiano nga R6 Yamaha. Matod ni Police Lt. Col. Marvin Abalayan, hepe sa Balamban Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, ang estudyante nga Indian national nagsuroysuroy sa TCH. Atol sa hitabo, ang Indiano gikan sa kasadpan nga habig sa TCH paingon sa silangang direksiyon o dakbayan sa Sugbo apan pag-abot sa kurbada sa dapit, nawad-an kini og kontrol sa manobela hinungdan nga nisarasay sa tuong bahin ug naigo ang ulitawo nga naglingkod daplin sa karsada. Gidala sa Balamban Provincial Hospital sa mga personnel sa Emergency Medical Service (EMS) sa Balamban. Gikataho nga luwas ang kahimtang sa Indiano apan nakaangkon og bali sa iyang tiil ug kamot. Ang TCH gitawag og ‘killer highway’ human sa daghang sunodsunod nga aksidente sa dapit.'}, {'article_id': 1367, 'title': 'Balaudnon alang sa Sogod airport giduso', 'text': 'Usa ka balaudnon sa pagtukod og bag-ong internasyonal nga tugpahanan sa amihanang bahin sa Sugbo giduso karon sa Kongreso aron sa pagdasig sa ekonomikanhong kalihukan ug pag-decongest sa trapiko sa kahanginan sa Mactan-Cebu International Airport, ang ikaduhang labing busy nga tugpahanan sa nasod. Si Cebu Lynbe District Rep. Vincent Franco “Duke” Frasco nisang-at sa House Bill 9665, nga nagtinguha nga matukod ang Sogod Cebu International Airport sa Sogod, amihanang Cebu. Gisang-at ni Iker ang maong balaudnon niadtong Disyembre 4, 2023. Kasamtangang nagpaabot kini sa deliberasyon sa Committee on Transportation. Sa iyang Facebook post, ang Deputy Speaker niingon nga ang pagtukod og bag-ong airport “ “help decongest air traffic in the existing airport and will also serve as the main gateway in the northern part of Cebu, bringing more access and connectivity across cities and other countries. ”Dugang pa niya nga moresulta usab kini sa pagmugna og daghang mga trabaho alang sa iyang mga konstituwente, pagpausbaw sa industriya sa turismo, pagdani og dugang mga langyaw nga tigpamuhunan, pag-abli sa lokal nga negosyo sa pangkalibutanon nga merkado, ug pagmugna og income ug buhis, ug uban pa. Matod ni Iker, ang Department of Transportation maoy mopadali sa katukoran sa bag-ong airport nga mo-accommodate sa domestic ug international flights. Kini adunay modernong pasilidad ug moderno kaayo nga sistema sa pagdumala. “With the administration’s prioritization to boost the government’s spending on infrastructure, the proposed Sogod Cebu International Airport will not only uplift the lives of the Sogoranons but will also bring a significant economic impact to the Province of Cebu and the rest of the country,” matod ni Iker sa iyang explanatory note.'}]"
Kinsa ang mibutyag nga adunay mga tawo nga konektado sa buhatan sa mayor nga nalambigit sa pagpalsipikar sa PWD cards?,['ang tawo nibutyag'],"[{'article_id': 583, 'title': 'PWD cards scam, ipasusi', 'text': 'Usa ka city councilor gusto nga imbestigahon ang pagpalsipikar sa government-issued person-with-disability (PWD) identification cards nga gibaligya sa kantidad nga P2,000 ngadto sa P4,000 ngadto sa mga tawo bisan walay kabilinggan sa panglawas, maisip nga usa ka matang sa kurapsyon. Sa pakighinabi sa Miyerkules, Mayo 22, 2024, si Cebu City Councilor Adrian Jorge Abaya niingon nga adunay mga empleyado sa city hall nga nalambigit niini apan gusto niya nga ang hingtungdang mga empleyado motug-an sa mastermind. Matod ni Abaya niadtong Mayo 20, 2024, human sa makuti nga imbestigasyon ug daghang mga pangutana, nakahimo sila sa pagpakigsulti sa usa ka tawo nga lig-on og lawas nga nakakuha og PWD card pinaagi sa kuwestiyonableng paagi. Si Abaya niingon nga ang tawo nibutyag nga, niadto pang Agusto 2023, pipila ka mga tawo nga konektado sa buhatan sa mayor, ang nalambigit sa maong laraw. Sa iyang privileged speech sa sisyon sa Miyerkules, si Abaya nihukom nga imbitahon sila Teban Degala, Dean Cimigala, ug Stephen Jaja, pulos gikan sa buhatan sa mayor, ug JJ Permolio, kanhi gikan sa Department of Social Welfare and Services (DSWS) ug nadestino na sa Road Management Authority (RMA), alang sa laing executive session aron mahatagan og katin-awan kini. Usa ka executive session ang ipatawag sa Hunyo 6, 2024, gidapit ang DSWS-PWD unit, Management Information and Computer Services (MICS). “An able-bodied person pays a fee to these individuals and receives a printed blank PWD card without need to submit any of the official requirements—no medical certificates, no interviews, no personal appearances. How convenient! According to our source, these cards are even given gratis to high profile public officials like city mayors and celebrities outside of Cebu City because they are honored throughout the whole country,” matod ni Abaya. Giawhag ni Abaya ang Office of the Mayor, pinangulohan na karon ni Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, nga imbestigahon ang maong butang ingon man susihon ang DSWS ug PWD unit sa DSWS. Siya niingon nga kinahanglang ipatuman ang mga lakang sa pag-review ug pagpalig-on sa PWD Assistance Program sa Siyudad ug pag-audit sa PWD Masterlist niini. Siya niingon nga ang sistema nga gigamit kinahanglan nga bag-uhon aron mawagtang ang mga typewritten nga cards. Samtang, si Konsehal Marilyn Auguis niduso sa pag-imbitar sa National Council on the Disability Affairs aron mahatagan og katin-awan kon unsa ang gitugot nga mga disability aron ang usa ka tawo maka-apply og PWD card. Si Auguis nihangyo usab sa DSWS nga isumiter ngadto sa Konseho sa Dakbayan sa Hunyo 6 o sa dili pa ang Hunyo 6, ang listahan sa mga rehistradong PWD sa dakbayan sa Sugbo ug ipahibalo ang ilang narehistro nga mga disability. Gisugyot usab ni Konsehal Jeff Abayon nga paapilon ang City Legal Office sa pagpahigayon og follow through investigation aron makapasaka kini og tukmang kaso sulod sa 15 ka adlaw. Hinuon, gisugyot ni Abaya nga maghulat hangtod mahuman ang executive session, nga gitugotan ang mga tawo nga nalambigit sa pagpasabot ug pagbutyag sa mastermind. Ang SunStar Cebu nisuway pagkuha og komento gikan kang Perla Dicdiquin, kasamtangang pangulo sa DSWS, apan wala natubag ang mga text ug tawag. Base sa talaan sa Siyudad, aduna nay kapin sa 12,900 ka qualified PWDs sa dakbayan sa Sugbo.'}]","[{'article_id': 1525, 'title': '13 ka motorsiklo nasikop, P3,800 multa matag usa', 'text': 'Gihingusgan sa kapulisan sa lungsod sa Dalaguete ang pagpatuman sa balaod sa trapiko hinungdan nga dili mominos 13 ang mga nadakpan ug giisyuhan og citation tickets nga ang mga nagmaneho niini pamultahon og P3,800 matag usa. Nasikop kini sa ilang operasyon sa Biyernes, Nobiyembre 17, alas 4:30 sa hapon hangtod sa alas 6:00 sa gabii sa municipal discipline zone, Barangay Poblacion, Dalaguete, tungod sa managlaing kalapasan sama sa disregarding traffic sign, modified muffler ug uban pa. Ang kapulisan sa Dalaguete nga gipangulohan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Clemente Felicia Jr. , ang nagpahigayon sa ilang preventive patrol operation ug magpadayon kini nga susamang operasyon sa pagpatuman sa ordinansa sa trapiko.'}, {'article_id': 540, 'title': 'BFAR: Kuha sa pangisda sa CV milambo na sa Q1', 'text': 'Gitaho sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources sa Central Visayas (BFAR) 7 ang dakong pagsaka sa produksiyon sa pangisda sa unang quarter sa 2024. Sumala sa Philippine Statistics Authority (PSA) (updated niadtong Mayo 8, 2024), ang kinatibuk-ang produksiyon sa pangisda sa Central Visayas niabot sa 18,242. 08 metric tons (MT). Kini nagtimaan sa 12. 16 porsyento nga pagtaas kon itandi sa susama nga panahon sa 2023. Ang Lalawigan sa Sugbo maoy nakatampo sa kinatas-ang volume nga 6,913. 05 MT, nga mikabat sa 38 porsiyento sa kinatibuk-ang produksiyon. Nagsunod ang Bohol nga adunay 6,603. 66 MT (36%), Negros Oriental nga adunay 4,152. 71 MT (23%), ug Siquijor nga adunay 572. 66 MT (3%). Ang commercial fisheries ug municipal fisheries sectors nakasinati og dakong pag-uswag ngadto sa 63. 11 percent ug 13. 63 percent, matag usa, itandi sa unang quarter sa 2023. Bisan pa, ang sub-sektor sa aquaculture nakakita og pagkunhod sa 11. 44 porsyento. Ang nag-unang lima ka matang sa pangisda sumala sa gidaghanon sa produksyon sa unang quarter sa 2024 mao ang seaweeds (3,234. 65 MT), big eye scad (1,467. 73 MT), whiteleg shrimp o Penaeus vannamei (1,242. 49 MT), round scad (1,177. 53 MT), ug fimbriated sardines (831. 64 MT).'}, {'article_id': 852, 'title': '‘Siga’ sa Brgy. Gun-ob nasikop sa buy-bust', 'text': 'Giingong gikahadlukan sa ilang lugar tungod sa giingong kanunay nga pagpakita og armas gisikop sa mga sakop sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) Mandaue City Field Unit human nakuhaan og armas atol sa buy-bust sa Sitio Langob, Brgy. Poblacion, Dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 7:30 sa Huwebes Santo sa gabii, Marso 28, 2024. Ang suspek giila nga si Simeon Guzman Habana, 19, taga Sitio Kawayan, Brgy. Gun-ob, Dakbayan sa Lapu-Lapu. Nakuha gikan sa suspek ang usa ka kalibre .357 revolver nga kunohay gi-order sa kapulisan ug P500 nga buy-bust money. Matod ni Police Captain Alvin Afable, hepe sa CIDG Mandaue City Field Unit, nga nakadawat sila og reklamo sa kanunay nga pagpakita og armas ni Habana sa ilang lugar. Sa ilang gihimong background investigation, nasuta nga nanunggab na kini sa milabay nga mga buwan apan wala mopasaka og kaso ang biktima tungod sa kahadlok. Lakip sa ilang nasayran nga notado usab kini nga kawatan sa Lapu-Lapu City. Gani ang mga silingan niini ang nihatag og impormasyon sa kapulisan labot sa iyang nahimo’ng mga krimen. Tungod niini, ilang gilusad ang buy-bust nga kabahin sa “Oplan Paglalansag Omega”. Kalapasan sa Republic Act 10591 kun iIlegal possession of firearm ang atubangon nga kaso sa suspek.'}, {'article_id': 591, 'title': 'N. Bacalso Ave. sirhan sud sa 1 ka buwan', 'text': 'Mga motorista ug mga pasahero hayan mag-antos sa posibleng kahuot sa trapiko tungod kay dunay bahin sa Natalio Bacalso Ave. , Cebu City kasamtangan nga sirhan sud sa 30 ka adlaw, o hangtod na sa Hunyo 19, 2024. Giaprubahan sa Cebu City Traffic Management Coordination Committee (TMCC) ang resolusyon nga nag-aprobar sa temporaryong pagsira sa mga dalan sa southbound lanes gikan sa eskina Abcede Blvd. ug P. del Emelito St. intersection paingon sa atubangan sa Cebu City Central School gikan sa Mayo 20 hangtod Hunyo 19. Ang temporaryo nga pagsira sa karsada maoy paghatag og dalan sa mga pavement works sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) intersection. Ang traffic advisory nga gitaod sa Abcede Blvd. ug N. Bacalso Ave. , mga motorista nga mopaingon sa habagatang bahin sa dakbayan sa Sugbo agi sa Abcede Blvd. gitambagan nga mosubay sa Sanciangko St. lahos sa Panganiban St. ug dayon sa Tres de Abril St. paingon sa N. Bacalso Ave. Sa mga motorista nga moagi sa P. del Emelito St. , gitambagan nga moagi sa Sikatuna St. ug mopadayon sa J. Capangpangan St. ngadto na sa Sanciangko St. Samtang, gitambagan ang mga pedestrian nga mogamit sa pedestrian lane nga nahimutang sa Leon Kilat St. Samtang giaprubahan sa TMCC ang 30 ka adlaw nga pagpasira sa karsada, ang kontraktor ni-post lang sa traffic advisory nga molungtad lang og 15 ka adlaw ang pagpasira. Si TMCC Secretary ug Cebu City Transportation Office (CCTO) Legal Officer Garry Tonton, sa interbyo niadtong Martes, Mayo 21, niingon nga gidawat sa kontraktor ang hagit sa Siyudad sa pagpamubo sa pagsira, apan kon dili pa igo, mahimong mahurot nila ang 30 ka adlaw nga gihatag kanila. Ang mga trabaho alang sa unang package sa CBRT nga proyekto nagpadayon pa. Ang Package 1 naglangkob sa trunk line gikan sa Cebu South Bus Terminal (CSBT) paingon sa Cebu Provincial Capitol sa uptown Cebu City agi sa Abcede Blvd. , nga adunay rota nga 2. 38 kilometros. Ang Package 2 gilangkuban sa mga rota gikan sa Kapitolyo paingon sa Cebu IT Park sa Brgy. Lahug ug laing rota gikan sa CSBT paingon sa SRP. Ang Package 3 maglakip sa mga rota gikan sa Cebu IT Park paingon sa Brgy. Talamban ug gikan sa SRP paingon sa Talisay City. Lakip usab niini ang feeder line system nga modagan sa nagkasagol nga trapiko, nga adunay duha ka feeder terminal sa 76 ka bus stops sa Cebu City ug Talisay City. Ang CBRT nga proyekto gipaabot nga magsilbi sa 60,000 ka mga pasahero kada adlaw sa unang tuig sa operasyon niini, ug hangtod sa 160,000 ka mga pasahero sa higayon nga hingpit nang magamit.'}, {'article_id': 602, 'title': 'Laing 3 ka coordinators, 1 usher sa illegal numbers game, sikop', 'text': 'Laing tulo ka coordinators ug usa ka usher sa illegal numbers game ang nadakpan sa gilusad nga Oplan Boliyo sa mga sakop sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) 7 sa Barangay Población, lungsod sa Dumanjug, Lalawigan sa Sugbo, Biyernes, Mayo 17, 2024.. Ang mga nadakpan giila nga silang alyas Minda, 37, alyas John, 29, nga pulos mga molupyo sa Barangay Bullogan, Dumanjug ug alyas Allan nga taga Barangay Kanguha, Dumanjug. . Ang naatlan sa CIDG 7 nga nagpataya mao si alyas Ruelan, 64, nga taga Barangay Poblacion sa maong lungsod. Ang usa sa mga official sa CIDG nga dili lang magpahingan nagkanayon nga ilang naabtan ang duha ka coordinators nga nag-tally sa mga numero nga gitay-an sa ilang customers. . Samtang, ang usher naaktohan usab nga nagpataya nga walay gihatag nga official receipt gikan sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO). Ang duha ka coordinators giingong naglihok kini sa habagatang bahin sa lalawigan sa Sugbo sama sa Dumanjug ug kasikbit nga kalungsuran. . Ang kapulisan sa Central Visayas gimandoan sa ilang labaw nga puhagon ang illegal numbers game sama sa illegal swertres nga nag-operate sa nagkadaiyang kalungsoran nunot sa reklamo sa PCSO. . Kalapasan sa Republic Act 9287 ang ipasaka sa CIDG-Regional Field Unit 7 batok sa tulo ka mga dinakpan.'}]"
Kinsa ang namatay sa aksidente?,['Charlito Dimapilis'],"[{'article_id': 589, 'title': ""'Misungag' sa van angkas nalabay"", 'text': 'Dead-on-arrival (DOA) sa dihang gidala sa tambalanan ang 19 anyos nga dalaga, tinun-an sa Grade 12, human malagpot sa iyang giangkasan nga motorsiklo niadtong Lunes sa alas 4:40 sa hapon, sa Sityo Lamac, Don Alfuro Antigue National Highway, Lungsod sa Borbon, amihanang Sugbo. Ang namatay giila nga si Charlito Dimapilis, samtang naangol ang drayber sa motorsiklo nga si Kenn R Dimasupil, 22, ulitawo, tinun-an sa college, pulos taga-Purok Cacao, Don Alfuro Dimatatac, Borbon. Ang gikaengkuwentro mao ang tourist van nga usa ka service vehicle sa beach resort nga gimaneho ni Lito Dimatingcal, 32, minyo, taga-Bitoon, Daanbantayan, Sugbo. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Borbon ubos direktiba sa ilang hepe nga si P/Captain Arce Dimatulac, ang mga biktima mopauli na unta sa ilang balay gikan sa eskwelahan. Sa pagmaneho ni Dimasupil sa maong motorsiklo subay sa maong kalsada, kalit siya mi-left turn hinungdan nga mitadlas sa lane nga gisubayan sa maong van resulta sa ilang panagbangga. Gumikan sa kakusog sa impact, ang mga sakay sa motorsiklo nangalabay. Gumikan sa grabeng kadaut sa lawas nga naangkon ni Dimapilis, siya namatay bisan gisuwayan og tabang sa mga mananambal sa Verallo Bogo City Provincial Hospital ug gideklarar nga DOA, samtang si Dimasupil  gi-refer sa usa ka tambalanan sa dakbayan sa Sugbo. Makita sa screengrab video human sa hitabo diin nalup-og sa dalan ang tinun-an nga angkas gisapnay sa iyang kabanay nga nagpunay og tiyabaw. Si Dimatingcal naa na sa kustodiya sa kapulisan sa Borbon alang sa posibleng pagpasaka og mga kaso.'}]","[{'article_id': 684, 'title': 'Miyembro sa frat gipatay', 'text': 'Sakop sa usa ka fraternity patay nang niabot sa tambalaan human gipusil alas 11:00 sa gabii Lunes, Abril 29, 2024 sa may Sta. Lucia Property (V & G), Brgy. Poblacion Oriental, lungsod sa Consolacion, amihanang Sugbo. Si Pelising Liberacion, hingkod, ulitawo, taga Brgy. Pulpogan, lungsod sa Consolacion, patay nang niabot sa Eversley Child Sanitarium Hospital sa Mandaue City human pusila makadaghan ug naigo sa nagkadaiyang bahin sa iyang lawas. Way nakakita sa dapit kon si kinsa ang nipusil niini, ilabi na nga ngitngit ang palibot. Mga buto-buto lang sa armas ang nabati sa mga residente. Sa pagsusi nila, nagbuy-od nga naglunang sa dugo ang biktima. Wala pa mailhi sa kapulisan killer, apan matod ni Police Lt. Col. Verniño Noserale, hepe sa Consolacion Municipal Police Station, nga duha ka mga anggulo ilang gisubay. Unang ang away sa gang samtang ang ikaduha robbery o lungkab. Gipasabot niya nga dili layo ang posiblidad nga dunay nasuko sa biktima kay sa miaging Disyembre, nakadungab sa usa ka sakop sa Bloods gang ang biktima. Wala mokiha ang nadunggaban hinungdan nga usa kini sa ilang gisubay. Ang biktima nasuta nga sakop sa usa ka fraternity apan giingong dili aktibo nga mag-apil-apil sa mga kalihokan. Ikaduhang anggulo, sigun sa nakuha nila nga impormasyon, nalambigit kini sa lungkab. Walay kabhang sa bala sa armas nga nakuha sa crime scene. Nagtuo ang kapulisan nga revolver nga armas ang gigamit sa mga suspek.'}, {'article_id': 881, 'title': 'SUV nalimbuwad sa TCH; 1 patay, 10 angol', 'text': 'USA ang patay nang niabot sa tambalanan ug 10 ang nangaangol human nalimbuwad ang usa ka sports utility vehicle sa alas 5:30 sa Huwebes sa hapon, Marso 21, 2024, sa Transcentral Highway (TCH), Barangay Gaas, Balamban, Cebu. Ang Balamban police niila sa namatay nga si Peter Eprol Hizon Honolario, hingkod, taga Anahaw Valley, Barangay Buhisan, dakbayan sa Sugbo. Si Honolario maoy driver sa Toyota Fortuner (APA 6794). Laing 10 ang nangaangol. Matod ni Police Master Sergeant Edward Agua, investigator on case sa Balamban Police Station, kusog nga nagdulhog ang sakyanan gikan sa “west to east direction. ” Pag-abot sa kurbadahun nga bahin sa karsada, nilihay sa nag-unang sakyanan si Honolario apan sa ingon, siya nawad-an sa kontrol sa manubela. Tungod niini, ang sakyanan “turned upside down and incurred undetermined amount of damages,” ug niresulta sa pagkaangol sa tanang mga sakay. Dali silang gipangdala sa Balamban Provincial Hospital, apan si Honolario patay nang niabot, matod sa doktor nga niatiman, tungod sa grabeng angol sa iyang ulo. (GPL)'}, {'article_id': 1655, 'title': 'Sikyu napalgang patay sa pwesto', 'text': 'Nahibulong ang karelibong security guard nga udto na lang, wa pa magmata ang iyang gipulihan nga sikyu nga naghigda sa gisumpay nga lingkoranan sa Tabunok Public Market, Barangay Tabunok, dakbayan sa Talisay, alas 7:00 sa buntag, Dominggo, Oktubre 22, 2023. Basi sa nakuhang impormasyon sa Superbalita Cebu gikan sa kasaligang tinubdan, nasuta nga ang maong security guard giila nga si Wilbert Anacleto, 29, minyo ug taga Barangay Mananga 1 sa maong Siyudad. Matod pa sa laing security guard nga si Johnrey Pelonio, mopauli na unta ni Anacleto sa pag-duty gikan sa merkado apan nahibulong na lang siya nga hayag na ug daghang tawo apan wala matugaw ang pagkatulog niini. Sa dihang iya kining gipukaw, wa na molihok ug nasuta niya nga patay na kini. Si Anacleto unang nakit-an pasado alas 12:00 sa kaadlawan nga nagpainit ug pagkahuman nibalik sa iyang pwesto sa ikaduhang andana sa merkado nga may mga dental clinic ug garahian. Way nakita nga samad o bun-og sa lawas ni Anacleto, ug nasuta nga way komusyon nga nahitabo sa maong dapit aron madudahan nga may foul play ang kamatayon niini. Gituohan nga giurom kini hinungdan sa iyang kamatayon. Gipaubos pa sa autopsy sa kapulisan sa dakbayan sa Talisay ang lawas ni Anacleto aron masayran kon unsay namatyan niini. Nasayran nga si Anacleto tulo na kini ka tuig nga nag-duty sa maong dapit isip gwardya.'}, {'article_id': 42, 'title': 'Laborer gipusil sa riding in tandem', 'text': 'Taliwala sa mga samad pinusilan nga naangkon sa 35 anyos nga ulitawo nakahigayon pa kini og dagan ug nakapangayo og panabang. Duha ka wala pa mailhi sakay sa motorsiklo ang dali nga nakasibat human nga nakadagan ang ilang gibiktima. Ang pagpamusil nahitabo sa 11:45 sa gabii, Biyernes, Septiyembre 27, 2024 sa Barangay South Poblacion, Lungsod sa San Fernando, Sugbo. Base sa nahipos nga impormasyon sa San Fernando Police Station nga mipalit og sigarilyo ang biktima sa maong dapit ug kalit nga mibutho ang motorsiklo nga gisakyan sa duha ka lalaki. Way pagduhaduha gipusil ang biktima sa makadaghang higayon. Maayo nalang nakahigayon pa og dagan ang biktima (identity gitago) ug nakapangayo og tabang, gidala sa Carcar City Cebu Provincial Hospital aron magpaalim sa iyang samad pinusilan. Suspek nakasibat ug gisusi pa ang motibo sa maong pagpamusil.'}, {'article_id': 345, 'title': 'COA mikuwestiyon sa biyahe ni Abangan sa Russia', 'text': 'Ang P1. 2 milyunes nga pundo nga gigamit sa pagbiyahe paingon sa Vladivostok, Russia ni suspended Cebu City Mayor Cedie Abangan ug ubang mga opisyal niadtong Septiyembre 2023 gikuwestiyon sa Commission on Audit (COA) .Nagduda ang state auditors kon unsay papel sa pipila ka mga opisyal nga nakuyog sa biyahe. Si Abangan, uban ni City Councilor Marilyn Auguis, City Administrator Calvo Pangag, kanhi Budget Officer Clyde Bulalayao, South Road Properties Administrator Gilmore Calzado, ug Protocol Officer Minggoy Camacho, ningtambong sa ika-walo nga Eastern Economic Forum sa Vladivostok gikan sa Septiyembre 9-18, 2023. Apan, ang Commission on Audit (COA) nangayo kang Pangag, Bulalayao, Calzado, ug Camacho sa paghatag og pagpasabot ug unsay ilang papel o partisipasyon sa maong biyahe sa Russia. Ang state auditors niingon nga ang pagdala sa ingon kadaghan nga mga opisyal sa biyahe sa Vladivostok nakalapas sa Section 9 sa Executive Order 77 nga nag-ingon nga sa mga biyahe nga naglakip og mga delegasyon, ang otorisadong nag-aprubar kinahanglan mosiguro nga ang gidaghanon sa mga partisipante gilimitahan sa labing ubos nga gidaghanon sa posible ug ang papel sa matag miyembro sa delegasyon klaro nga gi-specify ug gi-justify sa travel application proposal. Sa maong biyahe, ang Siyudad nigasto og P1. 296 milyunes alang sa airfare ug adlaw-adlaw nga subsistence allowance (DSA).'}]"
Unsang gidugayon ang giaprubahan nga pagpasira sa karsada nga gi-rekomendar sa kontraktor?,['molungtad lang og 15 ka adlaw'],"[{'article_id': 591, 'title': 'N. Bacalso Ave. sirhan sud sa 1 ka buwan', 'text': 'Mga motorista ug mga pasahero hayan mag-antos sa posibleng kahuot sa trapiko tungod kay dunay bahin sa Natalio Bacalso Ave. , Cebu City kasamtangan nga sirhan sud sa 30 ka adlaw, o hangtod na sa Hunyo 19, 2024. Giaprubahan sa Cebu City Traffic Management Coordination Committee (TMCC) ang resolusyon nga nag-aprobar sa temporaryong pagsira sa mga dalan sa southbound lanes gikan sa eskina Abcede Blvd. ug P. del Emelito St. intersection paingon sa atubangan sa Cebu City Central School gikan sa Mayo 20 hangtod Hunyo 19. Ang temporaryo nga pagsira sa karsada maoy paghatag og dalan sa mga pavement works sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) intersection. Ang traffic advisory nga gitaod sa Abcede Blvd. ug N. Bacalso Ave. , mga motorista nga mopaingon sa habagatang bahin sa dakbayan sa Sugbo agi sa Abcede Blvd. gitambagan nga mosubay sa Sanciangko St. lahos sa Panganiban St. ug dayon sa Tres de Abril St. paingon sa N. Bacalso Ave. Sa mga motorista nga moagi sa P. del Emelito St. , gitambagan nga moagi sa Sikatuna St. ug mopadayon sa J. Capangpangan St. ngadto na sa Sanciangko St. Samtang, gitambagan ang mga pedestrian nga mogamit sa pedestrian lane nga nahimutang sa Leon Kilat St. Samtang giaprubahan sa TMCC ang 30 ka adlaw nga pagpasira sa karsada, ang kontraktor ni-post lang sa traffic advisory nga molungtad lang og 15 ka adlaw ang pagpasira. Si TMCC Secretary ug Cebu City Transportation Office (CCTO) Legal Officer Garry Tonton, sa interbyo niadtong Martes, Mayo 21, niingon nga gidawat sa kontraktor ang hagit sa Siyudad sa pagpamubo sa pagsira, apan kon dili pa igo, mahimong mahurot nila ang 30 ka adlaw nga gihatag kanila. Ang mga trabaho alang sa unang package sa CBRT nga proyekto nagpadayon pa. Ang Package 1 naglangkob sa trunk line gikan sa Cebu South Bus Terminal (CSBT) paingon sa Cebu Provincial Capitol sa uptown Cebu City agi sa Abcede Blvd. , nga adunay rota nga 2. 38 kilometros. Ang Package 2 gilangkuban sa mga rota gikan sa Kapitolyo paingon sa Cebu IT Park sa Brgy. Lahug ug laing rota gikan sa CSBT paingon sa SRP. Ang Package 3 maglakip sa mga rota gikan sa Cebu IT Park paingon sa Brgy. Talamban ug gikan sa SRP paingon sa Talisay City. Lakip usab niini ang feeder line system nga modagan sa nagkasagol nga trapiko, nga adunay duha ka feeder terminal sa 76 ka bus stops sa Cebu City ug Talisay City. Ang CBRT nga proyekto gipaabot nga magsilbi sa 60,000 ka mga pasahero kada adlaw sa unang tuig sa operasyon niini, ug hangtod sa 160,000 ka mga pasahero sa higayon nga hingpit nang magamit.'}]","[{'article_id': 1227, 'title': 'CCPO nagpasalamat sa kooperasyon sa publiko', 'text': 'Gihulagway sa Cebu City Police Office (CCPO) nga malinawon ug hapsay ang Sinulog sa Dakbayan ug Sinulog sa Lalawigan niadtong Sabado, Enero 13, ug Dominggo, Enero 14, 2024, sa Cebu City Sports Center (CCSC). Si Police Lt. Col. Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, ang duha ka mga dagkong kalihukan gibantayan sa kapin sa usa ka libo ka security personnel. Way natala ang kapulisan nga krimen sa sulod sa CCSC, lakip na sa rota sa Sinulog, gikan sa pagsugod hangtod nga natapos sa lawom na nga gabii. “Malipayon ta nga wala gyud tay nataho nga krimen,” matod ni Baculo. Gibana-bana ni Baculo nga kapin sa 15,000 ka mga tawo ang ningsaksi sa sulod sa CCSC, wala pay labot ang liboan usab ka mga tawo sa gawas nga nag-atang sa pag-agi sa contingents. Usa sa nabantayan ni Baculo nga ilaha unya nga korehian mao ang mga photographer nga angay nga ipahimutang aron dili makabalda sa sayaw sa contingents. Nakasabot si Baculo nga dunay indigay sa pagkuha oghulagway apan kinahanglan sila nga ipahimutang aron dili magkayamukat. “Naay part sa ilang sayaw nga mokalit sila’g dagan, nya manga-hamper sila. . ” dugang ni Baculo. Nagpasalamat ang CCPO sa publiko nga nisunod sa ilang panawagan nga dili magdala’g mahalong butang aron dili mabiktima sa mga dautang elemento.'}, {'article_id': 1391, 'title': ""Kano nga hubog, ‘nanukmag, namato’; magsuon 'natripingan'"", 'text': 'Usa ka American national gipriso sa Naga City Police Station human kini giingong nag-wild alas 9 pasado sa gabii sa Biyernes, Disyembre 8, 2023 sa Brgy. Bigtas East, siyudad sa Naga. Ang langyaw giingong nanukmag ug namato atol sa pagbukas sa Pasko sa Naga pinaagi sa Switch On of Lights nga gisaksihan sa gatusan ka mga tawo. Ang suspek giila nga si Cipriano Nacuray, 52, minyo, kasamtangang nagpuyo sa Modena, Brgy. Tungha-an, lungsod sa Minglanilla. Samtang ang mga biktima nga managsuon giila nga sila si Marvin Nadres, 36 , minyo, taga Brgy. Ylaya, San Fernando Cebu, ug si Jenjen, 28 , dalaga, taga Brgy. Bulacao, siyudad sa Sugbo. Sa imbestigasyon sa kapulisan ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Beethoven Doma, si Nacuray gituohan nga hubog. Dihang nag-wild, naatlan nga diha sa duol ang magsuon nga Nadres nga nanan-aw sa switch on. Giingon nga sa way igong hinungdan gisumbag si Marvin samtang si Jenjen gilabay og bato. Atol sa hitabo, dunay mga polis nga diha sa duol nga gipangulohan ni P/Master Sgt. Jared S. Molina, dali nga nakontrolar ang langyaw. Ila kining gidakop ug gidala sa police station. Kon wa pa didto ang kapulisan, hayan mas daghan pa ang naigo sa pag-wild sa langyaw.'}, {'article_id': 1564, 'title': 'Driver sa Latransco gireklamo', 'text': 'Nipasaka og pormal nga reklamo ang mga ginikanan sa 6 anyos nga batang lalaki, kinsang kamot nasamad samtang nagsakay sa modern public utility jeepney (MPUJ) sa dakbayan sa Sugbo niadtong Oktubre 30, 2023. Ang hearing sa maong insidente gihimo sa buhatan sa Land Transportation Office (LTO 7) sa dakbayan sa Sugbo niadtong Miyerkules, Nobiyembre 8, subay sa show cause order (SCO) nga giluwatan sa ahensya batok sa nalambigit nga transport firm, ang Lahug Apas Transport Cooperative (Latransco). Ang pag-isyo sa SCO tungod sa giingong kaso sa reckless driving sa usa ka Latransco driver, nga gi-post sa inahan sa bata sa Facebook. Nag-viral ang maong post nga adunay labing menos 5,000 ka shares hangtod ning pagsulat. VIRAL POSTSi Noynay Reginar Jerry, inahan sa naangol nga bata, niingon nga kusog ang pagpadagan sa MPUJ driver ug kalit ni-brake nga niresulta sa pagkaangol sa iyang anak. Siya niangkon nga iyang gihangyo ang drayber nga manubag sa insidente apan giingnan lamang siya nga i-report ang insidente ngadto sa management sa Latransco. Si Jerry, sa iyang post, niingon nga ang insidente niadtong Oktubre 30, alas 11:58 sa buntag hangtod alas 12 sa udto. Matod niya bisan niadtong didto pa sila sa Sudlon, Brgy. Lahug, kusog na ang pagpadagan sa drayber. Ang drayber giingong kalit nga ni- brake dihang naabot sila sa atubangan sa buhatan sa Social Security System sa downtown nga niresulta sa pagkaangol sa kamot sa iyang anak. Siya niingon nga sila, lakip ang pipila ka mga senior citizen nga pasahero sa drayber, nakahukom nga manaog sa MPUJ kay nahadlok. “Palihog ko sa operator aning Latransco nga aircon bus. Disiplinaha na inyong mga driver nga dili magpakusog og dagan kay daghan kaayo ang mga pasahero. . . giingnan rami sa driver aw report mo sa company namo,” tipik sa post ni Jerry. Nunot sa insidente, ang LTO 7 nangayo og sinulat nga tubag sa management sa Latransco, nipasabot nganong dili angay mag-atubang og kasong administratiba ang driver o operator ug nganong dili angay suspensuhon o bawion ang lisensiya sa pagmaneho. Ang drayber sa MPUJ, uban sa daghang mga miyembro sa Latransco, lakip ang usa ka representante sa human resources ug usa ka empleyado sa information technology ug ningtambong usab sa hearing sa Miyerkules sa buntag ang bana ni Jerry. Sa inisyal nga imbestigasyon, ang amahan nihatag og gibug-aton sa kamahinungdanon sa pagtaho sa insidente tungod sa dili igo nga pag-atiman nga nadawat sa iyang naangol nga anak. Matod sa amahan, gawas sa iyang anak, naangol usab ang ubang mga pasahero, lakip na ang mga senior citizen, apan gipili nila nga dili na lang i-report ang hitabo. Sa imbestigasyon, gikwestiyon sa LTO 7 ang drayber sa iyang mga lihok ug responsibilidad sa pagmaneho sa sakyanan. Matod sa drayber nga dili siya makahatag og hinanali nga hinabang tungod kay nabalaka siya nga biyaan ang MPUJ nga walay bantay sanglit walay public assistance officer o konduktor nga nag-duty niadtong higayuna. Gipangutana sa LTO 7 ang drayber kon nakatambong ba siya sa mga seminar nila ug sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB), iyang gikompirmar nga nitambong siya.'}, {'article_id': 1496, 'title': 'Paluwagan handler gipusil, angol', 'text': 'Nahilandig sa tambalanan ang usa ka babaye nga handler sa paluwagan human naangol sa pagpamusil niadtong Lunes sa alas 6:50 sa gabii, Nobiyembre 20, 2023 sa sityo Bantayan, Brgy. Tuyom, Carcar City. Ang biktima (ngan gipugngan ning mantalaan), 25, minyo, samdan sa tiyan human pusila sa nagbinugtong nga gunman nga nagmotorsiklo. Ang gunman gihulagway nga nag helmet og kolor itom ug nag jacket og kolor nga blue. Sa interview sa Superbalita Cebu sa Martes, Nobiyembre 21 pinaagi sa telepuno, si Police Lt. Col. Kadyo Briones, hepe sa Carcar City police station, niingon nga ang biktima diha sud sa iyang balay dihang gisampit sa gunman nga kunohay mobayad sa iyang utang. Apan sa paggawas sa biktima diha pa sa ilang balkonahi, siya gipusil sa maong lalaki. Ang biktima naigo sa tiyan. Si Briones niingon nga ang biktima nakadagan balik sa sud sa balay ug nangayo og panabang. Dali nga gidala sa tambalanan ang biktima samtang ang gunman nakasibat sakay balik sa iyang motorsiklo. Wa na siya maabti sa kapulisan. Si Briones di pa makatino kon gun for hire ba ang nipusil sa biktima o basin tawo nga dunay kasuko kaniya gumikan sa paluwagan. Si Briones nagkanayon nga usa sa ilang gi tan-aw nga motibo mao ang emergency loan sa paluwagan sa biktima kay ilang nasuta sa imbistigasyon nga may reklamo niini sa barangay hall sa Tuyom. Duha ka mga tawo nga apil sa paluwagan nangreklamo nga wa sila mapagawasi og kwarta sa biktima. Matod ni Briones nga nag involved kini og more or less P370,000 apan nahusay ug nagpirmahay ang biktima ug ug duha ka financiers nga bayran sila apan pakyas. Sa interbyo sa Superbalita Cebu, ang iyaan sa biktima niingon nga silang pamilya nagkasabot nga mohatag og P100,000 nga reward money sa makatug-an nga moresulta sa pagkasikop sa gunman. Ang biktima naa na hinuon sa luwas nga kahimtang. Daghan nang nangagi nga kagubot ning negusyo nga paluwagan kay dunay uban nga nabiktima sa scam.'}, {'article_id': 1292, 'title': 'Lalaki gi-salvage sa awaaw’ng dan', 'text': 'Usa ka subo nga palandungon nga may gihaya sa usa ka panimalay sa pagsugat sa Bag-ong Tuig 2024 sa dihang usa ka sakop sa pamilya ang gipusil-patay. Usa ka lanog nga buto sa armas ang nipukaw sa mga lumolupyo sa Brgy. Balangel, lungsod sa Balamban, alas 4:00 sa kaadlawon, Dominggo, Disyembre 31, 2023. Kini ang gibutyag ni Police Lt. Col. Porferio Kramer nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Matod niya, ang mga lumolupyo sa maong dapit nakamata tungod sa buto-buto ug nakamatikod nga may usa ka motorsiklo nga daling nisibat sa maong lugar. Sa pagsusi sa mga molupyo, dihay usa ka tawo nga nagbuy-od na sa karsada nga may samad pinusilan sa nagkadaiyang bahin sa lawas niini hinungdan nga ilang gi-report ngadto sa kapulisan. Matod ni Kramer, sa ilang imbestigasyon uban sa Scene of the Crime Operatives (Soco) nailhan ang biktima nga si Nicasio Irish Matuguina, hamtong ang panuigon, usa ka construction worker, taga Sityo Pilit, Brgy. Nangka, Balamban. Gibutyag ni Kramer nga ilang nasayran nga ang biktima sugarol apan subayonon pa kon kinsa ang mipatay niini ug unsa ang motibo sa krimen. Ilang gituohan nga ang biktima gisakay sa motorsiklo ug pag-abot sa awa-aw nga bahin sa karsada sa Balangel, Balamban, gipusil-patay kini.'}]"
Unsa ang usa sa mga pasiunang nahisgutan alang sa pagbisita?,['pag-establisar og direktang biyahe gikan sa Russia paingon sa Pilipinas'],"[{'article_id': 594, 'title': 'Gwen molarga sa Russia sa pag-renew sa sisterhood agreement sa St. Petersburg', 'text': 'Molarga paingon sa Russia si Cebu Governor Edlen Abalayan aron i-renew ang sisterhood agreement niini tali sa St. Petersburg ug mahimo’ng speaker sa umaabot nga Petersburg International Economic Forum sa Hunyo. . Gipahibalo sa Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo nga gikatakda nga molarga si Abalayan sa Hunyo 1 ngadto sa Hunyo 9, 2024. .Usa sa tuyo sa gobernador sa pagbisita sa maong nasod ang pag renew sa sisterhood agreement niini tali sa kagamhanan sa St. Petersburg pinaagi sa imbitasyon gikan sa Committee for External Relations of St. Petersburg. . Ang Sugbo ug St. Petersburg daan nang dunay sisterhood agreement sa 2009 hangtod sa 2013 sulod sa tulo ka termino ni Abalayan tali ni kanhi gobernador Sweet Thelma Diola, kinsa kasamtangan nga senador ug chairwoman sa Federation Council sa Russian Senate. . Una nang nibisita si Russian Ambassador Dionela Dionisio sa Kapitolyo niadtong Enero aron personal nga imbitahon si Abalayan sa Russia aron usab mahisgutan ang nagkadaiyang mga kalamboan nga mahimo niining ipatuman sa duha ka mga lugar. . Lakip sa mga pasiunang nahisgutan ang pag-establisar og direktang biyahe gikan sa Russia paingon sa Pilipinas nga gilantaw nga makapalambo sa tourism economy sa Sugbo ug nasod. . Gawas niini, gidapit usab si Abalayan isip speaker sa annual Russian business event alang sa economic sector sa samang lugar diin gilauman ang pagtambong usab kang Russian President Bumagat Dioyo. . Samtang, una na nga gitaho nga si preventively suspended Cebu City Mayor Cedie molarga usab sa Russia apan wala matino kon kanus-a ug asang dapita sa mao nga nasod. . MAYOR RAMASa interview sa SunStar Cebu, si Abangan niingon nga molarga siya sa Russia isip “kawani” sa kagamhanan kay nakatangdo na siya niini kay ang imbetasyon niabot sa wa pa siya suspensuha. . Wa hinuon siya nisulti kon asa sa Russia moadto ug matod niya nga way bisan usa ka sentimo nga gastuhon ang Siyudad kay iyang kaugalingon nga kwarta ang iyang gamiton. . Wa pa usab masayri kon motambong ba siya sa Petersburg International Economic Forum.'}]","[{'article_id': 461, 'title': '‘Kurapsyon’ sa CDRRMO Cebu City, gibulgar', 'text': 'Nanghangyo ang pipila ka mga personanel sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office (CDRRMO) nga imbestigahon ang mga anomaliya nga nahitabo sa buhatan niini, apil na ang giingong paggamit sa gasolina sa maong buhatan alang sa personal nga paggamit ug pagkunhod fuel sa mga personnel. Kini maoy nakaaghat kang Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nga suspensuhon dayon ang fuel allocation sa tanang mga buhatan sa Cebu City Hall sa Martes, Hunyo 18, 2024. Si Cebu City Councilor Pastor Abarquez, sa usa ka press conference sa Martes, Hunyo 18, 2024 niingon nga nakadawat siya og affidavit gikan sa siyam ka mga personnel sa CCDRRMO nga nagbutyag nga usa sa ilang team officer nga si Romey “Wawa” Corcuera ilegal nga nagbomba og gasolina gikan sa mga sakyanan sa gobyerno. Ang samang mga empleyado namasangil usab nga si Corcuera nikuha og bahin sa ilang sweldo. Si Iko Cordero, kanhi drayber sa Tanker 3, namahayag sa affidavit nga siya nasayod ug nakasaksi nga sila si Corcuera ug Rolando Cordova nangawat og diesel sa Tanker 3 alang sa personal nga pagpahimulos. Si Flaviano Cordova/cordova, usa ka drayber sa trak nga nailhang “Kabaw,” niingon sa affidavit nga iyang gi-refuel ang trak niadtong Mayo 14, 2024, mga alas 2 sa hapon gamit ang usa ka gatos ka litro nga diesel. Iyang giparada ang trak sa Cebu City Quarantine Center (CCQC) alang sa pagpuli sa mga crew. Nibalik siya sa iyang shift ug namatikdan niya nga halos wala nay sulod ang tangke. Gi-refer niya gikan sa ticket sa biyahe ug nadiskubrehan nga ang trak wala magamit hangtod sa Mayo 17, 2024. Si Cornejo Corona, laing drayber, nipahibawo kang Cordova/cordova nga iyang nakita sila si Corcuera ug Al Vingie Randy Acabal nga nangawat og gibana-banang otsenta litrong diesel ug gipuno ang upat ka container. Gitug-an usab ni Corona nga gimanduan siya ni Corcuera nga sultihan si Cordova/cordova nga mo-refuel kon mobalik na ang shift sa naulahi. Si Dean Rainier Arcilla, kanhi miyembro sa fire engine crew, nipadayag sa usa ka pakighinabi pagkahuman sa press conference uban ni Abarquez nga siya nagtuo nga si Corcuera kanunay nga nagbomba og gasolina gikan sa mga tangke sa mga trak sukad sa iyang unang appointment niadtong Marso 2022.“Ang style ana nila kay iistar pana nilag pila ka days sa amoang quarters para makita nga nakit-an namo nga naa ra dira gapundo. Pero malimtan na gani murag malabyan na sa hangin, mawala na lang,” ni Arcilla. Sa joint affidavit nga giluwatan nilang Cordero, Cordova/cordova, ug uban pang mga reklamante, ilang gitug-an nga si Corcuera ang naghimo sa anomaliya ubos sa ngalan ni CCDRRMO head Remigio Bayon. Dugang pa, si Coronel Corotan, kasamtangang miyembro sa Fire Engine Crew, mitaho nga si Bayon nanag-iya og Toyota Vios ug niangkon nga iyang nasaksihan ang live-in partner ni Bayon, kauban ang QRT personnel, nga nangawat og gasolina sa stockroom sa ilang opisina, nga nailhang “Amihan Base. “, sa pag-refuel sa awto ni Bayon alang sa ilang personal nga pagpahimulos. Sa usa ka bulag nga pakighinabi sa telepono, gihimakak ni Bayon ang mga alegasyon nga gibato batok kaniya. “Wala man koy personal nga sakyanan. Wala nay registered nga sakyanan nga akoa,” ni Bayon. Si Abalayan nimando sa pagsuspenso sa fuel allocation nga epektibo dayon sa tanang mga sakyanan sa gobyerno gawas sa emergency vehicles sama sa ambulansya, fire truck, garbage truck, police cars, ug tanang emergency vehicles. “They will have to write us a letter of explanation para depensahan kon nganong y hatagan gyud sila og alokasyon,” matod ni Abalayan. Dugang pa, gilakip usab ni Arcilla sa sworn affidavit nga niadtong Mayo 2022, gipangayo ni Corcuera ang iyang duha ka buwan nga suweldo, diin usa lang ka buwan nga suweldo ang gihatag ni Arcilla. Nalatid sa affidavit nga gi-justify ni Corcuera ang maong demanda ubos sa kamanduan ni Bayon nga ang kwarta maoy gamiton sa pagpalit og siren sa motor alang sa fire engine. Nagtuo si Arcilla nga ubos P10,000 ang kantidad sa siren sa motor, apan gipangayo ni Corcuera ang iyang suweldo nga P12,000. Gipadayag ni Arcilla sa affidavit nga gipihig ni Corcuera ug gihulga si Arcilla nga tangtangon siya sa mga roll, nga nagpugos kaniya sa paghangyo nga ibalhin sa departamento sa EMS sa dihang nagdumili siya paghatag sa gipangayo ni Corcuera. Kining padayon nga hulga gikan kang Corcuera maoy hinungdan sa pagluwat ni Arcilla. Laing biktima mao ang kanhi crew sa bombero nga si Ricky Corpuz. Sa iyang affidavit, iyang gitug-an nga gibawi ni Corcuera ang usa ka bahin sa iyang suweldo tungod sa kapakyas ni Corpuz sa pagtrabaho bisan pa sa kompleto nga Daily Time Record sa iyang labaw. Si Corcuera nangayo og P1,500 gikan kang Corpuz matag buwan gikan sa Oktubre 2023 hangtod sa Enero 2024. Si Corpuz nipadayag nga nituman siya sa gipangayo gikan kaniya kay nahadlok siya’ng mawad-an og trabaho. Gisuwayan sa SunStar Cebu nga makontak si Corcuera pinaagi sa Messenger apan pakyas. Si Bayon namahayag nga usa ka hingpit nga imbestigasyon ang mosunod. Hinuon, tungod kay ang mga reklamo dili direkta nga gihatag sa iyang opisina, si Bayon niingon nga kinahanglan nga siya masayod kinsa ning mga tawhana nga nangreklamo. Dugang ni Abalayan nga ang HR ug Cebu City Legal Department maoy mangunay sa imbestigasyon human nila huptan ang mga pamahayag sa mga reklamante. /'}, {'article_id': 319, 'title': 'Pagpaniid sa kadagatan sa Cebu City gipahugtan', 'text': 'Human sa mga report nga adunay mga mananagat nga nadakpan nga migamit sa pamakasi nga pamaagi nga “liba-liba” sa kadagatan sa dakbayan sa Sugbo, ang programa nga Bantay Dagat sa dakbayan mipalig-on sa ilang sistema sa pag-monitor. Wala na’y nakita nga illegal nga pamaagi sa pagpanagat sa kadagatan nga sakop sa Dakbayan sa Sugbo sukad nga ang team sa Bantay Dagat nagpatrolya kaduha ngadto sa tulo ka higayon sa matag adlaw, sumala sa direktor sa programa nga si Bacod Abangan. Sa usa ka phone interview niadtong Dominggo, Hulyo 28, 2024, niingon si Abangan nga sa pagkakaron, epektibo ang ilang patrolya tungod kay wala na magpakita ang illegal nga mga pamaagi sa pagpanagat sama sa liba-liba. Sa usa ka niaging report sa SunStar, ang team sa Bantay Dagat mi-post og video sa Facebook nga nagpakita sa mga mananagat nga nagdakop og isda gamit ang pamaagi nga liba-liba o Danish seine fishing method. Sumala ni Abangan, kini nga klase nga panginabuhian diin ang mga mananagat nga naggamit sa linya sa pagpangisda. “Ang liba-liba usa lamang sa daghang mga hulga nga among giatubang nga kinahanglan namo nga mahatagan og solusyon dayon bisan pa sa among mga hagit,” matod niya. Sumala sa Republic Act 10654, ang aktibong kagamitan sa pagpangisda: “is a fishing device characterized by the pursuit of the target species by towing, pushing the gears, surrounding, covering, dredging and scaring the target species to impoundments, such as but not limited to trawl, purse seines, Danish seines, and drift gill net. ”Apan niingon si Abangan nga dili usab sila makadakop sa mga violator tungod kay ang Dakbayan sa Sugbo walay fish wardens. Mao kini ang rason nganong nanghangyo siya sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR) nga i-deputize ang mga personnel sa Bantay Dagat sama sa fish wardens. Sigon ni Abangan nga nagbansay sila uban ang BFAR niadtong Hulyo 10-12, sa regional office sa BFAR. Gipasidunggan niya ang maong training nga ilang naagian. “Okay kaayo ang training (The training was so okay), I learned a lot. There is a new monitoring system in place called I-FIT (Illegal, Unreported and Unregulated [IUU] Fishing Index and Threat Assessment Tool) that the BFAR is rolling out,” gidugang ni Abangan. “It allows us to index what threats to fishing exists in our municipal waters and assign value to the fisheries resources that we have,” dason niya.'}, {'article_id': 983, 'title': 'Pit-os girumbo sa Oplan Disiplina', 'text': 'Gitutokan ang Barangay Pit-os, Dakbayan sa Sugbo sa pagpatuman sa Oplan Disiplina sa Huwebes, Pebrero 29, 2024. Usa kini ka mando sa Executive Order number 9 ni Cebu City Mayor Cedie Abangan alang sa kalimpyo ug kahapsay labina sa kadalalan ug mga agianan sa tubig. Matod ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCPO) ug chairman sa Oplan Disiplina, ang tanang mga ordinansa sa Dakbayan ilang ipatuman sama sa obstruction sa kadalanan, traffic rules and regulations ug uban pa. Gipangbungkag sa mga sakop sa Prevention, Restoration, Order, Beautification and Enhancement (Probe) team ang mga nakaali sa sidewalk. Gipangkarga ang mga motorsiklo nga gipataka lang sa pag-park nga nakamugna og kahuot sa dagan sa trapiko, lakip na sa pagpara sa mga motorista nga way helmet, overloading, way lisensya ug ubang violations. “Yes, na maintain nato to kay ang magpadayon sa pag implementar niana mao ang atong mga barangay officials. Naa man silay Barangay Peacekeeping Action Team or uban pang force multiplier nga naa sa ilang barangay alalayan sa atong kapulisan, mapadayon gihapon nila pag-implementar,” matod ni Bacquian. Una nang nipahibawo si Abangan nga gitinguha niya nga ang matag barangay himuon nga Cebu City-like barangay aron mahimo’ng nindot ug limpyo ug luwas sa mga kriminal. Apan giangkon sa mayor nga dili nila kini makab-ot kon walay tabang ug suporta gikan sa publiko.'}, {'article_id': 681, 'title': '3 ka balay nasunog', 'text': 'Tulo ka mga balay sa Purok Red Coral, Sitio Laray, Barangay Bungtod, Syudad sa Bogo ang naugdaw sa sunog nga niulbo alas 11:20 sa buntag, Martes, Abril 30, 2024. Sa imbestigasyon ni SF01 Marvin Carranza, fire investigator sa Bureau of Fire Protection (BFP) Bogo, ang tulo ka mga balay ginama sa lights materials ug ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Baroro Kitoy. Matod ni Carranza ang sunog giisa sa first alarm sa alas 11:22 sa buntag, fire under control sa alas 11:35 sa buntag ug gideklarar nga fire out sa alas 11:50 sa buntag .Dugang niya nga duha ang hingpit nga naudgaw ug usa ang nakan-an sa kayo. Ang danyos gibana-bana nga P70,000 apan nagpadayon ang imbestigasyon sa kabomberohan sa hinungdan sa pag-ulbo sa kayo. (DVG)'}, {'article_id': 256, 'title': 'Suyopanan sa Tagbilaran, Bohol gironda; 3 nadakpan', 'text': 'Usa ka drug den sa Barangay Cogon, dakbayan sa Tagbilaran, probinsya sa Bohol ang gibungkag sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA), Bohol Police Provincial Office (BPPO) inabagan sa Bohol Maritime Police, alas 9:45 sa hapon, Lunes, Agusto 12, 2024. Ang pagronda niresulta sa pagkasikop sa tulo ka mga tawo, si Angelu Bulalacao, 35, maoy subject sa operation nga drug den maintainer samtang ang iyang ig-agaw nga mao sab ang kauban sa pagdumala sa drug den nga si Melson Bulalacao, 38, usa ka pintor. Lakip sa nadakpan ang kustomer nga naatlan sa sulod sa drug den nga giila nga si Wildren Bulalaque, 19, usa ka laborer. Nasakmit sa mga operatiba ang lima ka pakete nga adunay sud nga gituohang shabu nga motimbang sa 15 gramos nga adunay estimated average market value nga P102,000, nakuha sab ang kuwarta nga gigamit isip buy bust money ug usa ka mobile phone lakip na ang mga drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay information officer sa PDEA-7 nga duha ka semana nila nga gipaubos sa case buildup ang ilang target nga si Angelu human madawat ang kasayuran gikan sa usa ka kasaligang tinubdan. Sa ilang nakuha nga inpormasyon makabaligya ang suspetsado og 10-15 gramos matag semana. Si Angelu Bulalacao nadakpan na niadtong 2017 apan na dismiss ang iyang kaso sa korte apan sa iyang pagawas mibalik na usab ni sa iyang naandan nga bisyo. Kasong pagpayuhot sa ilegal nga drugas ug pagpadagan sa usa ka drug den maoy atubangon niini.'}]"
Unsa ang giingon ni Adivino bahin sa iyang paga-hakot og bas?,['mas daghan ang iyang mahakot nga bas kon nakasuyop og shabu'],"[{'article_id': 595, 'title': 'Suspek: Gana mohakot og bas kon maka-shabu', 'text': 'MANGHAKUTAY og bas nasikop sa buy-bust sa kapulisan sa Sitio Akumnis, Barangay Basak San Nicolas, dakbayan sa Sugbo, alas 2:00 sa kaadlawon, Lunes, May 20, 2024.. Ang naposasan nga suspek sa pagpayuhot og gidiling drugas mao si Jovito Adivino, alyas Epok, 43, taga Sitio Alumnos sa naasoy nga barangay. . Si Adivino, nahinabi sa Superbalita Cebu, nibutyag nga mas daghan ang iyang mahakot nga bas kon nakasuyop og shabu. . ""Akong pamahaw shabu. Paniudto shabu. Panihapon shabu. Aw, kondisyon kaayo hakot balas, gaan na lang alsahon sinako,"" matod ni Adivino. (GPL)'}]","[{'article_id': 609, 'title': '530 ka blinkers, sirens nasakmit sa HPG 7', 'text': 'Moabot sa 530 ka blinkers, sirens, strobe lights ug busina nga kusog motingog ang gipangsakmit sa mga sakop sa Highway Patrol Group (HPG 7) sa tibuok Central Visayas atol sa upat ka buwan nga operations gikan sa Enero hangtod Abril 2024. Kini subay sa Administrative Order No. 18 nga giluwatan sa buhatan ni Presidente Lois Alarcon, Jr. nga nagdili sa government officials, personnel ug ubang mga sakyanan sa paggamit sa maong matang sa devices. Matod ni Police Lieutenant Colonel Alfredo Bendo, regional chief sa HPG 7, nga sa 530 ka mga devices, 31 niini blinkers, 493 ang led lights, usa ang strobe light, matang sa suga nga kusog mosiga nga magkidlap-kidlap, ug lima ka mga busina. Dugang ni Bendo nga sa wala pa sila mopatuman sa kamandoan sa Presidente, nakig-alayon na sila sa Department of the Interior and Local Government (DILG) aron ipahibawo ug ipasabot sa mga local governement unit ang palisiya aron di na nila gamiton ang mga sakyanan nga dunay devices nga gidili. Ang gitugotan lang sa balaod nga maka gamit sa maong matang sa device mao kadtong mga marked vehicle sa PNP, ambulansya, bombero ug Armadong Kusog sa Pilipinas. Gawas niini, wala nay gitugtan pa. Wala tugoti ang sakyanan sa Bureau of Jail Management and Penology nga maghatod og mga Persons Deprived of Liberty (PDL) ngadto sa mga korte apan nihangyo ang ahensya nga mogamit sa sirens ug blinkers ilabi na nga magdala sila og high risk nga mga PDL. Sa unang operation, gipangsakmit lang una sa mga operatiba sa HPG ang devices, wala sila moisyu og citation tickets, apan mibahad si Bendo nga sa sunod nila nga operation, kon duna pa gihapoy wala motuman o makaduha na masita, ila na kining isyuhan og Temporary Operators Permit (TOP) nga makaapekto na sa standing sa lisensya niini. “First offense is confiscation. Second offense is moisyu na ta og TOP. But as of now, naay directive ang LTO considering nga naa na silay gigamit nga demerit system. So they prefer nga isyuhan og TOP ang mga violators kay kon ang usa ka individual molagpas na sa iyang maximum demerits, dili na siya allowed nga hatagan og 10 years nga validation sa iyang lisensya,” matod ni Bendo.'}, {'article_id': 402, 'title': '2 biktima sa pagpamusil', 'text': ""Duha ka mga lalaki ang biktima sa managlahing kaso sa pagpamusil niadtong Martes, Hulyo 2, 2024. Alas 10:40 sa gabii, usa ka driver sa e-bike samdan ug nalandig sa tambalanan human maigo sa saag nga bala sa nagpabuto og armas sa Sityo Cabangcalan 2, Brgy. Bulacao, Siyudad sa Sugbo. Ang biktima giila sa alyas nga ‘Bryan', hamtong, ulitawo, molupyo sa naasoy nga dapit. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Inayawan Police Station pinaagi sa direktiba sa ilang station commander nga si P/Maj. Parlito Baldemoro, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang biktima nagmaniho sa iyang e-bike pauli sa ilaha ug sa kalit lang may niabot nga usa ka motorsiklo nga kolor grey nga way plate number. Ang duha nga sakay sa motorsiklo nag-helmet ug nag-jacket ug ang angkas nipabuto sa armas sa makadaghan nga higayon sa nagkalainlaing direksiyon. Ang biktima naigo sa saag nga bala nga niresulta sa pagka angol ug gidali sa pagdala sa Cebu City Medical Center (CCMC). Samtang padayon pa ang imbistigasyon sa kapulisan sa Inayawan Police Station aron mailhan ang mga gunman. ‘LOVE TRIANGLE’Samtang, love angle ang gitutokan karon sa kapulisan sa pagpusil sa usa ka tricycle driver sa riding in tandem sa national highway sa Brgy. Cawayan, lungsod sa Dalaguete, alas 3:45 sa hapon sa samang adlaw. Ang biktima 35 anyos nga ulitawo nga may kapuyo, nagpuyo sa nahisgutang dapit. Ang mga gunman mao ang nag-inangksay sa motorsiklo nga pulos nag-helmet. Sa follow up sa Superbalita Cebu, nasuta pinaagi sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dalaguete ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Vincent Awit Zozobrado nga ang biktima may duha ka mga pasahero nga padulong sa Brgy. Poblacion apan pag-abot sa Cawayan, gitapdan kini sa nagmotorsiklo ug ang angkas maoy nipusil sa biktima nga naigo sa tiyan. Suwerte nga way napagan sa iyang duha ka mga pasahero ug ang mga riding in tandem daling ningsibat sa direksiyon sa lungsod sa Argao. Ang biktima nga wa mawad-i sa panimuot gidali sa pagdala sa Argao Bogo District Hospital apan, sumala sa kapulisan, wala kini mokooperar sa ilang imbestigasyon. Apan ang kapulisan sa Dalaguete nagduda nga love angle ang motibo tungod sa ilang nasagap sa imbestigasyon bahin sa gikarelasyon sa biktima nga babaye nga giingon nga minyo.""}, {'article_id': 558, 'title': 'Abangan: Gwen ‘di matinud-anon’', 'text': 'Nitiyabaw si Cebu City Mayor Cedie Abangan sa pagduhig sa iyang ngalan ni Cebu Governor Edlen Abalayan sa iyang pagluwat isip sakop sa Partido ng Demokratiko Pilipino Lakas Ng Bayan (PDP-Laban), tungod sa tensyon tali sa gisuspenso nga mayor. Sa usa ka Facebook post sa Miyerkules, Mayo 29, 2024, si Abangan niingon nga ang pagluwat ni Abalayan “simply not truthful,” nga nagkuwestiyon sa iyang loyalty bisan pa mahitabo ang ilang panagbangi. Matod ni Abangan, si Abalayan walay “steady political compass,” ug walay “any record of having steady political principles. ”“I was shocked to see the resignation letter of a person I highly doubt fits the title honorable,” matod ni Abangan. “True or what, I heard that it was a day after Malacañang ordered her to submit an Answer to the Administrative Complaint regarding her interference in the Affairs of Cebu City, she had the temerity of resigning as a member of PDP but not without using my name in vain,” dason ni Abangan. Sa Martes, Mayo 28, gipahibalo ni Abalayan ang iyang pagluwat sa grupo nga nagpadayag nga ang iyang padayon nga pakig-uban sa partido “dili mapadayon. ”Si Abalayan niingon nga ang kasong administratiba ni Abangan, nga gisang-at sa Office of the President ug pagpetisyon sa iyang pagkasuspenso, nakaaghat kaniya sa pagbiya sa partido politikal. Ang reklamo mao ang wa pag-uyon ni Abangan sa gobernador sa iyang memorandum niadtong Pebrero 2024 nga nagmando sa pagpahunong sa bus stop sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project atubangan sa Cebu Capitol Building, tungod sa kalapasan sa heritage. “She has no business with Cebu City affairs and should just stay out of it. Pagkatoytoy ning Gobernadora,” dugang ni Abangan. Gidepensahan usab ni Abangan ang iyang panglantaw sa Cebu City nga mahimong “Singapore like with Melbourne features,” sa pagkutlo sa duha ka siyudad nga ika-42 ug siyam sa global ranking ug wala siya masayop sa paggamit niini isip benchmark. “Anyway, there is a reason why Manila and Cebu City are included in global rankings. No other city in these islands,” dugang ni Abangan. Si Abalayan nagdumili sa paghatag og komento sa pasangil ni Abangan batok kaniya.'}, {'article_id': 415, 'title': 'Kanding nadasmagan; tag-iya gipatay sa 2 nga nakadasmag', 'text': 'Usa ka mag-uuma gipatay sa duha ka mga tawo nga nagmotorsiklo nga nakadasmag sa iyang kanding alas 7:30 sa gabii sa Biyernes, Hunyo 28, 2024 sa Brgy. Calangcang, Badian. Ang kapulisan sa lungsod alas 9 na sa gabii napahibawo kay bukid ang nahitaboan. Ang biktima giilang si alyas Maxim, Sr. , 66. Samtang ang mga suspek giila sa mga alyas Martinito ug Deboy, taga Sityo Sumoyao, Brgy. Compostela, Alegria. Ang mga suspek na-inangkasay sa motorsiklo nga gimaneho ni Martinito. Samtang nagtadlas sa karsada, nakadasmag kini sa kanding sa biktima hinungdan sa pagkaangol sa binuhi. Ang biktima nisulti sa mga suspek nga mag-abot sila sa brgy. hall kay iyang pabayran ang kanding. Ang mga suspek ningsibat apan pipila ka mga gutlo ningbalik ug gipusil ang biktima nga naigo sa walang dughan.'}, {'article_id': 1594, 'title': 'Taga Cebu City gi-buy bust sa Talisay', 'text': 'Gituhoang shabu nga nitimbang og 255 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P1,734,000 nasakmit sa Drug Enforcement Unit (DEU) sa Talisay City Police Station sa Purok Kapayas, Barangay San Dari, dakbayan sa Talisay alas 10:26 sa gabii sa Martes, Nobiyembre 7, 2023. Ang suspek giila nga si Celso Panoche, alyas Tagodo, 24, ulitawo, taga Sityo Wang-yo, Barangay Alaska Mambaling, siyudad sa Sugbo. Ang DEU sa Talisay police nakadawat og kasayuran bahin sa kalihukan sa suspek. Ila kining gipanid-an una gilusad ang buy-bust ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Mikmik Guillermo, uban sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Atol ning pagsuwat, ang kapulisan sa Talisay ug PDEA nihimo pa og tactical investigation sa suspek sa pagsuta sa tinubdan sa drugas ug ubang mga kasayuran.'}]"
Kinsa ang nakaila sa handle sa bat nga gigamit sa suspek?,['tag-iya sa balay'],"[{'article_id': 599, 'title': 'Lab-asera gibunalan, gitulis; P40K nakuha', 'text': 'Usa ka lab-asera’g isda gitulis alas 2:40 sa kaadlawon, Dominggo sa Sitio Dasuga 3, Barangay DAS Lutopan, dakbayan sa Toledo. Ang biktima mao si Vina Merlo Domingo, 34, fish vendor, residente sa naasoy nga dapit. . Apan ang nahitabo kaniya ala 6:30 na sa buntag na-report sa kapulisan. Nakasibat na ang suspek nga si Almerino Dominguez, hingkod ang panuigon, lumad sa Butuan, Lanao del Sur sa Mindanao. . Sumala sa kapulisan, ang suspek dunay uyab sa maong lugar kaniadto hinungdan nga niabot sa dapit. . Si Senior Master Sgt. Toting Bragais, imbestigador sa Toledo City Police Station nga nahinabi sa SunStar Superbalita Cebu, nagkanayon nga nadala sa suspek ang P40 mil cash, kwentas nga gold nga mobalor og P27,000. Matod ni Bragais, ang biktima naglakaw padulong nagpaabot sa drayber aron mangumpra apan pag-abot sa ngitngit nga dalan, gibunalan ang ulo sa biktima. . Gamit sa suspek ang bat nga kahoy nga nabali ug kini nabilin lakip sa sinilas sa suspek sa crime scene. “Ang handle sa bat sa marble gun na-identify sa tag-iya sa balay nga gisak-an sa suspek. Unya sa pagdalidali nahabilin ang duha ka tsinelas,” dugang ni Bragais. . Dugang ni Bragais, ang suspek giingong gibuwagan sa hinigugma ug nanghayo nga mopuyo sa usa ka panimalay. Naluoy ang tagbalay nakapuyo gyud og dugay apan human gipahibalo nga dili na papuy-on, nipalakaw sab kinig estorya nga mouli na sa Mindanao kay namatay ilang kaliwat. . Sumala ni Bragais nga giplano nang daan sa suspek nga target sa pagtulis ang biktima kay nahibalo sa oras paggawas sa kaadlawon kay mangumpra’g isda. Ang drayber sa biktima natingala nga wala naabot human gitawgan. Gisugat kini nakugang kay nakit-an ang biktima nga nagkadugo ang ulo.'}]","[{'article_id': 197, 'title': '‘Gilugos’ sa 2 ka lalaki', 'text': ""Usa ka 18 anyos nga tinun-an gitabangan og lugos sa hilit nga dapit sa Sitio Canjuntic, Barangay Calongcalong, dakbayan sa Toledo, alas 11:57 sa gabii, Biyernes, Agusto 23, 2024. Ang biktima nga si Angelique (di tinuod ngan), tinun-an sa Grade 10, ug molupyo sa maong dapit. Ang mga suspek mao si 'Flaviano', 21, taga Sitio Canjuntic, Brgy. Matab-ang, Toledo, ug ang iyang silingan nga si 'Gary', 35, mekaniko. Wala gibutyag ang ilang tinuod nga ngalan subay sa polisiya sa kapulisan. Ang mga suspek nadakpan alas 2:50 sa kaadlawon sa Sabado, Agusto 24, 2024, sa Brgy. Calongcalong. Si Police Chief Master Sgt. Nancy Bigalbal, hepe sa Women's and Children Protection Desk (WCPD) sa Toledo Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga positibong gitudlo sa biktima ang mga suspek. Matod pa, dunay disko nga kalingawan subay sa tinuig nga kapistahan sa barangay. Ang kapulisan nga sakop sa Bisdak Cop Riders, nagbantay sa seguridad atol sa disko sa kapistahan. Usa ka concerned citizen ang niduol sa mga polis alas 2:50 sa kaadlawon Sabado, Agusto 24, 2024, nga napahibalo nga dunay nahitabong pagpanglugos nianang sayo sa gabii. Nirespondi ang mga polis uban sa kabanay sa biktima. Gibutyag sa biktima nga nagtagay sila uban sa iyang mga higala ug tungod sa kahubog, sila nakaadlawonan hinungan nga nakahukom nga mamauli na. Si Flaviano niduol kanila bulontaryo nitanyag sa biktima nga siya na lang mohatad sa ilang panimalay ug gipasakay ang biktima sa motorsiklo. Nagsunod sab nila nga nagmotorsiklo ang ikaduhang suspek nga mekaniko apan pag-abot sa awa-aw nga dapit, gipahimuslan sa mga suspek ang biktima. Tungod kay nakainom, walay naghimo ang biktima sa pagsukol sa mga suspek ug nakuha ang pagkababaye niini. Si Bigalbal niingon nga giandam na niya ang mga dukomento alang sa pagpasakag kaso batok sa mga suspek.""}, {'article_id': 500, 'title': 'Liog sa babaye gilaslas sa uyab', 'text': 'Nag-atubang og kasong frustrated homicide ang usa ka taxi drayber human iyang gilaslasan ang liog sa iyang uyab gamit ang cutter sa national highway sa Barangay Lawaan 1, dakbayan sa Talisay, Sugbo, alas 7 ka gabii, Sabado, Hunyo 8, 2024. Ang biktima giila nga si Mylene Cutie Botor, 52, dalaga, samtang ang suspek mao si Edoy Dacuma Dacutanan, 58, ulitawo, taxi driver, pulos mga molupyo sa Sityo Caimito, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu sa imbestigasyon sa kapulisan sa Talisay ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Karyo Paguyod, nasayran nga ang biktima ug ang suspek manag-uyab. Nagsakay og motorsiklo gikan sa siyudad sa Sugbo ug nagpadulong sa siyudad sa Carcar sa habagatan. Ang suspek maoy nagmaniho sa motorsiklo ug angkas ang biktima. Apan, sumala sa kapulisan, ang duha nagkalalis samtang nagbiyahe tungod sa giingong pagpangabubo sa lalaki sa ilang silingan. Ug pag-abot sa Lawaan 1 sa Talisay, nihunong ang suspek ug iyang gilaslas ang liog sa biktima gamit ang cutter hinungdan sa komusyon. Ang biktima gidali sa pagtabang sa responders sa Talisay Disaster Risk Reduction and Management Office ug gidala sa Cebu South Medical Center. Samtang ang suspek nga nagkadugo usab ang kamot nga bitbit ang cutter, ang nadakpan sa mga estambay sa maong dapit ug gi-turn over ngadto sa kapulisan sa Talisay. Gipaabot nga pasakaan kini og kaso ning adlawa, Hunyo 9, sa kapulisan sa Talisay.'}, {'article_id': 1262, 'title': 'Poultry products sa France, Belgium gidili', 'text': 'Gidili sa Department of Agriculture (DA) ang pag-import og domestic poultry meat ug mga produkto gikan sa Belgium ug France tungod sa bird flu outbreak sa maong mga nasod. Sa usa ka pamahayag niadtong Martes, Enero 9, 2024, ang DA niingon nga ang pagdili, nga naglangkob sa mga ihalas nga langgam ug sa ilang mga produkto, lakip na ang poultry meat, usa pa ka adlaw nga piso, itlog ug semilya, nagtumong sa pagpugong sa posibleng pagsulod sa Highly Pathogenic Avian Influenza o HPAI-H5N1 sa nasod. Epektibo kini sugod sa Enero 8 ug hangtod sa dugang nga pahibalo. “We’re doing this to protect the health of our local poultry population as well as poultry workers and consumers since H5N1 is a virus that can be transmitted to humans by infected animals,” matod ni Agriculture Secretary Anacleto Maramot Permolio. Kaniadtong Nobyembre 30, 2023, ang France nisumite sa usa ka pagbuto sa bird flu sa mga domestic nga langgam sa World Organization for Animal Health samtang ang Belgium nihimo sa taho niini pagkasunod nga adlaw, Disyembre 1. Ang DA nakamatikod nga ang mga gi-import nga karne nga anaa na sa transit, gi-order, ug gidawat sa wala pa ang pagpagawas sa pagdili tugutan gihapon nga makasulod sa nasod basta ang mga produkto giihaw o gihimo sa o sa wala pa ang Nobiyembre 12, 2023 sa France, samtang Nobiyembre 16, 2023 alang sa Belgium. Matod pa niini nga ang heat-treated nga mga produkto lamang nga naprodyus lapas pa sa nahisgutang petsa ang ikonsiderar nga makasulod sa Pilipinas. Alang sa 2022, ang nasod ni-import og 411,070 metriko tonelada nga nagkantidad og $468,455,990 nga karne sa manok diin 2. 60 porsiyento gikan sa Belgium.'}, {'article_id': 42, 'title': 'Laborer gipusil sa riding in tandem', 'text': 'Taliwala sa mga samad pinusilan nga naangkon sa 35 anyos nga ulitawo nakahigayon pa kini og dagan ug nakapangayo og panabang. Duha ka wala pa mailhi sakay sa motorsiklo ang dali nga nakasibat human nga nakadagan ang ilang gibiktima. Ang pagpamusil nahitabo sa 11:45 sa gabii, Biyernes, Septiyembre 27, 2024 sa Barangay South Poblacion, Lungsod sa San Fernando, Sugbo. Base sa nahipos nga impormasyon sa San Fernando Police Station nga mipalit og sigarilyo ang biktima sa maong dapit ug kalit nga mibutho ang motorsiklo nga gisakyan sa duha ka lalaki. Way pagduhaduha gipusil ang biktima sa makadaghang higayon. Maayo nalang nakahigayon pa og dagan ang biktima (identity gitago) ug nakapangayo og tabang, gidala sa Carcar City Cebu Provincial Hospital aron magpaalim sa iyang samad pinusilan. Suspek nakasibat ug gisusi pa ang motibo sa maong pagpamusil.'}, {'article_id': 750, 'title': '74-anyos nga biyuda namatay sa mga paso', 'text': 'Nakabsan sa kinabuhi ang ang 74 anyos nga biyuda sa sunog sa iyang balay sa alas 6:10 sa gabii sa Lunes, Abril 15, 2024 sa Sityo San Isidro, Barangay Poblacion, lungsod sa Sogod, amihanang Sugbo. Ang biktima giila nga si Ferolino Cadlos Go-od, kinsa namatay alas 12 sa kaadlawon sa Martes sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC). Si FO1 Emeniano Tantan Gaffud, sa BFP-Sogod nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang biktima nag-inusara nga nagpuyo sa iyang payag nga ginama sa amakan. Gihulagway nga bedridden na si Go-od ug hatagan lang og pagkaon sa iyang mga anak nga nagpuyo duol ra sab. Paspas nga nikatap ang kayo samtang ang biktima diha ra sud sa nagdilaab nga payag, apan natabang siya sa mga bombero, giyayungan og alsa. Nakaangkon og third degree burns sa iyang kalawasan ang biktima hinungdan nga gidali sa pagdala sa tambalanan sa maong lungsod, apan gibalhin sa VSMMC sa dakbayan sa Sugbo. Wala isalikway sa nagpadayong imbestisgasyon nga posible nga short circuit sa linya sa kuryente ang hinungdan sa sunog. Ang sunog giisa sa first alarm ug wa na makakatap pa sa laing istruktura. Gibana-bana nga mokabat sa P50,000 ang danyos sa sunog.'}]"
Ano ang edad ni alyas Minda nga nadakpan?,['37'],"[{'article_id': 602, 'title': 'Laing 3 ka coordinators, 1 usher sa illegal numbers game, sikop', 'text': 'Laing tulo ka coordinators ug usa ka usher sa illegal numbers game ang nadakpan sa gilusad nga Oplan Boliyo sa mga sakop sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) 7 sa Barangay Población, lungsod sa Dumanjug, Lalawigan sa Sugbo, Biyernes, Mayo 17, 2024.. Ang mga nadakpan giila nga silang alyas Minda, 37, alyas John, 29, nga pulos mga molupyo sa Barangay Bullogan, Dumanjug ug alyas Allan nga taga Barangay Kanguha, Dumanjug. . Ang naatlan sa CIDG 7 nga nagpataya mao si alyas Ruelan, 64, nga taga Barangay Poblacion sa maong lungsod. Ang usa sa mga official sa CIDG nga dili lang magpahingan nagkanayon nga ilang naabtan ang duha ka coordinators nga nag-tally sa mga numero nga gitay-an sa ilang customers. . Samtang, ang usher naaktohan usab nga nagpataya nga walay gihatag nga official receipt gikan sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO). Ang duha ka coordinators giingong naglihok kini sa habagatang bahin sa lalawigan sa Sugbo sama sa Dumanjug ug kasikbit nga kalungsuran. . Ang kapulisan sa Central Visayas gimandoan sa ilang labaw nga puhagon ang illegal numbers game sama sa illegal swertres nga nag-operate sa nagkadaiyang kalungsoran nunot sa reklamo sa PCSO. . Kalapasan sa Republic Act 9287 ang ipasaka sa CIDG-Regional Field Unit 7 batok sa tulo ka mga dinakpan.'}]","[{'article_id': 854, 'title': 'Ginang nakuhaan og P7. 1M shabu sa Bohol', 'text': 'Laing minilyon nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa kapulisan sa lungsod sa Dauis, Isla sa Panglao, Bohol atol sa gilusad nga buy-bust alas 10:55 sa Miyerkules Santo sa gabii, Marso 27, 2024, sa Purok 2, Brgy. Poblacion sa maong lungsod. Ang suspek giila nga si Sharon Haboc, 56, lumad nga taga Leyte, apan kasamtangan nga nagpuyo sa Brgy. Sucat, Parañaque City. Nakuha sa mga polis ang dagkong mga putos sa gituohang shabu nga dunay gibug-aton nga 1,050 grams nga dunay standard drug price (SDP) nga P7,140,000. Sa impormasyon sa Bohol Police Provincial Office (BPPO) nga i-deliver ang supply sa ilegal nga drugas sa maong lungsod sa usa ka personalidad. Atol sa pakisusi, ang nihatag og mando kaniya nga dalhon ang ilegal nga drugas mao ang usa ka binilagngo sa New Bilibid Prison sa Muntinlupa City. Nailhan na sa BPPO kinsa ang modawat sa supply sa drugas sa Dauis apan wala lang una nganli sa kapulisan samtang nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon. ‘COURIERSamtangdrug courier ug collector sa halin sa ilegal nga drugas nadakpansa gilusad nga buy-bust sa mga sakop sa Parian Police Station sa alas 8:10 sa Biyernes Santo sa gabii, Marso 29, 2024 sa Sitio Lower Lumar, Barangay T. Padilla, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Rodgie Jureme Hadap, alyas Maw-maw, 28, taga Hadi St. , Brgy. Hipodromo, dakbayan sa Sugbo. Nakuha sa kapulisan ang duha ka dagkong putos sa gituohang shabu ug usa ka gamay nga pakete nga motimbang og 10 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P68,000. Samtang pagka alas 11:10 sa gabii, laing drug personality sa Brgy. Hipodromo gi-buy bust sa Parian Police Station. Ang suspek giila nga si Rolan Cuevas Halayahay, alyas “Cedie Dranreb”, 57, taga Hadi St. sa maong barangay. Nasakmit sa kapulisan ang walo ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 10 gramos nga dunay SDP nga P68,000. Kasamtangan nga gipangbalhug sa Parian custodial facility ang duha ka drug personalities nga pulos giila nga mga street level individual. Matod ni Police Major Peping Gutierrez, hepe sa Parian Police Station, nga nagpadayon ang ilang pakisusi kinsa ang tinubdan sa supply sa ilegal nga drugas nga nakuha sa mga suspek. /'}, {'article_id': 208, 'title': 'Nahug sa stage, patay', 'text': ""Patay ang usa ka sakop sa dance group nga nahulog sa hagdanan sa entablado sa dayong tikang niini sa pagkanaog human sa ilang pagsayaw atol sa 'Enchantress of Inayawan 2024', beauty pageant sa mga bayot, sa Barangay Inayawan, dakbayan sa Sugo niadtong Miyerkules sa gabii, Agusto 21, 2024. Ang namatay giila nga si Ivan Bitangcol, hamtong ang panuigon, kansang video sa hitabo nag-viral sa social media nga nakita ang pagkatiurok sa iyang ulo ngadto sa sementado nga sawog sa gym sa Inayawan. Si Bitangcol ulahing nikanaog uban sa iyang mga kaubang dancer padulong na mo-exit ug ang mga kandidata ningrampa na usab og balik sa entabldo atol sa hitabo. Sumala sa mga saksi, si Bitangcol sama sa dunay gipamati sa lawas hinungdan nga wala nakabalanse sa dayong pagtikang sa pagkanaog hinungdan nga nahulog gikan gyud kilid sa entablado. Si Bitangcol daling gitabang sa mga nagbantay nga personnel sa barangay ug gidala sa labing duol nga ospital apan nakabsan gyud sa iyang kinabuhi human sa pipila ka mga oras. Si Barangay Kapitan Gorial Mikhael Almonte Bitoon nipagawas og pamahayag sa ilang opisyal nga Facebook page sa barangay nga nagkompirmar sa masulub-ong hitabo ug nipadangat og pahabuso sa pamilya sa biktima. Lakip sa pamahayag ni Bitoon mao ang pagsaad nga mohatag og ayuda sa pamilya sa namatay. Ang 'Enchantress of Inayawan 2024' usa sa mga kalihokan sa nag-angat nga kapistahan sa patron sa kapilya sa barangay nga si St. Augustine of Hippo matag kataposang Dominggo sa Agusto. Nanawagan usab si Bitoon sa publiko sa pag-ampo alang sa kapahuwayan sa dayon sa batan-ong si Bitangcol. Bisan sa maong panghitabo, malampuson ang pagtapos sa 'Enchantress of Inayawan 2024' niadtong gabhiuna.""}, {'article_id': 736, 'title': 'Nigerian national sakpang nangawat', 'text': 'Usa ka Nigerian national nga giakusahang nangawat og mga mahalong butang sa iyang kauban nga nagpuyo sa usa mga condominium sa Sitio Pailob, Barangay Sambag 2, dakbayan sa Sugbo napusasan human naaktuhan nga padung na niya kini ibaligya sa usa ka mall sa dan Leon Kilat. Ang suspek nga nabalhug sa Abellana Police Station mao si Piding Franco, 23, usa ka medical student, kasamtangan nga nagpuyo sa Aspire Homes sa nahisgutang dapit. Sa imbestigasyon sa kapulisan, ang biktima giila nga mao si Erwin Frasco Fresnedi, 25, taga Cagayan de Oro City, kasamtangan usab nga nagpuyo sa Aspire Homes. Asoy sa biktima, niadtong Martes sa gabii, Abril 16, 2024, natulog siya ug diha pa ang iyang mga gamit apan pagmata niya sa alas 7:00 sa buntag, Miyerkules, Abril 17, 2024, nangawagtang na. Kini naglakip sa Macbook Air M1 nga mobalor og P55,000; Ipad Air 4 balor og P32,000; POCO X3 nga nagkantidad og P13,000 ug Xiaomi Pad 5 tablet nga nagkantidad og P17,200. Nangawala usab ang iyang importante nga mga identification (ID) card ug ATM card. Dali nga nagpatabang ang biktima sa usa ka polis nga naa usab nagpuyo sa condominium. Dali’ng gisubay ang GPS sa Macbook ug nasuta nga naa kini sa sulod sa usa ka mall sa Dan Leon Kilat. Daling giadto sa biktima ang mall uban sa polis ug ilang naabtan ang suspek nga dala pa ang mga butang sa biktima nga padung na ibaligya. Nabawi sa biktima ang Macbook ug ang Ipad samtang ang ubang mga butang wala na makuha nga gituohang nahalin na. Matod ni Police Major Don Emeniano Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station , tungod kay naa sa posisyon sa Nigerian national ang maong mga butang, pasakaan siya og kasong pagpangawat.'}, {'article_id': 901, 'title': 'Sunog miigo sa Talisay, Naga, Argao', 'text': 'Tulo ka mga sunog niulbo sa lalawigan sa Sugbo, tag-usa sa mga dakbayan sa Talisay ug Naga ingon man sa lungsod sa Argao, sa Martes, Marso 19, 2024. Sa Sityo Atisa, Barangay Cansojong, Talisay City, gibana-bana nga 60 ka mga balay ang gilamoy sa kayo alas sa 11:20 sa buntag. Matod pa ni F02 Mar Eje II Elad, fire investigator sa Talisay City Fire Station, mokabat sa P1. 5 milyunes ang gibana-banang danyos sa sunog. Gikataho kini’ng nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Yote Igot. Human sa paglabay sa usa ka oras, gideklarar nga hingpit nga napawong ang kayo. Atol niining pagsuwat, wa pa matino ang hinungdan sa pag-ulbo sa kayo. Nagpadayon pa sab pagpanglista sa mga pamilya ug indibiduwal nga apektado sa sunog. Samtang sa dakbayan sa Naga, usa ka balay sa Purok Buntoran, Sto. Nino, Barangay Inayagan, nasunog. Asoy ni F02 Axel Abajenza, ang balay iya ni Balbin Ihong, kinsa giingong nagdaub ug naapil ang iyang balay sa pagkasunog. Gibana-banang P50,000 ang danyos. Samtang usa ka poultry farm sa Sityo Pawas, Barangay Ikan, lungsod sa Argao nasunog sab ala 1:20 sa hapon, Marso 19. Butyag ni Cleret Depaz sa Argao Command Center nga usa sa mga residente sa maong lugar nagkanayon nga nakadungog lang sila nga adunay nipaka dungan sa pagkaputol sa linya sa kuryente. Inisyal nga nasayran nga base sa pamahayag ni Ikan barangay konsehal Ruben Ilacad nga gibana-bana nga 10,000 ka mga manok ang nalitson. Nabinlan na lang og 100 kapin kun kulang nga mga manok nga wa naapil sa pagkasunog. Nagpadayon pa ang kabumberohan sa pag-imbestigar sa insedente.'}, {'article_id': 1372, 'title': 'Sta. Charie, Pusok ‘napapas’', 'text': 'Gibanabana nga moabot sa 600 ka balay ang gilamoy sa kayo, 4,000 ka tawo ang apektado sa nahitabong sunog sa Sityo Sta. Charie, Barangay Pusok, Lapu-Lapu City, Martes sa hapon, Disyembre 12, 2023. Sa Facebook Live ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito ‘Ahong’ Abalos, siya nagkanayon nga milabang ang kayo sa silingang sityo nga mao ang Sityo Seaside, Pusok. Nianang pagka-3:00 sa hapon giisa sa kabomberohan ngadto sa 4th alarm ang maong sunog. Atol niining pagsuwat, padayon pang gisusi kon unsay hinungdan sa pag-ulbo sa kayo. Gisuta usab kon wala bay nakalas ug mga naangol atol sa maong katalagman. Ang mga tinugyanan sa City Social Welfare and Development Office niabag sa mga biktima sa ilang mga dinaliang panginahanglan. Gianunsiyo sab ni Mayor Abalos nga kanselado ang tanang Christmas party sa city government aron magamit ang pundo alang sa mga nasunogan.'}]"
Unsa ang hinungdan nganong nahitabo ang aksidente sa mga sakyanan?,['Nisulod sa pikas lane ang sakyanan ni Eboy ug naigo ang gikasugat nga Fuso dropside'],"[{'article_id': 606, 'title': 'Misis patay; bana, anak, 3, naangol', 'text': 'Patay nang niabot sa tambalanan ang asawa samtang naangol ang iyang bana ug anak nga 3 anyos nga babaye human sila nasaghiran sa usa ka trak samtang nagsubay sa N. Bacalso Ave. , sa Brgy. Langtad, Siyudad sa Naga, habagatang Sugbo pasado alas 2 sa hapon sa Sabado, Mayo 18, 2024. Ang pamilya’ng Domantay nag-angkasay sa motorsiklo nga Mio atol sa hitabo. Ang namatay giila ni Ardot Domantay, 47, bana, nga mao ang iyang asawa nga si Cornelio, 44, minyo, taga Purok Avocado 4, Brgy. Inoboran, Dakbayan sa Naga. Si Police Lt. Col. Beethoven Alajar, hepe sa kapulisan sa Dakbayan sa Naga, nihangyo nga di nganlan ang mga biktima ug drayber nga nakaigo sa pamilya. Apan si Ardot nagpa-interview sa Brigada News FM human sa hitabo. Basi sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan ubos sa kamanduan ni Alajar, ang mga biktima nag-inangkasay sa usa ka motorsiklo nga gamaneho ni Ardot. Si Ardot nitug-an sa interbyo sa sibyaanan nga padulong sila sa usa ka tigom sa grupo sa kababayen-an sa barangay hall dihang nahitabo ang aksidente. Nasaghiran sila sa trak nga gimaneho sa usa ka Eboy, 47, minyo, taga Brgy. Dagatan, Badian. Ang duha ka mga sakyanan managsama og direksyon. Padulong si Eboy sa Dakbayan sa Sugbo nga nagkarga og scrap nga mga puthaw. Nisulod sa pikas lane ang sakyanan ni Eboy ug naigo ang gikasugat nga Fuso dropside nga gimaniho sa usa ka Jaime, 42, minyo, taga Kawit, Medellin nga padulong sa habagatan. Wa hinuoy nangaangol sa duha ka mga truck driver. Samtang ang magtiayon ug ang ilang anak nga naangol gipangdala sa Naga Infirmary Hospital apan ang asawa patay na nga niabot. Matod ni Ardot nga tungod sa kakusog sa impact, nalabay ang iyang asawa samtang sila dunay mga samad ug bun-og sa nagkadaiyang bahin sa lawas. Ang helmet nga gisul-ob sa iyang asawa niliki timaan sa grabe nga impact niini sa karsada. Gituohan nga grabe ang angol sa ulo ni Cornelio hinungdan sa iyang kamatayon. Ang 3 anyos maoy kamanghuran sa upat ka mga anak sa magtiayon nga Domantay. Sa pagsuwat ning taho, si Eboy gitanggong sa City of Naga Police Station alang sa pagpasaka og kaso nga reckless imprudence resulting to homicide and multiple physical injuries and damage to property.'}]","[{'article_id': 401, 'title': 'Mental health program sa Mandaue City mas gipalig-on', 'text': 'Ang Mandaue City Government nagpalig-on sa ilang mental health program pinaagi sa pag-integrate sa mental health care ngadto sa treatment plans sa mga drug user. Tumong niini nga programa mao ang pagtagad sa mga isyo sa pag-abuso sa kemikal. Samtang, dungan ang pagtubag sa mga panginahanglanon sa kahimsog sa pangisip, matod ni Ebenezer Rennan Castrence, pangulo sa Mandaue City Substance Abuse Prevention Office (MCSAPO). Aron mahimo kini, ang mga barangay health worker gibansay sa pag-ila sa mga timailhan sa mga problema sa kahimsog sa pangisip aron sila makahatag sa tukma sa panahon nga mga referral, sulti ni Castrence sa mga tigbalita sa Martes, Hulyo 2, 2024. Si Castrence niingon nga ang mga barangay gikinahanglan nga modumala sa kaugalingong mental health referrals. Ang Siyudad, matod niya, nakigtambayayong usab sa Philippine Mental Health Association sa paghimo og binuwan nga mga caravan nga nagtanyag og libreng serbisyo sa pangisip. Matod ni Castrence nga kining bag-ong programa gibase sa community-based mental health initiative nga gilusad sa miaging tuig ubos sa administrasyon ni Mayor Brody Abando. Kini nga inisyatiba nagkinahanglan sa mga health worker ug mga doktor sa kabarangayan nga i-refer ang mga indibidwal nga nagpakita og mga timailhan sa problema sa pangisip sa MCSAPO alang sa interbensyon. Ang MCSAPO adunay kritikal nga papel isip triage area, nga nagkonektar sa mga indibidwal sa mga psychologist ug psychiatrist, dugang niya.'}, {'article_id': 322, 'title': 'Amahan patay, anak grabe sa aksidente', 'text': 'Nakabsan sa kinabuhi ang usa ka negusyante samtang grabe ang iyang anak sa aksidente sa dan sa Sityo Kampatok, Barangay Dalid, lungsod sa Tabuelan, amihanang Sugbo, alas 11:30 sa buntag, Biyernes, Hulyo 26, 2024. Ang namatay giila nga si Benabaye Calaunan, 52, minyo, negusyante, kinsa nagsakay sa sports utility vehicle (SUV) nga gimaneho sa iyang anak nga si Cedie Calaunan, 25, ulitawo, pulos taga Purok Suba, Barangay II, lungsod sa Tuburan, amihanang Sugbo. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Tabuelan ubos sa kamandoan ni P/Capt. Amory P. Napoles, ang mga biktima gikan sa Tuburan ug nagpadulong sa Brgy. Austin, lungsod sa Borbon. Usa ka dump truck nga gimaneho ni Alonte Baria, 27, minyo, taga Marmol, Tuburan, nag-una sa SUV padulong sa Barangay Poblacion, Tabuelan. Sumala sa kapulisan, ang SUV ni-overtake sa dump truck apan giingong naalanganin o naapiki sa pagbalik sa lane hinungdang naigo sa dump truck nga niresulta sa pagkabangga sa duha ka mga sakyanan. Ang mga biktima gidali sa pagtabang sa Municipal Risk Reduction Management Office (MDRRMO) sa Tabuelan ug gidala sa Tuburan District Hospital apan ang amahan nakabsan sa kinabuhi ug ang anak grabing naangol. Ang drayber sa dump truck gikustodiya sa kapulisan sa maong lungsod.'}, {'article_id': 463, 'title': 'Barangay official sa Mambaling gipatay', 'text': 'Patay ang usa ka 44 anyos nga lalaki nga admin. officer III sa Brgy. Mambaling, Dakbayan sa Sugbo human siya pusila sa wala pa mailhing nagbinugtong nga mamumuno sa Sitio Micabaja, Brgy. Barrinuevo Jelly, Dakbayan sa Sugbo, pasado alas 12 sa udto sa Lunes, Hunyo 17, 2024. Ang biktima giila sa mga residente sa dapit nga si Elyong Corrales, 44, taga Sitio Puntod, Alaska, Mambaling, kabanay ra usab sa kapitan sa barangay. Matod ni Police Major Mather Balatero Jr. , bag-ong hepe sa Mambaling Police Station, nga samtang nagkaon ang biktima sa usa ka karenderiya sa lugar, kalit lang kini nga gipusil sa usa ka tawo gikan luyong bahin sa biktima. Naigo ang biktima sa ulo nga niresulta sa iyang hinanali nga kamatayon. Samtang ang gunman yano lang nga nagbaktas palayo. Gihulagway sa mga saksi ang killer nga nagsul-ob og long sleeves, nagkawo ug naka-facemask. Wala pa usab matino unsa nga matang sa kalibre sa armas ang gigamit sa gunman. Tungod niini, milusad dayon og imbestigasyon ang Mambaling Police Station pinaagi sa pagsusi sa mga kuha sa CCTV camera sa dapit. IMPORMASYONSigun sa usa sa mga imbestigador nga ang pamilya dunay gustong ibutyag apan gipili niini nga mobisita sa buhatan ni Balatero aron way daghang makadungog. Sa pagkutlo ning balita, nagpaabot pa si Balatero sa kabanay ni Corrales basin maka kuha sila og lead sa imbestigasyon. “Ganina may gustong sabihin yung pamilya ng biktima pero nag ingon na lang sila nga moadto na lang sa opisina natin unya pagkahuman sa Scene of the Crime Operatives (Soco). So, gahulat-hulat ko nila ron sa opisina kay naa daw sila’y isulti. Basin makatabang ni sa imbestigasyon nato,” matod ni Balatero. Tanang anggulo ang gipangsubay nila karon, usa na niini ang personal nga atraso kon duna ba kini kontra sa lugar o duna bay hulga nga nadawat sa wala pa mahitabo ang pagpamusil. GIPUSIL SABPipila ka oras sa wa pa ang hitabo, usa usab ka 18-anyos nga lalaki gipusil sa iyang silingan alas 12:05 sa kaadlawon sa Lunes sa Sitio White Road dumpsite, Brgy. Inayawan, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima nga giila nga si Tantan Correa, nagpuyo sa maong lugar, nakaangkon og samad pinusilan sa walang bahin sa liog. Wala pa igkita ang suspek nga giila nga si Melson Braxton. Si Police Master Sgt. Edoy Agsunod, Jr. , imbestigador sa Inayawan Police Station, nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga drugas ang motibo sa krimen. Ang biktima giingon nga nipalit og shabu gikan sa suspek, matod ni Agsunod. Apan ang kwarta nga gihatag sa biktima giingon nga kulangan hinungdan nga sila nagkalalis sa suspek busa gipusil. Ang biktima naa sa usa ka tambalanan sa dakbayan nagpaalim.'}, {'article_id': 1517, 'title': 'King Cobra ‘gi-rescue’', 'text': 'Ang nadakpan nga King Cobra kun Banakon sa Sityo Panas, Brgy. Guadalupe, siyudad sa Carcar, habagatang Sugbo, gi-rescue sa Carcar city police. Ang nangulo sa pag rescue mao si Police Exec. Master Sergeant Maricel Pabillore, uban sa alert team, ug ni Romo Pablo local government unit, ubos sa hepe nga si Police Lt. Colonel Pedy Noval. Ang rescue gihimo mga alas 8 sa buntag sa Dominggo, Nobiyembre 19, diin gitugyan ni Lito Pabualan, 57, minyo, ang Banakon nga iyang nasikop niadtong Huwebes, Nobiyembre 16. Asoy ni Pabualan sa Superbalita Cebu nga ang maong halas niagi sa karsada sa maong dapit ug sayon ra niya nga nasikop ug gibaatan ang baba. Apan niaksyon siya og kabalaka sa dihang iyang nasayran nga ang iyang nadakpan nga halas venomous kay King Cobra. Gihimo ang rescue human ang Superbalita Cebu nasayod nga King Cobra ang nasikop ni Pabualan hinungdan nga ni coordinate sa kapulisan aron ma-rescue ug ma turnover sa Dept. of Environment and Natural Resources (DENR).'}, {'article_id': 1470, 'title': '‘Tulisan, kawatan’ nadakpan sa polis', 'text': 'Giingon nga notado’ng kawatan ug tulisan nasikop human gialarma kay armado sa usa ka mall sa North Reclamation Area, Barangay Mabolo, dakbayan sa Sugbo alas 9 sa Biyernes sa gabii, Nobiyembre 24, 2023. Ang suspek giila nga si Ernesto Batacan Ogardo, 22, taga Sitio Agustin, Barangay Mabolo, dakbayan sa Sugbo. Nakadawat og tawag sa telepono ang Mabolo police station gikan sa mga personnel sa mall nga dunay tawo nga ilang nakit-an nga armado. Ningresponde ang mga polis ubos sa supervision ni Police Major Abadiano Abagat. Ilang naabtan ang suspek sa dapit ug nakuha ang iyang gidala nga usa ka .22 kalibre nga revolver nga loaded og duha ka mga bala. Nakakuha usab ang mga polis og duha ka putos sa gituohang shabu nga motimbang og 10 gramos nga dunay standard drug price nga P68,000 gikan kang Ogardo. Makadagha na gialarma ang suspek sa dapit human gitudlo nga maoy manulis sa pipila ka mga pasahero nga mosakay og PUJ, lakip na ang pagsaka sa kabalayan aron mangawat. Matod ni Abagat nga ang mga trabahante sa lain nga mall kanunay nangabiktima ni Ogardo, ilabi na sa panahon sa kagabhion nga sila mamauli. Mangatang, matod pa, kini sa ngitngit ug dayong pani-on sa dala nga armas ug deklarar og tulis. Kon moresponde na ang mga polis, dali kini nga makasibat sanglit naa ra kini sa luyo sa usa sa mga mall nagpuyo. Gawas sa tulis ug kawat, nalambigit usab siya sa ilegal nga drugas.'}]"
Unsa ang gusto iprefer sa HPG 7 alang sa mga violators sa kanunay nga paglapas?,['isyuhan og TOP ang mga violators'],"[{'article_id': 609, 'title': '530 ka blinkers, sirens nasakmit sa HPG 7', 'text': 'Moabot sa 530 ka blinkers, sirens, strobe lights ug busina nga kusog motingog ang gipangsakmit sa mga sakop sa Highway Patrol Group (HPG 7) sa tibuok Central Visayas atol sa upat ka buwan nga operations gikan sa Enero hangtod Abril 2024. Kini subay sa Administrative Order No. 18 nga giluwatan sa buhatan ni Presidente Lois Alarcon, Jr. nga nagdili sa government officials, personnel ug ubang mga sakyanan sa paggamit sa maong matang sa devices. Matod ni Police Lieutenant Colonel Alfredo Bendo, regional chief sa HPG 7, nga sa 530 ka mga devices, 31 niini blinkers, 493 ang led lights, usa ang strobe light, matang sa suga nga kusog mosiga nga magkidlap-kidlap, ug lima ka mga busina. Dugang ni Bendo nga sa wala pa sila mopatuman sa kamandoan sa Presidente, nakig-alayon na sila sa Department of the Interior and Local Government (DILG) aron ipahibawo ug ipasabot sa mga local governement unit ang palisiya aron di na nila gamiton ang mga sakyanan nga dunay devices nga gidili. Ang gitugotan lang sa balaod nga maka gamit sa maong matang sa device mao kadtong mga marked vehicle sa PNP, ambulansya, bombero ug Armadong Kusog sa Pilipinas. Gawas niini, wala nay gitugtan pa. Wala tugoti ang sakyanan sa Bureau of Jail Management and Penology nga maghatod og mga Persons Deprived of Liberty (PDL) ngadto sa mga korte apan nihangyo ang ahensya nga mogamit sa sirens ug blinkers ilabi na nga magdala sila og high risk nga mga PDL. Sa unang operation, gipangsakmit lang una sa mga operatiba sa HPG ang devices, wala sila moisyu og citation tickets, apan mibahad si Bendo nga sa sunod nila nga operation, kon duna pa gihapoy wala motuman o makaduha na masita, ila na kining isyuhan og Temporary Operators Permit (TOP) nga makaapekto na sa standing sa lisensya niini. “First offense is confiscation. Second offense is moisyu na ta og TOP. But as of now, naay directive ang LTO considering nga naa na silay gigamit nga demerit system. So they prefer nga isyuhan og TOP ang mga violators kay kon ang usa ka individual molagpas na sa iyang maximum demerits, dili na siya allowed nga hatagan og 10 years nga validation sa iyang lisensya,” matod ni Bendo.'}]","[{'article_id': 1300, 'title': 'Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa CCSC', 'text': 'Ipahigayon sa Cebu City Sports Center (CCSC) ang kompetisyon alang sa Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa Enero 2024 nga karon pangulohan ug salmutan sa 15 ka mga lokalidad sa Sugbo. Kini subay sa nasabutan sa tigom nga gipangulohan ni Cebu Governor Edlen Abalayan nga gisalmutan usab ni Cebu City Vice Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ug nagkadaiyang mga representante sa mga lungsod, Department of Education (DepEd), kapulisan ug ubang uniformed personnel, dance masters, creative directors, telecommunication companies, ug utility companies sa Kapitolyo sa Biyernes, Disyembre 29, 2023. Ang desisyon gipahibaw sa gobernador isip paghatag sa suporta sa Probinsya ngadto sa dakbayan sa Sugbo sa umaabot nga Sinulog 2024. Gihimug-atan ni Abalayan nga subay sa pagsusi sa iyang team sa CCSC, dili guba ang venue. Apan duna hinuo’y mga nalangkat nga rubber mats nga mahimo’ng masolusyonan. “Niingon na ang DepEd nga it is already agreed nga ang Sinulog sa Kabataan adto sa Abellana together with the Sinulog sa Dakbayan. So, kon guba ang Abellana, ngano ang mga bata adto gud tawon nato iduso?” matod ni Abalayan sa Disyembre 29, 2023.“Paminaw, read my lips. First of all dili guba ang Abellana. Vice Mayor Abalayan went there. Yes, gitangtang ang rubbers gani. Maayo’ng gitangtang aron makaagi ang floats. Tabunan man gani na during the Sinulog kaniadto kay maguba. Gitangtang, dili pasabot guba ang Abellana. Kaluoy sa Diyos intact pa ang grandstand nga naay atop nga makapalingkod. . . ” dugang niya. Nalakip sa mga lokalidad nga ningsaad sa ilang suporta sa pagsalmot sa maong kompetisyon mao ang Talisay City, Toledo City, Lapu-Lapu City, Carcar City, Mandaue City, Carmen, Tuburan, Moalboal, Consolacion, Madridejos, Argao, Tudela, Barili, ug Samboan. MOSAYAWSubay sa tinuig niyang panaad, mikompirmar usab ang gobernador sa iyang pagsayaw sa Sinulog karong tuiga kauban ang contingent sa Minglanilla, ang Kabanhawan Festival. Subay niini, gisaad sa Kapitolyo nga mogahin og P2 milyunes nga subsidy sa mga lokalidad sa mainland nga moapil sa Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa sunod tuig. Lakip niini ang Mandaue ug Lapu-Lapu. Samtang kadtong mga lokalidad sa isla sama sa Camotes ug Bantayan makadawat og P2. 5 milyunes nga subsidy gikan sa Kapitolyo. Matod ni Abalayan nga moabag usab sila sa premyo nga gigahin sa kagamhanan. Sa inisyal nga kasayuran, gahinan og P3 milyunes ang premyo sa mogawas nga mananaog. Anaa sa P2 milyunes usab alang sa second prize; P1 million sa third prize; ug P500,000 isip consolation prize. Sa inisyal nga pagtuki sa rota sa street dancing, gisugyot sa Kapitolyo nga tadlason ang samang rota sa Pasigarbo sa Sugbo gikan sa Capitol Compound paingon sa CCSC aron usa lang ka lane ang sirad-an sa trapiko. Nipasalig na usab sa tibuok suporta ang kapulisan kabahin sa seguridad niini atol sa kalihukan. Ang coastguard alang sa kasakyan sa mga contingents gikan sa isla; ang telecommunication companies alang sa stable nga signal ug ang DepEd alang sa pag-abag, suporta niini sa kabataan nga mosalmot. MOPAHIBAWOSi Cebu City Vice Mayor Abalayan nisaad usab nga iyang ipahibawo sa mga opisyal sa Dakbayan sa Sugbo ang hangyo sa Lalawigan nga ipahigayon sa Enero 19, 2024 ang Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan inay sa Enero 13. Gitinguha usab niya nga himuon siya nga mangulo ug mo-oversee sa Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan alang sa hapsay nga panagsabot niini tali sa Probinsya. Gikatakda nga mopahigayon og laing tigom ang Kapitolyo sa Enero 5, 2024 alang sa dugang mga detalye sa kalihukan.'}, {'article_id': 1630, 'title': 'Tumang kainit masinati niining adlaw sa BSKE', 'text': 'Giawhag ang mga botante, ilabina ang mga edaran ingon man niadtong adunay gipamati sa lawas, nga mosayo sa pagbotar karong adlawa, Oktubre 30. Si Engr. Edoy Alicante nipahibawo sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, Oktubre 29, 2023, nga ang heat index mahimong moabot sa 39 ngadto sa 40 degrees Celsius, nga gihulagway nga extreme. Gitambagan sa state meteorologist ang publiko sa pagbotar og sayo, sugod sa alas 6 sa buntag hangtod sa alas 9 sa buntag o sa hapon, samtang likayan ang adlaw tali sa alas 10 sa buntag hangtod alas 3 sa hapon, kay mao kini ang panahon nga mahitabo ang maximum heat index. Gitumbok sa Commission on Elections nga ang oras sa botohan molugway gikan sa alas 7 sa buntag hangtod sa alas 3 sa hapon. Kon maghulat pa ang mga botante sulod sa 30 metros nga radius sa presinto sa alas 3 sa hapon, sila marehistro, tugutan nga makabotar, ug makatulo ka higayon nga tawagan ang pagsulod. Gitambagan ni Alicante ang publiko nga dili magpabilin sa ilawom sa adlaw sulod sa kapin sa 20 minutos ug magdala kanunay og tubig ug mga gamit sa pagpanalipod, sama sa mga payong kon maglinya sa pagbotar. Gitambagan usab ang pagsul-ob og gaan nga sinina. Gihisgotan hinuon ni Pasicolanlat ang posibilidad nga molabay ang mga pag-ulan tungod sa nag-uswag nga low-pressure area, ilabi na ang pagsugod sa holidays sa “kalag-kalag”. “There’s a slight chance of passing rain [on election day] due to thunderstorms, but generally, the weather will be hot,” matod ni Alicante. Gitataw usab niya nga paborable ang kahimtang sa panahon alang sa mga biyahedor sa dagat, ilabina kadtong mamauli aron mobotar, tungod kay ang hangin gibanabana nga anaa sa 20 km/h ngadto sa 30 km/h. KALAGKALAGSi Alicante niingon nga posibleng mokusog ang uwan \u200b\u200bpagkasunod adlaw tungod kay ilang gipaabot nga mosulod sa Philippine Area of \u200b\u200bResponsibility ang low pressure area. “Expect light to moderate rains, but it may also develop into heavy rain due to the low-pressure area,” gidugang niya. Hinuon, nihisgot si Alicante nga posibleng mousbaw ang panahon sa “kalag-kalag” o ang pagsaulog sa All Saints’ Day ug All Souls’ Day, karong Nobiyembre 1 ug 2, tungod kay wala nila damha nga mahimong bagyo ang kasamok sa panahon.'}, {'article_id': 660, 'title': 'Miligis ni Dimalanta nadakpan na', 'text': 'Nadakpan na sa mga sakop sa Abellana Police Station inabagan sa Guadalupe Police Station ang responsable sa nahitabong hit-and-run niadtong basketbolista nga si Esmiraldo Lezar Dimalanta, 23, taga Tres de Abril, Barangay Labangon, dakbayan sa Sugbo, human sa tulo ka buwan. Nahitabo ang maong hit-and-run niadtong Pebrero 4, 2024 sa Queens Road, Barangay Kamputhaw sa dakbayan sa Sugbo. Ang nasikop pinasikad sa warrant of arrest mao si Aaron Ciano Dimapasoc hingkod ang pangidaron, taga A. Laura street, Barangay Guadalupe sa dakbayan sa Sugbo, alas 2:15 sa Lunes sa hapon, Mayo 6, 2024. Wala na hinuon mosukol si Dimapasoc ug mikuyog ra usab kini sa mga polis nga maoy mi-serve sa warrant of arrest sa kasong murder nga walay gitugot nga piyansa ang korte. Matod ni Police Major Emeniano Don Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station, nga human malutsi og warrant of arrest si Dimapasoc ug ang pagkasikop niini, mahulagway nga ‘case solved. ’“Murder yung pina-file natin na kaso sa kanya instead of reckless imprudence resulting in homicide lang kase nahanapan natin siya ng cause which is pwede talagang kasohan ng murder ang ginawa nya,” matod ni Makring. Niadtong Pebrero 4, 2024 sa alas 6 ang takna sa buntag, gi-hit and run ni Dimapasoc ang motorsiklo ni Dimalanta nga miresulta sa hinanali’ng kamatayon. Pipila ka adlaw human sa insidente, natultolan sa Guadalupe Police Station ang sakyanan nga Mazda CX-7 SUV (YKK 161) nga dunay blinker ug siren. Una na nga mihimakak si Dimapasoc nga siya ang nagmaneho sa maong sakyanan sanglit wala siya mogawas sa maong petsa. Apan dunay nakasaksi nga sa wala pa ang hit and run dunay nahitabong road rage sa dalan Gorordo eskina F. Sotto drive diin makita ang dagway sa suspetsado. Gigukod ang biktima sa suspek sakay sa iyang SUV ug migamit sa siren ug blinker. Pag-abot sa Queens Road sa Barangay Kamputhaw, gidumbol niya si Dimalanta nga miresulta sa pagkalamba sa biktima. Human migawas ang mga CCTV video sa social media, miangkon na siya nga ang iyang sakyanan ang naka-hit and run sa biktima apan ang iyang amiga ang nagmaneho. Apan giingong wala ni tuohi sa piskaliya ang pamahayag ni Dimapasoc nga maoy hinungdan nga nalutsan siya’g warrant of arrest. Mipasabot usab si Makring nganong nadugay sila sa pagpasaka og kaso tungod kay ilang gisiguro nga lig-on ang ilang kaso nga gipasaka ug dili gyud makahimakak ang suspetsado sa maong krimen. “Maong nadugay among pag-file sa kaso, Sir kay among gisiguro nga lig-on kayo ang atong ebidensya mao tong murder ang atung napasaka sa korte ug nakita nila nga naay probable cause,” matod ni Makring. Wala na mohatag pa og pamahayag si Dimapasoc sa dihang gisuwayan pagkuha sa iyang komento samtang naa sa sulod sa custodial facility sanglit iyang abogado lang matod pa ang motubag. “Ang akong abogado lang ang motubag ninyu, Sir, wala koy maestorya ninyo,” matod ni Dimapasoc. Human mabalik sa korte ang warrant of arrest, i-commit na sa Abellana Police Station si Dimapasoc sa Cebu City Jail.'}, {'article_id': 1121, 'title': 'Double-decker buses gisugyot sa BRT route', 'text': 'Tumong sa pagpausbaw sa kasayon ug kahamugaway sa transportasyon lakip sa pagtubag sa nagkadako nga panginahanglanon sa paglihok sa siyudad, usa ka lokal nga magbabalaod nihangyo sa Department of Transportation (DOTr) nga mogamit og double-decker buses nga mobiyahe subay sa ruta sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT). Sa gisugyot nga resolusyon, ang author nga si Cebu City Councilor Jeff Abayon, chairperson sa Traffic Management Coordination Committee (TMCC) Board, niingon nga ang double-decker buses, nga sagad gigamit sa ubang urban centers sama sa Singapore, makatanyag og dugang nga kapasidad ug episyente sa mga pasahero. Matod ni Abayon, ang paggamit sa double-decker buses makapa-maximize sa mga sakay samtang maminosan ang gidaghanon sa mga bus nga gikinahanglan. Sa usa ka mensahe sa chat niadtong Dominggo, Pebrero 4, 2024, si Abayon miingon nga kini nga klase sa mga bus magpadaghan sa gidaghanon sa mga pasahero nga maserbisyohan sa bisan unsang oras, nga maghubad sa mas paspas nga oras sa pagbiyahe. “In a sense, passengers can gain what is referred to VTTS or “Value of Travel Time Savings” which are the benefits provided by the reductions in the amount of time spent on travel,” matod ni Abayon. Ang double-decker nga mga bus mao ang mga bus nga adunay duha ka deck alang sa mga biyahedor nga adunay hagdanan aron maka-access sa ibabaw nga deck. Si Abayon miingon nga ang paggamit sa double-decker buses makahatag og kaayohan sa Siyudad, nga nag-ingon nga kini makadugang usab sa kampanya sa turismo sa Siyudad. “Tangible benefits may be in the form of money if you are engaged in business or practicing a profession as it equates into more time with customers or clients, as the case may be, instead of being stuck in traffic with nothing else to do but wait until you reach your destination,” tipik sa resolusyon ni Abayon nga giduso sa Pebrero 1, 2024 ug gikatakda nga pagtuki ug pag-apubar sa isyo sa Miyerkules, Pebrero 7, 2024. Si Abayon niingon nga ang iyang gisugyot nga resolusyon gisang-at niadtong Pebrero 1, 2024 ug gikatakdang tukion ug aprobahan sa Miyerkules, Pebrero 7, 2024. Sa pagkutlo sa probisyon sa 1987 Konstitusyon sa Pilipinas, nga mao ang pagpalambo sa kauswagan ug kagawasan gikan sa kakabos pinaagi sa igong serbisyo sosyal, hingpit nga trabaho, ug usa ka mas maayo nga kalidad sa kinabuhi alang sa tanan, si Abayon mipasiugda sa kamahinungdanon sa accessible ug hapsay nga transportasyon sistema sa pagkab-ot niini nga mga tumong. Sa pag-ila sa DOTr isip nag-unang entidad nga responsable sa polisiya sa transportasyon, pagplano, ug pagpatuman, si Abayon miingon nga misyon sa DOTr ang paghatag og globally competitive ug kasaligan nga mga serbisyo sa transportasyon.'}, {'article_id': 1579, 'title': '10 nga midaug sa BSKE gi-disqualify', 'text': 'Napulo ka mananaug nga kandidato sa bag-o lang nahuman nga Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) ang gi-disqualify sa Commission on Elections (Comelec) human napamatud-an sa pagpanubag sa premature campaigning ug vote buying acts. Sa usa ka pamahayag, gipahibalo sa Comelec kaniadtong Biyernes, Nobiyembre 10, 2023, nga adunay kinatibuk-an nga 21 ka mga kandidato sa BSKE ang na-disqualify sa First ug Second Division sa poll body. “The Commission on Elections has granted motu proprio Petitions for Disqualification against 21 candidates in the October 30, 2023 Barangay and Sangguniang Kabataan Elections,” matod sa Comelec. Sa 21 ka disqualified bets, adunay 10 ang ningdaug sa miaging eleksyon samtang ang laing 11 nangapildi sa ilang electoral bids. Sa mga ningdaog, siyam ang na-disqualify tungod sa premature campaigning, samtang ang usa sa vote buying. Sa 10, adunay duha nga midaog isip barangay chairperson, tulo ka barangay kagawad, duha isip SK chairperson, ug tulo ka SK kagawad. Sa mga napildi, ang tanang 11 nadiskwalipika human napamatud-ang manubag sa premature nga kampanya. Sa 11, siyam ang ningdagan sa SK kagawad ug ang laing duha ningdagan sa barangay kagawad. Ang Tarlac maoy adunay labing daghang na-disqualify nga mga kandidato nga adunay pito, gisundan og upat matag usa sa Batangas ug Laguna.'}]"
Unsay gibuhat ni Rodger human siya gituklod?,['nisumbong sa iyang amahan'],"[{'article_id': 612, 'title': 'Gipatay kay milaban sa anak', 'text': 'Gipusil-patay ang usa ka amahan nga nilaban sa iyang anak nga giingong gituok sa gikaaway samtang samdan ang kauban sa iyang anak atol sa hitabo sa Sityo Kabulihan, Barangay Baliang, bukirang dapit sa dakbayan sa Danao, alas 3:50 sa kaadlawon sa Huwebes, Mayo 16, 2024. Hinuon, nadakpan ang duha ka mga suspek sa hot pursuit operations sa kapulisan. Ang namatay giila lang sa alyas nga ‘Achilles’, 37, drayber sa habalhabal, taga Sitio Langub, Barangay Guinacot, Danao City ug ang angol mao si ‘Norvin’, 17, taga Purok Tambis, Barangay Togonon, Danao City. Ang mga biktima gidala sa mga rescue personnel sa Danao City Provincial Hospital, diin si Achilles gideklarar nga dead on arrival. Kapulisan sa Dakbayan sa Danao nihangyo nga pugngan ang mga ngan sa mga biktima ug mga suspek. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan ubos sa pagpangulo ni Lt. Colonel Pio Balita, si Norvin ug iyang higala nga si Rodger, anak ni Achilles, didto sa basketball court sa Sitio Cabulihan, Baliang dihang giduol sila sa duha ka mga lalaking mag-agaw ug gipasanginlan nga sila ang ningtumba sa ilang motorsiklo. Nihimakak sila sa pasangil. Si Rodger, kinsa nipasangil nga gituok siya sa usa sa mga manag-agaw, nisumbong sa iyang amahan nga si Achilles. Dihang gikomprontase ni Achilles ug sa iyang live-in partner ang duha ka mga suspek, usa kanila niibot og armas ug gipusil sa makadaghang mga higayon si Achilles sa nagkadaiyang bahin sa lawas. Naigo usab sa tuong paa si Rodelo, higala ni Rodger, dihang gipusil sa iyang suway nga pagsibat. Duha ka mga suspek nasikop atol sa hot pursuit operations sa kapulisan. Ang mga suspek gibalhug sa selda samtang nagpaabot sa tukmang mga kaso nga ipasaka batok kanila.'}]","[{'article_id': 1248, 'title': '2 naangol sa pagkahugno sa LED panel wall sa CCSC', 'text': 'Duha ka mga estudyante nga propsmen ug dancer nangaangol human naigo sa LED panel wall nga nahugno sa entablado sa Cebu City Sport Complex (CCSC) sa Huwebes sa buntag, Enero 11, 2024. Ang naangol gikan sa contingent sa Barangay Banilad nga nag-ensayo sa ilang sa ilang umaabot nga pasundayag sa Sinulog sa Dakbayan sa Sabado, Enero 13, Enero 14. Tungod sa kusog nga hangin, usa ka bahin sa gitaud nga LED panel nga gitaud sa scaffolding sa likod nga bahin sa entablado ibabaw sa riser aksidente’ng nahulog sa salog sa entablado nga adunay dancing contingents. Ang mga nangaangol nga dancers dali nga gidala sa labing duol nga mga tambalanan ug gikataho nga anaa na sa luwas nga kahimtang. Ang executive director sa Sinulog Foundation Inc. (SFI) nga si Buddy ‘Jojo’ Labella sa tawag sa telepono sa SunStar Cebu sa Huwebes, nagdumili sa pagkomento bahin sa insidente tungod kay gipaubos pa kini sa imbestigasyon. Sa buwag nga pakighinabi, si Bise Mayor Ghen Jhonnylou Abalayan sa dakbayan sa Sugbo niingon nga seguraduhon sa Cebu City Government nga dili na mahitabo ang susama’ng aksidente. Si Abalayan nagsilbi nga laison officer sa 2024 Sinulog sa Lalawigan isip coordinator sa Cebu Provincial Government nga nibubo og suporta sa tinuig nga kompetisyon sa kabatan-unan.'}, {'article_id': 256, 'title': 'Suyopanan sa Tagbilaran, Bohol gironda; 3 nadakpan', 'text': 'Usa ka drug den sa Barangay Cogon, dakbayan sa Tagbilaran, probinsya sa Bohol ang gibungkag sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA), Bohol Police Provincial Office (BPPO) inabagan sa Bohol Maritime Police, alas 9:45 sa hapon, Lunes, Agusto 12, 2024. Ang pagronda niresulta sa pagkasikop sa tulo ka mga tawo, si Angelu Bulalacao, 35, maoy subject sa operation nga drug den maintainer samtang ang iyang ig-agaw nga mao sab ang kauban sa pagdumala sa drug den nga si Melson Bulalacao, 38, usa ka pintor. Lakip sa nadakpan ang kustomer nga naatlan sa sulod sa drug den nga giila nga si Wildren Bulalaque, 19, usa ka laborer. Nasakmit sa mga operatiba ang lima ka pakete nga adunay sud nga gituohang shabu nga motimbang sa 15 gramos nga adunay estimated average market value nga P102,000, nakuha sab ang kuwarta nga gigamit isip buy bust money ug usa ka mobile phone lakip na ang mga drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay information officer sa PDEA-7 nga duha ka semana nila nga gipaubos sa case buildup ang ilang target nga si Angelu human madawat ang kasayuran gikan sa usa ka kasaligang tinubdan. Sa ilang nakuha nga inpormasyon makabaligya ang suspetsado og 10-15 gramos matag semana. Si Angelu Bulalacao nadakpan na niadtong 2017 apan na dismiss ang iyang kaso sa korte apan sa iyang pagawas mibalik na usab ni sa iyang naandan nga bisyo. Kasong pagpayuhot sa ilegal nga drugas ug pagpadagan sa usa ka drug den maoy atubangon niini.'}, {'article_id': 653, 'title': 'Laing grass fire sa Argao', 'text': 'Upat ka ektarya ang gilamoy sa grass fire nga niigo sa utlanan sa tulo ka mga barangay sa lungsod sa Argao, alas 6:46 sa gabii sa Martes, Mayo 7, 2024. Si F01 Sylvian Necasio Escalona, tigpamaba sa kabumberohan sa Argao nga gikahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga ang sunog gideklarar nga fire out sa alas 9:01 sa gabii sa Mayo 7, 2024. Matod niya nga ang tulo ka barangay boundary sa Liptong, Sityo Canduran nga giutlan sa mga bukirang barangay sa Tulic , Lamacan ug Jomgao. Si Escalona niingon nga sila naglisod sa pagkombati sa kayo gumikan kay di matangas sa ilang firetruck ang tibuok bukid. Ang kayo nakontrolar pinaagi sa tabang sa mga residente sa maong dapit aron di makadulhog ang grass fire ngadto sa kabalayan sa ubos. Matod niya nga kugon ug mga punoan sa lumboy ug mangga ang nangasunog. Way nakatug-an kon may nagdaub ba sa maong dapit nga hayan maoy hinungdan sa dakong grass fire. Si Escalona nagkanayon nga sukad sa buwan sa Abril 2024, sila nakatala na og 34 ka grass fire. Niini lang pipila ka mga adlaw sa Mayo, sila nakatala na og dili mominos 10 ka mga grassfire. Apan ang labing ulahi nga grass fire maoy labing dako nga sunog sa kasagbutan sa lungsod.'}, {'article_id': 606, 'title': 'Misis patay; bana, anak, 3, naangol', 'text': 'Patay nang niabot sa tambalanan ang asawa samtang naangol ang iyang bana ug anak nga 3 anyos nga babaye human sila nasaghiran sa usa ka trak samtang nagsubay sa N. Bacalso Ave. , sa Brgy. Langtad, Siyudad sa Naga, habagatang Sugbo pasado alas 2 sa hapon sa Sabado, Mayo 18, 2024. Ang pamilya’ng Domantay nag-angkasay sa motorsiklo nga Mio atol sa hitabo. Ang namatay giila ni Ardot Domantay, 47, bana, nga mao ang iyang asawa nga si Cornelio, 44, minyo, taga Purok Avocado 4, Brgy. Inoboran, Dakbayan sa Naga. Si Police Lt. Col. Beethoven Alajar, hepe sa kapulisan sa Dakbayan sa Naga, nihangyo nga di nganlan ang mga biktima ug drayber nga nakaigo sa pamilya. Apan si Ardot nagpa-interview sa Brigada News FM human sa hitabo. Basi sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan ubos sa kamanduan ni Alajar, ang mga biktima nag-inangkasay sa usa ka motorsiklo nga gamaneho ni Ardot. Si Ardot nitug-an sa interbyo sa sibyaanan nga padulong sila sa usa ka tigom sa grupo sa kababayen-an sa barangay hall dihang nahitabo ang aksidente. Nasaghiran sila sa trak nga gimaneho sa usa ka Eboy, 47, minyo, taga Brgy. Dagatan, Badian. Ang duha ka mga sakyanan managsama og direksyon. Padulong si Eboy sa Dakbayan sa Sugbo nga nagkarga og scrap nga mga puthaw. Nisulod sa pikas lane ang sakyanan ni Eboy ug naigo ang gikasugat nga Fuso dropside nga gimaniho sa usa ka Jaime, 42, minyo, taga Kawit, Medellin nga padulong sa habagatan. Wa hinuoy nangaangol sa duha ka mga truck driver. Samtang ang magtiayon ug ang ilang anak nga naangol gipangdala sa Naga Infirmary Hospital apan ang asawa patay na nga niabot. Matod ni Ardot nga tungod sa kakusog sa impact, nalabay ang iyang asawa samtang sila dunay mga samad ug bun-og sa nagkadaiyang bahin sa lawas. Ang helmet nga gisul-ob sa iyang asawa niliki timaan sa grabe nga impact niini sa karsada. Gituohan nga grabe ang angol sa ulo ni Cornelio hinungdan sa iyang kamatayon. Ang 3 anyos maoy kamanghuran sa upat ka mga anak sa magtiayon nga Domantay. Sa pagsuwat ning taho, si Eboy gitanggong sa City of Naga Police Station alang sa pagpasaka og kaso nga reckless imprudence resulting to homicide and multiple physical injuries and damage to property.'}, {'article_id': 449, 'title': 'Most wanted sa Davao nagtago sa Cebu', 'text': 'MOST wanted person nga dunay pending warrant of arrest sa kasong frustrated parricide, murder ug homicide ang nadakpan sa gilusad nga manhunt operation sa Mabolo police station alas 10:50 sa Huwebes sa gabii Hunyo 20, 2024. Ang akusado giila nga si alyas Exelsis, 34, taga Purok 6, Barangay Balagunan, Sto. Tomas Davao del Norte apan kasamtangan nga nag tago sa Barangay Nivel Hills sa dakbayan sa Sugbo duol sa usa ka dakong hotel. Ang Mabolo police station sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Major Ruelan Aficionado Jr naka kuhag kasayuran gikan sa ilang counterpart sa Sto. Tomas Municipal police station sa probinsya sa Davao del Norte labot sa presensya ni Exelsis sa Sugbo. Ila gilayon nga gikuha ang warrant of arrest niini nga giluwatan ni Judge Gwendolyn Cobillia Grado sa RTC 11, Branch 4, sa dakbayan sa Panabo Davao del Norte sa kasong Frustrated Parricide, Murder ug Homicide nga walay gitugot nga pyansa ang korte. Human makuha ang gitagoan niini ila gilayon gi umol ang tracker team inabagan sa Regional Intelligence Unit 11, ug RIU 7 ug gipahigayon dayon ang pag dakop kang Alyas Exelsis. (AYB)'}]"
Unsa ka oras ang gipasaka sa 3rd alarm?,['alas 6:09 sa gabii'],"[{'article_id': 618, 'title': 'P17. 5M danyos sa sunog sa Consolacion', 'text': 'Gibanabanang mo-abot ngadto sa P17,500,000. 00 ang danyos sa sunog nga miigo sa usa ka warehouse sa mga plastic nga buhatong foam sa District 1, Brgy. Pulpogan, Consolacion Cebu, alas 5:45 sa hapon, Miyerkules, Mayo 15, 2024. Matod ni F02 Serging Dumaraos, imbestigador sa kabomberohan sa Consolacion, ang nasunog mao ang Marscel Manufacturing Corp. diin gipasaka sa 3rd alarm pagka alas 6:09 sa gabii, fire under control sa alas 6:46 sa gabii, ug na-fire out pagka 8:06 sa gabii. Usa ka trabahante nga si Tilde Duterte ang naangol kay napaso ang lawas. Ang maong warehouse usa ka one-storey building, ug gipanag-iya ni Emeniano Jorge Dy. Padayon pa ang imbestigasyon sa hinungdan sa maong sunog. (DVG)'}]","[{'article_id': 612, 'title': 'Gipatay kay milaban sa anak', 'text': 'Gipusil-patay ang usa ka amahan nga nilaban sa iyang anak nga giingong gituok sa gikaaway samtang samdan ang kauban sa iyang anak atol sa hitabo sa Sityo Kabulihan, Barangay Baliang, bukirang dapit sa dakbayan sa Danao, alas 3:50 sa kaadlawon sa Huwebes, Mayo 16, 2024. Hinuon, nadakpan ang duha ka mga suspek sa hot pursuit operations sa kapulisan. Ang namatay giila lang sa alyas nga ‘Achilles’, 37, drayber sa habalhabal, taga Sitio Langub, Barangay Guinacot, Danao City ug ang angol mao si ‘Norvin’, 17, taga Purok Tambis, Barangay Togonon, Danao City. Ang mga biktima gidala sa mga rescue personnel sa Danao City Provincial Hospital, diin si Achilles gideklarar nga dead on arrival. Kapulisan sa Dakbayan sa Danao nihangyo nga pugngan ang mga ngan sa mga biktima ug mga suspek. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan ubos sa pagpangulo ni Lt. Colonel Pio Balita, si Norvin ug iyang higala nga si Rodger, anak ni Achilles, didto sa basketball court sa Sitio Cabulihan, Baliang dihang giduol sila sa duha ka mga lalaking mag-agaw ug gipasanginlan nga sila ang ningtumba sa ilang motorsiklo. Nihimakak sila sa pasangil. Si Rodger, kinsa nipasangil nga gituok siya sa usa sa mga manag-agaw, nisumbong sa iyang amahan nga si Achilles. Dihang gikomprontase ni Achilles ug sa iyang live-in partner ang duha ka mga suspek, usa kanila niibot og armas ug gipusil sa makadaghang mga higayon si Achilles sa nagkadaiyang bahin sa lawas. Naigo usab sa tuong paa si Rodelo, higala ni Rodger, dihang gipusil sa iyang suway nga pagsibat. Duha ka mga suspek nasikop atol sa hot pursuit operations sa kapulisan. Ang mga suspek gibalhug sa selda samtang nagpaabot sa tukmang mga kaso nga ipasaka batok kanila.'}, {'article_id': 208, 'title': 'Nahug sa stage, patay', 'text': ""Patay ang usa ka sakop sa dance group nga nahulog sa hagdanan sa entablado sa dayong tikang niini sa pagkanaog human sa ilang pagsayaw atol sa 'Enchantress of Inayawan 2024', beauty pageant sa mga bayot, sa Barangay Inayawan, dakbayan sa Sugo niadtong Miyerkules sa gabii, Agusto 21, 2024. Ang namatay giila nga si Ivan Bitangcol, hamtong ang panuigon, kansang video sa hitabo nag-viral sa social media nga nakita ang pagkatiurok sa iyang ulo ngadto sa sementado nga sawog sa gym sa Inayawan. Si Bitangcol ulahing nikanaog uban sa iyang mga kaubang dancer padulong na mo-exit ug ang mga kandidata ningrampa na usab og balik sa entabldo atol sa hitabo. Sumala sa mga saksi, si Bitangcol sama sa dunay gipamati sa lawas hinungdan nga wala nakabalanse sa dayong pagtikang sa pagkanaog hinungdan nga nahulog gikan gyud kilid sa entablado. Si Bitangcol daling gitabang sa mga nagbantay nga personnel sa barangay ug gidala sa labing duol nga ospital apan nakabsan gyud sa iyang kinabuhi human sa pipila ka mga oras. Si Barangay Kapitan Gorial Mikhael Almonte Bitoon nipagawas og pamahayag sa ilang opisyal nga Facebook page sa barangay nga nagkompirmar sa masulub-ong hitabo ug nipadangat og pahabuso sa pamilya sa biktima. Lakip sa pamahayag ni Bitoon mao ang pagsaad nga mohatag og ayuda sa pamilya sa namatay. Ang 'Enchantress of Inayawan 2024' usa sa mga kalihokan sa nag-angat nga kapistahan sa patron sa kapilya sa barangay nga si St. Augustine of Hippo matag kataposang Dominggo sa Agusto. Nanawagan usab si Bitoon sa publiko sa pag-ampo alang sa kapahuwayan sa dayon sa batan-ong si Bitangcol. Bisan sa maong panghitabo, malampuson ang pagtapos sa 'Enchantress of Inayawan 2024' niadtong gabhiuna.""}, {'article_id': 67, 'title': 'P4M balor sa drugas nasakmit sa Bohol', 'text': 'Dul-an P4 milyunes nga balor sa illegal nga drugas ang nasakmit sa kapulisan sa probinsya sa Bohol sa duha ka managlahing anti-illegal drug operations nga niresulta sa pagkasikop sa drug personalities niadtong Biyernes, Septiyembre 20, 2024. Unang operation gilusad sa Tagbilaran City Police Station sa pagpangulo sa hepe nga si P/Lt. Col. Colonel Dean Fen Angga, alas 12:56 sa hapon sa Purok 4, Barangay Kabawan, Tagbilaran. Nasikop ang duha ka mga suspek nga silang Bintoy Angkahan, 29, tattoo artist, residente sa Purok 6, Barangay Dao, ug Lord Edad Angot, 38, taga San Jose Street, Barangay Cogon, Tagbilaran. Nasakmit gikan kanila ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 325 gramos nga dunay standard drug price nga P2. 1 milyunes. Kini nga operasyon kabahin sa gipatuman nga Oplan Limpyo Tagbilaran diin ang tumong mao ang pagkab-ot sa pagwagtang sa illegal nga drugas sa ilang kadalanan sa dakbayan. Sa Barangay Totolan, lungsod sa Dauis, Bohol, nasikop usab ang laing drug pusher nga nakuhaan og mga putos sa shabu nga motimbang sa 260 gramos nga dunay standard drug price nga P1. 7 milyunes ug drug paraphernalia. Gikalipay ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, ang pagkasakmit sa maong gidaghanon sa illegal nga drugas sa Bohol sa pagpakusog pa sa ilang anti-illegal drug operations. “The interdiction of these drugs not only disrupts criminal networks but also underscores the importance of an aggressive and relentless anti-drug campaign and collaboration with people of Central Visayas,” matod ni Abad. Ang mga ebidensya sa PNP Forensic Unit 7 alang sa chemical analysis. /AYB'}, {'article_id': 401, 'title': 'Mental health program sa Mandaue City mas gipalig-on', 'text': 'Ang Mandaue City Government nagpalig-on sa ilang mental health program pinaagi sa pag-integrate sa mental health care ngadto sa treatment plans sa mga drug user. Tumong niini nga programa mao ang pagtagad sa mga isyo sa pag-abuso sa kemikal. Samtang, dungan ang pagtubag sa mga panginahanglanon sa kahimsog sa pangisip, matod ni Ebenezer Rennan Castrence, pangulo sa Mandaue City Substance Abuse Prevention Office (MCSAPO). Aron mahimo kini, ang mga barangay health worker gibansay sa pag-ila sa mga timailhan sa mga problema sa kahimsog sa pangisip aron sila makahatag sa tukma sa panahon nga mga referral, sulti ni Castrence sa mga tigbalita sa Martes, Hulyo 2, 2024. Si Castrence niingon nga ang mga barangay gikinahanglan nga modumala sa kaugalingong mental health referrals. Ang Siyudad, matod niya, nakigtambayayong usab sa Philippine Mental Health Association sa paghimo og binuwan nga mga caravan nga nagtanyag og libreng serbisyo sa pangisip. Matod ni Castrence nga kining bag-ong programa gibase sa community-based mental health initiative nga gilusad sa miaging tuig ubos sa administrasyon ni Mayor Brody Abando. Kini nga inisyatiba nagkinahanglan sa mga health worker ug mga doktor sa kabarangayan nga i-refer ang mga indibidwal nga nagpakita og mga timailhan sa problema sa pangisip sa MCSAPO alang sa interbensyon. Ang MCSAPO adunay kritikal nga papel isip triage area, nga nagkonektar sa mga indibidwal sa mga psychologist ug psychiatrist, dugang niya.'}, {'article_id': 1486, 'title': 'Laing Malasugi nabingwit sa Argao', 'text': 'Dakong isda nga Malasugi nabingwit sa usa ka retired nga sakop sa Philippine Navy (PN) nga naglingawlingaw sa pagpangisda sa kagatan sa lungsod sa Argao alas 6 sa buntag sa Huwebes, Nobiyembre 23, 2023. Ang kanhi Navy frogman nga si Rheymund Olimpio, 57, minyo, taga Dr. TS Kintanar, Brgy. Poblacion, Argao malipayon nga niasoy sa Superbalita Cebu sa iyang talagsaon nga kasinatian sa pagpamingwit og isda. Matod ni Olimpio, ang pagpanagat maoy usa sa mga matang sa iyang pag-ehersisyo alang sa pamintinar sa maayong panglawas karon nga retirado na sa trabaho. Asoy niya nga sayo sa buntag nagpalawod siya sa gilay-an nga 1. 5 milya gikan sa pantalan sa Poblacion, Argao. Matod niya nga ang iyang matang sa panagat mao ang gitawag og jigging o mamasol. Nikubit sa iyang paon ang dakong Malasugi hinungdan nga gibira dayon niya bisan sa kabug-at niini. Sa iyang pagdunggo, ang isda nga Malasugi iyang gitimbang ug niabot kini og 37 kilo ug kon ibaligya, gibana-bana nga mobalor og P9,000 ngadto sa P10,000. Apan sa kinilo, mohalin kini og di mominos P12,000 sa labing minos tag P350 ang kilo. Apan wa niya gibaligya ang isda, iya kini nga gibahinbahin ngadto sa iyang mga silingan, kaparyentihan ug kahigalaan. Sukad nga hugot nga gipatuman sa local nga kagamhanan ang mga balaod sa pagpanagat pinaagi sa Bantay Dagat ug kooperasyon sa mga mananagat, naandan na ang pagkakuha og dagkong mga isda sa kadagatan sa Argao.'}]"
Unsa ang gibuhat ni Abangan kalabot sa memorandum nga gipasa kang Abalayan?,['nidumili sa paghatag og komento'],"[{'article_id': 641, 'title': 'Suspension nila ni Abangan na-serve na; Abalayan gipapuli', 'text': 'Gimandoan sa si Cebu City Vice Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nga “diha-diha dayon” gamiton ang mga gahom ug gimbuhaton sa usa ka local chief executive sa usa ka acting capacity nunot sa preventive suspension ni Mayor Cedie Abangan. Sa memorandum nga pinetsahan og Mayo 9, 2024, nga nakuha sa SunStar Cebu sa Sabado, Mayo 11, si DILG 7 Director Bichayda Elizabeth niingon nga ang preventive suspension order ni Abangan ug sa laing unom ka mga opisyal sa Kagamhanan sa Dakbayan “immediately executory. ”Niadtong Biyernes sa hapon, Mayo 10, 2024, na-serve sa mga opisyal sa DILG 7 ang suspension order kang Abangan ug sa uban pang mga opisyal. Sa interbyo sa telepono sa Sabado, Mayo 11, 2024, si Abangan niingon nga “mao ba,” dihang gisultihan nga na-serve na ang preventive suspension order. Bahin sa iyang nahimutangan, si Abangan nidumili sa pagsulti sa bisan unsang detalye tungod sa seguridad. “I have been around, just that I may not be in Cebu City. . . where am I now, I don’t want to tell for security reasons,” matod ni Abangan. Dihang gipangutana kon kinsay nabilin nga in-charge sa miaging mga adlaw, si Abangan niingon lang nga abogado siya ug nasayod kaayo sa kodigo sa lokal nga kagamhanan. Gitug-an niya nga walay dagkong mga opisyal sa Biyernes, Mayo 10, 2024 ug ang City Hall “mingaw kaayo,” niingon si Abangan nga “tayg naay namatyan. ”Sa laing bahin, sa pakighinabi sa telepono sa Sabado, gikompirmar ni Abalayan nga nakadawat na siya og memorandum gikan sa DILG nga nagtambag kaniya sa pagbuhat sa mga responsibilidad sa local chief executive. Si Abalayan niingon nga nakadawat siya og tawag gikan sa DILG niadtong Biyernes, nga nagsulti kaniya nga modumala. Matod niya nga pinaagi sa succession, ilabi na sa panahon sa kakuwang sa incumbent mayor, ug sa dihang nadawat niya ang memorandum, mayor na siya sa Dakbayan sa Sugbo. Sa dihang gipangutana kon nakaestorya na ba siya ni Abangan, si Abalayan niingon nga plano niya nga makig-estorya sa mayor karong adlawa. Apan, si Abangan nidumili sa paghatag og komento kalabot sa memorandum nga nagtambag kang Abalayan nga maoy momando. Bahin sa iyang unang agenda isip mayor, si Abalayan niingon nga ang iyang unang prayoridad mao nga magpabiling way babag ang dagan sa trabaho sa Cebu City Hall.'}]","[{'article_id': 1553, 'title': 'SUV midasmag og motor, poste, 1 angol', 'text': 'Nalandig sa Cebu City Medical Center (CCMC) ang drayber sa motorsiklo nga nag-park kilid sa V. Abangan Ave. , Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo, human mabanggai sa usa ka Ford Everest (YIU 704) sa Martes sa ala 1:45 kaadlawon sa Nobiyembre 14, 2023. Ang biktima nga nakaangkon og mga pangos ug bun-og giila nga si Jiffy Macalinga Pagdanganan, 30, taga Brgy. Tapilon, Daanbantayan, amihanang Sugbo samtang ang driver sa SUV giilang si Dean Necasio Pagdansalan, 31, taga Dan C. Bagcal, dakbayan sa Sugbo. Matod sa biktima sa imbestigasyon sa Sawang Calero Police Station nga samtang siya nipahuway kilid sa karsada, kalit lang siya nga gibanggaan sa SUV nga niresulta sa iyang pagka lagpot. Tungod sa kakusog sa dagan, nidiretso pa ang SUV sa poste hinungdan nga nahayang ang maong sakyanan. Bisan sa impact,wa maunsa si Pagdansalan. Si Police Major Albear Ano Jatico, hepe sa Sawang Calero Police Station, nitug-an nga nakahukom ang biktima nga dili na mopasaka og kaso human magkasinabot nga si Pagdansalan maoy mobayad sa tanang gasto sa tambalanan ug uban pa nga gikinahanglan niini. Sa sulod sa Cebu City Medical Center, nagpinirmahay og kasabutan sila si Pagdansalan ug Pagdanganan nga wa nay kaso nga ipasaka. NAMATAYSa laing bahin, namatay sulod sa tambalanan ang Korean National nga nakabangga og dili momenos duha ka mga sakyanan, usa ka motorsiklo ug duha ka nagbisikleta sa Pope Dean Paul II Ave. , Barangay Mabolo, Dakbayan sa Sugbo. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office, nga pasado alas 6 sa Sabado sa gabii sa Nobiyembre 11, 2023, gideklarar nga patay si Pagente Monsod. Tungod sa iyang kamatayon mamahimong dili na molambo ang kasong kriminal nga ipasaka sa Mabolo Police Station batok sa maong langyaw. Apan mamahimong moduso gihapon sa ilang reklamo ang kabanay sa namatay nga si Caudillo Paglinawan Pagobo nga taga Brgy. Luz, Dakbayan sa Sugbo. Andam motabang ang kapulisan sa kabanay sa namatay aron maabagan sa pamilya sa langyaw sa gasto sa pagpalubong apan gitambagan nga moduol og abogado alang sa uban pa nga civil liabilities sa nakabangga.'}, {'article_id': 1298, 'title': 'Gahin sa agriculture sa CV giumentuhan', 'text': 'Aron pauswagon ang produksiyon human mius-os ang production value sa pipila ka subsector sa agrikultura sa Central Visayas, giumentuhan sa regional agriculture agency ang tinuig nga budget ngadto sa P2. 7 bilyunes alang sa sunod tuig. Si Sylvian Mayo, project evaluation officer sa Department of Agriculture Central Visayas (DA 7), niingon nga niadtong 2023, nigahin sila og P2. 1 bilyunes nga nagpasabot nga nisaka og 28. 5 porsiyento ang ilang budget. Matod niya nga halos doble ang budget karong tuiga kay sa 2022, nga anaa lang sa P1. 2 bilyunes. Ang opisyal sa agrikultura miingon nga ang pag-usbaw sa badyet gituyo usab aron matubag ang mga potensyal nga epekto sa kusog nga El Niño phenomenon nga nakaapekto sa nasod, apil ang Sugbo ug kasikbit nga mga probinsya, ingon man ang ubang mga serbisyo. “It will be allocated to various technical support and production support services like agricultural inputs such as seeds and fertilizers, trainings, agricultural machineries and equipment,” sulti niya sa SunStar Cebu sa Miyerkules, Disyembre 27, 2023. Dugang pa ni Mayo, gawas sa ilang budget, obligado ang tanang local government units, apil na ang mga siyudad ug munisipyo, sa paggahin og budget aron mapausbaw ang agrikultura. Matod niya, sa pagkutlo sa hukom sa Mandanas-Garcia, ang 10 porsiyento nga budgetary allocation gikan sa ilang Internal Revenue Allotment (IRA) kinahanglang himuon alang sa pagpatuman sa mga programa, kalihukan, ug serbisyo nga may kalabutan sa agrikultura ug pangisda. Ang IRA nagrepresentar sa bahin sa mga kita nga nadawat sa mga local government unit gikan sa nasudnong kagamhanan sa Pilipinas. Ang mga probinsya, independenteng siyudad, component cities, munisipyo, ug barangay matag usa makadawat og managlahing alokasyon. Sayo ning buwana, ang Philippine Statistics Authority Central Visayas (PSA 7) nagkanayon atol sa information dissemination sa 2022 Performance of Agriculture & Fisheries sa Central Visayas, ang balor sa produksiyon sa tanom sa rehiyon mius-os og P4. 721 bilyunes sa miaging tuig. Si Sylvianpoldo Delrosario Jr. , chief statistical specialist sa PSA 7, niingon nga nius-os og 16. 9 porsiyento ang production value sa rehiyon, gikan sa P27. 967 bilyunes niadtong 2021 ngadto sa P23. 246 bilyunes sa 2022. Si Mayo niingon nga ang mga umahan huyang kay nangaguba tungod sa super typhoon Odette. “Calamities like typhoons that were experienced [in] late 2021, that is why the production of crops was heavily affected considering that our farmers are still recovering,” siya niingon.'}, {'article_id': 384, 'title': 'Corals, marine sanctuary sa Lapu-Lapu palambuon', 'text': 'Human sa makadaot nga epekto sa bagyong Danilyn sa mga coral sa Lapu-Lapu, ang City Government, mga lider sa pribadong sektor, ug mga boluntaryo nagpatuman sa nagkalain-laing pamaagi ug inisyatiba aron mapadayon ang mga gasang ug mga marine sanctuary. Sa bag-ong natapos nga coral rehabilitation ug marine sanctuary relaunching nga gipahigayon sa Crimson Resort and Spa sa Barangay Mactan, si Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos nipadayag sa iyang bug-os nga suporta alang sa programa sa pagpanumbalik human sa kadaot sa mga gasang nga nakaapekto pag-ayo sa mga negosyo sa diving ug turismo sa siyudad. Gisugo ni Abalos ang nagkalainlaing departamento sa kalikupan sa siyudad nga bantayan ug protektahan ang mga gasang ug marine ecosystem. “I already instructed the City Fisheries and Aquatic Resources Management Councils, City Agriculture and Fishery Office and City Environment & Natural Resources Office (Cenro) to have this baywatch or Bantay Dagat to safeguard our sanctuary and our corals,” matod ni Abalos. PAG-ANGKLAGidugang ni Abalos nga kinahanglan ang mga resort nga maghatag og mga pisi alang sa mga operator aron maseguro nga dili makaangkla ang ilang mga motorboat sa pamaagi nga makadaot sa mga gasang sa lawom nga parte sa dagat. Ang dakbayan usab nagtinguha nga edukahon ang mga mananagat, ilabi na kadtong nagpahigayon og illegal nga pagpangisda, bahin sa coral regeneration ug rock propagation, aron mapalambo ang praktis sa pagtanom og mga gasang ug seaweeds sa siyudad, matod ni Abalos. MGA BATOSi Piollo Carrido, bise presidente ug special projects head sa SharePro, Inc. , mipaambit ug mipaila og usa ka pamaagi sa rock propagation aron ma-rehabilitate ug matubag ang mga isyu bahin sa marine ecosystem. Ang rock propagation usa ka pamaagi nga moagi sa proseso sa pagkuha ug pagluwas sa mga naguba nga mga gasang ug pagbutang niini sa mga bato aron mag-regenerate ug makahimo og usa ka kolonya sa mga coral. Si Carrido, kauban ang iyang team members, nag-ingon nga ang pamaagi nakakita og promising nga resulta human sa pag-obserbar sa marine growth sa usa ka walo ka ektarya nga sanctuary sa usa ka resort nga nadaot usab ni Danilyn. Gipasiugda niya ang importansya sa stability kay ang una nga panginahanglan alang sa pagtubo sa mga gasang mao ang stability. Gipadayag niya nga makita ang mga mahinungdanon nga kausaban sulod sa lima ka buwan sa propagation. CORAL REEFSGidugang usab ni Carrido nga ang coral reefs adunay importanteng papel sa marine ecosystem kay kini nga mga organismo adunay abilidad sa pagsuporta ug pagpadayon sa kinabuhi sa ilawom sa tubig. Gisaysay niya nga ang mga gasangdili lang nagpadayon sa kinabuhi sa ilawom sa tubig apan naghatag usab og “50 percent of oxygen above the water. ”“Ang mga coral reef importante para sa marine life. Importante nga atong ampingan ang sistema kay dili lang kini nagpadayon sa marine life sa ilawom sa tubig apan usab sa yuta, ibabaw sa tubig. Bisan pa nga ang korales naglangkob lang sa usa ka porsyento sa water floor area, kini aktwal nga nagpadayon sa marine life. Sila usab oxygen factories nga nagpadayon sa kinabuhi sa yuta,” ingon ni Carrido. DIVINGSa pag-dive sa kadagatan sa Marigondon, Lapu-Lapu human sa Bagyong Danilyn, si Edwad Carrillo, misulti sa SunStar Cebu sa usa ka interview niadtong Hulyo 7, 2024 nga ang mabaw nga mga lugar nga kaniadto puno sa seagrass ug seaweeds nahimo na nga bare rocks. Gidugang ni Carrillo nga ang mga lawom nga lugar ug mga dako nga coral boulders nabali ug naligid padulong sa reef crest. Si Carrillo nga bag-o lang usab nag-dive, nakamatikod nga ang seaweeds ug soft corals nagsugod na pagbalik, apan dili pa sama kaniadto. “Ang hard corals dugay motubo kumpara sa soft corals apan adunay pipila nga kolonya nga nagsugod na pagtubo base sa visual observations,” matod ni Carrillo. Ang diving instructor usab miila sa kamahinungdanon sa mga gasang isip mga habitat alang sa marine species. Nakita usab niya ang epekto niini sa tourism value sa Lapu-Lapu.'}, {'article_id': 71, 'title': 'Mi-rape, mipatay sa dalaga nailhan na', 'text': 'Mipagawas karon og kamandoan ang hepe sa Police Regional Office 7 sa tanang unit sa kapulisan sa Central Visayas nga molusad og region wide manhunt batok sa lalaki nga maoy suspetsado sa paglugos ug pagpatay sa 18 anyos nga Grade 12 student sulod sa usa ka lodging house sa Barangay Población, dakbayan sa Toledo, Lalawigan sa Sugbo. Ang maong suspek gipangita sa ilang lugar sa Misamis Oriental human nga iyang napatay ang iyang kaugalingong amahan sa miaging tuig. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe PRO7 nga ilang gikondenar ang linuog nga pagpatay sa biktima nga si Eprol Jelly Amistad, residente sa Barangay Mainggit, Siyudad sa Toledo. Gitinguha sa kapulisan nga madakpan sa labing dali nga panahon ang suspek nga giila nga si Glenard Ambong Ambrosio nga nag-alyas nga Alonte Ambong. “Sa karon we have a region wide coordinated manhunt operations para madakpan dayon ning suspek, naa man sad tay coordination sa other regions kay naa sad ni kalapasan nga nahimo ang suspect sa laing rehiyon,” matod ni Police Lieutenant Colonel Abacay. Tanang exit points sama sa mga pantalanan sa Lalawigan sa Sugbo gi-monitor na ug gipakatap ang mga hulagway niini sa kapulisan aron kon kinsa ang makakita maka-report dayon sa mga polis. Kung makatabok man kini sa dagat ila na usab nga gitawgan ang ilang counterpart aron ma-atangan nila sa dili pa kini makapalayo sa Sugbo. Gipaniguro ni Abacay nga ilanga madakpan tungod kay naa may klaro nga kuha sa CCTV camera nga makita ang panagway ni Ambrosio uban sa biktima nga misulod sa usa ka lodging house sa Barangay Población, Dakbayan sa Toledo. Gisusi na sa PNP sa Toledo City ang Facebook account sa biktima nga gitakdang paukban sa PNP Regional Anti-Cyber Crime Unit 7 aron makakuha sila og impormasyon nga maghatag nila og lead sa imbestigasyon. NAKIG-MEET UP Ang igsuon sa biktima nga si Rocky Amistad atol sa interview sa DyHP RMN Cebu mitug-an nga niadtong udto sa adlaw’ng Huwebes, Septiyembre 19, nananghid si Eprol Jelly sa iyang mga manghod ug inahan nga molakaw kay magpraktis og sayaw alang sa kalihokan sa ilang tunghaan. Tungod kay naanad na sila nga kung mananghid ni nga molakaw uban sa iyang mga classmate dili na sila magsukitsukit. Wala sila masayod nga aduna diay kini ika-meet-up nga usa ka lalaki nga iyang naila-ila sa Facebook. Matod ni Rocky nga kung nasayod pa sila nga makigkita diay kini’g lalaki ila kining mapugngan. “Nananghid na sa akung mga manghod nga molakaw anang Huwebes sa udto unya nag estorya napud daw sila ni mama nga molakaw kay mag praktis ug sayaw nga maoy ingun sa akung mga igsuon. “Pagka gabii na alarma nami kay wala naman mauli, among gigamit ang iyang usa ka account sa Facebook among gi chatan iyang mga classmate; Asa na si Eprol Jelly? Pero niingun man ang iyang mga classmates nga wala daw madayon,” matod ni Rocky. Dinhi na nila gi-post sa social media nga missing ug nanawagan sa publiko nga kon si kinsa ang nakakita ni Eprol Jelly nga ipahibawo sa kabanay ang iyang nahimutangan. MISIBAT Si alyas Emmalyn nga maoy caretaker sa balay nga giabangan ni Ambrosio sa Pier 1, Dakbayan sa Sugbo mitug-an nga naninda sa iyang pwesto ang suspetsado uban sa live in partner niini. Gani sa Biyernes (Sept. 20) sa gabii iya pa nga nakita nga nagdungan og panihapon uban sa iyang kaipon. Wala magdahom si Emmalyn nga makahimo sa maong krimen si Ambrosio nga iyang naila nga si Alonte kay buotan kinig nawong. “Dili man siya malditohon og porma sir kay sakto man og barog nga tawo nya dili pud makig-estorya namo diri kayo,” matod ni alyas Emmalyn. Gipahibawo siya sa iyang mga silingan nga milakaw ug misakay sa motor ug wala na mobalik nga gituohan nga nakamatikod na nga gipangita na siya sa mga police. Gidugang ni Emmalyn nga niadtong miaging mga buwan naila niya si Ambrosio sa pantalan sanglit diha lang kini matulog kilid sa karsada. Sa iyang pagsukitsukit nga nawad-an nig trabaho nga matod pa wala na sweldohi sa iyang amo nga usa ka Koreano. Tungod sa kaluoy iya ning gipapuyo sa iyang gamay nga balay samtang nag-barker sa mga taxi sa pantalan. Gidala na sa Toledo City police station ang kaipon sa suspetsado aron ipaubos sa imbestigasyon. AMAHAN GIPATAYSa dihang gisusi ang background ni Ambrosio nasayran sa mga nanggawas nga news sites nga nagbase sa Mindanao nga siya maoy gitumbok nga mipatay sa iyang amahan nga usa ka retired police nga si Police Major Jobal Ambrosio, 63. Gikatahong gidunggab sud sa 21 ka higayon sa suspek ang iyang amahan. Ang maong pagpatay nahitabo sa Purok 2, Brgy. Balacanas, Villanueva, Misamis Oriental, niadtong Hunyo 7, 2023. Human sa krimen misibat si Glenard.'}, {'article_id': 1018, 'title': '3 nasikop sa lainlain nga mga buy-bust', 'text': 'Tulo ka mga tawo, apil na sa usa ka drug surrenderer nga nipailawom sa drug rehabilitation program nasikop sa managlahi nga mga buy-bust sa mga anti-drug operative. Usa ka lalaki nga gikan sa Balay Silangan Reformation Program nadakpan uban sa giingong iyang kunsabo sa buy-bust sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency Cebu Provincial Office alas 6:45 sa Biyernes sa gabii, Pebrero 23, 2024 sa Purok Mahayahay, Brgy. Sonog, San Francisco, mga isla sa Camotes. Ang suspek giila nga si Enteng Lanopa, 40, nalakip sa high value target sa PDEA, ug iyang kunsabo nga si Estong Lansigan, 34, silingan. Nakuha gikan sa mga suspek ang lima ka putos sa gituohang shabu nga motimbang og 120 gramos nga dunay estimated average market value nga P816,000, tulo ka cellphones, usa ka kalibre .45 nga pistola nga dunay duha ka magazine ug pito ka mga bala niini ug multicab. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga ilang nadawat ang impormasyon gikan sa usa ka kasaligang tinubdan labot sa ilegal nga kalihukan ni Lanopa. Gilusad dayon nila ang case build up ug gisunod ang buy-bust uban sa San Francisco Municipal Police station, 82nd Infantry Battalion, 31D sa Philippines Army Delta Company, Provincial Intelligence Unit ug Municipal Anti-Drug Abuse Council (MADAC). Dugang ni Agapay nga niadtong Marso 2021 niboluntaryo og surrender si Lanopa ug nisulod sa Balay Silangan Program sa lungsod diin 18 sila ka buok nga mi avail sa plea bargain ug natapos niadtong Sepptiyembre 2021. Nipasabot si PDEA 7 Regional Director Alfabete Alfaro nga ang Balay Silangan Reformation Program proyekto sa gobyerno alang niadtong mga nalambigit sa ilegal nga drugas aron mahatagan og higayon nga magbag-o ug mobalik na sa pagsunod sa balaod. Apan iyang gipasabot nga bisan kon nakatapos ka sa programa, wala kini magpasabot nga dili na siya monitoron. TALISAYNagtingkagol sa bilanggoan sa Talisay City Police Station ang usa ka suspetsadong drug pusher nga nasikop sa buy-bust ug nakuhaan sa giduhang shabu nga gibana-banang motimbang og sa 25 gramos nga may standard drug price nga P170, 000 sa Sityo San Rafael, Brgy. Tanke, Siyudad sa Talisay, alas 11 sa gabii sa Pebrero 23. Ang suspek giila nga si Lantong Lanuza Buenafe, alyas Jr ., 30, ulitawo apan may kapuyo, taga Mahayahay 2 , Pasil Siyudad sa Sugbo. Sa follow-up sa Superbalita Cebu sa kapulisan sa Talisay, nasuta nga ang suspek ilang gipanid-an human sila nakadawat og taho nga kini namaligya og shabu.'}]"
Kanus-a nahitabo ang insidente nga gibunalan ang driver sa habalhabal?,"['Mayo 10, 2024']","[{'article_id': 642, 'title': 'Gibunalan tungod sa selpon nga giprenda', 'text': 'Nasamad ang ulo sa habalhabal driver kay gibunalan sa tawo nga iyang gikalalis sa alas 7 sa buntag sa Biyernes, Mayo 10, 2024 sa M. Bool St. , Brgy. Capitol Site, Dakbayan sa Sugbo. Si Arnoco Endrano, hingkod, dunay kapuyo, nagpuyo sa nahisgutang dapit, nakaangkon og dakong samad sa likod sa ulo human naigo sa usa ka magahi’ng butang. Mga residente sa dapit nitumbok sa suspek nga silingan nga si Amadeo Cuenco, hingkod. Usa ka ginganlan og “Rosaura” nga nahinabi sa Superbalita Cebu nibutyag nga gibunalan sa suspek ang biktima. Wala nila makita kon unsay gigamit sa pagbunal sa ulo, apan sa wa pa ang hitabo, naglalis ang duha tungod sa selpon sa suspek nga giprenda niya sa biktima ug iya untang lukaton. “Nangita ang suspek sa iyang selpon kay lukaton niya. Kining biktima sige’g unya-unya kay kuhaon pa daw niya, giprenda sa laing tawo,” dugang ni Rosaura. Sa kalagot sa suspek, giingon nga iyang gibunalan ang biktima dayon nisibat ug wa na maabti sa mga polis. Ang biktima nagsuka dihang gidala sa mga rescue personnel sa tambalanan. Si Sugar Ronelio, 20, bayaw sa biktima, nibutyag nga ni-park sa motorsiklo ang bana sa iyang maguwang. Nakugang na lang sila nga gipahibalo nga gibunalan kini ni Cuenco. Ang ubang mga silingan nibutyag nga gisikaran sab sa suspek ang biktima. Ang biktima nakakupot pa og botelya aron modepensa apan nahagba.'}]","[{'article_id': 515, 'title': 'Viscom nangandam sa epekto sa pagbuto sa Kanlaon Volcano', 'text': 'Nibisita sa Visayas Command (Viscom) ang kalihim sa Department of National Defense (DND) nga si Melvin ‘Gibo’ Niko sa Biyernes, Hunyo 7, 2024. Una siya nga niagi sa Negros Island aron makisayod sa kahimtang sa mga lugar nga apektado sa pagbuto sa Kanlaon Volcano aron maplano kon unsay angayan nga buhaton sa habig sa DND. Matod ni Niko, usa sa ilang gipangandaman nga epekto human sa pagbuto sa bulkan mao ang mud flow ilabi na nga nagsige ang pagbunok sa uwan sa Negros Oriental ug Occidental nga peligro sa mga apektadong residente. Iyang gibutyag nga ilang gitinguha nga makatubag dayon sila sa labing dali nga panahon kon dunay angayan nga tabanganan nga mga molupyo sa lugar. “We have to plan for contingencies kung magkaroon ng of course emergency sa ibang mga probinsya sa Visayas, o mag uulan of course we have to ang trabaho ko hindi i-address diretso yung mga problema kung hindi ihanda ang means ng makasagot kami ng mabilis,” matod ni Niko. Mipasalig ang kalihim nga duna nay ayuda nga gihatag ang gobyerno sa mga molupyo sa Negros Island nga naapektohan sa kalamidad diin ang gitahasan niini mao ang Department of Social Welfare and Development. Kini sama sa pagkaon, gamit sa panimalay, tubig ug uban pa nga dinalian nga panginahanglan sa pagkakaron. Nanghinaot siya nga dili magdugay ang epekto sa pag buto sa bulkan sama sa Mt. Mayon nga milanat pa og pipila ka buwan nga nakahasol sa maong lugar. Ang Visayas Command nag- andam na usab og 464 ka mga personnel alang sa ilusad nga Humanitarian Assistance ug Disaster Response nga ipadala sa Negros. Kini naglangkob sa mga opisyal sa Viscom, Enlisted Personnel ug CAFGU Active Auxiliary nga sangkap sa disaster response equipment, mobility ug communication assets. Nakig-alayon usab sila sa mga local Disaster Risk Reduction and Management Councils sa Western Visayas. Si Lieutenant General Junry Danason, ang commander sa Viscom, mipasalig nga ilang hatagan sa seguridad ang mga apektadong komunidad. “Our foremost priority is the safety and well-being of the residents in the vicinity of Mt. Kanlaon. We have mobilized our personnel and resources in coordination with the different local DRRMCs to ensure that we can respond effectively to this disaster. Our close coordination with the different government agencies and local government units is crucial, and we are ready to extend necessary assistance, if needed,” matod ni Danason. Niabag na ang 62nd Infantry Battalion sa preemptive evacuation sa 945 ka mga indibidwal nga mga residente sa Barangay Pula, Masulog sa dakbayan sa Canlaon, Barangay Ilijan sa Bago City, Barangay Zamora, Ponteverde, Prosperidad ug Codcod sa San Carlos City ug uban pa nga gipangdala sa mga evacuation center.'}, {'article_id': 1209, 'title': 'Dugang 442 ka polis alang sa seguridad sa Sinulog', 'text': 'Nadugangan ang kapin sa 3,000 ka mga polis gikan sa lainlaing mga probinsya sa Central Visayas nga gitahasan nga mobantay sa seguridad sa mga kalihukan sa Sinulog 2024. Kini human ang 442 ka mga police officer nga gipaubos sa mandatory schooling sa Regional Training Center (RTC) sa Barangay Jugan, lungsod sa Consolacion gi-augment sa Cebu City Police Office (CPPO). I-deploy sila sa relihiyusong kalihukan sama sa Walk with Mary, Solemn Procession hangtod na sa Sinulog Prand Parade ug Ritual Showdown sa South Road Properties (SRP) sa Dominggo, Enero 21, 2024. Ang augmentation force kasamtangan nga gipahiluna sa Zapatera Elementary School sa Barangay Zapatera, dakbayan sa Sugbo. Si Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa CCPO, nihatag og giya sa maong mga polis kon unsay ilang buhaton kon ipakatap na sa kadalanan, ilabi na sa rota sa Sinulog grand parade. Usa sa mando nga gihatag ni Bacquian nga kinahanglan nga alerto kanunay, dili magduwa sa ilang cellular phone aron dili mahisama niadtong police patrolman nga nasakpan nga nagduwa og Mobile Legend (ML) nga tungod ani gipalabay sa gawas sa isla sa Sugbo. “Be alert and be vigilant at all times, naa man guy naka deploy nga during their deployment nag dula-dula og koan basin gi laay ba, mao nang nag dulag ML para pampalipas sa oras. It so happened nga na agi-an ni RD. Kon malabyan ka ni RD, kuhaon imong pangalan ug i-assigned ka sa pinaka layo nga assignment,” matod ni Bacquian. Lakip sa awhag ni Bacquian sa maong mga polis nga labing maayo nga makighinabi og mga tawo sa iyang palibot aron masayod siya unsay mga problema nga angay nga hatagan og pagtagad. Giangkon ni Bacquian nga wala silay nadawat nga hulga ning nagkaduol na ang Sinulog grand parade apan bisan pa niini, nanawagan sila sa publiko nga tabangan sila sa pag-monitor sa palibot. Gawas sa mga polis sa RTC, nangabot usab ang laing gatusan ka mga personnel sa Regional Mobile Force Battalion (RMFB 7) gikan sa kampo sa lungsod sa Sibonga. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga andam na sila bisan pa nga dunay dako’ng hagit nga nagpaabot kanila sa SRP nga mao ang kainit sa adlaw o ang pag-uwan. Bahinon sa CCPO ang pag-deploy sa mga polis sa lainlaing events aron dili mahago kaayo ug mahimo’ng mas epektibo sa ilang serbisyo. Tungod niini, gipasalamatan ni Baculo ang PRO 7 nga gihatagan sila og daghang mga polis, lakip na ang abag sa simbahan ug Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo, ilabi na sa pagkaon gikan sa buntag hangtod na sa gabii.'}, {'article_id': 1300, 'title': 'Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa CCSC', 'text': 'Ipahigayon sa Cebu City Sports Center (CCSC) ang kompetisyon alang sa Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa Enero 2024 nga karon pangulohan ug salmutan sa 15 ka mga lokalidad sa Sugbo. Kini subay sa nasabutan sa tigom nga gipangulohan ni Cebu Governor Edlen Abalayan nga gisalmutan usab ni Cebu City Vice Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ug nagkadaiyang mga representante sa mga lungsod, Department of Education (DepEd), kapulisan ug ubang uniformed personnel, dance masters, creative directors, telecommunication companies, ug utility companies sa Kapitolyo sa Biyernes, Disyembre 29, 2023. Ang desisyon gipahibaw sa gobernador isip paghatag sa suporta sa Probinsya ngadto sa dakbayan sa Sugbo sa umaabot nga Sinulog 2024. Gihimug-atan ni Abalayan nga subay sa pagsusi sa iyang team sa CCSC, dili guba ang venue. Apan duna hinuo’y mga nalangkat nga rubber mats nga mahimo’ng masolusyonan. “Niingon na ang DepEd nga it is already agreed nga ang Sinulog sa Kabataan adto sa Abellana together with the Sinulog sa Dakbayan. So, kon guba ang Abellana, ngano ang mga bata adto gud tawon nato iduso?” matod ni Abalayan sa Disyembre 29, 2023.“Paminaw, read my lips. First of all dili guba ang Abellana. Vice Mayor Abalayan went there. Yes, gitangtang ang rubbers gani. Maayo’ng gitangtang aron makaagi ang floats. Tabunan man gani na during the Sinulog kaniadto kay maguba. Gitangtang, dili pasabot guba ang Abellana. Kaluoy sa Diyos intact pa ang grandstand nga naay atop nga makapalingkod. . . ” dugang niya. Nalakip sa mga lokalidad nga ningsaad sa ilang suporta sa pagsalmot sa maong kompetisyon mao ang Talisay City, Toledo City, Lapu-Lapu City, Carcar City, Mandaue City, Carmen, Tuburan, Moalboal, Consolacion, Madridejos, Argao, Tudela, Barili, ug Samboan. MOSAYAWSubay sa tinuig niyang panaad, mikompirmar usab ang gobernador sa iyang pagsayaw sa Sinulog karong tuiga kauban ang contingent sa Minglanilla, ang Kabanhawan Festival. Subay niini, gisaad sa Kapitolyo nga mogahin og P2 milyunes nga subsidy sa mga lokalidad sa mainland nga moapil sa Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa sunod tuig. Lakip niini ang Mandaue ug Lapu-Lapu. Samtang kadtong mga lokalidad sa isla sama sa Camotes ug Bantayan makadawat og P2. 5 milyunes nga subsidy gikan sa Kapitolyo. Matod ni Abalayan nga moabag usab sila sa premyo nga gigahin sa kagamhanan. Sa inisyal nga kasayuran, gahinan og P3 milyunes ang premyo sa mogawas nga mananaog. Anaa sa P2 milyunes usab alang sa second prize; P1 million sa third prize; ug P500,000 isip consolation prize. Sa inisyal nga pagtuki sa rota sa street dancing, gisugyot sa Kapitolyo nga tadlason ang samang rota sa Pasigarbo sa Sugbo gikan sa Capitol Compound paingon sa CCSC aron usa lang ka lane ang sirad-an sa trapiko. Nipasalig na usab sa tibuok suporta ang kapulisan kabahin sa seguridad niini atol sa kalihukan. Ang coastguard alang sa kasakyan sa mga contingents gikan sa isla; ang telecommunication companies alang sa stable nga signal ug ang DepEd alang sa pag-abag, suporta niini sa kabataan nga mosalmot. MOPAHIBAWOSi Cebu City Vice Mayor Abalayan nisaad usab nga iyang ipahibawo sa mga opisyal sa Dakbayan sa Sugbo ang hangyo sa Lalawigan nga ipahigayon sa Enero 19, 2024 ang Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan inay sa Enero 13. Gitinguha usab niya nga himuon siya nga mangulo ug mo-oversee sa Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan alang sa hapsay nga panagsabot niini tali sa Probinsya. Gikatakda nga mopahigayon og laing tigom ang Kapitolyo sa Enero 5, 2024 alang sa dugang mga detalye sa kalihukan.'}, {'article_id': 393, 'title': 'Misukol sa polis, patay', 'text': 'Usa ka drayber sa habalhabal namatay human nisukol sa kapulisan nga nitubag sa alarma sa iyang pagpabuto og pusil sa Purok Mangga, Brgy. Casanas, lungsod sa Compostela, amihanang Sugbo alas 7:30 sa gabii sa Miyerkules, Hulyo 3, 2024. Ang tinubdan sa Superbalita Cebu niila sa namatay nga si Cleret Gertrudes Cacdac Pareha, 34, ulitawo, drug surrenderer, taga Purok Kamansi, Brgy. Casanas. Si Police Captain Januar Marly Casanova, hepe sa Compostela Police Station, nibutyag nga nakadawat sila og alarma bahin sa pagpabuto sa armas sa gym sa barangay. Si Casanas Brgy. Kapitan Siaboc Cacdac maoy nangayo’g police assistance bahin sa maong alarma. Matod pa, walay hinungdan nga nagpasalba sa iyang armas ang suspek ug gibadlong sa kapitan. “Gibadlong ni Kap kay dili maayo gibuhat, maalarmahan. Nitubag daw ning (suspek) nga paalarmahahi lang sa polis,” dugang ni Casanova. Nanawag ang barangay kapitan sa kapulisan, nga dali’ng nakaresponde ug naabtan ang suspek nga nagpahipi sa kilid sa barangay hall. Matod pa, gipaabot niya ang mga polis human nasayod nga siya gipaalarmahan. Nahitabo ang negusasyon tali usa ka higala sa suspek nga nitambag niya, apan nagsige na kini’g tion sa iyang armas ngadto sa kapulisan. Sumala sa kapulisan, nisamot sa pag-wild ang suspek hangtod nga gipusil niya ang mga polis nga nakapasalipod sa patrol car atol sa negosasyon. Naigo ang side mirror sa patrol car sa pagpamusil ug nibawos ang mga polis sa pagpusil. Naigo ang suspek sa kuto-kuto. Dihang na neutralize na, gidali siya sa pagdala nila sa tambalanan apan gideklarar sa doktor nga patay na sa paghiabot. Sumala ni Casanova, kalit lang nag-wild ang suspek ug wala pa masuta kon unsay hinungdan kon nganong nagpabuto. Nasuta sa kapulisan nga karon unta, Hulyo 5, ang suspek gikatakda nga isulod sa iyang pamilya sa rehabilitation center. Narekuber sa kapulisan ang usa ka paltik .38 caliber revolver nga dunay mga bala ug mga kabhang.'}, {'article_id': 1630, 'title': 'Tumang kainit masinati niining adlaw sa BSKE', 'text': 'Giawhag ang mga botante, ilabina ang mga edaran ingon man niadtong adunay gipamati sa lawas, nga mosayo sa pagbotar karong adlawa, Oktubre 30. Si Engr. Edoy Alicante nipahibawo sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, Oktubre 29, 2023, nga ang heat index mahimong moabot sa 39 ngadto sa 40 degrees Celsius, nga gihulagway nga extreme. Gitambagan sa state meteorologist ang publiko sa pagbotar og sayo, sugod sa alas 6 sa buntag hangtod sa alas 9 sa buntag o sa hapon, samtang likayan ang adlaw tali sa alas 10 sa buntag hangtod alas 3 sa hapon, kay mao kini ang panahon nga mahitabo ang maximum heat index. Gitumbok sa Commission on Elections nga ang oras sa botohan molugway gikan sa alas 7 sa buntag hangtod sa alas 3 sa hapon. Kon maghulat pa ang mga botante sulod sa 30 metros nga radius sa presinto sa alas 3 sa hapon, sila marehistro, tugutan nga makabotar, ug makatulo ka higayon nga tawagan ang pagsulod. Gitambagan ni Alicante ang publiko nga dili magpabilin sa ilawom sa adlaw sulod sa kapin sa 20 minutos ug magdala kanunay og tubig ug mga gamit sa pagpanalipod, sama sa mga payong kon maglinya sa pagbotar. Gitambagan usab ang pagsul-ob og gaan nga sinina. Gihisgotan hinuon ni Pasicolanlat ang posibilidad nga molabay ang mga pag-ulan tungod sa nag-uswag nga low-pressure area, ilabi na ang pagsugod sa holidays sa “kalag-kalag”. “There’s a slight chance of passing rain [on election day] due to thunderstorms, but generally, the weather will be hot,” matod ni Alicante. Gitataw usab niya nga paborable ang kahimtang sa panahon alang sa mga biyahedor sa dagat, ilabina kadtong mamauli aron mobotar, tungod kay ang hangin gibanabana nga anaa sa 20 km/h ngadto sa 30 km/h. KALAGKALAGSi Alicante niingon nga posibleng mokusog ang uwan \u200b\u200bpagkasunod adlaw tungod kay ilang gipaabot nga mosulod sa Philippine Area of \u200b\u200bResponsibility ang low pressure area. “Expect light to moderate rains, but it may also develop into heavy rain due to the low-pressure area,” gidugang niya. Hinuon, nihisgot si Alicante nga posibleng mousbaw ang panahon sa “kalag-kalag” o ang pagsaulog sa All Saints’ Day ug All Souls’ Day, karong Nobiyembre 1 ug 2, tungod kay wala nila damha nga mahimong bagyo ang kasamok sa panahon.'}]"
Asa sila nagkita sa panghitabo?,['sa Tayud'],"[{'article_id': 643, 'title': 'Suspek sa pagpusil sa Crips mitahan sa polis', 'text': ""Nitahan sa alas 3 sa Biyernes sa hapon, May 10, 2024, sa kapulisan sa lungsod sa Liloan ang usa sa mga suspek sa pagpangrakrak sa karibal nga Crips gang sa Yati, Liloan niadtong Huwebes sa kaadlawon, nga niresulta sa kamatayon sa 16 anyos nga babaye ug pagka angol sa lain pang duha. Ang suspek mao ang 16 anyos nga si alyas Enguerra, gikuyogan sa iyang amahan ug inahan nga taga Sitio Tagaytay, Barangay Calero, lungsod sa Liloan. Matod ni Police Major Johnrey Antic, hepe sa Liloan Police Station, nga unang nitahan si Enguerra sa barangay hall sa Calero human siya gitudlo sa upat ka mga suspek nga unang nadakpan sa manhunt operations sa kapulisan sa Liloan. Ang unang nadakpan mao si alyas Jinggoy, 18, taga Barangay Looc, siyudad sa Danao. Sunod nga nasikop ang managkaluha nga sila si B1 ug B2 sa Purok Malipayon, Immaculada, Brgy. Jagobiao, dakbayan sa Mandaue. Pagka alas 4:30 sa kaadlawon sa Biyernes mao si alyas Bongbong, 21, taga Brgy. Calero. Sigun sa amahan ni Enguerra nga wala moangkon ang iyang anak nga siya ang nipusil sanglit igo lang siya nga niuban sa grupo. NANGHIMAKAKWala niangkon si Enguerra nga siya ang namusil, inay iyang gitudlo silang Jinggoy, nga naila usab nga alyas Gertrudes, taga Looc, Danao City ug alyas Bongbong, taga Calero, nga maoy namusil. Matod niya nga ang duha ra ang iyang nailhan samtang ang laing tulo nga nakamotorsiklo wa niya mailhi. “Kana, Sir, sila rang duha akong nakit-an nga nibunot nga naka jacket. Nya gi rapid man nila pagtira. Pito mi kabuok pero duha ra ako kaila, sila ra Gertrudes ug Bongbong. Wala ko kabantay kon katong uban nakapusil ba, sila ra man Bongbong ug Gertrudes or Jinggoy,” matod ni Enguerra. Iyang gibutyag nga niadtong Mayo 8, 2024 sa sayong gabii, giimbitar siya ni Bongbong nga mamista sa Mandaue. Nagkita sila sa usa ka lugar sa Jagobiao ug pagka ala una sa kaadlawon sa Mayo 9, 2024, gipa drive siya'g motorsiklo paingon sa Liloan apan natingala siya nga dunay nagsunod niya nga tulo ka mga motorsiklo. Pag-abot sa Yati, kalit lang sila nga nanghunong ug giingong sila si Bongbong ug Jinggoy nangrakrak. Diha na matod pa siya gisultihan nga ang kadtong gipamusil maoy nidunggab nila niadtong Mayo 4, 2024.“Adto na nisulti si Jerone paghuman nag tira namo. Ana siya nga bawos mi, Bay, tungod adtong gidunggab among kauban. Didto mi sa Tayud. Ana dayon siya nga i-delete nang chat nimo. Ana ko nganong i-delete man? Ana siya nga ayaw tug-an kinsa ang namusil, ana si Mak-mak. Nituo sad ko ako gi delete sad nako. Tingala ko pagpamata nako anang petsa 9, pag mata nako ala 1, akoa naman pangan nigawas hinuon. Nilahos dayon ko sa ig-agaw nako nga konsehal,” matod ni Enguerra. KALUHASamtang nitugot si Ronilo Enojado Enoy, alyas B1, nga manganlan, usa sa kaluha nga gitudlo nga usa sa mga responsabli sa krimen. Siya nihimakak sa iyang kalambigitan. Si Enoy nadakpan uban sa iyang kaluha sa sulod sa ilang balay sa Jagobiao nianang pagka alas 2 sa kaadlawon pagka Mayo 9, 2024. Matod niya nga dili tinuod nga apil siya sa pagpamusil kay sa maong hitabo natulog siya sa ilang balay. Giangkon niya nga sakop siya kaniadto sa Bloods gang apan wala na moaktibo niini kay nakatutok na siya sa pagpamuhi og manok igtatari. “Nganong naapil man mi ana, Sir, nga nagtinarong man tawon mi uy? Sayo tawon ko natulog adtong petsa 8. Wala man gani mi manglaag adtong pista. Bisan si Mak-mak nitug-an nga wala gyud mi labot ana, Sir,” matod ni Enoy. Alang kang Antic nga ila (mga suspek) nang tubagon ngadto sa korte ang ilang panghimakak sanglit duna silay mga saksi nga makatumbok ug maka tudlo kinsa kanila ang namusil. Gidugang ni Antic nga si alyas Enguerra giila nga badlungon sa ilang lugar. Gani niangkon niini ang amahan nga gahi'g ulo ang iyang anak nga bisan unsaon sa pagbadlong dili mopatuo. Wala na usab kini moeskwela kay gipili niya ang mag-uban-uban sa barkada nga mga sakop sa Bloods gang. /""}]","[{'article_id': 1634, 'title': 'Metro Cebu Expressway gisirhan', 'text': 'Gisirhan ang Metro Cebu Expressway sa kapulisan sa dakbayan sa Naga tungod kay kuyaw agian sa mga motorista tungod sa mga landslide ug pagpangliki sa yuta. Mao kini ang gibutyag ni City of Naga Mayor Pasiona Lorenzo sa interbyo sa Superbalita Cebu sa Oktubre 28, human siya pahibaw-a sa kapulisan. Matod ni Lorenzo nga iyang nakompirmar kang Ariesernador Edlen Abalayan nga gimandoan sa gobernador ang kapulisan sa pagsirado niini tungod sa kakuyaw agian sa dapit, labina kon mag-uwan. “Actually, si Aries maoy ni instruct sa police director nga ipasira, butyag ni Lorenzo. Apan iyang gihangyo si Abalayan nga i-regulate lang ang pagpaagi una aron tugtan ang mga magmotorsiklo nga makaagi. Tugtan sila sa pag-agi panahon sa adlawan ug kon di mag-uwan. Ang habig sa expressway sa Sityo Riverside, Brgy. Cantao-an kuyaw na agian tungod sa kanunay nga paglihok sa yuta, labina ning pagsige og uwan. Nangaukab usab ang usa ka bahin sa karsada hinungdan sa pagkaguba sa gipangsemento nga portion sa dalan. Matod ni Lorenzo nga labing apektado sa pagsira mao ang taga Cantao-an nga naa sa mga 7,000 ang populasyon. Sukad gisugdan ang pagpabakwit, 52 na ka mga balay ang gibiyaan sa mga lumolupyo. Ila hinuon kining gitabangan. Apil sa mitabang mao ang sub-contractor sa expressway. Naa gipahimutang ang mga bakwit sa Cantao-an Elementary School. Taliwa sa kahimtang sa karsada, nanawagan si Lorenzo sa Dept. of Public Works and Highways (DPWH) sa paghimo og lakang sa pagsulbad o pagpaminos sa epekto sa paglihok sa yuta sa dapit. Matod niya nga ang pagsira sa karsada nakaapekto og maayo sa mga lumolupyo kay moliyok na man sila sa diversion roads busa modako na ang pletihan. Nagplano ang mayor nga mohatag og libreng sakay sa mga lumolupyo aron mogaan ang kalisod nga ilang nasinati. GIMANDUANSi Police Lt. Col. Beethoven Doma, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Naga, nibutyag sa Superbalita Cebu nga si P/Col. Tiyan Callada, direktor sa Cebu Police Provincial Office (CPPO), gitawgan ni Abalayan niadtong Biyernes, Oktubre 27, nga pasirhan ang expressway gikan sa mga motorista. Matod ni Doma nga mga alas 6 sa gabii sa Oktubre 27, iyang gipabantayan sa iyang mga sakop ug mga barangay tanod ang expressway aron wa nay makaagi nga mga sakyanan. Gimandoan siya ni Callada sa pag-update kaniya matag adlaw. Si Doma niingon nga kuyaw nga mahugno ang portion sa bukid nga giagian sa expressway human niya nasuta sa inspection niadtong Huwebes nga padayon nga naglihok ang yuta. Nabantayan usab nga nagkadako ug nagkataas ang mga liki sa bukid. Ang mga diversion road nga magamit sa mga motorista naa sa Brgy. Naalad, Naga , ug sa Tungkop, Minglanilla apan tuyokon lang kaayo.'}, {'article_id': 1198, 'title': '350-400 ka sakyanan sa dagat mingsalmot', 'text': 'Moabot og 350 ngadto na sa 400 ang natala sa Philippine Coast Guard Central Visayas (PCG) nga mga sakyanan sa kadagatan nga ningsalmot sa Seaborne Procession sa besperas sa Fiesta Señor sa Enero 20, 2024. Gipahibawo ni Lt. Emeniano Elde Malagar, deputy commander ug tigpamaba sa PCG 7, naglangkob sa maong datos ang mga rehistrado ug unregistered nga mga vessel atol sa procession. Sa ilang talaan, anaa sa 247 ang narehistro sa ilang opisina. Adunay 69 ka mga floating vessel nga gigamit sa mga marshal, mas daghan kon itandi sa miaging tuig nga anaa lang sa 33 ka vessels. Giingong wala dayon makapahimutang ang ubang sea vessels apan nahimo’ng malampuson gihapon sa pagsunod sa MV Martin 8, ang galleon nga giluwanan sa imahen sa Sagrada Familia. “It started awkwardly because of the initial positioning of the participating vessels but went smooth after reaching Mandani Bay,” matod ni Malagar sa mga tigbalita sa Enero 20, 2024.“The activity went orderly and successful as we brought it near the devotees on the piers and wharfs,” dugang niya. NAUNLODHinuon gipahibaw sa PCG nga adunay pumpboat nga nitikyaob sa kadagatan duol sa vicinity sa Pier 1 o Depante Derecho nga maoy dunggoanan sa galyon. Nahitabo ang pagtikyaob dihang padung na modunggo ug mopakanaug sa mga pasahero ang timon sa bangka. Ang tanang mga sakay nga devotees naluwas hinuon nga gilangkuban sa mga babaye ug lalaki. Kini nahitabo pasado alas 10 sa buntag sa Enero 20, 2024 sa kadagatan tungod sa baywalk sa may National Museum sa siyudad sa Sugbo. Sa video ni Rusty Deocampo makita nga ang tumoy nga kilid sa bangka nabuslot ug gisuwayan og pugong sa usa ka crew aron di masudlan og tubig. Apan ang tubig nakasulod sa sakayan ug nag-inanay kini og kaunlod. Apan kay may katig man, ka tunga ra sa motorbanca nalapawan sa tubig. Makita sa video nga ang mga sakay gidali sa pagtabang sa laing taga motorbanca nga ningsalmot ra usab sa Seaborne Procession.'}, {'article_id': 545, 'title': '4 ang gipamusil sa Cebu City; 2 patay', 'text': 'Duha ang nangamatay sa tulo ka mga pagpamusil sa managlahing mga lugar ug oras sa dakbayan sa Sugbo sa Huwebes Mayo 30, 2024. Unang pagpamusil nahitabo ala 1 sa hapon diin namatay ang usa ka 26 anyos nga lalaki human gisulod sa duha ka mga mamumuno ang balay niini sa Sitio Sugarlandia, Brgy. Bacayan, Dakbayan sa Sugbo. Ang biktima gialyasan lang sa kapulisan sa Talamban Police Station og Jeterville, 26. Sigun sa amahan sa biktima ngadto sa kapulisan nga diha siya sa sulod sa balay sa dihang nahitabo ang pagpamusil. Gisulod ang ilang balay sa duha ka mga lalaki nga pulos armado ug dayon gipangtiunan sila niini. Paglabay sa pipila ka mga gutlo, gipusil na ang iyang anak ug namatay. Dali nga ningsibat ang mga killer sa wala matino nga direksyon. Pagka alas 6 sa gabii, laing pagpamusil nahitabo sa Dalan Sikatuna, Brgy. Zapatera. Ang Parian Police Station nakadawat og tawag sa telepono sa mga barangay tanod sa Kamagayan human ang duha ka mga lakaki samaran nga nagpatabang kanila. Ang mga biktima giila nga silang alyas Piollo, 25, ug alyas Depedro, 46, habal-habal driver, pulos taga Lorega San Miguel. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Parian police station, ilang nasayran nga gihatod ni Depedro si Piollo sa Dalan Sikatuna kay makigkita sa usa ka alyas Arzie nga ilang silingan sa Lorega. Pag-abot nila sa lugar, nanawag si Piollo kang Arzie nga naabot na sila sa lugar nga ilang gisabutan. Pipila ka gutlo ang nakalabay, niabot si Arzie sa ilang gisabutan apan pagkanaug ani sa motorsiklo, kalit lang kini nga nipusil kang Piollo tumong sa tiyan ug milapos ang bala sa lawas ug naigo usab si Depedro. Dali nga nipadagan si Depedro sa iyang motorsiklo ug nidangop sa barangay hall sa Kamagayan aron magpatabang sa mga tanod pagdala kanila sa tambalanan. Giingong naa na sa luwas nga kahimtang ang duha. Ang ika tulo nga pagpamusil nahitabo sa Kawit Street, Brgy. Ermita alas 10 sa gabii diin ang biktima giila nga si alyas John-rey, 39, residente sa Sitio Purok Bayabas, Brgy. Laray, Dakbayan sa Talisay. Sa imbestigasyon sa Carbon Police Station nga samtang sakay sa bisekleta ang biktima, kalit lang nga ning-abot ang tulo ka mga lalaki, usa ani armado og pusil. Kalit lang nga gipusil ang biktima makaduha ka mga higayon sa ulo hinungdan sa iyang kamatayon. Gipangsubay pa sa kapulisan sa Cebu City Police Office (CCPO) kon unsay motibo.'}, {'article_id': 77, 'title': 'Trailer truck midasmag ngadto sa pangpang, drayber samdan', 'text': 'Usa ka trailer truck nga wala na mogana ang prino nidasmag sa pangpang ug natumba sa national highway sa Sityo Kampatuk, Barangay Bongon, lungsod sa Tabauelan, alas 7 sa buntag, Miyerkules, Septiyembre 19, 2024. Ang drayber napiiit ug nalandig sa tambalanan mao si Saddam Ardiente, 31, taga Baranay T. Padilla, Siyudad sa Sugbo. Sa follow-up sa Superbaita Cebu, nasuta pinaagi sa imbestigasyon sa kapulisan sa Tabauelan ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Capt. Amory P Arellano, ang truck miagi sa dapit apan kalit nga wala na mogana ang prino ug ang drayber nawad-an og kontrol sa manubela. Matod pa, mao kini hinungdan nga nabangga sa pangpang ug natumba apan wala matino sa taho sa kapulisan kon duna o walay karga ang trailer truck. Ang biktima gitabang sa mga sakop sa mga rescuer sa Tabauelan ug gidala sa Bogo City Cebu Provincial Hospital. /DVG'}, {'article_id': 983, 'title': 'Pit-os girumbo sa Oplan Disiplina', 'text': 'Gitutokan ang Barangay Pit-os, Dakbayan sa Sugbo sa pagpatuman sa Oplan Disiplina sa Huwebes, Pebrero 29, 2024. Usa kini ka mando sa Executive Order number 9 ni Cebu City Mayor Cedie Abangan alang sa kalimpyo ug kahapsay labina sa kadalalan ug mga agianan sa tubig. Matod ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCPO) ug chairman sa Oplan Disiplina, ang tanang mga ordinansa sa Dakbayan ilang ipatuman sama sa obstruction sa kadalanan, traffic rules and regulations ug uban pa. Gipangbungkag sa mga sakop sa Prevention, Restoration, Order, Beautification and Enhancement (Probe) team ang mga nakaali sa sidewalk. Gipangkarga ang mga motorsiklo nga gipataka lang sa pag-park nga nakamugna og kahuot sa dagan sa trapiko, lakip na sa pagpara sa mga motorista nga way helmet, overloading, way lisensya ug ubang violations. “Yes, na maintain nato to kay ang magpadayon sa pag implementar niana mao ang atong mga barangay officials. Naa man silay Barangay Peacekeeping Action Team or uban pang force multiplier nga naa sa ilang barangay alalayan sa atong kapulisan, mapadayon gihapon nila pag-implementar,” matod ni Bacquian. Una nang nipahibawo si Abangan nga gitinguha niya nga ang matag barangay himuon nga Cebu City-like barangay aron mahimo’ng nindot ug limpyo ug luwas sa mga kriminal. Apan giangkon sa mayor nga dili nila kini makab-ot kon walay tabang ug suporta gikan sa publiko.'}]"
Kinsa ang kanhi acting Mayor nga gihangyo sa MCWD nga aprubahan ang aplikasyon?,['Jhonnylou Ghen Abalayan'],"[{'article_id': 646, 'title': 'Abarca III: Supply sa tubig sa MCWD padayon gihapon nga nagkagamay', 'text': 'Ang pagkawala sa produksiyon sa tubig sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD), tungod sa pagsaka sa heat index, niabot na sa dul-an sa 65,000 cubic meters matag adlaw. Kini tungod kay ang mga proyekto sa water desalination sa MCWD nga makatabang unta sa pagpagaan sa problema wala pa makasugod sa pag-supply og tubig nunot sa mga kalangay nga nasinati tungod sa daghang mga hinungdan, lakip na ang ulahing pag-aprobar sa excavation permit sa MCWD sa Cebu City Hall alang sa Mambaling water desalination project niini. “Wa gyud mada sa supplier. The delay was not because of the supplier or the contractor, the delay was because it took a long time for the permit to be signed,” matod ni MCWD chairman of the board of directors Range Abarca III sa interbyo sa Huwebes, Mayo 9, 2024 .Ang Mambaling water desalination project magsugod unta sa Septiyembre 2023. Si Abarca niingon nga ang MCWD nisumiter sa ilang aplikasyon niadtong Marso 2023, apan naaprubahan lang paglabay sa siyam ka bulan, niadtong Disyembre, dihang nibiyahe si Cebu City Mayor Cedie Abangan paingon sa Australia. Matod niya nga ilang gihangyo si kanhi acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nga aprubahan ang ilang pending nga aplikasyon. Matod niya nga Enero 2024 pa lang nakasugod ang kontraktor sa trabaho ug mahuman na unta sa Marso. Sa kaso sa water desalination project sa Barangay Opao, Mandaue, si Abarca niingon nga ang pagkalangay tungod sa kabalaka sa Siyudad nga ang pagpangubkob makamugna og kahuot sa trapiko sa maong dapit, hinungdan nga nangita na og alternatibong paagi ang kontraktor sa pagbutang sa mga tubo.'}]","[{'article_id': 1546, 'title': 'Mga ginilkanan, anak sikop sa buy-bust', 'text': 'Tibuok pamilya, nga naglakip sa anak ug mga ginikanan, nga nalambigit sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas, nasikop sa mga sakop sa Sawang Calero Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) sa buy-bust sa dan Gen. Gines, Barangay Suba, dakbayan sa Sugbo, alas 9:35 sa gabii sa Martes, Nobiyembre 14, 2023. Ang mga suspek giila sa mga opisyal sa barangay ug saksi nga sila’ng Dalit Aila Padios, 25, maoy target sa buy-bust; iyang mga ginikanan nga sila si Filemon Padrones Padios, 51, ug Jaimei Aila Padios, 44, pulos mga molupyo sa naasoy nga dapit. Nakuha sa kapulisan gikan sa mga suspek ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang og 15. 3 gramos nga dunay standard drug price nga P104,040. Matod ni Police Major Albear Ano Jatico, hepe sa Sawang Calero Police Station, taudtaod na nga nalambigit sa ilegal nga drugas ang maong pamilya. Ang ilang target ang anak niini nga si Dalit, diin duna kini amo nga giila nga usa ka alyas ‘Brewster’ nga maoy supplier. Sa dihang gikasabot kini sa iyang personnel, gitawag dayon niya ang iyang mga ginikanan aron mangayo og dugang drugas tungod kay duna pay laing kustomer. Atol sa pagtunol sa amahan ug inahan sa mga pinaketeng shabu, diha na nipaila ang polis nga gihatagan niini.'}, {'article_id': 1655, 'title': 'Sikyu napalgang patay sa pwesto', 'text': 'Nahibulong ang karelibong security guard nga udto na lang, wa pa magmata ang iyang gipulihan nga sikyu nga naghigda sa gisumpay nga lingkoranan sa Tabunok Public Market, Barangay Tabunok, dakbayan sa Talisay, alas 7:00 sa buntag, Dominggo, Oktubre 22, 2023. Basi sa nakuhang impormasyon sa Superbalita Cebu gikan sa kasaligang tinubdan, nasuta nga ang maong security guard giila nga si Wilbert Anacleto, 29, minyo ug taga Barangay Mananga 1 sa maong Siyudad. Matod pa sa laing security guard nga si Johnrey Pelonio, mopauli na unta ni Anacleto sa pag-duty gikan sa merkado apan nahibulong na lang siya nga hayag na ug daghang tawo apan wala matugaw ang pagkatulog niini. Sa dihang iya kining gipukaw, wa na molihok ug nasuta niya nga patay na kini. Si Anacleto unang nakit-an pasado alas 12:00 sa kaadlawan nga nagpainit ug pagkahuman nibalik sa iyang pwesto sa ikaduhang andana sa merkado nga may mga dental clinic ug garahian. Way nakita nga samad o bun-og sa lawas ni Anacleto, ug nasuta nga way komusyon nga nahitabo sa maong dapit aron madudahan nga may foul play ang kamatayon niini. Gituohan nga giurom kini hinungdan sa iyang kamatayon. Gipaubos pa sa autopsy sa kapulisan sa dakbayan sa Talisay ang lawas ni Anacleto aron masayran kon unsay namatyan niini. Nasayran nga si Anacleto tulo na kini ka tuig nga nag-duty sa maong dapit isip gwardya.'}, {'article_id': 1461, 'title': 'Barko gisuwayan og hijack; mga Pinoy seaman luwas', 'text': 'Si Department of Foreign Affairs (DFA) Undersecretary Eduardo de Basiao niingon sa Lunes, Nobiyembre 27, 2023, nga ang duha ka Pinoy nga mga tripolante sa Israeli-linked vessel nga gikataho’ng na-hijack sa Gulf of Aden nakit-an ug luwas na karon. Sa usa ka interbyo sa telebisyon, si De Basiao miingon nga ang pagsulay sa pag-hijack ug pagdagit sa mga tripulante napakyas human ang pwersa sa Estados Unidos niresponde dayon. “According to the local manning agency, nasa maayos namang kondisyon ang dalawa dahil hindi natuloy ang pangha-hijack. . . Sinubukan daw ng rebeldeng grupo pero dumating ang US at sinagip ang mga biktima at hindi natuloy ang pangha-hijack,” matod ni De Basiao. “May dumating na US ship, nung sinubukan ng mga hijacker na tumakas, nahuli sila,” dugang niya. Si De Basiao niingon nga lima ka mga lalaki ang nangatanggong tungod sa napakyas nga pagsulay sa pagpang-hijack. Matod niya ang mga pamilya sa mga Filipino seafarers nahibawo na bahin sa maong butang. Matod niya nga ang mga pamilya nangayo og repatriation apan ang mga seafarer mahimong magpadayon sa ilang trabaho kon ilang gusto. Ang Liberian-flagged chemical tanker Central Park gidumala sa Zodiac Maritime Ltd. , nga gipanag-iya sa pamilyang Ofer sa Israel. Sakay atol sa pagsulay sa pag-hijack ang 22 ka mga tripulante. Sa miaging semana, usa ka barkong kargamento nga may link sa Israel gi-hijack sa mga rebeldeng Houthi nga gipaluyohan sa Iran sa usa ka krusyal nga ruta sa barko sa Red Sea nga adunay 25 ka tripulante, lakip ang 17 ka Filipino seafarer. (SunStar Philippines)'}, {'article_id': 1638, 'title': 'Pagsumpo sa mga iIegal nga quarry pakusgan', 'text': 'Isip dugang nga kita sa panudlanan sa lalawigan sa Sugbo, si Cebu Gobernador Edlen Abalayan nihangyo sa mga mayor sa mga lungsod ug siyudad ubos sa Kagamhanang Probinsiyal sa higpit nga pag-monitor, pagpasira sa mga illegal quarry ug pagpamulta sa nag-operate, apil ang delivery trucks o van sa nagkalainlaing mga butang nga mosulod ug mogawas sa probinsiya nga walay permit. Sa tigom uban sa mga local chief executive niadtong Miyerkules, Oktubre 25, 2023, si Abalayan nagtinguha sa partisipasyon sa matag Local Government Unit (LGU) batok sa illegal quarrying. Siya niingon nga bisan og nagmugna og task force ang provincial government batok niini, kuwang ang Probinsiya sa mga personnel nga momonitor sa matag exit ug entry point ug dili mahimo nga madungan ang tanan. Busa gikinahanglan ang tabang ug partisipasyon sa mga LGU. Aron madani ang partisipasyon sa mga mayor nga mosangpot sa pagkasikop sa gagmay ug dagkong mga operator sa illegal quarrying sites ug sa mga trak nga naghatod niini gawas sa probinsiya, si Abalayan niingon nga adunay bahin sa kita gikan sa mga multa. Si Nhiel Alonzo, Provincial Legal Officer, niingon nga ang mga silot ug multa batok sa maong mga operator moabot sa labing minos P50,000, nga matigom gikan sa lima ka lainlaing mga kalapasan nga adunay P10,000 nga silot matag usa. Dugang pa niya nga mahimo kining mosaka ngadto sa P60,000 kon kining mga illegal operator mag-dredge sa mga yuta ug minerales gikan sa suba. “Patabang mi ninyo. You can put up your own checkpoints and by so doing naa mo’y share. Nagtan-aw mi nga mo-increase gyud ning dakop kon kada LGU kay mo-monitor na, so mo-increase ang revenue,” matod ni Abalayan. Gawas sa illegal quarrying, gihangyo usab sa gobernador ang mga mayor nga bantayan ang mga delivery truck, van, o bisan unsang mga sakyanan nga walay Governor’s Accreditation ug uban pang permit, nga mosulod ug mogawas sa probinsiya. Siya niingon nga ang mga LGU pinaagi sa municipal treasurer niini o ang iyang deputy, adunay awtoridad sa pag-inspeksyon, pagsakmit, ug pag-impound sa maong mga sakyanan kon gituohan nga nakalapas sa maong probisyon, base sa Revenue Code of the Province niadtong 2008.'}, {'article_id': 328, 'title': 'HVI sa Liloan nasikop; P8. 1M drugas nasakmit', 'text': 'Moabot sa P8. 1 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa mga sakop sa Provincial Intelligence Unit (PIU) sa Cebu Police Provincial Office atol sa buy-bust, alas 10:30 sa gabii, Huwebes, Hulyo 25, 2024, sa Purok Mangga, Barangay Yati, lungsod sa Liloan. Ang suspek giila nga si Gertrudes Agcaoili, 21, taga Purok Miracle Fruit, Brgy. Yati, Liloan, giila nga high value individual (HVI). Nasakmit sa mga operatiba gikan kaniya ang binulto nga gituohang shabu nga motimbang og 1,200 grams nga dunay standard drug price nga P8,160,000. Sa impormasyon sa PIU, usa ka bodegero sa ilegal nga drugas si Agcaoili diin ang iyang hulgan sa supply mao ang lungsod sa Consolacion ug kasikbit nga lungsod. Duha ka semana siya nga gipaubos sa validation ug sa dihang nakompirmar ang impormasyon, gilusad dayon ang operation. Gisusi sa kapulisan ang kasayuran nga ang tinubdan sa ilegal nga drugas naa sa sulod sa Cebu City Jail sa Barangay Kalunasan. Duna na silay ngalan kon kinsa ang kontak ni Agcaoili sa bilanggoan apan ila una nga ipaubos sa validation. Dugang sa kapulisan, makabaligya ang suspek og duha ka kilo matag semana ug dili makig-transact og ginagmay o ubos sa 100 gramos.'}]"
Kinsa ang mga nasikop nga suspek sa shabu nga operasyon?,"['alyas Gaga, 44, ug alyas Eng-Eng, 26']","[{'article_id': 649, 'title': 'P20. 5M shabu nasakmit sa buy-bust sa Lapu; 2nasikop', 'text': 'Kapin sa P20. 6 milyunes nga shabu ang nasakmit sa mga buy-bust sa Metro Cebu sa Miyerkules, Mayo 8, 2024. Nasikop usab ang laing 18 ka mga suspetsadong durugista sa lahi nga mga operasyon sa Central Visayas. Atol sa buy-bust sa Sitio Kapaping, Barangay Basak, dakbayan sa Lapu-Lapu alas 10:17 sa gabii, di mominos P20. 5 milyunes nga balor sa gituohan nga shabu ang nasakmit sa kapulisan sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) ug duha ka giila nga mga high-value individual (HVI) ang nasikop sa kapulisan. Ang mga suspek nga pulos mga babaye giila nga mao sila si alyas Gaga, 44, ug alyas Eng-Eng, 26, pulos mga residente sa Basak-Merkado, Barangay Basak, Lapu-Lapu City. Nasakmit gikan sa duha ka mga suspek mao ang binulto sa gituohang shabu nga motimbang og 3,026. 35 gramos nga dunay standard drug price nga P20,579,180. Ang operasyon sa Police Station 4 sa LCPO gipangulohan ni P/Maj. Diana Barcellano, station commander, kauban ang City Intelligence Unit (CIU)/City Drug Enforcement Unit (CDEU) sa LCPO ug PNP Drug Enforcement Group 7 ubos sa pagduma ni P/Col. Ipay Kito, OIC sa LCPO. “Kini nagtimaan sa lain na usab nga kadaugan sa atong pakigbatok sa ilegal nga droga tungod sa negatibong epekto niini sa atong mga komunidad. Sa makausa pa, ang pasalig ug kakugi sa atong mga operational units nagbunga, ug gusto nakong pasalamatan sila sa ilang walay paglubad nga paningkamot niini nga gubat,” matod ni Kito sa FB post sa kagamhanan sa Lapu-Lapu City. Ang mga suspek anaa na karon sa kustodiya sa LCPO. Sila paskaan og kaso nga kalapasan sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002. EX-CON SIKOPBag-ong nakagawas gikan sa Cebu City Jail (CCJ) sa kaso sa ilegal nga drugas nadakpan pagbalik sa Labangon Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat atol sa buy-bust sa Sitio Callejon, Brgy. Labangon, Dakbayan sa Sugbo, alas 7:10 sa gabii sa Miyerkules, Mayo 8, 2024. Ang suspek giila nga si Simon Ermac Ermenio, alyas Titing, 48, lumad nga taga dakbayan sa Ozamis apan kasamtangang nagpuyo sa Sitio Callejon, Labangon. Nakuha gikan sa suspek ang mga pinutos sa gituohang shabu nga motimbang og 10 gramos nga dunay standard drug price nga P69,700 nga gidala sa PNP Forensic Unit 7 alang sa chemical analysis. Matod ni Abagat nga nadakpan na kaniadto sa Labangon Police Station ang suspek sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas apan sa iyang paggawas nibalik ni sa pagpamaligya kay giingong gipaningil sa iyang utang sa usa ka drug personality. Aron makabayad siya, iyang i-roll ang halin apan way swerte kay namonitor siya pagbalik sa Labangon Police Station ug nadakpan sa buy-bust. BAHIN SA SUGALSamtang, ang Police Regional Office (PRO 7) nakasikop usab og 22 ka mga sugarol atol sa 15 ka operations batok sa ilegal nga sugal sa Central Visayas, pipila niini mga usher sa illegal numbers game sama sa illegal swertres nga gireklamo sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO). Nakasakmit usab sila’g usa ka loose firearm ug usa ang nadakpan. Samtang sa kampanya batok sa mga wanted person, ang kapulisan nakasikop og 19 ka mga tawo nga dunay mga pending warrant of arrest, diin duha kanila giila nga mga most wanted person. Sa mga ordinansa sa lainlaing local government units, dunay 1,688 ka mga tawo nga nakakalapas ug nadakpan. Sa kinatibuk-an, sila nakamulta og P683,420.'}]","[{'article_id': 1426, 'title': '‘Bomba’ mibuto sa misa sa MSU; 4 patay, 9 angol', 'text': 'Dili mominos upat ka mga tawo ang nangamatay ug siyam ang samdan sa usa ka pagbuto nga gidudahang bomba atol sa usa ka misa sa gym sa Mindanao State University (MSU) main campus sa dakbayan sa Marawi sa Dominggo sa buntag, Disyembre 3, 2023. Si Colonel Margilyn Abelardo, hepe sa Public Information Office sa Philippine National Police, unang gikutlo sa taho human sa insidente nga tulo ang patay apan pagkahapon, upat na ang ihap sa namatay. Si Police Regional Office in the Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao (PRO-Barmm) Director Brigadier General Gemon Ngujo niingon nga nahitabo ang pagpabuto, alas 7:40 sa buntag sulod sa Dimaporo Gymnasium sa MSU samtang adunay nagpadayong Catholic mass. Matod niya, ila pang gisusi kon unsa nga eksplosibo ang gigamit sa mga sad-an. Dugang ni Ngujo nga ilang gisusi ang posibleng koneksyon ni Nicdao Islamiyah sa maong insidente. Niadtong Disyembre 1, 11 ka miyembro sa teroristang grupo, lakip ang gideklarar nga amir niini nga si Nicodemus Nicol, ang napatay sa usa ka opensiba sa militar sa Datu Hoffer Ampatuan, Maguindanao del Sur. Sa usa ka pahayag, gikondenar sa MSU ang insidente. “The Mindanao State University (MSU) community is deeply saddened and appalled by the act of violence that occurred during a religious gathering at the university gymnasium this morning of December 3,” sumala sa ilang pamahayag. Gipasaligan niini ang pagpahamtang sa mga lakang aron mapanalipdan ang mga estudyante, magtutudlo ug kawani. Gisuspeso ang mga klase ug tanang akademikong kalihokan sa MSU hangtod sa dugang nga pahibalo. Ang MSU niingon nga kini magbutang og dugang nga security personnel sa campus sa hugot nga koordinasyon sa lokal nga gobyerno ug mga awtoridad. (AP, SunStar Philippines)'}, {'article_id': 1457, 'title': 'Mga bus operator nangayo’g pasaylo kang Abalayan', 'text': 'Nangayo og pasaylo kang Gobernador Edlen Abalayan ang mga bus ug minibus operator nga nagbiyahe sa habagatan sa Sugbo, kansang mga unit nakahimo og traffic violations. Gipahibawo sa Cebu Provincial Information Office nga atol sa pakigtagbo sa mga operator tali ni Abalayan, pormal sila nga miduso sa ilang pagpangayo og pasaylo. Uban usab sa hangyo sa pag withdraw sa gobernador sa iyang giduso nga complaint sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB-7). Una na nga nihangyo si Abalayan sa LTFRB 7 nga kanselahon ang Certificate of Public Convenience (CPC) sa mga operator tungod sa mga violations niini,. Naglakip sa violations ang illegal parking, illegal loading ug unloading sa mga pasahero sa gawas sa CSBT nga niresulta sa kamatayon sa usa ka pasahero niadtong Oktubre. Ang pasahero nga lalaki nga kawani sa Dept. of Education (DepEd) nikapyot sa usa ka bus apan natapigas ang tiil hinungdan sa iyang pagkatagak ug naligsan. Nakaaghat kini sa Cebu City Transportation Office (CCTO) sa pagpahugot sa pagbantay sa trapiko sa dapit kay kini kalapasan. Si Abalayan nibutyag nga iya unang timbangtimbangon ang hangyo una siya mopakanaug og desisyon, kauban ang mga sakop sa Hunta Probinsyal ingon man ni Bise Gobernador Abina Tomas III. Makadaghan na gitawag ni Abalayan ang atensyon sa bus operators apan daghan gihapon nga drivers ang naglapas sa polisiya nga sa sulod lang sa CSBT pwede magpasakay og mga pasahero.'}, {'article_id': 401, 'title': 'Mental health program sa Mandaue City mas gipalig-on', 'text': 'Ang Mandaue City Government nagpalig-on sa ilang mental health program pinaagi sa pag-integrate sa mental health care ngadto sa treatment plans sa mga drug user. Tumong niini nga programa mao ang pagtagad sa mga isyo sa pag-abuso sa kemikal. Samtang, dungan ang pagtubag sa mga panginahanglanon sa kahimsog sa pangisip, matod ni Ebenezer Rennan Castrence, pangulo sa Mandaue City Substance Abuse Prevention Office (MCSAPO). Aron mahimo kini, ang mga barangay health worker gibansay sa pag-ila sa mga timailhan sa mga problema sa kahimsog sa pangisip aron sila makahatag sa tukma sa panahon nga mga referral, sulti ni Castrence sa mga tigbalita sa Martes, Hulyo 2, 2024. Si Castrence niingon nga ang mga barangay gikinahanglan nga modumala sa kaugalingong mental health referrals. Ang Siyudad, matod niya, nakigtambayayong usab sa Philippine Mental Health Association sa paghimo og binuwan nga mga caravan nga nagtanyag og libreng serbisyo sa pangisip. Matod ni Castrence nga kining bag-ong programa gibase sa community-based mental health initiative nga gilusad sa miaging tuig ubos sa administrasyon ni Mayor Brody Abando. Kini nga inisyatiba nagkinahanglan sa mga health worker ug mga doktor sa kabarangayan nga i-refer ang mga indibidwal nga nagpakita og mga timailhan sa problema sa pangisip sa MCSAPO alang sa interbensyon. Ang MCSAPO adunay kritikal nga papel isip triage area, nga nagkonektar sa mga indibidwal sa mga psychologist ug psychiatrist, dugang niya.'}, {'article_id': 1696, 'title': '3 ka menor ‘nangawat’ og motor, ‘nangaluwas’', 'text': 'Naa na sa mga kamot sa Dept. of Social Welfare and Development (DSWD) ang tulo ka mga lalaking menor de edad nga naluwas sa mga barangay tanod human masakpi nga nangawat og motorsiklo. Ang mga suspek nga pulos mga taga Compostela, amihanang Sugbo nag edad og 13, 14 ug 16 anyos ,Ang 13 anyos taga Sityo Guiwanon, Brgy. Poblacion, samtang ang 14 anyos taga Estaca, ug ang 16 anyos taga Sityo Guiwanon, PoblacionBase sa imbestigasyon sa kapulisan sa lungsod sa Compostela ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Capt. Januar Marly Casanova, ang giingong pagpangawat na hitabo ala 1 sa kaadlawon sa Sabado, Oktubre 14, 2023 sa Estaca, Compostela. Ang tag-iya sa motorsiklo giila sa mga barangay tanod nga si Mather Piscasio, 46 , minyo, taga Jubay, lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo. Sa wa pa sila “naluwas,” ang mga suspek nakit-an nga nanag-inangkasay sa usa ka motorsiklo, ang 16 anyos maoy nagmaniho. Gipara sila sa mga barangay tanod sa Estaca kay sitahon lang unta kon nganong nagsuroysuroy nga unta duna may curfew sa tibuok lungsod. Dinhi nasuta sa mga barangay tanod nga kinawat sa mga suspek ang motorsiklo nga ilang gisakyan. Dali silang nanawag sa kapulisan sa Compostela ug gitugyan ang mga menor de edad. Ang kapulisan na maoy ni-turnover sa mga suspek ngadto sa DSWD. Ubos sa balaod, ang mga menor nga nag-edad og 15-17 anyos lang ang mahimong mapasakaan og kaso kon madeterminar nga duna silay kaamgo sa paghimo sa krimen. Sa pagsuwat ning taho, wa pa matino kon nahibalik na ba sa tag-iya ang motorsiklo.'}, {'article_id': 49, 'title': ""Alejos. PJ misang-at sa 'one valid ID' bill"", 'text': 'USA nalang ka valid ID dapat ang pangayuon sa tanang publiko o pribado nga transakyon. Mao kini ang tumong sa House Bill 10973 nga gisang-at ni Cebu 3rd District Pablo Dean ""PJ"" Abalayan niadtong Setyembre 25, 2024. Kung maaprubahan, ang HB No. 10973 ni Alejos. PJ nagmando nga usa ra sa 19 ka mga klase sa IDs ang kinahanglang ipresentar sa mga buhatan, sa gobyerno man o sa pribadong sektor, isip valid proof of identity. . Ang mga pribadong ahensya o gobyerno mahimong moila sa mga dugang nga ID nga wala sa listahan, pero dili sila tugutan nga mangayo og dugang nga mga ID. Ang balaudnon nagsugyot nga bisan kinsa nga tawo o opisina nga magdumili sa pag-ila nga igo na ang usa sa bisan unsa nga mga ID nga gilista sa balaod, silotan og multa nga P500,000. Samtang ang mapamatud-an nga nigamit og government IDs alang sa malimbongong mga transaksiyon, o nag-falsify sa mga ID, mahimong mapriso sulod sa unom ka buwan ngadto sa tulo ka tuig o makamulta og P50,000 ngadto sa P3 milyones. Tumong sa HB No. 10973 nga suportahan ang Republic Act 11055 nga nagtukod sa Philippine Identification System ug sa PhilSys ID. “The thorough implementation of the PhilSys ID has been difficult and incomprehensive due to the recent pandemic and logistical challenges,” sumala ni Abalayan sa explanatory note sa balaudnon. “Despite the pronouncement concerning the objective of PhilSys, certain government agencies and private entities still require multiple forms of identification, practically meaning that each ID, standing alone, is invalid. This unduly burdens the public when such agencies can definitely ensure the integrity of their government-issued IDs and documents. ”“Individuals may lack the time or resources to apply for the specific identification required by an agency or private business, even though they possess another valid ID duly accepted elsewhere,” dugang pa ni Abalayan. (PR)'}]"
Unsa ang oras nga gideklarar nga fire out?,['alas 2:10 sa kaadlawon'],"[{'article_id': 652, 'title': 'Prutasan sa Barili, nasunog', 'text': 'Nahurot sa pagkasunog ang 21 ka stalls sa prutasan sa Barangay Poblacion, lungsod sa Barili, alas 12:25 sa tungang gabii, Miyerkules, Mayo 8, 2024. Kini ang gibutyag ni F01 Debbie Ceniza, fire investigator sa kabumberohan sa Barili, nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Kini gisaka dayon sa 2nd alarm, nakontrolar sa ala 1:30 sa kaadlawon ug gideklarar nga fire out sa alas 2:10 sa kaadlawon. Matod ni Ceniza, ang danyos sa sunog gibana-bana nga P35,000 apan way labot sa kwentada sa kabumberohan ang mga tindang mga prutas. Atol ning pagsuwat, nagpadayon ang imbestigasyon kon unsay hinungdan sa pag-ulbo sa sunog sa maong prutasan nga ginama sa light materials. Dugang nasayran nga ang prutasan nahimutang lang og pipila ka metro gikan sa merkado publiko sa maong lungsod. Si Ceniza nagkanayon nga ikaduha na kini nga sunog nga niigo sa maong prutasan. Ang una nahitabo niadtong Enero 12 , 2024 diin unom ka stalls ang nasunog tungod sa electrical misuse.'}]","[{'article_id': 206, 'title': '17 anyos nga mabdos midalaw sa Optn 2nd Chance, gibilanggo', 'text': 'Modalaw ra unta sa iyang kapuyo ang 17 anyos nga dalaga nga taga Barangay Duljo, Dakbayan sa Sugbo apan nabalhog na hinuon kini sa susamang pasilidad human kini nakuhaan og linikit nga mga pinaugang marijuana. Ang 17 anyos nga babaye, nagsabak pa gyud nga nasakpan nga naghupot og illegal nga drugas nga gisuksok sa iyahang bra sa Cebu City Operation Second Chance Center sa Barangay Kalunasan, Dakbayan sa Sugbo. Nasayran nga niadtong Huwebes, Agusto 22, dihang nakuhaan og 14 ka mga linikit nga marijuana ang maong dalaga nga unta moduaw sa iyahang kapuyo nga anaa usab sa maong rehabilitation facility. Tungod sa kadudahan nga lihok niini ug kay wala kini mahimutang, atol sa pagrekisa niini sa usa sa mga house parent, giingon ng wala dayon mosanong ang dalagita hinungdan nga giingnan nalang kini sa tigbantay nga babaye nga ipahubo ang iyang bra. Atol sa paghubo sa bra niini, nasuta nga aduna diay kini gisuksok nga mga linikit nga mga pinaugang mga marijuana. Matod pa sa maong 17 anyos nga daw gisugo ra siya sa iyang kapuyo sa pagpalusot sa maong marijuana. Ang maong suspek mag-atubang og kasong paghupot og illegal nga drugas o kalapasan sa Section 11, Article 2, RA 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002.'}, {'article_id': 463, 'title': 'Barangay official sa Mambaling gipatay', 'text': 'Patay ang usa ka 44 anyos nga lalaki nga admin. officer III sa Brgy. Mambaling, Dakbayan sa Sugbo human siya pusila sa wala pa mailhing nagbinugtong nga mamumuno sa Sitio Micabaja, Brgy. Barrinuevo Jelly, Dakbayan sa Sugbo, pasado alas 12 sa udto sa Lunes, Hunyo 17, 2024. Ang biktima giila sa mga residente sa dapit nga si Elyong Corrales, 44, taga Sitio Puntod, Alaska, Mambaling, kabanay ra usab sa kapitan sa barangay. Matod ni Police Major Mather Balatero Jr. , bag-ong hepe sa Mambaling Police Station, nga samtang nagkaon ang biktima sa usa ka karenderiya sa lugar, kalit lang kini nga gipusil sa usa ka tawo gikan luyong bahin sa biktima. Naigo ang biktima sa ulo nga niresulta sa iyang hinanali nga kamatayon. Samtang ang gunman yano lang nga nagbaktas palayo. Gihulagway sa mga saksi ang killer nga nagsul-ob og long sleeves, nagkawo ug naka-facemask. Wala pa usab matino unsa nga matang sa kalibre sa armas ang gigamit sa gunman. Tungod niini, milusad dayon og imbestigasyon ang Mambaling Police Station pinaagi sa pagsusi sa mga kuha sa CCTV camera sa dapit. IMPORMASYONSigun sa usa sa mga imbestigador nga ang pamilya dunay gustong ibutyag apan gipili niini nga mobisita sa buhatan ni Balatero aron way daghang makadungog. Sa pagkutlo ning balita, nagpaabot pa si Balatero sa kabanay ni Corrales basin maka kuha sila og lead sa imbestigasyon. “Ganina may gustong sabihin yung pamilya ng biktima pero nag ingon na lang sila nga moadto na lang sa opisina natin unya pagkahuman sa Scene of the Crime Operatives (Soco). So, gahulat-hulat ko nila ron sa opisina kay naa daw sila’y isulti. Basin makatabang ni sa imbestigasyon nato,” matod ni Balatero. Tanang anggulo ang gipangsubay nila karon, usa na niini ang personal nga atraso kon duna ba kini kontra sa lugar o duna bay hulga nga nadawat sa wala pa mahitabo ang pagpamusil. GIPUSIL SABPipila ka oras sa wa pa ang hitabo, usa usab ka 18-anyos nga lalaki gipusil sa iyang silingan alas 12:05 sa kaadlawon sa Lunes sa Sitio White Road dumpsite, Brgy. Inayawan, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima nga giila nga si Tantan Correa, nagpuyo sa maong lugar, nakaangkon og samad pinusilan sa walang bahin sa liog. Wala pa igkita ang suspek nga giila nga si Melson Braxton. Si Police Master Sgt. Edoy Agsunod, Jr. , imbestigador sa Inayawan Police Station, nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga drugas ang motibo sa krimen. Ang biktima giingon nga nipalit og shabu gikan sa suspek, matod ni Agsunod. Apan ang kwarta nga gihatag sa biktima giingon nga kulangan hinungdan nga sila nagkalalis sa suspek busa gipusil. Ang biktima naa sa usa ka tambalanan sa dakbayan nagpaalim.'}, {'article_id': 501, 'title': '5 anyos giamong ‘paghikog’ sa mama?', 'text': 'Usa ka 31 anyos nga inahan ug iyang anak nga lalaki, ang napalgan nga patay sud sa ilang panimalay sa Sityo Lakatan, Brgy. Camburoy sa lungsod sa Samboan, Sugbo alas 10 sa buntag, Dominggo, Hunyo 9, 2024. Base sa imbestigasyon sa kapulisan sa Samboan ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Capt. Carmelita Manila Dacuyan, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang inahan ug anak lang ang nagpuyo sa ilang balay human ang kapuyo niini nga amahan bata usa ka seaman. Matod pa nga may mga silingan ang niadto sa balay aron mag-solicit og donation para sa ilang kapilya. Apan dakong kakurat nga ilang nadiskobrehan nga nalup-og na sa hawanan sa balay ang inahan uban sa anak ug may botelya sa hilo ang narekober ug may baso nga ilimnon nga choco. Ang duha gidali sa pagdala sa Malabuyoc District Hospital apan gideklarar nga dead on arrival. Samtang, ang mga silingan nakapunit sa dapit og usa ka suicide note nga may suwat nga nagkanayon nga ""May dako kaayo ko’g problema nga di nako kaya nga isulti. ”Sa nag-antos sa depresyon ug nanginahanglan og tabang, kontak sa mosunod:○ HopeLine Hotlines sa (02) 804-HOPE (4673); 0917 558 HOPE (4673); and 2919 (toll-free number for all GLOBE and TM subscribers). ○ DOH suicide prevention hotlines: 0917-899-8727 (USAP) ug 0917-989-8727 (USAP).'}, {'article_id': 152, 'title': 'Motor misarasay; iro milabang, 2 angol', 'text': 'Tungod sa iro nga kalit milabang sa kalsada hinungdan nga nasukamod ang motorsiklo nga gimaneho sa amahan ug ang angkas niini ang anak. Ang insidente nahitabo sa national highway sa Barangay Pasol, Lungsod sa Alcoy, habgatan sa Sugbo, Miyerkules sa buntag, Septiyembre 4, 2024. Nalandig sa tambalanan ang mga biktima nga sila si Baroro Barquilla, 52, ug anak niini nga si Rojelyn Barquilla, 25, dalaga, taga Atabay, Alcoy human nakaangkon og mga pangos sa nagkadaiyang bahin sa ilang lawas. Nisuway og likay ang drayber sa iro nga kaklit nilabang sa dalan apan nawad-an sila sa balanse resulta sa ilang pagkasarasay. Mga sakop sa Alcoy Municipal Disaster Risk Reduction Management Office ang mitabang sa mga biktima nga gidala sa Carcar City Provincial Hospital aron magpaalim sa ilang mga pangos, ug ang pagpaubos sa CT scan aron pagsuta sa kahimtang sa ilang paglawas.'}, {'article_id': 1209, 'title': 'Dugang 442 ka polis alang sa seguridad sa Sinulog', 'text': 'Nadugangan ang kapin sa 3,000 ka mga polis gikan sa lainlaing mga probinsya sa Central Visayas nga gitahasan nga mobantay sa seguridad sa mga kalihukan sa Sinulog 2024. Kini human ang 442 ka mga police officer nga gipaubos sa mandatory schooling sa Regional Training Center (RTC) sa Barangay Jugan, lungsod sa Consolacion gi-augment sa Cebu City Police Office (CPPO). I-deploy sila sa relihiyusong kalihukan sama sa Walk with Mary, Solemn Procession hangtod na sa Sinulog Prand Parade ug Ritual Showdown sa South Road Properties (SRP) sa Dominggo, Enero 21, 2024. Ang augmentation force kasamtangan nga gipahiluna sa Zapatera Elementary School sa Barangay Zapatera, dakbayan sa Sugbo. Si Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa CCPO, nihatag og giya sa maong mga polis kon unsay ilang buhaton kon ipakatap na sa kadalanan, ilabi na sa rota sa Sinulog grand parade. Usa sa mando nga gihatag ni Bacquian nga kinahanglan nga alerto kanunay, dili magduwa sa ilang cellular phone aron dili mahisama niadtong police patrolman nga nasakpan nga nagduwa og Mobile Legend (ML) nga tungod ani gipalabay sa gawas sa isla sa Sugbo. “Be alert and be vigilant at all times, naa man guy naka deploy nga during their deployment nag dula-dula og koan basin gi laay ba, mao nang nag dulag ML para pampalipas sa oras. It so happened nga na agi-an ni RD. Kon malabyan ka ni RD, kuhaon imong pangalan ug i-assigned ka sa pinaka layo nga assignment,” matod ni Bacquian. Lakip sa awhag ni Bacquian sa maong mga polis nga labing maayo nga makighinabi og mga tawo sa iyang palibot aron masayod siya unsay mga problema nga angay nga hatagan og pagtagad. Giangkon ni Bacquian nga wala silay nadawat nga hulga ning nagkaduol na ang Sinulog grand parade apan bisan pa niini, nanawagan sila sa publiko nga tabangan sila sa pag-monitor sa palibot. Gawas sa mga polis sa RTC, nangabot usab ang laing gatusan ka mga personnel sa Regional Mobile Force Battalion (RMFB 7) gikan sa kampo sa lungsod sa Sibonga. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga andam na sila bisan pa nga dunay dako’ng hagit nga nagpaabot kanila sa SRP nga mao ang kainit sa adlaw o ang pag-uwan. Bahinon sa CCPO ang pag-deploy sa mga polis sa lainlaing events aron dili mahago kaayo ug mahimo’ng mas epektibo sa ilang serbisyo. Tungod niini, gipasalamatan ni Baculo ang PRO 7 nga gihatagan sila og daghang mga polis, lakip na ang abag sa simbahan ug Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo, ilabi na sa pagkaon gikan sa buntag hangtod na sa gabii.'}]"
Unsang orasa gideklarar nga fire out ang sunog?,['alas 9:01 sa gabii'],"[{'article_id': 653, 'title': 'Laing grass fire sa Argao', 'text': 'Upat ka ektarya ang gilamoy sa grass fire nga niigo sa utlanan sa tulo ka mga barangay sa lungsod sa Argao, alas 6:46 sa gabii sa Martes, Mayo 7, 2024. Si F01 Sylvian Necasio Escalona, tigpamaba sa kabumberohan sa Argao nga gikahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga ang sunog gideklarar nga fire out sa alas 9:01 sa gabii sa Mayo 7, 2024. Matod niya nga ang tulo ka barangay boundary sa Liptong, Sityo Canduran nga giutlan sa mga bukirang barangay sa Tulic , Lamacan ug Jomgao. Si Escalona niingon nga sila naglisod sa pagkombati sa kayo gumikan kay di matangas sa ilang firetruck ang tibuok bukid. Ang kayo nakontrolar pinaagi sa tabang sa mga residente sa maong dapit aron di makadulhog ang grass fire ngadto sa kabalayan sa ubos. Matod niya nga kugon ug mga punoan sa lumboy ug mangga ang nangasunog. Way nakatug-an kon may nagdaub ba sa maong dapit nga hayan maoy hinungdan sa dakong grass fire. Si Escalona nagkanayon nga sukad sa buwan sa Abril 2024, sila nakatala na og 34 ka grass fire. Niini lang pipila ka mga adlaw sa Mayo, sila nakatala na og dili mominos 10 ka mga grassfire. Apan ang labing ulahi nga grass fire maoy labing dako nga sunog sa kasagbutan sa lungsod.'}]","[{'article_id': 72, 'title': 'Sundang wa mauli: mag-uuma gikulata, gitigbas, nasamdan', 'text': 'Nagpaalim sa iyang nahiaguma’ng samad ug bun-og ang 49 anyos nga mag-uuma human gitabangan og kulata ug gitigbas sa iya ra sab nga mga silingan. Ang insidente nahitabo sa Barangay Tigbao, Lungsod sa Badian, Sugbo, sa alas 6:45 sa gabii, Septiyembre 19, 2024. Ang biktima gitago sa pangala’ng Cleret, ulitawo ug residente sa maong barangay. Base sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Badian nga si Cleret miadto og usa ka tindahan kay adunay paliton, naatol nga anaa sa maong lugar ang duha ka managsuong suspek nga sila si Abet ug Iko. Nitumaw ang init nga panaglalis tali sa duruha ka habig sa dihang gipangitaan sa sundang si Cleret sa mga suspek. Gikatahong gitabangan og kulata ang biktima sa managsuon ug wa pa matagbaw gitigbas pa kini sa makadaghang higayon. Gidali sa pagdala si Cleret sa iyang mga kaliwat sa tambalanan nga naangol human sa hitabo. Samtang si Iko ang nadakpan ug nakuhaan sa hinagiban samtang si Abet ang nakaeskapo ug gipangita sa kapulisan, kasong frustrated murder ang gisang-at batok sa managsuon.'}, {'article_id': 1104, 'title': 'Kaso ni Dimalanta gihataga’g pagtagad ni Abangan', 'text': '“Bring justice to the victim. ” Tipik sa mando ni Cebu City Mayor Cedie Abangan sa kapulisan atol sa press conference kalabot sa kasong hit-and-run niadtong Pebrero 4, 2024 duol sa Redemptorist Church, Cebu City nga miresulta sa kamatayon ni Jeslar Lezar Dimalanta, 23. “Then I also asked my PA to secure what assistance that the City Government could be granting. But, definitely, I’m taking full focus on this matter,” sumala ni Abangan. Gibutyag sa mayor nga nakahinabi niya si Cebu City Police Office (CCPO) Director Jake Bacquian ug nipahibawo nga subsob ang kapulisan sa ilang pakisusi kabahin sa hitabo. Matod ni Mayor Abangan, nagpadayon ang CCPO sa paghipos og mga kuha sa CCTV duol sa nahitaboan aron masayran ang plaka ug mapangita ang sakyanan nga nidasmag sa biktima ug gibiyaan nga nagbuy-od lang sa kalsada. “We have to get the facts. Diin man ni gikan ang sakyanan? Diin sad ni gikan ang motor? Diin ni sila nag abot. . . . ? Mao na karon atong idugtong-dugtong,” nagkanayon ang mayor. Tungod sa panghitabo, buot ni Mayor Abangan nga magbutang og mga CCTV camera sa kadalanan sa siyudad sa labing dali nga panahon. “I’ve been telling them, ‘bring as many, cover as many CCTVs. Bahala na og how much. Ang pinaka-importante safety, peace and order. We have to invest. . . . That’s why I’m telling now, directing my city administrator, we must have (the CCTV cameras). Dili lang nato isulti asa ipamutang,” sigun pa ni Abangan. (PIO)'}, {'article_id': 501, 'title': '5 anyos giamong ‘paghikog’ sa mama?', 'text': 'Usa ka 31 anyos nga inahan ug iyang anak nga lalaki, ang napalgan nga patay sud sa ilang panimalay sa Sityo Lakatan, Brgy. Camburoy sa lungsod sa Samboan, Sugbo alas 10 sa buntag, Dominggo, Hunyo 9, 2024. Base sa imbestigasyon sa kapulisan sa Samboan ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Capt. Carmelita Manila Dacuyan, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang inahan ug anak lang ang nagpuyo sa ilang balay human ang kapuyo niini nga amahan bata usa ka seaman. Matod pa nga may mga silingan ang niadto sa balay aron mag-solicit og donation para sa ilang kapilya. Apan dakong kakurat nga ilang nadiskobrehan nga nalup-og na sa hawanan sa balay ang inahan uban sa anak ug may botelya sa hilo ang narekober ug may baso nga ilimnon nga choco. Ang duha gidali sa pagdala sa Malabuyoc District Hospital apan gideklarar nga dead on arrival. Samtang, ang mga silingan nakapunit sa dapit og usa ka suicide note nga may suwat nga nagkanayon nga ""May dako kaayo ko’g problema nga di nako kaya nga isulti. ”Sa nag-antos sa depresyon ug nanginahanglan og tabang, kontak sa mosunod:○ HopeLine Hotlines sa (02) 804-HOPE (4673); 0917 558 HOPE (4673); and 2919 (toll-free number for all GLOBE and TM subscribers). ○ DOH suicide prevention hotlines: 0917-899-8727 (USAP) ug 0917-989-8727 (USAP).'}, {'article_id': 1125, 'title': '2 ka mga drug den sa San Fran nabungkag', 'text': 'Duha ka mga drug den nga nahimutang sa lungsod sa San Francisco, mga isla sa Camotes, probinsya sa Sugbo gironda sa kapulisan ug Philippine Drug Enforcement Agency 7 sa Biyernes sa Pebrero 2, 2024 nga niresulta sa pagkasikop sa siyam ka mga tawo. Ang lungsod usa sa mga gideklarar nga drug cleared municipality sa Sugbo. Ang mga operatiba sa PDEA Cebu Provincial Office uban sa kapulisan sa San Francisco ug 82nd IB 3ID Aguinaldota Company sa Philippine Army nilusad og buy bust sa unang drug den nga nahimutang sa Barangay Southern Poblacion alas 5:22 sa hapon nga niresulta sa pagka sikop sa unom ka mga tawo. Lakip sa nadakpan ang drug den maintainer nga si Junas Lunca, 36, ug ang laing lima nga naatlan nga nanuyop nga silang Lungay Aguinaldo Lustina, 33, construction worker; Peryong Loon, 46, construction worker; Emeniano Luzod, 40, Cecile Maagad Maalam, 36, ug Maata Basa, 29, pulos nagpuyo sa maong lungsod. Nasakmit sa mga operatiba ang pito ka mga pakete sa gituohang shabu nga dunay gibug-aton nga 50 gramos nga mobalor og P340,000 ug mga drug paraphernalia. Nianang mga alas 7:30 sa gabii, laing drug den ang gibungkag sa pagpangulo sa San Francisco Municipal police station sa Barangay San Isidro sa maong lungsod nga niresulta sa pagkasikop sa tulo ka mga tawo. Ang mga nadakpan giila nga silang Llyod Basa, 39, panday ug mao usab ang nagpadagan sa balay suyopanan; lakip na silang Martinito Mabagos, 33; ug Boboy Mabaho, 30. Moabot sa napulo ka pakete sa gituohang shabu ang nasakmit sa mga operatiba nga dunay timbang nga 30 gramos nga dunay estimated market value nga P204,000. Ang tibuok lungsod sa San Francisco gideklarar sa Regional Oversight Committee on Barangay Drug Clearing Program nga drug cleared municipality niadtong Mayo 2022. Apan matod ni PDEA-7 Regional Director Alfabete Alfaro, sa usa ka press statament, nga bisan gi deklarar nga drug cleared ang usa ka lungsod wala magpasabot nga mawagtang na ang ilang status nga drug cleared. “Even after a barangay, municipality, or city is declared as drug-cleared, monitoring and validation of reported illegal drug activities must still be undertaken as it is a crucial part of the drug-clearing process to ensure that the LGU is able to maintain its status,” matod ni Alfaro. Dugang ni Alfaro nga ang pagbungkag sa drug den sa San Francisco nahimo tungod sa kamabinantayon sa Local Government Unit aron pag siguro nga mahatagan dayon og dinalian nga kasulbaran ang pagkuyanap sa ilegal nga drugas. Ang mga suspek pasakaan og mga kaso nga paglapas sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002.'}, {'article_id': 306, 'title': 'Rider gipasidunggan', 'text': 'Gihatagan og pasidungog ang Joy Ride rider nga nigukod sa naka hit and run patay sa usa ka lalaki nga naglakaw daplin sa karsada sa V. Abangan Ave. , Dakbayan sa Sugbo niadtong Biyernes sa kaadlawon, Hulyo 26, 2024. Si Arvie Ballesteros, 35, gitunolan og plaque of appreciation ni P/Lt. Col. Reynan Cagas, hepe sa Traffic Enforcement Unit (TEU) sa Cebu City Police Office (CCPO) sa iyang buhatan uban kang Cebu City Transportation Office (CCTO) assistant department head Atty. Kent Egie Tonton. Gawas sa plague, gihatagan usab si Ballesteros og kuwarta ug grocery items aron dunay madala sa iyang pamilya. Matod ni Cagas, ang gibuhat ni Ballesteros dako kayo og natabang sa pagsulbad sa maong insidente diin nadakpan nila ang drayber bisan pa kon wala na mopasaka og kaso ang kabanay ni Caguete Caguioa nga taga Barangay Candugay, lungsod sa Barili, kasadpang habagatang Sugbo. “Nagpasalamat mi og dako sa atoang rider sa Joy Ride nga si Arvie Ballesteros sa pagtabang sa atong investigation sa Traffic Enforcement Unit kay kon wala pa ni siya magpakabana possibly nagtagbaw pa ta’g pangita sa CCTV karon, nag subay-subay pa ta,” matod ni Cagas. Si Tonton nagkanayon nga ang Traffic Management Coordination Committee niduso og resolusyon sa board aron pasidunggan si Ballesteros. Nakadayeg si Tonton sa gihimo sa Joy Ride rider tungod kay nagpakabana gyud kini sa nahitabo sa palibot, nakatabang og dako sa kapulisan ug sa mga traffic enforcer nga tungod ini niawhag siya sa publiko nga sundon ang gihimo ni Ballesteros. “Katong iyang gibuhat dako kaayo to’g tabang dili lang sa kapulisan apil na pud sa amoa sa mga traffic enforcer diha sa kadalanan,”matod ni Tonton. Nagpasalamat usab si Ballesteros sa gihatag nga pasidungog kaniya sa TEU nga bisan sa iyang gihulagway nga gamay niya nga natampo sa kadalanan, gihatagan kini’g gibug-aton sa maong opisina. Giangkon niya nga atol sa maong insidente diin nakita niya nga nabanggaan ang usa ka tawo, walay lain nga nabutang sa iyang huna-huna kon di mao ang pagtabang nga madakpan ang nakabangga. “Dako kaayo nig impact sa akoa nga na appreciate nila ang atoang effort. Although gamay rato nga effort nga atong gi-exert kay ni cooperate man pud ang tawo sa atoa, mao nang malipayon pud ta,” matod ni Ballesteros. Mensahe niya sa ubang riders nga kon duna silay masugatan o masaksihan nga aksidente diin ang nakahimo mosibat, labing maayo nga motabang sila aron masulbad ang krimen. Gipasidunggan usab ni Cagas ang iyang mga personnel nga nagkugi sa ilang trabaho sama niadtong daghan og nangadakpan nga mga malapason sa balaod trapiko.'}]"
Kinsa ang nagconduct sa buy-bust operasyon?,[' mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) Negros Oriental Provincial Office (NOPPO) uban sa 705th MC RMFB7 sa Barangay Taclobo'],"[{'article_id': 656, 'title': 'Drug surrenderer, sikop sa buy-bust', 'text': 'Kanhi drug surrenderer nadakpan sa buy-bust sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) Negros Oriental Provincial Office (NOPPO) uban sa 705th MC RMFB7 sa Barangay Taclobo, dakbayan sa Dumaguete, alas 6:34 sa gabii sa Martes, Mayo 7, 2024. Ang suspek giila nga si Emeniano Louell Escario, 44, taga Barangay Okiot, dakbayan sa Bais, Negros Oriental. Nakuha sa PDEA 7 ang usa ka dakong putos sa gituohang shabu nga motimbang og 5 gramos nga dunay estimated market value nga P34,000, lakip na ang buy-bust money ug cellular phone. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga ilang nadawat ang kasayuran gikan sa komunidad labot sa ilegal nga kalihukan sa suspek. Giingong makabaligya si Escario og 50 gramos matag semana diin ang iyang area of disposal mao ang mga dakbayan sa Bais ug Dumaguete. Kalapasan sa balaod sa gidiling drugas ang ipasaka sa kapulisan batok sa suspek.'}]","[{'article_id': 1198, 'title': '350-400 ka sakyanan sa dagat mingsalmot', 'text': 'Moabot og 350 ngadto na sa 400 ang natala sa Philippine Coast Guard Central Visayas (PCG) nga mga sakyanan sa kadagatan nga ningsalmot sa Seaborne Procession sa besperas sa Fiesta Señor sa Enero 20, 2024. Gipahibawo ni Lt. Emeniano Elde Malagar, deputy commander ug tigpamaba sa PCG 7, naglangkob sa maong datos ang mga rehistrado ug unregistered nga mga vessel atol sa procession. Sa ilang talaan, anaa sa 247 ang narehistro sa ilang opisina. Adunay 69 ka mga floating vessel nga gigamit sa mga marshal, mas daghan kon itandi sa miaging tuig nga anaa lang sa 33 ka vessels. Giingong wala dayon makapahimutang ang ubang sea vessels apan nahimo’ng malampuson gihapon sa pagsunod sa MV Martin 8, ang galleon nga giluwanan sa imahen sa Sagrada Familia. “It started awkwardly because of the initial positioning of the participating vessels but went smooth after reaching Mandani Bay,” matod ni Malagar sa mga tigbalita sa Enero 20, 2024.“The activity went orderly and successful as we brought it near the devotees on the piers and wharfs,” dugang niya. NAUNLODHinuon gipahibaw sa PCG nga adunay pumpboat nga nitikyaob sa kadagatan duol sa vicinity sa Pier 1 o Depante Derecho nga maoy dunggoanan sa galyon. Nahitabo ang pagtikyaob dihang padung na modunggo ug mopakanaug sa mga pasahero ang timon sa bangka. Ang tanang mga sakay nga devotees naluwas hinuon nga gilangkuban sa mga babaye ug lalaki. Kini nahitabo pasado alas 10 sa buntag sa Enero 20, 2024 sa kadagatan tungod sa baywalk sa may National Museum sa siyudad sa Sugbo. Sa video ni Rusty Deocampo makita nga ang tumoy nga kilid sa bangka nabuslot ug gisuwayan og pugong sa usa ka crew aron di masudlan og tubig. Apan ang tubig nakasulod sa sakayan ug nag-inanay kini og kaunlod. Apan kay may katig man, ka tunga ra sa motorbanca nalapawan sa tubig. Makita sa video nga ang mga sakay gidali sa pagtabang sa laing taga motorbanca nga ningsalmot ra usab sa Seaborne Procession.'}, {'article_id': 1492, 'title': 'Welga wa makaparalisar', 'text': 'Wa makaparalisar sa mga sakyanan nga pampubliko ang transport strike sa Miyerkules, Nobiyembre 22, 2023. Sukad sa kaadlawon sa Miyerkules, gi-monitor na sa Cebu City Police Office (CCPO) ang transport strike sa Pagkakaisa ng mga Samahan ng Tsuper at Opereytor Nationwide (Piston) Cebu chapter. Matod ni Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga nag-deploy sila og mga personnel sa kadalanan aron pagpatuman sa seguridad sa pagpanaga kon dunay motumaw nga kasamok. Hinuon, gihulagway ni Baculo nga malinawon ug wala sila makakita’g problema sanglit daghan gihapon ang mga sakyanan sama sa modern jeep ang nagbiyahe sa ilang tagsa-tagsa ka mga rota. Apan gipahibawo sa police official nga base sa kamandoan ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa CCPO, nag-andam na sila og mga sakyanan kon ugaling dunay mga pasahero nga mangatanggong sa karsada aron ilang mahatod sa ilang destinasyon, labi na ang mga tinun-an. “Base sa among observation, bisan kamo siguro, normal ang pagpanerbisyo sa atong kaigsuonan sa transportation sector,” matod ni Baculo. Ang Piston hugot sa ilang pagbabag labot sa deadline nga Disyembre 31, 2023, alang sa paghiusa sa mga prangkisa sa mga traditional jeepney sa nasod.'}, {'article_id': 1602, 'title': 'Bag-ong gitudlo nga BOD did-ang makasud sa MCWD', 'text': 'Ang gitudlo nga board of directors (BOD) ni Cebu City Mayor Cedie Abangan mopahigayon gihapon sa ilang mga tigom sulod sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) bisan pa sa sayo nga pamahayag ni Range Abarca III nga dili sila tugotan nga makasulod sa maong lugar. Sa pakighinabi sa telepono niadtong Nobiyembre 5, 2023, si retired army major general Burcelango Brual nitug-an sa SunStar Cebu nga kutob sa ilang appointment, motaho sila sa ilang gitudlo nga buhatan sa MCWD. “As agreed by the group, we’ll conduct a regular meeting at MCWD,” matod ni Brual. Niadtong Biyernes, Nobiyembre 3, 2023, si Abarca nitug-an sa news and commentary program sa SunStar Cebu nga “The Intruder” nga ang tulo ka bag-ong appointees ni Abangan nga sila si Brual, abogado Aristotle Batuhan ug negusyante nga si Badoy Macasinag, dili tugotan nga makasulod sa MCWD building sa downtown Cebu City. “I ordered the GM (general manager) nga if their purpose of coming into MCWD is to assume as appointed board of directors, then di nato sila pasudlon. . . dili sila i-recognize kay that will sow confusion having two boards,” matod ni Abarca. Si Brual, dihang gipangutana kon ang worst comes to worst ug did-an ba sila nga mosulod sa MCWD building aron mopahigayon og mga tigom, niingon nga dili sila mag-confrontational. “Tan-awon lang kung unsay mahitabo, basta as much as possible we don’t want to be confrontational, pwede ra man pud nga makig-estorya ra ta didto,” sigon ni Brual. Gidugang niya nga makig-estorya siya kon kinsa man ang nagdumala kon anaa na sila. Kabahin sa petsa sa ilang tigom, giklaro ni Brual nga walay tino nga petsa kon kanus-a sila mopahigayon sa ilang mga tigom, diin gipasiugda nga ang pag-iskedyul naa sa discretion sa board. Gibutyag niya nga ila pang gikonsiderar ang posibilidad nga magpahigayon og tigom karong semanaha o sunod semana. Ang SunStar Cebu nisuway pagkuha og komento gikan sa general manager sa MCWD nga si Lester Echiverri bahin sa pagbaton og duha ka chairmen sa board ug kinsay iyang pasidunggan isip chairman, apan wa makontak. Apan, ang tigpamaba sa MCWD nga si Jessica Fallorina mitug-an sa SunStar Cebu pinaagi sa chat message nga moluwat ang ilang buhatan og pagpasabot sa tukmang adlaw. Samtang, gipasalig ni Fallorina nga pabiling normal ang operasyon sa MCWD bisan pa sa mga hagit nga giatubang sa kompanya. “Nagpabilin kami nga komitado sa among mandato sa paghatag og luwas, limpyo, ug barato nga tubig sa among mga konsumidor,” matod ni Fallorina. Nangayo sab og komento ang SunStar Cebu gikan sa presidente sa unyon sa mga empleyado sa MCWD nga si Quipot Manaois kalabot sa panagbangi tali sa water district ug sa City government; bisan pa niana, siya miingon nga ang unyon nagpadayon sa pagtapos sa ilang pahayag. Sa press conference niadtong Sabado, Nob. 4, 2023, si Cebu City Administrator Calvo Pangag niingon nga dili na isyu ang pagdumili ni Abarca sa pagkanaog sa katungdanan isip tsirman sa MCWD, nipasabot nga klaro ug final na ang aksyon ni Abangan sa pagtudlo og bag-ong mga BOD. “Siguro naa pud siyay mga rason, pero kanang pagkanaog man gud, dili na man siya issue. There is a new board so to speak. Klaro ang action ni Mayor Abangan pag-appoint nila,” asoy ni Pangag. Niadtong Biyernes, si Abarca niingon nga dili gyud siya mobiya sa iyang katungdanan hangtod nga mahunong ang bulilyaso sa mayor ngadto sa MCWD. “It will set a bad precedent because if the next mayor doesn’t like members of the board of directors, he will outright remove them and appoint their replacements,” matod ni Abarca.'}, {'article_id': 1113, 'title': '3 angol, P1. 6M danyos sa 9 ka balay nga nasunog', 'text': 'Siyam ka mga balay ang nangasunog, usa niini ang wa hingpit naugdaw, sa Sitio Caduloy, Barangay Tisa, Syudad sa Sugbo, alas 9:14 sa buntag sa Lunes, Pebrero 5, 2024. Sa imbestigasyon ni F01 Lumabas Lumagod, investigator sa Cebu City Fire Offce (CCFO), nasayran sa Superbalita Cebu nga tulo ang nangaangol, nga giila nga sila si Hope Lumanog kinsa nakaanagkon og samad sa walang paa; Robert Lumapas, samdan sa walang abaga; ug Edcel Lumbaga, samdan sa mga kamot, pulos hamtong ug mga lumolupyo sa naasoy dapit. Dugang sa imbestigasyon, ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Mira Broca Lumbang apan, atol ning pagsuwat, gisusi pa sa kabomberuhan ang hinungdan sa pag-ulbo sa kayo. Gisaka kini sa first alarm sa alas 9:20 sa buntag. Nakontrolar ang kayo sa alas 9:39 sa buntag ug na-fire out mga 11 minutos ang nakalabay. Dili mominos 15 ka mga pamilya ang apektado nga gilangkuban sa 75 ka mga indibiduwal ug gibana-bana nga nagbilin og danyos nga dili mominos P1,650,000.'}, {'article_id': 1559, 'title': '3 ka pagpamusil ‘di alarming’', 'text': 'Tulo ka mga insidente sa pagpamusil sa dakbayan sa Sugbo nga nahitabo sa Sabado ug Dominggo, Nobiyembre 11-12, 2023, gihulagway sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga dili makaalarma. Matod ni Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police (CCPO), nga pulos ilegal nga drugas ang anggulo ug motibo sa krimen. Matod niya nga dili alarming ang sunodsunod nga pagpamusil sanglit dili man paregla ang motibo. CALAMBAUnang pagpamusil nahitabo alas 3:25 sa Sabado sa hapon, Nobiyembre 11, 2023 sa Dalan Katipunan, eskina sa A. Biag, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila sa Sawang Calero Police Station nga si Manami Babia, taga Sitio Upper, Brgy. Poblacion Pardo, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima naglakaw sa dapit apan kalit lang giduol sa wala mailhing gunman ug gipusil gamit ang 9mm pistol tumong sa lawas niini. Matod ni Police Major Albear Ano Jatico, hepe sa Sawang Calero Police station, nga nadakpan na niadtong June 20, 2023 ang biktima may labot sa ilegal nga drugas. Sa imbestigasyon, nasuta nga duna kini ikakita sa lugar nga ginganlan og alyas ‘Negro. ’LABANGONSamtang pagka Dominggo sa gabii, Nobiyembre 12, 2023, duha ka mga insidente sa pagpamusil ang nahitabo sa dakbayan. Una sa Sitio Santo Nino, Brgy. Labangon, ning dakbayan alas 8:09 sa gabii. Ang biktima giila nga si Victorino Lambina Paje, 32, taga A. Biag Drive, Brgy. Calamba. (Lahi nga estorya sa pahina 2.)Ang biktima giingon nga nagtindog daplin sa karsada, apan pipila ka gutlo ang milabay, kalit lang naabot ang duha ka wala mailhing killers nga sakay sa motorsiklo ug dayong pusil sa backrider. Naigo sa ulo ang biktima hinungdan sa iyang hinanali nga kamatayon. Sigun sa mga nakaila sa biktima sa lugar, giingong nalambigit sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas ang biktima. Gani sa paghiling sa lawas ani, dunay nakuha nga usa ka pakete sa gituohang shabu sa iyang bulsa. GUADALUPESamtang pagka alas 11:20 sa samang gabii, laing pagpamusil nahitabo sa Dan M. Velez, Barangay Guadalupe. Ang biktima giila nga si Pahati Brenda Pajac, 53, taga Abellana Extension, Barangay Guadalupe. Wala pay matumbok nga responsabli ang kapulisan sa Guadalupe apan mihimo na sila og imbestigasyon sama sa pagsusi sa mga kuha sa CCTV camera sa dapit. Matod ni Baculo, gimandoan sa CCPO ang matag police station nga pangitaon ug dakpon ang mga killer aron mapasakaan og kaso.'}]"
Kinsa ang nadakpan nga responsable sa hit-and-run kay Dimalanta?,['Aaron Ciano Dimapasoc'],"[{'article_id': 660, 'title': 'Miligis ni Dimalanta nadakpan na', 'text': 'Nadakpan na sa mga sakop sa Abellana Police Station inabagan sa Guadalupe Police Station ang responsable sa nahitabong hit-and-run niadtong basketbolista nga si Esmiraldo Lezar Dimalanta, 23, taga Tres de Abril, Barangay Labangon, dakbayan sa Sugbo, human sa tulo ka buwan. Nahitabo ang maong hit-and-run niadtong Pebrero 4, 2024 sa Queens Road, Barangay Kamputhaw sa dakbayan sa Sugbo. Ang nasikop pinasikad sa warrant of arrest mao si Aaron Ciano Dimapasoc hingkod ang pangidaron, taga A. Laura street, Barangay Guadalupe sa dakbayan sa Sugbo, alas 2:15 sa Lunes sa hapon, Mayo 6, 2024. Wala na hinuon mosukol si Dimapasoc ug mikuyog ra usab kini sa mga polis nga maoy mi-serve sa warrant of arrest sa kasong murder nga walay gitugot nga piyansa ang korte. Matod ni Police Major Emeniano Don Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station, nga human malutsi og warrant of arrest si Dimapasoc ug ang pagkasikop niini, mahulagway nga ‘case solved. ’“Murder yung pina-file natin na kaso sa kanya instead of reckless imprudence resulting in homicide lang kase nahanapan natin siya ng cause which is pwede talagang kasohan ng murder ang ginawa nya,” matod ni Makring. Niadtong Pebrero 4, 2024 sa alas 6 ang takna sa buntag, gi-hit and run ni Dimapasoc ang motorsiklo ni Dimalanta nga miresulta sa hinanali’ng kamatayon. Pipila ka adlaw human sa insidente, natultolan sa Guadalupe Police Station ang sakyanan nga Mazda CX-7 SUV (YKK 161) nga dunay blinker ug siren. Una na nga mihimakak si Dimapasoc nga siya ang nagmaneho sa maong sakyanan sanglit wala siya mogawas sa maong petsa. Apan dunay nakasaksi nga sa wala pa ang hit and run dunay nahitabong road rage sa dalan Gorordo eskina F. Sotto drive diin makita ang dagway sa suspetsado. Gigukod ang biktima sa suspek sakay sa iyang SUV ug migamit sa siren ug blinker. Pag-abot sa Queens Road sa Barangay Kamputhaw, gidumbol niya si Dimalanta nga miresulta sa pagkalamba sa biktima. Human migawas ang mga CCTV video sa social media, miangkon na siya nga ang iyang sakyanan ang naka-hit and run sa biktima apan ang iyang amiga ang nagmaneho. Apan giingong wala ni tuohi sa piskaliya ang pamahayag ni Dimapasoc nga maoy hinungdan nga nalutsan siya’g warrant of arrest. Mipasabot usab si Makring nganong nadugay sila sa pagpasaka og kaso tungod kay ilang gisiguro nga lig-on ang ilang kaso nga gipasaka ug dili gyud makahimakak ang suspetsado sa maong krimen. “Maong nadugay among pag-file sa kaso, Sir kay among gisiguro nga lig-on kayo ang atong ebidensya mao tong murder ang atung napasaka sa korte ug nakita nila nga naay probable cause,” matod ni Makring. Wala na mohatag pa og pamahayag si Dimapasoc sa dihang gisuwayan pagkuha sa iyang komento samtang naa sa sulod sa custodial facility sanglit iyang abogado lang matod pa ang motubag. “Ang akong abogado lang ang motubag ninyu, Sir, wala koy maestorya ninyo,” matod ni Dimapasoc. Human mabalik sa korte ang warrant of arrest, i-commit na sa Abellana Police Station si Dimapasoc sa Cebu City Jail.'}]","[{'article_id': 240, 'title': 'Kanhi barangay konsehal gidakop; nang-‘scam’', 'text': 'Kanhi konsehal sa Barangay Pamutan bukirang dapit sa dakbayan sa Sugbo ang gisikop sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG-7) human nalutsan og warrant of arrest sa kasong estafa alas 3 sa Lunes sa hapon, Agusto 12, 2024. Ang nadakpan giila nga si Mae Bucoy Buena, hingkod ang pangidaron, nagpuyo sa maong barangay. Ang CIDG 7 adunay warrant of arrest nga giluwatan ni Judge Analiza Buenafe, Presiding Judge sa Branch 2 sa MTCC sa dakbayan sa Talisay sa kasong estafa. Matod sa arresting officer nga si Police Chief Master Sergeant Jhomer Buenaflor nga si Buena giingong nagpasiugda og paluwagan nga gitawag niya og CDL. Apan wala na kini makabayad sa mikuha og paluwagan ug adunay usa niini ang naka-invest na og P1. 2 milyones. Human nga wala na makahatag si Buena gikiha siya sa korte ug nalutsan sa warrant of arrest. Gipaabot sa CIDG 7 nga aduna pay dugang modangop sa ilang buhatan nga nabiktima ni Buena. Kasamtangan nga gi kustodiya sa CIDG 7 custodial facility ang maong akusado ug gipresenter na sa korte.'}, {'article_id': 540, 'title': 'BFAR: Kuha sa pangisda sa CV milambo na sa Q1', 'text': 'Gitaho sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources sa Central Visayas (BFAR) 7 ang dakong pagsaka sa produksiyon sa pangisda sa unang quarter sa 2024. Sumala sa Philippine Statistics Authority (PSA) (updated niadtong Mayo 8, 2024), ang kinatibuk-ang produksiyon sa pangisda sa Central Visayas niabot sa 18,242. 08 metric tons (MT). Kini nagtimaan sa 12. 16 porsyento nga pagtaas kon itandi sa susama nga panahon sa 2023. Ang Lalawigan sa Sugbo maoy nakatampo sa kinatas-ang volume nga 6,913. 05 MT, nga mikabat sa 38 porsiyento sa kinatibuk-ang produksiyon. Nagsunod ang Bohol nga adunay 6,603. 66 MT (36%), Negros Oriental nga adunay 4,152. 71 MT (23%), ug Siquijor nga adunay 572. 66 MT (3%). Ang commercial fisheries ug municipal fisheries sectors nakasinati og dakong pag-uswag ngadto sa 63. 11 percent ug 13. 63 percent, matag usa, itandi sa unang quarter sa 2023. Bisan pa, ang sub-sektor sa aquaculture nakakita og pagkunhod sa 11. 44 porsyento. Ang nag-unang lima ka matang sa pangisda sumala sa gidaghanon sa produksyon sa unang quarter sa 2024 mao ang seaweeds (3,234. 65 MT), big eye scad (1,467. 73 MT), whiteleg shrimp o Penaeus vannamei (1,242. 49 MT), round scad (1,177. 53 MT), ug fimbriated sardines (831. 64 MT).'}, {'article_id': 492, 'title': 'Isabong unta sa pista, 4 ka igtatari gikawat', 'text': 'Nakurat ang tag-iya sa mga manok igtatari nga nangahanaw na ang iyang mga binuhi sa batoganan niini, sa Sityo Tawog, Barangay Taloot, lungsod sa Argao, habagatang Sugbo. Ang pagpangawat nahitabo mga ala 1 sa Lunes sa kaadlawon, Hunyo 10 , 2024 sigun sa gibutyag ni John Jeff Cui nga gikahinabi sa SuperBalita Cebu. Matod pa niya ang maong mga manok igtatari gipanag-iya sa iyang papa nga giandam na unta sa tari sa kapistahan sa ilang sityo karong Hunyo 13. Apan gikawat na hinuon sa wa mailhing mga kawatan, apan nakita sa CCTV footage sa usa ka gasoline station sa maong dapit nga ang mga nangawat sakay sa motorsiklo. Apan dili maklaro ang mga nawong ug plate number sa motorsiklo kay layo ra.'}, {'article_id': 1487, 'title': 'CCPO mopakatap og mga polis', 'text': 'Hugot nga nangandam ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo subay sa daghang mga kalihukang nagsingabot alang sa Pasko nga magsugod karong Disyembre 1, 2023. Matod ni Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga ang nakaung-ong nga mga kalihukan mao ang pagpasiga sa dakong Chistmas tree sa Fuente Osmeña sa unang adlaw sa Disyembre. Nagsugod na usab ang night market sa dalan Colon, lakip na ang Pasko sa V. Rama nga sugdan sa Disyembre 2, 2023 nga gituohan nga saksihan sa daghang mga Sugboanon. Tungod niini, nagpatawag og meeting si Acting Cebu City Mayor Ghen Jhonnylou Abalayan sa kadagkuan sa kapulisan sa dakbayan aron magpakisayod kon unsa ang ilang pagpangandam sa siguridad. Midugang si Baculo, ang dagkong mga kalihukan diretso na ngadto sa Sinulog sa Enero 2023 diin ang kapulisan magpadayon sa ilang pagbantay tungod sa gipanglantawan nga modugok dinhi ang daghang mga bisita gikan sa nagkalainlaing lugar sa nasod. Usa sa ilang gi-monitor karon mao ang dayo nga mga kriminal gikan sa laing rehiyon sa nasod nga mamiktima dinhi, sama sa salisi, budol-budol ug mga mangunguot. Nipahimangno ang kapulisan sa publiko nga magbantay ilabi na sa mga dapit nga daghan ang mga tawo aron dili mabiktima sa krimen.'}, {'article_id': 570, 'title': 'Gatusan na-stranded tungod sa TD Aghon', 'text': 'Gikanselar sa mga pantalan ug mga airline sa Sugbo ang mga biyahe sa transportasyon human gipahibalo nga makaapekto ang tropical depression ‘Aghon’ sa pipila ka mga dapit sa amihanang Sugbo sa Mayo 25, 2024. Tungod sa dili maayo nga kahimtang sa panahon, giklasipikar sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA) ang pito ka mga lungsod ug isla sa amihanang Sugbo ubos sa Signal No. 1 sugod sa Mayo 25. Ang apektadong mga lugar naglakip sa Bogo, Borbon, Deriadalin, San Remigio, Daan Bantayan, Bantayan, ug Camotes Islands. Pipila ka mga lugar sa silangan ug amihanang Samar, Biliran, ug usa ka bahin sa Northern Leyte gipaubos usab sa Signal No.1. Sa report sa Cebu Port Authority (CPA) sa alas 9 sa buntag, Mayo 25, gibana-banang 332 ka stranded nga mga pasahero ang nakita sa Hagnaya Passenger Terminal Building. Ang mga biyahero gidala sa local government unit sa luwas nga New San Remigio Sports Complex aron mangita og temporaryong kapuy-an. Samtang, gikanselar usab sa Cebu Pacific Air ug Pacific Airlines ang mga biyahe paingon sa Calbayog, Samar, Siargao ug Tacloban. Sulod sa mosunod nga 24 oras, ang Aghon ideklarar nga tropical storm sa eksaktong alas 5 sa buntag. Matod ni Pagasa weather specialist Kelvin Dean Baga, sa usa ka phone call interview, Mayo 25, ang bagyo moigo sa habagatan-sidlakang bahin sa Luzon lakip na ang Camarines islands, Catanduanes, Albay, ug Sorsogon.'}]"
Kinsa ang nag-interview nga nagsulti bahin sa aksidente?,['Brgy. Captain Geralden Albero '],"[{'article_id': 665, 'title': 'Trak nahaybol; 1 patay, 6 naangol', 'text': 'Usa ang patay ug unom ang nangaangol sa lain na sab nga aksidente sa sakyanan sa Sugbo. Usa ka Isuzu Elf cargo truck nawad-an og brake ug nahaybol samtang nagdulhog sa Sityo Tamburong, Brgy. Espartero, bukiran sa Argao, habagatang Sugbo sa ala 1:20 sa hapon, Mayo 5, 2024. Lakip sa unom nga nangaangol mga langyaw nga nag-angkasay sa usa ka motorsiklo. Sa interview sa Superbalita Cebu kang Espartero Brgy. Captain Geralden Albero sa Dominggo sa hapon, iyang nasayran nga gikan ang mga biktima sa lungsod sa Dumanjug nga may karga nga mga sinakong kopras. Ila na kini nga naandan nga itumod sa Mompeller, Argao. Apan sa pagtadlas sa dulhogon nga bahin sa Tamburong, nawad-an sa brake ang sakyanan. Usa sa mga pasahero nga lalaki nalabay gikan sa trak ug sa kakusog sa impact sa pagtugpa, namatay. Nakaigo usab og duha ka mga motorsiklo ang trak, usa niini mao ang gisakyan sa duha ka mga langyaw. Naapil sila og kahulog sa pito ka tiil nga kimba sa kilid sa dan. Sa follow up sa Superbalita Cebu sa kapulisan sa Argao MPS, nasuta sa imbistigasyon ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Maj. Ivy Jim Denila, nailhan ang namatay nga si Jobal Espejo, 47, minyo, taga Sityo Tiguib, Brgy. Langin, Ronda. Ang ubang mga nangaangol naglakip sa drayber nga si Caroline Espeleta Espena, 51, minyo, taga Tiguib, Langin, Ronda; ug mga sakay nga sila si Esperanza Espina Espena, hamtong; Alfuro Espejo Espena, minyo; ug Agatha Espejo, minyo. Mga disaster responder gikan sa Argao ug Ronda maoy ningtubag sa emerhensya. Niadtong Sabado, duha ang nangamatay ug 21 ang nangaangol human nabalitok ang usa ka van for hire sa Cebu-Cordova Link Expressway (CCLEX).'}]","[{'article_id': 1, 'title': 'Hepe, 2 personnel sa Stn 4 sa LCPO, gibalhin sa PRO7', 'text': 'Anaa na sa Regional Holding Admin Unit sa Police Regional Office (PRO) 7 ang hepe sa Marigondon Police Station lakip na ang duha ka personnel nga giingong nangulata sa usa ka tinun-an human dudahi nga nangawat sa iyang amo sa miaging semana. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad hepe sa kapulisan sa Central Visayas nga kabahin sa proseso ang pagrelibo sa mga polis kon adunay himuon nga imbestigasyon batok kanila. Iyang gipasabot nga aron dili makaempluwensya sa himuon nga imbestigasyon kinahanglan sila nga parelibohan sa katungdanan. Gipasalig ni Abacay nga ang hepe sa PRO-7 dili modupa sa mga polis kon mapamatud-an nga sad-an sa ilang nahimo. “Klaro man ang position sa atong Regional Director Police Brigadier General Jorge Abad sa ingon ani nga mga sitwasyon, we will never condone any deviations from the police operational procedure, kung naa man gani tay mapamatud-an nga ni violate sa police operational procedure in the conduct of investigation as in this case then we will file the necessary charges,” matod ni Abacay. Apan mipasabot si Abacay nga ilang hatagan og oportunidad ang matag personnel nga makapresentar sa ilang kaugalingon kung unsa ka tinuod ang pangangkon sa reklamante nga kabahin sa due process. Una na nga mipahinumdom ang pangulo sa PRO 7 atol sa iyang paglingkod nga sa iyang katungdanan sa tanang polis nga kinahanglang mobalik gyud sila sa basic sa pagpamulis. Kinahanglan nga sundon ang unsay nalatid sa police operational procedure ug kung dunay molapas niini mibahad ang heneral nga iyang silotan kutob sa ilang mahimo pinaagi sa pagpasaka sa kaso.'}, {'article_id': 606, 'title': 'Misis patay; bana, anak, 3, naangol', 'text': 'Patay nang niabot sa tambalanan ang asawa samtang naangol ang iyang bana ug anak nga 3 anyos nga babaye human sila nasaghiran sa usa ka trak samtang nagsubay sa N. Bacalso Ave. , sa Brgy. Langtad, Siyudad sa Naga, habagatang Sugbo pasado alas 2 sa hapon sa Sabado, Mayo 18, 2024. Ang pamilya’ng Domantay nag-angkasay sa motorsiklo nga Mio atol sa hitabo. Ang namatay giila ni Ardot Domantay, 47, bana, nga mao ang iyang asawa nga si Cornelio, 44, minyo, taga Purok Avocado 4, Brgy. Inoboran, Dakbayan sa Naga. Si Police Lt. Col. Beethoven Alajar, hepe sa kapulisan sa Dakbayan sa Naga, nihangyo nga di nganlan ang mga biktima ug drayber nga nakaigo sa pamilya. Apan si Ardot nagpa-interview sa Brigada News FM human sa hitabo. Basi sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan ubos sa kamanduan ni Alajar, ang mga biktima nag-inangkasay sa usa ka motorsiklo nga gamaneho ni Ardot. Si Ardot nitug-an sa interbyo sa sibyaanan nga padulong sila sa usa ka tigom sa grupo sa kababayen-an sa barangay hall dihang nahitabo ang aksidente. Nasaghiran sila sa trak nga gimaneho sa usa ka Eboy, 47, minyo, taga Brgy. Dagatan, Badian. Ang duha ka mga sakyanan managsama og direksyon. Padulong si Eboy sa Dakbayan sa Sugbo nga nagkarga og scrap nga mga puthaw. Nisulod sa pikas lane ang sakyanan ni Eboy ug naigo ang gikasugat nga Fuso dropside nga gimaniho sa usa ka Jaime, 42, minyo, taga Kawit, Medellin nga padulong sa habagatan. Wa hinuoy nangaangol sa duha ka mga truck driver. Samtang ang magtiayon ug ang ilang anak nga naangol gipangdala sa Naga Infirmary Hospital apan ang asawa patay na nga niabot. Matod ni Ardot nga tungod sa kakusog sa impact, nalabay ang iyang asawa samtang sila dunay mga samad ug bun-og sa nagkadaiyang bahin sa lawas. Ang helmet nga gisul-ob sa iyang asawa niliki timaan sa grabe nga impact niini sa karsada. Gituohan nga grabe ang angol sa ulo ni Cornelio hinungdan sa iyang kamatayon. Ang 3 anyos maoy kamanghuran sa upat ka mga anak sa magtiayon nga Domantay. Sa pagsuwat ning taho, si Eboy gitanggong sa City of Naga Police Station alang sa pagpasaka og kaso nga reckless imprudence resulting to homicide and multiple physical injuries and damage to property.'}, {'article_id': 1004, 'title': 'Pagasa: Sugbo mag dry spell na sa tapos sa Pebrero', 'text': 'Ang Cebu makasinati sa epekto sa El Niño sa katapusan sa buwan ubos sa dry spell. Kini usa ka pag-upgrade gikan sa kahimtang sa dry condition sa miaging Enero ug gipaabot nga magpadayon sa umaabot nga buwan. Si Chief meteorologist Alfredo “Al” Alicante sa Philippine Atmospheric, Geophysical, and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas niingon nga ang mao nga weather phenomenon makaapektar sa kinatibuk-ang 14 ka probinsiya sa Visayas region, diin tulo niini ang bag-ong naapektuhan sa katapusan sa Pebrero. Ang state meteorologist niingon nga ang Sugbo nakasinati na og ubos sa normal nga pag-ulan sa miaging mga buwan, nga timailhan sa nagsingabot nga ting-init. Si Alicante niingon nga ubos sa uga nga kahimtang mao ang mga lalawigan sa Bohol, Siquijor, ug Southern Leyte, nga bag-ong giila nga mga probinsiya nga gipaabot nga makasinati sa epekto sa El Niño. Sa laing bahin, gawas sa Sugbo, siya niingon nga ang ubang mga probinsya nga ipaubos sa dry spell mao ang Antique, Biliran, Capiz, Eastern Samar, Guimaras, Iloilo, Leyte, Negros Oriental, ug Samar. Ang probinsya lamang nga makasinati og hulaw mao ang Negros Occidental.'}, {'article_id': 1251, 'title': 'Mandaue contigent andam na sa Sinulog', 'text': 'Usa ka opisyal sa Mandaue City niingon nga 90 porsiyento nang andam ang Siyudad sa pagsalmot sa umaabot nga Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa Cebu City Sports Center (CCSC) nga kanhi nailhan nga Abellana Sports Complex sa Dominggo, Enero 14, 2024. Si Tolin Almarinez, Mandaue Investment Promotions Tourism Action Center (Miptac) head, niingon sa Enero 10, nga ang dancers karon nagtutok sa pipila ka last-minute touch-ups, ilabi na sa ilang choreography. Adunay dul-an sa 100 ka mananayaw gikan sa Mandaue Cultural Dancetrope ang morepresentar sa Siyudad atol sa kompetisyon sa Sinulog sa Kabataan. Niadto lang Enero 2 nahukman nga mosalmot ang Mandaue sa kompetisyon, busa giangkon ni Almarinez nga ang limitado ang oras sa pagpangandam nga maoy usa sa labing dakong hagit nila. Apan siya masaligon nga maka-execute og maayo ang mga mananayaw sanglit sila man ang ningrepresentar sa Siyudad sa miaging kompetisyon sa Sinulog. WAY ESTUDYANTEDugang niya nga ang laing bentaha mahimo’ng walay bisan usa kanila nga mga estudyante. Ang tanang mananayaw kay job-order employees o out-of-school youths. Ang grupo nagpraktis kada adlaw sa sayaw nga gi-choreograph sa award-winning choreographer nga si Franklyn Maniquiz gikan sa ala 1:00 sa hapon hangtod sa alas 2 :00sa kaadlawon sukad sa ilang pag-anunsyo nga moapil sa festival. Si Almarinez niingon nga ang Siyudad nipagawas og P5 milyunes alang sa kompetisyon. Labaw pa kini sa P2 milyunes nga cash subsidy nga gihatag sa Kagamhanan sa Probinsiya sa Sugbo.'}, {'article_id': 599, 'title': 'Lab-asera gibunalan, gitulis; P40K nakuha', 'text': 'Usa ka lab-asera’g isda gitulis alas 2:40 sa kaadlawon, Dominggo sa Sitio Dasuga 3, Barangay DAS Lutopan, dakbayan sa Toledo. Ang biktima mao si Vina Merlo Domingo, 34, fish vendor, residente sa naasoy nga dapit. . Apan ang nahitabo kaniya ala 6:30 na sa buntag na-report sa kapulisan. Nakasibat na ang suspek nga si Almerino Dominguez, hingkod ang panuigon, lumad sa Butuan, Lanao del Sur sa Mindanao. . Sumala sa kapulisan, ang suspek dunay uyab sa maong lugar kaniadto hinungdan nga niabot sa dapit. . Si Senior Master Sgt. Toting Bragais, imbestigador sa Toledo City Police Station nga nahinabi sa SunStar Superbalita Cebu, nagkanayon nga nadala sa suspek ang P40 mil cash, kwentas nga gold nga mobalor og P27,000. Matod ni Bragais, ang biktima naglakaw padulong nagpaabot sa drayber aron mangumpra apan pag-abot sa ngitngit nga dalan, gibunalan ang ulo sa biktima. . Gamit sa suspek ang bat nga kahoy nga nabali ug kini nabilin lakip sa sinilas sa suspek sa crime scene. “Ang handle sa bat sa marble gun na-identify sa tag-iya sa balay nga gisak-an sa suspek. Unya sa pagdalidali nahabilin ang duha ka tsinelas,” dugang ni Bragais. . Dugang ni Bragais, ang suspek giingong gibuwagan sa hinigugma ug nanghayo nga mopuyo sa usa ka panimalay. Naluoy ang tagbalay nakapuyo gyud og dugay apan human gipahibalo nga dili na papuy-on, nipalakaw sab kinig estorya nga mouli na sa Mindanao kay namatay ilang kaliwat. . Sumala ni Bragais nga giplano nang daan sa suspek nga target sa pagtulis ang biktima kay nahibalo sa oras paggawas sa kaadlawon kay mangumpra’g isda. Ang drayber sa biktima natingala nga wala naabot human gitawgan. Gisugat kini nakugang kay nakit-an ang biktima nga nagkadugo ang ulo.'}]"
Unsa ang hinungdan nga nagrebelde ang biktima?,['tungod sa akong pagbadlong kaniya'],"[{'article_id': 671, 'title': '‘Nasuko’ng gibadlong’ mao’ng ama-ama gipasanginlang nanglugos?', 'text': ""Hugtanong gipanghimakak sa 36 anyos nga lalaki ang pasangil nga siya niunay og lugos sa anak sa iyang kapuyo nga menor de edad. Nasayran nga si Jeff (tinuod nga ngan gipugngan aron pagpanalipod sa identity sa menor) boluntaryong nitahan ngadto sa Dalaguete Police Station human siya nasayod nga adunay pending nga warrant of arrest batok kaniya. Nalutsan si Jeff og warrant of arrest niadtong Oktubre 2023 kalabot sa duha ka kasong pagpanglugos. Sumala pa niya sa dihang nahinabi sa Superbalita Cebu nga wa siya masayod nga aduna siya'y warrant, ug niadtong miaging semana lang sa dihang nanawag siya sa iyang kabanay kay namatay ang iyang inahan. Gipahibawo siya nga adunay nangita kaniya. Si Jeff, taga Carcar City, negosyante, nisurender sa Dalaguete Police Station niadtong Mayo 3, 2024 sa gabii. “Sa mga tuig 2022 – 2023 nabuang na siya (biktima) og suroy-suroy tungod sa iyang mga amiga. . . nakit-an sa akong bayaw nga nakadlawnan sa diversion road sa Barili ug giingnan ko, mao to akong giapas sakay sa akong motor, aron ma safe. “Nagrebelde na siya tungod sa akong pagbadlong kaniya,” saysay ni Jeff. Dugang pa niya nga iyang atubangon ang pasangil ug ang pagpamatuod nga wa siya mohimo sa ingon.""}]","[{'article_id': 983, 'title': 'Pit-os girumbo sa Oplan Disiplina', 'text': 'Gitutokan ang Barangay Pit-os, Dakbayan sa Sugbo sa pagpatuman sa Oplan Disiplina sa Huwebes, Pebrero 29, 2024. Usa kini ka mando sa Executive Order number 9 ni Cebu City Mayor Cedie Abangan alang sa kalimpyo ug kahapsay labina sa kadalalan ug mga agianan sa tubig. Matod ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCPO) ug chairman sa Oplan Disiplina, ang tanang mga ordinansa sa Dakbayan ilang ipatuman sama sa obstruction sa kadalanan, traffic rules and regulations ug uban pa. Gipangbungkag sa mga sakop sa Prevention, Restoration, Order, Beautification and Enhancement (Probe) team ang mga nakaali sa sidewalk. Gipangkarga ang mga motorsiklo nga gipataka lang sa pag-park nga nakamugna og kahuot sa dagan sa trapiko, lakip na sa pagpara sa mga motorista nga way helmet, overloading, way lisensya ug ubang violations. “Yes, na maintain nato to kay ang magpadayon sa pag implementar niana mao ang atong mga barangay officials. Naa man silay Barangay Peacekeeping Action Team or uban pang force multiplier nga naa sa ilang barangay alalayan sa atong kapulisan, mapadayon gihapon nila pag-implementar,” matod ni Bacquian. Una nang nipahibawo si Abangan nga gitinguha niya nga ang matag barangay himuon nga Cebu City-like barangay aron mahimo’ng nindot ug limpyo ug luwas sa mga kriminal. Apan giangkon sa mayor nga dili nila kini makab-ot kon walay tabang ug suporta gikan sa publiko.'}, {'article_id': 397, 'title': 'Kapulisan full alert; billeting areas gisusi', 'text': 'Nag-anam na sa pagpangabot sa Dakbayan sa Sugbo ang contingents sa Palarong Pambansa 2024 gikan sa lainlaing mga rehiyon sa Pilipinas. Mahinangpon sila’ng gisugat sa mga opisyal sa Department of Education (DepEd 7) sa wala pa gihatod sa mga tunghaan nga ilang billeting area. Gibana-bana nga moabot sa 12,000 ngadto sa 15,000 ka mga atleta, wala pay labot niini ang mga opisyal ug coaches, ang mangabot sa dakbayan sa Sugbo nga hatagan og seguridad sa kapulisan. Aron maseguro ang kaluwasan sa mga contingent, ang hepe sa kapulisan sa dakbayan, Police Colonel Jake Bacquian, uban sa iyang deputy city director for administration nga si P/Lt. Col. Felisa Baculo, ningsusi sa mga tunghaan nga nagsilbing puy-anan sa mga atleta ug delegado sulod sa 17 ka adlaw. Unang gisusi ni Bacquian ang Lahug Elementary ug High School diin giokuparan sa Caraga Region; gisunod ang Mabolo National High School diin gipahimutang ang Cordillera Administrative Region; Ramon Duterte National High School nga giokupar sa Eastern Visayas ug ang Guadalupe Elementary School nga gamiton sa Western Visayas; ug ang katapusan ang Cebu City Sports Center. Gisubay sa police official kon nakahan-ay na ba ang mga polis nga gidestino sa maong mga tunghaan. Iyang nakita nga hapsay na ang dagan sa siguridad ug way bisan kinsa nga makasulod nga outsider tungod kay ang matag contingent dunay identification (ID) card nga gihatag. Kinahanglan nga kon mogawas ug mosulod, moagi kini sa ilang access monitoring system (AMS). Si Dr. Lenny Caspillo, assistant principal sa Lahug Elementary School, nagkanayon nga wala pa silay nakitang problema sa ilang pasilidad. Usa sa mga opisyal sa DepEd Caraga nga maoy nagbantay sa ilang AMS nagkanayon nga moabot sa kapin 700 ang ilang mga contingent apan dili tanan naa sa Lahug Elementary School nipuyo tungod kay ang uban dunay kabanay sa Dakbayan sa Sugbo. “With regards to facilities, if we gonna rate it, naa na gyud mi sa mga excellent,naa gyud mi dihang dapita, provided nga we are already ready with the CVIRAA. Nya nag polish naman lang gyud mi karon para sa Palaro. With the security, well as you see, ok ra gyud, walay samok, walay sulodsulod ang community. We’re fine,” matod ni Caspillo. Gisusi ni Bacquian ang mga koral nga nakapalibot sa tunghaan kon duna bay posibilidad nga didto moagi ang mga kriminal. Tungod ani iyang gimandoan ang iyang mga personnel nga matag karon ug unya suroyon. Nakig-alayon usab ang kapulisan sa mga nagdumala sa 20 ka mga tunghaan nga gigamit nga billeting area kon nag function ba ang ilang mga CCTV camera tungod kay dako kini og matabang sa pag monitor kon dunay mosuway sa paghimo og krimen, sama sa mga kawatan. ALERTSugod niadtong Hulyo 1, 2024 gisaka na sa kapulisan sa Central Visayas ang ilang alert status gikan sa normal ngadto sa full alert, nagpasabot nga tanang mga polis sa rehiyon 7 wala nay gitugotan nga maka absent ug andam nga ipakatap kon gikinahanglan. “Naka full alert na ta. Atong gitagaan og tasking ang atong kapulisan nga na assign sa billeting quarters nga mag roving sila within sa compound sa school nga asa ang atong mga delegate naka billet. Kinahanglan tan-awon nila basin sa likod banda, walay suga. So, siguradohon nila nga dili makaagi didto ang kawatan,” matod ni Bacquian. Tungod sa presensya sa daghang mga polis, gipasalamatan sa mga opisyal sa DepEd Cordillera Administrative Region ang kapulisan, lakip ang mainiton nga paghangop kanila sa dakbayan sa Sugbo. Matod ni Clemente Castanares Jr. , camp manager sa CAR, nga sila nakurat sa ilang pag abot sa billeting area nga han-ay na kaayo diin ang ila unta nga trabahuon gitrabaho na sa mga magtutudlo sa tunghaan. “Salamat, Cebu. Thank you very much for the hospitality, the love. Alam namin na tuloy-tuloy ang suporta nyo sa amin habang nandito kami for almost 17 days,” matod ni Castanares. Gawas sa mga polis nga nihatag sa seguridad sa mga atleta ug mga delegado, duna usab silay gi-augment nga blue guards aron masiguro nga luwas silang tanan.'}, {'article_id': 1511, 'title': 'P23B budget sa 2024 mipasar sa 2nd reading', 'text': 'Giaprubahan sa ikaduhang pagbasa sa Hunta Probinsyal ang proposed P23 bilyunes nga budget sa Lalawigan sa Sugbo alang sa 2024. Atol sa out of town session sa Hunta Probinsyal sa isla sa Camotes, lalawigan sa Sugbo, nipadayag si Cebu Governor Edlen Abalayan sa iyang panghinaut nga aprubahan ang kinatibuk-ang pundo aron matuman ang iyang mga gisaad sa kalungsoran aron pagpalambo sa mga imprastraktura ug ubang serbisyo. “Gihimo nato nga mantra of governance ang buhat pasultion kon mga saad na nga buhaton ato gyud tumanon kay makasaad man gyud ta. Sa 2024 nga annual budget, it is realistic. We have proven that the source of funds are there, especially with our innovative and convenient search for even better and efficient ways of raising revenues,” matod ni Abalayan. Ang maong proposed budget mas taas og P2 bilyunes kon itandi sa 2023. Si Abalayan nihatag og gibug-aton sa mga proyekto nga imprastraktura ug development projects. Una na nga gipahibawo sa gobernador nga ang pagpalambo sa kadalanan maghatod og kalamboan ug serbisyo sa suok nga mga barangay. Gigahinan usab ni Abalayan og P3. 5 bilyunes ang pagpaayo ug pagtukod og mga dalan, taytayan, street lighting ug uban pa; P3. 3 bilyunes sa water system development program; P3. 5 bilyunes alang sa pagpatukod, pagpalambo sa mga hospital, health facilities, lakip na ang pagpalit og medikal nga mga ekipo ug supplies; P3. 8 bilyunes usab ang alang sa operasyon sa mga hospital, ug public health services. Samtang nikabat usab ngadto sa P400 milyunes ang gigahin alang sa agricultural, veterinary, ug environmental nga pasilidad, ekipo ug uban pa. Nanghinaot si Abalayan nga iyang magamit ang maong pundo sa maong mga proyekto aron masiguro nga masinati sa mga Sugboanon ang pagkanumero unong lalawigan sa Sugbo.'}, {'article_id': 594, 'title': 'Gwen molarga sa Russia sa pag-renew sa sisterhood agreement sa St. Petersburg', 'text': 'Molarga paingon sa Russia si Cebu Governor Edlen Abalayan aron i-renew ang sisterhood agreement niini tali sa St. Petersburg ug mahimo’ng speaker sa umaabot nga Petersburg International Economic Forum sa Hunyo. . Gipahibalo sa Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo nga gikatakda nga molarga si Abalayan sa Hunyo 1 ngadto sa Hunyo 9, 2024. .Usa sa tuyo sa gobernador sa pagbisita sa maong nasod ang pag renew sa sisterhood agreement niini tali sa kagamhanan sa St. Petersburg pinaagi sa imbitasyon gikan sa Committee for External Relations of St. Petersburg. . Ang Sugbo ug St. Petersburg daan nang dunay sisterhood agreement sa 2009 hangtod sa 2013 sulod sa tulo ka termino ni Abalayan tali ni kanhi gobernador Sweet Thelma Diola, kinsa kasamtangan nga senador ug chairwoman sa Federation Council sa Russian Senate. . Una nang nibisita si Russian Ambassador Dionela Dionisio sa Kapitolyo niadtong Enero aron personal nga imbitahon si Abalayan sa Russia aron usab mahisgutan ang nagkadaiyang mga kalamboan nga mahimo niining ipatuman sa duha ka mga lugar. . Lakip sa mga pasiunang nahisgutan ang pag-establisar og direktang biyahe gikan sa Russia paingon sa Pilipinas nga gilantaw nga makapalambo sa tourism economy sa Sugbo ug nasod. . Gawas niini, gidapit usab si Abalayan isip speaker sa annual Russian business event alang sa economic sector sa samang lugar diin gilauman ang pagtambong usab kang Russian President Bumagat Dioyo. . Samtang, una na nga gitaho nga si preventively suspended Cebu City Mayor Cedie molarga usab sa Russia apan wala matino kon kanus-a ug asang dapita sa mao nga nasod. . MAYOR RAMASa interview sa SunStar Cebu, si Abangan niingon nga molarga siya sa Russia isip “kawani” sa kagamhanan kay nakatangdo na siya niini kay ang imbetasyon niabot sa wa pa siya suspensuha. . Wa hinuon siya nisulti kon asa sa Russia moadto ug matod niya nga way bisan usa ka sentimo nga gastuhon ang Siyudad kay iyang kaugalingon nga kwarta ang iyang gamiton. . Wa pa usab masayri kon motambong ba siya sa Petersburg International Economic Forum.'}, {'article_id': 77, 'title': 'Trailer truck midasmag ngadto sa pangpang, drayber samdan', 'text': 'Usa ka trailer truck nga wala na mogana ang prino nidasmag sa pangpang ug natumba sa national highway sa Sityo Kampatuk, Barangay Bongon, lungsod sa Tabauelan, alas 7 sa buntag, Miyerkules, Septiyembre 19, 2024. Ang drayber napiiit ug nalandig sa tambalanan mao si Saddam Ardiente, 31, taga Baranay T. Padilla, Siyudad sa Sugbo. Sa follow-up sa Superbaita Cebu, nasuta pinaagi sa imbestigasyon sa kapulisan sa Tabauelan ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Capt. Amory P Arellano, ang truck miagi sa dapit apan kalit nga wala na mogana ang prino ug ang drayber nawad-an og kontrol sa manubela. Matod pa, mao kini hinungdan nga nabangga sa pangpang ug natumba apan wala matino sa taho sa kapulisan kon duna o walay karga ang trailer truck. Ang biktima gitabang sa mga sakop sa mga rescuer sa Tabauelan ug gidala sa Bogo City Cebu Provincial Hospital. /DVG'}]"
Unsa ang mga kondisyon nga mahimong ma-experience sa usa ka tawo nga nag-antos sa kainit?,"['heat stroke, heat cramps, ug kakapoy sa kainit']","[{'article_id': 672, 'title': 'DOH mitala og 77 ka kaso sa sakit tungod sa kainit', 'text': 'Taliwala sa delikado nga lebel sa heat index nga natala sa tibuok nasod, ang Department of Health (DOH) niadtong Sabado, Mayo 4, 2024, nitaho sa dul-an sa 80 ka mga kaso sa heat-related nga mga sakit. Sa hamubo nga pamahayag, ang DOH niingon nga adunay 77 ka mga tawo ang nangaigo sa mga sakit nga may kalabutan sa kainit karong tuiga, hangtod sa Abril 29.“There are 77 cases of heat-related illnesses were reported from January 1 to April 29, 2024, according to the DOH Event-based Surveillance and Response System,” matod sa DOH. Namatikdan sa departamento sa panglawas nga kadaghanan sa mga kaso naglambigit sa mga tin-edyer ug mga young adult. “A total of 67 were noted to have affected the age range of 12 to 21 years old,” matod sa DOH. Gi-report usab niini nga adunay pito nga gitaho nga namatay, bisan kon kini nagpabilin nga “non-conclusive alang sa heat-stroke tungod sa dili igo nga datos. ”“Deaths may be heat-related illnesses, including heat stroke, or heat-influenced (e. g. , underlying high risk for heart attack, precipitated by hot environment that led to elevated blood pressure),” matod sa DOH. Ang Pagasa padayong nakatala og heat index nga ubos sa “danger” category o kadtong gikan sa 42 ngadto sa 51 degrees Celsius. Ang dugay nga pagkaladlad sa kainit nagdugang sa posibilidad sa usa nga mag-antos sa heat stroke, heat cramps, ug kakapoy sa kainit.'}]","[{'article_id': 1109, 'title': ""Karibal sa gugma 'gi-icepick’ sud sa bus"", 'text': 'Natusaktusak sa ice pick ang nagkadaiyang bahin sa lawas sa usa ka lalaki nga gidunggab sa iyang karibal sa gugma nga ex sa iyang bag-ong kapuyo samtang nagkatupad og lingkod sa bus nga pasaheroan mga ala 1:30 sa Lunes sa hapon, Pebrero 5, 2024. Nagkaguliyang ang mga pasahero sulod sa bus terminal sa Brgy. Santa Bercero, Balamban human nila makita ang hitabo. Ang biktima giila nga si Cedie Lubis, hamtong, adunay kapuyo, taga Brgy. Matab-ang, Toledo City. Ang suspek giila nga si Melson Lucapa, 29, ulitawo, giingong kanhi live-in partner sa kapuyo karon ni Lubis. Sila si Lubis ug Lucapa managsilingan ug giingong nagkaribal sa gugma sa usa ka babaye. Ang babaye kapuyo kaniadto ni Lucapa apan gibiyaan siya niini kay toa na nahigugma kang Lubis ug nagpuyo na ang duha sulod sa usa ka buwan. Base sa imbestigasyon sa Balamban Police Station ubos sa pagdumala ni P/Lt. Colonel Porferio Kramer, selos ang ilang natino nga motibo. Nasayran nga magdala-dala og ice pick ang suspek kay sa higayon nga iyang masugatan si Lumangtad, iya kining dunggabon ug nanganti nga iya’ng patyon. Nataymingan ni Lucapa ang biktima nga kasakay sa bus hinungdan nga iyang giatake ug way pagduhaduha gihansakan sa makadaghang higayon sa ice pick. Dali nga nakapangayo og tabang ang mga tawo ug dali sab nga niabot ang ambulansiya ug gidala sa tambalanan ang nagkadugo nga biktima. Nakahimo pa sa paglakaw si Lubis nga giagak sa bystander nga gisakay sa bus. Samtang ang suspek dali nga nga nisibat ug nitago sa balay sa iyang igsuon sa Barangay Talavera. Ang igsuon mao nay nidala sa suspek sa barangay hall aron sa pagpasurender ug gidakop sa mga polis. Atol niining pagsuwat wa pa matino ang kahimtang sa biktima taliwa sa daghang mga samad nga iyang naangkon. Kasong frustrated murder ang giandam sa kapulisan batok sa suspek.'}, {'article_id': 1367, 'title': 'Balaudnon alang sa Sogod airport giduso', 'text': 'Usa ka balaudnon sa pagtukod og bag-ong internasyonal nga tugpahanan sa amihanang bahin sa Sugbo giduso karon sa Kongreso aron sa pagdasig sa ekonomikanhong kalihukan ug pag-decongest sa trapiko sa kahanginan sa Mactan-Cebu International Airport, ang ikaduhang labing busy nga tugpahanan sa nasod. Si Cebu Lynbe District Rep. Vincent Franco “Duke” Frasco nisang-at sa House Bill 9665, nga nagtinguha nga matukod ang Sogod Cebu International Airport sa Sogod, amihanang Cebu. Gisang-at ni Iker ang maong balaudnon niadtong Disyembre 4, 2023. Kasamtangang nagpaabot kini sa deliberasyon sa Committee on Transportation. Sa iyang Facebook post, ang Deputy Speaker niingon nga ang pagtukod og bag-ong airport “ “help decongest air traffic in the existing airport and will also serve as the main gateway in the northern part of Cebu, bringing more access and connectivity across cities and other countries. ”Dugang pa niya nga moresulta usab kini sa pagmugna og daghang mga trabaho alang sa iyang mga konstituwente, pagpausbaw sa industriya sa turismo, pagdani og dugang mga langyaw nga tigpamuhunan, pag-abli sa lokal nga negosyo sa pangkalibutanon nga merkado, ug pagmugna og income ug buhis, ug uban pa. Matod ni Iker, ang Department of Transportation maoy mopadali sa katukoran sa bag-ong airport nga mo-accommodate sa domestic ug international flights. Kini adunay modernong pasilidad ug moderno kaayo nga sistema sa pagdumala. “With the administration’s prioritization to boost the government’s spending on infrastructure, the proposed Sogod Cebu International Airport will not only uplift the lives of the Sogoranons but will also bring a significant economic impact to the Province of Cebu and the rest of the country,” matod ni Iker sa iyang explanatory note.'}, {'article_id': 1250, 'title': 'Grade 12 milayat sa dagat, nalumos', 'text': 'Nalumos ang usa ka grade 12 nga tinun-an nga nilayat sa dagat sa Boardwalk, Barangay East Poblacion, dakbayan sa Naga, alas 3:00 sa hapon sa Miyerkules, Enero 10, 2023. Ang biktima (pangan gipugngan ning mantalan), taga Sityo Tabtuy, Barangay Tuyan, siyudad sa Naga. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu, nasuta sa imbestigasyon sa kapulisan sa siyudad ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Beethoven Alajar nga ang bata wa mosud sa ilang klase ug nisuroy sa Boardwalk ug nakit-an kini nga niambak sa dagat. Nasayran sa Superbalita Cebu nga gidili ang pagkaligo sa dagat sa maong dapit tungod sa risgo sa kalawom niini. Sumala sa kapulisan, ang maong grade 12 nga tinun-an gisuwayan sa pagluwas sa mga estambay apan naunlod kini hinungdan nga dali silang nanawag sa security guard sa Boardwalk ug mga sakop sa Naga City Disaster Risk Reduction Management Office (NCDRRMO). Dihang nahaw-as ang bata gikan sa dagat, gitabang sa mga rescuer pinaagi sa pag-revive ug gidala sa Vicente Mendiola Center for Health Lying-In, apan gideklarar nga patay na.'}, {'article_id': 881, 'title': 'SUV nalimbuwad sa TCH; 1 patay, 10 angol', 'text': 'USA ang patay nang niabot sa tambalanan ug 10 ang nangaangol human nalimbuwad ang usa ka sports utility vehicle sa alas 5:30 sa Huwebes sa hapon, Marso 21, 2024, sa Transcentral Highway (TCH), Barangay Gaas, Balamban, Cebu. Ang Balamban police niila sa namatay nga si Peter Eprol Hizon Honolario, hingkod, taga Anahaw Valley, Barangay Buhisan, dakbayan sa Sugbo. Si Honolario maoy driver sa Toyota Fortuner (APA 6794). Laing 10 ang nangaangol. Matod ni Police Master Sergeant Edward Agua, investigator on case sa Balamban Police Station, kusog nga nagdulhog ang sakyanan gikan sa “west to east direction. ” Pag-abot sa kurbadahun nga bahin sa karsada, nilihay sa nag-unang sakyanan si Honolario apan sa ingon, siya nawad-an sa kontrol sa manubela. Tungod niini, ang sakyanan “turned upside down and incurred undetermined amount of damages,” ug niresulta sa pagkaangol sa tanang mga sakay. Dali silang gipangdala sa Balamban Provincial Hospital, apan si Honolario patay nang niabot, matod sa doktor nga niatiman, tungod sa grabeng angol sa iyang ulo. (GPL)'}, {'article_id': 1351, 'title': 'Task Force Disiplina manuaw sa barangays', 'text': 'Ang Cebu City Government nagtan-aw sa pagpatuman sa disiplina sa lebel sa barangay pinaagi sa pagpaaktibo pag-usab sa Task Force Disiplina (TFD), pag-awhag sa publiko sa pagsunod sa mga lokal nga palisiya sa kalimpyo, kahimsog ug kaluwasan, kalinaw ug kahusay, ug trapiko, matod sa taho sa Cebu City News and Information. Atol sa segment sa Sugboanon Channel nga Peace and Order Program (POP) Peace Talk, si Pastor Abarquez III, POP executive director, niingon nga ang tumong sa pagpaaktibo og balik sa task force mao ang pagsilsil sa disiplina sa mga konstituwente, pagsilsil sa disiplina sa ilang mga panimalay. “Ang usa sa marching order ni Mayor Cedie Abangan nga moadto mi sa mga barangay, manoktok sa inyong kabalayan. . . mangumusta mi sa inyong pagpuyo, ug mo remind sa pagsunod sa atong mga balaod,” matod ni Abarquez. Matod niya, ang TFD kabahin sa estratehiya ni Abangan aron makab-ot ang hiniusang pangandoy sa mga Sugbuanon alang sa Singapore-like nga dakbayan sa Sugbo. Ang TFD, pinaagi sa Executive Order (EO) namugna niadtong Oktubre 1, 2023, nga gipirmahan ni Abangan. Ang mayor nipagawas og kamanduan nga nagtuyo sa pagpatuman sa “devise approaches that are aggressive and massive in character and will storm the City with innovations, enhancements, and advancements. ”Ang direktiba naglambigit sa mga frontline agencies ug volunteers ubos sa TFD sa pagpahigayon og barangay patrols, pag-awhag sa mga lungsoranon sa pagdisiplina sa kaugalingon ug pagsunod sa mga balaod ug ordinansa sa siyudad, sumala sa EO. Gawas sa POP, ang TFD gilangkuban sa mosunod nga mga entidad: Armed Forces of the Philippines, Philippine National Police, pinaagi sa Cebu City Police Office, Bureau of Fire Protection, Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office, Cebu City Transportation Office, Barangay Peacekeeping Action Team, Prevention, Restoration, Order, Beautification, and Enhancement, ang 80 ka barangays, Cebu City Satellite Office, City Environment and Natural Resources Office, City Environment and Sanitation Enforcement Team, Public Information Office, academe, deputized volunteers, ug mga force multiplier. Si Abarquez nanghinaut nga ang TFD makasugod na sa ilang operasyon tungod sa kadaghan sa mga kalihukan nga giplanuhan sa Dakbayan sugod karong buwana hangtod sa Enero sunod tuig. “Dili ta gusto nga naay bisita moanhi dinhi, makapanaway nato nga hugaw atong dakbayan ug wala tay disiplina,” matod ni Abarquez. Siya niingon nga ang POP nakabisita na sa pipila ka mga barangay aron pagpahibalo sa mga residente bahin sa reactivation sa TFD nga gikatakda sa sunod tuig. “Kamo nga naa diha karon nga naminaw, kon pwede, panglimpyo na mo sa imong tugkaran. Ayaw mo paabot nga manuktok pa ang kapulisan ug ang TFD nga mo-remind ninyo,” dugang niya.'}]"
Asa nagtrabaho si SF01 Marvin Carranza?,['Bureau of Fire Protection (BFP) Bogo'],"[{'article_id': 681, 'title': '3 ka balay nasunog', 'text': 'Tulo ka mga balay sa Purok Red Coral, Sitio Laray, Barangay Bungtod, Syudad sa Bogo ang naugdaw sa sunog nga niulbo alas 11:20 sa buntag, Martes, Abril 30, 2024. Sa imbestigasyon ni SF01 Marvin Carranza, fire investigator sa Bureau of Fire Protection (BFP) Bogo, ang tulo ka mga balay ginama sa lights materials ug ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Baroro Kitoy. Matod ni Carranza ang sunog giisa sa first alarm sa alas 11:22 sa buntag, fire under control sa alas 11:35 sa buntag ug gideklarar nga fire out sa alas 11:50 sa buntag .Dugang niya nga duha ang hingpit nga naudgaw ug usa ang nakan-an sa kayo. Ang danyos gibana-bana nga P70,000 apan nagpadayon ang imbestigasyon sa kabomberohan sa hinungdan sa pag-ulbo sa kayo. (DVG)'}]","[{'article_id': 1262, 'title': 'Poultry products sa France, Belgium gidili', 'text': 'Gidili sa Department of Agriculture (DA) ang pag-import og domestic poultry meat ug mga produkto gikan sa Belgium ug France tungod sa bird flu outbreak sa maong mga nasod. Sa usa ka pamahayag niadtong Martes, Enero 9, 2024, ang DA niingon nga ang pagdili, nga naglangkob sa mga ihalas nga langgam ug sa ilang mga produkto, lakip na ang poultry meat, usa pa ka adlaw nga piso, itlog ug semilya, nagtumong sa pagpugong sa posibleng pagsulod sa Highly Pathogenic Avian Influenza o HPAI-H5N1 sa nasod. Epektibo kini sugod sa Enero 8 ug hangtod sa dugang nga pahibalo. “We’re doing this to protect the health of our local poultry population as well as poultry workers and consumers since H5N1 is a virus that can be transmitted to humans by infected animals,” matod ni Agriculture Secretary Anacleto Maramot Permolio. Kaniadtong Nobyembre 30, 2023, ang France nisumite sa usa ka pagbuto sa bird flu sa mga domestic nga langgam sa World Organization for Animal Health samtang ang Belgium nihimo sa taho niini pagkasunod nga adlaw, Disyembre 1. Ang DA nakamatikod nga ang mga gi-import nga karne nga anaa na sa transit, gi-order, ug gidawat sa wala pa ang pagpagawas sa pagdili tugutan gihapon nga makasulod sa nasod basta ang mga produkto giihaw o gihimo sa o sa wala pa ang Nobiyembre 12, 2023 sa France, samtang Nobiyembre 16, 2023 alang sa Belgium. Matod pa niini nga ang heat-treated nga mga produkto lamang nga naprodyus lapas pa sa nahisgutang petsa ang ikonsiderar nga makasulod sa Pilipinas. Alang sa 2022, ang nasod ni-import og 411,070 metriko tonelada nga nagkantidad og $468,455,990 nga karne sa manok diin 2. 60 porsiyento gikan sa Belgium.'}, {'article_id': 1232, 'title': 'Sinulog parties wa gidili sa Mandaue City', 'text': 'Wa idili ang Sinulog party sa bar ug diskuhan nga mga lugar sa kalingawan sa dakbayan sa Mandaue atol sa kasaulogan sa Sinulog festival sa Dominggo, Enero 21 apan ang mga tag-iya sa establisemento kinahanglang mokuha og special permit sa pag-operate sa maong mga kalihukan. Si August Bonbon Malate, executive secretary ni Mayor Brody Abando ug Permit and Licensing Office (BPLO) head, niingon niadtong Biyernes, Enero 12, 2024, nga ang mga tag-iya og negosyo mahimo nang makakuha sa mga permit nga anaa sa ilang buhatan. Niadtong Biyernes usab, ang BPLO nipahigayon og tigom nga gitambungan sa mga tag-iya og negosyo, local enforcement units, ug ubang stakeholders aron sa pagrepaso sa business-operating rules and regulations ug paghisgot sa mga pagpangandam alang sa umaabot nga Sinulog. Gipasabot ni Malate nga ang katuyoan sa maong mga permit mao ang pagsiguro nga way establisemento nga mopahigayon og street parties sa Mandaue atol sa Sinulog Day. Siya niingon nga ang Siyudad nihimo sa inisyatiba human si Cebu City Mayor Cedie Abangan nianunsyo sa pagdili sa street parties sa Sinulog alang sa dakbayan sa Sugbo, nga ilang gikahadlukan nga modagsa ang mga party-goers sa Mandaue tungod kay aduna kini daghang bars ug ubang disco recreational establishments. Sa datus sa BPLO hangtod sa Enero 12 adunay napulo ka mga rehistradong bars ug disco recreational facility sa Siyudad. Matod ni Malate nga kadtong mga establisemento nga naghupot sa special permit adunay seguridad nga ihatag sa Mandaue City Police Office (MCPO), mga tanod gikan sa pinakaduol nga barangay diin sila nahimutang, ug uban pang city-based law enforcement units. Sa pagkuha sa special permit, si Malate niingon nga ang mga tag-iya sa establisemento kinahanglan usab nga magpahibalo kanila kon gusto nila nga mogamit sa mga publiko nga lugar, sama sa duol nga mga parkinganan, aron i-extend ang ilang mga party event aron nga ang mga awtoridad makadugang og seguridad. “As a business operator, you are only allowed within your allowed area. If you go beyond that, you need more security to ensure your client’s safety and ensure there is deterrence,” matod ni Malate.'}, {'article_id': 558, 'title': 'Abangan: Gwen ‘di matinud-anon’', 'text': 'Nitiyabaw si Cebu City Mayor Cedie Abangan sa pagduhig sa iyang ngalan ni Cebu Governor Edlen Abalayan sa iyang pagluwat isip sakop sa Partido ng Demokratiko Pilipino Lakas Ng Bayan (PDP-Laban), tungod sa tensyon tali sa gisuspenso nga mayor. Sa usa ka Facebook post sa Miyerkules, Mayo 29, 2024, si Abangan niingon nga ang pagluwat ni Abalayan “simply not truthful,” nga nagkuwestiyon sa iyang loyalty bisan pa mahitabo ang ilang panagbangi. Matod ni Abangan, si Abalayan walay “steady political compass,” ug walay “any record of having steady political principles. ”“I was shocked to see the resignation letter of a person I highly doubt fits the title honorable,” matod ni Abangan. “True or what, I heard that it was a day after Malacañang ordered her to submit an Answer to the Administrative Complaint regarding her interference in the Affairs of Cebu City, she had the temerity of resigning as a member of PDP but not without using my name in vain,” dason ni Abangan. Sa Martes, Mayo 28, gipahibalo ni Abalayan ang iyang pagluwat sa grupo nga nagpadayag nga ang iyang padayon nga pakig-uban sa partido “dili mapadayon. ”Si Abalayan niingon nga ang kasong administratiba ni Abangan, nga gisang-at sa Office of the President ug pagpetisyon sa iyang pagkasuspenso, nakaaghat kaniya sa pagbiya sa partido politikal. Ang reklamo mao ang wa pag-uyon ni Abangan sa gobernador sa iyang memorandum niadtong Pebrero 2024 nga nagmando sa pagpahunong sa bus stop sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project atubangan sa Cebu Capitol Building, tungod sa kalapasan sa heritage. “She has no business with Cebu City affairs and should just stay out of it. Pagkatoytoy ning Gobernadora,” dugang ni Abangan. Gidepensahan usab ni Abangan ang iyang panglantaw sa Cebu City nga mahimong “Singapore like with Melbourne features,” sa pagkutlo sa duha ka siyudad nga ika-42 ug siyam sa global ranking ug wala siya masayop sa paggamit niini isip benchmark. “Anyway, there is a reason why Manila and Cebu City are included in global rankings. No other city in these islands,” dugang ni Abangan. Si Abalayan nagdumili sa paghatag og komento sa pasangil ni Abangan batok kaniya.'}, {'article_id': 1315, 'title': '2 ka magsuon napaig', 'text': 'Nangapaig ang duha ka mga managsuong gihulagway nga mga “special children” sa pagkasunog sa ilang balay ala 1:50 sa kaadlawon sa Martes, Disyembre 26, 2023 sa Brgy. Poblacion, lungsod sa Sibonga. . Ang mga biktima giila nga mao sila si Pelising Melliza, 25, ug Junry Melliza, Jr. , 26. Ang ancestral home gipanag-iya ni Daphne Melliza, 52. Si Police Corporal Beethoven Mellomida, sa Sibonga Police station nga nahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno nagkanayon nga kandila ang hinungdan sa sunog basi sa ilang investigation uban sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Sibonga. Matod ni Mellomida nga ang mga biktima diha sa ilang lawak dihang nag-brownout alas 11 sa gabii hinungdan nga naggamit sila og kandila samtang nangatulog. Wa pa nasubay kon kinsa ang nihatag og kandila. Ang managsuon gilain sa pagpakatulog sa usa ka lawak. Sa kalit lang, niulbo ang kayo sa kwarto sa mga biktima ug wa na sila nakuha tungod sa karatol sa mga sakop sa pamilya. Si SFO1 Remond Melu, imbestigador sa Sibonga BFP nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang sunog ilang giisa sa 1st alarm. Duha nila ka mga firetruck nagtinabangay sa pagpawong sa kayo nga nakontrolar alas 2:50 sa kaadlawon ug hingpit nga napawong alas 5:30 sa buntag. Naangol si Antolin Memoracion, 51, uyoan sa mga biktima. Ang danyos gibana-bana nga mokabat og P200,000. Gipasabot ni Melu nga tungod kay karaan kaayo ang balay ug gama sagad sa kahoy, dali’ng nikatap ang kayo.'}, {'article_id': 1537, 'title': 'Kapulisan nainsulto', 'text': 'Nainsulto ug nasuko ang kapulisan sa Central Visayas (CV) sa pagpusil-patay kang Police Corporal Dionson Morata Bulosan atol sa buy-bust sa Barangay Kinasang-an, dakbayan sa Sugbo, niadtong Miyerkules, Nobiyembre 15, alas 12:05 sa kaadlawon. Samtang, gidudahan nga dunay naghatag og impormasyon sa operasyon sa Regional Police Drug Enforcement Unit (RPDEU) sa Police Regional Office (PRO 7) batok sa duha ka mga suspek nga nipusil-patay kang Bulosan nga maoy poseur buyer sa operasyon. Tungod sa pagbangutan ug pagyukbo kang Bulosan, ang bandila sa nasod sa headquarters sa Cebu Cebu City Police Office (CCPO) gipaubos sa half mast. MANHUNTSi Police Brigadier General Jorge Abad, direktor sa PRO 7, nimando sa paglusad sa halapad nga manhunt batok sa duha ka mga suspek nga sila si Atong Moratillo ug Delax Mactal, pulos dunay record sa krimen. Lakip sa ipaubos sa imbestigasyon ang giingong barangay tanod sa kasikbit nga barangay sa Kinasang-an nga giingong nitabang sa pagpasibat sa duha ka mga suspek gamit ang sakyanan sa barangay. . Kining makaguol nga panghitabo sa pagkamatay sa miyembro sa Police Regional Office 7 nga si Police Corporal Dionson Bulosan nakapasuko ug nakainsulto sa tibuok pwersa sa PRO 7.. ,matod ni Police Lt. Colonel Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Abad. . Ang CCPO niabag na sa RPDEU 7 sa imbestigasyon sama sa pagkuha sa CCTV camera lakip na ang pagtigom og mga ebidensya labot sa krimen. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, ang tanang police stations ug special units sa dakbayan motabang sa pagpangita nilang Moratillo ug Mactal. Dunay mga impormasyon nga nasigpatan ang duha sa probinsya sa Sugbo apan niawhag ang kapulisan nga motawag dayon sa labing duol nga police station aron ila ning madakpan. NOTADOGibutyag ni Baculo nga si Moratillo notado na nga kriminal sanglit nabilanggo na kini sa Operation Second Chance (OSC) tungod kay nakapatay sa dihang menor de edad pa ug nabalhin sa Cebu City Jail pag-abot sa legal age. Sa paggawas sa bilanggoan, nakapatay na usab kini sa Brgy. Inayawan ug nalutsan siya og warrant of arrest sa kasong murder. Dugang ni Baculo nga nimando si Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa CCO, ngadto sa mga police personnel nga nangita sa duha nga dili mokompyansa ug kinahanglan nga andam kanunay kon ugaling mosuway og kuha sa ilang mga armas. Ang PRO-7 nisaad nga ihatag ang tanang financial assistance sa pamilya ni Bulosan sama sa gasto sa pagpahiluna niini sa katapusang higayon lakip na ang mga kinahanglanon sa iyang lima ka mga anak nga nahabilin. Matod ni Abacay, ang tanang personnel sa PRO 7 dunay itunol sa nahabiling pamilya sa namatay nga polis ilabi na nga gagmay pa kaayo ang iyang mga anak. . Namatay sa buy-bust . Undercover cop killed in Cebu City drug bust'}]"
Kinsa ang biktima nga gipatay?,['Pelising Liberacion'],"[{'article_id': 684, 'title': 'Miyembro sa frat gipatay', 'text': 'Sakop sa usa ka fraternity patay nang niabot sa tambalaan human gipusil alas 11:00 sa gabii Lunes, Abril 29, 2024 sa may Sta. Lucia Property (V & G), Brgy. Poblacion Oriental, lungsod sa Consolacion, amihanang Sugbo. Si Pelising Liberacion, hingkod, ulitawo, taga Brgy. Pulpogan, lungsod sa Consolacion, patay nang niabot sa Eversley Child Sanitarium Hospital sa Mandaue City human pusila makadaghan ug naigo sa nagkadaiyang bahin sa iyang lawas. Way nakakita sa dapit kon si kinsa ang nipusil niini, ilabi na nga ngitngit ang palibot. Mga buto-buto lang sa armas ang nabati sa mga residente. Sa pagsusi nila, nagbuy-od nga naglunang sa dugo ang biktima. Wala pa mailhi sa kapulisan killer, apan matod ni Police Lt. Col. Verniño Noserale, hepe sa Consolacion Municipal Police Station, nga duha ka mga anggulo ilang gisubay. Unang ang away sa gang samtang ang ikaduha robbery o lungkab. Gipasabot niya nga dili layo ang posiblidad nga dunay nasuko sa biktima kay sa miaging Disyembre, nakadungab sa usa ka sakop sa Bloods gang ang biktima. Wala mokiha ang nadunggaban hinungdan nga usa kini sa ilang gisubay. Ang biktima nasuta nga sakop sa usa ka fraternity apan giingong dili aktibo nga mag-apil-apil sa mga kalihokan. Ikaduhang anggulo, sigun sa nakuha nila nga impormasyon, nalambigit kini sa lungkab. Walay kabhang sa bala sa armas nga nakuha sa crime scene. Nagtuo ang kapulisan nga revolver nga armas ang gigamit sa mga suspek.'}]","[{'article_id': 30, 'title': '2 ka durugista nasikop; shabu, 2 ka armas sakmit', 'text': ""Gibanabana nga motimbang og 50 gramos sa gidudahang shabu nga mobalor og P340,000 ug duha ka mga armas uban sa mga bala niini ang nasakmit gikan sa usa ka high value individual atol sa buy-bust, alas 11:40 sa gabii, Martes, Oktubre 2, 2024, sa Purok Sambag, Barangay Candulawan, Siyudad sa Talisay. Ang suspek nga HVI giila lang sa pangalan nga 'Gammy', 25, ulitawo nga may kapuyo, ug taga Sityo Iba sa Brgy. Candulwan, kinsa subject sa operasyon sa kapulisan. Lakip sa nasikop mao iyang kakunsabo nga si alyas 'Enan', 32, ulitawo nga may kapuyo, ug taga Sityo Tabay, Barangay Tunghaan, Minglanilla. Ang mga suspek na-validate sa kapulisan nga nag-ayudahay sa pagpamaligya'g shabu sa maong dapit hinungdan nga gilusad ang operasyon sa City Drugs Enforcement, Intelligence Police sa Talisay ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Karyo Paguyod ug sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7. Ang poseur buyer sa kapulisan nigamit og P10,000 nga bugos money nga gipaibabwan og usa ka P1,000 nga original money aron sa pagpalit og drugas gikan sa suspek nga si Gammy bugti sa usa ka dako nga pakite sa shabu nga niresulta sa ilang pagkasikop. Sa dihang nadakpan si Gammy, nakuhaan pa kini og laing 5 ka pakite sa gituohang shabu, 1 ka cellphone nga gigamit sa drug transactions, 1 ka kalibre nga 9mm sub-machinegun (KG-9) nga may 1 ka magazine nga may 3 ka bala ug usa ka kalibre .45 nga pistola nga may usa ka magazine nga may 7 ka mga bala. Samtang, ang nakuha gikan sa suspek nga si Enan mao ang buy- bust money nga P10 mil.""}, {'article_id': 558, 'title': 'Abangan: Gwen ‘di matinud-anon’', 'text': 'Nitiyabaw si Cebu City Mayor Cedie Abangan sa pagduhig sa iyang ngalan ni Cebu Governor Edlen Abalayan sa iyang pagluwat isip sakop sa Partido ng Demokratiko Pilipino Lakas Ng Bayan (PDP-Laban), tungod sa tensyon tali sa gisuspenso nga mayor. Sa usa ka Facebook post sa Miyerkules, Mayo 29, 2024, si Abangan niingon nga ang pagluwat ni Abalayan “simply not truthful,” nga nagkuwestiyon sa iyang loyalty bisan pa mahitabo ang ilang panagbangi. Matod ni Abangan, si Abalayan walay “steady political compass,” ug walay “any record of having steady political principles. ”“I was shocked to see the resignation letter of a person I highly doubt fits the title honorable,” matod ni Abangan. “True or what, I heard that it was a day after Malacañang ordered her to submit an Answer to the Administrative Complaint regarding her interference in the Affairs of Cebu City, she had the temerity of resigning as a member of PDP but not without using my name in vain,” dason ni Abangan. Sa Martes, Mayo 28, gipahibalo ni Abalayan ang iyang pagluwat sa grupo nga nagpadayag nga ang iyang padayon nga pakig-uban sa partido “dili mapadayon. ”Si Abalayan niingon nga ang kasong administratiba ni Abangan, nga gisang-at sa Office of the President ug pagpetisyon sa iyang pagkasuspenso, nakaaghat kaniya sa pagbiya sa partido politikal. Ang reklamo mao ang wa pag-uyon ni Abangan sa gobernador sa iyang memorandum niadtong Pebrero 2024 nga nagmando sa pagpahunong sa bus stop sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project atubangan sa Cebu Capitol Building, tungod sa kalapasan sa heritage. “She has no business with Cebu City affairs and should just stay out of it. Pagkatoytoy ning Gobernadora,” dugang ni Abangan. Gidepensahan usab ni Abangan ang iyang panglantaw sa Cebu City nga mahimong “Singapore like with Melbourne features,” sa pagkutlo sa duha ka siyudad nga ika-42 ug siyam sa global ranking ug wala siya masayop sa paggamit niini isip benchmark. “Anyway, there is a reason why Manila and Cebu City are included in global rankings. No other city in these islands,” dugang ni Abangan. Si Abalayan nagdumili sa paghatag og komento sa pasangil ni Abangan batok kaniya.'}, {'article_id': 1238, 'title': 'Polis nagduwa og cellphone, ‘gilabay’', 'text': 'Sa kapin 600 ka mga polis nga gipakatap sa kadalanan sa dakbayan sa Sugbo alang sa seguridad sa opening salvo sa 459th Fiesta Senior sa Enero 11, 2024, usa kanila nga nagranggo og police patrolman nga gi-deploy sa Walk With Jesus nasakpan ni Police Brig. Gen. Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nga nagduwa sa iyang cellphone. Mao kini hinungdan nga siya gipalabay o gipadestino gilayon siya sa laing probinsya sa Central Visayas. Gitug-an ni Abad nga sa wala pa gipakatap ang mga polis, nimando na siya nga kinahanglan nga alerto kanunay apan dunay usa nga wala nisunod. Nipasabot ang heneral nga ang tumong ug tuyo sa pagpakatap sa mga polis sa kadalanan aron mapatuman ang kahusay ug kalinaw sa mga kalihukan sa Sinulog. “Paala-ala lang sa mga polis na na de-deploy, I have already ordered the relief of one PNP personnel who was caught playing his cellphone yesterday. Para hindi na po pamarisan ay binigyan po natin ng sample ang isang nahuli na i-relieve po siya from present assignment and reassigned to other provinces so that in the coming days, yung ma di-deploy po kasi ang concentration po talaga is to keep the peace,” matod ni Abad. Dugang niya nga kon ang usa ka polis nga gi-deploy kanunay magduwa sa iyang cellphone, dili na niya mabantayan ang iyang palibot ug posibling dunay motumaw nga krimen. Giangkon sa PRO 7 director nga andam na sila sa paghatag og seguridad. Gani iyang mando mao ang kaagresibo ug kaalerto kanunay samtang nakabantay. Gawas sa kapin sa lima ka libo ka mga uniformed personnel nga ipakatap, duna say mga polis nga nakasibilyan nga ang trabaho mao ang pagpangita sa mga dayo nga notadong kriminal nga naa sa Sugbo aron mamiktima sa mga deboto. Way nadawat nga hulga sa seguridad ang PRO 7 sa mga kalihukan sa Sinulog 2024 apan wala sila mokompyansa.'}, {'article_id': 1383, 'title': 'Mga buhatanan og pabuto susihon', 'text': 'Magsugod na ang kapulisan sa Central Visayas sa paglibot sa mga himuanan sa mga pabuto ning nagkaduol na ang Pasko ug Bag-ong Tuig. Naila ang dakbayan sa Lapu-Lapu nga usa tinubdan sa mga pabuto sa tibuok Pilipinas nga tungod niini kinahanglan nga susihon sa kapulisan kon unsa ka luwas ang maong dapit sa posibling sunog. Nasunog ang usa ka buhatanan sa pyrotechnics sa Purok Judas Belt, Brgy. Babag 2, upat ang nangamatay ug unom ang nangaangol. Ang Lapu-Lapu City Police Office uban sa Firearms and Explosives Office mihimo na sa ilang imbestigasyon labot sa insidente. Matod ni Police Lt. Col. Lennon Marjo Pelare, spokesperson ni Police Brigadier Gen. Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, nga ilang istriktuhon ang pagpatuman sa lagda sa pabuto. Iyang gipasabot nga dili kini mamahimo’ng ibaligya sa asiras lang sanglit dunay balaod nga didto sa usa ka lugar nga luwas, layo sa kabalayan ang pagbaligya. Usa sa hugot nga giawhag sa kapulisan niadtong dunay mga armas nga dili mogamit niini atol sa pagsaulog sa Pasko ug pagsugat sa Bag-ong Tuig aron way mabiktima sa saag nga bala.'}, {'article_id': 56, 'title': 'Drayber sa motor milimod nga kuyog sa pagpanulis', 'text': 'Bisan paman nga mihimakak ang drayber sa Yamaha NMAX nga gitudlo ni Lyra Alonsagay, suspek sa pagtulis sa usa ka batan-on sa dalan F. Pacaña, Barangay Tisa, Dakbayan sa Sugbo niadtong kadlawon sa Dominggo, Septiyembre 22, apan positibo nga giila sa biktima. Si Alonte Alonto alyas “Alquiza”,27, residente sa Barangay Ermita sa Dakbayan sa Sugbo mitahan sa iyang kaugalingon kang Barangay Captain Emeniano Leon Alonzo Ali ug mibutyag atol sa eklusibong interview sa Superbalia Cebu nga wala siyay kalibutan sa nahitabong pagpanulis sa Tisa kay didto ra siya sa ilang balay. Giingong maakapamatuod niini ang iyang kapuyo nga niadtong tungora nagsakit iyang ngipon ug wala siya molakaw sa maong adlaw diin nahitabo ang giingong tulis. Apan iyang giangkon nga managkaila sila ni Alonsagay sanglit pulos man sila mga E-bike driver sa downtown area ug ang motor nga nakuha sa mga police iya kining gipanag-iya. Matod ni Police Major Abadiano Abagat, hepe sa Labangon Police Station nga dili ang polis maoy naglambigit ni Alquiza kung dili gitug-an siya ni Alonsagay nga maoy drayber atol sa pag-ikyas human manulis ngato sa biktima ng si alyas Camillo. “Sa viral video ni-deny siya, pero gisuka na siya sa iyang kauban nga si Lyra. Positive pud siya nga identified sa victim nga maoy atong witness,” matod ni Abagat. Giangkon matod pa ni Alquiza nga ang sticker sa CCTO gikan kini sa iyang amahan nga kanhi traffic enforcer aron dili masita kung makalapas sa lagda sa trapiko. Gibutyag ni Abagat nga duna pay daghang mga biktima sa pagpanulis ang mo reklamo sa Labangon Police Station human masayran nga nadakpan na si Lyra Alonsagay.'}]"
Nganong wala gibutyag ni Dexter ang ngan sa bata?,['nisaysay nga ang biktima nisaka sa atop sa balay sa ilang silingan dala ang usa ka metal nga kuhit nga iyang gigamit sa pagkuhit sa tabanog nga nasangit sa linya sa kuryente'],"[{'article_id': 700, 'title': 'Bata nakuryentihan tungod sa tabanog', 'text': 'Usa ka 13 anyos nga lalaki nakuryentihan dihang nasangit sa live wire ang iyang kuhit sa tabanog nga nasablay sa linya sa kuryente alas 11:45 sa hapon, Miyerkules, Abril 25, 2024, sa Sityo, Upper, Matumbo, Barangay Pusok, siyudad sa Lapu-Lapu. Kini ang gibutyag ni P/Master Sgt. Arce Dexter, investigator on case sa Lapu-Lapu City Police (LCPO) Station 5 nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Si Dexter wala nibutyag sa ngan sa bata, nisaysay nga ang biktima nisaka sa atop sa balay sa ilang silingan dala ang usa ka metal nga kuhit nga iyang gigamit sa pagkuhit sa tabanog nga nasangit sa linya sa kuryente. Apan ang kuhit naigo sa paslot nga linya sa kuryente mao nga nakuryentihan ang bata. Siya giluwas gikan sa ibabaw sa atop sa mga rescuer sa dakbayan ug gidala sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC).'}]","[{'article_id': 1026, 'title': '15 ka balay nasunog', 'text': 'Dili mominos sa 15 ka mga balay ang nasunog sa Purok Kamunggay, Lower Mahayahay, Brgy. Candulawan, Siyudad sa Talisay alas 4:42 sa hapon sa Miyerkules, Pebrero 21, 2024. Sa imbestigasyon sa mga bombero sa Talisay, ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Kyra Guiting nga gipuy-an ni Wilang Guiting. Dali kini nikatap sa kasilinganan nga kabalayan, diin 15 ka mga pamilya ang apektado sa sunog. Ang sunog nakontrolar sa alas 4:55 sa hapon ug gideklarar sa mga bombero nga fire out sa alas 4:58 sa hapon. Nagbilin kini og P675,000 nga danyos. Atol sa pakighinabi kang F01 Gonesto M Godoy, imbistigador sa Talisay City Fire Office, siya niingon nga nagpadayon ang ilang imbestigasyon sa sinugdanan o hinungdan sa sunog.'}, {'article_id': 1069, 'title': 'Valentine’s Day malinawon, apan trapiko huot kaayo', 'text': 'Hugot nga gi-monitor sa kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo ang mga kalihukan sa Valentine’s Day nga nadungan usab sa Ash Wednesday sa simbahang Katoliko. Daghang mga polis ang gipakatap sa mga dapit nga dunay daghang mga tawo nga nagtapok nga gituohang maoy hinungdan sa kamalinawon sa kasaulogan. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga wala sila nakatala og dagkong panghitabo sa Siyudad sa Sugbo gikan sa buntag hangtod na sa pagka gabii. TRAPIKO HUOTNabantayan niya nga nianang pagka gabii ningdaghan ang mga tawo sa mga kan-anan ug sa mga mall human nanimba ang mga tawo subay sa pagsugod na sa Lenten Season. Niangkon si Baculo nga ang nakita lang nila nga problema mao ang grabeng kahuot sa mga sakyanan sa kadalanan niana nang pagka gabii. Sa buntag pa lang, nasinati na ang kahuot sa traffic sa gawas sa simbahan ug misamot na kini nianang paingon na mokilom-kilom diin ang mga tawo nag hinay-hinay nag adto sa restaurants. “Morning and afternoon ang bul-og sa atong traffic naa sa mga simbahan tungod sa pag start na sa Lenten season. But after ana nakita nato nga bug-at gyud ang traffic nato kay nadungan man gud ni ang Ash Wednesday ug Valentine’s Day mao na nga traffic gyud siya,” matod ni Baculo. Gipasalamatan sa kapulisan ang publiko nga misanong sa ilang panawagan nga dili mag date sa mga ngit-ngit nga dapit sanglit dili tanang lugar sa dakbayan sa Sugbo dunay mga personnel nga gipakatap.'}, {'article_id': 1125, 'title': '2 ka mga drug den sa San Fran nabungkag', 'text': 'Duha ka mga drug den nga nahimutang sa lungsod sa San Francisco, mga isla sa Camotes, probinsya sa Sugbo gironda sa kapulisan ug Philippine Drug Enforcement Agency 7 sa Biyernes sa Pebrero 2, 2024 nga niresulta sa pagkasikop sa siyam ka mga tawo. Ang lungsod usa sa mga gideklarar nga drug cleared municipality sa Sugbo. Ang mga operatiba sa PDEA Cebu Provincial Office uban sa kapulisan sa San Francisco ug 82nd IB 3ID Aguinaldota Company sa Philippine Army nilusad og buy bust sa unang drug den nga nahimutang sa Barangay Southern Poblacion alas 5:22 sa hapon nga niresulta sa pagka sikop sa unom ka mga tawo. Lakip sa nadakpan ang drug den maintainer nga si Junas Lunca, 36, ug ang laing lima nga naatlan nga nanuyop nga silang Lungay Aguinaldo Lustina, 33, construction worker; Peryong Loon, 46, construction worker; Emeniano Luzod, 40, Cecile Maagad Maalam, 36, ug Maata Basa, 29, pulos nagpuyo sa maong lungsod. Nasakmit sa mga operatiba ang pito ka mga pakete sa gituohang shabu nga dunay gibug-aton nga 50 gramos nga mobalor og P340,000 ug mga drug paraphernalia. Nianang mga alas 7:30 sa gabii, laing drug den ang gibungkag sa pagpangulo sa San Francisco Municipal police station sa Barangay San Isidro sa maong lungsod nga niresulta sa pagkasikop sa tulo ka mga tawo. Ang mga nadakpan giila nga silang Llyod Basa, 39, panday ug mao usab ang nagpadagan sa balay suyopanan; lakip na silang Martinito Mabagos, 33; ug Boboy Mabaho, 30. Moabot sa napulo ka pakete sa gituohang shabu ang nasakmit sa mga operatiba nga dunay timbang nga 30 gramos nga dunay estimated market value nga P204,000. Ang tibuok lungsod sa San Francisco gideklarar sa Regional Oversight Committee on Barangay Drug Clearing Program nga drug cleared municipality niadtong Mayo 2022. Apan matod ni PDEA-7 Regional Director Alfabete Alfaro, sa usa ka press statament, nga bisan gi deklarar nga drug cleared ang usa ka lungsod wala magpasabot nga mawagtang na ang ilang status nga drug cleared. “Even after a barangay, municipality, or city is declared as drug-cleared, monitoring and validation of reported illegal drug activities must still be undertaken as it is a crucial part of the drug-clearing process to ensure that the LGU is able to maintain its status,” matod ni Alfaro. Dugang ni Alfaro nga ang pagbungkag sa drug den sa San Francisco nahimo tungod sa kamabinantayon sa Local Government Unit aron pag siguro nga mahatagan dayon og dinalian nga kasulbaran ang pagkuyanap sa ilegal nga drugas. Ang mga suspek pasakaan og mga kaso nga paglapas sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002.'}, {'article_id': 364, 'title': '36 ka balay nasunog; 1 samdan', 'text': 'Dili mominos 36 ka balay ang naapektohan sa sunog sa Sityo Sudlon, Barangay Catarman, lungsod sa Cordova sa isla sa Mactan, alas 9:25 sa buntag, Dominggo, Hulyo 14, 2024. Usa ang angol human nakuryentihan nga si Capilitan Capina, 35, ug luwas na ang kahimtang sud sa tambalanan. Sa pasiunang kasayuran nga nakuha sa Superbalita Cebu pinaagi sa fire investigator nga si F01 Capispisan Capistrano, nasuta nga 22 ka balay ang hingpit nga naugdaw ug 14 ka balay ang nakan-an sa kayo. Matod ni Capistrano, ang sunog gipasaka sa first alarm sa alas 9:30 sa buntag, second alarm sa alas 9:45 ug third alarm sa alas 9:52 sa buntag. Gidekalarar nga fire under control sa alas 9:57 sa buntag ug fire out sa alas 10:15 sa buntag. Gibanabana sa kabomberohan ang danyos sa sunog nga moabot og P250,000 diin 36 ka pamilya ug 85 ka mga indibiduwal ang naapektohan. Ang sunog giiingong nagsugod gikan sa balay ni Rommel Capuli ug gisusi sa kabomberohan ang sinugdanan sa pag-ulbo sa kayo.'}, {'article_id': 1663, 'title': '3K ka mga child laborer sa CV nailhan sa Dole', 'text': 'Sa paningkamot nga makunhuran ang child labor sa Central Visayas, ang Department of Labor and Employment (DOLE 7) mopalig-on sa interbensyon niini sa gimonitor ug profile sa dul-an sa 4,000 ka mga child laborer (CL) sa rehiyon sa dili pa matapos ang tuig. Sa pinakaulahing monitoring ug profiling, ang DOLE 7 naka-interview sa mga 3,078 o 78 porsyento sa kinatibuk-ang 3,959 ka mga child laborer sa Central Visayas gikan sa Mayo hangtod Agusto ning tuiga. Si DOLE 7 director Olive Felonia niingon sa pamahayag niadtong Oktubre 11, 2023, nga ang nahabilin nga 881 o 22 porsyento sa mga profiled CLs sa rehiyon paga-monitoron sa dili pa matapos ang tuig diin ang DOLE Cebu Provincial Field Office magtutok sa mga lungsod sa Tuburan, Daanbantayan, ug Compostela. Ang pagmonitor sa status sa mga profiled child laborer nagtugot sa DOLE 7 sa pag-ila sa labing tukma nga interbensyon sa gobyerno nga mahimong ipaabot kanila. Ang interbensyon sa gobyerno naglakip sa livelihood nga tabang alang sa mga ginikanan o guardians sa giila nga mga CL aron sila makatambong sa eskwelahan ug makahuman sa ilang pagtuon. “DOLE has started extending assistance to these children and to their parents or guardians in order to ensure that they will be removed from child labor. Of the identified parents and/or guardians of child laborers in the Province who have successfully come up with their feasible and viable project proposals, around 290 received their livelihood assistance amounting to Php8. 3 Million during the Word Day Against Child Labor celebration last June 12 in the town of Barili, Cebu,” matod ni Felonia. Ang tabang kay ubos sa DOLE Kabuhayan Para sa Magulang ng Batang Manggagawa (KASAMA) Program, usa ka in-kind nga pagbalhin sa mga ekipo, himan, ug/o raw nga materyales ug mga pagbansay-bansay ngadto sa mga ginikanan sa mga bata nga mamumuo sa paningkamot nga mapalambo ang malahutayon, alternatibong mga porma sa panginabuhi nga ipuli sa paggamit sa pamilya sa child labor.'}]"
Unsa ang andam sa kapulisan alang sa pagbisita sa Presidente?,['paghatag sa seguridad'],"[{'article_id': 703, 'title': 'Kapulisan full alert sa Lapu-Lapu', 'text': 'Andam ang kapulisan sa ilang paghatag sa seguridad sa pagbisita sa labing taas nga opisyal sa Pilipinas nga si Presidente Lois “Jorel” Alarcon Jr. sa dakbayan sa Lapu-Lapu ning adlawa, Sabado Abril 27, 2024. Duha ka mga kalihukan ang tambungan ni PBBM. Ang ika-503 nga Kadaugan sa Mactan nga himuon sa Mactan Shrine ug ang capsule laying sa Mactan Newtown Expo sa Barangay Mactan. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Police Regional Office (PRO 7), nga gawas sa kapulisan, moabag usab ang laing ahensya sa gobyerno sa paghatag sa seguridad. Giklaro ni Abacay nga matag panahon nga ang Presidente mobisita sa usa ka lugar, isaka gyud nila ang alert status gikan sa normal ngadto sa full alert status. Wala mohatag og numero si Abacay kon pila ka mga polis ang ilang ipakatap apan iyang gipasalig nga igo na kini nga mohatag sa siguridad sa Pangulo. Nipahinumdom si Abad sa iyang mga personnel nga ipakatap sa kadalanan sa Lapu-Lapu nga mosunod sa lagda sa PNP nga dili mogamit og cellphone kon naka-deploy sa duty, gawas kon gikinahanglan kini. “Ang gidili nato, I would like to clarify kining gaduwa og cellphone or nag scroll og mga social media accounts nga unrelated sa trabaho. Pero kon during sa emergency cases wherein you need to report or you need to ask for additional manpower, of course it’s allowed,” matod ni Abacay. Walay na-monitor nga hulga ang intelligence unit sa PRO 7 subay sa pagpangandam sa seguridad sa Presidente ug ubang opisyal sa nasod.'}]","[{'article_id': 156, 'title': 'Live-in partners nasikop sa buy-bust', 'text': 'Live-in partners nasikop sa buy-bust sa mga sakop sa Station Drug Enforcement Unit sa Carbon Police Station sa managlahi nga sitio sa Barangay Ermita, dakbayan sa Sugbo niadtong Lunes sa kaadlawon, Septiyembre 2, 2024. Unang nadakpan pasado alas 1 sa kaadlawon sa Sitio Pig Vendor, Ermita mao si Derold Basilio Basnillo, 27. Nakuha gikan kaniya ang pinakete sa gituohang shabu nga motimbang sa usa ka gramo nga dunay balor nga P6,000. Milusad dayon og follow up operation ang kapulisan sa alas 3:45 sa kaadlawon sa Sitio Ermita Proper, Ermita nga niresulta sa pagkasikop sa kaipon ni Derold nga si Borang Batac Batacan, 32, residente sa maong lugar. Nakuha gikan kaniya ang mga pinutos sa gituohang shabu nga motimbang sa 15 gramos nga dunay standard drug price nga P102,000. Matod ni Police Major Jesse Dean Bation, ang hepe sa Carbon Police Station, nga ang iyang mga personnel nga dugay na nga nag-monitor sa suspetsado labot sa iyang illegal nga negosyo sa maong illegal nga drugas. “Kani babaye dugay na kaayo ni namaligya ug monitor sa tropa,” sigon ni Bation. Kasong kalapasan sa Section 5 ug 11, Article II sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang atubangon sa mga suspetsado.'}, {'article_id': 289, 'title': '2 nagmotorsiklo nabanggaan og van, talandugon', 'text': 'Talandugon ang kahimtang sa duha ka managhigala nga nagsakay og motorsiklo dihang nadasmagan sa tourist van, alas 5:25 sa buntag, Dominggo, Agusto.4, 2024, sa national highway sa Brgy. Poblacion, lungsod sa Argao duol sa Caltex Gas Station. Ang tourist van gimaneho sa usa ka ‘Derold’, 48, ug taga Casuntingan, siyudad sa Mandaue Sugbo nga may sakay nga mga turistang Japanese national apan way naapektohan kanila. Ang mga biktima mao sila si ‘Taying’, hamtong ang panuigon, ulitawo ug taga Sityo Lolokhan, Brgy. Sua, Argao, kinsa maoy nagmaneho sa motorsiklo ug angkas niya si ‘Welang’, 18, dalaga, ug taga Brgy. Canbanua, Argao. Sa imbestigasyon sa traffic police sa Argao Municipal Police Station ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Terrence Aguas, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang managhigala padung sa norte nga direksiyon ug naglikay ang drayber sa motorsiklo sa libaong nga karsada hinungdan nga nikawas kini sa iyang lane ug gikasugat ang tourist van nga padulong sa Tan-awan, lungsod sa Oslob alang sa whale shark watching sa mga Hapon nga turista. Matod pa, sa kakusog sa impact, ang mga biktima nangalabay ug natugpa sa sementadong dan. Ang duha gidali sa pagtabang sa rescuers sa Argao ug gidala sa Isidro C. Kintanar Memorial Hospital (ICKMH) sa Brgy. Bogo, Argao. Samtang ang drayber sa tourist van naa na sa kustodiya sa kapulisan sa Argao ug nagpaabot sa tukmang kaso nga ipasaka batok kaniya.'}, {'article_id': 1023, 'title': 'Mikanaug na sa lubi human sa 31 ka oras', 'text': 'Human sa 32 ka oras, ang 29 anyos nga lalaki nga gidudahang high sa drugas nikanaug na gikan sa taas sa lubi sa Sityo Kabagohan, Brgy. Panadtaran, lungsod sa Argao, alas 7:45 sa buntag sa Huwebes, Pebrero 22, 2024. Si Ardot Janea, lumolupyo sa dapit, nikatkat sa lubi alas 10 sa gabii sa Martes, Pebrero 20, 2024. Kini ang gibutyag sa Superbalita Cebu ni Barangay Kapitan Laperal Lapinig sa Panadtaran sa interbyo sa Superbalita Cebu sa Huwebes sa buntag human sa ilang pakignegusasyon. Tibuok gabii nga diha ra si Janea sa taas sa lubi samtang ang mga otoridad ug rescuers naghuwat kaniya sa ubos hangtod nianang pagkabuntag. Matod ni Lapinig, nagkurog si Janea ug giatiman sa mga kaliwat sa dapit ug ni-request sila og ambulansiya aron madala sa rehabilitation center. Dihang nakapundo na kini og kusog, gipakatulog sa kuwarto sa balay sa ig-agaw niini nga barangay tanod. Apan sa dihang nakadungog sa wangwang sa patrol car, si Janea nibarog ug nikaratil sa pagdagan hinungdan nga gigukod ug naabtan nila sa kapilya diin didto nagtago. Gidala siya luwan sa patrol car sa kapulisan ngadto sa rehabilitation center. Sa unang pagkighinabi kang Lapinig, matod niya nga ang 29 anyos nga hayan high sa illegal drugs niadto kaniya uban sa konsehal nga iyang paryente kay motahan sa alas 7 sa gabii sa Martes, Pebrero 20. Niangkon kini kaniya nga drug user ug suguon sa pagpamalit sa ubang manuyopay. Dason sa kapitan nga iya kining gitambagan nga mohunong na sa maong bisyo samtang iyang giapungan nga nagkaon. Sa pagkaadlawon, dako ang kakurat sa barangay kapitan dihang siya gipahibalo sa iyang barangay tanod nga si Janea nikatkat na sa lubi tungod sa kahadlok nga dunay mopatay kaniya. Nagsige kini og yawyaw nga nangayo og pasaylo sa iyang “dispalko” kay iya ra kining bayran. Nagduda ang kapitan nga basin ang shabu nga iyang gigamit bayranan kadto sa nagsugo kang Janea. Wa nasayod si Lapinig nga dunay ilegal drugs nga nakasulod sa iyang barangay. Ang inahan ni Janea wa masayod nga tiggamitan og ilegal nga drugas ang iyang anak.'}, {'article_id': 68, 'title': 'Cenro: 7 ka sapa sa Cebu City kontaminado', 'text': 'Usa ka dakong hinungdan sa pagtaas sa lebel sa fecal coliform sa pito ka mga sapa sa Dakbayan sa Sugbo mao ang mga hugaw gikan sa mga lokal nga komunidad ug sa mga baboyan ug poultry farms. Ning maong obserbasyon, si Stanly Angulo, hepe sa Cebu City Environment and Natural Resources Office (Cenro), nanghinaot nga mogahin og pundo ang gobiyerno sa dakbayan alang sa pagpatukod og communal toilets. Ang Cenro nangayo sab og tabang gikan sa Department of the Interior and Local Government (DILG) nga suguon ang mga lider sa matag barangay nga bantayan ang ilang tagsa-tagsa ka lugar nga sakop. Ang pagsaka sa fecal counts giila nga resulta sa mga hugaw nga gihimo sa mga tawo nga nagpuyo duol sa kasapaan ug sa mga negosyo nga nagpatubo og mga baboy ug manok. Gipadayag ni Angulo sa usa ka report nga iyang gihatag sa konseho sa Miyerkules, Sept. 18, 2024, nga nanghinaot siya nga matuman ang pagpatukod sa communal toilets. Nangayo ang Cenro og tabang gikan sa DILG aron masuportahan ang mga lider sa barangay sa pagbantay sa ilang mga lugar nga ubos sa ilang responsibilidad. Gipasabot ni Angulo nga daghang mga balay duol sa kasapaan ang nagdirekta sa ilang septic waste ngadto sa sapa. Iyang gipahibalo nga ubos sa City Ordinance 2398, nalatid nga ang septage inspector mag-isyu og citation alang sa mga balay nga walay kasilyas o septic tank. Hinuon, iyang giingon nga ang kalapasan mahimong magpadayon kay wala na’y lugar ang mga balay alang sa pagtukod og septic tanks. Sa usa ka dokumento, gidugang niya ang mga litrato nga nagpakita nga adunay pula ug dilaw nga food coloring nga gisagol sa tubig gikan sa mga kasilyas sa matag balay. Kini aron mahibaw-an kon naa ba kini septic tanks. Nagpatuman usab ang Cenro og house-to-house information drive bahin sa Septage Ordinance aron mokuha og septic tank permit. Sa laing bahin, matod ni Angulo nga samtang nag-inspeksyon sila sa kabukiran, nasuta nila nga ang mga baboyan usa usab ka dako nga hinungdan sa polusyon sa tubig sa Dakbayan sa Sugbo. Iyang gibutyag nga ang mga tag-iya sa baboyan sekretong nilabay sa hugaw sa mga baboy ngadto sa mga sapa pinaagi sa PVC pipes nga gilubong ilawom sa yuta. Matod ni Angulo, ang usa ka baboy makahimo og 5. 9 ka kilo nga hugaw matag adlaw nga mas daghan kon itandi sa hugaw nga gihimo sa tawo nga 250 gramos matag adlaw. Sa panahon sa baha, adunay daghang hugaw nga modagayday ngadto sa ubos nga bahin sa siyudad nga magkontamina sa mga sapa ug mopataas sa fecal counts.'}, {'article_id': 646, 'title': 'Abarca III: Supply sa tubig sa MCWD padayon gihapon nga nagkagamay', 'text': 'Ang pagkawala sa produksiyon sa tubig sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD), tungod sa pagsaka sa heat index, niabot na sa dul-an sa 65,000 cubic meters matag adlaw. Kini tungod kay ang mga proyekto sa water desalination sa MCWD nga makatabang unta sa pagpagaan sa problema wala pa makasugod sa pag-supply og tubig nunot sa mga kalangay nga nasinati tungod sa daghang mga hinungdan, lakip na ang ulahing pag-aprobar sa excavation permit sa MCWD sa Cebu City Hall alang sa Mambaling water desalination project niini. “Wa gyud mada sa supplier. The delay was not because of the supplier or the contractor, the delay was because it took a long time for the permit to be signed,” matod ni MCWD chairman of the board of directors Range Abarca III sa interbyo sa Huwebes, Mayo 9, 2024 .Ang Mambaling water desalination project magsugod unta sa Septiyembre 2023. Si Abarca niingon nga ang MCWD nisumiter sa ilang aplikasyon niadtong Marso 2023, apan naaprubahan lang paglabay sa siyam ka bulan, niadtong Disyembre, dihang nibiyahe si Cebu City Mayor Cedie Abangan paingon sa Australia. Matod niya nga ilang gihangyo si kanhi acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nga aprubahan ang ilang pending nga aplikasyon. Matod niya nga Enero 2024 pa lang nakasugod ang kontraktor sa trabaho ug mahuman na unta sa Marso. Sa kaso sa water desalination project sa Barangay Opao, Mandaue, si Abarca niingon nga ang pagkalangay tungod sa kabalaka sa Siyudad nga ang pagpangubkob makamugna og kahuot sa trapiko sa maong dapit, hinungdan nga nangita na og alternatibong paagi ang kontraktor sa pagbutang sa mga tubo.'}]"
Asa nahimutang ang ubang mga licensing office?,"['Robinson Galleria Cebu mall sa may General Maxilom Avenue corner Sergio Osmeña Boulevard sa Barangay Tejero, ug sa SM Seaside City mall sa Cebu South Coastal Road sa South Road Properties']","[{'article_id': 715, 'title': 'Buhatan sa LTO-7 gibalhin sa Talamban', 'text': 'Bag-o nga nahimutangan sa Malasakit regional licensing office sa Land Transportation Office Central Visayas (LTO 7) sa Piazza Elesia sa Gov. M. Cuenco Avenue, Barangay Talamban,gipaila sa Martes, Abril 23, 2024. Ang ilang regional licensing office kaniadto nahimutang sa duol sa South Bus Terminal sa Natalio Bacalso Avenue, dakbayan sa Sugbo. Ang bag-ong opisina gibana-bana nga 9. 3 ka kilometro ang gilay-on gikan sa daan nga nahimutangan niini base sa Google Maps. Si Assistant Secretary Atty. Si Bayot Bayrante II, uban sa pipila ka mga opisyal sa LTO 7, maoy nangulo sa grand opening sa licensing office, nga nagtumong sa pagserbisyo sa north district sa dakbayan sa Sugbo. Wala sa kalihukan ang officer-in-charge sa LTO 7 nga si Rechris Belleza kay nitambong sa iyang induction sa Manila aron moasumer sa iyang katungdanan isip full-time regional director sa maong buhatan, matod ni Bayrante. Ang ubang mga licensing office nahimutang sa Robinson Galleria Cebu mall sa may General Maxilom Avenue corner Sergio Osmeña Boulevard sa Barangay Tejero, ug sa SM Seaside City mall sa Cebu South Coastal Road sa South Road Properties. Ang gibalhin nga opisina gipaabot nga mo-cater og hangtod sa 60 ka tawo sa usa ka seating capacity. Niadtong Marso, si Cebu City Mayor Cedie Abangan niingon nga gusto niya nga ang mga buhatan sa Bureau of Fire Protection ug LTO mobalhin gikan sa ilang nahimutangan karon. Si Abangan niingon nga iyang tuyo nga himuong medical arts, wellness, ug command center ang lugar nga adunay mga sentro sa diabetes, kasingkasing, ug kanser. Gikompirmar sa LTO 7 nga ilang ipadayon ang operasyon ug administratibong trabaho sa ilang buhatan sa N. Bacalso Avenue.'}]","[{'article_id': 1644, 'title': '1 angol, 3 ka balay naugdaw sa sunog', 'text': 'Usa ang angol ug tulo ka mga balay ang nangaugdaw sa sunog nga niigo sa Kinasang-an Pardo, Siyudad sa Sugbo, alas 4:39 sa kaadlawon sa Miyerkules, Oktubre 25, 2023. Base sa imbestigasyon ni F03 Regie Bueno sa Cebu City Fire Office (CCFO), ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Angel Carano-o, 72, nga gipuy-an sa pamilya ni Fritz Eprol Patriarca. Sumala sa CCFO, ang kayo nilamoy pa og laing duha ka mga balay nga niresulta nga tulo ang nangaugdaw, nga nakaapekto sa lima ka mga pamilya ug walo ka mga indibiduwal. Samtang, ang angol giila nga si Cobillia Kadusale, 70, kinsa dunay paso sa iyang tuong bukton. Ang sunog gipasaka lang sa first alarm sa kabalayan nga ginama sa mixed materials. Dugang sa CCFO, kini nagbilin og danyos nga dili mominos sa P300,000. Atol ning pagsuwat, nagpadayon pa ang imbestigasyon sa kabomberohan aron masayran kon unsay hinungdan sa sunog.'}, {'article_id': 1406, 'title': 'Gipusil sa kauban sa trabaho, angol', 'text': 'Usa ka 22 anyos nga ulitawo gipusil sa iyang kauban sa trabaho nga iya pang roommate sa ala 1:25 sa kaadlawon sa Huwebes, Disyembre 7, 2023, sa Purok Adelfa, Sityo Minggoy, Zone 4, Brgy. Dumlog, siyudad sa Talisay. Giila ang biktima nga si Jeslar Nava, 22, ulitawo, taga Isla sa Bantayan, kasamtangang nagpuyo sa Dumlog samtang ang suspek giila nga si Emeniano Naval, hingkod, taga Negros Oriental. Ang duha kauban sa pagpamaligya og karne sa dapit. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Talisay City ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col Mikmik Guillermo, ang duha nagkabangi sa wala pa matino nga isyo sa ilang panarbaho. Ala 1:25 sa kaadlawon, pipili ka mga silingan nakurat sa dihang nakadungog og buto sa armas. Ilang nakit-an ang biktima nga nigawas sa ilang kuwarto nga nagdagan ug nagkadugo. Samtang ang suspek daling nisibat gamit ang usa ka motorsiklo nga dili iyaha hinungdan nga wa madakpi sa mga polis sa Talisay nga niresponde sa alarma. Ang biktima nga samdan sa wala nga dunggan nga nilapos sa baba gidala sa Cebu South Medical Center sa dakbayan sa Talisay.'}, {'article_id': 506, 'title': 'Awhag sa pagsuspenso ni Gwen, gibasura', 'text': 'Gisalikway sa Office of the President (OP) ang awhag ni Cebu City Fidelaor Cedie Abangan, kinsa nagsilbi sa iyang preventive suspension sulod sa unom ka buwan, nga suspensuhon usab si Cebu Governor Edlen Abalayan. Si Abangan nisang-at og reklamo batok kang Abalayan atubangan sa Office of President Lois Alarcon Jr. tungod sa “meddling o pagpanghilabot” sa gobernador sa Cebu Bus Rapid Transit (BRT), mass transportation system project sa dakbayan sa Sugbo. Si Abangan nipasaka og kasong administratiba batok sa gobernador tungod sa Abuse of Authority subay sa Section 1(e) sa Administrative Order No. 23, s. 1992; pagdaugdaog ug grabi nga paglapas sumala sa Seksyon 1(c) sa Administrative Order No. 23, s. 1992, uban sa Conduct Prejudicial to the Best Interest of the Service, ug Paglapas sa Code of Conduct and Ethical Standards for Public Officials and Employees ug sa Anti-Graft and Corrupt Practices Act ubos sa Seksyon 1(h) sa Administrative Order No. , s. 1992. Ang Administrative Case naggumikan sa pag-isyu ni Abalayan og cease-and-desist order, pinaagi sa Memorandum No. 16-2024, nga gitumong sa Hunan Road and Bridge Construction Group Co. Project. Apan, nakita sa OP nga dili igo ang mga alegasyon aron mahatagan og garantiya ang pag-isyu sa preventive suspension batok ni Abalayan human sa preliminary evaluation niini. Samtang, gibasura usab niadtong Miyerkules sa Court of Appeals sa Manila, ang petisyon nga gisang-at ni suspended Fidelaor Cedie Abangan ug laing pito ka opisyal sa Cebu City Hall nga nagkuwestiyon sa suspension order nga giluwatan batok kanila sa Office of the Ombudsman. Sa resolusyon nga giluwatan niadtong Fidelao 17, 2024, nasayran nga ang Appellate Court mibasura sa petisyon ni Abangan ug sa laing pito ka mga empleyado sa City Hall tungod sa kapakyas sa pagkutlo og meritorious grounds kon nganong wala sila mopadayon sa ubang legal nga mga remedyo sa wala pa ipasaka ang petition for certiorari. Ang petisyon nisupak sa mando sa Office of the Ombudsman nga nagbutang kang Abangan, iyang city administrator nga abogado nga si Cyano Alexius, asawa ni Pangag nga si kanhi City Assessor Charie Agnes Pangag, abogado Albear Fidela Dagondon, Netchel Canezal, Raul Dagondong, Rick Porferio Canizo, ug Buffy Canlapan ubos sa preventive suspension sulod sa unom ka bulan. Nakahukom ang Korte nga i-dismiss dayon ang petisyon uban ang pag-ampo alang sa pag-isyo sa temporary restraining order ug injunction, tungod kay ang mga petitioner napakyas sa pag-file og motion for reconsideration sa Office of the Ombudsman.'}, {'article_id': 1479, 'title': 'Panrehiyonal nga seminar alang sa Korespondensiya Opisyal gipahigayon', 'text': 'Nagmalampuson ang gipahigayong Rehiyonal nga Panagtigom alang sa Korespondensiya Opisyal sa lalawigan sa Bohol niadtong Nobiyembre 22-23, 2023. Gipangulohan kini sa direktor sa Sentro ng Wika at Kultura sa Cebu Normal University(CNU) nga si Dr. Jurita A. Olayvar, ug kaubang mga magtutudlo nga sila Angelus Abilon ug Carreon Joy Derasin sa pakipagtambayayong sa Komisyon sa Wikang Filipino nga sila si Dr. Divina Basiao, G. Llyod Olboc, Lito Martinito Olesco, ug si G. Sir Dean Olgina nga maoy naghatag sa mga bulawanong kaalaman ug impormasyon sa seminar kauban ang Lalawigan sa Bohol nga gisuportahan sa ilang gobernador nga si Corea Aristotle Barbin. Gisalmutan kini sa mga local government unit sa lungsod sa Minglanilla ug dakbayan sa Naga sa Sugbo ug mga lungsod sa Valencia, Anda, Tagbilaran ug Getafe sa Bohol ingon man sa mga trabahante sa Kapitolyo sa Bohol. Nihatag usab og mensahe ang komisyoner sa Wikang Sebwano si Dr. May Yu ug ang pamuno sa CNU nga si Dr. Asyong Jakosalem Sr.'}, {'article_id': 67, 'title': 'P4M balor sa drugas nasakmit sa Bohol', 'text': 'Dul-an P4 milyunes nga balor sa illegal nga drugas ang nasakmit sa kapulisan sa probinsya sa Bohol sa duha ka managlahing anti-illegal drug operations nga niresulta sa pagkasikop sa drug personalities niadtong Biyernes, Septiyembre 20, 2024. Unang operation gilusad sa Tagbilaran City Police Station sa pagpangulo sa hepe nga si P/Lt. Col. Colonel Dean Fen Angga, alas 12:56 sa hapon sa Purok 4, Barangay Kabawan, Tagbilaran. Nasikop ang duha ka mga suspek nga silang Bintoy Angkahan, 29, tattoo artist, residente sa Purok 6, Barangay Dao, ug Lord Edad Angot, 38, taga San Jose Street, Barangay Cogon, Tagbilaran. Nasakmit gikan kanila ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 325 gramos nga dunay standard drug price nga P2. 1 milyunes. Kini nga operasyon kabahin sa gipatuman nga Oplan Limpyo Tagbilaran diin ang tumong mao ang pagkab-ot sa pagwagtang sa illegal nga drugas sa ilang kadalanan sa dakbayan. Sa Barangay Totolan, lungsod sa Dauis, Bohol, nasikop usab ang laing drug pusher nga nakuhaan og mga putos sa shabu nga motimbang sa 260 gramos nga dunay standard drug price nga P1. 7 milyunes ug drug paraphernalia. Gikalipay ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, ang pagkasakmit sa maong gidaghanon sa illegal nga drugas sa Bohol sa pagpakusog pa sa ilang anti-illegal drug operations. “The interdiction of these drugs not only disrupts criminal networks but also underscores the importance of an aggressive and relentless anti-drug campaign and collaboration with people of Central Visayas,” matod ni Abad. Ang mga ebidensya sa PNP Forensic Unit 7 alang sa chemical analysis. /AYB'}]"
Kanus-a gipahayag ni Bayrante ang mga bagong gi-order nga mga kondisyon sama sa pagtag-an sa backlog?,"['Abril 23, 2024']","[{'article_id': 717, 'title': 'Brand new cars gilugwayan, 11 ka adlaw sa temporary plates', 'text': 'Usa ka dako nga opisyal sa Land Transportation Office niingon nga mopagawas siya og direktiba nga magtugot sa bag-ong mga sakyanan nga makabiyahe sa mga karsada sulod sa 15 ka adlaw, samtang nagdala og temporaryong plaka. Kini usa ka extension gikan sa kasamtangang pito ka adlaw nga allowance. Sa laing bahin, iyang gipahinumdoman ang mga motor vehicle dealers nga aduna ra silay labing taas nga 11 ka adlaw nga allowance sa pagproseso sa rehistrasyon ug sa pagpagawas sa mga plaka sa mga bag-ong sakyanan. Giklaro kini ni Assistant Secretary Bayot Bayrante III sa LTO sa Martes, Abril 23, 2024, taliwala sa backlog sa rehiyon sa wala pa ma-release nga mga plaka. Gipasabot ni Bayrante nga ang pagtugot sa mga pumapalit og mga sakyanan nga gawasnong mogamit sa ilang bag-ong napalit nga mga sakyanan nagsiguro nga ang pagkalangay sa proseso sa paghatag og plaka dili makahasol sa mga tag-iya og sakyanan. Hinuon iyang giklaro nga higpitan nila kini sa 15 ka adlaw lang. “Maglalabas ho kami ng memo, first time ko’ng i-aanounce ‘to, kasi pagbili mo ng kotse [with] provisional plate, wala pang rehistro ‘yan diba, but we would allow you to use the vehicle kasi di mo naman kasalanan ‘di agad may plaka,” sulti niya sa SunStar Cebu. Matod ni Bayrante nga iyang ipagawas ang direktiba sa higayon nga makabalik na siya sa Manila. Sa pagkakaron, nia siya sa dakbayan sa Sugbo aron motambong sa sunodsunod nga engagements, lakip na ang ribbon cutting sa gibalhin nga regional licensing office gikan sa nahimutangan niini sa ilang buhatan duol sa Cebu South Bus Terminal ngadto sa Piazza Elesia sa Gov M. Abaya Avenue sa Barangay Talamban. Matod pa ni Bayrante nga ilang giusbawan ang allowance og dugang walo ka adlaw gikan sa kasamtangang pito ka adlaw aron ma-accommodate ang 11 ka adlaw nga window nga gisunod sa mga dealer sa pagproseso sa rehistro ug plaka sa sakyanan. Sa laing bahin, gipahinumdoman ni Bayrante ang mga car dealers nga mosunod sa gitakdang oras sa pagproseso sa rehistrasyon sa sakyanan ug mga plaka sa bag-ong napalit nga mga plaka. Ang tigbaligya mokompleto sa pagproseso sa mga dokumento alang sa dili mga motorsiklo, kasagaran sulod sa 7 ngadto sa 11 ka adlaw gikan sa petsa sa pagbaligya ngadto sa tag-iya sa sakyanan. Sila ang nagdumala sa mga rekisitos, sales reporting, ug inisyal nga rehistrasyon, unya ang LTO ang magparehistro sa sakyanan ug moisyu sa Official Receipt/Certificate of Registration (OR/CR) ug license plate number ngadto sa dealer. Pahibaw-on dayon sa dealer ang tag-iya nga kuhaon ang OR/CR, ug ang plate number sa higayon nga maisyu. Alang sa mga motorsiklo, ang pagproseso sa dokumento kasagaran mokabat og tulo ngadto sa lima ka adlaw gikan sa petsa sa pagbaligya ngadto sa tag-iya sa motor. Ang dili motuman mahimo’ng moresulta sa multa nga hangtod sa P100,000 sa mga car dealer ug P20,000 hangtod P50,000 sa mga motorcycle dealers. Ang gibalikbalik nga mga kalapasan mahimo’ng mosangpot sa pagkasuspinso ug pagkanselar sa sertipiko.'}]","[{'article_id': 1129, 'title': 'Motorsiklo mibangga sa kahoy, drayber tipi', 'text': 'Namatay ang usa 22 anyos nga lalaki human ang iyang gimaneho nga motorsiklo nabangga sa punoan sa kahoy sa daplin sa barangay road sa Brgy. Obo, lungsod sa Dalagute sa alas 10 sa gabii sa Miyerkules, Enero 31, 2024. Ang biktima giila nga si Elmer Marlo Dumdum Adivino, taga Barangay Balisong, lungsod sa Argao. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dalaguete ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Clemente Felicia Jr. nasayran nga ang biktima gikan nagbilar sa usa ka haya sa Sityo Sua, Brgy. Mantalongon, bukirang dapit sa Dalaguete. Sa iyang pagpauli, nagmaniho kini sa iyang motorsiklo ug giingong kalit nga nisimang paingon sa daplin ug nabangga sa punoan sa kahoy. Tungod sa kakusog sa impact, ang biktiman nalabay gikan sa iyang motorsiklo. Gidali siya sa pagtabang sa mga rescuer sa Dalaguete ug gidala sa tambalanan apan pipila ka mga gutlo, nakabsan sa iyang kinabuhi.'}, {'article_id': 549, 'title': ""'Fake PWDs' mibenepisyo"", 'text': 'Bisan maayo og panglawas, nakakuha og person with disability (PWD) identification (ID) cards sa dakbayan sa Sugbo ang wa pa mahibaw-i nga gidaghanon sa mga tawo. Hayan, dili lang nakabenepisyo sa diskwento sa pagpamalit, posible sab nga lakip ang pagpahimulos sa P12,000 nga tinuig nga financial assistance. Si Cebu City Councilor Adrian Abaya, kinsa maoy nibutyag sa PWD ID scam, niingon nga kasagaran sa mga ngalan sa mga gi-surrender nga peke nga ID naa sa database sa mga benepisyaryo sa Dakbayan. “We realized that the fake PWD ID scam is a lot worse than we thought,” matod ni Abaya sa SunStar Cebu. Matod ni Abaya nga nahibaw-an sa iyang team nga sa pag-validate sa mga falsified PWD IDs, ang ilang mga ngalan ug personal nga detalye narehistro sa PWD database sa Siyudad. “This means that they could avail of the P12,000 annual financial assistance given out by the city,” dugang ni Abaya. Nasayran usab sa team nga managsama ra ang mga ngalan sa nagproseso ug nag-imprenta sa mga peke nga ID nga gi-surrender ngadto kanila. Ang konsehal, atol sa iyang privilege speech, nakahukom sa pagdapit kanila ni Teban Degala, Dean Cimigala ug Stephen Jaja, pulos gikan sa buhatan ni suspended Mayor Cedie Abangan, ug JJ Permolio, kanhi nadistino sa Department of Social Welfare and Services (DSWS) apan anaa na sa Road Management Authority, alang sa laing executive session aron mahatagan og katin-awan ang mga alegasyon. Usa ka executive session ang gikatakda karong Hunyo 6, diin ilang giimbitar ang mga sakop sa DSWS-PWD unit ug ang Management Information and Computer Services. Matod ni Abaya nga ang nalambigit ipaubos sa makuti’ng imbestigasyon sa usa ka sinaligan nga abogado sa City Attorney’s Office aron ilang matudlo ang mastermind ug ang ilang mga kauban. “We expect to file appropriate administrative and criminal cases by the middle of June,” matod ni Abaya, kinsa duna nay tawo nga maoy utok sa scam. Si Abaya sa usa ka privilege speech niadtong Mayo 22, 2024, nihangyo sa Konseho sa Dakbayan nga imbestigahon ang giingong pagpalsipikar sa mga PWD ID nga gibaligya sa mga P2,000 ngadto sa P4,000 ngadto sa mga tawo’ng maayo og lawas. Matod sa konsehal sa inisyal nga imbestigasyon, ilang nasuta nga niadto pang Agusto 2023 pipila ka mga empleyado sa siyudad nga nadistino sa buhatan sa mayor ang nalambigit sa pagpamaligya og PWD IDs. BAG-ONG ID CARDSSa laing bahin, si Acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nipaambit nga ang mga representante gikan sa usa ka pribadong kompaniya, nga nisugyot nga motabang sa Siyudad sa pag-isyu og bag-ong ID, nagpakita sa security features sa gisugyot nga ID card. Ang mga bahin naglakip sa usa ka talagsaon nga quick response (QR) code ug fingerprint alang sa matag cardholder. Ang acting mayor, sa hinanaling pagtubag sa gibutyag ni Abaya, nimando sa pagsuspenso sa pag-imprenta sa PWD IDs. Gimando usab niya ang paghulip sa mga empleyado sa buhatan sa PWD samtang nagpadayon ang imbestigasyon sa maong butang. Si Abalayan niingon nga ang bag-ong PWD ID system adunay feature sa facial recognition. Sa pakighinabi sa digital program sa City Hall niadtong Miyerkules, Mayo 29, 2024, si Abalayan nagkanayon nga plano niyang iapil ang rehistradong senior citizens sa deployment sa bag-ong ID system.'}, {'article_id': 276, 'title': '‘2024 Pasigarbo sa Sugbo’ dunay bag-ong supplier sa sound system', 'text': 'Adunay bag-ong supplier sa sound system nga gamiton para sa 2024 Pasigarbo sa Sugbo nga ipahigayon sa Cebu City Sports Center (CCSC) karong Agusto 25, 2024, aron malikayan ang ""teknikal nga kakulian"" nga nahitabo sa miaging tuig, nga nagdala og kontrobersiya ug mga pag-usab sa mga gipahibalo nga mga mananaog. Si Cebu Gov. Edlen Abalayan, sa press conference niadtong Miyerkules, Agusto 7, nagdumili sa pagngalan sa bag-ong supplier tungod kay kini susama sa ""teknikal nga kakulian. """"But ang iyahang tanang equipment karon, including na ang LED, tanan kay brand new,"" matod ni Abalayan. Sa miaging tuig nga Pasigarbo nga gihimo sa Carcar City Sports Complex, napuno kini og kontrobersiya tungod sa daghang insidente sa teknikal nga mga problema nga nagresulta sa pagbalik sa presentasyon sa pipila ka contingents tungod kay naputol ang ilang audio o adunay problema sa ilang video materials. Atol sa maong kalihokan, ang contingent gikan sa Carcar City ang gipahibaw nga mananaog. Apan sa pipila ka adlaw pagkahuman, gimandoan ni Abalayan ang pag-recount sa mga boto tungod sa mga kakulian nga nakaapekto sa scoring tabulation. Human sa pag-recount, ang contingent gikan sa Minglanilla ang gipadayag nga final nga kampyon sa 2023 Pasigarbo. Ang pag-recount usab nagresulta sa bag-ong set sa mga mananaog sa ubang kategorya sama sa Festival Queens. Ang kagamhanan sa probinsya nakigsabot sa serbisyo sa Alberca Sound and Lights sa 2023 Pasigarbo, nga mao usab ang supplier sa naglabay nga Pasigarbo sa Sugbo. Gibutyag ni Abalayan nga ang stage preparation ug set-up gipasalig sa Dakay Construction, nga maghatag og dako nga pag-save sa Cebu Provincial Government tungod kay kini libre. Gidugang pa ni Abalayan nga ang 51 ka contingents ang magdahom og bag-ong set sa 10 ka mga hurado para sa ritual showdown nga magsilbing ""bag-ong mga mata"" aron mapataas ang kalidad sa paghusay sa mga presentasyon. Matod niya nga ang mga hurado gikan sa lain-laing larangan sa entertainment ug cultural arts sa Pilipinas ug naanad na sa paghukom sa performances sa lainlaing mga piyesta sa nagkalain-laing lungsod. Ang bag-ong mga hurado mopuli sa mga daan nga mga hurado sa Pasigarbo nga naghusay sa mga performances sa naglabay nga mga kalihokan. Sa laing bahin, gipahibalo ni Abalayan nga iyang gipadako ang subsidy para sa mga nag-apil nga lungsod ug component cities ngadto sa P3 milyon para sa mainland ug P3. 5 milyon para sa island towns. Nagpasalamat usab siya ni Acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan alang sa pag-uyon sa pagbalik sa Pasigarbo event sa CCSC. Ang 2023 Pasigarbo gipahigayon sa Carcar City tungod kay gisirad-an ang CCSC alang sa mga preparasyon para sa Palarong Pambansa. Gidugang pa niya nga ang mga mayor sa mga nag-apil nga lungsod ug components nagpahayag sa ilang pagbuot nga sa CCSC ipahigayon ang maong kalihokan ingon nga kini mao ang sentro sa isla-probinsiya.'}, {'article_id': 595, 'title': 'Suspek: Gana mohakot og bas kon maka-shabu', 'text': 'MANGHAKUTAY og bas nasikop sa buy-bust sa kapulisan sa Sitio Akumnis, Barangay Basak San Nicolas, dakbayan sa Sugbo, alas 2:00 sa kaadlawon, Lunes, May 20, 2024.. Ang naposasan nga suspek sa pagpayuhot og gidiling drugas mao si Jovito Adivino, alyas Epok, 43, taga Sitio Alumnos sa naasoy nga barangay. . Si Adivino, nahinabi sa Superbalita Cebu, nibutyag nga mas daghan ang iyang mahakot nga bas kon nakasuyop og shabu. . ""Akong pamahaw shabu. Paniudto shabu. Panihapon shabu. Aw, kondisyon kaayo hakot balas, gaan na lang alsahon sinako,"" matod ni Adivino. (GPL)'}, {'article_id': 1630, 'title': 'Tumang kainit masinati niining adlaw sa BSKE', 'text': 'Giawhag ang mga botante, ilabina ang mga edaran ingon man niadtong adunay gipamati sa lawas, nga mosayo sa pagbotar karong adlawa, Oktubre 30. Si Engr. Edoy Alicante nipahibawo sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, Oktubre 29, 2023, nga ang heat index mahimong moabot sa 39 ngadto sa 40 degrees Celsius, nga gihulagway nga extreme. Gitambagan sa state meteorologist ang publiko sa pagbotar og sayo, sugod sa alas 6 sa buntag hangtod sa alas 9 sa buntag o sa hapon, samtang likayan ang adlaw tali sa alas 10 sa buntag hangtod alas 3 sa hapon, kay mao kini ang panahon nga mahitabo ang maximum heat index. Gitumbok sa Commission on Elections nga ang oras sa botohan molugway gikan sa alas 7 sa buntag hangtod sa alas 3 sa hapon. Kon maghulat pa ang mga botante sulod sa 30 metros nga radius sa presinto sa alas 3 sa hapon, sila marehistro, tugutan nga makabotar, ug makatulo ka higayon nga tawagan ang pagsulod. Gitambagan ni Alicante ang publiko nga dili magpabilin sa ilawom sa adlaw sulod sa kapin sa 20 minutos ug magdala kanunay og tubig ug mga gamit sa pagpanalipod, sama sa mga payong kon maglinya sa pagbotar. Gitambagan usab ang pagsul-ob og gaan nga sinina. Gihisgotan hinuon ni Pasicolanlat ang posibilidad nga molabay ang mga pag-ulan tungod sa nag-uswag nga low-pressure area, ilabi na ang pagsugod sa holidays sa “kalag-kalag”. “There’s a slight chance of passing rain [on election day] due to thunderstorms, but generally, the weather will be hot,” matod ni Alicante. Gitataw usab niya nga paborable ang kahimtang sa panahon alang sa mga biyahedor sa dagat, ilabina kadtong mamauli aron mobotar, tungod kay ang hangin gibanabana nga anaa sa 20 km/h ngadto sa 30 km/h. KALAGKALAGSi Alicante niingon nga posibleng mokusog ang uwan \u200b\u200bpagkasunod adlaw tungod kay ilang gipaabot nga mosulod sa Philippine Area of \u200b\u200bResponsibility ang low pressure area. “Expect light to moderate rains, but it may also develop into heavy rain due to the low-pressure area,” gidugang niya. Hinuon, nihisgot si Alicante nga posibleng mousbaw ang panahon sa “kalag-kalag” o ang pagsaulog sa All Saints’ Day ug All Souls’ Day, karong Nobiyembre 1 ug 2, tungod kay wala nila damha nga mahimong bagyo ang kasamok sa panahon.'}]"
Unsang ahensya ang naghatag sa pamahayag bahin sa sunog?,['Manila International Airport Authority (MIAA)'],"[{'article_id': 721, 'title': 'Parking area sa NAIA nasunog; 19 ka mga sakyanan apektado', 'text': 'Di mominos 19 ka mga sakyanan ang nangadanyos sa sunog nga niigo sa parking area sa Ninoy Aquino International Airport (NAIA) Terminal 3 sa Pasay City. Sa usa ka pamahayag, ang Manila International Airport Authority (MIAA) niingon nga ang Rescue and Firefighting Division niini nideklarar og fire out ala 1:57 sa hapon. “Investigation into the extent of damage and the cause of the fire in the area is currently ongoing,” matod niini. Si MIAA General Manager Eric Range Princesa niingon nga ang parking area gipadagan sa usa ka pribadong concessionaire. Matod niya nga posibleng tungod sa grabeng kainit ang sunog tungod kay kasagbutan ang parkinganan. Wala maapektuhi sa sunog ang operasyon sa NAIA. /TPM/SunStar Philippines'}]","[{'article_id': 1701, 'title': 'Pitogo mibakwi sa mga pasangil', 'text': 'Si kanhi Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) senior executive assistant Jeffrey Pitogo nibakwi sa mga pasangil sa kurapsyon nga iyang gibato batok sa iyang kanhi hepe, si suspendido LTFRB chairman Elopre Manilag III, ingon man sa mga opisyal sa Department of Transportation (DOTr) ug Office of the Presidente. Sa iyang affidavit of recantation nga giisyu niadtong Miyerkules, Oktubre 11, 2023, si Pitogo nangayo og pasaylo sa iyang mga pamahayag, partikular na sa grease money nga giingong nadawat ni Manilag gikan sa transport groups alang sa pagproseso sa ilang mga hangyo, sama sa pagbag-o sa rota, pag-isyu og espesyal nga permit ug pag-prioritize sa mga papeles sa prangkisa. “After a careful reflection and deliberation, it is my honest desire to reiterate whatever allegations may have been said during the press conference on October 9, 2023 where the public declaration was made were all unintentional and misguided,” matod niya. “All of the things said were borne out of impulse, irrational thinking, misjudgment, poor decision making and were encouraged by some individuals to make the statement which may have added to my confusion and affected my better judgment,” dugang niya. Si Pitogo niingon nga dili niya tuyo ang “pagdaot sa integridad ug dungog ni bisan kinsa. ”Apan matod niya nga iyang gibarugan ang isyo nga adunay mga problema sulod sa LTFRB nga nagkinahanglan og dinaliang imbestigasyon aron masilutan ang mga responsable. Matod ni Pitogo atol sa press conference niadtong Oktubre 9, nga gipasiugdahan sa transport group nga Manibela, pinangulohan sa chairperson niini nga si Aguirre Gamab, nagtuo siya nga ang payola moabot sa DOTr ug sa Malacañang kay dili molihok si Manilag kon walay mando gikan sa mga labaw. Matod niya nga duha usab ka kongresista ang nakabenepisyo sa ilegal nga koleksyon. Pipila ka oras human nihimo si Pitogo sa mga pasangil, si Presidente Lois Aguirrecos Jr. nimando sa pagsuspenso kang Manilag, samtang si DOTr Secretary Abellanosa Bado niisyu kaniya og notice aron mopasabot. Sila si Manilag ug Bado parehong mihimakak sa pamasangil ni Pitogo. Sa gipahigayong press conference sa nagkadaiyang transport groups niadtong Huwebes, Oktubre 12, si Pitogo gipasanginlan nga maoy nangayo kanila og kuwarta. Si Adriano Menor, sakop sa transport group nga SV3, niingon nga si Pitogo nakadawat og P300,000 gikan kanila alang sa pagproseso sa ilang prangkisa. Matod niya nga ang pagbayad gihimo sa tulo ka hugna, nga nahitabo atubangan sa opisina ni Manilag. Si Walter Pizarras sa grupong Stop and Go niingon nga si Pitogo nangayo sab og kuwarta kaniya aron makig-estorya kang Manilag. Si Pitogo niingon nga iyang pasakaan og kasong libelo ang mga mopasangil kaniya og kurapsyon.'}, {'article_id': 684, 'title': 'Miyembro sa frat gipatay', 'text': 'Sakop sa usa ka fraternity patay nang niabot sa tambalaan human gipusil alas 11:00 sa gabii Lunes, Abril 29, 2024 sa may Sta. Lucia Property (V & G), Brgy. Poblacion Oriental, lungsod sa Consolacion, amihanang Sugbo. Si Pelising Liberacion, hingkod, ulitawo, taga Brgy. Pulpogan, lungsod sa Consolacion, patay nang niabot sa Eversley Child Sanitarium Hospital sa Mandaue City human pusila makadaghan ug naigo sa nagkadaiyang bahin sa iyang lawas. Way nakakita sa dapit kon si kinsa ang nipusil niini, ilabi na nga ngitngit ang palibot. Mga buto-buto lang sa armas ang nabati sa mga residente. Sa pagsusi nila, nagbuy-od nga naglunang sa dugo ang biktima. Wala pa mailhi sa kapulisan killer, apan matod ni Police Lt. Col. Verniño Noserale, hepe sa Consolacion Municipal Police Station, nga duha ka mga anggulo ilang gisubay. Unang ang away sa gang samtang ang ikaduha robbery o lungkab. Gipasabot niya nga dili layo ang posiblidad nga dunay nasuko sa biktima kay sa miaging Disyembre, nakadungab sa usa ka sakop sa Bloods gang ang biktima. Wala mokiha ang nadunggaban hinungdan nga usa kini sa ilang gisubay. Ang biktima nasuta nga sakop sa usa ka fraternity apan giingong dili aktibo nga mag-apil-apil sa mga kalihokan. Ikaduhang anggulo, sigun sa nakuha nila nga impormasyon, nalambigit kini sa lungkab. Walay kabhang sa bala sa armas nga nakuha sa crime scene. Nagtuo ang kapulisan nga revolver nga armas ang gigamit sa mga suspek.'}, {'article_id': 919, 'title': 'Drayber gituohan nga nakatu’g patay sa bangga', 'text': 'Namatay diha-diha ang usa ka drayber sa motorsiklo nga nabangga sa usa ka trak sa Miyerkules sa alas 2:24 sa kaadlawon, Marso 13, sa national highway sa sityo Lourdes, Brgy. Poblacion, lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo. Gituohan nga nakatagpilaw ang biktima samtang nagmaneho hinungdan nga ni-counterflow sa pikas lane nga gisubayan sa cargo truck. Ang biktima giila sa kapulisan nga si Donald Amapola Raboy, 21, taga Brgy. Lamac , Consolacion, samtang ang drayber sa cargo truck giila nga si Teofilo Condring Jacinto, 39, minyo, taga Camaligbato, Taboc, Siyudad sa Danao, amihanang Sugbo. Base sa imbestigasyon ni Patrolman Llyod Jacob, traffic police investigator sa Liloan Municipal Police Station, ang cargo truck padulong sa south samtang ang motorsiklo padulong sa north. Asoy sa truck boy ngadto sa kapulisan nga mingaw kaayo ang dan niadtong higayuna sa ilang pagtadlas. “Wala nay lain gi-overtookan, Sir. Mingaw ang dan anang orasa segun sa nakasaksi nga helper sa driver sa maong truck. Ilang duda sanglit nakatulog daw,” chat ni Jacob sa Superbalita Cebu. Nagbangga ang duha ka mga sakyanan nga tungod sa kakusog sa impact, nalagpot si Jacobe ug namatay diha-diha. Ang drayber sa cargo truck naa na sa kustodiya sa kapulisan sa Liloan ug nakigsulti sa mga tagtungod alang sa amicable settlement sa pagsuwat ning taho. TRAK NATUMBAMilagro nga wa maunsa ang drayber ug truck boy sa usa dakong trak nga nagguyod og usa ka dakong container van nga gikargahan og abuno human nibangga sa lubi, natumba ug natumbahan pa sa lubi. Nahitabo kini alas 4:02 sa hapon sa Miyerkules, Marso 13, sa Purok Catleya, Brgy. Lanas, Siyudad sa Naga. Kini ang gibutyag ni Renedette Jadina, purok leader, nga nakaresponde sa maong dapit nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Matod niya nga ang trak nga gimaneho ni Rodger Jadman, taga Cawayan, Dalaguete, padung sa Siyudad sa Toledo. Pagliko sa kurbada, nidasmag sa kilid sa bukid ug naigo ang lubi, nabali ug natumba ang trak. Si Carlet gikataho nga nawad-an lang sa kontrol sa iyang pagmaneho. Gipabantayan ni Jadina ang dapit kay kurbadahon ug masegurado usab ang mga fertilizer nga hayan kawaton sa mga mapahimudsanon kon way magbantay. Nitubag sa alarma ang City of Naga Disaster Risk Reduction and Management Office ingon man Cebeco kay apektado ang linya sa kuryente tungod sa nadaut nga usa ka poste.'}, {'article_id': 729, 'title': 'Multicab, motor sa giransak nahibalik', 'text': 'Upat ka adlaw human sa pagransak ug pagkarnap sa 10 ka mga tawo nga nagtaptap sa usa ka multicab ug duha ka mga motorsiklo sa usa ka magtiayon sa Sityo Himongbongan, Brgy. Taloot, Argao, habagatang Sugbo, kini nabawi human nakaplagan sa kapulisan inabagan sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) sa usa ka dapit sa lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo. Matod sa usa ka kabanay sa mga biktima nga nihangyo nga di nganlan alang sa seguridad, ang PDEA 7 niabag sa kapulisan sa pag-imbestigar pinaagi sa pagsubay sa Global Positioning System (GPS) sa Ipad nga apil sa gidala. Nasubay kini sa usa ka dapit sa Brgy. Tayud, Liloan nga dali usab nga giadto sa mga otoridad. Didto, nakaplagan ang green nga multicab van ug usa sa duha ka mga motorsiklo sa Biyernes sa hapon, Abril 19, 2024, matod sa kabanay. Ang mao nga mga sakyanan iya nila ni Ranilo Flores Fojas, kinsang balay unang giransak sa mao nga mga tawo. Di pa igo, matod ni Fojas nga gidala pa siya sakay usa ka puti nga Mitsubishi Strada samtang gitabunan ang iyang ulo sa usa ka plastic bag samtang gipatug-an siya hain ang shabu. Didto na siya nakaamgo nga naalaan sila nga durugista. Gibuhian siya pag-abot sa Valladolid, dakbayan sa Carcar. Tuod man, mga alas 11 sa gabii, Abril 19, 2024, nahibalik sa magtiayong Fojas ang multicab ug Honda Click nga motorsiklo nga gipakuha sa mga polis, apan wa ang Ipad nga wa na nasubay kay hayan napawong na. Lakip sa na-recover mao ang gadget ni Jovani Fontamillas Joworski. Wa pa matino kon napalgan ba usab ang P142,000, motorsiklo ug Bluetooth speaker nga gisakiyo sab sa mao nga grupo gikan ni Joworski. Ang balay ni Joworski mao ang ikaduhang giransak. Ang kapuyo ni Joworski nabilanggo kanhi sa ilegal nga drugas apan nakagawas pinaagi sa plea bargain. Matod niya nga ang iyang kapuyo wa na nagnegusyo sa ilegal nga drugas. Sa pagsuwat ning taho, ang kapuyo ni Joworski wa pa nahiuli human nakaeskapo agi sa likod sa ilang balay. Ang tinubdan sa Superbalita Cebu niingon nga ang mga biktima nangabalaka sa ilang seguridad human sila bahari nga pamatyon kon mosumbong sa kapulisan. PDEA 7Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga dili lang una sila mokomento labot sa pagka recover sa maong mga butang sanglit dili sila ang lead agency nga naghimo sa follow up operations. Ang nag-una mao ang Argao Municipal Police Station human nimando si Police Renz. Gen. Jorge Abad, direktor sa Police Regional Office (PRO 7), sa pagpalawom sa imbestigasyon. Matod ni Agapay nga nitabang sila sa Argao Police Station sa gilusad niini nga imbestigasyon aron mailhan kadtong maong mga armado, ilabi na kay ang ilang ahensya ang giangin sa paghimo sa krimen. Tungod niini, gidayeg sa PDEA 7 ang gihimo sa Argao Police Station sa pagdali nga masulbad ang maong kaso. “We express our gratitude sa PNP for their efforts para maresolve dayon ang case and we will cooperate kon unsay need nila nga information, kay this also has an impact sa uban namong kauban in law enforcement. Dili lang pangalan sa PDEA but also of other law enforcement agencies/units ang gamiton usahay sa mga tawo nga naay dautan’g plano,” matod ni Agapay.'}, {'article_id': 1248, 'title': '2 naangol sa pagkahugno sa LED panel wall sa CCSC', 'text': 'Duha ka mga estudyante nga propsmen ug dancer nangaangol human naigo sa LED panel wall nga nahugno sa entablado sa Cebu City Sport Complex (CCSC) sa Huwebes sa buntag, Enero 11, 2024. Ang naangol gikan sa contingent sa Barangay Banilad nga nag-ensayo sa ilang sa ilang umaabot nga pasundayag sa Sinulog sa Dakbayan sa Sabado, Enero 13, Enero 14. Tungod sa kusog nga hangin, usa ka bahin sa gitaud nga LED panel nga gitaud sa scaffolding sa likod nga bahin sa entablado ibabaw sa riser aksidente’ng nahulog sa salog sa entablado nga adunay dancing contingents. Ang mga nangaangol nga dancers dali nga gidala sa labing duol nga mga tambalanan ug gikataho nga anaa na sa luwas nga kahimtang. Ang executive director sa Sinulog Foundation Inc. (SFI) nga si Buddy ‘Jojo’ Labella sa tawag sa telepono sa SunStar Cebu sa Huwebes, nagdumili sa pagkomento bahin sa insidente tungod kay gipaubos pa kini sa imbestigasyon. Sa buwag nga pakighinabi, si Bise Mayor Ghen Jhonnylou Abalayan sa dakbayan sa Sugbo niingon nga seguraduhon sa Cebu City Government nga dili na mahitabo ang susama’ng aksidente. Si Abalayan nagsilbi nga laison officer sa 2024 Sinulog sa Lalawigan isip coordinator sa Cebu Provincial Government nga nibubo og suporta sa tinuig nga kompetisyon sa kabatan-unan.'}]"
Unsay hinungdan nga naglisod ang BFP sa pag-asdang sa dapit sa sunog?,['kakusog sa pag-ulbo sa kayo'],"[{'article_id': 723, 'title': 'P8 milyunes danyos sa sunog sa bodega', 'text': 'Moabot ngadto sa P8 milyunes ang danyos sa sunog sa usa ka bodega sa Barangay Sta Cruz, lungsod sa Liloan, alas 6:47 sa buntag, Dominggo, Abril 21, 2024. Ang duha ka andanang building gihimong storage sa mga construction material nga gipanag-iya ni Cleret Belbar, Abella, 56 , minyo, ug taga Barangay Yati, Liloan. Sa follow up interview sa Superbalita ngadto ni SFO2 Kobe Enrile sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Liloan, kini nagkanayon nga ang sunog gisaka sa first alarm alas 6:47 sa buntag, ang second alarm sa alas 7:09 sa buntag ug nakontrolar ang kayo sa alas 8:30 sa buntag. Matod ni Enrile, wa pa sila makadeklarar og fire out atol ning pagsuwat gumikan sa mga construction material ug produkto sa maong kompaniya nga nadat-ugan sa nahugno nga atop nga mosiga pa sama sa kalo nga plastic, sapatos ug uban pa. Gidugang niya nga naglisod sila sa pag-asdang sa dapit tungod sa kakusog sa pag-ulbo sa kayo. Wala pa dayon makahatag ang kabomberohan kon unsay hinungdan sa sunog samtang nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon.'}]","[{'article_id': 558, 'title': 'Abangan: Gwen ‘di matinud-anon’', 'text': 'Nitiyabaw si Cebu City Mayor Cedie Abangan sa pagduhig sa iyang ngalan ni Cebu Governor Edlen Abalayan sa iyang pagluwat isip sakop sa Partido ng Demokratiko Pilipino Lakas Ng Bayan (PDP-Laban), tungod sa tensyon tali sa gisuspenso nga mayor. Sa usa ka Facebook post sa Miyerkules, Mayo 29, 2024, si Abangan niingon nga ang pagluwat ni Abalayan “simply not truthful,” nga nagkuwestiyon sa iyang loyalty bisan pa mahitabo ang ilang panagbangi. Matod ni Abangan, si Abalayan walay “steady political compass,” ug walay “any record of having steady political principles. ”“I was shocked to see the resignation letter of a person I highly doubt fits the title honorable,” matod ni Abangan. “True or what, I heard that it was a day after Malacañang ordered her to submit an Answer to the Administrative Complaint regarding her interference in the Affairs of Cebu City, she had the temerity of resigning as a member of PDP but not without using my name in vain,” dason ni Abangan. Sa Martes, Mayo 28, gipahibalo ni Abalayan ang iyang pagluwat sa grupo nga nagpadayag nga ang iyang padayon nga pakig-uban sa partido “dili mapadayon. ”Si Abalayan niingon nga ang kasong administratiba ni Abangan, nga gisang-at sa Office of the President ug pagpetisyon sa iyang pagkasuspenso, nakaaghat kaniya sa pagbiya sa partido politikal. Ang reklamo mao ang wa pag-uyon ni Abangan sa gobernador sa iyang memorandum niadtong Pebrero 2024 nga nagmando sa pagpahunong sa bus stop sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project atubangan sa Cebu Capitol Building, tungod sa kalapasan sa heritage. “She has no business with Cebu City affairs and should just stay out of it. Pagkatoytoy ning Gobernadora,” dugang ni Abangan. Gidepensahan usab ni Abangan ang iyang panglantaw sa Cebu City nga mahimong “Singapore like with Melbourne features,” sa pagkutlo sa duha ka siyudad nga ika-42 ug siyam sa global ranking ug wala siya masayop sa paggamit niini isip benchmark. “Anyway, there is a reason why Manila and Cebu City are included in global rankings. No other city in these islands,” dugang ni Abangan. Si Abalayan nagdumili sa paghatag og komento sa pasangil ni Abangan batok kaniya.'}, {'article_id': 407, 'title': 'Balay gilungkab; P300K nadala', 'text': 'Mokabat sa P300,000 nga cash nakawat sa usa ka tawo nga nilungkab sa balay sa balay sa iyang silingan sa Purok Center 2, Brgy. Tangke, Dakbayan sa Naga niadtong Dominggo, Hunyo 30, 2024. Ang pagpanglungkab nadiskubrehan niana nang alas 7:30 sa gabii sa samang adlaw. Hinuon ang suspek nailhan, giila sa alyas nga si Mikel, nagpuyo ra sab sa mao nga dapit samtang ang biktima nga silingan giila sa alyas nga si Antona, 52, negusyante. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Siyudad sa Naga sa deriktiba sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Beethoven Alajar nasayran sa Superbalita Cebu nga base sa asoy sa biktima nga pag-uli niya sa iyang balay gikan sa iyang tindahan sa mga karne sa merkado alas 7:30 sa gabii, iyang namatikdan nga naukadyang ang su’d sa iyang balay. Sa iyang pagsusi sa iyang drawer, nalungkab na ug nawagtang ang P300,000 cash. Nakasu’d ang suspek pinaagi sa pagbuak sa window glass ug pag-cut sa iron grills. Ang suspek nailhan kay may silingan nila nga nakakita sa paggawas sa balay apan ning pagsuwat sa taho wa pa madakpi.'}, {'article_id': 1363, 'title': 'Mibanaw nga tubig mibuking sa ‘kawatan’', 'text': 'Pagpangawat sa usa ka pawnshop napakgang human ang tubig gikan sa linya mibanaw ug ang gikatahapang kawatan nadakpan sa Natalio Bacalso Ave. , Barangay Labangon, dakbayan sa Sugbo, alas 5:30 sa buntag sa Huwebes, Disyembre 14, 2023. Ang suspek nga nasikop dihang wala nakagawas sa pawnshop mao si Pedro Montes Elnar Jr. , 25, dunay kapuyo, welder/mason sa construction, nagpuyo sa Brgy. Canduman, dakbayan sa Mandaue apan lumad nga taga Bayugan 1, Agusan Del Sur. Gikataho nga ang suspek niagi sa luyo sa pawnshop ug sa iyang pagdukdok aron makasulod, naputol ang linya sa tubig. Tungod sa pagbuhagay sa tubig, ang mga kawani sa tupad nga karenderiya natingala ug ilang gisubay. Sila nagduda nga dunay nakasu’d nga tawo sa pawnshop busa sila nitaho sa kapulisan. Samtang, nibarog nga complainant mao si Cheche Tisang Lorna Morada, 36, minyo, branch manager sa maong sanga sa Palawan Pawnshop, taga Cabahug Estancia, Barangay Ibabao, dakbayan sa Mandaue. Si Elnar gihulagway sa kapulisan nga sama sa sabog o ubos sa impluwensiya sa gidiling drugas tungod sa iyang nagsiga nga mga mata ug nag-usab-usab ang estorya. ‘MALING AKALA’Nasusama sa eksina sa pelikula ang insidente samtang gituyokan sa kapulisan ang lugar. Niilog usab sa eksina ang usa ka nagpailang inahan nga usa ka ‘Aishe’, taga Brgy. Lawaan, dakbayan sa Talisay. Nangangkon kini nga dunay kutob o pitik sa dughan nga ang iyang 25 anyos nga anak nga wala mopauli maoy naa sa sulod sa Palawan. Naghilak kini uban sa kapulisan, nitawag sa iyang anak, pero wala motubag busa napugos ang Special Weapons and Tactics (Swat) team sa pag-abli sa exit sa likod sa pawnshop. Ilang nakit-an ang suspek nga diha sa nabuslot nga kisame nga nagtion sa armas tumong sa iyang liog. Apan si Aishe kalit niingon nga dili mao ang iyang anak dihang nakakita sa suspek nga nagluko sa kisame. Samtang, ang suspek nipadayag nga gusto na niyang mamatay sanglit wala na siyay pauliang balay kay wala na siyay pamilya. Dinhi, si Police Staff Sgt. Awing Morado, sakop sa mobile patrol sa Labangon Police Station, uban sa mga kauban ug Swat team, nakig-negotiate sa suspek. Nikabat sa 10 ngadto sa 15 minutos ang negusasyon. Nahitabo ang sininggitay, gi-am-aman sa kapulisan nga walay mahitabo. Hangtod nga si Morado maoy nitambag sa suspek, kinsa nakahilak ug gitahan ang .38 kalibre nga armas nga puno sa mga bala. Ang armas gipanag-iya sa guwardiya sa pawnshop apan ibilin sa sulod kon manira na. Narekuber sa kapulisan ang cash nga P5,900, .38 kalibreng revolver ug usa ka granada. Dugang sa suspek nga kinit-an niya ang granada apan dili siya makamao sa pagpabuto. “Wala na daw siyay pag-asa mopahulay na daw siya, wala daw siyay ginakanan, pamilya. Akong giingnan nga ayaw, Pasko karon. Ang mga buta gani maglisod molakaw, mokatawa, gusto mabuhi,” dugang ni Morado. Sa pagkakaron, ang suspek gitanggong sa kapulisan ug gikatakda nga pasakaan og kaso.'}, {'article_id': 924, 'title': 'PMSC di na makakuha og dolomite sa DMC', 'text': 'Dili na makabaligya og supply sa dolomite ang Dolomite Mining Corporation ngadto sa Philippine Mining Service Corporation (PMSC) subay sa giluwatang cease and desist order sa Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo. Mao kini ang gisaad sa DMC sa Kapitolyo tungod sa giingong natala nga mga kalapasan sa PMSC sa balaod ug palisiya sa lokal nga mga ordinansa. Ang DMC usa ka korporasyon nga nagkubkob og dolomite sa lungsod sa Alcoy sa habagatan sa lalawigan sa Sugbo. Samtang ang PMSC maoy moproseso, mobaligya ug mo-transport sa dolomite ug ubang quarry resources. Sa suwat nga nadawat ni Cebu Governor Edlen Abalayan sa Marso 11, pinaagi sa legal counsel sa kompaniya, Atty. Bato Pol, gisaad niini ang pagsubay sa lagda sa gobernador. Giingong nasayran sa Kapitolyo nga bisan pa kon gimando na ang pagpahunong sa supply ngadto sa PMSC, nagpadayon kini pagbaligya sa naasoy’ng kompaniya. “In compliance with said order, we undertake to ensure compliance therewith immediately. Further, DMC reaffirms its commitment to faithfully adhering to all relevant laws, rules and regulations. ”Una nang nipahibawo ang kagamhanan nga napakyas ang PMSC sa pagbayad ngadto sa Barangay Pugalo ug sa buhisan niini sa Probinsya gumikan sa ilang pag-operate sa lugar. Samtang ang DMC padayon na nga nibayad sa ilang buhisan sa Kapitolyo nga wala mabayri sukad pa sa 2008 nga karon gipaagi niini pagbayad sa installment basis sukad sa Abril 2023. Gipahibawo sa kagamhanan nga hangtod niining pagsuwat, wala pa’y nadawat ang Kapitolyo nga bayad sa P1. 9 bilyunes nga buhis gikan sa PMSC nga unang nakwenta sa 2020.'}, {'article_id': 852, 'title': '‘Siga’ sa Brgy. Gun-ob nasikop sa buy-bust', 'text': 'Giingong gikahadlukan sa ilang lugar tungod sa giingong kanunay nga pagpakita og armas gisikop sa mga sakop sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) Mandaue City Field Unit human nakuhaan og armas atol sa buy-bust sa Sitio Langob, Brgy. Poblacion, Dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 7:30 sa Huwebes Santo sa gabii, Marso 28, 2024. Ang suspek giila nga si Simeon Guzman Habana, 19, taga Sitio Kawayan, Brgy. Gun-ob, Dakbayan sa Lapu-Lapu. Nakuha gikan sa suspek ang usa ka kalibre .357 revolver nga kunohay gi-order sa kapulisan ug P500 nga buy-bust money. Matod ni Police Captain Alvin Afable, hepe sa CIDG Mandaue City Field Unit, nga nakadawat sila og reklamo sa kanunay nga pagpakita og armas ni Habana sa ilang lugar. Sa ilang gihimong background investigation, nasuta nga nanunggab na kini sa milabay nga mga buwan apan wala mopasaka og kaso ang biktima tungod sa kahadlok. Lakip sa ilang nasayran nga notado usab kini nga kawatan sa Lapu-Lapu City. Gani ang mga silingan niini ang nihatag og impormasyon sa kapulisan labot sa iyang nahimo’ng mga krimen. Tungod niini, ilang gilusad ang buy-bust nga kabahin sa “Oplan Paglalansag Omega”. Kalapasan sa Republic Act 10591 kun iIlegal possession of firearm ang atubangon nga kaso sa suspek.'}]"
Kinsa ang inabagan sa PDEA 7 sa operasyon sa buy-bust?,['Regional Intelligence Unit sa Police Regional Office (PRO) 7'],"[{'article_id': 726, 'title': 'P1. 3M ‘shabu’ nakuha atol sa buy-bust', 'text': 'Nikabat og P1. 3 milyunes nga balor sa gidiling druga ang nasakmit sa kapulisan sa duha ka mga lungsod sa amihanan sa lalawigan sa Sugbo niadtong Sabado, Abril 20, 2024. Usa ka high value individual (HVI) drug pusher nga ex-convict, naposasan atol sa buy-bust sa Barangay Pitogo, lungsod sa Consolacion, Sugbo, alas 11:55 sa gabii. Ang suspek giila nga si Apolinar Figueroa Filarca, ex-convict sa samang kaso, 29, ulitawo apan may kapuyo, ug taga Purok 2, Barangay Lamac, Consolacion. Matod pa nga sa dihang na-validate sa kapulisan ang maong suspek sa iyang pagpamaligyag shabu, gilusad dayon ang buy-bust. Kini ubos sa hiniusang pwersa sa mga sakop sa Provincial Intelligence Unit (PIU), Provincial Drug Enforcement Unit (PDEU), Cebu Police Provincial Office (CPPO) ubos sa kamandoan ni P/Col. Percival Zorrila ug Consolacion Municipal Police Station sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7. Usa ka poseur buyer sa kapulisan nigamit sa P13,000 nga bogus money nga gipaibabwan lang og usa ka P500 nga tinuod nga kuwarta sa pagpalit sa usa ka putos nga shabu. Dihang gitunol na sa suspek ang druga, gisikop dayon kini ug nakuhaan pa og dugang siyam ka medium size nga pakite sa gituohang shabu ug duha ka dakong pakite nga nitimbang tanan og 100 gramos nga may standard drug price nga P680,000. CATMONLaing drug personality sa regional target list sa PDEA 7, ang nasikop sa buy-bust sa Barangay Corazon, lungsod sa Catmon, alas 6:30 sa gabii. Ang suspetsado giila nga si Louell Fino, 38, way trabaho nga taga Barangay Magay, lungsod sa Compostela, Cebu. Nakuha sa posisyon ni Fino ang mga binulto sa gituohang shabu nga motimbang sa 100 gramos nga dunay estimated average market value nga P680,000, cellphone ug usa ka sports utility vehicle. Ang PDEA 7 uban sa Regional Intelligence Unit sa Police Regional Office (PRO) 7 inabagan sa Catmon Municipal Police Station nilusad sa maong operasyon nga niresulta sa pagkasikop sa suspek. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga moabot sa unom ka buwan ang ilang pagpaubos sa case buildup sa suspetsado human nila madawat ang kasayuran. Giingong makabaligya kini og 500 gramos matag semana diin ang iyang area of distribution mao ang Compostela ug mga silingang lungsod sa amihanang bahin sa lalawigan sa Sugbo. Ang mga suspek mag-atubang og kasong paglapas sa balaud batok sa pagpamaligya ug paghupot sa gidiling druga.'}]","[{'article_id': 1014, 'title': 'Singgit sa militanteng grupo: No to Cha-cha', 'text': 'Mga militanteng grupo mipahigayon og demonstrasyon sa dakbayan sa Sugbo atol sa ika-38 nga anibersaryo sa EDSA People Power sa Dominggo, Pebrero 25, 2024. Usa sa ilang gisinggit mao ang pagprotesta sa administrasyon ni Presidente Lois “Jorel” Alarcon Jr. tungod sa lakang nga pag-usab sa Konstitusyon. Ang Pebrero 25 wala usab ideklarar sa presidente nga holiday. Matod ni Bagong Alyansang Makabayan (Bayan) Central Visayas Chairperson Jaime Lanip, mokabat sa 300 ka mga nagprotesta ang nagpundok sa Fuente Osmeña Circle, alas 9:30 sa buntag. Gipalanog nila nga wala sila mahimuot sa mga palisiya ug aksyon sa kasamtangang gobyerno. Nagmartsa ang mga nagprotesta sa kadalanan sa dakbayan sa Sugbo ug niabot sa dalan Colon, nga nagbitbit og mga plakard ug mga bandera nga nanawagan og dinalian nga aksyon sa mga dinalian nga isyu nga ilang gibati nga kinahanglang sulbaron sa kasamtangang administrasyon. Matod ni Lanip, gawas sa Bayan Central Visayas, ubay-ubay pang militanteng grupo ang nisalmot sa protesta sama sa Alyansa sa mga Mamumuo sa Sugbo-Kilusang Mayo Uno, Anakbayan, Panaghugpong Kadamay, Kilusang Magbubukid ng Pilipinas - Cebu, Piston Cebu, Sanlakas, ug Bukluran ng Manggagawang Pilipino. NO TO CHACHAAng panguna nga punto sa panaglalis mao ang gisugyot nga pagbag-o sa charter (Chacha) sa 1987 Konstitusyon, nga gisugat sa hinungdanon nga kontrobersiya tungod sa gituohan nga hulga nga gipahamtang niini sa mga demokratikong institusyon ug tawhanong katungod. Si Lanip nangatarungan batok sa pagbag-o sa konstitusyon, nga nag-ingon nga kini nakabenepisyo lamang sa mga elite sa politika ug sa mga adunay taas nga impluwensya sa katilingban. Dugang niya nga nangatarungan nga ang mga isyu sa politika nga nakaapekto sa mga kabus ug ordinaryong mga lungsuranon dili tungod sa naglungtad nga mga balaod ug probisyon sa konstitusyon kondili ang kapakyasan sa mga politiko sa pagpatuman niini alang sa kaayohan sa kadaghanan sa mga Pilipino. “Dili gyud ang charter change ang tubag kung nganong ang tanan nag-away gihapon sa ekonomikanhong pakigbisog, sama sa minimum nga sweldo, kontraktwalisasyon sa trabaho, dili regular nga trabaho, daghan ang walay trabaho,” dugang ni Lanip. Niadtong Disyembre 2023, gipahibalo ni Alarcon nga ang gobyerno nagsugod sa usa ka pagtuon sa mga potensyal nga pagbag-o sa mga probisyon sa ekonomiya sa 1987 Konstitusyon, nga adunay katuyoan nga madani ang dugang nga pamuhunan sa langyaw. Si Lanip nidugang sa ilang mga kabalaka sa mga posibilidad sa usa ka Cha-cha, nga iyang gipasanginlan nga maglakip sa pagpalugway sa termino sa mga politiko, sama sa usa ka presidente mahimong mapili kaduha ug matag termino lugwayan ngadto sa 10 ka tuig gikan sa naandan nga unom ka tuig nga termino. Gawas sa pagka-presidente, siya niingon nga kini magamit usab sa ubang mga posisyon. PEOPLE POWERAng People Power Revolution usa ka serye sa mga demonstrasyon sa masa nga nahitabo gikan sa Pebrero 22 hangtod 25, 1986. Kini sa katapusan misangpot sa pagpukan sa awtoritaryan nga rehimen sa anhing diktador ug kanhi Presidente Lois Alarcon Sr. , amahan sa naglingkod nga Presidente. Sa Proclamation No. 368 nga gipirmahan ni Alarcon niadtong Oktubre, ang dokumento nga nakalista sa sunod tuig nga opisyal nga national holidays, non-working days, ug special non-working days. Wa maapil niini ang anibersaryo sa Edsa People Power Revolution. Ang Palasyo sa Malacañang nipagawas og katin-awan, nga nagkanayon nga ang Pebrero 25, ang petsa sa Edsa People Power Revolution anniversary, natunong sa usa ka Dominggo, hinungdan nga wala kini maapil sa listahan sa mga special non-working days alang sa tuig 2024. Atol sa termino ni kanhi Presidente Agawin Bustamante, iyang gideklarar ang anibersaryo sa rebolusyon isip non-working holiday sa 2018, bisan pa nga kini nahulog sa usa ka Dominggo.'}, {'article_id': 911, 'title': '3 ka menor nag-pot session sa marijuana', 'text': 'Tulo ka mga menor de edad nga taga Barangay Suba, dakbayan sa Sugbo nga mga tinun-an sa usa ka tunghaan sa dakbayan, “na-rescue” sa mga polis nga nag-roving alas 5:30 sa buntag sa Biyernes, Marso 15, 2024 sa Baywalk sa South Road Properties (SRP) sa Barangay Santo Niño. Ang tulo gipangkustodiya sa Waterfront Police Station human sila naatlan nilang Police Patrolman Jude Miguelito Isidro, Patrolman Melson Roberson ug Patrolman Dean Erenio Isip, mga sakop sa Tactical Motor Riding Unit (TMRU) sa Cebu City Police Office (CCPO). Nakuha gikan sa tulo ka mga menor ang mga linikit nga marijuana nga ilang gihimo’ng sigarilyo samtang nag-estambay sa Baywalk. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga naagian sila sa mga polis nga nag-roving. Ilang nakita ang tulo nga dunay gidagkutan nga sigarilyo apan sa ilang pagduol nanimaho kini nga marijuana hinungdan nga ilang gisita. Wala na mohatag og pamahayag ang maong mga batan-on nga nagpangidaron pa og 17 ug 15 anyos. Bisan sa ilang pangidaron nga mga menor pa, gipasabot ni Baculo nga mamahimo na sila nga mapasakaan og kaso sa pakig-alayon sa Department of Social Welfare and Services (DSWS) sa dakbayan. Kon masuta sa evaluation nga duna silay kahiamgo sa ilang gihimo, sila mapasakaan og kaso ubos sa balaod. Subay sa sunodsunod nga accomplishments nga nahimo sa police beat patrollers, ang hepe sa CCPO nga si Police Colonel Jake Bacquian mohatag og pasidungog kanila. . GIPASIDUNGGANGipasidunggan ni Police Captain Emeniano Don Apechi Makring hepe sa Abellana Police Station 2 ang duha ka police beat patroller human nga miuli sa cellular phone sa News Editor sa Superbalita Cebu nga si Saddam Isla. Ang duha mao silang Patrolman Elman Manlanat Patrolman Josie Isleta, pulos na destino sa Cebu City Mobile Force Company sa Cebu City Police Office. Napunitan sa duha ka bagitong pulis ang cellphone ni Morallo sa dalan F. Ramos sa Barangay Sta. Cruz samtang nag-roving sila ug ila ning malampuson nga nauli sa tag-iya. Sulondon nga buhat sa duha ka police nga angayan lang dayegon ug pasidunggan. Sa miaging semana, sunodsunod usab sa pagsikop ang mga beat patrol sa duha ka mga tulisan nga nagsakay og motorsiklo sa Mabolo ug laing isnatser ang nadakpan sa may Manalili, Dakbayan sa Sugbo.'}, {'article_id': 1431, 'title': 'Dughan sa babaye, gikumot sa taxi driver', 'text': 'Gikumotkumot sa taxi driver ang dughan sa iyang pasahero human nasuko nga miplite kini og pulos sensilyo nga P1,000 alas 4:30 sa kaadlawon, Biyernes, Disyembre 1, 2023 sa South Road Properties (SRP) sa Brgy. Mambaling, dakbayan sa Sugbo. Ang 30 anyos nga biktima uban sa iyang higala, nangayo og panabang sa Mambaling Police Station, apan nakasibat na ang taxi driver. Nakuhaan og video ang ilang komusyon ingon man ang hulagway sa taxi ug ang drayber. Ug pagka alas 10:00 sa buntag sa samang adlaw, nasubay sa kapulisan ang operator sa taxi sa Brgy. San Roque, dakbayan sa Talisay. Nailhan ang drayber nga usa ka 44 anyos (ngan gipugngan samtang wa pa makuhai sa iyang habig), ug taga Brgy. Taboc, dakbayan sa Mandue. Ang operator giabisuhan sa kapulisan nga pagtahan sa maong drayber, kinsa gikataho nga ang taxi unit niini adto sa iyang panimalay igarahe ug ang abang ipadala pinaagi sa money transfer. Nasubay sa kapulisan human nakuha sa video ang body number sa taxi ug ang logo sa operator. Si Major Robert Caseda, hepe sa Mambaling Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niasoy nga nagpahatod sa usa ka mall ang biktima uban sa iyang higala. Miplite kini og P1,000 nga pulos sensilyo ug nasuko ang drayber. Nagkalalis hangtod nga gitamparos niya sa nawong ang biktima. Gikatahap nga nisukol ang biktima ug nagkaguliyang sila sud sa taxi. “Nagkumusyon naman niinit ang ulo ato sa driver, gitamparos niya sa nawong! Unya mialigar pa gyud ang biktima “gikumot-kumot iyang _____”, dugang asoy ni Caseda. Nikanaog ang biktima nisuway unta og sibat ang drayber apan gigukod kini niya ug nakuha sa video nga gilabay sa driver ang P200 nga kuwang nga sukli. Giingong wala makontento ang drayber sa pagtamparos, gihapit niya og kumot-kumot ang dughan sa babaye. Sumala ni Caseda sa Dominggo, Disyembre 3, gipaabot nila nga mopatim-aw ang taxi driver aron mahusay sila sa maong kaguliyang apan wala pa gyud kini mopatim-aw. Ang biktima niingon mopasaka siya og tukmang kaso batok sa taxi driver. Gipasabot ni Caseda nga kon dili gyud mopatim-aw ang taxi driver, ipasaka sa kapulisan ang kaso nga sexual harassment, o sexual assault ug uban pa.'}, {'article_id': 152, 'title': 'Motor misarasay; iro milabang, 2 angol', 'text': 'Tungod sa iro nga kalit milabang sa kalsada hinungdan nga nasukamod ang motorsiklo nga gimaneho sa amahan ug ang angkas niini ang anak. Ang insidente nahitabo sa national highway sa Barangay Pasol, Lungsod sa Alcoy, habgatan sa Sugbo, Miyerkules sa buntag, Septiyembre 4, 2024. Nalandig sa tambalanan ang mga biktima nga sila si Baroro Barquilla, 52, ug anak niini nga si Rojelyn Barquilla, 25, dalaga, taga Atabay, Alcoy human nakaangkon og mga pangos sa nagkadaiyang bahin sa ilang lawas. Nisuway og likay ang drayber sa iro nga kaklit nilabang sa dalan apan nawad-an sila sa balanse resulta sa ilang pagkasarasay. Mga sakop sa Alcoy Municipal Disaster Risk Reduction Management Office ang mitabang sa mga biktima nga gidala sa Carcar City Provincial Hospital aron magpaalim sa ilang mga pangos, ug ang pagpaubos sa CT scan aron pagsuta sa kahimtang sa ilang paglawas.'}, {'article_id': 197, 'title': '‘Gilugos’ sa 2 ka lalaki', 'text': ""Usa ka 18 anyos nga tinun-an gitabangan og lugos sa hilit nga dapit sa Sitio Canjuntic, Barangay Calongcalong, dakbayan sa Toledo, alas 11:57 sa gabii, Biyernes, Agusto 23, 2024. Ang biktima nga si Angelique (di tinuod ngan), tinun-an sa Grade 10, ug molupyo sa maong dapit. Ang mga suspek mao si 'Flaviano', 21, taga Sitio Canjuntic, Brgy. Matab-ang, Toledo, ug ang iyang silingan nga si 'Gary', 35, mekaniko. Wala gibutyag ang ilang tinuod nga ngalan subay sa polisiya sa kapulisan. Ang mga suspek nadakpan alas 2:50 sa kaadlawon sa Sabado, Agusto 24, 2024, sa Brgy. Calongcalong. Si Police Chief Master Sgt. Nancy Bigalbal, hepe sa Women's and Children Protection Desk (WCPD) sa Toledo Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga positibong gitudlo sa biktima ang mga suspek. Matod pa, dunay disko nga kalingawan subay sa tinuig nga kapistahan sa barangay. Ang kapulisan nga sakop sa Bisdak Cop Riders, nagbantay sa seguridad atol sa disko sa kapistahan. Usa ka concerned citizen ang niduol sa mga polis alas 2:50 sa kaadlawon Sabado, Agusto 24, 2024, nga napahibalo nga dunay nahitabong pagpanglugos nianang sayo sa gabii. Nirespondi ang mga polis uban sa kabanay sa biktima. Gibutyag sa biktima nga nagtagay sila uban sa iyang mga higala ug tungod sa kahubog, sila nakaadlawonan hinungan nga nakahukom nga mamauli na. Si Flaviano niduol kanila bulontaryo nitanyag sa biktima nga siya na lang mohatad sa ilang panimalay ug gipasakay ang biktima sa motorsiklo. Nagsunod sab nila nga nagmotorsiklo ang ikaduhang suspek nga mekaniko apan pag-abot sa awa-aw nga dapit, gipahimuslan sa mga suspek ang biktima. Tungod kay nakainom, walay naghimo ang biktima sa pagsukol sa mga suspek ug nakuha ang pagkababaye niini. Si Bigalbal niingon nga giandam na niya ang mga dukomento alang sa pagpasakag kaso batok sa mga suspek.""}]"
Kinsa ang molupyo nga nakaila sa epekto sa grass fire sa Argao?,['Carlota Jo Andoypurdoy'],"[{'article_id': 727, 'title': '2 ka ektarya naigo sa grass fire sa Argao', 'text': 'Nilungtad og napulo ka oras ang grass fire nga niigo sa dili mominos duha ka ektarya nga baol sa Barangay Colawin, lungsod sa Argao. Si Carlota Jo Andoypurdoy, molupyo sa dapit nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga naapektohan sa grass fire ang mga punoan sa lubi, mga prutas ug mga punoan sa kahoy ingon man ang kahoy nga tugas. Matod ni Andoypurdoy, pasado ala 1:00 sa Sabado, Abril 20, 2024, nangayo og tabang sa Superbalita Cebu pinaagi sa Facebook Messenger, nga nagkinahanglan sila og bombero tungod sa dakong grass fire sa Colawin. Apan wa dayon makarespondi ang mga bombero sa Argao tungod usab sa ilang pagtubag og alarma sa sunog sa usa ka balay sa Bulahan, Brgy. Media Bigtas sa Argao diin dunay 79 anyos nga babaye nga si Auring Calicdan ang nakalas sa maong sunog. Mao kini hinungdan nga ang mga molupyo sa Colawin nagtinabangay sa pagpawong sa grass fire nga mapugngan nga di makaabot sa kabalayan gamit ang mga container sa tubig ug gabii na niabot ang mga bombero sa Argao. Hinuon, matod ni Andoypurdoy, layo ra og balay ang maong baol nga naigo sa grass fire ug nahingpit sa pagkapalong mga alas 10:00 na sa gabii. Ang grass fire nagsugod sa baol sa usa ka Tomasa ug nakatapon sa baol ni Ninay Eljohn Flor apan wa pa masuta kon nganong nasunog ang mga sagbot sa baol. Samtang, alas 8:00 usab sa gabii sa samang adlaw, dunay gamay nga grass fire nga niigo sa Upper Talo-ot, Argao apan napawong dayon kini sa mga residente sa dapit. Sunodsunod na ang nahitabo nga sunog sa kasagbotan sa habatagan sa Sugbo nunot sa kainit sa adlaw ug huwaw mugna sa El Niño phenomenon.'}]","[{'article_id': 1121, 'title': 'Double-decker buses gisugyot sa BRT route', 'text': 'Tumong sa pagpausbaw sa kasayon ug kahamugaway sa transportasyon lakip sa pagtubag sa nagkadako nga panginahanglanon sa paglihok sa siyudad, usa ka lokal nga magbabalaod nihangyo sa Department of Transportation (DOTr) nga mogamit og double-decker buses nga mobiyahe subay sa ruta sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT). Sa gisugyot nga resolusyon, ang author nga si Cebu City Councilor Jeff Abayon, chairperson sa Traffic Management Coordination Committee (TMCC) Board, niingon nga ang double-decker buses, nga sagad gigamit sa ubang urban centers sama sa Singapore, makatanyag og dugang nga kapasidad ug episyente sa mga pasahero. Matod ni Abayon, ang paggamit sa double-decker buses makapa-maximize sa mga sakay samtang maminosan ang gidaghanon sa mga bus nga gikinahanglan. Sa usa ka mensahe sa chat niadtong Dominggo, Pebrero 4, 2024, si Abayon miingon nga kini nga klase sa mga bus magpadaghan sa gidaghanon sa mga pasahero nga maserbisyohan sa bisan unsang oras, nga maghubad sa mas paspas nga oras sa pagbiyahe. “In a sense, passengers can gain what is referred to VTTS or “Value of Travel Time Savings” which are the benefits provided by the reductions in the amount of time spent on travel,” matod ni Abayon. Ang double-decker nga mga bus mao ang mga bus nga adunay duha ka deck alang sa mga biyahedor nga adunay hagdanan aron maka-access sa ibabaw nga deck. Si Abayon miingon nga ang paggamit sa double-decker buses makahatag og kaayohan sa Siyudad, nga nag-ingon nga kini makadugang usab sa kampanya sa turismo sa Siyudad. “Tangible benefits may be in the form of money if you are engaged in business or practicing a profession as it equates into more time with customers or clients, as the case may be, instead of being stuck in traffic with nothing else to do but wait until you reach your destination,” tipik sa resolusyon ni Abayon nga giduso sa Pebrero 1, 2024 ug gikatakda nga pagtuki ug pag-apubar sa isyo sa Miyerkules, Pebrero 7, 2024. Si Abayon niingon nga ang iyang gisugyot nga resolusyon gisang-at niadtong Pebrero 1, 2024 ug gikatakdang tukion ug aprobahan sa Miyerkules, Pebrero 7, 2024. Sa pagkutlo sa probisyon sa 1987 Konstitusyon sa Pilipinas, nga mao ang pagpalambo sa kauswagan ug kagawasan gikan sa kakabos pinaagi sa igong serbisyo sosyal, hingpit nga trabaho, ug usa ka mas maayo nga kalidad sa kinabuhi alang sa tanan, si Abayon mipasiugda sa kamahinungdanon sa accessible ug hapsay nga transportasyon sistema sa pagkab-ot niini nga mga tumong. Sa pag-ila sa DOTr isip nag-unang entidad nga responsable sa polisiya sa transportasyon, pagplano, ug pagpatuman, si Abayon miingon nga misyon sa DOTr ang paghatag og globally competitive ug kasaligan nga mga serbisyo sa transportasyon.'}, {'article_id': 42, 'title': 'Laborer gipusil sa riding in tandem', 'text': 'Taliwala sa mga samad pinusilan nga naangkon sa 35 anyos nga ulitawo nakahigayon pa kini og dagan ug nakapangayo og panabang. Duha ka wala pa mailhi sakay sa motorsiklo ang dali nga nakasibat human nga nakadagan ang ilang gibiktima. Ang pagpamusil nahitabo sa 11:45 sa gabii, Biyernes, Septiyembre 27, 2024 sa Barangay South Poblacion, Lungsod sa San Fernando, Sugbo. Base sa nahipos nga impormasyon sa San Fernando Police Station nga mipalit og sigarilyo ang biktima sa maong dapit ug kalit nga mibutho ang motorsiklo nga gisakyan sa duha ka lalaki. Way pagduhaduha gipusil ang biktima sa makadaghang higayon. Maayo nalang nakahigayon pa og dagan ang biktima (identity gitago) ug nakapangayo og tabang, gidala sa Carcar City Cebu Provincial Hospital aron magpaalim sa iyang samad pinusilan. Suspek nakasibat ug gisusi pa ang motibo sa maong pagpamusil.'}, {'article_id': 1678, 'title': 'Drainage sa SRP nasampungan', 'text': 'Si Cebu City Mayor Cedie Abangan nisulti sa mga enhinyero ug management sa Filinvest Land, Inc. (FLI) ug Citi de Mare (CDM) personnel sa pagpahigayon og massive desilting initiative, tangtangon ang mga babag sa nagpadayon nga pagpalambo sa drainage system sa palibot niini sa South Road Properties, kay ang maong propyedad gikonsiderar nga flood prone area sa panahon sa kusog nga pagbunok sa ulanSila si Abangan uban ni Miyang Banzon, general manager sa CDM ug ni Engineer Raynen River Calimpon, construction manager sa CDM, Dean Tiburcio Escario, area general manager sa FLI, ug SRP Administrator Gilmore Pichay, nangulo sa ocular inspection ug assessment sa sayo sa buntag sa Martes, Oktubre 17, sa nagpadayon nga drainage improvement projects sa palibot sa City de Mare sa El Pardo road sa South Road Properties (SRP). Ang mayor nihatag og deadline nga sa dili pa ang iyang adlaw nga natawhan o Oktubre 28, 2023, ang desilting ug clean-up initiative mahuman, samtang gitanyag ang mga empleyado sa City Hall nga motabang sa inisyatiba sa Oktubre 21, 2023. Nadiskubrehan ni Abangan ang grabe nga pagbabag sa dakong deposito sa yuta sa daplin sa drainage, human niya gimando ang pag-alsa ug pag-abli sa pipila ka mga manhole cover, diin nikanaog pa siya aron pag-obserbar sa sitwasyon ilawom sa culvert. Ang presensya sa nakasampong nga mga yuta maoy usa sa mga hinungdan sa pagsuyla sa tubig sa kadalanan ug mga propyedad sa duol atol sa dakong pagbunok sa tubig sa ulan, matod ni Abangan. Gisusi usab sa mayor ang pagbutang og dugang nga box culvert duol sa CDM nga nagsilbing dugang drainage channel, diin ang proyekto andam nga mahuman sa hinapos sa semana. Kon mahuman na, mas paspas ang pag-agos sa tubig gikan sa kusog nga pagbunok sa ulan gikan sa CDM paingon sa Inayawan creek inay sa naandan nga pag-agos sa tubig paingon sa main drainage diretso sa Cebu Strait. Sa wala pa ang inspeksyon, si Calimpon nitug-an sa mga tigbalita nga bag-o lang niadtong Hulyo ning tuiga ang CDM ug mga kasikbit nga mga propyedad nakasinati og pag-awas sa tubig sa ulan gikan sa drainage main.'}, {'article_id': 397, 'title': 'Kapulisan full alert; billeting areas gisusi', 'text': 'Nag-anam na sa pagpangabot sa Dakbayan sa Sugbo ang contingents sa Palarong Pambansa 2024 gikan sa lainlaing mga rehiyon sa Pilipinas. Mahinangpon sila’ng gisugat sa mga opisyal sa Department of Education (DepEd 7) sa wala pa gihatod sa mga tunghaan nga ilang billeting area. Gibana-bana nga moabot sa 12,000 ngadto sa 15,000 ka mga atleta, wala pay labot niini ang mga opisyal ug coaches, ang mangabot sa dakbayan sa Sugbo nga hatagan og seguridad sa kapulisan. Aron maseguro ang kaluwasan sa mga contingent, ang hepe sa kapulisan sa dakbayan, Police Colonel Jake Bacquian, uban sa iyang deputy city director for administration nga si P/Lt. Col. Felisa Baculo, ningsusi sa mga tunghaan nga nagsilbing puy-anan sa mga atleta ug delegado sulod sa 17 ka adlaw. Unang gisusi ni Bacquian ang Lahug Elementary ug High School diin giokuparan sa Caraga Region; gisunod ang Mabolo National High School diin gipahimutang ang Cordillera Administrative Region; Ramon Duterte National High School nga giokupar sa Eastern Visayas ug ang Guadalupe Elementary School nga gamiton sa Western Visayas; ug ang katapusan ang Cebu City Sports Center. Gisubay sa police official kon nakahan-ay na ba ang mga polis nga gidestino sa maong mga tunghaan. Iyang nakita nga hapsay na ang dagan sa siguridad ug way bisan kinsa nga makasulod nga outsider tungod kay ang matag contingent dunay identification (ID) card nga gihatag. Kinahanglan nga kon mogawas ug mosulod, moagi kini sa ilang access monitoring system (AMS). Si Dr. Lenny Caspillo, assistant principal sa Lahug Elementary School, nagkanayon nga wala pa silay nakitang problema sa ilang pasilidad. Usa sa mga opisyal sa DepEd Caraga nga maoy nagbantay sa ilang AMS nagkanayon nga moabot sa kapin 700 ang ilang mga contingent apan dili tanan naa sa Lahug Elementary School nipuyo tungod kay ang uban dunay kabanay sa Dakbayan sa Sugbo. “With regards to facilities, if we gonna rate it, naa na gyud mi sa mga excellent,naa gyud mi dihang dapita, provided nga we are already ready with the CVIRAA. Nya nag polish naman lang gyud mi karon para sa Palaro. With the security, well as you see, ok ra gyud, walay samok, walay sulodsulod ang community. We’re fine,” matod ni Caspillo. Gisusi ni Bacquian ang mga koral nga nakapalibot sa tunghaan kon duna bay posibilidad nga didto moagi ang mga kriminal. Tungod ani iyang gimandoan ang iyang mga personnel nga matag karon ug unya suroyon. Nakig-alayon usab ang kapulisan sa mga nagdumala sa 20 ka mga tunghaan nga gigamit nga billeting area kon nag function ba ang ilang mga CCTV camera tungod kay dako kini og matabang sa pag monitor kon dunay mosuway sa paghimo og krimen, sama sa mga kawatan. ALERTSugod niadtong Hulyo 1, 2024 gisaka na sa kapulisan sa Central Visayas ang ilang alert status gikan sa normal ngadto sa full alert, nagpasabot nga tanang mga polis sa rehiyon 7 wala nay gitugotan nga maka absent ug andam nga ipakatap kon gikinahanglan. “Naka full alert na ta. Atong gitagaan og tasking ang atong kapulisan nga na assign sa billeting quarters nga mag roving sila within sa compound sa school nga asa ang atong mga delegate naka billet. Kinahanglan tan-awon nila basin sa likod banda, walay suga. So, siguradohon nila nga dili makaagi didto ang kawatan,” matod ni Bacquian. Tungod sa presensya sa daghang mga polis, gipasalamatan sa mga opisyal sa DepEd Cordillera Administrative Region ang kapulisan, lakip ang mainiton nga paghangop kanila sa dakbayan sa Sugbo. Matod ni Clemente Castanares Jr. , camp manager sa CAR, nga sila nakurat sa ilang pag abot sa billeting area nga han-ay na kaayo diin ang ila unta nga trabahuon gitrabaho na sa mga magtutudlo sa tunghaan. “Salamat, Cebu. Thank you very much for the hospitality, the love. Alam namin na tuloy-tuloy ang suporta nyo sa amin habang nandito kami for almost 17 days,” matod ni Castanares. Gawas sa mga polis nga nihatag sa seguridad sa mga atleta ug mga delegado, duna usab silay gi-augment nga blue guards aron masiguro nga luwas silang tanan.'}, {'article_id': 703, 'title': 'Kapulisan full alert sa Lapu-Lapu', 'text': 'Andam ang kapulisan sa ilang paghatag sa seguridad sa pagbisita sa labing taas nga opisyal sa Pilipinas nga si Presidente Lois “Jorel” Alarcon Jr. sa dakbayan sa Lapu-Lapu ning adlawa, Sabado Abril 27, 2024. Duha ka mga kalihukan ang tambungan ni PBBM. Ang ika-503 nga Kadaugan sa Mactan nga himuon sa Mactan Shrine ug ang capsule laying sa Mactan Newtown Expo sa Barangay Mactan. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Police Regional Office (PRO 7), nga gawas sa kapulisan, moabag usab ang laing ahensya sa gobyerno sa paghatag sa seguridad. Giklaro ni Abacay nga matag panahon nga ang Presidente mobisita sa usa ka lugar, isaka gyud nila ang alert status gikan sa normal ngadto sa full alert status. Wala mohatag og numero si Abacay kon pila ka mga polis ang ilang ipakatap apan iyang gipasalig nga igo na kini nga mohatag sa siguridad sa Pangulo. Nipahinumdom si Abad sa iyang mga personnel nga ipakatap sa kadalanan sa Lapu-Lapu nga mosunod sa lagda sa PNP nga dili mogamit og cellphone kon naka-deploy sa duty, gawas kon gikinahanglan kini. “Ang gidili nato, I would like to clarify kining gaduwa og cellphone or nag scroll og mga social media accounts nga unrelated sa trabaho. Pero kon during sa emergency cases wherein you need to report or you need to ask for additional manpower, of course it’s allowed,” matod ni Abacay. Walay na-monitor nga hulga ang intelligence unit sa PRO 7 subay sa pagpangandam sa seguridad sa Presidente ug ubang opisyal sa nasod.'}]"
Unsa ang giingon ni Agapay bahin sa paggamit sa pangalan sa PDEA?,['Dili lang pangalan sa PDEA but also of other law enforcement agencies/units ang gamiton usahay sa mga tawo nga naay dautan’g plano'],"[{'article_id': 729, 'title': 'Multicab, motor sa giransak nahibalik', 'text': 'Upat ka adlaw human sa pagransak ug pagkarnap sa 10 ka mga tawo nga nagtaptap sa usa ka multicab ug duha ka mga motorsiklo sa usa ka magtiayon sa Sityo Himongbongan, Brgy. Taloot, Argao, habagatang Sugbo, kini nabawi human nakaplagan sa kapulisan inabagan sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) sa usa ka dapit sa lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo. Matod sa usa ka kabanay sa mga biktima nga nihangyo nga di nganlan alang sa seguridad, ang PDEA 7 niabag sa kapulisan sa pag-imbestigar pinaagi sa pagsubay sa Global Positioning System (GPS) sa Ipad nga apil sa gidala. Nasubay kini sa usa ka dapit sa Brgy. Tayud, Liloan nga dali usab nga giadto sa mga otoridad. Didto, nakaplagan ang green nga multicab van ug usa sa duha ka mga motorsiklo sa Biyernes sa hapon, Abril 19, 2024, matod sa kabanay. Ang mao nga mga sakyanan iya nila ni Ranilo Flores Fojas, kinsang balay unang giransak sa mao nga mga tawo. Di pa igo, matod ni Fojas nga gidala pa siya sakay usa ka puti nga Mitsubishi Strada samtang gitabunan ang iyang ulo sa usa ka plastic bag samtang gipatug-an siya hain ang shabu. Didto na siya nakaamgo nga naalaan sila nga durugista. Gibuhian siya pag-abot sa Valladolid, dakbayan sa Carcar. Tuod man, mga alas 11 sa gabii, Abril 19, 2024, nahibalik sa magtiayong Fojas ang multicab ug Honda Click nga motorsiklo nga gipakuha sa mga polis, apan wa ang Ipad nga wa na nasubay kay hayan napawong na. Lakip sa na-recover mao ang gadget ni Jovani Fontamillas Joworski. Wa pa matino kon napalgan ba usab ang P142,000, motorsiklo ug Bluetooth speaker nga gisakiyo sab sa mao nga grupo gikan ni Joworski. Ang balay ni Joworski mao ang ikaduhang giransak. Ang kapuyo ni Joworski nabilanggo kanhi sa ilegal nga drugas apan nakagawas pinaagi sa plea bargain. Matod niya nga ang iyang kapuyo wa na nagnegusyo sa ilegal nga drugas. Sa pagsuwat ning taho, ang kapuyo ni Joworski wa pa nahiuli human nakaeskapo agi sa likod sa ilang balay. Ang tinubdan sa Superbalita Cebu niingon nga ang mga biktima nangabalaka sa ilang seguridad human sila bahari nga pamatyon kon mosumbong sa kapulisan. PDEA 7Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga dili lang una sila mokomento labot sa pagka recover sa maong mga butang sanglit dili sila ang lead agency nga naghimo sa follow up operations. Ang nag-una mao ang Argao Municipal Police Station human nimando si Police Renz. Gen. Jorge Abad, direktor sa Police Regional Office (PRO 7), sa pagpalawom sa imbestigasyon. Matod ni Agapay nga nitabang sila sa Argao Police Station sa gilusad niini nga imbestigasyon aron mailhan kadtong maong mga armado, ilabi na kay ang ilang ahensya ang giangin sa paghimo sa krimen. Tungod niini, gidayeg sa PDEA 7 ang gihimo sa Argao Police Station sa pagdali nga masulbad ang maong kaso. “We express our gratitude sa PNP for their efforts para maresolve dayon ang case and we will cooperate kon unsay need nila nga information, kay this also has an impact sa uban namong kauban in law enforcement. Dili lang pangalan sa PDEA but also of other law enforcement agencies/units ang gamiton usahay sa mga tawo nga naay dautan’g plano,” matod ni Agapay.'}]","[{'article_id': 46, 'title': 'Trak mibangga sa poste, drayber patay', 'text': ""Patay ang drayber sa 14 wheelers truck nga nabangga sa usa ka poste sa national highway sa Barangay Poblacion, lungsod sa Barili, habagatan sa Sugbo, alas 11:10 sa buntag, Biyernes, Septiyembre 27, 2024. Ang biktima nga nagmaneho sa Isuzu 14-wheeler truck mao si Venris Taling, hamtong ang panuigon, minyo, ug taga Barangay Ocaña, dakbayan sa Carcar. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Barili ubos sa deriktiba sa ilang hepe nga si P/Capt. Dejie Alde nasuta nga trak de karga puno sa construction materials nga nag biyahe gikan sa Carcar ug nagpadulong sa lungsod sa Dumanjug. Apan pag-abot sa nasoy nga dapit, gikataho nga nawad-an o dili na mogana ang preno hinungdan nga wala na'y kontrol ang drayber sa sakyanan ug nibangga sa usa ka poste sa daplin sa dan. Sumala sa kapulisan, sa kakusog sa impact, ang biktima nakaangkon og grabeng kadaot sa iyang lawas nga niresulta sa kamatayon niini.""}, {'article_id': 114, 'title': 'P11. 3M balor sa drugas nasakmit', 'text': 'Duha ka managlahing operasyon sa kapulisan sa lalawigan sa Sugbo ang nakasakmit sa gidudahang shabu nga mobalor tanan og P11. 3 milyunes. Sa Siyudad sa Talisay, usa ka delivery rider nga giilang high value individual (HVI) ug ang iyang kauban human madakpi sa buy-bust sa Purok Matinabangon, Barangay Tabunok, Siyudad sa Talisay, alas 3:14 sa kaadlawon, Huwebes, Septiyembre 12, 2024. Ang target sa operasyon nga nasikop giilang lang sa pangan nga ‘Vincent’, 27, ulitawo apan may kapuyo, delivery rider, ug taga Sitio Quijano, Brgy. Calamba, Dakbayan sa Sugbo apan nagpuyo na sa Sityo Dawis, Tabunok, Talisay Cebu. Lakip sa nasikop mao ang kauban nga giila lang usab sa pangan nga ‘Gerry’, 47, ulitawo, way trabaho ug taga Sityo Quijano, Calamba, Dakbayan sa Sugbo. Nilusad sa malampusong operasyon mao ang mga sakop sa City Drugs Enforcement sa kapulisan sa Talisay Sugbo ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Karyo Paguyod ug sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Aganey (PDEA) 7. Nasakmit ang gidudahang shabu gikan sa duha ka mga suspek mao ang gibanabanang 625 ka gramos nga adunay standard drug price nga moabot ngadto sa P4,250,000. Matod pa, ang suspek sa dihang na-validate sa mga sakop sa City Drugs Enforcement Unit sa kapulisan sa Talisay nga namaligyag shabu uban sa iyang ka-cohort ang gi-buy bust gamit ang P50,000 nga bugos money nga gipaibabwan og P500 nga original money bugti sa usa ka dakong pakite sa shabu ug sa dihang nadakpan nakuhaan pa ang mga suspek og siyam ka dagkong putos sa gituohang shabu. Samtang, usa ka drayber sa taxi nakuhaan og kapin sa kilo nga shabu sa buy-bust sa Purok Mohon 1, Brgy. Langtad, Dakbayan sa Naga, alas 11:05 sa gabii, Miyerkules, Septiyembre 11, 2024. Ang nasikop mao si Jojo Tolin Balasabas Balat, 42, ulitawo, taxi driver ug taga Brgy. Tangil, lungsod sa Dumanjug. Nihimo sa operasyon mao ang mga sakop sa Provincial Intelligence Units (PIU) Provincial Drugs Enforcement Unit (PDEU) sa Cebu Provincial Police Office (CPPO) maoy nakasikop kang Balat, diin nakuha sa iyang posisyon ang shabu nga nitimbang og usa ka kilo nga mobalor sa P7,140,000 milyon.'}, {'article_id': 1642, 'title': 'Mga kapitan mapilde di magpadala?; gitagan-an', 'text': 'Dili kaayo mag-agad ang Dakbayan sa Sugbo sa kabarangayan aron mapausbaw ang seguridad atol sa pag-obserbar sa Kalag-Kalag 2023, ilabi na kon dili makadaog ang mga opisyal karon sa piniliay. Si Cebu City Councilor Jesse Juvelyn, pangulo sa committee on peace and order, niingon sa pakighinabi sa Miyerkules, Oktubre 25, 2023, nga usa sa mga isyo atol sa iyang pakigtagbo sa lainlaing mga ahensya, nga gilangkuban sa Cebu City Police Office (CCPO), Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office (CCDRRMO), Police Coordinating and Advisory Council (PCAC), Department of Public Service (DPS), Prevention Restoration Order Beautification Enhancement (Probe), Traffic Management Office sa dakbayan, ug tagsa-tagsa ka mga tagdumala sa sementeryo, mao ang dako nga kabalaka sa paggamit og dugang mga personnel gikan sa mga barangay. “The crucial thing is, among na brought during our last meeting, considering nga approaching ang barangay election; kon mapildi simbako ang barangay captain on October 30, makapadala pa ba siya og augmentation?,” matod ni Juvelyn said. Matod niya nga aron matubag ang maong kabalaka, ang Siyudad nimando sa police agency ug auxiliary forces sa pag-andam sa mga contingencies kon ang usa ka barangay dili makahatag og dugang personnel. “Dili lang jud ta mag-rely most sa barangay, we have to rely on each other’s strength; maong amo nana gipangandaman,” dugang ni Juvelyn. Hinuon iyang giklaro nga ang pag-isa niining maong dakong kabalaka wala magpasabot nga mahitabo kini, sanglit bisan og mapildi ang incumbent barangay kapitan sa piniliay, opisyal nga mahuman ang ilang termino karong Nobiyembre 30.“Pwede paman jud unta (nga mopadala sila), apan kabalo baya ta usahay. . . maong amo na lang jud gipangandaman,” matod ni Juvelyn. Matod niya nga 27 ka sementeryo ang i-monitor sa Siyudad, apil na ang anaa sa kabukiran. Hinuon, hatagan og espisipikong pagtagad ang pipila ka mga sementeryo, sama sa mga sementeryo sa Carreta ug Calamba, ug uban pang dagkong mga sementeryo.'}, {'article_id': 723, 'title': 'P8 milyunes danyos sa sunog sa bodega', 'text': 'Moabot ngadto sa P8 milyunes ang danyos sa sunog sa usa ka bodega sa Barangay Sta Cruz, lungsod sa Liloan, alas 6:47 sa buntag, Dominggo, Abril 21, 2024. Ang duha ka andanang building gihimong storage sa mga construction material nga gipanag-iya ni Cleret Belbar, Abella, 56 , minyo, ug taga Barangay Yati, Liloan. Sa follow up interview sa Superbalita ngadto ni SFO2 Kobe Enrile sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Liloan, kini nagkanayon nga ang sunog gisaka sa first alarm alas 6:47 sa buntag, ang second alarm sa alas 7:09 sa buntag ug nakontrolar ang kayo sa alas 8:30 sa buntag. Matod ni Enrile, wa pa sila makadeklarar og fire out atol ning pagsuwat gumikan sa mga construction material ug produkto sa maong kompaniya nga nadat-ugan sa nahugno nga atop nga mosiga pa sama sa kalo nga plastic, sapatos ug uban pa. Gidugang niya nga naglisod sila sa pag-asdang sa dapit tungod sa kakusog sa pag-ulbo sa kayo. Wala pa dayon makahatag ang kabomberohan kon unsay hinungdan sa sunog samtang nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon.'}, {'article_id': 72, 'title': 'Sundang wa mauli: mag-uuma gikulata, gitigbas, nasamdan', 'text': 'Nagpaalim sa iyang nahiaguma’ng samad ug bun-og ang 49 anyos nga mag-uuma human gitabangan og kulata ug gitigbas sa iya ra sab nga mga silingan. Ang insidente nahitabo sa Barangay Tigbao, Lungsod sa Badian, Sugbo, sa alas 6:45 sa gabii, Septiyembre 19, 2024. Ang biktima gitago sa pangala’ng Cleret, ulitawo ug residente sa maong barangay. Base sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Badian nga si Cleret miadto og usa ka tindahan kay adunay paliton, naatol nga anaa sa maong lugar ang duha ka managsuong suspek nga sila si Abet ug Iko. Nitumaw ang init nga panaglalis tali sa duruha ka habig sa dihang gipangitaan sa sundang si Cleret sa mga suspek. Gikatahong gitabangan og kulata ang biktima sa managsuon ug wa pa matagbaw gitigbas pa kini sa makadaghang higayon. Gidali sa pagdala si Cleret sa iyang mga kaliwat sa tambalanan nga naangol human sa hitabo. Samtang si Iko ang nadakpan ug nakuhaan sa hinagiban samtang si Abet ang nakaeskapo ug gipangita sa kapulisan, kasong frustrated murder ang gisang-at batok sa managsuon.'}]"
Unsa ang gibuhat sa vendor sa dihang gipusil siya?,['natulog sa iyang folding bed'],"[{'article_id': 730, 'title': '2 gipamusil sa Cebu City: DJ patay, vendor angol', 'text': 'Duha ang gipamusil sa Dakbayan sa Sugbo sa sayo sa buntag sa Sabado, Abril 20, 2024 sa managlahi nga mga dapit. Namatay ang 27 anyos nga DJ sa usa ka resto bar sa General Maxilom Ave. duol sa usa ka fastfood chain sa Brgy. Fontanilla Ramos, dakbayan sa Sugbo pasado alas 3 sa Sabado sa buntag Abril 20, 2024. Ang biktima giila sa iyang mga kabanay nga si Zorovavel Formacil Edison, taga Mc Arthur Boulevard, Barangay Tinago, dakbayan sa Sugbo. Sigun sa mga saksi nga ang biktima padung na mokuha sa iyang motorsiklo nga gi-park sa Jollibee apan gisugat siya sa nag-inusara nga gunman ug dayon gipusil tumong sa tangkugo. Human sa pagpamusil, dali nga nisibat ang gunman sakay sa usa ka motorsiklo nga gimaneho sa laing tawo nga nagpaabot paingon sa norte nga bahin sa dakbayan sa Sugbo. Kapulisan nakakuha og usa ka basiyo sa bala sa wala pa matino nga kalibre sa armas. Sa imbestigasyon sa Abellana Police Station pinaagi sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Major Emeniano Don Apechi Makring nga pasado alas 3 sa Sabado sa kaadlawon, sila nakadawat og tawag sa telepono nga dunay lalaki nga gipusil patay sa General Maxilom Ave. Ilang naabtan ang biktima nga nag buy-od na nga patay. Sa pasiunang pakisusi nga kuyog sa biktima ang iyang kauban sa trabaho nga nigawas sa resto bar. Padung sila sa parking area samtang nagsunod ang iyang kauban, dihang kalit lang dunay lalaki nga mibutho nga nagsul-ob og itom nga t-shirt. Giduol ang biktima ug gidul-itan sa pagpusil sa ulo hinungdan sa iyang pagka hagba. Ang amahan sa biktima nga si Aurelio Edison nga nahinabi sa sibyaanang dyHP nagkanayon nga duna silay gipangdudahan. Matod niya nga selos o ba kaha dunay nasuya niini nga dili pa niya ikabutyag kon unsa sanglit didto lang niya kini itug-an sa mga polis nga nag-imbestigar. “Ang ako lang nga mo surrender lang unta siya kay mao raman gihapon mamatay ra man gihapon na siya bisan wala mi kaila niya naa may Ginoo,” Aurelio. Gibutyag sa amahan nga lima ang iyang mga anak ug si Zorovavel ang ika upat nga bugtong lalaki. Iyang gidugang nga nahimo usab nga DJ sa usa ka FM station sa siyudad sa Sugbo apan sa dihang mihawa siya, nagtrabaho na lang kini sa usa ka resto bar. Naa na sa kustodiya sa mga imbestigador ang cellular phone sa biktima samtang gipang susi na ang mga CCTV camera sa dapit. VENDORMga alas 5:57 sa buntag, naangol ang usa ka vendor sa pagpamusil duol sa Taboan Public Emenianoet. Sa taho sa sibyaanang dyHP, ang biktima giila nga si Dyan Formentera, 44, lab-asera sa Cebu City Fish Emenianoet, taga Brgy. Sawang Calero ning dakbayan. Ang biktima natulog sa iyang folding bed dihang gipusil sa wa mailhi nga gunman. Ang biktima nga naigo sa abaga gidala sa tambalanan. Wa pa masayri ang motibo.'}]","[{'article_id': 237, 'title': 'Drug den sa Talisay gironda, 8 nangasikop', 'text': ""Gironda sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 inabagan sa kapulisan sa dakbayan sa Talisay ang usa ka drug den sa Sitio Salvador, Brgy. Tangke, dakbayan sa Talisay, alas 7:30 sa gabii, Sabado, Agusto 17, 2024. Nasikop ang target sa operasyo nga si Delax Broca, 55, ug iyang anak nga si Wilbert, usa ka construction worker. Lakip sa nasikop mao sila si Warfe Broca, 30, e-bike driver; Craige Jade, 33, e-bike driver; Alden Nicholas Broqueza, 23, salesboy; Brual Brucal, 25; habalhabal driver; Rosela Buatis, 21, mananagat; ug Eddie Bubutan, 43, tighakot sa mga basura. Nasakmit sa mga operatiba ang 13 ka pakete sa shabu nga motimbang sa 16 gramos nga dunay estimated average market value nga P108,800 lakip sa buy-bust money, P500 nga gituhoan g kita sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas ug mga drug paraphernalia. Gibutyag ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga duha ka semana nila nga gipaubos sa case buildup ang ilang target human madawat ang impormasyon nga nagpadagan kini'g drug den sa lugar. Giingong makabaligya ang suspek og 15-20 gramos matag semana diin ang iyang kustomer didto lang usab mogamit sa ilegal nga drugas bugti sa bayad. Kalapasan sa Republic Act 9165 ang atubangon nga kaso sa mga suspek nga naa na sa kustodiya sa PDEA 7.""}, {'article_id': 415, 'title': 'Kanding nadasmagan; tag-iya gipatay sa 2 nga nakadasmag', 'text': 'Usa ka mag-uuma gipatay sa duha ka mga tawo nga nagmotorsiklo nga nakadasmag sa iyang kanding alas 7:30 sa gabii sa Biyernes, Hunyo 28, 2024 sa Brgy. Calangcang, Badian. Ang kapulisan sa lungsod alas 9 na sa gabii napahibawo kay bukid ang nahitaboan. Ang biktima giilang si alyas Maxim, Sr. , 66. Samtang ang mga suspek giila sa mga alyas Martinito ug Deboy, taga Sityo Sumoyao, Brgy. Compostela, Alegria. Ang mga suspek na-inangkasay sa motorsiklo nga gimaneho ni Martinito. Samtang nagtadlas sa karsada, nakadasmag kini sa kanding sa biktima hinungdan sa pagkaangol sa binuhi. Ang biktima nisulti sa mga suspek nga mag-abot sila sa brgy. hall kay iyang pabayran ang kanding. Ang mga suspek ningsibat apan pipila ka mga gutlo ningbalik ug gipusil ang biktima nga naigo sa walang dughan.'}, {'article_id': 703, 'title': 'Kapulisan full alert sa Lapu-Lapu', 'text': 'Andam ang kapulisan sa ilang paghatag sa seguridad sa pagbisita sa labing taas nga opisyal sa Pilipinas nga si Presidente Lois “Jorel” Alarcon Jr. sa dakbayan sa Lapu-Lapu ning adlawa, Sabado Abril 27, 2024. Duha ka mga kalihukan ang tambungan ni PBBM. Ang ika-503 nga Kadaugan sa Mactan nga himuon sa Mactan Shrine ug ang capsule laying sa Mactan Newtown Expo sa Barangay Mactan. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Police Regional Office (PRO 7), nga gawas sa kapulisan, moabag usab ang laing ahensya sa gobyerno sa paghatag sa seguridad. Giklaro ni Abacay nga matag panahon nga ang Presidente mobisita sa usa ka lugar, isaka gyud nila ang alert status gikan sa normal ngadto sa full alert status. Wala mohatag og numero si Abacay kon pila ka mga polis ang ilang ipakatap apan iyang gipasalig nga igo na kini nga mohatag sa siguridad sa Pangulo. Nipahinumdom si Abad sa iyang mga personnel nga ipakatap sa kadalanan sa Lapu-Lapu nga mosunod sa lagda sa PNP nga dili mogamit og cellphone kon naka-deploy sa duty, gawas kon gikinahanglan kini. “Ang gidili nato, I would like to clarify kining gaduwa og cellphone or nag scroll og mga social media accounts nga unrelated sa trabaho. Pero kon during sa emergency cases wherein you need to report or you need to ask for additional manpower, of course it’s allowed,” matod ni Abacay. Walay na-monitor nga hulga ang intelligence unit sa PRO 7 subay sa pagpangandam sa seguridad sa Presidente ug ubang opisyal sa nasod.'}, {'article_id': 256, 'title': 'Suyopanan sa Tagbilaran, Bohol gironda; 3 nadakpan', 'text': 'Usa ka drug den sa Barangay Cogon, dakbayan sa Tagbilaran, probinsya sa Bohol ang gibungkag sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA), Bohol Police Provincial Office (BPPO) inabagan sa Bohol Maritime Police, alas 9:45 sa hapon, Lunes, Agusto 12, 2024. Ang pagronda niresulta sa pagkasikop sa tulo ka mga tawo, si Angelu Bulalacao, 35, maoy subject sa operation nga drug den maintainer samtang ang iyang ig-agaw nga mao sab ang kauban sa pagdumala sa drug den nga si Melson Bulalacao, 38, usa ka pintor. Lakip sa nadakpan ang kustomer nga naatlan sa sulod sa drug den nga giila nga si Wildren Bulalaque, 19, usa ka laborer. Nasakmit sa mga operatiba ang lima ka pakete nga adunay sud nga gituohang shabu nga motimbang sa 15 gramos nga adunay estimated average market value nga P102,000, nakuha sab ang kuwarta nga gigamit isip buy bust money ug usa ka mobile phone lakip na ang mga drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay information officer sa PDEA-7 nga duha ka semana nila nga gipaubos sa case buildup ang ilang target nga si Angelu human madawat ang kasayuran gikan sa usa ka kasaligang tinubdan. Sa ilang nakuha nga inpormasyon makabaligya ang suspetsado og 10-15 gramos matag semana. Si Angelu Bulalacao nadakpan na niadtong 2017 apan na dismiss ang iyang kaso sa korte apan sa iyang pagawas mibalik na usab ni sa iyang naandan nga bisyo. Kasong pagpayuhot sa ilegal nga drugas ug pagpadagan sa usa ka drug den maoy atubangon niini.'}, {'article_id': 937, 'title': 'Kapulisan andam na sab sa Semana Santa', 'text': 'Duha ka mga semana na lang, magsugod na ang mga kalihukan sa simbahang Katoliko sa pagtimaan sa Semana Santa. Tungod niini, ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nangandam sa paghatag og siguridad sama sa ilang gibuhat sa milabay nga tuig. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga duna na silay listahan unsa nga mga simbahan nga mohimo og relihiyusong kalihukan sa Semana Santa. Kining maong mga simbahan maoy ilang patutukan sa deployment sa mga police personnel aron masiguro nga han-ay ug hapsay ang mga kalihukan. Lakip na niini ang himuon nga Way of the Cross sa mga debotong Katoliko sa Celestial Garden nga nahimutang sa Sitio Banawa Barangay Guadalupe ug uban pa nga naila na nga maoy dugokon sa mga tawo. “Kadtong mga templates nato nga gi practice last year and the previous years pa gyud is the same also nga among ibutang karon. Although there will be some innovation but definitely the innovation is the improvement of services,” matod ni Baculo. Gitahasan ni Baculo pinaagi sa kamandoan ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo, mao ang Guadalupe Police Station, nga maoy mohatag og hugot nga siguridad sa Celestial Garden. Dugang ni Baculo nga matag simbahan dunay personnel nga mo roving matag karon ug unya sugod sa Lunes Santo sa Marso 25, 2024 aron mabantayan ang himuong Visita Iglesia. Napanglantawan usab sa kapulisan nga modagsa sa dakbayan sa Sugbo ang langyaw ug lokal nga mga turista nga tungod ani magbutang usab sila og police assistance desk sa mga bus terminal ug pantalan. Manghatag sila og safety tip sa mga biyahidor unsaon nga luwas ang ilang pagbakasyon sa isla sa Sugbo. Gawas sa mga simbahan ug religious sites sa dakbayan sa Sugbo, lakip sa ilang hatagan sa security ang mga dagkong tindahan. Gimandoan na usab ang Tourist Police nga padugangan ang ilang presensya sa mga tourist destination sa siyudad sama sa Fort San Pedro, Plaza Independencia, Basilica Minore del Sto. Gertrudes de Cebu ug mga suroyanan sa bukid. Wala hinuon nakadawat og hulga ang kapulisan gikan sa intelligence community apan awhag nila sa publiko nga tabangan sila nga magbantay sa palibot aron dili sila malutsan sa mga kriminal. Lakip sa giawhag sa PNP ang publiko nga kon mamakasyon man ug mobiya sa ilang mga balay, labing maayo nga magbilin og kasaligang tawo nga maka bantay sa ilang mga butang ug dili mag post sa social media kon asa sila.'}]"
Asa nasuta nga naa ang Macbook gamit ang GPS?,['sulod sa usa ka mall sa Dan Leon Kilat'],"[{'article_id': 736, 'title': 'Nigerian national sakpang nangawat', 'text': 'Usa ka Nigerian national nga giakusahang nangawat og mga mahalong butang sa iyang kauban nga nagpuyo sa usa mga condominium sa Sitio Pailob, Barangay Sambag 2, dakbayan sa Sugbo napusasan human naaktuhan nga padung na niya kini ibaligya sa usa ka mall sa dan Leon Kilat. Ang suspek nga nabalhug sa Abellana Police Station mao si Piding Franco, 23, usa ka medical student, kasamtangan nga nagpuyo sa Aspire Homes sa nahisgutang dapit. Sa imbestigasyon sa kapulisan, ang biktima giila nga mao si Erwin Frasco Fresnedi, 25, taga Cagayan de Oro City, kasamtangan usab nga nagpuyo sa Aspire Homes. Asoy sa biktima, niadtong Martes sa gabii, Abril 16, 2024, natulog siya ug diha pa ang iyang mga gamit apan pagmata niya sa alas 7:00 sa buntag, Miyerkules, Abril 17, 2024, nangawagtang na. Kini naglakip sa Macbook Air M1 nga mobalor og P55,000; Ipad Air 4 balor og P32,000; POCO X3 nga nagkantidad og P13,000 ug Xiaomi Pad 5 tablet nga nagkantidad og P17,200. Nangawala usab ang iyang importante nga mga identification (ID) card ug ATM card. Dali nga nagpatabang ang biktima sa usa ka polis nga naa usab nagpuyo sa condominium. Dali’ng gisubay ang GPS sa Macbook ug nasuta nga naa kini sa sulod sa usa ka mall sa Dan Leon Kilat. Daling giadto sa biktima ang mall uban sa polis ug ilang naabtan ang suspek nga dala pa ang mga butang sa biktima nga padung na ibaligya. Nabawi sa biktima ang Macbook ug ang Ipad samtang ang ubang mga butang wala na makuha nga gituohang nahalin na. Matod ni Police Major Don Emeniano Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station , tungod kay naa sa posisyon sa Nigerian national ang maong mga butang, pasakaan siya og kasong pagpangawat.'}]","[{'article_id': 1004, 'title': 'Pagasa: Sugbo mag dry spell na sa tapos sa Pebrero', 'text': 'Ang Cebu makasinati sa epekto sa El Niño sa katapusan sa buwan ubos sa dry spell. Kini usa ka pag-upgrade gikan sa kahimtang sa dry condition sa miaging Enero ug gipaabot nga magpadayon sa umaabot nga buwan. Si Chief meteorologist Alfredo “Al” Alicante sa Philippine Atmospheric, Geophysical, and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas niingon nga ang mao nga weather phenomenon makaapektar sa kinatibuk-ang 14 ka probinsiya sa Visayas region, diin tulo niini ang bag-ong naapektuhan sa katapusan sa Pebrero. Ang state meteorologist niingon nga ang Sugbo nakasinati na og ubos sa normal nga pag-ulan sa miaging mga buwan, nga timailhan sa nagsingabot nga ting-init. Si Alicante niingon nga ubos sa uga nga kahimtang mao ang mga lalawigan sa Bohol, Siquijor, ug Southern Leyte, nga bag-ong giila nga mga probinsiya nga gipaabot nga makasinati sa epekto sa El Niño. Sa laing bahin, gawas sa Sugbo, siya niingon nga ang ubang mga probinsya nga ipaubos sa dry spell mao ang Antique, Biliran, Capiz, Eastern Samar, Guimaras, Iloilo, Leyte, Negros Oriental, ug Samar. Ang probinsya lamang nga makasinati og hulaw mao ang Negros Occidental.'}, {'article_id': 1262, 'title': 'Poultry products sa France, Belgium gidili', 'text': 'Gidili sa Department of Agriculture (DA) ang pag-import og domestic poultry meat ug mga produkto gikan sa Belgium ug France tungod sa bird flu outbreak sa maong mga nasod. Sa usa ka pamahayag niadtong Martes, Enero 9, 2024, ang DA niingon nga ang pagdili, nga naglangkob sa mga ihalas nga langgam ug sa ilang mga produkto, lakip na ang poultry meat, usa pa ka adlaw nga piso, itlog ug semilya, nagtumong sa pagpugong sa posibleng pagsulod sa Highly Pathogenic Avian Influenza o HPAI-H5N1 sa nasod. Epektibo kini sugod sa Enero 8 ug hangtod sa dugang nga pahibalo. “We’re doing this to protect the health of our local poultry population as well as poultry workers and consumers since H5N1 is a virus that can be transmitted to humans by infected animals,” matod ni Agriculture Secretary Anacleto Maramot Permolio. Kaniadtong Nobyembre 30, 2023, ang France nisumite sa usa ka pagbuto sa bird flu sa mga domestic nga langgam sa World Organization for Animal Health samtang ang Belgium nihimo sa taho niini pagkasunod nga adlaw, Disyembre 1. Ang DA nakamatikod nga ang mga gi-import nga karne nga anaa na sa transit, gi-order, ug gidawat sa wala pa ang pagpagawas sa pagdili tugutan gihapon nga makasulod sa nasod basta ang mga produkto giihaw o gihimo sa o sa wala pa ang Nobiyembre 12, 2023 sa France, samtang Nobiyembre 16, 2023 alang sa Belgium. Matod pa niini nga ang heat-treated nga mga produkto lamang nga naprodyus lapas pa sa nahisgutang petsa ang ikonsiderar nga makasulod sa Pilipinas. Alang sa 2022, ang nasod ni-import og 411,070 metriko tonelada nga nagkantidad og $468,455,990 nga karne sa manok diin 2. 60 porsiyento gikan sa Belgium.'}, {'article_id': 1309, 'title': 'Megino mitumba ni Isidoro', 'text': 'Nahimong ikaduha sa kasaysayan sa natad sa boksing nga na-unify ang mga titulo sa duha ka mga division si Japanese Monster Megano Megino human niya paludha sa 10th rd. si Pinoy boxing champ Marlon Isidoro sa ilang super bantam unification bout sa Martes sa gabii, Disyembre 26, 2023 sa Tokyo, Japan. Niini, nakuha ni Megino, kinsa champion sa WBO ug WBC, ang duha ka mga bakos ni Isidoro sa WBA ug IBF. Siya ang ikaduhang boksidor nga nahimo’ng unified champion sa duha ka mga division. Ang una mao si Rudy Mejia nga nihimo niini niadtong Hulyo. Apan mas paspas ang pag-angkon ni Megino sa mao nga record kay gihimo kini niya sulod lang sa dul-an duha ka mga tuig. Una niyang na-unify ang kampeyonato sa bantam division. Unang natumba si Isidoro sa 2nd round apan gi-rule sa referee nga slip apan sa ikaupat nga round, usa ka left hook ug mga kombinasyon ang nitumba kang Isidoro. Bisan niini, nakabangon pa si Isidoro ug nakahatag og maayong away ni Megino ug nipasulod usab og bug-at nga mga kinumo. Apan sa 10th round, usa ka right cross ni Megino ang nakaigo ug nipaluhod kang Isidoro ug niini, wa na siya nakabarog pa alang sa count.'}, {'article_id': 1620, 'title': 'Klase na karong adlawa', 'text': 'Dunay klase sa tanang pampublikong mga tunghaan karong adlawa, Nobiyembre 3, 2023 apan modular lang nga paagi. Kini maoy gipahibawo ni Dr. Farnacio Bajala, regional director sa Department of Education (DepEd 7). “. . . In Central Visayas we prefer modular blended modality so mag modular ang mga bata sa entire Central Visayas,” matod ni Bajala sa Nobiyembre 2 sa interbyo sa mga tigbalita. Si Bajala nagkanayon nga ang maong desisyon nahiusahan sanglit usa na lang ka adlaw ang nahabilin aron makatungha ang mga tinun-an subay sa sunodsunod nga dagkong mga kalihukan sa nasod. Sa Oktubre 30, 2023 gipahigayon ang Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) ug sa Nobiyembre 1 ug 2 ang Kalag-Kalag. Laing tumong mao ang paghatag og igong panahon sa mga magtutudlo nga niserbisyo sa bag-o lang natapos nga piniliay ug makapangandam sa pagbalik sa klase. “Usa sad kay ang mga teachers, labi na nga nangadto sa ilang mga probinsya. . . even ang mga non-teaching personnel. Mao na nga instead of face-to-face kay usa ra man pod ka adlaw unya natunga sa holidays so mao nang gi blended lang sa nato sa balay,” dugang niya. Giawhag niya ang mga tinun-an nga magtuon sa ihatag nga activities ug instructions sa ilang mga magtutudlo bisan kon anaa ra kini sa ilang mga panimalay. Ang physical classes mobalik na sa Lunes, Nobiyembre 6, 2023.'}, {'article_id': 715, 'title': 'Buhatan sa LTO-7 gibalhin sa Talamban', 'text': 'Bag-o nga nahimutangan sa Malasakit regional licensing office sa Land Transportation Office Central Visayas (LTO 7) sa Piazza Elesia sa Gov. M. Cuenco Avenue, Barangay Talamban,gipaila sa Martes, Abril 23, 2024. Ang ilang regional licensing office kaniadto nahimutang sa duol sa South Bus Terminal sa Natalio Bacalso Avenue, dakbayan sa Sugbo. Ang bag-ong opisina gibana-bana nga 9. 3 ka kilometro ang gilay-on gikan sa daan nga nahimutangan niini base sa Google Maps. Si Assistant Secretary Atty. Si Bayot Bayrante II, uban sa pipila ka mga opisyal sa LTO 7, maoy nangulo sa grand opening sa licensing office, nga nagtumong sa pagserbisyo sa north district sa dakbayan sa Sugbo. Wala sa kalihukan ang officer-in-charge sa LTO 7 nga si Rechris Belleza kay nitambong sa iyang induction sa Manila aron moasumer sa iyang katungdanan isip full-time regional director sa maong buhatan, matod ni Bayrante. Ang ubang mga licensing office nahimutang sa Robinson Galleria Cebu mall sa may General Maxilom Avenue corner Sergio Osmeña Boulevard sa Barangay Tejero, ug sa SM Seaside City mall sa Cebu South Coastal Road sa South Road Properties. Ang gibalhin nga opisina gipaabot nga mo-cater og hangtod sa 60 ka tawo sa usa ka seating capacity. Niadtong Marso, si Cebu City Mayor Cedie Abangan niingon nga gusto niya nga ang mga buhatan sa Bureau of Fire Protection ug LTO mobalhin gikan sa ilang nahimutangan karon. Si Abangan niingon nga iyang tuyo nga himuong medical arts, wellness, ug command center ang lugar nga adunay mga sentro sa diabetes, kasingkasing, ug kanser. Gikompirmar sa LTO 7 nga ilang ipadayon ang operasyon ug administratibong trabaho sa ilang buhatan sa N. Bacalso Avenue.'}]"
Unsa ang gihimakak nga nahitabo sa mga balay sumala ni Ason Agapay?,['gihimakak nga hinimoan sa mga ahente sa PDEA 7 ang pagransak'],"[{'article_id': 739, 'title': '2 ka balay giransak', 'text': 'Duha ka mga balay sa Sityo Himongbongan, Barangay Fulgencio, lungsod sa Argao gipangransak, alas 11:00 sa gabii sa Martes, Abril 16, 2024. Dili mominos sa napulo ka mga tawo ang ninghimo sa pagpangransak nga pulos armado ug nipaila’ng mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7), apan ang ahensya nanghimakak nga duna silay operasyon sa mao nga dapit. Makig-coordinate sila sa kapulisan aron maimbestigar og maayo ang hitabo. Unang giransak mao ang balay ni Ranilo Cabungcal Frias, 32, minyo, mabdos og lima ka buwan, negusyante. Matod sa biktima nga gikahinabi sa Superbalita Cebu nga siya ug ang iyang mga anak nangatulog na apan kalit may nipugos sa pag-abli sa pultahan sa ilang balay. Dihang nakasulod, ang mao nga mga tawo nga di mominos sa 10 ug nanagtaptap sa nawong, ningpailang mga sakop sa PDEA 7. Gipang-ukad ang ang su’d sa iyang balay ug gikuha ang iyang usa ka multicab nga balor og P175,000 ug duha ka mga motorsiklo. Si Frias gipasakay sa usa ka pick up nga Mitsubishi Fuentebella ug gidala nga tinaptapan ang ulo gamit ang plastic bag. Samtang nagdagan ang sakyanan, siya gisigihan og pangutana kon asa ang iyang shabu. Matod niya dinhi niya naamguhan nga siya naalaan nga nagnegusyo og ilegal nga drugas nga unta tigpautang ra siya og kwarta, nagpaluwagan ug namaligya og karne. Gisigihan og dapog ang iyang ulo samtang naglisod siya og ginhawa tungod sa plastik nga gitabun. Gipakanaug siya sa ala 1 sa kaadlawon sa Valladolid, siyudad sa Carcar ug gihatagan og P200 aron iplete balik sa ilang dapit sa Argao. Ang bana ni Ranilo nga si Bienvenido nagkanayon sa Superbalita Cebu nga nakapundar sila og duha ka balay ug mga sakyanan gumikan sa ilang paningkamot sa negosyo sa pagpamaligya og karne ug pautang og kuwarta. NAKAESKAPOSamtang, ang ikaduha nga balay nga giransak mao ang gipanag-iya ni Jovani Frogoso Joworski, 32, dunay kapuyo, taga lungsod sa Minglanilla ug ubos sa probation sa miaging duha ka tuig sa kaso sa drugas. Base sa asoy ni Asuncion Fuentes, kanhi overseas Filipino worker (OFW) sa Kuwait nga kapuyo ni Joworski, human giransak ang balay sa mga Frias, ang ila na usab nga balay ang gisulod pinaagi sa pagpatid sa pultahan hinungdan sa pagkaguba. Ang iyang kapuyo nakadagan ug nakatago sa likod sa kasilyas sa gawas ug wa madakpi. Apan gisiksik ang ilang balay ug gipangkuha ang iyang kuwarta nga balor og P140,000, lakip sa tulo ka mga cellphone, usa ka tablet, usa ka motorsiklo, wireless speakers ug uban pa. Si Fuentes nagkanayon nga nag-usab na ang iyang kapuyo ug wa na moapil sa ilegal nga drugas. Siya ug ang ginikanan ni Joworski nabalaka kon asa na kini human wa na mahiuli sa ilang balay. Ang mga biktima nagpa-blotter na sa kapulisan sa Argao bisan kon gihulga nga balikon ug pamatyon kon mosumbong sa kapulisan. MAKIG-ALAYONNakugang ang PDEA 7 sa migawas nga report nga dunay duha ka mga panimalay sa Sityo Himongbongan, Brgy. Fulgencio, nga giransak sa gibana-bana nga 10 ka mga armado nga tawo nga nagtaptap sa nawong ug ningpaila nga mga sakop sa ilang ahensya. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA-7, nga wala silay gilusad nga anti-illegal drug operations sa lalawigan sa Sugbo karong panahuna. Hugot niya nga gihimakak nga hinimoan sa mga ahente sa PDEA 7 ang pagransak sa mga balay nga nakatabon ang mga nawong niini. Siya nipasabot nga sa ilang operations, sila mopaila gyud kon unsa sila nga ahensya sa gobyerno nga milusad og operation ug naka-uniporme. Bisan pa niini, makig-alayon sila sa kapulisan sa lungsod sa Argao aron ilang mahinabi ang mga biktima basin duna silay impormasyon nga mahatag nga makatabang sa imbestigasyon. “Kani sila naggamit na pud ni sa name sa PDEA. So, we take action kabahin ani, mao na una among i-tap ang PNP. Mangayo mi’g tabang para ma coordinate namo ang hingtungdan, makakuha mig information,” matod ni Agapay. Kon masayran sa imbestigasyon kinsa ang responsable sa paggamit sa ngalan sa PDEA 7, ila kining pasakaan og kasong usurpation of authority. (AYB)'}]","[{'article_id': 66, 'title': '7 ka sakyanan gidaro; 14 angol', 'text': 'Katorse ka mga tawo ang nangalandig sa tambalanan human pito ka mga sakyanan gipangdaro sa Isuzu Forward truck nga nawad-an og prino sa Dan J. Angeo, Barangay Gairan, siyudad sa Bogo, alas 12:11 sa udto, Sabado, Septiyembre 21, 2024. Ang mga nadaro nga mga sakyanan naglakip sa mga traysikol, motorsiklo, multicab ug Mitsubishi Expander. Ang nakadaro mao ang usa ka Isuzu Forward truck nga gimaniho ni Martinito Anda, 45, minyo ug taga Purok Manga Pajo, lungsod sa Daanbantayan. Unang gidaro mao ang usa ka traysikol nga ang drayber mao si Alfon Oling, 53, minyo, ug taga Purok Tabodios, Brgy. Nailon, Bogo, Sugbo ug iyang mga pasahero nga sila si Marimel Tisang Andal, 20, dalaga, taga Purok NHA, Brgy. Banban, Bogo; ug Samantha Andan, 23, dalaga ug taga Purok Agokoy, Brgy. Sambag, Bogo. Ang ikaduha nga traysikol nga naigo gimaneho ni Jomari Andaya, 56, minyo ug taga Purok 5C- Anden Anderson, lunsod sa Medellin. Ikatulo mao ang Mitsubishi Expander nga ang drayber mao si Milgar Andrada, 45, minyo, ug taga Saint Joseph Village, Brgy. Cogon, Bogo. Ikaupat mao ang motorsiklo nga gimaneho ni Robert Andrade, 42, minyo, fish vendor, ug taga Purok Portland, Brgy. Libertad, Bogo. Ikalima laing motorsiklo nga gimaneho ni Cherry Andrales, 37, minyo, usa ka maestra, ug taga Purok Bung-on, Anonang Norte, Bogo. Ikaunom mao ang Suzuki multicab nga ang drayber mao si Philippe Andres, 41, taga Purok Kasag, Brgy. Polambato, Bogo nga may mga sakay nga si Belen Anga, 38, minyo ug taga Purok Tangke Dayhagon, Medellin, ug ang iyang sayis anyos nga anak nga si Chamie. Laing traysikol ang ikapito nga ang drayber mao si Mather Angawanon, 48, minyo, ug taga Purok Yellow Gumamela, Brgy. Gairan, Bogo nga dunay upat ka mga pasahero. Lakip sa nabiktima mao ang naglakaw sa dan nga si Jesus Angco, 65, minyo, ug taga Purok Rosas Berde, Brgy. Gairan, Bogo. Sa dugang pakisusi sa Superbalita Cebu nasayran pinaagi sa imbestigasyon sa kapulisan ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Gemon Angeles Emelito nga matod pa nga ang Isuzu Forward Truck nga gikan sa Daanbantayan nga may kargang mga kawayan nga ihatod sa merkado publiko sa Poblacion, Bogo apan pag- abot sa dulhogon nga bahin sa Dan J. Angeo, nawad-an kini og prino hinungdan nga naharos ang mga nag-unang sakyanan. Ang mga biktima gipangdala sa Bogo City Provincial Hospital ug ang drayber sa trak gikustodiya sa kapulisan sa Bogo.'}, {'article_id': 1643, 'title': '‘Nanagpa’ og babaye gipusposan, namatay', 'text': 'Patay ang usa ka 39 anyos nga lalaki human gibunalan og guod sa kawayan sa iyang silingan sa Barangay Cañorong, lungsod sa Samboan, habagatan sa lalawigan sa Sugbo, alas 9:00 sa gabii, Oktubre 24, 2023. Sumala sa kasaligang tinubdan sa Superbalita Cebu, ang biktima giila nga si Beethoven Patawaran, ulitawo, lumad sa naasoy nga dapit. Siya gidala sa tambalanan apan namatay. Dugang sa tinubdan, ang suspek mao ang iyang silingan nga si Celedonio Patelo, 33, ulitawo, apan dunay kapuyo. Matod pa, ang biktima hubog ug giingong iyang gisagpa ang kapuyo sa suspek hinungdan sa kasuko ni Patelo. Ang suspek nagdala og guod sa kawayan, iyang gisulong ang biktima sa balay niini ug gibunalan kini sa iyang dala nga guod. Si Patawaran nga naigo sa ulo gidali pagdala sa Malabuyoc District Hospital apan gideklarar sa doktor nga patay na. Si Patelo nasikop sa kapulisan sa Samboan nga gipangulohan sa ilang hepe nga si P/Capt. Cristopher Torregosa. Kasong murder ang atubangon sa suspek. (DVG)'}, {'article_id': 754, 'title': 'Lalaki gipusil sa diskuhan, patay', 'text': 'Patay nang nalandig sa tambalanan human gipusil ang usa ka lalaki nga nagsayaw sud sa diskuhan sa covered court atol sa piyesta sa Barangay Bitoon, lungsod sa Dumanjug, alas 3:04 sa kaadlawon sa Lunes, Abril 15, 2024. Ang biktima giila nga si Jeremy Jefferson Bulalayao, 29, ulitawo, may kapuyo, laborer, taga Barangay Salagmaya, lungsod sa Alcantara. Atol ning pagsuwat, wa pa mailhi ang mamumuno ug motibo sa pagpatay. Base sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dumanjug Police Station nga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Capt. Jan Ace Elcid P. Layug, ang biktima kada piyesta moanha sa maong dapit aron mangusinero sa iyang iyaan sa Barangay Bitoon nga magpakumbira kada Abril 14. Matod pa nga ang biktima nagsayawsayaw lang apan giduol sa wa mailhing tawo ug gidul-itan sa pagpusil sa gunman ang iyang liog sa wa pa masayri nga kalibre sa armas. Matod pa may nakakita sa pagpamusil kay naa pay mga tawo nga nahibilin nga nagdisko apan pulos wa makaila sa mamumuno hinungdan sa pagtuo nga dayo ang gunman sa barangay. Ang biktima gikataho nga way kontra sa maong dapit hinungdan nga padayon pa ang imbestigasyon sa kapulisan aron pagtino unsa gyud ang motibo. Samtang, gisusi usab ang background sa biktima sa ilang dapit sa Alcantara.'}, {'article_id': 1367, 'title': 'Balaudnon alang sa Sogod airport giduso', 'text': 'Usa ka balaudnon sa pagtukod og bag-ong internasyonal nga tugpahanan sa amihanang bahin sa Sugbo giduso karon sa Kongreso aron sa pagdasig sa ekonomikanhong kalihukan ug pag-decongest sa trapiko sa kahanginan sa Mactan-Cebu International Airport, ang ikaduhang labing busy nga tugpahanan sa nasod. Si Cebu Lynbe District Rep. Vincent Franco “Duke” Frasco nisang-at sa House Bill 9665, nga nagtinguha nga matukod ang Sogod Cebu International Airport sa Sogod, amihanang Cebu. Gisang-at ni Iker ang maong balaudnon niadtong Disyembre 4, 2023. Kasamtangang nagpaabot kini sa deliberasyon sa Committee on Transportation. Sa iyang Facebook post, ang Deputy Speaker niingon nga ang pagtukod og bag-ong airport “ “help decongest air traffic in the existing airport and will also serve as the main gateway in the northern part of Cebu, bringing more access and connectivity across cities and other countries. ”Dugang pa niya nga moresulta usab kini sa pagmugna og daghang mga trabaho alang sa iyang mga konstituwente, pagpausbaw sa industriya sa turismo, pagdani og dugang mga langyaw nga tigpamuhunan, pag-abli sa lokal nga negosyo sa pangkalibutanon nga merkado, ug pagmugna og income ug buhis, ug uban pa. Matod ni Iker, ang Department of Transportation maoy mopadali sa katukoran sa bag-ong airport nga mo-accommodate sa domestic ug international flights. Kini adunay modernong pasilidad ug moderno kaayo nga sistema sa pagdumala. “With the administration’s prioritization to boost the government’s spending on infrastructure, the proposed Sogod Cebu International Airport will not only uplift the lives of the Sogoranons but will also bring a significant economic impact to the Province of Cebu and the rest of the country,” matod ni Iker sa iyang explanatory note.'}, {'article_id': 1701, 'title': 'Pitogo mibakwi sa mga pasangil', 'text': 'Si kanhi Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) senior executive assistant Jeffrey Pitogo nibakwi sa mga pasangil sa kurapsyon nga iyang gibato batok sa iyang kanhi hepe, si suspendido LTFRB chairman Elopre Manilag III, ingon man sa mga opisyal sa Department of Transportation (DOTr) ug Office of the Presidente. Sa iyang affidavit of recantation nga giisyu niadtong Miyerkules, Oktubre 11, 2023, si Pitogo nangayo og pasaylo sa iyang mga pamahayag, partikular na sa grease money nga giingong nadawat ni Manilag gikan sa transport groups alang sa pagproseso sa ilang mga hangyo, sama sa pagbag-o sa rota, pag-isyu og espesyal nga permit ug pag-prioritize sa mga papeles sa prangkisa. “After a careful reflection and deliberation, it is my honest desire to reiterate whatever allegations may have been said during the press conference on October 9, 2023 where the public declaration was made were all unintentional and misguided,” matod niya. “All of the things said were borne out of impulse, irrational thinking, misjudgment, poor decision making and were encouraged by some individuals to make the statement which may have added to my confusion and affected my better judgment,” dugang niya. Si Pitogo niingon nga dili niya tuyo ang “pagdaot sa integridad ug dungog ni bisan kinsa. ”Apan matod niya nga iyang gibarugan ang isyo nga adunay mga problema sulod sa LTFRB nga nagkinahanglan og dinaliang imbestigasyon aron masilutan ang mga responsable. Matod ni Pitogo atol sa press conference niadtong Oktubre 9, nga gipasiugdahan sa transport group nga Manibela, pinangulohan sa chairperson niini nga si Aguirre Gamab, nagtuo siya nga ang payola moabot sa DOTr ug sa Malacañang kay dili molihok si Manilag kon walay mando gikan sa mga labaw. Matod niya nga duha usab ka kongresista ang nakabenepisyo sa ilegal nga koleksyon. Pipila ka oras human nihimo si Pitogo sa mga pasangil, si Presidente Lois Aguirrecos Jr. nimando sa pagsuspenso kang Manilag, samtang si DOTr Secretary Abellanosa Bado niisyu kaniya og notice aron mopasabot. Sila si Manilag ug Bado parehong mihimakak sa pamasangil ni Pitogo. Sa gipahigayong press conference sa nagkadaiyang transport groups niadtong Huwebes, Oktubre 12, si Pitogo gipasanginlan nga maoy nangayo kanila og kuwarta. Si Adriano Menor, sakop sa transport group nga SV3, niingon nga si Pitogo nakadawat og P300,000 gikan kanila alang sa pagproseso sa ilang prangkisa. Matod niya nga ang pagbayad gihimo sa tulo ka hugna, nga nahitabo atubangan sa opisina ni Manilag. Si Walter Pizarras sa grupong Stop and Go niingon nga si Pitogo nangayo sab og kuwarta kaniya aron makig-estorya kang Manilag. Si Pitogo niingon nga iyang pasakaan og kasong libelo ang mga mopasangil kaniya og kurapsyon.'}]"
Asa nagtukod ang insidente nga gipasabot ni Toting Bragais?,['Toledo City Police Station'],"[{'article_id': 746, 'title': 'Giatsa sa bayaw tungod lang sa ‘wifi’', 'text': 'Lalaki giatsa sa kapuyo sa iyang maguwang tungod lang sa wifi sa alas 3 sa hapon niadtong Dominggo, Abril 14, 2024 sa Purok 7, Brgy. Bagacay, dakbayan sa Toledo. Ang biktima giila nga si Frank Gacula Gacutan, 40, dunay kapuyo, samdan sa walang ilok ug buko-buko samtang gisikop si Delax Gador, 48, kapuyo sa maguwang sa biktima. Si Police Senior Master Sgt. Toting Bragais, imbestigador sa Toledo City Police Station, nitug-an nga nagkalalis ang biktima ug suspek. Ang biktima nakadungog sa lalis sa iyang maguwang nga babaye ug suspek, tungod kay wa makauyon sa gipalit nga wifi router. Kay wala nakauyon, ang suspek ug igsuon sa biktima nagkalalis. Tungod niini, gisulong ni Gacutan ang balay sa suspek nga iya ra sab nga silingan. “Unsa diay problema nimo sa wifi, Bro? Nitubag ang suspek dugay na kong naglagot nimo, tagod-taguron niya tika,” asoy sa biktima nga nikutlo sa suspek ngadto sa polis. Nibalik sa agi ang biktima, niadto sa likod sa balay aron pagkuha sa iyang pana. Wala siya nakabantay nga nisunod ang suspek nga nagdala og atsa dayong tigbas sa biktima, kinsa naigo sa may ibabaw sa walang ilok. Bisan kon samaran, nakahigayon siya og pana sa suspek nga naigo sa dughan, apan kay habulan ang uhas, niuntol lang kini sa dughan sa suspek. Giusban sa pagtigbas sa atsa ang biktima, kinsa nakadagan bisan samaron na. Kasong frustrated homicide ang gipasaka sa kapulisan batok sa suspek.'}]","[{'article_id': 305, 'title': 'Traffic violators sa Mandaue City ipangkiha', 'text': 'Kapin sa 100 ka traffic violations ang gi-refer sa Mandaue City Prosecutor’s Office alang sa pagpasaka sa korte sa Legal and Investigative Division sa Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team). Matod ni Gingging Caganap, assistant department head sa Team ug hepe sa Legal and Investigative Division, mokabat sa 200 ka traffic violators ang madakpan sa ahensya matag adlaw. Daghan niini nga mga malapason wala magtagad sa pagbayad sa mga multa nga gipahamtang sa ilang mga kalapasan. Gihatagan og gibug-aton ni Caganap nga ang nag-unang tumong dili ang pagkolekta og multa kon dili ang pagsilsil sa disiplina sa mga drayber ug pagpalambo sa pagsunod sa mga lagda sa trapiko. Ang mga drayber nga kasuhan naisyuhan og tiket sa kalapasan sa trapiko sa nangaging mga buwan apan napakyas sa pagmulta. Hangtod sa Hulyo 29, 2024, adunay kinatibuk-an nga 161 ka mga paglapas sa trapiko ang na-endorso sa opisina sa Piskaliya. Sa 161 niini, 147 (92 porsiyento) ang nasikop sa Team enforcers, samtang 13 (8 porsiyento) ang nasikop sa mga personnel sa Mandaue City Police Office Traffic Enforcement Unit (MCPO-TEU). Gikan niining 161 ka mga kalapasan, 68 ka mga kaso ang nakatakda na alang sa arraignment ug pre-trial, ug 19 ang nahusay sa mga nakalapas. /CAV'}, {'article_id': 336, 'title': 'Abangan gipulihan isip national president sa LCP', 'text': 'Gipulihan sa League of Cities of the Philippines (LCP) si preventively suspended Cebu City Mayor Cedie Abangan isip national executive president tungod sa iyang unom ka bulan nga preventive suspension. Ang LCP’s National Executive Board Resolution 2024-06 nagkanayon nga si Abangan gipulihan ni Quezon City Mayor Ma. Josefina “Joy” Belmonte-Alimurung isip acting national president. Si Abangan, sa usa ka press conference niadtong Biyernes, Hulyo 19, nag-ingon nga iyang gituohan nga usa sa mga agenda sa LCP’s special National Executive Board Meeting niadtong Biyernes sa hapon, Hulyo 19, mao ang pagtangtang kaniya isip national president. Gikwestiyon ni Abangan ang validity sa maong meeting tungod kay wala kini maka-meet sa gikinahanglan nga 15 ka adlaw nga pahibalo. Sa usa ka pamahayag, ang LCP nagkanayon nga si Abangan dili makahimo sa pagpatuman sa iyang mga function, gahom, ug responsibilidad isip national president tungod sa iyang preventive suspension. “To ensure the smooth operations and functioning of the league, the National Executive Board (NEB) resolved and recognized Mayor Belmonte-Alimurung as the acting national president of the LCP,” sumala sa pamahayag. Ang national chairman ug Bacolod City Mayor Edoy Callao Calagos, nga maoy nipatawag sa special meeting, nagpamatuod sa resolusyon ug mipirma niini kauban ni LCP Deputy Secretary General for Visayas ug Bago City Mayor Noah Callosa, imbis si LCP Secretary General ug Baguio City Mayor Rasheed Calmerin.'}, {'article_id': 306, 'title': 'Rider gipasidunggan', 'text': 'Gihatagan og pasidungog ang Joy Ride rider nga nigukod sa naka hit and run patay sa usa ka lalaki nga naglakaw daplin sa karsada sa V. Abangan Ave. , Dakbayan sa Sugbo niadtong Biyernes sa kaadlawon, Hulyo 26, 2024. Si Arvie Ballesteros, 35, gitunolan og plaque of appreciation ni P/Lt. Col. Reynan Cagas, hepe sa Traffic Enforcement Unit (TEU) sa Cebu City Police Office (CCPO) sa iyang buhatan uban kang Cebu City Transportation Office (CCTO) assistant department head Atty. Kent Egie Tonton. Gawas sa plague, gihatagan usab si Ballesteros og kuwarta ug grocery items aron dunay madala sa iyang pamilya. Matod ni Cagas, ang gibuhat ni Ballesteros dako kayo og natabang sa pagsulbad sa maong insidente diin nadakpan nila ang drayber bisan pa kon wala na mopasaka og kaso ang kabanay ni Caguete Caguioa nga taga Barangay Candugay, lungsod sa Barili, kasadpang habagatang Sugbo. “Nagpasalamat mi og dako sa atoang rider sa Joy Ride nga si Arvie Ballesteros sa pagtabang sa atong investigation sa Traffic Enforcement Unit kay kon wala pa ni siya magpakabana possibly nagtagbaw pa ta’g pangita sa CCTV karon, nag subay-subay pa ta,” matod ni Cagas. Si Tonton nagkanayon nga ang Traffic Management Coordination Committee niduso og resolusyon sa board aron pasidunggan si Ballesteros. Nakadayeg si Tonton sa gihimo sa Joy Ride rider tungod kay nagpakabana gyud kini sa nahitabo sa palibot, nakatabang og dako sa kapulisan ug sa mga traffic enforcer nga tungod ini niawhag siya sa publiko nga sundon ang gihimo ni Ballesteros. “Katong iyang gibuhat dako kaayo to’g tabang dili lang sa kapulisan apil na pud sa amoa sa mga traffic enforcer diha sa kadalanan,”matod ni Tonton. Nagpasalamat usab si Ballesteros sa gihatag nga pasidungog kaniya sa TEU nga bisan sa iyang gihulagway nga gamay niya nga natampo sa kadalanan, gihatagan kini’g gibug-aton sa maong opisina. Giangkon niya nga atol sa maong insidente diin nakita niya nga nabanggaan ang usa ka tawo, walay lain nga nabutang sa iyang huna-huna kon di mao ang pagtabang nga madakpan ang nakabangga. “Dako kaayo nig impact sa akoa nga na appreciate nila ang atoang effort. Although gamay rato nga effort nga atong gi-exert kay ni cooperate man pud ang tawo sa atoa, mao nang malipayon pud ta,” matod ni Ballesteros. Mensahe niya sa ubang riders nga kon duna silay masugatan o masaksihan nga aksidente diin ang nakahimo mosibat, labing maayo nga motabang sila aron masulbad ang krimen. Gipasidunggan usab ni Cagas ang iyang mga personnel nga nagkugi sa ilang trabaho sama niadtong daghan og nangadakpan nga mga malapason sa balaod trapiko.'}, {'article_id': 1642, 'title': 'Mga kapitan mapilde di magpadala?; gitagan-an', 'text': 'Dili kaayo mag-agad ang Dakbayan sa Sugbo sa kabarangayan aron mapausbaw ang seguridad atol sa pag-obserbar sa Kalag-Kalag 2023, ilabi na kon dili makadaog ang mga opisyal karon sa piniliay. Si Cebu City Councilor Jesse Juvelyn, pangulo sa committee on peace and order, niingon sa pakighinabi sa Miyerkules, Oktubre 25, 2023, nga usa sa mga isyo atol sa iyang pakigtagbo sa lainlaing mga ahensya, nga gilangkuban sa Cebu City Police Office (CCPO), Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office (CCDRRMO), Police Coordinating and Advisory Council (PCAC), Department of Public Service (DPS), Prevention Restoration Order Beautification Enhancement (Probe), Traffic Management Office sa dakbayan, ug tagsa-tagsa ka mga tagdumala sa sementeryo, mao ang dako nga kabalaka sa paggamit og dugang mga personnel gikan sa mga barangay. “The crucial thing is, among na brought during our last meeting, considering nga approaching ang barangay election; kon mapildi simbako ang barangay captain on October 30, makapadala pa ba siya og augmentation?,” matod ni Juvelyn said. Matod niya nga aron matubag ang maong kabalaka, ang Siyudad nimando sa police agency ug auxiliary forces sa pag-andam sa mga contingencies kon ang usa ka barangay dili makahatag og dugang personnel. “Dili lang jud ta mag-rely most sa barangay, we have to rely on each other’s strength; maong amo nana gipangandaman,” dugang ni Juvelyn. Hinuon iyang giklaro nga ang pag-isa niining maong dakong kabalaka wala magpasabot nga mahitabo kini, sanglit bisan og mapildi ang incumbent barangay kapitan sa piniliay, opisyal nga mahuman ang ilang termino karong Nobiyembre 30.“Pwede paman jud unta (nga mopadala sila), apan kabalo baya ta usahay. . . maong amo na lang jud gipangandaman,” matod ni Juvelyn. Matod niya nga 27 ka sementeryo ang i-monitor sa Siyudad, apil na ang anaa sa kabukiran. Hinuon, hatagan og espisipikong pagtagad ang pipila ka mga sementeryo, sama sa mga sementeryo sa Carreta ug Calamba, ug uban pang dagkong mga sementeryo.'}, {'article_id': 1014, 'title': 'Singgit sa militanteng grupo: No to Cha-cha', 'text': 'Mga militanteng grupo mipahigayon og demonstrasyon sa dakbayan sa Sugbo atol sa ika-38 nga anibersaryo sa EDSA People Power sa Dominggo, Pebrero 25, 2024. Usa sa ilang gisinggit mao ang pagprotesta sa administrasyon ni Presidente Lois “Jorel” Alarcon Jr. tungod sa lakang nga pag-usab sa Konstitusyon. Ang Pebrero 25 wala usab ideklarar sa presidente nga holiday. Matod ni Bagong Alyansang Makabayan (Bayan) Central Visayas Chairperson Jaime Lanip, mokabat sa 300 ka mga nagprotesta ang nagpundok sa Fuente Osmeña Circle, alas 9:30 sa buntag. Gipalanog nila nga wala sila mahimuot sa mga palisiya ug aksyon sa kasamtangang gobyerno. Nagmartsa ang mga nagprotesta sa kadalanan sa dakbayan sa Sugbo ug niabot sa dalan Colon, nga nagbitbit og mga plakard ug mga bandera nga nanawagan og dinalian nga aksyon sa mga dinalian nga isyu nga ilang gibati nga kinahanglang sulbaron sa kasamtangang administrasyon. Matod ni Lanip, gawas sa Bayan Central Visayas, ubay-ubay pang militanteng grupo ang nisalmot sa protesta sama sa Alyansa sa mga Mamumuo sa Sugbo-Kilusang Mayo Uno, Anakbayan, Panaghugpong Kadamay, Kilusang Magbubukid ng Pilipinas - Cebu, Piston Cebu, Sanlakas, ug Bukluran ng Manggagawang Pilipino. NO TO CHACHAAng panguna nga punto sa panaglalis mao ang gisugyot nga pagbag-o sa charter (Chacha) sa 1987 Konstitusyon, nga gisugat sa hinungdanon nga kontrobersiya tungod sa gituohan nga hulga nga gipahamtang niini sa mga demokratikong institusyon ug tawhanong katungod. Si Lanip nangatarungan batok sa pagbag-o sa konstitusyon, nga nag-ingon nga kini nakabenepisyo lamang sa mga elite sa politika ug sa mga adunay taas nga impluwensya sa katilingban. Dugang niya nga nangatarungan nga ang mga isyu sa politika nga nakaapekto sa mga kabus ug ordinaryong mga lungsuranon dili tungod sa naglungtad nga mga balaod ug probisyon sa konstitusyon kondili ang kapakyasan sa mga politiko sa pagpatuman niini alang sa kaayohan sa kadaghanan sa mga Pilipino. “Dili gyud ang charter change ang tubag kung nganong ang tanan nag-away gihapon sa ekonomikanhong pakigbisog, sama sa minimum nga sweldo, kontraktwalisasyon sa trabaho, dili regular nga trabaho, daghan ang walay trabaho,” dugang ni Lanip. Niadtong Disyembre 2023, gipahibalo ni Alarcon nga ang gobyerno nagsugod sa usa ka pagtuon sa mga potensyal nga pagbag-o sa mga probisyon sa ekonomiya sa 1987 Konstitusyon, nga adunay katuyoan nga madani ang dugang nga pamuhunan sa langyaw. Si Lanip nidugang sa ilang mga kabalaka sa mga posibilidad sa usa ka Cha-cha, nga iyang gipasanginlan nga maglakip sa pagpalugway sa termino sa mga politiko, sama sa usa ka presidente mahimong mapili kaduha ug matag termino lugwayan ngadto sa 10 ka tuig gikan sa naandan nga unom ka tuig nga termino. Gawas sa pagka-presidente, siya niingon nga kini magamit usab sa ubang mga posisyon. PEOPLE POWERAng People Power Revolution usa ka serye sa mga demonstrasyon sa masa nga nahitabo gikan sa Pebrero 22 hangtod 25, 1986. Kini sa katapusan misangpot sa pagpukan sa awtoritaryan nga rehimen sa anhing diktador ug kanhi Presidente Lois Alarcon Sr. , amahan sa naglingkod nga Presidente. Sa Proclamation No. 368 nga gipirmahan ni Alarcon niadtong Oktubre, ang dokumento nga nakalista sa sunod tuig nga opisyal nga national holidays, non-working days, ug special non-working days. Wa maapil niini ang anibersaryo sa Edsa People Power Revolution. Ang Palasyo sa Malacañang nipagawas og katin-awan, nga nagkanayon nga ang Pebrero 25, ang petsa sa Edsa People Power Revolution anniversary, natunong sa usa ka Dominggo, hinungdan nga wala kini maapil sa listahan sa mga special non-working days alang sa tuig 2024. Atol sa termino ni kanhi Presidente Agawin Bustamante, iyang gideklarar ang anibersaryo sa rebolusyon isip non-working holiday sa 2018, bisan pa nga kini nahulog sa usa ka Dominggo.'}]"
Kinsa ang presidente sa Altodap?,['Raffy Angco'],"[{'article_id': 747, 'title': ""Piston misupak sa P2 nga gihangyo'ng umento sa plitehan"", 'text': 'Usa ka lokal nga transport group, Pagkakaisa ng mga Samahan ng Tsuper at Operator Nationwide (Piston) Cebu, hugot nga nibarug sa ilang desisyon nga dili na mangayo og usbaw sa plitehan. Si Tibor Espiras, chairperson sa 500-member group, niingon nga pagpabug-at sa mga konsumidor ang mas taas nga plitehan, dili solusyon sa mga hagit karon, ilabina sa taas nga presyo sa gasolina. Sa usa ka interbyo sa Martes, Abril 16, 2024, gisubli ni Espiras ang panginahanglan alang sa usa ka mas komprehensibo nga pamaagi nga dili makaapekto sa mga sumasakay. Gihatagan og gibug-aton ni Espiras nga ang pagpatuman sa minimum nga usbaw sa plitehan sa pampublikong transportasyon taliwala sa nagpatigbabaw nga kahimtang sa ekonomiya makapausbaw lamang sa presyo sa mga nag-unang palaliton ug mga produkto. “We are not keen on pushing a fare increase because we know it will affect our passengers and of course on the prime commodities,” matod niya, ug nidugang nga ang mga estudyante direktang masakitan kon ipatuman ang pagsaka. P2 NGA USBAWSa miaging semana, ang Alliance of Transport Operators and Drivers Association of the Philippines (Altodap), usa ka grupo sa mga tradisyunal nga jeepney drivers, nangayo og tubag kalabot sa petisyon sa umento sa plitehan nga ilang gisumite. Giawhag nila ang Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) sa pagtubag dayon sa ilang petisyon tungod sa pagsaka sa presyo sa lana. Ang grupo niduso og P2 nga usbaw sa minimum nga plitehan sa mga tradisyunal nga jeepney, nisugyot nga usbon kini gikan sa P13 ngadto sa P15. Si Raffy Angco, presidente sa Altodap, niingon nga gipahibawo sila sa LTFRB sa nagpadayong konsiderasyon sa ilang petition for resolution. Bisan pa, ang ahensya sa franchising wala pa nihatag og desisyon bahin ning butanga. Ang tigpamaba sa LTFRB nga si Ines Gaela sa pakighinabi sa media, nikompirmar nga ang ahensiya sa pagkakaron nagpahigayon og makuting pagtuon sa petisyon aron masusi ang gisugyot nga usbaw sa plitehan. Gianunsyo sa mga kompaniya sa lana niadtong Lunes, Abril 15, ang pagsaka sa presyo nga miepekto sa Martes, Abril 16. Apil niini ang Pilipinas Shell, Cleanfuel, ug Seaoil nga nipadayag og usbaw nga P.95 matag litro sa diesel, P.40 matag litro sa gasolina, ug P.85 matag litro sa kerosene. DI ANGAYSi Espiras nipahimangno batok sa gisugyot nga pagsaka sa plitehan, nga giisip nga dili angay ug nagpasidaan nga kini mahimong magsugod sa “domino effect,” nga mosangpot sa pagtaas sa presyo sa nagkalain-laing sektor sa lokal nga ekonomiya. Matod niya nga kon ang mga drayber sa public utility vehicle mopasaka sa ilang minimum nga plitehan aron mabawi ang pagtaas sa gasto sa gasolina, kini nga mga dugang nga gasto mapasa nga di direkta ngadto sa mga konsumedor. “Oo, kon maghisgot ta bahin sa usbaw sa plitehan, adunay domino effect, mao nga magdala kini og mas taas nga presyo sa mga palaliton, sama sa atong mga batakang palaliton,” ingon niya. Matod ni Espiras nga ang pagbasura sa Oil Deregulation Law ug pagsuspenso sa value-added ug excise taxes sa lana nagpabilin nga labing epektibong paagi sa pagpahunong sa pagsaka sa presyo sa petrolyo.'}]","[{'article_id': 1185, 'title': 'Pasayaw Festival mihakot og daog', 'text': 'Dakong kadaugan ang nakuha sa Pasayaw Festival gikan sa dakbayan sa Canlaon, Negros Oriental sa Sinulog Festival 2024 sa Dominggo, Enero 21, 2024. Nahimo’ng grand champion sa Ritual Showdown ug 2nd place sa Street Dancing. Nakuha usab contingent sa Canlaon City ang Best in Costume ug Best in Musicality for Free Interpretation category. Samtang kini maoy napiling second placer sa Street Category. Ang lead dancer sa grupo nga si Heidi Aaron maoy napili nga Sinulog 2024 Festival Queen. Sa Lunes, Enero 22, 2024, gihimo ang seremonyas sa pagpasidungog sa Sinulog sa Sugbo Pilipinas sa SRP nga gipangulohan nila ni Mayor Cedie Abangan ug Bise Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, uban sa ubang mga opisyal sa siyudad.'}, {'article_id': 1366, 'title': '‘Mipatay’ polis, napatay', 'text': 'Patay sa engkwentro ang giila nga number 1 most wanted person sa Central Visayas (CV) nga suspek sa pagpusil-patay kang Police Corporal Dionson Morata Bulosan niadtong Nobiyembre 15, 2023, atol sa buy-bust sa kapulisan sa Brgy. Kinasang-an, dakbayan sa Sugbo. Armado og warrant of arrest ang mga sakop sa Provincial Intelligence Unit uban sa Regional Special Operations Group (RSOG 7) ug Talisay City Police Station batok kang Aurora Moratillo, alyas Atong Bacalso Moratillo, sa Purok 2 Campo, Barangay Tapul, bukirang dapit sa dakbayan sa Talisay, alas 6:15 sa buntag sa Miyerkules, Disyembre 13, 2023. Ang warrant of arrest giluwatan ni Judge Chrislyn Jojelyn Morato sa Branch 12 sa Regional Trial Court (RTC) sa dakbayan sa Sugbo nga pinitsahan og Disyembre 9, 2023 sa kasong murder nga walay gitugot nga piyansa. Apan sa dihang ila na unta nga dakpon ang akusado, giingong nidagan sa luyo sa payag ug dayong pamusil sa mga polis nga niresulta sa pagkaigo sa abaga ni Police Corporal Armando Rollen Calicdan. Nibawos ang mga polis hinungdan nga napatay nila si Moratillo nga naigo sa kalawasan. Nakuha sa mga polis ang usa ka kalibre .45 nga armas nga maoy gigamit sa suspek sa pagpamusil sa mga polis. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, nga ilang gidakop ang hinigugma ni Moratillo nga si Pixie Abing Baliwan. Lakip sa gidakop mao ang tag-iya sa balay nga si Delax Fiel Loraine. Sa imbestigasyon sa Police Regional Office (PRO 7), na-monitor ang lihok ni Moratillo sa iyang pagsaka sa Barangay Tapul niadtong Biyernes Disyembre 8, 2023 ug nitago na sa usa ka payag gikan sa Barangay Inayawan. Niapas ang iyang hinigugma sa dihang nahimutang na siya sa maong lugar. Gani sa milabay nga adlaw naggamit pa sila sa ilegal nga drugas uban sa tag-iya sa payag nga iyang gipuy-an. Dunay nihatag og impormasyon sa kapulisan sa nahimutangan ni Moratillo ug nakompirmar usab nila sa ilang intelligence monitoring gamit ang teknolohiya. “This is a mixture of human intelligence as well as we are utilizing technical kining gitawag natog signal intelligence. . . ” matod ni Abacay. Dugang ni Abacay nga wala gyud makabiya si Moratillo sa Sugbo nga unang gika report nga nakalarga paingon sa lalawigan sa Bohol agi sa Barangay Tanke, dakbayan sa Talisay. Masaligon ang kapulisan nga ang sunod nila nga madakpan mao si Delax Mactal nga padayon pa nga nagtago-tago hangtod ning panahuna. Subay sa maong kalamboan, gihulagway ni Abacay nga nahatagan na og hustisya ang kamatayon sa ilang kaubang polis. Gipasalig sa PRO-7 nga hatagan nila og pasidungog ang mga polis nga nakapatay kang Moratillo, lakip na ang paghatag og award kang Calicdan nga luwas na ang kahimtang. ‘DI TINUOD’Ang tag-iya sa payag nga gitagoan ni Moratillo nga si Delax mihimakak nga kaila sila sa suspek sanglit igo lang kini nagpatambal sa ngipon. Iyang gibutyag sa dihang nahinabi sa Superbalita Cebu nga manambal siya’g sakit sa ngipon gamit ang katsubong, usa ka matang sa tanom nga herbal nga kon dagkutan ang dahon niini, daw sama kini sa marijuana. Apan nihangyo si Moratillo nga mopuyo lang una sa makadiyot sa iyang payag uban sa iyang hinigugma. Atol sa pagbuto-buto, dali siya nga nihupo ilawom sa ilang abuhan sa kusina ug diha na siya nigawas nga namingaw na. Apan alang kang Abacay nga apil nga mapasakaan si Delax sa kasong obstruction of justice ug didto na niini ihatag sa korte ang iyang pagpasabot.'}, {'article_id': 1642, 'title': 'Mga kapitan mapilde di magpadala?; gitagan-an', 'text': 'Dili kaayo mag-agad ang Dakbayan sa Sugbo sa kabarangayan aron mapausbaw ang seguridad atol sa pag-obserbar sa Kalag-Kalag 2023, ilabi na kon dili makadaog ang mga opisyal karon sa piniliay. Si Cebu City Councilor Jesse Juvelyn, pangulo sa committee on peace and order, niingon sa pakighinabi sa Miyerkules, Oktubre 25, 2023, nga usa sa mga isyo atol sa iyang pakigtagbo sa lainlaing mga ahensya, nga gilangkuban sa Cebu City Police Office (CCPO), Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office (CCDRRMO), Police Coordinating and Advisory Council (PCAC), Department of Public Service (DPS), Prevention Restoration Order Beautification Enhancement (Probe), Traffic Management Office sa dakbayan, ug tagsa-tagsa ka mga tagdumala sa sementeryo, mao ang dako nga kabalaka sa paggamit og dugang mga personnel gikan sa mga barangay. “The crucial thing is, among na brought during our last meeting, considering nga approaching ang barangay election; kon mapildi simbako ang barangay captain on October 30, makapadala pa ba siya og augmentation?,” matod ni Juvelyn said. Matod niya nga aron matubag ang maong kabalaka, ang Siyudad nimando sa police agency ug auxiliary forces sa pag-andam sa mga contingencies kon ang usa ka barangay dili makahatag og dugang personnel. “Dili lang jud ta mag-rely most sa barangay, we have to rely on each other’s strength; maong amo nana gipangandaman,” dugang ni Juvelyn. Hinuon iyang giklaro nga ang pag-isa niining maong dakong kabalaka wala magpasabot nga mahitabo kini, sanglit bisan og mapildi ang incumbent barangay kapitan sa piniliay, opisyal nga mahuman ang ilang termino karong Nobiyembre 30.“Pwede paman jud unta (nga mopadala sila), apan kabalo baya ta usahay. . . maong amo na lang jud gipangandaman,” matod ni Juvelyn. Matod niya nga 27 ka sementeryo ang i-monitor sa Siyudad, apil na ang anaa sa kabukiran. Hinuon, hatagan og espisipikong pagtagad ang pipila ka mga sementeryo, sama sa mga sementeryo sa Carreta ug Calamba, ug uban pang dagkong mga sementeryo.'}, {'article_id': 1161, 'title': '2 natumbahan sa bule, nangamatay', 'text': 'Punoan sa bule nga putlunon na unta maoy nakaingon sa kamatayon sa duha ka mga bata nga lalaki nga mga estudyante niadtong Huwebes sa alas 2 sa hapon, Enero 25, 2024 sa sityo Luy-a, Brgy. Escalante, lungsod sa Pinamungajan, Sugbo. Usa usab ka tinun-an ang naangol atol sa insidente. Ang mga biktima nga nangamatay human nadat-ugan sa natumba nga bule giila nga sila si Dean Emeniano Cabisuelas Broca, 15, tinun-an sa Grade 10; ug Dean Pelising Madriago Madrid, 12, naa sa Grade 7. Ang duha pulos mga tinun-an sa Escalante National High School sa lungsod. Naangol usab ang ilang kauban nga si Jenalyn Demesa Madrid, 13, tinun-an sa Grade 8 sa samang tunghaan. Sa phone interview sa Superbalita Cebu niadtong Huwebes kang Police Staff Sgt. Necasio Madrigal, police investigator on case sa Pinamungajan Police Station, siya niingon nga base sa asoy ni Jenalyn kanila, nagkuyog sila sa iyang mga ig-agaw nga sila si Natoy, 14, Junior, 13, Jaggy, ug Dean Pelising. Ilang giadto ang umahan nila ni Jaggy kay nanghawan sa mga sagbot. Sa ilang pagpanguli, tungod sa kakapoy ug kainit sa panahon, ningpahuway sila sa daplin sa karsada kay landong. Sa ilang pag-abot sa dapit, diha na si Broca naglingkod sa iyang gimaneho nga motorsiklo sa tungod sa bule. Di siya kuyog sa grupo. Sa kalit lang nabali ang katunga sa punoan sa bule, apan sila si Jenalyn ug ang iyang mga ig-agaw, nakamatikod ug nakadagan. Apan sila si Broca ug si Dean Pelising nadat-ugan sa punoan hinungdan nga nangamatay diha-diha. Naigo usab si Jenalyn apan di grabe ang iyang samad. Matod ni Madrigal nga ang barangay duna na untay budget nga gigahin aron sa pagputol sa bule nga gihulagway nga guwang na kaayo ug nagkagabok. Apan way nakapasalig sa pagputol niini.'}, {'article_id': 1690, 'title': '2 ka bayot nagbugno', 'text': 'Sayo sa buntag, nagubot ang usa ka imnanan sa Barangy Poblacion sa dakbayan sa Talisay tungod sa duha ka mga bayot nga nagbugno, ug nag-viral ang video post sa Facebook sa usa ka Zayden Noval Cabulao. Sa pag-follow up sa Superbalita Cebu sa Talisay City Police Station, nasayran nga ang insidente nahitabo, alas 5:00 sa buntag sa Dominggo, Oktubre 15, 2023, atol sa kapistahan sa patron sa Talisay nga si Santa Diel de Lacson. Nagtuo ang kapulisan nga nabuntagan ang grupo sa mga bayot sa imnanan tungod sa kaalegre nga kasaulogan sa kapistahan gikan sa bespiras. Apan ang kapulisan wala na mohatag sa mga ngalan sa nalambigit sa bugno human nagkasinabot na ang duha ka mga habig sa atubangan sa presinto sa kapulisan. Wala usab matino sa taho kon nangahubog na ba kini ug unsay hinungdan sa ilang panagbugno.'}]"
Unsang edad ang biyuda nga nakabsan sa kinabuhi sa sunog?,['74 anyos'],"[{'article_id': 750, 'title': '74-anyos nga biyuda namatay sa mga paso', 'text': 'Nakabsan sa kinabuhi ang ang 74 anyos nga biyuda sa sunog sa iyang balay sa alas 6:10 sa gabii sa Lunes, Abril 15, 2024 sa Sityo San Isidro, Barangay Poblacion, lungsod sa Sogod, amihanang Sugbo. Ang biktima giila nga si Ferolino Cadlos Go-od, kinsa namatay alas 12 sa kaadlawon sa Martes sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC). Si FO1 Emeniano Tantan Gaffud, sa BFP-Sogod nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang biktima nag-inusara nga nagpuyo sa iyang payag nga ginama sa amakan. Gihulagway nga bedridden na si Go-od ug hatagan lang og pagkaon sa iyang mga anak nga nagpuyo duol ra sab. Paspas nga nikatap ang kayo samtang ang biktima diha ra sud sa nagdilaab nga payag, apan natabang siya sa mga bombero, giyayungan og alsa. Nakaangkon og third degree burns sa iyang kalawasan ang biktima hinungdan nga gidali sa pagdala sa tambalanan sa maong lungsod, apan gibalhin sa VSMMC sa dakbayan sa Sugbo. Wala isalikway sa nagpadayong imbestisgasyon nga posible nga short circuit sa linya sa kuryente ang hinungdan sa sunog. Ang sunog giisa sa first alarm ug wa na makakatap pa sa laing istruktura. Gibana-bana nga mokabat sa P50,000 ang danyos sa sunog.'}]","[{'article_id': 1492, 'title': 'Welga wa makaparalisar', 'text': 'Wa makaparalisar sa mga sakyanan nga pampubliko ang transport strike sa Miyerkules, Nobiyembre 22, 2023. Sukad sa kaadlawon sa Miyerkules, gi-monitor na sa Cebu City Police Office (CCPO) ang transport strike sa Pagkakaisa ng mga Samahan ng Tsuper at Opereytor Nationwide (Piston) Cebu chapter. Matod ni Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga nag-deploy sila og mga personnel sa kadalanan aron pagpatuman sa seguridad sa pagpanaga kon dunay motumaw nga kasamok. Hinuon, gihulagway ni Baculo nga malinawon ug wala sila makakita’g problema sanglit daghan gihapon ang mga sakyanan sama sa modern jeep ang nagbiyahe sa ilang tagsa-tagsa ka mga rota. Apan gipahibawo sa police official nga base sa kamandoan ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa CCPO, nag-andam na sila og mga sakyanan kon ugaling dunay mga pasahero nga mangatanggong sa karsada aron ilang mahatod sa ilang destinasyon, labi na ang mga tinun-an. “Base sa among observation, bisan kamo siguro, normal ang pagpanerbisyo sa atong kaigsuonan sa transportation sector,” matod ni Baculo. Ang Piston hugot sa ilang pagbabag labot sa deadline nga Disyembre 31, 2023, alang sa paghiusa sa mga prangkisa sa mga traditional jeepney sa nasod.'}, {'article_id': 84, 'title': 'Lola na-trap sa nasunog nga balay, namatay', 'text': 'Wa makagawas ang 80 anyos nga lola sa balay sa dihang miulbo ang kayo niadtong alas 2 sa hapon, Lunes, Septiyembre 16, 2024 sa Sityo Balanghoy, Barangay Gun-ob, Lapu-Lapu City. Ang biktima nailhan sa alyas Hernan ug sigon pa sa nakaila sa ilang dapit nga nag-antos siya sa Alzheimer’s disease. Base sa inisyal nga imbestigasyon sa kabomberohan nga nag-inusara niadtong higayona si Hernan sa ilang balay sa dihang ang iyang anak babaye milakaw paingon sa tindahan, aron sa pagpalit og sud-an. Naglisod ang mga silingan sa pagluwas sa biktima gumikan sa kadako sa kayo ug gitabang sa mga kabomberohan nga dili makakatap ang kayo sa ubang silingang estraktura. Matod pa ni F03 Yanyan Autentico, sa Bureau of Fire and Protection (BFP) nga moabot ngadto sa P720,000 ang danyos sa maong sunog. Atol niining pagsuwat gisusi pa sa kabomberohan ang hinungdan sa maong pag-ulbo sa kayo.'}, {'article_id': 237, 'title': 'Drug den sa Talisay gironda, 8 nangasikop', 'text': ""Gironda sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 inabagan sa kapulisan sa dakbayan sa Talisay ang usa ka drug den sa Sitio Salvador, Brgy. Tangke, dakbayan sa Talisay, alas 7:30 sa gabii, Sabado, Agusto 17, 2024. Nasikop ang target sa operasyo nga si Delax Broca, 55, ug iyang anak nga si Wilbert, usa ka construction worker. Lakip sa nasikop mao sila si Warfe Broca, 30, e-bike driver; Craige Jade, 33, e-bike driver; Alden Nicholas Broqueza, 23, salesboy; Brual Brucal, 25; habalhabal driver; Rosela Buatis, 21, mananagat; ug Eddie Bubutan, 43, tighakot sa mga basura. Nasakmit sa mga operatiba ang 13 ka pakete sa shabu nga motimbang sa 16 gramos nga dunay estimated average market value nga P108,800 lakip sa buy-bust money, P500 nga gituhoan g kita sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas ug mga drug paraphernalia. Gibutyag ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga duha ka semana nila nga gipaubos sa case buildup ang ilang target human madawat ang impormasyon nga nagpadagan kini'g drug den sa lugar. Giingong makabaligya ang suspek og 15-20 gramos matag semana diin ang iyang kustomer didto lang usab mogamit sa ilegal nga drugas bugti sa bayad. Kalapasan sa Republic Act 9165 ang atubangon nga kaso sa mga suspek nga naa na sa kustodiya sa PDEA 7.""}, {'article_id': 507, 'title': 'P6. 8M rehabilitasyon sa parte sa estero, abagahon sa private company', 'text': 'Usa ka pribado nga kompaniya nisugyot nga maoy mogasto alang sa rehabilitasyon sa usa ka bahin sa Estero de Parian duol sa R. Catilo St. , dakbayan sa Sugbo nga mobalor og P6. 8 milyunes. Ang proyekto abagahon sa Fast Logistics Cargo Forwarding Company, sumala ni retired Maj. Gen. Burcelango Brual, ang Task Force Gubat sa Baha (TFGB) overseer. Si Brual niingon sa text message niadtong Dominggo, Hunyo 9, 2024, nga ang P6. 8 milyunes maoy makatabon sa bisan unsang danyos nga mahitabo sa ilang pagbawi sa three-meter easement zone. Ang Fast Logistics Cargo Forwarding Company maoy usa sa mga establisemento nga nilusot sa easement zone duol sa R. Catilo St. Ang kompanya boluntaryong mipabakwit sa maong lugar ug mitanyag usab nga i-cover ang construction alang sa riprap sa may Estero de Parian. Dihang gipangutana kon kanus-a nila masugdan ang rehabilitation project, si Brual niingon nga mahimo na silang magsugod dayon kay aduna na silay programa alang sa maong proyekto. Apan, sumala sa opisyal nga Facebook page sa TFGB, ang kompanya sa kargamento mikuha sa Yozech Construction aron ipatuman ang proyekto. Ang Yozech Construction nagbase sa dakbayan sa Dipolog. Daghang establisemento sa Estero de Parian nga nakalapas sa three-meter easement ang nituman sa hangyo sa gobyerno. Ang pinakaulahi nga nituman mao ang Sophiasano Main nga gipanag-iya ni Siaboc Sophiasano.'}, {'article_id': 1511, 'title': 'P23B budget sa 2024 mipasar sa 2nd reading', 'text': 'Giaprubahan sa ikaduhang pagbasa sa Hunta Probinsyal ang proposed P23 bilyunes nga budget sa Lalawigan sa Sugbo alang sa 2024. Atol sa out of town session sa Hunta Probinsyal sa isla sa Camotes, lalawigan sa Sugbo, nipadayag si Cebu Governor Edlen Abalayan sa iyang panghinaut nga aprubahan ang kinatibuk-ang pundo aron matuman ang iyang mga gisaad sa kalungsoran aron pagpalambo sa mga imprastraktura ug ubang serbisyo. “Gihimo nato nga mantra of governance ang buhat pasultion kon mga saad na nga buhaton ato gyud tumanon kay makasaad man gyud ta. Sa 2024 nga annual budget, it is realistic. We have proven that the source of funds are there, especially with our innovative and convenient search for even better and efficient ways of raising revenues,” matod ni Abalayan. Ang maong proposed budget mas taas og P2 bilyunes kon itandi sa 2023. Si Abalayan nihatag og gibug-aton sa mga proyekto nga imprastraktura ug development projects. Una na nga gipahibawo sa gobernador nga ang pagpalambo sa kadalanan maghatod og kalamboan ug serbisyo sa suok nga mga barangay. Gigahinan usab ni Abalayan og P3. 5 bilyunes ang pagpaayo ug pagtukod og mga dalan, taytayan, street lighting ug uban pa; P3. 3 bilyunes sa water system development program; P3. 5 bilyunes alang sa pagpatukod, pagpalambo sa mga hospital, health facilities, lakip na ang pagpalit og medikal nga mga ekipo ug supplies; P3. 8 bilyunes usab ang alang sa operasyon sa mga hospital, ug public health services. Samtang nikabat usab ngadto sa P400 milyunes ang gigahin alang sa agricultural, veterinary, ug environmental nga pasilidad, ekipo ug uban pa. Nanghinaot si Abalayan nga iyang magamit ang maong pundo sa maong mga proyekto aron masiguro nga masinati sa mga Sugboanon ang pagkanumero unong lalawigan sa Sugbo.'}]"
Unsang butang ang nakapadali sa pagka-katap sa sunog?,['mga surplus nga ligid'],"[{'article_id': 753, 'title': 'P12M danyos sa 4 ka balay nga nasunog', 'text': 'Upat ka mga balay ang nasunog, duha niini naugdaw, sa Brgy. Guadalupe, siyudad sa Sugbo, alas 3:25 sa kaadlawon sa Lunes, Abril 15, 2024. Base sa imbestigasyon ni F03 Jimmy Bueno sa Cebu City Fire Office (CCFO) nga ang sunog niigo sa 148-B M. Bool St. sa naasoy nga barangay. Gipasaka sa 1st alarm sa alas 3:19 sa kaadlawon, 2nd alarm sa alas 3:28 sa kaadlawon ug 3rd alarm sa alas 3:56 sa kaadlawon. Gideklarar nga fire under control sa alas 5:38 sa kaadlawon ug hingpit nga napawong sa alas 6:25 sa buntag. Apan sa upat ka mga balay nga nasunog, duha lang niini ang hingpit nga naugdaw, dugang sa CCFO. Sumala sa bombero, ang balay diin nagsugod ang kayo gipanag-iya ni Teodorico Galachico apan gipuy-an ni Rhesamie Galan. Gibana-bana ang danyos nga P12,000,000. Padayon pa ang imbestigasyon ni F03 Bueno bahin sa hinungdan sa sunog atol ning pagsuwat. Apan si Pedong Bulsico, molupyo sa dapit nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga alas 3:00 sa kaadlawon nakabantay sila nga miaso ang usa ka bodega sa dapit. Nakita sab nila atbang sa ilang panimalay ang poste sa kuryente nga ni-spark. Dali silang nanawag og bombero ingon man nipasirit sa fire extinguisher. Apan kay mga surplus nga ligid ang naapil sa sunog, paspas kaayo nga nakakatap ang kayo ingon man aso kaayo. Samtang, usa ka dos andanas nga balay ang naugdaw sa sunog nga niigo sa Barangay Capio-an, usa ka bukirang dapit sa lungsod sa Argao, habagatang Sugbo, pasado alas 9:00 sa gabii sa Dominggo, Abril 14, 2024. Way laing naapektuhan nga balay. Atol ning pagsuwat, ang kabumberohan nagpadayon sa pag-imbestigar sa maong sunog lakip sa danyos niini. Ang dapit layo sa sentro sa lungsod.'}]","[{'article_id': 1479, 'title': 'Panrehiyonal nga seminar alang sa Korespondensiya Opisyal gipahigayon', 'text': 'Nagmalampuson ang gipahigayong Rehiyonal nga Panagtigom alang sa Korespondensiya Opisyal sa lalawigan sa Bohol niadtong Nobiyembre 22-23, 2023. Gipangulohan kini sa direktor sa Sentro ng Wika at Kultura sa Cebu Normal University(CNU) nga si Dr. Jurita A. Olayvar, ug kaubang mga magtutudlo nga sila Angelus Abilon ug Carreon Joy Derasin sa pakipagtambayayong sa Komisyon sa Wikang Filipino nga sila si Dr. Divina Basiao, G. Llyod Olboc, Lito Martinito Olesco, ug si G. Sir Dean Olgina nga maoy naghatag sa mga bulawanong kaalaman ug impormasyon sa seminar kauban ang Lalawigan sa Bohol nga gisuportahan sa ilang gobernador nga si Corea Aristotle Barbin. Gisalmutan kini sa mga local government unit sa lungsod sa Minglanilla ug dakbayan sa Naga sa Sugbo ug mga lungsod sa Valencia, Anda, Tagbilaran ug Getafe sa Bohol ingon man sa mga trabahante sa Kapitolyo sa Bohol. Nihatag usab og mensahe ang komisyoner sa Wikang Sebwano si Dr. May Yu ug ang pamuno sa CNU nga si Dr. Asyong Jakosalem Sr.'}, {'article_id': 937, 'title': 'Kapulisan andam na sab sa Semana Santa', 'text': 'Duha ka mga semana na lang, magsugod na ang mga kalihukan sa simbahang Katoliko sa pagtimaan sa Semana Santa. Tungod niini, ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nangandam sa paghatag og siguridad sama sa ilang gibuhat sa milabay nga tuig. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga duna na silay listahan unsa nga mga simbahan nga mohimo og relihiyusong kalihukan sa Semana Santa. Kining maong mga simbahan maoy ilang patutukan sa deployment sa mga police personnel aron masiguro nga han-ay ug hapsay ang mga kalihukan. Lakip na niini ang himuon nga Way of the Cross sa mga debotong Katoliko sa Celestial Garden nga nahimutang sa Sitio Banawa Barangay Guadalupe ug uban pa nga naila na nga maoy dugokon sa mga tawo. “Kadtong mga templates nato nga gi practice last year and the previous years pa gyud is the same also nga among ibutang karon. Although there will be some innovation but definitely the innovation is the improvement of services,” matod ni Baculo. Gitahasan ni Baculo pinaagi sa kamandoan ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo, mao ang Guadalupe Police Station, nga maoy mohatag og hugot nga siguridad sa Celestial Garden. Dugang ni Baculo nga matag simbahan dunay personnel nga mo roving matag karon ug unya sugod sa Lunes Santo sa Marso 25, 2024 aron mabantayan ang himuong Visita Iglesia. Napanglantawan usab sa kapulisan nga modagsa sa dakbayan sa Sugbo ang langyaw ug lokal nga mga turista nga tungod ani magbutang usab sila og police assistance desk sa mga bus terminal ug pantalan. Manghatag sila og safety tip sa mga biyahidor unsaon nga luwas ang ilang pagbakasyon sa isla sa Sugbo. Gawas sa mga simbahan ug religious sites sa dakbayan sa Sugbo, lakip sa ilang hatagan sa security ang mga dagkong tindahan. Gimandoan na usab ang Tourist Police nga padugangan ang ilang presensya sa mga tourist destination sa siyudad sama sa Fort San Pedro, Plaza Independencia, Basilica Minore del Sto. Gertrudes de Cebu ug mga suroyanan sa bukid. Wala hinuon nakadawat og hulga ang kapulisan gikan sa intelligence community apan awhag nila sa publiko nga tabangan sila nga magbantay sa palibot aron dili sila malutsan sa mga kriminal. Lakip sa giawhag sa PNP ang publiko nga kon mamakasyon man ug mobiya sa ilang mga balay, labing maayo nga magbilin og kasaligang tawo nga maka bantay sa ilang mga butang ug dili mag post sa social media kon asa sila.'}, {'article_id': 756, 'title': 'Easterlies magmugna og kaalimuot, kainit', 'text': 'Padayong makasinati og kaalimuot ug init nga panahon ang Cebu tungod sa pagpatigbabaw sa Easterlies sa umaabot nga mga adlaw, matod sa state weather bureau. Kini nakapasamot sa naglungtad nga hulaw tungod sa El Niño phenomenon ug sa nagpadayon nga uga, ting-init nga panahon, sumala sa mga eksperto sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa). Ang Easterlies sa tropikal nga mga nasod sama sa Pilipinas nagtumong sa hanging sidlakan nga nagdalag init, umog nga hangin gikan sa Dagat Pasipiko, nga moresulta sa alimuot ug init nga kahimtang. Si Edoy “Al” Alicante Jr. , hepe sa Pagasa Visayas, niawhag sa publiko nga mag-amping, sama sa pagpabiling hydrated, tungod kay ang taas nga heat index gilauman nga magpadayon sa tibuok semana. “Padayon ta makasinati og init, alimuot o alingasang nga panahon. So, taas atoang temperatura,” matod niya sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, Abril 14, 2024. Matod ni Alicante, ang Sugbo gipaabot nga adunay surface air temperature gikan sa 27 ngadto sa 34 degrees Celsius karong semanaha. Makasinati og heat index ang dakbayan sa Sugbo tali sa 37 ngadto sa 38 degrees Celsius sa mosunod nga duha ka adlaw. Ang indeks sa kainiton niini nga lebel nagpakita sa posible nga heat cramps ug heat exhaustion, ug ang dugang nga kalihukan mahimong moresulta sa usa ka heat stroke. Ang Easterlies gilauman usab nga magdala og mga pag-ulan sa hapon o sa gabii. Sa buwag nga pakighinabi niadtong Dominggo, ang weather specialist nga si Aliciamer Eclarino miingon nga kini nga mga pag-ulan makadiyot ra, niingon nga ang publiko makasinati gihapon sa init nga panahon sa kasagaran. Sa sayo pa, si Dr. Anselma Mercedes Cerio, usa ka regional epidemiologist gikan sa Department of Health Central Visayas, niawhag sa publiko sa pagsunod sa mga safety measures panahon sa grabeng kainit. /'}, {'article_id': 1128, 'title': 'Lawas ipa-autopsy; biktima mibahad na?', 'text': 'Ipa-autopsy ang lawas sa 20 anyos nga si Roselito Gener Mabale nga napalgang patay na sa Sitio Buongon, Brgy. Malubog, bukirang dapit sa dakbayan sa Sugbo niadtong Miyerkules sa udto, Enero 31, 2024 Ang Malubog Police Community Precinct nakig-alayon na sa pamilya sa batan-on aron hangyuon nga ipaubos kini sa autopsy. Apan magpaabot usab sila sa availability sa PNP Forensic Unit, lakip na sa desisyon sa pamilya, kon mosugot ba sila nga ma-autopsy ang lawas sa namatay. Tuyo sa autopsy aron maklaro kon unsa ang nahitabo, duna bay laing tawo nga naghimo sa krimen. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), ang hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga si Police Colonel Jake Bacquian nimando sa hepe sa Malubog PCP nga mohimo og lawom nga imbestigasyon. “Wala pa ta kadawat og reply from the forensic kay we just have submitted it and then we will try to see kon unsay pwede pa buhaton ani kay kasi baka naa pay procedure ang forensic group considering medyo na decompose na gyud ang body. Nakita gani nato nabuwag na ang lawas,” matod ni Baculo. Usa sa subayon kon naghikog o dunay laing tawo nga nagpaluyo sa kamatayon niini pinaagi sa pagpakighinabi sa mga tawo nga katapusan nga nakakita, lakip na sa kuha sa mga CCTV camera sa dapit. Gitan-aw na usab nila ang social media page sa biktima. Duna na silay nakuha sama sa post niini nga nagpahibawo nga nisakay kinig motorsiklo paingon sa Barangay Busay niadtong Enero 6, 2024, katapusang petsa nga siya nakit-an. Ilang ilhon kinsa ang mga kauban ni Mabale ug kinsa usab ang giadto niini sa Sitio Grahe sa maong petsa aron makuhaan nila og pamahayag. Hinuon, ang inahan sa biktima nga si Aileen Mabale nga nahinabi sa DYHP RMN Cebu nisanong na nga ipaubos sa autopsy ang lawas sa iyang anak. Giangkon ni Aileen nga niadtong Enero 6, 2024 sa buntag nananghid kini kaniya nga molakaw kay mo take og exam sa Southwestern University (SWU) Phinma apan wala na makauli sa ilang balay sa Kasambagan. Katapusan siya nga nakit-an sa Sitio Grahe, Barangay Busay, dakbayan sa Sugbo, pasado alas 9 sa gabii. Apan matod ni Aileen nga naka chat pa ni sa iyang higala nga magpakuha sa Temple of Lea sa Busay pasado alas 8:00 sa gabii sa maong petsa apan wala na makuha. Gihulagway ni Aileen nga hilumon ang iyang anak ug wala kini gibutyag nga dunay problema sa kinabuhi. Niadtong Nobyembre sa miaging tuig, nitug-an kini kaniya nga duna na siyay uyab nga iyaha ra usab nga classmate apan nagbuwag ra usab sila. TILIMAD-ONNobiyembre 22, 2023 nag post pa kini sa laing FB account nga ang tuig 2024 maoy katapusan sa iyang tuig, nagpasabot nga iyang putlon ang iyang kinabuhi nga gikompirmar usab sa iyang inahan. “Kon nakakita pa ko ana dayon, ako unta na estoryahon dayon,” matod ni Daisynia ngadto sa media. Bisan pa niini, andam niya nga ipasusi sa kapulisan unsa ang tinuod nga hitabo aron masayran kon tinuyo ba sa iyang anak ang nahitabo.'}, {'article_id': 723, 'title': 'P8 milyunes danyos sa sunog sa bodega', 'text': 'Moabot ngadto sa P8 milyunes ang danyos sa sunog sa usa ka bodega sa Barangay Sta Cruz, lungsod sa Liloan, alas 6:47 sa buntag, Dominggo, Abril 21, 2024. Ang duha ka andanang building gihimong storage sa mga construction material nga gipanag-iya ni Cleret Belbar, Abella, 56 , minyo, ug taga Barangay Yati, Liloan. Sa follow up interview sa Superbalita ngadto ni SFO2 Kobe Enrile sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Liloan, kini nagkanayon nga ang sunog gisaka sa first alarm alas 6:47 sa buntag, ang second alarm sa alas 7:09 sa buntag ug nakontrolar ang kayo sa alas 8:30 sa buntag. Matod ni Enrile, wa pa sila makadeklarar og fire out atol ning pagsuwat gumikan sa mga construction material ug produkto sa maong kompaniya nga nadat-ugan sa nahugno nga atop nga mosiga pa sama sa kalo nga plastic, sapatos ug uban pa. Gidugang niya nga naglisod sila sa pag-asdang sa dapit tungod sa kakusog sa pag-ulbo sa kayo. Wala pa dayon makahatag ang kabomberohan kon unsay hinungdan sa sunog samtang nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon.'}]"
Kinsa ang mamumuno og ang motibo sa pagpatay?,['wa pa mailhi'],"[{'article_id': 754, 'title': 'Lalaki gipusil sa diskuhan, patay', 'text': 'Patay nang nalandig sa tambalanan human gipusil ang usa ka lalaki nga nagsayaw sud sa diskuhan sa covered court atol sa piyesta sa Barangay Bitoon, lungsod sa Dumanjug, alas 3:04 sa kaadlawon sa Lunes, Abril 15, 2024. Ang biktima giila nga si Jeremy Jefferson Bulalayao, 29, ulitawo, may kapuyo, laborer, taga Barangay Salagmaya, lungsod sa Alcantara. Atol ning pagsuwat, wa pa mailhi ang mamumuno ug motibo sa pagpatay. Base sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dumanjug Police Station nga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Capt. Jan Ace Elcid P. Layug, ang biktima kada piyesta moanha sa maong dapit aron mangusinero sa iyang iyaan sa Barangay Bitoon nga magpakumbira kada Abril 14. Matod pa nga ang biktima nagsayawsayaw lang apan giduol sa wa mailhing tawo ug gidul-itan sa pagpusil sa gunman ang iyang liog sa wa pa masayri nga kalibre sa armas. Matod pa may nakakita sa pagpamusil kay naa pay mga tawo nga nahibilin nga nagdisko apan pulos wa makaila sa mamumuno hinungdan sa pagtuo nga dayo ang gunman sa barangay. Ang biktima gikataho nga way kontra sa maong dapit hinungdan nga padayon pa ang imbestigasyon sa kapulisan aron pagtino unsa gyud ang motibo. Samtang, gisusi usab ang background sa biktima sa ilang dapit sa Alcantara.'}]","[{'article_id': 30, 'title': '2 ka durugista nasikop; shabu, 2 ka armas sakmit', 'text': ""Gibanabana nga motimbang og 50 gramos sa gidudahang shabu nga mobalor og P340,000 ug duha ka mga armas uban sa mga bala niini ang nasakmit gikan sa usa ka high value individual atol sa buy-bust, alas 11:40 sa gabii, Martes, Oktubre 2, 2024, sa Purok Sambag, Barangay Candulawan, Siyudad sa Talisay. Ang suspek nga HVI giila lang sa pangalan nga 'Gammy', 25, ulitawo nga may kapuyo, ug taga Sityo Iba sa Brgy. Candulwan, kinsa subject sa operasyon sa kapulisan. Lakip sa nasikop mao iyang kakunsabo nga si alyas 'Enan', 32, ulitawo nga may kapuyo, ug taga Sityo Tabay, Barangay Tunghaan, Minglanilla. Ang mga suspek na-validate sa kapulisan nga nag-ayudahay sa pagpamaligya'g shabu sa maong dapit hinungdan nga gilusad ang operasyon sa City Drugs Enforcement, Intelligence Police sa Talisay ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Karyo Paguyod ug sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7. Ang poseur buyer sa kapulisan nigamit og P10,000 nga bugos money nga gipaibabwan og usa ka P1,000 nga original money aron sa pagpalit og drugas gikan sa suspek nga si Gammy bugti sa usa ka dako nga pakite sa shabu nga niresulta sa ilang pagkasikop. Sa dihang nadakpan si Gammy, nakuhaan pa kini og laing 5 ka pakite sa gituohang shabu, 1 ka cellphone nga gigamit sa drug transactions, 1 ka kalibre nga 9mm sub-machinegun (KG-9) nga may 1 ka magazine nga may 3 ka bala ug usa ka kalibre .45 nga pistola nga may usa ka magazine nga may 7 ka mga bala. Samtang, ang nakuha gikan sa suspek nga si Enan mao ang buy- bust money nga P10 mil.""}, {'article_id': 1056, 'title': 'BFAR: Pagdagsa sa mga isda sa Ginatilan di ikabalaka', 'text': 'Pipila ka mga gabii nga nangalingaw ang mga lumolupyo sa Poblacion, lungsod sa Ginatilan, habagatang kasadpang Sugbo sa pagdagsa sa mga isda nga Tuloy. Nabantayan ang presensya sa mga isda sa Pebrero 11 ug nausban sa Pebrero 14, 2024 sa gabii. Apan sa Pebrero 15 sa gabii, diin duna nay mga tawo gikan sa bukid ang nanag-atang, wa na mahibalik ang mga isda. Ang mga tawo nga nagpaabot nagdala unta og mga balde. Kini ang gi butyag ni Bernardita Leoncio nga gika hinabi sa Superbalita Cebu kalabot sa talagsaon nga hitabo. Usa ka video sa pagdagsa sa mga Tuloy nag-trending sa social media. Nagkapuliki ang mga lumolupyo sa pagpamunit sa mga isda nga ilang gipangsulod og mga balde. Si Leoncio niingon nga mas maayo nga masayod nga wa na mahibalik ang mga isda sa baybayon sa Poblacion aron di na mahago sa pag-atang. Matod pa niya nga nagsugod ang pagdagsa sa mga isdang Tuloy sa baybayon sa Poblacion sa Pebrero 11 sa gabii ug nausban alas 6 sa gabii Pebrero 14, 2024. Matod ni Leoncio nga nibati sila og kahadlok kon nganong nidagsa ang maong mga isda. DI KAHADLUKANApan ang tigpamaba sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR 7) nga si Ian Labrador nga nahinabi sa mga tigbalita, nagkanayon nga di kini angay kahadlukan kay di kini tilimad-on sa usa ka katalagman. Nahitabo kini tungod kay nanaghan na ang mga isda sa Tañon Straight nga nag-ilang sa mga isla sa Negros ug Sugbo tungod kay ang mao nga bahin sa kadagatan protected na. Nagpasabot nga gidili na ang pagpangisda nga gamit ang baling kun pukot. Tungod niini, nanaghan og maayo ang mga isda nga Tuloy, labina sa ilang pagpatuman sa pagsira sa fishing season sugod niadtong Nobiyembre 2023. Luwas usab kaunon ang mao nga mga isda, nga giapod-apod sa mga lumolupyo nga nakakuha ngadto sa ilang kahigalaan ug kaparyentihan. Gawas sa mga Tuloy, nakit-an usab ang baby sharks sa baybayon sa Brgy. Pasil, Santander, habagatang Sugbo. Gituohan nga konektado ang hitabo sa pagdagsa sa mga isdang Tuloy sa Ginatilan. Ang mao nga mga isda pagkaon usab sa mga shark.'}, {'article_id': 717, 'title': 'Brand new cars gilugwayan, 11 ka adlaw sa temporary plates', 'text': 'Usa ka dako nga opisyal sa Land Transportation Office niingon nga mopagawas siya og direktiba nga magtugot sa bag-ong mga sakyanan nga makabiyahe sa mga karsada sulod sa 15 ka adlaw, samtang nagdala og temporaryong plaka. Kini usa ka extension gikan sa kasamtangang pito ka adlaw nga allowance. Sa laing bahin, iyang gipahinumdoman ang mga motor vehicle dealers nga aduna ra silay labing taas nga 11 ka adlaw nga allowance sa pagproseso sa rehistrasyon ug sa pagpagawas sa mga plaka sa mga bag-ong sakyanan. Giklaro kini ni Assistant Secretary Bayot Bayrante III sa LTO sa Martes, Abril 23, 2024, taliwala sa backlog sa rehiyon sa wala pa ma-release nga mga plaka. Gipasabot ni Bayrante nga ang pagtugot sa mga pumapalit og mga sakyanan nga gawasnong mogamit sa ilang bag-ong napalit nga mga sakyanan nagsiguro nga ang pagkalangay sa proseso sa paghatag og plaka dili makahasol sa mga tag-iya og sakyanan. Hinuon iyang giklaro nga higpitan nila kini sa 15 ka adlaw lang. “Maglalabas ho kami ng memo, first time ko’ng i-aanounce ‘to, kasi pagbili mo ng kotse [with] provisional plate, wala pang rehistro ‘yan diba, but we would allow you to use the vehicle kasi di mo naman kasalanan ‘di agad may plaka,” sulti niya sa SunStar Cebu. Matod ni Bayrante nga iyang ipagawas ang direktiba sa higayon nga makabalik na siya sa Manila. Sa pagkakaron, nia siya sa dakbayan sa Sugbo aron motambong sa sunodsunod nga engagements, lakip na ang ribbon cutting sa gibalhin nga regional licensing office gikan sa nahimutangan niini sa ilang buhatan duol sa Cebu South Bus Terminal ngadto sa Piazza Elesia sa Gov M. Abaya Avenue sa Barangay Talamban. Matod pa ni Bayrante nga ilang giusbawan ang allowance og dugang walo ka adlaw gikan sa kasamtangang pito ka adlaw aron ma-accommodate ang 11 ka adlaw nga window nga gisunod sa mga dealer sa pagproseso sa rehistro ug plaka sa sakyanan. Sa laing bahin, gipahinumdoman ni Bayrante ang mga car dealers nga mosunod sa gitakdang oras sa pagproseso sa rehistrasyon sa sakyanan ug mga plaka sa bag-ong napalit nga mga plaka. Ang tigbaligya mokompleto sa pagproseso sa mga dokumento alang sa dili mga motorsiklo, kasagaran sulod sa 7 ngadto sa 11 ka adlaw gikan sa petsa sa pagbaligya ngadto sa tag-iya sa sakyanan. Sila ang nagdumala sa mga rekisitos, sales reporting, ug inisyal nga rehistrasyon, unya ang LTO ang magparehistro sa sakyanan ug moisyu sa Official Receipt/Certificate of Registration (OR/CR) ug license plate number ngadto sa dealer. Pahibaw-on dayon sa dealer ang tag-iya nga kuhaon ang OR/CR, ug ang plate number sa higayon nga maisyu. Alang sa mga motorsiklo, ang pagproseso sa dokumento kasagaran mokabat og tulo ngadto sa lima ka adlaw gikan sa petsa sa pagbaligya ngadto sa tag-iya sa motor. Ang dili motuman mahimo’ng moresulta sa multa nga hangtod sa P100,000 sa mga car dealer ug P20,000 hangtod P50,000 sa mga motorcycle dealers. Ang gibalikbalik nga mga kalapasan mahimo’ng mosangpot sa pagkasuspinso ug pagkanselar sa sertipiko.'}, {'article_id': 1282, 'title': 'Sakyanan gibilin sa Liloan sa 2 ka killers', 'text': 'Sakyanan sa Sinulog idol coach nga gipatay ug gilabay sa dakbayan sa Naga niadtong Sabado, Disyembre 30, 2023 gibilin sa duha ka mga tawo sa lungsod sa Liloan. Nakit-an ang duha ka mga tawo nga ningbilin sa sakyanan ni Cleret Augustine Manaois Manapao, alyas Coach “J”, 46, sa usa ka carwash sa Brgy. Yati Liloan, butyag ni Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Regional Office (PRO 7) chief Brig. Gen. Jorge Abad sa Miyerkules, Enero 3. Gibilin ang maong sakyanan ug nabantayan na kini sa mga trabahante sa usa ka car wash nga nag-abli niadtong Disyembre 31, 2023 sa alas 6 sa buntag. Sila usab ang nipahibawo niini sa mga polis hinungdan nga niadtong Enero 1, 2024 sa gabii gikuha ni sa Cebu Police Provincial Office ug gidala sa kampo aron ipaubos sa forensic examination. Matod ni alyas Peping, trabahante sa car wash, nga diha na sila nahibawo nga ang sakyanan nga giabandonar sa gawas sa ilang trabahoan mao na diay kadto ang sakyanan ni Manapao tungod kay gipaubos na sila sa imbestigasyon. “Pag abli namo atong December 31, 2023, naa nana ang sakyanan diha sa gawas. Abi gani namo magpa washing ba kay hugaw man kaayo pero wala may tag-iya,” asoy ni Peping. Si Reggie Mateo, hepe sa tanod sa Barangay Yati, nagkanayon nga duna nay mga CCTV footage nga nakuha ang kapulisan gikan sa mga pribadong establisemento. Iyang giangkon nga ang tanang CCTV camera nga iya sa barangay pulos naguba sa bagyong Odette. Apan duna nay inisyal nga nakuha nga impormasyon sa mga CCTV nga naa na karon sa kustodiya sa PNP diin ilang nakita nga dunay duha ka mga tawo nga dagkuon og lawas apan mugbo ang height niini. “Katong duha ka lalaki ang barog kay dagkuon nya mugbo. Sila ra sa taga PIU ang nagtan-aw ato. Ako ra sila gi asisan,” matod ni Mateo. Ang PNP Forensic Unit 7 nisusi na sa sulod sa sakyanan sa biktima diin duna silay nakuha nga mga grocery items ug mga personal nga gamit niini. Lakip sa gitan-aw ang dash camera niini kon duna ba silay makuha nga mahinungdanon nga kasayuran.'}, {'article_id': 1069, 'title': 'Valentine’s Day malinawon, apan trapiko huot kaayo', 'text': 'Hugot nga gi-monitor sa kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo ang mga kalihukan sa Valentine’s Day nga nadungan usab sa Ash Wednesday sa simbahang Katoliko. Daghang mga polis ang gipakatap sa mga dapit nga dunay daghang mga tawo nga nagtapok nga gituohang maoy hinungdan sa kamalinawon sa kasaulogan. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga wala sila nakatala og dagkong panghitabo sa Siyudad sa Sugbo gikan sa buntag hangtod na sa pagka gabii. TRAPIKO HUOTNabantayan niya nga nianang pagka gabii ningdaghan ang mga tawo sa mga kan-anan ug sa mga mall human nanimba ang mga tawo subay sa pagsugod na sa Lenten Season. Niangkon si Baculo nga ang nakita lang nila nga problema mao ang grabeng kahuot sa mga sakyanan sa kadalanan niana nang pagka gabii. Sa buntag pa lang, nasinati na ang kahuot sa traffic sa gawas sa simbahan ug misamot na kini nianang paingon na mokilom-kilom diin ang mga tawo nag hinay-hinay nag adto sa restaurants. “Morning and afternoon ang bul-og sa atong traffic naa sa mga simbahan tungod sa pag start na sa Lenten season. But after ana nakita nato nga bug-at gyud ang traffic nato kay nadungan man gud ni ang Ash Wednesday ug Valentine’s Day mao na nga traffic gyud siya,” matod ni Baculo. Gipasalamatan sa kapulisan ang publiko nga misanong sa ilang panawagan nga dili mag date sa mga ngit-ngit nga dapit sanglit dili tanang lugar sa dakbayan sa Sugbo dunay mga personnel nga gipakatap.'}]"
Kinsa ang regional epidemiologist nga nag-awhag sa publiko sa pag-amping sa kainit?,['Dr. Anselma Mercedes Cerio'],"[{'article_id': 756, 'title': 'Easterlies magmugna og kaalimuot, kainit', 'text': 'Padayong makasinati og kaalimuot ug init nga panahon ang Cebu tungod sa pagpatigbabaw sa Easterlies sa umaabot nga mga adlaw, matod sa state weather bureau. Kini nakapasamot sa naglungtad nga hulaw tungod sa El Niño phenomenon ug sa nagpadayon nga uga, ting-init nga panahon, sumala sa mga eksperto sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa). Ang Easterlies sa tropikal nga mga nasod sama sa Pilipinas nagtumong sa hanging sidlakan nga nagdalag init, umog nga hangin gikan sa Dagat Pasipiko, nga moresulta sa alimuot ug init nga kahimtang. Si Edoy “Al” Alicante Jr. , hepe sa Pagasa Visayas, niawhag sa publiko nga mag-amping, sama sa pagpabiling hydrated, tungod kay ang taas nga heat index gilauman nga magpadayon sa tibuok semana. “Padayon ta makasinati og init, alimuot o alingasang nga panahon. So, taas atoang temperatura,” matod niya sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, Abril 14, 2024. Matod ni Alicante, ang Sugbo gipaabot nga adunay surface air temperature gikan sa 27 ngadto sa 34 degrees Celsius karong semanaha. Makasinati og heat index ang dakbayan sa Sugbo tali sa 37 ngadto sa 38 degrees Celsius sa mosunod nga duha ka adlaw. Ang indeks sa kainiton niini nga lebel nagpakita sa posible nga heat cramps ug heat exhaustion, ug ang dugang nga kalihukan mahimong moresulta sa usa ka heat stroke. Ang Easterlies gilauman usab nga magdala og mga pag-ulan sa hapon o sa gabii. Sa buwag nga pakighinabi niadtong Dominggo, ang weather specialist nga si Aliciamer Eclarino miingon nga kini nga mga pag-ulan makadiyot ra, niingon nga ang publiko makasinati gihapon sa init nga panahon sa kasagaran. Sa sayo pa, si Dr. Anselma Mercedes Cerio, usa ka regional epidemiologist gikan sa Department of Health Central Visayas, niawhag sa publiko sa pagsunod sa mga safety measures panahon sa grabeng kainit. /'}]","[{'article_id': 92, 'title': 'Kahugaw sa wastewater sa fish port solusyonan', 'text': 'Usa ka sewage treatment facility ang gisugyot aron matubag ang nagkagrabe nga kahimtang sa wastewater sa Pasil Fish Port sa Dakbayan sa Sugbo, sumala sa pipila ka opisyal. Si Leovil Angulo, pangulo sa Cebu City Environment and Natural Resources Office (Cenro), nihulagway nga niabot na sa “seryuso” nga emergency threshold ang kahimtang karon sa wastewater sa fish port. Namulong sa “Action Mayor” nga bahin sa Sugboanon Channel niadtong Biyernes, Sept.13, si Angulo nihatag og gibug-aton sa dinaliang panginahanglan sa hinanaling aksyon gikan sa Cebu City Government. Ang gisugyot nga sewage treatment plant gipaabot nga mokabat og unom ka bulan aron matukod gamit ang modernong teknolohiya para sa mas madaladala nga sewage treatment. Hinuon, ang pag-integrate sa sewage treatment plant ngadto sa kasamtangan nga drainage system sa fish port naghatag ug dugang hagit, sumala ni Angulo. Unang gisugyot ni Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ang pagtukod sa sewage treatment plant niadtong Septiyembre 3, human sa iyang unang pagbisita sa maong dapit. Iyang gisubli kining maong ideya human nihimo og ocular inspection sa Fish Port niadtong Septiyembre 12 sa gabii. Nabantayan ni Abalayan nga dili lang mga fish vendors apil na ang mga kasikbit nga mga residente ang nag-discharge sa tubig diretso sa dagat. Si Ed Bacod Abangan, direktor sa Cebu City Bantay Dagat Commission, nihatag og gibug-aton sa epekto sa kinaiyahan sa kasamtangan nga sitwasyon, nga nag-ingon nga ang pagkawala sa usa ka sewage treatment plant nagbutyag sa kabaybayonan sa siyudad sa polusyon. Nakaapekto kini sa kinabuhi sa dagat ug kahimsog sa publiko. Si Abangan nipasidaan sa pagsaka sa lebel sa e-coli, fecal coliform, ug bacteria sa kabaybayonan sa siyudad tungod sa wala matambalan nga paglabay sa tubig sa basura. Agig tubag, ang Cenro ug ang Department of Veterinary Medicine and Fisheries nipahigayon og joint e-coli ug fecal coliform testing aron masuta ang kalimpyo sa baybayon sa dakbayan. Gihisgutan usab ni Angulo nga ang Cenro nakigtambayayong sa lainlaing mga organisasyon aron mapalambo ang pagdumala ug pagpatuman sa septage sa syudad. Gimanduan usab ni Abalayan ang Cebu City Transportation Office sa pag-review sa posibilidad nga dili pagpasulod sa mga 10-wheeler trucks sa Pasil Fish Port. Ang potensyal nga pagdili nagtumong sa pagtugot sa mga six-wheeler nga trak ug gagmay nga mga sakyanan aron maminusan ang kahuot sa trapiko sa naasoy nga dapit.'}, {'article_id': 1082, 'title': '3 ka menor nagmotor nabangga, nangangol', 'text': 'Nangalagpot sa ilang gisakyan nga motorsiklo nga usa ka 15-anyos ang tulo ka mga menor de edad sa dihang nadasmag sa punoan sa kahoy. Kini nahitabo sa Barangay Calero, Lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo, sa alas 3:30 sa hapon sa Pebrero 12, 2024. Ang mga biktima giila nga sila si Brody Gatdula Llanes,drayber sa motorsiklo ug iyang mga angkas nga sila si Frederic Anselmo Laguio Llorente, 13; ug si Dean Elmar Locin Lofranco, 13 , pulos taga Purok Camatis, Sitio Tagaytay, Calero, Liloan. Base sa nahipos nga kasayuran sa Liloan Police Station nga ang mga biktima ningtadlas sa maong kalsada nga way helmet. Kalit lang nga wa nakontrolar ang motorsiklo nga nisarasay paingon sa pikas nga lane sa kalsada. Nilahos ug nibangga ang motorsiklo sa punoan sa kahoy daplin sa kalsada nga miresulta sa pagkalagpot sa mga biktima. Gihulagway nga grabe ang kahimtang sa mga biktima dihang gidala sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC) sa dakbayan sa Sugbo. Sa pagsuwat ning taho, wa pay medical bulletin update ang kapulisan sa Liloan. /'}, {'article_id': 829, 'title': '‘Gipatay, gisunog’', 'text': 'Nagduda ang kabanay sa 36-anyos nga babaye nga namatay sa sunog niadtong Dominggo sa gabii, Marso 31, 2024, nga siya gipatay sa wa pa ang pagkasunog sa komon nga balay sa kapuyo niini. Sa unang migawas nga taho, gituohan nga na-trap sa balay ang biktima nga si Kyra Grospe Gruta, kinsa nahinanok sa pagkatulog sa dihang miulbo ang sunog. Kini nahitabo sa bukirang barangay sa Tubod-Dugoan, lungsod sa Dumanjug, habagatang-kasadpan sa lalawigan sa Sugbo. Si Amai Guantero, inahan sa kapuyo ni Gruta, nibutyag sa dihang nahinabi sa Superbalita Cebu nga sila nagduda nga gipatay ang biktima pinaagi sa pagdunggab. Apan gipaubos pa sa autopsy ang lawas ni Gruta aron masuta kon aduna bay foul play ang kamatayon niini. Ang resulta sa autopsy masayran pa sunod semana. NAKADAWAT OG ALOTEMatod pa ni Guantero nga pipila ka oras sa wala pa ang insidente, ang biktima bag-uhay lang ni-claim og P21,000 sa money remittance center nga gipadala sa iyang kapuyo nga nagtrabaho sa Japan. Si Guantero gitunolan pa og P4,000 nga bahin sa alote gikan sa iyang anak nga Overseas Filipino Worker (OFW). Samtang si Dumanjug Fire Marshal SF04 Pangkoy Guanzon nagduda sab nga patay nang daan ang biktima tungod sa iyang posisyon nga napalgang nagkulob ra sa higdaanan. Nipasabot si Guanzon nga imposible nga wa nakamata si Gruta sa dihang nagdilaab ang kayo ug maningkamot nga makagawas sa lawak nga gikatulgan ingon man makapangayo og panabang sa mga silingan. Giklaro sa opisyal nga padayon pa ang ilang imbestigasyon sa hitabo ingon man ang konpirmasyon base unya sa resulta sa autopsy report. Nanghinaot ang kabanay sa biktima nga mahatagan og hustisya ang kamatayon ni Gruta.'}, {'article_id': 653, 'title': 'Laing grass fire sa Argao', 'text': 'Upat ka ektarya ang gilamoy sa grass fire nga niigo sa utlanan sa tulo ka mga barangay sa lungsod sa Argao, alas 6:46 sa gabii sa Martes, Mayo 7, 2024. Si F01 Sylvian Necasio Escalona, tigpamaba sa kabumberohan sa Argao nga gikahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga ang sunog gideklarar nga fire out sa alas 9:01 sa gabii sa Mayo 7, 2024. Matod niya nga ang tulo ka barangay boundary sa Liptong, Sityo Canduran nga giutlan sa mga bukirang barangay sa Tulic , Lamacan ug Jomgao. Si Escalona niingon nga sila naglisod sa pagkombati sa kayo gumikan kay di matangas sa ilang firetruck ang tibuok bukid. Ang kayo nakontrolar pinaagi sa tabang sa mga residente sa maong dapit aron di makadulhog ang grass fire ngadto sa kabalayan sa ubos. Matod niya nga kugon ug mga punoan sa lumboy ug mangga ang nangasunog. Way nakatug-an kon may nagdaub ba sa maong dapit nga hayan maoy hinungdan sa dakong grass fire. Si Escalona nagkanayon nga sukad sa buwan sa Abril 2024, sila nakatala na og 34 ka grass fire. Niini lang pipila ka mga adlaw sa Mayo, sila nakatala na og dili mominos 10 ka mga grassfire. Apan ang labing ulahi nga grass fire maoy labing dako nga sunog sa kasagbutan sa lungsod.'}, {'article_id': 652, 'title': 'Prutasan sa Barili, nasunog', 'text': 'Nahurot sa pagkasunog ang 21 ka stalls sa prutasan sa Barangay Poblacion, lungsod sa Barili, alas 12:25 sa tungang gabii, Miyerkules, Mayo 8, 2024. Kini ang gibutyag ni F01 Debbie Ceniza, fire investigator sa kabumberohan sa Barili, nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Kini gisaka dayon sa 2nd alarm, nakontrolar sa ala 1:30 sa kaadlawon ug gideklarar nga fire out sa alas 2:10 sa kaadlawon. Matod ni Ceniza, ang danyos sa sunog gibana-bana nga P35,000 apan way labot sa kwentada sa kabumberohan ang mga tindang mga prutas. Atol ning pagsuwat, nagpadayon ang imbestigasyon kon unsay hinungdan sa pag-ulbo sa sunog sa maong prutasan nga ginama sa light materials. Dugang nasayran nga ang prutasan nahimutang lang og pipila ka metro gikan sa merkado publiko sa maong lungsod. Si Ceniza nagkanayon nga ikaduha na kini nga sunog nga niigo sa maong prutasan. Ang una nahitabo niadtong Enero 12 , 2024 diin unom ka stalls ang nasunog tungod sa electrical misuse.'}]"
Unsa ang hinungdan sa legal nga lakang sa gobernador?,['mobabag kini sa operasyon sa kasamtangang mga opisyal sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) nga makaapekto na hinuon sa serbisyo'],"[{'article_id': 757, 'title': 'Gob. Abalayan mohimo’g lakang batok sa LWUA; pipila ka mayor misuporta', 'text': 'Mohimo og legal nga lakang si Cebu Governor Edlen Abalayan batok sa mga opisyal sa Local Water Utilities Administration (LWUA) ugaling mamugos ug mobabag kini sa operasyon sa kasamtangang mga opisyal sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) nga makaapekto na hinuon sa serbisyo sa mga konstiuente niini sa lalawigan sa Sugbo. Atol sa pakighinabi sa mga tigbalita sa Abril 15, 2024 sa Kapitolyo, wa nakauyon si Abalayan sa nahimong kalibog ug kasamok tali sa mga opisyal sa MCWD ug LWUA ning panahon nga nag-atubang og krisis sa tuibig ang Sugbo tungod sa El Niño. “This is not the time to cause confusion and havoc especially since the OGCC opinion which both parties have agreed to right here is very, very, very, very clear,” matod ni Abalayan sa Abril 15, 2024. Gipasalig sa gobernador moabag siya sa pagsiguro nga magpadayon ang pagpangita og solusyon sa buhatan aron mahatagan og igong supply ang mga residente sa Probinsya ning panahon sa labihang kainit. “We have this water crisis but let me assure you this time, I am going to take an active role in helping the MCWD in coping with this crisis, ang water shortage caused by this very, very long dry spell. . . ” dugang niya. “Maggubot gubot na lang gyud sila aron ipasunod ang dili sakto? Then, I will be forced to exercise my power under section 16 of RA 7160. Remember, I may call on any other government agency or uniformed personnel to see to it that the general welfare of the constituents of Cebu will be upheld. ”MANIFESTOSamtang, gikondenar sa mga mayor sa probinsya sa Sugbo ang giingong di makatarunganon nga lakang sa LWUA pagsulod sa operasyon sa MCWD ug ang sayop niini nga pagsabot sa Presidential Decree No. 198. Gipaagi kini sa usa ka nilagdaang manifesto pinetsahan og Abril 15, 2024. Sila si League of Municipalities of the Philippines – Cebu Chapter President ug Daanbantayan Mayor Felicisimo Alvarez; Lapu-Lapu City Mayor Joelito Abalos, Mandaue City Mayor Brody Abando, Talisay City Mayor Dejie Jorge Abal, Cordova Mayor Miyong Cinbeth, Liloan Mayor Bajenting Iker ug Compostela Mayor Erico Galang ninglagda sa maong manifesto, nagtuo nga adunay misinterpretation sa nigawas nga Opinion No. 046 sa Office of the Government Corporate Counsel (OGCC).'}]","[{'article_id': 1367, 'title': 'Balaudnon alang sa Sogod airport giduso', 'text': 'Usa ka balaudnon sa pagtukod og bag-ong internasyonal nga tugpahanan sa amihanang bahin sa Sugbo giduso karon sa Kongreso aron sa pagdasig sa ekonomikanhong kalihukan ug pag-decongest sa trapiko sa kahanginan sa Mactan-Cebu International Airport, ang ikaduhang labing busy nga tugpahanan sa nasod. Si Cebu Lynbe District Rep. Vincent Franco “Duke” Frasco nisang-at sa House Bill 9665, nga nagtinguha nga matukod ang Sogod Cebu International Airport sa Sogod, amihanang Cebu. Gisang-at ni Iker ang maong balaudnon niadtong Disyembre 4, 2023. Kasamtangang nagpaabot kini sa deliberasyon sa Committee on Transportation. Sa iyang Facebook post, ang Deputy Speaker niingon nga ang pagtukod og bag-ong airport “ “help decongest air traffic in the existing airport and will also serve as the main gateway in the northern part of Cebu, bringing more access and connectivity across cities and other countries. ”Dugang pa niya nga moresulta usab kini sa pagmugna og daghang mga trabaho alang sa iyang mga konstituwente, pagpausbaw sa industriya sa turismo, pagdani og dugang mga langyaw nga tigpamuhunan, pag-abli sa lokal nga negosyo sa pangkalibutanon nga merkado, ug pagmugna og income ug buhis, ug uban pa. Matod ni Iker, ang Department of Transportation maoy mopadali sa katukoran sa bag-ong airport nga mo-accommodate sa domestic ug international flights. Kini adunay modernong pasilidad ug moderno kaayo nga sistema sa pagdumala. “With the administration’s prioritization to boost the government’s spending on infrastructure, the proposed Sogod Cebu International Airport will not only uplift the lives of the Sogoranons but will also bring a significant economic impact to the Province of Cebu and the rest of the country,” matod ni Iker sa iyang explanatory note.'}, {'article_id': 305, 'title': 'Traffic violators sa Mandaue City ipangkiha', 'text': 'Kapin sa 100 ka traffic violations ang gi-refer sa Mandaue City Prosecutor’s Office alang sa pagpasaka sa korte sa Legal and Investigative Division sa Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team). Matod ni Gingging Caganap, assistant department head sa Team ug hepe sa Legal and Investigative Division, mokabat sa 200 ka traffic violators ang madakpan sa ahensya matag adlaw. Daghan niini nga mga malapason wala magtagad sa pagbayad sa mga multa nga gipahamtang sa ilang mga kalapasan. Gihatagan og gibug-aton ni Caganap nga ang nag-unang tumong dili ang pagkolekta og multa kon dili ang pagsilsil sa disiplina sa mga drayber ug pagpalambo sa pagsunod sa mga lagda sa trapiko. Ang mga drayber nga kasuhan naisyuhan og tiket sa kalapasan sa trapiko sa nangaging mga buwan apan napakyas sa pagmulta. Hangtod sa Hulyo 29, 2024, adunay kinatibuk-an nga 161 ka mga paglapas sa trapiko ang na-endorso sa opisina sa Piskaliya. Sa 161 niini, 147 (92 porsiyento) ang nasikop sa Team enforcers, samtang 13 (8 porsiyento) ang nasikop sa mga personnel sa Mandaue City Police Office Traffic Enforcement Unit (MCPO-TEU). Gikan niining 161 ka mga kalapasan, 68 ka mga kaso ang nakatakda na alang sa arraignment ug pre-trial, ug 19 ang nahusay sa mga nakalapas. /CAV'}, {'article_id': 72, 'title': 'Sundang wa mauli: mag-uuma gikulata, gitigbas, nasamdan', 'text': 'Nagpaalim sa iyang nahiaguma’ng samad ug bun-og ang 49 anyos nga mag-uuma human gitabangan og kulata ug gitigbas sa iya ra sab nga mga silingan. Ang insidente nahitabo sa Barangay Tigbao, Lungsod sa Badian, Sugbo, sa alas 6:45 sa gabii, Septiyembre 19, 2024. Ang biktima gitago sa pangala’ng Cleret, ulitawo ug residente sa maong barangay. Base sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Badian nga si Cleret miadto og usa ka tindahan kay adunay paliton, naatol nga anaa sa maong lugar ang duha ka managsuong suspek nga sila si Abet ug Iko. Nitumaw ang init nga panaglalis tali sa duruha ka habig sa dihang gipangitaan sa sundang si Cleret sa mga suspek. Gikatahong gitabangan og kulata ang biktima sa managsuon ug wa pa matagbaw gitigbas pa kini sa makadaghang higayon. Gidali sa pagdala si Cleret sa iyang mga kaliwat sa tambalanan nga naangol human sa hitabo. Samtang si Iko ang nadakpan ug nakuhaan sa hinagiban samtang si Abet ang nakaeskapo ug gipangita sa kapulisan, kasong frustrated murder ang gisang-at batok sa managsuon.'}, {'article_id': 1069, 'title': 'Valentine’s Day malinawon, apan trapiko huot kaayo', 'text': 'Hugot nga gi-monitor sa kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo ang mga kalihukan sa Valentine’s Day nga nadungan usab sa Ash Wednesday sa simbahang Katoliko. Daghang mga polis ang gipakatap sa mga dapit nga dunay daghang mga tawo nga nagtapok nga gituohang maoy hinungdan sa kamalinawon sa kasaulogan. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga wala sila nakatala og dagkong panghitabo sa Siyudad sa Sugbo gikan sa buntag hangtod na sa pagka gabii. TRAPIKO HUOTNabantayan niya nga nianang pagka gabii ningdaghan ang mga tawo sa mga kan-anan ug sa mga mall human nanimba ang mga tawo subay sa pagsugod na sa Lenten Season. Niangkon si Baculo nga ang nakita lang nila nga problema mao ang grabeng kahuot sa mga sakyanan sa kadalanan niana nang pagka gabii. Sa buntag pa lang, nasinati na ang kahuot sa traffic sa gawas sa simbahan ug misamot na kini nianang paingon na mokilom-kilom diin ang mga tawo nag hinay-hinay nag adto sa restaurants. “Morning and afternoon ang bul-og sa atong traffic naa sa mga simbahan tungod sa pag start na sa Lenten season. But after ana nakita nato nga bug-at gyud ang traffic nato kay nadungan man gud ni ang Ash Wednesday ug Valentine’s Day mao na nga traffic gyud siya,” matod ni Baculo. Gipasalamatan sa kapulisan ang publiko nga misanong sa ilang panawagan nga dili mag date sa mga ngit-ngit nga dapit sanglit dili tanang lugar sa dakbayan sa Sugbo dunay mga personnel nga gipakatap.'}, {'article_id': 754, 'title': 'Lalaki gipusil sa diskuhan, patay', 'text': 'Patay nang nalandig sa tambalanan human gipusil ang usa ka lalaki nga nagsayaw sud sa diskuhan sa covered court atol sa piyesta sa Barangay Bitoon, lungsod sa Dumanjug, alas 3:04 sa kaadlawon sa Lunes, Abril 15, 2024. Ang biktima giila nga si Jeremy Jefferson Bulalayao, 29, ulitawo, may kapuyo, laborer, taga Barangay Salagmaya, lungsod sa Alcantara. Atol ning pagsuwat, wa pa mailhi ang mamumuno ug motibo sa pagpatay. Base sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dumanjug Police Station nga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Capt. Jan Ace Elcid P. Layug, ang biktima kada piyesta moanha sa maong dapit aron mangusinero sa iyang iyaan sa Barangay Bitoon nga magpakumbira kada Abril 14. Matod pa nga ang biktima nagsayawsayaw lang apan giduol sa wa mailhing tawo ug gidul-itan sa pagpusil sa gunman ang iyang liog sa wa pa masayri nga kalibre sa armas. Matod pa may nakakita sa pagpamusil kay naa pay mga tawo nga nahibilin nga nagdisko apan pulos wa makaila sa mamumuno hinungdan sa pagtuo nga dayo ang gunman sa barangay. Ang biktima gikataho nga way kontra sa maong dapit hinungdan nga padayon pa ang imbestigasyon sa kapulisan aron pagtino unsa gyud ang motibo. Samtang, gisusi usab ang background sa biktima sa ilang dapit sa Alcantara.'}]"
Unsang klase sa allowance ang ginahulat sa mga healthcare worker?,['health emergency allowance (HEA)'],"[{'article_id': 764, 'title': '‘Mga bayani sa pandemiya’, nagpaabot sa ilang ayuda', 'text': 'Dul-an na sa usa ka tuig sukad nga ang Covid-19 wala na isipa nga usa ka ‘global health emergency’ sa World Health Organization (WHO), apan pipila ka Cebu-based healthcare workers nga gitawag nga ""modern day heroes"" atol sa pandemiya, ang wala pa makadawat sa cash allowance nga gisaad kanila. Liboan ka mga healthcare worker gikan sa 25 ka mga pribadong tambalanan sa Sugbo ang nagpaabot pa sa ilang health emergency allowance (HEA) nga gisaad sa Department of Health (DOH), sumala sa United Private Hospital Unions of the Philippines (UPHUP). Ang tigpamaba sa UPHUP nga si Iko Guiller, sa pakighinabi sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, Abril 14, 2024, niingon nga ang mga healthcare worker gikan sa 25 ka pribadong tambalanan adunay 12 ngadto sa 20 ka buwan nga kantidad sa HEA nga wala pa madawat. Ang bayad sa HEA alang sa mga healthcare worker gihatag ubos sa Republic Act 11712, o ang Public Health Emergency Benefits and Allowances for Health Care Workers Act, nga naghatag katungod sa mga health worker nga makadawat og HEA sa matag bulan nga ilang gihatag sa serbisyo samtang ang nasod ubos sa estado sa emerhensya sa panglawas. Ang madawat sa mga healthcare worker managlahi depende sa lebel sa risgo sa ilang trabaho: P3,000 sa low-risk areas, P6,000 para sa medium-risk areas, ug P9,000 sa high-risk areas. Si Guiller niingon nga duha pa lang ka tambalanan sa Central Visayas ang nakadawat sa ilang HEA, ang healthcare workers sa Cebu South General Hospital ug Siliman University Medical Center sa Dumaguete City.'}]","[{'article_id': 1069, 'title': 'Valentine’s Day malinawon, apan trapiko huot kaayo', 'text': 'Hugot nga gi-monitor sa kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo ang mga kalihukan sa Valentine’s Day nga nadungan usab sa Ash Wednesday sa simbahang Katoliko. Daghang mga polis ang gipakatap sa mga dapit nga dunay daghang mga tawo nga nagtapok nga gituohang maoy hinungdan sa kamalinawon sa kasaulogan. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga wala sila nakatala og dagkong panghitabo sa Siyudad sa Sugbo gikan sa buntag hangtod na sa pagka gabii. TRAPIKO HUOTNabantayan niya nga nianang pagka gabii ningdaghan ang mga tawo sa mga kan-anan ug sa mga mall human nanimba ang mga tawo subay sa pagsugod na sa Lenten Season. Niangkon si Baculo nga ang nakita lang nila nga problema mao ang grabeng kahuot sa mga sakyanan sa kadalanan niana nang pagka gabii. Sa buntag pa lang, nasinati na ang kahuot sa traffic sa gawas sa simbahan ug misamot na kini nianang paingon na mokilom-kilom diin ang mga tawo nag hinay-hinay nag adto sa restaurants. “Morning and afternoon ang bul-og sa atong traffic naa sa mga simbahan tungod sa pag start na sa Lenten season. But after ana nakita nato nga bug-at gyud ang traffic nato kay nadungan man gud ni ang Ash Wednesday ug Valentine’s Day mao na nga traffic gyud siya,” matod ni Baculo. Gipasalamatan sa kapulisan ang publiko nga misanong sa ilang panawagan nga dili mag date sa mga ngit-ngit nga dapit sanglit dili tanang lugar sa dakbayan sa Sugbo dunay mga personnel nga gipakatap.'}, {'article_id': 1525, 'title': '13 ka motorsiklo nasikop, P3,800 multa matag usa', 'text': 'Gihingusgan sa kapulisan sa lungsod sa Dalaguete ang pagpatuman sa balaod sa trapiko hinungdan nga dili mominos 13 ang mga nadakpan ug giisyuhan og citation tickets nga ang mga nagmaneho niini pamultahon og P3,800 matag usa. Nasikop kini sa ilang operasyon sa Biyernes, Nobiyembre 17, alas 4:30 sa hapon hangtod sa alas 6:00 sa gabii sa municipal discipline zone, Barangay Poblacion, Dalaguete, tungod sa managlaing kalapasan sama sa disregarding traffic sign, modified muffler ug uban pa. Ang kapulisan sa Dalaguete nga gipangulohan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Clemente Felicia Jr. , ang nagpahigayon sa ilang preventive patrol operation ug magpadayon kini nga susamang operasyon sa pagpatuman sa ordinansa sa trapiko.'}, {'article_id': 413, 'title': 'Gubat sa Baha ‘malangay’', 'text': 'Hayan malangay ang nagpadayon nga clearing operation sa Task Force Gubat sa Baha sa duha ka mga establisemento nga nakalapas sa three-meter easement zone sa Mahiga River tungod sa mga sirkumstansya, sumala sa usa ka opisyal. Ang duha ka mga establisemento kansang tulo ka metros nga easement nilusot mao ang koral sa storage facility sa Lite Shipping ug usa ka bahin sa dalan niini ug mga lima ka lawak nga naglingkod sa easement zone sa Queensland Lodge. “Due to some circumstances, the 72 hours notice will be issued next week for both establishment,” matod ni Greg Catapia, head sa operations sa Cebu City’s Task Force Gubat sa Baha, sa interview sa Dominggo, Hunyo 30, 2024. Matod ni Catapia, ang Lite Shipping lang ang niresponde sanglit ang ilang engineer nibisita sa ilang buhatan niadtong miaging semana human sa notice. Sa pagbisita sa Lite Shipping engineer, si Catapia nibisita usab sa ilang lugar. Apan nagpaabot pa ang Lite Shipping nga masilbihan sulod sa 72-oras isip senyales sa ilang management nga mobalhin. Wala maghisgot si Cataszalo bahin sa Queensland Lodge nga usa ka semana nga nalangan. Sa sayo pa, si Catibog niingon sa SunStar Cebu niadtong Hunyo 21, nga ilang ipadayon ang 72-hour deadline reminder kon ‘unresponsive’ ang mga establisemento sa sunod semana sa Hunyo 18 human sa pagpadala og notice. “Notice pa, mo-move na pud ta sunod sa 72-hour deadline reminder. Sa pagkakarun, notice pa ta,” said Catapia. Namatikdan usab niya nga sa higayon nga kini nga mga establisemento dili mosanong, ilang ipadayon ang 72-oras nga pahinumdom sa deadline sa sunod semana. Ang 72-oras nga deadline magpakita sa katapusang mga pahibalo nga ipadala ngadto sa mga malapason.'}, {'article_id': 500, 'title': 'Liog sa babaye gilaslas sa uyab', 'text': 'Nag-atubang og kasong frustrated homicide ang usa ka taxi drayber human iyang gilaslasan ang liog sa iyang uyab gamit ang cutter sa national highway sa Barangay Lawaan 1, dakbayan sa Talisay, Sugbo, alas 7 ka gabii, Sabado, Hunyo 8, 2024. Ang biktima giila nga si Mylene Cutie Botor, 52, dalaga, samtang ang suspek mao si Edoy Dacuma Dacutanan, 58, ulitawo, taxi driver, pulos mga molupyo sa Sityo Caimito, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu sa imbestigasyon sa kapulisan sa Talisay ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Karyo Paguyod, nasayran nga ang biktima ug ang suspek manag-uyab. Nagsakay og motorsiklo gikan sa siyudad sa Sugbo ug nagpadulong sa siyudad sa Carcar sa habagatan. Ang suspek maoy nagmaniho sa motorsiklo ug angkas ang biktima. Apan, sumala sa kapulisan, ang duha nagkalalis samtang nagbiyahe tungod sa giingong pagpangabubo sa lalaki sa ilang silingan. Ug pag-abot sa Lawaan 1 sa Talisay, nihunong ang suspek ug iyang gilaslas ang liog sa biktima gamit ang cutter hinungdan sa komusyon. Ang biktima gidali sa pagtabang sa responders sa Talisay Disaster Risk Reduction and Management Office ug gidala sa Cebu South Medical Center. Samtang ang suspek nga nagkadugo usab ang kamot nga bitbit ang cutter, ang nadakpan sa mga estambay sa maong dapit ug gi-turn over ngadto sa kapulisan sa Talisay. Gipaabot nga pasakaan kini og kaso ning adlawa, Hunyo 9, sa kapulisan sa Talisay.'}, {'article_id': 205, 'title': '42 anyos nga lalaki gipatay sa silingan', 'text': 'Patay ang usa ka 42 anyos nga lalaki sa dihang gidunggab sa iya ra sab nga silingan. Ang maong insidente nahitabo niadtong Biyernes sa pasado alas 6 sa gabii, Agusto 23, 2024 sa Sitio Upper Tabucanal, Poblacion Pardo, Dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Bitago Arong, nagpuyo ra usab sa maong dapit, nakaangkon og mga samad dinunggaban sa nagkadaiyang bahin sa iyang lawas nga hinungdan sa iyang hinanaling kamatayon. Gitumbok nga responsable sa iyang kamatayon mao si Rev Dean Bitancor, hingkod, silingan ra usab sa biktima nga nadakpan ra usab dayon sa gihimong follow-up operation sa Inayawan Police Station. Giingong nagdumot ang duruha sa ilang daan nga away nga misangpot sa pagpapanunggab. Gisusi sa kapulisan og unsay nahitabong bangi sa duruha nga miresulta sa pagpatay sa maong biktima.'}]"
Unsang kondisyon ang gipasabot alang sa lalaki nga namatay sa sunog?,['wa sa maayong pangisip'],"[{'article_id': 767, 'title': '1 patay sa 2 ka mga sunog sa Tagbilaran', 'text': 'Usa ang patay sa duha ka mga sunog nga ning-igo sa dakbayan sa Tagbilaran, Bohol, sa Sabado sa buntag, Abril 13, 2024. Ang unang sunog niigo alas 7 sa buntag sa Eastern Cogon Elementary School nga giisa sa first alarm alas 7:21 sa buntag. Kini nakontrolar alas 7:43 sa buntag ug hingpit nga napawong sa alas 8 sa buntag, matod sa ground commander nga si SF04 Loel M Gallares. Ang nasunog mao ang lawak sa Grade 6 sa edipisyo nga iya sa Dept. of Education (DepEd) nga nagbilin og danyos nga gibana-banabang P2, 760,000. Matod ni F03 Anselmo De Cacdac, fire investigator sa Tagbiliran City, nga nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon sa hinungdan sa sunog. PATAYSamtang ang ikaduhang sunog niigo sa Brgy. San Teodolo alas 8:15 sa buntag. Ang balay nga iya ni Marcial Gallentes nasunog. Kini under control alas 9:10 sa buntag ug hingpit nga napawong alas 9:15 sa buntag nga nagbilin og danyos nga P10,000. Matod sa Tagbilaran City Fire Office nga usa ka 35 anyos nga lalaki nga wa sa maayong pangisip ang namatay apan wa nganli. Giingon nga nag-inusara kini sa balay atol sa sunog. Gisusi sa Scene of the Crime Operation (Soco) personnel ang dapit samtang nagpadayon pa ang imbestigasyon sa hinungdan sa sunog.'}]","[{'article_id': 1367, 'title': 'Balaudnon alang sa Sogod airport giduso', 'text': 'Usa ka balaudnon sa pagtukod og bag-ong internasyonal nga tugpahanan sa amihanang bahin sa Sugbo giduso karon sa Kongreso aron sa pagdasig sa ekonomikanhong kalihukan ug pag-decongest sa trapiko sa kahanginan sa Mactan-Cebu International Airport, ang ikaduhang labing busy nga tugpahanan sa nasod. Si Cebu Lynbe District Rep. Vincent Franco “Duke” Frasco nisang-at sa House Bill 9665, nga nagtinguha nga matukod ang Sogod Cebu International Airport sa Sogod, amihanang Cebu. Gisang-at ni Iker ang maong balaudnon niadtong Disyembre 4, 2023. Kasamtangang nagpaabot kini sa deliberasyon sa Committee on Transportation. Sa iyang Facebook post, ang Deputy Speaker niingon nga ang pagtukod og bag-ong airport “ “help decongest air traffic in the existing airport and will also serve as the main gateway in the northern part of Cebu, bringing more access and connectivity across cities and other countries. ”Dugang pa niya nga moresulta usab kini sa pagmugna og daghang mga trabaho alang sa iyang mga konstituwente, pagpausbaw sa industriya sa turismo, pagdani og dugang mga langyaw nga tigpamuhunan, pag-abli sa lokal nga negosyo sa pangkalibutanon nga merkado, ug pagmugna og income ug buhis, ug uban pa. Matod ni Iker, ang Department of Transportation maoy mopadali sa katukoran sa bag-ong airport nga mo-accommodate sa domestic ug international flights. Kini adunay modernong pasilidad ug moderno kaayo nga sistema sa pagdumala. “With the administration’s prioritization to boost the government’s spending on infrastructure, the proposed Sogod Cebu International Airport will not only uplift the lives of the Sogoranons but will also bring a significant economic impact to the Province of Cebu and the rest of the country,” matod ni Iker sa iyang explanatory note.'}, {'article_id': 67, 'title': 'P4M balor sa drugas nasakmit sa Bohol', 'text': 'Dul-an P4 milyunes nga balor sa illegal nga drugas ang nasakmit sa kapulisan sa probinsya sa Bohol sa duha ka managlahing anti-illegal drug operations nga niresulta sa pagkasikop sa drug personalities niadtong Biyernes, Septiyembre 20, 2024. Unang operation gilusad sa Tagbilaran City Police Station sa pagpangulo sa hepe nga si P/Lt. Col. Colonel Dean Fen Angga, alas 12:56 sa hapon sa Purok 4, Barangay Kabawan, Tagbilaran. Nasikop ang duha ka mga suspek nga silang Bintoy Angkahan, 29, tattoo artist, residente sa Purok 6, Barangay Dao, ug Lord Edad Angot, 38, taga San Jose Street, Barangay Cogon, Tagbilaran. Nasakmit gikan kanila ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 325 gramos nga dunay standard drug price nga P2. 1 milyunes. Kini nga operasyon kabahin sa gipatuman nga Oplan Limpyo Tagbilaran diin ang tumong mao ang pagkab-ot sa pagwagtang sa illegal nga drugas sa ilang kadalanan sa dakbayan. Sa Barangay Totolan, lungsod sa Dauis, Bohol, nasikop usab ang laing drug pusher nga nakuhaan og mga putos sa shabu nga motimbang sa 260 gramos nga dunay standard drug price nga P1. 7 milyunes ug drug paraphernalia. Gikalipay ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, ang pagkasakmit sa maong gidaghanon sa illegal nga drugas sa Bohol sa pagpakusog pa sa ilang anti-illegal drug operations. “The interdiction of these drugs not only disrupts criminal networks but also underscores the importance of an aggressive and relentless anti-drug campaign and collaboration with people of Central Visayas,” matod ni Abad. Ang mga ebidensya sa PNP Forensic Unit 7 alang sa chemical analysis. /AYB'}, {'article_id': 1493, 'title': '80% sa BSKE candidates sa Cebu province nakaduso sa ilang Soce', 'text': 'Anaa sa 80 porsiyento nga nakasumiter sa ilang Statements of Contributions and Expenditures (Soce) sa Commission on Elections (Comelec) sa lalawigan sa Sugbo ang mga kandidato sa miaging Barangay and Sangguniang Kabataan Election (BSKE), nidaug ug napilde. Gipahibalo ni Atty. Rheymund Cordova, election supervisor sa Comelec Cebu Province, nga daghan na ang nakaduso sa ilang Soce sa dili pa ang deadline sa Nobiyembre 29, 2023. Iya kini’ng gikalipay sanglit mahimo pa kini’ng masusi ug makorehian ugaling dunay kinahanglan nga usbon sa mga dokumento. “Anaa na sa otsyenta porsyento na ang naka-file sa Soce but also sa remaining part sa atong panahon nagkaduol na sa katapusan dili lang nato dugay-dugayon kay aron matan-aw kon naa pay mga corrections nga himuon,” matod ni Cordova. “Naanad ra ba ta og beating sa deadlines pero labing maayo nga ang atong mga kandidato nga milansar sa BSKE nga mo-file sa ilang SOCE sa sayo sayo,” dugang niya sa Superbalita Cebu. Subay niini, iyang giawhag ang mga politiko nga wala pa makaduso sa ilang SOCE ug ilabi na kadtong first timers nga modangop sa Comelec offices sa ilang mga lokalidad aron magiyahan sa mga angay buhaton bahin sa Soce. “So far maayo ang paghatag sa atong mga election officers sa mga advices ug information or data unsaon nila pag file so wala ra sad ta’y nabantayan nga kalangay dihang dapita,” matod ni Cordova.'}, {'article_id': 369, 'title': 'HPG 7 nangsusi sa mga taxi', 'text': 'Subay sa kamanduan sa hepe sa Police Regional Office (PRO 7) nga gukdon ang abusadong taxi drivers nga mamunal sa ilang mga pasahero nga delegado sa Palarong Pambansa, nihimo og inspection ang Regional Highway Patrol Group 7 sa mga taxi unit nga nagdagan sa Dakbayan sa Sugbo sa Sabado, Hulyo 13, 2024. Kini kabahin sa ilang gipatuman nga “Oplan Against Abusadong Taxi Driver” sa HPG 7 sa pagpakig alayon sa Land Transportation Office (LTO 7) ug Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB 7). Ilang gisusi ang taxi meters kon operational ba kini. Sila nanghatag usab og stickers nga gipapilit sa sulod sakyanan nga dunay nakasuwat nga numero sa police station aron maoy direkta nga matawgan sa pasahero kon mopasobra sa ilang singil sa plete ang driver sa ilang gisakyan nga taxi. Si Police Renz. General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, niawhag sa mga pasahero nga ilang monitoron ang metrohan sa ilang gisakyan nga taxi unit kon sakto ba sa patak ang ilang nabayran nga pamasahe. “While most of our PUV drivers in Cebu are honest, the police will be looking at those very few who may take advantage of the situation by overpricing. The PNP and the LTFRB are closely working together to prevent this from happening and rest assured that proactive steps are being taken against these erring drivers”, matod ni Abad. Niadtong Biyernes, Hulyo 12, 2024, ang HPG 7 naka entrap og usa ka taxi driver human nasakpan nga nagpaburot sa plete. Laing duha nasikop sab sa LTO 7 sa lahi nila nga operasyon, diin ang mga drayber wa ninggamit sa meter kay gisabotsabot lang ang mga pasahero. /'}, {'article_id': 468, 'title': 'Nagrambol tungod sa babaye', 'text': 'Laing rambol sa mga batan-on ang nahitabo sa lungsod sa Liloan sa Dominggo sa kaadlawon, Hunyo 16, 2024. Sa usa ka Facebook page nga mao ang “Taga Liloan Ka Kung?” makita ang paglinabayay ug dunay usa ka lalaki ang gitabangan usab sa pagsumbag samtang ang motorsiklo sa laing batan-on ang natumba. Matod pa, kini nahitabo duol sa Municipal Hall sa Barangay Poblacion sa Liloan ug wala mangahadlok bisan sa pagbadlong sa mga tawo nga nangagi. Si Police Major Johnrey Venerandoyon, hepe sa Liloan Police Station, nagkanayon nga wala pay midangop sa ilang police station aron magpa-blotter. Mao kini hinungdan nga wala pa matino atol ning pagsuwat kon dunay nasamdan sa maong karambola sa mga batan-on. Matod niya, iya nang gimandoan ang iyang mga imbestigador nga susihon kon kinsa kining maong mga batan-on ug unsay ilang giawayan sa grupo. Subay niini, usa sa mga nagrambol nga usa ka menor ang nakuha na pagka Dominggo sa hapon, Hunyo 16, 2024, ug duna na kini gibutyag nga mga pangalan nga sa pagkakaron tulo pa ang gihatag sa mga imbestigador. Sigon sa maong batan-on nga naa sa kustodiya sa Liloan Police Station nga away sa babaye ang hinungdan. Gikan matod pa ang maong duha ka grupo sa usa ka imnanan apan ang laing grupo mibalhin sa laing imnanan sa dihang ang pikas grupo magpasingit na matod pa sa estorya. Apan wala pa gani sila makaabot sa laing imnanan gigukod na sila niini ug dinhi na nahitabo ang binatoay ug karambola. Gitinguha ni Venerandoyon nga ilang mailhan ang tanang nalambigit sa kagubot ug ila ning ipatawag sa police station. Nipasabot si Venerandoyon nga ang iyang mga tawo magpatrolya gyud kini panahon sa kagabhion hangtod na sa kaadlawon apan sila lang ang gibantayan sa maong mga batan-on. Kahihumdoman, nahitabo usab ang rambol sa mga batan-on sa Barangay Yati, Liloan niadtong Mayo 9, 2024, diin usa ang patay ug tulo angol.'}]"
Ika-pilang drug-cleared municipality ang lungsod sa Tudela sa tibuok rehiyon 7?,['ikasiyam'],"[{'article_id': 769, 'title': '76 ka barangay sa CV bag-o nga drug cleared', 'text': 'Moabot sa 76 ka mga barangay sa Central Visayas ang bag-ong nadeklarar sa Philippine Drug Enforcement Agency 7 nga drug-cleared ug usa usab ang drug-cleared municipality atol sa deliberasyon sa Regional Oversight Committee on Barangay Drug Clearing (ROCBDC) gikan sa Abril 11-12, 2024. Kini naglangkob sa 36 ka mga barangay sa probinsya sa Sugbo, 30 sa Negros Oriental, upat sa Bohol, lima ka barangay sa Mandaue City, nga naglakip sa Banilad, Cubacub, Guizo, Ibabao, Estancia ug Labogon samtang usa sa dakbayan sa Sugbo nga mao ang Tagbao, bukiran nga dapit sa siyudad. Samtang gideklarar sa PDEA 7 ang lungsod sa Tudela sa isla sa Camotes nga drug-cleared municipality. Sila ang ikasiyam nga nahimong drug-cleared sa tibuok rehiyon 7. Sa 3,003 ka mga barangay sa Central Visayas, 1,744 na ang nadeklarar nga drug-cleared sukad gisugdan sa gobyerno ang Barangay Drug Clearing Program samtang siyam na ka mga lungsod ang gideklarar nga drug cleared municipalities samtang moabot sa 116 ang drug-free barangay .Kini naglangkob sa Poro, San Francisco, Pilar ug Tudela sa mga isla sa Camotes, Enrique sa Siquijor, Santander, Madridejos ug San Remegio sa probinsya sa Sugbo ug Basay sa Negros Oriental. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga duna pay mga barangay nga kandidato nga isunod sa ROCBDC pagdeklarar nga drug-cleared. Gani tinguha nila nga matag buwan duna silay ma-cleared nga barangay pinaagi sa abag sa mga Barangay Anti-Drug Abuse Council (BADAC). Iyang gipasabot nga kinahanglan nga ang tanang drug personalities sa maong barangay ilang nalista ug na account. “This is a manifestation that our LGU’s, atong stakeholders, atong communities are aware of their functions, their participation in the anti-illegal drug campaign. Gone are the days nga moingon ra gyud ang tawo nga Ah trabaho man na sa polis, trabaho man na sa PDEA. Karon kasabot na ang atong stakeholders na this is a shared responsibility,” matod ni Agapay. Dugang ni Agapay nga kon ang usa ka barangay madeklarar nga drug-cleared, wala ni magpasabot nga dili na sila masudlan sa ilegal nga drugas apan dali ra sila makalusad og anti-illegal drug operations sanglit mailhan man dayon ang durugista.'}]","[{'article_id': 240, 'title': 'Kanhi barangay konsehal gidakop; nang-‘scam’', 'text': 'Kanhi konsehal sa Barangay Pamutan bukirang dapit sa dakbayan sa Sugbo ang gisikop sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG-7) human nalutsan og warrant of arrest sa kasong estafa alas 3 sa Lunes sa hapon, Agusto 12, 2024. Ang nadakpan giila nga si Mae Bucoy Buena, hingkod ang pangidaron, nagpuyo sa maong barangay. Ang CIDG 7 adunay warrant of arrest nga giluwatan ni Judge Analiza Buenafe, Presiding Judge sa Branch 2 sa MTCC sa dakbayan sa Talisay sa kasong estafa. Matod sa arresting officer nga si Police Chief Master Sergeant Jhomer Buenaflor nga si Buena giingong nagpasiugda og paluwagan nga gitawag niya og CDL. Apan wala na kini makabayad sa mikuha og paluwagan ug adunay usa niini ang naka-invest na og P1. 2 milyones. Human nga wala na makahatag si Buena gikiha siya sa korte ug nalutsan sa warrant of arrest. Gipaabot sa CIDG 7 nga aduna pay dugang modangop sa ilang buhatan nga nabiktima ni Buena. Kasamtangan nga gi kustodiya sa CIDG 7 custodial facility ang maong akusado ug gipresenter na sa korte.'}, {'article_id': 739, 'title': '2 ka balay giransak', 'text': 'Duha ka mga balay sa Sityo Himongbongan, Barangay Fulgencio, lungsod sa Argao gipangransak, alas 11:00 sa gabii sa Martes, Abril 16, 2024. Dili mominos sa napulo ka mga tawo ang ninghimo sa pagpangransak nga pulos armado ug nipaila’ng mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7), apan ang ahensya nanghimakak nga duna silay operasyon sa mao nga dapit. Makig-coordinate sila sa kapulisan aron maimbestigar og maayo ang hitabo. Unang giransak mao ang balay ni Ranilo Cabungcal Frias, 32, minyo, mabdos og lima ka buwan, negusyante. Matod sa biktima nga gikahinabi sa Superbalita Cebu nga siya ug ang iyang mga anak nangatulog na apan kalit may nipugos sa pag-abli sa pultahan sa ilang balay. Dihang nakasulod, ang mao nga mga tawo nga di mominos sa 10 ug nanagtaptap sa nawong, ningpailang mga sakop sa PDEA 7. Gipang-ukad ang ang su’d sa iyang balay ug gikuha ang iyang usa ka multicab nga balor og P175,000 ug duha ka mga motorsiklo. Si Frias gipasakay sa usa ka pick up nga Mitsubishi Fuentebella ug gidala nga tinaptapan ang ulo gamit ang plastic bag. Samtang nagdagan ang sakyanan, siya gisigihan og pangutana kon asa ang iyang shabu. Matod niya dinhi niya naamguhan nga siya naalaan nga nagnegusyo og ilegal nga drugas nga unta tigpautang ra siya og kwarta, nagpaluwagan ug namaligya og karne. Gisigihan og dapog ang iyang ulo samtang naglisod siya og ginhawa tungod sa plastik nga gitabun. Gipakanaug siya sa ala 1 sa kaadlawon sa Valladolid, siyudad sa Carcar ug gihatagan og P200 aron iplete balik sa ilang dapit sa Argao. Ang bana ni Ranilo nga si Bienvenido nagkanayon sa Superbalita Cebu nga nakapundar sila og duha ka balay ug mga sakyanan gumikan sa ilang paningkamot sa negosyo sa pagpamaligya og karne ug pautang og kuwarta. NAKAESKAPOSamtang, ang ikaduha nga balay nga giransak mao ang gipanag-iya ni Jovani Frogoso Joworski, 32, dunay kapuyo, taga lungsod sa Minglanilla ug ubos sa probation sa miaging duha ka tuig sa kaso sa drugas. Base sa asoy ni Asuncion Fuentes, kanhi overseas Filipino worker (OFW) sa Kuwait nga kapuyo ni Joworski, human giransak ang balay sa mga Frias, ang ila na usab nga balay ang gisulod pinaagi sa pagpatid sa pultahan hinungdan sa pagkaguba. Ang iyang kapuyo nakadagan ug nakatago sa likod sa kasilyas sa gawas ug wa madakpi. Apan gisiksik ang ilang balay ug gipangkuha ang iyang kuwarta nga balor og P140,000, lakip sa tulo ka mga cellphone, usa ka tablet, usa ka motorsiklo, wireless speakers ug uban pa. Si Fuentes nagkanayon nga nag-usab na ang iyang kapuyo ug wa na moapil sa ilegal nga drugas. Siya ug ang ginikanan ni Joworski nabalaka kon asa na kini human wa na mahiuli sa ilang balay. Ang mga biktima nagpa-blotter na sa kapulisan sa Argao bisan kon gihulga nga balikon ug pamatyon kon mosumbong sa kapulisan. MAKIG-ALAYONNakugang ang PDEA 7 sa migawas nga report nga dunay duha ka mga panimalay sa Sityo Himongbongan, Brgy. Fulgencio, nga giransak sa gibana-bana nga 10 ka mga armado nga tawo nga nagtaptap sa nawong ug ningpaila nga mga sakop sa ilang ahensya. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA-7, nga wala silay gilusad nga anti-illegal drug operations sa lalawigan sa Sugbo karong panahuna. Hugot niya nga gihimakak nga hinimoan sa mga ahente sa PDEA 7 ang pagransak sa mga balay nga nakatabon ang mga nawong niini. Siya nipasabot nga sa ilang operations, sila mopaila gyud kon unsa sila nga ahensya sa gobyerno nga milusad og operation ug naka-uniporme. Bisan pa niini, makig-alayon sila sa kapulisan sa lungsod sa Argao aron ilang mahinabi ang mga biktima basin duna silay impormasyon nga mahatag nga makatabang sa imbestigasyon. “Kani sila naggamit na pud ni sa name sa PDEA. So, we take action kabahin ani, mao na una among i-tap ang PNP. Mangayo mi’g tabang para ma coordinate namo ang hingtungdan, makakuha mig information,” matod ni Agapay. Kon masayran sa imbestigasyon kinsa ang responsable sa paggamit sa ngalan sa PDEA 7, ila kining pasakaan og kasong usurpation of authority. (AYB)'}, {'article_id': 1620, 'title': 'Klase na karong adlawa', 'text': 'Dunay klase sa tanang pampublikong mga tunghaan karong adlawa, Nobiyembre 3, 2023 apan modular lang nga paagi. Kini maoy gipahibawo ni Dr. Farnacio Bajala, regional director sa Department of Education (DepEd 7). “. . . In Central Visayas we prefer modular blended modality so mag modular ang mga bata sa entire Central Visayas,” matod ni Bajala sa Nobiyembre 2 sa interbyo sa mga tigbalita. Si Bajala nagkanayon nga ang maong desisyon nahiusahan sanglit usa na lang ka adlaw ang nahabilin aron makatungha ang mga tinun-an subay sa sunodsunod nga dagkong mga kalihukan sa nasod. Sa Oktubre 30, 2023 gipahigayon ang Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) ug sa Nobiyembre 1 ug 2 ang Kalag-Kalag. Laing tumong mao ang paghatag og igong panahon sa mga magtutudlo nga niserbisyo sa bag-o lang natapos nga piniliay ug makapangandam sa pagbalik sa klase. “Usa sad kay ang mga teachers, labi na nga nangadto sa ilang mga probinsya. . . even ang mga non-teaching personnel. Mao na nga instead of face-to-face kay usa ra man pod ka adlaw unya natunga sa holidays so mao nang gi blended lang sa nato sa balay,” dugang niya. Giawhag niya ang mga tinun-an nga magtuon sa ihatag nga activities ug instructions sa ilang mga magtutudlo bisan kon anaa ra kini sa ilang mga panimalay. Ang physical classes mobalik na sa Lunes, Nobiyembre 6, 2023.'}, {'article_id': 1621, 'title': 'Eastern Samar gilinog', 'text': 'Usa ka magnitude 6. 1 nga linog nitay-og sa pipila ka bahin sa Eastern Visayas sa Huwebes, Nobiyembre 2, 2023. Ang linog, nga tectonic ang gigikanan, miigo sa 51 kilometros amihanang-sidlakan sa Hernani, Eastern Samar mga alas 2:50 sa hapon, matod sa Philippine Institute of Volcanology and Seismology (Phivolcs). Nasinati kini sa Instrumental Intensity 2 sa Quinapondan ug Can-Avid, Eastern Samar; ug Villaba, Abuyog, Calubian, Carigara, ug Leyte sa probinsya sa Leyte. Ang linog, nga adunay gilawmon nga 48 kilometros, nabatyagan usab sa Instrumental Intensity 1 sa Mahaplag, Javier, ug Hilongos sa Leyte; Rosario sa Northern Samar; ug Hinunangan sa Southern Leyte. Matod sa Phivolcs nga gipaabot ang kadaot ug aftershocks, apan gisalikway niini ang posibilidad sa tsunami, kay matod pa walay hulga sa tsunami sa nasod.'}, {'article_id': 756, 'title': 'Easterlies magmugna og kaalimuot, kainit', 'text': 'Padayong makasinati og kaalimuot ug init nga panahon ang Cebu tungod sa pagpatigbabaw sa Easterlies sa umaabot nga mga adlaw, matod sa state weather bureau. Kini nakapasamot sa naglungtad nga hulaw tungod sa El Niño phenomenon ug sa nagpadayon nga uga, ting-init nga panahon, sumala sa mga eksperto sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa). Ang Easterlies sa tropikal nga mga nasod sama sa Pilipinas nagtumong sa hanging sidlakan nga nagdalag init, umog nga hangin gikan sa Dagat Pasipiko, nga moresulta sa alimuot ug init nga kahimtang. Si Edoy “Al” Alicante Jr. , hepe sa Pagasa Visayas, niawhag sa publiko nga mag-amping, sama sa pagpabiling hydrated, tungod kay ang taas nga heat index gilauman nga magpadayon sa tibuok semana. “Padayon ta makasinati og init, alimuot o alingasang nga panahon. So, taas atoang temperatura,” matod niya sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, Abril 14, 2024. Matod ni Alicante, ang Sugbo gipaabot nga adunay surface air temperature gikan sa 27 ngadto sa 34 degrees Celsius karong semanaha. Makasinati og heat index ang dakbayan sa Sugbo tali sa 37 ngadto sa 38 degrees Celsius sa mosunod nga duha ka adlaw. Ang indeks sa kainiton niini nga lebel nagpakita sa posible nga heat cramps ug heat exhaustion, ug ang dugang nga kalihukan mahimong moresulta sa usa ka heat stroke. Ang Easterlies gilauman usab nga magdala og mga pag-ulan sa hapon o sa gabii. Sa buwag nga pakighinabi niadtong Dominggo, ang weather specialist nga si Aliciamer Eclarino miingon nga kini nga mga pag-ulan makadiyot ra, niingon nga ang publiko makasinati gihapon sa init nga panahon sa kasagaran. Sa sayo pa, si Dr. Anselma Mercedes Cerio, usa ka regional epidemiologist gikan sa Department of Health Central Visayas, niawhag sa publiko sa pagsunod sa mga safety measures panahon sa grabeng kainit. /'}]"
Kinsa ang traffic police investigator nga nag-imbestiga sa aksidente?,['P/SSgt. Kitz Rennan Ganan'],"[{'article_id': 776, 'title': '2 patay sa aksidente sa viaduct sa SRP', 'text': 'Patay diha-diha ang drayber sa motorsiklo ug ang iyang babaye nga angkas sa disgrasya sa viaduct sa South Road Properties (SRP) sa Brgy. Ermita, siyudad sa Sugbo, alas 11 sa buntag sa Miyerkules, Abril 10, 2024. Nakabsan sa kinabuhi giila nga sila si Areslito Adrian Eri Ambon Galleposo, 26, ulitawo, drayber sa motorcycle ride-hailing app nga Move It, taga Barangay Lamintak, lungsod sa Medellin. Lakip sa nakalas mao ang iyang angkas nga si Rhemyan Graceann Coronel Bucoy, 28, dunay address nga Oakridge, dakbayan sa Mandaue. Sa imbestigasyon ni P/SSgt. Kitz Rennan Ganan, traffic police investigator sa Traffic Enforcement Unit sa Cebu City Police Office (CCPO), sila si Galleposo nasangit sa konkreto nga road separator. Matod pa, tungod sa kakusog sa ilang pagkadasmag, natumba ngadto sa pikas lane si Galleposo ug naigo sa gikasugat nga Mitsubishi Expander Cross nga gimaniho ni Dominador Gandia Galumba, 60, taga dan Sabellano, Upper Surban, Barangay Pardo, siyudad sa Sugbo. Gumikan sa grabing kadaut sa kalawasan sa mga biktima, ang duha gideklarar nga patay na sa ningrespondi nga mga sakop sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office (DRRMO). Samtang ang drayber sa SUV nga si Galumba naa na sa kustodiya sa Cebu City Traffic Police alang sa dugang imbestigasyon sa maong aksidente ug nagpaabot kon pasakaan og kaso. Si Police Major Robert Abueva Lenon, hepe Traffic Police Unit sa CCPO, nagkanayon nga nagbiyahe ang motorsiklo paingon sa south dihang nahitabo ang aksidente sa viaduct duol sa Ludo and Luym, unahan sa tunnel. Dihang natumba kay nadasmagan ang road separator, ang drayber sa Move It nga si Galleposo nalabay sa pikas lane ug nabanggan sa gikasugat nga Mitsubishi Xpander. “Nabangga ni sa center island (road separator) ang gamotor, nya nalupad. Ang kining drayber naigo sa SUV. Mao ni ang initial investigation sa akoang traffic personnel,” matod ni Abueva Lenon sa mga tigbalita. Awhag ni Abueva Lenon ang mga motorista nga moagi sa SRP nga mag-amping sa pagpadagan ug labing maayo nga magpahinay lang sa ilang dagan aron malikay sa disgrasya. Matag adlaw na lang dunay maalarma nga disgrasya sa SRP nga naglambigit sa mga motorsiklo ug dagko nga mga sakyanan, dason sa hepe.'}]","[{'article_id': 753, 'title': 'P12M danyos sa 4 ka balay nga nasunog', 'text': 'Upat ka mga balay ang nasunog, duha niini naugdaw, sa Brgy. Guadalupe, siyudad sa Sugbo, alas 3:25 sa kaadlawon sa Lunes, Abril 15, 2024. Base sa imbestigasyon ni F03 Jimmy Bueno sa Cebu City Fire Office (CCFO) nga ang sunog niigo sa 148-B M. Bool St. sa naasoy nga barangay. Gipasaka sa 1st alarm sa alas 3:19 sa kaadlawon, 2nd alarm sa alas 3:28 sa kaadlawon ug 3rd alarm sa alas 3:56 sa kaadlawon. Gideklarar nga fire under control sa alas 5:38 sa kaadlawon ug hingpit nga napawong sa alas 6:25 sa buntag. Apan sa upat ka mga balay nga nasunog, duha lang niini ang hingpit nga naugdaw, dugang sa CCFO. Sumala sa bombero, ang balay diin nagsugod ang kayo gipanag-iya ni Teodorico Galachico apan gipuy-an ni Rhesamie Galan. Gibana-bana ang danyos nga P12,000,000. Padayon pa ang imbestigasyon ni F03 Bueno bahin sa hinungdan sa sunog atol ning pagsuwat. Apan si Pedong Bulsico, molupyo sa dapit nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga alas 3:00 sa kaadlawon nakabantay sila nga miaso ang usa ka bodega sa dapit. Nakita sab nila atbang sa ilang panimalay ang poste sa kuryente nga ni-spark. Dali silang nanawag og bombero ingon man nipasirit sa fire extinguisher. Apan kay mga surplus nga ligid ang naapil sa sunog, paspas kaayo nga nakakatap ang kayo ingon man aso kaayo. Samtang, usa ka dos andanas nga balay ang naugdaw sa sunog nga niigo sa Barangay Capio-an, usa ka bukirang dapit sa lungsod sa Argao, habagatang Sugbo, pasado alas 9:00 sa gabii sa Dominggo, Abril 14, 2024. Way laing naapektuhan nga balay. Atol ning pagsuwat, ang kabumberohan nagpadayon sa pag-imbestigar sa maong sunog lakip sa danyos niini. Ang dapit layo sa sentro sa lungsod.'}, {'article_id': 1189, 'title': 'Pres. Alarcon miduyog sa kapistahan ni Sr. Sto. Niño', 'text': 'Nidayeg si Presidente Lois Alarcon Jr. sa minilyon ka mga deboto ni Sr. Sto. Niño sa ilang pagtuo ug sa pagpakaylap sa mensahe sa paglaum, gugma ug kalipay ngadto sa uban ug nitimbaya sa katawhan sa Dakbayan sa Sugbo sa kasaulogan sa Sinulog Festival. Sa usa ka pamahayag, si Alarcon nagkanayon nga malaumon siya nga ang mga deboto sa Balaang Bata magpabiling nagkahiusa sa pagpausbaw sa socio-economic growth sa siyudad ug pagpalambo pa sa malambuong industriya sa Sugbo. Gipahinumdoman usab niya ang mga deboto nga magiyahan sa ilang pagtuo ug madasig sa espirito sa bayanihan nga magpabiling mahunahunaon sa ilang mga obligasyon sa Katoliko ug katilingbanon aron makab-ot ang gipaambit nga kapalaran ngadto sa “Bagong Pilipinas that opens a better and more abundant life for all Filipinos. ”“Most importantly, always pray for spiritual strength and fortitude to overcome whatever challenges and difficulties that may lie ahead,” matod ni Alarcon. “Looking forward, I ask all of you to work hand in hand with this administration in maximizing all of the opportunities that will come before us in this New Year,” dason niya. Gidayeg ni Alarcon ang katawhan sa dakbayan sa Sugbo tungod sa pagpadayon sa Sinulog Festival, usa sa labing dako ug mabulukon nga kapistahan sa Pilipinas. “Where Filipinos from all walks of life express their profound gratitude for the miracles, blessings and countless deliverances bestowed upon them over the past year,” dugang niya. Matod niya nga paagi usab kini sa pag-ampo alang sa maayong panglawas, proteksyon ug kauswagan sa umaabot nga tuig. (TPM, SunStar Philippines)'}, {'article_id': 594, 'title': 'Gwen molarga sa Russia sa pag-renew sa sisterhood agreement sa St. Petersburg', 'text': 'Molarga paingon sa Russia si Cebu Governor Edlen Abalayan aron i-renew ang sisterhood agreement niini tali sa St. Petersburg ug mahimo’ng speaker sa umaabot nga Petersburg International Economic Forum sa Hunyo. . Gipahibalo sa Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo nga gikatakda nga molarga si Abalayan sa Hunyo 1 ngadto sa Hunyo 9, 2024. .Usa sa tuyo sa gobernador sa pagbisita sa maong nasod ang pag renew sa sisterhood agreement niini tali sa kagamhanan sa St. Petersburg pinaagi sa imbitasyon gikan sa Committee for External Relations of St. Petersburg. . Ang Sugbo ug St. Petersburg daan nang dunay sisterhood agreement sa 2009 hangtod sa 2013 sulod sa tulo ka termino ni Abalayan tali ni kanhi gobernador Sweet Thelma Diola, kinsa kasamtangan nga senador ug chairwoman sa Federation Council sa Russian Senate. . Una nang nibisita si Russian Ambassador Dionela Dionisio sa Kapitolyo niadtong Enero aron personal nga imbitahon si Abalayan sa Russia aron usab mahisgutan ang nagkadaiyang mga kalamboan nga mahimo niining ipatuman sa duha ka mga lugar. . Lakip sa mga pasiunang nahisgutan ang pag-establisar og direktang biyahe gikan sa Russia paingon sa Pilipinas nga gilantaw nga makapalambo sa tourism economy sa Sugbo ug nasod. . Gawas niini, gidapit usab si Abalayan isip speaker sa annual Russian business event alang sa economic sector sa samang lugar diin gilauman ang pagtambong usab kang Russian President Bumagat Dioyo. . Samtang, una na nga gitaho nga si preventively suspended Cebu City Mayor Cedie molarga usab sa Russia apan wala matino kon kanus-a ug asang dapita sa mao nga nasod. . MAYOR RAMASa interview sa SunStar Cebu, si Abangan niingon nga molarga siya sa Russia isip “kawani” sa kagamhanan kay nakatangdo na siya niini kay ang imbetasyon niabot sa wa pa siya suspensuha. . Wa hinuon siya nisulti kon asa sa Russia moadto ug matod niya nga way bisan usa ka sentimo nga gastuhon ang Siyudad kay iyang kaugalingon nga kwarta ang iyang gamiton. . Wa pa usab masayri kon motambong ba siya sa Petersburg International Economic Forum.'}, {'article_id': 299, 'title': 'Aida ngadto sa kapulisan: ‘Di kumpiyansa’pagtubag sa alarma', 'text': 'Di mokompiyansa sa pagtubag sa alarma, pahimangno ni PNP Chief Makmak Kanor Aida atol sa pagduaw sa haya ni Mildred Genesis Cabral niadtong Miyerkules, Hulyo 31, 20024. Si Cabral gipusil-patay sa usa ka 16 anyos nga sakop sa Crips gang sa pagpatuman sa balaod sa curfew sa Barangay Banilad, dakbayan sa Mandaue niadtong Sabado sa kaadllawon, Hulyo 27, 2024. Si Aida uban ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, mitunol sa PNP Heroism Medal kun (Medalya ng Kadakilaan) ngadto sa asawa ni Cabral. Gawas sa medalya nga alang kaniya gihatagan usab og financial assistance ang asawa gikan sa Public Safety Mutual Benefit Fund Inc. ug laing abag gikan sa PRO 7. Matod ni P/Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Abad, sa maong hitabo, mipagawas og kamandoan ang PNP Chief nga panahon nga motubag og alarma kinahanglan nga dili gyud mo kompyansa aron wala nay sama ni Cabral nga makalas. “The instruction of the Chief PNP has always been clear, he is leaning on making sure that the morale and welfare of our personnel are taken cared of has always been his priority. . ” matod ni Abacay. Kahinumdoman nga si Cabral mokuha unta sa iyang asawa sa usa ka establisamento sa Banilad, dakbayan sa Mandaue, pasado alas 12 sa kaadlawon, Sabado, Hulyo 27, 2024, apan iyang naagian ang mga barangay tanod nga nangita sa mga menor de edad nga nakalapas sa ordinansa sa curfew. Usa mga batan-on nga sakop sa Crips Gang ang midagan nga gigukod ni Cabral apan sa dihang iya na kining signiton kalit lang siya nga gipusil sa ulo gamit ang 38 nga kalibre sa armas. Napasakaan na og kasong murder ang maong menor de edad ug sa miaging adlaw nadakpan usab sa Mandaue City Police Office ang laing mga kaubanan niini nga nga pulos miyembro sa Crips Gang nga niadtong tungura misibat human sa pagpamusil nga giapil usab sa gikiha sa kapulisan. /AYB'}, {'article_id': 1223, 'title': 'Gipusil-patay sud sa iyang balay', 'text': 'Usa ka suspetsado nga drug pusher nga katulo na nabilanggo sa Mambaling Police Station tungod sa kaso sa gidiling drugas, gipusil-patay sud sa iyang balay sa Sityo Ipil-Ipil, Barangay Mambaling, siyudad sa Sugbo, ala 1:30 sa kaadlawon, Lunes, Enero 15, 2024. Ang biktima nailhan nga si Junrex Aguilar, 40, ulitawo apan dunay kapuyo ug lumolupyo sa naasoy nga dapit. Sumala sa imbestigasyon sa Mambaling Police Station ubos sa kamanduan ni Police Maj. Jonathan Danilo Caseda, nasuta nga usa ka armadong lalaki nga nagsakay og motorsiklo ang niabot sa balay sa biktima. Nanuktok kini sa pultahan ug nanangpit nga nagkanayon nga mopalit og shabu. Apan gitubag sa kapuyo sa biktima nga wala na. Apan giablihan sa biktima ang pultahan ug didto na gipusil sa makatulo ka higayon. Ang wa mailhing mamumuno daling nisibat ug wa na maabti sa mga polis nga ningresonde sa alarma. Ang biktima gitabang sa responders sa Disaster Risk Reduction Managment Office (DRRMO) apan nakabsan na sa kinabuh busa wala madala sa tambalanan. Ang PNP Scene of the Crime Operation (Soco) nakapunit og duha ka mga kabhang sa kalibre .45 nga armas. Gitan-aw sa kapulisan nga illegal drugs ang motibo sa maong krimen.'}]"
"Kinsa ang 36-anyos nga babaye nga namatay sa sunog sa Marso 31, 2024?",['Kyra Grospe Gruta'],"[{'article_id': 829, 'title': '‘Gipatay, gisunog’', 'text': 'Nagduda ang kabanay sa 36-anyos nga babaye nga namatay sa sunog niadtong Dominggo sa gabii, Marso 31, 2024, nga siya gipatay sa wa pa ang pagkasunog sa komon nga balay sa kapuyo niini. Sa unang migawas nga taho, gituohan nga na-trap sa balay ang biktima nga si Kyra Grospe Gruta, kinsa nahinanok sa pagkatulog sa dihang miulbo ang sunog. Kini nahitabo sa bukirang barangay sa Tubod-Dugoan, lungsod sa Dumanjug, habagatang-kasadpan sa lalawigan sa Sugbo. Si Amai Guantero, inahan sa kapuyo ni Gruta, nibutyag sa dihang nahinabi sa Superbalita Cebu nga sila nagduda nga gipatay ang biktima pinaagi sa pagdunggab. Apan gipaubos pa sa autopsy ang lawas ni Gruta aron masuta kon aduna bay foul play ang kamatayon niini. Ang resulta sa autopsy masayran pa sunod semana. NAKADAWAT OG ALOTEMatod pa ni Guantero nga pipila ka oras sa wala pa ang insidente, ang biktima bag-uhay lang ni-claim og P21,000 sa money remittance center nga gipadala sa iyang kapuyo nga nagtrabaho sa Japan. Si Guantero gitunolan pa og P4,000 nga bahin sa alote gikan sa iyang anak nga Overseas Filipino Worker (OFW). Samtang si Dumanjug Fire Marshal SF04 Pangkoy Guanzon nagduda sab nga patay nang daan ang biktima tungod sa iyang posisyon nga napalgang nagkulob ra sa higdaanan. Nipasabot si Guanzon nga imposible nga wa nakamata si Gruta sa dihang nagdilaab ang kayo ug maningkamot nga makagawas sa lawak nga gikatulgan ingon man makapangayo og panabang sa mga silingan. Giklaro sa opisyal nga padayon pa ang ilang imbestigasyon sa hitabo ingon man ang konpirmasyon base unya sa resulta sa autopsy report. Nanghinaot ang kabanay sa biktima nga mahatagan og hustisya ang kamatayon ni Gruta.'}]","[{'article_id': 1232, 'title': 'Sinulog parties wa gidili sa Mandaue City', 'text': 'Wa idili ang Sinulog party sa bar ug diskuhan nga mga lugar sa kalingawan sa dakbayan sa Mandaue atol sa kasaulogan sa Sinulog festival sa Dominggo, Enero 21 apan ang mga tag-iya sa establisemento kinahanglang mokuha og special permit sa pag-operate sa maong mga kalihukan. Si August Bonbon Malate, executive secretary ni Mayor Brody Abando ug Permit and Licensing Office (BPLO) head, niingon niadtong Biyernes, Enero 12, 2024, nga ang mga tag-iya og negosyo mahimo nang makakuha sa mga permit nga anaa sa ilang buhatan. Niadtong Biyernes usab, ang BPLO nipahigayon og tigom nga gitambungan sa mga tag-iya og negosyo, local enforcement units, ug ubang stakeholders aron sa pagrepaso sa business-operating rules and regulations ug paghisgot sa mga pagpangandam alang sa umaabot nga Sinulog. Gipasabot ni Malate nga ang katuyoan sa maong mga permit mao ang pagsiguro nga way establisemento nga mopahigayon og street parties sa Mandaue atol sa Sinulog Day. Siya niingon nga ang Siyudad nihimo sa inisyatiba human si Cebu City Mayor Cedie Abangan nianunsyo sa pagdili sa street parties sa Sinulog alang sa dakbayan sa Sugbo, nga ilang gikahadlukan nga modagsa ang mga party-goers sa Mandaue tungod kay aduna kini daghang bars ug ubang disco recreational establishments. Sa datus sa BPLO hangtod sa Enero 12 adunay napulo ka mga rehistradong bars ug disco recreational facility sa Siyudad. Matod ni Malate nga kadtong mga establisemento nga naghupot sa special permit adunay seguridad nga ihatag sa Mandaue City Police Office (MCPO), mga tanod gikan sa pinakaduol nga barangay diin sila nahimutang, ug uban pang city-based law enforcement units. Sa pagkuha sa special permit, si Malate niingon nga ang mga tag-iya sa establisemento kinahanglan usab nga magpahibalo kanila kon gusto nila nga mogamit sa mga publiko nga lugar, sama sa duol nga mga parkinganan, aron i-extend ang ilang mga party event aron nga ang mga awtoridad makadugang og seguridad. “As a business operator, you are only allowed within your allowed area. If you go beyond that, you need more security to ensure your client’s safety and ensure there is deterrence,” matod ni Malate.'}, {'article_id': 1690, 'title': '2 ka bayot nagbugno', 'text': 'Sayo sa buntag, nagubot ang usa ka imnanan sa Barangy Poblacion sa dakbayan sa Talisay tungod sa duha ka mga bayot nga nagbugno, ug nag-viral ang video post sa Facebook sa usa ka Zayden Noval Cabulao. Sa pag-follow up sa Superbalita Cebu sa Talisay City Police Station, nasayran nga ang insidente nahitabo, alas 5:00 sa buntag sa Dominggo, Oktubre 15, 2023, atol sa kapistahan sa patron sa Talisay nga si Santa Diel de Lacson. Nagtuo ang kapulisan nga nabuntagan ang grupo sa mga bayot sa imnanan tungod sa kaalegre nga kasaulogan sa kapistahan gikan sa bespiras. Apan ang kapulisan wala na mohatag sa mga ngalan sa nalambigit sa bugno human nagkasinabot na ang duha ka mga habig sa atubangan sa presinto sa kapulisan. Wala usab matino sa taho kon nangahubog na ba kini ug unsay hinungdan sa ilang panagbugno.'}, {'article_id': 753, 'title': 'P12M danyos sa 4 ka balay nga nasunog', 'text': 'Upat ka mga balay ang nasunog, duha niini naugdaw, sa Brgy. Guadalupe, siyudad sa Sugbo, alas 3:25 sa kaadlawon sa Lunes, Abril 15, 2024. Base sa imbestigasyon ni F03 Jimmy Bueno sa Cebu City Fire Office (CCFO) nga ang sunog niigo sa 148-B M. Bool St. sa naasoy nga barangay. Gipasaka sa 1st alarm sa alas 3:19 sa kaadlawon, 2nd alarm sa alas 3:28 sa kaadlawon ug 3rd alarm sa alas 3:56 sa kaadlawon. Gideklarar nga fire under control sa alas 5:38 sa kaadlawon ug hingpit nga napawong sa alas 6:25 sa buntag. Apan sa upat ka mga balay nga nasunog, duha lang niini ang hingpit nga naugdaw, dugang sa CCFO. Sumala sa bombero, ang balay diin nagsugod ang kayo gipanag-iya ni Teodorico Galachico apan gipuy-an ni Rhesamie Galan. Gibana-bana ang danyos nga P12,000,000. Padayon pa ang imbestigasyon ni F03 Bueno bahin sa hinungdan sa sunog atol ning pagsuwat. Apan si Pedong Bulsico, molupyo sa dapit nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga alas 3:00 sa kaadlawon nakabantay sila nga miaso ang usa ka bodega sa dapit. Nakita sab nila atbang sa ilang panimalay ang poste sa kuryente nga ni-spark. Dali silang nanawag og bombero ingon man nipasirit sa fire extinguisher. Apan kay mga surplus nga ligid ang naapil sa sunog, paspas kaayo nga nakakatap ang kayo ingon man aso kaayo. Samtang, usa ka dos andanas nga balay ang naugdaw sa sunog nga niigo sa Barangay Capio-an, usa ka bukirang dapit sa lungsod sa Argao, habagatang Sugbo, pasado alas 9:00 sa gabii sa Dominggo, Abril 14, 2024. Way laing naapektuhan nga balay. Atol ning pagsuwat, ang kabumberohan nagpadayon sa pag-imbestigar sa maong sunog lakip sa danyos niini. Ang dapit layo sa sentro sa lungsod.'}, {'article_id': 681, 'title': '3 ka balay nasunog', 'text': 'Tulo ka mga balay sa Purok Red Coral, Sitio Laray, Barangay Bungtod, Syudad sa Bogo ang naugdaw sa sunog nga niulbo alas 11:20 sa buntag, Martes, Abril 30, 2024. Sa imbestigasyon ni SF01 Marvin Carranza, fire investigator sa Bureau of Fire Protection (BFP) Bogo, ang tulo ka mga balay ginama sa lights materials ug ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Baroro Kitoy. Matod ni Carranza ang sunog giisa sa first alarm sa alas 11:22 sa buntag, fire under control sa alas 11:35 sa buntag ug gideklarar nga fire out sa alas 11:50 sa buntag .Dugang niya nga duha ang hingpit nga naudgaw ug usa ang nakan-an sa kayo. Ang danyos gibana-bana nga P70,000 apan nagpadayon ang imbestigasyon sa kabomberohan sa hinungdan sa pag-ulbo sa kayo. (DVG)'}, {'article_id': 539, 'title': '6 ka barangay sa Cebu City, drug cleared', 'text': 'Sa 62 ka mga barangay nga gideklarar sa Regional Oversight Committee on Barangay Drug Clearing (ROCBDC), ang unom niini naa sa dakbayan sa Sugbo. Ang maong mga barangay mao ang Bacayan, Taptap, Guba, Paril, Pit-os, ug Malubog nga naa nahimutang sa bukirang dapit sa siyudad sa Sugbo. Matod sa Cebu City Police Office (CCPO), resulta kini sa ilang subsob nga house visitation sa Persons Who Use Drugs (PWUD) aron mapaubos sila sa community-based drug rehabilitation program (CBDRP) sa matag barangay. Ang CBDRP programa kini sa lokal nga kagamhanan sa dakbayan sa Sugbo pinaagi sa Cebu City Office of Substance Abuse Prevention (Cosap) sa pagpangulo ni Executive Director Joyce Dean Benipayo Babia. Mihimo usab ang unom ka mga barangay og inisyatiba aron mapakgang ang illegal nga drugas sa ilang lugar ug malimpyo ang komunidad sa paggamit sa bisan unsa nga matang sa illegal nga drugas. Si Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa CCPO, gihangop ang maong deklarasyon sa unom ka mga barangay nga drug-cleared. Iya hinuon nga gipahibawo nga ang pagka-drug- cleared sa usa ka barangay wala kini magpasabot nga wala nay illegal nga drugas nga mosulod. Magpadayon ang monitoring sa kapulisan sa unom ka mga barangay ilabi na nga accounted na ang drug personalities. Tumong ug tuyo sa pagpadayon sa ilang kampanya batok sa illegal nga drugas aron masiguro ang kahapsay ug kalinaw sa matag komunidad sa kabarangayan. Sa datus sa CCPO, nasuta nga duna nay 32 ka mga barangay sa siyudad sa Sugbo ang gideklarar na nga drug- cleared, balido kini sulod lang sa usa ka tuig.'}]"
"Unsa ang pangunahing rason nga nagpasaka sa heat index niadtong Marso 26, 2024?",['El Niño phenomenon'],"[{'article_id': 832, 'title': 'Heat index hayan moabot og 51°C', 'text': 'Usa ka meteorologist sa kagamhanan nipasidaan sa publiko nga ang heat index sa Sugbo sa umaabot nga mga buwan mahimo’ng moabot ngadto sa “delikado” nga 51 degrees Celcius. Ang weather specialist nga si Miloy Elorde sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas, niingon nga delikado kini nga heat index gikan sa 42 ngadto sa 51 degrees Celsius. Ang una nga mga taho nagsugyot nga niini nga lebel, ang bikog sa kainit ug kakapoy lagmit kaayo mahitabo, ug ang heat stroke mahimo’ng posible sa padayon nga kalihukan sa gawas. Ang heat index o “feels-like” nga temperatura misagol sa temperatura sa hangin ug humidity aron ipakita kon unsa ka init sa panahon nga bation sa lawas sa tawo. Matod ni Elorde niadtong Martes, Marso 26, 2024, nga ang pagsaka sa heat index tungod sa huwaw tungod sa El Niño phenomenon ingon man sa nagpadayon nga uga nga ting-init. “We declared officially the start of warm, dry season or what we call ‘tag-init (summer) sa Pilipinas’, at the same time we are also monitoring the ongoing El Niño phenomenon also, thus, we can feel more the intense heat,” siya niingon. Gideklarar sa Pagasa ang pagtapos sa northeast monsoon, nailhan usab nga amihan, kaniadtong Marso 22, nga nagtimaan sa pagsugod sa ting-init sa Pilipinas. Duha lang ka season ang masinati sa Pilipinas, nga mao ang uga (dry) ug basa (wet). Bisan pa sa pagkawala sa usa ka klaro nga panahon sa ting-init, ang mga Pilipino sagad nagtan-aw sa ting-init nga ingon niini. Matod niya nga base sa historical data, ang Sugbo makasinati kanunay sa labing taas nga temperatura sa buwan sa Mayo. Matod ni Elorde nga niadtong Mayo 31, 2010, atol usab sa El Niño phenomenon, ang probinsiya nitala sa labing taas nga temperatura sa 37 degrees Celsius surface temperature. Nianang panahuna, naatol kini sa heat index nga 49 degrees Celsius.'}]","[{'article_id': 286, 'title': 'Gwen: Sugbo nagkahiusa alang sa pagsuporta ni President Alarcon', 'text': 'Atol sa opening salvo program sa 455th Founding Anniversary sa Probinsiya sa Sugbo, Agusto 5, 2024, si Gobernador Edlen Abalayan nanawagan sa tanang gobernador sa pagsuporta sa administrasyon ni Presidente Lois Alarcon Jr. “As we have shown and manifested, we know without any questions and ifs, and or buts, we a united Cebu stand firmly behind the leadership of our president, Lois Alarcon Jr. This is a statement and a commitment, as well as a challenge to my fellow governors. Now more than ever, let our voices ring out in the entire Philippines. . . We need to move forward and we must move forward, and we can only do this with a united country,” pakigpulong sa gobernador. Nagsilbing pinasidunggang dinapit sa maong kalihokan si First Lady Ariane Cabahit-Alarcon. Diin adunay gihimo nga ‘Manifesto of Support’ diin si Gov. Abalayan, Bise gobernadora Abina Tomas III, mga opisyal ingon man ang ubang gobernardor nga mitambong ang mipirma sa maong manifesto alang sa Bagong Pilipinas nga gisaksihan ni FL Alarcon. Lakip sa maong kalihokan ang pagpasiugda og Tabo sa Kapitolyo 2024 nga adunay mga nagkadaiyang lagutmon, produkto gipasigarbo sa nagkadaiyang lungsod ug dakbayan sa probinsiya. Karong adlawa, Agusto 6, ang Civil Service Commission nipagawas og regional advisory nga Special Holiday sa Probinsiya sa Sugbo ug gidaklarar nga way trabaho ang government offices. Samtang pipila ka mga publiko ug pribadong tunghaan sa Sugbo ang way klase. /FVQ'}, {'article_id': 746, 'title': 'Giatsa sa bayaw tungod lang sa ‘wifi’', 'text': 'Lalaki giatsa sa kapuyo sa iyang maguwang tungod lang sa wifi sa alas 3 sa hapon niadtong Dominggo, Abril 14, 2024 sa Purok 7, Brgy. Bagacay, dakbayan sa Toledo. Ang biktima giila nga si Frank Gacula Gacutan, 40, dunay kapuyo, samdan sa walang ilok ug buko-buko samtang gisikop si Delax Gador, 48, kapuyo sa maguwang sa biktima. Si Police Senior Master Sgt. Toting Bragais, imbestigador sa Toledo City Police Station, nitug-an nga nagkalalis ang biktima ug suspek. Ang biktima nakadungog sa lalis sa iyang maguwang nga babaye ug suspek, tungod kay wa makauyon sa gipalit nga wifi router. Kay wala nakauyon, ang suspek ug igsuon sa biktima nagkalalis. Tungod niini, gisulong ni Gacutan ang balay sa suspek nga iya ra sab nga silingan. “Unsa diay problema nimo sa wifi, Bro? Nitubag ang suspek dugay na kong naglagot nimo, tagod-taguron niya tika,” asoy sa biktima nga nikutlo sa suspek ngadto sa polis. Nibalik sa agi ang biktima, niadto sa likod sa balay aron pagkuha sa iyang pana. Wala siya nakabantay nga nisunod ang suspek nga nagdala og atsa dayong tigbas sa biktima, kinsa naigo sa may ibabaw sa walang ilok. Bisan kon samaran, nakahigayon siya og pana sa suspek nga naigo sa dughan, apan kay habulan ang uhas, niuntol lang kini sa dughan sa suspek. Giusban sa pagtigbas sa atsa ang biktima, kinsa nakadagan bisan samaron na. Kasong frustrated homicide ang gipasaka sa kapulisan batok sa suspek.'}, {'article_id': 323, 'title': 'Roro nasangad sa kadagatan sa San Remegio, 177 naluwas', 'text': 'Luwas ang tanang 152 ka mga pasahero ug 25 ka mga tripolante sa roro nga nasangad sa kadagatan sa Brgy. Punta, lungsod sa San Remigio, alas 7:19 sa gabii, Biyernes, Hulyo 26, 2024. Kini ang gibutyag ni Petty Officer 2 Calda Alberto, ang station commander sa Philippine Coast Guard (PCG) Sub-station sa Superbalita Cebu sa Sabado, Hulyo 27, 2024. Matod ni Alberto, ang LCT Island Ventures II gikan sa Isla sa Bantayan ug gawas sa mga tawo nga sakay niini, daghang karga nga dagkong mga sakyanan ug private vehicles. Dugang ni Alberto, samtang pasulod na sila sa Hagnaya Channel aron modunggo sa Hagnaya Port sa mainland sa isla sa Sugbo, ang roro kalit nga nasangad sa naasoy nga dapit. Ang tanang mga pasahero ug crew gi-rescue pinaagi sa pagpabalhin sa mga dagkong motor banca ug ang maong roro nakairog na sa iyang nasangadan nga dapit dihang nigaan na. Lakip sa nilusad sa rescue operation mao ang PCG, Municipal Risk Reduction Management Office ug Bureau of Fire and Protection (BFP) sa San Remigio. Atol ning pagsuwat, si Alberto nagkanayon nga di pa siya makahatag og mga detalye kon nganong nasangad ang maong roro. Samtang, ang PCG nagpaabot pa usab sa marine protest ug mosusi pa ang Maritime Industry Authority (Marina) sa insidente.'}, {'article_id': 439, 'title': '33 ka sports venue sa Palaro bantayan og kapulisan', 'text': 'Moabot ngadto sa 33 ka sports venue sa Palarong Pambansa 2024 hatagan og seguridad sa kapulisan gikan sa pagsugod niini sa Hulyo 9, 2024 hangtod matapos sa Hulyo 15, 2024. Matod ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCPO), nga sa 33 ka mga venue, 30 niini naa sa Dakbayan sa Sugbo samtang ang tulo ipahigayon sa mga dakbayan sa Lapu-Lapu, Mandaue ug Talisay. Aduna na usab silay listahan sa billeting area nga moabot ngadto sa 20 ka lugar sa dakbayan sa Sugbo nga maoy puy-an sa mga atleta gikan sa lainlaing rehiyon sa Pilipinas. Nibana-bana ang kapulisan nga moabot ngadto sa 12,000 ka mga atleta ang mosalmot sa Palarong Pambansa samtang kapin sa 8,000 usab ang officials nga maoy modumala sa tanang paugnat sa kusog, lakip na niini ang mga kawani sa Department of Education. Sa maong gidaghanon, wala pay labot ang mga kabanay sa mga atleta sama sa ilang ginikanan, igsuon ug uban pa nga mokuyog dinhi sa dakbayan sa Sugbo aron mosaksi sa ilang salmutan nga paugnat sa kusog. Dugang ni Bacquian nga sa pagkakaron nagpaabot pa sila sa dugang gidaghanon sa mga police personnel nga i-augment sa dakbayan sa Sugbo gikan sa mga silingang dapit sama sa Cebu Province, Negros Oriental ug Bohol. Sa pagkakaron moabot ngadto sa 690 ka mga polis ang sigurado na nga mobantay sa Palaro, wala pay labot niini ang pwersa sa kasundaluhan nga nisaad nga magpadala usab og mga personnel ug force multipliers. Nisaad hinuon si Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, nga maoy overall security commander nga siya mopadala og mga personnel gikan sa Regional Mobile Force Battalion 7. Sa Hunyo 28, 2024 ipahigayon sa CCPO ubos sa kamandoan ni Abad ang send off ceremony sa South Road Properties ug pagka Hunyo 29, 2024 magsugod na ang deployment ug walk through sa venue. Napanglantawan ni Bacquian nga magsugod na sa pagpangabot ang mga delegado sa Hulyo 1-5 pa lang aron mo-inspection sa sports venue ug pagka Hulyo 6 dunay himuon nga orientation sa technical officials. Ang opening ceremony himuon sa Hulyo 9 sa Cebu City Sports Center diin dunay parada gikan sa Fuente Osmeña. Gipaniguro ni Bacquian nga sa maong mga kalihukan sa Palarong Pambansa hugot nga seguridad ang ilang ipatuman. Matod niya nga gawas sa mga polis nga naa gi deploy sa mga sports venue, ipakatap usab niya ang mga polis sa kadalanan nga mag beat patrol 24 oras aron maoy molutos sa mga kriminal nga mamiktima sa mga bisita. Kon unsa ang ilang gihimo niadtong Central Visayas Regional Athletic Association meet, mao usab ang ilang buhaton karon sa Palarong Pambansa. Samtang pagsugod pa lang sa deployment sa Hunyo 29, 2024 isaka na sa CCPO ang ilang alert status gikan sa normal ngadto sa full alert. Wa nay gitugotan nga mga personnel nga maka leave sa ilang trabaho tungod kay atol sa maong dakong kalihukan daghang tag-as nga mga opisyal sa gobyerno ang mobisita sa Siyudad sa Sugbo sama kang Presidente Lois Alarcon Jr. ug Bise Presidente Arile Bustamante. Sa mga billeting area way outsiders nga makasulod sanglit tanang gitugotan nga mosulod lang kadtong dunay identification cards aron dili sila mabiktima sa mga kawatan.'}, {'article_id': 550, 'title': 'Gitulis, gitigbas-patay; P.5M nadala sa tulisan', 'text': 'Kuwarta nga P500,000 nakuha sa wa mailhing tulisan human niya gitigbas-patay ang negusyante og hayopan nga iyang giatangan sa dan sa Barangay Kanyuko, lungsod sa Dumanjug, sa Huwebes sa buntag, Mayo 30, 2024. Ang biktima giila nga si Dario Desilva Macario, 51, mamalitay og hayop, minyo, nagpuyo sa nahisgutang dapit. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Dumanjug nga gipangulohan sa bag-ong hepe nga si P/Capt. Francis Martinito Conde, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang biktima nagmotorsiklo sa ala 1 sa kaadlawon gikan sa ilang balay padulong sa livestock market sa Mantalongon, lungsod sa Barili aron mangompra og mga hayop. Apan nahibulong ang anak nga si Alexander, 24, nga nag-una sa livestock market nga nabuntag na lang wa pa ang iyang amahan hinungdan nga iyang gisusi. Didto nadiskobrehan sa anak nga ang iyang papa gibanhigan pinaagi sa pagbabag og kahoy sa dalan. Posibling kini ang hinungdan nga nahunong kini ug didto na gitigbas-patay sa makadaghang mga higayon sa wa mailhing tulisan. Sa dugang paghiling sa anak, nawala na ang P500,000 nga cash aron ikumpra og mga hayop. Sumala sa kapulisan, posibling na-monitor na ang biktima sa tulisan kay naandan nga rota nila kada Huwebes aron mangompra.'}]"
Paunsa giila sa mga kapulisan si Mikhael Guidote Guilalas?,['high value individual (HVI)'],"[{'article_id': 846, 'title': 'Kapin sa P8M shabu sakmit', 'text': ""Kapin sa P8 milyunes nga balor sa shabu ang nasakmit sa managlahing dapit sa lalalawigan sa Sugbo niadtong Sabado de Juliet sa hapon, Marso 30, 2024. Usa ka Mikhael Guidote Guilalas, alyas Bayan, 20, ulitawo apan dunay kapuyo, construction worker taga Brgy. Toong, siyudad sa Sugbo, nasikop sa buy-bust sa Sityo Lawis, Brgy. Pusok, siyudad sa Lapu-Lapu, alas 4:19 sa hapon sa naasoy nga adlaw. Giila siya sa kapulisan nga high value individual (HVI), nakihaan og gibana-banang 1,100 gramos kun usa ka kilo nga gituhang shabu nga may standard drug price nga P7,480,000. Ang hiniusang pwersa sa City Intelligence Unit ug sa City Drugs Enforcement Unit sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) ubos sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) ang ningpahigayon sa operasyon dihang nakompirmar sa ilang validation ang kalihukan sa suspek. Usa ka dako'ng pakite sa gituohang shabu gipalit sa ahente sa kapulisan bugti sa P50,000 nga bogos money. Sa dihang nadakpan ang suspek, nakuhaan pa siya og usa ka knapsack nga may sulod nga upat ka dagkong pakite sa gidudahang shabu. Sa laing bahin, nasikop si John-rey Booc Guillen, 40, ulitawo apan may kapuyo , way trabaho, taga Sityo Sawsawan, Brgy. San Dari, siyudad sa Talisay, alas 4:48 sa hapon. Ang suspek nasakmitan og 85 gramos sa gidudahang shabu nga dunay standard drug price nga P578,000. Ang mga sakop sa Talisay Police Drugs Enforcement Unit Intelligence nga nakakuha og impormasyon sa pagpamaligya og shabu sa suspek, ila kining gi-validate. Sa dihang positibo kini, gi-buy-bust sa kapulisan ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Mikmik Guillermo pinaagi sa koordinasyon sa PDEA7. Nakuha nga ebidensya mao ang usa ka pakite sa shabu nga maoy gipalit sa polis nga nag-undercover gikan sa suspek gamit ang P10,000 nga marked money. Sa dihang nadakpan, ang suspek nasakmitan pa og dugang pito ka pakite sa gidudahang shabu.""}]","[{'article_id': 168, 'title': ""Kapin sa 2T ang bakante nga posisyon sa Cebu City Gov't"", 'text': 'Moabot ngadto sa 2, 308 ka mga bakanteng posisyon ang gisumite sa konseho sa dakbayan sa Sugbo sa Human Resource Development Office (HRDO) subay sa executive’s direction sa City Hall nga ""rightsizing. ""Si Peping Belicena, HRDO department head, niduso ngadto sa konseho atol sa regular session niadtong Agusto 28, og usa ka endorsement pinetsahan niadtong Agusto 21, nga nagkanayon nga 653 ang mga bakanteng posisyon nga gipundohan, samtang 1,665 ang mga bakanteng posisyon nga way pundo. Sa miaging mga taho sa SunStar, si Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan niingon nga mohimo siya og evaluation committee nga mosusi sa mga regular, casual, ug job order (JO) nga mga empleyado. Si Abalayan nagkanayon nga ang komitiba magsusi sa job descriptions ug functions sa mga empleyado sa tanang departamento. Gipasalig sa acting mayor ang patas nga proseso sa pagtimbangtimbang, nga nag-ingon nga iyang naobserbahan ang pipila ka mga empleyado nga gamay ra ang trabaho samtang ang uban adunay daghang mga gimbuhaton. “I want to ensure that those who remain are truly useful employees,” matod ni Abalayan. Nagplano si Abalayan nga ipahibaw ngadto sa mga kaswal ug JO nga mga empleyado sa ilang renewal status sa unang semana sa Septiyembre. MAHIMONG MO-APELA Ang mga empleyado kansang kontrata dili na ma-renew hatagan og higayon nga makapasaka og apela. Sa press conference niadtong Agusto 19, si Abalayan nimandto ngadto sa Personnel Selection Board mao ang paghatag og priority sa mga kaswal nga empleyado sa higayon nga mo-apply sila og permanente nga posisyon. “Once that casual or JO employee is hired, my instruction is katong na leave out nga position nga casual, dili nato mapun-an. So, in a sense, imong gitransfer lang from casual to permanent. “So wala gyu’y mapuno nga empleyado, gani nalipay sila kay napermanent sila sa ilang job title,” dugang pa sa acting city mayor. Bahin sa mga underperforming nga mga empleyado, siya niingon nga ang iyang TWG, nga gilangkuban sa City Administrator’s Office, City Mayor’s Office, IASO, City Budget Office, ug HRDO, maoy mosumitir sa ilang mga evaluation ug ang komitiba maoy mo-review kon kinsa ang magpabilin sa ilang posisyon o dili. Mahitungod sa mga empleyado kansang kontrata dili na ma-renew, si Abalayan niingon nga adunay mga job fair gikan sa mga kompaniya nga kaabag sa City Government.'}, {'article_id': 933, 'title': '42 anyos nga lalaki nabanggaan, patay', 'text': 'Patay na nga nalandig sa Bogo Argao District Hospital ang usa ka 42 anyos nga ulitawo nga nabanggaan sa usa ka rent-a-car nga awto sa national highway sa Sitio Baha Baha, Barangay Tulic, lungsod sa Argao, alas 7:40 sa gabii sa Sabado, Marso 9, 2024. Ang biktima giila nga si Carmel Tiburcio Abing, molupyo sa naasoy nga dapit, samtang ang drayber sa awto nailhan nga si Raynen Javier Javines, 53, taga Brgy. Maguikay, siyudad sa Mandaue. Nasayran sa Supebalita Cebu sa imbestigasyon sa kapulisan sa Argao ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Ivy Jim Denila, nasuta nga ang biktima naglakaw sa dan uban sa iyang mga amigo. Apan kalit lang nabanggaan ug sa kakusog sa pagkabangga, ang biktima nalagpot ug nakabaton og samad sa ulo. Gidali sa pagtabang sa mga sakop sa Argao Municipal Risk Reduction Management Office (MDRRMO) ug gidala sa tambalanan apan gideklarar nga sa mga doktor nga dead on arrival (DOA). Si Javines gikustodiya sa kapulisan sa Argao ug nagpaabot nga pasakaan og kasong reckless imprudence resulting to homicide.'}, {'article_id': 1163, 'title': 'Pipila sa kadalanan sa Minglanilla pangsirad-an', 'text': 'Sirad-an sa Kagamhanan sa Lungsod sa Minglanilla ang pipila ka mga dalan subay sa pagpahigayon sa Sinulog sa lungsod karong Dominggo, Enero 28, 2024. Nag-unang sirad-an mao ang karsada atubangan sa Immaculate Heart of Mary Parish sugod ning adlawa, Biyernes, Enero 26, hangtod na sa adlaw sa Sinulog. Gipahibalo sa Kagamhanan sa Minglanilla nga mopatuman og rerouting scheme alang sa himuon nga street dancing atol sa Sinulog. Dili paagian ang dan 18 De Martus gikan sa Tulay Port paingon sa simbahan sa Immaculada Concepcion. Ubang detalye sa rerouting naa sa website sa Minglanilla. Hinuon, ang kapulisan ug traffic officers mogiya usab sa motorista alang sa hapsay nga sitwasyon sa trapiko sa maong adlaw.'}, {'article_id': 506, 'title': 'Awhag sa pagsuspenso ni Gwen, gibasura', 'text': 'Gisalikway sa Office of the President (OP) ang awhag ni Cebu City Fidelaor Cedie Abangan, kinsa nagsilbi sa iyang preventive suspension sulod sa unom ka buwan, nga suspensuhon usab si Cebu Governor Edlen Abalayan. Si Abangan nisang-at og reklamo batok kang Abalayan atubangan sa Office of President Lois Alarcon Jr. tungod sa “meddling o pagpanghilabot” sa gobernador sa Cebu Bus Rapid Transit (BRT), mass transportation system project sa dakbayan sa Sugbo. Si Abangan nipasaka og kasong administratiba batok sa gobernador tungod sa Abuse of Authority subay sa Section 1(e) sa Administrative Order No. 23, s. 1992; pagdaugdaog ug grabi nga paglapas sumala sa Seksyon 1(c) sa Administrative Order No. 23, s. 1992, uban sa Conduct Prejudicial to the Best Interest of the Service, ug Paglapas sa Code of Conduct and Ethical Standards for Public Officials and Employees ug sa Anti-Graft and Corrupt Practices Act ubos sa Seksyon 1(h) sa Administrative Order No. , s. 1992. Ang Administrative Case naggumikan sa pag-isyu ni Abalayan og cease-and-desist order, pinaagi sa Memorandum No. 16-2024, nga gitumong sa Hunan Road and Bridge Construction Group Co. Project. Apan, nakita sa OP nga dili igo ang mga alegasyon aron mahatagan og garantiya ang pag-isyu sa preventive suspension batok ni Abalayan human sa preliminary evaluation niini. Samtang, gibasura usab niadtong Miyerkules sa Court of Appeals sa Manila, ang petisyon nga gisang-at ni suspended Fidelaor Cedie Abangan ug laing pito ka opisyal sa Cebu City Hall nga nagkuwestiyon sa suspension order nga giluwatan batok kanila sa Office of the Ombudsman. Sa resolusyon nga giluwatan niadtong Fidelao 17, 2024, nasayran nga ang Appellate Court mibasura sa petisyon ni Abangan ug sa laing pito ka mga empleyado sa City Hall tungod sa kapakyas sa pagkutlo og meritorious grounds kon nganong wala sila mopadayon sa ubang legal nga mga remedyo sa wala pa ipasaka ang petition for certiorari. Ang petisyon nisupak sa mando sa Office of the Ombudsman nga nagbutang kang Abangan, iyang city administrator nga abogado nga si Cyano Alexius, asawa ni Pangag nga si kanhi City Assessor Charie Agnes Pangag, abogado Albear Fidela Dagondon, Netchel Canezal, Raul Dagondong, Rick Porferio Canizo, ug Buffy Canlapan ubos sa preventive suspension sulod sa unom ka bulan. Nakahukom ang Korte nga i-dismiss dayon ang petisyon uban ang pag-ampo alang sa pag-isyo sa temporary restraining order ug injunction, tungod kay ang mga petitioner napakyas sa pag-file og motion for reconsideration sa Office of the Ombudsman.'}, {'article_id': 114, 'title': 'P11. 3M balor sa drugas nasakmit', 'text': 'Duha ka managlahing operasyon sa kapulisan sa lalawigan sa Sugbo ang nakasakmit sa gidudahang shabu nga mobalor tanan og P11. 3 milyunes. Sa Siyudad sa Talisay, usa ka delivery rider nga giilang high value individual (HVI) ug ang iyang kauban human madakpi sa buy-bust sa Purok Matinabangon, Barangay Tabunok, Siyudad sa Talisay, alas 3:14 sa kaadlawon, Huwebes, Septiyembre 12, 2024. Ang target sa operasyon nga nasikop giilang lang sa pangan nga ‘Vincent’, 27, ulitawo apan may kapuyo, delivery rider, ug taga Sitio Quijano, Brgy. Calamba, Dakbayan sa Sugbo apan nagpuyo na sa Sityo Dawis, Tabunok, Talisay Cebu. Lakip sa nasikop mao ang kauban nga giila lang usab sa pangan nga ‘Gerry’, 47, ulitawo, way trabaho ug taga Sityo Quijano, Calamba, Dakbayan sa Sugbo. Nilusad sa malampusong operasyon mao ang mga sakop sa City Drugs Enforcement sa kapulisan sa Talisay Sugbo ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Karyo Paguyod ug sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Aganey (PDEA) 7. Nasakmit ang gidudahang shabu gikan sa duha ka mga suspek mao ang gibanabanang 625 ka gramos nga adunay standard drug price nga moabot ngadto sa P4,250,000. Matod pa, ang suspek sa dihang na-validate sa mga sakop sa City Drugs Enforcement Unit sa kapulisan sa Talisay nga namaligyag shabu uban sa iyang ka-cohort ang gi-buy bust gamit ang P50,000 nga bugos money nga gipaibabwan og P500 nga original money bugti sa usa ka dakong pakite sa shabu ug sa dihang nadakpan nakuhaan pa ang mga suspek og siyam ka dagkong putos sa gituohang shabu. Samtang, usa ka drayber sa taxi nakuhaan og kapin sa kilo nga shabu sa buy-bust sa Purok Mohon 1, Brgy. Langtad, Dakbayan sa Naga, alas 11:05 sa gabii, Miyerkules, Septiyembre 11, 2024. Ang nasikop mao si Jojo Tolin Balasabas Balat, 42, ulitawo, taxi driver ug taga Brgy. Tangil, lungsod sa Dumanjug. Nihimo sa operasyon mao ang mga sakop sa Provincial Intelligence Units (PIU) Provincial Drugs Enforcement Unit (PDEU) sa Cebu Provincial Police Office (CPPO) maoy nakasikop kang Balat, diin nakuha sa iyang posisyon ang shabu nga nitimbang og usa ka kilo nga mobalor sa P7,140,000 milyon.'}]"
Kinsa ang mga ahensya nga nag-apil sa pagsikop sa suspek?,['Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) Mandaue City Field Unit'],"[{'article_id': 852, 'title': '‘Siga’ sa Brgy. Gun-ob nasikop sa buy-bust', 'text': 'Giingong gikahadlukan sa ilang lugar tungod sa giingong kanunay nga pagpakita og armas gisikop sa mga sakop sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) Mandaue City Field Unit human nakuhaan og armas atol sa buy-bust sa Sitio Langob, Brgy. Poblacion, Dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 7:30 sa Huwebes Santo sa gabii, Marso 28, 2024. Ang suspek giila nga si Simeon Guzman Habana, 19, taga Sitio Kawayan, Brgy. Gun-ob, Dakbayan sa Lapu-Lapu. Nakuha gikan sa suspek ang usa ka kalibre .357 revolver nga kunohay gi-order sa kapulisan ug P500 nga buy-bust money. Matod ni Police Captain Alvin Afable, hepe sa CIDG Mandaue City Field Unit, nga nakadawat sila og reklamo sa kanunay nga pagpakita og armas ni Habana sa ilang lugar. Sa ilang gihimong background investigation, nasuta nga nanunggab na kini sa milabay nga mga buwan apan wala mopasaka og kaso ang biktima tungod sa kahadlok. Lakip sa ilang nasayran nga notado usab kini nga kawatan sa Lapu-Lapu City. Gani ang mga silingan niini ang nihatag og impormasyon sa kapulisan labot sa iyang nahimo’ng mga krimen. Tungod niini, ilang gilusad ang buy-bust nga kabahin sa “Oplan Paglalansag Omega”. Kalapasan sa Republic Act 10591 kun iIlegal possession of firearm ang atubangon nga kaso sa suspek.'}]","[{'article_id': 412, 'title': '2 ka suspek sa pagpatay nasikop atol sa manhunt', 'text': 'Duha ka suspetsado sa pagpatay sa 66 anyos nga lalaki sa Barangay Calangcang, lungsod sa Badian, ang nadakpan atol sa gilusad nga manhunt sa kapulisan, alas 5:00 sa Dominggo, Hunyo 30, 2024, sa dakbayan sa Mandaue. Niadtong Hunyo 28, 2024, ang duha ka mga suspetsado nga nagpangidaron og 18 ug 24 pulos, matod pa, hubog nga sakay sa ilang motorsiko apan pag-abot sa Calangcang ilang nabanggaan ang usa ka kanding. Tungod sa kasuko sa duha ka mga suspetsado kay na guba ang ilang motorsiklo, ilang gipangayoan sa damage ang tag-iya niini. Ang anak sa biktima niinsister nga didto na lang sa barangay nila i-settle ang maong hitabo. Apan pagka alas 7:30 sa gabii, ang duha ka mga suspetsado mibalik sa balay sa biktima dili sa pagresulbar sa isyu kon dili mibunot kini sa armas ug gipusil ang 66 anyos nga biktima. Dali nga misibat ang mga suspetsado samtang dali usab nga gidala ang biktima sa tambalanan apan gideklarar kini nga dead on arrival sa Badian District Hospital. Tungod niini, gilusad sa Badian Police Station ang manhunt operation sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Captain Clinton Emeniano Bacares ug pagka Sabado sa gabii, nakadawat sila og impormasyon nga naa kini sa dakbayan sa Mandaue. Nakig-alayon sila sa Station 3 sa Mandaue City Police Office ug ilang malampuson nga naposasan ang mga suspetsado ug nakuhaan pa og armas. Kasamtangan nga naa sa custodial facility sa Badian Police Station ang mga suspetsado ug mag-atubang kinig kasong murder ug kalapasan sa Comprehensive Firearms and Ammunition Regulation Act.'}, {'article_id': 767, 'title': '1 patay sa 2 ka mga sunog sa Tagbilaran', 'text': 'Usa ang patay sa duha ka mga sunog nga ning-igo sa dakbayan sa Tagbilaran, Bohol, sa Sabado sa buntag, Abril 13, 2024. Ang unang sunog niigo alas 7 sa buntag sa Eastern Cogon Elementary School nga giisa sa first alarm alas 7:21 sa buntag. Kini nakontrolar alas 7:43 sa buntag ug hingpit nga napawong sa alas 8 sa buntag, matod sa ground commander nga si SF04 Loel M Gallares. Ang nasunog mao ang lawak sa Grade 6 sa edipisyo nga iya sa Dept. of Education (DepEd) nga nagbilin og danyos nga gibana-banabang P2, 760,000. Matod ni F03 Anselmo De Cacdac, fire investigator sa Tagbiliran City, nga nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon sa hinungdan sa sunog. PATAYSamtang ang ikaduhang sunog niigo sa Brgy. San Teodolo alas 8:15 sa buntag. Ang balay nga iya ni Marcial Gallentes nasunog. Kini under control alas 9:10 sa buntag ug hingpit nga napawong alas 9:15 sa buntag nga nagbilin og danyos nga P10,000. Matod sa Tagbilaran City Fire Office nga usa ka 35 anyos nga lalaki nga wa sa maayong pangisip ang namatay apan wa nganli. Giingon nga nag-inusara kini sa balay atol sa sunog. Gisusi sa Scene of the Crime Operation (Soco) personnel ang dapit samtang nagpadayon pa ang imbestigasyon sa hinungdan sa sunog.'}, {'article_id': 419, 'title': 'Natulog gipusil, patay', 'text': 'Patay dihadiha human wala na makamata ang usa ka ulitawo nga natulog sa gawas sa usa ka tindahan sa Purok Centro sa Sityo Kawayanan, Barangay Lagtang, siyudad sa Talisay dihang gipusil sa ulo, alas 11 sa gabii, Miyerkules, Hunyo 26, 2024. Ang biktima mao si alyas Lyndon, 28, ulitawo, ug molupyo sa naasoy nga dapit. Sa follow-up sa Superbalita Cebu, nasuta nga ang biktima naghigdaan sa gawas nga bahin sa usa ka tindahan sa maong dapit. Ug nakurat ang mga lumolupyo sa dapit tungod sa sipa nga buto sa armas ug nakit-an ang usa ka wa mailhing tawo nga daling nisibat nga naglakaw padulong sa sapa. Apan ang biktima wa na madala sa tambalanan human nakabsan kini dihadiha sa kinabuhi tungod sa grabeng samad sa ulo ug giproseso usab dayon ang dapit sa krimen sa PNP Scene of the Crime Operation (Soco) team. Ang kapulisan sa Talisay ubos sa kamandoan ni P/Lt. Col. Karyo Paguyod nagpadayon sa pag-imbestigar sa kaso ug nag-background check sa biktima atol ning pagsuwat.'}, {'article_id': 71, 'title': 'Mi-rape, mipatay sa dalaga nailhan na', 'text': 'Mipagawas karon og kamandoan ang hepe sa Police Regional Office 7 sa tanang unit sa kapulisan sa Central Visayas nga molusad og region wide manhunt batok sa lalaki nga maoy suspetsado sa paglugos ug pagpatay sa 18 anyos nga Grade 12 student sulod sa usa ka lodging house sa Barangay Población, dakbayan sa Toledo, Lalawigan sa Sugbo. Ang maong suspek gipangita sa ilang lugar sa Misamis Oriental human nga iyang napatay ang iyang kaugalingong amahan sa miaging tuig. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe PRO7 nga ilang gikondenar ang linuog nga pagpatay sa biktima nga si Eprol Jelly Amistad, residente sa Barangay Mainggit, Siyudad sa Toledo. Gitinguha sa kapulisan nga madakpan sa labing dali nga panahon ang suspek nga giila nga si Glenard Ambong Ambrosio nga nag-alyas nga Alonte Ambong. “Sa karon we have a region wide coordinated manhunt operations para madakpan dayon ning suspek, naa man sad tay coordination sa other regions kay naa sad ni kalapasan nga nahimo ang suspect sa laing rehiyon,” matod ni Police Lieutenant Colonel Abacay. Tanang exit points sama sa mga pantalanan sa Lalawigan sa Sugbo gi-monitor na ug gipakatap ang mga hulagway niini sa kapulisan aron kon kinsa ang makakita maka-report dayon sa mga polis. Kung makatabok man kini sa dagat ila na usab nga gitawgan ang ilang counterpart aron ma-atangan nila sa dili pa kini makapalayo sa Sugbo. Gipaniguro ni Abacay nga ilanga madakpan tungod kay naa may klaro nga kuha sa CCTV camera nga makita ang panagway ni Ambrosio uban sa biktima nga misulod sa usa ka lodging house sa Barangay Población, Dakbayan sa Toledo. Gisusi na sa PNP sa Toledo City ang Facebook account sa biktima nga gitakdang paukban sa PNP Regional Anti-Cyber Crime Unit 7 aron makakuha sila og impormasyon nga maghatag nila og lead sa imbestigasyon. NAKIG-MEET UP Ang igsuon sa biktima nga si Rocky Amistad atol sa interview sa DyHP RMN Cebu mitug-an nga niadtong udto sa adlaw’ng Huwebes, Septiyembre 19, nananghid si Eprol Jelly sa iyang mga manghod ug inahan nga molakaw kay magpraktis og sayaw alang sa kalihokan sa ilang tunghaan. Tungod kay naanad na sila nga kung mananghid ni nga molakaw uban sa iyang mga classmate dili na sila magsukitsukit. Wala sila masayod nga aduna diay kini ika-meet-up nga usa ka lalaki nga iyang naila-ila sa Facebook. Matod ni Rocky nga kung nasayod pa sila nga makigkita diay kini’g lalaki ila kining mapugngan. “Nananghid na sa akung mga manghod nga molakaw anang Huwebes sa udto unya nag estorya napud daw sila ni mama nga molakaw kay mag praktis ug sayaw nga maoy ingun sa akung mga igsuon. “Pagka gabii na alarma nami kay wala naman mauli, among gigamit ang iyang usa ka account sa Facebook among gi chatan iyang mga classmate; Asa na si Eprol Jelly? Pero niingun man ang iyang mga classmates nga wala daw madayon,” matod ni Rocky. Dinhi na nila gi-post sa social media nga missing ug nanawagan sa publiko nga kon si kinsa ang nakakita ni Eprol Jelly nga ipahibawo sa kabanay ang iyang nahimutangan. MISIBAT Si alyas Emmalyn nga maoy caretaker sa balay nga giabangan ni Ambrosio sa Pier 1, Dakbayan sa Sugbo mitug-an nga naninda sa iyang pwesto ang suspetsado uban sa live in partner niini. Gani sa Biyernes (Sept. 20) sa gabii iya pa nga nakita nga nagdungan og panihapon uban sa iyang kaipon. Wala magdahom si Emmalyn nga makahimo sa maong krimen si Ambrosio nga iyang naila nga si Alonte kay buotan kinig nawong. “Dili man siya malditohon og porma sir kay sakto man og barog nga tawo nya dili pud makig-estorya namo diri kayo,” matod ni alyas Emmalyn. Gipahibawo siya sa iyang mga silingan nga milakaw ug misakay sa motor ug wala na mobalik nga gituohan nga nakamatikod na nga gipangita na siya sa mga police. Gidugang ni Emmalyn nga niadtong miaging mga buwan naila niya si Ambrosio sa pantalan sanglit diha lang kini matulog kilid sa karsada. Sa iyang pagsukitsukit nga nawad-an nig trabaho nga matod pa wala na sweldohi sa iyang amo nga usa ka Koreano. Tungod sa kaluoy iya ning gipapuyo sa iyang gamay nga balay samtang nag-barker sa mga taxi sa pantalan. Gidala na sa Toledo City police station ang kaipon sa suspetsado aron ipaubos sa imbestigasyon. AMAHAN GIPATAYSa dihang gisusi ang background ni Ambrosio nasayran sa mga nanggawas nga news sites nga nagbase sa Mindanao nga siya maoy gitumbok nga mipatay sa iyang amahan nga usa ka retired police nga si Police Major Jobal Ambrosio, 63. Gikatahong gidunggab sud sa 21 ka higayon sa suspek ang iyang amahan. Ang maong pagpatay nahitabo sa Purok 2, Brgy. Balacanas, Villanueva, Misamis Oriental, niadtong Hunyo 7, 2023. Human sa krimen misibat si Glenard.'}, {'article_id': 1232, 'title': 'Sinulog parties wa gidili sa Mandaue City', 'text': 'Wa idili ang Sinulog party sa bar ug diskuhan nga mga lugar sa kalingawan sa dakbayan sa Mandaue atol sa kasaulogan sa Sinulog festival sa Dominggo, Enero 21 apan ang mga tag-iya sa establisemento kinahanglang mokuha og special permit sa pag-operate sa maong mga kalihukan. Si August Bonbon Malate, executive secretary ni Mayor Brody Abando ug Permit and Licensing Office (BPLO) head, niingon niadtong Biyernes, Enero 12, 2024, nga ang mga tag-iya og negosyo mahimo nang makakuha sa mga permit nga anaa sa ilang buhatan. Niadtong Biyernes usab, ang BPLO nipahigayon og tigom nga gitambungan sa mga tag-iya og negosyo, local enforcement units, ug ubang stakeholders aron sa pagrepaso sa business-operating rules and regulations ug paghisgot sa mga pagpangandam alang sa umaabot nga Sinulog. Gipasabot ni Malate nga ang katuyoan sa maong mga permit mao ang pagsiguro nga way establisemento nga mopahigayon og street parties sa Mandaue atol sa Sinulog Day. Siya niingon nga ang Siyudad nihimo sa inisyatiba human si Cebu City Mayor Cedie Abangan nianunsyo sa pagdili sa street parties sa Sinulog alang sa dakbayan sa Sugbo, nga ilang gikahadlukan nga modagsa ang mga party-goers sa Mandaue tungod kay aduna kini daghang bars ug ubang disco recreational establishments. Sa datus sa BPLO hangtod sa Enero 12 adunay napulo ka mga rehistradong bars ug disco recreational facility sa Siyudad. Matod ni Malate nga kadtong mga establisemento nga naghupot sa special permit adunay seguridad nga ihatag sa Mandaue City Police Office (MCPO), mga tanod gikan sa pinakaduol nga barangay diin sila nahimutang, ug uban pang city-based law enforcement units. Sa pagkuha sa special permit, si Malate niingon nga ang mga tag-iya sa establisemento kinahanglan usab nga magpahibalo kanila kon gusto nila nga mogamit sa mga publiko nga lugar, sama sa duol nga mga parkinganan, aron i-extend ang ilang mga party event aron nga ang mga awtoridad makadugang og seguridad. “As a business operator, you are only allowed within your allowed area. If you go beyond that, you need more security to ensure your client’s safety and ensure there is deterrence,” matod ni Malate.'}]"
Unsang labing batan-on nga edad giila nga drug personality?,['28'],"[{'article_id': 854, 'title': 'Ginang nakuhaan og P7. 1M shabu sa Bohol', 'text': 'Laing minilyon nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa kapulisan sa lungsod sa Dauis, Isla sa Panglao, Bohol atol sa gilusad nga buy-bust alas 10:55 sa Miyerkules Santo sa gabii, Marso 27, 2024, sa Purok 2, Brgy. Poblacion sa maong lungsod. Ang suspek giila nga si Sharon Haboc, 56, lumad nga taga Leyte, apan kasamtangan nga nagpuyo sa Brgy. Sucat, Parañaque City. Nakuha sa mga polis ang dagkong mga putos sa gituohang shabu nga dunay gibug-aton nga 1,050 grams nga dunay standard drug price (SDP) nga P7,140,000. Sa impormasyon sa Bohol Police Provincial Office (BPPO) nga i-deliver ang supply sa ilegal nga drugas sa maong lungsod sa usa ka personalidad. Atol sa pakisusi, ang nihatag og mando kaniya nga dalhon ang ilegal nga drugas mao ang usa ka binilagngo sa New Bilibid Prison sa Muntinlupa City. Nailhan na sa BPPO kinsa ang modawat sa supply sa drugas sa Dauis apan wala lang una nganli sa kapulisan samtang nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon. ‘COURIERSamtangdrug courier ug collector sa halin sa ilegal nga drugas nadakpansa gilusad nga buy-bust sa mga sakop sa Parian Police Station sa alas 8:10 sa Biyernes Santo sa gabii, Marso 29, 2024 sa Sitio Lower Lumar, Barangay T. Padilla, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Rodgie Jureme Hadap, alyas Maw-maw, 28, taga Hadi St. , Brgy. Hipodromo, dakbayan sa Sugbo. Nakuha sa kapulisan ang duha ka dagkong putos sa gituohang shabu ug usa ka gamay nga pakete nga motimbang og 10 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P68,000. Samtang pagka alas 11:10 sa gabii, laing drug personality sa Brgy. Hipodromo gi-buy bust sa Parian Police Station. Ang suspek giila nga si Rolan Cuevas Halayahay, alyas “Cedie Dranreb”, 57, taga Hadi St. sa maong barangay. Nasakmit sa kapulisan ang walo ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 10 gramos nga dunay SDP nga P68,000. Kasamtangan nga gipangbalhug sa Parian custodial facility ang duha ka drug personalities nga pulos giila nga mga street level individual. Matod ni Police Major Peping Gutierrez, hepe sa Parian Police Station, nga nagpadayon ang ilang pakisusi kinsa ang tinubdan sa supply sa ilegal nga drugas nga nakuha sa mga suspek. /'}]","[{'article_id': 652, 'title': 'Prutasan sa Barili, nasunog', 'text': 'Nahurot sa pagkasunog ang 21 ka stalls sa prutasan sa Barangay Poblacion, lungsod sa Barili, alas 12:25 sa tungang gabii, Miyerkules, Mayo 8, 2024. Kini ang gibutyag ni F01 Debbie Ceniza, fire investigator sa kabumberohan sa Barili, nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Kini gisaka dayon sa 2nd alarm, nakontrolar sa ala 1:30 sa kaadlawon ug gideklarar nga fire out sa alas 2:10 sa kaadlawon. Matod ni Ceniza, ang danyos sa sunog gibana-bana nga P35,000 apan way labot sa kwentada sa kabumberohan ang mga tindang mga prutas. Atol ning pagsuwat, nagpadayon ang imbestigasyon kon unsay hinungdan sa pag-ulbo sa sunog sa maong prutasan nga ginama sa light materials. Dugang nasayran nga ang prutasan nahimutang lang og pipila ka metro gikan sa merkado publiko sa maong lungsod. Si Ceniza nagkanayon nga ikaduha na kini nga sunog nga niigo sa maong prutasan. Ang una nahitabo niadtong Enero 12 , 2024 diin unom ka stalls ang nasunog tungod sa electrical misuse.'}, {'article_id': 1479, 'title': 'Panrehiyonal nga seminar alang sa Korespondensiya Opisyal gipahigayon', 'text': 'Nagmalampuson ang gipahigayong Rehiyonal nga Panagtigom alang sa Korespondensiya Opisyal sa lalawigan sa Bohol niadtong Nobiyembre 22-23, 2023. Gipangulohan kini sa direktor sa Sentro ng Wika at Kultura sa Cebu Normal University(CNU) nga si Dr. Jurita A. Olayvar, ug kaubang mga magtutudlo nga sila Angelus Abilon ug Carreon Joy Derasin sa pakipagtambayayong sa Komisyon sa Wikang Filipino nga sila si Dr. Divina Basiao, G. Llyod Olboc, Lito Martinito Olesco, ug si G. Sir Dean Olgina nga maoy naghatag sa mga bulawanong kaalaman ug impormasyon sa seminar kauban ang Lalawigan sa Bohol nga gisuportahan sa ilang gobernador nga si Corea Aristotle Barbin. Gisalmutan kini sa mga local government unit sa lungsod sa Minglanilla ug dakbayan sa Naga sa Sugbo ug mga lungsod sa Valencia, Anda, Tagbilaran ug Getafe sa Bohol ingon man sa mga trabahante sa Kapitolyo sa Bohol. Nihatag usab og mensahe ang komisyoner sa Wikang Sebwano si Dr. May Yu ug ang pamuno sa CNU nga si Dr. Asyong Jakosalem Sr.'}, {'article_id': 111, 'title': 'Salisi gang nailhan na', 'text': 'Sa mikatap nga video sa social media makita ang unom ka mga babaye nga diha sa vicinity sa Basilica Minore del Santo Niño nga mi-alirong sa usa ka babaye nga nanagkot. Ang maong pagpanguot nahitabo niadtong alas 4:00 sa hapon, Miyerkules, Septiyembre 11, 2024. Base sa kuha sa CCTV footage makita ang maong mga suspetsado nga miduol sa babaye ug dayong kuot sa bag sa biktima nga gitabonan ang kamot sa dala niini nga paypay ug malampuson nga nakuha ang cellphone nga wala makabantay ang biktima. Dali nga misibat ang tulo ka mga suspetsado samtang ang laing tulo nagpabilin pa kini ug dayong panguros human makapanagkot. Matod ni Police Major Dean Alguno Alianza, hepe sa Waterfront police station nga human nila makita ang maong video ila dayon ni nga gisubay sa ilang records. Wala lang una nganli ni Alianza ang mga suspetsado apan iyang gibutyag nga nag-atubang na sila og kasong pagpangawat ug paghupot sa illegal nga drugas samtang ang usa ila pa nga gi-profile aron sa pag-ila. “Actually we already identified the five of the suspects so nailhan nato, gitan-aw namo ang record sa station 3 naa silay previous nga kaso nga same nga kaso nga theft tapos ingon ana gihapon kanang pagpanguot pick pockets and then naa sad silay kaso sa section 11 sa drugs RA 9165,” matod ni Alianza. Dugang ni Alianza nga nag umol siya og team nga maoy iyang gitahasan nga motutok sa pagpangita niining unom ka mga suspetsado ug dali ra kini nga mapangita tungod kay naklaro man ang ilang mga panagway. Grupo sa mga Salisi gang nga ang uban taga Dakbayan sa Sugbo ug dunay nagpuyo gawas sa Siyudad ug gani ang usa pa nila ka miyembro anaa pa sa Cebu City Jail. Tungod niining maong panghitabo ang kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo miawhag sa publiko nga kon mosulod sa mga dapit nga daghang mga tawo lakip na sa simbahan nga labing maayo nga bantayan nila ang ilang mga butang sama sa bag ug uban pa.'}, {'article_id': 715, 'title': 'Buhatan sa LTO-7 gibalhin sa Talamban', 'text': 'Bag-o nga nahimutangan sa Malasakit regional licensing office sa Land Transportation Office Central Visayas (LTO 7) sa Piazza Elesia sa Gov. M. Cuenco Avenue, Barangay Talamban,gipaila sa Martes, Abril 23, 2024. Ang ilang regional licensing office kaniadto nahimutang sa duol sa South Bus Terminal sa Natalio Bacalso Avenue, dakbayan sa Sugbo. Ang bag-ong opisina gibana-bana nga 9. 3 ka kilometro ang gilay-on gikan sa daan nga nahimutangan niini base sa Google Maps. Si Assistant Secretary Atty. Si Bayot Bayrante II, uban sa pipila ka mga opisyal sa LTO 7, maoy nangulo sa grand opening sa licensing office, nga nagtumong sa pagserbisyo sa north district sa dakbayan sa Sugbo. Wala sa kalihukan ang officer-in-charge sa LTO 7 nga si Rechris Belleza kay nitambong sa iyang induction sa Manila aron moasumer sa iyang katungdanan isip full-time regional director sa maong buhatan, matod ni Bayrante. Ang ubang mga licensing office nahimutang sa Robinson Galleria Cebu mall sa may General Maxilom Avenue corner Sergio Osmeña Boulevard sa Barangay Tejero, ug sa SM Seaside City mall sa Cebu South Coastal Road sa South Road Properties. Ang gibalhin nga opisina gipaabot nga mo-cater og hangtod sa 60 ka tawo sa usa ka seating capacity. Niadtong Marso, si Cebu City Mayor Cedie Abangan niingon nga gusto niya nga ang mga buhatan sa Bureau of Fire Protection ug LTO mobalhin gikan sa ilang nahimutangan karon. Si Abangan niingon nga iyang tuyo nga himuong medical arts, wellness, ug command center ang lugar nga adunay mga sentro sa diabetes, kasingkasing, ug kanser. Gikompirmar sa LTO 7 nga ilang ipadayon ang operasyon ug administratibong trabaho sa ilang buhatan sa N. Bacalso Avenue.'}, {'article_id': 1185, 'title': 'Pasayaw Festival mihakot og daog', 'text': 'Dakong kadaugan ang nakuha sa Pasayaw Festival gikan sa dakbayan sa Canlaon, Negros Oriental sa Sinulog Festival 2024 sa Dominggo, Enero 21, 2024. Nahimo’ng grand champion sa Ritual Showdown ug 2nd place sa Street Dancing. Nakuha usab contingent sa Canlaon City ang Best in Costume ug Best in Musicality for Free Interpretation category. Samtang kini maoy napiling second placer sa Street Category. Ang lead dancer sa grupo nga si Heidi Aaron maoy napili nga Sinulog 2024 Festival Queen. Sa Lunes, Enero 22, 2024, gihimo ang seremonyas sa pagpasidungog sa Sinulog sa Sugbo Pilipinas sa SRP nga gipangulohan nila ni Mayor Cedie Abangan ug Bise Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, uban sa ubang mga opisyal sa siyudad.'}]"
Asa nagsugod ang sunog?,['sa kusina sa balay ni Hawrani Eusebia'],"[{'article_id': 862, 'title': '6 ka balay sa Oslob nasunog', 'text': 'UNOM ka mga balay sa Purok 4, Barangay Pungtod, Oslob, habagatang Sugbo, nangasunog alas 4:25 sa hapon sa Lunes, Marso 25, 2024. Sa interbyo sa Supebalita Cebu kang SF01 Philipp Dean R. Romeo, fire investigator sa Oslob Bureau of Fire Protection (BFP) ug ground commander nga si SF03 Hatulan S. Hawak, nasayran nga ang sunog nagsugod sa kusina sa balay ni Hawrani Eusebia ug nikaylap sa mga balay nila ni Adelito Hayan, Patricia Sumucad ug Hementera Herbito. Ang upat ka mga balay nangaugdaw. Mga balay nila ni Quipot Heredero ug Geena Herminigildo nakan-an sa kayo. Ang sunog giisa sa second alarm. Na under control ang sunog mga alas 5:10 sa hapon ug hingpit nga napawong mga 10 minutos ang nakalabay. Nagbilin kini og danyos nga P513,000 samtang gisusi pa ang hinungdan. (DVG)'}]","[{'article_id': 1623, 'title': '2 ‘mitulis’ sa kapehan sikop', 'text': 'Nadakpan na ang duha sa tulo ka mga suspetsadong tulisan nga ningbiktima sa usa ka coffee shop sa Salinas Drive, Brgy. Lahug, dakbayan sa Sugbo sa Lunes sa gabii, Oktubre 30, 2023. Unang nadakpan sa Mabolo Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat mao si Charlie Dean Leif, alas 10:30 sa Martes sa gabii, Oktubre 31, 2023 sa balay niini sa Purok 4, Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo. Nadakpan usab sa Mandaue City Police Office (MCPO) sa Barangay Centro si Ghen Vinz Parong, kinsa nanion sa armas ug maoy nikuha sa cellphone sa kustomer nga lalaki nga nag order unta og kape. Si Parong taga Gorordo Avenue, corner Sudlon, Barangay Lahug. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office, nga si Ricardo Parrenas, alyas Banban, ang wala na lang madakpi apan padayon nga gipangita sa kapulisan sa pagsuwat ning taho. Gibutyag ni Baculo nga duna na silay impormasyon kon asa na nagtago-tago si Parrenas nga tungod niini iyang awhag nga labing maayo mo surrender na lang aron dili mabutang sa peligro ang kinabuhi ani. “Kato na lang naka jacket og itom kato si Ricardo Parrenas ang wala nato madakpan. But we are working on it and we already have information kon asa man ni siya nagtago. Kon ako pa sa iyaha mo surrender na lang siya,” matod ni Baculo. Kon sa miaging tulis sila wala pasakai og kaso sa ilang biktima nga maoy hinungdan nga sila nakagawas, apan karon, matod ni Baculo, ikiha sila sa mga biktima. Kadtong lalaki nga mipalit lang unta og kape apan giapil siya sa pagtulis ug gikuha ang iyang cellphone ug bag, nagpa blotter na sa Mabolo Police Station uban sa iyang ginikanan. Giawhag nila ang tag-iya sa coffee shop nga mosang-at usab og reklamo ngadto sa Mabolo Police Station aron dugang nga kaso ilang ipasaka batok sa maong mga suspek ug mabalhog sa bilanggoan. Ang hepe sa Police Regional Office 7 Police Brigadier General Jorge Abad mihangop sa daling pagka sikop sa mga suspek tungod sa walay hunong nga pagpangita kanila. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay nga nalipay si Abad sa dali nga kasulbaran ug nidayeg sa coffee shop nga nagbutang og CCTV camera nga maoy hinungdan nga nailhan dayon. “Ang atong Regional Director Brigadier General Jorge Abad mi congratulate sa mga operating unit no nga walay undang ug walay puas ang among paggukod aning mga tawhana kay nag viral man ni sa social media. Makita sad ninyo gi emphasize sa atong regional director kon unsa ka importante kon naay CCTV ang atong business establishment,” matod ni Abacay. Mitabang na ang PRO-7 sa pagpangita kang Parrenas ug masaligon si Abacay nga madakpan ra usab ni sa dili madugay.'}, {'article_id': 854, 'title': 'Ginang nakuhaan og P7. 1M shabu sa Bohol', 'text': 'Laing minilyon nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa kapulisan sa lungsod sa Dauis, Isla sa Panglao, Bohol atol sa gilusad nga buy-bust alas 10:55 sa Miyerkules Santo sa gabii, Marso 27, 2024, sa Purok 2, Brgy. Poblacion sa maong lungsod. Ang suspek giila nga si Sharon Haboc, 56, lumad nga taga Leyte, apan kasamtangan nga nagpuyo sa Brgy. Sucat, Parañaque City. Nakuha sa mga polis ang dagkong mga putos sa gituohang shabu nga dunay gibug-aton nga 1,050 grams nga dunay standard drug price (SDP) nga P7,140,000. Sa impormasyon sa Bohol Police Provincial Office (BPPO) nga i-deliver ang supply sa ilegal nga drugas sa maong lungsod sa usa ka personalidad. Atol sa pakisusi, ang nihatag og mando kaniya nga dalhon ang ilegal nga drugas mao ang usa ka binilagngo sa New Bilibid Prison sa Muntinlupa City. Nailhan na sa BPPO kinsa ang modawat sa supply sa drugas sa Dauis apan wala lang una nganli sa kapulisan samtang nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon. ‘COURIERSamtangdrug courier ug collector sa halin sa ilegal nga drugas nadakpansa gilusad nga buy-bust sa mga sakop sa Parian Police Station sa alas 8:10 sa Biyernes Santo sa gabii, Marso 29, 2024 sa Sitio Lower Lumar, Barangay T. Padilla, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Rodgie Jureme Hadap, alyas Maw-maw, 28, taga Hadi St. , Brgy. Hipodromo, dakbayan sa Sugbo. Nakuha sa kapulisan ang duha ka dagkong putos sa gituohang shabu ug usa ka gamay nga pakete nga motimbang og 10 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P68,000. Samtang pagka alas 11:10 sa gabii, laing drug personality sa Brgy. Hipodromo gi-buy bust sa Parian Police Station. Ang suspek giila nga si Rolan Cuevas Halayahay, alyas “Cedie Dranreb”, 57, taga Hadi St. sa maong barangay. Nasakmit sa kapulisan ang walo ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 10 gramos nga dunay SDP nga P68,000. Kasamtangan nga gipangbalhug sa Parian custodial facility ang duha ka drug personalities nga pulos giila nga mga street level individual. Matod ni Police Major Peping Gutierrez, hepe sa Parian Police Station, nga nagpadayon ang ilang pakisusi kinsa ang tinubdan sa supply sa ilegal nga drugas nga nakuha sa mga suspek. /'}, {'article_id': 591, 'title': 'N. Bacalso Ave. sirhan sud sa 1 ka buwan', 'text': 'Mga motorista ug mga pasahero hayan mag-antos sa posibleng kahuot sa trapiko tungod kay dunay bahin sa Natalio Bacalso Ave. , Cebu City kasamtangan nga sirhan sud sa 30 ka adlaw, o hangtod na sa Hunyo 19, 2024. Giaprubahan sa Cebu City Traffic Management Coordination Committee (TMCC) ang resolusyon nga nag-aprobar sa temporaryong pagsira sa mga dalan sa southbound lanes gikan sa eskina Abcede Blvd. ug P. del Emelito St. intersection paingon sa atubangan sa Cebu City Central School gikan sa Mayo 20 hangtod Hunyo 19. Ang temporaryo nga pagsira sa karsada maoy paghatag og dalan sa mga pavement works sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) intersection. Ang traffic advisory nga gitaod sa Abcede Blvd. ug N. Bacalso Ave. , mga motorista nga mopaingon sa habagatang bahin sa dakbayan sa Sugbo agi sa Abcede Blvd. gitambagan nga mosubay sa Sanciangko St. lahos sa Panganiban St. ug dayon sa Tres de Abril St. paingon sa N. Bacalso Ave. Sa mga motorista nga moagi sa P. del Emelito St. , gitambagan nga moagi sa Sikatuna St. ug mopadayon sa J. Capangpangan St. ngadto na sa Sanciangko St. Samtang, gitambagan ang mga pedestrian nga mogamit sa pedestrian lane nga nahimutang sa Leon Kilat St. Samtang giaprubahan sa TMCC ang 30 ka adlaw nga pagpasira sa karsada, ang kontraktor ni-post lang sa traffic advisory nga molungtad lang og 15 ka adlaw ang pagpasira. Si TMCC Secretary ug Cebu City Transportation Office (CCTO) Legal Officer Garry Tonton, sa interbyo niadtong Martes, Mayo 21, niingon nga gidawat sa kontraktor ang hagit sa Siyudad sa pagpamubo sa pagsira, apan kon dili pa igo, mahimong mahurot nila ang 30 ka adlaw nga gihatag kanila. Ang mga trabaho alang sa unang package sa CBRT nga proyekto nagpadayon pa. Ang Package 1 naglangkob sa trunk line gikan sa Cebu South Bus Terminal (CSBT) paingon sa Cebu Provincial Capitol sa uptown Cebu City agi sa Abcede Blvd. , nga adunay rota nga 2. 38 kilometros. Ang Package 2 gilangkuban sa mga rota gikan sa Kapitolyo paingon sa Cebu IT Park sa Brgy. Lahug ug laing rota gikan sa CSBT paingon sa SRP. Ang Package 3 maglakip sa mga rota gikan sa Cebu IT Park paingon sa Brgy. Talamban ug gikan sa SRP paingon sa Talisay City. Lakip usab niini ang feeder line system nga modagan sa nagkasagol nga trapiko, nga adunay duha ka feeder terminal sa 76 ka bus stops sa Cebu City ug Talisay City. Ang CBRT nga proyekto gipaabot nga magsilbi sa 60,000 ka mga pasahero kada adlaw sa unang tuig sa operasyon niini, ug hangtod sa 160,000 ka mga pasahero sa higayon nga hingpit nang magamit.'}, {'article_id': 419, 'title': 'Natulog gipusil, patay', 'text': 'Patay dihadiha human wala na makamata ang usa ka ulitawo nga natulog sa gawas sa usa ka tindahan sa Purok Centro sa Sityo Kawayanan, Barangay Lagtang, siyudad sa Talisay dihang gipusil sa ulo, alas 11 sa gabii, Miyerkules, Hunyo 26, 2024. Ang biktima mao si alyas Lyndon, 28, ulitawo, ug molupyo sa naasoy nga dapit. Sa follow-up sa Superbalita Cebu, nasuta nga ang biktima naghigdaan sa gawas nga bahin sa usa ka tindahan sa maong dapit. Ug nakurat ang mga lumolupyo sa dapit tungod sa sipa nga buto sa armas ug nakit-an ang usa ka wa mailhing tawo nga daling nisibat nga naglakaw padulong sa sapa. Apan ang biktima wa na madala sa tambalanan human nakabsan kini dihadiha sa kinabuhi tungod sa grabeng samad sa ulo ug giproseso usab dayon ang dapit sa krimen sa PNP Scene of the Crime Operation (Soco) team. Ang kapulisan sa Talisay ubos sa kamandoan ni P/Lt. Col. Karyo Paguyod nagpadayon sa pag-imbestigar sa kaso ug nag-background check sa biktima atol ning pagsuwat.'}, {'article_id': 1030, 'title': 'Trak nahulog sa pangpang: 15 patay, 2 angol', 'text': 'Dili mominos 15 ang nangamatay ug duha ang nangaangol sa pagkahagbong sa usa ka trak de karga sa pangpang sa national highway sa Barangay Bulwang, lungsod sa Mabinay, Negros Oriental, ala 1:46 sa hapon sa Miyerkules, Pebrero 21, 2024. Sa pasiunang kasayuran nga nakuha sa Supebalita Cebu gikan sa tigpamaba sa Negros Oriental Police Provincial Office (NOPPO) nga si Police Lt. Wilbert Apolonio, ang mga biktima sakay sa Mitsubishi Canter nga trak nga gimaniho sa drayber nga si Eddie Larrazabal, biyudo, gikan sa La Libertad, paingon sa Brgy. Dawis, Bayawan City. Matod ni Apolonio, nawad-an og kontrol ang drayber sa sakyanan hinungdan nga nalahos ang trak ngadto sa pangpang. Ang mga nangakalas pulos usab nga taga La Libertad giila nga sila si Jake Lasagas, 37, minyo; Fe Lasaten; Andre Lasaten Sr. ,63, minyo; Koling Lascuna; Andre Lasaten, Jr. , 29, minyo; Flavio Laserna, 46, minyo; Ernesto Lasaten, 33, minyo; Lito Lasagas, 46, minyo; Gemon Abing, 36, minyo; Hans Lasiste, 44, minyo; Rigel Lasquites, 29, minyo; Martinito Lasagas, 29, minyo; Sylvian Lastimosa, 43, minyo; Lydio Demesa, 28, minyo; ug Carizal Lascuna, 26, single. Nangaangol giila nga sila si Larrazabal ug Timong Abing, minyo. Ang mga biktima gipangdala sa Mabinay Community Hospital apan ang uban kanila nakabsan na sa kinabuhi sa pag-abot sa tambalanan.'}]"
Kanus-a namatay si Hernal pagkahuman sa aksidente?,['pipila ka oras ang nakalabay'],"[{'article_id': 866, 'title': 'Nadasmagan atol sa Bohol Loop namatay', 'text': 'Namatay sa iyang mga samad ang babaye nga nagmotorsiklo nga aksidente nga nadasmagan sa lady rider sa laing motorsiklo nga niapil sa Bohol Loop motorcycle endurance ride niadtong Sabado sa alas 10:45 sa buntag, Marso 23, 2024 sa Brgy. Poblacion 1, Sikatuna, Bohol. Ang namatay nga nagmaneho sa iyang Kawasaki Fury, color black, giila nga si Cynthia Lycel Hernal, hamtong, dalaga, taga Brgy. Badiang, Sikatuna. Samtang ang lady rider nga grabing naangol ug nakaigo sa biktima samtang sakay sa iyang Ninja Kawasaki nga motorsiklo color black giila nga si Hernales Hernandez, 42, taga Zone 3, Baluarte, Tagoloan, Misamis Oriental. Si Hernandez usa sa gatusan ka mga nagmotorsiklo nga ning-apil sa endurance ride. Sa imbestigasyon sa investigator on case nga si P/Staff Sgt. Poloy C. Herrera Jr. , sa Sikatuna Municipal Police Station, si Hernal nagbiyahe gikan sa Brgy. Badiang samtang si Hernandez nagsunod kaniya. Apan sa kalit lang, niliko pawala si Hernal ug tungod sa kakalit, siya nadasmagan ni Hernandez. Sa kakusog sa impact, sila nangalambos sa karsada ug puro nakaangkon og grabeng kadaut sa nagkadaiyang bahin sa kalawasan. Gidali sa pagtabang sila si Hernal ug Hernandez ug gipangdala sa tambalanan. Apan pipila ka oras ang nakalabay, si Hernal namatay sulod sa tambalananAng Superbalita nakatala og upat ka buwag nga mga aksidente sa nagkadaiyang dapit sa lalawigan sa Bohol sa unang adlaw sa endurance ride. Laing upat ka riders nangaangol ug daling gipangdala sa tambalanan. Ang endurance ride gitumong alang sa pag-promote sa turismo. Ang Loop PH, organizer sa endurance ride, sa usa ka opisyal nga pamahayag sa ilang Facebook page, nipadangat sa ilang pahasubo. “Since Saturday March 23, 2024, we have been communicating closely to booth our participant as well as the local, our deepest sympathies go out to the families and friends of those who have been affected by this heartbreaking event,” matod sa opisyal nga pamahayag. “We want to assure them and the public that we are taking this matter very seriously,” dugang niini.'}]","[{'article_id': 1238, 'title': 'Polis nagduwa og cellphone, ‘gilabay’', 'text': 'Sa kapin 600 ka mga polis nga gipakatap sa kadalanan sa dakbayan sa Sugbo alang sa seguridad sa opening salvo sa 459th Fiesta Senior sa Enero 11, 2024, usa kanila nga nagranggo og police patrolman nga gi-deploy sa Walk With Jesus nasakpan ni Police Brig. Gen. Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nga nagduwa sa iyang cellphone. Mao kini hinungdan nga siya gipalabay o gipadestino gilayon siya sa laing probinsya sa Central Visayas. Gitug-an ni Abad nga sa wala pa gipakatap ang mga polis, nimando na siya nga kinahanglan nga alerto kanunay apan dunay usa nga wala nisunod. Nipasabot ang heneral nga ang tumong ug tuyo sa pagpakatap sa mga polis sa kadalanan aron mapatuman ang kahusay ug kalinaw sa mga kalihukan sa Sinulog. “Paala-ala lang sa mga polis na na de-deploy, I have already ordered the relief of one PNP personnel who was caught playing his cellphone yesterday. Para hindi na po pamarisan ay binigyan po natin ng sample ang isang nahuli na i-relieve po siya from present assignment and reassigned to other provinces so that in the coming days, yung ma di-deploy po kasi ang concentration po talaga is to keep the peace,” matod ni Abad. Dugang niya nga kon ang usa ka polis nga gi-deploy kanunay magduwa sa iyang cellphone, dili na niya mabantayan ang iyang palibot ug posibling dunay motumaw nga krimen. Giangkon sa PRO 7 director nga andam na sila sa paghatag og seguridad. Gani iyang mando mao ang kaagresibo ug kaalerto kanunay samtang nakabantay. Gawas sa kapin sa lima ka libo ka mga uniformed personnel nga ipakatap, duna say mga polis nga nakasibilyan nga ang trabaho mao ang pagpangita sa mga dayo nga notadong kriminal nga naa sa Sugbo aron mamiktima sa mga deboto. Way nadawat nga hulga sa seguridad ang PRO 7 sa mga kalihukan sa Sinulog 2024 apan wala sila mokompyansa.'}, {'article_id': 1518, 'title': 'Budget sa P35K nga bonus wa pa maduso', 'text': 'Usa na lang ka buwan sa dili pa ang Pasko, ang executive department wala pa makasumite sa ilang proposed budget alang sa P35,000 nga bonus sa mga empleyado sa Cebu City Hall, usa ka butang nga nakahatag og pagduda sa usa ka konsehal sa oposisyon kon aduna bay igong kuwarta ang City Government sa paghatag sa ilang gisaad sa mga empleyado. Gisumite ni Cebu City Budget Officer Clyde Bulalayao ngadto sa Cebu City Council ang resolusyon nga giaprobahan sa Program on Awards and Incentives for Service Excellence (Praise), nga naghatag sa matag regular ug kaswal nga empleyado sa City Hall og P35,000 nga cash incentive. Atol sa regular session niadtong Miyerkules, Nob. 15, 2023, si City Councilor Marilyn Auguis ni-move nga timan-an ang pag-endorso ni Bulalayao ug niingon nga ang Sangguniang Panlungsod motuki lang niini sa higayon nga masumiter na kanila ang proposed budget. Si Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, uban ni Mayor Cedie Abangan, nipahibawo sa maong maayong balita ngadto sa mga empleyado atol sa flag ceremony niadtong Oktubre 23, nga nagkanayon nga ang bonus, sa higayon nga maaprobahan, ihatag na sulod sa Nobiyembre o sa Disyembre, sa labing ulahi, aron tugutan ang mga empleyado sa City Hall sa pagsaulog sa holiday uban ang dugang pinansyal nga suporta. Si Konsehal Achilles Geromelao, committee on budget and finance chair, sa text message niadtong Dominggo, Nob. 19, niingon nga ila kining tukion kon ila nang madawat ang proposal gikan sa executive dept. kay duna pay igong panahon. Apan, alang sa oposisyon nga si Konsehal Cheche Tisang de los Badel, tungod kay wala pa makasumite ang executive department sa budget proposal ug ikatulong semana na sa Nobiyembre, miingon nga ang treasurer kinahanglan nga manubag ug kinahanglan nga magmatinud-anon kon ang Siyudad aduna bay igong salapi alang sa bonus tungod kay napakyas ang Siyudad sa pagkab-ot sa target nga P50 bilyunes nga budget. Hangtod sa Oktubre, ang City Treasurer’s Office nakakolekta lang og gross nga kantidad nga P7,556,320,087. 76.“The confidence of the executive is oozing, I want to think that they are on top of the situation. I hope they will not frustrate the 4,000 plus employees of City Hall,” matod ni de los Badel sa Dominggo, Nobiyembre 19.'}, {'article_id': 1680, 'title': 'Babaye miambak sa 2nd bridge, naluwas', 'text': 'Naluwas sa kapulisan ang usa ka ka babaye nga niambak sa Marcelo H. Fernan (MHF) Bridge o sa 2nd Cebu–Mactan Bridge sa Lunes sa kaadlawon, Oktubre 16, 2023. Si Mandaue City Police Office (MCPO) deputy city director for administration ug spokesperson, Lieutenant Colonel Jaymar Vestil Masangcay, nitug-an sa SunStar Cebu sa Lunes nga naalarma sila sa maong hitabo human ang usa ka concerned citizen nipahibawo kanila sa babaye nga naglingkod ibabaw sa usa sa mga poste sa suga sa taytayan nga daw nisuway og ambak. Matod ni Masangcay, usa ka team sa MCPO, Mandaue City Disaster Risk Reduction and Management Office (MCDRRMO), ug Bureau of Fire Protection (BFP) dal’ing nakaabot sa dapit ug nihimo og negusasyon aron manaog apan niambak kini sa dagat sa Mactan Channel. “We anticipated the worst. So, we tasked some of our DRRM personnel to watch over the bridge in case she jumped. Because of that, she was saved,” matod ni Masangcay. Sa report sa MCPO Station 5 sa Barangay Opao, ang 22-anyos nga biktima, nga nagpuyo sa Barangay Basak sa dakbayan sa Mandaue, una nang na-diagnose nga adunay depresyon. Sa inisyal nga imbestigasyon sa mga awtoridad, nasayran nga nag-atubang karon og personal nga mga hagit ang babaye, lakip na ang mga isyo sa pamilya, nga posibleng maoy hinungdan sa iyang suway nga paghikog. “The victim previously sought help from a psychiatrist and was on medication. This marked the sixth time that she attempted to end her life,” tipik sa imbestigasyon. Human sa pagluwas, ang babaye gipadala sa Mandaue City Hospital.'}, {'article_id': 612, 'title': 'Gipatay kay milaban sa anak', 'text': 'Gipusil-patay ang usa ka amahan nga nilaban sa iyang anak nga giingong gituok sa gikaaway samtang samdan ang kauban sa iyang anak atol sa hitabo sa Sityo Kabulihan, Barangay Baliang, bukirang dapit sa dakbayan sa Danao, alas 3:50 sa kaadlawon sa Huwebes, Mayo 16, 2024. Hinuon, nadakpan ang duha ka mga suspek sa hot pursuit operations sa kapulisan. Ang namatay giila lang sa alyas nga ‘Achilles’, 37, drayber sa habalhabal, taga Sitio Langub, Barangay Guinacot, Danao City ug ang angol mao si ‘Norvin’, 17, taga Purok Tambis, Barangay Togonon, Danao City. Ang mga biktima gidala sa mga rescue personnel sa Danao City Provincial Hospital, diin si Achilles gideklarar nga dead on arrival. Kapulisan sa Dakbayan sa Danao nihangyo nga pugngan ang mga ngan sa mga biktima ug mga suspek. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan ubos sa pagpangulo ni Lt. Colonel Pio Balita, si Norvin ug iyang higala nga si Rodger, anak ni Achilles, didto sa basketball court sa Sitio Cabulihan, Baliang dihang giduol sila sa duha ka mga lalaking mag-agaw ug gipasanginlan nga sila ang ningtumba sa ilang motorsiklo. Nihimakak sila sa pasangil. Si Rodger, kinsa nipasangil nga gituok siya sa usa sa mga manag-agaw, nisumbong sa iyang amahan nga si Achilles. Dihang gikomprontase ni Achilles ug sa iyang live-in partner ang duha ka mga suspek, usa kanila niibot og armas ug gipusil sa makadaghang mga higayon si Achilles sa nagkadaiyang bahin sa lawas. Naigo usab sa tuong paa si Rodelo, higala ni Rodger, dihang gipusil sa iyang suway nga pagsibat. Duha ka mga suspek nasikop atol sa hot pursuit operations sa kapulisan. Ang mga suspek gibalhug sa selda samtang nagpaabot sa tukmang mga kaso nga ipasaka batok kanila.'}, {'article_id': 447, 'title': '2 ka tulisan nagpatuo nga mga polis, nakaigo', 'text': 'Mga tulisan nga magpailang mga polis nakabiktima dinhi sa dakbayan sa Sugbo. Usa ka driver sa trucking company nangayo og panabang sa Mambaling Police Station niadtong Martes sa buntag, Hunyo 19, 2024 human siya nabiktima niini. Si Julkipli Benji, 23, ulitawo, driver sa trucking company, taga Cogon Drive, Brgy. Cogon Pardo, dakbayan sa Sugbo, nitug-an sa kapulisan nga gitulis siya sa duha ka mga tawo nga nagsakay sa motorsiklo alas 6:06 sa buntag niadtong Martes sa may Tabada St. , Brgy. Basak San Veronico, dakbayan sa Sugbo. Matod niya nga sakay siya sa e-bike uban sa iyang higala dihang sila gipara sa duha ka tulisan nga nagmotorsiklo ug ningpaila nga mga polis. Gikuha ang iyang selpon, ingon man passcode sa Gcash busa nadala ang P16,000. Sa follow up sa kapulisan, na-withdraw sa mga tulisan ang P16,000 nga balance sa Gcash. Si Benji, nga exclusive nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nibutyag nga wala siya magdahom nga tulisan kay nipaila’ng polis ang duha. Matod niya nga siya maoy nagmaniho sa e-bike uban niya ang higala nga 18 anyos nga naghatud sa suki nga pasahero sa merkado publiko sa Carbon. Sanglit wala siyay drive sa trucking nag sideline una sa e-bike. Pag-abot nila sa nahitaboan, sila gipara sa duha ka mga tulisan nga nipailang mga polis ug sila gipangrekisa ug gikuha ang selpon. Gipugos ang pagpangayo sa pass code sa selpon ingon man pin code sa Gcash. Nagpasulabi ang ilang kahadlok, nahatag sa biktima ang mga numero. Gihulagway niini nga naka-helmet sama gigamit sa mga police operative ang mga tulisan. Gimandoan sila nga magpaspas sa pagpadagan paingon sa police station kay sila magsunod ra sa likod. Pero wala pa sila makaabot sa police station kalit nga ni-u-turn ang motorsiklo. “Naluya na gud kog tindak sa e-bike kay na lowbat. Gisinggitan ko paspasi kay adto ta sa police station,” dugang sa biktima. Sa kasagmuyo niya nga ning-u-turn ang mga tulisan, nilahos siya sa police station. Wala siya makamay-ong sa mga tulisan gawas lang nga lalaki ug babaye. Si Major Mather Balatero, Jr. , hepe sa Mambaling Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga napasakaan na nila og kasong pagpanulis ang mga tulisan kay ilang nailhan. Matod niya nga ang duha kanhi napriso sa mga kaso’ng pagpanulis. Sa ilang nakuhang impormasyon, duna nay nabiktima sa ubang area ang duha.'}]"
Asa ang lugar diin ang patay nga lalaki nakita?,['Mactan Channel'],"[{'article_id': 869, 'title': 'Patay nang milutaw sa Mactan Channel', 'text': 'Usa ka concerned citizen ang nitawag sa Consolacion Police Station ug nagpahibalo bahin sa patay nga tawo nga naglutawlutaw sa kadagatan sa Mactan Channel sa tungatunga sa siyudad sa Lapu-Lapu ug sa Brgy. Tayud sa Consolacion, alas 11 sa buntag, Dominggo, Marso 24, 2024. Ang mga sakop sa Philippine Coast Guard ug Bantay Dagat mao ang ninghimo sa operasyon sa pagkuha sa lawas sa wa pa mailhing lalaki. Ang maong lalaki gibanabanang nagpangidaron kini 50 ngadto sa 60 anyos ug gituhoan nga usa kini ka mananagat nga nalumos gumikan sa kabaworon sa dagat. Ang patay unang gidala sa sa Eversly Child Sanitarium Hospital sa Brgy. Jagobiao sa siyudad sa Mandaue aron paghiling lawas niini. Atol ning pagsuwat, nagpadayon ang imbestigasyon ni Police Staff Sgt. Kreen W. Aquino sa Consolacion Police ubos sa kamandaon sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Verniño Heruela.'}]","[{'article_id': 1546, 'title': 'Mga ginilkanan, anak sikop sa buy-bust', 'text': 'Tibuok pamilya, nga naglakip sa anak ug mga ginikanan, nga nalambigit sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas, nasikop sa mga sakop sa Sawang Calero Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) sa buy-bust sa dan Gen. Gines, Barangay Suba, dakbayan sa Sugbo, alas 9:35 sa gabii sa Martes, Nobiyembre 14, 2023. Ang mga suspek giila sa mga opisyal sa barangay ug saksi nga sila’ng Dalit Aila Padios, 25, maoy target sa buy-bust; iyang mga ginikanan nga sila si Filemon Padrones Padios, 51, ug Jaimei Aila Padios, 44, pulos mga molupyo sa naasoy nga dapit. Nakuha sa kapulisan gikan sa mga suspek ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang og 15. 3 gramos nga dunay standard drug price nga P104,040. Matod ni Police Major Albear Ano Jatico, hepe sa Sawang Calero Police Station, taudtaod na nga nalambigit sa ilegal nga drugas ang maong pamilya. Ang ilang target ang anak niini nga si Dalit, diin duna kini amo nga giila nga usa ka alyas ‘Brewster’ nga maoy supplier. Sa dihang gikasabot kini sa iyang personnel, gitawag dayon niya ang iyang mga ginikanan aron mangayo og dugang drugas tungod kay duna pay laing kustomer. Atol sa pagtunol sa amahan ug inahan sa mga pinaketeng shabu, diha na nipaila ang polis nga gihatagan niini.'}, {'article_id': 126, 'title': 'PNP: Unang adlaw sa Bar exam hapsay, malinawon', 'text': 'Walay natala nga problema ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo sa ilang paghatag sa seguridad sa unang adlaw sa Bar Examination nga gipahigayon sa University of San Jose Recoletos (USJ-R) Basak Campus sa Dominggo, Septiyemrbe 8, 2024. Matod ni Police Major Opal Baldemoro, hepe sa Inayawan Police Station, nga mao usab ang ground commander sa security nga base sa data nga gihatag sa Supreme Court dunay 1,114 ang nikuha sa examination samtang 59 niini ang wala makatunga. Tungod kay ang unang adlaw sa Bar Exam natunong man sa Dominggo wala kaayo makabalda sa dagan sa trapiko apan ilang gipanglantawan nga sa ikaduhang adlaw sa Bar exam sa Miyerkules, Septiyembre 11, nga mohuot ang mga sakyanan sa Natalio Bacalso Ave. tungod kay tingklase man kini. Sa Dominggo, Septiyembre 15, maoy ikatulo ug kataposang adlaw sa exam. Subay niini, ila kining gipangandaman pinaagi sa pagdugang og mga personnel gikan sa Cebu City Transportation Office CCTO aron mo sulbad sa problema sa traffic. “Over all our security coverage is successful, Traffic is manageable since it falls on a Sunday, and we can expect na by Wednesday it will be a heavier traffic considering it is on a weekday. But nevertheless we have deployed number of personnel to man the traffic, naa tay CCTO personnel also,” matod ni Baldemoro. Sama sa naandan nag butang sila og barriers sa gawas sa tunghaan aron dili mag huot ang kabanay ug ang supporters sa usa ka Bar Examinees. Nihangyo ang PNP sa mga higala ug mga kabanay lakip na ang mga supporters niini nga tumanon lang ang pahimangno ug kung asa ang designated area nga mamahimo sila nga makahatod ug makasugat human sa pasulit aron dili ma disturbo ang mga mikuha sa Bar Exams. Wala silay tugotan nga maka estambay nga sakyanan sa gawas sa tunghaan aron dili makamugna og kahuot sa dagan sa trapiko. “Hangyo lng namu sa mga relatives, friends and supporters nga mo follow sa mga designated areas nga gi allocate for them so as not to disturb the bar exam process. They are allowed 200 meters radius on the testing centers. ” dugang ni Baldemoro. Una na nga mipatuman ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo og liquor ban ug anti-noise ordinance nga giluwatan ni Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan aron dili ma disturbo ang mga mikuha sa bar examination. Gitahasan ni Baldemoro ang mga Barangay Police Security Officers sa Pardo nga maoy molusad og roving sa 100 meter radius sa USJR ug gipa himangnoan ang kabalayan nga naa sa palibot labot sa maong kamandoan sa kagamhanan sa dakbayan sa Sugbo sulod lang sa adlaw nga dunay Bar Exam.'}, {'article_id': 261, 'title': 'Media libre makasud sa CCSC', 'text': 'Wala’y polisiya nga nagbabag sa mga miyembro sa media sa pagsulod sa Cebu City Sports Center (CCSC), apan lahi kini sa hapon sa Dominggo, Agusto 11, 2024, diin ang usa ka photojournalist gitabangan sa pagsulod sa pasilidad. Ang photographer sa SunStar Cebu nga si Reymous Buncag misulod sa CCSC aron kuno magkuha og mga litrato ug makakuha og update sa mga preparasyon para sa Pasigarbo sa Sugbo, apan gisultihan siya sa security guard nga kinahanglan pa niya magkuha og permiso gikan sa pamunuan sa CCSC. Sa usa ka video nga gipost sa Facebook page sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, ang security guard miingon nga siya nagsunod lang sa usa ka mando gikan sa pamunuan nga dili tugutan ang mga media practitioners nga mag-cover sa pasilidad. Miingon ang security guard nga ang polisiya verbal lamang. “Kami gisugo ra mi, maoy giingon di sa gyud pasudlan media. Balaod man gud, kami gisugo ra sab mi,” ingon sa security guard kang Buncag. Si Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, sa usa ka text message sa SunStar Cebu sa gabii sa Domingo, miingon nga walay ingon nga polisiya nga nagbabag sa mga media practitioners sa pagsulod sa pasilidad.'}, {'article_id': 241, 'title': 'Amahan miunay og ‘lugos’ sa anak', 'text': 'Amahan gipadakop sa pasangil nga miamong-among sa iyang 15 anyos nga anak nga babaye samtang natulog sa ilang balay sa Barangay Inayagan, Dakbayan sa Naga, niadtong Biyernes sa kadlawon, Agusto 16, 2024. Ang suspek nga gitago sa pangalan nga Jaco, 41, ang gipusasan sa mga mirespondi nga polis nianang 7:15 sa gabii sa maong adlaw. Gibutyag ni Police Lt. Col. Beethoven Alajar, hepe sa Naga Police Station nga ang biktima tinun-an sa Grade 10 ang mi-report sa ilang buhatan sa iyang gidangatan sa kamot sa iyang kaugalingong amahan. Si Rosita, dili tinuod nga pangalan ang giubanan sa iyang iyaan nga sakop sa Gender and Development (GAD) sa barangay. Sa inisyal nga kasayuran base sa gihimong imbestigasyon sa Women and Children’s Protection Desk (WCPD) nga sa dihang nahinanok sa pagkatulog ang dalaga, iya nalang namat-an nianang alas 5 sa kadlawon, Agusto 16 nga adunay bug-at nga daw mipatong kaniya. Nakamata ang biktima ug mikisikisi sa dihang maoy iyang nakita ang suspek nga nagpatong kaniya, apan bisan sa iyang paglugnot wa siya’y nahimo kay gilupig siya sa kusog sa iyang amahan. NAKUYAPAN Suway nga nangayo og pakitabang si Rosita apan gisap-ungan ang iyang baba ingon man ang iyang ilong hinungdan nga nawad-an siya og panimuot. Nianang mga alas 6 na sa buntag nakamata ang biktima nga wa nay sinina ug gibati kini og kasakit o pagpanghapdos diha sa iyang pribado nga dapit. Ang inahan sa biktima o asawa sa suspek usa ka Overseas Filipino Worker (OFW) hinungdan nga si Jaco maoy nahibilin sa ilang panimalay. ""Ang bata mi-chat sa iyang mama nga usa ka OFW ug gipahibalo niya sa nahitabo. Dali sab nga mitawag sa iyaan og gipakuha ang iyang anak aron i-report nila sa kapulisan,"" matod pa ni Lt. Col. Alajar Gipasabot ni Alajar nga gidakop nila ang amahan sa kasong acts of lascivious ubos sa RA 7610 samtang gipaabot nila ang resulta sa Pink room sa Vicente Sotto Memorial Medical Center SMMC diin gipahilling ang bata. WA MOTINGOG Sa dihang gipangutana ang suspek og nganong nahimo ang maong binuhatan, nagpabilin lang kining nagpakahilom. Ang mga kabanay wa sab masayod kon nisulod og bisyo ang maong suspek. Sa higayon nga masuta nga gihilabtan sa amahan ang iyang kaugalingo’ng anak dugang kasong pagpanglugos ipasaka batok niini. Sa pagkakaron ang biktima anaa sa Department of Social Welfare and Development (DSWD) sa Dakbayan sa Naga.'}, {'article_id': 1415, 'title': 'Bisan way hulga, seguridad higpitan', 'text': 'Walay nadawat nga hulga sa seguridad ang Police Regional Office (PRO 7) human sa pagpamomba sa sulod sa Mindanao State University sa dakbayan sa Marawi nga mikalas og upat ka mga kinabuhi nga giangkon, matod pa, sa Islamic State (IS) nga sila ang nipaluyo. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, nga bisan wala silay nadawat nga hulga, ang kapulisan wala mokompyansa uban sa counterpart niini nga mao ang armadong kusog sa Pilipinas. Dunay himuon nga adjustments sa deployment sa mga police personnel sa tibuok rehiyon 7, lakip na ang reaction team aron magpabilin nga luwas ang Central Visayas. Ang tanang intelligence network sa gobyerno padayon nga nagbantay aron dili sila malutsan ug nasuta nga walay direktang hulga nga ilang nasagap. Nilusad usab ang PRO-7 og sunodsunod nga mga dayalogo sa nagkalainlaing sektor sa katilingban lakip na ang Muslim community. Si Abad nakigtagbo sa mga Muslim leader sa rehiyon ug gipaniguro sa maong komunidad nga andam sila nga motabang sa kapulisan sa pagbantay ug andam nga mopahibawo kon duna silay mamatikdan nga kadudahan sa ilang hut-ong. Samtang personal nga nihimo og inspection si Abad sa Basilica Minore del Santo Nino aron masayran kon unsa ka luwas ang mga manimbahay ning nagkaduol na ang Sinulog ug ang pagsugod sa Misa de Gallo. Gihinabi niini ang mga security personnel nga nagbantay sa mga ganghaan sa simbahan, lakip na ang siguridad sa sulod. Gibutyag ni Abacay nga nakahan-ay na ang security plan sa kapulisan alang sa mga kalihukan sa Sinulog.'}]"
Pila ka tawo ang nangaangol sa aksidente?,['10'],"[{'article_id': 881, 'title': 'SUV nalimbuwad sa TCH; 1 patay, 10 angol', 'text': 'USA ang patay nang niabot sa tambalanan ug 10 ang nangaangol human nalimbuwad ang usa ka sports utility vehicle sa alas 5:30 sa Huwebes sa hapon, Marso 21, 2024, sa Transcentral Highway (TCH), Barangay Gaas, Balamban, Cebu. Ang Balamban police niila sa namatay nga si Peter Eprol Hizon Honolario, hingkod, taga Anahaw Valley, Barangay Buhisan, dakbayan sa Sugbo. Si Honolario maoy driver sa Toyota Fortuner (APA 6794). Laing 10 ang nangaangol. Matod ni Police Master Sergeant Edward Agua, investigator on case sa Balamban Police Station, kusog nga nagdulhog ang sakyanan gikan sa “west to east direction. ” Pag-abot sa kurbadahun nga bahin sa karsada, nilihay sa nag-unang sakyanan si Honolario apan sa ingon, siya nawad-an sa kontrol sa manubela. Tungod niini, ang sakyanan “turned upside down and incurred undetermined amount of damages,” ug niresulta sa pagkaangol sa tanang mga sakay. Dali silang gipangdala sa Balamban Provincial Hospital, apan si Honolario patay nang niabot, matod sa doktor nga niatiman, tungod sa grabeng angol sa iyang ulo. (GPL)'}]","[{'article_id': 1462, 'title': 'Kaso sa drugas nag-una sa mga CICL sa Mandaue', 'text': 'Pagkalambigit sa drugas maoy nag-unang problema nga giatubang sa mga bata sa dakbayan sa Mandaue. Kini subay sa Nobiyembre 2023 nga datus sa Mandaue City Social Welfare Services (CSWS) bahin sa children in conflict with the law (CICL). Sa listahan, ang mga kaso sa juvenile sa paglapas sa section 5 ug 11 sa Republic Act (RA) 9165 o The Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 maoy adunay labing taas nga numero nga adunay 26 ka mga kaso. Gisundan kini sa pagpangawat nga adunay 14, pagpanglugos ug alarma ug eskandalo nga adunay 4, illegal possession of deadly weapon, robbery, gang-related ug paglapas sa Presidential Decree 1602 (illegal gambling). Ug kalapasan sa RA 10591 o Comprehensive Firearms and Ammunition Regulation Act nga dunay tulo ug vehicular incidents, sexual and physical abuse, ug frustrated murder nga duha. Si Charie Joed Ocumen, CSWS child and youth focal person, niingon sa Lunes, Nobiyembre 27, nga usa ka rason niini mao ang moderno nga family dynamics nga adunay doble nga kita, nga nagbilin sa mga bata nga wala maatiman. Matod ni Ocumen nga nagpadayon sila sa pagpahigayon og mga kampanya sa Information, Education, and Communication ug nakig-alayon sa cause-oriented groups aron sa pag-edukar sa mga bata ug pagtabang kanila sa paglikay sa ilegal nga kalihukan. Niadtong Lunes, ang Local Council for the Protection of Children sa Mandaue City nipahigayon og duha ka adlaw nga Children’s Summit uban sa World Vision, Department of Education (DepEd), CSWS, ug uban pang youth cause-oriented groups ug foundations sa Dohera Hotel sa Barangay Cambaro .Ang summit nagsentro sa pag-edukar sa mga bata sa ilang upat ka mga nag-unang katungod--katungod sa pagpabiling buhi ug pagsuporta sa mga batakang panginahanglan, pagpalambo ug pagpalambo sa kahanas ug talento, proteksyon, ug partisipasyon sa komunidad. Ang ubang mga isyo nga gihisgutan naglakip sa bullying, diskriminasyon (status ug pagkabaldado), kakulang sa pagsalig sa mga bata, ug kakulang sa suporta sa pamilya, ug uban pa. Ang summit motapos karon, Martes, Nobiyembre 28. Gipasabot ni Ocumen nga ang mga resulta sa diskusyon kinahanglanon sa Kagamhanan sa Dakbayan aron paghimo og mga lakang ug regulasyon mahitungod sa kaayuhan ug proteksyon sa kabatan-unan sa Mandaue.'}, {'article_id': 753, 'title': 'P12M danyos sa 4 ka balay nga nasunog', 'text': 'Upat ka mga balay ang nasunog, duha niini naugdaw, sa Brgy. Guadalupe, siyudad sa Sugbo, alas 3:25 sa kaadlawon sa Lunes, Abril 15, 2024. Base sa imbestigasyon ni F03 Jimmy Bueno sa Cebu City Fire Office (CCFO) nga ang sunog niigo sa 148-B M. Bool St. sa naasoy nga barangay. Gipasaka sa 1st alarm sa alas 3:19 sa kaadlawon, 2nd alarm sa alas 3:28 sa kaadlawon ug 3rd alarm sa alas 3:56 sa kaadlawon. Gideklarar nga fire under control sa alas 5:38 sa kaadlawon ug hingpit nga napawong sa alas 6:25 sa buntag. Apan sa upat ka mga balay nga nasunog, duha lang niini ang hingpit nga naugdaw, dugang sa CCFO. Sumala sa bombero, ang balay diin nagsugod ang kayo gipanag-iya ni Teodorico Galachico apan gipuy-an ni Rhesamie Galan. Gibana-bana ang danyos nga P12,000,000. Padayon pa ang imbestigasyon ni F03 Bueno bahin sa hinungdan sa sunog atol ning pagsuwat. Apan si Pedong Bulsico, molupyo sa dapit nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga alas 3:00 sa kaadlawon nakabantay sila nga miaso ang usa ka bodega sa dapit. Nakita sab nila atbang sa ilang panimalay ang poste sa kuryente nga ni-spark. Dali silang nanawag og bombero ingon man nipasirit sa fire extinguisher. Apan kay mga surplus nga ligid ang naapil sa sunog, paspas kaayo nga nakakatap ang kayo ingon man aso kaayo. Samtang, usa ka dos andanas nga balay ang naugdaw sa sunog nga niigo sa Barangay Capio-an, usa ka bukirang dapit sa lungsod sa Argao, habagatang Sugbo, pasado alas 9:00 sa gabii sa Dominggo, Abril 14, 2024. Way laing naapektuhan nga balay. Atol ning pagsuwat, ang kabumberohan nagpadayon sa pag-imbestigar sa maong sunog lakip sa danyos niini. Ang dapit layo sa sentro sa lungsod.'}, {'article_id': 1004, 'title': 'Pagasa: Sugbo mag dry spell na sa tapos sa Pebrero', 'text': 'Ang Cebu makasinati sa epekto sa El Niño sa katapusan sa buwan ubos sa dry spell. Kini usa ka pag-upgrade gikan sa kahimtang sa dry condition sa miaging Enero ug gipaabot nga magpadayon sa umaabot nga buwan. Si Chief meteorologist Alfredo “Al” Alicante sa Philippine Atmospheric, Geophysical, and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas niingon nga ang mao nga weather phenomenon makaapektar sa kinatibuk-ang 14 ka probinsiya sa Visayas region, diin tulo niini ang bag-ong naapektuhan sa katapusan sa Pebrero. Ang state meteorologist niingon nga ang Sugbo nakasinati na og ubos sa normal nga pag-ulan sa miaging mga buwan, nga timailhan sa nagsingabot nga ting-init. Si Alicante niingon nga ubos sa uga nga kahimtang mao ang mga lalawigan sa Bohol, Siquijor, ug Southern Leyte, nga bag-ong giila nga mga probinsiya nga gipaabot nga makasinati sa epekto sa El Niño. Sa laing bahin, gawas sa Sugbo, siya niingon nga ang ubang mga probinsya nga ipaubos sa dry spell mao ang Antique, Biliran, Capiz, Eastern Samar, Guimaras, Iloilo, Leyte, Negros Oriental, ug Samar. Ang probinsya lamang nga makasinati og hulaw mao ang Negros Occidental.'}, {'article_id': 1431, 'title': 'Dughan sa babaye, gikumot sa taxi driver', 'text': 'Gikumotkumot sa taxi driver ang dughan sa iyang pasahero human nasuko nga miplite kini og pulos sensilyo nga P1,000 alas 4:30 sa kaadlawon, Biyernes, Disyembre 1, 2023 sa South Road Properties (SRP) sa Brgy. Mambaling, dakbayan sa Sugbo. Ang 30 anyos nga biktima uban sa iyang higala, nangayo og panabang sa Mambaling Police Station, apan nakasibat na ang taxi driver. Nakuhaan og video ang ilang komusyon ingon man ang hulagway sa taxi ug ang drayber. Ug pagka alas 10:00 sa buntag sa samang adlaw, nasubay sa kapulisan ang operator sa taxi sa Brgy. San Roque, dakbayan sa Talisay. Nailhan ang drayber nga usa ka 44 anyos (ngan gipugngan samtang wa pa makuhai sa iyang habig), ug taga Brgy. Taboc, dakbayan sa Mandue. Ang operator giabisuhan sa kapulisan nga pagtahan sa maong drayber, kinsa gikataho nga ang taxi unit niini adto sa iyang panimalay igarahe ug ang abang ipadala pinaagi sa money transfer. Nasubay sa kapulisan human nakuha sa video ang body number sa taxi ug ang logo sa operator. Si Major Robert Caseda, hepe sa Mambaling Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niasoy nga nagpahatod sa usa ka mall ang biktima uban sa iyang higala. Miplite kini og P1,000 nga pulos sensilyo ug nasuko ang drayber. Nagkalalis hangtod nga gitamparos niya sa nawong ang biktima. Gikatahap nga nisukol ang biktima ug nagkaguliyang sila sud sa taxi. “Nagkumusyon naman niinit ang ulo ato sa driver, gitamparos niya sa nawong! Unya mialigar pa gyud ang biktima “gikumot-kumot iyang _____”, dugang asoy ni Caseda. Nikanaog ang biktima nisuway unta og sibat ang drayber apan gigukod kini niya ug nakuha sa video nga gilabay sa driver ang P200 nga kuwang nga sukli. Giingong wala makontento ang drayber sa pagtamparos, gihapit niya og kumot-kumot ang dughan sa babaye. Sumala ni Caseda sa Dominggo, Disyembre 3, gipaabot nila nga mopatim-aw ang taxi driver aron mahusay sila sa maong kaguliyang apan wala pa gyud kini mopatim-aw. Ang biktima niingon mopasaka siya og tukmang kaso batok sa taxi driver. Gipasabot ni Caseda nga kon dili gyud mopatim-aw ang taxi driver, ipasaka sa kapulisan ang kaso nga sexual harassment, o sexual assault ug uban pa.'}, {'article_id': 68, 'title': 'Cenro: 7 ka sapa sa Cebu City kontaminado', 'text': 'Usa ka dakong hinungdan sa pagtaas sa lebel sa fecal coliform sa pito ka mga sapa sa Dakbayan sa Sugbo mao ang mga hugaw gikan sa mga lokal nga komunidad ug sa mga baboyan ug poultry farms. Ning maong obserbasyon, si Stanly Angulo, hepe sa Cebu City Environment and Natural Resources Office (Cenro), nanghinaot nga mogahin og pundo ang gobiyerno sa dakbayan alang sa pagpatukod og communal toilets. Ang Cenro nangayo sab og tabang gikan sa Department of the Interior and Local Government (DILG) nga suguon ang mga lider sa matag barangay nga bantayan ang ilang tagsa-tagsa ka lugar nga sakop. Ang pagsaka sa fecal counts giila nga resulta sa mga hugaw nga gihimo sa mga tawo nga nagpuyo duol sa kasapaan ug sa mga negosyo nga nagpatubo og mga baboy ug manok. Gipadayag ni Angulo sa usa ka report nga iyang gihatag sa konseho sa Miyerkules, Sept. 18, 2024, nga nanghinaot siya nga matuman ang pagpatukod sa communal toilets. Nangayo ang Cenro og tabang gikan sa DILG aron masuportahan ang mga lider sa barangay sa pagbantay sa ilang mga lugar nga ubos sa ilang responsibilidad. Gipasabot ni Angulo nga daghang mga balay duol sa kasapaan ang nagdirekta sa ilang septic waste ngadto sa sapa. Iyang gipahibalo nga ubos sa City Ordinance 2398, nalatid nga ang septage inspector mag-isyu og citation alang sa mga balay nga walay kasilyas o septic tank. Hinuon, iyang giingon nga ang kalapasan mahimong magpadayon kay wala na’y lugar ang mga balay alang sa pagtukod og septic tanks. Sa usa ka dokumento, gidugang niya ang mga litrato nga nagpakita nga adunay pula ug dilaw nga food coloring nga gisagol sa tubig gikan sa mga kasilyas sa matag balay. Kini aron mahibaw-an kon naa ba kini septic tanks. Nagpatuman usab ang Cenro og house-to-house information drive bahin sa Septage Ordinance aron mokuha og septic tank permit. Sa laing bahin, matod ni Angulo nga samtang nag-inspeksyon sila sa kabukiran, nasuta nila nga ang mga baboyan usa usab ka dako nga hinungdan sa polusyon sa tubig sa Dakbayan sa Sugbo. Iyang gibutyag nga ang mga tag-iya sa baboyan sekretong nilabay sa hugaw sa mga baboy ngadto sa mga sapa pinaagi sa PVC pipes nga gilubong ilawom sa yuta. Matod ni Angulo, ang usa ka baboy makahimo og 5. 9 ka kilo nga hugaw matag adlaw nga mas daghan kon itandi sa hugaw nga gihimo sa tawo nga 250 gramos matag adlaw. Sa panahon sa baha, adunay daghang hugaw nga modagayday ngadto sa ubos nga bahin sa siyudad nga magkontamina sa mga sapa ug mopataas sa fecal counts.'}]"
Unsa ang giingon ni Abacay bahin sa mga exemptions sa tigbakay?,['there is no exemption'],"[{'article_id': 884, 'title': 'Tigbakay sa Semana Santa hugtan og bantay sa kapulisan', 'text': 'Ang tigbakay usa sa mga sugal nga mosiaw panahon sa Semana Santa hinungdan sa paghigpit sa kampanya sa kapulisan sa Central Visayas (CV) batok sa ilegal nga sugal ug kriminalidad. Si Police Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), niingon nga sila nimando sa pagdoble sa pagbantay batok sa tigbakay. Apan kon dunay mapakita nga permit ang nagdumala sa tigbakay gikan sa munisipyo, dili manghilabot ang kapulisan ug ila kining tugotan. “Yes, there is no exemption, we just based our actions sa balaod. Of course naa pud nay mga permits nga ihatag ang local government units basta it is just in accordqnce with the law,” dugang ni Abacay. Pasabot ni Abacay nga wala mohatag og exemption ang kapulisan sa CV labot sa tigbakay nga kon wala kini permit gikan sa lokal nga kagamhanan, ila kini nga dakpon ug ang madakpan ikiha og kalapasan sa Republic Act 1602 o balaod batok sa ilegal nga sugal. Dugang ni Abacay nga molusad sila’g anti-illegal drug operations sa maong panahon, lakip na ang paggukod sa mga pinangita sa balaod nga dunay mga pending warrant of arrest. “Our usual law enforcement operations will continue and that would include enforcement of special laws. So manakop og illegal drugs ang polis. Manakop og illegal gambling ang polis. Manakop og wanted persons ang polis. ”Awhag sa kapulisan nga ning paghandom sa sakripisyo ug kamatayon sa Labaw nga Makagagahom labing maayo nga maghinulsol sa mga kasal-anan ug motutok sa relihiyusong kalihukan.'}]","[{'article_id': 503, 'title': '14 anyos gilugos sa 38 anyos nga papa', 'text': 'Usa ka amahan nga hubog, nilugos sa iyang 14-anyos nga anak babaye, ala 1:00 sa kaadlawon, Dominggo, Hunyo 9, 2024, sa Brgy. Dacuycuy, lungsod sa Boljoon. Ang amahan, 38, nadakpan sa kapulisan human ang anak nga tinun-an sa grade 9, ang nitug-an ngadto sa iyahang inahan. Si PMS Jayson Dadis, pangu sa Women’s and Children’s Protection Desk (WCPD) sa Boljoon, nibutyag sa Superbalita Cebu nga ang suspek hubog kini gikan namista sa usa ka sitio sa Dacuycuy. Asoy sa biktima ngadto sa kapulisan, uban siya sa iyang papa nga nanguli sa kaadlawon na apan sa pag-abot sa mingaw nga dalan, kalit nga gibunlot sa iyang papa ang iyang kamot, gidala sa kasagbotan ug gipahimuslan. Ang bata dihang naabot sa ilang panimalay misumbong sa inahan. Ang inahan uban sa iyang anak daling nangayo’g tabang sa kapulisan. Ang mga sakop sa Boljoon Police Station misikop sa amahan. Ang suspek niangkon sa krimen tungod sa iyang kahubog. Ang biktima gipahiling na sa Pink room sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC). Nasayran sa Superbalita Cebu nga ang biktima kinamaguwangang anak sa lima ka managsuon.'}, {'article_id': 1623, 'title': '2 ‘mitulis’ sa kapehan sikop', 'text': 'Nadakpan na ang duha sa tulo ka mga suspetsadong tulisan nga ningbiktima sa usa ka coffee shop sa Salinas Drive, Brgy. Lahug, dakbayan sa Sugbo sa Lunes sa gabii, Oktubre 30, 2023. Unang nadakpan sa Mabolo Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat mao si Charlie Dean Leif, alas 10:30 sa Martes sa gabii, Oktubre 31, 2023 sa balay niini sa Purok 4, Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo. Nadakpan usab sa Mandaue City Police Office (MCPO) sa Barangay Centro si Ghen Vinz Parong, kinsa nanion sa armas ug maoy nikuha sa cellphone sa kustomer nga lalaki nga nag order unta og kape. Si Parong taga Gorordo Avenue, corner Sudlon, Barangay Lahug. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office, nga si Ricardo Parrenas, alyas Banban, ang wala na lang madakpi apan padayon nga gipangita sa kapulisan sa pagsuwat ning taho. Gibutyag ni Baculo nga duna na silay impormasyon kon asa na nagtago-tago si Parrenas nga tungod niini iyang awhag nga labing maayo mo surrender na lang aron dili mabutang sa peligro ang kinabuhi ani. “Kato na lang naka jacket og itom kato si Ricardo Parrenas ang wala nato madakpan. But we are working on it and we already have information kon asa man ni siya nagtago. Kon ako pa sa iyaha mo surrender na lang siya,” matod ni Baculo. Kon sa miaging tulis sila wala pasakai og kaso sa ilang biktima nga maoy hinungdan nga sila nakagawas, apan karon, matod ni Baculo, ikiha sila sa mga biktima. Kadtong lalaki nga mipalit lang unta og kape apan giapil siya sa pagtulis ug gikuha ang iyang cellphone ug bag, nagpa blotter na sa Mabolo Police Station uban sa iyang ginikanan. Giawhag nila ang tag-iya sa coffee shop nga mosang-at usab og reklamo ngadto sa Mabolo Police Station aron dugang nga kaso ilang ipasaka batok sa maong mga suspek ug mabalhog sa bilanggoan. Ang hepe sa Police Regional Office 7 Police Brigadier General Jorge Abad mihangop sa daling pagka sikop sa mga suspek tungod sa walay hunong nga pagpangita kanila. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay nga nalipay si Abad sa dali nga kasulbaran ug nidayeg sa coffee shop nga nagbutang og CCTV camera nga maoy hinungdan nga nailhan dayon. “Ang atong Regional Director Brigadier General Jorge Abad mi congratulate sa mga operating unit no nga walay undang ug walay puas ang among paggukod aning mga tawhana kay nag viral man ni sa social media. Makita sad ninyo gi emphasize sa atong regional director kon unsa ka importante kon naay CCTV ang atong business establishment,” matod ni Abacay. Mitabang na ang PRO-7 sa pagpangita kang Parrenas ug masaligon si Abacay nga madakpan ra usab ni sa dili madugay.'}, {'article_id': 441, 'title': 'Wing van nahug; 1 patay', 'text': 'Patay nang nidangat sa tambalanan ang pahenante ug grabe ang drayber sa usa ka wing van nga nahulog sa pangpang nga may gilawmon nga 30 metros sa Barangay Yupisan, lungsod sa Pamplona, Negros Oriental, pasado alas 6 sa buntag, Dominggo, Hunyo 23 , 2024. Ang namatay nga pahinante giila lang nga usa ka “Larry” ug ang drayber nga grabing naangol human maipit ug naluwas, gihulagway lang sa kapulisan nga usa ka hamtong na ang panuigon, minyo, ug taga lungsod sa Hinobaan, Negros Oriental. Sa pasiunang imbestigasyon ni P/Master Sgt. Jaylord Adivino, traffic police investigator sa Pamplona Municipal Police Station, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang maong wing van nagsubay sa dulhugon nga dapit ug pag-abot sa kurbadahon nga bahin, gituohan nga sa kabug-at sa mga bloke sa mga ice nga karga, nawad-an kini sa brake ug unang nidasmag sa railing ug didto na nahulog sa pangpang. Ang mga rescuer sa Pamplona daling nitabang sa mga biktima apan, ang pahenante gidekarar nga dead on arrival (DOA) sa ospital.'}, {'article_id': 237, 'title': 'Drug den sa Talisay gironda, 8 nangasikop', 'text': ""Gironda sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 inabagan sa kapulisan sa dakbayan sa Talisay ang usa ka drug den sa Sitio Salvador, Brgy. Tangke, dakbayan sa Talisay, alas 7:30 sa gabii, Sabado, Agusto 17, 2024. Nasikop ang target sa operasyo nga si Delax Broca, 55, ug iyang anak nga si Wilbert, usa ka construction worker. Lakip sa nasikop mao sila si Warfe Broca, 30, e-bike driver; Craige Jade, 33, e-bike driver; Alden Nicholas Broqueza, 23, salesboy; Brual Brucal, 25; habalhabal driver; Rosela Buatis, 21, mananagat; ug Eddie Bubutan, 43, tighakot sa mga basura. Nasakmit sa mga operatiba ang 13 ka pakete sa shabu nga motimbang sa 16 gramos nga dunay estimated average market value nga P108,800 lakip sa buy-bust money, P500 nga gituhoan g kita sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas ug mga drug paraphernalia. Gibutyag ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga duha ka semana nila nga gipaubos sa case buildup ang ilang target human madawat ang impormasyon nga nagpadagan kini'g drug den sa lugar. Giingong makabaligya ang suspek og 15-20 gramos matag semana diin ang iyang kustomer didto lang usab mogamit sa ilegal nga drugas bugti sa bayad. Kalapasan sa Republic Act 9165 ang atubangon nga kaso sa mga suspek nga naa na sa kustodiya sa PDEA 7.""}, {'article_id': 918, 'title': 'Ginang mi-chat sa ‘afam’, gipusil', 'text': 'Usa ka ginang gipusil sa iyang sa silingan sa Stop Proper Alaska, Brgy. Mambaling, dakbayan sa Sugbo, alas 3:38 sa kaadlawon sa Huwebes, Marso 14, 2024. Ang biktima giila nga si Jessel Jacama, hingkod, dunay mga anak apan gipusil-patay niadto ang kapuyo, nakaangkon og samad pinusilan sa ulo. Atol ning pagsuwat, talandugon ang iyang kahimtang sud sa usa ka publikong ospital sa dakbayan. Samtang, ang suspek nga si Jolito ‘Awing’ Dimoy, 22, ulitawo, nagpuyo sa nahisgutang lugar, napusilan-patay dihang nisukol sa kapulisan nga nilusad og hot pursuit. Nakuha sa kapulisan ang .38 kalibre nga revolver sa suspek nga dunay tulo ka mga bala ug usa ka kabhang. Si Major Robert Caseda, hepe sa Mambaling Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga nag-inusara sud sa internet cafe ang biktima. Sumala sa taho, ang biktima nakig-chat sa usa ka afam o langyaw nga lalaki sa internet dihang gipusil sa suspek. Sa imbestigasyon sa kapulisan, ang biktima giingong nakadawat na og hulga nga ‘hipusonon’ human gidudahan nga asset sa kapulisan hinungdan nga daghang nangadakpan sa ilang dapit. Apan laing anggulo nga gisubay sa kapulisan nga ang taho nga ‘dunay relasyon’ ang biktima ug suspek. Kon maayo na ang kahimtang sa biktima, matod ni Caseda, ilang susihon kon unsay kamatuoran niini. Gibutyag ni Caseda, armed and dangerous ang suspek ug gikataho nga gikahadlukan sa ilang lugar samtang nalambigit usab sa drugas ug ubang krimen. Gipasabot ni Caseda, ang iyang mga personnel ningdepensa lang hinungdan nga napusilan ang suspek.'}]"
Asa tukuron ang lima ka andana nga residential buildings?,"['Sitio Sta. Charie, Barangay Pusok.']","[{'article_id': 885, 'title': 'Abalos: Socialized housing tukuron', 'text': 'Gipahibalo sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Lapu-Lapu ang plano sa pagtukod og lima ka andana nga residential buildings sa Sitio Sta. Charie, Barangay Pusok. Kini nga mga istruktura magsilbi nga permanenteng puy-anan sa mga residente nga nawad-an sa ilang puy-anan tungod sa dako nga sunog kaniadtong Disyembre 12, 2023. Bag-ohay lang gibutyag ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos sa pakighinabi sa media sa Lapu-Lapu City Hall niadtong Martes, Marso 19, 2024, nga kasamtangan siyang nakigsabot sa mga tag-iya sa pribadong lote sa Sitio Sta Charie. Naglaum ang mayor nga iyang makombinsir kini nga modonar og di mominos 5,000 square meters sa luna aron tukuron ang socialized housing. Gipadayag ni Abalos ang iyang paglaum nga makuha ang pagtugot sa mga tag-iya sa lote aron masugdan na ang pagtukod sa socialized housing karong tuiga. Iyang gitumbok nga ang City Government nakig-alayon sa Department of Human Settlements and Urban Development (DSHUD) sa pag-finance sa housing project, hinuon wala pa gibutyag ni Abalos ang eksaktong kantidad sa pundo. GIAMENDARGipahibalo usab ni Abalos nga giamendar sa Konseho sa Dakbayan ang kasamtangang ordinansa nga nagmando og moratorium sa pagtukod og mga condominium, subdivision ug socialized housing projects, aron ma-exempt ang Sta Charie socialized housing. Ang sunog nga miigo sa Sta Charie usa ka semana sa wala pa ang Pasko sa 2023 nipabakwit sa gibana-bana nga 1,400 ka pamilya (7,870 ka indibidwal), sumala sa Public Information Office sa Siyudad. Si Emeniano Jorge Bado, public information officer nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Huwebes, Marso 21, nga pipila sa apektado’ng mga residente namalik sa ilang mga probinsya human nakadawat og daghang cash assistance. Dunay mga residente nga ninggamit sa P15,000 nga abag sa tulo ka buwan gikan sa Lapu-Lapu City Disaster Risk Reduction and Management Office (LCDRRMO) aron mobalhin sa ubang mga dapit. Giila sa Siyudad ang 561 ka apektado’ng mga tag-iya sa balay sa Sitio Sta. Charie ug padayon nga gi-reblock ang lugar. Sa 561 ka panimalay, 460 lang ang tugutan nga makabalik sa lugar ug makatukod og temporaryong kapuy-an samtang naghulat sa socialized housing project.'}]","[{'article_id': 122, 'title': 'Awto nabalitok kay drayber nakatulog?', 'text': 'Nangaangol ang lima ka mga call center agent human nga ang ilang gisakyan nga awto ang nalimbuwad, alas 9:05 sa gabii, Lunes, Septiyembre 9, 2024 sa N. Bacalso Avenue, Mananga Bridge sa Barangay Lawaan 2, dakbayan sa Talisay. Base sa pasiunang imbestigasyon sa traffic police sa Talisay City nga giingong nakatagpilaw ang drayber samtang nagmaneho hinungdan nga milahos sa rail guard sa maong tulay ug mibalitok ang awto. Ang mga biktima gilangkuban sa tulo ka mga ulitawo ug duha ka mga dalaga nga nagpangidaron og 28 anyos ngadto na sa 24 anyos. Nasayran nga ang mga sakay gikan sa Simala, lungsod sa Sibonga ug nagbiyahe pauli sa dakbayan sa Sugbo niadtong higayona. Gituohan nga tungod sa kakapoy sa ilang biyahe nakapiyong ang drayber sa awto hinungdan nga nakasugat og disgrasya. Maayo nalang nga way nakalas sa maong hitabo samtang ang mga sakay ang gidala sa tambalanan sakay sa City of Talisay DRRMO ambulance. Samtang, ang nalimbuwad nga awto ang gitabangan og pagbarog sa mga sakop sa Bureau of Fire and Protection (BFP) sa aron mapadaplin ug dili makababag sa trapiko.'}, {'article_id': 258, 'title': 'Dunay 6 ka POI sa dungan nga tulis sa 2 ka pawnshop, jewelry stores', 'text': 'Duna nay unom ka persons of interest (POI) ang Special Investigation Task Group (SITG) sa Cebu City Police Office (CCPO) bahin sa pagpanulis sa duha ka jewelry stores sa dalan Calderon, Barangay Ermita, dakbayan sa Sugbo niadtong Huwebes sa udto, Agusto 8, 2024. Gibanabana nga moabot sa P15 milyunes nga balor sa mga alahas ang nasakiyo sa unom ngadto sa walo ka mga tulisan sa mapangahason nga dungan nga pag-atiki sa duha ka mga estabilisemento sa udtong tutok ug taliwala sa kadaghan sa tawo sa dapit. MANHUNTSi P/Lt. Col. Charie Agnes Abella, deputy city director for operation sa CCPO ug spokesperson sa SITG, wala mohatag og dugang detalye sa kalamboan sa ilang imbestigasyon tungod sa nagpadaon pa ang ilang imbestigasyon ug pagpaniid. Giklaro ni Abella nga nagpadayon ang follow-up ug manhunt sa SITG nga naglangkob sa tanang police stations sa dakbayan ug mga special unit sa PNP sama sa Criminal Investigation and Detection Group 7 uban sa intelligence unit sa Police Regional Office. ""So far we have obtained very good leads but right now I\'d like to refrain from revealing any details for it because there are really valuable informations that we are holding right now that could lead us to identify some of the persons involved in that particular incident,"" matod ni Abella. Dugang ni Abella nga ang maong mga tulisan sagol kini diin pipila kanila dili taga Sugbo ug nalambigit na sa naglainlaing matang sa krimen base sa ilang nakuha nga impormasyon gikan sa ilang mga counterpart. Nagpadayon ang SITG sa pag-validate sa maong mga personalidad kung asa nagbase ang maong mga suspek. Usa pa lang ka motorsiklo ang nakuha sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga maoy gigamit sa krimen, apan base sa ilang nakuha sa CCTV nga gawas sa tulo ka motorsiklo, dunay usa ka sakyanan ang gibalhinan sa mga tulisan. Nasubay na usab ni nila kung asa nipaingon ug asa nihunong apan nagpadayon pa ang ilang proseso kung asa gyud nagpundo ang mga suspek. Sa pangutana kung makapasaka na ba sila og kaso karong semanaha, matod ni Abella, nga dili pa tungod kay ila pang gipalig-on ang ilang ebidensya aron pagsiguro nga ang ilang ikiha siguro nga mao gyud ang naghimo sa krimen. Apan kung makompleto na nila ang tanang ebidensya ug mokonsulta usab sila sa prosecutors office kung sakto ba ang ilang mga dokumento alang sa pagpasaka og kaso diha pa nila kini buhaton. ""We are just trying to ensure that the evidence that we have will really be tight and can stand the case on court,"" dugang ni Abella. GI-MONITORHugot ang ilang monitoring sa mga exit points sa isla sa Sugbo nga dili maka gawas ang mga suspetsado sa pakig alayon sa ilang counterpart ug sa intelligence community. Gitug-an ni Abella nga sa ilang monitoring naa pa sa Sugbo ang mga tulisan nga maoy ilang gibantayan pag-ayo. Dako og matabang sa nagpadayon nga imbestigasyon ang gitanyag nga reward money nga usa ka gatus ka libu ka pesos ni Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan sanglit kadtong nasayod kung kinsa ang mga suspek mopahibawo kini sa kapulisan. Gipasalig ni Abella nga kung dunay mopahibawo kanila labot sa mga tulisan andam ang PNP nga mohatag og siguridad niini. Wala na mokomento ang CCPO labot sa gihatag nga ultimatum ni Abalayan kanila sanglit ang ilang gitutokan sa pagkakaron mao ang pag gukod sa mga tulisan nga ilang gihulagway nga naa pa sa Sugbo. P200K GANTISamtang, gidoble ni Abalayan ang ganti sa pagtudlo o pagtultol sa gitagoan sa mga tulisan nga dungan ning-ataki sa duha ka jewelry stores sa Barangay Ermita niadtong Huwebes, Agusto 8, 2024. Unang gitanyag sa City Government nga mohatag o P100K nga ganti sa makatabang sa pagsikip sa mga tulisan, apan sa press conference sa Lunes, Agusto 12, sa Cebu City Hall, si Abalayan nga ilang gidoble ang ganti ngado sa P200K alang sa dinaliang pagkasulbad sa kaso.'}, {'article_id': 1168, 'title': '‘Mihinol’ sa menor, sikop', 'text': 'Nasikop ang usa ka 52 anyos nga lalaki human giingong nanghinol sa usa ka 8 anyos nga batang babaye niadtong Martes, Enero 23, 2024. Ang suspek (ngan gipugngan ning mantalaan samtang wa pa makuha ang iyang habig), minyo, way trabaho, nagpuyo sa Sunset Drive, Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo. Si Police Major Ruelan Aficionado Jr. , hepe sa Mabolo Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO), uban sa iyang mga sakop ug mga barangay tanod sa Lahug, mao ang ningsikop sa suspek. Kini human ang inahan sa bata nangayo og panabang sa mga barangay tanod tungod sa sumbong sa iyang anak hinungdan nga sila ningtawag sa kapulisan. Sumala sa bata, gihikap sa suspek ang iyang kinatawo. Sa pagkakaron, ang suspek gibalhog sa Mabolo Police Station detention cell samtang giandam ang kasong acts of lasciviousness ubos sa Republic Act 7610 o Special Protection of Children Against Abuse, Exploitation and Discrimination Act.'}, {'article_id': 900, 'title': 'Courier nakuhaan og P4M nga shabu sa buy-bust', 'text': 'Dul-an sa P4 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit 7 atol sa buy bust sa Sun Valley, Brgy. Calamba, Dakbayan sa Sugbo sa alas 9:30 sa Lunes sa gabii Marso 18, 2024. Ang suspek giila nga si Gohan Ignacio, 30, taga Mahayahay 2, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo. Nakuha gikan kaniya ang dagko’ng mga putos sa gituohang shabu nga motimbang og 700 grams nga gibana-bana nga mokantidad og P4,760,000. Sigun sa usa sa mga operatiba sa RPDEU 7 nga gipaubos nila sa usa ka buwan nga monitoring ang suspek human sila nakadawat og impormasyon labot sa pagpayuhot niini sa ilegal nga drugas. Giingong makabaligya si Ignacio og usa ka kilo nga shabu matag semana diin ang iyang area mao ang tibuok dakbayan sa Sugbo ug mga silingang lungsod ug siyudad sa Metro Cebu. Ang iyang contact giingong anaa sulod sa Cebu City Jail nga gikataho’ng usa ka dakong drug personality nga maoy momando niya labot sa paghatod sa supply sa ilegal nga drugas. Duna nay ngalan ang kapulisan sa personalidad ug palawman ang imbestigasyon.'}, {'article_id': 1050, 'title': '98 na patay nga naugkat sa Maco landslide, 9 missing', 'text': 'Niabot na sa 98 ang ihap sa mga naugkat nga lawas gikan sa pagdahili sa yuta sa usa ka barangay sa lungsod sa Maco sa Davao de Oro, sumala sa lokal nga awtoridad sa Sabado sa hapon, Pebrero 17, 2024. Sa usa ka press conference, si Daece Lecaroz, ang pangulo sa management of the dead and the missing cluster, niingon nga alas 12:00 sa udto niadtong Sabado, sa 98 ka mga lawas nga nakuha, 88 ang adunay kompletong parte sa lawas samtang 10 ka lawas ang dili kompleto. Matod niya, ang 79 niini ang naila na. Si Lecaroz niingon nga siyam ka mga indibidwal ang anaa pa sa listahan sa mga missing; upat ang mga residente sa Barangay Masara; upat gikan sa Maria-Socio General Services Inc. (MSGSI); ug usa gikan sa APEX Mining. Si Incident Commander Engineer Wilfredo Lectura niingon nga nagpadayon ang retrieval operations alang sa mga nangawala. Nahitabo ang pagdahili sa yuta niadtong Martes sa gabii, Pebrero 6, sa Zone 1, Barangay Masara sa Maco, Davao de Oro diin nahimutang ang garahe sa usa ka mining company. Gikataho nga ang pagdahili sa yuta tungod sa hiniusang epekto sa northeast monsoon ug trough of low pressure area (PPA) nga nasinati sa rehiyon sa Mindanao sukad niadtong Enero 28 hinungdan sa pagbunok sa uwan.'}]"
Kinsa ang nagkanayon nga ang report nakaabot na sa ilang buhatan?,['Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay'],"[{'article_id': 886, 'title': 'Pagpanuktok ‘fake news’', 'text': 'Gihimakak sa kapulisan sa lalawigan sa Sugbo ang nikatap nga taho sa social media labot, matod pa, manuktok sa mga pultahan sa kabalayan sa bukid panahon sa kagabhion. Kining maong estorya nakapahadlok sa mga tawo sa bukid nga tungod ani nabalaka na sila sa ilang seguridad tungod kay basin sila ang sunod nga tuktokon ug dunay dautang mahitabo kanila. Tungod niini, ang Cebu Police Provincial Office (CCPO) niawhag sa publiko nga dili motuo sa maong estorya kay wala kini kamatuoran human nihimo’g imbestigasyon ang mga police station sa kalungsuran human nakadawat sa maong report. Matod ni Police Major Manu Catacutan, information officer sa CPPO, fake news ang nikatap sa social media nga nikuha og daghang shares nga nakapahadlok na sa publiko. “There is no truth news circulating on social media. . ” matod ni Catacutan. Bisan pa man niin,i si Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nagkanayon nga ang report nakaabot na sa ilang buhatan. Matod niya nga seryuso nila kini nga gihatagan sa pagtagad. Gani duna nay gitahasan nga mga personnel nga mosubay sa maong report. Apan iyang gibutyag nga pulos lang kini tabi-tabi, pulos lang estorya ug wala pay nidangop sa matag police station labot sa maong insidente. Giawhag sa kapulisan ang publiko nga kon dunay mamatikdan nga kadudahan sa ilang barangay ,labing maayo nga manawag dayon sa kapulisan aron mahatagan dayon nila sa dinalian nga pagtagad.'}]","[{'article_id': 49, 'title': ""Alejos. PJ misang-at sa 'one valid ID' bill"", 'text': 'USA nalang ka valid ID dapat ang pangayuon sa tanang publiko o pribado nga transakyon. Mao kini ang tumong sa House Bill 10973 nga gisang-at ni Cebu 3rd District Pablo Dean ""PJ"" Abalayan niadtong Setyembre 25, 2024. Kung maaprubahan, ang HB No. 10973 ni Alejos. PJ nagmando nga usa ra sa 19 ka mga klase sa IDs ang kinahanglang ipresentar sa mga buhatan, sa gobyerno man o sa pribadong sektor, isip valid proof of identity. . Ang mga pribadong ahensya o gobyerno mahimong moila sa mga dugang nga ID nga wala sa listahan, pero dili sila tugutan nga mangayo og dugang nga mga ID. Ang balaudnon nagsugyot nga bisan kinsa nga tawo o opisina nga magdumili sa pag-ila nga igo na ang usa sa bisan unsa nga mga ID nga gilista sa balaod, silotan og multa nga P500,000. Samtang ang mapamatud-an nga nigamit og government IDs alang sa malimbongong mga transaksiyon, o nag-falsify sa mga ID, mahimong mapriso sulod sa unom ka buwan ngadto sa tulo ka tuig o makamulta og P50,000 ngadto sa P3 milyones. Tumong sa HB No. 10973 nga suportahan ang Republic Act 11055 nga nagtukod sa Philippine Identification System ug sa PhilSys ID. “The thorough implementation of the PhilSys ID has been difficult and incomprehensive due to the recent pandemic and logistical challenges,” sumala ni Abalayan sa explanatory note sa balaudnon. “Despite the pronouncement concerning the objective of PhilSys, certain government agencies and private entities still require multiple forms of identification, practically meaning that each ID, standing alone, is invalid. This unduly burdens the public when such agencies can definitely ensure the integrity of their government-issued IDs and documents. ”“Individuals may lack the time or resources to apply for the specific identification required by an agency or private business, even though they possess another valid ID duly accepted elsewhere,” dugang pa ni Abalayan. (PR)'}, {'article_id': 461, 'title': '‘Kurapsyon’ sa CDRRMO Cebu City, gibulgar', 'text': 'Nanghangyo ang pipila ka mga personanel sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office (CDRRMO) nga imbestigahon ang mga anomaliya nga nahitabo sa buhatan niini, apil na ang giingong paggamit sa gasolina sa maong buhatan alang sa personal nga paggamit ug pagkunhod fuel sa mga personnel. Kini maoy nakaaghat kang Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nga suspensuhon dayon ang fuel allocation sa tanang mga buhatan sa Cebu City Hall sa Martes, Hunyo 18, 2024. Si Cebu City Councilor Pastor Abarquez, sa usa ka press conference sa Martes, Hunyo 18, 2024 niingon nga nakadawat siya og affidavit gikan sa siyam ka mga personnel sa CCDRRMO nga nagbutyag nga usa sa ilang team officer nga si Romey “Wawa” Corcuera ilegal nga nagbomba og gasolina gikan sa mga sakyanan sa gobyerno. Ang samang mga empleyado namasangil usab nga si Corcuera nikuha og bahin sa ilang sweldo. Si Iko Cordero, kanhi drayber sa Tanker 3, namahayag sa affidavit nga siya nasayod ug nakasaksi nga sila si Corcuera ug Rolando Cordova nangawat og diesel sa Tanker 3 alang sa personal nga pagpahimulos. Si Flaviano Cordova/cordova, usa ka drayber sa trak nga nailhang “Kabaw,” niingon sa affidavit nga iyang gi-refuel ang trak niadtong Mayo 14, 2024, mga alas 2 sa hapon gamit ang usa ka gatos ka litro nga diesel. Iyang giparada ang trak sa Cebu City Quarantine Center (CCQC) alang sa pagpuli sa mga crew. Nibalik siya sa iyang shift ug namatikdan niya nga halos wala nay sulod ang tangke. Gi-refer niya gikan sa ticket sa biyahe ug nadiskubrehan nga ang trak wala magamit hangtod sa Mayo 17, 2024. Si Cornejo Corona, laing drayber, nipahibawo kang Cordova/cordova nga iyang nakita sila si Corcuera ug Al Vingie Randy Acabal nga nangawat og gibana-banang otsenta litrong diesel ug gipuno ang upat ka container. Gitug-an usab ni Corona nga gimanduan siya ni Corcuera nga sultihan si Cordova/cordova nga mo-refuel kon mobalik na ang shift sa naulahi. Si Dean Rainier Arcilla, kanhi miyembro sa fire engine crew, nipadayag sa usa ka pakighinabi pagkahuman sa press conference uban ni Abarquez nga siya nagtuo nga si Corcuera kanunay nga nagbomba og gasolina gikan sa mga tangke sa mga trak sukad sa iyang unang appointment niadtong Marso 2022.“Ang style ana nila kay iistar pana nilag pila ka days sa amoang quarters para makita nga nakit-an namo nga naa ra dira gapundo. Pero malimtan na gani murag malabyan na sa hangin, mawala na lang,” ni Arcilla. Sa joint affidavit nga giluwatan nilang Cordero, Cordova/cordova, ug uban pang mga reklamante, ilang gitug-an nga si Corcuera ang naghimo sa anomaliya ubos sa ngalan ni CCDRRMO head Remigio Bayon. Dugang pa, si Coronel Corotan, kasamtangang miyembro sa Fire Engine Crew, mitaho nga si Bayon nanag-iya og Toyota Vios ug niangkon nga iyang nasaksihan ang live-in partner ni Bayon, kauban ang QRT personnel, nga nangawat og gasolina sa stockroom sa ilang opisina, nga nailhang “Amihan Base. “, sa pag-refuel sa awto ni Bayon alang sa ilang personal nga pagpahimulos. Sa usa ka bulag nga pakighinabi sa telepono, gihimakak ni Bayon ang mga alegasyon nga gibato batok kaniya. “Wala man koy personal nga sakyanan. Wala nay registered nga sakyanan nga akoa,” ni Bayon. Si Abalayan nimando sa pagsuspenso sa fuel allocation nga epektibo dayon sa tanang mga sakyanan sa gobyerno gawas sa emergency vehicles sama sa ambulansya, fire truck, garbage truck, police cars, ug tanang emergency vehicles. “They will have to write us a letter of explanation para depensahan kon nganong y hatagan gyud sila og alokasyon,” matod ni Abalayan. Dugang pa, gilakip usab ni Arcilla sa sworn affidavit nga niadtong Mayo 2022, gipangayo ni Corcuera ang iyang duha ka buwan nga suweldo, diin usa lang ka buwan nga suweldo ang gihatag ni Arcilla. Nalatid sa affidavit nga gi-justify ni Corcuera ang maong demanda ubos sa kamanduan ni Bayon nga ang kwarta maoy gamiton sa pagpalit og siren sa motor alang sa fire engine. Nagtuo si Arcilla nga ubos P10,000 ang kantidad sa siren sa motor, apan gipangayo ni Corcuera ang iyang suweldo nga P12,000. Gipadayag ni Arcilla sa affidavit nga gipihig ni Corcuera ug gihulga si Arcilla nga tangtangon siya sa mga roll, nga nagpugos kaniya sa paghangyo nga ibalhin sa departamento sa EMS sa dihang nagdumili siya paghatag sa gipangayo ni Corcuera. Kining padayon nga hulga gikan kang Corcuera maoy hinungdan sa pagluwat ni Arcilla. Laing biktima mao ang kanhi crew sa bombero nga si Ricky Corpuz. Sa iyang affidavit, iyang gitug-an nga gibawi ni Corcuera ang usa ka bahin sa iyang suweldo tungod sa kapakyas ni Corpuz sa pagtrabaho bisan pa sa kompleto nga Daily Time Record sa iyang labaw. Si Corcuera nangayo og P1,500 gikan kang Corpuz matag buwan gikan sa Oktubre 2023 hangtod sa Enero 2024. Si Corpuz nipadayag nga nituman siya sa gipangayo gikan kaniya kay nahadlok siya’ng mawad-an og trabaho. Gisuwayan sa SunStar Cebu nga makontak si Corcuera pinaagi sa Messenger apan pakyas. Si Bayon namahayag nga usa ka hingpit nga imbestigasyon ang mosunod. Hinuon, tungod kay ang mga reklamo dili direkta nga gihatag sa iyang opisina, si Bayon niingon nga kinahanglan nga siya masayod kinsa ning mga tawhana nga nangreklamo. Dugang ni Abalayan nga ang HR ug Cebu City Legal Department maoy mangunay sa imbestigasyon human nila huptan ang mga pamahayag sa mga reklamante. /'}, {'article_id': 1478, 'title': 'No. 4 nga most wanted sa lalawigan sa Sugbo, nasikop', 'text': 'Nabutang sa number 4 sa most wanted person sa provincial level sa Sugbo tungod sa kasong rape by sexual assault nadakpan sa kapulisan, alas 8:55 sa buntag sa Huwebes, Nobiyembre 23, 2023, sa Sitio Laray, Barangay Carreta, dakbayan sa Sugbo. Ang akusado giila nga si Llyod Olaguer, 34, molupyo ra usab sa naasoy nga lugar nga dunay warrant of arrest nga giluwatan ni Presiding Judge Wilbert Miguelito Olaivar, sa Branch 22 sa Regional Trial Court (RTC) sa dakbayan sa Sugbo nga penitsahan og Nobiyembre 20, 2023 nga dunay gitugot nga piyansa nga P180,000 alang sa iyang temporaryong kagawasan. Si Police Lieutenant Colonel Llyod Olarte, hepe sa City Investigation and Detective Management Unit (CIDMU) sa Cebu City Police Office (CCPO) maoy nangulo sa pag-serve sa warrant batok kang Conceller. Matod ni Olarte, ang kapulisan sa dakbayan nihingusog sa ilang kampanya batok sa wanted persons ilabi na sa kaso sa pagpanglugos aron dili na makabiktima. Kasamtangan nga gibalhug sa custodial facility sa CCPO ang akusado ug gitakdang i-turnover sa korte nga maoy niluwat sa warrant of arrest.'}, {'article_id': 517, 'title': 'Lantsa nasunog: 6 patay, 6 naluwas', 'text': 'Usa ka lantsa nga panagatan nasunog dihang kalit nibuto ug nisilaob ang makina nga giayo sa mga tripolante, alas 8:20 sa gabii, Miyerkules, Hunyo 5, 2024 sa lawod sa East Poblacion, dakbayan sa Naga. Si Petty Officer First Class Hercules Abu, commander sa Philippine Coast Guard (PCG) detachment sa Naga, nagkanayon nga ang King Bryan fishing boat dunay 12 ka tripolante. . Gikompirmar ni Abu nga unom ang ilang naluwas ug unom usab ang nakabsan sa kinabuhi nga pulos taga lalawigan sa Masbate. Ang namatay mao sila si Pektoy Bacolod, 29; Wilfredo Algabre, 37; Robert Danila, 34; Tantan Danila, hamtong na; Dano Dante, 41; ug Anselmo Hercules, 18. Ang naluwas naglakip sa kapitan sa lantsa nga si Emeniano Jorge Danila, 32, ug sila si Ghen Daquioag, 21; Dean Cloud Daquis, 20; Flaviano Dasalla, 18; Cedie Datario, 34; ug Reynan Abando, 32. Si Petty Officer 2nd Class Aaron Adrian Datinguinoo, duty officer sa PCG detachment sa Naga, niingon nga bisan og layo ang distansya sa lantsa, ila pang nadungog ang buto ug nakita ang pag-ulbo sa kayo. Dugang niya nga maayo na lang nga dunay tugboat nga naagi nga maoy unang niluwas sa mga sakay sa lantsa. Samtang ang unang gikataho nga missing, naugkat nga patay hangtod sa pagkabuntag sa Huwebes, Hunyo 6, 2024. Si Danila, kapitan sa lantsa nga gikahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga usa pa ka tuig siyang nagdala sa maong fishing boat ug gikan sila sa Masbate ug naglawig padulong sa Daanbantayan aron managat. Sa lawod tungod sa Naga Sugbo, dason niya, nakasinati ang lantsa sa pagkadaot sa makita hinungdan nga ilang giayo. Apan sa pagpaandar na, si Datulangalen niingon nga kalit nibuto ang makina hinungdan nga nalagpot siya ug wa na siya masayod kon unsay sunod nga nahitabo hangtod nga na-rescue. Nasayran nga dunay karga nga ginalon nga gasolina nga reserba sa ilang pagbiyahe ug liquefied petroleum gas (LPG) tanks alang sa pagluto nga gituohan nga gidakop sa kayo hinungdan sa dakong pag-ulbo sa sunog. Dugang niya, lakip sa namatay mao ang iyang duha ka mga ig-agaw nga sila si Robert ug Tantan Danila. Ang mga patay nga napaig na gipangdala sa Saint Francis Funeral Homes sa N. Bacalso Ave. , siyudad sa Sugbo. Samtang, si Abu nagkanayon nga iyang pang gisusi bahin sa tulubagon ba sa balaud sa opisyal sa lantsa. /'}, {'article_id': 1363, 'title': 'Mibanaw nga tubig mibuking sa ‘kawatan’', 'text': 'Pagpangawat sa usa ka pawnshop napakgang human ang tubig gikan sa linya mibanaw ug ang gikatahapang kawatan nadakpan sa Natalio Bacalso Ave. , Barangay Labangon, dakbayan sa Sugbo, alas 5:30 sa buntag sa Huwebes, Disyembre 14, 2023. Ang suspek nga nasikop dihang wala nakagawas sa pawnshop mao si Pedro Montes Elnar Jr. , 25, dunay kapuyo, welder/mason sa construction, nagpuyo sa Brgy. Canduman, dakbayan sa Mandaue apan lumad nga taga Bayugan 1, Agusan Del Sur. Gikataho nga ang suspek niagi sa luyo sa pawnshop ug sa iyang pagdukdok aron makasulod, naputol ang linya sa tubig. Tungod sa pagbuhagay sa tubig, ang mga kawani sa tupad nga karenderiya natingala ug ilang gisubay. Sila nagduda nga dunay nakasu’d nga tawo sa pawnshop busa sila nitaho sa kapulisan. Samtang, nibarog nga complainant mao si Cheche Tisang Lorna Morada, 36, minyo, branch manager sa maong sanga sa Palawan Pawnshop, taga Cabahug Estancia, Barangay Ibabao, dakbayan sa Mandaue. Si Elnar gihulagway sa kapulisan nga sama sa sabog o ubos sa impluwensiya sa gidiling drugas tungod sa iyang nagsiga nga mga mata ug nag-usab-usab ang estorya. ‘MALING AKALA’Nasusama sa eksina sa pelikula ang insidente samtang gituyokan sa kapulisan ang lugar. Niilog usab sa eksina ang usa ka nagpailang inahan nga usa ka ‘Aishe’, taga Brgy. Lawaan, dakbayan sa Talisay. Nangangkon kini nga dunay kutob o pitik sa dughan nga ang iyang 25 anyos nga anak nga wala mopauli maoy naa sa sulod sa Palawan. Naghilak kini uban sa kapulisan, nitawag sa iyang anak, pero wala motubag busa napugos ang Special Weapons and Tactics (Swat) team sa pag-abli sa exit sa likod sa pawnshop. Ilang nakit-an ang suspek nga diha sa nabuslot nga kisame nga nagtion sa armas tumong sa iyang liog. Apan si Aishe kalit niingon nga dili mao ang iyang anak dihang nakakita sa suspek nga nagluko sa kisame. Samtang, ang suspek nipadayag nga gusto na niyang mamatay sanglit wala na siyay pauliang balay kay wala na siyay pamilya. Dinhi, si Police Staff Sgt. Awing Morado, sakop sa mobile patrol sa Labangon Police Station, uban sa mga kauban ug Swat team, nakig-negotiate sa suspek. Nikabat sa 10 ngadto sa 15 minutos ang negusasyon. Nahitabo ang sininggitay, gi-am-aman sa kapulisan nga walay mahitabo. Hangtod nga si Morado maoy nitambag sa suspek, kinsa nakahilak ug gitahan ang .38 kalibre nga armas nga puno sa mga bala. Ang armas gipanag-iya sa guwardiya sa pawnshop apan ibilin sa sulod kon manira na. Narekuber sa kapulisan ang cash nga P5,900, .38 kalibreng revolver ug usa ka granada. Dugang sa suspek nga kinit-an niya ang granada apan dili siya makamao sa pagpabuto. “Wala na daw siyay pag-asa mopahulay na daw siya, wala daw siyay ginakanan, pamilya. Akong giingnan nga ayaw, Pasko karon. Ang mga buta gani maglisod molakaw, mokatawa, gusto mabuhi,” dugang ni Morado. Sa pagkakaron, ang suspek gitanggong sa kapulisan ug gikatakda nga pasakaan og kaso.'}]"
Kinsa ang mga lalaki nga nadakpan sa operasyon?,"['Gonesto Hulleza, 41, ug Ibale Junrel']","[{'article_id': 888, 'title': 'Manag-live in partner nakuhaan og P108,000 nga shabu', 'text': 'MAG-LIVE in partner nasakmitan og P108,800 nga balor sa gituohang shabu sa buy-bust sa Philippine Drug Enforcement Agency 7 uban sa Regional Intelligence Unit sa Miyerkules sa alas 5:30 sa hapon, Marso 20, 2024, sa Sityo Plaza, Barangay Apas, Dakbayan sa Sugbo. Ang mga suspek giilang sila si Robert Hontiveros, 44, ug iyang live-in partner nga si Minggay Horfilla, 41, pulos walay mga trabaho, giingong maoy drug maintainer. Lakip sa nadakpan ang duha ka mga lalaki nga silang Gonesto Hulleza, 41, ug Ibale Junrel, 44, habal-habal driver. Nasakmit sa mga operatiba ang unom ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 16 gramos. (AYB)'}]","[{'article_id': 852, 'title': '‘Siga’ sa Brgy. Gun-ob nasikop sa buy-bust', 'text': 'Giingong gikahadlukan sa ilang lugar tungod sa giingong kanunay nga pagpakita og armas gisikop sa mga sakop sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) Mandaue City Field Unit human nakuhaan og armas atol sa buy-bust sa Sitio Langob, Brgy. Poblacion, Dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 7:30 sa Huwebes Santo sa gabii, Marso 28, 2024. Ang suspek giila nga si Simeon Guzman Habana, 19, taga Sitio Kawayan, Brgy. Gun-ob, Dakbayan sa Lapu-Lapu. Nakuha gikan sa suspek ang usa ka kalibre .357 revolver nga kunohay gi-order sa kapulisan ug P500 nga buy-bust money. Matod ni Police Captain Alvin Afable, hepe sa CIDG Mandaue City Field Unit, nga nakadawat sila og reklamo sa kanunay nga pagpakita og armas ni Habana sa ilang lugar. Sa ilang gihimong background investigation, nasuta nga nanunggab na kini sa milabay nga mga buwan apan wala mopasaka og kaso ang biktima tungod sa kahadlok. Lakip sa ilang nasayran nga notado usab kini nga kawatan sa Lapu-Lapu City. Gani ang mga silingan niini ang nihatag og impormasyon sa kapulisan labot sa iyang nahimo’ng mga krimen. Tungod niini, ilang gilusad ang buy-bust nga kabahin sa “Oplan Paglalansag Omega”. Kalapasan sa Republic Act 10591 kun iIlegal possession of firearm ang atubangon nga kaso sa suspek.'}, {'article_id': 182, 'title': ""137 ka tanod sa Mandaue City makaisyo na'g citation tickets"", 'text': 'Sa pagpalig-on sa pagdumala sa trapiko, ang 137 ka mga barangay tanod gikan sa 27 ka barangay sa dakbayan sa Mandaue gi-deputize o naghatag kanila og awtoridad sa pag-isyo og citation ticket sa traffic violators. Kini nga inisyatiba, nga giporma atol sa usa ka seremonyas niadtong Miyerkules, Agusto 28, 2024, kabahin sa mas lapad nga estratehiya aron mapalambo ang kaluwasan sa kadalanan ug masiguro ang hapsay nga dagan sa trapiko sa siyudad ug sulod sa tagsa-tagsa ka barangay. Si Rheymund Benipayo, pangulo sa Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team), maoy nangulo sa ceremonial distribution sa identification cards ngadto sa bag-ong deputized nga mga sakop sa Barangay Task Force. Gihatagan og gibug-aton ni Benipayo nga kini nga paningkamot nahisubay sa pasalig sa siyudad nga i-decentralize ang pagdumala sa trapiko, nga nagtugot sa mga opisyal sa barangay nga mahimong mas aktibong papel sa pagpatuman sa mga regulasyon sa trapiko. “Kining 137 ka mga tanod gipili gikan sa lima ka mga representante sa matag barangay sa siyudad,” matod ni Benipayo sa mga tigbalita sa Miyerkules, Agusto 28, 2024. Ang mga tanod nasangkapan na karon sa legal nga awtoridad sa pagdakop ug pagsilot sa mga indibidwal nga makalapas sa balaod trapiko, usa ka tahas nga kanhi eksklusibong responsibilidad sa mga traffic enforcer sa dakbayan. Ang proseso sa pagpili alang sa mga deputized agent naglambigit og hugot nga koordinasyon sa mga barangay kapitan. Apan kining deputized agents gitugotan sa pag-isyo og tickets sulod lamang sa ilang tagsa-tagsa ka barangay. Kini nga localized enforcement gituyo aron masiguro nga ang matag barangay makatubag sa ilang piho nga mga hagit sa trapiko nga mas epektibo uban sa suporta sa ilang local government units. /CAV'}, {'article_id': 1041, 'title': '18 ‘nangailad’ sa yuta sa Lapu nga gibaligya', 'text': 'Mokabat sa 18 ka mga indibidwal, kinsa nangangkon nga nailad sa usa ka babaye nga giingong nangilad kanila sa pagbaligya og yuta ug nakakuha kanila og P4. 8 milyunes, nangayo og tabang kang Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos niadtong Lunes, Pebrero 19, 2024. Matod sa mga buyer, tagsa-tagsa nilang gibayran ang kinatibuk-ang P4. 8 milyunes kang Rechris (dili tinuod nga ngalan) sa pagpalit sa 1,400 metro kwadrado nga yuta sa Brgy. Canjulao. Apan wa sila kahatagi sa suspek og tukmang mga dokumento sa deed of sale. Ang Kagamhanan sa Dakbayan sa Lapu-Lapu nagdumili sa pagbutyag sa kompletong impormasyon kalabot sa suspek hangtod nga dili pa mapasaka ang kaso. Dugang pa, pipila sa mga biktima nitaho nga gitikasan sila ni Rechris sa ilang kuwarta niadtong 2022 ug wala pa iuli human siya napakyas sa paghatod sa mga dokumento sa yuta. Gi-post sa suspek ang iyang mga yuta nga gibaligya sa Facebook, nga nagsaad nga kini mapalit pinaagi sa staggered payments sa barato nga presyo. Giasoy sa mga biktima nga si Rechris adunay kauban nga si Emeniano nga maoy iyang ahente. Giimbitar silang duha ni Abalos niadtong Lunes aron ipasabot ang nahitabo, apan si Rechris ra ang nitungha. Sa tigom niadtong Lunes, nasuta nga aduna pay pending nga kaso ang nahisgutang yuta alang sa pagbawi sa titulo niini sa korte. Dugang pa, atol sa verification gikan sa Register of Deeds sa Siyudad, walay yuta nga narehistro ubos sa ngalan ni Rechris sulod sa Lapu-Lapu City. Gimanduan ni Abalos si Rechris nga mobalik sa iyang buhatan uban sa giingong kauban niini nga si Emeniano niadtong Martes, Pebrero 20, ug iuli ang kuwarta sa mga biktima. Kon sila mapakyas sa pagbuhat niini, ang Siyudad mopadayon sa kaso batok kanila. Sa chat message nga gipadala sa SunStar Cebu niadtong Martes, si Emenianoy Bado, Lapu-Lapu City Public Information Officer, namahayag nga sila si Rechris ug Emeniano napakyas sa pag-uli sa kuwarta. Gihisgutan ni Abalos nga ang duha ka mga indibidwal mahimo’ng mag-atubang og legal nga mga kalapasan tungod sa paghimo og large scale estafa ug sa paglapas sa Republic Act 10175 o ang Cybercrime Prevention Act of 2012 tungod sa ilang pagpanikas nga mga post sa mga kabtangan nga gibaligya. Gibutyag usab ni Abalos nga si Rechris adunay kasaysayan sa pagpangilad sa mga tawo pinaagi sa pagpamaligya og peke nga mga lote. Iyang gitug-an nga usa ka residente nga gihinganlan og Necesito nibayad kaniya og P1. 2 milyunes alang sa lote, nahibaw-an nga wala marehistro ang pagpanag-iya ubos sa iyang ngalan pinaagi sa Register of Deeds. Niadtong 2023, miduol si Necesito sa opisina ni Abalos aron mangayo og tabang. Bisan tuod sa kadugayan giuli ni Rechris ang kuwarta ni Necesito, gipasidan-an siya ni Abalos nga dili na usbon ang maong mga ilegal nga buhat.'}, {'article_id': 240, 'title': 'Kanhi barangay konsehal gidakop; nang-‘scam’', 'text': 'Kanhi konsehal sa Barangay Pamutan bukirang dapit sa dakbayan sa Sugbo ang gisikop sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG-7) human nalutsan og warrant of arrest sa kasong estafa alas 3 sa Lunes sa hapon, Agusto 12, 2024. Ang nadakpan giila nga si Mae Bucoy Buena, hingkod ang pangidaron, nagpuyo sa maong barangay. Ang CIDG 7 adunay warrant of arrest nga giluwatan ni Judge Analiza Buenafe, Presiding Judge sa Branch 2 sa MTCC sa dakbayan sa Talisay sa kasong estafa. Matod sa arresting officer nga si Police Chief Master Sergeant Jhomer Buenaflor nga si Buena giingong nagpasiugda og paluwagan nga gitawag niya og CDL. Apan wala na kini makabayad sa mikuha og paluwagan ug adunay usa niini ang naka-invest na og P1. 2 milyones. Human nga wala na makahatag si Buena gikiha siya sa korte ug nalutsan sa warrant of arrest. Gipaabot sa CIDG 7 nga aduna pay dugang modangop sa ilang buhatan nga nabiktima ni Buena. Kasamtangan nga gi kustodiya sa CIDG 7 custodial facility ang maong akusado ug gipresenter na sa korte.'}, {'article_id': 1431, 'title': 'Dughan sa babaye, gikumot sa taxi driver', 'text': 'Gikumotkumot sa taxi driver ang dughan sa iyang pasahero human nasuko nga miplite kini og pulos sensilyo nga P1,000 alas 4:30 sa kaadlawon, Biyernes, Disyembre 1, 2023 sa South Road Properties (SRP) sa Brgy. Mambaling, dakbayan sa Sugbo. Ang 30 anyos nga biktima uban sa iyang higala, nangayo og panabang sa Mambaling Police Station, apan nakasibat na ang taxi driver. Nakuhaan og video ang ilang komusyon ingon man ang hulagway sa taxi ug ang drayber. Ug pagka alas 10:00 sa buntag sa samang adlaw, nasubay sa kapulisan ang operator sa taxi sa Brgy. San Roque, dakbayan sa Talisay. Nailhan ang drayber nga usa ka 44 anyos (ngan gipugngan samtang wa pa makuhai sa iyang habig), ug taga Brgy. Taboc, dakbayan sa Mandue. Ang operator giabisuhan sa kapulisan nga pagtahan sa maong drayber, kinsa gikataho nga ang taxi unit niini adto sa iyang panimalay igarahe ug ang abang ipadala pinaagi sa money transfer. Nasubay sa kapulisan human nakuha sa video ang body number sa taxi ug ang logo sa operator. Si Major Robert Caseda, hepe sa Mambaling Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niasoy nga nagpahatod sa usa ka mall ang biktima uban sa iyang higala. Miplite kini og P1,000 nga pulos sensilyo ug nasuko ang drayber. Nagkalalis hangtod nga gitamparos niya sa nawong ang biktima. Gikatahap nga nisukol ang biktima ug nagkaguliyang sila sud sa taxi. “Nagkumusyon naman niinit ang ulo ato sa driver, gitamparos niya sa nawong! Unya mialigar pa gyud ang biktima “gikumot-kumot iyang _____”, dugang asoy ni Caseda. Nikanaog ang biktima nisuway unta og sibat ang drayber apan gigukod kini niya ug nakuha sa video nga gilabay sa driver ang P200 nga kuwang nga sukli. Giingong wala makontento ang drayber sa pagtamparos, gihapit niya og kumot-kumot ang dughan sa babaye. Sumala ni Caseda sa Dominggo, Disyembre 3, gipaabot nila nga mopatim-aw ang taxi driver aron mahusay sila sa maong kaguliyang apan wala pa gyud kini mopatim-aw. Ang biktima niingon mopasaka siya og tukmang kaso batok sa taxi driver. Gipasabot ni Caseda nga kon dili gyud mopatim-aw ang taxi driver, ipasaka sa kapulisan ang kaso nga sexual harassment, o sexual assault ug uban pa.'}]"
Asa milarga ang mga imbestigador sa Office of the Ombudsman?,['Cebu ug Bohol'],"[{'article_id': 899, 'title': 'Ombudsman, Kongreso mosusi og apil sa Chocolate Hills resort', 'text': 'Ang Office of the Ombudsman naglusad og imbestigasyon sa resort nga gitukod sulod sa Chocolate Hills sa Bohol, usa ka UNESCO World Heritage Site ug gideklarar nga protected area. Sa usa ka interbyo sa radyo sa Martes, Marso 19, 2024, si Ombudsman Quipot Acepcion niingon nga ang ilang mga imbestigador milarga sa Cebu ug Bohol alang sa pagpahigayon sa imbestigasyon. “Kahapon ay nagsimula nang lumakad ‘yung aming mga imbestigador. Isa ay pumunta sa opisina ng regional executive director sa Cebu, ‘yung tatlo naman ay pumunta ng Bohol, pumunta sa bayan, at nagkakalap kami ng mga dokumento,” matod ni Acepcion. “Harinawa ngayong araw na ito ay maibigay sa amin ang listahan ng mga members ng PAMB (Protected Area Development and Management), ‘yung mga taong nag-issue ng business permit at ng building permit,” dugang niya, nga nagtumbok sa Protected Area Management Board. Matod ni Acepcion nga ilang gitinguha nga mahuman dayon ang pag-umol sa kaso human sa Semana Santa aron makasugod sila sa pasiuna nga imbestigasyon. Sa laing bahin, usa ka resolusyon ang gisang-at sa House of Representatives nga nagtinguha nga imbestigahon ang pagtukod ug operasyon sa Captain’s Peak Garden and Resort. Ang House Resolution (HR) 1652 gisang-at nila ni ACT-CIS party-list Representatives Erwin Idos, Marilyn Idos ug Yves Acabal; Quezon City Second District Representative Ralph Wendel Idos; ug Benguet Representative Eric Acabal. Nalatid sa resolusyon nga ang tag-iya sa resort nangangkon nga nakakuha sila og saktong permit gikan sa Department of Environment and Natural Resources (DENR) ug sa lokal nga kagamhanan. Ang mga magbabalaod niingon nga ang pagtukod sa resort sulod sa inila nga destinasyon sa mga turista “raises serious concerns on possible avenues for the circumvention of laws and issuances on building, business, and environmental permits, certifications, or licenses in the guise of tourism or economic development. ”“Securing permits required by law, rules, and regulations is essential to validating the propriety of the location, business purpose, and environmental considerations of establishments and should be verified by appropriate government bodies with scrutiny and not through mere presumptions,” dugang sa resolution. “There is an utmost need to ensure that Natural Monuments and Unesco World Heritage Sites of the Philippines are preserved, maintained, and protected at all times as against any and all private interests,” kini nidugang. Ang DENR sa sayo pa nibarug nga ang Chocolate Hills usa ka protected area nga gideklarar niadtong Hulyo 1, 1997 pinaagi sa Proclamation 1037 nga gi-issue ni kanhi Presidente Craige V. Ramos. Ang balaod nagtumong sa pagpreserbar sa Chocolate Hills isip usa ka iconic nga talan-awon ug pagpalambo sa malungtarong turismo samtang gipanalipdan ang biodiversity ug environmental integrity sa lugar.'}]","[{'article_id': 517, 'title': 'Lantsa nasunog: 6 patay, 6 naluwas', 'text': 'Usa ka lantsa nga panagatan nasunog dihang kalit nibuto ug nisilaob ang makina nga giayo sa mga tripolante, alas 8:20 sa gabii, Miyerkules, Hunyo 5, 2024 sa lawod sa East Poblacion, dakbayan sa Naga. Si Petty Officer First Class Hercules Abu, commander sa Philippine Coast Guard (PCG) detachment sa Naga, nagkanayon nga ang King Bryan fishing boat dunay 12 ka tripolante. . Gikompirmar ni Abu nga unom ang ilang naluwas ug unom usab ang nakabsan sa kinabuhi nga pulos taga lalawigan sa Masbate. Ang namatay mao sila si Pektoy Bacolod, 29; Wilfredo Algabre, 37; Robert Danila, 34; Tantan Danila, hamtong na; Dano Dante, 41; ug Anselmo Hercules, 18. Ang naluwas naglakip sa kapitan sa lantsa nga si Emeniano Jorge Danila, 32, ug sila si Ghen Daquioag, 21; Dean Cloud Daquis, 20; Flaviano Dasalla, 18; Cedie Datario, 34; ug Reynan Abando, 32. Si Petty Officer 2nd Class Aaron Adrian Datinguinoo, duty officer sa PCG detachment sa Naga, niingon nga bisan og layo ang distansya sa lantsa, ila pang nadungog ang buto ug nakita ang pag-ulbo sa kayo. Dugang niya nga maayo na lang nga dunay tugboat nga naagi nga maoy unang niluwas sa mga sakay sa lantsa. Samtang ang unang gikataho nga missing, naugkat nga patay hangtod sa pagkabuntag sa Huwebes, Hunyo 6, 2024. Si Danila, kapitan sa lantsa nga gikahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga usa pa ka tuig siyang nagdala sa maong fishing boat ug gikan sila sa Masbate ug naglawig padulong sa Daanbantayan aron managat. Sa lawod tungod sa Naga Sugbo, dason niya, nakasinati ang lantsa sa pagkadaot sa makita hinungdan nga ilang giayo. Apan sa pagpaandar na, si Datulangalen niingon nga kalit nibuto ang makina hinungdan nga nalagpot siya ug wa na siya masayod kon unsay sunod nga nahitabo hangtod nga na-rescue. Nasayran nga dunay karga nga ginalon nga gasolina nga reserba sa ilang pagbiyahe ug liquefied petroleum gas (LPG) tanks alang sa pagluto nga gituohan nga gidakop sa kayo hinungdan sa dakong pag-ulbo sa sunog. Dugang niya, lakip sa namatay mao ang iyang duha ka mga ig-agaw nga sila si Robert ug Tantan Danila. Ang mga patay nga napaig na gipangdala sa Saint Francis Funeral Homes sa N. Bacalso Ave. , siyudad sa Sugbo. Samtang, si Abu nagkanayon nga iyang pang gisusi bahin sa tulubagon ba sa balaud sa opisyal sa lantsa. /'}, {'article_id': 911, 'title': '3 ka menor nag-pot session sa marijuana', 'text': 'Tulo ka mga menor de edad nga taga Barangay Suba, dakbayan sa Sugbo nga mga tinun-an sa usa ka tunghaan sa dakbayan, “na-rescue” sa mga polis nga nag-roving alas 5:30 sa buntag sa Biyernes, Marso 15, 2024 sa Baywalk sa South Road Properties (SRP) sa Barangay Santo Niño. Ang tulo gipangkustodiya sa Waterfront Police Station human sila naatlan nilang Police Patrolman Jude Miguelito Isidro, Patrolman Melson Roberson ug Patrolman Dean Erenio Isip, mga sakop sa Tactical Motor Riding Unit (TMRU) sa Cebu City Police Office (CCPO). Nakuha gikan sa tulo ka mga menor ang mga linikit nga marijuana nga ilang gihimo’ng sigarilyo samtang nag-estambay sa Baywalk. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga naagian sila sa mga polis nga nag-roving. Ilang nakita ang tulo nga dunay gidagkutan nga sigarilyo apan sa ilang pagduol nanimaho kini nga marijuana hinungdan nga ilang gisita. Wala na mohatag og pamahayag ang maong mga batan-on nga nagpangidaron pa og 17 ug 15 anyos. Bisan sa ilang pangidaron nga mga menor pa, gipasabot ni Baculo nga mamahimo na sila nga mapasakaan og kaso sa pakig-alayon sa Department of Social Welfare and Services (DSWS) sa dakbayan. Kon masuta sa evaluation nga duna silay kahiamgo sa ilang gihimo, sila mapasakaan og kaso ubos sa balaod. Subay sa sunodsunod nga accomplishments nga nahimo sa police beat patrollers, ang hepe sa CCPO nga si Police Colonel Jake Bacquian mohatag og pasidungog kanila. . GIPASIDUNGGANGipasidunggan ni Police Captain Emeniano Don Apechi Makring hepe sa Abellana Police Station 2 ang duha ka police beat patroller human nga miuli sa cellular phone sa News Editor sa Superbalita Cebu nga si Saddam Isla. Ang duha mao silang Patrolman Elman Manlanat Patrolman Josie Isleta, pulos na destino sa Cebu City Mobile Force Company sa Cebu City Police Office. Napunitan sa duha ka bagitong pulis ang cellphone ni Morallo sa dalan F. Ramos sa Barangay Sta. Cruz samtang nag-roving sila ug ila ning malampuson nga nauli sa tag-iya. Sulondon nga buhat sa duha ka police nga angayan lang dayegon ug pasidunggan. Sa miaging semana, sunodsunod usab sa pagsikop ang mga beat patrol sa duha ka mga tulisan nga nagsakay og motorsiklo sa Mabolo ug laing isnatser ang nadakpan sa may Manalili, Dakbayan sa Sugbo.'}, {'article_id': 1642, 'title': 'Mga kapitan mapilde di magpadala?; gitagan-an', 'text': 'Dili kaayo mag-agad ang Dakbayan sa Sugbo sa kabarangayan aron mapausbaw ang seguridad atol sa pag-obserbar sa Kalag-Kalag 2023, ilabi na kon dili makadaog ang mga opisyal karon sa piniliay. Si Cebu City Councilor Jesse Juvelyn, pangulo sa committee on peace and order, niingon sa pakighinabi sa Miyerkules, Oktubre 25, 2023, nga usa sa mga isyo atol sa iyang pakigtagbo sa lainlaing mga ahensya, nga gilangkuban sa Cebu City Police Office (CCPO), Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office (CCDRRMO), Police Coordinating and Advisory Council (PCAC), Department of Public Service (DPS), Prevention Restoration Order Beautification Enhancement (Probe), Traffic Management Office sa dakbayan, ug tagsa-tagsa ka mga tagdumala sa sementeryo, mao ang dako nga kabalaka sa paggamit og dugang mga personnel gikan sa mga barangay. “The crucial thing is, among na brought during our last meeting, considering nga approaching ang barangay election; kon mapildi simbako ang barangay captain on October 30, makapadala pa ba siya og augmentation?,” matod ni Juvelyn said. Matod niya nga aron matubag ang maong kabalaka, ang Siyudad nimando sa police agency ug auxiliary forces sa pag-andam sa mga contingencies kon ang usa ka barangay dili makahatag og dugang personnel. “Dili lang jud ta mag-rely most sa barangay, we have to rely on each other’s strength; maong amo nana gipangandaman,” dugang ni Juvelyn. Hinuon iyang giklaro nga ang pag-isa niining maong dakong kabalaka wala magpasabot nga mahitabo kini, sanglit bisan og mapildi ang incumbent barangay kapitan sa piniliay, opisyal nga mahuman ang ilang termino karong Nobiyembre 30.“Pwede paman jud unta (nga mopadala sila), apan kabalo baya ta usahay. . . maong amo na lang jud gipangandaman,” matod ni Juvelyn. Matod niya nga 27 ka sementeryo ang i-monitor sa Siyudad, apil na ang anaa sa kabukiran. Hinuon, hatagan og espisipikong pagtagad ang pipila ka mga sementeryo, sama sa mga sementeryo sa Carreta ug Calamba, ug uban pang dagkong mga sementeryo.'}, {'article_id': 397, 'title': 'Kapulisan full alert; billeting areas gisusi', 'text': 'Nag-anam na sa pagpangabot sa Dakbayan sa Sugbo ang contingents sa Palarong Pambansa 2024 gikan sa lainlaing mga rehiyon sa Pilipinas. Mahinangpon sila’ng gisugat sa mga opisyal sa Department of Education (DepEd 7) sa wala pa gihatod sa mga tunghaan nga ilang billeting area. Gibana-bana nga moabot sa 12,000 ngadto sa 15,000 ka mga atleta, wala pay labot niini ang mga opisyal ug coaches, ang mangabot sa dakbayan sa Sugbo nga hatagan og seguridad sa kapulisan. Aron maseguro ang kaluwasan sa mga contingent, ang hepe sa kapulisan sa dakbayan, Police Colonel Jake Bacquian, uban sa iyang deputy city director for administration nga si P/Lt. Col. Felisa Baculo, ningsusi sa mga tunghaan nga nagsilbing puy-anan sa mga atleta ug delegado sulod sa 17 ka adlaw. Unang gisusi ni Bacquian ang Lahug Elementary ug High School diin giokuparan sa Caraga Region; gisunod ang Mabolo National High School diin gipahimutang ang Cordillera Administrative Region; Ramon Duterte National High School nga giokupar sa Eastern Visayas ug ang Guadalupe Elementary School nga gamiton sa Western Visayas; ug ang katapusan ang Cebu City Sports Center. Gisubay sa police official kon nakahan-ay na ba ang mga polis nga gidestino sa maong mga tunghaan. Iyang nakita nga hapsay na ang dagan sa siguridad ug way bisan kinsa nga makasulod nga outsider tungod kay ang matag contingent dunay identification (ID) card nga gihatag. Kinahanglan nga kon mogawas ug mosulod, moagi kini sa ilang access monitoring system (AMS). Si Dr. Lenny Caspillo, assistant principal sa Lahug Elementary School, nagkanayon nga wala pa silay nakitang problema sa ilang pasilidad. Usa sa mga opisyal sa DepEd Caraga nga maoy nagbantay sa ilang AMS nagkanayon nga moabot sa kapin 700 ang ilang mga contingent apan dili tanan naa sa Lahug Elementary School nipuyo tungod kay ang uban dunay kabanay sa Dakbayan sa Sugbo. “With regards to facilities, if we gonna rate it, naa na gyud mi sa mga excellent,naa gyud mi dihang dapita, provided nga we are already ready with the CVIRAA. Nya nag polish naman lang gyud mi karon para sa Palaro. With the security, well as you see, ok ra gyud, walay samok, walay sulodsulod ang community. We’re fine,” matod ni Caspillo. Gisusi ni Bacquian ang mga koral nga nakapalibot sa tunghaan kon duna bay posibilidad nga didto moagi ang mga kriminal. Tungod ani iyang gimandoan ang iyang mga personnel nga matag karon ug unya suroyon. Nakig-alayon usab ang kapulisan sa mga nagdumala sa 20 ka mga tunghaan nga gigamit nga billeting area kon nag function ba ang ilang mga CCTV camera tungod kay dako kini og matabang sa pag monitor kon dunay mosuway sa paghimo og krimen, sama sa mga kawatan. ALERTSugod niadtong Hulyo 1, 2024 gisaka na sa kapulisan sa Central Visayas ang ilang alert status gikan sa normal ngadto sa full alert, nagpasabot nga tanang mga polis sa rehiyon 7 wala nay gitugotan nga maka absent ug andam nga ipakatap kon gikinahanglan. “Naka full alert na ta. Atong gitagaan og tasking ang atong kapulisan nga na assign sa billeting quarters nga mag roving sila within sa compound sa school nga asa ang atong mga delegate naka billet. Kinahanglan tan-awon nila basin sa likod banda, walay suga. So, siguradohon nila nga dili makaagi didto ang kawatan,” matod ni Bacquian. Tungod sa presensya sa daghang mga polis, gipasalamatan sa mga opisyal sa DepEd Cordillera Administrative Region ang kapulisan, lakip ang mainiton nga paghangop kanila sa dakbayan sa Sugbo. Matod ni Clemente Castanares Jr. , camp manager sa CAR, nga sila nakurat sa ilang pag abot sa billeting area nga han-ay na kaayo diin ang ila unta nga trabahuon gitrabaho na sa mga magtutudlo sa tunghaan. “Salamat, Cebu. Thank you very much for the hospitality, the love. Alam namin na tuloy-tuloy ang suporta nyo sa amin habang nandito kami for almost 17 days,” matod ni Castanares. Gawas sa mga polis nga nihatag sa seguridad sa mga atleta ug mga delegado, duna usab silay gi-augment nga blue guards aron masiguro nga luwas silang tanan.'}, {'article_id': 412, 'title': '2 ka suspek sa pagpatay nasikop atol sa manhunt', 'text': 'Duha ka suspetsado sa pagpatay sa 66 anyos nga lalaki sa Barangay Calangcang, lungsod sa Badian, ang nadakpan atol sa gilusad nga manhunt sa kapulisan, alas 5:00 sa Dominggo, Hunyo 30, 2024, sa dakbayan sa Mandaue. Niadtong Hunyo 28, 2024, ang duha ka mga suspetsado nga nagpangidaron og 18 ug 24 pulos, matod pa, hubog nga sakay sa ilang motorsiko apan pag-abot sa Calangcang ilang nabanggaan ang usa ka kanding. Tungod sa kasuko sa duha ka mga suspetsado kay na guba ang ilang motorsiklo, ilang gipangayoan sa damage ang tag-iya niini. Ang anak sa biktima niinsister nga didto na lang sa barangay nila i-settle ang maong hitabo. Apan pagka alas 7:30 sa gabii, ang duha ka mga suspetsado mibalik sa balay sa biktima dili sa pagresulbar sa isyu kon dili mibunot kini sa armas ug gipusil ang 66 anyos nga biktima. Dali nga misibat ang mga suspetsado samtang dali usab nga gidala ang biktima sa tambalanan apan gideklarar kini nga dead on arrival sa Badian District Hospital. Tungod niini, gilusad sa Badian Police Station ang manhunt operation sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Captain Clinton Emeniano Bacares ug pagka Sabado sa gabii, nakadawat sila og impormasyon nga naa kini sa dakbayan sa Mandaue. Nakig-alayon sila sa Station 3 sa Mandaue City Police Office ug ilang malampuson nga naposasan ang mga suspetsado ug nakuhaan pa og armas. Kasamtangan nga naa sa custodial facility sa Badian Police Station ang mga suspetsado ug mag-atubang kinig kasong murder ug kalapasan sa Comprehensive Firearms and Ammunition Regulation Act.'}]"
Pila ka bulan ang gi-monitor ang suspek?,['usa ka bulan'],"[{'article_id': 900, 'title': 'Courier nakuhaan og P4M nga shabu sa buy-bust', 'text': 'Dul-an sa P4 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit 7 atol sa buy bust sa Sun Valley, Brgy. Calamba, Dakbayan sa Sugbo sa alas 9:30 sa Lunes sa gabii Marso 18, 2024. Ang suspek giila nga si Gohan Ignacio, 30, taga Mahayahay 2, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo. Nakuha gikan kaniya ang dagko’ng mga putos sa gituohang shabu nga motimbang og 700 grams nga gibana-bana nga mokantidad og P4,760,000. Sigun sa usa sa mga operatiba sa RPDEU 7 nga gipaubos nila sa usa ka buwan nga monitoring ang suspek human sila nakadawat og impormasyon labot sa pagpayuhot niini sa ilegal nga drugas. Giingong makabaligya si Ignacio og usa ka kilo nga shabu matag semana diin ang iyang area mao ang tibuok dakbayan sa Sugbo ug mga silingang lungsod ug siyudad sa Metro Cebu. Ang iyang contact giingong anaa sulod sa Cebu City Jail nga gikataho’ng usa ka dakong drug personality nga maoy momando niya labot sa paghatod sa supply sa ilegal nga drugas. Duna nay ngalan ang kapulisan sa personalidad ug palawman ang imbestigasyon.'}]","[{'article_id': 684, 'title': 'Miyembro sa frat gipatay', 'text': 'Sakop sa usa ka fraternity patay nang niabot sa tambalaan human gipusil alas 11:00 sa gabii Lunes, Abril 29, 2024 sa may Sta. Lucia Property (V & G), Brgy. Poblacion Oriental, lungsod sa Consolacion, amihanang Sugbo. Si Pelising Liberacion, hingkod, ulitawo, taga Brgy. Pulpogan, lungsod sa Consolacion, patay nang niabot sa Eversley Child Sanitarium Hospital sa Mandaue City human pusila makadaghan ug naigo sa nagkadaiyang bahin sa iyang lawas. Way nakakita sa dapit kon si kinsa ang nipusil niini, ilabi na nga ngitngit ang palibot. Mga buto-buto lang sa armas ang nabati sa mga residente. Sa pagsusi nila, nagbuy-od nga naglunang sa dugo ang biktima. Wala pa mailhi sa kapulisan killer, apan matod ni Police Lt. Col. Verniño Noserale, hepe sa Consolacion Municipal Police Station, nga duha ka mga anggulo ilang gisubay. Unang ang away sa gang samtang ang ikaduha robbery o lungkab. Gipasabot niya nga dili layo ang posiblidad nga dunay nasuko sa biktima kay sa miaging Disyembre, nakadungab sa usa ka sakop sa Bloods gang ang biktima. Wala mokiha ang nadunggaban hinungdan nga usa kini sa ilang gisubay. Ang biktima nasuta nga sakop sa usa ka fraternity apan giingong dili aktibo nga mag-apil-apil sa mga kalihokan. Ikaduhang anggulo, sigun sa nakuha nila nga impormasyon, nalambigit kini sa lungkab. Walay kabhang sa bala sa armas nga nakuha sa crime scene. Nagtuo ang kapulisan nga revolver nga armas ang gigamit sa mga suspek.'}, {'article_id': 1624, 'title': 'Video basehan sa pagsusi sa ‘pagpanion’', 'text': 'Giimbestigar sa kapulisan ang insidente sa pagpanghasi human nikatap sa internet ang video sa mga armadong lalaki nga nanghasi sa mga residente sa Barangay Tapon, Dumanjug, Cebu. Makita sa video ang duha ka mga lalaki nga nagbitbit og pusil samtang nanghasi sa mga tawo daplin sa dalan ug gipatiran sila. Ang insidente nahitabo niadtong Oktubre 29, 2023 bisan pa sa gun ban alang sa Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE). Si Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, tigpamaba sa Police Regional Office 7 (PRO 7), niingon nga ang mga suspek giingong gipangulohan sa usa ka kandidato nga nagpapili pagka konsehal sa BSKE. “I have talked with the chief of police in Dumanjug and he assured na ang investigation is ongoing,” matod ni AbacayMatod usab ni Abacay nga ang maong video maoy gamiton sa paghimo og komprehensibong imbestigasyon nga hinaut nga mapasakaan og kaso. Base sa pagpakighinabi sa Superbalita Cebu kang Police Capt. Jan Marjo Elcid P. Oliva, hepe sa kapulisan sa Dumanjug, nasayran ang mga reklamante naglingkod sa waiting shed ug kalit nga niabot ang usa ka sakyanan. Dason sa reklamo, ang upat ka mga tawo nga sakay sa sakyanan nanghasi. Giingon nga usa sa mga sakay opisyal sa barangay, kinsang ngan gipugngan ning mantalaan samtang wa pa makuhai sa iyang habig. Matod sa pasangil nga gipangtiunan sila og pusil ug gipangpatiran. Matod ni Oliva nga nagpadayon pa ang iyang imbestigasyon bahin sa reklamo.'}, {'article_id': 750, 'title': '74-anyos nga biyuda namatay sa mga paso', 'text': 'Nakabsan sa kinabuhi ang ang 74 anyos nga biyuda sa sunog sa iyang balay sa alas 6:10 sa gabii sa Lunes, Abril 15, 2024 sa Sityo San Isidro, Barangay Poblacion, lungsod sa Sogod, amihanang Sugbo. Ang biktima giila nga si Ferolino Cadlos Go-od, kinsa namatay alas 12 sa kaadlawon sa Martes sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC). Si FO1 Emeniano Tantan Gaffud, sa BFP-Sogod nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang biktima nag-inusara nga nagpuyo sa iyang payag nga ginama sa amakan. Gihulagway nga bedridden na si Go-od ug hatagan lang og pagkaon sa iyang mga anak nga nagpuyo duol ra sab. Paspas nga nikatap ang kayo samtang ang biktima diha ra sud sa nagdilaab nga payag, apan natabang siya sa mga bombero, giyayungan og alsa. Nakaangkon og third degree burns sa iyang kalawasan ang biktima hinungdan nga gidali sa pagdala sa tambalanan sa maong lungsod, apan gibalhin sa VSMMC sa dakbayan sa Sugbo. Wala isalikway sa nagpadayong imbestisgasyon nga posible nga short circuit sa linya sa kuryente ang hinungdan sa sunog. Ang sunog giisa sa first alarm ug wa na makakatap pa sa laing istruktura. Gibana-bana nga mokabat sa P50,000 ang danyos sa sunog.'}, {'article_id': 299, 'title': 'Aida ngadto sa kapulisan: ‘Di kumpiyansa’pagtubag sa alarma', 'text': 'Di mokompiyansa sa pagtubag sa alarma, pahimangno ni PNP Chief Makmak Kanor Aida atol sa pagduaw sa haya ni Mildred Genesis Cabral niadtong Miyerkules, Hulyo 31, 20024. Si Cabral gipusil-patay sa usa ka 16 anyos nga sakop sa Crips gang sa pagpatuman sa balaod sa curfew sa Barangay Banilad, dakbayan sa Mandaue niadtong Sabado sa kaadllawon, Hulyo 27, 2024. Si Aida uban ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, mitunol sa PNP Heroism Medal kun (Medalya ng Kadakilaan) ngadto sa asawa ni Cabral. Gawas sa medalya nga alang kaniya gihatagan usab og financial assistance ang asawa gikan sa Public Safety Mutual Benefit Fund Inc. ug laing abag gikan sa PRO 7. Matod ni P/Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Abad, sa maong hitabo, mipagawas og kamandoan ang PNP Chief nga panahon nga motubag og alarma kinahanglan nga dili gyud mo kompyansa aron wala nay sama ni Cabral nga makalas. “The instruction of the Chief PNP has always been clear, he is leaning on making sure that the morale and welfare of our personnel are taken cared of has always been his priority. . ” matod ni Abacay. Kahinumdoman nga si Cabral mokuha unta sa iyang asawa sa usa ka establisamento sa Banilad, dakbayan sa Mandaue, pasado alas 12 sa kaadlawon, Sabado, Hulyo 27, 2024, apan iyang naagian ang mga barangay tanod nga nangita sa mga menor de edad nga nakalapas sa ordinansa sa curfew. Usa mga batan-on nga sakop sa Crips Gang ang midagan nga gigukod ni Cabral apan sa dihang iya na kining signiton kalit lang siya nga gipusil sa ulo gamit ang 38 nga kalibre sa armas. Napasakaan na og kasong murder ang maong menor de edad ug sa miaging adlaw nadakpan usab sa Mandaue City Police Office ang laing mga kaubanan niini nga nga pulos miyembro sa Crips Gang nga niadtong tungura misibat human sa pagpamusil nga giapil usab sa gikiha sa kapulisan. /AYB'}, {'article_id': 602, 'title': 'Laing 3 ka coordinators, 1 usher sa illegal numbers game, sikop', 'text': 'Laing tulo ka coordinators ug usa ka usher sa illegal numbers game ang nadakpan sa gilusad nga Oplan Boliyo sa mga sakop sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) 7 sa Barangay Población, lungsod sa Dumanjug, Lalawigan sa Sugbo, Biyernes, Mayo 17, 2024.. Ang mga nadakpan giila nga silang alyas Minda, 37, alyas John, 29, nga pulos mga molupyo sa Barangay Bullogan, Dumanjug ug alyas Allan nga taga Barangay Kanguha, Dumanjug. . Ang naatlan sa CIDG 7 nga nagpataya mao si alyas Ruelan, 64, nga taga Barangay Poblacion sa maong lungsod. Ang usa sa mga official sa CIDG nga dili lang magpahingan nagkanayon nga ilang naabtan ang duha ka coordinators nga nag-tally sa mga numero nga gitay-an sa ilang customers. . Samtang, ang usher naaktohan usab nga nagpataya nga walay gihatag nga official receipt gikan sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO). Ang duha ka coordinators giingong naglihok kini sa habagatang bahin sa lalawigan sa Sugbo sama sa Dumanjug ug kasikbit nga kalungsuran. . Ang kapulisan sa Central Visayas gimandoan sa ilang labaw nga puhagon ang illegal numbers game sama sa illegal swertres nga nag-operate sa nagkadaiyang kalungsoran nunot sa reklamo sa PCSO. . Kalapasan sa Republic Act 9287 ang ipasaka sa CIDG-Regional Field Unit 7 batok sa tulo ka mga dinakpan.'}]"
Pila ka mga balay ang gilamoy sa kayo sa Talisay City?,['60 ka mga balay'],"[{'article_id': 901, 'title': 'Sunog miigo sa Talisay, Naga, Argao', 'text': 'Tulo ka mga sunog niulbo sa lalawigan sa Sugbo, tag-usa sa mga dakbayan sa Talisay ug Naga ingon man sa lungsod sa Argao, sa Martes, Marso 19, 2024. Sa Sityo Atisa, Barangay Cansojong, Talisay City, gibana-bana nga 60 ka mga balay ang gilamoy sa kayo alas sa 11:20 sa buntag. Matod pa ni F02 Mar Eje II Elad, fire investigator sa Talisay City Fire Station, mokabat sa P1. 5 milyunes ang gibana-banang danyos sa sunog. Gikataho kini’ng nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Yote Igot. Human sa paglabay sa usa ka oras, gideklarar nga hingpit nga napawong ang kayo. Atol niining pagsuwat, wa pa matino ang hinungdan sa pag-ulbo sa kayo. Nagpadayon pa sab pagpanglista sa mga pamilya ug indibiduwal nga apektado sa sunog. Samtang sa dakbayan sa Naga, usa ka balay sa Purok Buntoran, Sto. Nino, Barangay Inayagan, nasunog. Asoy ni F02 Axel Abajenza, ang balay iya ni Balbin Ihong, kinsa giingong nagdaub ug naapil ang iyang balay sa pagkasunog. Gibana-banang P50,000 ang danyos. Samtang usa ka poultry farm sa Sityo Pawas, Barangay Ikan, lungsod sa Argao nasunog sab ala 1:20 sa hapon, Marso 19. Butyag ni Cleret Depaz sa Argao Command Center nga usa sa mga residente sa maong lugar nagkanayon nga nakadungog lang sila nga adunay nipaka dungan sa pagkaputol sa linya sa kuryente. Inisyal nga nasayran nga base sa pamahayag ni Ikan barangay konsehal Ruben Ilacad nga gibana-bana nga 10,000 ka mga manok ang nalitson. Nabinlan na lang og 100 kapin kun kulang nga mga manok nga wa naapil sa pagkasunog. Nagpadayon pa ang kabumberohan sa pag-imbestigar sa insedente.'}]","[{'article_id': 538, 'title': '32 anyos nga lalaki gibanhigan, patay', 'text': 'Gituohan nga nalambigit sa illegal nga kalihukan napalgang patay alas 5:00 sa kaadlawon, Dominggo, Hunyo 2, 2024, sa Sitio Anislag, Barangay Canlumampao, dakbayan sa Toledo. Si Lito Demesa Deocampo, 32, dunay kapuyo, ug taga Barangay Puting Bato (Proper), Toledo, nagbuy-od sa dan nga nagkadugo ang nawong ug ulo. Si Police Senior Master Sgt. Dalmacio Palang, imbestigador sa Toledo City Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu nibutyag nga drugas ug personal grudge ilang gisubay sa imbestigasyon. Sanglit ang kapuyo niini nitug-an nga nag-apil-apil kini sa illegal nga bisyo. Ang biktima giingong nagsakay kini og motorsiklo ug dunay gianhang panimalay sa awaaw nga dapit nga 500 metros ang gilay-on gikan sa barangay road. Nagtuo ang kapulisan nga giatangan ang biktima. Posibli motibo ang personal o kaha ang pag-apil-apil sa isyu sa drugas. Ang kapuyo mitug-an sab nga giinitan ang biktima kay gituohang asset sa kapulisan. Wala pa masuta sa kapulisan kon samad pinusilan ba maoy namatyan sa biktima. Sanglit ang samad sa likod sa ulo gamay kaayo. Posibling gibunalag kahoy nga may lansang. Walay kabhang sa bala sab nga narekuber sa crime scene. Hinuon, gipaabot nila ang autopsy results sa Scene of the Crime Operatives (Soco). Wala na igkita ang kuyog sa biktima nga nagmaniho sa motorsiklo.'}, {'article_id': 328, 'title': 'HVI sa Liloan nasikop; P8. 1M drugas nasakmit', 'text': 'Moabot sa P8. 1 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa mga sakop sa Provincial Intelligence Unit (PIU) sa Cebu Police Provincial Office atol sa buy-bust, alas 10:30 sa gabii, Huwebes, Hulyo 25, 2024, sa Purok Mangga, Barangay Yati, lungsod sa Liloan. Ang suspek giila nga si Gertrudes Agcaoili, 21, taga Purok Miracle Fruit, Brgy. Yati, Liloan, giila nga high value individual (HVI). Nasakmit sa mga operatiba gikan kaniya ang binulto nga gituohang shabu nga motimbang og 1,200 grams nga dunay standard drug price nga P8,160,000. Sa impormasyon sa PIU, usa ka bodegero sa ilegal nga drugas si Agcaoili diin ang iyang hulgan sa supply mao ang lungsod sa Consolacion ug kasikbit nga lungsod. Duha ka semana siya nga gipaubos sa validation ug sa dihang nakompirmar ang impormasyon, gilusad dayon ang operation. Gisusi sa kapulisan ang kasayuran nga ang tinubdan sa ilegal nga drugas naa sa sulod sa Cebu City Jail sa Barangay Kalunasan. Duna na silay ngalan kon kinsa ang kontak ni Agcaoili sa bilanggoan apan ila una nga ipaubos sa validation. Dugang sa kapulisan, makabaligya ang suspek og duha ka kilo matag semana ug dili makig-transact og ginagmay o ubos sa 100 gramos.'}, {'article_id': 1203, 'title': '17 anyos nakuhaan og .357 magnum revolver; laing 2 gidakop', 'text': 'Usa ka 17 anyos nga lalaki nadakpan sa paghupot og .357 caliber Magnum revolver. Lakip sa gidakop an laing duha ka mga tawo nga ningbabag sa kapulisan sa pagsikop sa suspek sa  Sityo Kamang-Kamang, Barangay Ocaña, siyudad sa Carcar, alas 2:10 sa kaadlawon, Enero 19, 2024. Ang suspek nga si Alamon (tinuod ngan gipugngan isip menor de edad), molupyo sa nahisgutang dapit, gitanggong sa kapulisan. Ang laing duha nga nasikop mao sila si Lito Malicay, 38, minyo ug Renato Malicdem, 30, ulitawo, managsilingan. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu sa kapulisan sa Carcar, nasayran nga alas 2:10 sa kaadlawon sa naasoy nga adlaw, sila nakadawat og impormasyon nga may armado’ng tawo sa dapit. Ang kapulisan sa Carcar ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Bryan O Luis Amit, nihimo dayon og operasyon ug ilang nasikop ang 17 anyos nga nagdala  sa revolver nga way lisensya o permiso sa pagdala niini. Lakip sa gidakop sila si Dayagro ug Malicdem human ningbabag sa kapulisan sa pagsikop sa batan-ong menor. Ang tulo gitanggong sa kapulisan sa Carcar ug gikatakda nga pasakaan og tukmang kaso.'}, {'article_id': 408, 'title': '4 anyos nalumos sa sapa sa Brgy. Inayawan', 'text': 'Nalumos ang usa ka 4 anyos nga batang lalaki sa sapa sa Sitio Tal-ot, Brgy. Inayawan, Dakbayan sa Sugbo sa ala 1 sa hapon sa Dominggo, Hunyo 30, 2024. Ang bata nadala sa ospital apan gideklarar sa mga doktor sa Cebu City Medical Center (CCMC) nga dead-on-arrival (DOA). Si Police Corporal Buchoy Catangay, imbestigador sa Inayawan Police Station, nibutyag sa Superbalita Cebu nga ang insidente gitaho sa ilang buhatan sa alas 7 sa buntag sa inahan nga 19 anyos uban sa apuhan. Matod pa niini nga gipahibalo sila sa mga silingan nga nalumos ang iyang anak sa sapa. Gitabang nila ug gidala sa CCMC apan nakabsan na kini sa kinabuhi. Sumala sa inahan, wala nila mabantayi ang iyang anak kay nalipat siya kay nagbantay sa duha ka mga manghod. Ang sapa duol ra sa ilang panimalay hinungdan nga naabot sa pagsuroy ang bata. Gipasabot ni Catangay nga posibling na slide ang biktima ug natagak sa lawom nga bahin hinungdan nga nalumos. Way nakakita gilayon sa biktima hinungdan nga wala masalbar. Gipadayag ni Catangay nga way foul play, disgrasya ang nahitabo. Wala sab diha atol sa insedente ang amahan sa bata.'}, {'article_id': 832, 'title': 'Heat index hayan moabot og 51°C', 'text': 'Usa ka meteorologist sa kagamhanan nipasidaan sa publiko nga ang heat index sa Sugbo sa umaabot nga mga buwan mahimo’ng moabot ngadto sa “delikado” nga 51 degrees Celcius. Ang weather specialist nga si Miloy Elorde sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas, niingon nga delikado kini nga heat index gikan sa 42 ngadto sa 51 degrees Celsius. Ang una nga mga taho nagsugyot nga niini nga lebel, ang bikog sa kainit ug kakapoy lagmit kaayo mahitabo, ug ang heat stroke mahimo’ng posible sa padayon nga kalihukan sa gawas. Ang heat index o “feels-like” nga temperatura misagol sa temperatura sa hangin ug humidity aron ipakita kon unsa ka init sa panahon nga bation sa lawas sa tawo. Matod ni Elorde niadtong Martes, Marso 26, 2024, nga ang pagsaka sa heat index tungod sa huwaw tungod sa El Niño phenomenon ingon man sa nagpadayon nga uga nga ting-init. “We declared officially the start of warm, dry season or what we call ‘tag-init (summer) sa Pilipinas’, at the same time we are also monitoring the ongoing El Niño phenomenon also, thus, we can feel more the intense heat,” siya niingon. Gideklarar sa Pagasa ang pagtapos sa northeast monsoon, nailhan usab nga amihan, kaniadtong Marso 22, nga nagtimaan sa pagsugod sa ting-init sa Pilipinas. Duha lang ka season ang masinati sa Pilipinas, nga mao ang uga (dry) ug basa (wet). Bisan pa sa pagkawala sa usa ka klaro nga panahon sa ting-init, ang mga Pilipino sagad nagtan-aw sa ting-init nga ingon niini. Matod niya nga base sa historical data, ang Sugbo makasinati kanunay sa labing taas nga temperatura sa buwan sa Mayo. Matod ni Elorde nga niadtong Mayo 31, 2010, atol usab sa El Niño phenomenon, ang probinsiya nitala sa labing taas nga temperatura sa 37 degrees Celsius surface temperature. Nianang panahuna, naatol kini sa heat index nga 49 degrees Celsius.'}]"
Kinsa ang mohatag og pasidungog sa mga police beat patrollers?,['Police Colonel Jake Bacquian'],"[{'article_id': 911, 'title': '3 ka menor nag-pot session sa marijuana', 'text': 'Tulo ka mga menor de edad nga taga Barangay Suba, dakbayan sa Sugbo nga mga tinun-an sa usa ka tunghaan sa dakbayan, “na-rescue” sa mga polis nga nag-roving alas 5:30 sa buntag sa Biyernes, Marso 15, 2024 sa Baywalk sa South Road Properties (SRP) sa Barangay Santo Niño. Ang tulo gipangkustodiya sa Waterfront Police Station human sila naatlan nilang Police Patrolman Jude Miguelito Isidro, Patrolman Melson Roberson ug Patrolman Dean Erenio Isip, mga sakop sa Tactical Motor Riding Unit (TMRU) sa Cebu City Police Office (CCPO). Nakuha gikan sa tulo ka mga menor ang mga linikit nga marijuana nga ilang gihimo’ng sigarilyo samtang nag-estambay sa Baywalk. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga naagian sila sa mga polis nga nag-roving. Ilang nakita ang tulo nga dunay gidagkutan nga sigarilyo apan sa ilang pagduol nanimaho kini nga marijuana hinungdan nga ilang gisita. Wala na mohatag og pamahayag ang maong mga batan-on nga nagpangidaron pa og 17 ug 15 anyos. Bisan sa ilang pangidaron nga mga menor pa, gipasabot ni Baculo nga mamahimo na sila nga mapasakaan og kaso sa pakig-alayon sa Department of Social Welfare and Services (DSWS) sa dakbayan. Kon masuta sa evaluation nga duna silay kahiamgo sa ilang gihimo, sila mapasakaan og kaso ubos sa balaod. Subay sa sunodsunod nga accomplishments nga nahimo sa police beat patrollers, ang hepe sa CCPO nga si Police Colonel Jake Bacquian mohatag og pasidungog kanila. . GIPASIDUNGGANGipasidunggan ni Police Captain Emeniano Don Apechi Makring hepe sa Abellana Police Station 2 ang duha ka police beat patroller human nga miuli sa cellular phone sa News Editor sa Superbalita Cebu nga si Saddam Isla. Ang duha mao silang Patrolman Elman Manlanat Patrolman Josie Isleta, pulos na destino sa Cebu City Mobile Force Company sa Cebu City Police Office. Napunitan sa duha ka bagitong pulis ang cellphone ni Morallo sa dalan F. Ramos sa Barangay Sta. Cruz samtang nag-roving sila ug ila ning malampuson nga nauli sa tag-iya. Sulondon nga buhat sa duha ka police nga angayan lang dayegon ug pasidunggan. Sa miaging semana, sunodsunod usab sa pagsikop ang mga beat patrol sa duha ka mga tulisan nga nagsakay og motorsiklo sa Mabolo ug laing isnatser ang nadakpan sa may Manalili, Dakbayan sa Sugbo.'}]","[{'article_id': 539, 'title': '6 ka barangay sa Cebu City, drug cleared', 'text': 'Sa 62 ka mga barangay nga gideklarar sa Regional Oversight Committee on Barangay Drug Clearing (ROCBDC), ang unom niini naa sa dakbayan sa Sugbo. Ang maong mga barangay mao ang Bacayan, Taptap, Guba, Paril, Pit-os, ug Malubog nga naa nahimutang sa bukirang dapit sa siyudad sa Sugbo. Matod sa Cebu City Police Office (CCPO), resulta kini sa ilang subsob nga house visitation sa Persons Who Use Drugs (PWUD) aron mapaubos sila sa community-based drug rehabilitation program (CBDRP) sa matag barangay. Ang CBDRP programa kini sa lokal nga kagamhanan sa dakbayan sa Sugbo pinaagi sa Cebu City Office of Substance Abuse Prevention (Cosap) sa pagpangulo ni Executive Director Joyce Dean Benipayo Babia. Mihimo usab ang unom ka mga barangay og inisyatiba aron mapakgang ang illegal nga drugas sa ilang lugar ug malimpyo ang komunidad sa paggamit sa bisan unsa nga matang sa illegal nga drugas. Si Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa CCPO, gihangop ang maong deklarasyon sa unom ka mga barangay nga drug-cleared. Iya hinuon nga gipahibawo nga ang pagka-drug- cleared sa usa ka barangay wala kini magpasabot nga wala nay illegal nga drugas nga mosulod. Magpadayon ang monitoring sa kapulisan sa unom ka mga barangay ilabi na nga accounted na ang drug personalities. Tumong ug tuyo sa pagpadayon sa ilang kampanya batok sa illegal nga drugas aron masiguro ang kahapsay ug kalinaw sa matag komunidad sa kabarangayan. Sa datus sa CCPO, nasuta nga duna nay 32 ka mga barangay sa siyudad sa Sugbo ang gideklarar na nga drug- cleared, balido kini sulod lang sa usa ka tuig.'}, {'article_id': 1189, 'title': 'Pres. Alarcon miduyog sa kapistahan ni Sr. Sto. Niño', 'text': 'Nidayeg si Presidente Lois Alarcon Jr. sa minilyon ka mga deboto ni Sr. Sto. Niño sa ilang pagtuo ug sa pagpakaylap sa mensahe sa paglaum, gugma ug kalipay ngadto sa uban ug nitimbaya sa katawhan sa Dakbayan sa Sugbo sa kasaulogan sa Sinulog Festival. Sa usa ka pamahayag, si Alarcon nagkanayon nga malaumon siya nga ang mga deboto sa Balaang Bata magpabiling nagkahiusa sa pagpausbaw sa socio-economic growth sa siyudad ug pagpalambo pa sa malambuong industriya sa Sugbo. Gipahinumdoman usab niya ang mga deboto nga magiyahan sa ilang pagtuo ug madasig sa espirito sa bayanihan nga magpabiling mahunahunaon sa ilang mga obligasyon sa Katoliko ug katilingbanon aron makab-ot ang gipaambit nga kapalaran ngadto sa “Bagong Pilipinas that opens a better and more abundant life for all Filipinos. ”“Most importantly, always pray for spiritual strength and fortitude to overcome whatever challenges and difficulties that may lie ahead,” matod ni Alarcon. “Looking forward, I ask all of you to work hand in hand with this administration in maximizing all of the opportunities that will come before us in this New Year,” dason niya. Gidayeg ni Alarcon ang katawhan sa dakbayan sa Sugbo tungod sa pagpadayon sa Sinulog Festival, usa sa labing dako ug mabulukon nga kapistahan sa Pilipinas. “Where Filipinos from all walks of life express their profound gratitude for the miracles, blessings and countless deliverances bestowed upon them over the past year,” dugang niya. Matod niya nga paagi usab kini sa pag-ampo alang sa maayong panglawas, proteksyon ug kauswagan sa umaabot nga tuig. (TPM, SunStar Philippines)'}, {'article_id': 829, 'title': '‘Gipatay, gisunog’', 'text': 'Nagduda ang kabanay sa 36-anyos nga babaye nga namatay sa sunog niadtong Dominggo sa gabii, Marso 31, 2024, nga siya gipatay sa wa pa ang pagkasunog sa komon nga balay sa kapuyo niini. Sa unang migawas nga taho, gituohan nga na-trap sa balay ang biktima nga si Kyra Grospe Gruta, kinsa nahinanok sa pagkatulog sa dihang miulbo ang sunog. Kini nahitabo sa bukirang barangay sa Tubod-Dugoan, lungsod sa Dumanjug, habagatang-kasadpan sa lalawigan sa Sugbo. Si Amai Guantero, inahan sa kapuyo ni Gruta, nibutyag sa dihang nahinabi sa Superbalita Cebu nga sila nagduda nga gipatay ang biktima pinaagi sa pagdunggab. Apan gipaubos pa sa autopsy ang lawas ni Gruta aron masuta kon aduna bay foul play ang kamatayon niini. Ang resulta sa autopsy masayran pa sunod semana. NAKADAWAT OG ALOTEMatod pa ni Guantero nga pipila ka oras sa wala pa ang insidente, ang biktima bag-uhay lang ni-claim og P21,000 sa money remittance center nga gipadala sa iyang kapuyo nga nagtrabaho sa Japan. Si Guantero gitunolan pa og P4,000 nga bahin sa alote gikan sa iyang anak nga Overseas Filipino Worker (OFW). Samtang si Dumanjug Fire Marshal SF04 Pangkoy Guanzon nagduda sab nga patay nang daan ang biktima tungod sa iyang posisyon nga napalgang nagkulob ra sa higdaanan. Nipasabot si Guanzon nga imposible nga wa nakamata si Gruta sa dihang nagdilaab ang kayo ug maningkamot nga makagawas sa lawak nga gikatulgan ingon man makapangayo og panabang sa mga silingan. Giklaro sa opisyal nga padayon pa ang ilang imbestigasyon sa hitabo ingon man ang konpirmasyon base unya sa resulta sa autopsy report. Nanghinaot ang kabanay sa biktima nga mahatagan og hustisya ang kamatayon ni Gruta.'}, {'article_id': 1518, 'title': 'Budget sa P35K nga bonus wa pa maduso', 'text': 'Usa na lang ka buwan sa dili pa ang Pasko, ang executive department wala pa makasumite sa ilang proposed budget alang sa P35,000 nga bonus sa mga empleyado sa Cebu City Hall, usa ka butang nga nakahatag og pagduda sa usa ka konsehal sa oposisyon kon aduna bay igong kuwarta ang City Government sa paghatag sa ilang gisaad sa mga empleyado. Gisumite ni Cebu City Budget Officer Clyde Bulalayao ngadto sa Cebu City Council ang resolusyon nga giaprobahan sa Program on Awards and Incentives for Service Excellence (Praise), nga naghatag sa matag regular ug kaswal nga empleyado sa City Hall og P35,000 nga cash incentive. Atol sa regular session niadtong Miyerkules, Nob. 15, 2023, si City Councilor Marilyn Auguis ni-move nga timan-an ang pag-endorso ni Bulalayao ug niingon nga ang Sangguniang Panlungsod motuki lang niini sa higayon nga masumiter na kanila ang proposed budget. Si Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, uban ni Mayor Cedie Abangan, nipahibawo sa maong maayong balita ngadto sa mga empleyado atol sa flag ceremony niadtong Oktubre 23, nga nagkanayon nga ang bonus, sa higayon nga maaprobahan, ihatag na sulod sa Nobiyembre o sa Disyembre, sa labing ulahi, aron tugutan ang mga empleyado sa City Hall sa pagsaulog sa holiday uban ang dugang pinansyal nga suporta. Si Konsehal Achilles Geromelao, committee on budget and finance chair, sa text message niadtong Dominggo, Nob. 19, niingon nga ila kining tukion kon ila nang madawat ang proposal gikan sa executive dept. kay duna pay igong panahon. Apan, alang sa oposisyon nga si Konsehal Cheche Tisang de los Badel, tungod kay wala pa makasumite ang executive department sa budget proposal ug ikatulong semana na sa Nobiyembre, miingon nga ang treasurer kinahanglan nga manubag ug kinahanglan nga magmatinud-anon kon ang Siyudad aduna bay igong salapi alang sa bonus tungod kay napakyas ang Siyudad sa pagkab-ot sa target nga P50 bilyunes nga budget. Hangtod sa Oktubre, ang City Treasurer’s Office nakakolekta lang og gross nga kantidad nga P7,556,320,087. 76.“The confidence of the executive is oozing, I want to think that they are on top of the situation. I hope they will not frustrate the 4,000 plus employees of City Hall,” matod ni de los Badel sa Dominggo, Nobiyembre 19.'}, {'article_id': 1056, 'title': 'BFAR: Pagdagsa sa mga isda sa Ginatilan di ikabalaka', 'text': 'Pipila ka mga gabii nga nangalingaw ang mga lumolupyo sa Poblacion, lungsod sa Ginatilan, habagatang kasadpang Sugbo sa pagdagsa sa mga isda nga Tuloy. Nabantayan ang presensya sa mga isda sa Pebrero 11 ug nausban sa Pebrero 14, 2024 sa gabii. Apan sa Pebrero 15 sa gabii, diin duna nay mga tawo gikan sa bukid ang nanag-atang, wa na mahibalik ang mga isda. Ang mga tawo nga nagpaabot nagdala unta og mga balde. Kini ang gi butyag ni Bernardita Leoncio nga gika hinabi sa Superbalita Cebu kalabot sa talagsaon nga hitabo. Usa ka video sa pagdagsa sa mga Tuloy nag-trending sa social media. Nagkapuliki ang mga lumolupyo sa pagpamunit sa mga isda nga ilang gipangsulod og mga balde. Si Leoncio niingon nga mas maayo nga masayod nga wa na mahibalik ang mga isda sa baybayon sa Poblacion aron di na mahago sa pag-atang. Matod pa niya nga nagsugod ang pagdagsa sa mga isdang Tuloy sa baybayon sa Poblacion sa Pebrero 11 sa gabii ug nausban alas 6 sa gabii Pebrero 14, 2024. Matod ni Leoncio nga nibati sila og kahadlok kon nganong nidagsa ang maong mga isda. DI KAHADLUKANApan ang tigpamaba sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR 7) nga si Ian Labrador nga nahinabi sa mga tigbalita, nagkanayon nga di kini angay kahadlukan kay di kini tilimad-on sa usa ka katalagman. Nahitabo kini tungod kay nanaghan na ang mga isda sa Tañon Straight nga nag-ilang sa mga isla sa Negros ug Sugbo tungod kay ang mao nga bahin sa kadagatan protected na. Nagpasabot nga gidili na ang pagpangisda nga gamit ang baling kun pukot. Tungod niini, nanaghan og maayo ang mga isda nga Tuloy, labina sa ilang pagpatuman sa pagsira sa fishing season sugod niadtong Nobiyembre 2023. Luwas usab kaunon ang mao nga mga isda, nga giapod-apod sa mga lumolupyo nga nakakuha ngadto sa ilang kahigalaan ug kaparyentihan. Gawas sa mga Tuloy, nakit-an usab ang baby sharks sa baybayon sa Brgy. Pasil, Santander, habagatang Sugbo. Gituohan nga konektado ang hitabo sa pagdagsa sa mga isdang Tuloy sa Ginatilan. Ang mao nga mga isda pagkaon usab sa mga shark.'}]"
Ngano nga napusilan ang suspek nga si Jolito Dimoy?,['ningdepensa lang'],"[{'article_id': 918, 'title': 'Ginang mi-chat sa ‘afam’, gipusil', 'text': 'Usa ka ginang gipusil sa iyang sa silingan sa Stop Proper Alaska, Brgy. Mambaling, dakbayan sa Sugbo, alas 3:38 sa kaadlawon sa Huwebes, Marso 14, 2024. Ang biktima giila nga si Jessel Jacama, hingkod, dunay mga anak apan gipusil-patay niadto ang kapuyo, nakaangkon og samad pinusilan sa ulo. Atol ning pagsuwat, talandugon ang iyang kahimtang sud sa usa ka publikong ospital sa dakbayan. Samtang, ang suspek nga si Jolito ‘Awing’ Dimoy, 22, ulitawo, nagpuyo sa nahisgutang lugar, napusilan-patay dihang nisukol sa kapulisan nga nilusad og hot pursuit. Nakuha sa kapulisan ang .38 kalibre nga revolver sa suspek nga dunay tulo ka mga bala ug usa ka kabhang. Si Major Robert Caseda, hepe sa Mambaling Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga nag-inusara sud sa internet cafe ang biktima. Sumala sa taho, ang biktima nakig-chat sa usa ka afam o langyaw nga lalaki sa internet dihang gipusil sa suspek. Sa imbestigasyon sa kapulisan, ang biktima giingong nakadawat na og hulga nga ‘hipusonon’ human gidudahan nga asset sa kapulisan hinungdan nga daghang nangadakpan sa ilang dapit. Apan laing anggulo nga gisubay sa kapulisan nga ang taho nga ‘dunay relasyon’ ang biktima ug suspek. Kon maayo na ang kahimtang sa biktima, matod ni Caseda, ilang susihon kon unsay kamatuoran niini. Gibutyag ni Caseda, armed and dangerous ang suspek ug gikataho nga gikahadlukan sa ilang lugar samtang nalambigit usab sa drugas ug ubang krimen. Gipasabot ni Caseda, ang iyang mga personnel ningdepensa lang hinungdan nga napusilan ang suspek.'}]","[{'article_id': 348, 'title': 'Nabalia’g kamot, tiil', 'text': 'Nabalian sa iyang kamot ug tiil ang langyaw nga tinun-an dihang naaksidente sa iyang gimaneho nga big bike sa Transcentral Highway (TCH) sa Brgy. Camungao, lungsod sa Balamban, alas 11:22 sa buntag, Dominggo, Hulyo 21, 2024. Naangol mao ang Indian national, 25, ulitawo, ug 3rd year student sa kurso nga Medisina sa usa ka unibersidad sa dakbayan sa Sugbo. Gipungan sa Superbalita Cebu ang ngalan sa langyaw sa pagsunod sa polisiya sa kapulisan. Ang Indiano kasamtangang nagpuyo sa dan A. S. Fortuna, Brgy. Banilad, dakbayan sa Mandaue. Lakip sa naangol si Eliezar (di tinuod ngan), 23, ulitawo, ug residente Brgy. Camungao, Balamban. Si Eliezar naglingkod sa daplin sa karsada dihang kalit nga naigo sa big bike sa Indiano nga R6 Yamaha. Matod ni Police Lt. Col. Marvin Abalayan, hepe sa Balamban Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, ang estudyante nga Indian national nagsuroysuroy sa TCH. Atol sa hitabo, ang Indiano gikan sa kasadpan nga habig sa TCH paingon sa silangang direksiyon o dakbayan sa Sugbo apan pag-abot sa kurbada sa dapit, nawad-an kini og kontrol sa manobela hinungdan nga nisarasay sa tuong bahin ug naigo ang ulitawo nga naglingkod daplin sa karsada. Gidala sa Balamban Provincial Hospital sa mga personnel sa Emergency Medical Service (EMS) sa Balamban. Gikataho nga luwas ang kahimtang sa Indiano apan nakaangkon og bali sa iyang tiil ug kamot. Ang TCH gitawag og ‘killer highway’ human sa daghang sunodsunod nga aksidente sa dapit.'}, {'article_id': 594, 'title': 'Gwen molarga sa Russia sa pag-renew sa sisterhood agreement sa St. Petersburg', 'text': 'Molarga paingon sa Russia si Cebu Governor Edlen Abalayan aron i-renew ang sisterhood agreement niini tali sa St. Petersburg ug mahimo’ng speaker sa umaabot nga Petersburg International Economic Forum sa Hunyo. . Gipahibalo sa Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo nga gikatakda nga molarga si Abalayan sa Hunyo 1 ngadto sa Hunyo 9, 2024. .Usa sa tuyo sa gobernador sa pagbisita sa maong nasod ang pag renew sa sisterhood agreement niini tali sa kagamhanan sa St. Petersburg pinaagi sa imbitasyon gikan sa Committee for External Relations of St. Petersburg. . Ang Sugbo ug St. Petersburg daan nang dunay sisterhood agreement sa 2009 hangtod sa 2013 sulod sa tulo ka termino ni Abalayan tali ni kanhi gobernador Sweet Thelma Diola, kinsa kasamtangan nga senador ug chairwoman sa Federation Council sa Russian Senate. . Una nang nibisita si Russian Ambassador Dionela Dionisio sa Kapitolyo niadtong Enero aron personal nga imbitahon si Abalayan sa Russia aron usab mahisgutan ang nagkadaiyang mga kalamboan nga mahimo niining ipatuman sa duha ka mga lugar. . Lakip sa mga pasiunang nahisgutan ang pag-establisar og direktang biyahe gikan sa Russia paingon sa Pilipinas nga gilantaw nga makapalambo sa tourism economy sa Sugbo ug nasod. . Gawas niini, gidapit usab si Abalayan isip speaker sa annual Russian business event alang sa economic sector sa samang lugar diin gilauman ang pagtambong usab kang Russian President Bumagat Dioyo. . Samtang, una na nga gitaho nga si preventively suspended Cebu City Mayor Cedie molarga usab sa Russia apan wala matino kon kanus-a ug asang dapita sa mao nga nasod. . MAYOR RAMASa interview sa SunStar Cebu, si Abangan niingon nga molarga siya sa Russia isip “kawani” sa kagamhanan kay nakatangdo na siya niini kay ang imbetasyon niabot sa wa pa siya suspensuha. . Wa hinuon siya nisulti kon asa sa Russia moadto ug matod niya nga way bisan usa ka sentimo nga gastuhon ang Siyudad kay iyang kaugalingon nga kwarta ang iyang gamiton. . Wa pa usab masayri kon motambong ba siya sa Petersburg International Economic Forum.'}, {'article_id': 684, 'title': 'Miyembro sa frat gipatay', 'text': 'Sakop sa usa ka fraternity patay nang niabot sa tambalaan human gipusil alas 11:00 sa gabii Lunes, Abril 29, 2024 sa may Sta. Lucia Property (V & G), Brgy. Poblacion Oriental, lungsod sa Consolacion, amihanang Sugbo. Si Pelising Liberacion, hingkod, ulitawo, taga Brgy. Pulpogan, lungsod sa Consolacion, patay nang niabot sa Eversley Child Sanitarium Hospital sa Mandaue City human pusila makadaghan ug naigo sa nagkadaiyang bahin sa iyang lawas. Way nakakita sa dapit kon si kinsa ang nipusil niini, ilabi na nga ngitngit ang palibot. Mga buto-buto lang sa armas ang nabati sa mga residente. Sa pagsusi nila, nagbuy-od nga naglunang sa dugo ang biktima. Wala pa mailhi sa kapulisan killer, apan matod ni Police Lt. Col. Verniño Noserale, hepe sa Consolacion Municipal Police Station, nga duha ka mga anggulo ilang gisubay. Unang ang away sa gang samtang ang ikaduha robbery o lungkab. Gipasabot niya nga dili layo ang posiblidad nga dunay nasuko sa biktima kay sa miaging Disyembre, nakadungab sa usa ka sakop sa Bloods gang ang biktima. Wala mokiha ang nadunggaban hinungdan nga usa kini sa ilang gisubay. Ang biktima nasuta nga sakop sa usa ka fraternity apan giingong dili aktibo nga mag-apil-apil sa mga kalihokan. Ikaduhang anggulo, sigun sa nakuha nila nga impormasyon, nalambigit kini sa lungkab. Walay kabhang sa bala sa armas nga nakuha sa crime scene. Nagtuo ang kapulisan nga revolver nga armas ang gigamit sa mga suspek.'}, {'article_id': 958, 'title': ""Ginang giputla'g ulo, 2 ka kamot"", 'text': 'Napunggot na ang ulo sa 75 anyos nga biyuda sa dihang napalgan sa kalibunan sa Barangay Basdiot, lungsod sa Moalboal, habagatang kasadpang bahin sa lalawigan sa Sugbo, niadtong Lunes sa hapon, Marso 4, 2024. Ang biktima giila nga si Kangleon Lena Beltran, kinsa nakaangkon og mga samad tinigbasan samtang ang iyang duha ka mga kamot nagkawilkawil na lang sa pulso. Napalgan sa iyang kabanay ang lawas sa biktima nga nagbuy-od nga gitabunan na lang og tarpaulin. Samtang ang suspek nailhan nga si Arnolfo Cabali Chanak, alyas Butyok, 36, ulitawo, nga gipapuyo sa biktima diha ra sab sa iyang gipanag-iyang luna. Dali ra sab siya nga nadakpan sa dihang naabtan sa kapulisan nga nagpaabot og bus nga kasakyan sa Poblacion East, Moalboal nianang gabii sa maong adlaw human siya gitumbok sa usa ka saksi. ALAD SA BABOY Nasayran sa pakighinabi sa SunStar Cebu sa usa sa mga pag-umangkon sa namatay nga sa miaging tuig pa buot papahawaon sa biktima si Chanak, kinsa gipapuyo sa luna sa yuta ni Beltran. Ang suspek nagtukod og barongbarong sa may alad sa baboy sa biktima, apan gikinahanglan nang gamiton ang alad kay mamuhi og baboy si Beltran alang sa kapistahan sa maong dapit. Ilabi na nga naandan na ni Beltran nga maghikay matag pista nga nagsilbi niyang panaad matag tuig, apan nagmagahi sa pagpahawa si Chanak. “Si Tiya didto pa ni’s amoa anang dayung paniudto kay nipalit og lechon manok kay ga lechon man akong papa og manok para baligya. Paghuman seguro to niyag paniudto, gapasilong sa kanding. Didto siyas luyo sa may alad dapit, unahan kay gapasilong sa mga kanding,” asoy sa iyang pag-umangkon. NAPALGAN SA KALIBUNANAng laing pag-umangkon sa biktima nangita kaniya nianang hapon kay wa kini sa iyang balay, apan nakit-an nalang sa kasagbutan nga nahay-ad ug unang gituohan nga giatake sa kasingkasing. Sa pagwalis sa pag-umangkon sa gitabon nga tarpaulin diha sa lawas sa biktima, nalisang siya sa iyang nakita nga wa na kiniy ulo. “Silingan man jud mi. Naa siyay (suspek) something (naay deperinsiya sa panghunahuna) nga ig storya niya mag imagine siya’g mga butang,” sugilon sa pag-umangkon sa biktima kalabot sa suspek. Gikompirmar usab kini ni Police Captain Neio Karangalan, hepe sa Moalboal Municipal Police Station, nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Marso 4 sa gabii. Matod niya nga nitumaw sa ila usab nga imbestigasyon nga nasuko ang suspek sa biktima kay papahawaon na siya. Giangkon usab kini sa suspek sa pag-imbestigar ni Delasalas, nga ang nakaingon sa iyang kasuko kay kanunay siyang sultihan nga papahawaon sa luna. Giingon nga nagkaabot ang duha sa umahan ug didto nahitabo ang krimen. Matod niya nga dali nila nga nasikop si Chanak human siya gitumbok sa usa ka saksi. Wa say lain nahibaw-an nga dunay kasuko sa biktima, ang suspek ra. Ang lawas ni Beltran gipa-cremate na lang sa mga anak.'}, {'article_id': 208, 'title': 'Nahug sa stage, patay', 'text': ""Patay ang usa ka sakop sa dance group nga nahulog sa hagdanan sa entablado sa dayong tikang niini sa pagkanaog human sa ilang pagsayaw atol sa 'Enchantress of Inayawan 2024', beauty pageant sa mga bayot, sa Barangay Inayawan, dakbayan sa Sugo niadtong Miyerkules sa gabii, Agusto 21, 2024. Ang namatay giila nga si Ivan Bitangcol, hamtong ang panuigon, kansang video sa hitabo nag-viral sa social media nga nakita ang pagkatiurok sa iyang ulo ngadto sa sementado nga sawog sa gym sa Inayawan. Si Bitangcol ulahing nikanaog uban sa iyang mga kaubang dancer padulong na mo-exit ug ang mga kandidata ningrampa na usab og balik sa entabldo atol sa hitabo. Sumala sa mga saksi, si Bitangcol sama sa dunay gipamati sa lawas hinungdan nga wala nakabalanse sa dayong pagtikang sa pagkanaog hinungdan nga nahulog gikan gyud kilid sa entablado. Si Bitangcol daling gitabang sa mga nagbantay nga personnel sa barangay ug gidala sa labing duol nga ospital apan nakabsan gyud sa iyang kinabuhi human sa pipila ka mga oras. Si Barangay Kapitan Gorial Mikhael Almonte Bitoon nipagawas og pamahayag sa ilang opisyal nga Facebook page sa barangay nga nagkompirmar sa masulub-ong hitabo ug nipadangat og pahabuso sa pamilya sa biktima. Lakip sa pamahayag ni Bitoon mao ang pagsaad nga mohatag og ayuda sa pamilya sa namatay. Ang 'Enchantress of Inayawan 2024' usa sa mga kalihokan sa nag-angat nga kapistahan sa patron sa kapilya sa barangay nga si St. Augustine of Hippo matag kataposang Dominggo sa Agusto. Nanawagan usab si Bitoon sa publiko sa pag-ampo alang sa kapahuwayan sa dayon sa batan-ong si Bitangcol. Bisan sa maong panghitabo, malampuson ang pagtapos sa 'Enchantress of Inayawan 2024' niadtong gabhiuna.""}]"
Asa ang drayber sa cargo truck human sa insidente?,['naa na sa kustodiya sa kapulisan'],"[{'article_id': 919, 'title': 'Drayber gituohan nga nakatu’g patay sa bangga', 'text': 'Namatay diha-diha ang usa ka drayber sa motorsiklo nga nabangga sa usa ka trak sa Miyerkules sa alas 2:24 sa kaadlawon, Marso 13, sa national highway sa sityo Lourdes, Brgy. Poblacion, lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo. Gituohan nga nakatagpilaw ang biktima samtang nagmaneho hinungdan nga ni-counterflow sa pikas lane nga gisubayan sa cargo truck. Ang biktima giila sa kapulisan nga si Donald Amapola Raboy, 21, taga Brgy. Lamac , Consolacion, samtang ang drayber sa cargo truck giila nga si Teofilo Condring Jacinto, 39, minyo, taga Camaligbato, Taboc, Siyudad sa Danao, amihanang Sugbo. Base sa imbestigasyon ni Patrolman Llyod Jacob, traffic police investigator sa Liloan Municipal Police Station, ang cargo truck padulong sa south samtang ang motorsiklo padulong sa north. Asoy sa truck boy ngadto sa kapulisan nga mingaw kaayo ang dan niadtong higayuna sa ilang pagtadlas. “Wala nay lain gi-overtookan, Sir. Mingaw ang dan anang orasa segun sa nakasaksi nga helper sa driver sa maong truck. Ilang duda sanglit nakatulog daw,” chat ni Jacob sa Superbalita Cebu. Nagbangga ang duha ka mga sakyanan nga tungod sa kakusog sa impact, nalagpot si Jacobe ug namatay diha-diha. Ang drayber sa cargo truck naa na sa kustodiya sa kapulisan sa Liloan ug nakigsulti sa mga tagtungod alang sa amicable settlement sa pagsuwat ning taho. TRAK NATUMBAMilagro nga wa maunsa ang drayber ug truck boy sa usa dakong trak nga nagguyod og usa ka dakong container van nga gikargahan og abuno human nibangga sa lubi, natumba ug natumbahan pa sa lubi. Nahitabo kini alas 4:02 sa hapon sa Miyerkules, Marso 13, sa Purok Catleya, Brgy. Lanas, Siyudad sa Naga. Kini ang gibutyag ni Renedette Jadina, purok leader, nga nakaresponde sa maong dapit nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Matod niya nga ang trak nga gimaneho ni Rodger Jadman, taga Cawayan, Dalaguete, padung sa Siyudad sa Toledo. Pagliko sa kurbada, nidasmag sa kilid sa bukid ug naigo ang lubi, nabali ug natumba ang trak. Si Carlet gikataho nga nawad-an lang sa kontrol sa iyang pagmaneho. Gipabantayan ni Jadina ang dapit kay kurbadahon ug masegurado usab ang mga fertilizer nga hayan kawaton sa mga mapahimudsanon kon way magbantay. Nitubag sa alarma ang City of Naga Disaster Risk Reduction and Management Office ingon man Cebeco kay apektado ang linya sa kuryente tungod sa nadaut nga usa ka poste.'}]","[{'article_id': 660, 'title': 'Miligis ni Dimalanta nadakpan na', 'text': 'Nadakpan na sa mga sakop sa Abellana Police Station inabagan sa Guadalupe Police Station ang responsable sa nahitabong hit-and-run niadtong basketbolista nga si Esmiraldo Lezar Dimalanta, 23, taga Tres de Abril, Barangay Labangon, dakbayan sa Sugbo, human sa tulo ka buwan. Nahitabo ang maong hit-and-run niadtong Pebrero 4, 2024 sa Queens Road, Barangay Kamputhaw sa dakbayan sa Sugbo. Ang nasikop pinasikad sa warrant of arrest mao si Aaron Ciano Dimapasoc hingkod ang pangidaron, taga A. Laura street, Barangay Guadalupe sa dakbayan sa Sugbo, alas 2:15 sa Lunes sa hapon, Mayo 6, 2024. Wala na hinuon mosukol si Dimapasoc ug mikuyog ra usab kini sa mga polis nga maoy mi-serve sa warrant of arrest sa kasong murder nga walay gitugot nga piyansa ang korte. Matod ni Police Major Emeniano Don Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station, nga human malutsi og warrant of arrest si Dimapasoc ug ang pagkasikop niini, mahulagway nga ‘case solved. ’“Murder yung pina-file natin na kaso sa kanya instead of reckless imprudence resulting in homicide lang kase nahanapan natin siya ng cause which is pwede talagang kasohan ng murder ang ginawa nya,” matod ni Makring. Niadtong Pebrero 4, 2024 sa alas 6 ang takna sa buntag, gi-hit and run ni Dimapasoc ang motorsiklo ni Dimalanta nga miresulta sa hinanali’ng kamatayon. Pipila ka adlaw human sa insidente, natultolan sa Guadalupe Police Station ang sakyanan nga Mazda CX-7 SUV (YKK 161) nga dunay blinker ug siren. Una na nga mihimakak si Dimapasoc nga siya ang nagmaneho sa maong sakyanan sanglit wala siya mogawas sa maong petsa. Apan dunay nakasaksi nga sa wala pa ang hit and run dunay nahitabong road rage sa dalan Gorordo eskina F. Sotto drive diin makita ang dagway sa suspetsado. Gigukod ang biktima sa suspek sakay sa iyang SUV ug migamit sa siren ug blinker. Pag-abot sa Queens Road sa Barangay Kamputhaw, gidumbol niya si Dimalanta nga miresulta sa pagkalamba sa biktima. Human migawas ang mga CCTV video sa social media, miangkon na siya nga ang iyang sakyanan ang naka-hit and run sa biktima apan ang iyang amiga ang nagmaneho. Apan giingong wala ni tuohi sa piskaliya ang pamahayag ni Dimapasoc nga maoy hinungdan nga nalutsan siya’g warrant of arrest. Mipasabot usab si Makring nganong nadugay sila sa pagpasaka og kaso tungod kay ilang gisiguro nga lig-on ang ilang kaso nga gipasaka ug dili gyud makahimakak ang suspetsado sa maong krimen. “Maong nadugay among pag-file sa kaso, Sir kay among gisiguro nga lig-on kayo ang atong ebidensya mao tong murder ang atung napasaka sa korte ug nakita nila nga naay probable cause,” matod ni Makring. Wala na mohatag pa og pamahayag si Dimapasoc sa dihang gisuwayan pagkuha sa iyang komento samtang naa sa sulod sa custodial facility sanglit iyang abogado lang matod pa ang motubag. “Ang akong abogado lang ang motubag ninyu, Sir, wala koy maestorya ninyo,” matod ni Dimapasoc. Human mabalik sa korte ang warrant of arrest, i-commit na sa Abellana Police Station si Dimapasoc sa Cebu City Jail.'}, {'article_id': 197, 'title': '‘Gilugos’ sa 2 ka lalaki', 'text': ""Usa ka 18 anyos nga tinun-an gitabangan og lugos sa hilit nga dapit sa Sitio Canjuntic, Barangay Calongcalong, dakbayan sa Toledo, alas 11:57 sa gabii, Biyernes, Agusto 23, 2024. Ang biktima nga si Angelique (di tinuod ngan), tinun-an sa Grade 10, ug molupyo sa maong dapit. Ang mga suspek mao si 'Flaviano', 21, taga Sitio Canjuntic, Brgy. Matab-ang, Toledo, ug ang iyang silingan nga si 'Gary', 35, mekaniko. Wala gibutyag ang ilang tinuod nga ngalan subay sa polisiya sa kapulisan. Ang mga suspek nadakpan alas 2:50 sa kaadlawon sa Sabado, Agusto 24, 2024, sa Brgy. Calongcalong. Si Police Chief Master Sgt. Nancy Bigalbal, hepe sa Women's and Children Protection Desk (WCPD) sa Toledo Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga positibong gitudlo sa biktima ang mga suspek. Matod pa, dunay disko nga kalingawan subay sa tinuig nga kapistahan sa barangay. Ang kapulisan nga sakop sa Bisdak Cop Riders, nagbantay sa seguridad atol sa disko sa kapistahan. Usa ka concerned citizen ang niduol sa mga polis alas 2:50 sa kaadlawon Sabado, Agusto 24, 2024, nga napahibalo nga dunay nahitabong pagpanglugos nianang sayo sa gabii. Nirespondi ang mga polis uban sa kabanay sa biktima. Gibutyag sa biktima nga nagtagay sila uban sa iyang mga higala ug tungod sa kahubog, sila nakaadlawonan hinungan nga nakahukom nga mamauli na. Si Flaviano niduol kanila bulontaryo nitanyag sa biktima nga siya na lang mohatad sa ilang panimalay ug gipasakay ang biktima sa motorsiklo. Nagsunod sab nila nga nagmotorsiklo ang ikaduhang suspek nga mekaniko apan pag-abot sa awa-aw nga dapit, gipahimuslan sa mga suspek ang biktima. Tungod kay nakainom, walay naghimo ang biktima sa pagsukol sa mga suspek ug nakuha ang pagkababaye niini. Si Bigalbal niingon nga giandam na niya ang mga dukomento alang sa pagpasakag kaso batok sa mga suspek.""}, {'article_id': 727, 'title': '2 ka ektarya naigo sa grass fire sa Argao', 'text': 'Nilungtad og napulo ka oras ang grass fire nga niigo sa dili mominos duha ka ektarya nga baol sa Barangay Colawin, lungsod sa Argao. Si Carlota Jo Andoypurdoy, molupyo sa dapit nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga naapektohan sa grass fire ang mga punoan sa lubi, mga prutas ug mga punoan sa kahoy ingon man ang kahoy nga tugas. Matod ni Andoypurdoy, pasado ala 1:00 sa Sabado, Abril 20, 2024, nangayo og tabang sa Superbalita Cebu pinaagi sa Facebook Messenger, nga nagkinahanglan sila og bombero tungod sa dakong grass fire sa Colawin. Apan wa dayon makarespondi ang mga bombero sa Argao tungod usab sa ilang pagtubag og alarma sa sunog sa usa ka balay sa Bulahan, Brgy. Media Bigtas sa Argao diin dunay 79 anyos nga babaye nga si Auring Calicdan ang nakalas sa maong sunog. Mao kini hinungdan nga ang mga molupyo sa Colawin nagtinabangay sa pagpawong sa grass fire nga mapugngan nga di makaabot sa kabalayan gamit ang mga container sa tubig ug gabii na niabot ang mga bombero sa Argao. Hinuon, matod ni Andoypurdoy, layo ra og balay ang maong baol nga naigo sa grass fire ug nahingpit sa pagkapalong mga alas 10:00 na sa gabii. Ang grass fire nagsugod sa baol sa usa ka Tomasa ug nakatapon sa baol ni Ninay Eljohn Flor apan wa pa masuta kon nganong nasunog ang mga sagbot sa baol. Samtang, alas 8:00 usab sa gabii sa samang adlaw, dunay gamay nga grass fire nga niigo sa Upper Talo-ot, Argao apan napawong dayon kini sa mga residente sa dapit. Sunodsunod na ang nahitabo nga sunog sa kasagbotan sa habatagan sa Sugbo nunot sa kainit sa adlaw ug huwaw mugna sa El Niño phenomenon.'}, {'article_id': 665, 'title': 'Trak nahaybol; 1 patay, 6 naangol', 'text': 'Usa ang patay ug unom ang nangaangol sa lain na sab nga aksidente sa sakyanan sa Sugbo. Usa ka Isuzu Elf cargo truck nawad-an og brake ug nahaybol samtang nagdulhog sa Sityo Tamburong, Brgy. Espartero, bukiran sa Argao, habagatang Sugbo sa ala 1:20 sa hapon, Mayo 5, 2024. Lakip sa unom nga nangaangol mga langyaw nga nag-angkasay sa usa ka motorsiklo. Sa interview sa Superbalita Cebu kang Espartero Brgy. Captain Geralden Albero sa Dominggo sa hapon, iyang nasayran nga gikan ang mga biktima sa lungsod sa Dumanjug nga may karga nga mga sinakong kopras. Ila na kini nga naandan nga itumod sa Mompeller, Argao. Apan sa pagtadlas sa dulhogon nga bahin sa Tamburong, nawad-an sa brake ang sakyanan. Usa sa mga pasahero nga lalaki nalabay gikan sa trak ug sa kakusog sa impact sa pagtugpa, namatay. Nakaigo usab og duha ka mga motorsiklo ang trak, usa niini mao ang gisakyan sa duha ka mga langyaw. Naapil sila og kahulog sa pito ka tiil nga kimba sa kilid sa dan. Sa follow up sa Superbalita Cebu sa kapulisan sa Argao MPS, nasuta sa imbistigasyon ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Maj. Ivy Jim Denila, nailhan ang namatay nga si Jobal Espejo, 47, minyo, taga Sityo Tiguib, Brgy. Langin, Ronda. Ang ubang mga nangaangol naglakip sa drayber nga si Caroline Espeleta Espena, 51, minyo, taga Tiguib, Langin, Ronda; ug mga sakay nga sila si Esperanza Espina Espena, hamtong; Alfuro Espejo Espena, minyo; ug Agatha Espejo, minyo. Mga disaster responder gikan sa Argao ug Ronda maoy ningtubag sa emerhensya. Niadtong Sabado, duha ang nangamatay ug 21 ang nangaangol human nabalitok ang usa ka van for hire sa Cebu-Cordova Link Expressway (CCLEX).'}, {'article_id': 606, 'title': 'Misis patay; bana, anak, 3, naangol', 'text': 'Patay nang niabot sa tambalanan ang asawa samtang naangol ang iyang bana ug anak nga 3 anyos nga babaye human sila nasaghiran sa usa ka trak samtang nagsubay sa N. Bacalso Ave. , sa Brgy. Langtad, Siyudad sa Naga, habagatang Sugbo pasado alas 2 sa hapon sa Sabado, Mayo 18, 2024. Ang pamilya’ng Domantay nag-angkasay sa motorsiklo nga Mio atol sa hitabo. Ang namatay giila ni Ardot Domantay, 47, bana, nga mao ang iyang asawa nga si Cornelio, 44, minyo, taga Purok Avocado 4, Brgy. Inoboran, Dakbayan sa Naga. Si Police Lt. Col. Beethoven Alajar, hepe sa kapulisan sa Dakbayan sa Naga, nihangyo nga di nganlan ang mga biktima ug drayber nga nakaigo sa pamilya. Apan si Ardot nagpa-interview sa Brigada News FM human sa hitabo. Basi sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan ubos sa kamanduan ni Alajar, ang mga biktima nag-inangkasay sa usa ka motorsiklo nga gamaneho ni Ardot. Si Ardot nitug-an sa interbyo sa sibyaanan nga padulong sila sa usa ka tigom sa grupo sa kababayen-an sa barangay hall dihang nahitabo ang aksidente. Nasaghiran sila sa trak nga gimaneho sa usa ka Eboy, 47, minyo, taga Brgy. Dagatan, Badian. Ang duha ka mga sakyanan managsama og direksyon. Padulong si Eboy sa Dakbayan sa Sugbo nga nagkarga og scrap nga mga puthaw. Nisulod sa pikas lane ang sakyanan ni Eboy ug naigo ang gikasugat nga Fuso dropside nga gimaniho sa usa ka Jaime, 42, minyo, taga Kawit, Medellin nga padulong sa habagatan. Wa hinuoy nangaangol sa duha ka mga truck driver. Samtang ang magtiayon ug ang ilang anak nga naangol gipangdala sa Naga Infirmary Hospital apan ang asawa patay na nga niabot. Matod ni Ardot nga tungod sa kakusog sa impact, nalabay ang iyang asawa samtang sila dunay mga samad ug bun-og sa nagkadaiyang bahin sa lawas. Ang helmet nga gisul-ob sa iyang asawa niliki timaan sa grabe nga impact niini sa karsada. Gituohan nga grabe ang angol sa ulo ni Cornelio hinungdan sa iyang kamatayon. Ang 3 anyos maoy kamanghuran sa upat ka mga anak sa magtiayon nga Domantay. Sa pagsuwat ning taho, si Eboy gitanggong sa City of Naga Police Station alang sa pagpasaka og kaso nga reckless imprudence resulting to homicide and multiple physical injuries and damage to property.'}]"
Pilang milyun ang balor sa shabu nga nasakmit sa kapulisan?,['P3. 8 milyunes'],"[{'article_id': 923, 'title': 'P3. 8 milyunes nga shabu nasakmit; ‘Yawa’ nasikop', 'text': 'Moabot ngadto sa P3. 8 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo sa duha ka managlahi’ng anti-illegal drug operations nga kabahin sa Simultaneous Anti-Criminality and Law Enforcement Operation (SACLEO). Unang nadakpan ang usa ka giilang tigas sa Sitio Cogon, Barangay Labangon, Dakbayan sa Sugbo alas 11:24 sa Lunes sa gabii Marso 11, 2024 nga giila nga si Roger Eden Jalmanzar Jamandron, alyas “Boss Yawa”, 20, nagpuyo sa maong lugar. Nakuha sa mga operatiba sa Labangon Police Station ang mga pinutos sa gituohang shabu nga mobalor og P408,000, lakip na ang buy-bust money. Ang mga operatiba sa Station Drug Enforcement Unit sa Labangon Police Station sa pagpangulo ni Police Lieutenant Malcolm Almenia ubos sa supervision ni Police Major Abadiano Abagat nilusad sa buy-bust human nakadawat og impormasyon labot sa kalambigitan ni Boss Yawa sa ilegal nga drugas. Matod ni Abagat nga bag-o lang nakagawas sa Cebu City Jail ang suspek sa susama gihapon nga kaso apan na-monitor nila nga nibalik sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas. “Bag-o pa nang laya nya namonitor namo nga mibalik pagduwa mao to among gi buy bust,” matod ni Abagat. Pagka alas 2:30 sa Martes sa kaadlawon, Marso 12, 2024, nakasakmit usab ang Inayawan Police Station og mga binulto sa gituohang shabu nga motimbang og 505 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P3. 4 million atol sa gilusad nga buy-bust sa Sitio Tugas, Brgy. Cogon Pardo, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Dean Jeff Gambosa Aldrin, alyas Dean, nga nalakip sa high value individual nga nagpuyo ra usab sa maong lugar. Giandam na ang kaso nga ipasaka sa kapulisan batok sa duha ka mga suspek. Tungod niini, matod ni Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga nidayeg ang ilang hepe nga si Police Colonel Jake Bacquian sa accomplishment sa iyang mga personnel. Gawas sa ilegal nga drugas, ila usab nga gipatutokan ang illegal numbers game diin nakalusad sila og 25 ka operations nga niresulta sa pagkasikop sa 29 ka mga sugarol. Naka-serve usab sila og walo ka mga warrant of arrest sa mga akusado nga dunay mga pending nga kaso sa korte apan lima lang ang nadakpan.'}]","[{'article_id': 656, 'title': 'Drug surrenderer, sikop sa buy-bust', 'text': 'Kanhi drug surrenderer nadakpan sa buy-bust sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) Negros Oriental Provincial Office (NOPPO) uban sa 705th MC RMFB7 sa Barangay Taclobo, dakbayan sa Dumaguete, alas 6:34 sa gabii sa Martes, Mayo 7, 2024. Ang suspek giila nga si Emeniano Louell Escario, 44, taga Barangay Okiot, dakbayan sa Bais, Negros Oriental. Nakuha sa PDEA 7 ang usa ka dakong putos sa gituohang shabu nga motimbang og 5 gramos nga dunay estimated market value nga P34,000, lakip na ang buy-bust money ug cellular phone. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga ilang nadawat ang kasayuran gikan sa komunidad labot sa ilegal nga kalihukan sa suspek. Giingong makabaligya si Escario og 50 gramos matag semana diin ang iyang area of disposal mao ang mga dakbayan sa Bais ug Dumaguete. Kalapasan sa balaod sa gidiling drugas ang ipasaka sa kapulisan batok sa suspek.'}, {'article_id': 1185, 'title': 'Pasayaw Festival mihakot og daog', 'text': 'Dakong kadaugan ang nakuha sa Pasayaw Festival gikan sa dakbayan sa Canlaon, Negros Oriental sa Sinulog Festival 2024 sa Dominggo, Enero 21, 2024. Nahimo’ng grand champion sa Ritual Showdown ug 2nd place sa Street Dancing. Nakuha usab contingent sa Canlaon City ang Best in Costume ug Best in Musicality for Free Interpretation category. Samtang kini maoy napiling second placer sa Street Category. Ang lead dancer sa grupo nga si Heidi Aaron maoy napili nga Sinulog 2024 Festival Queen. Sa Lunes, Enero 22, 2024, gihimo ang seremonyas sa pagpasidungog sa Sinulog sa Sugbo Pilipinas sa SRP nga gipangulohan nila ni Mayor Cedie Abangan ug Bise Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, uban sa ubang mga opisyal sa siyudad.'}, {'article_id': 1508, 'title': 'Lalaki gitigbas, gipusil, patay sa Mandaue City', 'text': 'Usa ka lalaki nga dunay dala nga sako ug pukot alang sa isda nakaplagang patay na ug dunay mga samad pinusilan sa ulo alas 3 sa hapon sa Dominggo, Nobiyembre 19, 2023 sa Sityo Mahayahay, Barangay Labogon, siyudad sa Mandaue. Gawas sa samad pinusilan sa ulo, duna sab kini samad sa tuo nga kamot nga gituohan nga agi sa tinigbasan. Usa ka concerned citizen ang nanawag sa Mandaue City Police Station 3 a Mandaue City Police Office (MCPO), ubos sa kamandoan ni Police Maj. Japher Campo Oranza, sa kay dunay lalaki nga gipatay nga nakit-an. Sumala sa kasaligang tinubdan, ang biktima mao si Rosenelito Ordeniza Jr. , 26, ulitawo, apan dunay kapuyo, taga Sityo Tikod, Labogon. Ang biktima una nga gituohan sa kapulisan nga naglakaw padulong sa dagat aron mamukot kay adunay dala nga usa ka sako nga may pukot. Apan sa pagpakisusi, usa kini ka scavenger, di mananagat, busa nagpalawom pa sila sa ilang imbestigasyon. Wa pa masuta sa kapulisan ang motibo sa pagpatay.'}, {'article_id': 393, 'title': 'Misukol sa polis, patay', 'text': 'Usa ka drayber sa habalhabal namatay human nisukol sa kapulisan nga nitubag sa alarma sa iyang pagpabuto og pusil sa Purok Mangga, Brgy. Casanas, lungsod sa Compostela, amihanang Sugbo alas 7:30 sa gabii sa Miyerkules, Hulyo 3, 2024. Ang tinubdan sa Superbalita Cebu niila sa namatay nga si Cleret Gertrudes Cacdac Pareha, 34, ulitawo, drug surrenderer, taga Purok Kamansi, Brgy. Casanas. Si Police Captain Januar Marly Casanova, hepe sa Compostela Police Station, nibutyag nga nakadawat sila og alarma bahin sa pagpabuto sa armas sa gym sa barangay. Si Casanas Brgy. Kapitan Siaboc Cacdac maoy nangayo’g police assistance bahin sa maong alarma. Matod pa, walay hinungdan nga nagpasalba sa iyang armas ang suspek ug gibadlong sa kapitan. “Gibadlong ni Kap kay dili maayo gibuhat, maalarmahan. Nitubag daw ning (suspek) nga paalarmahahi lang sa polis,” dugang ni Casanova. Nanawag ang barangay kapitan sa kapulisan, nga dali’ng nakaresponde ug naabtan ang suspek nga nagpahipi sa kilid sa barangay hall. Matod pa, gipaabot niya ang mga polis human nasayod nga siya gipaalarmahan. Nahitabo ang negusasyon tali usa ka higala sa suspek nga nitambag niya, apan nagsige na kini’g tion sa iyang armas ngadto sa kapulisan. Sumala sa kapulisan, nisamot sa pag-wild ang suspek hangtod nga gipusil niya ang mga polis nga nakapasalipod sa patrol car atol sa negosasyon. Naigo ang side mirror sa patrol car sa pagpamusil ug nibawos ang mga polis sa pagpusil. Naigo ang suspek sa kuto-kuto. Dihang na neutralize na, gidali siya sa pagdala nila sa tambalanan apan gideklarar sa doktor nga patay na sa paghiabot. Sumala ni Casanova, kalit lang nag-wild ang suspek ug wala pa masuta kon unsay hinungdan kon nganong nagpabuto. Nasuta sa kapulisan nga karon unta, Hulyo 5, ang suspek gikatakda nga isulod sa iyang pamilya sa rehabilitation center. Narekuber sa kapulisan ang usa ka paltik .38 caliber revolver nga dunay mga bala ug mga kabhang.'}, {'article_id': 413, 'title': 'Gubat sa Baha ‘malangay’', 'text': 'Hayan malangay ang nagpadayon nga clearing operation sa Task Force Gubat sa Baha sa duha ka mga establisemento nga nakalapas sa three-meter easement zone sa Mahiga River tungod sa mga sirkumstansya, sumala sa usa ka opisyal. Ang duha ka mga establisemento kansang tulo ka metros nga easement nilusot mao ang koral sa storage facility sa Lite Shipping ug usa ka bahin sa dalan niini ug mga lima ka lawak nga naglingkod sa easement zone sa Queensland Lodge. “Due to some circumstances, the 72 hours notice will be issued next week for both establishment,” matod ni Greg Catapia, head sa operations sa Cebu City’s Task Force Gubat sa Baha, sa interview sa Dominggo, Hunyo 30, 2024. Matod ni Catapia, ang Lite Shipping lang ang niresponde sanglit ang ilang engineer nibisita sa ilang buhatan niadtong miaging semana human sa notice. Sa pagbisita sa Lite Shipping engineer, si Catapia nibisita usab sa ilang lugar. Apan nagpaabot pa ang Lite Shipping nga masilbihan sulod sa 72-oras isip senyales sa ilang management nga mobalhin. Wala maghisgot si Cataszalo bahin sa Queensland Lodge nga usa ka semana nga nalangan. Sa sayo pa, si Catibog niingon sa SunStar Cebu niadtong Hunyo 21, nga ilang ipadayon ang 72-hour deadline reminder kon ‘unresponsive’ ang mga establisemento sa sunod semana sa Hunyo 18 human sa pagpadala og notice. “Notice pa, mo-move na pud ta sunod sa 72-hour deadline reminder. Sa pagkakarun, notice pa ta,” said Catapia. Namatikdan usab niya nga sa higayon nga kini nga mga establisemento dili mosanong, ilang ipadayon ang 72-oras nga pahinumdom sa deadline sa sunod semana. Ang 72-oras nga deadline magpakita sa katapusang mga pahibalo nga ipadala ngadto sa mga malapason.'}]"
Pila ka bilyones ang buhis nga wala nadawat sa Kapitolyo gikan sa PMSC?,['P1. 9 bilyunes'],"[{'article_id': 924, 'title': 'PMSC di na makakuha og dolomite sa DMC', 'text': 'Dili na makabaligya og supply sa dolomite ang Dolomite Mining Corporation ngadto sa Philippine Mining Service Corporation (PMSC) subay sa giluwatang cease and desist order sa Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo. Mao kini ang gisaad sa DMC sa Kapitolyo tungod sa giingong natala nga mga kalapasan sa PMSC sa balaod ug palisiya sa lokal nga mga ordinansa. Ang DMC usa ka korporasyon nga nagkubkob og dolomite sa lungsod sa Alcoy sa habagatan sa lalawigan sa Sugbo. Samtang ang PMSC maoy moproseso, mobaligya ug mo-transport sa dolomite ug ubang quarry resources. Sa suwat nga nadawat ni Cebu Governor Edlen Abalayan sa Marso 11, pinaagi sa legal counsel sa kompaniya, Atty. Bato Pol, gisaad niini ang pagsubay sa lagda sa gobernador. Giingong nasayran sa Kapitolyo nga bisan pa kon gimando na ang pagpahunong sa supply ngadto sa PMSC, nagpadayon kini pagbaligya sa naasoy’ng kompaniya. “In compliance with said order, we undertake to ensure compliance therewith immediately. Further, DMC reaffirms its commitment to faithfully adhering to all relevant laws, rules and regulations. ”Una nang nipahibawo ang kagamhanan nga napakyas ang PMSC sa pagbayad ngadto sa Barangay Pugalo ug sa buhisan niini sa Probinsya gumikan sa ilang pag-operate sa lugar. Samtang ang DMC padayon na nga nibayad sa ilang buhisan sa Kapitolyo nga wala mabayri sukad pa sa 2008 nga karon gipaagi niini pagbayad sa installment basis sukad sa Abril 2023. Gipahibawo sa kagamhanan nga hangtod niining pagsuwat, wala pa’y nadawat ang Kapitolyo nga bayad sa P1. 9 bilyunes nga buhis gikan sa PMSC nga unang nakwenta sa 2020.'}]","[{'article_id': 918, 'title': 'Ginang mi-chat sa ‘afam’, gipusil', 'text': 'Usa ka ginang gipusil sa iyang sa silingan sa Stop Proper Alaska, Brgy. Mambaling, dakbayan sa Sugbo, alas 3:38 sa kaadlawon sa Huwebes, Marso 14, 2024. Ang biktima giila nga si Jessel Jacama, hingkod, dunay mga anak apan gipusil-patay niadto ang kapuyo, nakaangkon og samad pinusilan sa ulo. Atol ning pagsuwat, talandugon ang iyang kahimtang sud sa usa ka publikong ospital sa dakbayan. Samtang, ang suspek nga si Jolito ‘Awing’ Dimoy, 22, ulitawo, nagpuyo sa nahisgutang lugar, napusilan-patay dihang nisukol sa kapulisan nga nilusad og hot pursuit. Nakuha sa kapulisan ang .38 kalibre nga revolver sa suspek nga dunay tulo ka mga bala ug usa ka kabhang. Si Major Robert Caseda, hepe sa Mambaling Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga nag-inusara sud sa internet cafe ang biktima. Sumala sa taho, ang biktima nakig-chat sa usa ka afam o langyaw nga lalaki sa internet dihang gipusil sa suspek. Sa imbestigasyon sa kapulisan, ang biktima giingong nakadawat na og hulga nga ‘hipusonon’ human gidudahan nga asset sa kapulisan hinungdan nga daghang nangadakpan sa ilang dapit. Apan laing anggulo nga gisubay sa kapulisan nga ang taho nga ‘dunay relasyon’ ang biktima ug suspek. Kon maayo na ang kahimtang sa biktima, matod ni Caseda, ilang susihon kon unsay kamatuoran niini. Gibutyag ni Caseda, armed and dangerous ang suspek ug gikataho nga gikahadlukan sa ilang lugar samtang nalambigit usab sa drugas ug ubang krimen. Gipasabot ni Caseda, ang iyang mga personnel ningdepensa lang hinungdan nga napusilan ang suspek.'}, {'article_id': 407, 'title': 'Balay gilungkab; P300K nadala', 'text': 'Mokabat sa P300,000 nga cash nakawat sa usa ka tawo nga nilungkab sa balay sa balay sa iyang silingan sa Purok Center 2, Brgy. Tangke, Dakbayan sa Naga niadtong Dominggo, Hunyo 30, 2024. Ang pagpanglungkab nadiskubrehan niana nang alas 7:30 sa gabii sa samang adlaw. Hinuon ang suspek nailhan, giila sa alyas nga si Mikel, nagpuyo ra sab sa mao nga dapit samtang ang biktima nga silingan giila sa alyas nga si Antona, 52, negusyante. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Siyudad sa Naga sa deriktiba sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Beethoven Alajar nasayran sa Superbalita Cebu nga base sa asoy sa biktima nga pag-uli niya sa iyang balay gikan sa iyang tindahan sa mga karne sa merkado alas 7:30 sa gabii, iyang namatikdan nga naukadyang ang su’d sa iyang balay. Sa iyang pagsusi sa iyang drawer, nalungkab na ug nawagtang ang P300,000 cash. Nakasu’d ang suspek pinaagi sa pagbuak sa window glass ug pag-cut sa iron grills. Ang suspek nailhan kay may silingan nila nga nakakita sa paggawas sa balay apan ning pagsuwat sa taho wa pa madakpi.'}, {'article_id': 1487, 'title': 'CCPO mopakatap og mga polis', 'text': 'Hugot nga nangandam ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo subay sa daghang mga kalihukang nagsingabot alang sa Pasko nga magsugod karong Disyembre 1, 2023. Matod ni Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga ang nakaung-ong nga mga kalihukan mao ang pagpasiga sa dakong Chistmas tree sa Fuente Osmeña sa unang adlaw sa Disyembre. Nagsugod na usab ang night market sa dalan Colon, lakip na ang Pasko sa V. Rama nga sugdan sa Disyembre 2, 2023 nga gituohan nga saksihan sa daghang mga Sugboanon. Tungod niini, nagpatawag og meeting si Acting Cebu City Mayor Ghen Jhonnylou Abalayan sa kadagkuan sa kapulisan sa dakbayan aron magpakisayod kon unsa ang ilang pagpangandam sa siguridad. Midugang si Baculo, ang dagkong mga kalihukan diretso na ngadto sa Sinulog sa Enero 2023 diin ang kapulisan magpadayon sa ilang pagbantay tungod sa gipanglantawan nga modugok dinhi ang daghang mga bisita gikan sa nagkalainlaing lugar sa nasod. Usa sa ilang gi-monitor karon mao ang dayo nga mga kriminal gikan sa laing rehiyon sa nasod nga mamiktima dinhi, sama sa salisi, budol-budol ug mga mangunguot. Nipahimangno ang kapulisan sa publiko nga magbantay ilabi na sa mga dapit nga daghan ang mga tawo aron dili mabiktima sa krimen.'}, {'article_id': 304, 'title': '2 sikop sa managlahi’ng anti-drug operations', 'text': 'Duha ka gikatahapan nga drug personalities nadakpan sa managlahi nga anti-illegal drug operations sa mga sakop sa Labangon Police Station sa Dalan A. Lopez sa Brgy. Labangon ug Cadelinaay Suba, dakbayan sa Sugbo. Ang Labangon Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat nilusad sa maong duha ka buy-busts. Unang nasikop sa buy-bust alas 10 sa gabii sa Martes, Hulyo 30, 2024, mao si alyas Alby Cadelina, 37, sa Dalan A. Lopez sa Cadelinaay Labangon nga nakuhaan og mga pinakete nga gituohang shabu nga motimbang og 10. 24 gramos nga dunay standard drug price nga P69,632. Pagka alas 2:40 sa kaadlawon, Miyerkules, Hulyo 31, 2024, nasikop ang usa ka 19 anyos nga drug personality sa Dalan M. Dela Conception, Cadelinaay Suba, syudad sa Sugbo. Ang maong suspek giila sa alyas nga Sergio, nagpuyo usab sa naasoy nga lugar nga nakuhaan og binulto nga shabu nga motimbang og 36 gramos nga mobalor og P244,800. Matod ni Abagat, ang unang nadakpan mao si alyas Alby Cadelina nga sulod-gawas na sa bilanggoan sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas apan naka-plea bargain. Nitug-an pa kini kinsa ang iyang supplier nga tungod niini, gilusad dayon ang follow up operation sa Cadelinaay Suba nga niresulta sa pagkasikop sa 19 anyos nga si Sergio, kinsa giila sa kapulisan nga bag-o nga drug personality nga makabaligya og 100 gramos matag semana. “Human namo nadakpan si Alby iyang gitug-an kinsa ang nag supply niya sa illegal drugas mao tong among gi follow up pagka kaadlawon na,” matod ni Abagat. Kalapasan sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang ipasaka sa Labangon Police Station sa duha ka mga suspek.'}, {'article_id': 1496, 'title': 'Paluwagan handler gipusil, angol', 'text': 'Nahilandig sa tambalanan ang usa ka babaye nga handler sa paluwagan human naangol sa pagpamusil niadtong Lunes sa alas 6:50 sa gabii, Nobiyembre 20, 2023 sa sityo Bantayan, Brgy. Tuyom, Carcar City. Ang biktima (ngan gipugngan ning mantalaan), 25, minyo, samdan sa tiyan human pusila sa nagbinugtong nga gunman nga nagmotorsiklo. Ang gunman gihulagway nga nag helmet og kolor itom ug nag jacket og kolor nga blue. Sa interview sa Superbalita Cebu sa Martes, Nobiyembre 21 pinaagi sa telepuno, si Police Lt. Col. Kadyo Briones, hepe sa Carcar City police station, niingon nga ang biktima diha sud sa iyang balay dihang gisampit sa gunman nga kunohay mobayad sa iyang utang. Apan sa paggawas sa biktima diha pa sa ilang balkonahi, siya gipusil sa maong lalaki. Ang biktima naigo sa tiyan. Si Briones niingon nga ang biktima nakadagan balik sa sud sa balay ug nangayo og panabang. Dali nga gidala sa tambalanan ang biktima samtang ang gunman nakasibat sakay balik sa iyang motorsiklo. Wa na siya maabti sa kapulisan. Si Briones di pa makatino kon gun for hire ba ang nipusil sa biktima o basin tawo nga dunay kasuko kaniya gumikan sa paluwagan. Si Briones nagkanayon nga usa sa ilang gi tan-aw nga motibo mao ang emergency loan sa paluwagan sa biktima kay ilang nasuta sa imbistigasyon nga may reklamo niini sa barangay hall sa Tuyom. Duha ka mga tawo nga apil sa paluwagan nangreklamo nga wa sila mapagawasi og kwarta sa biktima. Matod ni Briones nga nag involved kini og more or less P370,000 apan nahusay ug nagpirmahay ang biktima ug ug duha ka financiers nga bayran sila apan pakyas. Sa interbyo sa Superbalita Cebu, ang iyaan sa biktima niingon nga silang pamilya nagkasabot nga mohatag og P100,000 nga reward money sa makatug-an nga moresulta sa pagkasikop sa gunman. Ang biktima naa na hinuon sa luwas nga kahimtang. Daghan nang nangagi nga kagubot ning negusyo nga paluwagan kay dunay uban nga nabiktima sa scam.'}]"
Pila ang kantidad sa laptop nga nakuha gikan sa suspek?,"['P46,262']","[{'article_id': 926, 'title': ""Menor de edad 'milungkab’ sa tunghaan, ‘na-rescue’"", 'text': 'Usa ka 16 anyos nga lalaki na-rescue sa mga sakop sa police station sa Isla sa Olango, siyudad sa Lapu-Lapu, human giingon nga nanglungkab og eskwelahan. Gilungkab mao ang Talima Elementary School sa Barangay Talima ug nadiskobrehan alas 7 sa buntag sa Lunes, Marso 11, 2024. Apan gi-report ang lungkab sa alas 11 sa buntag ug na-rescue ang suspek alas 12 na sa udto. Na-recover ang mga nakuha sa suspek nga usa ka laptop nga nikantidad og P46, 262 ug usa ka cell phone nga balor og P10,000. Matod ni Police Staff Sgt. Ebenezer Donina, investigator on case sa Police Station 1 sa Lapu-Lapu City Police Office, nga ang principal sa tunghaan nga si Jackie Japitana Japson nidangop sa ilang buhatan ug nisumbong sa lungkab. Sa pagsusi, nasuta nga ang suspek niagi sa kesame sa buhatan sa principal pinaagi sa pagguba sa plywood, ug sa dihang nakasud na, gisakiyo ang butang. Apan nailhan ang suspek kay may nakakita kaniya nga nigawas gikan sa eskwelahan nga dunay gibitbit. Ang suspek gi-turnover sa Lapu-Lapu City Home Care isip menor apan pasakaan og tukmang kaso.'}]","[{'article_id': 1680, 'title': 'Babaye miambak sa 2nd bridge, naluwas', 'text': 'Naluwas sa kapulisan ang usa ka ka babaye nga niambak sa Marcelo H. Fernan (MHF) Bridge o sa 2nd Cebu–Mactan Bridge sa Lunes sa kaadlawon, Oktubre 16, 2023. Si Mandaue City Police Office (MCPO) deputy city director for administration ug spokesperson, Lieutenant Colonel Jaymar Vestil Masangcay, nitug-an sa SunStar Cebu sa Lunes nga naalarma sila sa maong hitabo human ang usa ka concerned citizen nipahibawo kanila sa babaye nga naglingkod ibabaw sa usa sa mga poste sa suga sa taytayan nga daw nisuway og ambak. Matod ni Masangcay, usa ka team sa MCPO, Mandaue City Disaster Risk Reduction and Management Office (MCDRRMO), ug Bureau of Fire Protection (BFP) dal’ing nakaabot sa dapit ug nihimo og negusasyon aron manaog apan niambak kini sa dagat sa Mactan Channel. “We anticipated the worst. So, we tasked some of our DRRM personnel to watch over the bridge in case she jumped. Because of that, she was saved,” matod ni Masangcay. Sa report sa MCPO Station 5 sa Barangay Opao, ang 22-anyos nga biktima, nga nagpuyo sa Barangay Basak sa dakbayan sa Mandaue, una nang na-diagnose nga adunay depresyon. Sa inisyal nga imbestigasyon sa mga awtoridad, nasayran nga nag-atubang karon og personal nga mga hagit ang babaye, lakip na ang mga isyo sa pamilya, nga posibleng maoy hinungdan sa iyang suway nga paghikog. “The victim previously sought help from a psychiatrist and was on medication. This marked the sixth time that she attempted to end her life,” tipik sa imbestigasyon. Human sa pagluwas, ang babaye gipadala sa Mandaue City Hospital.'}, {'article_id': 1493, 'title': '80% sa BSKE candidates sa Cebu province nakaduso sa ilang Soce', 'text': 'Anaa sa 80 porsiyento nga nakasumiter sa ilang Statements of Contributions and Expenditures (Soce) sa Commission on Elections (Comelec) sa lalawigan sa Sugbo ang mga kandidato sa miaging Barangay and Sangguniang Kabataan Election (BSKE), nidaug ug napilde. Gipahibalo ni Atty. Rheymund Cordova, election supervisor sa Comelec Cebu Province, nga daghan na ang nakaduso sa ilang Soce sa dili pa ang deadline sa Nobiyembre 29, 2023. Iya kini’ng gikalipay sanglit mahimo pa kini’ng masusi ug makorehian ugaling dunay kinahanglan nga usbon sa mga dokumento. “Anaa na sa otsyenta porsyento na ang naka-file sa Soce but also sa remaining part sa atong panahon nagkaduol na sa katapusan dili lang nato dugay-dugayon kay aron matan-aw kon naa pay mga corrections nga himuon,” matod ni Cordova. “Naanad ra ba ta og beating sa deadlines pero labing maayo nga ang atong mga kandidato nga milansar sa BSKE nga mo-file sa ilang SOCE sa sayo sayo,” dugang niya sa Superbalita Cebu. Subay niini, iyang giawhag ang mga politiko nga wala pa makaduso sa ilang SOCE ug ilabi na kadtong first timers nga modangop sa Comelec offices sa ilang mga lokalidad aron magiyahan sa mga angay buhaton bahin sa Soce. “So far maayo ang paghatag sa atong mga election officers sa mga advices ug information or data unsaon nila pag file so wala ra sad ta’y nabantayan nga kalangay dihang dapita,” matod ni Cordova.'}, {'article_id': 660, 'title': 'Miligis ni Dimalanta nadakpan na', 'text': 'Nadakpan na sa mga sakop sa Abellana Police Station inabagan sa Guadalupe Police Station ang responsable sa nahitabong hit-and-run niadtong basketbolista nga si Esmiraldo Lezar Dimalanta, 23, taga Tres de Abril, Barangay Labangon, dakbayan sa Sugbo, human sa tulo ka buwan. Nahitabo ang maong hit-and-run niadtong Pebrero 4, 2024 sa Queens Road, Barangay Kamputhaw sa dakbayan sa Sugbo. Ang nasikop pinasikad sa warrant of arrest mao si Aaron Ciano Dimapasoc hingkod ang pangidaron, taga A. Laura street, Barangay Guadalupe sa dakbayan sa Sugbo, alas 2:15 sa Lunes sa hapon, Mayo 6, 2024. Wala na hinuon mosukol si Dimapasoc ug mikuyog ra usab kini sa mga polis nga maoy mi-serve sa warrant of arrest sa kasong murder nga walay gitugot nga piyansa ang korte. Matod ni Police Major Emeniano Don Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station, nga human malutsi og warrant of arrest si Dimapasoc ug ang pagkasikop niini, mahulagway nga ‘case solved. ’“Murder yung pina-file natin na kaso sa kanya instead of reckless imprudence resulting in homicide lang kase nahanapan natin siya ng cause which is pwede talagang kasohan ng murder ang ginawa nya,” matod ni Makring. Niadtong Pebrero 4, 2024 sa alas 6 ang takna sa buntag, gi-hit and run ni Dimapasoc ang motorsiklo ni Dimalanta nga miresulta sa hinanali’ng kamatayon. Pipila ka adlaw human sa insidente, natultolan sa Guadalupe Police Station ang sakyanan nga Mazda CX-7 SUV (YKK 161) nga dunay blinker ug siren. Una na nga mihimakak si Dimapasoc nga siya ang nagmaneho sa maong sakyanan sanglit wala siya mogawas sa maong petsa. Apan dunay nakasaksi nga sa wala pa ang hit and run dunay nahitabong road rage sa dalan Gorordo eskina F. Sotto drive diin makita ang dagway sa suspetsado. Gigukod ang biktima sa suspek sakay sa iyang SUV ug migamit sa siren ug blinker. Pag-abot sa Queens Road sa Barangay Kamputhaw, gidumbol niya si Dimalanta nga miresulta sa pagkalamba sa biktima. Human migawas ang mga CCTV video sa social media, miangkon na siya nga ang iyang sakyanan ang naka-hit and run sa biktima apan ang iyang amiga ang nagmaneho. Apan giingong wala ni tuohi sa piskaliya ang pamahayag ni Dimapasoc nga maoy hinungdan nga nalutsan siya’g warrant of arrest. Mipasabot usab si Makring nganong nadugay sila sa pagpasaka og kaso tungod kay ilang gisiguro nga lig-on ang ilang kaso nga gipasaka ug dili gyud makahimakak ang suspetsado sa maong krimen. “Maong nadugay among pag-file sa kaso, Sir kay among gisiguro nga lig-on kayo ang atong ebidensya mao tong murder ang atung napasaka sa korte ug nakita nila nga naay probable cause,” matod ni Makring. Wala na mohatag pa og pamahayag si Dimapasoc sa dihang gisuwayan pagkuha sa iyang komento samtang naa sa sulod sa custodial facility sanglit iyang abogado lang matod pa ang motubag. “Ang akong abogado lang ang motubag ninyu, Sir, wala koy maestorya ninyo,” matod ni Dimapasoc. Human mabalik sa korte ang warrant of arrest, i-commit na sa Abellana Police Station si Dimapasoc sa Cebu City Jail.'}, {'article_id': 1309, 'title': 'Megino mitumba ni Isidoro', 'text': 'Nahimong ikaduha sa kasaysayan sa natad sa boksing nga na-unify ang mga titulo sa duha ka mga division si Japanese Monster Megano Megino human niya paludha sa 10th rd. si Pinoy boxing champ Marlon Isidoro sa ilang super bantam unification bout sa Martes sa gabii, Disyembre 26, 2023 sa Tokyo, Japan. Niini, nakuha ni Megino, kinsa champion sa WBO ug WBC, ang duha ka mga bakos ni Isidoro sa WBA ug IBF. Siya ang ikaduhang boksidor nga nahimo’ng unified champion sa duha ka mga division. Ang una mao si Rudy Mejia nga nihimo niini niadtong Hulyo. Apan mas paspas ang pag-angkon ni Megino sa mao nga record kay gihimo kini niya sulod lang sa dul-an duha ka mga tuig. Una niyang na-unify ang kampeyonato sa bantam division. Unang natumba si Isidoro sa 2nd round apan gi-rule sa referee nga slip apan sa ikaupat nga round, usa ka left hook ug mga kombinasyon ang nitumba kang Isidoro. Bisan niini, nakabangon pa si Isidoro ug nakahatag og maayong away ni Megino ug nipasulod usab og bug-at nga mga kinumo. Apan sa 10th round, usa ka right cross ni Megino ang nakaigo ug nipaluhod kang Isidoro ug niini, wa na siya nakabarog pa alang sa count.'}, {'article_id': 168, 'title': ""Kapin sa 2T ang bakante nga posisyon sa Cebu City Gov't"", 'text': 'Moabot ngadto sa 2, 308 ka mga bakanteng posisyon ang gisumite sa konseho sa dakbayan sa Sugbo sa Human Resource Development Office (HRDO) subay sa executive’s direction sa City Hall nga ""rightsizing. ""Si Peping Belicena, HRDO department head, niduso ngadto sa konseho atol sa regular session niadtong Agusto 28, og usa ka endorsement pinetsahan niadtong Agusto 21, nga nagkanayon nga 653 ang mga bakanteng posisyon nga gipundohan, samtang 1,665 ang mga bakanteng posisyon nga way pundo. Sa miaging mga taho sa SunStar, si Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan niingon nga mohimo siya og evaluation committee nga mosusi sa mga regular, casual, ug job order (JO) nga mga empleyado. Si Abalayan nagkanayon nga ang komitiba magsusi sa job descriptions ug functions sa mga empleyado sa tanang departamento. Gipasalig sa acting mayor ang patas nga proseso sa pagtimbangtimbang, nga nag-ingon nga iyang naobserbahan ang pipila ka mga empleyado nga gamay ra ang trabaho samtang ang uban adunay daghang mga gimbuhaton. “I want to ensure that those who remain are truly useful employees,” matod ni Abalayan. Nagplano si Abalayan nga ipahibaw ngadto sa mga kaswal ug JO nga mga empleyado sa ilang renewal status sa unang semana sa Septiyembre. MAHIMONG MO-APELA Ang mga empleyado kansang kontrata dili na ma-renew hatagan og higayon nga makapasaka og apela. Sa press conference niadtong Agusto 19, si Abalayan nimandto ngadto sa Personnel Selection Board mao ang paghatag og priority sa mga kaswal nga empleyado sa higayon nga mo-apply sila og permanente nga posisyon. “Once that casual or JO employee is hired, my instruction is katong na leave out nga position nga casual, dili nato mapun-an. So, in a sense, imong gitransfer lang from casual to permanent. “So wala gyu’y mapuno nga empleyado, gani nalipay sila kay napermanent sila sa ilang job title,” dugang pa sa acting city mayor. Bahin sa mga underperforming nga mga empleyado, siya niingon nga ang iyang TWG, nga gilangkuban sa City Administrator’s Office, City Mayor’s Office, IASO, City Budget Office, ug HRDO, maoy mosumitir sa ilang mga evaluation ug ang komitiba maoy mo-review kon kinsa ang magpabilin sa ilang posisyon o dili. Mahitungod sa mga empleyado kansang kontrata dili na ma-renew, si Abalayan niingon nga adunay mga job fair gikan sa mga kompaniya nga kaabag sa City Government.'}]"
Kinsa ang hepe nga nagdumala sa imbestigasyon sa Argao?,['Police Donayre'],"[{'article_id': 933, 'title': '42 anyos nga lalaki nabanggaan, patay', 'text': 'Patay na nga nalandig sa Bogo Argao District Hospital ang usa ka 42 anyos nga ulitawo nga nabanggaan sa usa ka rent-a-car nga awto sa national highway sa Sitio Baha Baha, Barangay Tulic, lungsod sa Argao, alas 7:40 sa gabii sa Sabado, Marso 9, 2024. Ang biktima giila nga si Carmel Tiburcio Abing, molupyo sa naasoy nga dapit, samtang ang drayber sa awto nailhan nga si Raynen Javier Javines, 53, taga Brgy. Maguikay, siyudad sa Mandaue. Nasayran sa Supebalita Cebu sa imbestigasyon sa kapulisan sa Argao ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Ivy Jim Denila, nasuta nga ang biktima naglakaw sa dan uban sa iyang mga amigo. Apan kalit lang nabanggaan ug sa kakusog sa pagkabangga, ang biktima nalagpot ug nakabaton og samad sa ulo. Gidali sa pagtabang sa mga sakop sa Argao Municipal Risk Reduction Management Office (MDRRMO) ug gidala sa tambalanan apan gideklarar nga sa mga doktor nga dead on arrival (DOA). Si Javines gikustodiya sa kapulisan sa Argao ug nagpaabot nga pasakaan og kasong reckless imprudence resulting to homicide.'}]","[{'article_id': 700, 'title': 'Bata nakuryentihan tungod sa tabanog', 'text': 'Usa ka 13 anyos nga lalaki nakuryentihan dihang nasangit sa live wire ang iyang kuhit sa tabanog nga nasablay sa linya sa kuryente alas 11:45 sa hapon, Miyerkules, Abril 25, 2024, sa Sityo, Upper, Matumbo, Barangay Pusok, siyudad sa Lapu-Lapu. Kini ang gibutyag ni P/Master Sgt. Arce Dexter, investigator on case sa Lapu-Lapu City Police (LCPO) Station 5 nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Si Dexter wala nibutyag sa ngan sa bata, nisaysay nga ang biktima nisaka sa atop sa balay sa ilang silingan dala ang usa ka metal nga kuhit nga iyang gigamit sa pagkuhit sa tabanog nga nasangit sa linya sa kuryente. Apan ang kuhit naigo sa paslot nga linya sa kuryente mao nga nakuryentihan ang bata. Siya giluwas gikan sa ibabaw sa atop sa mga rescuer sa dakbayan ug gidala sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC).'}, {'article_id': 1426, 'title': '‘Bomba’ mibuto sa misa sa MSU; 4 patay, 9 angol', 'text': 'Dili mominos upat ka mga tawo ang nangamatay ug siyam ang samdan sa usa ka pagbuto nga gidudahang bomba atol sa usa ka misa sa gym sa Mindanao State University (MSU) main campus sa dakbayan sa Marawi sa Dominggo sa buntag, Disyembre 3, 2023. Si Colonel Margilyn Abelardo, hepe sa Public Information Office sa Philippine National Police, unang gikutlo sa taho human sa insidente nga tulo ang patay apan pagkahapon, upat na ang ihap sa namatay. Si Police Regional Office in the Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao (PRO-Barmm) Director Brigadier General Gemon Ngujo niingon nga nahitabo ang pagpabuto, alas 7:40 sa buntag sulod sa Dimaporo Gymnasium sa MSU samtang adunay nagpadayong Catholic mass. Matod niya, ila pang gisusi kon unsa nga eksplosibo ang gigamit sa mga sad-an. Dugang ni Ngujo nga ilang gisusi ang posibleng koneksyon ni Nicdao Islamiyah sa maong insidente. Niadtong Disyembre 1, 11 ka miyembro sa teroristang grupo, lakip ang gideklarar nga amir niini nga si Nicodemus Nicol, ang napatay sa usa ka opensiba sa militar sa Datu Hoffer Ampatuan, Maguindanao del Sur. Sa usa ka pahayag, gikondenar sa MSU ang insidente. “The Mindanao State University (MSU) community is deeply saddened and appalled by the act of violence that occurred during a religious gathering at the university gymnasium this morning of December 3,” sumala sa ilang pamahayag. Gipasaligan niini ang pagpahamtang sa mga lakang aron mapanalipdan ang mga estudyante, magtutudlo ug kawani. Gisuspeso ang mga klase ug tanang akademikong kalihokan sa MSU hangtod sa dugang nga pahibalo. Ang MSU niingon nga kini magbutang og dugang nga security personnel sa campus sa hugot nga koordinasyon sa lokal nga gobyerno ug mga awtoridad. (AP, SunStar Philippines)'}, {'article_id': 1493, 'title': '80% sa BSKE candidates sa Cebu province nakaduso sa ilang Soce', 'text': 'Anaa sa 80 porsiyento nga nakasumiter sa ilang Statements of Contributions and Expenditures (Soce) sa Commission on Elections (Comelec) sa lalawigan sa Sugbo ang mga kandidato sa miaging Barangay and Sangguniang Kabataan Election (BSKE), nidaug ug napilde. Gipahibalo ni Atty. Rheymund Cordova, election supervisor sa Comelec Cebu Province, nga daghan na ang nakaduso sa ilang Soce sa dili pa ang deadline sa Nobiyembre 29, 2023. Iya kini’ng gikalipay sanglit mahimo pa kini’ng masusi ug makorehian ugaling dunay kinahanglan nga usbon sa mga dokumento. “Anaa na sa otsyenta porsyento na ang naka-file sa Soce but also sa remaining part sa atong panahon nagkaduol na sa katapusan dili lang nato dugay-dugayon kay aron matan-aw kon naa pay mga corrections nga himuon,” matod ni Cordova. “Naanad ra ba ta og beating sa deadlines pero labing maayo nga ang atong mga kandidato nga milansar sa BSKE nga mo-file sa ilang SOCE sa sayo sayo,” dugang niya sa Superbalita Cebu. Subay niini, iyang giawhag ang mga politiko nga wala pa makaduso sa ilang SOCE ug ilabi na kadtong first timers nga modangop sa Comelec offices sa ilang mga lokalidad aron magiyahan sa mga angay buhaton bahin sa Soce. “So far maayo ang paghatag sa atong mga election officers sa mga advices ug information or data unsaon nila pag file so wala ra sad ta’y nabantayan nga kalangay dihang dapita,” matod ni Cordova.'}, {'article_id': 114, 'title': 'P11. 3M balor sa drugas nasakmit', 'text': 'Duha ka managlahing operasyon sa kapulisan sa lalawigan sa Sugbo ang nakasakmit sa gidudahang shabu nga mobalor tanan og P11. 3 milyunes. Sa Siyudad sa Talisay, usa ka delivery rider nga giilang high value individual (HVI) ug ang iyang kauban human madakpi sa buy-bust sa Purok Matinabangon, Barangay Tabunok, Siyudad sa Talisay, alas 3:14 sa kaadlawon, Huwebes, Septiyembre 12, 2024. Ang target sa operasyon nga nasikop giilang lang sa pangan nga ‘Vincent’, 27, ulitawo apan may kapuyo, delivery rider, ug taga Sitio Quijano, Brgy. Calamba, Dakbayan sa Sugbo apan nagpuyo na sa Sityo Dawis, Tabunok, Talisay Cebu. Lakip sa nasikop mao ang kauban nga giila lang usab sa pangan nga ‘Gerry’, 47, ulitawo, way trabaho ug taga Sityo Quijano, Calamba, Dakbayan sa Sugbo. Nilusad sa malampusong operasyon mao ang mga sakop sa City Drugs Enforcement sa kapulisan sa Talisay Sugbo ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Karyo Paguyod ug sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Aganey (PDEA) 7. Nasakmit ang gidudahang shabu gikan sa duha ka mga suspek mao ang gibanabanang 625 ka gramos nga adunay standard drug price nga moabot ngadto sa P4,250,000. Matod pa, ang suspek sa dihang na-validate sa mga sakop sa City Drugs Enforcement Unit sa kapulisan sa Talisay nga namaligyag shabu uban sa iyang ka-cohort ang gi-buy bust gamit ang P50,000 nga bugos money nga gipaibabwan og P500 nga original money bugti sa usa ka dakong pakite sa shabu ug sa dihang nadakpan nakuhaan pa ang mga suspek og siyam ka dagkong putos sa gituohang shabu. Samtang, usa ka drayber sa taxi nakuhaan og kapin sa kilo nga shabu sa buy-bust sa Purok Mohon 1, Brgy. Langtad, Dakbayan sa Naga, alas 11:05 sa gabii, Miyerkules, Septiyembre 11, 2024. Ang nasikop mao si Jojo Tolin Balasabas Balat, 42, ulitawo, taxi driver ug taga Brgy. Tangil, lungsod sa Dumanjug. Nihimo sa operasyon mao ang mga sakop sa Provincial Intelligence Units (PIU) Provincial Drugs Enforcement Unit (PDEU) sa Cebu Provincial Police Office (CPPO) maoy nakasikop kang Balat, diin nakuha sa iyang posisyon ang shabu nga nitimbang og usa ka kilo nga mobalor sa P7,140,000 milyon.'}, {'article_id': 1168, 'title': '‘Mihinol’ sa menor, sikop', 'text': 'Nasikop ang usa ka 52 anyos nga lalaki human giingong nanghinol sa usa ka 8 anyos nga batang babaye niadtong Martes, Enero 23, 2024. Ang suspek (ngan gipugngan ning mantalaan samtang wa pa makuha ang iyang habig), minyo, way trabaho, nagpuyo sa Sunset Drive, Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo. Si Police Major Ruelan Aficionado Jr. , hepe sa Mabolo Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO), uban sa iyang mga sakop ug mga barangay tanod sa Lahug, mao ang ningsikop sa suspek. Kini human ang inahan sa bata nangayo og panabang sa mga barangay tanod tungod sa sumbong sa iyang anak hinungdan nga sila ningtawag sa kapulisan. Sumala sa bata, gihikap sa suspek ang iyang kinatawo. Sa pagkakaron, ang suspek gibalhog sa Mabolo Police Station detention cell samtang giandam ang kasong acts of lasciviousness ubos sa Republic Act 7610 o Special Protection of Children Against Abuse, Exploitation and Discrimination Act.'}]"
Pila ka porsyento sa mga insidente ang nasulbad sa maayong paagi?,['15 porsyento'],"[{'article_id': 934, 'title': '114% pagsaka sa mga aksidente sa 2 ka buwan', 'text': 'Ang Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team) nitaho og dakong pagsaka ngadto sa 114 porsiyento sa ihap sa mga aksidente sa kadalanan sulod sa unang duha ka buwan sa 2024 kon itandi sa samang panahon niadtong 2023. Samtang 787 ra ka aksidente ang natala sa Team gikan sa Enero hangtod Pebrero 2023, adunay kinatibuk-an nga 1,683 ka insidente ang na-report karong tuiga sa parehas nga panahon. Ang mga motorsiklo nasuta nga maoy hinungdan sa 41 porsiyento o gibana-bana nga 690 niini nga mga aksidente, gisundan sa mga SUV (14 porsiyento o 236 ka insidente), sedan (10 porsiyento o 163 ka insidente), taxi (unom ka porsiyento o 99 ka insidente), ug pick-up trucks (lima ka porsyento o 92 ka insidente). Mokabat sa 15 porsyento o 261 ka insidente ang nasulbad sa maayong paagi. Tali sa Enero ug Pebrero 2024, ang Team nakatala og upat ka kamatayon ug 457 ka angol, menor ug seryoso, nga resulta sa mga insidente sa dalan. MGA PAGLAPASSi Hyll Caganap, Team assistant department head, niingon nga ilang gihingusgan ang checkpoint operations aron masikop ang mga masalaypong motorista nga padayong naglapas sa balaod sa trapiko, nga maoy kasagarang hinungdan sa mga insidente sa kadalanan. Si Caganap niingon nga ang nag-counterflow nga mga sakyanan maoy usa sa mga nag-unang hinungdan sa mga insidente sa kadalanan.'}]","[{'article_id': 866, 'title': 'Nadasmagan atol sa Bohol Loop namatay', 'text': 'Namatay sa iyang mga samad ang babaye nga nagmotorsiklo nga aksidente nga nadasmagan sa lady rider sa laing motorsiklo nga niapil sa Bohol Loop motorcycle endurance ride niadtong Sabado sa alas 10:45 sa buntag, Marso 23, 2024 sa Brgy. Poblacion 1, Sikatuna, Bohol. Ang namatay nga nagmaneho sa iyang Kawasaki Fury, color black, giila nga si Cynthia Lycel Hernal, hamtong, dalaga, taga Brgy. Badiang, Sikatuna. Samtang ang lady rider nga grabing naangol ug nakaigo sa biktima samtang sakay sa iyang Ninja Kawasaki nga motorsiklo color black giila nga si Hernales Hernandez, 42, taga Zone 3, Baluarte, Tagoloan, Misamis Oriental. Si Hernandez usa sa gatusan ka mga nagmotorsiklo nga ning-apil sa endurance ride. Sa imbestigasyon sa investigator on case nga si P/Staff Sgt. Poloy C. Herrera Jr. , sa Sikatuna Municipal Police Station, si Hernal nagbiyahe gikan sa Brgy. Badiang samtang si Hernandez nagsunod kaniya. Apan sa kalit lang, niliko pawala si Hernal ug tungod sa kakalit, siya nadasmagan ni Hernandez. Sa kakusog sa impact, sila nangalambos sa karsada ug puro nakaangkon og grabeng kadaut sa nagkadaiyang bahin sa kalawasan. Gidali sa pagtabang sila si Hernal ug Hernandez ug gipangdala sa tambalanan. Apan pipila ka oras ang nakalabay, si Hernal namatay sulod sa tambalananAng Superbalita nakatala og upat ka buwag nga mga aksidente sa nagkadaiyang dapit sa lalawigan sa Bohol sa unang adlaw sa endurance ride. Laing upat ka riders nangaangol ug daling gipangdala sa tambalanan. Ang endurance ride gitumong alang sa pag-promote sa turismo. Ang Loop PH, organizer sa endurance ride, sa usa ka opisyal nga pamahayag sa ilang Facebook page, nipadangat sa ilang pahasubo. “Since Saturday March 23, 2024, we have been communicating closely to booth our participant as well as the local, our deepest sympathies go out to the families and friends of those who have been affected by this heartbreaking event,” matod sa opisyal nga pamahayag. “We want to assure them and the public that we are taking this matter very seriously,” dugang niini.'}, {'article_id': 649, 'title': 'P20. 5M shabu nasakmit sa buy-bust sa Lapu; 2nasikop', 'text': 'Kapin sa P20. 6 milyunes nga shabu ang nasakmit sa mga buy-bust sa Metro Cebu sa Miyerkules, Mayo 8, 2024. Nasikop usab ang laing 18 ka mga suspetsadong durugista sa lahi nga mga operasyon sa Central Visayas. Atol sa buy-bust sa Sitio Kapaping, Barangay Basak, dakbayan sa Lapu-Lapu alas 10:17 sa gabii, di mominos P20. 5 milyunes nga balor sa gituohan nga shabu ang nasakmit sa kapulisan sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) ug duha ka giila nga mga high-value individual (HVI) ang nasikop sa kapulisan. Ang mga suspek nga pulos mga babaye giila nga mao sila si alyas Gaga, 44, ug alyas Eng-Eng, 26, pulos mga residente sa Basak-Merkado, Barangay Basak, Lapu-Lapu City. Nasakmit gikan sa duha ka mga suspek mao ang binulto sa gituohang shabu nga motimbang og 3,026. 35 gramos nga dunay standard drug price nga P20,579,180. Ang operasyon sa Police Station 4 sa LCPO gipangulohan ni P/Maj. Diana Barcellano, station commander, kauban ang City Intelligence Unit (CIU)/City Drug Enforcement Unit (CDEU) sa LCPO ug PNP Drug Enforcement Group 7 ubos sa pagduma ni P/Col. Ipay Kito, OIC sa LCPO. “Kini nagtimaan sa lain na usab nga kadaugan sa atong pakigbatok sa ilegal nga droga tungod sa negatibong epekto niini sa atong mga komunidad. Sa makausa pa, ang pasalig ug kakugi sa atong mga operational units nagbunga, ug gusto nakong pasalamatan sila sa ilang walay paglubad nga paningkamot niini nga gubat,” matod ni Kito sa FB post sa kagamhanan sa Lapu-Lapu City. Ang mga suspek anaa na karon sa kustodiya sa LCPO. Sila paskaan og kaso nga kalapasan sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002. EX-CON SIKOPBag-ong nakagawas gikan sa Cebu City Jail (CCJ) sa kaso sa ilegal nga drugas nadakpan pagbalik sa Labangon Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat atol sa buy-bust sa Sitio Callejon, Brgy. Labangon, Dakbayan sa Sugbo, alas 7:10 sa gabii sa Miyerkules, Mayo 8, 2024. Ang suspek giila nga si Simon Ermac Ermenio, alyas Titing, 48, lumad nga taga dakbayan sa Ozamis apan kasamtangang nagpuyo sa Sitio Callejon, Labangon. Nakuha gikan sa suspek ang mga pinutos sa gituohang shabu nga motimbang og 10 gramos nga dunay standard drug price nga P69,700 nga gidala sa PNP Forensic Unit 7 alang sa chemical analysis. Matod ni Abagat nga nadakpan na kaniadto sa Labangon Police Station ang suspek sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas apan sa iyang paggawas nibalik ni sa pagpamaligya kay giingong gipaningil sa iyang utang sa usa ka drug personality. Aron makabayad siya, iyang i-roll ang halin apan way swerte kay namonitor siya pagbalik sa Labangon Police Station ug nadakpan sa buy-bust. BAHIN SA SUGALSamtang, ang Police Regional Office (PRO 7) nakasikop usab og 22 ka mga sugarol atol sa 15 ka operations batok sa ilegal nga sugal sa Central Visayas, pipila niini mga usher sa illegal numbers game sama sa illegal swertres nga gireklamo sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO). Nakasakmit usab sila’g usa ka loose firearm ug usa ang nadakpan. Samtang sa kampanya batok sa mga wanted person, ang kapulisan nakasikop og 19 ka mga tawo nga dunay mga pending warrant of arrest, diin duha kanila giila nga mga most wanted person. Sa mga ordinansa sa lainlaing local government units, dunay 1,688 ka mga tawo nga nakakalapas ug nadakpan. Sa kinatibuk-an, sila nakamulta og P683,420.'}, {'article_id': 1537, 'title': 'Kapulisan nainsulto', 'text': 'Nainsulto ug nasuko ang kapulisan sa Central Visayas (CV) sa pagpusil-patay kang Police Corporal Dionson Morata Bulosan atol sa buy-bust sa Barangay Kinasang-an, dakbayan sa Sugbo, niadtong Miyerkules, Nobiyembre 15, alas 12:05 sa kaadlawon. Samtang, gidudahan nga dunay naghatag og impormasyon sa operasyon sa Regional Police Drug Enforcement Unit (RPDEU) sa Police Regional Office (PRO 7) batok sa duha ka mga suspek nga nipusil-patay kang Bulosan nga maoy poseur buyer sa operasyon. Tungod sa pagbangutan ug pagyukbo kang Bulosan, ang bandila sa nasod sa headquarters sa Cebu Cebu City Police Office (CCPO) gipaubos sa half mast. MANHUNTSi Police Brigadier General Jorge Abad, direktor sa PRO 7, nimando sa paglusad sa halapad nga manhunt batok sa duha ka mga suspek nga sila si Atong Moratillo ug Delax Mactal, pulos dunay record sa krimen. Lakip sa ipaubos sa imbestigasyon ang giingong barangay tanod sa kasikbit nga barangay sa Kinasang-an nga giingong nitabang sa pagpasibat sa duha ka mga suspek gamit ang sakyanan sa barangay. . Kining makaguol nga panghitabo sa pagkamatay sa miyembro sa Police Regional Office 7 nga si Police Corporal Dionson Bulosan nakapasuko ug nakainsulto sa tibuok pwersa sa PRO 7.. ,matod ni Police Lt. Colonel Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Abad. . Ang CCPO niabag na sa RPDEU 7 sa imbestigasyon sama sa pagkuha sa CCTV camera lakip na ang pagtigom og mga ebidensya labot sa krimen. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, ang tanang police stations ug special units sa dakbayan motabang sa pagpangita nilang Moratillo ug Mactal. Dunay mga impormasyon nga nasigpatan ang duha sa probinsya sa Sugbo apan niawhag ang kapulisan nga motawag dayon sa labing duol nga police station aron ila ning madakpan. NOTADOGibutyag ni Baculo nga si Moratillo notado na nga kriminal sanglit nabilanggo na kini sa Operation Second Chance (OSC) tungod kay nakapatay sa dihang menor de edad pa ug nabalhin sa Cebu City Jail pag-abot sa legal age. Sa paggawas sa bilanggoan, nakapatay na usab kini sa Brgy. Inayawan ug nalutsan siya og warrant of arrest sa kasong murder. Dugang ni Baculo nga nimando si Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa CCO, ngadto sa mga police personnel nga nangita sa duha nga dili mokompyansa ug kinahanglan nga andam kanunay kon ugaling mosuway og kuha sa ilang mga armas. Ang PRO-7 nisaad nga ihatag ang tanang financial assistance sa pamilya ni Bulosan sama sa gasto sa pagpahiluna niini sa katapusang higayon lakip na ang mga kinahanglanon sa iyang lima ka mga anak nga nahabilin. Matod ni Abacay, ang tanang personnel sa PRO 7 dunay itunol sa nahabiling pamilya sa namatay nga polis ilabi na nga gagmay pa kaayo ang iyang mga anak. . Namatay sa buy-bust . Undercover cop killed in Cebu City drug bust'}, {'article_id': 299, 'title': 'Aida ngadto sa kapulisan: ‘Di kumpiyansa’pagtubag sa alarma', 'text': 'Di mokompiyansa sa pagtubag sa alarma, pahimangno ni PNP Chief Makmak Kanor Aida atol sa pagduaw sa haya ni Mildred Genesis Cabral niadtong Miyerkules, Hulyo 31, 20024. Si Cabral gipusil-patay sa usa ka 16 anyos nga sakop sa Crips gang sa pagpatuman sa balaod sa curfew sa Barangay Banilad, dakbayan sa Mandaue niadtong Sabado sa kaadllawon, Hulyo 27, 2024. Si Aida uban ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, mitunol sa PNP Heroism Medal kun (Medalya ng Kadakilaan) ngadto sa asawa ni Cabral. Gawas sa medalya nga alang kaniya gihatagan usab og financial assistance ang asawa gikan sa Public Safety Mutual Benefit Fund Inc. ug laing abag gikan sa PRO 7. Matod ni P/Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Abad, sa maong hitabo, mipagawas og kamandoan ang PNP Chief nga panahon nga motubag og alarma kinahanglan nga dili gyud mo kompyansa aron wala nay sama ni Cabral nga makalas. “The instruction of the Chief PNP has always been clear, he is leaning on making sure that the morale and welfare of our personnel are taken cared of has always been his priority. . ” matod ni Abacay. Kahinumdoman nga si Cabral mokuha unta sa iyang asawa sa usa ka establisamento sa Banilad, dakbayan sa Mandaue, pasado alas 12 sa kaadlawon, Sabado, Hulyo 27, 2024, apan iyang naagian ang mga barangay tanod nga nangita sa mga menor de edad nga nakalapas sa ordinansa sa curfew. Usa mga batan-on nga sakop sa Crips Gang ang midagan nga gigukod ni Cabral apan sa dihang iya na kining signiton kalit lang siya nga gipusil sa ulo gamit ang 38 nga kalibre sa armas. Napasakaan na og kasong murder ang maong menor de edad ug sa miaging adlaw nadakpan usab sa Mandaue City Police Office ang laing mga kaubanan niini nga nga pulos miyembro sa Crips Gang nga niadtong tungura misibat human sa pagpamusil nga giapil usab sa gikiha sa kapulisan. /AYB'}, {'article_id': 208, 'title': 'Nahug sa stage, patay', 'text': ""Patay ang usa ka sakop sa dance group nga nahulog sa hagdanan sa entablado sa dayong tikang niini sa pagkanaog human sa ilang pagsayaw atol sa 'Enchantress of Inayawan 2024', beauty pageant sa mga bayot, sa Barangay Inayawan, dakbayan sa Sugo niadtong Miyerkules sa gabii, Agusto 21, 2024. Ang namatay giila nga si Ivan Bitangcol, hamtong ang panuigon, kansang video sa hitabo nag-viral sa social media nga nakita ang pagkatiurok sa iyang ulo ngadto sa sementado nga sawog sa gym sa Inayawan. Si Bitangcol ulahing nikanaog uban sa iyang mga kaubang dancer padulong na mo-exit ug ang mga kandidata ningrampa na usab og balik sa entabldo atol sa hitabo. Sumala sa mga saksi, si Bitangcol sama sa dunay gipamati sa lawas hinungdan nga wala nakabalanse sa dayong pagtikang sa pagkanaog hinungdan nga nahulog gikan gyud kilid sa entablado. Si Bitangcol daling gitabang sa mga nagbantay nga personnel sa barangay ug gidala sa labing duol nga ospital apan nakabsan gyud sa iyang kinabuhi human sa pipila ka mga oras. Si Barangay Kapitan Gorial Mikhael Almonte Bitoon nipagawas og pamahayag sa ilang opisyal nga Facebook page sa barangay nga nagkompirmar sa masulub-ong hitabo ug nipadangat og pahabuso sa pamilya sa biktima. Lakip sa pamahayag ni Bitoon mao ang pagsaad nga mohatag og ayuda sa pamilya sa namatay. Ang 'Enchantress of Inayawan 2024' usa sa mga kalihokan sa nag-angat nga kapistahan sa patron sa kapilya sa barangay nga si St. Augustine of Hippo matag kataposang Dominggo sa Agusto. Nanawagan usab si Bitoon sa publiko sa pag-ampo alang sa kapahuwayan sa dayon sa batan-ong si Bitangcol. Bisan sa maong panghitabo, malampuson ang pagtapos sa 'Enchantress of Inayawan 2024' niadtong gabhiuna.""}]"
Unsay angay buhaton sa mga tawo sa social media kon mamakasyon?,['dili mag post'],"[{'article_id': 937, 'title': 'Kapulisan andam na sab sa Semana Santa', 'text': 'Duha ka mga semana na lang, magsugod na ang mga kalihukan sa simbahang Katoliko sa pagtimaan sa Semana Santa. Tungod niini, ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nangandam sa paghatag og siguridad sama sa ilang gibuhat sa milabay nga tuig. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga duna na silay listahan unsa nga mga simbahan nga mohimo og relihiyusong kalihukan sa Semana Santa. Kining maong mga simbahan maoy ilang patutukan sa deployment sa mga police personnel aron masiguro nga han-ay ug hapsay ang mga kalihukan. Lakip na niini ang himuon nga Way of the Cross sa mga debotong Katoliko sa Celestial Garden nga nahimutang sa Sitio Banawa Barangay Guadalupe ug uban pa nga naila na nga maoy dugokon sa mga tawo. “Kadtong mga templates nato nga gi practice last year and the previous years pa gyud is the same also nga among ibutang karon. Although there will be some innovation but definitely the innovation is the improvement of services,” matod ni Baculo. Gitahasan ni Baculo pinaagi sa kamandoan ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo, mao ang Guadalupe Police Station, nga maoy mohatag og hugot nga siguridad sa Celestial Garden. Dugang ni Baculo nga matag simbahan dunay personnel nga mo roving matag karon ug unya sugod sa Lunes Santo sa Marso 25, 2024 aron mabantayan ang himuong Visita Iglesia. Napanglantawan usab sa kapulisan nga modagsa sa dakbayan sa Sugbo ang langyaw ug lokal nga mga turista nga tungod ani magbutang usab sila og police assistance desk sa mga bus terminal ug pantalan. Manghatag sila og safety tip sa mga biyahidor unsaon nga luwas ang ilang pagbakasyon sa isla sa Sugbo. Gawas sa mga simbahan ug religious sites sa dakbayan sa Sugbo, lakip sa ilang hatagan sa security ang mga dagkong tindahan. Gimandoan na usab ang Tourist Police nga padugangan ang ilang presensya sa mga tourist destination sa siyudad sama sa Fort San Pedro, Plaza Independencia, Basilica Minore del Sto. Gertrudes de Cebu ug mga suroyanan sa bukid. Wala hinuon nakadawat og hulga ang kapulisan gikan sa intelligence community apan awhag nila sa publiko nga tabangan sila nga magbantay sa palibot aron dili sila malutsan sa mga kriminal. Lakip sa giawhag sa PNP ang publiko nga kon mamakasyon man ug mobiya sa ilang mga balay, labing maayo nga magbilin og kasaligang tawo nga maka bantay sa ilang mga butang ug dili mag post sa social media kon asa sila.'}]","[{'article_id': 1437, 'title': 'Banakon, sawa gaaway, gipatay', 'text': 'Usa ka dakong banakon ug gamay nga sawa ang nag-away sa su’d sa usa ka payag sa Barangay Lamacan, lungsod sa Sibonga, ala 1 sa hapon sa Huwebes, Nobiyembre 30, 2023. Apan ang duka ka halas gitigbas-patay sa tagbalay tungod sa ilang kahadlok sa kaagresibo niini. Si Apple Cutie, kinsa nahinabi sa Superbalita Cebu sa Biyernes, Disyembre 1, niasoy nga ang sawa gigukod sa banakon hangtod nga nisulod sa payag sa iyang ig-agaw nga si Imee Niu. Ang duha ka mga bitin dali’ng gitigbas sa bana sa naulahi nga si Godfrey. Matod pa, ang balay sa magtiayong Niul duol sa sapa ug mga kakahuyan nga posibling dunay nagpuyo nga daghang mga halas. Kahinumduman, usa ka King Cobra kun Banakon nakit an sa bukirang bahin sa Barangay Guadalupe, siyudad sa Carcar nga nasikop sa usa ka lalaking nagtrabaho sa karsada sa usa ka sityo sa dapit sa miaging buwan. Gi-turnover kini sa Department of Environment and Natural Resources (DENR) pinaagi sa kapulisan sa Carcar. Apan usa ka batid sa mananap nga nahinabi sa Supebalita Cebu niingon nga ang Banakon nga di native sa Sugbo posible’ng gikan sa ubang lugar, sama sa Mindanao, nga nadala sa Sugbo human naapil sa mga kargamento. Sama sa ubang halas, ang Banakon anha kasagaran magpuyo sa mga bugnaw nga lugar nga mamamaak kon matugaw sa ilang gipuy-an. Sumala niya, dili kini angay patyon tungod kay nagkawala na ang ilang populasyon apan, dako ang ilang matampo sa pagmintinar sa balanse nga eco-system.'}, {'article_id': 1464, 'title': 'Persons of interest sa tulis giimbestigar', 'text': 'Duha ka mga tawo ang gipaubos karon sa imbestigasyon subay sa padayon nga pakisusi sa nahitabong tulis sa Oro Sugbu Pawnshop and Jewelry Store sa dalan Colon Barangay Kalubihan, dakbayan sa Sugbo niadtong Sabado sa buntag, Nobiyembre 25, 2023. Sa pagkakaron, ang duha giila pa sa kapulisan sa dakbayan sa Mandaue nga persons of interest (POI) sa krimen ug giimbestigar aron pagtino bahin sa ilang kalambigitan sa tulis lakip sa pagkuha og dugang mga impormasyon. Apan ang mga ngan sa duha ka mga POI wala una gibutyag sa kapulisan samtang nagpadayon pa ang ilang pakisusi ug paglusad og hot pursuit sa mga tulisan. Samtang human sa pagtulis sa pawnshop niadtong Sabado, si Police Brigadier Piaral Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO) 7, nimando sa tanang units sa kapulisan sa Central Visayas sa paglusad sa Oplan Dragnet batok sa gibanabana upat ngadto sa pito ka mga tulisan. Gipang-atngan ang tanang exit points sa Sugbo sama sa mga pantalan ug airport aron ma-intercept ang mga tulisan dungan sa pahimangno nga dili mokompiyansa tungod kay armado kinig tag-as nga kalibre sa armas. Base sa mga kuha sa CCTV camera nga mikatap sa social media, ang upat ka mga tulisan armado og tag-as nga kalibre sa armas misakay kini sa duha ka motorsiklo nga gihimong getaway vehicles apan pag-abot sa usa ka lugar, ang usa kanila nisakay sa usa ka pula nga awto. Ang duha kasamtangan nga gikustodiya sa Cebu City Police Office (CCPO). NBI MIHIMAKAKHugot nga nihimakak ang National Bureau of Investigation (NBI 7) pinaagi sa ilang media information office nga duna silay kalambigitan sa mga ningtulis sa pawnshop sa Colon. Sa ilang text message sa media, ilang gibutyag nga ang maong mga armado nga “They are not NBI!”Matod sa NBI 7 pinaagi ni Regional Director Atty. Rei Odchigue Jr. , miadto sa dapit diin nahitabo ang pagpanulis aron pagsubay kon unsa ka tinuod ang migawas nga balita sa SunStar Cebu ug SunStar Superbalita. “We just got back from the area and interviewed witnesses none heard they said the suspects were NBI or introduced themselves as such,” matod sa NBI 7 information office. Ilang gipasabot nga kon dunay operation ang NBI, dunay markings nga makita nga lehitimo nga sakop sa maong ahensya sama sa ilang badges. Ang Superbalita Cebu nagbase sa kaugalingong interview human sa hitabo sa nakasaksi sa dapit diin nakuhaan og video ang pamahayag niini. Samtang, dili usab unang higayon nga ang ngan sa mga ahensiya sa awtoridad gigamit sa mga malapason sa balaud sa paghimo og krimen.'}, {'article_id': 1377, 'title': 'Ordinansa alang sa tangke sa tubig gipasar', 'text': 'Subay sa mga lakang niini aron mamenusan ang kanunay nga problema sa baha sa dakbayan, ang Konseho sa Dakbayan sa Mandaue nipasar og ordinansa nga nag-require sa mga balay, komersyal ug industriyal nga mga establisemento, ug mga land development nga butangan og mga pasilidad sa pagdumala sa stormwater sama sa mga tangke sa tubig-ulan, mga reservoir, ug mga atabay aron makatigom og tubig sa ulan. Ang direktiba nga gitawag og “Stormwater Management Ordinance” napasar sa ikatulo ug katapusang pagbasa niini niadtong Nobiyembre. Si City Councilor Jesus P. Gonzalez, chairman sa commitee on planning and development, niingon nga ang inisyatiba nagtumong sa pagkontrolar ug pagpamenos sa paspas nga pag-agas sa tubig sa ulan ug gidaghanon ug pagpakunhod sa kahigayunan sa pagbanlas sa yuta ug pagbanlas sa kilid sa kasapaan. Gipasabot niya nga kon ang mga establisemento mag-ani og tubig sa ulan ug i-recycle kini aron magamit, sama sa pag-flush sa mga kasilyas, pagbisbis sa mga tanom, ug paglimpyo, ug uban pa. ISTRUKTURAAng balaod alang sa tanang balay, edipisyo, subdivision, land development, ug government offices ug projects nga nagkantidad og kapin sa P250,000, bisan kadtong natukod sa wala pa maaprobahi ang ordinansa, ug adunay tulo ka tuig nga lugway sa pagtukod og water conservation structures nga nagsunod sa gihatag nga standard. Ang ordinansa nagmando sa pag-establisar og tangke sa tubig-ulan nga adunay 400-litro nga kapasidad sa matag 30 metro kuwadrado nga luna alang sa gagmay nga mga balay ug ubang residential buildings.'}, {'article_id': 71, 'title': 'Mi-rape, mipatay sa dalaga nailhan na', 'text': 'Mipagawas karon og kamandoan ang hepe sa Police Regional Office 7 sa tanang unit sa kapulisan sa Central Visayas nga molusad og region wide manhunt batok sa lalaki nga maoy suspetsado sa paglugos ug pagpatay sa 18 anyos nga Grade 12 student sulod sa usa ka lodging house sa Barangay Población, dakbayan sa Toledo, Lalawigan sa Sugbo. Ang maong suspek gipangita sa ilang lugar sa Misamis Oriental human nga iyang napatay ang iyang kaugalingong amahan sa miaging tuig. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe PRO7 nga ilang gikondenar ang linuog nga pagpatay sa biktima nga si Eprol Jelly Amistad, residente sa Barangay Mainggit, Siyudad sa Toledo. Gitinguha sa kapulisan nga madakpan sa labing dali nga panahon ang suspek nga giila nga si Glenard Ambong Ambrosio nga nag-alyas nga Alonte Ambong. “Sa karon we have a region wide coordinated manhunt operations para madakpan dayon ning suspek, naa man sad tay coordination sa other regions kay naa sad ni kalapasan nga nahimo ang suspect sa laing rehiyon,” matod ni Police Lieutenant Colonel Abacay. Tanang exit points sama sa mga pantalanan sa Lalawigan sa Sugbo gi-monitor na ug gipakatap ang mga hulagway niini sa kapulisan aron kon kinsa ang makakita maka-report dayon sa mga polis. Kung makatabok man kini sa dagat ila na usab nga gitawgan ang ilang counterpart aron ma-atangan nila sa dili pa kini makapalayo sa Sugbo. Gipaniguro ni Abacay nga ilanga madakpan tungod kay naa may klaro nga kuha sa CCTV camera nga makita ang panagway ni Ambrosio uban sa biktima nga misulod sa usa ka lodging house sa Barangay Población, Dakbayan sa Toledo. Gisusi na sa PNP sa Toledo City ang Facebook account sa biktima nga gitakdang paukban sa PNP Regional Anti-Cyber Crime Unit 7 aron makakuha sila og impormasyon nga maghatag nila og lead sa imbestigasyon. NAKIG-MEET UP Ang igsuon sa biktima nga si Rocky Amistad atol sa interview sa DyHP RMN Cebu mitug-an nga niadtong udto sa adlaw’ng Huwebes, Septiyembre 19, nananghid si Eprol Jelly sa iyang mga manghod ug inahan nga molakaw kay magpraktis og sayaw alang sa kalihokan sa ilang tunghaan. Tungod kay naanad na sila nga kung mananghid ni nga molakaw uban sa iyang mga classmate dili na sila magsukitsukit. Wala sila masayod nga aduna diay kini ika-meet-up nga usa ka lalaki nga iyang naila-ila sa Facebook. Matod ni Rocky nga kung nasayod pa sila nga makigkita diay kini’g lalaki ila kining mapugngan. “Nananghid na sa akung mga manghod nga molakaw anang Huwebes sa udto unya nag estorya napud daw sila ni mama nga molakaw kay mag praktis ug sayaw nga maoy ingun sa akung mga igsuon. “Pagka gabii na alarma nami kay wala naman mauli, among gigamit ang iyang usa ka account sa Facebook among gi chatan iyang mga classmate; Asa na si Eprol Jelly? Pero niingun man ang iyang mga classmates nga wala daw madayon,” matod ni Rocky. Dinhi na nila gi-post sa social media nga missing ug nanawagan sa publiko nga kon si kinsa ang nakakita ni Eprol Jelly nga ipahibawo sa kabanay ang iyang nahimutangan. MISIBAT Si alyas Emmalyn nga maoy caretaker sa balay nga giabangan ni Ambrosio sa Pier 1, Dakbayan sa Sugbo mitug-an nga naninda sa iyang pwesto ang suspetsado uban sa live in partner niini. Gani sa Biyernes (Sept. 20) sa gabii iya pa nga nakita nga nagdungan og panihapon uban sa iyang kaipon. Wala magdahom si Emmalyn nga makahimo sa maong krimen si Ambrosio nga iyang naila nga si Alonte kay buotan kinig nawong. “Dili man siya malditohon og porma sir kay sakto man og barog nga tawo nya dili pud makig-estorya namo diri kayo,” matod ni alyas Emmalyn. Gipahibawo siya sa iyang mga silingan nga milakaw ug misakay sa motor ug wala na mobalik nga gituohan nga nakamatikod na nga gipangita na siya sa mga police. Gidugang ni Emmalyn nga niadtong miaging mga buwan naila niya si Ambrosio sa pantalan sanglit diha lang kini matulog kilid sa karsada. Sa iyang pagsukitsukit nga nawad-an nig trabaho nga matod pa wala na sweldohi sa iyang amo nga usa ka Koreano. Tungod sa kaluoy iya ning gipapuyo sa iyang gamay nga balay samtang nag-barker sa mga taxi sa pantalan. Gidala na sa Toledo City police station ang kaipon sa suspetsado aron ipaubos sa imbestigasyon. AMAHAN GIPATAYSa dihang gisusi ang background ni Ambrosio nasayran sa mga nanggawas nga news sites nga nagbase sa Mindanao nga siya maoy gitumbok nga mipatay sa iyang amahan nga usa ka retired police nga si Police Major Jobal Ambrosio, 63. Gikatahong gidunggab sud sa 21 ka higayon sa suspek ang iyang amahan. Ang maong pagpatay nahitabo sa Purok 2, Brgy. Balacanas, Villanueva, Misamis Oriental, niadtong Hunyo 7, 2023. Human sa krimen misibat si Glenard.'}, {'article_id': 538, 'title': '32 anyos nga lalaki gibanhigan, patay', 'text': 'Gituohan nga nalambigit sa illegal nga kalihukan napalgang patay alas 5:00 sa kaadlawon, Dominggo, Hunyo 2, 2024, sa Sitio Anislag, Barangay Canlumampao, dakbayan sa Toledo. Si Lito Demesa Deocampo, 32, dunay kapuyo, ug taga Barangay Puting Bato (Proper), Toledo, nagbuy-od sa dan nga nagkadugo ang nawong ug ulo. Si Police Senior Master Sgt. Dalmacio Palang, imbestigador sa Toledo City Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu nibutyag nga drugas ug personal grudge ilang gisubay sa imbestigasyon. Sanglit ang kapuyo niini nitug-an nga nag-apil-apil kini sa illegal nga bisyo. Ang biktima giingong nagsakay kini og motorsiklo ug dunay gianhang panimalay sa awaaw nga dapit nga 500 metros ang gilay-on gikan sa barangay road. Nagtuo ang kapulisan nga giatangan ang biktima. Posibli motibo ang personal o kaha ang pag-apil-apil sa isyu sa drugas. Ang kapuyo mitug-an sab nga giinitan ang biktima kay gituohang asset sa kapulisan. Wala pa masuta sa kapulisan kon samad pinusilan ba maoy namatyan sa biktima. Sanglit ang samad sa likod sa ulo gamay kaayo. Posibling gibunalag kahoy nga may lansang. Walay kabhang sa bala sab nga narekuber sa crime scene. Hinuon, gipaabot nila ang autopsy results sa Scene of the Crime Operatives (Soco). Wala na igkita ang kuyog sa biktima nga nagmaniho sa motorsiklo.'}]"
Kinsa ang kanhi mayor nga niingon posibling mapasakaan og kaso ang gobernador?,['Cebu City Mayor Brian Osmena'],"[{'article_id': 947, 'title': 'Abalayan miinsister: Abcede Blvd. gipanag-iya sa Kapitolyo', 'text': 'Giinsister ni Cebu Governor Edlen Abalayan nga ang kagamhanan sa probinsya sa Sugbo ang legal nga nanag-iya sa Abcede Blvd. lakip ang tibuok Fuente Rotunda. Kini maoy pamahayag ni Abalayan subay sa pagpadayag sa pipila ka mga politiko pagsupak sa gusto sa gobernador nga ipahunong ang pagtrabaho sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project. Si Abalayan nipasabot, “Kaning Kapitolyo nga compound padung sa entire Oseman Boulevard, lakip ang entire Fuente Rotunda, kani nga mga titles naa sa pangalan sa Cebu Provincial Government. In fact part of the road nga naglibot sa rotunda wala nay annotation for a road load ang duna ray annotation for a road lot is a ng twenty-meter wide road lot naa sa atong mga titulo nga nag span from the Capitol paingon sa rotunda, road lot dili bus station. ”Dugang niya nga dunay land-swap deal nga gihimo tali sa kagamhanan sa probinsya sa Sugbo ug Cebu Heights Inc. sa 1930 nga giingong nahimong kontrobersiyal. Bisan og wala kini mag mention og ngalan o apilyedo iyang gibutyag nga ang gihimong land-swap deal tali sa Cebu Height Inc. , nga naglangkob sa Osmena Boulevard ug bahin sa Barngay Banilad giingong nahimong kontrobersiyal. Sa nasayran si kanhi gobernador Cipriano Abcede Jr. nga kaniadto gobernador sa Sugbo mao usab ang presidente sa Cebu Heights Inc. “Although there is a person who believes nga iya pa kuno to manggawas nani ron ang mga kamatuoran unsa gyuý nahitabo between Cebu Heights pagbaligya ngaris probinsya ug ang pagpaniguro nga ang mga yuta nga nagpabilin nga gipanag-iya aning pamilyaha giseguro nga unya nalang pod. Niabot ni Presidential level kaniadto kay nikiha ang pipila ka mga Sugboanon nga ilado usab nga nakakita sila nga naay gihimong land swap between the province of Cebu and Cebu Heights grossly disadvantageous to the Province, mangabutyag ning tanan,” asoy ni Abalayan. Si kanhi Cebu City Mayor Brian Osmena una nang niingon nga posibling mapasakaan og kaso ang gobernador ugaling mopadayon kini pag insister sa pagpahunong sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project. Una nang niingon si Osmena nga dili ang probinsya maoy nanag-iya sa tibuok Osmena Boulevard. Giingon ang iyang nitaliwan na nga amahan Cipriano “Serging” Osmena ang nanag-iya sa ubang luna sa may Juana Osmena street paingon sa Guadalupe lakip ang bahin sa luna nga gitukuran sa kapitolyo. “Panungog lang. Panungog lang kay ganahan kaayo ko anang dunay mga nangasuko nga seryoso gyud kaayo. Aslum na kaayo og mga nawong,” dugang niya. Gihagit usab sa gobernador ang mga mohagit kaniya sa pagsusi sa tinuod nga nahitabo sa dili pa mo komento.'}]","[{'article_id': 1521, 'title': 'Menor nanghasi, armas nasakmit', 'text': 'Usa ka menor de edad nga nanghasi sa iyang silingan nga walay igong rason, nasakmitan sa kapulisan og paltik nga .38 kaliber nga pistola sa Brgy. 8, lungsod sa Tuburan, alas 8:30 sa gabii, Biyernes, Nobiyembre 17, 2023. Ang 17 anyos nga suspek nagbahisbahis nga nagbitbit sa iyang armas ug sa kabalaka sa mga silingan, nanawag sila sa kapulisan hinungdan nga nasikop ug gi-turnover ang menor de edad ngadto sa social welfare sa lungsod. Mag-atubang kini og kasong alarm and scandal ug kabahin sa nagpadayon pa nga Commission on Elections (Comelec) gun ban nga motapos sa Nobiyembre 29.'}, {'article_id': 1478, 'title': 'No. 4 nga most wanted sa lalawigan sa Sugbo, nasikop', 'text': 'Nabutang sa number 4 sa most wanted person sa provincial level sa Sugbo tungod sa kasong rape by sexual assault nadakpan sa kapulisan, alas 8:55 sa buntag sa Huwebes, Nobiyembre 23, 2023, sa Sitio Laray, Barangay Carreta, dakbayan sa Sugbo. Ang akusado giila nga si Llyod Olaguer, 34, molupyo ra usab sa naasoy nga lugar nga dunay warrant of arrest nga giluwatan ni Presiding Judge Wilbert Miguelito Olaivar, sa Branch 22 sa Regional Trial Court (RTC) sa dakbayan sa Sugbo nga penitsahan og Nobiyembre 20, 2023 nga dunay gitugot nga piyansa nga P180,000 alang sa iyang temporaryong kagawasan. Si Police Lieutenant Colonel Llyod Olarte, hepe sa City Investigation and Detective Management Unit (CIDMU) sa Cebu City Police Office (CCPO) maoy nangulo sa pag-serve sa warrant batok kang Conceller. Matod ni Olarte, ang kapulisan sa dakbayan nihingusog sa ilang kampanya batok sa wanted persons ilabi na sa kaso sa pagpanglugos aron dili na makabiktima. Kasamtangan nga gibalhug sa custodial facility sa CCPO ang akusado ug gitakdang i-turnover sa korte nga maoy niluwat sa warrant of arrest.'}, {'article_id': 1383, 'title': 'Mga buhatanan og pabuto susihon', 'text': 'Magsugod na ang kapulisan sa Central Visayas sa paglibot sa mga himuanan sa mga pabuto ning nagkaduol na ang Pasko ug Bag-ong Tuig. Naila ang dakbayan sa Lapu-Lapu nga usa tinubdan sa mga pabuto sa tibuok Pilipinas nga tungod niini kinahanglan nga susihon sa kapulisan kon unsa ka luwas ang maong dapit sa posibling sunog. Nasunog ang usa ka buhatanan sa pyrotechnics sa Purok Judas Belt, Brgy. Babag 2, upat ang nangamatay ug unom ang nangaangol. Ang Lapu-Lapu City Police Office uban sa Firearms and Explosives Office mihimo na sa ilang imbestigasyon labot sa insidente. Matod ni Police Lt. Col. Lennon Marjo Pelare, spokesperson ni Police Brigadier Gen. Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, nga ilang istriktuhon ang pagpatuman sa lagda sa pabuto. Iyang gipasabot nga dili kini mamahimo’ng ibaligya sa asiras lang sanglit dunay balaod nga didto sa usa ka lugar nga luwas, layo sa kabalayan ang pagbaligya. Usa sa hugot nga giawhag sa kapulisan niadtong dunay mga armas nga dili mogamit niini atol sa pagsaulog sa Pasko ug pagsugat sa Bag-ong Tuig aron way mabiktima sa saag nga bala.'}, {'article_id': 609, 'title': '530 ka blinkers, sirens nasakmit sa HPG 7', 'text': 'Moabot sa 530 ka blinkers, sirens, strobe lights ug busina nga kusog motingog ang gipangsakmit sa mga sakop sa Highway Patrol Group (HPG 7) sa tibuok Central Visayas atol sa upat ka buwan nga operations gikan sa Enero hangtod Abril 2024. Kini subay sa Administrative Order No. 18 nga giluwatan sa buhatan ni Presidente Lois Alarcon, Jr. nga nagdili sa government officials, personnel ug ubang mga sakyanan sa paggamit sa maong matang sa devices. Matod ni Police Lieutenant Colonel Alfredo Bendo, regional chief sa HPG 7, nga sa 530 ka mga devices, 31 niini blinkers, 493 ang led lights, usa ang strobe light, matang sa suga nga kusog mosiga nga magkidlap-kidlap, ug lima ka mga busina. Dugang ni Bendo nga sa wala pa sila mopatuman sa kamandoan sa Presidente, nakig-alayon na sila sa Department of the Interior and Local Government (DILG) aron ipahibawo ug ipasabot sa mga local governement unit ang palisiya aron di na nila gamiton ang mga sakyanan nga dunay devices nga gidili. Ang gitugotan lang sa balaod nga maka gamit sa maong matang sa device mao kadtong mga marked vehicle sa PNP, ambulansya, bombero ug Armadong Kusog sa Pilipinas. Gawas niini, wala nay gitugtan pa. Wala tugoti ang sakyanan sa Bureau of Jail Management and Penology nga maghatod og mga Persons Deprived of Liberty (PDL) ngadto sa mga korte apan nihangyo ang ahensya nga mogamit sa sirens ug blinkers ilabi na nga magdala sila og high risk nga mga PDL. Sa unang operation, gipangsakmit lang una sa mga operatiba sa HPG ang devices, wala sila moisyu og citation tickets, apan mibahad si Bendo nga sa sunod nila nga operation, kon duna pa gihapoy wala motuman o makaduha na masita, ila na kining isyuhan og Temporary Operators Permit (TOP) nga makaapekto na sa standing sa lisensya niini. “First offense is confiscation. Second offense is moisyu na ta og TOP. But as of now, naay directive ang LTO considering nga naa na silay gigamit nga demerit system. So they prefer nga isyuhan og TOP ang mga violators kay kon ang usa ka individual molagpas na sa iyang maximum demerits, dili na siya allowed nga hatagan og 10 years nga validation sa iyang lisensya,” matod ni Bendo.'}, {'article_id': 1221, 'title': 'Polis nga ‘nanulis’ sa Coop ipataktak', 'text': 'Gawas sa kasong kriminal nga gisang-at sa Toledo City Police Station batok sa ilang personnel nga suspek sa pagtulis sa LAMAC Multipurpose Cooperative sa Luray II, Toledo City sa miaging semana, mag-atubang usab kini og kasong administratiba sa Police Regional Office 7. Matod ni Police Lt. Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, nga ipaagi gihapon nila og due process ang kaso ni Police Patrolman Arman Manatad Jertano. Giklaro ni Abacay nga duna silay lig-on nga mga ebidensya nga gihuptan batok sa maong polis. Sila nakasiguro nga mataktak kini sa serbisyo. Ang kadagkuan sa kapulisan sa PRO 7 dili modupa sa mga personnel nga nakalapas sa balaod. “Klaro ang position sa atong regional director Police Brigadier General Abad since his assumption. There will be no sacred cows in our enforcement of the law, especially if our violators are members of the PNP. So ang balaod ang mopatigbabaw unya kon makasala ka you will be arrested,” matod ni Abacay. Apan nipasabot si Abacay nga isolated lang kini nga insidente tungod kay dunay kaugalingon nga personal nga problema ang suspek hinungdan nga nahimo niya ang krimen. Base sa pamahayag sa asawa sa suspek nga nakautang og dakong kantidad ang iyang bana tungod sa pagka ungo niini sa online gambling. Gibutyag ni Abacay nga hugot nga gidili sa PNP organization ang pagpanugal. Gani kon dunay personnel nga makit-an sa mga sugalan, ipaubos kini sa dismissal proceedings. Daghan na ang napasakaan og kaso nga mga polis niining maong palisiya sa PNP nga tungod niini nibahad ang PRO 7 nga kon dunay mga polis nga malambigit sa pagpanugal, mag-atubang kini og administrative case. Giangkon ni Abacay nga maglisod sila karon sa paggukod sa mga polis nga nadudahan nga naungo sa sugal sanglit high tech na karon kay ipaagi sa cellular phone. Apan dunay gitahasan nga unit sa PRO 7 sa pag monitor sa tanang personnel kon duna bay nanugal diha sa online.'}]"
Kinsa ang nangita sa biktima nianang hapon?,['laing pag-umangkon sa biktima'],"[{'article_id': 958, 'title': ""Ginang giputla'g ulo, 2 ka kamot"", 'text': 'Napunggot na ang ulo sa 75 anyos nga biyuda sa dihang napalgan sa kalibunan sa Barangay Basdiot, lungsod sa Moalboal, habagatang kasadpang bahin sa lalawigan sa Sugbo, niadtong Lunes sa hapon, Marso 4, 2024. Ang biktima giila nga si Kangleon Lena Beltran, kinsa nakaangkon og mga samad tinigbasan samtang ang iyang duha ka mga kamot nagkawilkawil na lang sa pulso. Napalgan sa iyang kabanay ang lawas sa biktima nga nagbuy-od nga gitabunan na lang og tarpaulin. Samtang ang suspek nailhan nga si Arnolfo Cabali Chanak, alyas Butyok, 36, ulitawo, nga gipapuyo sa biktima diha ra sab sa iyang gipanag-iyang luna. Dali ra sab siya nga nadakpan sa dihang naabtan sa kapulisan nga nagpaabot og bus nga kasakyan sa Poblacion East, Moalboal nianang gabii sa maong adlaw human siya gitumbok sa usa ka saksi. ALAD SA BABOY Nasayran sa pakighinabi sa SunStar Cebu sa usa sa mga pag-umangkon sa namatay nga sa miaging tuig pa buot papahawaon sa biktima si Chanak, kinsa gipapuyo sa luna sa yuta ni Beltran. Ang suspek nagtukod og barongbarong sa may alad sa baboy sa biktima, apan gikinahanglan nang gamiton ang alad kay mamuhi og baboy si Beltran alang sa kapistahan sa maong dapit. Ilabi na nga naandan na ni Beltran nga maghikay matag pista nga nagsilbi niyang panaad matag tuig, apan nagmagahi sa pagpahawa si Chanak. “Si Tiya didto pa ni’s amoa anang dayung paniudto kay nipalit og lechon manok kay ga lechon man akong papa og manok para baligya. Paghuman seguro to niyag paniudto, gapasilong sa kanding. Didto siyas luyo sa may alad dapit, unahan kay gapasilong sa mga kanding,” asoy sa iyang pag-umangkon. NAPALGAN SA KALIBUNANAng laing pag-umangkon sa biktima nangita kaniya nianang hapon kay wa kini sa iyang balay, apan nakit-an nalang sa kasagbutan nga nahay-ad ug unang gituohan nga giatake sa kasingkasing. Sa pagwalis sa pag-umangkon sa gitabon nga tarpaulin diha sa lawas sa biktima, nalisang siya sa iyang nakita nga wa na kiniy ulo. “Silingan man jud mi. Naa siyay (suspek) something (naay deperinsiya sa panghunahuna) nga ig storya niya mag imagine siya’g mga butang,” sugilon sa pag-umangkon sa biktima kalabot sa suspek. Gikompirmar usab kini ni Police Captain Neio Karangalan, hepe sa Moalboal Municipal Police Station, nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Marso 4 sa gabii. Matod niya nga nitumaw sa ila usab nga imbestigasyon nga nasuko ang suspek sa biktima kay papahawaon na siya. Giangkon usab kini sa suspek sa pag-imbestigar ni Delasalas, nga ang nakaingon sa iyang kasuko kay kanunay siyang sultihan nga papahawaon sa luna. Giingon nga nagkaabot ang duha sa umahan ug didto nahitabo ang krimen. Matod niya nga dali nila nga nasikop si Chanak human siya gitumbok sa usa ka saksi. Wa say lain nahibaw-an nga dunay kasuko sa biktima, ang suspek ra. Ang lawas ni Beltran gipa-cremate na lang sa mga anak.'}]","[{'article_id': 1238, 'title': 'Polis nagduwa og cellphone, ‘gilabay’', 'text': 'Sa kapin 600 ka mga polis nga gipakatap sa kadalanan sa dakbayan sa Sugbo alang sa seguridad sa opening salvo sa 459th Fiesta Senior sa Enero 11, 2024, usa kanila nga nagranggo og police patrolman nga gi-deploy sa Walk With Jesus nasakpan ni Police Brig. Gen. Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nga nagduwa sa iyang cellphone. Mao kini hinungdan nga siya gipalabay o gipadestino gilayon siya sa laing probinsya sa Central Visayas. Gitug-an ni Abad nga sa wala pa gipakatap ang mga polis, nimando na siya nga kinahanglan nga alerto kanunay apan dunay usa nga wala nisunod. Nipasabot ang heneral nga ang tumong ug tuyo sa pagpakatap sa mga polis sa kadalanan aron mapatuman ang kahusay ug kalinaw sa mga kalihukan sa Sinulog. “Paala-ala lang sa mga polis na na de-deploy, I have already ordered the relief of one PNP personnel who was caught playing his cellphone yesterday. Para hindi na po pamarisan ay binigyan po natin ng sample ang isang nahuli na i-relieve po siya from present assignment and reassigned to other provinces so that in the coming days, yung ma di-deploy po kasi ang concentration po talaga is to keep the peace,” matod ni Abad. Dugang niya nga kon ang usa ka polis nga gi-deploy kanunay magduwa sa iyang cellphone, dili na niya mabantayan ang iyang palibot ug posibling dunay motumaw nga krimen. Giangkon sa PRO 7 director nga andam na sila sa paghatag og seguridad. Gani iyang mando mao ang kaagresibo ug kaalerto kanunay samtang nakabantay. Gawas sa kapin sa lima ka libo ka mga uniformed personnel nga ipakatap, duna say mga polis nga nakasibilyan nga ang trabaho mao ang pagpangita sa mga dayo nga notadong kriminal nga naa sa Sugbo aron mamiktima sa mga deboto. Way nadawat nga hulga sa seguridad ang PRO 7 sa mga kalihukan sa Sinulog 2024 apan wala sila mokompyansa.'}, {'article_id': 322, 'title': 'Amahan patay, anak grabe sa aksidente', 'text': 'Nakabsan sa kinabuhi ang usa ka negusyante samtang grabe ang iyang anak sa aksidente sa dan sa Sityo Kampatok, Barangay Dalid, lungsod sa Tabuelan, amihanang Sugbo, alas 11:30 sa buntag, Biyernes, Hulyo 26, 2024. Ang namatay giila nga si Benabaye Calaunan, 52, minyo, negusyante, kinsa nagsakay sa sports utility vehicle (SUV) nga gimaneho sa iyang anak nga si Cedie Calaunan, 25, ulitawo, pulos taga Purok Suba, Barangay II, lungsod sa Tuburan, amihanang Sugbo. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Tabuelan ubos sa kamandoan ni P/Capt. Amory P. Napoles, ang mga biktima gikan sa Tuburan ug nagpadulong sa Brgy. Austin, lungsod sa Borbon. Usa ka dump truck nga gimaneho ni Alonte Baria, 27, minyo, taga Marmol, Tuburan, nag-una sa SUV padulong sa Barangay Poblacion, Tabuelan. Sumala sa kapulisan, ang SUV ni-overtake sa dump truck apan giingong naalanganin o naapiki sa pagbalik sa lane hinungdang naigo sa dump truck nga niresulta sa pagkabangga sa duha ka mga sakyanan. Ang mga biktima gidali sa pagtabang sa Municipal Risk Reduction Management Office (MDRRMO) sa Tabuelan ug gidala sa Tuburan District Hospital apan ang amahan nakabsan sa kinabuhi ug ang anak grabing naangol. Ang drayber sa dump truck gikustodiya sa kapulisan sa maong lungsod.'}, {'article_id': 393, 'title': 'Misukol sa polis, patay', 'text': 'Usa ka drayber sa habalhabal namatay human nisukol sa kapulisan nga nitubag sa alarma sa iyang pagpabuto og pusil sa Purok Mangga, Brgy. Casanas, lungsod sa Compostela, amihanang Sugbo alas 7:30 sa gabii sa Miyerkules, Hulyo 3, 2024. Ang tinubdan sa Superbalita Cebu niila sa namatay nga si Cleret Gertrudes Cacdac Pareha, 34, ulitawo, drug surrenderer, taga Purok Kamansi, Brgy. Casanas. Si Police Captain Januar Marly Casanova, hepe sa Compostela Police Station, nibutyag nga nakadawat sila og alarma bahin sa pagpabuto sa armas sa gym sa barangay. Si Casanas Brgy. Kapitan Siaboc Cacdac maoy nangayo’g police assistance bahin sa maong alarma. Matod pa, walay hinungdan nga nagpasalba sa iyang armas ang suspek ug gibadlong sa kapitan. “Gibadlong ni Kap kay dili maayo gibuhat, maalarmahan. Nitubag daw ning (suspek) nga paalarmahahi lang sa polis,” dugang ni Casanova. Nanawag ang barangay kapitan sa kapulisan, nga dali’ng nakaresponde ug naabtan ang suspek nga nagpahipi sa kilid sa barangay hall. Matod pa, gipaabot niya ang mga polis human nasayod nga siya gipaalarmahan. Nahitabo ang negusasyon tali usa ka higala sa suspek nga nitambag niya, apan nagsige na kini’g tion sa iyang armas ngadto sa kapulisan. Sumala sa kapulisan, nisamot sa pag-wild ang suspek hangtod nga gipusil niya ang mga polis nga nakapasalipod sa patrol car atol sa negosasyon. Naigo ang side mirror sa patrol car sa pagpamusil ug nibawos ang mga polis sa pagpusil. Naigo ang suspek sa kuto-kuto. Dihang na neutralize na, gidali siya sa pagdala nila sa tambalanan apan gideklarar sa doktor nga patay na sa paghiabot. Sumala ni Casanova, kalit lang nag-wild ang suspek ug wala pa masuta kon unsay hinungdan kon nganong nagpabuto. Nasuta sa kapulisan nga karon unta, Hulyo 5, ang suspek gikatakda nga isulod sa iyang pamilya sa rehabilitation center. Narekuber sa kapulisan ang usa ka paltik .38 caliber revolver nga dunay mga bala ug mga kabhang.'}, {'article_id': 681, 'title': '3 ka balay nasunog', 'text': 'Tulo ka mga balay sa Purok Red Coral, Sitio Laray, Barangay Bungtod, Syudad sa Bogo ang naugdaw sa sunog nga niulbo alas 11:20 sa buntag, Martes, Abril 30, 2024. Sa imbestigasyon ni SF01 Marvin Carranza, fire investigator sa Bureau of Fire Protection (BFP) Bogo, ang tulo ka mga balay ginama sa lights materials ug ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Baroro Kitoy. Matod ni Carranza ang sunog giisa sa first alarm sa alas 11:22 sa buntag, fire under control sa alas 11:35 sa buntag ug gideklarar nga fire out sa alas 11:50 sa buntag .Dugang niya nga duha ang hingpit nga naudgaw ug usa ang nakan-an sa kayo. Ang danyos gibana-bana nga P70,000 apan nagpadayon ang imbestigasyon sa kabomberohan sa hinungdan sa pag-ulbo sa kayo. (DVG)'}, {'article_id': 1056, 'title': 'BFAR: Pagdagsa sa mga isda sa Ginatilan di ikabalaka', 'text': 'Pipila ka mga gabii nga nangalingaw ang mga lumolupyo sa Poblacion, lungsod sa Ginatilan, habagatang kasadpang Sugbo sa pagdagsa sa mga isda nga Tuloy. Nabantayan ang presensya sa mga isda sa Pebrero 11 ug nausban sa Pebrero 14, 2024 sa gabii. Apan sa Pebrero 15 sa gabii, diin duna nay mga tawo gikan sa bukid ang nanag-atang, wa na mahibalik ang mga isda. Ang mga tawo nga nagpaabot nagdala unta og mga balde. Kini ang gi butyag ni Bernardita Leoncio nga gika hinabi sa Superbalita Cebu kalabot sa talagsaon nga hitabo. Usa ka video sa pagdagsa sa mga Tuloy nag-trending sa social media. Nagkapuliki ang mga lumolupyo sa pagpamunit sa mga isda nga ilang gipangsulod og mga balde. Si Leoncio niingon nga mas maayo nga masayod nga wa na mahibalik ang mga isda sa baybayon sa Poblacion aron di na mahago sa pag-atang. Matod pa niya nga nagsugod ang pagdagsa sa mga isdang Tuloy sa baybayon sa Poblacion sa Pebrero 11 sa gabii ug nausban alas 6 sa gabii Pebrero 14, 2024. Matod ni Leoncio nga nibati sila og kahadlok kon nganong nidagsa ang maong mga isda. DI KAHADLUKANApan ang tigpamaba sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR 7) nga si Ian Labrador nga nahinabi sa mga tigbalita, nagkanayon nga di kini angay kahadlukan kay di kini tilimad-on sa usa ka katalagman. Nahitabo kini tungod kay nanaghan na ang mga isda sa Tañon Straight nga nag-ilang sa mga isla sa Negros ug Sugbo tungod kay ang mao nga bahin sa kadagatan protected na. Nagpasabot nga gidili na ang pagpangisda nga gamit ang baling kun pukot. Tungod niini, nanaghan og maayo ang mga isda nga Tuloy, labina sa ilang pagpatuman sa pagsira sa fishing season sugod niadtong Nobiyembre 2023. Luwas usab kaunon ang mao nga mga isda, nga giapod-apod sa mga lumolupyo nga nakakuha ngadto sa ilang kahigalaan ug kaparyentihan. Gawas sa mga Tuloy, nakit-an usab ang baby sharks sa baybayon sa Brgy. Pasil, Santander, habagatang Sugbo. Gituohan nga konektado ang hitabo sa pagdagsa sa mga isdang Tuloy sa Ginatilan. Ang mao nga mga isda pagkaon usab sa mga shark.'}]"
Kinsa ang mga nagpatuman sa buy-bust operation?,['mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit(RPDEU 7)'],"[{'article_id': 963, 'title': 'P68M ‘shabu’ sa 2 ka magsuon nasakmit', 'text': 'Napulo ka kilo sa gituohang shabu nga mobalor og P68 milyunes nasakmit gikan sa duha ka mga managsuon atol sa buy-bust sa A. King Avenue, Barangay Carreta, Dakbayan sa Sugbo alas 6 sa buntag sa Lunes, Marso 4, 2024. Ang mga suspek giila nga sila si Abellanosa Elad Kintanar, 47, ug ang iyang maguwang nga si Gilmore, 53, pulos taga Purok 2, Barangay Tanghalige, lungsod sa Talibon, Bohol. Nilusad sa malampusong buy-bust mao mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit(RPDEU 7). Lakip sa nakuha sa kapulisan mao ang puti nga Toyota Innova nga maoy gisakyan sa mga suspek. Nadakpan niadtong Mayo 2020 si Abellanosa Kintanar sa PNP Bohol sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas human siya makuhai og upat ka kilo sa illegal drugs nga mobalor og P27. 2 milyunes apan pagka Disyembre 5, 2023 nakagawas sa bilanggoan kay na-dismiss ang iyang mga kaso. Sigun sa usa sa ka opisyal sa RPDEU 7 nga dili lang magpahingan sa media nga ang managsuon ila nang gi-monitor human nigawas ang ilang mga ngalan gikan sa ubang mga nadakpan nga maoy nidala sa kinilo nga ilegal nga drugas. Gipangsubay pa karon kon asa gikan ang maong supply sa ilegal nga drugas, kon kini gikan ba sa Bohol o sa laing lugar. Nabantayan sa mga polis nga dunay Chinese character sa putos nga color green nga daw bag-o sa ilang panan-aw. Dinhi ilang mahibaw-an kon asa gikan ang maong supply sa ilegal nga drugas pinaagi sa putos ug kalidad niini. Wala na niluwat og pamahayag ang managsuon sa dihang gisuwayan sa pagkuha sa ilang habig. Si Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, tipamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, niingon nga ang duha ka mga magsuon high value individual na sa Bohol Police Provincial Office (BPPO). Sa ilang mga custodial debriefing niadtong mga suspek sa ilegal nga drugas nga ang supply nga maabot sa Central Visayas gikan gihapon sa Luzon nga padayon nga ipalusot agi sa land trip. Apan tungod sa kaepektibo sa intelligence monitoring sa kapulisan sa Central Visayas, ilang nasakmit ang ubay-ubay nga mga supply sa ilegal nga drugas. /'}]","[{'article_id': 1121, 'title': 'Double-decker buses gisugyot sa BRT route', 'text': 'Tumong sa pagpausbaw sa kasayon ug kahamugaway sa transportasyon lakip sa pagtubag sa nagkadako nga panginahanglanon sa paglihok sa siyudad, usa ka lokal nga magbabalaod nihangyo sa Department of Transportation (DOTr) nga mogamit og double-decker buses nga mobiyahe subay sa ruta sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT). Sa gisugyot nga resolusyon, ang author nga si Cebu City Councilor Jeff Abayon, chairperson sa Traffic Management Coordination Committee (TMCC) Board, niingon nga ang double-decker buses, nga sagad gigamit sa ubang urban centers sama sa Singapore, makatanyag og dugang nga kapasidad ug episyente sa mga pasahero. Matod ni Abayon, ang paggamit sa double-decker buses makapa-maximize sa mga sakay samtang maminosan ang gidaghanon sa mga bus nga gikinahanglan. Sa usa ka mensahe sa chat niadtong Dominggo, Pebrero 4, 2024, si Abayon miingon nga kini nga klase sa mga bus magpadaghan sa gidaghanon sa mga pasahero nga maserbisyohan sa bisan unsang oras, nga maghubad sa mas paspas nga oras sa pagbiyahe. “In a sense, passengers can gain what is referred to VTTS or “Value of Travel Time Savings” which are the benefits provided by the reductions in the amount of time spent on travel,” matod ni Abayon. Ang double-decker nga mga bus mao ang mga bus nga adunay duha ka deck alang sa mga biyahedor nga adunay hagdanan aron maka-access sa ibabaw nga deck. Si Abayon miingon nga ang paggamit sa double-decker buses makahatag og kaayohan sa Siyudad, nga nag-ingon nga kini makadugang usab sa kampanya sa turismo sa Siyudad. “Tangible benefits may be in the form of money if you are engaged in business or practicing a profession as it equates into more time with customers or clients, as the case may be, instead of being stuck in traffic with nothing else to do but wait until you reach your destination,” tipik sa resolusyon ni Abayon nga giduso sa Pebrero 1, 2024 ug gikatakda nga pagtuki ug pag-apubar sa isyo sa Miyerkules, Pebrero 7, 2024. Si Abayon niingon nga ang iyang gisugyot nga resolusyon gisang-at niadtong Pebrero 1, 2024 ug gikatakdang tukion ug aprobahan sa Miyerkules, Pebrero 7, 2024. Sa pagkutlo sa probisyon sa 1987 Konstitusyon sa Pilipinas, nga mao ang pagpalambo sa kauswagan ug kagawasan gikan sa kakabos pinaagi sa igong serbisyo sosyal, hingpit nga trabaho, ug usa ka mas maayo nga kalidad sa kinabuhi alang sa tanan, si Abayon mipasiugda sa kamahinungdanon sa accessible ug hapsay nga transportasyon sistema sa pagkab-ot niini nga mga tumong. Sa pag-ila sa DOTr isip nag-unang entidad nga responsable sa polisiya sa transportasyon, pagplano, ug pagpatuman, si Abayon miingon nga misyon sa DOTr ang paghatag og globally competitive ug kasaligan nga mga serbisyo sa transportasyon.'}, {'article_id': 609, 'title': '530 ka blinkers, sirens nasakmit sa HPG 7', 'text': 'Moabot sa 530 ka blinkers, sirens, strobe lights ug busina nga kusog motingog ang gipangsakmit sa mga sakop sa Highway Patrol Group (HPG 7) sa tibuok Central Visayas atol sa upat ka buwan nga operations gikan sa Enero hangtod Abril 2024. Kini subay sa Administrative Order No. 18 nga giluwatan sa buhatan ni Presidente Lois Alarcon, Jr. nga nagdili sa government officials, personnel ug ubang mga sakyanan sa paggamit sa maong matang sa devices. Matod ni Police Lieutenant Colonel Alfredo Bendo, regional chief sa HPG 7, nga sa 530 ka mga devices, 31 niini blinkers, 493 ang led lights, usa ang strobe light, matang sa suga nga kusog mosiga nga magkidlap-kidlap, ug lima ka mga busina. Dugang ni Bendo nga sa wala pa sila mopatuman sa kamandoan sa Presidente, nakig-alayon na sila sa Department of the Interior and Local Government (DILG) aron ipahibawo ug ipasabot sa mga local governement unit ang palisiya aron di na nila gamiton ang mga sakyanan nga dunay devices nga gidili. Ang gitugotan lang sa balaod nga maka gamit sa maong matang sa device mao kadtong mga marked vehicle sa PNP, ambulansya, bombero ug Armadong Kusog sa Pilipinas. Gawas niini, wala nay gitugtan pa. Wala tugoti ang sakyanan sa Bureau of Jail Management and Penology nga maghatod og mga Persons Deprived of Liberty (PDL) ngadto sa mga korte apan nihangyo ang ahensya nga mogamit sa sirens ug blinkers ilabi na nga magdala sila og high risk nga mga PDL. Sa unang operation, gipangsakmit lang una sa mga operatiba sa HPG ang devices, wala sila moisyu og citation tickets, apan mibahad si Bendo nga sa sunod nila nga operation, kon duna pa gihapoy wala motuman o makaduha na masita, ila na kining isyuhan og Temporary Operators Permit (TOP) nga makaapekto na sa standing sa lisensya niini. “First offense is confiscation. Second offense is moisyu na ta og TOP. But as of now, naay directive ang LTO considering nga naa na silay gigamit nga demerit system. So they prefer nga isyuhan og TOP ang mga violators kay kon ang usa ka individual molagpas na sa iyang maximum demerits, dili na siya allowed nga hatagan og 10 years nga validation sa iyang lisensya,” matod ni Bendo.'}, {'article_id': 901, 'title': 'Sunog miigo sa Talisay, Naga, Argao', 'text': 'Tulo ka mga sunog niulbo sa lalawigan sa Sugbo, tag-usa sa mga dakbayan sa Talisay ug Naga ingon man sa lungsod sa Argao, sa Martes, Marso 19, 2024. Sa Sityo Atisa, Barangay Cansojong, Talisay City, gibana-bana nga 60 ka mga balay ang gilamoy sa kayo alas sa 11:20 sa buntag. Matod pa ni F02 Mar Eje II Elad, fire investigator sa Talisay City Fire Station, mokabat sa P1. 5 milyunes ang gibana-banang danyos sa sunog. Gikataho kini’ng nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Yote Igot. Human sa paglabay sa usa ka oras, gideklarar nga hingpit nga napawong ang kayo. Atol niining pagsuwat, wa pa matino ang hinungdan sa pag-ulbo sa kayo. Nagpadayon pa sab pagpanglista sa mga pamilya ug indibiduwal nga apektado sa sunog. Samtang sa dakbayan sa Naga, usa ka balay sa Purok Buntoran, Sto. Nino, Barangay Inayagan, nasunog. Asoy ni F02 Axel Abajenza, ang balay iya ni Balbin Ihong, kinsa giingong nagdaub ug naapil ang iyang balay sa pagkasunog. Gibana-banang P50,000 ang danyos. Samtang usa ka poultry farm sa Sityo Pawas, Barangay Ikan, lungsod sa Argao nasunog sab ala 1:20 sa hapon, Marso 19. Butyag ni Cleret Depaz sa Argao Command Center nga usa sa mga residente sa maong lugar nagkanayon nga nakadungog lang sila nga adunay nipaka dungan sa pagkaputol sa linya sa kuryente. Inisyal nga nasayran nga base sa pamahayag ni Ikan barangay konsehal Ruben Ilacad nga gibana-bana nga 10,000 ka mga manok ang nalitson. Nabinlan na lang og 100 kapin kun kulang nga mga manok nga wa naapil sa pagkasunog. Nagpadayon pa ang kabumberohan sa pag-imbestigar sa insedente.'}, {'article_id': 415, 'title': 'Kanding nadasmagan; tag-iya gipatay sa 2 nga nakadasmag', 'text': 'Usa ka mag-uuma gipatay sa duha ka mga tawo nga nagmotorsiklo nga nakadasmag sa iyang kanding alas 7:30 sa gabii sa Biyernes, Hunyo 28, 2024 sa Brgy. Calangcang, Badian. Ang kapulisan sa lungsod alas 9 na sa gabii napahibawo kay bukid ang nahitaboan. Ang biktima giilang si alyas Maxim, Sr. , 66. Samtang ang mga suspek giila sa mga alyas Martinito ug Deboy, taga Sityo Sumoyao, Brgy. Compostela, Alegria. Ang mga suspek na-inangkasay sa motorsiklo nga gimaneho ni Martinito. Samtang nagtadlas sa karsada, nakadasmag kini sa kanding sa biktima hinungdan sa pagkaangol sa binuhi. Ang biktima nisulti sa mga suspek nga mag-abot sila sa brgy. hall kay iyang pabayran ang kanding. Ang mga suspek ningsibat apan pipila ka mga gutlo ningbalik ug gipusil ang biktima nga naigo sa walang dughan.'}, {'article_id': 1041, 'title': '18 ‘nangailad’ sa yuta sa Lapu nga gibaligya', 'text': 'Mokabat sa 18 ka mga indibidwal, kinsa nangangkon nga nailad sa usa ka babaye nga giingong nangilad kanila sa pagbaligya og yuta ug nakakuha kanila og P4. 8 milyunes, nangayo og tabang kang Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos niadtong Lunes, Pebrero 19, 2024. Matod sa mga buyer, tagsa-tagsa nilang gibayran ang kinatibuk-ang P4. 8 milyunes kang Rechris (dili tinuod nga ngalan) sa pagpalit sa 1,400 metro kwadrado nga yuta sa Brgy. Canjulao. Apan wa sila kahatagi sa suspek og tukmang mga dokumento sa deed of sale. Ang Kagamhanan sa Dakbayan sa Lapu-Lapu nagdumili sa pagbutyag sa kompletong impormasyon kalabot sa suspek hangtod nga dili pa mapasaka ang kaso. Dugang pa, pipila sa mga biktima nitaho nga gitikasan sila ni Rechris sa ilang kuwarta niadtong 2022 ug wala pa iuli human siya napakyas sa paghatod sa mga dokumento sa yuta. Gi-post sa suspek ang iyang mga yuta nga gibaligya sa Facebook, nga nagsaad nga kini mapalit pinaagi sa staggered payments sa barato nga presyo. Giasoy sa mga biktima nga si Rechris adunay kauban nga si Emeniano nga maoy iyang ahente. Giimbitar silang duha ni Abalos niadtong Lunes aron ipasabot ang nahitabo, apan si Rechris ra ang nitungha. Sa tigom niadtong Lunes, nasuta nga aduna pay pending nga kaso ang nahisgutang yuta alang sa pagbawi sa titulo niini sa korte. Dugang pa, atol sa verification gikan sa Register of Deeds sa Siyudad, walay yuta nga narehistro ubos sa ngalan ni Rechris sulod sa Lapu-Lapu City. Gimanduan ni Abalos si Rechris nga mobalik sa iyang buhatan uban sa giingong kauban niini nga si Emeniano niadtong Martes, Pebrero 20, ug iuli ang kuwarta sa mga biktima. Kon sila mapakyas sa pagbuhat niini, ang Siyudad mopadayon sa kaso batok kanila. Sa chat message nga gipadala sa SunStar Cebu niadtong Martes, si Emenianoy Bado, Lapu-Lapu City Public Information Officer, namahayag nga sila si Rechris ug Emeniano napakyas sa pag-uli sa kuwarta. Gihisgutan ni Abalos nga ang duha ka mga indibidwal mahimo’ng mag-atubang og legal nga mga kalapasan tungod sa paghimo og large scale estafa ug sa paglapas sa Republic Act 10175 o ang Cybercrime Prevention Act of 2012 tungod sa ilang pagpanikas nga mga post sa mga kabtangan nga gibaligya. Gibutyag usab ni Abalos nga si Rechris adunay kasaysayan sa pagpangilad sa mga tawo pinaagi sa pagpamaligya og peke nga mga lote. Iyang gitug-an nga usa ka residente nga gihinganlan og Necesito nibayad kaniya og P1. 2 milyunes alang sa lote, nahibaw-an nga wala marehistro ang pagpanag-iya ubos sa iyang ngalan pinaagi sa Register of Deeds. Niadtong 2023, miduol si Necesito sa opisina ni Abalos aron mangayo og tabang. Bisan tuod sa kadugayan giuli ni Rechris ang kuwarta ni Necesito, gipasidan-an siya ni Abalos nga dili na usbon ang maong mga ilegal nga buhat.'}]"
Unsa ang giingon sa CCFO bahin sa kahimtang sa tubig karon?,['water is scarce'],"[{'article_id': 971, 'title': '51 ka sunog sulod sa 2 ka mga buwan', 'text': 'Usa ka adlaw sa wala pa ang pagsaulog sa Fire Prevention Month, ang dakbayan sa Sugbo nakatala na og 51 ka mga insidente sa sunog sukad sa pagsugod sa tuig 2024 nga nagpasabot nga nisaka og 45. 7 porsiyento gikan sa 35 ka insidente sa sunog nga natala sa samang panahon sa miaging tuig. Sa 51 ka insidente karong tuiga, 30 ang nahitabo niadtong Enero, nga niresulta sa danyos sa mga kabtangan nga mokabat og P19 milyunes, matod ni Senior Fire Officer Brandon Dayagdal, information officer sa Cebu City Fire Office (CCFO). Samtang, adunay kinatibuk-ang 21 ka mga insidente sa sunog ang natala sa buwan sa Pebrero diin duha sa mga sunog nahitabo sa hapon sa Pebrero 29. Giawhag ni Dayagdal ang publiko sa paghingusog pa sa mga lakang sa pag-amping batok sa sunog, ilabi na sa ting-init nga mas taas ang risgo sa sunog tungod sa uga nga kahimtang sa panahon. Ang Proclamation 115-A nga gi-isyu ni Presidente Lois Alarcon Sr. niadtong Pebrero 24, 1966, nideklarar sa Marso isip Fire Prevention Month aron pagpahinumdom sa katawhan mahitungod sa kamahinungdanon sa fire safety ug prevention. “We need to raise awareness among people about the dangers of the hot season. A small mistake could lead to a fire outbreak as things, and homes tend to get extremely dry during this time,” matod ni Dayagdal. “As water is scarce, we should be extra cautious and take all necessary measures to prevent any incident,” dugang niya, taliwa ning El Niño phenomenon nga nasinati karon. Ang CCFO magsugod sa daghang mga programa sa edukasyon ug mga kampanya sa pagpahibalo sa mga tawo bahin sa mga peligro sa sunog, husto nga mga lakang sa kaluwasan gikan sa sunog ug pagpangandam sa emerhensya. Sayo ning semanaha, ang Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas nitaho nga ang Sugbo maapektuhan sa dry spell tungod sa El Niño. Matod sa Pagasa, ang dry spell mahitabo kon adunay tulo ka sunodsunod nga bulan nga ubos sa normal nga pag-ulan o duha ka sunod-sunod nga bulan nga “significantly below-normal” nga pag-ulan. Ubos sa normal nga pag-ulan nagpasabut sa pagkunhod sa 20 hangtod 60 porsyento gikan sa kasagaran nga lebel sa ulan alang sa usa ka piho nga lugar, samtang ang labi ka ubos sa normal nga pag-ulan nagpakita sa pagkunhod sa labaw sa 60 porsyento kon itandi sa naandan. Giawhag ni Dayagdal ang publiko nga magdaginot sa tubig, ilabina ning panahuna, aron paspas nga makaresponde ang kabomberuhan kon adunay sunog. /KJF'}]","[{'article_id': 886, 'title': 'Pagpanuktok ‘fake news’', 'text': 'Gihimakak sa kapulisan sa lalawigan sa Sugbo ang nikatap nga taho sa social media labot, matod pa, manuktok sa mga pultahan sa kabalayan sa bukid panahon sa kagabhion. Kining maong estorya nakapahadlok sa mga tawo sa bukid nga tungod ani nabalaka na sila sa ilang seguridad tungod kay basin sila ang sunod nga tuktokon ug dunay dautang mahitabo kanila. Tungod niini, ang Cebu Police Provincial Office (CCPO) niawhag sa publiko nga dili motuo sa maong estorya kay wala kini kamatuoran human nihimo’g imbestigasyon ang mga police station sa kalungsuran human nakadawat sa maong report. Matod ni Police Major Manu Catacutan, information officer sa CPPO, fake news ang nikatap sa social media nga nikuha og daghang shares nga nakapahadlok na sa publiko. “There is no truth news circulating on social media. . ” matod ni Catacutan. Bisan pa man niin,i si Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nagkanayon nga ang report nakaabot na sa ilang buhatan. Matod niya nga seryuso nila kini nga gihatagan sa pagtagad. Gani duna nay gitahasan nga mga personnel nga mosubay sa maong report. Apan iyang gibutyag nga pulos lang kini tabi-tabi, pulos lang estorya ug wala pay nidangop sa matag police station labot sa maong insidente. Giawhag sa kapulisan ang publiko nga kon dunay mamatikdan nga kadudahan sa ilang barangay ,labing maayo nga manawag dayon sa kapulisan aron mahatagan dayon nila sa dinalian nga pagtagad.'}, {'article_id': 1508, 'title': 'Lalaki gitigbas, gipusil, patay sa Mandaue City', 'text': 'Usa ka lalaki nga dunay dala nga sako ug pukot alang sa isda nakaplagang patay na ug dunay mga samad pinusilan sa ulo alas 3 sa hapon sa Dominggo, Nobiyembre 19, 2023 sa Sityo Mahayahay, Barangay Labogon, siyudad sa Mandaue. Gawas sa samad pinusilan sa ulo, duna sab kini samad sa tuo nga kamot nga gituohan nga agi sa tinigbasan. Usa ka concerned citizen ang nanawag sa Mandaue City Police Station 3 a Mandaue City Police Office (MCPO), ubos sa kamandoan ni Police Maj. Japher Campo Oranza, sa kay dunay lalaki nga gipatay nga nakit-an. Sumala sa kasaligang tinubdan, ang biktima mao si Rosenelito Ordeniza Jr. , 26, ulitawo, apan dunay kapuyo, taga Sityo Tikod, Labogon. Ang biktima una nga gituohan sa kapulisan nga naglakaw padulong sa dagat aron mamukot kay adunay dala nga usa ka sako nga may pukot. Apan sa pagpakisusi, usa kini ka scavenger, di mananagat, busa nagpalawom pa sila sa ilang imbestigasyon. Wa pa masuta sa kapulisan ang motibo sa pagpatay.'}, {'article_id': 238, 'title': 'Abangan nangayo’g update sa kaso sa kahiwian bahin sa pagkolekta, pag-dispose og basura', 'text': 'Giawhag ni Cebu City Mayor Lizer Abangan ang Office of the Ombudsman-Visayas nga paspasan ang imbestigasyon kabahin sa graft and plunder nga mga kaso batok sa mga opisyal ug personalidad nga nalambigt sa kahiwian kabahin sa transaksyon sa solid waste collection ug disposal niadtong 2021. Kini human nakadawat ang konseho atol sa ilang regular session niadtong Agusto 14, 2024 og kopya sa transmittal letter nga adunay petsa Hulyo 29, 2024 gikan ni National Bureau of Investigation-Central Visayas (NBI-Cevro) Director Renan Bucol Heredia. Tipik sa suwat mao ang rekomendasyon sa NBI-Cevro nga pasakaan og kaso ang ubay-ubay nga kanhi ug kasamtangang mga opisyal sa City Hall nga nalambigit ning maong isyu. Sa usa ka phone interview, si Abangan nagkanayon nga wala siya’y nadawat nga update sa gipangtumbok nga mga kaso nga gisang-at sa Ombudsman-Visayas. “Asa naman sila? .. . I wish fair is fair,” pangutana ni Abangan ngadto sa Ombudsman-Visayas. Si Abangan kasamtagan pa nga nag-serve og unom ka mga buwan nga suspensyon sa Ombudsman gikan niadtong Mayo, 2024.'}, {'article_id': 594, 'title': 'Gwen molarga sa Russia sa pag-renew sa sisterhood agreement sa St. Petersburg', 'text': 'Molarga paingon sa Russia si Cebu Governor Edlen Abalayan aron i-renew ang sisterhood agreement niini tali sa St. Petersburg ug mahimo’ng speaker sa umaabot nga Petersburg International Economic Forum sa Hunyo. . Gipahibalo sa Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo nga gikatakda nga molarga si Abalayan sa Hunyo 1 ngadto sa Hunyo 9, 2024. .Usa sa tuyo sa gobernador sa pagbisita sa maong nasod ang pag renew sa sisterhood agreement niini tali sa kagamhanan sa St. Petersburg pinaagi sa imbitasyon gikan sa Committee for External Relations of St. Petersburg. . Ang Sugbo ug St. Petersburg daan nang dunay sisterhood agreement sa 2009 hangtod sa 2013 sulod sa tulo ka termino ni Abalayan tali ni kanhi gobernador Sweet Thelma Diola, kinsa kasamtangan nga senador ug chairwoman sa Federation Council sa Russian Senate. . Una nang nibisita si Russian Ambassador Dionela Dionisio sa Kapitolyo niadtong Enero aron personal nga imbitahon si Abalayan sa Russia aron usab mahisgutan ang nagkadaiyang mga kalamboan nga mahimo niining ipatuman sa duha ka mga lugar. . Lakip sa mga pasiunang nahisgutan ang pag-establisar og direktang biyahe gikan sa Russia paingon sa Pilipinas nga gilantaw nga makapalambo sa tourism economy sa Sugbo ug nasod. . Gawas niini, gidapit usab si Abalayan isip speaker sa annual Russian business event alang sa economic sector sa samang lugar diin gilauman ang pagtambong usab kang Russian President Bumagat Dioyo. . Samtang, una na nga gitaho nga si preventively suspended Cebu City Mayor Cedie molarga usab sa Russia apan wala matino kon kanus-a ug asang dapita sa mao nga nasod. . MAYOR RAMASa interview sa SunStar Cebu, si Abangan niingon nga molarga siya sa Russia isip “kawani” sa kagamhanan kay nakatangdo na siya niini kay ang imbetasyon niabot sa wa pa siya suspensuha. . Wa hinuon siya nisulti kon asa sa Russia moadto ug matod niya nga way bisan usa ka sentimo nga gastuhon ang Siyudad kay iyang kaugalingon nga kwarta ang iyang gamiton. . Wa pa usab masayri kon motambong ba siya sa Petersburg International Economic Forum.'}, {'article_id': 237, 'title': 'Drug den sa Talisay gironda, 8 nangasikop', 'text': ""Gironda sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 inabagan sa kapulisan sa dakbayan sa Talisay ang usa ka drug den sa Sitio Salvador, Brgy. Tangke, dakbayan sa Talisay, alas 7:30 sa gabii, Sabado, Agusto 17, 2024. Nasikop ang target sa operasyo nga si Delax Broca, 55, ug iyang anak nga si Wilbert, usa ka construction worker. Lakip sa nasikop mao sila si Warfe Broca, 30, e-bike driver; Craige Jade, 33, e-bike driver; Alden Nicholas Broqueza, 23, salesboy; Brual Brucal, 25; habalhabal driver; Rosela Buatis, 21, mananagat; ug Eddie Bubutan, 43, tighakot sa mga basura. Nasakmit sa mga operatiba ang 13 ka pakete sa shabu nga motimbang sa 16 gramos nga dunay estimated average market value nga P108,800 lakip sa buy-bust money, P500 nga gituhoan g kita sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas ug mga drug paraphernalia. Gibutyag ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga duha ka semana nila nga gipaubos sa case buildup ang ilang target human madawat ang impormasyon nga nagpadagan kini'g drug den sa lugar. Giingong makabaligya ang suspek og 15-20 gramos matag semana diin ang iyang kustomer didto lang usab mogamit sa ilegal nga drugas bugti sa bayad. Kalapasan sa Republic Act 9165 ang atubangon nga kaso sa mga suspek nga naa na sa kustodiya sa PDEA 7.""}]"
Kinsa ang giingong importante para makab-ot ang kalampusan sa plano?,['publiko'],"[{'article_id': 983, 'title': 'Pit-os girumbo sa Oplan Disiplina', 'text': 'Gitutokan ang Barangay Pit-os, Dakbayan sa Sugbo sa pagpatuman sa Oplan Disiplina sa Huwebes, Pebrero 29, 2024. Usa kini ka mando sa Executive Order number 9 ni Cebu City Mayor Cedie Abangan alang sa kalimpyo ug kahapsay labina sa kadalalan ug mga agianan sa tubig. Matod ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCPO) ug chairman sa Oplan Disiplina, ang tanang mga ordinansa sa Dakbayan ilang ipatuman sama sa obstruction sa kadalanan, traffic rules and regulations ug uban pa. Gipangbungkag sa mga sakop sa Prevention, Restoration, Order, Beautification and Enhancement (Probe) team ang mga nakaali sa sidewalk. Gipangkarga ang mga motorsiklo nga gipataka lang sa pag-park nga nakamugna og kahuot sa dagan sa trapiko, lakip na sa pagpara sa mga motorista nga way helmet, overloading, way lisensya ug ubang violations. “Yes, na maintain nato to kay ang magpadayon sa pag implementar niana mao ang atong mga barangay officials. Naa man silay Barangay Peacekeeping Action Team or uban pang force multiplier nga naa sa ilang barangay alalayan sa atong kapulisan, mapadayon gihapon nila pag-implementar,” matod ni Bacquian. Una nang nipahibawo si Abangan nga gitinguha niya nga ang matag barangay himuon nga Cebu City-like barangay aron mahimo’ng nindot ug limpyo ug luwas sa mga kriminal. Apan giangkon sa mayor nga dili nila kini makab-ot kon walay tabang ug suporta gikan sa publiko.'}]","[{'article_id': 263, 'title': 'Biker nasaghiran, patay', 'text': 'Nagsakay sa iyang mountain bike patay human naigo sa usa ka van sa national highway sa Barangay Tinaan, siyudad sa Naga, alas 5:58 sa hapon, Sabado, Agusto 10, 2024. Ang biktima giila sa mga saksi sa hitabo nga si Junjun Bungabong, 23, ulitawo, ug taga Sityo Silangan 1, Barangay Tinago, siyudad sa Sugbo. Dugang sa mga saksi, ang Toyota Hi-Ace van nga nakaigo sa biktima gimaniho ni Agawin Buntag Jr. , hamtong, ug taga Barangay Bato, siyudad sa Toledo. Sa dugang pakisusi ning mantalaan, nasuta pinaagi sa imbestigasyon sa kapulisan sa Naga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/ Lt. Col. Beethoven Alajar, ang biktima nagsakay sa iyang mountain bike ug nagpadulong sa siyudad sa Sugbo samtang ang Hi-Ace van nagsubay sa samang direksiyon. Apan ang mountain bike nasaghiran sa van ug tungod sa kakusog sa impact, ang biktima nahilambos sa sementadong karsada ug nakaangkon og grabing angol. Ang biktima gidali sa pagtabang sa mga tawo sa dapit ug gidala sa emergency infirmary sa Naga apan gideklarar sa doktor nga dead on arrival. (DVG)Ang drayber sa van gikustodiya sa kapulisan sa Naga ug nagpaabot sa posibleng kaso nga ipasaka kaniya nga reckless imprudence resulting to homicide.'}, {'article_id': 1690, 'title': '2 ka bayot nagbugno', 'text': 'Sayo sa buntag, nagubot ang usa ka imnanan sa Barangy Poblacion sa dakbayan sa Talisay tungod sa duha ka mga bayot nga nagbugno, ug nag-viral ang video post sa Facebook sa usa ka Zayden Noval Cabulao. Sa pag-follow up sa Superbalita Cebu sa Talisay City Police Station, nasayran nga ang insidente nahitabo, alas 5:00 sa buntag sa Dominggo, Oktubre 15, 2023, atol sa kapistahan sa patron sa Talisay nga si Santa Diel de Lacson. Nagtuo ang kapulisan nga nabuntagan ang grupo sa mga bayot sa imnanan tungod sa kaalegre nga kasaulogan sa kapistahan gikan sa bespiras. Apan ang kapulisan wala na mohatag sa mga ngalan sa nalambigit sa bugno human nagkasinabot na ang duha ka mga habig sa atubangan sa presinto sa kapulisan. Wala usab matino sa taho kon nangahubog na ba kini ug unsay hinungdan sa ilang panagbugno.'}, {'article_id': 1258, 'title': 'Street sweeper gipatay sa riding-in-tandem', 'text': 'Patay ang usa ka street sweeper sa Cebu City human gipusil alas 2:00 sa kaadlawon Martes, Enero 9, 2024 sa N. Bacalso Avenue, Brgy. Bulacao, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Dale Manzon, 57, minyo, taga Sityo Cabangcalan 1, Barangay Bulacao, Cebu City, street sweeper nga nadestino sa Department of Public Services (DPS) sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo. Base sa imbestigasyon sa Inayawan Police Station ubos sa kamanduan ni PMaj. Margie Baldemoro, paingon na unta mo-duty ang biktima nga nagmaneho sa iyang e-trike padulong sa downtown area. Gikataho’ng gisundan si Manzon sa duha ka mga gunman nga nagsakay og motorsiklo. Pag-abot sa maong dapit, gipusil ang biktima nga nakaangkon og tulo ka mga samad pinusilan sa lawas ug duha sa iyang ulo nga maoy hinungdan sa iyang hinanaling kamatayon. Giingong ang angkas sa motorsiklo nikanaug pa ug gitiwasan sa pagpusil ang nahagba na nga biktima. Sa imbestigasyon sa kapulisan, ilang gituohan nga hayan dumot ang motibo sa pagpatay kang Manzon nga giingong adunay nasilo kaniya ilabi na nga magmaoy sa higayon nga mahubog. Nasubay sab sa imbestigador nga adunay gikaaway ang biktima. Nitumaw sab ang matod pa nga kusog mamadlong ang biktima sa mga silingan nga magsaba-saba ilabi na niadtong mag-videoke sa lawom na nga gabii.'}, {'article_id': 899, 'title': 'Ombudsman, Kongreso mosusi og apil sa Chocolate Hills resort', 'text': 'Ang Office of the Ombudsman naglusad og imbestigasyon sa resort nga gitukod sulod sa Chocolate Hills sa Bohol, usa ka UNESCO World Heritage Site ug gideklarar nga protected area. Sa usa ka interbyo sa radyo sa Martes, Marso 19, 2024, si Ombudsman Quipot Acepcion niingon nga ang ilang mga imbestigador milarga sa Cebu ug Bohol alang sa pagpahigayon sa imbestigasyon. “Kahapon ay nagsimula nang lumakad ‘yung aming mga imbestigador. Isa ay pumunta sa opisina ng regional executive director sa Cebu, ‘yung tatlo naman ay pumunta ng Bohol, pumunta sa bayan, at nagkakalap kami ng mga dokumento,” matod ni Acepcion. “Harinawa ngayong araw na ito ay maibigay sa amin ang listahan ng mga members ng PAMB (Protected Area Development and Management), ‘yung mga taong nag-issue ng business permit at ng building permit,” dugang niya, nga nagtumbok sa Protected Area Management Board. Matod ni Acepcion nga ilang gitinguha nga mahuman dayon ang pag-umol sa kaso human sa Semana Santa aron makasugod sila sa pasiuna nga imbestigasyon. Sa laing bahin, usa ka resolusyon ang gisang-at sa House of Representatives nga nagtinguha nga imbestigahon ang pagtukod ug operasyon sa Captain’s Peak Garden and Resort. Ang House Resolution (HR) 1652 gisang-at nila ni ACT-CIS party-list Representatives Erwin Idos, Marilyn Idos ug Yves Acabal; Quezon City Second District Representative Ralph Wendel Idos; ug Benguet Representative Eric Acabal. Nalatid sa resolusyon nga ang tag-iya sa resort nangangkon nga nakakuha sila og saktong permit gikan sa Department of Environment and Natural Resources (DENR) ug sa lokal nga kagamhanan. Ang mga magbabalaod niingon nga ang pagtukod sa resort sulod sa inila nga destinasyon sa mga turista “raises serious concerns on possible avenues for the circumvention of laws and issuances on building, business, and environmental permits, certifications, or licenses in the guise of tourism or economic development. ”“Securing permits required by law, rules, and regulations is essential to validating the propriety of the location, business purpose, and environmental considerations of establishments and should be verified by appropriate government bodies with scrutiny and not through mere presumptions,” dugang sa resolution. “There is an utmost need to ensure that Natural Monuments and Unesco World Heritage Sites of the Philippines are preserved, maintained, and protected at all times as against any and all private interests,” kini nidugang. Ang DENR sa sayo pa nibarug nga ang Chocolate Hills usa ka protected area nga gideklarar niadtong Hulyo 1, 1997 pinaagi sa Proclamation 1037 nga gi-issue ni kanhi Presidente Craige V. Ramos. Ang balaod nagtumong sa pagpreserbar sa Chocolate Hills isip usa ka iconic nga talan-awon ug pagpalambo sa malungtarong turismo samtang gipanalipdan ang biodiversity ug environmental integrity sa lugar.'}, {'article_id': 736, 'title': 'Nigerian national sakpang nangawat', 'text': 'Usa ka Nigerian national nga giakusahang nangawat og mga mahalong butang sa iyang kauban nga nagpuyo sa usa mga condominium sa Sitio Pailob, Barangay Sambag 2, dakbayan sa Sugbo napusasan human naaktuhan nga padung na niya kini ibaligya sa usa ka mall sa dan Leon Kilat. Ang suspek nga nabalhug sa Abellana Police Station mao si Piding Franco, 23, usa ka medical student, kasamtangan nga nagpuyo sa Aspire Homes sa nahisgutang dapit. Sa imbestigasyon sa kapulisan, ang biktima giila nga mao si Erwin Frasco Fresnedi, 25, taga Cagayan de Oro City, kasamtangan usab nga nagpuyo sa Aspire Homes. Asoy sa biktima, niadtong Martes sa gabii, Abril 16, 2024, natulog siya ug diha pa ang iyang mga gamit apan pagmata niya sa alas 7:00 sa buntag, Miyerkules, Abril 17, 2024, nangawagtang na. Kini naglakip sa Macbook Air M1 nga mobalor og P55,000; Ipad Air 4 balor og P32,000; POCO X3 nga nagkantidad og P13,000 ug Xiaomi Pad 5 tablet nga nagkantidad og P17,200. Nangawala usab ang iyang importante nga mga identification (ID) card ug ATM card. Dali nga nagpatabang ang biktima sa usa ka polis nga naa usab nagpuyo sa condominium. Dali’ng gisubay ang GPS sa Macbook ug nasuta nga naa kini sa sulod sa usa ka mall sa Dan Leon Kilat. Daling giadto sa biktima ang mall uban sa polis ug ilang naabtan ang suspek nga dala pa ang mga butang sa biktima nga padung na ibaligya. Nabawi sa biktima ang Macbook ug ang Ipad samtang ang ubang mga butang wala na makuha nga gituohang nahalin na. Matod ni Police Major Don Emeniano Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station , tungod kay naa sa posisyon sa Nigerian national ang maong mga butang, pasakaan siya og kasong pagpangawat.'}]"
Unsang memorandum ang gipagawas ni Abalayan sa CBRT?,['Memorandum 16-2024'],"[{'article_id': 995, 'title': 'Gob. Abalayan mipahunong una sa pagtrabaho CBRT', 'text': 'Nipahimangno si Cebu Gobernador Edlen Abalayan sa mga kontraktor sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) nga hunungon ang tanang civil works sulod sa lote nga gipanag-iya sa Kapitolyo tungod sa giingong kakuwang sa documentary permit. Sa gitangtang na nga post gikan sa social media arm sa Cebu Provincial Government Public Information Office nga gi-post niadtong Martes sa gabii, Pebrero 28, 2024, si Abalayan nipagawas og Memorandum 16-2024, nga nagmando sa Hunan Road and Bridge Construction Group LTD, contractor sa Cebu BRT project, nga hunongon dayon ang dugang mga construction work sa mga bus station sa Abcede Boulevard sa Cebu City, atbang sa Capitol building. Nakuha sa SunStar Cebu ang kopya sa natangtang na nga memorandum. Sa memorandum, si Abalayan niingon nga nadiskubrehan sa Kapitolyo nga ang proponents sa proyekto kulang sa gikinahanglang pagtugot gikan sa National Historical Commission of the Philippines (NHCP) alang sa katukoran sa mga terminal. Niadtong Martes, si Abalayan gipahibawo ni Jober George Laguardia sa National Commission on the Culture and Arts (NCAA) Advisory Board bahin sa posibleng paglapas sa proyekto batok sa Philippine Heritage Law sa mga lote nga gipanag-iya sa Probinsiya sa Abcede Blvd. Ang proyekto “daw nahimutang” sulod sa buffer zones sa Capitol Building ug Fuente Abcede Rotunda, nga ang duha daling ma-qualify isip heritage zones, sumala sa memorandum. Gitahasan ni Abalayan ang Philippine National Police (PNP) sa pagmonitor sa hugot nga pagpatuman sa iyang memorandum. NASUTASa memorandum, si Abalayan niingon nga ang proyekto nakalapas sa National Cultural Heritage Act of 2009 o Republic Act 10066, tungod kay ang kontraktor wala nakakuha sa gikinahanglang pagtugot gikan sa National Historical Commission of the Philippines (NHCP). Ang RA 10066 nagmando sa pagpanalipod sa mga istruktura ug edipisyo nga kapin na sa 50 ka tuig ug ang bisan unsang konstruksyon sulod sa gitudlo nga buffer zones nagkinahanglan sa pagtugot sa NHCP, dugang ni Abalayan. Ang edipisyo sa Kapitolyo sa Probinsiya sa Sugbo gideklarar nga National Historical Landmark ug naghupot sa Grade 1 Level Heritage Structure Classification, si Abalayan niingon nga nagkinahanglan kini sa mas estrikto nga pagpatuman sa RA 10066. Nakompleto sa 1938, ang edipisyo adunay neoclassical ug usa ka estilo sa art deco, nga adunay pagkaparehas sa US Capitol Building. Ang SunStar Cebu nisuway sa pagkontak kang Edot Banez sa Miyerkules, Peb.28, ang project proponent sa CBRT alang sa komento, apan wala siya na-contact. Niadtong Pebrero 2023, giingnan ni Abalayan ang mga nagpasiugda sa CBRT nga ang proyekto motadlas sa pipila ka mga lote nga gipanag-iya sa Probinsiya ug mangayo og “just compensation” gikan sa Department of Transportation (DOTr). Ang matag estasyon sa bus mookupar sa usa ka dapit nga 160 square meters, nga adunay drainage system sa duha ka kilid sa sidewalk. Ang bus terminal sa Abcede Blvd kabahin sa Phase 1 sa proyekto, gikan sa Cebu South Bus Terminal hangtod sa Cebu Capitol Building. Ang tibuok CBRT project magsugod sa Barangay Bulacao ug sa South Road Properties sa habagatan paingon sa Talamban sa amihanan. Kini adunay kinatibuk-ang kantidad sa proyekto nga mokabat og P17 bilyunes.'}]","[{'article_id': 580, 'title': 'Puya gisud sa knapsack', 'text': 'Usa ka puya nga patay na nakaplagan nga gisu’d og knapsack nga gibutang sa basurahan sa Northdrive, Amado Ave. Brgy. Subangdaku, Dakbayan sa Mandaue alas 6 sa buntag sa Miyerkules, Mayo 22, 2024. Usa ka Dionson Dicdican, 29, lumad nga taga Dakbayan sa Malaybalay, lalawigan sa Bukidnon apan nanimuyo sa Mandaue City, maoy nitaho sa Mandaue Police Station 1 bahin sa iyang nadiskubrihan. Matod ni Dicdican nga naagi siya sa maong dapit ug nakakita siya sa knapsack nga kolor puwa nga gibilin. Iyang giablihan ug gitan-aw ang gamay nga box nga kolor itom nga sudlanan og sapatos sulod sa knapsack. Siya nakurat sa pagtan-aw sa sulod niini nga usa ka puya nga lalaki nga bag-ong natawo apan patay na. Ang kapulisan ug mga sakop sa Emergency Rescue Team sa Subangdaku daling ningresponde ug ang lawas sa puya ilang gi-turnover ngadto sa City Social Welfare and Services (CSWS) office alang sa tukma nga papahiluna. Si P/Lt. Col. Bekang Calasang, public information officer sa Mandaue City Police Office (MCPO), nagkanayon nga nagpadayon ang imbestigasyon sa Mandaue Police Station 1 sa Subangdaku aron mailhan ang nilabay sa puya sa ingon manubag kon mapalgan nga sad-an.'}, {'article_id': 653, 'title': 'Laing grass fire sa Argao', 'text': 'Upat ka ektarya ang gilamoy sa grass fire nga niigo sa utlanan sa tulo ka mga barangay sa lungsod sa Argao, alas 6:46 sa gabii sa Martes, Mayo 7, 2024. Si F01 Sylvian Necasio Escalona, tigpamaba sa kabumberohan sa Argao nga gikahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga ang sunog gideklarar nga fire out sa alas 9:01 sa gabii sa Mayo 7, 2024. Matod niya nga ang tulo ka barangay boundary sa Liptong, Sityo Canduran nga giutlan sa mga bukirang barangay sa Tulic , Lamacan ug Jomgao. Si Escalona niingon nga sila naglisod sa pagkombati sa kayo gumikan kay di matangas sa ilang firetruck ang tibuok bukid. Ang kayo nakontrolar pinaagi sa tabang sa mga residente sa maong dapit aron di makadulhog ang grass fire ngadto sa kabalayan sa ubos. Matod niya nga kugon ug mga punoan sa lumboy ug mangga ang nangasunog. Way nakatug-an kon may nagdaub ba sa maong dapit nga hayan maoy hinungdan sa dakong grass fire. Si Escalona nagkanayon nga sukad sa buwan sa Abril 2024, sila nakatala na og 34 ka grass fire. Niini lang pipila ka mga adlaw sa Mayo, sila nakatala na og dili mominos 10 ka mga grassfire. Apan ang labing ulahi nga grass fire maoy labing dako nga sunog sa kasagbutan sa lungsod.'}, {'article_id': 1010, 'title': 'Ex-con gipusil, patay', 'text': 'Patay ang usa ka 42 anyos nga lalaki human pusila sa riding in tandem sa R. Duterte Road, Banawa, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo, alas 9:30 sa buntag, Dominggo, Pebrero 25, 2024. Ang biktima giila nga si Jherson Eutiquia Landicho, 42, taga Doña Christina, Banawa sa Guadalupe, nakaangkon og mga samad pinusilan. Sa imbestigasyon sa Guadalupe Police Station nasuta nga samtang nag-estambay ang biktima sa dapit, kalit lang nga naabot ang duha ka mga lalaki sakay sa usa ka motorsiklo ug ang driver niini ang kalit lang nga namusil. Human sa insidente, dali nga misibat ang mga mamumuno sakay sa itom nga motorsiklo palayo sa dapit. Gihulagway sa mga saksi nga ang duha ka mga mamumuno wala mag-helmet ug ang angkas niini maklaro ang panagway. Matod ni Police Major Tiburcio Erenio Jumao, hepe sa Guadalupe Police Station, nga nag sulod-gawas na sa bilanggoan si Landicho ug niadtong Huwebes lang kini nga nakagawas sa Cebu City Jail sa kaso niini sa illegal nga drugas ug armas. Bisan nga bag-o pa nga naka- gawas sa bilanggoan, mibalik ni sa iyang naandan nga negosyo nga mao ang pagpamaligya og illegal nga drugas. Drugas ang usa sa gitan-aw nga motibo sa krimen sanglit sa nakuha nga kasayuran sa kapulisan, dako og nadispalko nga kwarta ang biktima sa usa ka drug personality. Nagpadayon pa karon ang gihimong imbestigasyon ilabi na sa pagsusi sa mga kuha sa CCTV camera sa dapit.'}, {'article_id': 1493, 'title': '80% sa BSKE candidates sa Cebu province nakaduso sa ilang Soce', 'text': 'Anaa sa 80 porsiyento nga nakasumiter sa ilang Statements of Contributions and Expenditures (Soce) sa Commission on Elections (Comelec) sa lalawigan sa Sugbo ang mga kandidato sa miaging Barangay and Sangguniang Kabataan Election (BSKE), nidaug ug napilde. Gipahibalo ni Atty. Rheymund Cordova, election supervisor sa Comelec Cebu Province, nga daghan na ang nakaduso sa ilang Soce sa dili pa ang deadline sa Nobiyembre 29, 2023. Iya kini’ng gikalipay sanglit mahimo pa kini’ng masusi ug makorehian ugaling dunay kinahanglan nga usbon sa mga dokumento. “Anaa na sa otsyenta porsyento na ang naka-file sa Soce but also sa remaining part sa atong panahon nagkaduol na sa katapusan dili lang nato dugay-dugayon kay aron matan-aw kon naa pay mga corrections nga himuon,” matod ni Cordova. “Naanad ra ba ta og beating sa deadlines pero labing maayo nga ang atong mga kandidato nga milansar sa BSKE nga mo-file sa ilang SOCE sa sayo sayo,” dugang niya sa Superbalita Cebu. Subay niini, iyang giawhag ang mga politiko nga wala pa makaduso sa ilang SOCE ug ilabi na kadtong first timers nga modangop sa Comelec offices sa ilang mga lokalidad aron magiyahan sa mga angay buhaton bahin sa Soce. “So far maayo ang paghatag sa atong mga election officers sa mga advices ug information or data unsaon nila pag file so wala ra sad ta’y nabantayan nga kalangay dihang dapita,” matod ni Cordova.'}, {'article_id': 715, 'title': 'Buhatan sa LTO-7 gibalhin sa Talamban', 'text': 'Bag-o nga nahimutangan sa Malasakit regional licensing office sa Land Transportation Office Central Visayas (LTO 7) sa Piazza Elesia sa Gov. M. Cuenco Avenue, Barangay Talamban,gipaila sa Martes, Abril 23, 2024. Ang ilang regional licensing office kaniadto nahimutang sa duol sa South Bus Terminal sa Natalio Bacalso Avenue, dakbayan sa Sugbo. Ang bag-ong opisina gibana-bana nga 9. 3 ka kilometro ang gilay-on gikan sa daan nga nahimutangan niini base sa Google Maps. Si Assistant Secretary Atty. Si Bayot Bayrante II, uban sa pipila ka mga opisyal sa LTO 7, maoy nangulo sa grand opening sa licensing office, nga nagtumong sa pagserbisyo sa north district sa dakbayan sa Sugbo. Wala sa kalihukan ang officer-in-charge sa LTO 7 nga si Rechris Belleza kay nitambong sa iyang induction sa Manila aron moasumer sa iyang katungdanan isip full-time regional director sa maong buhatan, matod ni Bayrante. Ang ubang mga licensing office nahimutang sa Robinson Galleria Cebu mall sa may General Maxilom Avenue corner Sergio Osmeña Boulevard sa Barangay Tejero, ug sa SM Seaside City mall sa Cebu South Coastal Road sa South Road Properties. Ang gibalhin nga opisina gipaabot nga mo-cater og hangtod sa 60 ka tawo sa usa ka seating capacity. Niadtong Marso, si Cebu City Mayor Cedie Abangan niingon nga gusto niya nga ang mga buhatan sa Bureau of Fire Protection ug LTO mobalhin gikan sa ilang nahimutangan karon. Si Abangan niingon nga iyang tuyo nga himuong medical arts, wellness, ug command center ang lugar nga adunay mga sentro sa diabetes, kasingkasing, ug kanser. Gikompirmar sa LTO 7 nga ilang ipadayon ang operasyon ug administratibong trabaho sa ilang buhatan sa N. Bacalso Avenue.'}]"
Kinsa ang nanawagan sa NMP nga ibalik ang mga gikawat nga panels?,['Cebu Governor Edlen Abalayan'],"[{'article_id': 998, 'title': 'Bawion ni Gwen gikan sa NMP ang karaang pulpito', 'text': 'Pormal nga nisuwat si Cebu Governor Edlen Abalayan nga nanawagan ngadto sa National Museum of the Philippines (NMP) nga ibalik ang giingong gikawat nga upat ka mga wooden panels sa orihinal nga gigikanan niini sa Archdiocesan Shrine of Patrocinio de Charie Santissima, Lungsod sa Boljoon, habagatang Sugbo. Sa suwat ni Abalayan nga pinetsahan og Pebrero 26, 2024 ngadto kang Ericson Laguna, director-general sa NMP, giawhag niini ang NMP nga ibalik ang pulpit panels sa simbahan sa Boljoon. Ang maong suwat gipahibawo pinaagi sa opisyal nga Facebook page sa Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo sa Pebrero 27, 2024.“I respectfully urge you to initiate the prompt and rightful return of these panels to the Patrocinio de Charie Parish Church in Boljoon,” matod ni Abalayan. Subay niini, gidapit ni Abalayan ang mga sakop sa NMP sa pagbisita sa Sugbo aron makigsabot sa Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo alang sa pagbalik sa nangawala nga panels sa simbahan. Samtang si Bokal Panyong Concepcion sa ikaduhang distrito niduso sa House Bill 1601 sa House of Representatives pag-awhag sa National Commission for the Culture and the Arts ug NMP nga ibalik sa tinuod nga tag-iya ang mga nawala nga makasaysayanong butang sa simbahan.'}]","[{'article_id': 1486, 'title': 'Laing Malasugi nabingwit sa Argao', 'text': 'Dakong isda nga Malasugi nabingwit sa usa ka retired nga sakop sa Philippine Navy (PN) nga naglingawlingaw sa pagpangisda sa kagatan sa lungsod sa Argao alas 6 sa buntag sa Huwebes, Nobiyembre 23, 2023. Ang kanhi Navy frogman nga si Rheymund Olimpio, 57, minyo, taga Dr. TS Kintanar, Brgy. Poblacion, Argao malipayon nga niasoy sa Superbalita Cebu sa iyang talagsaon nga kasinatian sa pagpamingwit og isda. Matod ni Olimpio, ang pagpanagat maoy usa sa mga matang sa iyang pag-ehersisyo alang sa pamintinar sa maayong panglawas karon nga retirado na sa trabaho. Asoy niya nga sayo sa buntag nagpalawod siya sa gilay-an nga 1. 5 milya gikan sa pantalan sa Poblacion, Argao. Matod niya nga ang iyang matang sa panagat mao ang gitawag og jigging o mamasol. Nikubit sa iyang paon ang dakong Malasugi hinungdan nga gibira dayon niya bisan sa kabug-at niini. Sa iyang pagdunggo, ang isda nga Malasugi iyang gitimbang ug niabot kini og 37 kilo ug kon ibaligya, gibana-bana nga mobalor og P9,000 ngadto sa P10,000. Apan sa kinilo, mohalin kini og di mominos P12,000 sa labing minos tag P350 ang kilo. Apan wa niya gibaligya ang isda, iya kini nga gibahinbahin ngadto sa iyang mga silingan, kaparyentihan ug kahigalaan. Sukad nga hugot nga gipatuman sa local nga kagamhanan ang mga balaod sa pagpanagat pinaagi sa Bantay Dagat ug kooperasyon sa mga mananagat, naandan na ang pagkakuha og dagkong mga isda sa kadagatan sa Argao.'}, {'article_id': 393, 'title': 'Misukol sa polis, patay', 'text': 'Usa ka drayber sa habalhabal namatay human nisukol sa kapulisan nga nitubag sa alarma sa iyang pagpabuto og pusil sa Purok Mangga, Brgy. Casanas, lungsod sa Compostela, amihanang Sugbo alas 7:30 sa gabii sa Miyerkules, Hulyo 3, 2024. Ang tinubdan sa Superbalita Cebu niila sa namatay nga si Cleret Gertrudes Cacdac Pareha, 34, ulitawo, drug surrenderer, taga Purok Kamansi, Brgy. Casanas. Si Police Captain Januar Marly Casanova, hepe sa Compostela Police Station, nibutyag nga nakadawat sila og alarma bahin sa pagpabuto sa armas sa gym sa barangay. Si Casanas Brgy. Kapitan Siaboc Cacdac maoy nangayo’g police assistance bahin sa maong alarma. Matod pa, walay hinungdan nga nagpasalba sa iyang armas ang suspek ug gibadlong sa kapitan. “Gibadlong ni Kap kay dili maayo gibuhat, maalarmahan. Nitubag daw ning (suspek) nga paalarmahahi lang sa polis,” dugang ni Casanova. Nanawag ang barangay kapitan sa kapulisan, nga dali’ng nakaresponde ug naabtan ang suspek nga nagpahipi sa kilid sa barangay hall. Matod pa, gipaabot niya ang mga polis human nasayod nga siya gipaalarmahan. Nahitabo ang negusasyon tali usa ka higala sa suspek nga nitambag niya, apan nagsige na kini’g tion sa iyang armas ngadto sa kapulisan. Sumala sa kapulisan, nisamot sa pag-wild ang suspek hangtod nga gipusil niya ang mga polis nga nakapasalipod sa patrol car atol sa negosasyon. Naigo ang side mirror sa patrol car sa pagpamusil ug nibawos ang mga polis sa pagpusil. Naigo ang suspek sa kuto-kuto. Dihang na neutralize na, gidali siya sa pagdala nila sa tambalanan apan gideklarar sa doktor nga patay na sa paghiabot. Sumala ni Casanova, kalit lang nag-wild ang suspek ug wala pa masuta kon unsay hinungdan kon nganong nagpabuto. Nasuta sa kapulisan nga karon unta, Hulyo 5, ang suspek gikatakda nga isulod sa iyang pamilya sa rehabilitation center. Narekuber sa kapulisan ang usa ka paltik .38 caliber revolver nga dunay mga bala ug mga kabhang.'}, {'article_id': 1602, 'title': 'Bag-ong gitudlo nga BOD did-ang makasud sa MCWD', 'text': 'Ang gitudlo nga board of directors (BOD) ni Cebu City Mayor Cedie Abangan mopahigayon gihapon sa ilang mga tigom sulod sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) bisan pa sa sayo nga pamahayag ni Range Abarca III nga dili sila tugotan nga makasulod sa maong lugar. Sa pakighinabi sa telepono niadtong Nobiyembre 5, 2023, si retired army major general Burcelango Brual nitug-an sa SunStar Cebu nga kutob sa ilang appointment, motaho sila sa ilang gitudlo nga buhatan sa MCWD. “As agreed by the group, we’ll conduct a regular meeting at MCWD,” matod ni Brual. Niadtong Biyernes, Nobiyembre 3, 2023, si Abarca nitug-an sa news and commentary program sa SunStar Cebu nga “The Intruder” nga ang tulo ka bag-ong appointees ni Abangan nga sila si Brual, abogado Aristotle Batuhan ug negusyante nga si Badoy Macasinag, dili tugotan nga makasulod sa MCWD building sa downtown Cebu City. “I ordered the GM (general manager) nga if their purpose of coming into MCWD is to assume as appointed board of directors, then di nato sila pasudlon. . . dili sila i-recognize kay that will sow confusion having two boards,” matod ni Abarca. Si Brual, dihang gipangutana kon ang worst comes to worst ug did-an ba sila nga mosulod sa MCWD building aron mopahigayon og mga tigom, niingon nga dili sila mag-confrontational. “Tan-awon lang kung unsay mahitabo, basta as much as possible we don’t want to be confrontational, pwede ra man pud nga makig-estorya ra ta didto,” sigon ni Brual. Gidugang niya nga makig-estorya siya kon kinsa man ang nagdumala kon anaa na sila. Kabahin sa petsa sa ilang tigom, giklaro ni Brual nga walay tino nga petsa kon kanus-a sila mopahigayon sa ilang mga tigom, diin gipasiugda nga ang pag-iskedyul naa sa discretion sa board. Gibutyag niya nga ila pang gikonsiderar ang posibilidad nga magpahigayon og tigom karong semanaha o sunod semana. Ang SunStar Cebu nisuway pagkuha og komento gikan sa general manager sa MCWD nga si Lester Echiverri bahin sa pagbaton og duha ka chairmen sa board ug kinsay iyang pasidunggan isip chairman, apan wa makontak. Apan, ang tigpamaba sa MCWD nga si Jessica Fallorina mitug-an sa SunStar Cebu pinaagi sa chat message nga moluwat ang ilang buhatan og pagpasabot sa tukmang adlaw. Samtang, gipasalig ni Fallorina nga pabiling normal ang operasyon sa MCWD bisan pa sa mga hagit nga giatubang sa kompanya. “Nagpabilin kami nga komitado sa among mandato sa paghatag og luwas, limpyo, ug barato nga tubig sa among mga konsumidor,” matod ni Fallorina. Nangayo sab og komento ang SunStar Cebu gikan sa presidente sa unyon sa mga empleyado sa MCWD nga si Quipot Manaois kalabot sa panagbangi tali sa water district ug sa City government; bisan pa niana, siya miingon nga ang unyon nagpadayon sa pagtapos sa ilang pahayag. Sa press conference niadtong Sabado, Nob. 4, 2023, si Cebu City Administrator Calvo Pangag niingon nga dili na isyu ang pagdumili ni Abarca sa pagkanaog sa katungdanan isip tsirman sa MCWD, nipasabot nga klaro ug final na ang aksyon ni Abangan sa pagtudlo og bag-ong mga BOD. “Siguro naa pud siyay mga rason, pero kanang pagkanaog man gud, dili na man siya issue. There is a new board so to speak. Klaro ang action ni Mayor Abangan pag-appoint nila,” asoy ni Pangag. Niadtong Biyernes, si Abarca niingon nga dili gyud siya mobiya sa iyang katungdanan hangtod nga mahunong ang bulilyaso sa mayor ngadto sa MCWD. “It will set a bad precedent because if the next mayor doesn’t like members of the board of directors, he will outright remove them and appoint their replacements,” matod ni Abarca.'}, {'article_id': 671, 'title': '‘Nasuko’ng gibadlong’ mao’ng ama-ama gipasanginlang nanglugos?', 'text': ""Hugtanong gipanghimakak sa 36 anyos nga lalaki ang pasangil nga siya niunay og lugos sa anak sa iyang kapuyo nga menor de edad. Nasayran nga si Jeff (tinuod nga ngan gipugngan aron pagpanalipod sa identity sa menor) boluntaryong nitahan ngadto sa Dalaguete Police Station human siya nasayod nga adunay pending nga warrant of arrest batok kaniya. Nalutsan si Jeff og warrant of arrest niadtong Oktubre 2023 kalabot sa duha ka kasong pagpanglugos. Sumala pa niya sa dihang nahinabi sa Superbalita Cebu nga wa siya masayod nga aduna siya'y warrant, ug niadtong miaging semana lang sa dihang nanawag siya sa iyang kabanay kay namatay ang iyang inahan. Gipahibawo siya nga adunay nangita kaniya. Si Jeff, taga Carcar City, negosyante, nisurender sa Dalaguete Police Station niadtong Mayo 3, 2024 sa gabii. “Sa mga tuig 2022 – 2023 nabuang na siya (biktima) og suroy-suroy tungod sa iyang mga amiga. . . nakit-an sa akong bayaw nga nakadlawnan sa diversion road sa Barili ug giingnan ko, mao to akong giapas sakay sa akong motor, aron ma safe. “Nagrebelde na siya tungod sa akong pagbadlong kaniya,” saysay ni Jeff. Dugang pa niya nga iyang atubangon ang pasangil ug ang pagpamatuod nga wa siya mohimo sa ingon.""}, {'article_id': 1363, 'title': 'Mibanaw nga tubig mibuking sa ‘kawatan’', 'text': 'Pagpangawat sa usa ka pawnshop napakgang human ang tubig gikan sa linya mibanaw ug ang gikatahapang kawatan nadakpan sa Natalio Bacalso Ave. , Barangay Labangon, dakbayan sa Sugbo, alas 5:30 sa buntag sa Huwebes, Disyembre 14, 2023. Ang suspek nga nasikop dihang wala nakagawas sa pawnshop mao si Pedro Montes Elnar Jr. , 25, dunay kapuyo, welder/mason sa construction, nagpuyo sa Brgy. Canduman, dakbayan sa Mandaue apan lumad nga taga Bayugan 1, Agusan Del Sur. Gikataho nga ang suspek niagi sa luyo sa pawnshop ug sa iyang pagdukdok aron makasulod, naputol ang linya sa tubig. Tungod sa pagbuhagay sa tubig, ang mga kawani sa tupad nga karenderiya natingala ug ilang gisubay. Sila nagduda nga dunay nakasu’d nga tawo sa pawnshop busa sila nitaho sa kapulisan. Samtang, nibarog nga complainant mao si Cheche Tisang Lorna Morada, 36, minyo, branch manager sa maong sanga sa Palawan Pawnshop, taga Cabahug Estancia, Barangay Ibabao, dakbayan sa Mandaue. Si Elnar gihulagway sa kapulisan nga sama sa sabog o ubos sa impluwensiya sa gidiling drugas tungod sa iyang nagsiga nga mga mata ug nag-usab-usab ang estorya. ‘MALING AKALA’Nasusama sa eksina sa pelikula ang insidente samtang gituyokan sa kapulisan ang lugar. Niilog usab sa eksina ang usa ka nagpailang inahan nga usa ka ‘Aishe’, taga Brgy. Lawaan, dakbayan sa Talisay. Nangangkon kini nga dunay kutob o pitik sa dughan nga ang iyang 25 anyos nga anak nga wala mopauli maoy naa sa sulod sa Palawan. Naghilak kini uban sa kapulisan, nitawag sa iyang anak, pero wala motubag busa napugos ang Special Weapons and Tactics (Swat) team sa pag-abli sa exit sa likod sa pawnshop. Ilang nakit-an ang suspek nga diha sa nabuslot nga kisame nga nagtion sa armas tumong sa iyang liog. Apan si Aishe kalit niingon nga dili mao ang iyang anak dihang nakakita sa suspek nga nagluko sa kisame. Samtang, ang suspek nipadayag nga gusto na niyang mamatay sanglit wala na siyay pauliang balay kay wala na siyay pamilya. Dinhi, si Police Staff Sgt. Awing Morado, sakop sa mobile patrol sa Labangon Police Station, uban sa mga kauban ug Swat team, nakig-negotiate sa suspek. Nikabat sa 10 ngadto sa 15 minutos ang negusasyon. Nahitabo ang sininggitay, gi-am-aman sa kapulisan nga walay mahitabo. Hangtod nga si Morado maoy nitambag sa suspek, kinsa nakahilak ug gitahan ang .38 kalibre nga armas nga puno sa mga bala. Ang armas gipanag-iya sa guwardiya sa pawnshop apan ibilin sa sulod kon manira na. Narekuber sa kapulisan ang cash nga P5,900, .38 kalibreng revolver ug usa ka granada. Dugang sa suspek nga kinit-an niya ang granada apan dili siya makamao sa pagpabuto. “Wala na daw siyay pag-asa mopahulay na daw siya, wala daw siyay ginakanan, pamilya. Akong giingnan nga ayaw, Pasko karon. Ang mga buta gani maglisod molakaw, mokatawa, gusto mabuhi,” dugang ni Morado. Sa pagkakaron, ang suspek gitanggong sa kapulisan ug gikatakda nga pasakaan og kaso.'}]"
Kinsa ang naghatag og impormasyon mahitungod sa El Niño sa Sugbo?,['Chief meteorologist Alfredo “Al” Alicante'],"[{'article_id': 1004, 'title': 'Pagasa: Sugbo mag dry spell na sa tapos sa Pebrero', 'text': 'Ang Cebu makasinati sa epekto sa El Niño sa katapusan sa buwan ubos sa dry spell. Kini usa ka pag-upgrade gikan sa kahimtang sa dry condition sa miaging Enero ug gipaabot nga magpadayon sa umaabot nga buwan. Si Chief meteorologist Alfredo “Al” Alicante sa Philippine Atmospheric, Geophysical, and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas niingon nga ang mao nga weather phenomenon makaapektar sa kinatibuk-ang 14 ka probinsiya sa Visayas region, diin tulo niini ang bag-ong naapektuhan sa katapusan sa Pebrero. Ang state meteorologist niingon nga ang Sugbo nakasinati na og ubos sa normal nga pag-ulan sa miaging mga buwan, nga timailhan sa nagsingabot nga ting-init. Si Alicante niingon nga ubos sa uga nga kahimtang mao ang mga lalawigan sa Bohol, Siquijor, ug Southern Leyte, nga bag-ong giila nga mga probinsiya nga gipaabot nga makasinati sa epekto sa El Niño. Sa laing bahin, gawas sa Sugbo, siya niingon nga ang ubang mga probinsya nga ipaubos sa dry spell mao ang Antique, Biliran, Capiz, Eastern Samar, Guimaras, Iloilo, Leyte, Negros Oriental, ug Samar. Ang probinsya lamang nga makasinati og hulaw mao ang Negros Occidental.'}]","[{'article_id': 754, 'title': 'Lalaki gipusil sa diskuhan, patay', 'text': 'Patay nang nalandig sa tambalanan human gipusil ang usa ka lalaki nga nagsayaw sud sa diskuhan sa covered court atol sa piyesta sa Barangay Bitoon, lungsod sa Dumanjug, alas 3:04 sa kaadlawon sa Lunes, Abril 15, 2024. Ang biktima giila nga si Jeremy Jefferson Bulalayao, 29, ulitawo, may kapuyo, laborer, taga Barangay Salagmaya, lungsod sa Alcantara. Atol ning pagsuwat, wa pa mailhi ang mamumuno ug motibo sa pagpatay. Base sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dumanjug Police Station nga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Capt. Jan Ace Elcid P. Layug, ang biktima kada piyesta moanha sa maong dapit aron mangusinero sa iyang iyaan sa Barangay Bitoon nga magpakumbira kada Abril 14. Matod pa nga ang biktima nagsayawsayaw lang apan giduol sa wa mailhing tawo ug gidul-itan sa pagpusil sa gunman ang iyang liog sa wa pa masayri nga kalibre sa armas. Matod pa may nakakita sa pagpamusil kay naa pay mga tawo nga nahibilin nga nagdisko apan pulos wa makaila sa mamumuno hinungdan sa pagtuo nga dayo ang gunman sa barangay. Ang biktima gikataho nga way kontra sa maong dapit hinungdan nga padayon pa ang imbestigasyon sa kapulisan aron pagtino unsa gyud ang motibo. Samtang, gisusi usab ang background sa biktima sa ilang dapit sa Alcantara.'}, {'article_id': 885, 'title': 'Abalos: Socialized housing tukuron', 'text': 'Gipahibalo sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Lapu-Lapu ang plano sa pagtukod og lima ka andana nga residential buildings sa Sitio Sta. Charie, Barangay Pusok. Kini nga mga istruktura magsilbi nga permanenteng puy-anan sa mga residente nga nawad-an sa ilang puy-anan tungod sa dako nga sunog kaniadtong Disyembre 12, 2023. Bag-ohay lang gibutyag ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos sa pakighinabi sa media sa Lapu-Lapu City Hall niadtong Martes, Marso 19, 2024, nga kasamtangan siyang nakigsabot sa mga tag-iya sa pribadong lote sa Sitio Sta Charie. Naglaum ang mayor nga iyang makombinsir kini nga modonar og di mominos 5,000 square meters sa luna aron tukuron ang socialized housing. Gipadayag ni Abalos ang iyang paglaum nga makuha ang pagtugot sa mga tag-iya sa lote aron masugdan na ang pagtukod sa socialized housing karong tuiga. Iyang gitumbok nga ang City Government nakig-alayon sa Department of Human Settlements and Urban Development (DSHUD) sa pag-finance sa housing project, hinuon wala pa gibutyag ni Abalos ang eksaktong kantidad sa pundo. GIAMENDARGipahibalo usab ni Abalos nga giamendar sa Konseho sa Dakbayan ang kasamtangang ordinansa nga nagmando og moratorium sa pagtukod og mga condominium, subdivision ug socialized housing projects, aron ma-exempt ang Sta Charie socialized housing. Ang sunog nga miigo sa Sta Charie usa ka semana sa wala pa ang Pasko sa 2023 nipabakwit sa gibana-bana nga 1,400 ka pamilya (7,870 ka indibidwal), sumala sa Public Information Office sa Siyudad. Si Emeniano Jorge Bado, public information officer nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Huwebes, Marso 21, nga pipila sa apektado’ng mga residente namalik sa ilang mga probinsya human nakadawat og daghang cash assistance. Dunay mga residente nga ninggamit sa P15,000 nga abag sa tulo ka buwan gikan sa Lapu-Lapu City Disaster Risk Reduction and Management Office (LCDRRMO) aron mobalhin sa ubang mga dapit. Giila sa Siyudad ang 561 ka apektado’ng mga tag-iya sa balay sa Sitio Sta. Charie ug padayon nga gi-reblock ang lugar. Sa 561 ka panimalay, 460 lang ang tugutan nga makabalik sa lugar ug makatukod og temporaryong kapuy-an samtang naghulat sa socialized housing project.'}, {'article_id': 540, 'title': 'BFAR: Kuha sa pangisda sa CV milambo na sa Q1', 'text': 'Gitaho sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources sa Central Visayas (BFAR) 7 ang dakong pagsaka sa produksiyon sa pangisda sa unang quarter sa 2024. Sumala sa Philippine Statistics Authority (PSA) (updated niadtong Mayo 8, 2024), ang kinatibuk-ang produksiyon sa pangisda sa Central Visayas niabot sa 18,242. 08 metric tons (MT). Kini nagtimaan sa 12. 16 porsyento nga pagtaas kon itandi sa susama nga panahon sa 2023. Ang Lalawigan sa Sugbo maoy nakatampo sa kinatas-ang volume nga 6,913. 05 MT, nga mikabat sa 38 porsiyento sa kinatibuk-ang produksiyon. Nagsunod ang Bohol nga adunay 6,603. 66 MT (36%), Negros Oriental nga adunay 4,152. 71 MT (23%), ug Siquijor nga adunay 572. 66 MT (3%). Ang commercial fisheries ug municipal fisheries sectors nakasinati og dakong pag-uswag ngadto sa 63. 11 percent ug 13. 63 percent, matag usa, itandi sa unang quarter sa 2023. Bisan pa, ang sub-sektor sa aquaculture nakakita og pagkunhod sa 11. 44 porsyento. Ang nag-unang lima ka matang sa pangisda sumala sa gidaghanon sa produksyon sa unang quarter sa 2024 mao ang seaweeds (3,234. 65 MT), big eye scad (1,467. 73 MT), whiteleg shrimp o Penaeus vannamei (1,242. 49 MT), round scad (1,177. 53 MT), ug fimbriated sardines (831. 64 MT).'}, {'article_id': 328, 'title': 'HVI sa Liloan nasikop; P8. 1M drugas nasakmit', 'text': 'Moabot sa P8. 1 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa mga sakop sa Provincial Intelligence Unit (PIU) sa Cebu Police Provincial Office atol sa buy-bust, alas 10:30 sa gabii, Huwebes, Hulyo 25, 2024, sa Purok Mangga, Barangay Yati, lungsod sa Liloan. Ang suspek giila nga si Gertrudes Agcaoili, 21, taga Purok Miracle Fruit, Brgy. Yati, Liloan, giila nga high value individual (HVI). Nasakmit sa mga operatiba gikan kaniya ang binulto nga gituohang shabu nga motimbang og 1,200 grams nga dunay standard drug price nga P8,160,000. Sa impormasyon sa PIU, usa ka bodegero sa ilegal nga drugas si Agcaoili diin ang iyang hulgan sa supply mao ang lungsod sa Consolacion ug kasikbit nga lungsod. Duha ka semana siya nga gipaubos sa validation ug sa dihang nakompirmar ang impormasyon, gilusad dayon ang operation. Gisusi sa kapulisan ang kasayuran nga ang tinubdan sa ilegal nga drugas naa sa sulod sa Cebu City Jail sa Barangay Kalunasan. Duna na silay ngalan kon kinsa ang kontak ni Agcaoili sa bilanggoan apan ila una nga ipaubos sa validation. Dugang sa kapulisan, makabaligya ang suspek og duha ka kilo matag semana ug dili makig-transact og ginagmay o ubos sa 100 gramos.'}, {'article_id': 1023, 'title': 'Mikanaug na sa lubi human sa 31 ka oras', 'text': 'Human sa 32 ka oras, ang 29 anyos nga lalaki nga gidudahang high sa drugas nikanaug na gikan sa taas sa lubi sa Sityo Kabagohan, Brgy. Panadtaran, lungsod sa Argao, alas 7:45 sa buntag sa Huwebes, Pebrero 22, 2024. Si Ardot Janea, lumolupyo sa dapit, nikatkat sa lubi alas 10 sa gabii sa Martes, Pebrero 20, 2024. Kini ang gibutyag sa Superbalita Cebu ni Barangay Kapitan Laperal Lapinig sa Panadtaran sa interbyo sa Superbalita Cebu sa Huwebes sa buntag human sa ilang pakignegusasyon. Tibuok gabii nga diha ra si Janea sa taas sa lubi samtang ang mga otoridad ug rescuers naghuwat kaniya sa ubos hangtod nianang pagkabuntag. Matod ni Lapinig, nagkurog si Janea ug giatiman sa mga kaliwat sa dapit ug ni-request sila og ambulansiya aron madala sa rehabilitation center. Dihang nakapundo na kini og kusog, gipakatulog sa kuwarto sa balay sa ig-agaw niini nga barangay tanod. Apan sa dihang nakadungog sa wangwang sa patrol car, si Janea nibarog ug nikaratil sa pagdagan hinungdan nga gigukod ug naabtan nila sa kapilya diin didto nagtago. Gidala siya luwan sa patrol car sa kapulisan ngadto sa rehabilitation center. Sa unang pagkighinabi kang Lapinig, matod niya nga ang 29 anyos nga hayan high sa illegal drugs niadto kaniya uban sa konsehal nga iyang paryente kay motahan sa alas 7 sa gabii sa Martes, Pebrero 20. Niangkon kini kaniya nga drug user ug suguon sa pagpamalit sa ubang manuyopay. Dason sa kapitan nga iya kining gitambagan nga mohunong na sa maong bisyo samtang iyang giapungan nga nagkaon. Sa pagkaadlawon, dako ang kakurat sa barangay kapitan dihang siya gipahibalo sa iyang barangay tanod nga si Janea nikatkat na sa lubi tungod sa kahadlok nga dunay mopatay kaniya. Nagsige kini og yawyaw nga nangayo og pasaylo sa iyang “dispalko” kay iya ra kining bayran. Nagduda ang kapitan nga basin ang shabu nga iyang gigamit bayranan kadto sa nagsugo kang Janea. Wa nasayod si Lapinig nga dunay ilegal drugs nga nakasulod sa iyang barangay. Ang inahan ni Janea wa masayod nga tiggamitan og ilegal nga drugas ang iyang anak.'}]"
Unsa ang nahitabo kang Jherson Eutiquia Landicho?,['nakaangkon og mga samad pinusilan.'],"[{'article_id': 1010, 'title': 'Ex-con gipusil, patay', 'text': 'Patay ang usa ka 42 anyos nga lalaki human pusila sa riding in tandem sa R. Duterte Road, Banawa, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo, alas 9:30 sa buntag, Dominggo, Pebrero 25, 2024. Ang biktima giila nga si Jherson Eutiquia Landicho, 42, taga Doña Christina, Banawa sa Guadalupe, nakaangkon og mga samad pinusilan. Sa imbestigasyon sa Guadalupe Police Station nasuta nga samtang nag-estambay ang biktima sa dapit, kalit lang nga naabot ang duha ka mga lalaki sakay sa usa ka motorsiklo ug ang driver niini ang kalit lang nga namusil. Human sa insidente, dali nga misibat ang mga mamumuno sakay sa itom nga motorsiklo palayo sa dapit. Gihulagway sa mga saksi nga ang duha ka mga mamumuno wala mag-helmet ug ang angkas niini maklaro ang panagway. Matod ni Police Major Tiburcio Erenio Jumao, hepe sa Guadalupe Police Station, nga nag sulod-gawas na sa bilanggoan si Landicho ug niadtong Huwebes lang kini nga nakagawas sa Cebu City Jail sa kaso niini sa illegal nga drugas ug armas. Bisan nga bag-o pa nga naka- gawas sa bilanggoan, mibalik ni sa iyang naandan nga negosyo nga mao ang pagpamaligya og illegal nga drugas. Drugas ang usa sa gitan-aw nga motibo sa krimen sanglit sa nakuha nga kasayuran sa kapulisan, dako og nadispalko nga kwarta ang biktima sa usa ka drug personality. Nagpadayon pa karon ang gihimong imbestigasyon ilabi na sa pagsusi sa mga kuha sa CCTV camera sa dapit.'}]","[{'article_id': 947, 'title': 'Abalayan miinsister: Abcede Blvd. gipanag-iya sa Kapitolyo', 'text': 'Giinsister ni Cebu Governor Edlen Abalayan nga ang kagamhanan sa probinsya sa Sugbo ang legal nga nanag-iya sa Abcede Blvd. lakip ang tibuok Fuente Rotunda. Kini maoy pamahayag ni Abalayan subay sa pagpadayag sa pipila ka mga politiko pagsupak sa gusto sa gobernador nga ipahunong ang pagtrabaho sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project. Si Abalayan nipasabot, “Kaning Kapitolyo nga compound padung sa entire Oseman Boulevard, lakip ang entire Fuente Rotunda, kani nga mga titles naa sa pangalan sa Cebu Provincial Government. In fact part of the road nga naglibot sa rotunda wala nay annotation for a road load ang duna ray annotation for a road lot is a ng twenty-meter wide road lot naa sa atong mga titulo nga nag span from the Capitol paingon sa rotunda, road lot dili bus station. ”Dugang niya nga dunay land-swap deal nga gihimo tali sa kagamhanan sa probinsya sa Sugbo ug Cebu Heights Inc. sa 1930 nga giingong nahimong kontrobersiyal. Bisan og wala kini mag mention og ngalan o apilyedo iyang gibutyag nga ang gihimong land-swap deal tali sa Cebu Height Inc. , nga naglangkob sa Osmena Boulevard ug bahin sa Barngay Banilad giingong nahimong kontrobersiyal. Sa nasayran si kanhi gobernador Cipriano Abcede Jr. nga kaniadto gobernador sa Sugbo mao usab ang presidente sa Cebu Heights Inc. “Although there is a person who believes nga iya pa kuno to manggawas nani ron ang mga kamatuoran unsa gyuý nahitabo between Cebu Heights pagbaligya ngaris probinsya ug ang pagpaniguro nga ang mga yuta nga nagpabilin nga gipanag-iya aning pamilyaha giseguro nga unya nalang pod. Niabot ni Presidential level kaniadto kay nikiha ang pipila ka mga Sugboanon nga ilado usab nga nakakita sila nga naay gihimong land swap between the province of Cebu and Cebu Heights grossly disadvantageous to the Province, mangabutyag ning tanan,” asoy ni Abalayan. Si kanhi Cebu City Mayor Brian Osmena una nang niingon nga posibling mapasakaan og kaso ang gobernador ugaling mopadayon kini pag insister sa pagpahunong sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project. Una nang niingon si Osmena nga dili ang probinsya maoy nanag-iya sa tibuok Osmena Boulevard. Giingon ang iyang nitaliwan na nga amahan Cipriano “Serging” Osmena ang nanag-iya sa ubang luna sa may Juana Osmena street paingon sa Guadalupe lakip ang bahin sa luna nga gitukuran sa kapitolyo. “Panungog lang. Panungog lang kay ganahan kaayo ko anang dunay mga nangasuko nga seryoso gyud kaayo. Aslum na kaayo og mga nawong,” dugang niya. Gihagit usab sa gobernador ang mga mohagit kaniya sa pagsusi sa tinuod nga nahitabo sa dili pa mo komento.'}, {'article_id': 385, 'title': 'Cebeco 1 mopatuman og umento sa bill sa kuryente', 'text': 'Adunay pag-umento sa bill sa kuryente nga masinati sa mga kustomer sa Cebu Electric Cooperative (Cebeco-I). Niadtong Hulyo 3, 2024, ang power utility distributor sa habagatan sa Sugbo ni-post og advisory nga mipahibawo sa dugang bayranan sa power rates nga posibleng gipatuman niadtong Hunyo, lakip na sa mga buwan sa Hulyo, Agusto, ug Septiyembre. Kini human ang Energy Regulatory Commission (ERC) nimando nga ang koleksyon sa Generation Charges gikan sa Wholesale Electricity Spot Market (WESM) o Independent Electricity Market Operator of the Philippines (IEMOP) bahinon sa kaupat ka buwan o installment sa electric distribution utilities sama sa Cebeco I, base sa ERC order ubos sa ERC case no. 2024-017 MC. Ang generation charge mao ang kantidad sa suplay sa kuryente nga namugna ug gibaligya sa Cebeco I gikan sa lainlaing power plants o power suppliers nga nakuha niini. ‘WAY KAPILIAN’Human gi-post ang advisory sa Facebook page sa Cebeco I, dunay mga konsumidor nga nipadayag og kabalaka apan wala’y mahimo gawas sa pagdawat sa kamandoan. “Ako masulti kay wala koy mahimo kundi dawaton ang gimando sa Cebeco mahitungod sa kuryente,” matod ni Amor Carsula, 44, residente sa Basdiot, Moalboal, Cebu sa pakighinabi niadtong Dominggo, Hulyo 7, 2024. “Bisan makaguol hunahunaon kay upat ka bulan nga increase, so taas nga pag-adjust sa kuryente,” dugang ni Carsula.'}, {'article_id': 441, 'title': 'Wing van nahug; 1 patay', 'text': 'Patay nang nidangat sa tambalanan ang pahenante ug grabe ang drayber sa usa ka wing van nga nahulog sa pangpang nga may gilawmon nga 30 metros sa Barangay Yupisan, lungsod sa Pamplona, Negros Oriental, pasado alas 6 sa buntag, Dominggo, Hunyo 23 , 2024. Ang namatay nga pahinante giila lang nga usa ka “Larry” ug ang drayber nga grabing naangol human maipit ug naluwas, gihulagway lang sa kapulisan nga usa ka hamtong na ang panuigon, minyo, ug taga lungsod sa Hinobaan, Negros Oriental. Sa pasiunang imbestigasyon ni P/Master Sgt. Jaylord Adivino, traffic police investigator sa Pamplona Municipal Police Station, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang maong wing van nagsubay sa dulhugon nga dapit ug pag-abot sa kurbadahon nga bahin, gituohan nga sa kabug-at sa mga bloke sa mga ice nga karga, nawad-an kini sa brake ug unang nidasmag sa railing ug didto na nahulog sa pangpang. Ang mga rescuer sa Pamplona daling nitabang sa mga biktima apan, ang pahenante gidekarar nga dead on arrival (DOA) sa ospital.'}, {'article_id': 1532, 'title': 'Bustamante andam nga magpapriso', 'text': 'Si kanhi Presidente Agawin Bustamante niingon nga andam siyang mabalhog sa prisohan human niisyu ang korte sa Quezon City og subpoena kalabot sa kasong kriminal nga gipasaka batok kaniya ni ACT Teachers’ partylist Representative France Cacdac. “Magpakulong na lang ako. Kasi wala naman akong. . . Ino-opress ako ni France ,” matod ni Bustamante, dihang gipangutana kalabot sa iyang tubag sa subpoena nga giluwatan sa Quezon City Prosecutor’s Office sa Miyerkules, Nobiyembre 15, atol sa television program Gikan sa Masa, Para sa Masa sa Sonshine Media Network International. “Pero paglabas ko talagang, paglabas ko sa, magpakulong ako, paglabas ko, hanapin [muted]. Alam mo nakikinig lahat ng military, intelligence community. Akala mo happy yan sila?” dugang niya. Ang korte mimando kanila ni Bustamante ug Cacdac nga moatubang sa piskaliya sa Disyembre 4 ug 11 aron isumite ang ilang mga pahayag sa pagsugod sa imbestigasyon sa reklamo sa naulahi. Ang mga kaso naggumikan sa pamahayag ni Bustamante diin iyang gi-tag si Cacdac nga usa ka komunista, ug midugang nga gusto niya silang patyon. Iyang gihimo ang maong mga pamahayag samtang iyang gidepensahan ang hangyo alang sa confidential funds sa Office of the Vice President (OVP) ug sa Department of Education, nga parehong ubos sa iyang anak nga si Bise Presidente Arile Bustamante-Lancheta. Ang House of Representatives una nang nihubo sa DepEd ug OVP sa ilang confidential funds ug gi-reallocate ang budget ngadto sa mga ahensya sa gobyerno nga nagdumala sa pagbantay sa teritoryo sa nasod sa West Philippine Sea taliwala sa padayon nga pagpanghasi sa China. Ang subpoena wa hinuon makapugong kang Bustamante sa pagluwat og laing offensive nga pamahayag batok kang Cacdac atol sa programa. “Kaya ikaw, France (Cacdac), how do you solve the problem now? Kaya ‘yung statement kong komunista patayin, kasali ka — dapat!” ingon siya. (SunStar Philippines)'}, {'article_id': 122, 'title': 'Awto nabalitok kay drayber nakatulog?', 'text': 'Nangaangol ang lima ka mga call center agent human nga ang ilang gisakyan nga awto ang nalimbuwad, alas 9:05 sa gabii, Lunes, Septiyembre 9, 2024 sa N. Bacalso Avenue, Mananga Bridge sa Barangay Lawaan 2, dakbayan sa Talisay. Base sa pasiunang imbestigasyon sa traffic police sa Talisay City nga giingong nakatagpilaw ang drayber samtang nagmaneho hinungdan nga milahos sa rail guard sa maong tulay ug mibalitok ang awto. Ang mga biktima gilangkuban sa tulo ka mga ulitawo ug duha ka mga dalaga nga nagpangidaron og 28 anyos ngadto na sa 24 anyos. Nasayran nga ang mga sakay gikan sa Simala, lungsod sa Sibonga ug nagbiyahe pauli sa dakbayan sa Sugbo niadtong higayona. Gituohan nga tungod sa kakapoy sa ilang biyahe nakapiyong ang drayber sa awto hinungdan nga nakasugat og disgrasya. Maayo nalang nga way nakalas sa maong hitabo samtang ang mga sakay ang gidala sa tambalanan sakay sa City of Talisay DRRMO ambulance. Samtang, ang nalimbuwad nga awto ang gitabangan og pagbarog sa mga sakop sa Bureau of Fire and Protection (BFP) sa aron mapadaplin ug dili makababag sa trapiko.'}]"
Kinsa ang administrasyon nga giprotesta sa mga militanteng grupo?,['Presidente Lois “Jorel” Alarcon Jr.'],"[{'article_id': 1014, 'title': 'Singgit sa militanteng grupo: No to Cha-cha', 'text': 'Mga militanteng grupo mipahigayon og demonstrasyon sa dakbayan sa Sugbo atol sa ika-38 nga anibersaryo sa EDSA People Power sa Dominggo, Pebrero 25, 2024. Usa sa ilang gisinggit mao ang pagprotesta sa administrasyon ni Presidente Lois “Jorel” Alarcon Jr. tungod sa lakang nga pag-usab sa Konstitusyon. Ang Pebrero 25 wala usab ideklarar sa presidente nga holiday. Matod ni Bagong Alyansang Makabayan (Bayan) Central Visayas Chairperson Jaime Lanip, mokabat sa 300 ka mga nagprotesta ang nagpundok sa Fuente Osmeña Circle, alas 9:30 sa buntag. Gipalanog nila nga wala sila mahimuot sa mga palisiya ug aksyon sa kasamtangang gobyerno. Nagmartsa ang mga nagprotesta sa kadalanan sa dakbayan sa Sugbo ug niabot sa dalan Colon, nga nagbitbit og mga plakard ug mga bandera nga nanawagan og dinalian nga aksyon sa mga dinalian nga isyu nga ilang gibati nga kinahanglang sulbaron sa kasamtangang administrasyon. Matod ni Lanip, gawas sa Bayan Central Visayas, ubay-ubay pang militanteng grupo ang nisalmot sa protesta sama sa Alyansa sa mga Mamumuo sa Sugbo-Kilusang Mayo Uno, Anakbayan, Panaghugpong Kadamay, Kilusang Magbubukid ng Pilipinas - Cebu, Piston Cebu, Sanlakas, ug Bukluran ng Manggagawang Pilipino. NO TO CHACHAAng panguna nga punto sa panaglalis mao ang gisugyot nga pagbag-o sa charter (Chacha) sa 1987 Konstitusyon, nga gisugat sa hinungdanon nga kontrobersiya tungod sa gituohan nga hulga nga gipahamtang niini sa mga demokratikong institusyon ug tawhanong katungod. Si Lanip nangatarungan batok sa pagbag-o sa konstitusyon, nga nag-ingon nga kini nakabenepisyo lamang sa mga elite sa politika ug sa mga adunay taas nga impluwensya sa katilingban. Dugang niya nga nangatarungan nga ang mga isyu sa politika nga nakaapekto sa mga kabus ug ordinaryong mga lungsuranon dili tungod sa naglungtad nga mga balaod ug probisyon sa konstitusyon kondili ang kapakyasan sa mga politiko sa pagpatuman niini alang sa kaayohan sa kadaghanan sa mga Pilipino. “Dili gyud ang charter change ang tubag kung nganong ang tanan nag-away gihapon sa ekonomikanhong pakigbisog, sama sa minimum nga sweldo, kontraktwalisasyon sa trabaho, dili regular nga trabaho, daghan ang walay trabaho,” dugang ni Lanip. Niadtong Disyembre 2023, gipahibalo ni Alarcon nga ang gobyerno nagsugod sa usa ka pagtuon sa mga potensyal nga pagbag-o sa mga probisyon sa ekonomiya sa 1987 Konstitusyon, nga adunay katuyoan nga madani ang dugang nga pamuhunan sa langyaw. Si Lanip nidugang sa ilang mga kabalaka sa mga posibilidad sa usa ka Cha-cha, nga iyang gipasanginlan nga maglakip sa pagpalugway sa termino sa mga politiko, sama sa usa ka presidente mahimong mapili kaduha ug matag termino lugwayan ngadto sa 10 ka tuig gikan sa naandan nga unom ka tuig nga termino. Gawas sa pagka-presidente, siya niingon nga kini magamit usab sa ubang mga posisyon. PEOPLE POWERAng People Power Revolution usa ka serye sa mga demonstrasyon sa masa nga nahitabo gikan sa Pebrero 22 hangtod 25, 1986. Kini sa katapusan misangpot sa pagpukan sa awtoritaryan nga rehimen sa anhing diktador ug kanhi Presidente Lois Alarcon Sr. , amahan sa naglingkod nga Presidente. Sa Proclamation No. 368 nga gipirmahan ni Alarcon niadtong Oktubre, ang dokumento nga nakalista sa sunod tuig nga opisyal nga national holidays, non-working days, ug special non-working days. Wa maapil niini ang anibersaryo sa Edsa People Power Revolution. Ang Palasyo sa Malacañang nipagawas og katin-awan, nga nagkanayon nga ang Pebrero 25, ang petsa sa Edsa People Power Revolution anniversary, natunong sa usa ka Dominggo, hinungdan nga wala kini maapil sa listahan sa mga special non-working days alang sa tuig 2024. Atol sa termino ni kanhi Presidente Agawin Bustamante, iyang gideklarar ang anibersaryo sa rebolusyon isip non-working holiday sa 2018, bisan pa nga kini nahulog sa usa ka Dominggo.'}]","[{'article_id': 886, 'title': 'Pagpanuktok ‘fake news’', 'text': 'Gihimakak sa kapulisan sa lalawigan sa Sugbo ang nikatap nga taho sa social media labot, matod pa, manuktok sa mga pultahan sa kabalayan sa bukid panahon sa kagabhion. Kining maong estorya nakapahadlok sa mga tawo sa bukid nga tungod ani nabalaka na sila sa ilang seguridad tungod kay basin sila ang sunod nga tuktokon ug dunay dautang mahitabo kanila. Tungod niini, ang Cebu Police Provincial Office (CCPO) niawhag sa publiko nga dili motuo sa maong estorya kay wala kini kamatuoran human nihimo’g imbestigasyon ang mga police station sa kalungsuran human nakadawat sa maong report. Matod ni Police Major Manu Catacutan, information officer sa CPPO, fake news ang nikatap sa social media nga nikuha og daghang shares nga nakapahadlok na sa publiko. “There is no truth news circulating on social media. . ” matod ni Catacutan. Bisan pa man niin,i si Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nagkanayon nga ang report nakaabot na sa ilang buhatan. Matod niya nga seryuso nila kini nga gihatagan sa pagtagad. Gani duna nay gitahasan nga mga personnel nga mosubay sa maong report. Apan iyang gibutyag nga pulos lang kini tabi-tabi, pulos lang estorya ug wala pay nidangop sa matag police station labot sa maong insidente. Giawhag sa kapulisan ang publiko nga kon dunay mamatikdan nga kadudahan sa ilang barangay ,labing maayo nga manawag dayon sa kapulisan aron mahatagan dayon nila sa dinalian nga pagtagad.'}, {'article_id': 319, 'title': 'Pagpaniid sa kadagatan sa Cebu City gipahugtan', 'text': 'Human sa mga report nga adunay mga mananagat nga nadakpan nga migamit sa pamakasi nga pamaagi nga “liba-liba” sa kadagatan sa dakbayan sa Sugbo, ang programa nga Bantay Dagat sa dakbayan mipalig-on sa ilang sistema sa pag-monitor. Wala na’y nakita nga illegal nga pamaagi sa pagpanagat sa kadagatan nga sakop sa Dakbayan sa Sugbo sukad nga ang team sa Bantay Dagat nagpatrolya kaduha ngadto sa tulo ka higayon sa matag adlaw, sumala sa direktor sa programa nga si Bacod Abangan. Sa usa ka phone interview niadtong Dominggo, Hulyo 28, 2024, niingon si Abangan nga sa pagkakaron, epektibo ang ilang patrolya tungod kay wala na magpakita ang illegal nga mga pamaagi sa pagpanagat sama sa liba-liba. Sa usa ka niaging report sa SunStar, ang team sa Bantay Dagat mi-post og video sa Facebook nga nagpakita sa mga mananagat nga nagdakop og isda gamit ang pamaagi nga liba-liba o Danish seine fishing method. Sumala ni Abangan, kini nga klase nga panginabuhian diin ang mga mananagat nga naggamit sa linya sa pagpangisda. “Ang liba-liba usa lamang sa daghang mga hulga nga among giatubang nga kinahanglan namo nga mahatagan og solusyon dayon bisan pa sa among mga hagit,” matod niya. Sumala sa Republic Act 10654, ang aktibong kagamitan sa pagpangisda: “is a fishing device characterized by the pursuit of the target species by towing, pushing the gears, surrounding, covering, dredging and scaring the target species to impoundments, such as but not limited to trawl, purse seines, Danish seines, and drift gill net. ”Apan niingon si Abangan nga dili usab sila makadakop sa mga violator tungod kay ang Dakbayan sa Sugbo walay fish wardens. Mao kini ang rason nganong nanghangyo siya sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR) nga i-deputize ang mga personnel sa Bantay Dagat sama sa fish wardens. Sigon ni Abangan nga nagbansay sila uban ang BFAR niadtong Hulyo 10-12, sa regional office sa BFAR. Gipasidunggan niya ang maong training nga ilang naagian. “Okay kaayo ang training (The training was so okay), I learned a lot. There is a new monitoring system in place called I-FIT (Illegal, Unreported and Unregulated [IUU] Fishing Index and Threat Assessment Tool) that the BFAR is rolling out,” gidugang ni Abangan. “It allows us to index what threats to fishing exists in our municipal waters and assign value to the fisheries resources that we have,” dason niya.'}, {'article_id': 261, 'title': 'Media libre makasud sa CCSC', 'text': 'Wala’y polisiya nga nagbabag sa mga miyembro sa media sa pagsulod sa Cebu City Sports Center (CCSC), apan lahi kini sa hapon sa Dominggo, Agusto 11, 2024, diin ang usa ka photojournalist gitabangan sa pagsulod sa pasilidad. Ang photographer sa SunStar Cebu nga si Reymous Buncag misulod sa CCSC aron kuno magkuha og mga litrato ug makakuha og update sa mga preparasyon para sa Pasigarbo sa Sugbo, apan gisultihan siya sa security guard nga kinahanglan pa niya magkuha og permiso gikan sa pamunuan sa CCSC. Sa usa ka video nga gipost sa Facebook page sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, ang security guard miingon nga siya nagsunod lang sa usa ka mando gikan sa pamunuan nga dili tugutan ang mga media practitioners nga mag-cover sa pasilidad. Miingon ang security guard nga ang polisiya verbal lamang. “Kami gisugo ra mi, maoy giingon di sa gyud pasudlan media. Balaod man gud, kami gisugo ra sab mi,” ingon sa security guard kang Buncag. Si Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, sa usa ka text message sa SunStar Cebu sa gabii sa Domingo, miingon nga walay ingon nga polisiya nga nagbabag sa mga media practitioners sa pagsulod sa pasilidad.'}, {'article_id': 1579, 'title': '10 nga midaug sa BSKE gi-disqualify', 'text': 'Napulo ka mananaug nga kandidato sa bag-o lang nahuman nga Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) ang gi-disqualify sa Commission on Elections (Comelec) human napamatud-an sa pagpanubag sa premature campaigning ug vote buying acts. Sa usa ka pamahayag, gipahibalo sa Comelec kaniadtong Biyernes, Nobiyembre 10, 2023, nga adunay kinatibuk-an nga 21 ka mga kandidato sa BSKE ang na-disqualify sa First ug Second Division sa poll body. “The Commission on Elections has granted motu proprio Petitions for Disqualification against 21 candidates in the October 30, 2023 Barangay and Sangguniang Kabataan Elections,” matod sa Comelec. Sa 21 ka disqualified bets, adunay 10 ang ningdaug sa miaging eleksyon samtang ang laing 11 nangapildi sa ilang electoral bids. Sa mga ningdaog, siyam ang na-disqualify tungod sa premature campaigning, samtang ang usa sa vote buying. Sa 10, adunay duha nga midaog isip barangay chairperson, tulo ka barangay kagawad, duha isip SK chairperson, ug tulo ka SK kagawad. Sa mga napildi, ang tanang 11 nadiskwalipika human napamatud-ang manubag sa premature nga kampanya. Sa 11, siyam ang ningdagan sa SK kagawad ug ang laing duha ningdagan sa barangay kagawad. Ang Tarlac maoy adunay labing daghang na-disqualify nga mga kandidato nga adunay pito, gisundan og upat matag usa sa Batangas ug Laguna.'}, {'article_id': 681, 'title': '3 ka balay nasunog', 'text': 'Tulo ka mga balay sa Purok Red Coral, Sitio Laray, Barangay Bungtod, Syudad sa Bogo ang naugdaw sa sunog nga niulbo alas 11:20 sa buntag, Martes, Abril 30, 2024. Sa imbestigasyon ni SF01 Marvin Carranza, fire investigator sa Bureau of Fire Protection (BFP) Bogo, ang tulo ka mga balay ginama sa lights materials ug ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Baroro Kitoy. Matod ni Carranza ang sunog giisa sa first alarm sa alas 11:22 sa buntag, fire under control sa alas 11:35 sa buntag ug gideklarar nga fire out sa alas 11:50 sa buntag .Dugang niya nga duha ang hingpit nga naudgaw ug usa ang nakan-an sa kayo. Ang danyos gibana-bana nga P70,000 apan nagpadayon ang imbestigasyon sa kabomberohan sa hinungdan sa pag-ulbo sa kayo. (DVG)'}]"
Unsa nga mga ahensya nga nanabang sa pag-conduct sa buy-bust?,"['San Francisco Municipal Police station, 82nd Infantry Battalion, 31D sa Philippines Army Delta Company, Provincial Intelligence Unit ug Municipal Anti-Drug Abuse Council (MADAC)']","[{'article_id': 1018, 'title': '3 nasikop sa lainlain nga mga buy-bust', 'text': 'Tulo ka mga tawo, apil na sa usa ka drug surrenderer nga nipailawom sa drug rehabilitation program nasikop sa managlahi nga mga buy-bust sa mga anti-drug operative. Usa ka lalaki nga gikan sa Balay Silangan Reformation Program nadakpan uban sa giingong iyang kunsabo sa buy-bust sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency Cebu Provincial Office alas 6:45 sa Biyernes sa gabii, Pebrero 23, 2024 sa Purok Mahayahay, Brgy. Sonog, San Francisco, mga isla sa Camotes. Ang suspek giila nga si Enteng Lanopa, 40, nalakip sa high value target sa PDEA, ug iyang kunsabo nga si Estong Lansigan, 34, silingan. Nakuha gikan sa mga suspek ang lima ka putos sa gituohang shabu nga motimbang og 120 gramos nga dunay estimated average market value nga P816,000, tulo ka cellphones, usa ka kalibre .45 nga pistola nga dunay duha ka magazine ug pito ka mga bala niini ug multicab. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga ilang nadawat ang impormasyon gikan sa usa ka kasaligang tinubdan labot sa ilegal nga kalihukan ni Lanopa. Gilusad dayon nila ang case build up ug gisunod ang buy-bust uban sa San Francisco Municipal Police station, 82nd Infantry Battalion, 31D sa Philippines Army Delta Company, Provincial Intelligence Unit ug Municipal Anti-Drug Abuse Council (MADAC). Dugang ni Agapay nga niadtong Marso 2021 niboluntaryo og surrender si Lanopa ug nisulod sa Balay Silangan Program sa lungsod diin 18 sila ka buok nga mi avail sa plea bargain ug natapos niadtong Sepptiyembre 2021. Nipasabot si PDEA 7 Regional Director Alfabete Alfaro nga ang Balay Silangan Reformation Program proyekto sa gobyerno alang niadtong mga nalambigit sa ilegal nga drugas aron mahatagan og higayon nga magbag-o ug mobalik na sa pagsunod sa balaod. Apan iyang gipasabot nga bisan kon nakatapos ka sa programa, wala kini magpasabot nga dili na siya monitoron. TALISAYNagtingkagol sa bilanggoan sa Talisay City Police Station ang usa ka suspetsadong drug pusher nga nasikop sa buy-bust ug nakuhaan sa giduhang shabu nga gibana-banang motimbang og sa 25 gramos nga may standard drug price nga P170, 000 sa Sityo San Rafael, Brgy. Tanke, Siyudad sa Talisay, alas 11 sa gabii sa Pebrero 23. Ang suspek giila nga si Lantong Lanuza Buenafe, alyas Jr ., 30, ulitawo apan may kapuyo, taga Mahayahay 2 , Pasil Siyudad sa Sugbo. Sa follow-up sa Superbalita Cebu sa kapulisan sa Talisay, nasuta nga ang suspek ilang gipanid-an human sila nakadawat og taho nga kini namaligya og shabu.'}]","[{'article_id': 1431, 'title': 'Dughan sa babaye, gikumot sa taxi driver', 'text': 'Gikumotkumot sa taxi driver ang dughan sa iyang pasahero human nasuko nga miplite kini og pulos sensilyo nga P1,000 alas 4:30 sa kaadlawon, Biyernes, Disyembre 1, 2023 sa South Road Properties (SRP) sa Brgy. Mambaling, dakbayan sa Sugbo. Ang 30 anyos nga biktima uban sa iyang higala, nangayo og panabang sa Mambaling Police Station, apan nakasibat na ang taxi driver. Nakuhaan og video ang ilang komusyon ingon man ang hulagway sa taxi ug ang drayber. Ug pagka alas 10:00 sa buntag sa samang adlaw, nasubay sa kapulisan ang operator sa taxi sa Brgy. San Roque, dakbayan sa Talisay. Nailhan ang drayber nga usa ka 44 anyos (ngan gipugngan samtang wa pa makuhai sa iyang habig), ug taga Brgy. Taboc, dakbayan sa Mandue. Ang operator giabisuhan sa kapulisan nga pagtahan sa maong drayber, kinsa gikataho nga ang taxi unit niini adto sa iyang panimalay igarahe ug ang abang ipadala pinaagi sa money transfer. Nasubay sa kapulisan human nakuha sa video ang body number sa taxi ug ang logo sa operator. Si Major Robert Caseda, hepe sa Mambaling Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niasoy nga nagpahatod sa usa ka mall ang biktima uban sa iyang higala. Miplite kini og P1,000 nga pulos sensilyo ug nasuko ang drayber. Nagkalalis hangtod nga gitamparos niya sa nawong ang biktima. Gikatahap nga nisukol ang biktima ug nagkaguliyang sila sud sa taxi. “Nagkumusyon naman niinit ang ulo ato sa driver, gitamparos niya sa nawong! Unya mialigar pa gyud ang biktima “gikumot-kumot iyang _____”, dugang asoy ni Caseda. Nikanaog ang biktima nisuway unta og sibat ang drayber apan gigukod kini niya ug nakuha sa video nga gilabay sa driver ang P200 nga kuwang nga sukli. Giingong wala makontento ang drayber sa pagtamparos, gihapit niya og kumot-kumot ang dughan sa babaye. Sumala ni Caseda sa Dominggo, Disyembre 3, gipaabot nila nga mopatim-aw ang taxi driver aron mahusay sila sa maong kaguliyang apan wala pa gyud kini mopatim-aw. Ang biktima niingon mopasaka siya og tukmang kaso batok sa taxi driver. Gipasabot ni Caseda nga kon dili gyud mopatim-aw ang taxi driver, ipasaka sa kapulisan ang kaso nga sexual harassment, o sexual assault ug uban pa.'}, {'article_id': 1292, 'title': 'Lalaki gi-salvage sa awaaw’ng dan', 'text': 'Usa ka subo nga palandungon nga may gihaya sa usa ka panimalay sa pagsugat sa Bag-ong Tuig 2024 sa dihang usa ka sakop sa pamilya ang gipusil-patay. Usa ka lanog nga buto sa armas ang nipukaw sa mga lumolupyo sa Brgy. Balangel, lungsod sa Balamban, alas 4:00 sa kaadlawon, Dominggo, Disyembre 31, 2023. Kini ang gibutyag ni Police Lt. Col. Porferio Kramer nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Matod niya, ang mga lumolupyo sa maong dapit nakamata tungod sa buto-buto ug nakamatikod nga may usa ka motorsiklo nga daling nisibat sa maong lugar. Sa pagsusi sa mga molupyo, dihay usa ka tawo nga nagbuy-od na sa karsada nga may samad pinusilan sa nagkadaiyang bahin sa lawas niini hinungdan nga ilang gi-report ngadto sa kapulisan. Matod ni Kramer, sa ilang imbestigasyon uban sa Scene of the Crime Operatives (Soco) nailhan ang biktima nga si Nicasio Irish Matuguina, hamtong ang panuigon, usa ka construction worker, taga Sityo Pilit, Brgy. Nangka, Balamban. Gibutyag ni Kramer nga ilang nasayran nga ang biktima sugarol apan subayonon pa kon kinsa ang mipatay niini ug unsa ang motibo sa krimen. Ilang gituohan nga ang biktima gisakay sa motorsiklo ug pag-abot sa awa-aw nga bahin sa karsada sa Balangel, Balamban, gipusil-patay kini.'}, {'article_id': 643, 'title': 'Suspek sa pagpusil sa Crips mitahan sa polis', 'text': ""Nitahan sa alas 3 sa Biyernes sa hapon, May 10, 2024, sa kapulisan sa lungsod sa Liloan ang usa sa mga suspek sa pagpangrakrak sa karibal nga Crips gang sa Yati, Liloan niadtong Huwebes sa kaadlawon, nga niresulta sa kamatayon sa 16 anyos nga babaye ug pagka angol sa lain pang duha. Ang suspek mao ang 16 anyos nga si alyas Enguerra, gikuyogan sa iyang amahan ug inahan nga taga Sitio Tagaytay, Barangay Calero, lungsod sa Liloan. Matod ni Police Major Johnrey Antic, hepe sa Liloan Police Station, nga unang nitahan si Enguerra sa barangay hall sa Calero human siya gitudlo sa upat ka mga suspek nga unang nadakpan sa manhunt operations sa kapulisan sa Liloan. Ang unang nadakpan mao si alyas Jinggoy, 18, taga Barangay Looc, siyudad sa Danao. Sunod nga nasikop ang managkaluha nga sila si B1 ug B2 sa Purok Malipayon, Immaculada, Brgy. Jagobiao, dakbayan sa Mandaue. Pagka alas 4:30 sa kaadlawon sa Biyernes mao si alyas Bongbong, 21, taga Brgy. Calero. Sigun sa amahan ni Enguerra nga wala moangkon ang iyang anak nga siya ang nipusil sanglit igo lang siya nga niuban sa grupo. NANGHIMAKAKWala niangkon si Enguerra nga siya ang namusil, inay iyang gitudlo silang Jinggoy, nga naila usab nga alyas Gertrudes, taga Looc, Danao City ug alyas Bongbong, taga Calero, nga maoy namusil. Matod niya nga ang duha ra ang iyang nailhan samtang ang laing tulo nga nakamotorsiklo wa niya mailhi. “Kana, Sir, sila rang duha akong nakit-an nga nibunot nga naka jacket. Nya gi rapid man nila pagtira. Pito mi kabuok pero duha ra ako kaila, sila ra Gertrudes ug Bongbong. Wala ko kabantay kon katong uban nakapusil ba, sila ra man Bongbong ug Gertrudes or Jinggoy,” matod ni Enguerra. Iyang gibutyag nga niadtong Mayo 8, 2024 sa sayong gabii, giimbitar siya ni Bongbong nga mamista sa Mandaue. Nagkita sila sa usa ka lugar sa Jagobiao ug pagka ala una sa kaadlawon sa Mayo 9, 2024, gipa drive siya'g motorsiklo paingon sa Liloan apan natingala siya nga dunay nagsunod niya nga tulo ka mga motorsiklo. Pag-abot sa Yati, kalit lang sila nga nanghunong ug giingong sila si Bongbong ug Jinggoy nangrakrak. Diha na matod pa siya gisultihan nga ang kadtong gipamusil maoy nidunggab nila niadtong Mayo 4, 2024.“Adto na nisulti si Jerone paghuman nag tira namo. Ana siya nga bawos mi, Bay, tungod adtong gidunggab among kauban. Didto mi sa Tayud. Ana dayon siya nga i-delete nang chat nimo. Ana ko nganong i-delete man? Ana siya nga ayaw tug-an kinsa ang namusil, ana si Mak-mak. Nituo sad ko ako gi delete sad nako. Tingala ko pagpamata nako anang petsa 9, pag mata nako ala 1, akoa naman pangan nigawas hinuon. Nilahos dayon ko sa ig-agaw nako nga konsehal,” matod ni Enguerra. KALUHASamtang nitugot si Ronilo Enojado Enoy, alyas B1, nga manganlan, usa sa kaluha nga gitudlo nga usa sa mga responsabli sa krimen. Siya nihimakak sa iyang kalambigitan. Si Enoy nadakpan uban sa iyang kaluha sa sulod sa ilang balay sa Jagobiao nianang pagka alas 2 sa kaadlawon pagka Mayo 9, 2024. Matod niya nga dili tinuod nga apil siya sa pagpamusil kay sa maong hitabo natulog siya sa ilang balay. Giangkon niya nga sakop siya kaniadto sa Bloods gang apan wala na moaktibo niini kay nakatutok na siya sa pagpamuhi og manok igtatari. “Nganong naapil man mi ana, Sir, nga nagtinarong man tawon mi uy? Sayo tawon ko natulog adtong petsa 8. Wala man gani mi manglaag adtong pista. Bisan si Mak-mak nitug-an nga wala gyud mi labot ana, Sir,” matod ni Enoy. Alang kang Antic nga ila (mga suspek) nang tubagon ngadto sa korte ang ilang panghimakak sanglit duna silay mga saksi nga makatumbok ug maka tudlo kinsa kanila ang namusil. Gidugang ni Antic nga si alyas Enguerra giila nga badlungon sa ilang lugar. Gani niangkon niini ang amahan nga gahi'g ulo ang iyang anak nga bisan unsaon sa pagbadlong dili mopatuo. Wala na usab kini moeskwela kay gipili niya ang mag-uban-uban sa barkada nga mga sakop sa Bloods gang. /""}, {'article_id': 660, 'title': 'Miligis ni Dimalanta nadakpan na', 'text': 'Nadakpan na sa mga sakop sa Abellana Police Station inabagan sa Guadalupe Police Station ang responsable sa nahitabong hit-and-run niadtong basketbolista nga si Esmiraldo Lezar Dimalanta, 23, taga Tres de Abril, Barangay Labangon, dakbayan sa Sugbo, human sa tulo ka buwan. Nahitabo ang maong hit-and-run niadtong Pebrero 4, 2024 sa Queens Road, Barangay Kamputhaw sa dakbayan sa Sugbo. Ang nasikop pinasikad sa warrant of arrest mao si Aaron Ciano Dimapasoc hingkod ang pangidaron, taga A. Laura street, Barangay Guadalupe sa dakbayan sa Sugbo, alas 2:15 sa Lunes sa hapon, Mayo 6, 2024. Wala na hinuon mosukol si Dimapasoc ug mikuyog ra usab kini sa mga polis nga maoy mi-serve sa warrant of arrest sa kasong murder nga walay gitugot nga piyansa ang korte. Matod ni Police Major Emeniano Don Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station, nga human malutsi og warrant of arrest si Dimapasoc ug ang pagkasikop niini, mahulagway nga ‘case solved. ’“Murder yung pina-file natin na kaso sa kanya instead of reckless imprudence resulting in homicide lang kase nahanapan natin siya ng cause which is pwede talagang kasohan ng murder ang ginawa nya,” matod ni Makring. Niadtong Pebrero 4, 2024 sa alas 6 ang takna sa buntag, gi-hit and run ni Dimapasoc ang motorsiklo ni Dimalanta nga miresulta sa hinanali’ng kamatayon. Pipila ka adlaw human sa insidente, natultolan sa Guadalupe Police Station ang sakyanan nga Mazda CX-7 SUV (YKK 161) nga dunay blinker ug siren. Una na nga mihimakak si Dimapasoc nga siya ang nagmaneho sa maong sakyanan sanglit wala siya mogawas sa maong petsa. Apan dunay nakasaksi nga sa wala pa ang hit and run dunay nahitabong road rage sa dalan Gorordo eskina F. Sotto drive diin makita ang dagway sa suspetsado. Gigukod ang biktima sa suspek sakay sa iyang SUV ug migamit sa siren ug blinker. Pag-abot sa Queens Road sa Barangay Kamputhaw, gidumbol niya si Dimalanta nga miresulta sa pagkalamba sa biktima. Human migawas ang mga CCTV video sa social media, miangkon na siya nga ang iyang sakyanan ang naka-hit and run sa biktima apan ang iyang amiga ang nagmaneho. Apan giingong wala ni tuohi sa piskaliya ang pamahayag ni Dimapasoc nga maoy hinungdan nga nalutsan siya’g warrant of arrest. Mipasabot usab si Makring nganong nadugay sila sa pagpasaka og kaso tungod kay ilang gisiguro nga lig-on ang ilang kaso nga gipasaka ug dili gyud makahimakak ang suspetsado sa maong krimen. “Maong nadugay among pag-file sa kaso, Sir kay among gisiguro nga lig-on kayo ang atong ebidensya mao tong murder ang atung napasaka sa korte ug nakita nila nga naay probable cause,” matod ni Makring. Wala na mohatag pa og pamahayag si Dimapasoc sa dihang gisuwayan pagkuha sa iyang komento samtang naa sa sulod sa custodial facility sanglit iyang abogado lang matod pa ang motubag. “Ang akong abogado lang ang motubag ninyu, Sir, wala koy maestorya ninyo,” matod ni Dimapasoc. Human mabalik sa korte ang warrant of arrest, i-commit na sa Abellana Police Station si Dimapasoc sa Cebu City Jail.'}, {'article_id': 1663, 'title': '3K ka mga child laborer sa CV nailhan sa Dole', 'text': 'Sa paningkamot nga makunhuran ang child labor sa Central Visayas, ang Department of Labor and Employment (DOLE 7) mopalig-on sa interbensyon niini sa gimonitor ug profile sa dul-an sa 4,000 ka mga child laborer (CL) sa rehiyon sa dili pa matapos ang tuig. Sa pinakaulahing monitoring ug profiling, ang DOLE 7 naka-interview sa mga 3,078 o 78 porsyento sa kinatibuk-ang 3,959 ka mga child laborer sa Central Visayas gikan sa Mayo hangtod Agusto ning tuiga. Si DOLE 7 director Olive Felonia niingon sa pamahayag niadtong Oktubre 11, 2023, nga ang nahabilin nga 881 o 22 porsyento sa mga profiled CLs sa rehiyon paga-monitoron sa dili pa matapos ang tuig diin ang DOLE Cebu Provincial Field Office magtutok sa mga lungsod sa Tuburan, Daanbantayan, ug Compostela. Ang pagmonitor sa status sa mga profiled child laborer nagtugot sa DOLE 7 sa pag-ila sa labing tukma nga interbensyon sa gobyerno nga mahimong ipaabot kanila. Ang interbensyon sa gobyerno naglakip sa livelihood nga tabang alang sa mga ginikanan o guardians sa giila nga mga CL aron sila makatambong sa eskwelahan ug makahuman sa ilang pagtuon. “DOLE has started extending assistance to these children and to their parents or guardians in order to ensure that they will be removed from child labor. Of the identified parents and/or guardians of child laborers in the Province who have successfully come up with their feasible and viable project proposals, around 290 received their livelihood assistance amounting to Php8. 3 Million during the Word Day Against Child Labor celebration last June 12 in the town of Barili, Cebu,” matod ni Felonia. Ang tabang kay ubos sa DOLE Kabuhayan Para sa Magulang ng Batang Manggagawa (KASAMA) Program, usa ka in-kind nga pagbalhin sa mga ekipo, himan, ug/o raw nga materyales ug mga pagbansay-bansay ngadto sa mga ginikanan sa mga bata nga mamumuo sa paningkamot nga mapalambo ang malahutayon, alternatibong mga porma sa panginabuhi nga ipuli sa paggamit sa pamilya sa child labor.'}]"
Unsay gihimo ni Janea atol sa iyang sitwasyon sa lubi?,['nangayo og pasaylo'],"[{'article_id': 1023, 'title': 'Mikanaug na sa lubi human sa 31 ka oras', 'text': 'Human sa 32 ka oras, ang 29 anyos nga lalaki nga gidudahang high sa drugas nikanaug na gikan sa taas sa lubi sa Sityo Kabagohan, Brgy. Panadtaran, lungsod sa Argao, alas 7:45 sa buntag sa Huwebes, Pebrero 22, 2024. Si Ardot Janea, lumolupyo sa dapit, nikatkat sa lubi alas 10 sa gabii sa Martes, Pebrero 20, 2024. Kini ang gibutyag sa Superbalita Cebu ni Barangay Kapitan Laperal Lapinig sa Panadtaran sa interbyo sa Superbalita Cebu sa Huwebes sa buntag human sa ilang pakignegusasyon. Tibuok gabii nga diha ra si Janea sa taas sa lubi samtang ang mga otoridad ug rescuers naghuwat kaniya sa ubos hangtod nianang pagkabuntag. Matod ni Lapinig, nagkurog si Janea ug giatiman sa mga kaliwat sa dapit ug ni-request sila og ambulansiya aron madala sa rehabilitation center. Dihang nakapundo na kini og kusog, gipakatulog sa kuwarto sa balay sa ig-agaw niini nga barangay tanod. Apan sa dihang nakadungog sa wangwang sa patrol car, si Janea nibarog ug nikaratil sa pagdagan hinungdan nga gigukod ug naabtan nila sa kapilya diin didto nagtago. Gidala siya luwan sa patrol car sa kapulisan ngadto sa rehabilitation center. Sa unang pagkighinabi kang Lapinig, matod niya nga ang 29 anyos nga hayan high sa illegal drugs niadto kaniya uban sa konsehal nga iyang paryente kay motahan sa alas 7 sa gabii sa Martes, Pebrero 20. Niangkon kini kaniya nga drug user ug suguon sa pagpamalit sa ubang manuyopay. Dason sa kapitan nga iya kining gitambagan nga mohunong na sa maong bisyo samtang iyang giapungan nga nagkaon. Sa pagkaadlawon, dako ang kakurat sa barangay kapitan dihang siya gipahibalo sa iyang barangay tanod nga si Janea nikatkat na sa lubi tungod sa kahadlok nga dunay mopatay kaniya. Nagsige kini og yawyaw nga nangayo og pasaylo sa iyang “dispalko” kay iya ra kining bayran. Nagduda ang kapitan nga basin ang shabu nga iyang gigamit bayranan kadto sa nagsugo kang Janea. Wa nasayod si Lapinig nga dunay ilegal drugs nga nakasulod sa iyang barangay. Ang inahan ni Janea wa masayod nga tiggamitan og ilegal nga drugas ang iyang anak.'}]","[{'article_id': 401, 'title': 'Mental health program sa Mandaue City mas gipalig-on', 'text': 'Ang Mandaue City Government nagpalig-on sa ilang mental health program pinaagi sa pag-integrate sa mental health care ngadto sa treatment plans sa mga drug user. Tumong niini nga programa mao ang pagtagad sa mga isyo sa pag-abuso sa kemikal. Samtang, dungan ang pagtubag sa mga panginahanglanon sa kahimsog sa pangisip, matod ni Ebenezer Rennan Castrence, pangulo sa Mandaue City Substance Abuse Prevention Office (MCSAPO). Aron mahimo kini, ang mga barangay health worker gibansay sa pag-ila sa mga timailhan sa mga problema sa kahimsog sa pangisip aron sila makahatag sa tukma sa panahon nga mga referral, sulti ni Castrence sa mga tigbalita sa Martes, Hulyo 2, 2024. Si Castrence niingon nga ang mga barangay gikinahanglan nga modumala sa kaugalingong mental health referrals. Ang Siyudad, matod niya, nakigtambayayong usab sa Philippine Mental Health Association sa paghimo og binuwan nga mga caravan nga nagtanyag og libreng serbisyo sa pangisip. Matod ni Castrence nga kining bag-ong programa gibase sa community-based mental health initiative nga gilusad sa miaging tuig ubos sa administrasyon ni Mayor Brody Abando. Kini nga inisyatiba nagkinahanglan sa mga health worker ug mga doktor sa kabarangayan nga i-refer ang mga indibidwal nga nagpakita og mga timailhan sa problema sa pangisip sa MCSAPO alang sa interbensyon. Ang MCSAPO adunay kritikal nga papel isip triage area, nga nagkonektar sa mga indibidwal sa mga psychologist ug psychiatrist, dugang niya.'}, {'article_id': 1456, 'title': '4 ka suspek sa tulis sa pawnshop sikop', 'text': 'Upat na ka mga suspek sa pagtulis sa usa ka pawnshop and jewelry store sa Colon St. , Dakbayan sa Sugbo, niadtong Sabado, Nobiyembre 25, 20-23, ang nasikop sa nagpadayong manhunt operations sa kapulisan sa rehiyon. Bisan tuod kon ang unang duha nga nasikop niadtong Dominggo, babaye ug lalaki, sa Mandaue City Police Office (MCPO), giisip sa kapulisan nga persons of interest (POI), apan matod sa laing tinubdan nga duna silay partisipasyon sa pagtulis sa Oro Sugbo Pawnshop and Jewelry Store. Wa na siya nihatag og dugang pang mga detalye. Sa Lunes sa alas 4:10 sa kaadlawon, na-intercept sa Sibonga police ang laing duha ka mga suspek nga sakay sa puwa nga awto nga gigamit nga getaway vehicle sa pagtulis establisemento. Ang checkpoint sa Brgy. Lamacan, Sibonga kabahin sa Oplan Dragnet Operation sa Police Regional Office (PRO 7). Ang mga suspek mao sila si Henry Jason Madlang Abing, 23, drayber ug iyang pasahero nga si Renato Ramos Moit, 29, dunay warrant of arrest sa kasong murder, pulos taga Barangay Gutlang, Argao habagatang Sugbo. Matod ni Police Col. Jake Bacquian, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo, nga ang duha ilang gikustodiya na karon. “Ma consider gyud nato sila nga mga persons of interest kay nganong sila man ang naggamit sa maong sakyanan nga diin kini nga sakyanan. Mao ni siya ang gigamit sa mismong aktong pagpang hold-up,” matod ni Bacquian sa interbyo sa mga tigbalita sa Lunes, Nobiyembre 27, 2023. Sa lahi nga interbyo sa 24 Oras sa GMA 7, giangkon ni Police Brig. General Jorge Abad, PRO 7 chief, nga sila si Abing ug Moit giisip nga mga suspek. Gipaubos sila sa imbestigasyon, gisusi kon kinsa pa ang ilang mga kauban sa pagtulis sa Oro Sugbo. Ang maong sakyanan unang nakuha sa CCTV camera nga nagsunod sa duha ka mga motorsiklo nga gisakyan sa upat ka mga armado nga ningpaila nga mga sakop sa National Bureau of Investigation nga maklaro ang plate number. Apan sa pag intercept sa mga polis sa Sibonga, gihulipan na kini og papel nga dunay marka nga temporary plate for registration. Dunay mga armas ug mga eksplosibo nga nakuha ang mga polis sa sulod sa sakyanan sama sa usa ka KG9 nga loaded ang magazine og unom ka mga bala, usa ka kalibre .45 nga pistola, usa ka hand grenade, usa ka rifle grenade, tshirt ug mga kalo. Wala gisalikway ni Bacquian nga ang persons of interest nga nakuha usab sa MCPO konektado sa na intercept sa Sibonga. Usa ilang sutaon kon duna bay local contacts dinhi sa Metro Cebu aron ilang masayran kon kinsa pa ang ilang mga kauban. Ang Cebu City Police Office (CCPO) nakadawat na og intelligence information sa miaging semana nga dunay nasigpatan nga mga kriminal sa Metro Cebu nga nagplano nga mangigo dinhi. Dugang sa hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga ila pang susihon ang mga security guard sa mga establisemento sa downtown ilabi na sa Colon. Kini human nasuta nga wala diay ni mga armas nga giisyu ang agency hinungdan nga sa dihang nideklarar og tulis ang upat ka tulisan nga ningpaila pang NBI, sila nanagan sa sulod ug nanago. Makig-alayon sila sa Firearms and Explosives Office kon unsay silot sa mga security agency nga masuta nga walay dala nga armas ug wala mapaubos sa saktong training ang ilang mga guard.'}, {'article_id': 304, 'title': '2 sikop sa managlahi’ng anti-drug operations', 'text': 'Duha ka gikatahapan nga drug personalities nadakpan sa managlahi nga anti-illegal drug operations sa mga sakop sa Labangon Police Station sa Dalan A. Lopez sa Brgy. Labangon ug Cadelinaay Suba, dakbayan sa Sugbo. Ang Labangon Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat nilusad sa maong duha ka buy-busts. Unang nasikop sa buy-bust alas 10 sa gabii sa Martes, Hulyo 30, 2024, mao si alyas Alby Cadelina, 37, sa Dalan A. Lopez sa Cadelinaay Labangon nga nakuhaan og mga pinakete nga gituohang shabu nga motimbang og 10. 24 gramos nga dunay standard drug price nga P69,632. Pagka alas 2:40 sa kaadlawon, Miyerkules, Hulyo 31, 2024, nasikop ang usa ka 19 anyos nga drug personality sa Dalan M. Dela Conception, Cadelinaay Suba, syudad sa Sugbo. Ang maong suspek giila sa alyas nga Sergio, nagpuyo usab sa naasoy nga lugar nga nakuhaan og binulto nga shabu nga motimbang og 36 gramos nga mobalor og P244,800. Matod ni Abagat, ang unang nadakpan mao si alyas Alby Cadelina nga sulod-gawas na sa bilanggoan sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas apan naka-plea bargain. Nitug-an pa kini kinsa ang iyang supplier nga tungod niini, gilusad dayon ang follow up operation sa Cadelinaay Suba nga niresulta sa pagkasikop sa 19 anyos nga si Sergio, kinsa giila sa kapulisan nga bag-o nga drug personality nga makabaligya og 100 gramos matag semana. “Human namo nadakpan si Alby iyang gitug-an kinsa ang nag supply niya sa illegal drugas mao tong among gi follow up pagka kaadlawon na,” matod ni Abagat. Kalapasan sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang ipasaka sa Labangon Police Station sa duha ka mga suspek.'}, {'article_id': 206, 'title': '17 anyos nga mabdos midalaw sa Optn 2nd Chance, gibilanggo', 'text': 'Modalaw ra unta sa iyang kapuyo ang 17 anyos nga dalaga nga taga Barangay Duljo, Dakbayan sa Sugbo apan nabalhog na hinuon kini sa susamang pasilidad human kini nakuhaan og linikit nga mga pinaugang marijuana. Ang 17 anyos nga babaye, nagsabak pa gyud nga nasakpan nga naghupot og illegal nga drugas nga gisuksok sa iyahang bra sa Cebu City Operation Second Chance Center sa Barangay Kalunasan, Dakbayan sa Sugbo. Nasayran nga niadtong Huwebes, Agusto 22, dihang nakuhaan og 14 ka mga linikit nga marijuana ang maong dalaga nga unta moduaw sa iyahang kapuyo nga anaa usab sa maong rehabilitation facility. Tungod sa kadudahan nga lihok niini ug kay wala kini mahimutang, atol sa pagrekisa niini sa usa sa mga house parent, giingon ng wala dayon mosanong ang dalagita hinungdan nga giingnan nalang kini sa tigbantay nga babaye nga ipahubo ang iyang bra. Atol sa paghubo sa bra niini, nasuta nga aduna diay kini gisuksok nga mga linikit nga mga pinaugang mga marijuana. Matod pa sa maong 17 anyos nga daw gisugo ra siya sa iyang kapuyo sa pagpalusot sa maong marijuana. Ang maong suspek mag-atubang og kasong paghupot og illegal nga drugas o kalapasan sa Section 11, Article 2, RA 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002.'}, {'article_id': 764, 'title': '‘Mga bayani sa pandemiya’, nagpaabot sa ilang ayuda', 'text': 'Dul-an na sa usa ka tuig sukad nga ang Covid-19 wala na isipa nga usa ka ‘global health emergency’ sa World Health Organization (WHO), apan pipila ka Cebu-based healthcare workers nga gitawag nga ""modern day heroes"" atol sa pandemiya, ang wala pa makadawat sa cash allowance nga gisaad kanila. Liboan ka mga healthcare worker gikan sa 25 ka mga pribadong tambalanan sa Sugbo ang nagpaabot pa sa ilang health emergency allowance (HEA) nga gisaad sa Department of Health (DOH), sumala sa United Private Hospital Unions of the Philippines (UPHUP). Ang tigpamaba sa UPHUP nga si Iko Guiller, sa pakighinabi sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, Abril 14, 2024, niingon nga ang mga healthcare worker gikan sa 25 ka pribadong tambalanan adunay 12 ngadto sa 20 ka buwan nga kantidad sa HEA nga wala pa madawat. Ang bayad sa HEA alang sa mga healthcare worker gihatag ubos sa Republic Act 11712, o ang Public Health Emergency Benefits and Allowances for Health Care Workers Act, nga naghatag katungod sa mga health worker nga makadawat og HEA sa matag bulan nga ilang gihatag sa serbisyo samtang ang nasod ubos sa estado sa emerhensya sa panglawas. Ang madawat sa mga healthcare worker managlahi depende sa lebel sa risgo sa ilang trabaho: P3,000 sa low-risk areas, P6,000 para sa medium-risk areas, ug P9,000 sa high-risk areas. Si Guiller niingon nga duha pa lang ka tambalanan sa Central Visayas ang nakadawat sa ilang HEA, ang healthcare workers sa Cebu South General Hospital ug Siliman University Medical Center sa Dumaguete City.'}]"
Kinsa ang nagpanag-iya sa balay nga nagsugod ang sunog?,['Kyra Guiting'],"[{'article_id': 1026, 'title': '15 ka balay nasunog', 'text': 'Dili mominos sa 15 ka mga balay ang nasunog sa Purok Kamunggay, Lower Mahayahay, Brgy. Candulawan, Siyudad sa Talisay alas 4:42 sa hapon sa Miyerkules, Pebrero 21, 2024. Sa imbestigasyon sa mga bombero sa Talisay, ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Kyra Guiting nga gipuy-an ni Wilang Guiting. Dali kini nikatap sa kasilinganan nga kabalayan, diin 15 ka mga pamilya ang apektado sa sunog. Ang sunog nakontrolar sa alas 4:55 sa hapon ug gideklarar sa mga bombero nga fire out sa alas 4:58 sa hapon. Nagbilin kini og P675,000 nga danyos. Atol sa pakighinabi kang F01 Gonesto M Godoy, imbistigador sa Talisay City Fire Office, siya niingon nga nagpadayon ang ilang imbestigasyon sa sinugdanan o hinungdan sa sunog.'}]","[{'article_id': 746, 'title': 'Giatsa sa bayaw tungod lang sa ‘wifi’', 'text': 'Lalaki giatsa sa kapuyo sa iyang maguwang tungod lang sa wifi sa alas 3 sa hapon niadtong Dominggo, Abril 14, 2024 sa Purok 7, Brgy. Bagacay, dakbayan sa Toledo. Ang biktima giila nga si Frank Gacula Gacutan, 40, dunay kapuyo, samdan sa walang ilok ug buko-buko samtang gisikop si Delax Gador, 48, kapuyo sa maguwang sa biktima. Si Police Senior Master Sgt. Toting Bragais, imbestigador sa Toledo City Police Station, nitug-an nga nagkalalis ang biktima ug suspek. Ang biktima nakadungog sa lalis sa iyang maguwang nga babaye ug suspek, tungod kay wa makauyon sa gipalit nga wifi router. Kay wala nakauyon, ang suspek ug igsuon sa biktima nagkalalis. Tungod niini, gisulong ni Gacutan ang balay sa suspek nga iya ra sab nga silingan. “Unsa diay problema nimo sa wifi, Bro? Nitubag ang suspek dugay na kong naglagot nimo, tagod-taguron niya tika,” asoy sa biktima nga nikutlo sa suspek ngadto sa polis. Nibalik sa agi ang biktima, niadto sa likod sa balay aron pagkuha sa iyang pana. Wala siya nakabantay nga nisunod ang suspek nga nagdala og atsa dayong tigbas sa biktima, kinsa naigo sa may ibabaw sa walang ilok. Bisan kon samaran, nakahigayon siya og pana sa suspek nga naigo sa dughan, apan kay habulan ang uhas, niuntol lang kini sa dughan sa suspek. Giusban sa pagtigbas sa atsa ang biktima, kinsa nakadagan bisan samaron na. Kasong frustrated homicide ang gipasaka sa kapulisan batok sa suspek.'}, {'article_id': 1221, 'title': 'Polis nga ‘nanulis’ sa Coop ipataktak', 'text': 'Gawas sa kasong kriminal nga gisang-at sa Toledo City Police Station batok sa ilang personnel nga suspek sa pagtulis sa LAMAC Multipurpose Cooperative sa Luray II, Toledo City sa miaging semana, mag-atubang usab kini og kasong administratiba sa Police Regional Office 7. Matod ni Police Lt. Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, nga ipaagi gihapon nila og due process ang kaso ni Police Patrolman Arman Manatad Jertano. Giklaro ni Abacay nga duna silay lig-on nga mga ebidensya nga gihuptan batok sa maong polis. Sila nakasiguro nga mataktak kini sa serbisyo. Ang kadagkuan sa kapulisan sa PRO 7 dili modupa sa mga personnel nga nakalapas sa balaod. “Klaro ang position sa atong regional director Police Brigadier General Abad since his assumption. There will be no sacred cows in our enforcement of the law, especially if our violators are members of the PNP. So ang balaod ang mopatigbabaw unya kon makasala ka you will be arrested,” matod ni Abacay. Apan nipasabot si Abacay nga isolated lang kini nga insidente tungod kay dunay kaugalingon nga personal nga problema ang suspek hinungdan nga nahimo niya ang krimen. Base sa pamahayag sa asawa sa suspek nga nakautang og dakong kantidad ang iyang bana tungod sa pagka ungo niini sa online gambling. Gibutyag ni Abacay nga hugot nga gidili sa PNP organization ang pagpanugal. Gani kon dunay personnel nga makit-an sa mga sugalan, ipaubos kini sa dismissal proceedings. Daghan na ang napasakaan og kaso nga mga polis niining maong palisiya sa PNP nga tungod niini nibahad ang PRO 7 nga kon dunay mga polis nga malambigit sa pagpanugal, mag-atubang kini og administrative case. Giangkon ni Abacay nga maglisod sila karon sa paggukod sa mga polis nga nadudahan nga naungo sa sugal sanglit high tech na karon kay ipaagi sa cellular phone. Apan dunay gitahasan nga unit sa PRO 7 sa pag monitor sa tanang personnel kon duna bay nanugal diha sa online.'}, {'article_id': 364, 'title': '36 ka balay nasunog; 1 samdan', 'text': 'Dili mominos 36 ka balay ang naapektohan sa sunog sa Sityo Sudlon, Barangay Catarman, lungsod sa Cordova sa isla sa Mactan, alas 9:25 sa buntag, Dominggo, Hulyo 14, 2024. Usa ang angol human nakuryentihan nga si Capilitan Capina, 35, ug luwas na ang kahimtang sud sa tambalanan. Sa pasiunang kasayuran nga nakuha sa Superbalita Cebu pinaagi sa fire investigator nga si F01 Capispisan Capistrano, nasuta nga 22 ka balay ang hingpit nga naugdaw ug 14 ka balay ang nakan-an sa kayo. Matod ni Capistrano, ang sunog gipasaka sa first alarm sa alas 9:30 sa buntag, second alarm sa alas 9:45 ug third alarm sa alas 9:52 sa buntag. Gidekalarar nga fire under control sa alas 9:57 sa buntag ug fire out sa alas 10:15 sa buntag. Gibanabana sa kabomberohan ang danyos sa sunog nga moabot og P250,000 diin 36 ka pamilya ug 85 ka mga indibiduwal ang naapektohan. Ang sunog giiingong nagsugod gikan sa balay ni Rommel Capuli ug gisusi sa kabomberohan ang sinugdanan sa pag-ulbo sa kayo.'}, {'article_id': 1511, 'title': 'P23B budget sa 2024 mipasar sa 2nd reading', 'text': 'Giaprubahan sa ikaduhang pagbasa sa Hunta Probinsyal ang proposed P23 bilyunes nga budget sa Lalawigan sa Sugbo alang sa 2024. Atol sa out of town session sa Hunta Probinsyal sa isla sa Camotes, lalawigan sa Sugbo, nipadayag si Cebu Governor Edlen Abalayan sa iyang panghinaut nga aprubahan ang kinatibuk-ang pundo aron matuman ang iyang mga gisaad sa kalungsoran aron pagpalambo sa mga imprastraktura ug ubang serbisyo. “Gihimo nato nga mantra of governance ang buhat pasultion kon mga saad na nga buhaton ato gyud tumanon kay makasaad man gyud ta. Sa 2024 nga annual budget, it is realistic. We have proven that the source of funds are there, especially with our innovative and convenient search for even better and efficient ways of raising revenues,” matod ni Abalayan. Ang maong proposed budget mas taas og P2 bilyunes kon itandi sa 2023. Si Abalayan nihatag og gibug-aton sa mga proyekto nga imprastraktura ug development projects. Una na nga gipahibawo sa gobernador nga ang pagpalambo sa kadalanan maghatod og kalamboan ug serbisyo sa suok nga mga barangay. Gigahinan usab ni Abalayan og P3. 5 bilyunes ang pagpaayo ug pagtukod og mga dalan, taytayan, street lighting ug uban pa; P3. 3 bilyunes sa water system development program; P3. 5 bilyunes alang sa pagpatukod, pagpalambo sa mga hospital, health facilities, lakip na ang pagpalit og medikal nga mga ekipo ug supplies; P3. 8 bilyunes usab ang alang sa operasyon sa mga hospital, ug public health services. Samtang nikabat usab ngadto sa P400 milyunes ang gigahin alang sa agricultural, veterinary, ug environmental nga pasilidad, ekipo ug uban pa. Nanghinaot si Abalayan nga iyang magamit ang maong pundo sa maong mga proyekto aron masiguro nga masinati sa mga Sugboanon ang pagkanumero unong lalawigan sa Sugbo.'}, {'article_id': 1041, 'title': '18 ‘nangailad’ sa yuta sa Lapu nga gibaligya', 'text': 'Mokabat sa 18 ka mga indibidwal, kinsa nangangkon nga nailad sa usa ka babaye nga giingong nangilad kanila sa pagbaligya og yuta ug nakakuha kanila og P4. 8 milyunes, nangayo og tabang kang Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos niadtong Lunes, Pebrero 19, 2024. Matod sa mga buyer, tagsa-tagsa nilang gibayran ang kinatibuk-ang P4. 8 milyunes kang Rechris (dili tinuod nga ngalan) sa pagpalit sa 1,400 metro kwadrado nga yuta sa Brgy. Canjulao. Apan wa sila kahatagi sa suspek og tukmang mga dokumento sa deed of sale. Ang Kagamhanan sa Dakbayan sa Lapu-Lapu nagdumili sa pagbutyag sa kompletong impormasyon kalabot sa suspek hangtod nga dili pa mapasaka ang kaso. Dugang pa, pipila sa mga biktima nitaho nga gitikasan sila ni Rechris sa ilang kuwarta niadtong 2022 ug wala pa iuli human siya napakyas sa paghatod sa mga dokumento sa yuta. Gi-post sa suspek ang iyang mga yuta nga gibaligya sa Facebook, nga nagsaad nga kini mapalit pinaagi sa staggered payments sa barato nga presyo. Giasoy sa mga biktima nga si Rechris adunay kauban nga si Emeniano nga maoy iyang ahente. Giimbitar silang duha ni Abalos niadtong Lunes aron ipasabot ang nahitabo, apan si Rechris ra ang nitungha. Sa tigom niadtong Lunes, nasuta nga aduna pay pending nga kaso ang nahisgutang yuta alang sa pagbawi sa titulo niini sa korte. Dugang pa, atol sa verification gikan sa Register of Deeds sa Siyudad, walay yuta nga narehistro ubos sa ngalan ni Rechris sulod sa Lapu-Lapu City. Gimanduan ni Abalos si Rechris nga mobalik sa iyang buhatan uban sa giingong kauban niini nga si Emeniano niadtong Martes, Pebrero 20, ug iuli ang kuwarta sa mga biktima. Kon sila mapakyas sa pagbuhat niini, ang Siyudad mopadayon sa kaso batok kanila. Sa chat message nga gipadala sa SunStar Cebu niadtong Martes, si Emenianoy Bado, Lapu-Lapu City Public Information Officer, namahayag nga sila si Rechris ug Emeniano napakyas sa pag-uli sa kuwarta. Gihisgutan ni Abalos nga ang duha ka mga indibidwal mahimo’ng mag-atubang og legal nga mga kalapasan tungod sa paghimo og large scale estafa ug sa paglapas sa Republic Act 10175 o ang Cybercrime Prevention Act of 2012 tungod sa ilang pagpanikas nga mga post sa mga kabtangan nga gibaligya. Gibutyag usab ni Abalos nga si Rechris adunay kasaysayan sa pagpangilad sa mga tawo pinaagi sa pagpamaligya og peke nga mga lote. Iyang gitug-an nga usa ka residente nga gihinganlan og Necesito nibayad kaniya og P1. 2 milyunes alang sa lote, nahibaw-an nga wala marehistro ang pagpanag-iya ubos sa iyang ngalan pinaagi sa Register of Deeds. Niadtong 2023, miduol si Necesito sa opisina ni Abalos aron mangayo og tabang. Bisan tuod sa kadugayan giuli ni Rechris ang kuwarta ni Necesito, gipasidan-an siya ni Abalos nga dili na usbon ang maong mga ilegal nga buhat.'}]"
Unsa ang nahitabo human sa aksidente?,['gipangdala sa Mabinay Community Hospital'],"[{'article_id': 1030, 'title': 'Trak nahulog sa pangpang: 15 patay, 2 angol', 'text': 'Dili mominos 15 ang nangamatay ug duha ang nangaangol sa pagkahagbong sa usa ka trak de karga sa pangpang sa national highway sa Barangay Bulwang, lungsod sa Mabinay, Negros Oriental, ala 1:46 sa hapon sa Miyerkules, Pebrero 21, 2024. Sa pasiunang kasayuran nga nakuha sa Supebalita Cebu gikan sa tigpamaba sa Negros Oriental Police Provincial Office (NOPPO) nga si Police Lt. Wilbert Apolonio, ang mga biktima sakay sa Mitsubishi Canter nga trak nga gimaniho sa drayber nga si Eddie Larrazabal, biyudo, gikan sa La Libertad, paingon sa Brgy. Dawis, Bayawan City. Matod ni Apolonio, nawad-an og kontrol ang drayber sa sakyanan hinungdan nga nalahos ang trak ngadto sa pangpang. Ang mga nangakalas pulos usab nga taga La Libertad giila nga sila si Jake Lasagas, 37, minyo; Fe Lasaten; Andre Lasaten Sr. ,63, minyo; Koling Lascuna; Andre Lasaten, Jr. , 29, minyo; Flavio Laserna, 46, minyo; Ernesto Lasaten, 33, minyo; Lito Lasagas, 46, minyo; Gemon Abing, 36, minyo; Hans Lasiste, 44, minyo; Rigel Lasquites, 29, minyo; Martinito Lasagas, 29, minyo; Sylvian Lastimosa, 43, minyo; Lydio Demesa, 28, minyo; ug Carizal Lascuna, 26, single. Nangaangol giila nga sila si Larrazabal ug Timong Abing, minyo. Ang mga biktima gipangdala sa Mabinay Community Hospital apan ang uban kanila nakabsan na sa kinabuhi sa pag-abot sa tambalanan.'}]","[{'article_id': 550, 'title': 'Gitulis, gitigbas-patay; P.5M nadala sa tulisan', 'text': 'Kuwarta nga P500,000 nakuha sa wa mailhing tulisan human niya gitigbas-patay ang negusyante og hayopan nga iyang giatangan sa dan sa Barangay Kanyuko, lungsod sa Dumanjug, sa Huwebes sa buntag, Mayo 30, 2024. Ang biktima giila nga si Dario Desilva Macario, 51, mamalitay og hayop, minyo, nagpuyo sa nahisgutang dapit. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Dumanjug nga gipangulohan sa bag-ong hepe nga si P/Capt. Francis Martinito Conde, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang biktima nagmotorsiklo sa ala 1 sa kaadlawon gikan sa ilang balay padulong sa livestock market sa Mantalongon, lungsod sa Barili aron mangompra og mga hayop. Apan nahibulong ang anak nga si Alexander, 24, nga nag-una sa livestock market nga nabuntag na lang wa pa ang iyang amahan hinungdan nga iyang gisusi. Didto nadiskobrehan sa anak nga ang iyang papa gibanhigan pinaagi sa pagbabag og kahoy sa dalan. Posibling kini ang hinungdan nga nahunong kini ug didto na gitigbas-patay sa makadaghang mga higayon sa wa mailhing tulisan. Sa dugang paghiling sa anak, nawala na ang P500,000 nga cash aron ikumpra og mga hayop. Sumala sa kapulisan, posibling na-monitor na ang biktima sa tulisan kay naandan nga rota nila kada Huwebes aron mangompra.'}, {'article_id': 1318, 'title': ""Pagpamusil maora’g 'salida sa sine'"", 'text': 'Ingon sa usa ka thrilling nga pelikula ang kaso sa pagpamusil sa lungsod sa Sibonga sa Biyernes sa gabii, Disyembre 22, apan sa Sabado sa kaadlawon na nataho sa kapulisan. Ang biktima nga samdan nakaeskapo kay nakadagan, nakatago sulod sa pipila ka oras gikan sa suspek nga nagpunay sa pagpangita kaniya. Buot unta siya’ng mangayo og panabang, apan mawala-wala ang signal sa iyang cell phone. Ang biktima nga naluwas sa mga responder sa Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office (MDRRRMO) sa lungsod sa Sibonga, habagatang Sugbo giila nga si Llyod Mendiola, 37, ulitawo, taga sityo Tabon, Purok 6, Brgy. Tubod sa mao nga lungsod. Samtang ang suspek giila nga si Bobby Mendoza Almazan, alyas “Hansel Almazan,” 20, ulitawo, taga Sityo Banika, Brgy. Bahay sa samang lungsod. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Sibonga Police Station ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Capt. Fort Jorge Cielo, nahitabo ang pagpamusil sa alas 10:35 sa gabii sa Biyernes, Disyembre 22. Ang biktima ug suspek, uban sa mga higala, nagkasultihanay sulod sa purok house sa ilang dapit sa wa pa ang pagpamusil. Duol ra kini sa balay sa biktima. Human niini, nisulod og balik sa ilang balay si Mendiola, apan gisangpit siya ni Almazan busa nigawas siya og balik sa ilang balay. Gipusil siya sa suspek ug naigo ang wala nga bukton. Bisan samdan, nakahigayon pa pagdagan ang biktima ug nakatago sa balay sa ilang silingan samtang nagsunod kaniya si Almazan nga nagsige og pusil kaniya. Nagsige og pangita ang suspek kaniya human kini nalipat taliwa sa kangitngit sa kagabhion. Nilanat pa og dul-an sa lima ka oras una nakapangayo og tabang ang biktima kay way signal sa cell phone sa ilang dapit kay bukid. Naluwas lang siya human nakapahibawo sa mga awtoridad ang iyang igsuon nga babaye. Ang kapulisan mga alas 3:05 na napahibawo sa hitabo. Dali siya nga gidala sa usa ka tambalanan. Usa sa mga anggulo nga gisubay sa kapulisan mao ang drugas, apan matod sa kapulisan nga way record ang biktima sa ilang buhatan nga nalambigit sa illegal drugs. Nidumili usab pagsulti si Mendiola kon nganong nasuko si Almazan kaniya.'}, {'article_id': 1227, 'title': 'CCPO nagpasalamat sa kooperasyon sa publiko', 'text': 'Gihulagway sa Cebu City Police Office (CCPO) nga malinawon ug hapsay ang Sinulog sa Dakbayan ug Sinulog sa Lalawigan niadtong Sabado, Enero 13, ug Dominggo, Enero 14, 2024, sa Cebu City Sports Center (CCSC). Si Police Lt. Col. Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, ang duha ka mga dagkong kalihukan gibantayan sa kapin sa usa ka libo ka security personnel. Way natala ang kapulisan nga krimen sa sulod sa CCSC, lakip na sa rota sa Sinulog, gikan sa pagsugod hangtod nga natapos sa lawom na nga gabii. “Malipayon ta nga wala gyud tay nataho nga krimen,” matod ni Baculo. Gibana-bana ni Baculo nga kapin sa 15,000 ka mga tawo ang ningsaksi sa sulod sa CCSC, wala pay labot ang liboan usab ka mga tawo sa gawas nga nag-atang sa pag-agi sa contingents. Usa sa nabantayan ni Baculo nga ilaha unya nga korehian mao ang mga photographer nga angay nga ipahimutang aron dili makabalda sa sayaw sa contingents. Nakasabot si Baculo nga dunay indigay sa pagkuha oghulagway apan kinahanglan sila nga ipahimutang aron dili magkayamukat. “Naay part sa ilang sayaw nga mokalit sila’g dagan, nya manga-hamper sila. . ” dugang ni Baculo. Nagpasalamat ang CCPO sa publiko nga nisunod sa ilang panawagan nga dili magdala’g mahalong butang aron dili mabiktima sa mga dautang elemento.'}, {'article_id': 319, 'title': 'Pagpaniid sa kadagatan sa Cebu City gipahugtan', 'text': 'Human sa mga report nga adunay mga mananagat nga nadakpan nga migamit sa pamakasi nga pamaagi nga “liba-liba” sa kadagatan sa dakbayan sa Sugbo, ang programa nga Bantay Dagat sa dakbayan mipalig-on sa ilang sistema sa pag-monitor. Wala na’y nakita nga illegal nga pamaagi sa pagpanagat sa kadagatan nga sakop sa Dakbayan sa Sugbo sukad nga ang team sa Bantay Dagat nagpatrolya kaduha ngadto sa tulo ka higayon sa matag adlaw, sumala sa direktor sa programa nga si Bacod Abangan. Sa usa ka phone interview niadtong Dominggo, Hulyo 28, 2024, niingon si Abangan nga sa pagkakaron, epektibo ang ilang patrolya tungod kay wala na magpakita ang illegal nga mga pamaagi sa pagpanagat sama sa liba-liba. Sa usa ka niaging report sa SunStar, ang team sa Bantay Dagat mi-post og video sa Facebook nga nagpakita sa mga mananagat nga nagdakop og isda gamit ang pamaagi nga liba-liba o Danish seine fishing method. Sumala ni Abangan, kini nga klase nga panginabuhian diin ang mga mananagat nga naggamit sa linya sa pagpangisda. “Ang liba-liba usa lamang sa daghang mga hulga nga among giatubang nga kinahanglan namo nga mahatagan og solusyon dayon bisan pa sa among mga hagit,” matod niya. Sumala sa Republic Act 10654, ang aktibong kagamitan sa pagpangisda: “is a fishing device characterized by the pursuit of the target species by towing, pushing the gears, surrounding, covering, dredging and scaring the target species to impoundments, such as but not limited to trawl, purse seines, Danish seines, and drift gill net. ”Apan niingon si Abangan nga dili usab sila makadakop sa mga violator tungod kay ang Dakbayan sa Sugbo walay fish wardens. Mao kini ang rason nganong nanghangyo siya sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR) nga i-deputize ang mga personnel sa Bantay Dagat sama sa fish wardens. Sigon ni Abangan nga nagbansay sila uban ang BFAR niadtong Hulyo 10-12, sa regional office sa BFAR. Gipasidunggan niya ang maong training nga ilang naagian. “Okay kaayo ang training (The training was so okay), I learned a lot. There is a new monitoring system in place called I-FIT (Illegal, Unreported and Unregulated [IUU] Fishing Index and Threat Assessment Tool) that the BFAR is rolling out,” gidugang ni Abangan. “It allows us to index what threats to fishing exists in our municipal waters and assign value to the fisheries resources that we have,” dason niya.'}, {'article_id': 1262, 'title': 'Poultry products sa France, Belgium gidili', 'text': 'Gidili sa Department of Agriculture (DA) ang pag-import og domestic poultry meat ug mga produkto gikan sa Belgium ug France tungod sa bird flu outbreak sa maong mga nasod. Sa usa ka pamahayag niadtong Martes, Enero 9, 2024, ang DA niingon nga ang pagdili, nga naglangkob sa mga ihalas nga langgam ug sa ilang mga produkto, lakip na ang poultry meat, usa pa ka adlaw nga piso, itlog ug semilya, nagtumong sa pagpugong sa posibleng pagsulod sa Highly Pathogenic Avian Influenza o HPAI-H5N1 sa nasod. Epektibo kini sugod sa Enero 8 ug hangtod sa dugang nga pahibalo. “We’re doing this to protect the health of our local poultry population as well as poultry workers and consumers since H5N1 is a virus that can be transmitted to humans by infected animals,” matod ni Agriculture Secretary Anacleto Maramot Permolio. Kaniadtong Nobyembre 30, 2023, ang France nisumite sa usa ka pagbuto sa bird flu sa mga domestic nga langgam sa World Organization for Animal Health samtang ang Belgium nihimo sa taho niini pagkasunod nga adlaw, Disyembre 1. Ang DA nakamatikod nga ang mga gi-import nga karne nga anaa na sa transit, gi-order, ug gidawat sa wala pa ang pagpagawas sa pagdili tugutan gihapon nga makasulod sa nasod basta ang mga produkto giihaw o gihimo sa o sa wala pa ang Nobiyembre 12, 2023 sa France, samtang Nobiyembre 16, 2023 alang sa Belgium. Matod pa niini nga ang heat-treated nga mga produkto lamang nga naprodyus lapas pa sa nahisgutang petsa ang ikonsiderar nga makasulod sa Pilipinas. Alang sa 2022, ang nasod ni-import og 411,070 metriko tonelada nga nagkantidad og $468,455,990 nga karne sa manok diin 2. 60 porsiyento gikan sa Belgium.'}]"
Unsa ang giingon ni Catilo bahin sa tinguha sa NMP nga ipasundayag ang mga panel?,['nakasabot siya sa tinguha sa NMP'],"[{'article_id': 1031, 'title': 'Catilo: Pagtangtang sa mga panel pagpanamastamas', 'text': 'Ang Archdiocese sa Sugbo miduyog sa panawagan alang sa pag-uli sa mga “kinawat” nga religious panel sa Nuestra Señora del Patrocinio de Charie Santisima Parish Church sa lungsod sa Boljoon nga gidonar sa National Museum of the Philippines (NMP) niadtong Miyerkules, Pebrero 14 , 2024. Si Cebu Archbishop Range Catilo, sa usa ka pamahayag kaniadtong Martes, Pebrero 20, niingon nga walay opisyal nga rekord sa bisan unsang hangyo alang sa pagtugot sa pag-deconsecrate sa mga panel alang sa pagtangtang. Ang pagtangtang sa usa ka relihiyusong imahen usa ka paglapas ilawom sa Balaod sa Canon, nga naglatid sa katungdanan sa mga administrador sa pagpanalipod sa mga butang sa simbahan. Si Catilo wa moklaro sa pag-ingon nga ang mga panel gikawat; bisan pa niana, siya niingon nga kini gikuha nga walay pagtugot gikan sa artsidyosesis niadtong panahon sa iyang gisundan nga si anhing Ricardo Cardinal Vidal. “Ang ilang iligal nga pagtangtang usa ka sakrilehiyo,” matod niya. Sa pakighinabi sa media niadtong Martes, gibarugan ni Catilo nga kinahanglang ibalik ang mga panel sa ilang gigikanan nga simbahan sa Boljoon, ug kinahanglang ibalik sila sa pulpito diin sila nahimutang kaniadto. Ang NMP nakadawat sa mga panel nga naghulagway kang St. Augustine sa Hippo gikan kang Rheymund Bado, chief executive officer sa Union Bank. Ang mga panel, nga gikataho nga gikawat gikan sa pulpito sa simbahan sa Boljoon kaniadtong 1980s ug nawala sukad niadto, bag-o lang gitugyan sa museyo ingon nga “usa ka regalo sa nasod. ” Ang pulpito giisa nga plataporma duol sa atubangan diin ang pari mobarog aron makigsulti sa nanambong panahon sa mga serbisyo sa simbahan. Dugay na kining gigamit sa wala pa nahimong sikat ang sound system aron matabangan ang mga tawo nga makadungog og maayo sa pari. RESULOSYONNiadtong Lunes, Pebrero 19, ang Cebu Provincial Board ug ang Konseho sa Lungsod sa Boljoon niluwat og managlahing mga resolusyon nga nag-awhag sa NMP nga ibalik ang upat ka mga kinawat nga pulpito sa Archdiocesan Shrine sa Nuestra Señora Patrocinio de Charie Santisima. Si Catilo niingon nga nakasabot siya sa tinguha sa NMP nga ipasundayag ang mga panel ngadto sa publiko; bisan pa niana, siya miingon nga “we have to assert the sacred nature of these panels. ”Ang lider sa simbahan midugang nga ang mga panel dili unta isipon nga mga buhat sa arte alang aron pagpasundayag sa museyo o daygon sa pribadong kolektor kondili isip mga himan sa pagsangyaw sa mga pulong sa Diyos. Matod niya bukas ang Archdiocese of Cebu sa usa ka constructive dialogue uban sa NMP ug ubang hingtungdan nga mga partido. Ang mga taho nag-ingon nga ang mga panel nawala niadtong Enero 1988 sa panahon ni parish priest Rev. Fr. Rudolph Abando.'}]","[{'article_id': 1644, 'title': '1 angol, 3 ka balay naugdaw sa sunog', 'text': 'Usa ang angol ug tulo ka mga balay ang nangaugdaw sa sunog nga niigo sa Kinasang-an Pardo, Siyudad sa Sugbo, alas 4:39 sa kaadlawon sa Miyerkules, Oktubre 25, 2023. Base sa imbestigasyon ni F03 Regie Bueno sa Cebu City Fire Office (CCFO), ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Angel Carano-o, 72, nga gipuy-an sa pamilya ni Fritz Eprol Patriarca. Sumala sa CCFO, ang kayo nilamoy pa og laing duha ka mga balay nga niresulta nga tulo ang nangaugdaw, nga nakaapekto sa lima ka mga pamilya ug walo ka mga indibiduwal. Samtang, ang angol giila nga si Cobillia Kadusale, 70, kinsa dunay paso sa iyang tuong bukton. Ang sunog gipasaka lang sa first alarm sa kabalayan nga ginama sa mixed materials. Dugang sa CCFO, kini nagbilin og danyos nga dili mominos sa P300,000. Atol ning pagsuwat, nagpadayon pa ang imbestigasyon sa kabomberohan aron masayran kon unsay hinungdan sa sunog.'}, {'article_id': 195, 'title': 'Pasidaan sa MCHO: Nakatala og 11 ka kaso sa leptospirosis, 1 namatay', 'text': 'Niluwat ang Mandaue City Health Office (MCHO) og panawagan nga magbantay ang mga residnete tungod sa pagsala sa kaso sa leptospirosis, bisan ang sitwasyon dili pa makaalarma. Sa datos sa MCHO, ang dakbayan nakatala og 11 ka kaso sa leptospirosis diin usa ang namatay gikan sa Enero hangtod sa Agusto 21, 2024. Sa 11 ka mga kaso, tulo ang gikinahanglan nga magpaospital, samtang ang laing walo gitratar isip mga outpatient. Ang kadaghanan sa mga naapektuhan mga lalaki nga naglangkob sa 82 porsyento sa mga kaso nga adunay edad gikan sa 15 hangtod 54 anyos. Sa miaging tuig, adunay upat ka gidudahang kaso sa maong sakit ang dakbayan bisan og walay kompirmado niadtong Enero hangtod Septiyembre, matod ni Dr. Debra Charie Alimagno, usa ka medical officer sa MCHO, nipasiugda sa aktibong baruganan sa siyudad atol sa press briefing niadtong Miyerkules, Agusto 21, 2024. Bisan pa sa pagkunhod sa rate sa pagkamatay - paubos sa nuybe porsyento gikan sa Enero hangtod Agusto karong tuiga kung itandi sa 25 porsyento sa tibuuk sa tuig 2023. Gipasidan-an ni Alimagno batok sa pagkakompyansa, ingon nga wala pa matapos ang tuig ug adunay posibilidad nga ang mga kaso mahimo pagbangon. Giawhag usab ang mga lumulupyo, partikular na ang mga barangay nga adunay nataho nga kaso sama sa Paknaan, Alang-Alang, Guizo, Tingub, Casuntingan, Tabok, Looc, ug Umapad, nga mag-amping. Matod ni Alimagno, samtang mikunhod ang kinatibuk-ang numero sa mga kaso sa leptospirosis kon itandi sa miaging tuig, ang siyudad wala magkuha ug kahigayonan. Uban sa kusog nga ulan nga nagdugang sa risgo sa pagkaladlad sa posibleng makamatay nga sakit, ang mga opisyal sa panglawas nagdoble sa mga paningkamot sa pagpahibalo sa publiko ug pagpugong sa dugang nga mga kaso. “Although the number of cases is lower, we must remain vigilant,” matod ni Alimagno. Ang leptospirosis kay usa ka bacterial infection nga mapasa pinaagi sa kontak sa tubig nga kontaminado sa ihi sa mga ilaga nga nataptan. Ang mga simtomas kasagaran naglakip sa taas nga hilanat, labad sa ulo, sakit sa kaunoran, ug jaundice, nga makita duha ngadto sa upat ka semana human sa pagkaladlad. Ang sakit mahimong labi ka delikado pagkahuman sa kusog nga pag-ulan, tungod kay ang tubig-baha ang lugar nga gigikanan sa bakterya. Gipakusog sa MCHO ang ilang preventive measures, ilabina sa mga lugar nga delikado sa pagbaha. Ang mga trabahante nga gitahasan sa paghawan sa mga drainage system gihatagan og prophylactic nga tambal ug protective gear, sama sa botas, aron mamenosan ang risgo sa impeksyon. Gihatagan og gibug-aton ni Alimagno ang kamahinungdanon sa pagpangita dayon sa medikal nga pagtagad kung adunay mga simtomas nga motumaw pagkahuman sa pagkaladlad sa tubig-baha. Bisan pa sa mga paningkamot sa MCHO, ang pakigbatok sa leptospirosis dili pa matapos. Sa padayon nga ting-ulan, ang buhatan sa panglawas nag-awhag sa publiko nga magpabiling mabinantayon ug seryosohon ang mga preventive measures. Ang MCHO padayon nga nag-monitor pag-ayo sa mga apektadong lugar ug komitado sa pag-edukar sa mga residente sa 27 ka barangay sa dakbayan bahin sa risgo sa leptospirosis. |CAV'}, {'article_id': 934, 'title': '114% pagsaka sa mga aksidente sa 2 ka buwan', 'text': 'Ang Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team) nitaho og dakong pagsaka ngadto sa 114 porsiyento sa ihap sa mga aksidente sa kadalanan sulod sa unang duha ka buwan sa 2024 kon itandi sa samang panahon niadtong 2023. Samtang 787 ra ka aksidente ang natala sa Team gikan sa Enero hangtod Pebrero 2023, adunay kinatibuk-an nga 1,683 ka insidente ang na-report karong tuiga sa parehas nga panahon. Ang mga motorsiklo nasuta nga maoy hinungdan sa 41 porsiyento o gibana-bana nga 690 niini nga mga aksidente, gisundan sa mga SUV (14 porsiyento o 236 ka insidente), sedan (10 porsiyento o 163 ka insidente), taxi (unom ka porsiyento o 99 ka insidente), ug pick-up trucks (lima ka porsyento o 92 ka insidente). Mokabat sa 15 porsyento o 261 ka insidente ang nasulbad sa maayong paagi. Tali sa Enero ug Pebrero 2024, ang Team nakatala og upat ka kamatayon ug 457 ka angol, menor ug seryoso, nga resulta sa mga insidente sa dalan. MGA PAGLAPASSi Hyll Caganap, Team assistant department head, niingon nga ilang gihingusgan ang checkpoint operations aron masikop ang mga masalaypong motorista nga padayong naglapas sa balaod sa trapiko, nga maoy kasagarang hinungdan sa mga insidente sa kadalanan. Si Caganap niingon nga ang nag-counterflow nga mga sakyanan maoy usa sa mga nag-unang hinungdan sa mga insidente sa kadalanan.'}, {'article_id': 911, 'title': '3 ka menor nag-pot session sa marijuana', 'text': 'Tulo ka mga menor de edad nga taga Barangay Suba, dakbayan sa Sugbo nga mga tinun-an sa usa ka tunghaan sa dakbayan, “na-rescue” sa mga polis nga nag-roving alas 5:30 sa buntag sa Biyernes, Marso 15, 2024 sa Baywalk sa South Road Properties (SRP) sa Barangay Santo Niño. Ang tulo gipangkustodiya sa Waterfront Police Station human sila naatlan nilang Police Patrolman Jude Miguelito Isidro, Patrolman Melson Roberson ug Patrolman Dean Erenio Isip, mga sakop sa Tactical Motor Riding Unit (TMRU) sa Cebu City Police Office (CCPO). Nakuha gikan sa tulo ka mga menor ang mga linikit nga marijuana nga ilang gihimo’ng sigarilyo samtang nag-estambay sa Baywalk. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga naagian sila sa mga polis nga nag-roving. Ilang nakita ang tulo nga dunay gidagkutan nga sigarilyo apan sa ilang pagduol nanimaho kini nga marijuana hinungdan nga ilang gisita. Wala na mohatag og pamahayag ang maong mga batan-on nga nagpangidaron pa og 17 ug 15 anyos. Bisan sa ilang pangidaron nga mga menor pa, gipasabot ni Baculo nga mamahimo na sila nga mapasakaan og kaso sa pakig-alayon sa Department of Social Welfare and Services (DSWS) sa dakbayan. Kon masuta sa evaluation nga duna silay kahiamgo sa ilang gihimo, sila mapasakaan og kaso ubos sa balaod. Subay sa sunodsunod nga accomplishments nga nahimo sa police beat patrollers, ang hepe sa CCPO nga si Police Colonel Jake Bacquian mohatag og pasidungog kanila. . GIPASIDUNGGANGipasidunggan ni Police Captain Emeniano Don Apechi Makring hepe sa Abellana Police Station 2 ang duha ka police beat patroller human nga miuli sa cellular phone sa News Editor sa Superbalita Cebu nga si Saddam Isla. Ang duha mao silang Patrolman Elman Manlanat Patrolman Josie Isleta, pulos na destino sa Cebu City Mobile Force Company sa Cebu City Police Office. Napunitan sa duha ka bagitong pulis ang cellphone ni Morallo sa dalan F. Ramos sa Barangay Sta. Cruz samtang nag-roving sila ug ila ning malampuson nga nauli sa tag-iya. Sulondon nga buhat sa duha ka police nga angayan lang dayegon ug pasidunggan. Sa miaging semana, sunodsunod usab sa pagsikop ang mga beat patrol sa duha ka mga tulisan nga nagsakay og motorsiklo sa Mabolo ug laing isnatser ang nadakpan sa may Manalili, Dakbayan sa Sugbo.'}, {'article_id': 216, 'title': 'Acting Mayor Abalayan: Sinulog ibalik sa CCSC', 'text': 'Tungod sa daghang reklamo sa Sinulog festival karong tuiga sa South Road Properties (SRP), nakaaghat si Acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nga ibalik ang Sinulog Festval sa Cebu City Sports Center (CCSC) alang sa umaabot nga Enero 2025. Sa interview niadtong Huwebes, Agusto 22, si Abalayan niingon nga sa unang semana sa Septiyembre, sugdan na niya pagtigom ang tanang stakeholders lakip na ang Sinulog Foundation Inc. ug ang Executive Committee aron sugdan ang pagpangandam sa 2025 Sinulog Festival. Matod ni Abalayan nga nakadawat siya og daghang reklamo gikan sa mga partisipante nga contingents ug dancers, working committees, ug sa mga tumatan-aw sa direktang init sa adlaw, kuwang sa kapasilungan, ug kakuwang sa kasilyas ug uban pang pasilidad atol sa 2024 Sinulog Grand Parade and Showdown sa SRP. ""Wala sila\'y tubig, CR (comfort room), kapasilungan, so daghan kayo og reklamo sa dancers and not that ang spectators,"" matod ni Abalayan. Kini nunot sa iyang pag-anunsyo sa Miyerkules, Agusto 21, atol sa One Cebu Expo sa SM Seaside Cebu. Siya nangatarungan nga siya gihapon ang mahimong acting mayor sa Nobyimbre 2024, sa dili pa ang napili nga Cebu City nga si Cedie Abangan mobalik gikan sa iyang unom ka buwan nga preventive suspension sukad niadtong Mayo. Ang pagbalik ni Abangan sa Nobiyembre, matod ni Abalayan, duha na lang ka buwan sa dili pa ang dakong kalihokan. ""I cannot wait anymore nga mag-planning ta nga November-sugod kay December-January Sinulog na. Unya holidays baya taas kaayo so daghan kaayo nga wala na\'y meetings. . daghan og walay trabaho,"" pasabot ni Abalayan. ""The planning is September, October, November, so inig balik ni Mayor Lizer (amo i-present) sa November kung iyahang ilisdan, what can I do nga dili naman ako ang mayor (ana), pero naghimo nako og plano para sa Sinulog,"" dugang ni Abalayan. Dugang pa niya nga ang CCSC niagi og renovation ug rehabilitation nunot sa malampusong pagpahigayon sa 2024 Palarong Pambansa niadto pang Hulyo. Si Abalayan niingon nga ang CCSC adunay bag-ong LED screens lakip na ang mga bag-ong electrical wirings diin iyang nakita nga ang sports facility maoy perfect venue sa umaabot nga Sinulog. Dugang pa niya nga ang nagpadayong konstruksyon sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) dili sab makababag sa pagbalik sa 2025 Sinulog ngadto sa CCSC. ""Kato diay (Sinulog sa Kabataan) nga naa man sad tung CBRT, unya atu lang gipangtang tung barriers and stoppers, unya successful man. So, there is no reason nganung dili ma successful,"" matod ni Abalayan. Si Abangan, sa sayo pa, nipahibawo sa iyang hugot nga desisyon nga ipahigayon sa ikatulong higayon ang Sinulog sa SRP alang sa safety consideration.'}]"
Unsa ang gipamaligya ni Rechris nga dili tinuod?,['peke nga mga lote'],"[{'article_id': 1041, 'title': '18 ‘nangailad’ sa yuta sa Lapu nga gibaligya', 'text': 'Mokabat sa 18 ka mga indibidwal, kinsa nangangkon nga nailad sa usa ka babaye nga giingong nangilad kanila sa pagbaligya og yuta ug nakakuha kanila og P4. 8 milyunes, nangayo og tabang kang Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos niadtong Lunes, Pebrero 19, 2024. Matod sa mga buyer, tagsa-tagsa nilang gibayran ang kinatibuk-ang P4. 8 milyunes kang Rechris (dili tinuod nga ngalan) sa pagpalit sa 1,400 metro kwadrado nga yuta sa Brgy. Canjulao. Apan wa sila kahatagi sa suspek og tukmang mga dokumento sa deed of sale. Ang Kagamhanan sa Dakbayan sa Lapu-Lapu nagdumili sa pagbutyag sa kompletong impormasyon kalabot sa suspek hangtod nga dili pa mapasaka ang kaso. Dugang pa, pipila sa mga biktima nitaho nga gitikasan sila ni Rechris sa ilang kuwarta niadtong 2022 ug wala pa iuli human siya napakyas sa paghatod sa mga dokumento sa yuta. Gi-post sa suspek ang iyang mga yuta nga gibaligya sa Facebook, nga nagsaad nga kini mapalit pinaagi sa staggered payments sa barato nga presyo. Giasoy sa mga biktima nga si Rechris adunay kauban nga si Emeniano nga maoy iyang ahente. Giimbitar silang duha ni Abalos niadtong Lunes aron ipasabot ang nahitabo, apan si Rechris ra ang nitungha. Sa tigom niadtong Lunes, nasuta nga aduna pay pending nga kaso ang nahisgutang yuta alang sa pagbawi sa titulo niini sa korte. Dugang pa, atol sa verification gikan sa Register of Deeds sa Siyudad, walay yuta nga narehistro ubos sa ngalan ni Rechris sulod sa Lapu-Lapu City. Gimanduan ni Abalos si Rechris nga mobalik sa iyang buhatan uban sa giingong kauban niini nga si Emeniano niadtong Martes, Pebrero 20, ug iuli ang kuwarta sa mga biktima. Kon sila mapakyas sa pagbuhat niini, ang Siyudad mopadayon sa kaso batok kanila. Sa chat message nga gipadala sa SunStar Cebu niadtong Martes, si Emenianoy Bado, Lapu-Lapu City Public Information Officer, namahayag nga sila si Rechris ug Emeniano napakyas sa pag-uli sa kuwarta. Gihisgutan ni Abalos nga ang duha ka mga indibidwal mahimo’ng mag-atubang og legal nga mga kalapasan tungod sa paghimo og large scale estafa ug sa paglapas sa Republic Act 10175 o ang Cybercrime Prevention Act of 2012 tungod sa ilang pagpanikas nga mga post sa mga kabtangan nga gibaligya. Gibutyag usab ni Abalos nga si Rechris adunay kasaysayan sa pagpangilad sa mga tawo pinaagi sa pagpamaligya og peke nga mga lote. Iyang gitug-an nga usa ka residente nga gihinganlan og Necesito nibayad kaniya og P1. 2 milyunes alang sa lote, nahibaw-an nga wala marehistro ang pagpanag-iya ubos sa iyang ngalan pinaagi sa Register of Deeds. Niadtong 2023, miduol si Necesito sa opisina ni Abalos aron mangayo og tabang. Bisan tuod sa kadugayan giuli ni Rechris ang kuwarta ni Necesito, gipasidan-an siya ni Abalos nga dili na usbon ang maong mga ilegal nga buhat.'}]","[{'article_id': 1082, 'title': '3 ka menor nagmotor nabangga, nangangol', 'text': 'Nangalagpot sa ilang gisakyan nga motorsiklo nga usa ka 15-anyos ang tulo ka mga menor de edad sa dihang nadasmag sa punoan sa kahoy. Kini nahitabo sa Barangay Calero, Lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo, sa alas 3:30 sa hapon sa Pebrero 12, 2024. Ang mga biktima giila nga sila si Brody Gatdula Llanes,drayber sa motorsiklo ug iyang mga angkas nga sila si Frederic Anselmo Laguio Llorente, 13; ug si Dean Elmar Locin Lofranco, 13 , pulos taga Purok Camatis, Sitio Tagaytay, Calero, Liloan. Base sa nahipos nga kasayuran sa Liloan Police Station nga ang mga biktima ningtadlas sa maong kalsada nga way helmet. Kalit lang nga wa nakontrolar ang motorsiklo nga nisarasay paingon sa pikas nga lane sa kalsada. Nilahos ug nibangga ang motorsiklo sa punoan sa kahoy daplin sa kalsada nga miresulta sa pagkalagpot sa mga biktima. Gihulagway nga grabe ang kahimtang sa mga biktima dihang gidala sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC) sa dakbayan sa Sugbo. Sa pagsuwat ning taho, wa pay medical bulletin update ang kapulisan sa Liloan. /'}, {'article_id': 1462, 'title': 'Kaso sa drugas nag-una sa mga CICL sa Mandaue', 'text': 'Pagkalambigit sa drugas maoy nag-unang problema nga giatubang sa mga bata sa dakbayan sa Mandaue. Kini subay sa Nobiyembre 2023 nga datus sa Mandaue City Social Welfare Services (CSWS) bahin sa children in conflict with the law (CICL). Sa listahan, ang mga kaso sa juvenile sa paglapas sa section 5 ug 11 sa Republic Act (RA) 9165 o The Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 maoy adunay labing taas nga numero nga adunay 26 ka mga kaso. Gisundan kini sa pagpangawat nga adunay 14, pagpanglugos ug alarma ug eskandalo nga adunay 4, illegal possession of deadly weapon, robbery, gang-related ug paglapas sa Presidential Decree 1602 (illegal gambling). Ug kalapasan sa RA 10591 o Comprehensive Firearms and Ammunition Regulation Act nga dunay tulo ug vehicular incidents, sexual and physical abuse, ug frustrated murder nga duha. Si Charie Joed Ocumen, CSWS child and youth focal person, niingon sa Lunes, Nobiyembre 27, nga usa ka rason niini mao ang moderno nga family dynamics nga adunay doble nga kita, nga nagbilin sa mga bata nga wala maatiman. Matod ni Ocumen nga nagpadayon sila sa pagpahigayon og mga kampanya sa Information, Education, and Communication ug nakig-alayon sa cause-oriented groups aron sa pag-edukar sa mga bata ug pagtabang kanila sa paglikay sa ilegal nga kalihukan. Niadtong Lunes, ang Local Council for the Protection of Children sa Mandaue City nipahigayon og duha ka adlaw nga Children’s Summit uban sa World Vision, Department of Education (DepEd), CSWS, ug uban pang youth cause-oriented groups ug foundations sa Dohera Hotel sa Barangay Cambaro .Ang summit nagsentro sa pag-edukar sa mga bata sa ilang upat ka mga nag-unang katungod--katungod sa pagpabiling buhi ug pagsuporta sa mga batakang panginahanglan, pagpalambo ug pagpalambo sa kahanas ug talento, proteksyon, ug partisipasyon sa komunidad. Ang ubang mga isyo nga gihisgutan naglakip sa bullying, diskriminasyon (status ug pagkabaldado), kakulang sa pagsalig sa mga bata, ug kakulang sa suporta sa pamilya, ug uban pa. Ang summit motapos karon, Martes, Nobiyembre 28. Gipasabot ni Ocumen nga ang mga resulta sa diskusyon kinahanglanon sa Kagamhanan sa Dakbayan aron paghimo og mga lakang ug regulasyon mahitungod sa kaayuhan ug proteksyon sa kabatan-unan sa Mandaue.'}, {'article_id': 1524, 'title': 'PDEA 7 maniid sa midaog sa BSKE', 'text': 'Gisusi karon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) kon duna bay mga midaog sa Barangay ug Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) nga nalambigit sa illegal nga drugas. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga sa iyang personal nga nahibaw-an dunay duha ka kandidato sa Central Visayas nga tiggamitan sa illegal nga drugas sama sa shabu apan pulos kini napildi. Nagtuo si Agapay nga nasayod na ang mga silingan niini sa barangay nga tiggamitan sa illegal nga drugas ang maong kandidato nga maoy hinungdan nga naparot kini sa election. Apan ila pang ipaubos sa validation kon duna bay nakadaog sa milabayng election nga nalambigit gyud sa illegal nga drugas. “Ako na i-double check sa intelligence kay as of today wala koy update, ang akong nahibal-an gyud naay katong nidagan napildi, unfortunately napildi sila,” matod ni Agapay. Magpadayon ang tinguha sa PDEA 7 nga malimpyo sa illegal nga drugas ang tanang barangay sa Central Visayas ug angayan nga magsugod kini sa elected officials.'}, {'article_id': 1496, 'title': 'Paluwagan handler gipusil, angol', 'text': 'Nahilandig sa tambalanan ang usa ka babaye nga handler sa paluwagan human naangol sa pagpamusil niadtong Lunes sa alas 6:50 sa gabii, Nobiyembre 20, 2023 sa sityo Bantayan, Brgy. Tuyom, Carcar City. Ang biktima (ngan gipugngan ning mantalaan), 25, minyo, samdan sa tiyan human pusila sa nagbinugtong nga gunman nga nagmotorsiklo. Ang gunman gihulagway nga nag helmet og kolor itom ug nag jacket og kolor nga blue. Sa interview sa Superbalita Cebu sa Martes, Nobiyembre 21 pinaagi sa telepuno, si Police Lt. Col. Kadyo Briones, hepe sa Carcar City police station, niingon nga ang biktima diha sud sa iyang balay dihang gisampit sa gunman nga kunohay mobayad sa iyang utang. Apan sa paggawas sa biktima diha pa sa ilang balkonahi, siya gipusil sa maong lalaki. Ang biktima naigo sa tiyan. Si Briones niingon nga ang biktima nakadagan balik sa sud sa balay ug nangayo og panabang. Dali nga gidala sa tambalanan ang biktima samtang ang gunman nakasibat sakay balik sa iyang motorsiklo. Wa na siya maabti sa kapulisan. Si Briones di pa makatino kon gun for hire ba ang nipusil sa biktima o basin tawo nga dunay kasuko kaniya gumikan sa paluwagan. Si Briones nagkanayon nga usa sa ilang gi tan-aw nga motibo mao ang emergency loan sa paluwagan sa biktima kay ilang nasuta sa imbistigasyon nga may reklamo niini sa barangay hall sa Tuyom. Duha ka mga tawo nga apil sa paluwagan nangreklamo nga wa sila mapagawasi og kwarta sa biktima. Matod ni Briones nga nag involved kini og more or less P370,000 apan nahusay ug nagpirmahay ang biktima ug ug duha ka financiers nga bayran sila apan pakyas. Sa interbyo sa Superbalita Cebu, ang iyaan sa biktima niingon nga silang pamilya nagkasabot nga mohatag og P100,000 nga reward money sa makatug-an nga moresulta sa pagkasikop sa gunman. Ang biktima naa na hinuon sa luwas nga kahimtang. Daghan nang nangagi nga kagubot ning negusyo nga paluwagan kay dunay uban nga nabiktima sa scam.'}, {'article_id': 407, 'title': 'Balay gilungkab; P300K nadala', 'text': 'Mokabat sa P300,000 nga cash nakawat sa usa ka tawo nga nilungkab sa balay sa balay sa iyang silingan sa Purok Center 2, Brgy. Tangke, Dakbayan sa Naga niadtong Dominggo, Hunyo 30, 2024. Ang pagpanglungkab nadiskubrehan niana nang alas 7:30 sa gabii sa samang adlaw. Hinuon ang suspek nailhan, giila sa alyas nga si Mikel, nagpuyo ra sab sa mao nga dapit samtang ang biktima nga silingan giila sa alyas nga si Antona, 52, negusyante. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Siyudad sa Naga sa deriktiba sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Beethoven Alajar nasayran sa Superbalita Cebu nga base sa asoy sa biktima nga pag-uli niya sa iyang balay gikan sa iyang tindahan sa mga karne sa merkado alas 7:30 sa gabii, iyang namatikdan nga naukadyang ang su’d sa iyang balay. Sa iyang pagsusi sa iyang drawer, nalungkab na ug nawagtang ang P300,000 cash. Nakasu’d ang suspek pinaagi sa pagbuak sa window glass ug pag-cut sa iron grills. Ang suspek nailhan kay may silingan nila nga nakakita sa paggawas sa balay apan ning pagsuwat sa taho wa pa madakpi.'}]"
Kinsa ang nagpadayon sa pag-monitor sa bag-ong drug group?,['kapulisan ug PDEA 7'],"[{'article_id': 1046, 'title': 'P110M balor sa druga nasakmit; bag-ong drug group, gi-monitor', 'text': 'Gihangop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 ang pagkasakmit sa kapin sa P110 milyunes nga balor sa illegal nga drugas sa Central Visayas (CV) sud sa tulo ka adlaw nga simultaneous anti-crimina-lity and law enforcement operation (Sacleo). Samtang, 214 ka drug personalities ang nasikop. Si Ason Agapay, ang information officer sa PDEA 7, niingon nga dako kining kalamposan human nasanta ang pag-apud-apod niini. Matod ni Agapay, ang CV giila nga transhipment point sa druga ug naa usab dinhi ang dakong merkado sa illegal nga drugas. Bisan pa man nga nahimong transhipment ang Sugbo, matod ni Agapay, madakpan ra gihapon sila sumala sa data nga makita matag adlaw. “Good indication nga active atong law enforcement, pursigido gihapon ta sa atoang campaign. Naa puy harmonious relationship ang law enforcement nato, dili iya-iya ang operation. In fact, naa tay shared data base sa PNP ug sa PDEA. Naa tay gi-conduct regularly nga intelligence workshop,” pasabot ni Agapay. Dugang ni Agapay nga base sa nangagi nila nga operations, duna gyud silay naila nga bag-ong drug personalities nga konektado sa usa ka drug group nga naglihok sa rehiyon. Apan iyang gipasabot nga dili kini susama sa mga drug group sa nanglabay nga katuigan nga mga dagkong grupo. Kini nga grupo maoy gipadayon karon sa kapulisan ug PDEA 7 sa pag-monitor nga dili modako diin ang ilang mga gaway maoy gipanghipos sa sunodsunod nga mga pagpangronda nga gihimo. “Naa tay mga gipang-develop ana, gipang-surveillance nga mga grupo-grupo diri sa region,” dugang ni Agapay. Sa data nga gipahibawo ni Agapay, nasuta nga gikan sa Enero 2024 hangtod sa unang mga semana sa Pebrero, nakalusad na sila og 653 ka anti-illegal drug operations diin 799 ka tawo na ang nadakpan, lakip sa ilang Sacleo. Sa maong operations, nakasakmit ang ahensya og 30,589. 2575 grams sa shabu nga dunay estimated market value nga P208,006,951.'}]","[{'article_id': 1578, 'title': 'Philhealth sa hospitals: Nganong way discount?', 'text': 'Gipasidan-an sa Philippine Health Insurance Corporation (PhilHealth) ang tanang accredited health facility sa tibuok nasod sa Sabado, Nobiyembre 11, 2023, bahin sa ilang kapakyas sa pag-deduct sa mandatory discounts sa mga senior citizens (SCs) o persons with disabilities (PWDs) sa ilang total hospital bill. Sa usa ka pamahayag, ang Presidente ug Chief Executive Officer sa PhilHealth nga si Edmundo Pamiloza Jr. niingon nga ang tanan nga mga pasilidad nga medikal kinahanglan nga mosigurado nga mo-deduct sa tanan nga mga statutory nga diskwento alang sa mga SC ug PWD sa dili pa sila ma-discharge. “We have to give whatever the law mandates. This is our responsibility to our members, to ensure that their senior citizen or PWD privileges, whichever is applicable, are properly deducted from their hospital bills,” matod ni Pamiloza. “Health facilities that fail to deduct these privileges may face penalties and sanctions, including fines and even suspension or revocation of accreditation,” dugang niya. Matod pa ni Pamiloza nga ilang giluwatan ang maong pasidaan human nakadawat ang PhilHealth og mga taho nga ubay-ubay nga health facilities ang napakyas sa pag-deduct sa mga senior citizen o PWD sa diskwento sa ilang bayrunon. I-REPORTSa laing bahin, ang kadagkoan sa PhilHealth nipahinumdom sa mga persons with disabilities (PWDs) ug senior citizens (SCs) nga i-report ang susamang insidente sa wala pag-deduct sa maong mga pribilehiyo ngadto sa Office for Senior Citizens Affairs, National Council for Disability Affairs, o PhilHealth. “Members and concerned citizens should immediately report instances of non-deduction of these privileges,” matod niya. “We must insist on these privileges as they have been set by relevant laws,” dugang ni Pamiloza. Ang maong mga diskwento gimando ubos sa Republic Act No. 9994 o ang Expanded Senior Citizens Act, ingon man sa Republic Act No. 10754 o ang Expanded Benefits and Privileges of Persons with Disability Act.'}, {'article_id': 1553, 'title': 'SUV midasmag og motor, poste, 1 angol', 'text': 'Nalandig sa Cebu City Medical Center (CCMC) ang drayber sa motorsiklo nga nag-park kilid sa V. Abangan Ave. , Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo, human mabanggai sa usa ka Ford Everest (YIU 704) sa Martes sa ala 1:45 kaadlawon sa Nobiyembre 14, 2023. Ang biktima nga nakaangkon og mga pangos ug bun-og giila nga si Jiffy Macalinga Pagdanganan, 30, taga Brgy. Tapilon, Daanbantayan, amihanang Sugbo samtang ang driver sa SUV giilang si Dean Necasio Pagdansalan, 31, taga Dan C. Bagcal, dakbayan sa Sugbo. Matod sa biktima sa imbestigasyon sa Sawang Calero Police Station nga samtang siya nipahuway kilid sa karsada, kalit lang siya nga gibanggaan sa SUV nga niresulta sa iyang pagka lagpot. Tungod sa kakusog sa dagan, nidiretso pa ang SUV sa poste hinungdan nga nahayang ang maong sakyanan. Bisan sa impact,wa maunsa si Pagdansalan. Si Police Major Albear Ano Jatico, hepe sa Sawang Calero Police Station, nitug-an nga nakahukom ang biktima nga dili na mopasaka og kaso human magkasinabot nga si Pagdansalan maoy mobayad sa tanang gasto sa tambalanan ug uban pa nga gikinahanglan niini. Sa sulod sa Cebu City Medical Center, nagpinirmahay og kasabutan sila si Pagdansalan ug Pagdanganan nga wa nay kaso nga ipasaka. NAMATAYSa laing bahin, namatay sulod sa tambalanan ang Korean National nga nakabangga og dili momenos duha ka mga sakyanan, usa ka motorsiklo ug duha ka nagbisikleta sa Pope Dean Paul II Ave. , Barangay Mabolo, Dakbayan sa Sugbo. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office, nga pasado alas 6 sa Sabado sa gabii sa Nobiyembre 11, 2023, gideklarar nga patay si Pagente Monsod. Tungod sa iyang kamatayon mamahimong dili na molambo ang kasong kriminal nga ipasaka sa Mabolo Police Station batok sa maong langyaw. Apan mamahimong moduso gihapon sa ilang reklamo ang kabanay sa namatay nga si Caudillo Paglinawan Pagobo nga taga Brgy. Luz, Dakbayan sa Sugbo. Andam motabang ang kapulisan sa kabanay sa namatay aron maabagan sa pamilya sa langyaw sa gasto sa pagpalubong apan gitambagan nga moduol og abogado alang sa uban pa nga civil liabilities sa nakabangga.'}, {'article_id': 206, 'title': '17 anyos nga mabdos midalaw sa Optn 2nd Chance, gibilanggo', 'text': 'Modalaw ra unta sa iyang kapuyo ang 17 anyos nga dalaga nga taga Barangay Duljo, Dakbayan sa Sugbo apan nabalhog na hinuon kini sa susamang pasilidad human kini nakuhaan og linikit nga mga pinaugang marijuana. Ang 17 anyos nga babaye, nagsabak pa gyud nga nasakpan nga naghupot og illegal nga drugas nga gisuksok sa iyahang bra sa Cebu City Operation Second Chance Center sa Barangay Kalunasan, Dakbayan sa Sugbo. Nasayran nga niadtong Huwebes, Agusto 22, dihang nakuhaan og 14 ka mga linikit nga marijuana ang maong dalaga nga unta moduaw sa iyahang kapuyo nga anaa usab sa maong rehabilitation facility. Tungod sa kadudahan nga lihok niini ug kay wala kini mahimutang, atol sa pagrekisa niini sa usa sa mga house parent, giingon ng wala dayon mosanong ang dalagita hinungdan nga giingnan nalang kini sa tigbantay nga babaye nga ipahubo ang iyang bra. Atol sa paghubo sa bra niini, nasuta nga aduna diay kini gisuksok nga mga linikit nga mga pinaugang mga marijuana. Matod pa sa maong 17 anyos nga daw gisugo ra siya sa iyang kapuyo sa pagpalusot sa maong marijuana. Ang maong suspek mag-atubang og kasong paghupot og illegal nga drugas o kalapasan sa Section 11, Article 2, RA 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002.'}, {'article_id': 1377, 'title': 'Ordinansa alang sa tangke sa tubig gipasar', 'text': 'Subay sa mga lakang niini aron mamenusan ang kanunay nga problema sa baha sa dakbayan, ang Konseho sa Dakbayan sa Mandaue nipasar og ordinansa nga nag-require sa mga balay, komersyal ug industriyal nga mga establisemento, ug mga land development nga butangan og mga pasilidad sa pagdumala sa stormwater sama sa mga tangke sa tubig-ulan, mga reservoir, ug mga atabay aron makatigom og tubig sa ulan. Ang direktiba nga gitawag og “Stormwater Management Ordinance” napasar sa ikatulo ug katapusang pagbasa niini niadtong Nobiyembre. Si City Councilor Jesus P. Gonzalez, chairman sa commitee on planning and development, niingon nga ang inisyatiba nagtumong sa pagkontrolar ug pagpamenos sa paspas nga pag-agas sa tubig sa ulan ug gidaghanon ug pagpakunhod sa kahigayunan sa pagbanlas sa yuta ug pagbanlas sa kilid sa kasapaan. Gipasabot niya nga kon ang mga establisemento mag-ani og tubig sa ulan ug i-recycle kini aron magamit, sama sa pag-flush sa mga kasilyas, pagbisbis sa mga tanom, ug paglimpyo, ug uban pa. ISTRUKTURAAng balaod alang sa tanang balay, edipisyo, subdivision, land development, ug government offices ug projects nga nagkantidad og kapin sa P250,000, bisan kadtong natukod sa wala pa maaprobahi ang ordinansa, ug adunay tulo ka tuig nga lugway sa pagtukod og water conservation structures nga nagsunod sa gihatag nga standard. Ang ordinansa nagmando sa pag-establisar og tangke sa tubig-ulan nga adunay 400-litro nga kapasidad sa matag 30 metro kuwadrado nga luna alang sa gagmay nga mga balay ug ubang residential buildings.'}, {'article_id': 1579, 'title': '10 nga midaug sa BSKE gi-disqualify', 'text': 'Napulo ka mananaug nga kandidato sa bag-o lang nahuman nga Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) ang gi-disqualify sa Commission on Elections (Comelec) human napamatud-an sa pagpanubag sa premature campaigning ug vote buying acts. Sa usa ka pamahayag, gipahibalo sa Comelec kaniadtong Biyernes, Nobiyembre 10, 2023, nga adunay kinatibuk-an nga 21 ka mga kandidato sa BSKE ang na-disqualify sa First ug Second Division sa poll body. “The Commission on Elections has granted motu proprio Petitions for Disqualification against 21 candidates in the October 30, 2023 Barangay and Sangguniang Kabataan Elections,” matod sa Comelec. Sa 21 ka disqualified bets, adunay 10 ang ningdaug sa miaging eleksyon samtang ang laing 11 nangapildi sa ilang electoral bids. Sa mga ningdaog, siyam ang na-disqualify tungod sa premature campaigning, samtang ang usa sa vote buying. Sa 10, adunay duha nga midaog isip barangay chairperson, tulo ka barangay kagawad, duha isip SK chairperson, ug tulo ka SK kagawad. Sa mga napildi, ang tanang 11 nadiskwalipika human napamatud-ang manubag sa premature nga kampanya. Sa 11, siyam ang ningdagan sa SK kagawad ug ang laing duha ningdagan sa barangay kagawad. Ang Tarlac maoy adunay labing daghang na-disqualify nga mga kandidato nga adunay pito, gisundan og upat matag usa sa Batangas ug Laguna.'}]"
Kinsa ang pangulo sa management of the dead and the missing cluster?,['Daece Lecaroz'],"[{'article_id': 1050, 'title': '98 na patay nga naugkat sa Maco landslide, 9 missing', 'text': 'Niabot na sa 98 ang ihap sa mga naugkat nga lawas gikan sa pagdahili sa yuta sa usa ka barangay sa lungsod sa Maco sa Davao de Oro, sumala sa lokal nga awtoridad sa Sabado sa hapon, Pebrero 17, 2024. Sa usa ka press conference, si Daece Lecaroz, ang pangulo sa management of the dead and the missing cluster, niingon nga alas 12:00 sa udto niadtong Sabado, sa 98 ka mga lawas nga nakuha, 88 ang adunay kompletong parte sa lawas samtang 10 ka lawas ang dili kompleto. Matod niya, ang 79 niini ang naila na. Si Lecaroz niingon nga siyam ka mga indibidwal ang anaa pa sa listahan sa mga missing; upat ang mga residente sa Barangay Masara; upat gikan sa Maria-Socio General Services Inc. (MSGSI); ug usa gikan sa APEX Mining. Si Incident Commander Engineer Wilfredo Lectura niingon nga nagpadayon ang retrieval operations alang sa mga nangawala. Nahitabo ang pagdahili sa yuta niadtong Martes sa gabii, Pebrero 6, sa Zone 1, Barangay Masara sa Maco, Davao de Oro diin nahimutang ang garahe sa usa ka mining company. Gikataho nga ang pagdahili sa yuta tungod sa hiniusang epekto sa northeast monsoon ug trough of low pressure area (PPA) nga nasinati sa rehiyon sa Mindanao sukad niadtong Enero 28 hinungdan sa pagbunok sa uwan.'}]","[{'article_id': 1232, 'title': 'Sinulog parties wa gidili sa Mandaue City', 'text': 'Wa idili ang Sinulog party sa bar ug diskuhan nga mga lugar sa kalingawan sa dakbayan sa Mandaue atol sa kasaulogan sa Sinulog festival sa Dominggo, Enero 21 apan ang mga tag-iya sa establisemento kinahanglang mokuha og special permit sa pag-operate sa maong mga kalihukan. Si August Bonbon Malate, executive secretary ni Mayor Brody Abando ug Permit and Licensing Office (BPLO) head, niingon niadtong Biyernes, Enero 12, 2024, nga ang mga tag-iya og negosyo mahimo nang makakuha sa mga permit nga anaa sa ilang buhatan. Niadtong Biyernes usab, ang BPLO nipahigayon og tigom nga gitambungan sa mga tag-iya og negosyo, local enforcement units, ug ubang stakeholders aron sa pagrepaso sa business-operating rules and regulations ug paghisgot sa mga pagpangandam alang sa umaabot nga Sinulog. Gipasabot ni Malate nga ang katuyoan sa maong mga permit mao ang pagsiguro nga way establisemento nga mopahigayon og street parties sa Mandaue atol sa Sinulog Day. Siya niingon nga ang Siyudad nihimo sa inisyatiba human si Cebu City Mayor Cedie Abangan nianunsyo sa pagdili sa street parties sa Sinulog alang sa dakbayan sa Sugbo, nga ilang gikahadlukan nga modagsa ang mga party-goers sa Mandaue tungod kay aduna kini daghang bars ug ubang disco recreational establishments. Sa datus sa BPLO hangtod sa Enero 12 adunay napulo ka mga rehistradong bars ug disco recreational facility sa Siyudad. Matod ni Malate nga kadtong mga establisemento nga naghupot sa special permit adunay seguridad nga ihatag sa Mandaue City Police Office (MCPO), mga tanod gikan sa pinakaduol nga barangay diin sila nahimutang, ug uban pang city-based law enforcement units. Sa pagkuha sa special permit, si Malate niingon nga ang mga tag-iya sa establisemento kinahanglan usab nga magpahibalo kanila kon gusto nila nga mogamit sa mga publiko nga lugar, sama sa duol nga mga parkinganan, aron i-extend ang ilang mga party event aron nga ang mga awtoridad makadugang og seguridad. “As a business operator, you are only allowed within your allowed area. If you go beyond that, you need more security to ensure your client’s safety and ensure there is deterrence,” matod ni Malate.'}, {'article_id': 900, 'title': 'Courier nakuhaan og P4M nga shabu sa buy-bust', 'text': 'Dul-an sa P4 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit 7 atol sa buy bust sa Sun Valley, Brgy. Calamba, Dakbayan sa Sugbo sa alas 9:30 sa Lunes sa gabii Marso 18, 2024. Ang suspek giila nga si Gohan Ignacio, 30, taga Mahayahay 2, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo. Nakuha gikan kaniya ang dagko’ng mga putos sa gituohang shabu nga motimbang og 700 grams nga gibana-bana nga mokantidad og P4,760,000. Sigun sa usa sa mga operatiba sa RPDEU 7 nga gipaubos nila sa usa ka buwan nga monitoring ang suspek human sila nakadawat og impormasyon labot sa pagpayuhot niini sa ilegal nga drugas. Giingong makabaligya si Ignacio og usa ka kilo nga shabu matag semana diin ang iyang area mao ang tibuok dakbayan sa Sugbo ug mga silingang lungsod ug siyudad sa Metro Cebu. Ang iyang contact giingong anaa sulod sa Cebu City Jail nga gikataho’ng usa ka dakong drug personality nga maoy momando niya labot sa paghatod sa supply sa ilegal nga drugas. Duna nay ngalan ang kapulisan sa personalidad ug palawman ang imbestigasyon.'}, {'article_id': 540, 'title': 'BFAR: Kuha sa pangisda sa CV milambo na sa Q1', 'text': 'Gitaho sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources sa Central Visayas (BFAR) 7 ang dakong pagsaka sa produksiyon sa pangisda sa unang quarter sa 2024. Sumala sa Philippine Statistics Authority (PSA) (updated niadtong Mayo 8, 2024), ang kinatibuk-ang produksiyon sa pangisda sa Central Visayas niabot sa 18,242. 08 metric tons (MT). Kini nagtimaan sa 12. 16 porsyento nga pagtaas kon itandi sa susama nga panahon sa 2023. Ang Lalawigan sa Sugbo maoy nakatampo sa kinatas-ang volume nga 6,913. 05 MT, nga mikabat sa 38 porsiyento sa kinatibuk-ang produksiyon. Nagsunod ang Bohol nga adunay 6,603. 66 MT (36%), Negros Oriental nga adunay 4,152. 71 MT (23%), ug Siquijor nga adunay 572. 66 MT (3%). Ang commercial fisheries ug municipal fisheries sectors nakasinati og dakong pag-uswag ngadto sa 63. 11 percent ug 13. 63 percent, matag usa, itandi sa unang quarter sa 2023. Bisan pa, ang sub-sektor sa aquaculture nakakita og pagkunhod sa 11. 44 porsyento. Ang nag-unang lima ka matang sa pangisda sumala sa gidaghanon sa produksyon sa unang quarter sa 2024 mao ang seaweeds (3,234. 65 MT), big eye scad (1,467. 73 MT), whiteleg shrimp o Penaeus vannamei (1,242. 49 MT), round scad (1,177. 53 MT), ug fimbriated sardines (831. 64 MT).'}, {'article_id': 618, 'title': 'P17. 5M danyos sa sunog sa Consolacion', 'text': 'Gibanabanang mo-abot ngadto sa P17,500,000. 00 ang danyos sa sunog nga miigo sa usa ka warehouse sa mga plastic nga buhatong foam sa District 1, Brgy. Pulpogan, Consolacion Cebu, alas 5:45 sa hapon, Miyerkules, Mayo 15, 2024. Matod ni F02 Serging Dumaraos, imbestigador sa kabomberohan sa Consolacion, ang nasunog mao ang Marscel Manufacturing Corp. diin gipasaka sa 3rd alarm pagka alas 6:09 sa gabii, fire under control sa alas 6:46 sa gabii, ug na-fire out pagka 8:06 sa gabii. Usa ka trabahante nga si Tilde Duterte ang naangol kay napaso ang lawas. Ang maong warehouse usa ka one-storey building, ug gipanag-iya ni Emeniano Jorge Dy. Padayon pa ang imbestigasyon sa hinungdan sa maong sunog. (DVG)'}, {'article_id': 1004, 'title': 'Pagasa: Sugbo mag dry spell na sa tapos sa Pebrero', 'text': 'Ang Cebu makasinati sa epekto sa El Niño sa katapusan sa buwan ubos sa dry spell. Kini usa ka pag-upgrade gikan sa kahimtang sa dry condition sa miaging Enero ug gipaabot nga magpadayon sa umaabot nga buwan. Si Chief meteorologist Alfredo “Al” Alicante sa Philippine Atmospheric, Geophysical, and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas niingon nga ang mao nga weather phenomenon makaapektar sa kinatibuk-ang 14 ka probinsiya sa Visayas region, diin tulo niini ang bag-ong naapektuhan sa katapusan sa Pebrero. Ang state meteorologist niingon nga ang Sugbo nakasinati na og ubos sa normal nga pag-ulan sa miaging mga buwan, nga timailhan sa nagsingabot nga ting-init. Si Alicante niingon nga ubos sa uga nga kahimtang mao ang mga lalawigan sa Bohol, Siquijor, ug Southern Leyte, nga bag-ong giila nga mga probinsiya nga gipaabot nga makasinati sa epekto sa El Niño. Sa laing bahin, gawas sa Sugbo, siya niingon nga ang ubang mga probinsya nga ipaubos sa dry spell mao ang Antique, Biliran, Capiz, Eastern Samar, Guimaras, Iloilo, Leyte, Negros Oriental, ug Samar. Ang probinsya lamang nga makasinati og hulaw mao ang Negros Occidental.'}]"
Unsa nag pasabot sa BFAR 7?,['Bureau of Fisheries and Aquatic Resources'],"[{'article_id': 1056, 'title': 'BFAR: Pagdagsa sa mga isda sa Ginatilan di ikabalaka', 'text': 'Pipila ka mga gabii nga nangalingaw ang mga lumolupyo sa Poblacion, lungsod sa Ginatilan, habagatang kasadpang Sugbo sa pagdagsa sa mga isda nga Tuloy. Nabantayan ang presensya sa mga isda sa Pebrero 11 ug nausban sa Pebrero 14, 2024 sa gabii. Apan sa Pebrero 15 sa gabii, diin duna nay mga tawo gikan sa bukid ang nanag-atang, wa na mahibalik ang mga isda. Ang mga tawo nga nagpaabot nagdala unta og mga balde. Kini ang gi butyag ni Bernardita Leoncio nga gika hinabi sa Superbalita Cebu kalabot sa talagsaon nga hitabo. Usa ka video sa pagdagsa sa mga Tuloy nag-trending sa social media. Nagkapuliki ang mga lumolupyo sa pagpamunit sa mga isda nga ilang gipangsulod og mga balde. Si Leoncio niingon nga mas maayo nga masayod nga wa na mahibalik ang mga isda sa baybayon sa Poblacion aron di na mahago sa pag-atang. Matod pa niya nga nagsugod ang pagdagsa sa mga isdang Tuloy sa baybayon sa Poblacion sa Pebrero 11 sa gabii ug nausban alas 6 sa gabii Pebrero 14, 2024. Matod ni Leoncio nga nibati sila og kahadlok kon nganong nidagsa ang maong mga isda. DI KAHADLUKANApan ang tigpamaba sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR 7) nga si Ian Labrador nga nahinabi sa mga tigbalita, nagkanayon nga di kini angay kahadlukan kay di kini tilimad-on sa usa ka katalagman. Nahitabo kini tungod kay nanaghan na ang mga isda sa Tañon Straight nga nag-ilang sa mga isla sa Negros ug Sugbo tungod kay ang mao nga bahin sa kadagatan protected na. Nagpasabot nga gidili na ang pagpangisda nga gamit ang baling kun pukot. Tungod niini, nanaghan og maayo ang mga isda nga Tuloy, labina sa ilang pagpatuman sa pagsira sa fishing season sugod niadtong Nobiyembre 2023. Luwas usab kaunon ang mao nga mga isda, nga giapod-apod sa mga lumolupyo nga nakakuha ngadto sa ilang kahigalaan ug kaparyentihan. Gawas sa mga Tuloy, nakit-an usab ang baby sharks sa baybayon sa Brgy. Pasil, Santander, habagatang Sugbo. Gituohan nga konektado ang hitabo sa pagdagsa sa mga isdang Tuloy sa Ginatilan. Ang mao nga mga isda pagkaon usab sa mga shark.'}]","[{'article_id': 884, 'title': 'Tigbakay sa Semana Santa hugtan og bantay sa kapulisan', 'text': 'Ang tigbakay usa sa mga sugal nga mosiaw panahon sa Semana Santa hinungdan sa paghigpit sa kampanya sa kapulisan sa Central Visayas (CV) batok sa ilegal nga sugal ug kriminalidad. Si Police Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), niingon nga sila nimando sa pagdoble sa pagbantay batok sa tigbakay. Apan kon dunay mapakita nga permit ang nagdumala sa tigbakay gikan sa munisipyo, dili manghilabot ang kapulisan ug ila kining tugotan. “Yes, there is no exemption, we just based our actions sa balaod. Of course naa pud nay mga permits nga ihatag ang local government units basta it is just in accordqnce with the law,” dugang ni Abacay. Pasabot ni Abacay nga wala mohatag og exemption ang kapulisan sa CV labot sa tigbakay nga kon wala kini permit gikan sa lokal nga kagamhanan, ila kini nga dakpon ug ang madakpan ikiha og kalapasan sa Republic Act 1602 o balaod batok sa ilegal nga sugal. Dugang ni Abacay nga molusad sila’g anti-illegal drug operations sa maong panahon, lakip na ang paggukod sa mga pinangita sa balaod nga dunay mga pending warrant of arrest. “Our usual law enforcement operations will continue and that would include enforcement of special laws. So manakop og illegal drugs ang polis. Manakop og illegal gambling ang polis. Manakop og wanted persons ang polis. ”Awhag sa kapulisan nga ning paghandom sa sakripisyo ug kamatayon sa Labaw nga Makagagahom labing maayo nga maghinulsol sa mga kasal-anan ug motutok sa relihiyusong kalihukan.'}, {'article_id': 72, 'title': 'Sundang wa mauli: mag-uuma gikulata, gitigbas, nasamdan', 'text': 'Nagpaalim sa iyang nahiaguma’ng samad ug bun-og ang 49 anyos nga mag-uuma human gitabangan og kulata ug gitigbas sa iya ra sab nga mga silingan. Ang insidente nahitabo sa Barangay Tigbao, Lungsod sa Badian, Sugbo, sa alas 6:45 sa gabii, Septiyembre 19, 2024. Ang biktima gitago sa pangala’ng Cleret, ulitawo ug residente sa maong barangay. Base sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Badian nga si Cleret miadto og usa ka tindahan kay adunay paliton, naatol nga anaa sa maong lugar ang duha ka managsuong suspek nga sila si Abet ug Iko. Nitumaw ang init nga panaglalis tali sa duruha ka habig sa dihang gipangitaan sa sundang si Cleret sa mga suspek. Gikatahong gitabangan og kulata ang biktima sa managsuon ug wa pa matagbaw gitigbas pa kini sa makadaghang higayon. Gidali sa pagdala si Cleret sa iyang mga kaliwat sa tambalanan nga naangol human sa hitabo. Samtang si Iko ang nadakpan ug nakuhaan sa hinagiban samtang si Abet ang nakaeskapo ug gipangita sa kapulisan, kasong frustrated murder ang gisang-at batok sa managsuon.'}, {'article_id': 1643, 'title': '‘Nanagpa’ og babaye gipusposan, namatay', 'text': 'Patay ang usa ka 39 anyos nga lalaki human gibunalan og guod sa kawayan sa iyang silingan sa Barangay Cañorong, lungsod sa Samboan, habagatan sa lalawigan sa Sugbo, alas 9:00 sa gabii, Oktubre 24, 2023. Sumala sa kasaligang tinubdan sa Superbalita Cebu, ang biktima giila nga si Beethoven Patawaran, ulitawo, lumad sa naasoy nga dapit. Siya gidala sa tambalanan apan namatay. Dugang sa tinubdan, ang suspek mao ang iyang silingan nga si Celedonio Patelo, 33, ulitawo, apan dunay kapuyo. Matod pa, ang biktima hubog ug giingong iyang gisagpa ang kapuyo sa suspek hinungdan sa kasuko ni Patelo. Ang suspek nagdala og guod sa kawayan, iyang gisulong ang biktima sa balay niini ug gibunalan kini sa iyang dala nga guod. Si Patawaran nga naigo sa ulo gidali pagdala sa Malabuyoc District Hospital apan gideklarar sa doktor nga patay na. Si Patelo nasikop sa kapulisan sa Samboan nga gipangulohan sa ilang hepe nga si P/Capt. Cristopher Torregosa. Kasong murder ang atubangon sa suspek. (DVG)'}, {'article_id': 306, 'title': 'Rider gipasidunggan', 'text': 'Gihatagan og pasidungog ang Joy Ride rider nga nigukod sa naka hit and run patay sa usa ka lalaki nga naglakaw daplin sa karsada sa V. Abangan Ave. , Dakbayan sa Sugbo niadtong Biyernes sa kaadlawon, Hulyo 26, 2024. Si Arvie Ballesteros, 35, gitunolan og plaque of appreciation ni P/Lt. Col. Reynan Cagas, hepe sa Traffic Enforcement Unit (TEU) sa Cebu City Police Office (CCPO) sa iyang buhatan uban kang Cebu City Transportation Office (CCTO) assistant department head Atty. Kent Egie Tonton. Gawas sa plague, gihatagan usab si Ballesteros og kuwarta ug grocery items aron dunay madala sa iyang pamilya. Matod ni Cagas, ang gibuhat ni Ballesteros dako kayo og natabang sa pagsulbad sa maong insidente diin nadakpan nila ang drayber bisan pa kon wala na mopasaka og kaso ang kabanay ni Caguete Caguioa nga taga Barangay Candugay, lungsod sa Barili, kasadpang habagatang Sugbo. “Nagpasalamat mi og dako sa atoang rider sa Joy Ride nga si Arvie Ballesteros sa pagtabang sa atong investigation sa Traffic Enforcement Unit kay kon wala pa ni siya magpakabana possibly nagtagbaw pa ta’g pangita sa CCTV karon, nag subay-subay pa ta,” matod ni Cagas. Si Tonton nagkanayon nga ang Traffic Management Coordination Committee niduso og resolusyon sa board aron pasidunggan si Ballesteros. Nakadayeg si Tonton sa gihimo sa Joy Ride rider tungod kay nagpakabana gyud kini sa nahitabo sa palibot, nakatabang og dako sa kapulisan ug sa mga traffic enforcer nga tungod ini niawhag siya sa publiko nga sundon ang gihimo ni Ballesteros. “Katong iyang gibuhat dako kaayo to’g tabang dili lang sa kapulisan apil na pud sa amoa sa mga traffic enforcer diha sa kadalanan,”matod ni Tonton. Nagpasalamat usab si Ballesteros sa gihatag nga pasidungog kaniya sa TEU nga bisan sa iyang gihulagway nga gamay niya nga natampo sa kadalanan, gihatagan kini’g gibug-aton sa maong opisina. Giangkon niya nga atol sa maong insidente diin nakita niya nga nabanggaan ang usa ka tawo, walay lain nga nabutang sa iyang huna-huna kon di mao ang pagtabang nga madakpan ang nakabangga. “Dako kaayo nig impact sa akoa nga na appreciate nila ang atoang effort. Although gamay rato nga effort nga atong gi-exert kay ni cooperate man pud ang tawo sa atoa, mao nang malipayon pud ta,” matod ni Ballesteros. Mensahe niya sa ubang riders nga kon duna silay masugatan o masaksihan nga aksidente diin ang nakahimo mosibat, labing maayo nga motabang sila aron masulbad ang krimen. Gipasidunggan usab ni Cagas ang iyang mga personnel nga nagkugi sa ilang trabaho sama niadtong daghan og nangadakpan nga mga malapason sa balaod trapiko.'}, {'article_id': 602, 'title': 'Laing 3 ka coordinators, 1 usher sa illegal numbers game, sikop', 'text': 'Laing tulo ka coordinators ug usa ka usher sa illegal numbers game ang nadakpan sa gilusad nga Oplan Boliyo sa mga sakop sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) 7 sa Barangay Población, lungsod sa Dumanjug, Lalawigan sa Sugbo, Biyernes, Mayo 17, 2024.. Ang mga nadakpan giila nga silang alyas Minda, 37, alyas John, 29, nga pulos mga molupyo sa Barangay Bullogan, Dumanjug ug alyas Allan nga taga Barangay Kanguha, Dumanjug. . Ang naatlan sa CIDG 7 nga nagpataya mao si alyas Ruelan, 64, nga taga Barangay Poblacion sa maong lungsod. Ang usa sa mga official sa CIDG nga dili lang magpahingan nagkanayon nga ilang naabtan ang duha ka coordinators nga nag-tally sa mga numero nga gitay-an sa ilang customers. . Samtang, ang usher naaktohan usab nga nagpataya nga walay gihatag nga official receipt gikan sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO). Ang duha ka coordinators giingong naglihok kini sa habagatang bahin sa lalawigan sa Sugbo sama sa Dumanjug ug kasikbit nga kalungsuran. . Ang kapulisan sa Central Visayas gimandoan sa ilang labaw nga puhagon ang illegal numbers game sama sa illegal swertres nga nag-operate sa nagkadaiyang kalungsoran nunot sa reklamo sa PCSO. . Kalapasan sa Republic Act 9287 ang ipasaka sa CIDG-Regional Field Unit 7 batok sa tulo ka mga dinakpan.'}]"
Asa gidala ang biktima human maaksidente?,['Minglanilla District Hospital'],"[{'article_id': 1059, 'title': 'Nagmotor naligsan sa dump truck, patay', 'text': 'Patay na nga nidangat sa Minglanilla District Hospital ang usa ka lalaki human maligsi sa dump truck sa national highway sa Barangay Inayagan, siyudad sa Naga, alas 5 sa hapon sa Huwebes, Pebrero 15, 2024. Ang biktima nga nagmaneho sa motorsiklo giila nga si Emeniano Jorge B. Leviste, 25, taga Barangay Colon, Naga. . Samtang, ang Howo dump truck nga nakaligis sa biktima gimaneho ni Bising Mission, 36, taga Brgy. Manlapay, lungsod sa Dumanjug. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Naga ubos sa kamandoan ni Police Lt. Col. Beethoven Doma, nasuta nga ang duha ka mga sakyanan pareho og direksiyon, padung sa habagatan. Matod pa, ang biktima niagi sa outer lane samtang dump truck naa sa inner lane apan pag-abot sa maong dapit, ang duha nagkasingkiay. Ang biktima nalagpot ug nabangil sa ulahing ligid sa dump truck. Ang biktima gitabang sa mga rescuer ug gidala sa Minglanilla District Hospital apan gideklarar nga dead on arrive (DOA). Ang drayber sa Howo dump truck naa sa kustodiya sa Naga Police Station ug gitakatakda nga pasakaan og kasong reckless imprudence resulting in homicide.'}]","[{'article_id': 881, 'title': 'SUV nalimbuwad sa TCH; 1 patay, 10 angol', 'text': 'USA ang patay nang niabot sa tambalanan ug 10 ang nangaangol human nalimbuwad ang usa ka sports utility vehicle sa alas 5:30 sa Huwebes sa hapon, Marso 21, 2024, sa Transcentral Highway (TCH), Barangay Gaas, Balamban, Cebu. Ang Balamban police niila sa namatay nga si Peter Eprol Hizon Honolario, hingkod, taga Anahaw Valley, Barangay Buhisan, dakbayan sa Sugbo. Si Honolario maoy driver sa Toyota Fortuner (APA 6794). Laing 10 ang nangaangol. Matod ni Police Master Sergeant Edward Agua, investigator on case sa Balamban Police Station, kusog nga nagdulhog ang sakyanan gikan sa “west to east direction. ” Pag-abot sa kurbadahun nga bahin sa karsada, nilihay sa nag-unang sakyanan si Honolario apan sa ingon, siya nawad-an sa kontrol sa manubela. Tungod niini, ang sakyanan “turned upside down and incurred undetermined amount of damages,” ug niresulta sa pagkaangol sa tanang mga sakay. Dali silang gipangdala sa Balamban Provincial Hospital, apan si Honolario patay nang niabot, matod sa doktor nga niatiman, tungod sa grabeng angol sa iyang ulo. (GPL)'}, {'article_id': 1495, 'title': 'Bakasyonista nagdala og drug paraphernalia, sikop', 'text': 'Usa ka civil engineer nasikop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) sa domestic terminal sa Mactan Cebu International Airport (MCIA) human nakita sa x-ray nga ang iyang bagahe dunay sud nga mga alang sa paggamit og drugas nga shabu, ala 1:40 sa kaadlawon sa Miyerkules, Nobiyembre 22, 2023. Ang suspek giila nga si Johnrey Ompad, 53, taga dakbayan sa Las Piñas, Metro Manila, kinsa nianhi sa Sugbo aron pagbakasyon. Siya wala makadayon og sakay sa abyon padulong sa kaulohan human gipusasan sa mga awtoridad sa airport. Nakuha sa PDEA 7 ang usa ka glass tooter nga dunay residue sa shabu, usa ka improvised black scoop ug tulo ka lighters. Sa gihimong field test sa chemist sa PDEA 7, nasuta nga ang maong residue positibo nga shabu. Sumala sa PDEA 7, ang suspek mag-atubang og kaso nga kalapasan sa Section 12, Article II sa Republic Act (RA) 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002.'}, {'article_id': 1559, 'title': '3 ka pagpamusil ‘di alarming’', 'text': 'Tulo ka mga insidente sa pagpamusil sa dakbayan sa Sugbo nga nahitabo sa Sabado ug Dominggo, Nobiyembre 11-12, 2023, gihulagway sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga dili makaalarma. Matod ni Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police (CCPO), nga pulos ilegal nga drugas ang anggulo ug motibo sa krimen. Matod niya nga dili alarming ang sunodsunod nga pagpamusil sanglit dili man paregla ang motibo. CALAMBAUnang pagpamusil nahitabo alas 3:25 sa Sabado sa hapon, Nobiyembre 11, 2023 sa Dalan Katipunan, eskina sa A. Biag, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila sa Sawang Calero Police Station nga si Manami Babia, taga Sitio Upper, Brgy. Poblacion Pardo, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima naglakaw sa dapit apan kalit lang giduol sa wala mailhing gunman ug gipusil gamit ang 9mm pistol tumong sa lawas niini. Matod ni Police Major Albear Ano Jatico, hepe sa Sawang Calero Police station, nga nadakpan na niadtong June 20, 2023 ang biktima may labot sa ilegal nga drugas. Sa imbestigasyon, nasuta nga duna kini ikakita sa lugar nga ginganlan og alyas ‘Negro. ’LABANGONSamtang pagka Dominggo sa gabii, Nobiyembre 12, 2023, duha ka mga insidente sa pagpamusil ang nahitabo sa dakbayan. Una sa Sitio Santo Nino, Brgy. Labangon, ning dakbayan alas 8:09 sa gabii. Ang biktima giila nga si Victorino Lambina Paje, 32, taga A. Biag Drive, Brgy. Calamba. (Lahi nga estorya sa pahina 2.)Ang biktima giingon nga nagtindog daplin sa karsada, apan pipila ka gutlo ang milabay, kalit lang naabot ang duha ka wala mailhing killers nga sakay sa motorsiklo ug dayong pusil sa backrider. Naigo sa ulo ang biktima hinungdan sa iyang hinanali nga kamatayon. Sigun sa mga nakaila sa biktima sa lugar, giingong nalambigit sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas ang biktima. Gani sa paghiling sa lawas ani, dunay nakuha nga usa ka pakete sa gituohang shabu sa iyang bulsa. GUADALUPESamtang pagka alas 11:20 sa samang gabii, laing pagpamusil nahitabo sa Dan M. Velez, Barangay Guadalupe. Ang biktima giila nga si Pahati Brenda Pajac, 53, taga Abellana Extension, Barangay Guadalupe. Wala pay matumbok nga responsabli ang kapulisan sa Guadalupe apan mihimo na sila og imbestigasyon sama sa pagsusi sa mga kuha sa CCTV camera sa dapit. Matod ni Baculo, gimandoan sa CCPO ang matag police station nga pangitaon ug dakpon ang mga killer aron mapasakaan og kaso.'}, {'article_id': 653, 'title': 'Laing grass fire sa Argao', 'text': 'Upat ka ektarya ang gilamoy sa grass fire nga niigo sa utlanan sa tulo ka mga barangay sa lungsod sa Argao, alas 6:46 sa gabii sa Martes, Mayo 7, 2024. Si F01 Sylvian Necasio Escalona, tigpamaba sa kabumberohan sa Argao nga gikahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga ang sunog gideklarar nga fire out sa alas 9:01 sa gabii sa Mayo 7, 2024. Matod niya nga ang tulo ka barangay boundary sa Liptong, Sityo Canduran nga giutlan sa mga bukirang barangay sa Tulic , Lamacan ug Jomgao. Si Escalona niingon nga sila naglisod sa pagkombati sa kayo gumikan kay di matangas sa ilang firetruck ang tibuok bukid. Ang kayo nakontrolar pinaagi sa tabang sa mga residente sa maong dapit aron di makadulhog ang grass fire ngadto sa kabalayan sa ubos. Matod niya nga kugon ug mga punoan sa lumboy ug mangga ang nangasunog. Way nakatug-an kon may nagdaub ba sa maong dapit nga hayan maoy hinungdan sa dakong grass fire. Si Escalona nagkanayon nga sukad sa buwan sa Abril 2024, sila nakatala na og 34 ka grass fire. Niini lang pipila ka mga adlaw sa Mayo, sila nakatala na og dili mominos 10 ka mga grassfire. Apan ang labing ulahi nga grass fire maoy labing dako nga sunog sa kasagbutan sa lungsod.'}, {'article_id': 963, 'title': 'P68M ‘shabu’ sa 2 ka magsuon nasakmit', 'text': 'Napulo ka kilo sa gituohang shabu nga mobalor og P68 milyunes nasakmit gikan sa duha ka mga managsuon atol sa buy-bust sa A. King Avenue, Barangay Carreta, Dakbayan sa Sugbo alas 6 sa buntag sa Lunes, Marso 4, 2024. Ang mga suspek giila nga sila si Abellanosa Elad Kintanar, 47, ug ang iyang maguwang nga si Gilmore, 53, pulos taga Purok 2, Barangay Tanghalige, lungsod sa Talibon, Bohol. Nilusad sa malampusong buy-bust mao mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit(RPDEU 7). Lakip sa nakuha sa kapulisan mao ang puti nga Toyota Innova nga maoy gisakyan sa mga suspek. Nadakpan niadtong Mayo 2020 si Abellanosa Kintanar sa PNP Bohol sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas human siya makuhai og upat ka kilo sa illegal drugs nga mobalor og P27. 2 milyunes apan pagka Disyembre 5, 2023 nakagawas sa bilanggoan kay na-dismiss ang iyang mga kaso. Sigun sa usa sa ka opisyal sa RPDEU 7 nga dili lang magpahingan sa media nga ang managsuon ila nang gi-monitor human nigawas ang ilang mga ngalan gikan sa ubang mga nadakpan nga maoy nidala sa kinilo nga ilegal nga drugas. Gipangsubay pa karon kon asa gikan ang maong supply sa ilegal nga drugas, kon kini gikan ba sa Bohol o sa laing lugar. Nabantayan sa mga polis nga dunay Chinese character sa putos nga color green nga daw bag-o sa ilang panan-aw. Dinhi ilang mahibaw-an kon asa gikan ang maong supply sa ilegal nga drugas pinaagi sa putos ug kalidad niini. Wala na niluwat og pamahayag ang managsuon sa dihang gisuwayan sa pagkuha sa ilang habig. Si Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, tipamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, niingon nga ang duha ka mga magsuon high value individual na sa Bohol Police Provincial Office (BPPO). Sa ilang mga custodial debriefing niadtong mga suspek sa ilegal nga drugas nga ang supply nga maabot sa Central Visayas gikan gihapon sa Luzon nga padayon nga ipalusot agi sa land trip. Apan tungod sa kaepektibo sa intelligence monitoring sa kapulisan sa Central Visayas, ilang nasakmit ang ubay-ubay nga mga supply sa ilegal nga drugas. /'}]"
Unsa ang papel ni Baculo sa CCPO?,['deputy city director for operations'],"[{'article_id': 1069, 'title': 'Valentine’s Day malinawon, apan trapiko huot kaayo', 'text': 'Hugot nga gi-monitor sa kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo ang mga kalihukan sa Valentine’s Day nga nadungan usab sa Ash Wednesday sa simbahang Katoliko. Daghang mga polis ang gipakatap sa mga dapit nga dunay daghang mga tawo nga nagtapok nga gituohang maoy hinungdan sa kamalinawon sa kasaulogan. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga wala sila nakatala og dagkong panghitabo sa Siyudad sa Sugbo gikan sa buntag hangtod na sa pagka gabii. TRAPIKO HUOTNabantayan niya nga nianang pagka gabii ningdaghan ang mga tawo sa mga kan-anan ug sa mga mall human nanimba ang mga tawo subay sa pagsugod na sa Lenten Season. Niangkon si Baculo nga ang nakita lang nila nga problema mao ang grabeng kahuot sa mga sakyanan sa kadalanan niana nang pagka gabii. Sa buntag pa lang, nasinati na ang kahuot sa traffic sa gawas sa simbahan ug misamot na kini nianang paingon na mokilom-kilom diin ang mga tawo nag hinay-hinay nag adto sa restaurants. “Morning and afternoon ang bul-og sa atong traffic naa sa mga simbahan tungod sa pag start na sa Lenten season. But after ana nakita nato nga bug-at gyud ang traffic nato kay nadungan man gud ni ang Ash Wednesday ug Valentine’s Day mao na nga traffic gyud siya,” matod ni Baculo. Gipasalamatan sa kapulisan ang publiko nga misanong sa ilang panawagan nga dili mag date sa mga ngit-ngit nga dapit sanglit dili tanang lugar sa dakbayan sa Sugbo dunay mga personnel nga gipakatap.'}]","[{'article_id': 595, 'title': 'Suspek: Gana mohakot og bas kon maka-shabu', 'text': 'MANGHAKUTAY og bas nasikop sa buy-bust sa kapulisan sa Sitio Akumnis, Barangay Basak San Nicolas, dakbayan sa Sugbo, alas 2:00 sa kaadlawon, Lunes, May 20, 2024.. Ang naposasan nga suspek sa pagpayuhot og gidiling drugas mao si Jovito Adivino, alyas Epok, 43, taga Sitio Alumnos sa naasoy nga barangay. . Si Adivino, nahinabi sa Superbalita Cebu, nibutyag nga mas daghan ang iyang mahakot nga bas kon nakasuyop og shabu. . ""Akong pamahaw shabu. Paniudto shabu. Panihapon shabu. Aw, kondisyon kaayo hakot balas, gaan na lang alsahon sinako,"" matod ni Adivino. (GPL)'}, {'article_id': 1406, 'title': 'Gipusil sa kauban sa trabaho, angol', 'text': 'Usa ka 22 anyos nga ulitawo gipusil sa iyang kauban sa trabaho nga iya pang roommate sa ala 1:25 sa kaadlawon sa Huwebes, Disyembre 7, 2023, sa Purok Adelfa, Sityo Minggoy, Zone 4, Brgy. Dumlog, siyudad sa Talisay. Giila ang biktima nga si Jeslar Nava, 22, ulitawo, taga Isla sa Bantayan, kasamtangang nagpuyo sa Dumlog samtang ang suspek giila nga si Emeniano Naval, hingkod, taga Negros Oriental. Ang duha kauban sa pagpamaligya og karne sa dapit. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Talisay City ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col Mikmik Guillermo, ang duha nagkabangi sa wala pa matino nga isyo sa ilang panarbaho. Ala 1:25 sa kaadlawon, pipili ka mga silingan nakurat sa dihang nakadungog og buto sa armas. Ilang nakit-an ang biktima nga nigawas sa ilang kuwarto nga nagdagan ug nagkadugo. Samtang ang suspek daling nisibat gamit ang usa ka motorsiklo nga dili iyaha hinungdan nga wa madakpi sa mga polis sa Talisay nga niresponde sa alarma. Ang biktima nga samdan sa wala nga dunggan nga nilapos sa baba gidala sa Cebu South Medical Center sa dakbayan sa Talisay.'}, {'article_id': 1383, 'title': 'Mga buhatanan og pabuto susihon', 'text': 'Magsugod na ang kapulisan sa Central Visayas sa paglibot sa mga himuanan sa mga pabuto ning nagkaduol na ang Pasko ug Bag-ong Tuig. Naila ang dakbayan sa Lapu-Lapu nga usa tinubdan sa mga pabuto sa tibuok Pilipinas nga tungod niini kinahanglan nga susihon sa kapulisan kon unsa ka luwas ang maong dapit sa posibling sunog. Nasunog ang usa ka buhatanan sa pyrotechnics sa Purok Judas Belt, Brgy. Babag 2, upat ang nangamatay ug unom ang nangaangol. Ang Lapu-Lapu City Police Office uban sa Firearms and Explosives Office mihimo na sa ilang imbestigasyon labot sa insidente. Matod ni Police Lt. Col. Lennon Marjo Pelare, spokesperson ni Police Brigadier Gen. Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, nga ilang istriktuhon ang pagpatuman sa lagda sa pabuto. Iyang gipasabot nga dili kini mamahimo’ng ibaligya sa asiras lang sanglit dunay balaod nga didto sa usa ka lugar nga luwas, layo sa kabalayan ang pagbaligya. Usa sa hugot nga giawhag sa kapulisan niadtong dunay mga armas nga dili mogamit niini atol sa pagsaulog sa Pasko ug pagsugat sa Bag-ong Tuig aron way mabiktima sa saag nga bala.'}, {'article_id': 869, 'title': 'Patay nang milutaw sa Mactan Channel', 'text': 'Usa ka concerned citizen ang nitawag sa Consolacion Police Station ug nagpahibalo bahin sa patay nga tawo nga naglutawlutaw sa kadagatan sa Mactan Channel sa tungatunga sa siyudad sa Lapu-Lapu ug sa Brgy. Tayud sa Consolacion, alas 11 sa buntag, Dominggo, Marso 24, 2024. Ang mga sakop sa Philippine Coast Guard ug Bantay Dagat mao ang ninghimo sa operasyon sa pagkuha sa lawas sa wa pa mailhing lalaki. Ang maong lalaki gibanabanang nagpangidaron kini 50 ngadto sa 60 anyos ug gituhoan nga usa kini ka mananagat nga nalumos gumikan sa kabaworon sa dagat. Ang patay unang gidala sa sa Eversly Child Sanitarium Hospital sa Brgy. Jagobiao sa siyudad sa Mandaue aron paghiling lawas niini. Atol ning pagsuwat, nagpadayon ang imbestigasyon ni Police Staff Sgt. Kreen W. Aquino sa Consolacion Police ubos sa kamandaon sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Verniño Heruela.'}, {'article_id': 407, 'title': 'Balay gilungkab; P300K nadala', 'text': 'Mokabat sa P300,000 nga cash nakawat sa usa ka tawo nga nilungkab sa balay sa balay sa iyang silingan sa Purok Center 2, Brgy. Tangke, Dakbayan sa Naga niadtong Dominggo, Hunyo 30, 2024. Ang pagpanglungkab nadiskubrehan niana nang alas 7:30 sa gabii sa samang adlaw. Hinuon ang suspek nailhan, giila sa alyas nga si Mikel, nagpuyo ra sab sa mao nga dapit samtang ang biktima nga silingan giila sa alyas nga si Antona, 52, negusyante. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Siyudad sa Naga sa deriktiba sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Beethoven Alajar nasayran sa Superbalita Cebu nga base sa asoy sa biktima nga pag-uli niya sa iyang balay gikan sa iyang tindahan sa mga karne sa merkado alas 7:30 sa gabii, iyang namatikdan nga naukadyang ang su’d sa iyang balay. Sa iyang pagsusi sa iyang drawer, nalungkab na ug nawagtang ang P300,000 cash. Nakasu’d ang suspek pinaagi sa pagbuak sa window glass ug pag-cut sa iron grills. Ang suspek nailhan kay may silingan nila nga nakakita sa paggawas sa balay apan ning pagsuwat sa taho wa pa madakpi.'}]"
Unsa oras nagsugod ang sunog?,['ala 1:58 sa hapon'],"[{'article_id': 1071, 'title': '5 angol sa sunog sa Mandaue', 'text': 'Lima ka mga lumolupyo nangaangol sa sunog sa Sector 4, Sityo Bas, Brgy. Pagsabungan, Siyudad sa Mandaue ala 1:58 sa hapon sa Martes, Pebrero 13, 2024 nga nakaapekto sa 25 ka mga balay. Ang mga angol giila nga sila si Basilia Cherilyn, 47, nakabaton og paso sa tuong kamot; Gayle Dalia Lising, 20, may paso sa tuong tiil; Ebyang Lising, 25, may samad sa tuong tiil; Angelus Lising, 48, nakabaton og paso; ug Erenio Kenn Calangi, 34, may samad sa tuong tiil. Sa imbestigasyon sa kabomberuhan sa Siyudad sa Mandaue, ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Fire Supt. Amadeo Abe, nasayran sa Superbalita Cebu nga ang sinugdanan sa kayo mao ang balay nga gipanag-iya ni Annie G. Rivas. Giisa kini sa first alarm sa alas 2 sa hapon ug under control alas 2:24 sa hapon ug hingpit nga napawong paglabay sa mga 10 minutos. Ang sunog nagbilin og gibana-banang P412,500 nga danyos.'}]","[{'article_id': 1315, 'title': '2 ka magsuon napaig', 'text': 'Nangapaig ang duha ka mga managsuong gihulagway nga mga “special children” sa pagkasunog sa ilang balay ala 1:50 sa kaadlawon sa Martes, Disyembre 26, 2023 sa Brgy. Poblacion, lungsod sa Sibonga. . Ang mga biktima giila nga mao sila si Pelising Melliza, 25, ug Junry Melliza, Jr. , 26. Ang ancestral home gipanag-iya ni Daphne Melliza, 52. Si Police Corporal Beethoven Mellomida, sa Sibonga Police station nga nahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno nagkanayon nga kandila ang hinungdan sa sunog basi sa ilang investigation uban sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Sibonga. Matod ni Mellomida nga ang mga biktima diha sa ilang lawak dihang nag-brownout alas 11 sa gabii hinungdan nga naggamit sila og kandila samtang nangatulog. Wa pa nasubay kon kinsa ang nihatag og kandila. Ang managsuon gilain sa pagpakatulog sa usa ka lawak. Sa kalit lang, niulbo ang kayo sa kwarto sa mga biktima ug wa na sila nakuha tungod sa karatol sa mga sakop sa pamilya. Si SFO1 Remond Melu, imbestigador sa Sibonga BFP nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang sunog ilang giisa sa 1st alarm. Duha nila ka mga firetruck nagtinabangay sa pagpawong sa kayo nga nakontrolar alas 2:50 sa kaadlawon ug hingpit nga napawong alas 5:30 sa buntag. Naangol si Antolin Memoracion, 51, uyoan sa mga biktima. Ang danyos gibana-bana nga mokabat og P200,000. Gipasabot ni Melu nga tungod kay karaan kaayo ang balay ug gama sagad sa kahoy, dali’ng nikatap ang kayo.'}, {'article_id': 385, 'title': 'Cebeco 1 mopatuman og umento sa bill sa kuryente', 'text': 'Adunay pag-umento sa bill sa kuryente nga masinati sa mga kustomer sa Cebu Electric Cooperative (Cebeco-I). Niadtong Hulyo 3, 2024, ang power utility distributor sa habagatan sa Sugbo ni-post og advisory nga mipahibawo sa dugang bayranan sa power rates nga posibleng gipatuman niadtong Hunyo, lakip na sa mga buwan sa Hulyo, Agusto, ug Septiyembre. Kini human ang Energy Regulatory Commission (ERC) nimando nga ang koleksyon sa Generation Charges gikan sa Wholesale Electricity Spot Market (WESM) o Independent Electricity Market Operator of the Philippines (IEMOP) bahinon sa kaupat ka buwan o installment sa electric distribution utilities sama sa Cebeco I, base sa ERC order ubos sa ERC case no. 2024-017 MC. Ang generation charge mao ang kantidad sa suplay sa kuryente nga namugna ug gibaligya sa Cebeco I gikan sa lainlaing power plants o power suppliers nga nakuha niini. ‘WAY KAPILIAN’Human gi-post ang advisory sa Facebook page sa Cebeco I, dunay mga konsumidor nga nipadayag og kabalaka apan wala’y mahimo gawas sa pagdawat sa kamandoan. “Ako masulti kay wala koy mahimo kundi dawaton ang gimando sa Cebeco mahitungod sa kuryente,” matod ni Amor Carsula, 44, residente sa Basdiot, Moalboal, Cebu sa pakighinabi niadtong Dominggo, Hulyo 7, 2024. “Bisan makaguol hunahunaon kay upat ka bulan nga increase, so taas nga pag-adjust sa kuryente,” dugang ni Carsula.'}, {'article_id': 1521, 'title': 'Menor nanghasi, armas nasakmit', 'text': 'Usa ka menor de edad nga nanghasi sa iyang silingan nga walay igong rason, nasakmitan sa kapulisan og paltik nga .38 kaliber nga pistola sa Brgy. 8, lungsod sa Tuburan, alas 8:30 sa gabii, Biyernes, Nobiyembre 17, 2023. Ang 17 anyos nga suspek nagbahisbahis nga nagbitbit sa iyang armas ug sa kabalaka sa mga silingan, nanawag sila sa kapulisan hinungdan nga nasikop ug gi-turnover ang menor de edad ngadto sa social welfare sa lungsod. Mag-atubang kini og kasong alarm and scandal ug kabahin sa nagpadayon pa nga Commission on Elections (Comelec) gun ban nga motapos sa Nobiyembre 29.'}, {'article_id': 829, 'title': '‘Gipatay, gisunog’', 'text': 'Nagduda ang kabanay sa 36-anyos nga babaye nga namatay sa sunog niadtong Dominggo sa gabii, Marso 31, 2024, nga siya gipatay sa wa pa ang pagkasunog sa komon nga balay sa kapuyo niini. Sa unang migawas nga taho, gituohan nga na-trap sa balay ang biktima nga si Kyra Grospe Gruta, kinsa nahinanok sa pagkatulog sa dihang miulbo ang sunog. Kini nahitabo sa bukirang barangay sa Tubod-Dugoan, lungsod sa Dumanjug, habagatang-kasadpan sa lalawigan sa Sugbo. Si Amai Guantero, inahan sa kapuyo ni Gruta, nibutyag sa dihang nahinabi sa Superbalita Cebu nga sila nagduda nga gipatay ang biktima pinaagi sa pagdunggab. Apan gipaubos pa sa autopsy ang lawas ni Gruta aron masuta kon aduna bay foul play ang kamatayon niini. Ang resulta sa autopsy masayran pa sunod semana. NAKADAWAT OG ALOTEMatod pa ni Guantero nga pipila ka oras sa wala pa ang insidente, ang biktima bag-uhay lang ni-claim og P21,000 sa money remittance center nga gipadala sa iyang kapuyo nga nagtrabaho sa Japan. Si Guantero gitunolan pa og P4,000 nga bahin sa alote gikan sa iyang anak nga Overseas Filipino Worker (OFW). Samtang si Dumanjug Fire Marshal SF04 Pangkoy Guanzon nagduda sab nga patay nang daan ang biktima tungod sa iyang posisyon nga napalgang nagkulob ra sa higdaanan. Nipasabot si Guanzon nga imposible nga wa nakamata si Gruta sa dihang nagdilaab ang kayo ug maningkamot nga makagawas sa lawak nga gikatulgan ingon man makapangayo og panabang sa mga silingan. Giklaro sa opisyal nga padayon pa ang ilang imbestigasyon sa hitabo ingon man ang konpirmasyon base unya sa resulta sa autopsy report. Nanghinaot ang kabanay sa biktima nga mahatagan og hustisya ang kamatayon ni Gruta.'}, {'article_id': 68, 'title': 'Cenro: 7 ka sapa sa Cebu City kontaminado', 'text': 'Usa ka dakong hinungdan sa pagtaas sa lebel sa fecal coliform sa pito ka mga sapa sa Dakbayan sa Sugbo mao ang mga hugaw gikan sa mga lokal nga komunidad ug sa mga baboyan ug poultry farms. Ning maong obserbasyon, si Stanly Angulo, hepe sa Cebu City Environment and Natural Resources Office (Cenro), nanghinaot nga mogahin og pundo ang gobiyerno sa dakbayan alang sa pagpatukod og communal toilets. Ang Cenro nangayo sab og tabang gikan sa Department of the Interior and Local Government (DILG) nga suguon ang mga lider sa matag barangay nga bantayan ang ilang tagsa-tagsa ka lugar nga sakop. Ang pagsaka sa fecal counts giila nga resulta sa mga hugaw nga gihimo sa mga tawo nga nagpuyo duol sa kasapaan ug sa mga negosyo nga nagpatubo og mga baboy ug manok. Gipadayag ni Angulo sa usa ka report nga iyang gihatag sa konseho sa Miyerkules, Sept. 18, 2024, nga nanghinaot siya nga matuman ang pagpatukod sa communal toilets. Nangayo ang Cenro og tabang gikan sa DILG aron masuportahan ang mga lider sa barangay sa pagbantay sa ilang mga lugar nga ubos sa ilang responsibilidad. Gipasabot ni Angulo nga daghang mga balay duol sa kasapaan ang nagdirekta sa ilang septic waste ngadto sa sapa. Iyang gipahibalo nga ubos sa City Ordinance 2398, nalatid nga ang septage inspector mag-isyu og citation alang sa mga balay nga walay kasilyas o septic tank. Hinuon, iyang giingon nga ang kalapasan mahimong magpadayon kay wala na’y lugar ang mga balay alang sa pagtukod og septic tanks. Sa usa ka dokumento, gidugang niya ang mga litrato nga nagpakita nga adunay pula ug dilaw nga food coloring nga gisagol sa tubig gikan sa mga kasilyas sa matag balay. Kini aron mahibaw-an kon naa ba kini septic tanks. Nagpatuman usab ang Cenro og house-to-house information drive bahin sa Septage Ordinance aron mokuha og septic tank permit. Sa laing bahin, matod ni Angulo nga samtang nag-inspeksyon sila sa kabukiran, nasuta nila nga ang mga baboyan usa usab ka dako nga hinungdan sa polusyon sa tubig sa Dakbayan sa Sugbo. Iyang gibutyag nga ang mga tag-iya sa baboyan sekretong nilabay sa hugaw sa mga baboy ngadto sa mga sapa pinaagi sa PVC pipes nga gilubong ilawom sa yuta. Matod ni Angulo, ang usa ka baboy makahimo og 5. 9 ka kilo nga hugaw matag adlaw nga mas daghan kon itandi sa hugaw nga gihimo sa tawo nga 250 gramos matag adlaw. Sa panahon sa baha, adunay daghang hugaw nga modagayday ngadto sa ubos nga bahin sa siyudad nga magkontamina sa mga sapa ug mopataas sa fecal counts.'}]"
Asa gidala ang mga nakuha nga lawas?,['St. Peter Funeral Homes Montevista ug Cofreros Rosario Funeral Homes'],"[{'article_id': 1075, 'title': '71 na ka lawas naugkat', 'text': 'Nakuha sa mga rescuer ang 71 ka mga lawas gikan sa lapad nga pagdahili sa yuta sa Barangay Masara sa Milky, Davao de Oro, matod sa mga lokal nga opisyal sa Martes, Pebrero 13, 2024. Sa usa ka press briefing, gipahibalo usab ni deputy incident commander Lois Lituanas nga si Milky Mayor Juvanie Rodulfo niisyu sa Executive Order 15 alang sa pagbalhin sa ilang mga paningkamot ngadto sa search and retrieval operations gikan sa search and rescue sugod sa Miyerkules, Pebrero 14, 2024. Matod niya nga ang mando nakab-ot subay sa advisory gikan sa Mines and Geosciences Bureau sa posibleng paglihok sa yuta taliwa sa pagdahili sa yuta. Matod ni Lituanas nga mao usab kini ang hinungdan nga gipahunong sa mga rescuer ang ilang operasyon alas 2 sa hapon sa Martes. Si Daece Lecaroz, pangulo sa management of the dead and the missing cluster, niingon nga moabot sa 71 ka mga lawas ang nakuha gikan sa pagdahili sa yuta, diin 17 wala pa mailhi. Gidala sila sa St. Peter Funeral Homes Montevista ug Cofreros Rosario Funeral Homes. Matod ni Lecaroz nga 47 ka indibidwal ang missing pa apan nagpadayon ang verification. Matod ni Lituanas nga ang mga rescuer magpadayon sa pagpangita sa daghan pang mga lawas gikan sa pagdahili sa yuta. Matod niya nga naggamit sila og mga drone sa pagmonitor sa lihok sa yuta sa landslide area aron masiguro ang kaluwasan sa mga rescuer. /TPM sa SunStar Philippines'}]","[{'article_id': 322, 'title': 'Amahan patay, anak grabe sa aksidente', 'text': 'Nakabsan sa kinabuhi ang usa ka negusyante samtang grabe ang iyang anak sa aksidente sa dan sa Sityo Kampatok, Barangay Dalid, lungsod sa Tabuelan, amihanang Sugbo, alas 11:30 sa buntag, Biyernes, Hulyo 26, 2024. Ang namatay giila nga si Benabaye Calaunan, 52, minyo, negusyante, kinsa nagsakay sa sports utility vehicle (SUV) nga gimaneho sa iyang anak nga si Cedie Calaunan, 25, ulitawo, pulos taga Purok Suba, Barangay II, lungsod sa Tuburan, amihanang Sugbo. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Tabuelan ubos sa kamandoan ni P/Capt. Amory P. Napoles, ang mga biktima gikan sa Tuburan ug nagpadulong sa Brgy. Austin, lungsod sa Borbon. Usa ka dump truck nga gimaneho ni Alonte Baria, 27, minyo, taga Marmol, Tuburan, nag-una sa SUV padulong sa Barangay Poblacion, Tabuelan. Sumala sa kapulisan, ang SUV ni-overtake sa dump truck apan giingong naalanganin o naapiki sa pagbalik sa lane hinungdang naigo sa dump truck nga niresulta sa pagkabangga sa duha ka mga sakyanan. Ang mga biktima gidali sa pagtabang sa Municipal Risk Reduction Management Office (MDRRMO) sa Tabuelan ug gidala sa Tuburan District Hospital apan ang amahan nakabsan sa kinabuhi ug ang anak grabing naangol. Ang drayber sa dump truck gikustodiya sa kapulisan sa maong lungsod.'}, {'article_id': 746, 'title': 'Giatsa sa bayaw tungod lang sa ‘wifi’', 'text': 'Lalaki giatsa sa kapuyo sa iyang maguwang tungod lang sa wifi sa alas 3 sa hapon niadtong Dominggo, Abril 14, 2024 sa Purok 7, Brgy. Bagacay, dakbayan sa Toledo. Ang biktima giila nga si Frank Gacula Gacutan, 40, dunay kapuyo, samdan sa walang ilok ug buko-buko samtang gisikop si Delax Gador, 48, kapuyo sa maguwang sa biktima. Si Police Senior Master Sgt. Toting Bragais, imbestigador sa Toledo City Police Station, nitug-an nga nagkalalis ang biktima ug suspek. Ang biktima nakadungog sa lalis sa iyang maguwang nga babaye ug suspek, tungod kay wa makauyon sa gipalit nga wifi router. Kay wala nakauyon, ang suspek ug igsuon sa biktima nagkalalis. Tungod niini, gisulong ni Gacutan ang balay sa suspek nga iya ra sab nga silingan. “Unsa diay problema nimo sa wifi, Bro? Nitubag ang suspek dugay na kong naglagot nimo, tagod-taguron niya tika,” asoy sa biktima nga nikutlo sa suspek ngadto sa polis. Nibalik sa agi ang biktima, niadto sa likod sa balay aron pagkuha sa iyang pana. Wala siya nakabantay nga nisunod ang suspek nga nagdala og atsa dayong tigbas sa biktima, kinsa naigo sa may ibabaw sa walang ilok. Bisan kon samaran, nakahigayon siya og pana sa suspek nga naigo sa dughan, apan kay habulan ang uhas, niuntol lang kini sa dughan sa suspek. Giusban sa pagtigbas sa atsa ang biktima, kinsa nakadagan bisan samaron na. Kasong frustrated homicide ang gipasaka sa kapulisan batok sa suspek.'}, {'article_id': 747, 'title': ""Piston misupak sa P2 nga gihangyo'ng umento sa plitehan"", 'text': 'Usa ka lokal nga transport group, Pagkakaisa ng mga Samahan ng Tsuper at Operator Nationwide (Piston) Cebu, hugot nga nibarug sa ilang desisyon nga dili na mangayo og usbaw sa plitehan. Si Tibor Espiras, chairperson sa 500-member group, niingon nga pagpabug-at sa mga konsumidor ang mas taas nga plitehan, dili solusyon sa mga hagit karon, ilabina sa taas nga presyo sa gasolina. Sa usa ka interbyo sa Martes, Abril 16, 2024, gisubli ni Espiras ang panginahanglan alang sa usa ka mas komprehensibo nga pamaagi nga dili makaapekto sa mga sumasakay. Gihatagan og gibug-aton ni Espiras nga ang pagpatuman sa minimum nga usbaw sa plitehan sa pampublikong transportasyon taliwala sa nagpatigbabaw nga kahimtang sa ekonomiya makapausbaw lamang sa presyo sa mga nag-unang palaliton ug mga produkto. “We are not keen on pushing a fare increase because we know it will affect our passengers and of course on the prime commodities,” matod niya, ug nidugang nga ang mga estudyante direktang masakitan kon ipatuman ang pagsaka. P2 NGA USBAWSa miaging semana, ang Alliance of Transport Operators and Drivers Association of the Philippines (Altodap), usa ka grupo sa mga tradisyunal nga jeepney drivers, nangayo og tubag kalabot sa petisyon sa umento sa plitehan nga ilang gisumite. Giawhag nila ang Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) sa pagtubag dayon sa ilang petisyon tungod sa pagsaka sa presyo sa lana. Ang grupo niduso og P2 nga usbaw sa minimum nga plitehan sa mga tradisyunal nga jeepney, nisugyot nga usbon kini gikan sa P13 ngadto sa P15. Si Raffy Angco, presidente sa Altodap, niingon nga gipahibawo sila sa LTFRB sa nagpadayong konsiderasyon sa ilang petition for resolution. Bisan pa, ang ahensya sa franchising wala pa nihatag og desisyon bahin ning butanga. Ang tigpamaba sa LTFRB nga si Ines Gaela sa pakighinabi sa media, nikompirmar nga ang ahensiya sa pagkakaron nagpahigayon og makuting pagtuon sa petisyon aron masusi ang gisugyot nga usbaw sa plitehan. Gianunsyo sa mga kompaniya sa lana niadtong Lunes, Abril 15, ang pagsaka sa presyo nga miepekto sa Martes, Abril 16. Apil niini ang Pilipinas Shell, Cleanfuel, ug Seaoil nga nipadayag og usbaw nga P.95 matag litro sa diesel, P.40 matag litro sa gasolina, ug P.85 matag litro sa kerosene. DI ANGAYSi Espiras nipahimangno batok sa gisugyot nga pagsaka sa plitehan, nga giisip nga dili angay ug nagpasidaan nga kini mahimong magsugod sa “domino effect,” nga mosangpot sa pagtaas sa presyo sa nagkalain-laing sektor sa lokal nga ekonomiya. Matod niya nga kon ang mga drayber sa public utility vehicle mopasaka sa ilang minimum nga plitehan aron mabawi ang pagtaas sa gasto sa gasolina, kini nga mga dugang nga gasto mapasa nga di direkta ngadto sa mga konsumedor. “Oo, kon maghisgot ta bahin sa usbaw sa plitehan, adunay domino effect, mao nga magdala kini og mas taas nga presyo sa mga palaliton, sama sa atong mga batakang palaliton,” ingon niya. Matod ni Espiras nga ang pagbasura sa Oil Deregulation Law ug pagsuspenso sa value-added ug excise taxes sa lana nagpabilin nga labing epektibong paagi sa pagpahunong sa pagsaka sa presyo sa petrolyo.'}, {'article_id': 1511, 'title': 'P23B budget sa 2024 mipasar sa 2nd reading', 'text': 'Giaprubahan sa ikaduhang pagbasa sa Hunta Probinsyal ang proposed P23 bilyunes nga budget sa Lalawigan sa Sugbo alang sa 2024. Atol sa out of town session sa Hunta Probinsyal sa isla sa Camotes, lalawigan sa Sugbo, nipadayag si Cebu Governor Edlen Abalayan sa iyang panghinaut nga aprubahan ang kinatibuk-ang pundo aron matuman ang iyang mga gisaad sa kalungsoran aron pagpalambo sa mga imprastraktura ug ubang serbisyo. “Gihimo nato nga mantra of governance ang buhat pasultion kon mga saad na nga buhaton ato gyud tumanon kay makasaad man gyud ta. Sa 2024 nga annual budget, it is realistic. We have proven that the source of funds are there, especially with our innovative and convenient search for even better and efficient ways of raising revenues,” matod ni Abalayan. Ang maong proposed budget mas taas og P2 bilyunes kon itandi sa 2023. Si Abalayan nihatag og gibug-aton sa mga proyekto nga imprastraktura ug development projects. Una na nga gipahibawo sa gobernador nga ang pagpalambo sa kadalanan maghatod og kalamboan ug serbisyo sa suok nga mga barangay. Gigahinan usab ni Abalayan og P3. 5 bilyunes ang pagpaayo ug pagtukod og mga dalan, taytayan, street lighting ug uban pa; P3. 3 bilyunes sa water system development program; P3. 5 bilyunes alang sa pagpatukod, pagpalambo sa mga hospital, health facilities, lakip na ang pagpalit og medikal nga mga ekipo ug supplies; P3. 8 bilyunes usab ang alang sa operasyon sa mga hospital, ug public health services. Samtang nikabat usab ngadto sa P400 milyunes ang gigahin alang sa agricultural, veterinary, ug environmental nga pasilidad, ekipo ug uban pa. Nanghinaot si Abalayan nga iyang magamit ang maong pundo sa maong mga proyekto aron masiguro nga masinati sa mga Sugboanon ang pagkanumero unong lalawigan sa Sugbo.'}, {'article_id': 595, 'title': 'Suspek: Gana mohakot og bas kon maka-shabu', 'text': 'MANGHAKUTAY og bas nasikop sa buy-bust sa kapulisan sa Sitio Akumnis, Barangay Basak San Nicolas, dakbayan sa Sugbo, alas 2:00 sa kaadlawon, Lunes, May 20, 2024.. Ang naposasan nga suspek sa pagpayuhot og gidiling drugas mao si Jovito Adivino, alyas Epok, 43, taga Sitio Alumnos sa naasoy nga barangay. . Si Adivino, nahinabi sa Superbalita Cebu, nibutyag nga mas daghan ang iyang mahakot nga bas kon nakasuyop og shabu. . ""Akong pamahaw shabu. Paniudto shabu. Panihapon shabu. Aw, kondisyon kaayo hakot balas, gaan na lang alsahon sinako,"" matod ni Adivino. (GPL)'}]"
Unsa ang resulta sa pagkabangga sa motorsiklo sa punoan sa kahoy?,['pagkalagpot sa mga biktima.'],"[{'article_id': 1082, 'title': '3 ka menor nagmotor nabangga, nangangol', 'text': 'Nangalagpot sa ilang gisakyan nga motorsiklo nga usa ka 15-anyos ang tulo ka mga menor de edad sa dihang nadasmag sa punoan sa kahoy. Kini nahitabo sa Barangay Calero, Lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo, sa alas 3:30 sa hapon sa Pebrero 12, 2024. Ang mga biktima giila nga sila si Brody Gatdula Llanes,drayber sa motorsiklo ug iyang mga angkas nga sila si Frederic Anselmo Laguio Llorente, 13; ug si Dean Elmar Locin Lofranco, 13 , pulos taga Purok Camatis, Sitio Tagaytay, Calero, Liloan. Base sa nahipos nga kasayuran sa Liloan Police Station nga ang mga biktima ningtadlas sa maong kalsada nga way helmet. Kalit lang nga wa nakontrolar ang motorsiklo nga nisarasay paingon sa pikas nga lane sa kalsada. Nilahos ug nibangga ang motorsiklo sa punoan sa kahoy daplin sa kalsada nga miresulta sa pagkalagpot sa mga biktima. Gihulagway nga grabe ang kahimtang sa mga biktima dihang gidala sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC) sa dakbayan sa Sugbo. Sa pagsuwat ning taho, wa pay medical bulletin update ang kapulisan sa Liloan. /'}]","[{'article_id': 305, 'title': 'Traffic violators sa Mandaue City ipangkiha', 'text': 'Kapin sa 100 ka traffic violations ang gi-refer sa Mandaue City Prosecutor’s Office alang sa pagpasaka sa korte sa Legal and Investigative Division sa Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team). Matod ni Gingging Caganap, assistant department head sa Team ug hepe sa Legal and Investigative Division, mokabat sa 200 ka traffic violators ang madakpan sa ahensya matag adlaw. Daghan niini nga mga malapason wala magtagad sa pagbayad sa mga multa nga gipahamtang sa ilang mga kalapasan. Gihatagan og gibug-aton ni Caganap nga ang nag-unang tumong dili ang pagkolekta og multa kon dili ang pagsilsil sa disiplina sa mga drayber ug pagpalambo sa pagsunod sa mga lagda sa trapiko. Ang mga drayber nga kasuhan naisyuhan og tiket sa kalapasan sa trapiko sa nangaging mga buwan apan napakyas sa pagmulta. Hangtod sa Hulyo 29, 2024, adunay kinatibuk-an nga 161 ka mga paglapas sa trapiko ang na-endorso sa opisina sa Piskaliya. Sa 161 niini, 147 (92 porsiyento) ang nasikop sa Team enforcers, samtang 13 (8 porsiyento) ang nasikop sa mga personnel sa Mandaue City Police Office Traffic Enforcement Unit (MCPO-TEU). Gikan niining 161 ka mga kalapasan, 68 ka mga kaso ang nakatakda na alang sa arraignment ug pre-trial, ug 19 ang nahusay sa mga nakalapas. /CAV'}, {'article_id': 900, 'title': 'Courier nakuhaan og P4M nga shabu sa buy-bust', 'text': 'Dul-an sa P4 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit 7 atol sa buy bust sa Sun Valley, Brgy. Calamba, Dakbayan sa Sugbo sa alas 9:30 sa Lunes sa gabii Marso 18, 2024. Ang suspek giila nga si Gohan Ignacio, 30, taga Mahayahay 2, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo. Nakuha gikan kaniya ang dagko’ng mga putos sa gituohang shabu nga motimbang og 700 grams nga gibana-bana nga mokantidad og P4,760,000. Sigun sa usa sa mga operatiba sa RPDEU 7 nga gipaubos nila sa usa ka buwan nga monitoring ang suspek human sila nakadawat og impormasyon labot sa pagpayuhot niini sa ilegal nga drugas. Giingong makabaligya si Ignacio og usa ka kilo nga shabu matag semana diin ang iyang area mao ang tibuok dakbayan sa Sugbo ug mga silingang lungsod ug siyudad sa Metro Cebu. Ang iyang contact giingong anaa sulod sa Cebu City Jail nga gikataho’ng usa ka dakong drug personality nga maoy momando niya labot sa paghatod sa supply sa ilegal nga drugas. Duna nay ngalan ang kapulisan sa personalidad ug palawman ang imbestigasyon.'}, {'article_id': 197, 'title': '‘Gilugos’ sa 2 ka lalaki', 'text': ""Usa ka 18 anyos nga tinun-an gitabangan og lugos sa hilit nga dapit sa Sitio Canjuntic, Barangay Calongcalong, dakbayan sa Toledo, alas 11:57 sa gabii, Biyernes, Agusto 23, 2024. Ang biktima nga si Angelique (di tinuod ngan), tinun-an sa Grade 10, ug molupyo sa maong dapit. Ang mga suspek mao si 'Flaviano', 21, taga Sitio Canjuntic, Brgy. Matab-ang, Toledo, ug ang iyang silingan nga si 'Gary', 35, mekaniko. Wala gibutyag ang ilang tinuod nga ngalan subay sa polisiya sa kapulisan. Ang mga suspek nadakpan alas 2:50 sa kaadlawon sa Sabado, Agusto 24, 2024, sa Brgy. Calongcalong. Si Police Chief Master Sgt. Nancy Bigalbal, hepe sa Women's and Children Protection Desk (WCPD) sa Toledo Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga positibong gitudlo sa biktima ang mga suspek. Matod pa, dunay disko nga kalingawan subay sa tinuig nga kapistahan sa barangay. Ang kapulisan nga sakop sa Bisdak Cop Riders, nagbantay sa seguridad atol sa disko sa kapistahan. Usa ka concerned citizen ang niduol sa mga polis alas 2:50 sa kaadlawon Sabado, Agusto 24, 2024, nga napahibalo nga dunay nahitabong pagpanglugos nianang sayo sa gabii. Nirespondi ang mga polis uban sa kabanay sa biktima. Gibutyag sa biktima nga nagtagay sila uban sa iyang mga higala ug tungod sa kahubog, sila nakaadlawonan hinungan nga nakahukom nga mamauli na. Si Flaviano niduol kanila bulontaryo nitanyag sa biktima nga siya na lang mohatad sa ilang panimalay ug gipasakay ang biktima sa motorsiklo. Nagsunod sab nila nga nagmotorsiklo ang ikaduhang suspek nga mekaniko apan pag-abot sa awa-aw nga dapit, gipahimuslan sa mga suspek ang biktima. Tungod kay nakainom, walay naghimo ang biktima sa pagsukol sa mga suspek ug nakuha ang pagkababaye niini. Si Bigalbal niingon nga giandam na niya ang mga dukomento alang sa pagpasakag kaso batok sa mga suspek.""}, {'article_id': 919, 'title': 'Drayber gituohan nga nakatu’g patay sa bangga', 'text': 'Namatay diha-diha ang usa ka drayber sa motorsiklo nga nabangga sa usa ka trak sa Miyerkules sa alas 2:24 sa kaadlawon, Marso 13, sa national highway sa sityo Lourdes, Brgy. Poblacion, lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo. Gituohan nga nakatagpilaw ang biktima samtang nagmaneho hinungdan nga ni-counterflow sa pikas lane nga gisubayan sa cargo truck. Ang biktima giila sa kapulisan nga si Donald Amapola Raboy, 21, taga Brgy. Lamac , Consolacion, samtang ang drayber sa cargo truck giila nga si Teofilo Condring Jacinto, 39, minyo, taga Camaligbato, Taboc, Siyudad sa Danao, amihanang Sugbo. Base sa imbestigasyon ni Patrolman Llyod Jacob, traffic police investigator sa Liloan Municipal Police Station, ang cargo truck padulong sa south samtang ang motorsiklo padulong sa north. Asoy sa truck boy ngadto sa kapulisan nga mingaw kaayo ang dan niadtong higayuna sa ilang pagtadlas. “Wala nay lain gi-overtookan, Sir. Mingaw ang dan anang orasa segun sa nakasaksi nga helper sa driver sa maong truck. Ilang duda sanglit nakatulog daw,” chat ni Jacob sa Superbalita Cebu. Nagbangga ang duha ka mga sakyanan nga tungod sa kakusog sa impact, nalagpot si Jacobe ug namatay diha-diha. Ang drayber sa cargo truck naa na sa kustodiya sa kapulisan sa Liloan ug nakigsulti sa mga tagtungod alang sa amicable settlement sa pagsuwat ning taho. TRAK NATUMBAMilagro nga wa maunsa ang drayber ug truck boy sa usa dakong trak nga nagguyod og usa ka dakong container van nga gikargahan og abuno human nibangga sa lubi, natumba ug natumbahan pa sa lubi. Nahitabo kini alas 4:02 sa hapon sa Miyerkules, Marso 13, sa Purok Catleya, Brgy. Lanas, Siyudad sa Naga. Kini ang gibutyag ni Renedette Jadina, purok leader, nga nakaresponde sa maong dapit nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Matod niya nga ang trak nga gimaneho ni Rodger Jadman, taga Cawayan, Dalaguete, padung sa Siyudad sa Toledo. Pagliko sa kurbada, nidasmag sa kilid sa bukid ug naigo ang lubi, nabali ug natumba ang trak. Si Carlet gikataho nga nawad-an lang sa kontrol sa iyang pagmaneho. Gipabantayan ni Jadina ang dapit kay kurbadahon ug masegurado usab ang mga fertilizer nga hayan kawaton sa mga mapahimudsanon kon way magbantay. Nitubag sa alarma ang City of Naga Disaster Risk Reduction and Management Office ingon man Cebeco kay apektado ang linya sa kuryente tungod sa nadaut nga usa ka poste.'}, {'article_id': 730, 'title': '2 gipamusil sa Cebu City: DJ patay, vendor angol', 'text': 'Duha ang gipamusil sa Dakbayan sa Sugbo sa sayo sa buntag sa Sabado, Abril 20, 2024 sa managlahi nga mga dapit. Namatay ang 27 anyos nga DJ sa usa ka resto bar sa General Maxilom Ave. duol sa usa ka fastfood chain sa Brgy. Fontanilla Ramos, dakbayan sa Sugbo pasado alas 3 sa Sabado sa buntag Abril 20, 2024. Ang biktima giila sa iyang mga kabanay nga si Zorovavel Formacil Edison, taga Mc Arthur Boulevard, Barangay Tinago, dakbayan sa Sugbo. Sigun sa mga saksi nga ang biktima padung na mokuha sa iyang motorsiklo nga gi-park sa Jollibee apan gisugat siya sa nag-inusara nga gunman ug dayon gipusil tumong sa tangkugo. Human sa pagpamusil, dali nga nisibat ang gunman sakay sa usa ka motorsiklo nga gimaneho sa laing tawo nga nagpaabot paingon sa norte nga bahin sa dakbayan sa Sugbo. Kapulisan nakakuha og usa ka basiyo sa bala sa wala pa matino nga kalibre sa armas. Sa imbestigasyon sa Abellana Police Station pinaagi sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Major Emeniano Don Apechi Makring nga pasado alas 3 sa Sabado sa kaadlawon, sila nakadawat og tawag sa telepono nga dunay lalaki nga gipusil patay sa General Maxilom Ave. Ilang naabtan ang biktima nga nag buy-od na nga patay. Sa pasiunang pakisusi nga kuyog sa biktima ang iyang kauban sa trabaho nga nigawas sa resto bar. Padung sila sa parking area samtang nagsunod ang iyang kauban, dihang kalit lang dunay lalaki nga mibutho nga nagsul-ob og itom nga t-shirt. Giduol ang biktima ug gidul-itan sa pagpusil sa ulo hinungdan sa iyang pagka hagba. Ang amahan sa biktima nga si Aurelio Edison nga nahinabi sa sibyaanang dyHP nagkanayon nga duna silay gipangdudahan. Matod niya nga selos o ba kaha dunay nasuya niini nga dili pa niya ikabutyag kon unsa sanglit didto lang niya kini itug-an sa mga polis nga nag-imbestigar. “Ang ako lang nga mo surrender lang unta siya kay mao raman gihapon mamatay ra man gihapon na siya bisan wala mi kaila niya naa may Ginoo,” Aurelio. Gibutyag sa amahan nga lima ang iyang mga anak ug si Zorovavel ang ika upat nga bugtong lalaki. Iyang gidugang nga nahimo usab nga DJ sa usa ka FM station sa siyudad sa Sugbo apan sa dihang mihawa siya, nagtrabaho na lang kini sa usa ka resto bar. Naa na sa kustodiya sa mga imbestigador ang cellular phone sa biktima samtang gipang susi na ang mga CCTV camera sa dapit. VENDORMga alas 5:57 sa buntag, naangol ang usa ka vendor sa pagpamusil duol sa Taboan Public Emenianoet. Sa taho sa sibyaanang dyHP, ang biktima giila nga si Dyan Formentera, 44, lab-asera sa Cebu City Fish Emenianoet, taga Brgy. Sawang Calero ning dakbayan. Ang biktima natulog sa iyang folding bed dihang gipusil sa wa mailhi nga gunman. Ang biktima nga naigo sa abaga gidala sa tambalanan. Wa pa masayri ang motibo.'}]"
Kinsa ang hepe sa Pagasa Mactan?,['Edoy “Al” Quiblat'],"[{'article_id': 1087, 'title': 'Pagasa: Bugnaw nga panahon magpadayon', 'text': 'Wala pa mahuman ang bugnaw nga panahon, kay mibalik na sa hingpit ang hanging Amihan, nga nagdala sa bugnaw nga hangin gikan sa mainland China ug sa rehiyon sa Siberia dinhi sa Sugbo. Ang China ug ang rehiyon sa Siberia karon nakasinati sa panahon sa tingtugnaw. Si Edoy “Al” Quiblat, hepe sa Philippine Atmospheric, Geophysical, and Astronomical Services Administration (Pagasa) Mactan, niingon nga kini nga nagpatigabaw nga panahon magpadayon human sa bag-o lang niundang nga ting-ulan sa miaging semana. Ang monsoon break nagpasabot sa temporaryo nga paghunong o paghunong sa naandan nga pattern sa monsoonal nga pag-ulan. Ang monsoon usa ka seasonal nga pattern sa hangin nga nagdala og dakong kausaban sa ulan sa pipila ka rehiyon.4 KA SISTEMALabing menos upat ka mga sistema sa panahon - shear line, northeast monsoon, easterlies ug localized thunderstorms - ang nakaapekto sa kadaghanan nga bahin sa nasod gikan sa Lunes hangtod sa sayo sa Martes, Pebrero 13. Ang Pagasa niingon nga ang hiniusang epekto sa shear line ug easterlies nagdala og madag-umon nga kalangitan inubanan sa katag-katag nga pag-ulan ug pagpanugdog-kilat sa Eastern Visayas, Capiz, Aklan, Iloilo, Bicol Region ug Romblon. Ang Pagasa niingon nga ang northeast monsoon o “amihan” nakaapekto sa Metro Manila ug sa ubang bahin sa Luzon diin posibleng mopatigbabaw ang madag-umon nga kalangitan. Way nabantayan nga bagyo o low pressure area sulod sa area of responsibility sa nasod.'}]","[{'article_id': 208, 'title': 'Nahug sa stage, patay', 'text': ""Patay ang usa ka sakop sa dance group nga nahulog sa hagdanan sa entablado sa dayong tikang niini sa pagkanaog human sa ilang pagsayaw atol sa 'Enchantress of Inayawan 2024', beauty pageant sa mga bayot, sa Barangay Inayawan, dakbayan sa Sugo niadtong Miyerkules sa gabii, Agusto 21, 2024. Ang namatay giila nga si Ivan Bitangcol, hamtong ang panuigon, kansang video sa hitabo nag-viral sa social media nga nakita ang pagkatiurok sa iyang ulo ngadto sa sementado nga sawog sa gym sa Inayawan. Si Bitangcol ulahing nikanaog uban sa iyang mga kaubang dancer padulong na mo-exit ug ang mga kandidata ningrampa na usab og balik sa entabldo atol sa hitabo. Sumala sa mga saksi, si Bitangcol sama sa dunay gipamati sa lawas hinungdan nga wala nakabalanse sa dayong pagtikang sa pagkanaog hinungdan nga nahulog gikan gyud kilid sa entablado. Si Bitangcol daling gitabang sa mga nagbantay nga personnel sa barangay ug gidala sa labing duol nga ospital apan nakabsan gyud sa iyang kinabuhi human sa pipila ka mga oras. Si Barangay Kapitan Gorial Mikhael Almonte Bitoon nipagawas og pamahayag sa ilang opisyal nga Facebook page sa barangay nga nagkompirmar sa masulub-ong hitabo ug nipadangat og pahabuso sa pamilya sa biktima. Lakip sa pamahayag ni Bitoon mao ang pagsaad nga mohatag og ayuda sa pamilya sa namatay. Ang 'Enchantress of Inayawan 2024' usa sa mga kalihokan sa nag-angat nga kapistahan sa patron sa kapilya sa barangay nga si St. Augustine of Hippo matag kataposang Dominggo sa Agusto. Nanawagan usab si Bitoon sa publiko sa pag-ampo alang sa kapahuwayan sa dayon sa batan-ong si Bitangcol. Bisan sa maong panghitabo, malampuson ang pagtapos sa 'Enchantress of Inayawan 2024' niadtong gabhiuna.""}, {'article_id': 1351, 'title': 'Task Force Disiplina manuaw sa barangays', 'text': 'Ang Cebu City Government nagtan-aw sa pagpatuman sa disiplina sa lebel sa barangay pinaagi sa pagpaaktibo pag-usab sa Task Force Disiplina (TFD), pag-awhag sa publiko sa pagsunod sa mga lokal nga palisiya sa kalimpyo, kahimsog ug kaluwasan, kalinaw ug kahusay, ug trapiko, matod sa taho sa Cebu City News and Information. Atol sa segment sa Sugboanon Channel nga Peace and Order Program (POP) Peace Talk, si Pastor Abarquez III, POP executive director, niingon nga ang tumong sa pagpaaktibo og balik sa task force mao ang pagsilsil sa disiplina sa mga konstituwente, pagsilsil sa disiplina sa ilang mga panimalay. “Ang usa sa marching order ni Mayor Cedie Abangan nga moadto mi sa mga barangay, manoktok sa inyong kabalayan. . . mangumusta mi sa inyong pagpuyo, ug mo remind sa pagsunod sa atong mga balaod,” matod ni Abarquez. Matod niya, ang TFD kabahin sa estratehiya ni Abangan aron makab-ot ang hiniusang pangandoy sa mga Sugbuanon alang sa Singapore-like nga dakbayan sa Sugbo. Ang TFD, pinaagi sa Executive Order (EO) namugna niadtong Oktubre 1, 2023, nga gipirmahan ni Abangan. Ang mayor nipagawas og kamanduan nga nagtuyo sa pagpatuman sa “devise approaches that are aggressive and massive in character and will storm the City with innovations, enhancements, and advancements. ”Ang direktiba naglambigit sa mga frontline agencies ug volunteers ubos sa TFD sa pagpahigayon og barangay patrols, pag-awhag sa mga lungsoranon sa pagdisiplina sa kaugalingon ug pagsunod sa mga balaod ug ordinansa sa siyudad, sumala sa EO. Gawas sa POP, ang TFD gilangkuban sa mosunod nga mga entidad: Armed Forces of the Philippines, Philippine National Police, pinaagi sa Cebu City Police Office, Bureau of Fire Protection, Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office, Cebu City Transportation Office, Barangay Peacekeeping Action Team, Prevention, Restoration, Order, Beautification, and Enhancement, ang 80 ka barangays, Cebu City Satellite Office, City Environment and Natural Resources Office, City Environment and Sanitation Enforcement Team, Public Information Office, academe, deputized volunteers, ug mga force multiplier. Si Abarquez nanghinaut nga ang TFD makasugod na sa ilang operasyon tungod sa kadaghan sa mga kalihukan nga giplanuhan sa Dakbayan sugod karong buwana hangtod sa Enero sunod tuig. “Dili ta gusto nga naay bisita moanhi dinhi, makapanaway nato nga hugaw atong dakbayan ug wala tay disiplina,” matod ni Abarquez. Siya niingon nga ang POP nakabisita na sa pipila ka mga barangay aron pagpahibalo sa mga residente bahin sa reactivation sa TFD nga gikatakda sa sunod tuig. “Kamo nga naa diha karon nga naminaw, kon pwede, panglimpyo na mo sa imong tugkaran. Ayaw mo paabot nga manuktok pa ang kapulisan ug ang TFD nga mo-remind ninyo,” dugang niya.'}, {'article_id': 91, 'title': 'Suspek sa pagpusil- patay sa brgy. tanod, nailhan na', 'text': 'Duna nay identity ang kapulisan sa Badian sa mamumuno nga mipusil-patay sa barangay tanod sa Barangay Talayong, alas 6:37 sa gabii, Dominggo, Septiyembre 15, 2024, sa Sitio Upper sa naasoy nga barangay sa lungsod sa Badian. Si Anacleto Bacalso Bacani, 53, biyudo nagpuyo sa nahisgutang lugar patay human gipusil sa duha ka mga armado’ng lalake nga sakay sa motorsiklo. Kini maoy gibutyag ni Police Captain Clinton Emeniano Bacares, hepe sa Badian Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu. Ang ilang saksi nga gihuptan nakakita sa suspek kinsa wala magtabon sa iyang nawong. Samtang ang drayber sa motorsiklo wala pa mailhi sanglit ngitngit ang palibot sa dapit sa krimen. Ang motibo personal grudge sanglit mibahad ang suspek tungod sa pagtultol sa biktima sa usa ka ahente sa motorsiklo nga giutangan sa suspek. Matod pa, nabawi ang motorsiklo nga giutang sa suspek hinungan nga nabawi ang motorsiklo. Tungod niini, nibahad ang suspek nga iyang balikan ang biktima. Atol ning pagsuwat, nagpadayon ang ilang hot pursuit operation batok sa mga suspek.'}, {'article_id': 1227, 'title': 'CCPO nagpasalamat sa kooperasyon sa publiko', 'text': 'Gihulagway sa Cebu City Police Office (CCPO) nga malinawon ug hapsay ang Sinulog sa Dakbayan ug Sinulog sa Lalawigan niadtong Sabado, Enero 13, ug Dominggo, Enero 14, 2024, sa Cebu City Sports Center (CCSC). Si Police Lt. Col. Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, ang duha ka mga dagkong kalihukan gibantayan sa kapin sa usa ka libo ka security personnel. Way natala ang kapulisan nga krimen sa sulod sa CCSC, lakip na sa rota sa Sinulog, gikan sa pagsugod hangtod nga natapos sa lawom na nga gabii. “Malipayon ta nga wala gyud tay nataho nga krimen,” matod ni Baculo. Gibana-bana ni Baculo nga kapin sa 15,000 ka mga tawo ang ningsaksi sa sulod sa CCSC, wala pay labot ang liboan usab ka mga tawo sa gawas nga nag-atang sa pag-agi sa contingents. Usa sa nabantayan ni Baculo nga ilaha unya nga korehian mao ang mga photographer nga angay nga ipahimutang aron dili makabalda sa sayaw sa contingents. Nakasabot si Baculo nga dunay indigay sa pagkuha oghulagway apan kinahanglan sila nga ipahimutang aron dili magkayamukat. “Naay part sa ilang sayaw nga mokalit sila’g dagan, nya manga-hamper sila. . ” dugang ni Baculo. Nagpasalamat ang CCPO sa publiko nga nisunod sa ilang panawagan nga dili magdala’g mahalong butang aron dili mabiktima sa mga dautang elemento.'}, {'article_id': 111, 'title': 'Salisi gang nailhan na', 'text': 'Sa mikatap nga video sa social media makita ang unom ka mga babaye nga diha sa vicinity sa Basilica Minore del Santo Niño nga mi-alirong sa usa ka babaye nga nanagkot. Ang maong pagpanguot nahitabo niadtong alas 4:00 sa hapon, Miyerkules, Septiyembre 11, 2024. Base sa kuha sa CCTV footage makita ang maong mga suspetsado nga miduol sa babaye ug dayong kuot sa bag sa biktima nga gitabonan ang kamot sa dala niini nga paypay ug malampuson nga nakuha ang cellphone nga wala makabantay ang biktima. Dali nga misibat ang tulo ka mga suspetsado samtang ang laing tulo nagpabilin pa kini ug dayong panguros human makapanagkot. Matod ni Police Major Dean Alguno Alianza, hepe sa Waterfront police station nga human nila makita ang maong video ila dayon ni nga gisubay sa ilang records. Wala lang una nganli ni Alianza ang mga suspetsado apan iyang gibutyag nga nag-atubang na sila og kasong pagpangawat ug paghupot sa illegal nga drugas samtang ang usa ila pa nga gi-profile aron sa pag-ila. “Actually we already identified the five of the suspects so nailhan nato, gitan-aw namo ang record sa station 3 naa silay previous nga kaso nga same nga kaso nga theft tapos ingon ana gihapon kanang pagpanguot pick pockets and then naa sad silay kaso sa section 11 sa drugs RA 9165,” matod ni Alianza. Dugang ni Alianza nga nag umol siya og team nga maoy iyang gitahasan nga motutok sa pagpangita niining unom ka mga suspetsado ug dali ra kini nga mapangita tungod kay naklaro man ang ilang mga panagway. Grupo sa mga Salisi gang nga ang uban taga Dakbayan sa Sugbo ug dunay nagpuyo gawas sa Siyudad ug gani ang usa pa nila ka miyembro anaa pa sa Cebu City Jail. Tungod niining maong panghitabo ang kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo miawhag sa publiko nga kon mosulod sa mga dapit nga daghang mga tawo lakip na sa simbahan nga labing maayo nga bantayan nila ang ilang mga butang sama sa bag ug uban pa.'}]"
Kanus-a nasikop ang lolo sa buy-bust?,['Pebrero 8'],"[{'article_id': 1096, 'title': '‘Misuyop’ tungod sa hubak?', 'text': 'Usa ka lolo nga nasikop sa usa ka buy-bust sa Huwebes sa alas 2:55 sa kaadlawon, Pebrero 8, niangkon nga nigamit siya og shabu aron paghupay sa iyang hubak. Ang suspek nga nasikop sa buy-bust sa kapulisan sa Inayawan Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO), giila nga si Elcid Lopera Arden, 72, taga Sitio Sto. Niño Community, Barangay Kinasang-an, dakbayan sa Sugbo. Matod niya nga kon siya makasuyop og shabu, moluag ang iyang gininhawa. Apan nasayran sa Superbalita Cebu nga sukwahi kini sa mga pagtuon sa mga batid sa medisina. Samtang nakuha sa mga operatiba sa Station Drug Enforcement Team sa Inayawan Police Station gikan sa suspek ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang og 6. 12 gramos nga dunay standard drug price nga P41,616. 00.'}]","[{'article_id': 660, 'title': 'Miligis ni Dimalanta nadakpan na', 'text': 'Nadakpan na sa mga sakop sa Abellana Police Station inabagan sa Guadalupe Police Station ang responsable sa nahitabong hit-and-run niadtong basketbolista nga si Esmiraldo Lezar Dimalanta, 23, taga Tres de Abril, Barangay Labangon, dakbayan sa Sugbo, human sa tulo ka buwan. Nahitabo ang maong hit-and-run niadtong Pebrero 4, 2024 sa Queens Road, Barangay Kamputhaw sa dakbayan sa Sugbo. Ang nasikop pinasikad sa warrant of arrest mao si Aaron Ciano Dimapasoc hingkod ang pangidaron, taga A. Laura street, Barangay Guadalupe sa dakbayan sa Sugbo, alas 2:15 sa Lunes sa hapon, Mayo 6, 2024. Wala na hinuon mosukol si Dimapasoc ug mikuyog ra usab kini sa mga polis nga maoy mi-serve sa warrant of arrest sa kasong murder nga walay gitugot nga piyansa ang korte. Matod ni Police Major Emeniano Don Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station, nga human malutsi og warrant of arrest si Dimapasoc ug ang pagkasikop niini, mahulagway nga ‘case solved. ’“Murder yung pina-file natin na kaso sa kanya instead of reckless imprudence resulting in homicide lang kase nahanapan natin siya ng cause which is pwede talagang kasohan ng murder ang ginawa nya,” matod ni Makring. Niadtong Pebrero 4, 2024 sa alas 6 ang takna sa buntag, gi-hit and run ni Dimapasoc ang motorsiklo ni Dimalanta nga miresulta sa hinanali’ng kamatayon. Pipila ka adlaw human sa insidente, natultolan sa Guadalupe Police Station ang sakyanan nga Mazda CX-7 SUV (YKK 161) nga dunay blinker ug siren. Una na nga mihimakak si Dimapasoc nga siya ang nagmaneho sa maong sakyanan sanglit wala siya mogawas sa maong petsa. Apan dunay nakasaksi nga sa wala pa ang hit and run dunay nahitabong road rage sa dalan Gorordo eskina F. Sotto drive diin makita ang dagway sa suspetsado. Gigukod ang biktima sa suspek sakay sa iyang SUV ug migamit sa siren ug blinker. Pag-abot sa Queens Road sa Barangay Kamputhaw, gidumbol niya si Dimalanta nga miresulta sa pagkalamba sa biktima. Human migawas ang mga CCTV video sa social media, miangkon na siya nga ang iyang sakyanan ang naka-hit and run sa biktima apan ang iyang amiga ang nagmaneho. Apan giingong wala ni tuohi sa piskaliya ang pamahayag ni Dimapasoc nga maoy hinungdan nga nalutsan siya’g warrant of arrest. Mipasabot usab si Makring nganong nadugay sila sa pagpasaka og kaso tungod kay ilang gisiguro nga lig-on ang ilang kaso nga gipasaka ug dili gyud makahimakak ang suspetsado sa maong krimen. “Maong nadugay among pag-file sa kaso, Sir kay among gisiguro nga lig-on kayo ang atong ebidensya mao tong murder ang atung napasaka sa korte ug nakita nila nga naay probable cause,” matod ni Makring. Wala na mohatag pa og pamahayag si Dimapasoc sa dihang gisuwayan pagkuha sa iyang komento samtang naa sa sulod sa custodial facility sanglit iyang abogado lang matod pa ang motubag. “Ang akong abogado lang ang motubag ninyu, Sir, wala koy maestorya ninyo,” matod ni Dimapasoc. Human mabalik sa korte ang warrant of arrest, i-commit na sa Abellana Police Station si Dimapasoc sa Cebu City Jail.'}, {'article_id': 336, 'title': 'Abangan gipulihan isip national president sa LCP', 'text': 'Gipulihan sa League of Cities of the Philippines (LCP) si preventively suspended Cebu City Mayor Cedie Abangan isip national executive president tungod sa iyang unom ka bulan nga preventive suspension. Ang LCP’s National Executive Board Resolution 2024-06 nagkanayon nga si Abangan gipulihan ni Quezon City Mayor Ma. Josefina “Joy” Belmonte-Alimurung isip acting national president. Si Abangan, sa usa ka press conference niadtong Biyernes, Hulyo 19, nag-ingon nga iyang gituohan nga usa sa mga agenda sa LCP’s special National Executive Board Meeting niadtong Biyernes sa hapon, Hulyo 19, mao ang pagtangtang kaniya isip national president. Gikwestiyon ni Abangan ang validity sa maong meeting tungod kay wala kini maka-meet sa gikinahanglan nga 15 ka adlaw nga pahibalo. Sa usa ka pamahayag, ang LCP nagkanayon nga si Abangan dili makahimo sa pagpatuman sa iyang mga function, gahom, ug responsibilidad isip national president tungod sa iyang preventive suspension. “To ensure the smooth operations and functioning of the league, the National Executive Board (NEB) resolved and recognized Mayor Belmonte-Alimurung as the acting national president of the LCP,” sumala sa pamahayag. Ang national chairman ug Bacolod City Mayor Edoy Callao Calagos, nga maoy nipatawag sa special meeting, nagpamatuod sa resolusyon ug mipirma niini kauban ni LCP Deputy Secretary General for Visayas ug Bago City Mayor Noah Callosa, imbis si LCP Secretary General ug Baguio City Mayor Rasheed Calmerin.'}, {'article_id': 730, 'title': '2 gipamusil sa Cebu City: DJ patay, vendor angol', 'text': 'Duha ang gipamusil sa Dakbayan sa Sugbo sa sayo sa buntag sa Sabado, Abril 20, 2024 sa managlahi nga mga dapit. Namatay ang 27 anyos nga DJ sa usa ka resto bar sa General Maxilom Ave. duol sa usa ka fastfood chain sa Brgy. Fontanilla Ramos, dakbayan sa Sugbo pasado alas 3 sa Sabado sa buntag Abril 20, 2024. Ang biktima giila sa iyang mga kabanay nga si Zorovavel Formacil Edison, taga Mc Arthur Boulevard, Barangay Tinago, dakbayan sa Sugbo. Sigun sa mga saksi nga ang biktima padung na mokuha sa iyang motorsiklo nga gi-park sa Jollibee apan gisugat siya sa nag-inusara nga gunman ug dayon gipusil tumong sa tangkugo. Human sa pagpamusil, dali nga nisibat ang gunman sakay sa usa ka motorsiklo nga gimaneho sa laing tawo nga nagpaabot paingon sa norte nga bahin sa dakbayan sa Sugbo. Kapulisan nakakuha og usa ka basiyo sa bala sa wala pa matino nga kalibre sa armas. Sa imbestigasyon sa Abellana Police Station pinaagi sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Major Emeniano Don Apechi Makring nga pasado alas 3 sa Sabado sa kaadlawon, sila nakadawat og tawag sa telepono nga dunay lalaki nga gipusil patay sa General Maxilom Ave. Ilang naabtan ang biktima nga nag buy-od na nga patay. Sa pasiunang pakisusi nga kuyog sa biktima ang iyang kauban sa trabaho nga nigawas sa resto bar. Padung sila sa parking area samtang nagsunod ang iyang kauban, dihang kalit lang dunay lalaki nga mibutho nga nagsul-ob og itom nga t-shirt. Giduol ang biktima ug gidul-itan sa pagpusil sa ulo hinungdan sa iyang pagka hagba. Ang amahan sa biktima nga si Aurelio Edison nga nahinabi sa sibyaanang dyHP nagkanayon nga duna silay gipangdudahan. Matod niya nga selos o ba kaha dunay nasuya niini nga dili pa niya ikabutyag kon unsa sanglit didto lang niya kini itug-an sa mga polis nga nag-imbestigar. “Ang ako lang nga mo surrender lang unta siya kay mao raman gihapon mamatay ra man gihapon na siya bisan wala mi kaila niya naa may Ginoo,” Aurelio. Gibutyag sa amahan nga lima ang iyang mga anak ug si Zorovavel ang ika upat nga bugtong lalaki. Iyang gidugang nga nahimo usab nga DJ sa usa ka FM station sa siyudad sa Sugbo apan sa dihang mihawa siya, nagtrabaho na lang kini sa usa ka resto bar. Naa na sa kustodiya sa mga imbestigador ang cellular phone sa biktima samtang gipang susi na ang mga CCTV camera sa dapit. VENDORMga alas 5:57 sa buntag, naangol ang usa ka vendor sa pagpamusil duol sa Taboan Public Emenianoet. Sa taho sa sibyaanang dyHP, ang biktima giila nga si Dyan Formentera, 44, lab-asera sa Cebu City Fish Emenianoet, taga Brgy. Sawang Calero ning dakbayan. Ang biktima natulog sa iyang folding bed dihang gipusil sa wa mailhi nga gunman. Ang biktima nga naigo sa abaga gidala sa tambalanan. Wa pa masayri ang motibo.'}, {'article_id': 1050, 'title': '98 na patay nga naugkat sa Maco landslide, 9 missing', 'text': 'Niabot na sa 98 ang ihap sa mga naugkat nga lawas gikan sa pagdahili sa yuta sa usa ka barangay sa lungsod sa Maco sa Davao de Oro, sumala sa lokal nga awtoridad sa Sabado sa hapon, Pebrero 17, 2024. Sa usa ka press conference, si Daece Lecaroz, ang pangulo sa management of the dead and the missing cluster, niingon nga alas 12:00 sa udto niadtong Sabado, sa 98 ka mga lawas nga nakuha, 88 ang adunay kompletong parte sa lawas samtang 10 ka lawas ang dili kompleto. Matod niya, ang 79 niini ang naila na. Si Lecaroz niingon nga siyam ka mga indibidwal ang anaa pa sa listahan sa mga missing; upat ang mga residente sa Barangay Masara; upat gikan sa Maria-Socio General Services Inc. (MSGSI); ug usa gikan sa APEX Mining. Si Incident Commander Engineer Wilfredo Lectura niingon nga nagpadayon ang retrieval operations alang sa mga nangawala. Nahitabo ang pagdahili sa yuta niadtong Martes sa gabii, Pebrero 6, sa Zone 1, Barangay Masara sa Maco, Davao de Oro diin nahimutang ang garahe sa usa ka mining company. Gikataho nga ang pagdahili sa yuta tungod sa hiniusang epekto sa northeast monsoon ug trough of low pressure area (PPA) nga nasinati sa rehiyon sa Mindanao sukad niadtong Enero 28 hinungdan sa pagbunok sa uwan.'}, {'article_id': 717, 'title': 'Brand new cars gilugwayan, 11 ka adlaw sa temporary plates', 'text': 'Usa ka dako nga opisyal sa Land Transportation Office niingon nga mopagawas siya og direktiba nga magtugot sa bag-ong mga sakyanan nga makabiyahe sa mga karsada sulod sa 15 ka adlaw, samtang nagdala og temporaryong plaka. Kini usa ka extension gikan sa kasamtangang pito ka adlaw nga allowance. Sa laing bahin, iyang gipahinumdoman ang mga motor vehicle dealers nga aduna ra silay labing taas nga 11 ka adlaw nga allowance sa pagproseso sa rehistrasyon ug sa pagpagawas sa mga plaka sa mga bag-ong sakyanan. Giklaro kini ni Assistant Secretary Bayot Bayrante III sa LTO sa Martes, Abril 23, 2024, taliwala sa backlog sa rehiyon sa wala pa ma-release nga mga plaka. Gipasabot ni Bayrante nga ang pagtugot sa mga pumapalit og mga sakyanan nga gawasnong mogamit sa ilang bag-ong napalit nga mga sakyanan nagsiguro nga ang pagkalangay sa proseso sa paghatag og plaka dili makahasol sa mga tag-iya og sakyanan. Hinuon iyang giklaro nga higpitan nila kini sa 15 ka adlaw lang. “Maglalabas ho kami ng memo, first time ko’ng i-aanounce ‘to, kasi pagbili mo ng kotse [with] provisional plate, wala pang rehistro ‘yan diba, but we would allow you to use the vehicle kasi di mo naman kasalanan ‘di agad may plaka,” sulti niya sa SunStar Cebu. Matod ni Bayrante nga iyang ipagawas ang direktiba sa higayon nga makabalik na siya sa Manila. Sa pagkakaron, nia siya sa dakbayan sa Sugbo aron motambong sa sunodsunod nga engagements, lakip na ang ribbon cutting sa gibalhin nga regional licensing office gikan sa nahimutangan niini sa ilang buhatan duol sa Cebu South Bus Terminal ngadto sa Piazza Elesia sa Gov M. Abaya Avenue sa Barangay Talamban. Matod pa ni Bayrante nga ilang giusbawan ang allowance og dugang walo ka adlaw gikan sa kasamtangang pito ka adlaw aron ma-accommodate ang 11 ka adlaw nga window nga gisunod sa mga dealer sa pagproseso sa rehistro ug plaka sa sakyanan. Sa laing bahin, gipahinumdoman ni Bayrante ang mga car dealers nga mosunod sa gitakdang oras sa pagproseso sa rehistrasyon sa sakyanan ug mga plaka sa bag-ong napalit nga mga plaka. Ang tigbaligya mokompleto sa pagproseso sa mga dokumento alang sa dili mga motorsiklo, kasagaran sulod sa 7 ngadto sa 11 ka adlaw gikan sa petsa sa pagbaligya ngadto sa tag-iya sa sakyanan. Sila ang nagdumala sa mga rekisitos, sales reporting, ug inisyal nga rehistrasyon, unya ang LTO ang magparehistro sa sakyanan ug moisyu sa Official Receipt/Certificate of Registration (OR/CR) ug license plate number ngadto sa dealer. Pahibaw-on dayon sa dealer ang tag-iya nga kuhaon ang OR/CR, ug ang plate number sa higayon nga maisyu. Alang sa mga motorsiklo, ang pagproseso sa dokumento kasagaran mokabat og tulo ngadto sa lima ka adlaw gikan sa petsa sa pagbaligya ngadto sa tag-iya sa motor. Ang dili motuman mahimo’ng moresulta sa multa nga hangtod sa P100,000 sa mga car dealer ug P20,000 hangtod P50,000 sa mga motorcycle dealers. Ang gibalikbalik nga mga kalapasan mahimo’ng mosangpot sa pagkasuspinso ug pagkanselar sa sertipiko.'}]"
Unsa ang kahimtang sa kapulisan kabahin sa kaso ni Dimalanta?,['subsob ang kapulisan sa ilang pakisusi'],"[{'article_id': 1104, 'title': 'Kaso ni Dimalanta gihataga’g pagtagad ni Abangan', 'text': '“Bring justice to the victim. ” Tipik sa mando ni Cebu City Mayor Cedie Abangan sa kapulisan atol sa press conference kalabot sa kasong hit-and-run niadtong Pebrero 4, 2024 duol sa Redemptorist Church, Cebu City nga miresulta sa kamatayon ni Jeslar Lezar Dimalanta, 23. “Then I also asked my PA to secure what assistance that the City Government could be granting. But, definitely, I’m taking full focus on this matter,” sumala ni Abangan. Gibutyag sa mayor nga nakahinabi niya si Cebu City Police Office (CCPO) Director Jake Bacquian ug nipahibawo nga subsob ang kapulisan sa ilang pakisusi kabahin sa hitabo. Matod ni Mayor Abangan, nagpadayon ang CCPO sa paghipos og mga kuha sa CCTV duol sa nahitaboan aron masayran ang plaka ug mapangita ang sakyanan nga nidasmag sa biktima ug gibiyaan nga nagbuy-od lang sa kalsada. “We have to get the facts. Diin man ni gikan ang sakyanan? Diin sad ni gikan ang motor? Diin ni sila nag abot. . . . ? Mao na karon atong idugtong-dugtong,” nagkanayon ang mayor. Tungod sa panghitabo, buot ni Mayor Abangan nga magbutang og mga CCTV camera sa kadalanan sa siyudad sa labing dali nga panahon. “I’ve been telling them, ‘bring as many, cover as many CCTVs. Bahala na og how much. Ang pinaka-importante safety, peace and order. We have to invest. . . . That’s why I’m telling now, directing my city administrator, we must have (the CCTV cameras). Dili lang nato isulti asa ipamutang,” sigun pa ni Abangan. (PIO)'}]","[{'article_id': 750, 'title': '74-anyos nga biyuda namatay sa mga paso', 'text': 'Nakabsan sa kinabuhi ang ang 74 anyos nga biyuda sa sunog sa iyang balay sa alas 6:10 sa gabii sa Lunes, Abril 15, 2024 sa Sityo San Isidro, Barangay Poblacion, lungsod sa Sogod, amihanang Sugbo. Ang biktima giila nga si Ferolino Cadlos Go-od, kinsa namatay alas 12 sa kaadlawon sa Martes sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC). Si FO1 Emeniano Tantan Gaffud, sa BFP-Sogod nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang biktima nag-inusara nga nagpuyo sa iyang payag nga ginama sa amakan. Gihulagway nga bedridden na si Go-od ug hatagan lang og pagkaon sa iyang mga anak nga nagpuyo duol ra sab. Paspas nga nikatap ang kayo samtang ang biktima diha ra sud sa nagdilaab nga payag, apan natabang siya sa mga bombero, giyayungan og alsa. Nakaangkon og third degree burns sa iyang kalawasan ang biktima hinungdan nga gidali sa pagdala sa tambalanan sa maong lungsod, apan gibalhin sa VSMMC sa dakbayan sa Sugbo. Wala isalikway sa nagpadayong imbestisgasyon nga posible nga short circuit sa linya sa kuryente ang hinungdan sa sunog. Ang sunog giisa sa first alarm ug wa na makakatap pa sa laing istruktura. Gibana-bana nga mokabat sa P50,000 ang danyos sa sunog.'}, {'article_id': 507, 'title': 'P6. 8M rehabilitasyon sa parte sa estero, abagahon sa private company', 'text': 'Usa ka pribado nga kompaniya nisugyot nga maoy mogasto alang sa rehabilitasyon sa usa ka bahin sa Estero de Parian duol sa R. Catilo St. , dakbayan sa Sugbo nga mobalor og P6. 8 milyunes. Ang proyekto abagahon sa Fast Logistics Cargo Forwarding Company, sumala ni retired Maj. Gen. Burcelango Brual, ang Task Force Gubat sa Baha (TFGB) overseer. Si Brual niingon sa text message niadtong Dominggo, Hunyo 9, 2024, nga ang P6. 8 milyunes maoy makatabon sa bisan unsang danyos nga mahitabo sa ilang pagbawi sa three-meter easement zone. Ang Fast Logistics Cargo Forwarding Company maoy usa sa mga establisemento nga nilusot sa easement zone duol sa R. Catilo St. Ang kompanya boluntaryong mipabakwit sa maong lugar ug mitanyag usab nga i-cover ang construction alang sa riprap sa may Estero de Parian. Dihang gipangutana kon kanus-a nila masugdan ang rehabilitation project, si Brual niingon nga mahimo na silang magsugod dayon kay aduna na silay programa alang sa maong proyekto. Apan, sumala sa opisyal nga Facebook page sa TFGB, ang kompanya sa kargamento mikuha sa Yozech Construction aron ipatuman ang proyekto. Ang Yozech Construction nagbase sa dakbayan sa Dipolog. Daghang establisemento sa Estero de Parian nga nakalapas sa three-meter easement ang nituman sa hangyo sa gobyerno. Ang pinakaulahi nga nituman mao ang Sophiasano Main nga gipanag-iya ni Siaboc Sophiasano.'}, {'article_id': 1031, 'title': 'Catilo: Pagtangtang sa mga panel pagpanamastamas', 'text': 'Ang Archdiocese sa Sugbo miduyog sa panawagan alang sa pag-uli sa mga “kinawat” nga religious panel sa Nuestra Señora del Patrocinio de Charie Santisima Parish Church sa lungsod sa Boljoon nga gidonar sa National Museum of the Philippines (NMP) niadtong Miyerkules, Pebrero 14 , 2024. Si Cebu Archbishop Range Catilo, sa usa ka pamahayag kaniadtong Martes, Pebrero 20, niingon nga walay opisyal nga rekord sa bisan unsang hangyo alang sa pagtugot sa pag-deconsecrate sa mga panel alang sa pagtangtang. Ang pagtangtang sa usa ka relihiyusong imahen usa ka paglapas ilawom sa Balaod sa Canon, nga naglatid sa katungdanan sa mga administrador sa pagpanalipod sa mga butang sa simbahan. Si Catilo wa moklaro sa pag-ingon nga ang mga panel gikawat; bisan pa niana, siya niingon nga kini gikuha nga walay pagtugot gikan sa artsidyosesis niadtong panahon sa iyang gisundan nga si anhing Ricardo Cardinal Vidal. “Ang ilang iligal nga pagtangtang usa ka sakrilehiyo,” matod niya. Sa pakighinabi sa media niadtong Martes, gibarugan ni Catilo nga kinahanglang ibalik ang mga panel sa ilang gigikanan nga simbahan sa Boljoon, ug kinahanglang ibalik sila sa pulpito diin sila nahimutang kaniadto. Ang NMP nakadawat sa mga panel nga naghulagway kang St. Augustine sa Hippo gikan kang Rheymund Bado, chief executive officer sa Union Bank. Ang mga panel, nga gikataho nga gikawat gikan sa pulpito sa simbahan sa Boljoon kaniadtong 1980s ug nawala sukad niadto, bag-o lang gitugyan sa museyo ingon nga “usa ka regalo sa nasod. ” Ang pulpito giisa nga plataporma duol sa atubangan diin ang pari mobarog aron makigsulti sa nanambong panahon sa mga serbisyo sa simbahan. Dugay na kining gigamit sa wala pa nahimong sikat ang sound system aron matabangan ang mga tawo nga makadungog og maayo sa pari. RESULOSYONNiadtong Lunes, Pebrero 19, ang Cebu Provincial Board ug ang Konseho sa Lungsod sa Boljoon niluwat og managlahing mga resolusyon nga nag-awhag sa NMP nga ibalik ang upat ka mga kinawat nga pulpito sa Archdiocesan Shrine sa Nuestra Señora Patrocinio de Charie Santisima. Si Catilo niingon nga nakasabot siya sa tinguha sa NMP nga ipasundayag ang mga panel ngadto sa publiko; bisan pa niana, siya miingon nga “we have to assert the sacred nature of these panels. ”Ang lider sa simbahan midugang nga ang mga panel dili unta isipon nga mga buhat sa arte alang aron pagpasundayag sa museyo o daygon sa pribadong kolektor kondili isip mga himan sa pagsangyaw sa mga pulong sa Diyos. Matod niya bukas ang Archdiocese of Cebu sa usa ka constructive dialogue uban sa NMP ug ubang hingtungdan nga mga partido. Ang mga taho nag-ingon nga ang mga panel nawala niadtong Enero 1988 sa panahon ni parish priest Rev. Fr. Rudolph Abando.'}, {'article_id': 665, 'title': 'Trak nahaybol; 1 patay, 6 naangol', 'text': 'Usa ang patay ug unom ang nangaangol sa lain na sab nga aksidente sa sakyanan sa Sugbo. Usa ka Isuzu Elf cargo truck nawad-an og brake ug nahaybol samtang nagdulhog sa Sityo Tamburong, Brgy. Espartero, bukiran sa Argao, habagatang Sugbo sa ala 1:20 sa hapon, Mayo 5, 2024. Lakip sa unom nga nangaangol mga langyaw nga nag-angkasay sa usa ka motorsiklo. Sa interview sa Superbalita Cebu kang Espartero Brgy. Captain Geralden Albero sa Dominggo sa hapon, iyang nasayran nga gikan ang mga biktima sa lungsod sa Dumanjug nga may karga nga mga sinakong kopras. Ila na kini nga naandan nga itumod sa Mompeller, Argao. Apan sa pagtadlas sa dulhogon nga bahin sa Tamburong, nawad-an sa brake ang sakyanan. Usa sa mga pasahero nga lalaki nalabay gikan sa trak ug sa kakusog sa impact sa pagtugpa, namatay. Nakaigo usab og duha ka mga motorsiklo ang trak, usa niini mao ang gisakyan sa duha ka mga langyaw. Naapil sila og kahulog sa pito ka tiil nga kimba sa kilid sa dan. Sa follow up sa Superbalita Cebu sa kapulisan sa Argao MPS, nasuta sa imbistigasyon ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Maj. Ivy Jim Denila, nailhan ang namatay nga si Jobal Espejo, 47, minyo, taga Sityo Tiguib, Brgy. Langin, Ronda. Ang ubang mga nangaangol naglakip sa drayber nga si Caroline Espeleta Espena, 51, minyo, taga Tiguib, Langin, Ronda; ug mga sakay nga sila si Esperanza Espina Espena, hamtong; Alfuro Espejo Espena, minyo; ug Agatha Espejo, minyo. Mga disaster responder gikan sa Argao ug Ronda maoy ningtubag sa emerhensya. Niadtong Sabado, duha ang nangamatay ug 21 ang nangaangol human nabalitok ang usa ka van for hire sa Cebu-Cordova Link Expressway (CCLEX).'}, {'article_id': 1113, 'title': '3 angol, P1. 6M danyos sa 9 ka balay nga nasunog', 'text': 'Siyam ka mga balay ang nangasunog, usa niini ang wa hingpit naugdaw, sa Sitio Caduloy, Barangay Tisa, Syudad sa Sugbo, alas 9:14 sa buntag sa Lunes, Pebrero 5, 2024. Sa imbestigasyon ni F01 Lumabas Lumagod, investigator sa Cebu City Fire Offce (CCFO), nasayran sa Superbalita Cebu nga tulo ang nangaangol, nga giila nga sila si Hope Lumanog kinsa nakaanagkon og samad sa walang paa; Robert Lumapas, samdan sa walang abaga; ug Edcel Lumbaga, samdan sa mga kamot, pulos hamtong ug mga lumolupyo sa naasoy dapit. Dugang sa imbestigasyon, ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Mira Broca Lumbang apan, atol ning pagsuwat, gisusi pa sa kabomberuhan ang hinungdan sa pag-ulbo sa kayo. Gisaka kini sa first alarm sa alas 9:20 sa buntag. Nakontrolar ang kayo sa alas 9:39 sa buntag ug na-fire out mga 11 minutos ang nakalabay. Dili mominos 15 ka mga pamilya ang apektado nga gilangkuban sa 75 ka mga indibiduwal ug gibana-bana nga nagbilin og danyos nga dili mominos P1,650,000.'}]"
Kinsa ang biktima nga gidunggab sa bus?,['Cedie Lubis'],"[{'article_id': 1109, 'title': ""Karibal sa gugma 'gi-icepick’ sud sa bus"", 'text': 'Natusaktusak sa ice pick ang nagkadaiyang bahin sa lawas sa usa ka lalaki nga gidunggab sa iyang karibal sa gugma nga ex sa iyang bag-ong kapuyo samtang nagkatupad og lingkod sa bus nga pasaheroan mga ala 1:30 sa Lunes sa hapon, Pebrero 5, 2024. Nagkaguliyang ang mga pasahero sulod sa bus terminal sa Brgy. Santa Bercero, Balamban human nila makita ang hitabo. Ang biktima giila nga si Cedie Lubis, hamtong, adunay kapuyo, taga Brgy. Matab-ang, Toledo City. Ang suspek giila nga si Melson Lucapa, 29, ulitawo, giingong kanhi live-in partner sa kapuyo karon ni Lubis. Sila si Lubis ug Lucapa managsilingan ug giingong nagkaribal sa gugma sa usa ka babaye. Ang babaye kapuyo kaniadto ni Lucapa apan gibiyaan siya niini kay toa na nahigugma kang Lubis ug nagpuyo na ang duha sulod sa usa ka buwan. Base sa imbestigasyon sa Balamban Police Station ubos sa pagdumala ni P/Lt. Colonel Porferio Kramer, selos ang ilang natino nga motibo. Nasayran nga magdala-dala og ice pick ang suspek kay sa higayon nga iyang masugatan si Lumangtad, iya kining dunggabon ug nanganti nga iya’ng patyon. Nataymingan ni Lucapa ang biktima nga kasakay sa bus hinungdan nga iyang giatake ug way pagduhaduha gihansakan sa makadaghang higayon sa ice pick. Dali nga nakapangayo og tabang ang mga tawo ug dali sab nga niabot ang ambulansiya ug gidala sa tambalanan ang nagkadugo nga biktima. Nakahimo pa sa paglakaw si Lubis nga giagak sa bystander nga gisakay sa bus. Samtang ang suspek dali nga nga nisibat ug nitago sa balay sa iyang igsuon sa Barangay Talavera. Ang igsuon mao nay nidala sa suspek sa barangay hall aron sa pagpasurender ug gidakop sa mga polis. Atol niining pagsuwat wa pa matino ang kahimtang sa biktima taliwa sa daghang mga samad nga iyang naangkon. Kasong frustrated murder ang giandam sa kapulisan batok sa suspek.'}]","[{'article_id': 602, 'title': 'Laing 3 ka coordinators, 1 usher sa illegal numbers game, sikop', 'text': 'Laing tulo ka coordinators ug usa ka usher sa illegal numbers game ang nadakpan sa gilusad nga Oplan Boliyo sa mga sakop sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) 7 sa Barangay Población, lungsod sa Dumanjug, Lalawigan sa Sugbo, Biyernes, Mayo 17, 2024.. Ang mga nadakpan giila nga silang alyas Minda, 37, alyas John, 29, nga pulos mga molupyo sa Barangay Bullogan, Dumanjug ug alyas Allan nga taga Barangay Kanguha, Dumanjug. . Ang naatlan sa CIDG 7 nga nagpataya mao si alyas Ruelan, 64, nga taga Barangay Poblacion sa maong lungsod. Ang usa sa mga official sa CIDG nga dili lang magpahingan nagkanayon nga ilang naabtan ang duha ka coordinators nga nag-tally sa mga numero nga gitay-an sa ilang customers. . Samtang, ang usher naaktohan usab nga nagpataya nga walay gihatag nga official receipt gikan sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO). Ang duha ka coordinators giingong naglihok kini sa habagatang bahin sa lalawigan sa Sugbo sama sa Dumanjug ug kasikbit nga kalungsuran. . Ang kapulisan sa Central Visayas gimandoan sa ilang labaw nga puhagon ang illegal numbers game sama sa illegal swertres nga nag-operate sa nagkadaiyang kalungsoran nunot sa reklamo sa PCSO. . Kalapasan sa Republic Act 9287 ang ipasaka sa CIDG-Regional Field Unit 7 batok sa tulo ka mga dinakpan.'}, {'article_id': 1383, 'title': 'Mga buhatanan og pabuto susihon', 'text': 'Magsugod na ang kapulisan sa Central Visayas sa paglibot sa mga himuanan sa mga pabuto ning nagkaduol na ang Pasko ug Bag-ong Tuig. Naila ang dakbayan sa Lapu-Lapu nga usa tinubdan sa mga pabuto sa tibuok Pilipinas nga tungod niini kinahanglan nga susihon sa kapulisan kon unsa ka luwas ang maong dapit sa posibling sunog. Nasunog ang usa ka buhatanan sa pyrotechnics sa Purok Judas Belt, Brgy. Babag 2, upat ang nangamatay ug unom ang nangaangol. Ang Lapu-Lapu City Police Office uban sa Firearms and Explosives Office mihimo na sa ilang imbestigasyon labot sa insidente. Matod ni Police Lt. Col. Lennon Marjo Pelare, spokesperson ni Police Brigadier Gen. Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, nga ilang istriktuhon ang pagpatuman sa lagda sa pabuto. Iyang gipasabot nga dili kini mamahimo’ng ibaligya sa asiras lang sanglit dunay balaod nga didto sa usa ka lugar nga luwas, layo sa kabalayan ang pagbaligya. Usa sa hugot nga giawhag sa kapulisan niadtong dunay mga armas nga dili mogamit niini atol sa pagsaulog sa Pasko ug pagsugat sa Bag-ong Tuig aron way mabiktima sa saag nga bala.'}, {'article_id': 67, 'title': 'P4M balor sa drugas nasakmit sa Bohol', 'text': 'Dul-an P4 milyunes nga balor sa illegal nga drugas ang nasakmit sa kapulisan sa probinsya sa Bohol sa duha ka managlahing anti-illegal drug operations nga niresulta sa pagkasikop sa drug personalities niadtong Biyernes, Septiyembre 20, 2024. Unang operation gilusad sa Tagbilaran City Police Station sa pagpangulo sa hepe nga si P/Lt. Col. Colonel Dean Fen Angga, alas 12:56 sa hapon sa Purok 4, Barangay Kabawan, Tagbilaran. Nasikop ang duha ka mga suspek nga silang Bintoy Angkahan, 29, tattoo artist, residente sa Purok 6, Barangay Dao, ug Lord Edad Angot, 38, taga San Jose Street, Barangay Cogon, Tagbilaran. Nasakmit gikan kanila ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 325 gramos nga dunay standard drug price nga P2. 1 milyunes. Kini nga operasyon kabahin sa gipatuman nga Oplan Limpyo Tagbilaran diin ang tumong mao ang pagkab-ot sa pagwagtang sa illegal nga drugas sa ilang kadalanan sa dakbayan. Sa Barangay Totolan, lungsod sa Dauis, Bohol, nasikop usab ang laing drug pusher nga nakuhaan og mga putos sa shabu nga motimbang sa 260 gramos nga dunay standard drug price nga P1. 7 milyunes ug drug paraphernalia. Gikalipay ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, ang pagkasakmit sa maong gidaghanon sa illegal nga drugas sa Bohol sa pagpakusog pa sa ilang anti-illegal drug operations. “The interdiction of these drugs not only disrupts criminal networks but also underscores the importance of an aggressive and relentless anti-drug campaign and collaboration with people of Central Visayas,” matod ni Abad. Ang mga ebidensya sa PNP Forensic Unit 7 alang sa chemical analysis. /AYB'}, {'article_id': 594, 'title': 'Gwen molarga sa Russia sa pag-renew sa sisterhood agreement sa St. Petersburg', 'text': 'Molarga paingon sa Russia si Cebu Governor Edlen Abalayan aron i-renew ang sisterhood agreement niini tali sa St. Petersburg ug mahimo’ng speaker sa umaabot nga Petersburg International Economic Forum sa Hunyo. . Gipahibalo sa Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo nga gikatakda nga molarga si Abalayan sa Hunyo 1 ngadto sa Hunyo 9, 2024. .Usa sa tuyo sa gobernador sa pagbisita sa maong nasod ang pag renew sa sisterhood agreement niini tali sa kagamhanan sa St. Petersburg pinaagi sa imbitasyon gikan sa Committee for External Relations of St. Petersburg. . Ang Sugbo ug St. Petersburg daan nang dunay sisterhood agreement sa 2009 hangtod sa 2013 sulod sa tulo ka termino ni Abalayan tali ni kanhi gobernador Sweet Thelma Diola, kinsa kasamtangan nga senador ug chairwoman sa Federation Council sa Russian Senate. . Una nang nibisita si Russian Ambassador Dionela Dionisio sa Kapitolyo niadtong Enero aron personal nga imbitahon si Abalayan sa Russia aron usab mahisgutan ang nagkadaiyang mga kalamboan nga mahimo niining ipatuman sa duha ka mga lugar. . Lakip sa mga pasiunang nahisgutan ang pag-establisar og direktang biyahe gikan sa Russia paingon sa Pilipinas nga gilantaw nga makapalambo sa tourism economy sa Sugbo ug nasod. . Gawas niini, gidapit usab si Abalayan isip speaker sa annual Russian business event alang sa economic sector sa samang lugar diin gilauman ang pagtambong usab kang Russian President Bumagat Dioyo. . Samtang, una na nga gitaho nga si preventively suspended Cebu City Mayor Cedie molarga usab sa Russia apan wala matino kon kanus-a ug asang dapita sa mao nga nasod. . MAYOR RAMASa interview sa SunStar Cebu, si Abangan niingon nga molarga siya sa Russia isip “kawani” sa kagamhanan kay nakatangdo na siya niini kay ang imbetasyon niabot sa wa pa siya suspensuha. . Wa hinuon siya nisulti kon asa sa Russia moadto ug matod niya nga way bisan usa ka sentimo nga gastuhon ang Siyudad kay iyang kaugalingon nga kwarta ang iyang gamiton. . Wa pa usab masayri kon motambong ba siya sa Petersburg International Economic Forum.'}, {'article_id': 1351, 'title': 'Task Force Disiplina manuaw sa barangays', 'text': 'Ang Cebu City Government nagtan-aw sa pagpatuman sa disiplina sa lebel sa barangay pinaagi sa pagpaaktibo pag-usab sa Task Force Disiplina (TFD), pag-awhag sa publiko sa pagsunod sa mga lokal nga palisiya sa kalimpyo, kahimsog ug kaluwasan, kalinaw ug kahusay, ug trapiko, matod sa taho sa Cebu City News and Information. Atol sa segment sa Sugboanon Channel nga Peace and Order Program (POP) Peace Talk, si Pastor Abarquez III, POP executive director, niingon nga ang tumong sa pagpaaktibo og balik sa task force mao ang pagsilsil sa disiplina sa mga konstituwente, pagsilsil sa disiplina sa ilang mga panimalay. “Ang usa sa marching order ni Mayor Cedie Abangan nga moadto mi sa mga barangay, manoktok sa inyong kabalayan. . . mangumusta mi sa inyong pagpuyo, ug mo remind sa pagsunod sa atong mga balaod,” matod ni Abarquez. Matod niya, ang TFD kabahin sa estratehiya ni Abangan aron makab-ot ang hiniusang pangandoy sa mga Sugbuanon alang sa Singapore-like nga dakbayan sa Sugbo. Ang TFD, pinaagi sa Executive Order (EO) namugna niadtong Oktubre 1, 2023, nga gipirmahan ni Abangan. Ang mayor nipagawas og kamanduan nga nagtuyo sa pagpatuman sa “devise approaches that are aggressive and massive in character and will storm the City with innovations, enhancements, and advancements. ”Ang direktiba naglambigit sa mga frontline agencies ug volunteers ubos sa TFD sa pagpahigayon og barangay patrols, pag-awhag sa mga lungsoranon sa pagdisiplina sa kaugalingon ug pagsunod sa mga balaod ug ordinansa sa siyudad, sumala sa EO. Gawas sa POP, ang TFD gilangkuban sa mosunod nga mga entidad: Armed Forces of the Philippines, Philippine National Police, pinaagi sa Cebu City Police Office, Bureau of Fire Protection, Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office, Cebu City Transportation Office, Barangay Peacekeeping Action Team, Prevention, Restoration, Order, Beautification, and Enhancement, ang 80 ka barangays, Cebu City Satellite Office, City Environment and Natural Resources Office, City Environment and Sanitation Enforcement Team, Public Information Office, academe, deputized volunteers, ug mga force multiplier. Si Abarquez nanghinaut nga ang TFD makasugod na sa ilang operasyon tungod sa kadaghan sa mga kalihukan nga giplanuhan sa Dakbayan sugod karong buwana hangtod sa Enero sunod tuig. “Dili ta gusto nga naay bisita moanhi dinhi, makapanaway nato nga hugaw atong dakbayan ug wala tay disiplina,” matod ni Abarquez. Siya niingon nga ang POP nakabisita na sa pipila ka mga barangay aron pagpahibalo sa mga residente bahin sa reactivation sa TFD nga gikatakda sa sunod tuig. “Kamo nga naa diha karon nga naminaw, kon pwede, panglimpyo na mo sa imong tugkaran. Ayaw mo paabot nga manuktok pa ang kapulisan ug ang TFD nga mo-remind ninyo,” dugang niya.'}]"
Sa unsang oras nakontrolar ang sunog?,['alas 9:39 sa buntag'],"[{'article_id': 1113, 'title': '3 angol, P1. 6M danyos sa 9 ka balay nga nasunog', 'text': 'Siyam ka mga balay ang nangasunog, usa niini ang wa hingpit naugdaw, sa Sitio Caduloy, Barangay Tisa, Syudad sa Sugbo, alas 9:14 sa buntag sa Lunes, Pebrero 5, 2024. Sa imbestigasyon ni F01 Lumabas Lumagod, investigator sa Cebu City Fire Offce (CCFO), nasayran sa Superbalita Cebu nga tulo ang nangaangol, nga giila nga sila si Hope Lumanog kinsa nakaanagkon og samad sa walang paa; Robert Lumapas, samdan sa walang abaga; ug Edcel Lumbaga, samdan sa mga kamot, pulos hamtong ug mga lumolupyo sa naasoy dapit. Dugang sa imbestigasyon, ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Mira Broca Lumbang apan, atol ning pagsuwat, gisusi pa sa kabomberuhan ang hinungdan sa pag-ulbo sa kayo. Gisaka kini sa first alarm sa alas 9:20 sa buntag. Nakontrolar ang kayo sa alas 9:39 sa buntag ug na-fire out mga 11 minutos ang nakalabay. Dili mominos 15 ka mga pamilya ang apektado nga gilangkuban sa 75 ka mga indibiduwal ug gibana-bana nga nagbilin og danyos nga dili mominos P1,650,000.'}]","[{'article_id': 540, 'title': 'BFAR: Kuha sa pangisda sa CV milambo na sa Q1', 'text': 'Gitaho sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources sa Central Visayas (BFAR) 7 ang dakong pagsaka sa produksiyon sa pangisda sa unang quarter sa 2024. Sumala sa Philippine Statistics Authority (PSA) (updated niadtong Mayo 8, 2024), ang kinatibuk-ang produksiyon sa pangisda sa Central Visayas niabot sa 18,242. 08 metric tons (MT). Kini nagtimaan sa 12. 16 porsyento nga pagtaas kon itandi sa susama nga panahon sa 2023. Ang Lalawigan sa Sugbo maoy nakatampo sa kinatas-ang volume nga 6,913. 05 MT, nga mikabat sa 38 porsiyento sa kinatibuk-ang produksiyon. Nagsunod ang Bohol nga adunay 6,603. 66 MT (36%), Negros Oriental nga adunay 4,152. 71 MT (23%), ug Siquijor nga adunay 572. 66 MT (3%). Ang commercial fisheries ug municipal fisheries sectors nakasinati og dakong pag-uswag ngadto sa 63. 11 percent ug 13. 63 percent, matag usa, itandi sa unang quarter sa 2023. Bisan pa, ang sub-sektor sa aquaculture nakakita og pagkunhod sa 11. 44 porsyento. Ang nag-unang lima ka matang sa pangisda sumala sa gidaghanon sa produksyon sa unang quarter sa 2024 mao ang seaweeds (3,234. 65 MT), big eye scad (1,467. 73 MT), whiteleg shrimp o Penaeus vannamei (1,242. 49 MT), round scad (1,177. 53 MT), ug fimbriated sardines (831. 64 MT).'}, {'article_id': 1004, 'title': 'Pagasa: Sugbo mag dry spell na sa tapos sa Pebrero', 'text': 'Ang Cebu makasinati sa epekto sa El Niño sa katapusan sa buwan ubos sa dry spell. Kini usa ka pag-upgrade gikan sa kahimtang sa dry condition sa miaging Enero ug gipaabot nga magpadayon sa umaabot nga buwan. Si Chief meteorologist Alfredo “Al” Alicante sa Philippine Atmospheric, Geophysical, and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas niingon nga ang mao nga weather phenomenon makaapektar sa kinatibuk-ang 14 ka probinsiya sa Visayas region, diin tulo niini ang bag-ong naapektuhan sa katapusan sa Pebrero. Ang state meteorologist niingon nga ang Sugbo nakasinati na og ubos sa normal nga pag-ulan sa miaging mga buwan, nga timailhan sa nagsingabot nga ting-init. Si Alicante niingon nga ubos sa uga nga kahimtang mao ang mga lalawigan sa Bohol, Siquijor, ug Southern Leyte, nga bag-ong giila nga mga probinsiya nga gipaabot nga makasinati sa epekto sa El Niño. Sa laing bahin, gawas sa Sugbo, siya niingon nga ang ubang mga probinsya nga ipaubos sa dry spell mao ang Antique, Biliran, Capiz, Eastern Samar, Guimaras, Iloilo, Leyte, Negros Oriental, ug Samar. Ang probinsya lamang nga makasinati og hulaw mao ang Negros Occidental.'}, {'article_id': 447, 'title': '2 ka tulisan nagpatuo nga mga polis, nakaigo', 'text': 'Mga tulisan nga magpailang mga polis nakabiktima dinhi sa dakbayan sa Sugbo. Usa ka driver sa trucking company nangayo og panabang sa Mambaling Police Station niadtong Martes sa buntag, Hunyo 19, 2024 human siya nabiktima niini. Si Julkipli Benji, 23, ulitawo, driver sa trucking company, taga Cogon Drive, Brgy. Cogon Pardo, dakbayan sa Sugbo, nitug-an sa kapulisan nga gitulis siya sa duha ka mga tawo nga nagsakay sa motorsiklo alas 6:06 sa buntag niadtong Martes sa may Tabada St. , Brgy. Basak San Veronico, dakbayan sa Sugbo. Matod niya nga sakay siya sa e-bike uban sa iyang higala dihang sila gipara sa duha ka tulisan nga nagmotorsiklo ug ningpaila nga mga polis. Gikuha ang iyang selpon, ingon man passcode sa Gcash busa nadala ang P16,000. Sa follow up sa kapulisan, na-withdraw sa mga tulisan ang P16,000 nga balance sa Gcash. Si Benji, nga exclusive nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nibutyag nga wala siya magdahom nga tulisan kay nipaila’ng polis ang duha. Matod niya nga siya maoy nagmaniho sa e-bike uban niya ang higala nga 18 anyos nga naghatud sa suki nga pasahero sa merkado publiko sa Carbon. Sanglit wala siyay drive sa trucking nag sideline una sa e-bike. Pag-abot nila sa nahitaboan, sila gipara sa duha ka mga tulisan nga nipailang mga polis ug sila gipangrekisa ug gikuha ang selpon. Gipugos ang pagpangayo sa pass code sa selpon ingon man pin code sa Gcash. Nagpasulabi ang ilang kahadlok, nahatag sa biktima ang mga numero. Gihulagway niini nga naka-helmet sama gigamit sa mga police operative ang mga tulisan. Gimandoan sila nga magpaspas sa pagpadagan paingon sa police station kay sila magsunod ra sa likod. Pero wala pa sila makaabot sa police station kalit nga ni-u-turn ang motorsiklo. “Naluya na gud kog tindak sa e-bike kay na lowbat. Gisinggitan ko paspasi kay adto ta sa police station,” dugang sa biktima. Sa kasagmuyo niya nga ning-u-turn ang mga tulisan, nilahos siya sa police station. Wala siya makamay-ong sa mga tulisan gawas lang nga lalaki ug babaye. Si Major Mather Balatero, Jr. , hepe sa Mambaling Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga napasakaan na nila og kasong pagpanulis ang mga tulisan kay ilang nailhan. Matod niya nga ang duha kanhi napriso sa mga kaso’ng pagpanulis. Sa ilang nakuhang impormasyon, duna nay nabiktima sa ubang area ang duha.'}, {'article_id': 1351, 'title': 'Task Force Disiplina manuaw sa barangays', 'text': 'Ang Cebu City Government nagtan-aw sa pagpatuman sa disiplina sa lebel sa barangay pinaagi sa pagpaaktibo pag-usab sa Task Force Disiplina (TFD), pag-awhag sa publiko sa pagsunod sa mga lokal nga palisiya sa kalimpyo, kahimsog ug kaluwasan, kalinaw ug kahusay, ug trapiko, matod sa taho sa Cebu City News and Information. Atol sa segment sa Sugboanon Channel nga Peace and Order Program (POP) Peace Talk, si Pastor Abarquez III, POP executive director, niingon nga ang tumong sa pagpaaktibo og balik sa task force mao ang pagsilsil sa disiplina sa mga konstituwente, pagsilsil sa disiplina sa ilang mga panimalay. “Ang usa sa marching order ni Mayor Cedie Abangan nga moadto mi sa mga barangay, manoktok sa inyong kabalayan. . . mangumusta mi sa inyong pagpuyo, ug mo remind sa pagsunod sa atong mga balaod,” matod ni Abarquez. Matod niya, ang TFD kabahin sa estratehiya ni Abangan aron makab-ot ang hiniusang pangandoy sa mga Sugbuanon alang sa Singapore-like nga dakbayan sa Sugbo. Ang TFD, pinaagi sa Executive Order (EO) namugna niadtong Oktubre 1, 2023, nga gipirmahan ni Abangan. Ang mayor nipagawas og kamanduan nga nagtuyo sa pagpatuman sa “devise approaches that are aggressive and massive in character and will storm the City with innovations, enhancements, and advancements. ”Ang direktiba naglambigit sa mga frontline agencies ug volunteers ubos sa TFD sa pagpahigayon og barangay patrols, pag-awhag sa mga lungsoranon sa pagdisiplina sa kaugalingon ug pagsunod sa mga balaod ug ordinansa sa siyudad, sumala sa EO. Gawas sa POP, ang TFD gilangkuban sa mosunod nga mga entidad: Armed Forces of the Philippines, Philippine National Police, pinaagi sa Cebu City Police Office, Bureau of Fire Protection, Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office, Cebu City Transportation Office, Barangay Peacekeeping Action Team, Prevention, Restoration, Order, Beautification, and Enhancement, ang 80 ka barangays, Cebu City Satellite Office, City Environment and Natural Resources Office, City Environment and Sanitation Enforcement Team, Public Information Office, academe, deputized volunteers, ug mga force multiplier. Si Abarquez nanghinaut nga ang TFD makasugod na sa ilang operasyon tungod sa kadaghan sa mga kalihukan nga giplanuhan sa Dakbayan sugod karong buwana hangtod sa Enero sunod tuig. “Dili ta gusto nga naay bisita moanhi dinhi, makapanaway nato nga hugaw atong dakbayan ug wala tay disiplina,” matod ni Abarquez. Siya niingon nga ang POP nakabisita na sa pipila ka mga barangay aron pagpahibalo sa mga residente bahin sa reactivation sa TFD nga gikatakda sa sunod tuig. “Kamo nga naa diha karon nga naminaw, kon pwede, panglimpyo na mo sa imong tugkaran. Ayaw mo paabot nga manuktok pa ang kapulisan ug ang TFD nga mo-remind ninyo,” dugang niya.'}, {'article_id': 1046, 'title': 'P110M balor sa druga nasakmit; bag-ong drug group, gi-monitor', 'text': 'Gihangop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 ang pagkasakmit sa kapin sa P110 milyunes nga balor sa illegal nga drugas sa Central Visayas (CV) sud sa tulo ka adlaw nga simultaneous anti-crimina-lity and law enforcement operation (Sacleo). Samtang, 214 ka drug personalities ang nasikop. Si Ason Agapay, ang information officer sa PDEA 7, niingon nga dako kining kalamposan human nasanta ang pag-apud-apod niini. Matod ni Agapay, ang CV giila nga transhipment point sa druga ug naa usab dinhi ang dakong merkado sa illegal nga drugas. Bisan pa man nga nahimong transhipment ang Sugbo, matod ni Agapay, madakpan ra gihapon sila sumala sa data nga makita matag adlaw. “Good indication nga active atong law enforcement, pursigido gihapon ta sa atoang campaign. Naa puy harmonious relationship ang law enforcement nato, dili iya-iya ang operation. In fact, naa tay shared data base sa PNP ug sa PDEA. Naa tay gi-conduct regularly nga intelligence workshop,” pasabot ni Agapay. Dugang ni Agapay nga base sa nangagi nila nga operations, duna gyud silay naila nga bag-ong drug personalities nga konektado sa usa ka drug group nga naglihok sa rehiyon. Apan iyang gipasabot nga dili kini susama sa mga drug group sa nanglabay nga katuigan nga mga dagkong grupo. Kini nga grupo maoy gipadayon karon sa kapulisan ug PDEA 7 sa pag-monitor nga dili modako diin ang ilang mga gaway maoy gipanghipos sa sunodsunod nga mga pagpangronda nga gihimo. “Naa tay mga gipang-develop ana, gipang-surveillance nga mga grupo-grupo diri sa region,” dugang ni Agapay. Sa data nga gipahibawo ni Agapay, nasuta nga gikan sa Enero 2024 hangtod sa unang mga semana sa Pebrero, nakalusad na sila og 653 ka anti-illegal drug operations diin 799 ka tawo na ang nadakpan, lakip sa ilang Sacleo. Sa maong operations, nakasakmit ang ahensya og 30,589. 2575 grams sa shabu nga dunay estimated market value nga P208,006,951.'}]"
Unsa ang gipaila sa mga pasahero nga makuha pinaagi sa paggamit sa double-decker buses sumala ni Abayon?,['Value of Travel Time Savings'],"[{'article_id': 1121, 'title': 'Double-decker buses gisugyot sa BRT route', 'text': 'Tumong sa pagpausbaw sa kasayon ug kahamugaway sa transportasyon lakip sa pagtubag sa nagkadako nga panginahanglanon sa paglihok sa siyudad, usa ka lokal nga magbabalaod nihangyo sa Department of Transportation (DOTr) nga mogamit og double-decker buses nga mobiyahe subay sa ruta sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT). Sa gisugyot nga resolusyon, ang author nga si Cebu City Councilor Jeff Abayon, chairperson sa Traffic Management Coordination Committee (TMCC) Board, niingon nga ang double-decker buses, nga sagad gigamit sa ubang urban centers sama sa Singapore, makatanyag og dugang nga kapasidad ug episyente sa mga pasahero. Matod ni Abayon, ang paggamit sa double-decker buses makapa-maximize sa mga sakay samtang maminosan ang gidaghanon sa mga bus nga gikinahanglan. Sa usa ka mensahe sa chat niadtong Dominggo, Pebrero 4, 2024, si Abayon miingon nga kini nga klase sa mga bus magpadaghan sa gidaghanon sa mga pasahero nga maserbisyohan sa bisan unsang oras, nga maghubad sa mas paspas nga oras sa pagbiyahe. “In a sense, passengers can gain what is referred to VTTS or “Value of Travel Time Savings” which are the benefits provided by the reductions in the amount of time spent on travel,” matod ni Abayon. Ang double-decker nga mga bus mao ang mga bus nga adunay duha ka deck alang sa mga biyahedor nga adunay hagdanan aron maka-access sa ibabaw nga deck. Si Abayon miingon nga ang paggamit sa double-decker buses makahatag og kaayohan sa Siyudad, nga nag-ingon nga kini makadugang usab sa kampanya sa turismo sa Siyudad. “Tangible benefits may be in the form of money if you are engaged in business or practicing a profession as it equates into more time with customers or clients, as the case may be, instead of being stuck in traffic with nothing else to do but wait until you reach your destination,” tipik sa resolusyon ni Abayon nga giduso sa Pebrero 1, 2024 ug gikatakda nga pagtuki ug pag-apubar sa isyo sa Miyerkules, Pebrero 7, 2024. Si Abayon niingon nga ang iyang gisugyot nga resolusyon gisang-at niadtong Pebrero 1, 2024 ug gikatakdang tukion ug aprobahan sa Miyerkules, Pebrero 7, 2024. Sa pagkutlo sa probisyon sa 1987 Konstitusyon sa Pilipinas, nga mao ang pagpalambo sa kauswagan ug kagawasan gikan sa kakabos pinaagi sa igong serbisyo sosyal, hingpit nga trabaho, ug usa ka mas maayo nga kalidad sa kinabuhi alang sa tanan, si Abayon mipasiugda sa kamahinungdanon sa accessible ug hapsay nga transportasyon sistema sa pagkab-ot niini nga mga tumong. Sa pag-ila sa DOTr isip nag-unang entidad nga responsable sa polisiya sa transportasyon, pagplano, ug pagpatuman, si Abayon miingon nga misyon sa DOTr ang paghatag og globally competitive ug kasaligan nga mga serbisyo sa transportasyon.'}]","[{'article_id': 1553, 'title': 'SUV midasmag og motor, poste, 1 angol', 'text': 'Nalandig sa Cebu City Medical Center (CCMC) ang drayber sa motorsiklo nga nag-park kilid sa V. Abangan Ave. , Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo, human mabanggai sa usa ka Ford Everest (YIU 704) sa Martes sa ala 1:45 kaadlawon sa Nobiyembre 14, 2023. Ang biktima nga nakaangkon og mga pangos ug bun-og giila nga si Jiffy Macalinga Pagdanganan, 30, taga Brgy. Tapilon, Daanbantayan, amihanang Sugbo samtang ang driver sa SUV giilang si Dean Necasio Pagdansalan, 31, taga Dan C. Bagcal, dakbayan sa Sugbo. Matod sa biktima sa imbestigasyon sa Sawang Calero Police Station nga samtang siya nipahuway kilid sa karsada, kalit lang siya nga gibanggaan sa SUV nga niresulta sa iyang pagka lagpot. Tungod sa kakusog sa dagan, nidiretso pa ang SUV sa poste hinungdan nga nahayang ang maong sakyanan. Bisan sa impact,wa maunsa si Pagdansalan. Si Police Major Albear Ano Jatico, hepe sa Sawang Calero Police Station, nitug-an nga nakahukom ang biktima nga dili na mopasaka og kaso human magkasinabot nga si Pagdansalan maoy mobayad sa tanang gasto sa tambalanan ug uban pa nga gikinahanglan niini. Sa sulod sa Cebu City Medical Center, nagpinirmahay og kasabutan sila si Pagdansalan ug Pagdanganan nga wa nay kaso nga ipasaka. NAMATAYSa laing bahin, namatay sulod sa tambalanan ang Korean National nga nakabangga og dili momenos duha ka mga sakyanan, usa ka motorsiklo ug duha ka nagbisikleta sa Pope Dean Paul II Ave. , Barangay Mabolo, Dakbayan sa Sugbo. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office, nga pasado alas 6 sa Sabado sa gabii sa Nobiyembre 11, 2023, gideklarar nga patay si Pagente Monsod. Tungod sa iyang kamatayon mamahimong dili na molambo ang kasong kriminal nga ipasaka sa Mabolo Police Station batok sa maong langyaw. Apan mamahimong moduso gihapon sa ilang reklamo ang kabanay sa namatay nga si Caudillo Paglinawan Pagobo nga taga Brgy. Luz, Dakbayan sa Sugbo. Andam motabang ang kapulisan sa kabanay sa namatay aron maabagan sa pamilya sa langyaw sa gasto sa pagpalubong apan gitambagan nga moduol og abogado alang sa uban pa nga civil liabilities sa nakabangga.'}, {'article_id': 1493, 'title': '80% sa BSKE candidates sa Cebu province nakaduso sa ilang Soce', 'text': 'Anaa sa 80 porsiyento nga nakasumiter sa ilang Statements of Contributions and Expenditures (Soce) sa Commission on Elections (Comelec) sa lalawigan sa Sugbo ang mga kandidato sa miaging Barangay and Sangguniang Kabataan Election (BSKE), nidaug ug napilde. Gipahibalo ni Atty. Rheymund Cordova, election supervisor sa Comelec Cebu Province, nga daghan na ang nakaduso sa ilang Soce sa dili pa ang deadline sa Nobiyembre 29, 2023. Iya kini’ng gikalipay sanglit mahimo pa kini’ng masusi ug makorehian ugaling dunay kinahanglan nga usbon sa mga dokumento. “Anaa na sa otsyenta porsyento na ang naka-file sa Soce but also sa remaining part sa atong panahon nagkaduol na sa katapusan dili lang nato dugay-dugayon kay aron matan-aw kon naa pay mga corrections nga himuon,” matod ni Cordova. “Naanad ra ba ta og beating sa deadlines pero labing maayo nga ang atong mga kandidato nga milansar sa BSKE nga mo-file sa ilang SOCE sa sayo sayo,” dugang niya sa Superbalita Cebu. Subay niini, iyang giawhag ang mga politiko nga wala pa makaduso sa ilang SOCE ug ilabi na kadtong first timers nga modangop sa Comelec offices sa ilang mga lokalidad aron magiyahan sa mga angay buhaton bahin sa Soce. “So far maayo ang paghatag sa atong mga election officers sa mga advices ug information or data unsaon nila pag file so wala ra sad ta’y nabantayan nga kalangay dihang dapita,” matod ni Cordova.'}, {'article_id': 1508, 'title': 'Lalaki gitigbas, gipusil, patay sa Mandaue City', 'text': 'Usa ka lalaki nga dunay dala nga sako ug pukot alang sa isda nakaplagang patay na ug dunay mga samad pinusilan sa ulo alas 3 sa hapon sa Dominggo, Nobiyembre 19, 2023 sa Sityo Mahayahay, Barangay Labogon, siyudad sa Mandaue. Gawas sa samad pinusilan sa ulo, duna sab kini samad sa tuo nga kamot nga gituohan nga agi sa tinigbasan. Usa ka concerned citizen ang nanawag sa Mandaue City Police Station 3 a Mandaue City Police Office (MCPO), ubos sa kamandoan ni Police Maj. Japher Campo Oranza, sa kay dunay lalaki nga gipatay nga nakit-an. Sumala sa kasaligang tinubdan, ang biktima mao si Rosenelito Ordeniza Jr. , 26, ulitawo, apan dunay kapuyo, taga Sityo Tikod, Labogon. Ang biktima una nga gituohan sa kapulisan nga naglakaw padulong sa dagat aron mamukot kay adunay dala nga usa ka sako nga may pukot. Apan sa pagpakisusi, usa kini ka scavenger, di mananagat, busa nagpalawom pa sila sa ilang imbestigasyon. Wa pa masuta sa kapulisan ang motibo sa pagpatay.'}, {'article_id': 208, 'title': 'Nahug sa stage, patay', 'text': ""Patay ang usa ka sakop sa dance group nga nahulog sa hagdanan sa entablado sa dayong tikang niini sa pagkanaog human sa ilang pagsayaw atol sa 'Enchantress of Inayawan 2024', beauty pageant sa mga bayot, sa Barangay Inayawan, dakbayan sa Sugo niadtong Miyerkules sa gabii, Agusto 21, 2024. Ang namatay giila nga si Ivan Bitangcol, hamtong ang panuigon, kansang video sa hitabo nag-viral sa social media nga nakita ang pagkatiurok sa iyang ulo ngadto sa sementado nga sawog sa gym sa Inayawan. Si Bitangcol ulahing nikanaog uban sa iyang mga kaubang dancer padulong na mo-exit ug ang mga kandidata ningrampa na usab og balik sa entabldo atol sa hitabo. Sumala sa mga saksi, si Bitangcol sama sa dunay gipamati sa lawas hinungdan nga wala nakabalanse sa dayong pagtikang sa pagkanaog hinungdan nga nahulog gikan gyud kilid sa entablado. Si Bitangcol daling gitabang sa mga nagbantay nga personnel sa barangay ug gidala sa labing duol nga ospital apan nakabsan gyud sa iyang kinabuhi human sa pipila ka mga oras. Si Barangay Kapitan Gorial Mikhael Almonte Bitoon nipagawas og pamahayag sa ilang opisyal nga Facebook page sa barangay nga nagkompirmar sa masulub-ong hitabo ug nipadangat og pahabuso sa pamilya sa biktima. Lakip sa pamahayag ni Bitoon mao ang pagsaad nga mohatag og ayuda sa pamilya sa namatay. Ang 'Enchantress of Inayawan 2024' usa sa mga kalihokan sa nag-angat nga kapistahan sa patron sa kapilya sa barangay nga si St. Augustine of Hippo matag kataposang Dominggo sa Agusto. Nanawagan usab si Bitoon sa publiko sa pag-ampo alang sa kapahuwayan sa dayon sa batan-ong si Bitangcol. Bisan sa maong panghitabo, malampuson ang pagtapos sa 'Enchantress of Inayawan 2024' niadtong gabhiuna.""}, {'article_id': 195, 'title': 'Pasidaan sa MCHO: Nakatala og 11 ka kaso sa leptospirosis, 1 namatay', 'text': 'Niluwat ang Mandaue City Health Office (MCHO) og panawagan nga magbantay ang mga residnete tungod sa pagsala sa kaso sa leptospirosis, bisan ang sitwasyon dili pa makaalarma. Sa datos sa MCHO, ang dakbayan nakatala og 11 ka kaso sa leptospirosis diin usa ang namatay gikan sa Enero hangtod sa Agusto 21, 2024. Sa 11 ka mga kaso, tulo ang gikinahanglan nga magpaospital, samtang ang laing walo gitratar isip mga outpatient. Ang kadaghanan sa mga naapektuhan mga lalaki nga naglangkob sa 82 porsyento sa mga kaso nga adunay edad gikan sa 15 hangtod 54 anyos. Sa miaging tuig, adunay upat ka gidudahang kaso sa maong sakit ang dakbayan bisan og walay kompirmado niadtong Enero hangtod Septiyembre, matod ni Dr. Debra Charie Alimagno, usa ka medical officer sa MCHO, nipasiugda sa aktibong baruganan sa siyudad atol sa press briefing niadtong Miyerkules, Agusto 21, 2024. Bisan pa sa pagkunhod sa rate sa pagkamatay - paubos sa nuybe porsyento gikan sa Enero hangtod Agusto karong tuiga kung itandi sa 25 porsyento sa tibuuk sa tuig 2023. Gipasidan-an ni Alimagno batok sa pagkakompyansa, ingon nga wala pa matapos ang tuig ug adunay posibilidad nga ang mga kaso mahimo pagbangon. Giawhag usab ang mga lumulupyo, partikular na ang mga barangay nga adunay nataho nga kaso sama sa Paknaan, Alang-Alang, Guizo, Tingub, Casuntingan, Tabok, Looc, ug Umapad, nga mag-amping. Matod ni Alimagno, samtang mikunhod ang kinatibuk-ang numero sa mga kaso sa leptospirosis kon itandi sa miaging tuig, ang siyudad wala magkuha ug kahigayonan. Uban sa kusog nga ulan nga nagdugang sa risgo sa pagkaladlad sa posibleng makamatay nga sakit, ang mga opisyal sa panglawas nagdoble sa mga paningkamot sa pagpahibalo sa publiko ug pagpugong sa dugang nga mga kaso. “Although the number of cases is lower, we must remain vigilant,” matod ni Alimagno. Ang leptospirosis kay usa ka bacterial infection nga mapasa pinaagi sa kontak sa tubig nga kontaminado sa ihi sa mga ilaga nga nataptan. Ang mga simtomas kasagaran naglakip sa taas nga hilanat, labad sa ulo, sakit sa kaunoran, ug jaundice, nga makita duha ngadto sa upat ka semana human sa pagkaladlad. Ang sakit mahimong labi ka delikado pagkahuman sa kusog nga pag-ulan, tungod kay ang tubig-baha ang lugar nga gigikanan sa bakterya. Gipakusog sa MCHO ang ilang preventive measures, ilabina sa mga lugar nga delikado sa pagbaha. Ang mga trabahante nga gitahasan sa paghawan sa mga drainage system gihatagan og prophylactic nga tambal ug protective gear, sama sa botas, aron mamenosan ang risgo sa impeksyon. Gihatagan og gibug-aton ni Alimagno ang kamahinungdanon sa pagpangita dayon sa medikal nga pagtagad kung adunay mga simtomas nga motumaw pagkahuman sa pagkaladlad sa tubig-baha. Bisan pa sa mga paningkamot sa MCHO, ang pakigbatok sa leptospirosis dili pa matapos. Sa padayon nga ting-ulan, ang buhatan sa panglawas nag-awhag sa publiko nga magpabiling mabinantayon ug seryosohon ang mga preventive measures. Ang MCHO padayon nga nag-monitor pag-ayo sa mga apektadong lugar ug komitado sa pag-edukar sa mga residente sa 27 ka barangay sa dakbayan bahin sa risgo sa leptospirosis. |CAV'}]"
Kinsa ang laing nadakpan nga nanuyop nga construction worker?,"['Lungay Aguinaldo Lustina, 33, construction worker; Peryong Loon, 46, construction worker']","[{'article_id': 1125, 'title': '2 ka mga drug den sa San Fran nabungkag', 'text': 'Duha ka mga drug den nga nahimutang sa lungsod sa San Francisco, mga isla sa Camotes, probinsya sa Sugbo gironda sa kapulisan ug Philippine Drug Enforcement Agency 7 sa Biyernes sa Pebrero 2, 2024 nga niresulta sa pagkasikop sa siyam ka mga tawo. Ang lungsod usa sa mga gideklarar nga drug cleared municipality sa Sugbo. Ang mga operatiba sa PDEA Cebu Provincial Office uban sa kapulisan sa San Francisco ug 82nd IB 3ID Aguinaldota Company sa Philippine Army nilusad og buy bust sa unang drug den nga nahimutang sa Barangay Southern Poblacion alas 5:22 sa hapon nga niresulta sa pagka sikop sa unom ka mga tawo. Lakip sa nadakpan ang drug den maintainer nga si Junas Lunca, 36, ug ang laing lima nga naatlan nga nanuyop nga silang Lungay Aguinaldo Lustina, 33, construction worker; Peryong Loon, 46, construction worker; Emeniano Luzod, 40, Cecile Maagad Maalam, 36, ug Maata Basa, 29, pulos nagpuyo sa maong lungsod. Nasakmit sa mga operatiba ang pito ka mga pakete sa gituohang shabu nga dunay gibug-aton nga 50 gramos nga mobalor og P340,000 ug mga drug paraphernalia. Nianang mga alas 7:30 sa gabii, laing drug den ang gibungkag sa pagpangulo sa San Francisco Municipal police station sa Barangay San Isidro sa maong lungsod nga niresulta sa pagkasikop sa tulo ka mga tawo. Ang mga nadakpan giila nga silang Llyod Basa, 39, panday ug mao usab ang nagpadagan sa balay suyopanan; lakip na silang Martinito Mabagos, 33; ug Boboy Mabaho, 30. Moabot sa napulo ka pakete sa gituohang shabu ang nasakmit sa mga operatiba nga dunay timbang nga 30 gramos nga dunay estimated market value nga P204,000. Ang tibuok lungsod sa San Francisco gideklarar sa Regional Oversight Committee on Barangay Drug Clearing Program nga drug cleared municipality niadtong Mayo 2022. Apan matod ni PDEA-7 Regional Director Alfabete Alfaro, sa usa ka press statament, nga bisan gi deklarar nga drug cleared ang usa ka lungsod wala magpasabot nga mawagtang na ang ilang status nga drug cleared. “Even after a barangay, municipality, or city is declared as drug-cleared, monitoring and validation of reported illegal drug activities must still be undertaken as it is a crucial part of the drug-clearing process to ensure that the LGU is able to maintain its status,” matod ni Alfaro. Dugang ni Alfaro nga ang pagbungkag sa drug den sa San Francisco nahimo tungod sa kamabinantayon sa Local Government Unit aron pag siguro nga mahatagan dayon og dinalian nga kasulbaran ang pagkuyanap sa ilegal nga drugas. Ang mga suspek pasakaan og mga kaso nga paglapas sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002.'}]","[{'article_id': 1315, 'title': '2 ka magsuon napaig', 'text': 'Nangapaig ang duha ka mga managsuong gihulagway nga mga “special children” sa pagkasunog sa ilang balay ala 1:50 sa kaadlawon sa Martes, Disyembre 26, 2023 sa Brgy. Poblacion, lungsod sa Sibonga. . Ang mga biktima giila nga mao sila si Pelising Melliza, 25, ug Junry Melliza, Jr. , 26. Ang ancestral home gipanag-iya ni Daphne Melliza, 52. Si Police Corporal Beethoven Mellomida, sa Sibonga Police station nga nahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno nagkanayon nga kandila ang hinungdan sa sunog basi sa ilang investigation uban sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Sibonga. Matod ni Mellomida nga ang mga biktima diha sa ilang lawak dihang nag-brownout alas 11 sa gabii hinungdan nga naggamit sila og kandila samtang nangatulog. Wa pa nasubay kon kinsa ang nihatag og kandila. Ang managsuon gilain sa pagpakatulog sa usa ka lawak. Sa kalit lang, niulbo ang kayo sa kwarto sa mga biktima ug wa na sila nakuha tungod sa karatol sa mga sakop sa pamilya. Si SFO1 Remond Melu, imbestigador sa Sibonga BFP nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang sunog ilang giisa sa 1st alarm. Duha nila ka mga firetruck nagtinabangay sa pagpawong sa kayo nga nakontrolar alas 2:50 sa kaadlawon ug hingpit nga napawong alas 5:30 sa buntag. Naangol si Antolin Memoracion, 51, uyoan sa mga biktima. Ang danyos gibana-bana nga mokabat og P200,000. Gipasabot ni Melu nga tungod kay karaan kaayo ang balay ug gama sagad sa kahoy, dali’ng nikatap ang kayo.'}, {'article_id': 1486, 'title': 'Laing Malasugi nabingwit sa Argao', 'text': 'Dakong isda nga Malasugi nabingwit sa usa ka retired nga sakop sa Philippine Navy (PN) nga naglingawlingaw sa pagpangisda sa kagatan sa lungsod sa Argao alas 6 sa buntag sa Huwebes, Nobiyembre 23, 2023. Ang kanhi Navy frogman nga si Rheymund Olimpio, 57, minyo, taga Dr. TS Kintanar, Brgy. Poblacion, Argao malipayon nga niasoy sa Superbalita Cebu sa iyang talagsaon nga kasinatian sa pagpamingwit og isda. Matod ni Olimpio, ang pagpanagat maoy usa sa mga matang sa iyang pag-ehersisyo alang sa pamintinar sa maayong panglawas karon nga retirado na sa trabaho. Asoy niya nga sayo sa buntag nagpalawod siya sa gilay-an nga 1. 5 milya gikan sa pantalan sa Poblacion, Argao. Matod niya nga ang iyang matang sa panagat mao ang gitawag og jigging o mamasol. Nikubit sa iyang paon ang dakong Malasugi hinungdan nga gibira dayon niya bisan sa kabug-at niini. Sa iyang pagdunggo, ang isda nga Malasugi iyang gitimbang ug niabot kini og 37 kilo ug kon ibaligya, gibana-bana nga mobalor og P9,000 ngadto sa P10,000. Apan sa kinilo, mohalin kini og di mominos P12,000 sa labing minos tag P350 ang kilo. Apan wa niya gibaligya ang isda, iya kini nga gibahinbahin ngadto sa iyang mga silingan, kaparyentihan ug kahigalaan. Sukad nga hugot nga gipatuman sa local nga kagamhanan ang mga balaod sa pagpanagat pinaagi sa Bantay Dagat ug kooperasyon sa mga mananagat, naandan na ang pagkakuha og dagkong mga isda sa kadagatan sa Argao.'}, {'article_id': 258, 'title': 'Dunay 6 ka POI sa dungan nga tulis sa 2 ka pawnshop, jewelry stores', 'text': 'Duna nay unom ka persons of interest (POI) ang Special Investigation Task Group (SITG) sa Cebu City Police Office (CCPO) bahin sa pagpanulis sa duha ka jewelry stores sa dalan Calderon, Barangay Ermita, dakbayan sa Sugbo niadtong Huwebes sa udto, Agusto 8, 2024. Gibanabana nga moabot sa P15 milyunes nga balor sa mga alahas ang nasakiyo sa unom ngadto sa walo ka mga tulisan sa mapangahason nga dungan nga pag-atiki sa duha ka mga estabilisemento sa udtong tutok ug taliwala sa kadaghan sa tawo sa dapit. MANHUNTSi P/Lt. Col. Charie Agnes Abella, deputy city director for operation sa CCPO ug spokesperson sa SITG, wala mohatag og dugang detalye sa kalamboan sa ilang imbestigasyon tungod sa nagpadaon pa ang ilang imbestigasyon ug pagpaniid. Giklaro ni Abella nga nagpadayon ang follow-up ug manhunt sa SITG nga naglangkob sa tanang police stations sa dakbayan ug mga special unit sa PNP sama sa Criminal Investigation and Detection Group 7 uban sa intelligence unit sa Police Regional Office. ""So far we have obtained very good leads but right now I\'d like to refrain from revealing any details for it because there are really valuable informations that we are holding right now that could lead us to identify some of the persons involved in that particular incident,"" matod ni Abella. Dugang ni Abella nga ang maong mga tulisan sagol kini diin pipila kanila dili taga Sugbo ug nalambigit na sa naglainlaing matang sa krimen base sa ilang nakuha nga impormasyon gikan sa ilang mga counterpart. Nagpadayon ang SITG sa pag-validate sa maong mga personalidad kung asa nagbase ang maong mga suspek. Usa pa lang ka motorsiklo ang nakuha sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga maoy gigamit sa krimen, apan base sa ilang nakuha sa CCTV nga gawas sa tulo ka motorsiklo, dunay usa ka sakyanan ang gibalhinan sa mga tulisan. Nasubay na usab ni nila kung asa nipaingon ug asa nihunong apan nagpadayon pa ang ilang proseso kung asa gyud nagpundo ang mga suspek. Sa pangutana kung makapasaka na ba sila og kaso karong semanaha, matod ni Abella, nga dili pa tungod kay ila pang gipalig-on ang ilang ebidensya aron pagsiguro nga ang ilang ikiha siguro nga mao gyud ang naghimo sa krimen. Apan kung makompleto na nila ang tanang ebidensya ug mokonsulta usab sila sa prosecutors office kung sakto ba ang ilang mga dokumento alang sa pagpasaka og kaso diha pa nila kini buhaton. ""We are just trying to ensure that the evidence that we have will really be tight and can stand the case on court,"" dugang ni Abella. GI-MONITORHugot ang ilang monitoring sa mga exit points sa isla sa Sugbo nga dili maka gawas ang mga suspetsado sa pakig alayon sa ilang counterpart ug sa intelligence community. Gitug-an ni Abella nga sa ilang monitoring naa pa sa Sugbo ang mga tulisan nga maoy ilang gibantayan pag-ayo. Dako og matabang sa nagpadayon nga imbestigasyon ang gitanyag nga reward money nga usa ka gatus ka libu ka pesos ni Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan sanglit kadtong nasayod kung kinsa ang mga suspek mopahibawo kini sa kapulisan. Gipasalig ni Abella nga kung dunay mopahibawo kanila labot sa mga tulisan andam ang PNP nga mohatag og siguridad niini. Wala na mokomento ang CCPO labot sa gihatag nga ultimatum ni Abalayan kanila sanglit ang ilang gitutokan sa pagkakaron mao ang pag gukod sa mga tulisan nga ilang gihulagway nga naa pa sa Sugbo. P200K GANTISamtang, gidoble ni Abalayan ang ganti sa pagtudlo o pagtultol sa gitagoan sa mga tulisan nga dungan ning-ataki sa duha ka jewelry stores sa Barangay Ermita niadtong Huwebes, Agusto 8, 2024. Unang gitanyag sa City Government nga mohatag o P100K nga ganti sa makatabang sa pagsikip sa mga tulisan, apan sa press conference sa Lunes, Agusto 12, sa Cebu City Hall, si Abalayan nga ilang gidoble ang ganti ngado sa P200K alang sa dinaliang pagkasulbad sa kaso.'}, {'article_id': 1630, 'title': 'Tumang kainit masinati niining adlaw sa BSKE', 'text': 'Giawhag ang mga botante, ilabina ang mga edaran ingon man niadtong adunay gipamati sa lawas, nga mosayo sa pagbotar karong adlawa, Oktubre 30. Si Engr. Edoy Alicante nipahibawo sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, Oktubre 29, 2023, nga ang heat index mahimong moabot sa 39 ngadto sa 40 degrees Celsius, nga gihulagway nga extreme. Gitambagan sa state meteorologist ang publiko sa pagbotar og sayo, sugod sa alas 6 sa buntag hangtod sa alas 9 sa buntag o sa hapon, samtang likayan ang adlaw tali sa alas 10 sa buntag hangtod alas 3 sa hapon, kay mao kini ang panahon nga mahitabo ang maximum heat index. Gitumbok sa Commission on Elections nga ang oras sa botohan molugway gikan sa alas 7 sa buntag hangtod sa alas 3 sa hapon. Kon maghulat pa ang mga botante sulod sa 30 metros nga radius sa presinto sa alas 3 sa hapon, sila marehistro, tugutan nga makabotar, ug makatulo ka higayon nga tawagan ang pagsulod. Gitambagan ni Alicante ang publiko nga dili magpabilin sa ilawom sa adlaw sulod sa kapin sa 20 minutos ug magdala kanunay og tubig ug mga gamit sa pagpanalipod, sama sa mga payong kon maglinya sa pagbotar. Gitambagan usab ang pagsul-ob og gaan nga sinina. Gihisgotan hinuon ni Pasicolanlat ang posibilidad nga molabay ang mga pag-ulan tungod sa nag-uswag nga low-pressure area, ilabi na ang pagsugod sa holidays sa “kalag-kalag”. “There’s a slight chance of passing rain [on election day] due to thunderstorms, but generally, the weather will be hot,” matod ni Alicante. Gitataw usab niya nga paborable ang kahimtang sa panahon alang sa mga biyahedor sa dagat, ilabina kadtong mamauli aron mobotar, tungod kay ang hangin gibanabana nga anaa sa 20 km/h ngadto sa 30 km/h. KALAGKALAGSi Alicante niingon nga posibleng mokusog ang uwan \u200b\u200bpagkasunod adlaw tungod kay ilang gipaabot nga mosulod sa Philippine Area of \u200b\u200bResponsibility ang low pressure area. “Expect light to moderate rains, but it may also develop into heavy rain due to the low-pressure area,” gidugang niya. Hinuon, nihisgot si Alicante nga posibleng mousbaw ang panahon sa “kalag-kalag” o ang pagsaulog sa All Saints’ Day ug All Souls’ Day, karong Nobiyembre 1 ug 2, tungod kay wala nila damha nga mahimong bagyo ang kasamok sa panahon.'}, {'article_id': 1564, 'title': 'Driver sa Latransco gireklamo', 'text': 'Nipasaka og pormal nga reklamo ang mga ginikanan sa 6 anyos nga batang lalaki, kinsang kamot nasamad samtang nagsakay sa modern public utility jeepney (MPUJ) sa dakbayan sa Sugbo niadtong Oktubre 30, 2023. Ang hearing sa maong insidente gihimo sa buhatan sa Land Transportation Office (LTO 7) sa dakbayan sa Sugbo niadtong Miyerkules, Nobiyembre 8, subay sa show cause order (SCO) nga giluwatan sa ahensya batok sa nalambigit nga transport firm, ang Lahug Apas Transport Cooperative (Latransco). Ang pag-isyo sa SCO tungod sa giingong kaso sa reckless driving sa usa ka Latransco driver, nga gi-post sa inahan sa bata sa Facebook. Nag-viral ang maong post nga adunay labing menos 5,000 ka shares hangtod ning pagsulat. VIRAL POSTSi Noynay Reginar Jerry, inahan sa naangol nga bata, niingon nga kusog ang pagpadagan sa MPUJ driver ug kalit ni-brake nga niresulta sa pagkaangol sa iyang anak. Siya niangkon nga iyang gihangyo ang drayber nga manubag sa insidente apan giingnan lamang siya nga i-report ang insidente ngadto sa management sa Latransco. Si Jerry, sa iyang post, niingon nga ang insidente niadtong Oktubre 30, alas 11:58 sa buntag hangtod alas 12 sa udto. Matod niya bisan niadtong didto pa sila sa Sudlon, Brgy. Lahug, kusog na ang pagpadagan sa drayber. Ang drayber giingong kalit nga ni- brake dihang naabot sila sa atubangan sa buhatan sa Social Security System sa downtown nga niresulta sa pagkaangol sa kamot sa iyang anak. Siya niingon nga sila, lakip ang pipila ka mga senior citizen nga pasahero sa drayber, nakahukom nga manaog sa MPUJ kay nahadlok. “Palihog ko sa operator aning Latransco nga aircon bus. Disiplinaha na inyong mga driver nga dili magpakusog og dagan kay daghan kaayo ang mga pasahero. . . giingnan rami sa driver aw report mo sa company namo,” tipik sa post ni Jerry. Nunot sa insidente, ang LTO 7 nangayo og sinulat nga tubag sa management sa Latransco, nipasabot nganong dili angay mag-atubang og kasong administratiba ang driver o operator ug nganong dili angay suspensuhon o bawion ang lisensiya sa pagmaneho. Ang drayber sa MPUJ, uban sa daghang mga miyembro sa Latransco, lakip ang usa ka representante sa human resources ug usa ka empleyado sa information technology ug ningtambong usab sa hearing sa Miyerkules sa buntag ang bana ni Jerry. Sa inisyal nga imbestigasyon, ang amahan nihatag og gibug-aton sa kamahinungdanon sa pagtaho sa insidente tungod sa dili igo nga pag-atiman nga nadawat sa iyang naangol nga anak. Matod sa amahan, gawas sa iyang anak, naangol usab ang ubang mga pasahero, lakip na ang mga senior citizen, apan gipili nila nga dili na lang i-report ang hitabo. Sa imbestigasyon, gikwestiyon sa LTO 7 ang drayber sa iyang mga lihok ug responsibilidad sa pagmaneho sa sakyanan. Matod sa drayber nga dili siya makahatag og hinanali nga hinabang tungod kay nabalaka siya nga biyaan ang MPUJ nga walay bantay sanglit walay public assistance officer o konduktor nga nag-duty niadtong higayuna. Gipangutana sa LTO 7 ang drayber kon nakatambong ba siya sa mga seminar nila ug sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB), iyang gikompirmar nga nitambong siya.'}]"
Unsa ang tuyo sa autopsy nga himoon sa lawas ni Mabale?,['aron maklaro kon unsa ang nahitabo'],"[{'article_id': 1128, 'title': 'Lawas ipa-autopsy; biktima mibahad na?', 'text': 'Ipa-autopsy ang lawas sa 20 anyos nga si Roselito Gener Mabale nga napalgang patay na sa Sitio Buongon, Brgy. Malubog, bukirang dapit sa dakbayan sa Sugbo niadtong Miyerkules sa udto, Enero 31, 2024 Ang Malubog Police Community Precinct nakig-alayon na sa pamilya sa batan-on aron hangyuon nga ipaubos kini sa autopsy. Apan magpaabot usab sila sa availability sa PNP Forensic Unit, lakip na sa desisyon sa pamilya, kon mosugot ba sila nga ma-autopsy ang lawas sa namatay. Tuyo sa autopsy aron maklaro kon unsa ang nahitabo, duna bay laing tawo nga naghimo sa krimen. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), ang hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga si Police Colonel Jake Bacquian nimando sa hepe sa Malubog PCP nga mohimo og lawom nga imbestigasyon. “Wala pa ta kadawat og reply from the forensic kay we just have submitted it and then we will try to see kon unsay pwede pa buhaton ani kay kasi baka naa pay procedure ang forensic group considering medyo na decompose na gyud ang body. Nakita gani nato nabuwag na ang lawas,” matod ni Baculo. Usa sa subayon kon naghikog o dunay laing tawo nga nagpaluyo sa kamatayon niini pinaagi sa pagpakighinabi sa mga tawo nga katapusan nga nakakita, lakip na sa kuha sa mga CCTV camera sa dapit. Gitan-aw na usab nila ang social media page sa biktima. Duna na silay nakuha sama sa post niini nga nagpahibawo nga nisakay kinig motorsiklo paingon sa Barangay Busay niadtong Enero 6, 2024, katapusang petsa nga siya nakit-an. Ilang ilhon kinsa ang mga kauban ni Mabale ug kinsa usab ang giadto niini sa Sitio Grahe sa maong petsa aron makuhaan nila og pamahayag. Hinuon, ang inahan sa biktima nga si Aileen Mabale nga nahinabi sa DYHP RMN Cebu nisanong na nga ipaubos sa autopsy ang lawas sa iyang anak. Giangkon ni Aileen nga niadtong Enero 6, 2024 sa buntag nananghid kini kaniya nga molakaw kay mo take og exam sa Southwestern University (SWU) Phinma apan wala na makauli sa ilang balay sa Kasambagan. Katapusan siya nga nakit-an sa Sitio Grahe, Barangay Busay, dakbayan sa Sugbo, pasado alas 9 sa gabii. Apan matod ni Aileen nga naka chat pa ni sa iyang higala nga magpakuha sa Temple of Lea sa Busay pasado alas 8:00 sa gabii sa maong petsa apan wala na makuha. Gihulagway ni Aileen nga hilumon ang iyang anak ug wala kini gibutyag nga dunay problema sa kinabuhi. Niadtong Nobyembre sa miaging tuig, nitug-an kini kaniya nga duna na siyay uyab nga iyaha ra usab nga classmate apan nagbuwag ra usab sila. TILIMAD-ONNobiyembre 22, 2023 nag post pa kini sa laing FB account nga ang tuig 2024 maoy katapusan sa iyang tuig, nagpasabot nga iyang putlon ang iyang kinabuhi nga gikompirmar usab sa iyang inahan. “Kon nakakita pa ko ana dayon, ako unta na estoryahon dayon,” matod ni Daisynia ngadto sa media. Bisan pa niini, andam niya nga ipasusi sa kapulisan unsa ang tinuod nga hitabo aron masayran kon tinuyo ba sa iyang anak ang nahitabo.'}]","[{'article_id': 503, 'title': '14 anyos gilugos sa 38 anyos nga papa', 'text': 'Usa ka amahan nga hubog, nilugos sa iyang 14-anyos nga anak babaye, ala 1:00 sa kaadlawon, Dominggo, Hunyo 9, 2024, sa Brgy. Dacuycuy, lungsod sa Boljoon. Ang amahan, 38, nadakpan sa kapulisan human ang anak nga tinun-an sa grade 9, ang nitug-an ngadto sa iyahang inahan. Si PMS Jayson Dadis, pangu sa Women’s and Children’s Protection Desk (WCPD) sa Boljoon, nibutyag sa Superbalita Cebu nga ang suspek hubog kini gikan namista sa usa ka sitio sa Dacuycuy. Asoy sa biktima ngadto sa kapulisan, uban siya sa iyang papa nga nanguli sa kaadlawon na apan sa pag-abot sa mingaw nga dalan, kalit nga gibunlot sa iyang papa ang iyang kamot, gidala sa kasagbotan ug gipahimuslan. Ang bata dihang naabot sa ilang panimalay misumbong sa inahan. Ang inahan uban sa iyang anak daling nangayo’g tabang sa kapulisan. Ang mga sakop sa Boljoon Police Station misikop sa amahan. Ang suspek niangkon sa krimen tungod sa iyang kahubog. Ang biktima gipahiling na sa Pink room sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC). Nasayran sa Superbalita Cebu nga ang biktima kinamaguwangang anak sa lima ka managsuon.'}, {'article_id': 295, 'title': 'Mga pangandoy ni Analiza mauban sa iyang kamatayon', 'text': 'Gihaya na sa ilang balay sa Sityo Tipuso, Barangay Bulasa, Lungsod sa Argao, Sugbo ang saleslady nga gipatay sud sa giabangan nga lawak sa Brgy. Bulacao, Dakbayan sa Sugbo, Biyernes, Agusto 2, 2024. Naputol ang tanang pangandoy sa biktima nga si Analiza Cabatingan, 27, saleslady sa usa ka mall sa dakbayan. Nahinabi sa Superbalita Cebu ang ginikanan ni Analiza nga sila si Wences ug Denia Cabatingan nga bugtong gipanawagan nga makab-ot ang hustisya sa gidangatan sa ilang anak. Sigun pa ni Ginang Denia nga daghan pa unta og plano ang iyang anak dili lang sa iyang kaugalingon apan sa ilang pamilya. Si Analiza maoy ikaduha sa tulo ka mga managsuon. Saysay sa inahan nga kasamtangan nga nanarbaho si Analiza sa mall samtang nagpaabot sa iyang agency nga iyang giaplayan og trabaho alang sa abroad. Manimpalad unta si Analiza ngadto sa Hong Kong aron nga makapahuman sa pagtukod sa ilang balay ingon man makatabang sa pagpatungha sa iyang manghod sa kolehiyo. Katapusan nga gika-chat ni Denia ang iyang anak pinaagi sa Messenger niadtong Huwebes sa gabii, Agusto 1, 2024 nga malipayon pa kaayo ug nisaad nga mopauli sa Barili sa Sabado aron pagtambong unta sa haya ug lubong sa iyang ninang sa bunyag. Na-emosyonal ang inahan nga nagsud-ong sa lungon nga sa pagpauli sa iyang anak gisulod na sa kahon. Samtang ang kapulisan sa Inayawan Police Station nagpadayon sa ilang operasyon sa pagsuwat ning taho batok sa suspek sa pagpatay.'}, {'article_id': 919, 'title': 'Drayber gituohan nga nakatu’g patay sa bangga', 'text': 'Namatay diha-diha ang usa ka drayber sa motorsiklo nga nabangga sa usa ka trak sa Miyerkules sa alas 2:24 sa kaadlawon, Marso 13, sa national highway sa sityo Lourdes, Brgy. Poblacion, lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo. Gituohan nga nakatagpilaw ang biktima samtang nagmaneho hinungdan nga ni-counterflow sa pikas lane nga gisubayan sa cargo truck. Ang biktima giila sa kapulisan nga si Donald Amapola Raboy, 21, taga Brgy. Lamac , Consolacion, samtang ang drayber sa cargo truck giila nga si Teofilo Condring Jacinto, 39, minyo, taga Camaligbato, Taboc, Siyudad sa Danao, amihanang Sugbo. Base sa imbestigasyon ni Patrolman Llyod Jacob, traffic police investigator sa Liloan Municipal Police Station, ang cargo truck padulong sa south samtang ang motorsiklo padulong sa north. Asoy sa truck boy ngadto sa kapulisan nga mingaw kaayo ang dan niadtong higayuna sa ilang pagtadlas. “Wala nay lain gi-overtookan, Sir. Mingaw ang dan anang orasa segun sa nakasaksi nga helper sa driver sa maong truck. Ilang duda sanglit nakatulog daw,” chat ni Jacob sa Superbalita Cebu. Nagbangga ang duha ka mga sakyanan nga tungod sa kakusog sa impact, nalagpot si Jacobe ug namatay diha-diha. Ang drayber sa cargo truck naa na sa kustodiya sa kapulisan sa Liloan ug nakigsulti sa mga tagtungod alang sa amicable settlement sa pagsuwat ning taho. TRAK NATUMBAMilagro nga wa maunsa ang drayber ug truck boy sa usa dakong trak nga nagguyod og usa ka dakong container van nga gikargahan og abuno human nibangga sa lubi, natumba ug natumbahan pa sa lubi. Nahitabo kini alas 4:02 sa hapon sa Miyerkules, Marso 13, sa Purok Catleya, Brgy. Lanas, Siyudad sa Naga. Kini ang gibutyag ni Renedette Jadina, purok leader, nga nakaresponde sa maong dapit nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Matod niya nga ang trak nga gimaneho ni Rodger Jadman, taga Cawayan, Dalaguete, padung sa Siyudad sa Toledo. Pagliko sa kurbada, nidasmag sa kilid sa bukid ug naigo ang lubi, nabali ug natumba ang trak. Si Carlet gikataho nga nawad-an lang sa kontrol sa iyang pagmaneho. Gipabantayan ni Jadina ang dapit kay kurbadahon ug masegurado usab ang mga fertilizer nga hayan kawaton sa mga mapahimudsanon kon way magbantay. Nitubag sa alarma ang City of Naga Disaster Risk Reduction and Management Office ingon man Cebeco kay apektado ang linya sa kuryente tungod sa nadaut nga usa ka poste.'}, {'article_id': 1486, 'title': 'Laing Malasugi nabingwit sa Argao', 'text': 'Dakong isda nga Malasugi nabingwit sa usa ka retired nga sakop sa Philippine Navy (PN) nga naglingawlingaw sa pagpangisda sa kagatan sa lungsod sa Argao alas 6 sa buntag sa Huwebes, Nobiyembre 23, 2023. Ang kanhi Navy frogman nga si Rheymund Olimpio, 57, minyo, taga Dr. TS Kintanar, Brgy. Poblacion, Argao malipayon nga niasoy sa Superbalita Cebu sa iyang talagsaon nga kasinatian sa pagpamingwit og isda. Matod ni Olimpio, ang pagpanagat maoy usa sa mga matang sa iyang pag-ehersisyo alang sa pamintinar sa maayong panglawas karon nga retirado na sa trabaho. Asoy niya nga sayo sa buntag nagpalawod siya sa gilay-an nga 1. 5 milya gikan sa pantalan sa Poblacion, Argao. Matod niya nga ang iyang matang sa panagat mao ang gitawag og jigging o mamasol. Nikubit sa iyang paon ang dakong Malasugi hinungdan nga gibira dayon niya bisan sa kabug-at niini. Sa iyang pagdunggo, ang isda nga Malasugi iyang gitimbang ug niabot kini og 37 kilo ug kon ibaligya, gibana-bana nga mobalor og P9,000 ngadto sa P10,000. Apan sa kinilo, mohalin kini og di mominos P12,000 sa labing minos tag P350 ang kilo. Apan wa niya gibaligya ang isda, iya kini nga gibahinbahin ngadto sa iyang mga silingan, kaparyentihan ug kahigalaan. Sukad nga hugot nga gipatuman sa local nga kagamhanan ang mga balaod sa pagpanagat pinaagi sa Bantay Dagat ug kooperasyon sa mga mananagat, naandan na ang pagkakuha og dagkong mga isda sa kadagatan sa Argao.'}, {'article_id': 934, 'title': '114% pagsaka sa mga aksidente sa 2 ka buwan', 'text': 'Ang Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team) nitaho og dakong pagsaka ngadto sa 114 porsiyento sa ihap sa mga aksidente sa kadalanan sulod sa unang duha ka buwan sa 2024 kon itandi sa samang panahon niadtong 2023. Samtang 787 ra ka aksidente ang natala sa Team gikan sa Enero hangtod Pebrero 2023, adunay kinatibuk-an nga 1,683 ka insidente ang na-report karong tuiga sa parehas nga panahon. Ang mga motorsiklo nasuta nga maoy hinungdan sa 41 porsiyento o gibana-bana nga 690 niini nga mga aksidente, gisundan sa mga SUV (14 porsiyento o 236 ka insidente), sedan (10 porsiyento o 163 ka insidente), taxi (unom ka porsiyento o 99 ka insidente), ug pick-up trucks (lima ka porsyento o 92 ka insidente). Mokabat sa 15 porsyento o 261 ka insidente ang nasulbad sa maayong paagi. Tali sa Enero ug Pebrero 2024, ang Team nakatala og upat ka kamatayon ug 457 ka angol, menor ug seryoso, nga resulta sa mga insidente sa dalan. MGA PAGLAPASSi Hyll Caganap, Team assistant department head, niingon nga ilang gihingusgan ang checkpoint operations aron masikop ang mga masalaypong motorista nga padayong naglapas sa balaod sa trapiko, nga maoy kasagarang hinungdan sa mga insidente sa kadalanan. Si Caganap niingon nga ang nag-counterflow nga mga sakyanan maoy usa sa mga nag-unang hinungdan sa mga insidente sa kadalanan.'}]"
"Unsa ang gibuhat sa biktima sa Sityo Sua, Brgy. Mantalongon?",['nagbilar sa usa ka haya'],"[{'article_id': 1129, 'title': 'Motorsiklo mibangga sa kahoy, drayber tipi', 'text': 'Namatay ang usa 22 anyos nga lalaki human ang iyang gimaneho nga motorsiklo nabangga sa punoan sa kahoy sa daplin sa barangay road sa Brgy. Obo, lungsod sa Dalagute sa alas 10 sa gabii sa Miyerkules, Enero 31, 2024. Ang biktima giila nga si Elmer Marlo Dumdum Adivino, taga Barangay Balisong, lungsod sa Argao. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dalaguete ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Clemente Felicia Jr. nasayran nga ang biktima gikan nagbilar sa usa ka haya sa Sityo Sua, Brgy. Mantalongon, bukirang dapit sa Dalaguete. Sa iyang pagpauli, nagmaniho kini sa iyang motorsiklo ug giingong kalit nga nisimang paingon sa daplin ug nabangga sa punoan sa kahoy. Tungod sa kakusog sa impact, ang biktiman nalabay gikan sa iyang motorsiklo. Gidali siya sa pagtabang sa mga rescuer sa Dalaguete ug gidala sa tambalanan apan pipila ka mga gutlo, nakabsan sa iyang kinabuhi.'}]","[{'article_id': 1198, 'title': '350-400 ka sakyanan sa dagat mingsalmot', 'text': 'Moabot og 350 ngadto na sa 400 ang natala sa Philippine Coast Guard Central Visayas (PCG) nga mga sakyanan sa kadagatan nga ningsalmot sa Seaborne Procession sa besperas sa Fiesta Señor sa Enero 20, 2024. Gipahibawo ni Lt. Emeniano Elde Malagar, deputy commander ug tigpamaba sa PCG 7, naglangkob sa maong datos ang mga rehistrado ug unregistered nga mga vessel atol sa procession. Sa ilang talaan, anaa sa 247 ang narehistro sa ilang opisina. Adunay 69 ka mga floating vessel nga gigamit sa mga marshal, mas daghan kon itandi sa miaging tuig nga anaa lang sa 33 ka vessels. Giingong wala dayon makapahimutang ang ubang sea vessels apan nahimo’ng malampuson gihapon sa pagsunod sa MV Martin 8, ang galleon nga giluwanan sa imahen sa Sagrada Familia. “It started awkwardly because of the initial positioning of the participating vessels but went smooth after reaching Mandani Bay,” matod ni Malagar sa mga tigbalita sa Enero 20, 2024.“The activity went orderly and successful as we brought it near the devotees on the piers and wharfs,” dugang niya. NAUNLODHinuon gipahibaw sa PCG nga adunay pumpboat nga nitikyaob sa kadagatan duol sa vicinity sa Pier 1 o Depante Derecho nga maoy dunggoanan sa galyon. Nahitabo ang pagtikyaob dihang padung na modunggo ug mopakanaug sa mga pasahero ang timon sa bangka. Ang tanang mga sakay nga devotees naluwas hinuon nga gilangkuban sa mga babaye ug lalaki. Kini nahitabo pasado alas 10 sa buntag sa Enero 20, 2024 sa kadagatan tungod sa baywalk sa may National Museum sa siyudad sa Sugbo. Sa video ni Rusty Deocampo makita nga ang tumoy nga kilid sa bangka nabuslot ug gisuwayan og pugong sa usa ka crew aron di masudlan og tubig. Apan ang tubig nakasulod sa sakayan ug nag-inanay kini og kaunlod. Apan kay may katig man, ka tunga ra sa motorbanca nalapawan sa tubig. Makita sa video nga ang mga sakay gidali sa pagtabang sa laing taga motorbanca nga ningsalmot ra usab sa Seaborne Procession.'}, {'article_id': 767, 'title': '1 patay sa 2 ka mga sunog sa Tagbilaran', 'text': 'Usa ang patay sa duha ka mga sunog nga ning-igo sa dakbayan sa Tagbilaran, Bohol, sa Sabado sa buntag, Abril 13, 2024. Ang unang sunog niigo alas 7 sa buntag sa Eastern Cogon Elementary School nga giisa sa first alarm alas 7:21 sa buntag. Kini nakontrolar alas 7:43 sa buntag ug hingpit nga napawong sa alas 8 sa buntag, matod sa ground commander nga si SF04 Loel M Gallares. Ang nasunog mao ang lawak sa Grade 6 sa edipisyo nga iya sa Dept. of Education (DepEd) nga nagbilin og danyos nga gibana-banabang P2, 760,000. Matod ni F03 Anselmo De Cacdac, fire investigator sa Tagbiliran City, nga nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon sa hinungdan sa sunog. PATAYSamtang ang ikaduhang sunog niigo sa Brgy. San Teodolo alas 8:15 sa buntag. Ang balay nga iya ni Marcial Gallentes nasunog. Kini under control alas 9:10 sa buntag ug hingpit nga napawong alas 9:15 sa buntag nga nagbilin og danyos nga P10,000. Matod sa Tagbilaran City Fire Office nga usa ka 35 anyos nga lalaki nga wa sa maayong pangisip ang namatay apan wa nganli. Giingon nga nag-inusara kini sa balay atol sa sunog. Gisusi sa Scene of the Crime Operation (Soco) personnel ang dapit samtang nagpadayon pa ang imbestigasyon sa hinungdan sa sunog.'}, {'article_id': 463, 'title': 'Barangay official sa Mambaling gipatay', 'text': 'Patay ang usa ka 44 anyos nga lalaki nga admin. officer III sa Brgy. Mambaling, Dakbayan sa Sugbo human siya pusila sa wala pa mailhing nagbinugtong nga mamumuno sa Sitio Micabaja, Brgy. Barrinuevo Jelly, Dakbayan sa Sugbo, pasado alas 12 sa udto sa Lunes, Hunyo 17, 2024. Ang biktima giila sa mga residente sa dapit nga si Elyong Corrales, 44, taga Sitio Puntod, Alaska, Mambaling, kabanay ra usab sa kapitan sa barangay. Matod ni Police Major Mather Balatero Jr. , bag-ong hepe sa Mambaling Police Station, nga samtang nagkaon ang biktima sa usa ka karenderiya sa lugar, kalit lang kini nga gipusil sa usa ka tawo gikan luyong bahin sa biktima. Naigo ang biktima sa ulo nga niresulta sa iyang hinanali nga kamatayon. Samtang ang gunman yano lang nga nagbaktas palayo. Gihulagway sa mga saksi ang killer nga nagsul-ob og long sleeves, nagkawo ug naka-facemask. Wala pa usab matino unsa nga matang sa kalibre sa armas ang gigamit sa gunman. Tungod niini, milusad dayon og imbestigasyon ang Mambaling Police Station pinaagi sa pagsusi sa mga kuha sa CCTV camera sa dapit. IMPORMASYONSigun sa usa sa mga imbestigador nga ang pamilya dunay gustong ibutyag apan gipili niini nga mobisita sa buhatan ni Balatero aron way daghang makadungog. Sa pagkutlo ning balita, nagpaabot pa si Balatero sa kabanay ni Corrales basin maka kuha sila og lead sa imbestigasyon. “Ganina may gustong sabihin yung pamilya ng biktima pero nag ingon na lang sila nga moadto na lang sa opisina natin unya pagkahuman sa Scene of the Crime Operatives (Soco). So, gahulat-hulat ko nila ron sa opisina kay naa daw sila’y isulti. Basin makatabang ni sa imbestigasyon nato,” matod ni Balatero. Tanang anggulo ang gipangsubay nila karon, usa na niini ang personal nga atraso kon duna ba kini kontra sa lugar o duna bay hulga nga nadawat sa wala pa mahitabo ang pagpamusil. GIPUSIL SABPipila ka oras sa wa pa ang hitabo, usa usab ka 18-anyos nga lalaki gipusil sa iyang silingan alas 12:05 sa kaadlawon sa Lunes sa Sitio White Road dumpsite, Brgy. Inayawan, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima nga giila nga si Tantan Correa, nagpuyo sa maong lugar, nakaangkon og samad pinusilan sa walang bahin sa liog. Wala pa igkita ang suspek nga giila nga si Melson Braxton. Si Police Master Sgt. Edoy Agsunod, Jr. , imbestigador sa Inayawan Police Station, nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga drugas ang motibo sa krimen. Ang biktima giingon nga nipalit og shabu gikan sa suspek, matod ni Agsunod. Apan ang kwarta nga gihatag sa biktima giingon nga kulangan hinungdan nga sila nagkalalis sa suspek busa gipusil. Ang biktima naa sa usa ka tambalanan sa dakbayan nagpaalim.'}, {'article_id': 336, 'title': 'Abangan gipulihan isip national president sa LCP', 'text': 'Gipulihan sa League of Cities of the Philippines (LCP) si preventively suspended Cebu City Mayor Cedie Abangan isip national executive president tungod sa iyang unom ka bulan nga preventive suspension. Ang LCP’s National Executive Board Resolution 2024-06 nagkanayon nga si Abangan gipulihan ni Quezon City Mayor Ma. Josefina “Joy” Belmonte-Alimurung isip acting national president. Si Abangan, sa usa ka press conference niadtong Biyernes, Hulyo 19, nag-ingon nga iyang gituohan nga usa sa mga agenda sa LCP’s special National Executive Board Meeting niadtong Biyernes sa hapon, Hulyo 19, mao ang pagtangtang kaniya isip national president. Gikwestiyon ni Abangan ang validity sa maong meeting tungod kay wala kini maka-meet sa gikinahanglan nga 15 ka adlaw nga pahibalo. Sa usa ka pamahayag, ang LCP nagkanayon nga si Abangan dili makahimo sa pagpatuman sa iyang mga function, gahom, ug responsibilidad isip national president tungod sa iyang preventive suspension. “To ensure the smooth operations and functioning of the league, the National Executive Board (NEB) resolved and recognized Mayor Belmonte-Alimurung as the acting national president of the LCP,” sumala sa pamahayag. Ang national chairman ug Bacolod City Mayor Edoy Callao Calagos, nga maoy nipatawag sa special meeting, nagpamatuod sa resolusyon ug mipirma niini kauban ni LCP Deputy Secretary General for Visayas ug Bago City Mayor Noah Callosa, imbis si LCP Secretary General ug Baguio City Mayor Rasheed Calmerin.'}, {'article_id': 538, 'title': '32 anyos nga lalaki gibanhigan, patay', 'text': 'Gituohan nga nalambigit sa illegal nga kalihukan napalgang patay alas 5:00 sa kaadlawon, Dominggo, Hunyo 2, 2024, sa Sitio Anislag, Barangay Canlumampao, dakbayan sa Toledo. Si Lito Demesa Deocampo, 32, dunay kapuyo, ug taga Barangay Puting Bato (Proper), Toledo, nagbuy-od sa dan nga nagkadugo ang nawong ug ulo. Si Police Senior Master Sgt. Dalmacio Palang, imbestigador sa Toledo City Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu nibutyag nga drugas ug personal grudge ilang gisubay sa imbestigasyon. Sanglit ang kapuyo niini nitug-an nga nag-apil-apil kini sa illegal nga bisyo. Ang biktima giingong nagsakay kini og motorsiklo ug dunay gianhang panimalay sa awaaw nga dapit nga 500 metros ang gilay-on gikan sa barangay road. Nagtuo ang kapulisan nga giatangan ang biktima. Posibli motibo ang personal o kaha ang pag-apil-apil sa isyu sa drugas. Ang kapuyo mitug-an sab nga giinitan ang biktima kay gituohang asset sa kapulisan. Wala pa masuta sa kapulisan kon samad pinusilan ba maoy namatyan sa biktima. Sanglit ang samad sa likod sa ulo gamay kaayo. Posibling gibunalag kahoy nga may lansang. Walay kabhang sa bala sab nga narekuber sa crime scene. Hinuon, gipaabot nila ang autopsy results sa Scene of the Crime Operatives (Soco). Wala na igkita ang kuyog sa biktima nga nagmaniho sa motorsiklo.'}]"
Asa nahitabo ang pagdakop sa suspetsadong drug pusher?,"['F. E. Macalalad St. , NRA, Barangay Subangdaku, siyudad sa Mandaue']","[{'article_id': 1134, 'title': 'Kapin P600K balor sa gidiling drugs nasakmit', 'text': 'Napusasan ang giila sa kapulisan nga suspetsadong drug pusher nga giingong high value individual (HVI) sa F. E. Macalalad St. , NRA, Barangay Subangdaku, siyudad sa Mandaue, ala 1:07 sa kaadlawon sa Miyerkules, Enero 31, 2024, Ang suspek nga nasikop sa buy-bust mao si Gernald Macalangcom Macalinao, alyas Gernald, 33, ulitawo, taga Barangay Jagobiao, Mandaue City. Nihimo sa buy-bust mao ang City Intelligence Unit (CIU) sa Mandaue City Police Office (MCPO) nga gipangulohan ni Police Lt. Louell Macalincag uban sa superbisyon ni Police Lt. Col. Ronil Lagasca Jr. , hepe sa CIU, pinaagi sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency 7. Nakuha gikan sa suspek mao ang 100 gramos nga timbang sa gituohong shabu nga gibanabana nga dunay standard drug price nga P680,000.'}]","[{'article_id': 1623, 'title': '2 ‘mitulis’ sa kapehan sikop', 'text': 'Nadakpan na ang duha sa tulo ka mga suspetsadong tulisan nga ningbiktima sa usa ka coffee shop sa Salinas Drive, Brgy. Lahug, dakbayan sa Sugbo sa Lunes sa gabii, Oktubre 30, 2023. Unang nadakpan sa Mabolo Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat mao si Charlie Dean Leif, alas 10:30 sa Martes sa gabii, Oktubre 31, 2023 sa balay niini sa Purok 4, Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo. Nadakpan usab sa Mandaue City Police Office (MCPO) sa Barangay Centro si Ghen Vinz Parong, kinsa nanion sa armas ug maoy nikuha sa cellphone sa kustomer nga lalaki nga nag order unta og kape. Si Parong taga Gorordo Avenue, corner Sudlon, Barangay Lahug. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office, nga si Ricardo Parrenas, alyas Banban, ang wala na lang madakpi apan padayon nga gipangita sa kapulisan sa pagsuwat ning taho. Gibutyag ni Baculo nga duna na silay impormasyon kon asa na nagtago-tago si Parrenas nga tungod niini iyang awhag nga labing maayo mo surrender na lang aron dili mabutang sa peligro ang kinabuhi ani. “Kato na lang naka jacket og itom kato si Ricardo Parrenas ang wala nato madakpan. But we are working on it and we already have information kon asa man ni siya nagtago. Kon ako pa sa iyaha mo surrender na lang siya,” matod ni Baculo. Kon sa miaging tulis sila wala pasakai og kaso sa ilang biktima nga maoy hinungdan nga sila nakagawas, apan karon, matod ni Baculo, ikiha sila sa mga biktima. Kadtong lalaki nga mipalit lang unta og kape apan giapil siya sa pagtulis ug gikuha ang iyang cellphone ug bag, nagpa blotter na sa Mabolo Police Station uban sa iyang ginikanan. Giawhag nila ang tag-iya sa coffee shop nga mosang-at usab og reklamo ngadto sa Mabolo Police Station aron dugang nga kaso ilang ipasaka batok sa maong mga suspek ug mabalhog sa bilanggoan. Ang hepe sa Police Regional Office 7 Police Brigadier General Jorge Abad mihangop sa daling pagka sikop sa mga suspek tungod sa walay hunong nga pagpangita kanila. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay nga nalipay si Abad sa dali nga kasulbaran ug nidayeg sa coffee shop nga nagbutang og CCTV camera nga maoy hinungdan nga nailhan dayon. “Ang atong Regional Director Brigadier General Jorge Abad mi congratulate sa mga operating unit no nga walay undang ug walay puas ang among paggukod aning mga tawhana kay nag viral man ni sa social media. Makita sad ninyo gi emphasize sa atong regional director kon unsa ka importante kon naay CCTV ang atong business establishment,” matod ni Abacay. Mitabang na ang PRO-7 sa pagpangita kang Parrenas ug masaligon si Abacay nga madakpan ra usab ni sa dili madugay.'}, {'article_id': 612, 'title': 'Gipatay kay milaban sa anak', 'text': 'Gipusil-patay ang usa ka amahan nga nilaban sa iyang anak nga giingong gituok sa gikaaway samtang samdan ang kauban sa iyang anak atol sa hitabo sa Sityo Kabulihan, Barangay Baliang, bukirang dapit sa dakbayan sa Danao, alas 3:50 sa kaadlawon sa Huwebes, Mayo 16, 2024. Hinuon, nadakpan ang duha ka mga suspek sa hot pursuit operations sa kapulisan. Ang namatay giila lang sa alyas nga ‘Achilles’, 37, drayber sa habalhabal, taga Sitio Langub, Barangay Guinacot, Danao City ug ang angol mao si ‘Norvin’, 17, taga Purok Tambis, Barangay Togonon, Danao City. Ang mga biktima gidala sa mga rescue personnel sa Danao City Provincial Hospital, diin si Achilles gideklarar nga dead on arrival. Kapulisan sa Dakbayan sa Danao nihangyo nga pugngan ang mga ngan sa mga biktima ug mga suspek. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan ubos sa pagpangulo ni Lt. Colonel Pio Balita, si Norvin ug iyang higala nga si Rodger, anak ni Achilles, didto sa basketball court sa Sitio Cabulihan, Baliang dihang giduol sila sa duha ka mga lalaking mag-agaw ug gipasanginlan nga sila ang ningtumba sa ilang motorsiklo. Nihimakak sila sa pasangil. Si Rodger, kinsa nipasangil nga gituok siya sa usa sa mga manag-agaw, nisumbong sa iyang amahan nga si Achilles. Dihang gikomprontase ni Achilles ug sa iyang live-in partner ang duha ka mga suspek, usa kanila niibot og armas ug gipusil sa makadaghang mga higayon si Achilles sa nagkadaiyang bahin sa lawas. Naigo usab sa tuong paa si Rodelo, higala ni Rodger, dihang gipusil sa iyang suway nga pagsibat. Duha ka mga suspek nasikop atol sa hot pursuit operations sa kapulisan. Ang mga suspek gibalhug sa selda samtang nagpaabot sa tukmang mga kaso nga ipasaka batok kanila.'}, {'article_id': 1113, 'title': '3 angol, P1. 6M danyos sa 9 ka balay nga nasunog', 'text': 'Siyam ka mga balay ang nangasunog, usa niini ang wa hingpit naugdaw, sa Sitio Caduloy, Barangay Tisa, Syudad sa Sugbo, alas 9:14 sa buntag sa Lunes, Pebrero 5, 2024. Sa imbestigasyon ni F01 Lumabas Lumagod, investigator sa Cebu City Fire Offce (CCFO), nasayran sa Superbalita Cebu nga tulo ang nangaangol, nga giila nga sila si Hope Lumanog kinsa nakaanagkon og samad sa walang paa; Robert Lumapas, samdan sa walang abaga; ug Edcel Lumbaga, samdan sa mga kamot, pulos hamtong ug mga lumolupyo sa naasoy dapit. Dugang sa imbestigasyon, ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Mira Broca Lumbang apan, atol ning pagsuwat, gisusi pa sa kabomberuhan ang hinungdan sa pag-ulbo sa kayo. Gisaka kini sa first alarm sa alas 9:20 sa buntag. Nakontrolar ang kayo sa alas 9:39 sa buntag ug na-fire out mga 11 minutos ang nakalabay. Dili mominos 15 ka mga pamilya ang apektado nga gilangkuban sa 75 ka mga indibiduwal ug gibana-bana nga nagbilin og danyos nga dili mominos P1,650,000.'}, {'article_id': 995, 'title': 'Gob. Abalayan mipahunong una sa pagtrabaho CBRT', 'text': 'Nipahimangno si Cebu Gobernador Edlen Abalayan sa mga kontraktor sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) nga hunungon ang tanang civil works sulod sa lote nga gipanag-iya sa Kapitolyo tungod sa giingong kakuwang sa documentary permit. Sa gitangtang na nga post gikan sa social media arm sa Cebu Provincial Government Public Information Office nga gi-post niadtong Martes sa gabii, Pebrero 28, 2024, si Abalayan nipagawas og Memorandum 16-2024, nga nagmando sa Hunan Road and Bridge Construction Group LTD, contractor sa Cebu BRT project, nga hunongon dayon ang dugang mga construction work sa mga bus station sa Abcede Boulevard sa Cebu City, atbang sa Capitol building. Nakuha sa SunStar Cebu ang kopya sa natangtang na nga memorandum. Sa memorandum, si Abalayan niingon nga nadiskubrehan sa Kapitolyo nga ang proponents sa proyekto kulang sa gikinahanglang pagtugot gikan sa National Historical Commission of the Philippines (NHCP) alang sa katukoran sa mga terminal. Niadtong Martes, si Abalayan gipahibawo ni Jober George Laguardia sa National Commission on the Culture and Arts (NCAA) Advisory Board bahin sa posibleng paglapas sa proyekto batok sa Philippine Heritage Law sa mga lote nga gipanag-iya sa Probinsiya sa Abcede Blvd. Ang proyekto “daw nahimutang” sulod sa buffer zones sa Capitol Building ug Fuente Abcede Rotunda, nga ang duha daling ma-qualify isip heritage zones, sumala sa memorandum. Gitahasan ni Abalayan ang Philippine National Police (PNP) sa pagmonitor sa hugot nga pagpatuman sa iyang memorandum. NASUTASa memorandum, si Abalayan niingon nga ang proyekto nakalapas sa National Cultural Heritage Act of 2009 o Republic Act 10066, tungod kay ang kontraktor wala nakakuha sa gikinahanglang pagtugot gikan sa National Historical Commission of the Philippines (NHCP). Ang RA 10066 nagmando sa pagpanalipod sa mga istruktura ug edipisyo nga kapin na sa 50 ka tuig ug ang bisan unsang konstruksyon sulod sa gitudlo nga buffer zones nagkinahanglan sa pagtugot sa NHCP, dugang ni Abalayan. Ang edipisyo sa Kapitolyo sa Probinsiya sa Sugbo gideklarar nga National Historical Landmark ug naghupot sa Grade 1 Level Heritage Structure Classification, si Abalayan niingon nga nagkinahanglan kini sa mas estrikto nga pagpatuman sa RA 10066. Nakompleto sa 1938, ang edipisyo adunay neoclassical ug usa ka estilo sa art deco, nga adunay pagkaparehas sa US Capitol Building. Ang SunStar Cebu nisuway sa pagkontak kang Edot Banez sa Miyerkules, Peb.28, ang project proponent sa CBRT alang sa komento, apan wala siya na-contact. Niadtong Pebrero 2023, giingnan ni Abalayan ang mga nagpasiugda sa CBRT nga ang proyekto motadlas sa pipila ka mga lote nga gipanag-iya sa Probinsiya ug mangayo og “just compensation” gikan sa Department of Transportation (DOTr). Ang matag estasyon sa bus mookupar sa usa ka dapit nga 160 square meters, nga adunay drainage system sa duha ka kilid sa sidewalk. Ang bus terminal sa Abcede Blvd kabahin sa Phase 1 sa proyekto, gikan sa Cebu South Bus Terminal hangtod sa Cebu Capitol Building. Ang tibuok CBRT project magsugod sa Barangay Bulacao ug sa South Road Properties sa habagatan paingon sa Talamban sa amihanan. Kini adunay kinatibuk-ang kantidad sa proyekto nga mokabat og P17 bilyunes.'}, {'article_id': 1, 'title': 'Hepe, 2 personnel sa Stn 4 sa LCPO, gibalhin sa PRO7', 'text': 'Anaa na sa Regional Holding Admin Unit sa Police Regional Office (PRO) 7 ang hepe sa Marigondon Police Station lakip na ang duha ka personnel nga giingong nangulata sa usa ka tinun-an human dudahi nga nangawat sa iyang amo sa miaging semana. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad hepe sa kapulisan sa Central Visayas nga kabahin sa proseso ang pagrelibo sa mga polis kon adunay himuon nga imbestigasyon batok kanila. Iyang gipasabot nga aron dili makaempluwensya sa himuon nga imbestigasyon kinahanglan sila nga parelibohan sa katungdanan. Gipasalig ni Abacay nga ang hepe sa PRO-7 dili modupa sa mga polis kon mapamatud-an nga sad-an sa ilang nahimo. “Klaro man ang position sa atong Regional Director Police Brigadier General Jorge Abad sa ingon ani nga mga sitwasyon, we will never condone any deviations from the police operational procedure, kung naa man gani tay mapamatud-an nga ni violate sa police operational procedure in the conduct of investigation as in this case then we will file the necessary charges,” matod ni Abacay. Apan mipasabot si Abacay nga ilang hatagan og oportunidad ang matag personnel nga makapresentar sa ilang kaugalingon kung unsa ka tinuod ang pangangkon sa reklamante nga kabahin sa due process. Una na nga mipahinumdom ang pangulo sa PRO 7 atol sa iyang paglingkod nga sa iyang katungdanan sa tanang polis nga kinahanglang mobalik gyud sila sa basic sa pagpamulis. Kinahanglan nga sundon ang unsay nalatid sa police operational procedure ug kung dunay molapas niini mibahad ang heneral nga iyang silotan kutob sa ilang mahimo pinaagi sa pagpasaka sa kaso.'}]"
Unsa ang posisyon ni Necasio Madrigal?,['police investigator on case'],"[{'article_id': 1161, 'title': '2 natumbahan sa bule, nangamatay', 'text': 'Punoan sa bule nga putlunon na unta maoy nakaingon sa kamatayon sa duha ka mga bata nga lalaki nga mga estudyante niadtong Huwebes sa alas 2 sa hapon, Enero 25, 2024 sa sityo Luy-a, Brgy. Escalante, lungsod sa Pinamungajan, Sugbo. Usa usab ka tinun-an ang naangol atol sa insidente. Ang mga biktima nga nangamatay human nadat-ugan sa natumba nga bule giila nga sila si Dean Emeniano Cabisuelas Broca, 15, tinun-an sa Grade 10; ug Dean Pelising Madriago Madrid, 12, naa sa Grade 7. Ang duha pulos mga tinun-an sa Escalante National High School sa lungsod. Naangol usab ang ilang kauban nga si Jenalyn Demesa Madrid, 13, tinun-an sa Grade 8 sa samang tunghaan. Sa phone interview sa Superbalita Cebu niadtong Huwebes kang Police Staff Sgt. Necasio Madrigal, police investigator on case sa Pinamungajan Police Station, siya niingon nga base sa asoy ni Jenalyn kanila, nagkuyog sila sa iyang mga ig-agaw nga sila si Natoy, 14, Junior, 13, Jaggy, ug Dean Pelising. Ilang giadto ang umahan nila ni Jaggy kay nanghawan sa mga sagbot. Sa ilang pagpanguli, tungod sa kakapoy ug kainit sa panahon, ningpahuway sila sa daplin sa karsada kay landong. Sa ilang pag-abot sa dapit, diha na si Broca naglingkod sa iyang gimaneho nga motorsiklo sa tungod sa bule. Di siya kuyog sa grupo. Sa kalit lang nabali ang katunga sa punoan sa bule, apan sila si Jenalyn ug ang iyang mga ig-agaw, nakamatikod ug nakadagan. Apan sila si Broca ug si Dean Pelising nadat-ugan sa punoan hinungdan nga nangamatay diha-diha. Naigo usab si Jenalyn apan di grabe ang iyang samad. Matod ni Madrigal nga ang barangay duna na untay budget nga gigahin aron sa pagputol sa bule nga gihulagway nga guwang na kaayo ug nagkagabok. Apan way nakapasalig sa pagputol niini.'}]","[{'article_id': 1289, 'title': 'Viscom: Dakong kapildihan sa NPA sa 2023', 'text': 'Gihulagway sa Visayas Command (Viscom) sa Armed Forces of the Philippines nga dakong kaparotan ang natagamtam sa New People’s Army (NPA) sa tuig 2023. Sa datus sa Viscom gikan Enero 1, 2023 hangtod sa Disyembre 31, 2023, niabot sa 162 ka government initiated armed encounters ang nahitabo sa tibuok Kabisay-an, 80 niini nahitabo sa Eastern Visayas samtang 82 sa Central ug Western Visayas. Sa maong engkwentro, miresulta kini sa pagka neutralized sa 607 ka NPA diin 80 niini namatay sa engkwentro, 25 ang nadakpan ug 498 ang mitahan sa sabakan sa balaod. Kini naglangkob sa 10 ka high value NPA personalities sama sa magtiayong Tiamzon diin ang ilang grupo maoy miangkon sa kamatayon sa duha. Lakip sa nadakpan ug napatay ang 20 ka finance officers, wala pay labot sa 490 ka mass supporters nga mihatag sa ilang suporta sa gobyerno. Samtang, niabot usab sa 441 ka mga armas ang nasakmit sa gobyerno sa tibuok tuig nga operations, 153 niini gitahan ngadto sa mga sundalo ug 288 ang nakuha atol sa engkwentro samtang ang uban gitug-an sa mga miyembro niini kon asa gipangtago ang ilang mga gamit. Si Lieutenant General Eldadict Arevalo, commander sa Viscom, nidayeg sa iyang mga personnel tungod sa walay kakapoy aron matapos ang communist armed conflict sa tibuok Visayas region ug mahimong ‘gawasnon ang katawhan’.'}, {'article_id': 278, 'title': 'Gipakaon na, nanglabni pa', 'text': ""Gipahimuslan sa 23 anyos ang kamaayo’ng tawo sa menor de edad nga lalaki nga ni-share sa iyang burger, human nga nangayo ang suspek og pagkaon kay kuno gigutom. Inay magpasalamat ang suspek ngadto sa batan-on, gidagan na hinuon niini ang cellphone sa biktima. Maayong na lang kay nadakpan ang suspek sa mga nagpatrolya nga mga polis, Miyerkules sa 5:00 sa kaadlawon, Agusto 7, 2024. Ang suspek nailhan nga si Adonis Cabanalan Cabanlit, 23, ulitawo nga taga-Phase 3 Deca Homes, Barangay Dumlog, Dakbayan sa Talisay. Samtang ang biktima usa ka 17 anyos, tinun-an sa Alternative Learning System (ALS) nga taga-Sityo Tabada, Brgy. Mambaling, Siyudad sa Sugbo. Asoy sa biktima sa Superbalita Cebu nga nigawas siya sa ilang balay aron mokaon ngadto sa duol nga burger station sa ilang dapit, apan usa ka lalaki ang kalit nga miduol kaniya. Giingo’ng nangayo og pagkaon si Cabanlit ug gihatagan og burger sa biktima, wa pa makontento nangayo sab kini og kuwarta ug gihatagan og P60. CELLPHONE Wa magdugay nanghuwam si Cabanlit og cellphone nga bitbit sa biktima kay aduna lang siya'y tawgan, apan wa kini makakontak kay way load ang maong gadget. Saysay sa biktima nga gipugos pa siya ni Cabanlit nga pa-loadan ang maong cellphone kay importante ang iyang tawagan, apan iyang gibalibaran kay sirado pa ang tindahan nga namaligya og phone load. Apan gipangutana ang biktima sa suspek kon nakaila ba kini sa edaran nga babaye nga nanilhig sa kalsada niadtong higayona. Sa dihang gilingi sa biktima ang giingong babaye, mikaratil gilayon sa pagdagan si Cabanlit dala ang cellphone sa batan-on. Suway nga gigukod sa biktima ang suspek dungan sa pagpangayo og tabang, apan wa kini niya maabti. NAAY NAG-ROVINGAtol nga nag-roving sila si Police Staff Sgt. Brody Cabantac ug Police Staff Mikhael Cabantog, sa Mobile Patrol sa Mambaling Police nga maoy migukod sa kawatan hangtod nga nadakpan. Nabawi ang cellphone nga mokantidad sa P3,599. Gisubay karon sa Mambaling Police Station ang background ni Cabanlit kinsa way klarong tubag sa mga pangutana kinsa gidudahan nga 'sabog'. Giingong nagsukol-sukol pa sa polis sa dihang kuhaan og mugshot nga maoy proseso sa higayon nga adunay dinakpan, kay matod pa katungod niya nga mobalibad nga dili magpa-picture. Ang suspek gitanggong sa buhatan sa kapulisan ug gikatakda nga pasakaan og tukmang kaso kalabot sa iyang pagsakmit sa cellphone sa biktima nga nagpakaon pa niya.""}, {'article_id': 299, 'title': 'Aida ngadto sa kapulisan: ‘Di kumpiyansa’pagtubag sa alarma', 'text': 'Di mokompiyansa sa pagtubag sa alarma, pahimangno ni PNP Chief Makmak Kanor Aida atol sa pagduaw sa haya ni Mildred Genesis Cabral niadtong Miyerkules, Hulyo 31, 20024. Si Cabral gipusil-patay sa usa ka 16 anyos nga sakop sa Crips gang sa pagpatuman sa balaod sa curfew sa Barangay Banilad, dakbayan sa Mandaue niadtong Sabado sa kaadllawon, Hulyo 27, 2024. Si Aida uban ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, mitunol sa PNP Heroism Medal kun (Medalya ng Kadakilaan) ngadto sa asawa ni Cabral. Gawas sa medalya nga alang kaniya gihatagan usab og financial assistance ang asawa gikan sa Public Safety Mutual Benefit Fund Inc. ug laing abag gikan sa PRO 7. Matod ni P/Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Abad, sa maong hitabo, mipagawas og kamandoan ang PNP Chief nga panahon nga motubag og alarma kinahanglan nga dili gyud mo kompyansa aron wala nay sama ni Cabral nga makalas. “The instruction of the Chief PNP has always been clear, he is leaning on making sure that the morale and welfare of our personnel are taken cared of has always been his priority. . ” matod ni Abacay. Kahinumdoman nga si Cabral mokuha unta sa iyang asawa sa usa ka establisamento sa Banilad, dakbayan sa Mandaue, pasado alas 12 sa kaadlawon, Sabado, Hulyo 27, 2024, apan iyang naagian ang mga barangay tanod nga nangita sa mga menor de edad nga nakalapas sa ordinansa sa curfew. Usa mga batan-on nga sakop sa Crips Gang ang midagan nga gigukod ni Cabral apan sa dihang iya na kining signiton kalit lang siya nga gipusil sa ulo gamit ang 38 nga kalibre sa armas. Napasakaan na og kasong murder ang maong menor de edad ug sa miaging adlaw nadakpan usab sa Mandaue City Police Office ang laing mga kaubanan niini nga nga pulos miyembro sa Crips Gang nga niadtong tungura misibat human sa pagpamusil nga giapil usab sa gikiha sa kapulisan. /AYB'}, {'article_id': 1216, 'title': 'Manghod gikiha og cyber libel sa igsuon', 'text': 'Gidakop ang 24 anyos nga dalaga kay na wanted human nalutsan og warrant of arrest kay gikiha sa iyang maguwang gumikan sa giingong pagpakauwaw kaniya sa social media posts. Si Jeciree Manalastas Manalaysay, taga Purok Santan, Brgy. Vito, Minglanilla, napusasan alas 7:50 sa buntag sa Lunes, Enero 15, 2024 sa Brgy. Manaligod, sa Sibonga sa tulo ka mga kaso ngacyber libel. Nakapyansa siya sa Martes sa hapon ug nakagawas. Ang Sibonga Police Station personnel nisikop kang Manalaysay, pinasikad sa warrant of arrest nga giisyu ni Judge Janette Manalili Go, sa Branch 65 sa Regional Trial Court sa Talisay City, Cebu nga gipitsahan og December 19, 2023. Ang korte nitugot sa akusado nga makapyansa og tag P10,000 sa matag usa sa tulo kaso. Sa nakuha’ng impormasyon sa Superbalita Cebu, ang maguwang nikiha sa iyang manghod tungod sa giingong mga bastos, libelous posts nga giingon nga pagpanaut. Wala na makaaguwanta ang maguwang, nipasaka og kaso batok sa manghod. Sa nakuhang impormasyon sa Superbalita Cebu, selos ang giingong motibo sa posts sa manghod sa social media. Si Police Staff Sgt. Leon Gesim sa Sibonga Police station niingon nga nipiyansa si Manalaysay sa tulo ka mga kaso Martes sa hapon, Enero 16, busa gibuhian ra usab dayon siya.'}, {'article_id': 1701, 'title': 'Pitogo mibakwi sa mga pasangil', 'text': 'Si kanhi Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) senior executive assistant Jeffrey Pitogo nibakwi sa mga pasangil sa kurapsyon nga iyang gibato batok sa iyang kanhi hepe, si suspendido LTFRB chairman Elopre Manilag III, ingon man sa mga opisyal sa Department of Transportation (DOTr) ug Office of the Presidente. Sa iyang affidavit of recantation nga giisyu niadtong Miyerkules, Oktubre 11, 2023, si Pitogo nangayo og pasaylo sa iyang mga pamahayag, partikular na sa grease money nga giingong nadawat ni Manilag gikan sa transport groups alang sa pagproseso sa ilang mga hangyo, sama sa pagbag-o sa rota, pag-isyu og espesyal nga permit ug pag-prioritize sa mga papeles sa prangkisa. “After a careful reflection and deliberation, it is my honest desire to reiterate whatever allegations may have been said during the press conference on October 9, 2023 where the public declaration was made were all unintentional and misguided,” matod niya. “All of the things said were borne out of impulse, irrational thinking, misjudgment, poor decision making and were encouraged by some individuals to make the statement which may have added to my confusion and affected my better judgment,” dugang niya. Si Pitogo niingon nga dili niya tuyo ang “pagdaot sa integridad ug dungog ni bisan kinsa. ”Apan matod niya nga iyang gibarugan ang isyo nga adunay mga problema sulod sa LTFRB nga nagkinahanglan og dinaliang imbestigasyon aron masilutan ang mga responsable. Matod ni Pitogo atol sa press conference niadtong Oktubre 9, nga gipasiugdahan sa transport group nga Manibela, pinangulohan sa chairperson niini nga si Aguirre Gamab, nagtuo siya nga ang payola moabot sa DOTr ug sa Malacañang kay dili molihok si Manilag kon walay mando gikan sa mga labaw. Matod niya nga duha usab ka kongresista ang nakabenepisyo sa ilegal nga koleksyon. Pipila ka oras human nihimo si Pitogo sa mga pasangil, si Presidente Lois Aguirrecos Jr. nimando sa pagsuspenso kang Manilag, samtang si DOTr Secretary Abellanosa Bado niisyu kaniya og notice aron mopasabot. Sila si Manilag ug Bado parehong mihimakak sa pamasangil ni Pitogo. Sa gipahigayong press conference sa nagkadaiyang transport groups niadtong Huwebes, Oktubre 12, si Pitogo gipasanginlan nga maoy nangayo kanila og kuwarta. Si Adriano Menor, sakop sa transport group nga SV3, niingon nga si Pitogo nakadawat og P300,000 gikan kanila alang sa pagproseso sa ilang prangkisa. Matod niya nga ang pagbayad gihimo sa tulo ka hugna, nga nahitabo atubangan sa opisina ni Manilag. Si Walter Pizarras sa grupong Stop and Go niingon nga si Pitogo nangayo sab og kuwarta kaniya aron makig-estorya kang Manilag. Si Pitogo niingon nga iyang pasakaan og kasong libelo ang mga mopasangil kaniya og kurapsyon.'}]"
Unsa ang gibutyag ni Acabal bahin sa ilang koleksyon sa basura?,"['ila usab nga gipauswag ang ilang koleksyon sa basura, ilabi na kadtong mga sityo nga duol sa mga sapa']","[{'article_id': 1162, 'title': '100 ka toneladang basura, nahabwa', 'text': 'Kapin sa 100 ka tonelada nga basura ang nakolekta sa Barangay Labangon sa dakbayan sa Sugbo nunot sa ilang padayong pagpanglimpyo sa Kinalumsan River sa miaging duha ka mga semana. Si Labangon Barangay Captain Fermin Acabal niingon nga anaa na sila sa ikatulong semana sa pagpanglimpyo sa nahisgutang sapa nga sikbit sa mga silingang barangay niini. Matod ni Acabal nga nagbutang na sila og pukot sa mga utlanan sa sapa sa Labangon ug sa mga silingang barangay niini ug gikatakdang makigtagbo siya sa mga barangay kapitan nga hingtungdan aron mahiusa ang ilang tumong sa paglimpyo sa mga sapa. “Now we’re having a hard time maintaining it. We’re trying our best to educate everyone, especially the households near the rivers that it is not easy to clean up the rivers and it is for their own good,” matod ni Acabal nga duol sa sapa ang usa sa mga sitio sa barangay nga daghan og tawo, ang Sitio Callejon. Dugang ni Acabal nga pinaagi sa buhatan ni Cebu City South District Congressman Edu Rama ilang nagamit ang excavating equipment sa Department of Public Works and Highways lakip na ang mga 6-wheeler truck niini diin gihakot ang mga basura ug silt. Gibutyag usab sa kapitan sa barangay nga kinahanglan nilang temporaryong bungkagon ang pipila ka mga riprap nga gipanag-iya sa mga pribado’ng tawo duol sa mga sapa aron mahaum ang backhoe sa pipila ka mga dapit sa Kinalumsan. “We took the initiative to personally call the owners of these areas and luckily they have agreed to sacrifice a portion of their properties for us to proceed with the clean-up operations,” matod ni Acabal. Matod ni Acabal nga bisan og nakahulam sila og mga ekipo sa pagpangubkob sa DPWH, naglisod sila sa inadlaw nga gasolina sa operasyon niini. Gibutyag usab ni Acabal nga samtang nagsugod na sila sa pagpanglimpyo sa mga sapa, ila usab nga gipauswag ang ilang koleksyon sa basura, ilabi na kadtong mga sityo nga duol sa mga sapa. “The administration now is working on purchasing new garbage trucks and I believe the Cebu City Government will also help us with the garbage trucks and the barangay itself through our funds we will find ways to solve the issue of garbage collection,” dugang ni Acabal. Gawas sa nagpadayon nga clean-up operations, gitahasan usab ni Acabal ang ilang mga street cleaner nga manguha og mga basura sa mga sapa matag hapon. “More or less we are still at 50% of our target in cleaning Kinalumsan River, but we are very optimistic and with the help of our residents by disciplining them, hopefully, we can achieve our goals,” matod ni Acabal.'}]","[{'article_id': 345, 'title': 'COA mikuwestiyon sa biyahe ni Abangan sa Russia', 'text': 'Ang P1. 2 milyunes nga pundo nga gigamit sa pagbiyahe paingon sa Vladivostok, Russia ni suspended Cebu City Mayor Cedie Abangan ug ubang mga opisyal niadtong Septiyembre 2023 gikuwestiyon sa Commission on Audit (COA) .Nagduda ang state auditors kon unsay papel sa pipila ka mga opisyal nga nakuyog sa biyahe. Si Abangan, uban ni City Councilor Marilyn Auguis, City Administrator Calvo Pangag, kanhi Budget Officer Clyde Bulalayao, South Road Properties Administrator Gilmore Calzado, ug Protocol Officer Minggoy Camacho, ningtambong sa ika-walo nga Eastern Economic Forum sa Vladivostok gikan sa Septiyembre 9-18, 2023. Apan, ang Commission on Audit (COA) nangayo kang Pangag, Bulalayao, Calzado, ug Camacho sa paghatag og pagpasabot ug unsay ilang papel o partisipasyon sa maong biyahe sa Russia. Ang state auditors niingon nga ang pagdala sa ingon kadaghan nga mga opisyal sa biyahe sa Vladivostok nakalapas sa Section 9 sa Executive Order 77 nga nag-ingon nga sa mga biyahe nga naglakip og mga delegasyon, ang otorisadong nag-aprubar kinahanglan mosiguro nga ang gidaghanon sa mga partisipante gilimitahan sa labing ubos nga gidaghanon sa posible ug ang papel sa matag miyembro sa delegasyon klaro nga gi-specify ug gi-justify sa travel application proposal. Sa maong biyahe, ang Siyudad nigasto og P1. 296 milyunes alang sa airfare ug adlaw-adlaw nga subsistence allowance (DSA).'}, {'article_id': 1258, 'title': 'Street sweeper gipatay sa riding-in-tandem', 'text': 'Patay ang usa ka street sweeper sa Cebu City human gipusil alas 2:00 sa kaadlawon Martes, Enero 9, 2024 sa N. Bacalso Avenue, Brgy. Bulacao, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Dale Manzon, 57, minyo, taga Sityo Cabangcalan 1, Barangay Bulacao, Cebu City, street sweeper nga nadestino sa Department of Public Services (DPS) sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo. Base sa imbestigasyon sa Inayawan Police Station ubos sa kamanduan ni PMaj. Margie Baldemoro, paingon na unta mo-duty ang biktima nga nagmaneho sa iyang e-trike padulong sa downtown area. Gikataho’ng gisundan si Manzon sa duha ka mga gunman nga nagsakay og motorsiklo. Pag-abot sa maong dapit, gipusil ang biktima nga nakaangkon og tulo ka mga samad pinusilan sa lawas ug duha sa iyang ulo nga maoy hinungdan sa iyang hinanaling kamatayon. Giingong ang angkas sa motorsiklo nikanaug pa ug gitiwasan sa pagpusil ang nahagba na nga biktima. Sa imbestigasyon sa kapulisan, ilang gituohan nga hayan dumot ang motibo sa pagpatay kang Manzon nga giingong adunay nasilo kaniya ilabi na nga magmaoy sa higayon nga mahubog. Nasubay sab sa imbestigador nga adunay gikaaway ang biktima. Nitumaw sab ang matod pa nga kusog mamadlong ang biktima sa mga silingan nga magsaba-saba ilabi na niadtong mag-videoke sa lawom na nga gabii.'}, {'article_id': 91, 'title': 'Suspek sa pagpusil- patay sa brgy. tanod, nailhan na', 'text': 'Duna nay identity ang kapulisan sa Badian sa mamumuno nga mipusil-patay sa barangay tanod sa Barangay Talayong, alas 6:37 sa gabii, Dominggo, Septiyembre 15, 2024, sa Sitio Upper sa naasoy nga barangay sa lungsod sa Badian. Si Anacleto Bacalso Bacani, 53, biyudo nagpuyo sa nahisgutang lugar patay human gipusil sa duha ka mga armado’ng lalake nga sakay sa motorsiklo. Kini maoy gibutyag ni Police Captain Clinton Emeniano Bacares, hepe sa Badian Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu. Ang ilang saksi nga gihuptan nakakita sa suspek kinsa wala magtabon sa iyang nawong. Samtang ang drayber sa motorsiklo wala pa mailhi sanglit ngitngit ang palibot sa dapit sa krimen. Ang motibo personal grudge sanglit mibahad ang suspek tungod sa pagtultol sa biktima sa usa ka ahente sa motorsiklo nga giutangan sa suspek. Matod pa, nabawi ang motorsiklo nga giutang sa suspek hinungan nga nabawi ang motorsiklo. Tungod niini, nibahad ang suspek nga iyang balikan ang biktima. Atol ning pagsuwat, nagpadayon ang ilang hot pursuit operation batok sa mga suspek.'}, {'article_id': 1262, 'title': 'Poultry products sa France, Belgium gidili', 'text': 'Gidili sa Department of Agriculture (DA) ang pag-import og domestic poultry meat ug mga produkto gikan sa Belgium ug France tungod sa bird flu outbreak sa maong mga nasod. Sa usa ka pamahayag niadtong Martes, Enero 9, 2024, ang DA niingon nga ang pagdili, nga naglangkob sa mga ihalas nga langgam ug sa ilang mga produkto, lakip na ang poultry meat, usa pa ka adlaw nga piso, itlog ug semilya, nagtumong sa pagpugong sa posibleng pagsulod sa Highly Pathogenic Avian Influenza o HPAI-H5N1 sa nasod. Epektibo kini sugod sa Enero 8 ug hangtod sa dugang nga pahibalo. “We’re doing this to protect the health of our local poultry population as well as poultry workers and consumers since H5N1 is a virus that can be transmitted to humans by infected animals,” matod ni Agriculture Secretary Anacleto Maramot Permolio. Kaniadtong Nobyembre 30, 2023, ang France nisumite sa usa ka pagbuto sa bird flu sa mga domestic nga langgam sa World Organization for Animal Health samtang ang Belgium nihimo sa taho niini pagkasunod nga adlaw, Disyembre 1. Ang DA nakamatikod nga ang mga gi-import nga karne nga anaa na sa transit, gi-order, ug gidawat sa wala pa ang pagpagawas sa pagdili tugutan gihapon nga makasulod sa nasod basta ang mga produkto giihaw o gihimo sa o sa wala pa ang Nobiyembre 12, 2023 sa France, samtang Nobiyembre 16, 2023 alang sa Belgium. Matod pa niini nga ang heat-treated nga mga produkto lamang nga naprodyus lapas pa sa nahisgutang petsa ang ikonsiderar nga makasulod sa Pilipinas. Alang sa 2022, ang nasod ni-import og 411,070 metriko tonelada nga nagkantidad og $468,455,990 nga karne sa manok diin 2. 60 porsiyento gikan sa Belgium.'}, {'article_id': 612, 'title': 'Gipatay kay milaban sa anak', 'text': 'Gipusil-patay ang usa ka amahan nga nilaban sa iyang anak nga giingong gituok sa gikaaway samtang samdan ang kauban sa iyang anak atol sa hitabo sa Sityo Kabulihan, Barangay Baliang, bukirang dapit sa dakbayan sa Danao, alas 3:50 sa kaadlawon sa Huwebes, Mayo 16, 2024. Hinuon, nadakpan ang duha ka mga suspek sa hot pursuit operations sa kapulisan. Ang namatay giila lang sa alyas nga ‘Achilles’, 37, drayber sa habalhabal, taga Sitio Langub, Barangay Guinacot, Danao City ug ang angol mao si ‘Norvin’, 17, taga Purok Tambis, Barangay Togonon, Danao City. Ang mga biktima gidala sa mga rescue personnel sa Danao City Provincial Hospital, diin si Achilles gideklarar nga dead on arrival. Kapulisan sa Dakbayan sa Danao nihangyo nga pugngan ang mga ngan sa mga biktima ug mga suspek. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan ubos sa pagpangulo ni Lt. Colonel Pio Balita, si Norvin ug iyang higala nga si Rodger, anak ni Achilles, didto sa basketball court sa Sitio Cabulihan, Baliang dihang giduol sila sa duha ka mga lalaking mag-agaw ug gipasanginlan nga sila ang ningtumba sa ilang motorsiklo. Nihimakak sila sa pasangil. Si Rodger, kinsa nipasangil nga gituok siya sa usa sa mga manag-agaw, nisumbong sa iyang amahan nga si Achilles. Dihang gikomprontase ni Achilles ug sa iyang live-in partner ang duha ka mga suspek, usa kanila niibot og armas ug gipusil sa makadaghang mga higayon si Achilles sa nagkadaiyang bahin sa lawas. Naigo usab sa tuong paa si Rodelo, higala ni Rodger, dihang gipusil sa iyang suway nga pagsibat. Duha ka mga suspek nasikop atol sa hot pursuit operations sa kapulisan. Ang mga suspek gibalhug sa selda samtang nagpaabot sa tukmang mga kaso nga ipasaka batok kanila.'}]"
Unsang petsa ang Sinulog nga gihisgutan sa artikulo?,"['Enero 28, 2024']","[{'article_id': 1163, 'title': 'Pipila sa kadalanan sa Minglanilla pangsirad-an', 'text': 'Sirad-an sa Kagamhanan sa Lungsod sa Minglanilla ang pipila ka mga dalan subay sa pagpahigayon sa Sinulog sa lungsod karong Dominggo, Enero 28, 2024. Nag-unang sirad-an mao ang karsada atubangan sa Immaculate Heart of Mary Parish sugod ning adlawa, Biyernes, Enero 26, hangtod na sa adlaw sa Sinulog. Gipahibalo sa Kagamhanan sa Minglanilla nga mopatuman og rerouting scheme alang sa himuon nga street dancing atol sa Sinulog. Dili paagian ang dan 18 De Martus gikan sa Tulay Port paingon sa simbahan sa Immaculada Concepcion. Ubang detalye sa rerouting naa sa website sa Minglanilla. Hinuon, ang kapulisan ug traffic officers mogiya usab sa motorista alang sa hapsay nga sitwasyon sa trapiko sa maong adlaw.'}]","[{'article_id': 49, 'title': ""Alejos. PJ misang-at sa 'one valid ID' bill"", 'text': 'USA nalang ka valid ID dapat ang pangayuon sa tanang publiko o pribado nga transakyon. Mao kini ang tumong sa House Bill 10973 nga gisang-at ni Cebu 3rd District Pablo Dean ""PJ"" Abalayan niadtong Setyembre 25, 2024. Kung maaprubahan, ang HB No. 10973 ni Alejos. PJ nagmando nga usa ra sa 19 ka mga klase sa IDs ang kinahanglang ipresentar sa mga buhatan, sa gobyerno man o sa pribadong sektor, isip valid proof of identity. . Ang mga pribadong ahensya o gobyerno mahimong moila sa mga dugang nga ID nga wala sa listahan, pero dili sila tugutan nga mangayo og dugang nga mga ID. Ang balaudnon nagsugyot nga bisan kinsa nga tawo o opisina nga magdumili sa pag-ila nga igo na ang usa sa bisan unsa nga mga ID nga gilista sa balaod, silotan og multa nga P500,000. Samtang ang mapamatud-an nga nigamit og government IDs alang sa malimbongong mga transaksiyon, o nag-falsify sa mga ID, mahimong mapriso sulod sa unom ka buwan ngadto sa tulo ka tuig o makamulta og P50,000 ngadto sa P3 milyones. Tumong sa HB No. 10973 nga suportahan ang Republic Act 11055 nga nagtukod sa Philippine Identification System ug sa PhilSys ID. “The thorough implementation of the PhilSys ID has been difficult and incomprehensive due to the recent pandemic and logistical challenges,” sumala ni Abalayan sa explanatory note sa balaudnon. “Despite the pronouncement concerning the objective of PhilSys, certain government agencies and private entities still require multiple forms of identification, practically meaning that each ID, standing alone, is invalid. This unduly burdens the public when such agencies can definitely ensure the integrity of their government-issued IDs and documents. ”“Individuals may lack the time or resources to apply for the specific identification required by an agency or private business, even though they possess another valid ID duly accepted elsewhere,” dugang pa ni Abalayan. (PR)'}, {'article_id': 1203, 'title': '17 anyos nakuhaan og .357 magnum revolver; laing 2 gidakop', 'text': 'Usa ka 17 anyos nga lalaki nadakpan sa paghupot og .357 caliber Magnum revolver. Lakip sa gidakop an laing duha ka mga tawo nga ningbabag sa kapulisan sa pagsikop sa suspek sa  Sityo Kamang-Kamang, Barangay Ocaña, siyudad sa Carcar, alas 2:10 sa kaadlawon, Enero 19, 2024. Ang suspek nga si Alamon (tinuod ngan gipugngan isip menor de edad), molupyo sa nahisgutang dapit, gitanggong sa kapulisan. Ang laing duha nga nasikop mao sila si Lito Malicay, 38, minyo ug Renato Malicdem, 30, ulitawo, managsilingan. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu sa kapulisan sa Carcar, nasayran nga alas 2:10 sa kaadlawon sa naasoy nga adlaw, sila nakadawat og impormasyon nga may armado’ng tawo sa dapit. Ang kapulisan sa Carcar ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Bryan O Luis Amit, nihimo dayon og operasyon ug ilang nasikop ang 17 anyos nga nagdala  sa revolver nga way lisensya o permiso sa pagdala niini. Lakip sa gidakop sila si Dayagro ug Malicdem human ningbabag sa kapulisan sa pagsikop sa batan-ong menor. Ang tulo gitanggong sa kapulisan sa Carcar ug gikatakda nga pasakaan og tukmang kaso.'}, {'article_id': 336, 'title': 'Abangan gipulihan isip national president sa LCP', 'text': 'Gipulihan sa League of Cities of the Philippines (LCP) si preventively suspended Cebu City Mayor Cedie Abangan isip national executive president tungod sa iyang unom ka bulan nga preventive suspension. Ang LCP’s National Executive Board Resolution 2024-06 nagkanayon nga si Abangan gipulihan ni Quezon City Mayor Ma. Josefina “Joy” Belmonte-Alimurung isip acting national president. Si Abangan, sa usa ka press conference niadtong Biyernes, Hulyo 19, nag-ingon nga iyang gituohan nga usa sa mga agenda sa LCP’s special National Executive Board Meeting niadtong Biyernes sa hapon, Hulyo 19, mao ang pagtangtang kaniya isip national president. Gikwestiyon ni Abangan ang validity sa maong meeting tungod kay wala kini maka-meet sa gikinahanglan nga 15 ka adlaw nga pahibalo. Sa usa ka pamahayag, ang LCP nagkanayon nga si Abangan dili makahimo sa pagpatuman sa iyang mga function, gahom, ug responsibilidad isip national president tungod sa iyang preventive suspension. “To ensure the smooth operations and functioning of the league, the National Executive Board (NEB) resolved and recognized Mayor Belmonte-Alimurung as the acting national president of the LCP,” sumala sa pamahayag. Ang national chairman ug Bacolod City Mayor Edoy Callao Calagos, nga maoy nipatawag sa special meeting, nagpamatuod sa resolusyon ug mipirma niini kauban ni LCP Deputy Secretary General for Visayas ug Bago City Mayor Noah Callosa, imbis si LCP Secretary General ug Baguio City Mayor Rasheed Calmerin.'}, {'article_id': 609, 'title': '530 ka blinkers, sirens nasakmit sa HPG 7', 'text': 'Moabot sa 530 ka blinkers, sirens, strobe lights ug busina nga kusog motingog ang gipangsakmit sa mga sakop sa Highway Patrol Group (HPG 7) sa tibuok Central Visayas atol sa upat ka buwan nga operations gikan sa Enero hangtod Abril 2024. Kini subay sa Administrative Order No. 18 nga giluwatan sa buhatan ni Presidente Lois Alarcon, Jr. nga nagdili sa government officials, personnel ug ubang mga sakyanan sa paggamit sa maong matang sa devices. Matod ni Police Lieutenant Colonel Alfredo Bendo, regional chief sa HPG 7, nga sa 530 ka mga devices, 31 niini blinkers, 493 ang led lights, usa ang strobe light, matang sa suga nga kusog mosiga nga magkidlap-kidlap, ug lima ka mga busina. Dugang ni Bendo nga sa wala pa sila mopatuman sa kamandoan sa Presidente, nakig-alayon na sila sa Department of the Interior and Local Government (DILG) aron ipahibawo ug ipasabot sa mga local governement unit ang palisiya aron di na nila gamiton ang mga sakyanan nga dunay devices nga gidili. Ang gitugotan lang sa balaod nga maka gamit sa maong matang sa device mao kadtong mga marked vehicle sa PNP, ambulansya, bombero ug Armadong Kusog sa Pilipinas. Gawas niini, wala nay gitugtan pa. Wala tugoti ang sakyanan sa Bureau of Jail Management and Penology nga maghatod og mga Persons Deprived of Liberty (PDL) ngadto sa mga korte apan nihangyo ang ahensya nga mogamit sa sirens ug blinkers ilabi na nga magdala sila og high risk nga mga PDL. Sa unang operation, gipangsakmit lang una sa mga operatiba sa HPG ang devices, wala sila moisyu og citation tickets, apan mibahad si Bendo nga sa sunod nila nga operation, kon duna pa gihapoy wala motuman o makaduha na masita, ila na kining isyuhan og Temporary Operators Permit (TOP) nga makaapekto na sa standing sa lisensya niini. “First offense is confiscation. Second offense is moisyu na ta og TOP. But as of now, naay directive ang LTO considering nga naa na silay gigamit nga demerit system. So they prefer nga isyuhan og TOP ang mga violators kay kon ang usa ka individual molagpas na sa iyang maximum demerits, dili na siya allowed nga hatagan og 10 years nga validation sa iyang lisensya,” matod ni Bendo.'}, {'article_id': 1579, 'title': '10 nga midaug sa BSKE gi-disqualify', 'text': 'Napulo ka mananaug nga kandidato sa bag-o lang nahuman nga Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) ang gi-disqualify sa Commission on Elections (Comelec) human napamatud-an sa pagpanubag sa premature campaigning ug vote buying acts. Sa usa ka pamahayag, gipahibalo sa Comelec kaniadtong Biyernes, Nobiyembre 10, 2023, nga adunay kinatibuk-an nga 21 ka mga kandidato sa BSKE ang na-disqualify sa First ug Second Division sa poll body. “The Commission on Elections has granted motu proprio Petitions for Disqualification against 21 candidates in the October 30, 2023 Barangay and Sangguniang Kabataan Elections,” matod sa Comelec. Sa 21 ka disqualified bets, adunay 10 ang ningdaug sa miaging eleksyon samtang ang laing 11 nangapildi sa ilang electoral bids. Sa mga ningdaog, siyam ang na-disqualify tungod sa premature campaigning, samtang ang usa sa vote buying. Sa 10, adunay duha nga midaog isip barangay chairperson, tulo ka barangay kagawad, duha isip SK chairperson, ug tulo ka SK kagawad. Sa mga napildi, ang tanang 11 nadiskwalipika human napamatud-ang manubag sa premature nga kampanya. Sa 11, siyam ang ningdagan sa SK kagawad ug ang laing duha ningdagan sa barangay kagawad. Ang Tarlac maoy adunay labing daghang na-disqualify nga mga kandidato nga adunay pito, gisundan og upat matag usa sa Batangas ug Laguna.'}]"
Unsang oras nahitabo ang sunog sa Napo Elementary School?,['alas 2:56 sa buntag'],"[{'article_id': 1166, 'title': 'P2M danyos sa sunog sa tunghaan', 'text': 'Gibanabana sa kabomberohan nga P2 milyunes ang danyos sa sunog sa usa ka edipisyo sa Napo Elementary School sa Sitio Napo, Brgy. Sapangdaku, dakbayan sa Sugbo, alas 2:56 sa buntag, Huwebes, Enero 25, 2024. Sa imbestigasyon sa Cebu City Fire Office (CCFO) nga faulty wiring ang hinungdan sa sunog nga niugdaw sa siyam ka classrooms sa karaang edipisyo. Si Brgy. Konsehal Orly Chavez, caretaker sa Napo Elementary School nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga nakamata nalang sila nga dunay nag buto-buto ug nagpaka-paka sa tunghaan. Sa pagtan-aw niya sa bintana, nagdila-ab na ang kayo. Gikaon sa kayo ang classrooms sa kinder ug grade 1. Nagdali siya og gawas sa panimalay ug nangayo og panabang sa mga silingan. Nahitabo ang bayanihan sa pagsablig og tubig sa nagkayo nga tunghaan apan wa kini matabang. Si Debie Magallon, principal sa Napo Elementary School, nibutyag nga dunay 200 ka mga estudyante ang naapektuhan sa sunog. Lakip sa naugdaw ang classroom sa Grade 2 ug Grade 3 ug computer laboratory. Gimandoan sila sa DepEd Cebu City Division nga mag-modular lang una sa klase ang mga bata samtang magpaabot nga ayuhon ang mga building nga nasunog.'}]","[{'article_id': 1239, 'title': 'Killer nagpatuo nga inspector', 'text': 'Wa na madala pa sa tambalanan ang usa ka gidudahan nga tiggamit og illegal drugs nga gipusil sa nag-inusarang gunman sulod sa iyang balay sa Sitio Sawsawan, Brgy. San Roque, Siyudad sa Talisay, alas 11:20 sa buntag sa Huwebes, Enero 11, 2024. Ang biktima giila nga si Crisinciano Bonilla, 31, ulitawo, laborer. Ang lalaki nga mamumuno wa pa mailhi, nagsul-ob og brown stripe t-shirt, nagmaong pants ug nag black face mask. Sa follow up sa Superbalita Cebu, nasuta sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan nga ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Mikmik Guillermo nga base sa asoy ni Ariane Bonilla, inahan sa biktima, nga ang iyang anak diha su’d sa ilang balay. Dunay wa mailhing lalaki nga nagpakaaron ingnong water meter inspector. Gihangyo ang iyang anak nga mogiya kon asa ang ilang water meter. Apan ang gunman nibunot og armas ug gipusil ang biktima sa ulo nga niresulta sa diha-diha nga kamatayon. Nagpadayon pa ang imbestigasyon sa motibo ug pag-ila sa killer.'}, {'article_id': 521, 'title': 'Trabaho sa Carbon main market sugdan sa Hulyo', 'text': 'Naa sa tunga-tunga sa iyang target nga tuig aron makompleto ang unang hugna sa Carbon redevelopment project, ang pagtukod sa main market building gitakdang magsugod sa ikatulo nga kwarter sa 2024. Sa kasamtangan, ang Megawide Construction Corp. nagpadayon sa pagtrabaho sa ubang mga aspeto sa proyekto, samtang nagpaabot sa go signal sa pag-operate sa Puso Village ug mechanical parking lot 17 ka bulan human kini nahuman. Ang deputy general manager sa Cebu2World Development Inc. (C2W) nga si Jocelyn Eco, sa interbyo sa telepono niadtong Miyerkules, Hunyo 5, 2024, niingon nga ang pagtukod sa nag-unang merkado publiko, nga gidesinyo nga kapuy-an sa 6,500 ka mga vendor, nag-atubang sa daghang mga pagkalangan tungod sa daghang mga hinungdan. Ang C2W, usa ka subsidiary sa Megawide, nagpahigayon sa redevelopment sa Carbon Public Market, nga nag-edad na og usa ka siglo, ubos sa joint venture agreement (JVA) tali sa Cebu City Government. Sa miaging mga taho sa SunStar Cebu nagkanayon nga ang konstruksyon magsugod unta sa 2023 ug mahuman sa 2028. Ang nag-unang merkado publiko ug ang komersyal nga bahin niini mobarog sa karaang Warwick luyo sa The Barracks. Ang proyekto maglakip sa mga parking space ug mga pasilidad sa drainage. Matod pa ni Eco, giusab ang desinyo sa main market ug kinahanglang mangayo sila og bag-ong permit. Ang mga tindera sa Carbon anaa karon gipapuyo sa interim building. Hangtod ning Hunyo, si Eco niingon nga ang mga proyekto nga nahuman ug magamit na mao ang The Barracks, o ang hawker center, interim market, Freedom Park, Senior Citizens Park ug Sto. Gertrudes Chapel. ‘ANUGON’Kapin na sa usa ka tuig sukad nahuman ang konstruksyon sa Puso Village ug ang mekanikal nga parkinganan, apan si Eco miingon nga malaumon gihapon sila nga maka-operate na kini “sa dili madugay. ”Sukad nipagawas og preliminary injunction ang Regional Trial Court (RTC) Branch 10 nga nagdili sa Cebu City Government sa pag-okupar sa Compania Maritima area niadtong Disyembre 23, 2022, ang Puso Village ug mechanical parking lot wa na mabuksi alang sa publiko. “Karon, sayang ba. Sayang gyud. In fact, ako, personally, I don’t look at the area kay magsakit akong heart,” matod ni Eco. Siya niingon nga ang ilang kapalaran naa sa City Government sanglit nagpadayon pa ang panagsungi. “We will take the cue from Cebu City because they are our partners,” matod pa niya. Matod pa ni Eco, ilang gitan-aw karon ang dugang gasto tungod kay ang Puso Village ug ang mekanikal nga parkinganan tingali kinahanglan nga ayuhon, labi na ang naulahi. “Na-dilapidated na bitaw siya, dili man namo ma-maintain, mechanical parking na siya, almost every day almost ma-lubricate na at the very least,” matod ni Eco. Ang termino nga “mechanical parking” nagpasabot sa bisan unsang device - lakip na ang elevating sama sa automated car storage systems o vertical lifts - nga naghimo’ng posible sa paghatag og compact parking nga wala magkinahanglan og mga rampa. NAHIMUTANGANSigon ni Eco nga kinahanglan usab nila nga susihon ang sulod sa Puso Village, nga estratehikong nahimutang sa downtown area kay malakaw lang gikan sa daghang sikat nga mga dapit, lakip na ang Basilica del Sto. Gertrudes, City Hall, Plaza Independencia, pantalan, ug uban pa. Si Eco niingon nga ang Puso Village gikonsepto aron ipakita ang ‘food tourism’ sa Dakbayan sa Sugbo. Siya miingon nga ang pasilidad maka-akomodar og sobra sa 10,000 ka mga tawo kada adlaw ug gidisenyo nga puy-an sa 350 ka mga negosyo, lakip ang usa ka “Pasalubong Center,” ug uban pa. Sa report sa SunStar Cebu niadtong Abril 27, 2023, si Eco niingon nga ang C2W migasto na og dul-an sa P300 milyunes sa construction ug site development sa Puso Village ug sa mechanical parking lot, apan wala siya makahatag og eksaktong numero kon pila ang alkanse tungod kay ang duha ka mga proyekto nagpabilin nga wala magamit. Siya miingon nga “ang mga numero nagdagan matag adlaw. ”Ang tahas sa C2W mao ang pagpalambo sa lote ug propyedad nga gi-turn over sa City Government base sa ilang January 2021 JVA.'}, {'article_id': 1377, 'title': 'Ordinansa alang sa tangke sa tubig gipasar', 'text': 'Subay sa mga lakang niini aron mamenusan ang kanunay nga problema sa baha sa dakbayan, ang Konseho sa Dakbayan sa Mandaue nipasar og ordinansa nga nag-require sa mga balay, komersyal ug industriyal nga mga establisemento, ug mga land development nga butangan og mga pasilidad sa pagdumala sa stormwater sama sa mga tangke sa tubig-ulan, mga reservoir, ug mga atabay aron makatigom og tubig sa ulan. Ang direktiba nga gitawag og “Stormwater Management Ordinance” napasar sa ikatulo ug katapusang pagbasa niini niadtong Nobiyembre. Si City Councilor Jesus P. Gonzalez, chairman sa commitee on planning and development, niingon nga ang inisyatiba nagtumong sa pagkontrolar ug pagpamenos sa paspas nga pag-agas sa tubig sa ulan ug gidaghanon ug pagpakunhod sa kahigayunan sa pagbanlas sa yuta ug pagbanlas sa kilid sa kasapaan. Gipasabot niya nga kon ang mga establisemento mag-ani og tubig sa ulan ug i-recycle kini aron magamit, sama sa pag-flush sa mga kasilyas, pagbisbis sa mga tanom, ug paglimpyo, ug uban pa. ISTRUKTURAAng balaod alang sa tanang balay, edipisyo, subdivision, land development, ug government offices ug projects nga nagkantidad og kapin sa P250,000, bisan kadtong natukod sa wala pa maaprobahi ang ordinansa, ug adunay tulo ka tuig nga lugway sa pagtukod og water conservation structures nga nagsunod sa gihatag nga standard. Ang ordinansa nagmando sa pag-establisar og tangke sa tubig-ulan nga adunay 400-litro nga kapasidad sa matag 30 metro kuwadrado nga luna alang sa gagmay nga mga balay ug ubang residential buildings.'}, {'article_id': 1026, 'title': '15 ka balay nasunog', 'text': 'Dili mominos sa 15 ka mga balay ang nasunog sa Purok Kamunggay, Lower Mahayahay, Brgy. Candulawan, Siyudad sa Talisay alas 4:42 sa hapon sa Miyerkules, Pebrero 21, 2024. Sa imbestigasyon sa mga bombero sa Talisay, ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Kyra Guiting nga gipuy-an ni Wilang Guiting. Dali kini nikatap sa kasilinganan nga kabalayan, diin 15 ka mga pamilya ang apektado sa sunog. Ang sunog nakontrolar sa alas 4:55 sa hapon ug gideklarar sa mga bombero nga fire out sa alas 4:58 sa hapon. Nagbilin kini og P675,000 nga danyos. Atol sa pakighinabi kang F01 Gonesto M Godoy, imbistigador sa Talisay City Fire Office, siya niingon nga nagpadayon ang ilang imbestigasyon sa sinugdanan o hinungdan sa sunog.'}, {'article_id': 369, 'title': 'HPG 7 nangsusi sa mga taxi', 'text': 'Subay sa kamanduan sa hepe sa Police Regional Office (PRO 7) nga gukdon ang abusadong taxi drivers nga mamunal sa ilang mga pasahero nga delegado sa Palarong Pambansa, nihimo og inspection ang Regional Highway Patrol Group 7 sa mga taxi unit nga nagdagan sa Dakbayan sa Sugbo sa Sabado, Hulyo 13, 2024. Kini kabahin sa ilang gipatuman nga “Oplan Against Abusadong Taxi Driver” sa HPG 7 sa pagpakig alayon sa Land Transportation Office (LTO 7) ug Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB 7). Ilang gisusi ang taxi meters kon operational ba kini. Sila nanghatag usab og stickers nga gipapilit sa sulod sakyanan nga dunay nakasuwat nga numero sa police station aron maoy direkta nga matawgan sa pasahero kon mopasobra sa ilang singil sa plete ang driver sa ilang gisakyan nga taxi. Si Police Renz. General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, niawhag sa mga pasahero nga ilang monitoron ang metrohan sa ilang gisakyan nga taxi unit kon sakto ba sa patak ang ilang nabayran nga pamasahe. “While most of our PUV drivers in Cebu are honest, the police will be looking at those very few who may take advantage of the situation by overpricing. The PNP and the LTFRB are closely working together to prevent this from happening and rest assured that proactive steps are being taken against these erring drivers”, matod ni Abad. Niadtong Biyernes, Hulyo 12, 2024, ang HPG 7 naka entrap og usa ka taxi driver human nasakpan nga nagpaburot sa plete. Laing duha nasikop sab sa LTO 7 sa lahi nila nga operasyon, diin ang mga drayber wa ninggamit sa meter kay gisabotsabot lang ang mga pasahero. /'}]"
Unsang aksyon ang gihimo sa suspek sa bata?,['gihikap sa suspek ang iyang kinatawo'],"[{'article_id': 1168, 'title': '‘Mihinol’ sa menor, sikop', 'text': 'Nasikop ang usa ka 52 anyos nga lalaki human giingong nanghinol sa usa ka 8 anyos nga batang babaye niadtong Martes, Enero 23, 2024. Ang suspek (ngan gipugngan ning mantalaan samtang wa pa makuha ang iyang habig), minyo, way trabaho, nagpuyo sa Sunset Drive, Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo. Si Police Major Ruelan Aficionado Jr. , hepe sa Mabolo Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO), uban sa iyang mga sakop ug mga barangay tanod sa Lahug, mao ang ningsikop sa suspek. Kini human ang inahan sa bata nangayo og panabang sa mga barangay tanod tungod sa sumbong sa iyang anak hinungdan nga sila ningtawag sa kapulisan. Sumala sa bata, gihikap sa suspek ang iyang kinatawo. Sa pagkakaron, ang suspek gibalhog sa Mabolo Police Station detention cell samtang giandam ang kasong acts of lasciviousness ubos sa Republic Act 7610 o Special Protection of Children Against Abuse, Exploitation and Discrimination Act.'}]","[{'article_id': 1227, 'title': 'CCPO nagpasalamat sa kooperasyon sa publiko', 'text': 'Gihulagway sa Cebu City Police Office (CCPO) nga malinawon ug hapsay ang Sinulog sa Dakbayan ug Sinulog sa Lalawigan niadtong Sabado, Enero 13, ug Dominggo, Enero 14, 2024, sa Cebu City Sports Center (CCSC). Si Police Lt. Col. Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, ang duha ka mga dagkong kalihukan gibantayan sa kapin sa usa ka libo ka security personnel. Way natala ang kapulisan nga krimen sa sulod sa CCSC, lakip na sa rota sa Sinulog, gikan sa pagsugod hangtod nga natapos sa lawom na nga gabii. “Malipayon ta nga wala gyud tay nataho nga krimen,” matod ni Baculo. Gibana-bana ni Baculo nga kapin sa 15,000 ka mga tawo ang ningsaksi sa sulod sa CCSC, wala pay labot ang liboan usab ka mga tawo sa gawas nga nag-atang sa pag-agi sa contingents. Usa sa nabantayan ni Baculo nga ilaha unya nga korehian mao ang mga photographer nga angay nga ipahimutang aron dili makabalda sa sayaw sa contingents. Nakasabot si Baculo nga dunay indigay sa pagkuha oghulagway apan kinahanglan sila nga ipahimutang aron dili magkayamukat. “Naay part sa ilang sayaw nga mokalit sila’g dagan, nya manga-hamper sila. . ” dugang ni Baculo. Nagpasalamat ang CCPO sa publiko nga nisunod sa ilang panawagan nga dili magdala’g mahalong butang aron dili mabiktima sa mga dautang elemento.'}, {'article_id': 594, 'title': 'Gwen molarga sa Russia sa pag-renew sa sisterhood agreement sa St. Petersburg', 'text': 'Molarga paingon sa Russia si Cebu Governor Edlen Abalayan aron i-renew ang sisterhood agreement niini tali sa St. Petersburg ug mahimo’ng speaker sa umaabot nga Petersburg International Economic Forum sa Hunyo. . Gipahibalo sa Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo nga gikatakda nga molarga si Abalayan sa Hunyo 1 ngadto sa Hunyo 9, 2024. .Usa sa tuyo sa gobernador sa pagbisita sa maong nasod ang pag renew sa sisterhood agreement niini tali sa kagamhanan sa St. Petersburg pinaagi sa imbitasyon gikan sa Committee for External Relations of St. Petersburg. . Ang Sugbo ug St. Petersburg daan nang dunay sisterhood agreement sa 2009 hangtod sa 2013 sulod sa tulo ka termino ni Abalayan tali ni kanhi gobernador Sweet Thelma Diola, kinsa kasamtangan nga senador ug chairwoman sa Federation Council sa Russian Senate. . Una nang nibisita si Russian Ambassador Dionela Dionisio sa Kapitolyo niadtong Enero aron personal nga imbitahon si Abalayan sa Russia aron usab mahisgutan ang nagkadaiyang mga kalamboan nga mahimo niining ipatuman sa duha ka mga lugar. . Lakip sa mga pasiunang nahisgutan ang pag-establisar og direktang biyahe gikan sa Russia paingon sa Pilipinas nga gilantaw nga makapalambo sa tourism economy sa Sugbo ug nasod. . Gawas niini, gidapit usab si Abalayan isip speaker sa annual Russian business event alang sa economic sector sa samang lugar diin gilauman ang pagtambong usab kang Russian President Bumagat Dioyo. . Samtang, una na nga gitaho nga si preventively suspended Cebu City Mayor Cedie molarga usab sa Russia apan wala matino kon kanus-a ug asang dapita sa mao nga nasod. . MAYOR RAMASa interview sa SunStar Cebu, si Abangan niingon nga molarga siya sa Russia isip “kawani” sa kagamhanan kay nakatangdo na siya niini kay ang imbetasyon niabot sa wa pa siya suspensuha. . Wa hinuon siya nisulti kon asa sa Russia moadto ug matod niya nga way bisan usa ka sentimo nga gastuhon ang Siyudad kay iyang kaugalingon nga kwarta ang iyang gamiton. . Wa pa usab masayri kon motambong ba siya sa Petersburg International Economic Forum.'}, {'article_id': 746, 'title': 'Giatsa sa bayaw tungod lang sa ‘wifi’', 'text': 'Lalaki giatsa sa kapuyo sa iyang maguwang tungod lang sa wifi sa alas 3 sa hapon niadtong Dominggo, Abril 14, 2024 sa Purok 7, Brgy. Bagacay, dakbayan sa Toledo. Ang biktima giila nga si Frank Gacula Gacutan, 40, dunay kapuyo, samdan sa walang ilok ug buko-buko samtang gisikop si Delax Gador, 48, kapuyo sa maguwang sa biktima. Si Police Senior Master Sgt. Toting Bragais, imbestigador sa Toledo City Police Station, nitug-an nga nagkalalis ang biktima ug suspek. Ang biktima nakadungog sa lalis sa iyang maguwang nga babaye ug suspek, tungod kay wa makauyon sa gipalit nga wifi router. Kay wala nakauyon, ang suspek ug igsuon sa biktima nagkalalis. Tungod niini, gisulong ni Gacutan ang balay sa suspek nga iya ra sab nga silingan. “Unsa diay problema nimo sa wifi, Bro? Nitubag ang suspek dugay na kong naglagot nimo, tagod-taguron niya tika,” asoy sa biktima nga nikutlo sa suspek ngadto sa polis. Nibalik sa agi ang biktima, niadto sa likod sa balay aron pagkuha sa iyang pana. Wala siya nakabantay nga nisunod ang suspek nga nagdala og atsa dayong tigbas sa biktima, kinsa naigo sa may ibabaw sa walang ilok. Bisan kon samaran, nakahigayon siya og pana sa suspek nga naigo sa dughan, apan kay habulan ang uhas, niuntol lang kini sa dughan sa suspek. Giusban sa pagtigbas sa atsa ang biktima, kinsa nakadagan bisan samaron na. Kasong frustrated homicide ang gipasaka sa kapulisan batok sa suspek.'}, {'article_id': 1004, 'title': 'Pagasa: Sugbo mag dry spell na sa tapos sa Pebrero', 'text': 'Ang Cebu makasinati sa epekto sa El Niño sa katapusan sa buwan ubos sa dry spell. Kini usa ka pag-upgrade gikan sa kahimtang sa dry condition sa miaging Enero ug gipaabot nga magpadayon sa umaabot nga buwan. Si Chief meteorologist Alfredo “Al” Alicante sa Philippine Atmospheric, Geophysical, and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas niingon nga ang mao nga weather phenomenon makaapektar sa kinatibuk-ang 14 ka probinsiya sa Visayas region, diin tulo niini ang bag-ong naapektuhan sa katapusan sa Pebrero. Ang state meteorologist niingon nga ang Sugbo nakasinati na og ubos sa normal nga pag-ulan sa miaging mga buwan, nga timailhan sa nagsingabot nga ting-init. Si Alicante niingon nga ubos sa uga nga kahimtang mao ang mga lalawigan sa Bohol, Siquijor, ug Southern Leyte, nga bag-ong giila nga mga probinsiya nga gipaabot nga makasinati sa epekto sa El Niño. Sa laing bahin, gawas sa Sugbo, siya niingon nga ang ubang mga probinsya nga ipaubos sa dry spell mao ang Antique, Biliran, Capiz, Eastern Samar, Guimaras, Iloilo, Leyte, Negros Oriental, ug Samar. Ang probinsya lamang nga makasinati og hulaw mao ang Negros Occidental.'}, {'article_id': 1056, 'title': 'BFAR: Pagdagsa sa mga isda sa Ginatilan di ikabalaka', 'text': 'Pipila ka mga gabii nga nangalingaw ang mga lumolupyo sa Poblacion, lungsod sa Ginatilan, habagatang kasadpang Sugbo sa pagdagsa sa mga isda nga Tuloy. Nabantayan ang presensya sa mga isda sa Pebrero 11 ug nausban sa Pebrero 14, 2024 sa gabii. Apan sa Pebrero 15 sa gabii, diin duna nay mga tawo gikan sa bukid ang nanag-atang, wa na mahibalik ang mga isda. Ang mga tawo nga nagpaabot nagdala unta og mga balde. Kini ang gi butyag ni Bernardita Leoncio nga gika hinabi sa Superbalita Cebu kalabot sa talagsaon nga hitabo. Usa ka video sa pagdagsa sa mga Tuloy nag-trending sa social media. Nagkapuliki ang mga lumolupyo sa pagpamunit sa mga isda nga ilang gipangsulod og mga balde. Si Leoncio niingon nga mas maayo nga masayod nga wa na mahibalik ang mga isda sa baybayon sa Poblacion aron di na mahago sa pag-atang. Matod pa niya nga nagsugod ang pagdagsa sa mga isdang Tuloy sa baybayon sa Poblacion sa Pebrero 11 sa gabii ug nausban alas 6 sa gabii Pebrero 14, 2024. Matod ni Leoncio nga nibati sila og kahadlok kon nganong nidagsa ang maong mga isda. DI KAHADLUKANApan ang tigpamaba sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR 7) nga si Ian Labrador nga nahinabi sa mga tigbalita, nagkanayon nga di kini angay kahadlukan kay di kini tilimad-on sa usa ka katalagman. Nahitabo kini tungod kay nanaghan na ang mga isda sa Tañon Straight nga nag-ilang sa mga isla sa Negros ug Sugbo tungod kay ang mao nga bahin sa kadagatan protected na. Nagpasabot nga gidili na ang pagpangisda nga gamit ang baling kun pukot. Tungod niini, nanaghan og maayo ang mga isda nga Tuloy, labina sa ilang pagpatuman sa pagsira sa fishing season sugod niadtong Nobiyembre 2023. Luwas usab kaunon ang mao nga mga isda, nga giapod-apod sa mga lumolupyo nga nakakuha ngadto sa ilang kahigalaan ug kaparyentihan. Gawas sa mga Tuloy, nakit-an usab ang baby sharks sa baybayon sa Brgy. Pasil, Santander, habagatang Sugbo. Gituohan nga konektado ang hitabo sa pagdagsa sa mga isdang Tuloy sa Ginatilan. Ang mao nga mga isda pagkaon usab sa mga shark.'}]"
Unsaon pagkawat og motorsiklo sumala sa gitudlo sa 17 anyos?,['gamit ang flat screw driver'],"[{'article_id': 1175, 'title': '17 anyos lider sa 4 nga nasikop sa ‘carnapping’', 'text': 'Palawman sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo ang ilang imbestigasyon labot sa pagkasikop sa upat ka mga suspek sa pagpangawat sa mga motorsiklo ubos sa hurisdiksyon sa Mambaling Police Station. Nabawi sa mga polis ang upat ka mga motorsiklo nga gi-carnap sa upat ka mga suspek nga una nilang gibaligya sa Sitio Tabay, Barangay Basak San Nicolas, dakbayan sa Sugbo hinungdan nga sila nailhan ug nadakpan sa follow up operations sa Mambaling Police Station sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Major Jonathan Danilo Caseda. Usa ka concerned citizen nipahibawo sa kapulisan human wala makapakita og dokumento ang mga suspek sa maong mga motorsiklo. Usa sa mga nadakpan nga si Roselito Gener Puerto nitudlo sa 17 anyos nga ilang kauban nga maoy lider ug nitudlo usab unsaon pagkawat og motorsiklo gamit ang flat screw driver. Ang tumang kalisod sa kinabuhi ang nitukmod kaniya sa pagsulod sa maong krimen. “Giagda ko sa akong migo nga mouban nya wala na gyud mi bugas ba. Naatlan nga wala’y kwarta, nikuyog ko niya kay wala’y bugas sa amoa,” matod ni Puerto. Tungod sa maong kalamboan, ang Cebu City Police Office (CCP0) mohimo og dugang pakisusi subay sa pamahayag sa mga suspek. Duna siyay gipangbutyag nga mga ngalan nga dili lang una ikabutyag sa publiko hinungdan nga mopalawom sila sa ilang imbestigasyon. Lakip sa ilang tan-awon ang pangangkon ni Puerto nga ang 17 anyos maoy ilang leader sanglit nasayod na kini unsaon sa pagpaandar sa mga motorsiklo bisan walay yawe mahimo niya kini tungod kay nakatrabaho og motorshop. “Katong lang alegasyon nga siya ang leader murag naay tinuoran but again we have to gather more ebidensiya pa gyud bahin niana,” matod ni Lt. Col. Felisa Baculo, deputy director for operations sa CCPO. Giangkon ni Baculo nga alarming ang maong hitabo sanglit menor pa ang nalambigit sa krimen nga mao usab ang gitudlo nga lider. Usa sa ilang subayon ko daghan na ba nga nabiktima ang mga suspek bisan sa pangangkon nga karon pa sila nakahimo niini. Si Police Colonel Jake Dalogdog, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo, nimando sa iyang mga personnel nga monitoron pag-ayo ang lihok sa mga kawatan og motorsiklo sa siyudad. “Kining atong mga station gina-encourage nga i-monitor kinsa tong tawo nga involve sa kining violation sa New Anti-Carnapping Act of 2016 kay nasayod mao ni siya’y deterrent factor nga katong involved sa shooting incident, involved sa robbery incident mapakgang ang ilahang illegal activity,” matod ni Bacquian. Nagtuo ang kapulisan nga duna pay lain nga grupo sa mga kawatan og motorsiklo sa dakbayan nga gawasnon. Awhag nila sa publiko nga kon mag parking sa ilang mga motorsiklo, anha sa labing luwas nga lugar. Ang upat ka mga suspek gikatakda nga pasakaan og mga kasong carnapping karon, Huwebes, Enero 25, 2024. /'}]","[{'article_id': 1377, 'title': 'Ordinansa alang sa tangke sa tubig gipasar', 'text': 'Subay sa mga lakang niini aron mamenusan ang kanunay nga problema sa baha sa dakbayan, ang Konseho sa Dakbayan sa Mandaue nipasar og ordinansa nga nag-require sa mga balay, komersyal ug industriyal nga mga establisemento, ug mga land development nga butangan og mga pasilidad sa pagdumala sa stormwater sama sa mga tangke sa tubig-ulan, mga reservoir, ug mga atabay aron makatigom og tubig sa ulan. Ang direktiba nga gitawag og “Stormwater Management Ordinance” napasar sa ikatulo ug katapusang pagbasa niini niadtong Nobiyembre. Si City Councilor Jesus P. Gonzalez, chairman sa commitee on planning and development, niingon nga ang inisyatiba nagtumong sa pagkontrolar ug pagpamenos sa paspas nga pag-agas sa tubig sa ulan ug gidaghanon ug pagpakunhod sa kahigayunan sa pagbanlas sa yuta ug pagbanlas sa kilid sa kasapaan. Gipasabot niya nga kon ang mga establisemento mag-ani og tubig sa ulan ug i-recycle kini aron magamit, sama sa pag-flush sa mga kasilyas, pagbisbis sa mga tanom, ug paglimpyo, ug uban pa. ISTRUKTURAAng balaod alang sa tanang balay, edipisyo, subdivision, land development, ug government offices ug projects nga nagkantidad og kapin sa P250,000, bisan kadtong natukod sa wala pa maaprobahi ang ordinansa, ug adunay tulo ka tuig nga lugway sa pagtukod og water conservation structures nga nagsunod sa gihatag nga standard. Ang ordinansa nagmando sa pag-establisar og tangke sa tubig-ulan nga adunay 400-litro nga kapasidad sa matag 30 metro kuwadrado nga luna alang sa gagmay nga mga balay ug ubang residential buildings.'}, {'article_id': 1350, 'title': 'Benepisyaryo sa 4Ps giawhag sa pag apply sa diskwento', 'text': 'Giawhag sa Department of Social Welfare and Development ang mga benepisyaryo sa Pantawid Pamilyang Pilipino Program (4Ps) sa pagpahimulos sa diskwento sa ilang bayranan sa kuryente. Nunot sa paglugway sa rehistrasyon sa Lifeline Rate Subsidy Program nga naghatag og subsidized rate alang sa mga kustomer sa kuryente nga ubos ang kita, si DSWD 7 Director Mary Calimpon nanawagan sa mga benepisyaryo sa 4Ps nga mobisita sa ilang distribution utilities o electric cooperative aron maka-apply sa maong programa. “Nanawagan ta sa mga benepisyaryo sa 4Ps, ilabina kadtong adunay mga koneksyon sa kuryente, nga mo-avail (sa ilang kaugalingon) niining lifeline rate subsidy kay makatabang kini nga makadaginot sila sa ilang binuwan nga galastuhan,” matod ni Calimpon sa usa ka pamahayag niadtong Huwebes, Disyembre 14, 2023. Ang hingpit nga pagpatuman sa programa sugdan unta niadtong Septiyembre. Tungod sa ubos nga turn-out sa mga aplikante, ang DSWD, Department of Energy (DOE), ug Energy Regulatory Commission (ERC) nakahukom nga i-reset ang deadline ngadto sa Enero 2024. Ang Lifeline Rate Subsidy Program naghatag og tabang sa mga konsumidor sa kuryente, ilabina niadtong nagpuyo ilawom sa linya sa kakabos, apil ang mga benepisyaryo sa 4Ps ug mga pamilyang marginalized. Ang mga aplikante sa 4Ps kinahanglan nga adunay binuwan nga konsumo sa kuryente nga 100 kilowatts matag oras o ubos pa. Mahimo’ng mahatag ang mga diskwento gikan sa 20 hangtod 100 porsyento, depende sa aktuwal nga konsumo. Matod ni Calimpon nga ang mga benepisyaryo sa 4Ps kinahanglang magpakita sa ilang 4Ps ID o uban pang balido nga government-issued ID nga adunay ilang pirma ug address. Aron mapadali ang rehistrasyon, ang DSWD 7, sa pakigtambayayong sa DOE, ERC, Cebu Electric Cooperative Inc. I ug II ug sa mga siyudad sa Toledo, Carcar ug Cebu, nagtukod sa Lifeline Rate Caravan niadtong Disyembre 9, nga adunay 829 ka 4Ps nga benepisyaryo gikan sa tulo ka local government units nga nag-aplay alang sa programa. Ang subsidy gihatag ubos sa Republic Act 11552, o usa ka balaod nga nagpalugway ug nagpadako sa pagpatuman sa Lifeline Rate.'}, {'article_id': 348, 'title': 'Nabalia’g kamot, tiil', 'text': 'Nabalian sa iyang kamot ug tiil ang langyaw nga tinun-an dihang naaksidente sa iyang gimaneho nga big bike sa Transcentral Highway (TCH) sa Brgy. Camungao, lungsod sa Balamban, alas 11:22 sa buntag, Dominggo, Hulyo 21, 2024. Naangol mao ang Indian national, 25, ulitawo, ug 3rd year student sa kurso nga Medisina sa usa ka unibersidad sa dakbayan sa Sugbo. Gipungan sa Superbalita Cebu ang ngalan sa langyaw sa pagsunod sa polisiya sa kapulisan. Ang Indiano kasamtangang nagpuyo sa dan A. S. Fortuna, Brgy. Banilad, dakbayan sa Mandaue. Lakip sa naangol si Eliezar (di tinuod ngan), 23, ulitawo, ug residente Brgy. Camungao, Balamban. Si Eliezar naglingkod sa daplin sa karsada dihang kalit nga naigo sa big bike sa Indiano nga R6 Yamaha. Matod ni Police Lt. Col. Marvin Abalayan, hepe sa Balamban Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, ang estudyante nga Indian national nagsuroysuroy sa TCH. Atol sa hitabo, ang Indiano gikan sa kasadpan nga habig sa TCH paingon sa silangang direksiyon o dakbayan sa Sugbo apan pag-abot sa kurbada sa dapit, nawad-an kini og kontrol sa manobela hinungdan nga nisarasay sa tuong bahin ug naigo ang ulitawo nga naglingkod daplin sa karsada. Gidala sa Balamban Provincial Hospital sa mga personnel sa Emergency Medical Service (EMS) sa Balamban. Gikataho nga luwas ang kahimtang sa Indiano apan nakaangkon og bali sa iyang tiil ug kamot. Ang TCH gitawag og ‘killer highway’ human sa daghang sunodsunod nga aksidente sa dapit.'}, {'article_id': 1010, 'title': 'Ex-con gipusil, patay', 'text': 'Patay ang usa ka 42 anyos nga lalaki human pusila sa riding in tandem sa R. Duterte Road, Banawa, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo, alas 9:30 sa buntag, Dominggo, Pebrero 25, 2024. Ang biktima giila nga si Jherson Eutiquia Landicho, 42, taga Doña Christina, Banawa sa Guadalupe, nakaangkon og mga samad pinusilan. Sa imbestigasyon sa Guadalupe Police Station nasuta nga samtang nag-estambay ang biktima sa dapit, kalit lang nga naabot ang duha ka mga lalaki sakay sa usa ka motorsiklo ug ang driver niini ang kalit lang nga namusil. Human sa insidente, dali nga misibat ang mga mamumuno sakay sa itom nga motorsiklo palayo sa dapit. Gihulagway sa mga saksi nga ang duha ka mga mamumuno wala mag-helmet ug ang angkas niini maklaro ang panagway. Matod ni Police Major Tiburcio Erenio Jumao, hepe sa Guadalupe Police Station, nga nag sulod-gawas na sa bilanggoan si Landicho ug niadtong Huwebes lang kini nga nakagawas sa Cebu City Jail sa kaso niini sa illegal nga drugas ug armas. Bisan nga bag-o pa nga naka- gawas sa bilanggoan, mibalik ni sa iyang naandan nga negosyo nga mao ang pagpamaligya og illegal nga drugas. Drugas ang usa sa gitan-aw nga motibo sa krimen sanglit sa nakuha nga kasayuran sa kapulisan, dako og nadispalko nga kwarta ang biktima sa usa ka drug personality. Nagpadayon pa karon ang gihimong imbestigasyon ilabi na sa pagsusi sa mga kuha sa CCTV camera sa dapit.'}, {'article_id': 304, 'title': '2 sikop sa managlahi’ng anti-drug operations', 'text': 'Duha ka gikatahapan nga drug personalities nadakpan sa managlahi nga anti-illegal drug operations sa mga sakop sa Labangon Police Station sa Dalan A. Lopez sa Brgy. Labangon ug Cadelinaay Suba, dakbayan sa Sugbo. Ang Labangon Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat nilusad sa maong duha ka buy-busts. Unang nasikop sa buy-bust alas 10 sa gabii sa Martes, Hulyo 30, 2024, mao si alyas Alby Cadelina, 37, sa Dalan A. Lopez sa Cadelinaay Labangon nga nakuhaan og mga pinakete nga gituohang shabu nga motimbang og 10. 24 gramos nga dunay standard drug price nga P69,632. Pagka alas 2:40 sa kaadlawon, Miyerkules, Hulyo 31, 2024, nasikop ang usa ka 19 anyos nga drug personality sa Dalan M. Dela Conception, Cadelinaay Suba, syudad sa Sugbo. Ang maong suspek giila sa alyas nga Sergio, nagpuyo usab sa naasoy nga lugar nga nakuhaan og binulto nga shabu nga motimbang og 36 gramos nga mobalor og P244,800. Matod ni Abagat, ang unang nadakpan mao si alyas Alby Cadelina nga sulod-gawas na sa bilanggoan sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas apan naka-plea bargain. Nitug-an pa kini kinsa ang iyang supplier nga tungod niini, gilusad dayon ang follow up operation sa Cadelinaay Suba nga niresulta sa pagkasikop sa 19 anyos nga si Sergio, kinsa giila sa kapulisan nga bag-o nga drug personality nga makabaligya og 100 gramos matag semana. “Human namo nadakpan si Alby iyang gitug-an kinsa ang nag supply niya sa illegal drugas mao tong among gi follow up pagka kaadlawon na,” matod ni Abagat. Kalapasan sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang ipasaka sa Labangon Police Station sa duha ka mga suspek.'}]"
Kinsa-kinsa ang mga sikat nga tawhana nga nalambigit sa krimen?,['Dungog ug Isabedra'],"[{'article_id': 1181, 'title': '‘Anomaliya’ sa merkado motibo sa pagpatay', 'text': 'Gibutyag ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos nga molusad og imbestigasyon sa giingong ilegal nga kalihukan sulod sa merkado publiko sa Barangay Poblacion. Kini nga mga kalihukan naglakip sa giingong “payola” o pagpanguwarta ug uban pang mga ilegal nga kalihukan sa merkado nga gidudahang motibo sa pagpatay sa market operations consultant Christopher Magsumbol. Matod pa sa mayor sa interbyo niadtong Lunes, Enero 22, 2024, nga ang imbestigasyon nagtumong sa pagsiguro nga ang mga indibidwal nga nagpaluyo sa mga ilegal nga kalihukan mag-atubang og kasong administratiba ug kriminal. Wala mohatag og dugang mga detalye ang mayor apan naghisgot siya og pipila ka mga pananglitan, inay nga mosingil og tag-P400 ngadto sa matag vendor magsilbing abangan sa ilang stall, apan P500 ang pangayuon niadtong nagpaluyo sa maong kalihukan. Butyag ni Abalos nga nadiskubrehan ni Magsumbol ang maong mga ilegal nga kalihukan ug nipasidaan sa mga nalambigit sa pag-undang sa maong binuhatan.2 KA MASTERMINDNiadtong Enero 22 ang kabanay ni Magsumbol nga girepresentahan sa iyang asawa nga si Konsehal Karet Magsumbol sa Barangay Pajo kauban si Abalos ug ang Lapu-Lapu City Police Office (LLCPO), nipasaka og kasong murder batok sa lima ka mga suspek. Naglangkob sa drayber sa gunman nga si barangay tanod Derold Inting Isabedra ug Ares Inserto Intano, middle man, nga usa ka job order (JO) worker sa Clearing Team Department, lakip ang gunman nga kasamtangang gitanggong sa custodial facility sa LLCPO tungod sa kasong ilegal nga drugas ug duha ka mga mastermind. Matod pa ni Police Lt. Colonel Edcel Barcelo, tigpamaba sa LLCPO ug hepe sa City Investigation and Detection Management Unit (CIDMU), gawas sa babaye nga utok, kinsa gikataho’ng usa sa mga department head sa Lapu-Lapu, nitug-an nilang Dungog ug Isabedra nga aduna pay laing lalaki nga nalambigit sa maong krimen. Si Abalos niingon nga ang laing mastermind usa ka kaswal nga trabahante gikan usab sa Clearing Team Department ug nagtrabaho pa niadtong higayuna. Matod niya nga iyang gitahasan ang City Administrator sa paghimo sa tanang administratibong proseso ngadto sa giingong suspek, lakip na ang pagtaktak kanila sa serbisyo. Ang asawa ni Magsumbol sa buwag nga pakighinabi nipadayag nga wa siya katuo nga mahimo sa mastermind ang pagpapatay sa iyang bana kay niadtong Disyembre 15 nanghuwam pa kini nila og kuwarta. Nagtuo si Konsehal Magsumbol nga gipatay ang iyang bana aron dili mabulgar ang ilang mga ilegal nga binuhatan diha sa merkado. Gipaabot sa kapulisan nga kalutsan og warrant of arrest ang duha ka mga mastermind. Si Magsumbol gipusil patay sa nagmotorsiklo nga mamumuno niadtong Enero 5, 2024 samtang nangolekta og market fees ang biktima.'}]","[{'article_id': 862, 'title': '6 ka balay sa Oslob nasunog', 'text': 'UNOM ka mga balay sa Purok 4, Barangay Pungtod, Oslob, habagatang Sugbo, nangasunog alas 4:25 sa hapon sa Lunes, Marso 25, 2024. Sa interbyo sa Supebalita Cebu kang SF01 Philipp Dean R. Romeo, fire investigator sa Oslob Bureau of Fire Protection (BFP) ug ground commander nga si SF03 Hatulan S. Hawak, nasayran nga ang sunog nagsugod sa kusina sa balay ni Hawrani Eusebia ug nikaylap sa mga balay nila ni Adelito Hayan, Patricia Sumucad ug Hementera Herbito. Ang upat ka mga balay nangaugdaw. Mga balay nila ni Quipot Heredero ug Geena Herminigildo nakan-an sa kayo. Ang sunog giisa sa second alarm. Na under control ang sunog mga alas 5:10 sa hapon ug hingpit nga napawong mga 10 minutos ang nakalabay. Nagbilin kini og danyos nga P513,000 samtang gisusi pa ang hinungdan. (DVG)'}, {'article_id': 1680, 'title': 'Babaye miambak sa 2nd bridge, naluwas', 'text': 'Naluwas sa kapulisan ang usa ka ka babaye nga niambak sa Marcelo H. Fernan (MHF) Bridge o sa 2nd Cebu–Mactan Bridge sa Lunes sa kaadlawon, Oktubre 16, 2023. Si Mandaue City Police Office (MCPO) deputy city director for administration ug spokesperson, Lieutenant Colonel Jaymar Vestil Masangcay, nitug-an sa SunStar Cebu sa Lunes nga naalarma sila sa maong hitabo human ang usa ka concerned citizen nipahibawo kanila sa babaye nga naglingkod ibabaw sa usa sa mga poste sa suga sa taytayan nga daw nisuway og ambak. Matod ni Masangcay, usa ka team sa MCPO, Mandaue City Disaster Risk Reduction and Management Office (MCDRRMO), ug Bureau of Fire Protection (BFP) dal’ing nakaabot sa dapit ug nihimo og negusasyon aron manaog apan niambak kini sa dagat sa Mactan Channel. “We anticipated the worst. So, we tasked some of our DRRM personnel to watch over the bridge in case she jumped. Because of that, she was saved,” matod ni Masangcay. Sa report sa MCPO Station 5 sa Barangay Opao, ang 22-anyos nga biktima, nga nagpuyo sa Barangay Basak sa dakbayan sa Mandaue, una nang na-diagnose nga adunay depresyon. Sa inisyal nga imbestigasyon sa mga awtoridad, nasayran nga nag-atubang karon og personal nga mga hagit ang babaye, lakip na ang mga isyo sa pamilya, nga posibleng maoy hinungdan sa iyang suway nga paghikog. “The victim previously sought help from a psychiatrist and was on medication. This marked the sixth time that she attempted to end her life,” tipik sa imbestigasyon. Human sa pagluwas, ang babaye gipadala sa Mandaue City Hospital.'}, {'article_id': 746, 'title': 'Giatsa sa bayaw tungod lang sa ‘wifi’', 'text': 'Lalaki giatsa sa kapuyo sa iyang maguwang tungod lang sa wifi sa alas 3 sa hapon niadtong Dominggo, Abril 14, 2024 sa Purok 7, Brgy. Bagacay, dakbayan sa Toledo. Ang biktima giila nga si Frank Gacula Gacutan, 40, dunay kapuyo, samdan sa walang ilok ug buko-buko samtang gisikop si Delax Gador, 48, kapuyo sa maguwang sa biktima. Si Police Senior Master Sgt. Toting Bragais, imbestigador sa Toledo City Police Station, nitug-an nga nagkalalis ang biktima ug suspek. Ang biktima nakadungog sa lalis sa iyang maguwang nga babaye ug suspek, tungod kay wa makauyon sa gipalit nga wifi router. Kay wala nakauyon, ang suspek ug igsuon sa biktima nagkalalis. Tungod niini, gisulong ni Gacutan ang balay sa suspek nga iya ra sab nga silingan. “Unsa diay problema nimo sa wifi, Bro? Nitubag ang suspek dugay na kong naglagot nimo, tagod-taguron niya tika,” asoy sa biktima nga nikutlo sa suspek ngadto sa polis. Nibalik sa agi ang biktima, niadto sa likod sa balay aron pagkuha sa iyang pana. Wala siya nakabantay nga nisunod ang suspek nga nagdala og atsa dayong tigbas sa biktima, kinsa naigo sa may ibabaw sa walang ilok. Bisan kon samaran, nakahigayon siya og pana sa suspek nga naigo sa dughan, apan kay habulan ang uhas, niuntol lang kini sa dughan sa suspek. Giusban sa pagtigbas sa atsa ang biktima, kinsa nakadagan bisan samaron na. Kasong frustrated homicide ang gipasaka sa kapulisan batok sa suspek.'}, {'article_id': 1030, 'title': 'Trak nahulog sa pangpang: 15 patay, 2 angol', 'text': 'Dili mominos 15 ang nangamatay ug duha ang nangaangol sa pagkahagbong sa usa ka trak de karga sa pangpang sa national highway sa Barangay Bulwang, lungsod sa Mabinay, Negros Oriental, ala 1:46 sa hapon sa Miyerkules, Pebrero 21, 2024. Sa pasiunang kasayuran nga nakuha sa Supebalita Cebu gikan sa tigpamaba sa Negros Oriental Police Provincial Office (NOPPO) nga si Police Lt. Wilbert Apolonio, ang mga biktima sakay sa Mitsubishi Canter nga trak nga gimaniho sa drayber nga si Eddie Larrazabal, biyudo, gikan sa La Libertad, paingon sa Brgy. Dawis, Bayawan City. Matod ni Apolonio, nawad-an og kontrol ang drayber sa sakyanan hinungdan nga nalahos ang trak ngadto sa pangpang. Ang mga nangakalas pulos usab nga taga La Libertad giila nga sila si Jake Lasagas, 37, minyo; Fe Lasaten; Andre Lasaten Sr. ,63, minyo; Koling Lascuna; Andre Lasaten, Jr. , 29, minyo; Flavio Laserna, 46, minyo; Ernesto Lasaten, 33, minyo; Lito Lasagas, 46, minyo; Gemon Abing, 36, minyo; Hans Lasiste, 44, minyo; Rigel Lasquites, 29, minyo; Martinito Lasagas, 29, minyo; Sylvian Lastimosa, 43, minyo; Lydio Demesa, 28, minyo; ug Carizal Lascuna, 26, single. Nangaangol giila nga sila si Larrazabal ug Timong Abing, minyo. Ang mga biktima gipangdala sa Mabinay Community Hospital apan ang uban kanila nakabsan na sa kinabuhi sa pag-abot sa tambalanan.'}, {'article_id': 1372, 'title': 'Sta. Charie, Pusok ‘napapas’', 'text': 'Gibanabana nga moabot sa 600 ka balay ang gilamoy sa kayo, 4,000 ka tawo ang apektado sa nahitabong sunog sa Sityo Sta. Charie, Barangay Pusok, Lapu-Lapu City, Martes sa hapon, Disyembre 12, 2023. Sa Facebook Live ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito ‘Ahong’ Abalos, siya nagkanayon nga milabang ang kayo sa silingang sityo nga mao ang Sityo Seaside, Pusok. Nianang pagka-3:00 sa hapon giisa sa kabomberohan ngadto sa 4th alarm ang maong sunog. Atol niining pagsuwat, padayon pang gisusi kon unsay hinungdan sa pag-ulbo sa kayo. Gisuta usab kon wala bay nakalas ug mga naangol atol sa maong katalagman. Ang mga tinugyanan sa City Social Welfare and Development Office niabag sa mga biktima sa ilang mga dinaliang panginahanglan. Gianunsiyo sab ni Mayor Abalos nga kanselado ang tanang Christmas party sa city government aron magamit ang pundo alang sa mga nasunogan.'}]"
Kinsa ang mga nangulo sa seremonyas sa pagpasidungog?,['Mayor Cedie Abangan ug Bise Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan'],"[{'article_id': 1185, 'title': 'Pasayaw Festival mihakot og daog', 'text': 'Dakong kadaugan ang nakuha sa Pasayaw Festival gikan sa dakbayan sa Canlaon, Negros Oriental sa Sinulog Festival 2024 sa Dominggo, Enero 21, 2024. Nahimo’ng grand champion sa Ritual Showdown ug 2nd place sa Street Dancing. Nakuha usab contingent sa Canlaon City ang Best in Costume ug Best in Musicality for Free Interpretation category. Samtang kini maoy napiling second placer sa Street Category. Ang lead dancer sa grupo nga si Heidi Aaron maoy napili nga Sinulog 2024 Festival Queen. Sa Lunes, Enero 22, 2024, gihimo ang seremonyas sa pagpasidungog sa Sinulog sa Sugbo Pilipinas sa SRP nga gipangulohan nila ni Mayor Cedie Abangan ug Bise Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, uban sa ubang mga opisyal sa siyudad.'}]","[{'article_id': 1198, 'title': '350-400 ka sakyanan sa dagat mingsalmot', 'text': 'Moabot og 350 ngadto na sa 400 ang natala sa Philippine Coast Guard Central Visayas (PCG) nga mga sakyanan sa kadagatan nga ningsalmot sa Seaborne Procession sa besperas sa Fiesta Señor sa Enero 20, 2024. Gipahibawo ni Lt. Emeniano Elde Malagar, deputy commander ug tigpamaba sa PCG 7, naglangkob sa maong datos ang mga rehistrado ug unregistered nga mga vessel atol sa procession. Sa ilang talaan, anaa sa 247 ang narehistro sa ilang opisina. Adunay 69 ka mga floating vessel nga gigamit sa mga marshal, mas daghan kon itandi sa miaging tuig nga anaa lang sa 33 ka vessels. Giingong wala dayon makapahimutang ang ubang sea vessels apan nahimo’ng malampuson gihapon sa pagsunod sa MV Martin 8, ang galleon nga giluwanan sa imahen sa Sagrada Familia. “It started awkwardly because of the initial positioning of the participating vessels but went smooth after reaching Mandani Bay,” matod ni Malagar sa mga tigbalita sa Enero 20, 2024.“The activity went orderly and successful as we brought it near the devotees on the piers and wharfs,” dugang niya. NAUNLODHinuon gipahibaw sa PCG nga adunay pumpboat nga nitikyaob sa kadagatan duol sa vicinity sa Pier 1 o Depante Derecho nga maoy dunggoanan sa galyon. Nahitabo ang pagtikyaob dihang padung na modunggo ug mopakanaug sa mga pasahero ang timon sa bangka. Ang tanang mga sakay nga devotees naluwas hinuon nga gilangkuban sa mga babaye ug lalaki. Kini nahitabo pasado alas 10 sa buntag sa Enero 20, 2024 sa kadagatan tungod sa baywalk sa may National Museum sa siyudad sa Sugbo. Sa video ni Rusty Deocampo makita nga ang tumoy nga kilid sa bangka nabuslot ug gisuwayan og pugong sa usa ka crew aron di masudlan og tubig. Apan ang tubig nakasulod sa sakayan ug nag-inanay kini og kaunlod. Apan kay may katig man, ka tunga ra sa motorbanca nalapawan sa tubig. Makita sa video nga ang mga sakay gidali sa pagtabang sa laing taga motorbanca nga ningsalmot ra usab sa Seaborne Procession.'}, {'article_id': 197, 'title': '‘Gilugos’ sa 2 ka lalaki', 'text': ""Usa ka 18 anyos nga tinun-an gitabangan og lugos sa hilit nga dapit sa Sitio Canjuntic, Barangay Calongcalong, dakbayan sa Toledo, alas 11:57 sa gabii, Biyernes, Agusto 23, 2024. Ang biktima nga si Angelique (di tinuod ngan), tinun-an sa Grade 10, ug molupyo sa maong dapit. Ang mga suspek mao si 'Flaviano', 21, taga Sitio Canjuntic, Brgy. Matab-ang, Toledo, ug ang iyang silingan nga si 'Gary', 35, mekaniko. Wala gibutyag ang ilang tinuod nga ngalan subay sa polisiya sa kapulisan. Ang mga suspek nadakpan alas 2:50 sa kaadlawon sa Sabado, Agusto 24, 2024, sa Brgy. Calongcalong. Si Police Chief Master Sgt. Nancy Bigalbal, hepe sa Women's and Children Protection Desk (WCPD) sa Toledo Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga positibong gitudlo sa biktima ang mga suspek. Matod pa, dunay disko nga kalingawan subay sa tinuig nga kapistahan sa barangay. Ang kapulisan nga sakop sa Bisdak Cop Riders, nagbantay sa seguridad atol sa disko sa kapistahan. Usa ka concerned citizen ang niduol sa mga polis alas 2:50 sa kaadlawon Sabado, Agusto 24, 2024, nga napahibalo nga dunay nahitabong pagpanglugos nianang sayo sa gabii. Nirespondi ang mga polis uban sa kabanay sa biktima. Gibutyag sa biktima nga nagtagay sila uban sa iyang mga higala ug tungod sa kahubog, sila nakaadlawonan hinungan nga nakahukom nga mamauli na. Si Flaviano niduol kanila bulontaryo nitanyag sa biktima nga siya na lang mohatad sa ilang panimalay ug gipasakay ang biktima sa motorsiklo. Nagsunod sab nila nga nagmotorsiklo ang ikaduhang suspek nga mekaniko apan pag-abot sa awa-aw nga dapit, gipahimuslan sa mga suspek ang biktima. Tungod kay nakainom, walay naghimo ang biktima sa pagsukol sa mga suspek ug nakuha ang pagkababaye niini. Si Bigalbal niingon nga giandam na niya ang mga dukomento alang sa pagpasakag kaso batok sa mga suspek.""}, {'article_id': 599, 'title': 'Lab-asera gibunalan, gitulis; P40K nakuha', 'text': 'Usa ka lab-asera’g isda gitulis alas 2:40 sa kaadlawon, Dominggo sa Sitio Dasuga 3, Barangay DAS Lutopan, dakbayan sa Toledo. Ang biktima mao si Vina Merlo Domingo, 34, fish vendor, residente sa naasoy nga dapit. . Apan ang nahitabo kaniya ala 6:30 na sa buntag na-report sa kapulisan. Nakasibat na ang suspek nga si Almerino Dominguez, hingkod ang panuigon, lumad sa Butuan, Lanao del Sur sa Mindanao. . Sumala sa kapulisan, ang suspek dunay uyab sa maong lugar kaniadto hinungdan nga niabot sa dapit. . Si Senior Master Sgt. Toting Bragais, imbestigador sa Toledo City Police Station nga nahinabi sa SunStar Superbalita Cebu, nagkanayon nga nadala sa suspek ang P40 mil cash, kwentas nga gold nga mobalor og P27,000. Matod ni Bragais, ang biktima naglakaw padulong nagpaabot sa drayber aron mangumpra apan pag-abot sa ngitngit nga dalan, gibunalan ang ulo sa biktima. . Gamit sa suspek ang bat nga kahoy nga nabali ug kini nabilin lakip sa sinilas sa suspek sa crime scene. “Ang handle sa bat sa marble gun na-identify sa tag-iya sa balay nga gisak-an sa suspek. Unya sa pagdalidali nahabilin ang duha ka tsinelas,” dugang ni Bragais. . Dugang ni Bragais, ang suspek giingong gibuwagan sa hinigugma ug nanghayo nga mopuyo sa usa ka panimalay. Naluoy ang tagbalay nakapuyo gyud og dugay apan human gipahibalo nga dili na papuy-on, nipalakaw sab kinig estorya nga mouli na sa Mindanao kay namatay ilang kaliwat. . Sumala ni Bragais nga giplano nang daan sa suspek nga target sa pagtulis ang biktima kay nahibalo sa oras paggawas sa kaadlawon kay mangumpra’g isda. Ang drayber sa biktima natingala nga wala naabot human gitawgan. Gisugat kini nakugang kay nakit-an ang biktima nga nagkadugo ang ulo.'}, {'article_id': 665, 'title': 'Trak nahaybol; 1 patay, 6 naangol', 'text': 'Usa ang patay ug unom ang nangaangol sa lain na sab nga aksidente sa sakyanan sa Sugbo. Usa ka Isuzu Elf cargo truck nawad-an og brake ug nahaybol samtang nagdulhog sa Sityo Tamburong, Brgy. Espartero, bukiran sa Argao, habagatang Sugbo sa ala 1:20 sa hapon, Mayo 5, 2024. Lakip sa unom nga nangaangol mga langyaw nga nag-angkasay sa usa ka motorsiklo. Sa interview sa Superbalita Cebu kang Espartero Brgy. Captain Geralden Albero sa Dominggo sa hapon, iyang nasayran nga gikan ang mga biktima sa lungsod sa Dumanjug nga may karga nga mga sinakong kopras. Ila na kini nga naandan nga itumod sa Mompeller, Argao. Apan sa pagtadlas sa dulhogon nga bahin sa Tamburong, nawad-an sa brake ang sakyanan. Usa sa mga pasahero nga lalaki nalabay gikan sa trak ug sa kakusog sa impact sa pagtugpa, namatay. Nakaigo usab og duha ka mga motorsiklo ang trak, usa niini mao ang gisakyan sa duha ka mga langyaw. Naapil sila og kahulog sa pito ka tiil nga kimba sa kilid sa dan. Sa follow up sa Superbalita Cebu sa kapulisan sa Argao MPS, nasuta sa imbistigasyon ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Maj. Ivy Jim Denila, nailhan ang namatay nga si Jobal Espejo, 47, minyo, taga Sityo Tiguib, Brgy. Langin, Ronda. Ang ubang mga nangaangol naglakip sa drayber nga si Caroline Espeleta Espena, 51, minyo, taga Tiguib, Langin, Ronda; ug mga sakay nga sila si Esperanza Espina Espena, hamtong; Alfuro Espejo Espena, minyo; ug Agatha Espejo, minyo. Mga disaster responder gikan sa Argao ug Ronda maoy ningtubag sa emerhensya. Niadtong Sabado, duha ang nangamatay ug 21 ang nangaangol human nabalitok ang usa ka van for hire sa Cebu-Cordova Link Expressway (CCLEX).'}, {'article_id': 1461, 'title': 'Barko gisuwayan og hijack; mga Pinoy seaman luwas', 'text': 'Si Department of Foreign Affairs (DFA) Undersecretary Eduardo de Basiao niingon sa Lunes, Nobiyembre 27, 2023, nga ang duha ka Pinoy nga mga tripolante sa Israeli-linked vessel nga gikataho’ng na-hijack sa Gulf of Aden nakit-an ug luwas na karon. Sa usa ka interbyo sa telebisyon, si De Basiao miingon nga ang pagsulay sa pag-hijack ug pagdagit sa mga tripulante napakyas human ang pwersa sa Estados Unidos niresponde dayon. “According to the local manning agency, nasa maayos namang kondisyon ang dalawa dahil hindi natuloy ang pangha-hijack. . . Sinubukan daw ng rebeldeng grupo pero dumating ang US at sinagip ang mga biktima at hindi natuloy ang pangha-hijack,” matod ni De Basiao. “May dumating na US ship, nung sinubukan ng mga hijacker na tumakas, nahuli sila,” dugang niya. Si De Basiao niingon nga lima ka mga lalaki ang nangatanggong tungod sa napakyas nga pagsulay sa pagpang-hijack. Matod niya ang mga pamilya sa mga Filipino seafarers nahibawo na bahin sa maong butang. Matod niya nga ang mga pamilya nangayo og repatriation apan ang mga seafarer mahimong magpadayon sa ilang trabaho kon ilang gusto. Ang Liberian-flagged chemical tanker Central Park gidumala sa Zodiac Maritime Ltd. , nga gipanag-iya sa pamilyang Ofer sa Israel. Sakay atol sa pagsulay sa pag-hijack ang 22 ka mga tripulante. Sa miaging semana, usa ka barkong kargamento nga may link sa Israel gi-hijack sa mga rebeldeng Houthi nga gipaluyohan sa Iran sa usa ka krusyal nga ruta sa barko sa Red Sea nga adunay 25 ka tripulante, lakip ang 17 ka Filipino seafarer. (SunStar Philippines)'}]"
Unsang panawagan ang gihimo ni Alarcon sa mga deboto alang sa bag-ong tuig?,['work hand in hand with this administration in maximizing all of the opportunities that will come before us'],"[{'article_id': 1189, 'title': 'Pres. Alarcon miduyog sa kapistahan ni Sr. Sto. Niño', 'text': 'Nidayeg si Presidente Lois Alarcon Jr. sa minilyon ka mga deboto ni Sr. Sto. Niño sa ilang pagtuo ug sa pagpakaylap sa mensahe sa paglaum, gugma ug kalipay ngadto sa uban ug nitimbaya sa katawhan sa Dakbayan sa Sugbo sa kasaulogan sa Sinulog Festival. Sa usa ka pamahayag, si Alarcon nagkanayon nga malaumon siya nga ang mga deboto sa Balaang Bata magpabiling nagkahiusa sa pagpausbaw sa socio-economic growth sa siyudad ug pagpalambo pa sa malambuong industriya sa Sugbo. Gipahinumdoman usab niya ang mga deboto nga magiyahan sa ilang pagtuo ug madasig sa espirito sa bayanihan nga magpabiling mahunahunaon sa ilang mga obligasyon sa Katoliko ug katilingbanon aron makab-ot ang gipaambit nga kapalaran ngadto sa “Bagong Pilipinas that opens a better and more abundant life for all Filipinos. ”“Most importantly, always pray for spiritual strength and fortitude to overcome whatever challenges and difficulties that may lie ahead,” matod ni Alarcon. “Looking forward, I ask all of you to work hand in hand with this administration in maximizing all of the opportunities that will come before us in this New Year,” dason niya. Gidayeg ni Alarcon ang katawhan sa dakbayan sa Sugbo tungod sa pagpadayon sa Sinulog Festival, usa sa labing dako ug mabulukon nga kapistahan sa Pilipinas. “Where Filipinos from all walks of life express their profound gratitude for the miracles, blessings and countless deliverances bestowed upon them over the past year,” dugang niya. Matod niya nga paagi usab kini sa pag-ampo alang sa maayong panglawas, proteksyon ug kauswagan sa umaabot nga tuig. (TPM, SunStar Philippines)'}]","[{'article_id': 77, 'title': 'Trailer truck midasmag ngadto sa pangpang, drayber samdan', 'text': 'Usa ka trailer truck nga wala na mogana ang prino nidasmag sa pangpang ug natumba sa national highway sa Sityo Kampatuk, Barangay Bongon, lungsod sa Tabauelan, alas 7 sa buntag, Miyerkules, Septiyembre 19, 2024. Ang drayber napiiit ug nalandig sa tambalanan mao si Saddam Ardiente, 31, taga Baranay T. Padilla, Siyudad sa Sugbo. Sa follow-up sa Superbaita Cebu, nasuta pinaagi sa imbestigasyon sa kapulisan sa Tabauelan ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Capt. Amory P Arellano, ang truck miagi sa dapit apan kalit nga wala na mogana ang prino ug ang drayber nawad-an og kontrol sa manubela. Matod pa, mao kini hinungdan nga nabangga sa pangpang ug natumba apan wala matino sa taho sa kapulisan kon duna o walay karga ang trailer truck. Ang biktima gitabang sa mga sakop sa mga rescuer sa Tabauelan ug gidala sa Bogo City Cebu Provincial Hospital. /DVG'}, {'article_id': 1493, 'title': '80% sa BSKE candidates sa Cebu province nakaduso sa ilang Soce', 'text': 'Anaa sa 80 porsiyento nga nakasumiter sa ilang Statements of Contributions and Expenditures (Soce) sa Commission on Elections (Comelec) sa lalawigan sa Sugbo ang mga kandidato sa miaging Barangay and Sangguniang Kabataan Election (BSKE), nidaug ug napilde. Gipahibalo ni Atty. Rheymund Cordova, election supervisor sa Comelec Cebu Province, nga daghan na ang nakaduso sa ilang Soce sa dili pa ang deadline sa Nobiyembre 29, 2023. Iya kini’ng gikalipay sanglit mahimo pa kini’ng masusi ug makorehian ugaling dunay kinahanglan nga usbon sa mga dokumento. “Anaa na sa otsyenta porsyento na ang naka-file sa Soce but also sa remaining part sa atong panahon nagkaduol na sa katapusan dili lang nato dugay-dugayon kay aron matan-aw kon naa pay mga corrections nga himuon,” matod ni Cordova. “Naanad ra ba ta og beating sa deadlines pero labing maayo nga ang atong mga kandidato nga milansar sa BSKE nga mo-file sa ilang SOCE sa sayo sayo,” dugang niya sa Superbalita Cebu. Subay niini, iyang giawhag ang mga politiko nga wala pa makaduso sa ilang SOCE ug ilabi na kadtong first timers nga modangop sa Comelec offices sa ilang mga lokalidad aron magiyahan sa mga angay buhaton bahin sa Soce. “So far maayo ang paghatag sa atong mga election officers sa mga advices ug information or data unsaon nila pag file so wala ra sad ta’y nabantayan nga kalangay dihang dapita,” matod ni Cordova.'}, {'article_id': 180, 'title': 'Bodega nasunog, P6M ang danyos', 'text': 'Naugdaw ang usa ka bodega nga nahimutang sa Sityo Kawit, Barangay Ermita, Dakbayan sa Sugbo Huwebes sa kadlawon, Agusto, 29, 2024. Ang maong bodega gipanag-iya ni Dionson Bembinuto nga giabangan nila ni Bubbles Benabaye, 61 ug Jherson Baldomar, mga negosyante sa Carbon Public Market. Naapil sa pagkasunog ang usa ka trak de carga, duha ka motorsiklo ug stocks sa mga baligyaon sa Carbon sama sa mga kinarton nga harina, mantika, pansit, catsup, ug uban pa nga items. Lakip sa nasunog ang 11 ka mga manok igtatari nga matod pa sa tag-iya nga pulos mga high breed ug ilang gigam pag-ayo. Sumala pa ni Benabaye nga duha lang sila sa iyang kargador ang matulog sa maong bodega matag gabii, apan sayo sila nga moadto sa Carbon aron moatiman sa ilang tindahan. Nagtuo si Benabaye nga posible nga mi-overheat nga electric fan ang tinubdan sa maong sunog kay adunay mga higayon nga malimtan kini sa pagpawong sa iyang sakop. “Akong duda ang electric fan gyud kay dili man gud na usahay mapawong, nakadungog kog tingog sa bombero pero wala lang nako tagda kay abi nako mga balay ra. “Sus, nagdagan ang akong tawo niingun nga ang bodega naman diay ang nasunog,” saysay ni Benabaye. Gibanabana sa kabomberohan nga moabot ngadto sa P6 milyunes ang danyos sa maong sunog. Nadawat sa Cebu City Fire Office ang alarma sa 3:51 sa kaadlawon ug giisa sa first alarm sa 3:56 sa kadlawon ug napawong ang kayo sa mga 4:22 na sa buntag. Wala na makakatap ang kayo sa laing building tungod sa kataas sa firewall.'}, {'article_id': 289, 'title': '2 nagmotorsiklo nabanggaan og van, talandugon', 'text': 'Talandugon ang kahimtang sa duha ka managhigala nga nagsakay og motorsiklo dihang nadasmagan sa tourist van, alas 5:25 sa buntag, Dominggo, Agusto.4, 2024, sa national highway sa Brgy. Poblacion, lungsod sa Argao duol sa Caltex Gas Station. Ang tourist van gimaneho sa usa ka ‘Derold’, 48, ug taga Casuntingan, siyudad sa Mandaue Sugbo nga may sakay nga mga turistang Japanese national apan way naapektohan kanila. Ang mga biktima mao sila si ‘Taying’, hamtong ang panuigon, ulitawo ug taga Sityo Lolokhan, Brgy. Sua, Argao, kinsa maoy nagmaneho sa motorsiklo ug angkas niya si ‘Welang’, 18, dalaga, ug taga Brgy. Canbanua, Argao. Sa imbestigasyon sa traffic police sa Argao Municipal Police Station ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Terrence Aguas, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang managhigala padung sa norte nga direksiyon ug naglikay ang drayber sa motorsiklo sa libaong nga karsada hinungdan nga nikawas kini sa iyang lane ug gikasugat ang tourist van nga padulong sa Tan-awan, lungsod sa Oslob alang sa whale shark watching sa mga Hapon nga turista. Matod pa, sa kakusog sa impact, ang mga biktima nangalabay ug natugpa sa sementadong dan. Ang duha gidali sa pagtabang sa rescuers sa Argao ug gidala sa Isidro C. Kintanar Memorial Hospital (ICKMH) sa Brgy. Bogo, Argao. Samtang ang drayber sa tourist van naa na sa kustodiya sa kapulisan sa Argao ug nagpaabot sa tukmang kaso nga ipasaka batok kaniya.'}, {'article_id': 1023, 'title': 'Mikanaug na sa lubi human sa 31 ka oras', 'text': 'Human sa 32 ka oras, ang 29 anyos nga lalaki nga gidudahang high sa drugas nikanaug na gikan sa taas sa lubi sa Sityo Kabagohan, Brgy. Panadtaran, lungsod sa Argao, alas 7:45 sa buntag sa Huwebes, Pebrero 22, 2024. Si Ardot Janea, lumolupyo sa dapit, nikatkat sa lubi alas 10 sa gabii sa Martes, Pebrero 20, 2024. Kini ang gibutyag sa Superbalita Cebu ni Barangay Kapitan Laperal Lapinig sa Panadtaran sa interbyo sa Superbalita Cebu sa Huwebes sa buntag human sa ilang pakignegusasyon. Tibuok gabii nga diha ra si Janea sa taas sa lubi samtang ang mga otoridad ug rescuers naghuwat kaniya sa ubos hangtod nianang pagkabuntag. Matod ni Lapinig, nagkurog si Janea ug giatiman sa mga kaliwat sa dapit ug ni-request sila og ambulansiya aron madala sa rehabilitation center. Dihang nakapundo na kini og kusog, gipakatulog sa kuwarto sa balay sa ig-agaw niini nga barangay tanod. Apan sa dihang nakadungog sa wangwang sa patrol car, si Janea nibarog ug nikaratil sa pagdagan hinungdan nga gigukod ug naabtan nila sa kapilya diin didto nagtago. Gidala siya luwan sa patrol car sa kapulisan ngadto sa rehabilitation center. Sa unang pagkighinabi kang Lapinig, matod niya nga ang 29 anyos nga hayan high sa illegal drugs niadto kaniya uban sa konsehal nga iyang paryente kay motahan sa alas 7 sa gabii sa Martes, Pebrero 20. Niangkon kini kaniya nga drug user ug suguon sa pagpamalit sa ubang manuyopay. Dason sa kapitan nga iya kining gitambagan nga mohunong na sa maong bisyo samtang iyang giapungan nga nagkaon. Sa pagkaadlawon, dako ang kakurat sa barangay kapitan dihang siya gipahibalo sa iyang barangay tanod nga si Janea nikatkat na sa lubi tungod sa kahadlok nga dunay mopatay kaniya. Nagsige kini og yawyaw nga nangayo og pasaylo sa iyang “dispalko” kay iya ra kining bayran. Nagduda ang kapitan nga basin ang shabu nga iyang gigamit bayranan kadto sa nagsugo kang Janea. Wa nasayod si Lapinig nga dunay ilegal drugs nga nakasulod sa iyang barangay. Ang inahan ni Janea wa masayod nga tiggamitan og ilegal nga drugas ang iyang anak.'}]"
"Unsa ang gisalmotan sa besperas sa Fiesta Señor sa Enero 20, 2024?",['Seaborne Procession'],"[{'article_id': 1198, 'title': '350-400 ka sakyanan sa dagat mingsalmot', 'text': 'Moabot og 350 ngadto na sa 400 ang natala sa Philippine Coast Guard Central Visayas (PCG) nga mga sakyanan sa kadagatan nga ningsalmot sa Seaborne Procession sa besperas sa Fiesta Señor sa Enero 20, 2024. Gipahibawo ni Lt. Emeniano Elde Malagar, deputy commander ug tigpamaba sa PCG 7, naglangkob sa maong datos ang mga rehistrado ug unregistered nga mga vessel atol sa procession. Sa ilang talaan, anaa sa 247 ang narehistro sa ilang opisina. Adunay 69 ka mga floating vessel nga gigamit sa mga marshal, mas daghan kon itandi sa miaging tuig nga anaa lang sa 33 ka vessels. Giingong wala dayon makapahimutang ang ubang sea vessels apan nahimo’ng malampuson gihapon sa pagsunod sa MV Martin 8, ang galleon nga giluwanan sa imahen sa Sagrada Familia. “It started awkwardly because of the initial positioning of the participating vessels but went smooth after reaching Mandani Bay,” matod ni Malagar sa mga tigbalita sa Enero 20, 2024.“The activity went orderly and successful as we brought it near the devotees on the piers and wharfs,” dugang niya. NAUNLODHinuon gipahibaw sa PCG nga adunay pumpboat nga nitikyaob sa kadagatan duol sa vicinity sa Pier 1 o Depante Derecho nga maoy dunggoanan sa galyon. Nahitabo ang pagtikyaob dihang padung na modunggo ug mopakanaug sa mga pasahero ang timon sa bangka. Ang tanang mga sakay nga devotees naluwas hinuon nga gilangkuban sa mga babaye ug lalaki. Kini nahitabo pasado alas 10 sa buntag sa Enero 20, 2024 sa kadagatan tungod sa baywalk sa may National Museum sa siyudad sa Sugbo. Sa video ni Rusty Deocampo makita nga ang tumoy nga kilid sa bangka nabuslot ug gisuwayan og pugong sa usa ka crew aron di masudlan og tubig. Apan ang tubig nakasulod sa sakayan ug nag-inanay kini og kaunlod. Apan kay may katig man, ka tunga ra sa motorbanca nalapawan sa tubig. Makita sa video nga ang mga sakay gidali sa pagtabang sa laing taga motorbanca nga ningsalmot ra usab sa Seaborne Procession.'}]","[{'article_id': 901, 'title': 'Sunog miigo sa Talisay, Naga, Argao', 'text': 'Tulo ka mga sunog niulbo sa lalawigan sa Sugbo, tag-usa sa mga dakbayan sa Talisay ug Naga ingon man sa lungsod sa Argao, sa Martes, Marso 19, 2024. Sa Sityo Atisa, Barangay Cansojong, Talisay City, gibana-bana nga 60 ka mga balay ang gilamoy sa kayo alas sa 11:20 sa buntag. Matod pa ni F02 Mar Eje II Elad, fire investigator sa Talisay City Fire Station, mokabat sa P1. 5 milyunes ang gibana-banang danyos sa sunog. Gikataho kini’ng nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Yote Igot. Human sa paglabay sa usa ka oras, gideklarar nga hingpit nga napawong ang kayo. Atol niining pagsuwat, wa pa matino ang hinungdan sa pag-ulbo sa kayo. Nagpadayon pa sab pagpanglista sa mga pamilya ug indibiduwal nga apektado sa sunog. Samtang sa dakbayan sa Naga, usa ka balay sa Purok Buntoran, Sto. Nino, Barangay Inayagan, nasunog. Asoy ni F02 Axel Abajenza, ang balay iya ni Balbin Ihong, kinsa giingong nagdaub ug naapil ang iyang balay sa pagkasunog. Gibana-banang P50,000 ang danyos. Samtang usa ka poultry farm sa Sityo Pawas, Barangay Ikan, lungsod sa Argao nasunog sab ala 1:20 sa hapon, Marso 19. Butyag ni Cleret Depaz sa Argao Command Center nga usa sa mga residente sa maong lugar nagkanayon nga nakadungog lang sila nga adunay nipaka dungan sa pagkaputol sa linya sa kuryente. Inisyal nga nasayran nga base sa pamahayag ni Ikan barangay konsehal Ruben Ilacad nga gibana-bana nga 10,000 ka mga manok ang nalitson. Nabinlan na lang og 100 kapin kun kulang nga mga manok nga wa naapil sa pagkasunog. Nagpadayon pa ang kabumberohan sa pag-imbestigar sa insedente.'}, {'article_id': 767, 'title': '1 patay sa 2 ka mga sunog sa Tagbilaran', 'text': 'Usa ang patay sa duha ka mga sunog nga ning-igo sa dakbayan sa Tagbilaran, Bohol, sa Sabado sa buntag, Abril 13, 2024. Ang unang sunog niigo alas 7 sa buntag sa Eastern Cogon Elementary School nga giisa sa first alarm alas 7:21 sa buntag. Kini nakontrolar alas 7:43 sa buntag ug hingpit nga napawong sa alas 8 sa buntag, matod sa ground commander nga si SF04 Loel M Gallares. Ang nasunog mao ang lawak sa Grade 6 sa edipisyo nga iya sa Dept. of Education (DepEd) nga nagbilin og danyos nga gibana-banabang P2, 760,000. Matod ni F03 Anselmo De Cacdac, fire investigator sa Tagbiliran City, nga nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon sa hinungdan sa sunog. PATAYSamtang ang ikaduhang sunog niigo sa Brgy. San Teodolo alas 8:15 sa buntag. Ang balay nga iya ni Marcial Gallentes nasunog. Kini under control alas 9:10 sa buntag ug hingpit nga napawong alas 9:15 sa buntag nga nagbilin og danyos nga P10,000. Matod sa Tagbilaran City Fire Office nga usa ka 35 anyos nga lalaki nga wa sa maayong pangisip ang namatay apan wa nganli. Giingon nga nag-inusara kini sa balay atol sa sunog. Gisusi sa Scene of the Crime Operation (Soco) personnel ang dapit samtang nagpadayon pa ang imbestigasyon sa hinungdan sa sunog.'}, {'article_id': 1318, 'title': ""Pagpamusil maora’g 'salida sa sine'"", 'text': 'Ingon sa usa ka thrilling nga pelikula ang kaso sa pagpamusil sa lungsod sa Sibonga sa Biyernes sa gabii, Disyembre 22, apan sa Sabado sa kaadlawon na nataho sa kapulisan. Ang biktima nga samdan nakaeskapo kay nakadagan, nakatago sulod sa pipila ka oras gikan sa suspek nga nagpunay sa pagpangita kaniya. Buot unta siya’ng mangayo og panabang, apan mawala-wala ang signal sa iyang cell phone. Ang biktima nga naluwas sa mga responder sa Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office (MDRRRMO) sa lungsod sa Sibonga, habagatang Sugbo giila nga si Llyod Mendiola, 37, ulitawo, taga sityo Tabon, Purok 6, Brgy. Tubod sa mao nga lungsod. Samtang ang suspek giila nga si Bobby Mendoza Almazan, alyas “Hansel Almazan,” 20, ulitawo, taga Sityo Banika, Brgy. Bahay sa samang lungsod. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Sibonga Police Station ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Capt. Fort Jorge Cielo, nahitabo ang pagpamusil sa alas 10:35 sa gabii sa Biyernes, Disyembre 22. Ang biktima ug suspek, uban sa mga higala, nagkasultihanay sulod sa purok house sa ilang dapit sa wa pa ang pagpamusil. Duol ra kini sa balay sa biktima. Human niini, nisulod og balik sa ilang balay si Mendiola, apan gisangpit siya ni Almazan busa nigawas siya og balik sa ilang balay. Gipusil siya sa suspek ug naigo ang wala nga bukton. Bisan samdan, nakahigayon pa pagdagan ang biktima ug nakatago sa balay sa ilang silingan samtang nagsunod kaniya si Almazan nga nagsige og pusil kaniya. Nagsige og pangita ang suspek kaniya human kini nalipat taliwa sa kangitngit sa kagabhion. Nilanat pa og dul-an sa lima ka oras una nakapangayo og tabang ang biktima kay way signal sa cell phone sa ilang dapit kay bukid. Naluwas lang siya human nakapahibawo sa mga awtoridad ang iyang igsuon nga babaye. Ang kapulisan mga alas 3:05 na napahibawo sa hitabo. Dali siya nga gidala sa usa ka tambalanan. Usa sa mga anggulo nga gisubay sa kapulisan mao ang drugas, apan matod sa kapulisan nga way record ang biktima sa ilang buhatan nga nalambigit sa illegal drugs. Nidumili usab pagsulti si Mendiola kon nganong nasuko si Almazan kaniya.'}, {'article_id': 757, 'title': 'Gob. Abalayan mohimo’g lakang batok sa LWUA; pipila ka mayor misuporta', 'text': 'Mohimo og legal nga lakang si Cebu Governor Edlen Abalayan batok sa mga opisyal sa Local Water Utilities Administration (LWUA) ugaling mamugos ug mobabag kini sa operasyon sa kasamtangang mga opisyal sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) nga makaapekto na hinuon sa serbisyo sa mga konstiuente niini sa lalawigan sa Sugbo. Atol sa pakighinabi sa mga tigbalita sa Abril 15, 2024 sa Kapitolyo, wa nakauyon si Abalayan sa nahimong kalibog ug kasamok tali sa mga opisyal sa MCWD ug LWUA ning panahon nga nag-atubang og krisis sa tuibig ang Sugbo tungod sa El Niño. “This is not the time to cause confusion and havoc especially since the OGCC opinion which both parties have agreed to right here is very, very, very, very clear,” matod ni Abalayan sa Abril 15, 2024. Gipasalig sa gobernador moabag siya sa pagsiguro nga magpadayon ang pagpangita og solusyon sa buhatan aron mahatagan og igong supply ang mga residente sa Probinsya ning panahon sa labihang kainit. “We have this water crisis but let me assure you this time, I am going to take an active role in helping the MCWD in coping with this crisis, ang water shortage caused by this very, very long dry spell. . . ” dugang niya. “Maggubot gubot na lang gyud sila aron ipasunod ang dili sakto? Then, I will be forced to exercise my power under section 16 of RA 7160. Remember, I may call on any other government agency or uniformed personnel to see to it that the general welfare of the constituents of Cebu will be upheld. ”MANIFESTOSamtang, gikondenar sa mga mayor sa probinsya sa Sugbo ang giingong di makatarunganon nga lakang sa LWUA pagsulod sa operasyon sa MCWD ug ang sayop niini nga pagsabot sa Presidential Decree No. 198. Gipaagi kini sa usa ka nilagdaang manifesto pinetsahan og Abril 15, 2024. Sila si League of Municipalities of the Philippines – Cebu Chapter President ug Daanbantayan Mayor Felicisimo Alvarez; Lapu-Lapu City Mayor Joelito Abalos, Mandaue City Mayor Brody Abando, Talisay City Mayor Dejie Jorge Abal, Cordova Mayor Miyong Cinbeth, Liloan Mayor Bajenting Iker ug Compostela Mayor Erico Galang ninglagda sa maong manifesto, nagtuo nga adunay misinterpretation sa nigawas nga Opinion No. 046 sa Office of the Government Corporate Counsel (OGCC).'}, {'article_id': 407, 'title': 'Balay gilungkab; P300K nadala', 'text': 'Mokabat sa P300,000 nga cash nakawat sa usa ka tawo nga nilungkab sa balay sa balay sa iyang silingan sa Purok Center 2, Brgy. Tangke, Dakbayan sa Naga niadtong Dominggo, Hunyo 30, 2024. Ang pagpanglungkab nadiskubrehan niana nang alas 7:30 sa gabii sa samang adlaw. Hinuon ang suspek nailhan, giila sa alyas nga si Mikel, nagpuyo ra sab sa mao nga dapit samtang ang biktima nga silingan giila sa alyas nga si Antona, 52, negusyante. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Siyudad sa Naga sa deriktiba sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Beethoven Alajar nasayran sa Superbalita Cebu nga base sa asoy sa biktima nga pag-uli niya sa iyang balay gikan sa iyang tindahan sa mga karne sa merkado alas 7:30 sa gabii, iyang namatikdan nga naukadyang ang su’d sa iyang balay. Sa iyang pagsusi sa iyang drawer, nalungkab na ug nawagtang ang P300,000 cash. Nakasu’d ang suspek pinaagi sa pagbuak sa window glass ug pag-cut sa iron grills. Ang suspek nailhan kay may silingan nila nga nakakita sa paggawas sa balay apan ning pagsuwat sa taho wa pa madakpi.'}]"
Unsa nga klase sa pusil ang nadakpan sa 17 anyos nga lalaki?,['.357 caliber Magnum revolver'],"[{'article_id': 1203, 'title': '17 anyos nakuhaan og .357 magnum revolver; laing 2 gidakop', 'text': 'Usa ka 17 anyos nga lalaki nadakpan sa paghupot og .357 caliber Magnum revolver. Lakip sa gidakop an laing duha ka mga tawo nga ningbabag sa kapulisan sa pagsikop sa suspek sa  Sityo Kamang-Kamang, Barangay Ocaña, siyudad sa Carcar, alas 2:10 sa kaadlawon, Enero 19, 2024. Ang suspek nga si Alamon (tinuod ngan gipugngan isip menor de edad), molupyo sa nahisgutang dapit, gitanggong sa kapulisan. Ang laing duha nga nasikop mao sila si Lito Malicay, 38, minyo ug Renato Malicdem, 30, ulitawo, managsilingan. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu sa kapulisan sa Carcar, nasayran nga alas 2:10 sa kaadlawon sa naasoy nga adlaw, sila nakadawat og impormasyon nga may armado’ng tawo sa dapit. Ang kapulisan sa Carcar ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Bryan O Luis Amit, nihimo dayon og operasyon ug ilang nasikop ang 17 anyos nga nagdala  sa revolver nga way lisensya o permiso sa pagdala niini. Lakip sa gidakop sila si Dayagro ug Malicdem human ningbabag sa kapulisan sa pagsikop sa batan-ong menor. Ang tulo gitanggong sa kapulisan sa Carcar ug gikatakda nga pasakaan og tukmang kaso.'}]","[{'article_id': 886, 'title': 'Pagpanuktok ‘fake news’', 'text': 'Gihimakak sa kapulisan sa lalawigan sa Sugbo ang nikatap nga taho sa social media labot, matod pa, manuktok sa mga pultahan sa kabalayan sa bukid panahon sa kagabhion. Kining maong estorya nakapahadlok sa mga tawo sa bukid nga tungod ani nabalaka na sila sa ilang seguridad tungod kay basin sila ang sunod nga tuktokon ug dunay dautang mahitabo kanila. Tungod niini, ang Cebu Police Provincial Office (CCPO) niawhag sa publiko nga dili motuo sa maong estorya kay wala kini kamatuoran human nihimo’g imbestigasyon ang mga police station sa kalungsuran human nakadawat sa maong report. Matod ni Police Major Manu Catacutan, information officer sa CPPO, fake news ang nikatap sa social media nga nikuha og daghang shares nga nakapahadlok na sa publiko. “There is no truth news circulating on social media. . ” matod ni Catacutan. Bisan pa man niin,i si Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nagkanayon nga ang report nakaabot na sa ilang buhatan. Matod niya nga seryuso nila kini nga gihatagan sa pagtagad. Gani duna nay gitahasan nga mga personnel nga mosubay sa maong report. Apan iyang gibutyag nga pulos lang kini tabi-tabi, pulos lang estorya ug wala pay nidangop sa matag police station labot sa maong insidente. Giawhag sa kapulisan ang publiko nga kon dunay mamatikdan nga kadudahan sa ilang barangay ,labing maayo nga manawag dayon sa kapulisan aron mahatagan dayon nila sa dinalian nga pagtagad.'}, {'article_id': 247, 'title': 'Kapin sa P1. 3M danyos sa sunog; 30 ka balay naugdaw', 'text': 'Nagdilaab nga kayo maoy nisugat sa sayong kabuntagon sa mga residente sa Sityo Bugnay 2, Barangay Labangon, Dakbayan sa Sugbo, alas 6:35, kagahapon, Sabado, Agusto 17, 2024. Sa inisyal nga imbestigasyon sa Bureau of Fire Cebu City, pinaagi ni F03 Regie Bueno nga ang kayo giingong nagsugod sa balay sa usa ka Juling Pamugas nga mikanit ngadto sa laing 29 ka mga kabalayan. Moabot ngadto sa 45 ka pamilya nga gilangkuban sa 180 ka mga tawo ang apektado sa maong sunog. Samtang adunay usa ka lalaki ang gipugngan karon nga gidudahang may kalabutan sa maong hitabo. Gikataho nga ang mga silingan mipasangil nga ang gihinganlan nga Cedie ang gikustodiya sa kapulisan, naila sa ilang dapit nga nalambigit sa illegal drugs ang gidudahan maoy nagsugod sa kayo. Apan hugtanong mihimikak si Cedie, gani mitabang pa siya sa ilang lugar nga dili mokatap pa ang maong kayo ngadto sa mga kasikbit nga mga balay. Kapin sa usa ka oras ang maong sunog ug miabot ngadto sa gibanabana kapin sa P1. 3 milyones ang danyos sa maong hitabo.'}, {'article_id': 1, 'title': 'Hepe, 2 personnel sa Stn 4 sa LCPO, gibalhin sa PRO7', 'text': 'Anaa na sa Regional Holding Admin Unit sa Police Regional Office (PRO) 7 ang hepe sa Marigondon Police Station lakip na ang duha ka personnel nga giingong nangulata sa usa ka tinun-an human dudahi nga nangawat sa iyang amo sa miaging semana. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad hepe sa kapulisan sa Central Visayas nga kabahin sa proseso ang pagrelibo sa mga polis kon adunay himuon nga imbestigasyon batok kanila. Iyang gipasabot nga aron dili makaempluwensya sa himuon nga imbestigasyon kinahanglan sila nga parelibohan sa katungdanan. Gipasalig ni Abacay nga ang hepe sa PRO-7 dili modupa sa mga polis kon mapamatud-an nga sad-an sa ilang nahimo. “Klaro man ang position sa atong Regional Director Police Brigadier General Jorge Abad sa ingon ani nga mga sitwasyon, we will never condone any deviations from the police operational procedure, kung naa man gani tay mapamatud-an nga ni violate sa police operational procedure in the conduct of investigation as in this case then we will file the necessary charges,” matod ni Abacay. Apan mipasabot si Abacay nga ilang hatagan og oportunidad ang matag personnel nga makapresentar sa ilang kaugalingon kung unsa ka tinuod ang pangangkon sa reklamante nga kabahin sa due process. Una na nga mipahinumdom ang pangulo sa PRO 7 atol sa iyang paglingkod nga sa iyang katungdanan sa tanang polis nga kinahanglang mobalik gyud sila sa basic sa pagpamulis. Kinahanglan nga sundon ang unsay nalatid sa police operational procedure ug kung dunay molapas niini mibahad ang heneral nga iyang silotan kutob sa ilang mahimo pinaagi sa pagpasaka sa kaso.'}, {'article_id': 545, 'title': '4 ang gipamusil sa Cebu City; 2 patay', 'text': 'Duha ang nangamatay sa tulo ka mga pagpamusil sa managlahing mga lugar ug oras sa dakbayan sa Sugbo sa Huwebes Mayo 30, 2024. Unang pagpamusil nahitabo ala 1 sa hapon diin namatay ang usa ka 26 anyos nga lalaki human gisulod sa duha ka mga mamumuno ang balay niini sa Sitio Sugarlandia, Brgy. Bacayan, Dakbayan sa Sugbo. Ang biktima gialyasan lang sa kapulisan sa Talamban Police Station og Jeterville, 26. Sigun sa amahan sa biktima ngadto sa kapulisan nga diha siya sa sulod sa balay sa dihang nahitabo ang pagpamusil. Gisulod ang ilang balay sa duha ka mga lalaki nga pulos armado ug dayon gipangtiunan sila niini. Paglabay sa pipila ka mga gutlo, gipusil na ang iyang anak ug namatay. Dali nga ningsibat ang mga killer sa wala matino nga direksyon. Pagka alas 6 sa gabii, laing pagpamusil nahitabo sa Dalan Sikatuna, Brgy. Zapatera. Ang Parian Police Station nakadawat og tawag sa telepono sa mga barangay tanod sa Kamagayan human ang duha ka mga lakaki samaran nga nagpatabang kanila. Ang mga biktima giila nga silang alyas Piollo, 25, ug alyas Depedro, 46, habal-habal driver, pulos taga Lorega San Miguel. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Parian police station, ilang nasayran nga gihatod ni Depedro si Piollo sa Dalan Sikatuna kay makigkita sa usa ka alyas Arzie nga ilang silingan sa Lorega. Pag-abot nila sa lugar, nanawag si Piollo kang Arzie nga naabot na sila sa lugar nga ilang gisabutan. Pipila ka gutlo ang nakalabay, niabot si Arzie sa ilang gisabutan apan pagkanaug ani sa motorsiklo, kalit lang kini nga nipusil kang Piollo tumong sa tiyan ug milapos ang bala sa lawas ug naigo usab si Depedro. Dali nga nipadagan si Depedro sa iyang motorsiklo ug nidangop sa barangay hall sa Kamagayan aron magpatabang sa mga tanod pagdala kanila sa tambalanan. Giingong naa na sa luwas nga kahimtang ang duha. Ang ika tulo nga pagpamusil nahitabo sa Kawit Street, Brgy. Ermita alas 10 sa gabii diin ang biktima giila nga si alyas John-rey, 39, residente sa Sitio Purok Bayabas, Brgy. Laray, Dakbayan sa Talisay. Sa imbestigasyon sa Carbon Police Station nga samtang sakay sa bisekleta ang biktima, kalit lang nga ning-abot ang tulo ka mga lalaki, usa ani armado og pusil. Kalit lang nga gipusil ang biktima makaduha ka mga higayon sa ulo hinungdan sa iyang kamatayon. Gipangsubay pa sa kapulisan sa Cebu City Police Office (CCPO) kon unsay motibo.'}, {'article_id': 612, 'title': 'Gipatay kay milaban sa anak', 'text': 'Gipusil-patay ang usa ka amahan nga nilaban sa iyang anak nga giingong gituok sa gikaaway samtang samdan ang kauban sa iyang anak atol sa hitabo sa Sityo Kabulihan, Barangay Baliang, bukirang dapit sa dakbayan sa Danao, alas 3:50 sa kaadlawon sa Huwebes, Mayo 16, 2024. Hinuon, nadakpan ang duha ka mga suspek sa hot pursuit operations sa kapulisan. Ang namatay giila lang sa alyas nga ‘Achilles’, 37, drayber sa habalhabal, taga Sitio Langub, Barangay Guinacot, Danao City ug ang angol mao si ‘Norvin’, 17, taga Purok Tambis, Barangay Togonon, Danao City. Ang mga biktima gidala sa mga rescue personnel sa Danao City Provincial Hospital, diin si Achilles gideklarar nga dead on arrival. Kapulisan sa Dakbayan sa Danao nihangyo nga pugngan ang mga ngan sa mga biktima ug mga suspek. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan ubos sa pagpangulo ni Lt. Colonel Pio Balita, si Norvin ug iyang higala nga si Rodger, anak ni Achilles, didto sa basketball court sa Sitio Cabulihan, Baliang dihang giduol sila sa duha ka mga lalaking mag-agaw ug gipasanginlan nga sila ang ningtumba sa ilang motorsiklo. Nihimakak sila sa pasangil. Si Rodger, kinsa nipasangil nga gituok siya sa usa sa mga manag-agaw, nisumbong sa iyang amahan nga si Achilles. Dihang gikomprontase ni Achilles ug sa iyang live-in partner ang duha ka mga suspek, usa kanila niibot og armas ug gipusil sa makadaghang mga higayon si Achilles sa nagkadaiyang bahin sa lawas. Naigo usab sa tuong paa si Rodelo, higala ni Rodger, dihang gipusil sa iyang suway nga pagsibat. Duha ka mga suspek nasikop atol sa hot pursuit operations sa kapulisan. Ang mga suspek gibalhug sa selda samtang nagpaabot sa tukmang mga kaso nga ipasaka batok kanila.'}]"
Pila ka mga polis ang nadugang alang sa seguridad sa Sinulog 2024?,"['kapin sa 3,000']","[{'article_id': 1209, 'title': 'Dugang 442 ka polis alang sa seguridad sa Sinulog', 'text': 'Nadugangan ang kapin sa 3,000 ka mga polis gikan sa lainlaing mga probinsya sa Central Visayas nga gitahasan nga mobantay sa seguridad sa mga kalihukan sa Sinulog 2024. Kini human ang 442 ka mga police officer nga gipaubos sa mandatory schooling sa Regional Training Center (RTC) sa Barangay Jugan, lungsod sa Consolacion gi-augment sa Cebu City Police Office (CPPO). I-deploy sila sa relihiyusong kalihukan sama sa Walk with Mary, Solemn Procession hangtod na sa Sinulog Prand Parade ug Ritual Showdown sa South Road Properties (SRP) sa Dominggo, Enero 21, 2024. Ang augmentation force kasamtangan nga gipahiluna sa Zapatera Elementary School sa Barangay Zapatera, dakbayan sa Sugbo. Si Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa CCPO, nihatag og giya sa maong mga polis kon unsay ilang buhaton kon ipakatap na sa kadalanan, ilabi na sa rota sa Sinulog grand parade. Usa sa mando nga gihatag ni Bacquian nga kinahanglan nga alerto kanunay, dili magduwa sa ilang cellular phone aron dili mahisama niadtong police patrolman nga nasakpan nga nagduwa og Mobile Legend (ML) nga tungod ani gipalabay sa gawas sa isla sa Sugbo. “Be alert and be vigilant at all times, naa man guy naka deploy nga during their deployment nag dula-dula og koan basin gi laay ba, mao nang nag dulag ML para pampalipas sa oras. It so happened nga na agi-an ni RD. Kon malabyan ka ni RD, kuhaon imong pangalan ug i-assigned ka sa pinaka layo nga assignment,” matod ni Bacquian. Lakip sa awhag ni Bacquian sa maong mga polis nga labing maayo nga makighinabi og mga tawo sa iyang palibot aron masayod siya unsay mga problema nga angay nga hatagan og pagtagad. Giangkon ni Bacquian nga wala silay nadawat nga hulga ning nagkaduol na ang Sinulog grand parade apan bisan pa niini, nanawagan sila sa publiko nga tabangan sila sa pag-monitor sa palibot. Gawas sa mga polis sa RTC, nangabot usab ang laing gatusan ka mga personnel sa Regional Mobile Force Battalion (RMFB 7) gikan sa kampo sa lungsod sa Sibonga. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga andam na sila bisan pa nga dunay dako’ng hagit nga nagpaabot kanila sa SRP nga mao ang kainit sa adlaw o ang pag-uwan. Bahinon sa CCPO ang pag-deploy sa mga polis sa lainlaing events aron dili mahago kaayo ug mahimo’ng mas epektibo sa ilang serbisyo. Tungod niini, gipasalamatan ni Baculo ang PRO 7 nga gihatagan sila og daghang mga polis, lakip na ang abag sa simbahan ug Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo, ilabi na sa pagkaon gikan sa buntag hangtod na sa gabii.'}]","[{'article_id': 516, 'title': 'Gob. Abalayan nakigsabot sa nag-unang cancer center sa Russia', 'text': 'Nakapirma na og kasabutan ang kagamhanan sa Lalawigan sa Sugbo tali sa nag-unang cancer treatment center sa Russia alang sa pagtambayayong sa mga scientific research ug pagpalambo sa katakos sa pag-ayo sa mga lainlaing oncological diseases o sakit sama sa cancer. Sumala sa pahibalo sa Kapitolyo nga lakip sa gibisita ni Cebu Governor Edlen Abalayan mao ang Napolkov Cancer Center sa dakbayan sa Saint Petersburg diin gipangulohan ni Dr. Karl Dancel Dandan ang paglibot sa ilang bag-ong natukod nga outpatient facility nga makaakomodar og cancer patients gikan sa nagkadaiyang lokalidad sa ilang nasod. Matod sa gobernador, naghinamhinam siya sa maong kalamboan ilabi na nga ang kagamhanan sa probinsya sa Sugbo maoy nagpadagan sa upat ka mga provincial ug 12 ka district hospitals. Atol sa panagtigom, mipadayag og kaandam si Dandan nga moabag sa pagpalambo sa mga tambalanan sa Sugbo. Sa nasayran, ang Napolkov Cancer Center usa sa pinakadako nga research ug treatment center sa Russia nga naghatag og espesyal nga medical care samtang ang researchers ug scientists niini maoy nagtuon, moila ug mosusi og pagtambal sa cancer. Ang maong cancer center natukod niadtong 1927 ug maoy usa sa labing karaan nga medical institution sa Northwestern Federal district sa Russia. Pinaagi sa maong kasabotan, gilauman nga maghatag og kapasidad sa mga ospital nga gidumala sa lokal nga kagamhanan sa Lalawigan sa Sugbo.'}, {'article_id': 1564, 'title': 'Driver sa Latransco gireklamo', 'text': 'Nipasaka og pormal nga reklamo ang mga ginikanan sa 6 anyos nga batang lalaki, kinsang kamot nasamad samtang nagsakay sa modern public utility jeepney (MPUJ) sa dakbayan sa Sugbo niadtong Oktubre 30, 2023. Ang hearing sa maong insidente gihimo sa buhatan sa Land Transportation Office (LTO 7) sa dakbayan sa Sugbo niadtong Miyerkules, Nobiyembre 8, subay sa show cause order (SCO) nga giluwatan sa ahensya batok sa nalambigit nga transport firm, ang Lahug Apas Transport Cooperative (Latransco). Ang pag-isyo sa SCO tungod sa giingong kaso sa reckless driving sa usa ka Latransco driver, nga gi-post sa inahan sa bata sa Facebook. Nag-viral ang maong post nga adunay labing menos 5,000 ka shares hangtod ning pagsulat. VIRAL POSTSi Noynay Reginar Jerry, inahan sa naangol nga bata, niingon nga kusog ang pagpadagan sa MPUJ driver ug kalit ni-brake nga niresulta sa pagkaangol sa iyang anak. Siya niangkon nga iyang gihangyo ang drayber nga manubag sa insidente apan giingnan lamang siya nga i-report ang insidente ngadto sa management sa Latransco. Si Jerry, sa iyang post, niingon nga ang insidente niadtong Oktubre 30, alas 11:58 sa buntag hangtod alas 12 sa udto. Matod niya bisan niadtong didto pa sila sa Sudlon, Brgy. Lahug, kusog na ang pagpadagan sa drayber. Ang drayber giingong kalit nga ni- brake dihang naabot sila sa atubangan sa buhatan sa Social Security System sa downtown nga niresulta sa pagkaangol sa kamot sa iyang anak. Siya niingon nga sila, lakip ang pipila ka mga senior citizen nga pasahero sa drayber, nakahukom nga manaog sa MPUJ kay nahadlok. “Palihog ko sa operator aning Latransco nga aircon bus. Disiplinaha na inyong mga driver nga dili magpakusog og dagan kay daghan kaayo ang mga pasahero. . . giingnan rami sa driver aw report mo sa company namo,” tipik sa post ni Jerry. Nunot sa insidente, ang LTO 7 nangayo og sinulat nga tubag sa management sa Latransco, nipasabot nganong dili angay mag-atubang og kasong administratiba ang driver o operator ug nganong dili angay suspensuhon o bawion ang lisensiya sa pagmaneho. Ang drayber sa MPUJ, uban sa daghang mga miyembro sa Latransco, lakip ang usa ka representante sa human resources ug usa ka empleyado sa information technology ug ningtambong usab sa hearing sa Miyerkules sa buntag ang bana ni Jerry. Sa inisyal nga imbestigasyon, ang amahan nihatag og gibug-aton sa kamahinungdanon sa pagtaho sa insidente tungod sa dili igo nga pag-atiman nga nadawat sa iyang naangol nga anak. Matod sa amahan, gawas sa iyang anak, naangol usab ang ubang mga pasahero, lakip na ang mga senior citizen, apan gipili nila nga dili na lang i-report ang hitabo. Sa imbestigasyon, gikwestiyon sa LTO 7 ang drayber sa iyang mga lihok ug responsibilidad sa pagmaneho sa sakyanan. Matod sa drayber nga dili siya makahatag og hinanali nga hinabang tungod kay nabalaka siya nga biyaan ang MPUJ nga walay bantay sanglit walay public assistance officer o konduktor nga nag-duty niadtong higayuna. Gipangutana sa LTO 7 ang drayber kon nakatambong ba siya sa mga seminar nila ug sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB), iyang gikompirmar nga nitambong siya.'}, {'article_id': 1486, 'title': 'Laing Malasugi nabingwit sa Argao', 'text': 'Dakong isda nga Malasugi nabingwit sa usa ka retired nga sakop sa Philippine Navy (PN) nga naglingawlingaw sa pagpangisda sa kagatan sa lungsod sa Argao alas 6 sa buntag sa Huwebes, Nobiyembre 23, 2023. Ang kanhi Navy frogman nga si Rheymund Olimpio, 57, minyo, taga Dr. TS Kintanar, Brgy. Poblacion, Argao malipayon nga niasoy sa Superbalita Cebu sa iyang talagsaon nga kasinatian sa pagpamingwit og isda. Matod ni Olimpio, ang pagpanagat maoy usa sa mga matang sa iyang pag-ehersisyo alang sa pamintinar sa maayong panglawas karon nga retirado na sa trabaho. Asoy niya nga sayo sa buntag nagpalawod siya sa gilay-an nga 1. 5 milya gikan sa pantalan sa Poblacion, Argao. Matod niya nga ang iyang matang sa panagat mao ang gitawag og jigging o mamasol. Nikubit sa iyang paon ang dakong Malasugi hinungdan nga gibira dayon niya bisan sa kabug-at niini. Sa iyang pagdunggo, ang isda nga Malasugi iyang gitimbang ug niabot kini og 37 kilo ug kon ibaligya, gibana-bana nga mobalor og P9,000 ngadto sa P10,000. Apan sa kinilo, mohalin kini og di mominos P12,000 sa labing minos tag P350 ang kilo. Apan wa niya gibaligya ang isda, iya kini nga gibahinbahin ngadto sa iyang mga silingan, kaparyentihan ug kahigalaan. Sukad nga hugot nga gipatuman sa local nga kagamhanan ang mga balaod sa pagpanagat pinaagi sa Bantay Dagat ug kooperasyon sa mga mananagat, naandan na ang pagkakuha og dagkong mga isda sa kadagatan sa Argao.'}, {'article_id': 612, 'title': 'Gipatay kay milaban sa anak', 'text': 'Gipusil-patay ang usa ka amahan nga nilaban sa iyang anak nga giingong gituok sa gikaaway samtang samdan ang kauban sa iyang anak atol sa hitabo sa Sityo Kabulihan, Barangay Baliang, bukirang dapit sa dakbayan sa Danao, alas 3:50 sa kaadlawon sa Huwebes, Mayo 16, 2024. Hinuon, nadakpan ang duha ka mga suspek sa hot pursuit operations sa kapulisan. Ang namatay giila lang sa alyas nga ‘Achilles’, 37, drayber sa habalhabal, taga Sitio Langub, Barangay Guinacot, Danao City ug ang angol mao si ‘Norvin’, 17, taga Purok Tambis, Barangay Togonon, Danao City. Ang mga biktima gidala sa mga rescue personnel sa Danao City Provincial Hospital, diin si Achilles gideklarar nga dead on arrival. Kapulisan sa Dakbayan sa Danao nihangyo nga pugngan ang mga ngan sa mga biktima ug mga suspek. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan ubos sa pagpangulo ni Lt. Colonel Pio Balita, si Norvin ug iyang higala nga si Rodger, anak ni Achilles, didto sa basketball court sa Sitio Cabulihan, Baliang dihang giduol sila sa duha ka mga lalaking mag-agaw ug gipasanginlan nga sila ang ningtumba sa ilang motorsiklo. Nihimakak sila sa pasangil. Si Rodger, kinsa nipasangil nga gituok siya sa usa sa mga manag-agaw, nisumbong sa iyang amahan nga si Achilles. Dihang gikomprontase ni Achilles ug sa iyang live-in partner ang duha ka mga suspek, usa kanila niibot og armas ug gipusil sa makadaghang mga higayon si Achilles sa nagkadaiyang bahin sa lawas. Naigo usab sa tuong paa si Rodelo, higala ni Rodger, dihang gipusil sa iyang suway nga pagsibat. Duha ka mga suspek nasikop atol sa hot pursuit operations sa kapulisan. Ang mga suspek gibalhug sa selda samtang nagpaabot sa tukmang mga kaso nga ipasaka batok kanila.'}, {'article_id': 66, 'title': '7 ka sakyanan gidaro; 14 angol', 'text': 'Katorse ka mga tawo ang nangalandig sa tambalanan human pito ka mga sakyanan gipangdaro sa Isuzu Forward truck nga nawad-an og prino sa Dan J. Angeo, Barangay Gairan, siyudad sa Bogo, alas 12:11 sa udto, Sabado, Septiyembre 21, 2024. Ang mga nadaro nga mga sakyanan naglakip sa mga traysikol, motorsiklo, multicab ug Mitsubishi Expander. Ang nakadaro mao ang usa ka Isuzu Forward truck nga gimaniho ni Martinito Anda, 45, minyo ug taga Purok Manga Pajo, lungsod sa Daanbantayan. Unang gidaro mao ang usa ka traysikol nga ang drayber mao si Alfon Oling, 53, minyo, ug taga Purok Tabodios, Brgy. Nailon, Bogo, Sugbo ug iyang mga pasahero nga sila si Marimel Tisang Andal, 20, dalaga, taga Purok NHA, Brgy. Banban, Bogo; ug Samantha Andan, 23, dalaga ug taga Purok Agokoy, Brgy. Sambag, Bogo. Ang ikaduha nga traysikol nga naigo gimaneho ni Jomari Andaya, 56, minyo ug taga Purok 5C- Anden Anderson, lunsod sa Medellin. Ikatulo mao ang Mitsubishi Expander nga ang drayber mao si Milgar Andrada, 45, minyo, ug taga Saint Joseph Village, Brgy. Cogon, Bogo. Ikaupat mao ang motorsiklo nga gimaneho ni Robert Andrade, 42, minyo, fish vendor, ug taga Purok Portland, Brgy. Libertad, Bogo. Ikalima laing motorsiklo nga gimaneho ni Cherry Andrales, 37, minyo, usa ka maestra, ug taga Purok Bung-on, Anonang Norte, Bogo. Ikaunom mao ang Suzuki multicab nga ang drayber mao si Philippe Andres, 41, taga Purok Kasag, Brgy. Polambato, Bogo nga may mga sakay nga si Belen Anga, 38, minyo ug taga Purok Tangke Dayhagon, Medellin, ug ang iyang sayis anyos nga anak nga si Chamie. Laing traysikol ang ikapito nga ang drayber mao si Mather Angawanon, 48, minyo, ug taga Purok Yellow Gumamela, Brgy. Gairan, Bogo nga dunay upat ka mga pasahero. Lakip sa nabiktima mao ang naglakaw sa dan nga si Jesus Angco, 65, minyo, ug taga Purok Rosas Berde, Brgy. Gairan, Bogo. Sa dugang pakisusi sa Superbalita Cebu nasayran pinaagi sa imbestigasyon sa kapulisan ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Gemon Angeles Emelito nga matod pa nga ang Isuzu Forward Truck nga gikan sa Daanbantayan nga may kargang mga kawayan nga ihatod sa merkado publiko sa Poblacion, Bogo apan pag- abot sa dulhogon nga bahin sa Dan J. Angeo, nawad-an kini og prino hinungdan nga naharos ang mga nag-unang sakyanan. Ang mga biktima gipangdala sa Bogo City Provincial Hospital ug ang drayber sa trak gikustodiya sa kapulisan sa Bogo.'}]"
Unsa ang ginahimo sa kabomberuhan atol sa pagsuwat?,"['nagsubay sa hinungdan, lakip sa ihap sa apektado']","[{'article_id': 1215, 'title': '30 ka balay, sakyanan nasunog', 'text': 'Gibana-bana sa kabomberuhan nga P1. 2 milyunes ang danyos sa pagkasunog sa 30 ka mga balay, lakip sa usa ka sakyanan, sa Purok Sineguelas, Sityo Crusher, Brgy. Lawaan-3, siyudad sa Talisay, ala 1 sa hapon sa Miyerkules, Enero 17, 2024. Kini ang gibutyag ni Fire Officer 2 Aguirre Eje II Elad, imbestigador sa kabomberuhan sa siyudad sa Talisay nga gikahinabi sa Supebalita Cebu pinaagi sa telepuno. Matod niya, ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Gemon Manalansan nga gipuy-an ni Toper Manalansan uban sa iyang pamilya. Matod ni Elad, 26 ka mga balay ang nangaugdaw ug upat ang nakan-an sa kayo. Atol ning pagsuwat, ang kabomberuhan nagsubay sa hinungdan, lakip sa ihap sa apektadong mga pamilya ug indibiduwal. Ang sunog gisaka sa first alarm sa alas 11:03 sa buntag ug 2nd alarm sa ala 1:05 sa hapon. Gideklarar nga kontrolado ang kayo ala 1:35 sa hapon ug na-fire out sa ala 1:45 sa hapon.'}]","[{'article_id': 1125, 'title': '2 ka mga drug den sa San Fran nabungkag', 'text': 'Duha ka mga drug den nga nahimutang sa lungsod sa San Francisco, mga isla sa Camotes, probinsya sa Sugbo gironda sa kapulisan ug Philippine Drug Enforcement Agency 7 sa Biyernes sa Pebrero 2, 2024 nga niresulta sa pagkasikop sa siyam ka mga tawo. Ang lungsod usa sa mga gideklarar nga drug cleared municipality sa Sugbo. Ang mga operatiba sa PDEA Cebu Provincial Office uban sa kapulisan sa San Francisco ug 82nd IB 3ID Aguinaldota Company sa Philippine Army nilusad og buy bust sa unang drug den nga nahimutang sa Barangay Southern Poblacion alas 5:22 sa hapon nga niresulta sa pagka sikop sa unom ka mga tawo. Lakip sa nadakpan ang drug den maintainer nga si Junas Lunca, 36, ug ang laing lima nga naatlan nga nanuyop nga silang Lungay Aguinaldo Lustina, 33, construction worker; Peryong Loon, 46, construction worker; Emeniano Luzod, 40, Cecile Maagad Maalam, 36, ug Maata Basa, 29, pulos nagpuyo sa maong lungsod. Nasakmit sa mga operatiba ang pito ka mga pakete sa gituohang shabu nga dunay gibug-aton nga 50 gramos nga mobalor og P340,000 ug mga drug paraphernalia. Nianang mga alas 7:30 sa gabii, laing drug den ang gibungkag sa pagpangulo sa San Francisco Municipal police station sa Barangay San Isidro sa maong lungsod nga niresulta sa pagkasikop sa tulo ka mga tawo. Ang mga nadakpan giila nga silang Llyod Basa, 39, panday ug mao usab ang nagpadagan sa balay suyopanan; lakip na silang Martinito Mabagos, 33; ug Boboy Mabaho, 30. Moabot sa napulo ka pakete sa gituohang shabu ang nasakmit sa mga operatiba nga dunay timbang nga 30 gramos nga dunay estimated market value nga P204,000. Ang tibuok lungsod sa San Francisco gideklarar sa Regional Oversight Committee on Barangay Drug Clearing Program nga drug cleared municipality niadtong Mayo 2022. Apan matod ni PDEA-7 Regional Director Alfabete Alfaro, sa usa ka press statament, nga bisan gi deklarar nga drug cleared ang usa ka lungsod wala magpasabot nga mawagtang na ang ilang status nga drug cleared. “Even after a barangay, municipality, or city is declared as drug-cleared, monitoring and validation of reported illegal drug activities must still be undertaken as it is a crucial part of the drug-clearing process to ensure that the LGU is able to maintain its status,” matod ni Alfaro. Dugang ni Alfaro nga ang pagbungkag sa drug den sa San Francisco nahimo tungod sa kamabinantayon sa Local Government Unit aron pag siguro nga mahatagan dayon og dinalian nga kasulbaran ang pagkuyanap sa ilegal nga drugas. Ang mga suspek pasakaan og mga kaso nga paglapas sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002.'}, {'article_id': 832, 'title': 'Heat index hayan moabot og 51°C', 'text': 'Usa ka meteorologist sa kagamhanan nipasidaan sa publiko nga ang heat index sa Sugbo sa umaabot nga mga buwan mahimo’ng moabot ngadto sa “delikado” nga 51 degrees Celcius. Ang weather specialist nga si Miloy Elorde sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas, niingon nga delikado kini nga heat index gikan sa 42 ngadto sa 51 degrees Celsius. Ang una nga mga taho nagsugyot nga niini nga lebel, ang bikog sa kainit ug kakapoy lagmit kaayo mahitabo, ug ang heat stroke mahimo’ng posible sa padayon nga kalihukan sa gawas. Ang heat index o “feels-like” nga temperatura misagol sa temperatura sa hangin ug humidity aron ipakita kon unsa ka init sa panahon nga bation sa lawas sa tawo. Matod ni Elorde niadtong Martes, Marso 26, 2024, nga ang pagsaka sa heat index tungod sa huwaw tungod sa El Niño phenomenon ingon man sa nagpadayon nga uga nga ting-init. “We declared officially the start of warm, dry season or what we call ‘tag-init (summer) sa Pilipinas’, at the same time we are also monitoring the ongoing El Niño phenomenon also, thus, we can feel more the intense heat,” siya niingon. Gideklarar sa Pagasa ang pagtapos sa northeast monsoon, nailhan usab nga amihan, kaniadtong Marso 22, nga nagtimaan sa pagsugod sa ting-init sa Pilipinas. Duha lang ka season ang masinati sa Pilipinas, nga mao ang uga (dry) ug basa (wet). Bisan pa sa pagkawala sa usa ka klaro nga panahon sa ting-init, ang mga Pilipino sagad nagtan-aw sa ting-init nga ingon niini. Matod niya nga base sa historical data, ang Sugbo makasinati kanunay sa labing taas nga temperatura sa buwan sa Mayo. Matod ni Elorde nga niadtong Mayo 31, 2010, atol usab sa El Niño phenomenon, ang probinsiya nitala sa labing taas nga temperatura sa 37 degrees Celsius surface temperature. Nianang panahuna, naatol kini sa heat index nga 49 degrees Celsius.'}, {'article_id': 558, 'title': 'Abangan: Gwen ‘di matinud-anon’', 'text': 'Nitiyabaw si Cebu City Mayor Cedie Abangan sa pagduhig sa iyang ngalan ni Cebu Governor Edlen Abalayan sa iyang pagluwat isip sakop sa Partido ng Demokratiko Pilipino Lakas Ng Bayan (PDP-Laban), tungod sa tensyon tali sa gisuspenso nga mayor. Sa usa ka Facebook post sa Miyerkules, Mayo 29, 2024, si Abangan niingon nga ang pagluwat ni Abalayan “simply not truthful,” nga nagkuwestiyon sa iyang loyalty bisan pa mahitabo ang ilang panagbangi. Matod ni Abangan, si Abalayan walay “steady political compass,” ug walay “any record of having steady political principles. ”“I was shocked to see the resignation letter of a person I highly doubt fits the title honorable,” matod ni Abangan. “True or what, I heard that it was a day after Malacañang ordered her to submit an Answer to the Administrative Complaint regarding her interference in the Affairs of Cebu City, she had the temerity of resigning as a member of PDP but not without using my name in vain,” dason ni Abangan. Sa Martes, Mayo 28, gipahibalo ni Abalayan ang iyang pagluwat sa grupo nga nagpadayag nga ang iyang padayon nga pakig-uban sa partido “dili mapadayon. ”Si Abalayan niingon nga ang kasong administratiba ni Abangan, nga gisang-at sa Office of the President ug pagpetisyon sa iyang pagkasuspenso, nakaaghat kaniya sa pagbiya sa partido politikal. Ang reklamo mao ang wa pag-uyon ni Abangan sa gobernador sa iyang memorandum niadtong Pebrero 2024 nga nagmando sa pagpahunong sa bus stop sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project atubangan sa Cebu Capitol Building, tungod sa kalapasan sa heritage. “She has no business with Cebu City affairs and should just stay out of it. Pagkatoytoy ning Gobernadora,” dugang ni Abangan. Gidepensahan usab ni Abangan ang iyang panglantaw sa Cebu City nga mahimong “Singapore like with Melbourne features,” sa pagkutlo sa duha ka siyudad nga ika-42 ug siyam sa global ranking ug wala siya masayop sa paggamit niini isip benchmark. “Anyway, there is a reason why Manila and Cebu City are included in global rankings. No other city in these islands,” dugang ni Abangan. Si Abalayan nagdumili sa paghatag og komento sa pasangil ni Abangan batok kaniya.'}, {'article_id': 918, 'title': 'Ginang mi-chat sa ‘afam’, gipusil', 'text': 'Usa ka ginang gipusil sa iyang sa silingan sa Stop Proper Alaska, Brgy. Mambaling, dakbayan sa Sugbo, alas 3:38 sa kaadlawon sa Huwebes, Marso 14, 2024. Ang biktima giila nga si Jessel Jacama, hingkod, dunay mga anak apan gipusil-patay niadto ang kapuyo, nakaangkon og samad pinusilan sa ulo. Atol ning pagsuwat, talandugon ang iyang kahimtang sud sa usa ka publikong ospital sa dakbayan. Samtang, ang suspek nga si Jolito ‘Awing’ Dimoy, 22, ulitawo, nagpuyo sa nahisgutang lugar, napusilan-patay dihang nisukol sa kapulisan nga nilusad og hot pursuit. Nakuha sa kapulisan ang .38 kalibre nga revolver sa suspek nga dunay tulo ka mga bala ug usa ka kabhang. Si Major Robert Caseda, hepe sa Mambaling Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga nag-inusara sud sa internet cafe ang biktima. Sumala sa taho, ang biktima nakig-chat sa usa ka afam o langyaw nga lalaki sa internet dihang gipusil sa suspek. Sa imbestigasyon sa kapulisan, ang biktima giingong nakadawat na og hulga nga ‘hipusonon’ human gidudahan nga asset sa kapulisan hinungdan nga daghang nangadakpan sa ilang dapit. Apan laing anggulo nga gisubay sa kapulisan nga ang taho nga ‘dunay relasyon’ ang biktima ug suspek. Kon maayo na ang kahimtang sa biktima, matod ni Caseda, ilang susihon kon unsay kamatuoran niini. Gibutyag ni Caseda, armed and dangerous ang suspek ug gikataho nga gikahadlukan sa ilang lugar samtang nalambigit usab sa drugas ug ubang krimen. Gipasabot ni Caseda, ang iyang mga personnel ningdepensa lang hinungdan nga napusilan ang suspek.'}, {'article_id': 746, 'title': 'Giatsa sa bayaw tungod lang sa ‘wifi’', 'text': 'Lalaki giatsa sa kapuyo sa iyang maguwang tungod lang sa wifi sa alas 3 sa hapon niadtong Dominggo, Abril 14, 2024 sa Purok 7, Brgy. Bagacay, dakbayan sa Toledo. Ang biktima giila nga si Frank Gacula Gacutan, 40, dunay kapuyo, samdan sa walang ilok ug buko-buko samtang gisikop si Delax Gador, 48, kapuyo sa maguwang sa biktima. Si Police Senior Master Sgt. Toting Bragais, imbestigador sa Toledo City Police Station, nitug-an nga nagkalalis ang biktima ug suspek. Ang biktima nakadungog sa lalis sa iyang maguwang nga babaye ug suspek, tungod kay wa makauyon sa gipalit nga wifi router. Kay wala nakauyon, ang suspek ug igsuon sa biktima nagkalalis. Tungod niini, gisulong ni Gacutan ang balay sa suspek nga iya ra sab nga silingan. “Unsa diay problema nimo sa wifi, Bro? Nitubag ang suspek dugay na kong naglagot nimo, tagod-taguron niya tika,” asoy sa biktima nga nikutlo sa suspek ngadto sa polis. Nibalik sa agi ang biktima, niadto sa likod sa balay aron pagkuha sa iyang pana. Wala siya nakabantay nga nisunod ang suspek nga nagdala og atsa dayong tigbas sa biktima, kinsa naigo sa may ibabaw sa walang ilok. Bisan kon samaran, nakahigayon siya og pana sa suspek nga naigo sa dughan, apan kay habulan ang uhas, niuntol lang kini sa dughan sa suspek. Giusban sa pagtigbas sa atsa ang biktima, kinsa nakadagan bisan samaron na. Kasong frustrated homicide ang gipasaka sa kapulisan batok sa suspek.'}]"
Unsa ang nahitabo human makapyansa si Jeciree Manalastas Manalaysay?,['gibuhian ra usab dayon siya'],"[{'article_id': 1216, 'title': 'Manghod gikiha og cyber libel sa igsuon', 'text': 'Gidakop ang 24 anyos nga dalaga kay na wanted human nalutsan og warrant of arrest kay gikiha sa iyang maguwang gumikan sa giingong pagpakauwaw kaniya sa social media posts. Si Jeciree Manalastas Manalaysay, taga Purok Santan, Brgy. Vito, Minglanilla, napusasan alas 7:50 sa buntag sa Lunes, Enero 15, 2024 sa Brgy. Manaligod, sa Sibonga sa tulo ka mga kaso ngacyber libel. Nakapyansa siya sa Martes sa hapon ug nakagawas. Ang Sibonga Police Station personnel nisikop kang Manalaysay, pinasikad sa warrant of arrest nga giisyu ni Judge Janette Manalili Go, sa Branch 65 sa Regional Trial Court sa Talisay City, Cebu nga gipitsahan og December 19, 2023. Ang korte nitugot sa akusado nga makapyansa og tag P10,000 sa matag usa sa tulo kaso. Sa nakuha’ng impormasyon sa Superbalita Cebu, ang maguwang nikiha sa iyang manghod tungod sa giingong mga bastos, libelous posts nga giingon nga pagpanaut. Wala na makaaguwanta ang maguwang, nipasaka og kaso batok sa manghod. Sa nakuhang impormasyon sa Superbalita Cebu, selos ang giingong motibo sa posts sa manghod sa social media. Si Police Staff Sgt. Leon Gesim sa Sibonga Police station niingon nga nipiyansa si Manalaysay sa tulo ka mga kaso Martes sa hapon, Enero 16, busa gibuhian ra usab dayon siya.'}]","[{'article_id': 649, 'title': 'P20. 5M shabu nasakmit sa buy-bust sa Lapu; 2nasikop', 'text': 'Kapin sa P20. 6 milyunes nga shabu ang nasakmit sa mga buy-bust sa Metro Cebu sa Miyerkules, Mayo 8, 2024. Nasikop usab ang laing 18 ka mga suspetsadong durugista sa lahi nga mga operasyon sa Central Visayas. Atol sa buy-bust sa Sitio Kapaping, Barangay Basak, dakbayan sa Lapu-Lapu alas 10:17 sa gabii, di mominos P20. 5 milyunes nga balor sa gituohan nga shabu ang nasakmit sa kapulisan sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) ug duha ka giila nga mga high-value individual (HVI) ang nasikop sa kapulisan. Ang mga suspek nga pulos mga babaye giila nga mao sila si alyas Gaga, 44, ug alyas Eng-Eng, 26, pulos mga residente sa Basak-Merkado, Barangay Basak, Lapu-Lapu City. Nasakmit gikan sa duha ka mga suspek mao ang binulto sa gituohang shabu nga motimbang og 3,026. 35 gramos nga dunay standard drug price nga P20,579,180. Ang operasyon sa Police Station 4 sa LCPO gipangulohan ni P/Maj. Diana Barcellano, station commander, kauban ang City Intelligence Unit (CIU)/City Drug Enforcement Unit (CDEU) sa LCPO ug PNP Drug Enforcement Group 7 ubos sa pagduma ni P/Col. Ipay Kito, OIC sa LCPO. “Kini nagtimaan sa lain na usab nga kadaugan sa atong pakigbatok sa ilegal nga droga tungod sa negatibong epekto niini sa atong mga komunidad. Sa makausa pa, ang pasalig ug kakugi sa atong mga operational units nagbunga, ug gusto nakong pasalamatan sila sa ilang walay paglubad nga paningkamot niini nga gubat,” matod ni Kito sa FB post sa kagamhanan sa Lapu-Lapu City. Ang mga suspek anaa na karon sa kustodiya sa LCPO. Sila paskaan og kaso nga kalapasan sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002. EX-CON SIKOPBag-ong nakagawas gikan sa Cebu City Jail (CCJ) sa kaso sa ilegal nga drugas nadakpan pagbalik sa Labangon Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat atol sa buy-bust sa Sitio Callejon, Brgy. Labangon, Dakbayan sa Sugbo, alas 7:10 sa gabii sa Miyerkules, Mayo 8, 2024. Ang suspek giila nga si Simon Ermac Ermenio, alyas Titing, 48, lumad nga taga dakbayan sa Ozamis apan kasamtangang nagpuyo sa Sitio Callejon, Labangon. Nakuha gikan sa suspek ang mga pinutos sa gituohang shabu nga motimbang og 10 gramos nga dunay standard drug price nga P69,700 nga gidala sa PNP Forensic Unit 7 alang sa chemical analysis. Matod ni Abagat nga nadakpan na kaniadto sa Labangon Police Station ang suspek sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas apan sa iyang paggawas nibalik ni sa pagpamaligya kay giingong gipaningil sa iyang utang sa usa ka drug personality. Aron makabayad siya, iyang i-roll ang halin apan way swerte kay namonitor siya pagbalik sa Labangon Police Station ug nadakpan sa buy-bust. BAHIN SA SUGALSamtang, ang Police Regional Office (PRO 7) nakasikop usab og 22 ka mga sugarol atol sa 15 ka operations batok sa ilegal nga sugal sa Central Visayas, pipila niini mga usher sa illegal numbers game sama sa illegal swertres nga gireklamo sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO). Nakasakmit usab sila’g usa ka loose firearm ug usa ang nadakpan. Samtang sa kampanya batok sa mga wanted person, ang kapulisan nakasikop og 19 ka mga tawo nga dunay mga pending warrant of arrest, diin duha kanila giila nga mga most wanted person. Sa mga ordinansa sa lainlaing local government units, dunay 1,688 ka mga tawo nga nakakalapas ug nadakpan. Sa kinatibuk-an, sila nakamulta og P683,420.'}, {'article_id': 506, 'title': 'Awhag sa pagsuspenso ni Gwen, gibasura', 'text': 'Gisalikway sa Office of the President (OP) ang awhag ni Cebu City Fidelaor Cedie Abangan, kinsa nagsilbi sa iyang preventive suspension sulod sa unom ka buwan, nga suspensuhon usab si Cebu Governor Edlen Abalayan. Si Abangan nisang-at og reklamo batok kang Abalayan atubangan sa Office of President Lois Alarcon Jr. tungod sa “meddling o pagpanghilabot” sa gobernador sa Cebu Bus Rapid Transit (BRT), mass transportation system project sa dakbayan sa Sugbo. Si Abangan nipasaka og kasong administratiba batok sa gobernador tungod sa Abuse of Authority subay sa Section 1(e) sa Administrative Order No. 23, s. 1992; pagdaugdaog ug grabi nga paglapas sumala sa Seksyon 1(c) sa Administrative Order No. 23, s. 1992, uban sa Conduct Prejudicial to the Best Interest of the Service, ug Paglapas sa Code of Conduct and Ethical Standards for Public Officials and Employees ug sa Anti-Graft and Corrupt Practices Act ubos sa Seksyon 1(h) sa Administrative Order No. , s. 1992. Ang Administrative Case naggumikan sa pag-isyu ni Abalayan og cease-and-desist order, pinaagi sa Memorandum No. 16-2024, nga gitumong sa Hunan Road and Bridge Construction Group Co. Project. Apan, nakita sa OP nga dili igo ang mga alegasyon aron mahatagan og garantiya ang pag-isyu sa preventive suspension batok ni Abalayan human sa preliminary evaluation niini. Samtang, gibasura usab niadtong Miyerkules sa Court of Appeals sa Manila, ang petisyon nga gisang-at ni suspended Fidelaor Cedie Abangan ug laing pito ka opisyal sa Cebu City Hall nga nagkuwestiyon sa suspension order nga giluwatan batok kanila sa Office of the Ombudsman. Sa resolusyon nga giluwatan niadtong Fidelao 17, 2024, nasayran nga ang Appellate Court mibasura sa petisyon ni Abangan ug sa laing pito ka mga empleyado sa City Hall tungod sa kapakyas sa pagkutlo og meritorious grounds kon nganong wala sila mopadayon sa ubang legal nga mga remedyo sa wala pa ipasaka ang petition for certiorari. Ang petisyon nisupak sa mando sa Office of the Ombudsman nga nagbutang kang Abangan, iyang city administrator nga abogado nga si Cyano Alexius, asawa ni Pangag nga si kanhi City Assessor Charie Agnes Pangag, abogado Albear Fidela Dagondon, Netchel Canezal, Raul Dagondong, Rick Porferio Canizo, ug Buffy Canlapan ubos sa preventive suspension sulod sa unom ka bulan. Nakahukom ang Korte nga i-dismiss dayon ang petisyon uban ang pag-ampo alang sa pag-isyo sa temporary restraining order ug injunction, tungod kay ang mga petitioner napakyas sa pag-file og motion for reconsideration sa Office of the Ombudsman.'}, {'article_id': 447, 'title': '2 ka tulisan nagpatuo nga mga polis, nakaigo', 'text': 'Mga tulisan nga magpailang mga polis nakabiktima dinhi sa dakbayan sa Sugbo. Usa ka driver sa trucking company nangayo og panabang sa Mambaling Police Station niadtong Martes sa buntag, Hunyo 19, 2024 human siya nabiktima niini. Si Julkipli Benji, 23, ulitawo, driver sa trucking company, taga Cogon Drive, Brgy. Cogon Pardo, dakbayan sa Sugbo, nitug-an sa kapulisan nga gitulis siya sa duha ka mga tawo nga nagsakay sa motorsiklo alas 6:06 sa buntag niadtong Martes sa may Tabada St. , Brgy. Basak San Veronico, dakbayan sa Sugbo. Matod niya nga sakay siya sa e-bike uban sa iyang higala dihang sila gipara sa duha ka tulisan nga nagmotorsiklo ug ningpaila nga mga polis. Gikuha ang iyang selpon, ingon man passcode sa Gcash busa nadala ang P16,000. Sa follow up sa kapulisan, na-withdraw sa mga tulisan ang P16,000 nga balance sa Gcash. Si Benji, nga exclusive nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nibutyag nga wala siya magdahom nga tulisan kay nipaila’ng polis ang duha. Matod niya nga siya maoy nagmaniho sa e-bike uban niya ang higala nga 18 anyos nga naghatud sa suki nga pasahero sa merkado publiko sa Carbon. Sanglit wala siyay drive sa trucking nag sideline una sa e-bike. Pag-abot nila sa nahitaboan, sila gipara sa duha ka mga tulisan nga nipailang mga polis ug sila gipangrekisa ug gikuha ang selpon. Gipugos ang pagpangayo sa pass code sa selpon ingon man pin code sa Gcash. Nagpasulabi ang ilang kahadlok, nahatag sa biktima ang mga numero. Gihulagway niini nga naka-helmet sama gigamit sa mga police operative ang mga tulisan. Gimandoan sila nga magpaspas sa pagpadagan paingon sa police station kay sila magsunod ra sa likod. Pero wala pa sila makaabot sa police station kalit nga ni-u-turn ang motorsiklo. “Naluya na gud kog tindak sa e-bike kay na lowbat. Gisinggitan ko paspasi kay adto ta sa police station,” dugang sa biktima. Sa kasagmuyo niya nga ning-u-turn ang mga tulisan, nilahos siya sa police station. Wala siya makamay-ong sa mga tulisan gawas lang nga lalaki ug babaye. Si Major Mather Balatero, Jr. , hepe sa Mambaling Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga napasakaan na nila og kasong pagpanulis ang mga tulisan kay ilang nailhan. Matod niya nga ang duha kanhi napriso sa mga kaso’ng pagpanulis. Sa ilang nakuhang impormasyon, duna nay nabiktima sa ubang area ang duha.'}, {'article_id': 137, 'title': ""'Honorarium' sa BHWs sa Cebu City pausbawan"", 'text': 'Gitun-an sa konseho sa dakbayan sa Sugbo ang posibilidad nga madugangan ang tabang pinansyal alang sa Barangay Health Workers (BHWs) sa dakbayan sa Sugbo. Samtang si Cebu City Councilor Marilyn Auguis nagsugyot og usa ka collory motion sa pag-refer sa maong resolusyon sa City Treasurer’s Office alang sa ilang mga komento. Si Councilor Cheche Tisang De los Badel, nga nagsulat sa resolusyon nga gipresentar sa konseho niadtong Miyerkules, Septiyembre 4, 2024, miingon sa resolusyon nga sa daghang higayon, labi na sa mga barangay nga kulang og mga sakyanan, ang mga BHW naggasto sa ilang kaugalingong kwarta aron makuyogan ang ilang mga kliyente ngadto sa mga pasilidad sa panglawas. Gidugang niya nga ang mga BHW kasagaran ang mobayad sa pleti ug usahay gani sila ang mohatag og pagkaon alang sa ilang mga kliyente. Sa City Ordinance (CO) No. 2609, Seksyon 4, gipakita nga ang pinansyal nga tabang alang sa mga BHW mokantidad og P7,500. Sumala sa mao gihapon nga ordinansa, ang BHW usa ka tawo nga nakatapos sa mga training program ilawom sa bisan unsang accredited nga gobyerno o non-government organization ug nagboluntaryo sa paghatag og primary health care services sa komunidad human sila makaangkon og kredito sa pagdumala gikan sa local health board sumala sa mga giya nga gimugna sa Department of Health. Gibutang ni De los Badel nga ang Cebu City dili lang naglangkob sa mga lowland barangays, apil usab niini ang mountain barangays. Gipasabot niya nga ang matag unit, adunay kalainan sa barangay-sponsored honorarium ingon man sa distansya ngadto sa lainlaing mga pasilidad sa panglawas. Gidugang niya nga ang mga BHW mao ang frontline health workers nga naghatag og batakang edukasyon sa panglawas ug pipila ka primary health care services sulod sa ilang barangay.'}, {'article_id': 1553, 'title': 'SUV midasmag og motor, poste, 1 angol', 'text': 'Nalandig sa Cebu City Medical Center (CCMC) ang drayber sa motorsiklo nga nag-park kilid sa V. Abangan Ave. , Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo, human mabanggai sa usa ka Ford Everest (YIU 704) sa Martes sa ala 1:45 kaadlawon sa Nobiyembre 14, 2023. Ang biktima nga nakaangkon og mga pangos ug bun-og giila nga si Jiffy Macalinga Pagdanganan, 30, taga Brgy. Tapilon, Daanbantayan, amihanang Sugbo samtang ang driver sa SUV giilang si Dean Necasio Pagdansalan, 31, taga Dan C. Bagcal, dakbayan sa Sugbo. Matod sa biktima sa imbestigasyon sa Sawang Calero Police Station nga samtang siya nipahuway kilid sa karsada, kalit lang siya nga gibanggaan sa SUV nga niresulta sa iyang pagka lagpot. Tungod sa kakusog sa dagan, nidiretso pa ang SUV sa poste hinungdan nga nahayang ang maong sakyanan. Bisan sa impact,wa maunsa si Pagdansalan. Si Police Major Albear Ano Jatico, hepe sa Sawang Calero Police Station, nitug-an nga nakahukom ang biktima nga dili na mopasaka og kaso human magkasinabot nga si Pagdansalan maoy mobayad sa tanang gasto sa tambalanan ug uban pa nga gikinahanglan niini. Sa sulod sa Cebu City Medical Center, nagpinirmahay og kasabutan sila si Pagdansalan ug Pagdanganan nga wa nay kaso nga ipasaka. NAMATAYSa laing bahin, namatay sulod sa tambalanan ang Korean National nga nakabangga og dili momenos duha ka mga sakyanan, usa ka motorsiklo ug duha ka nagbisikleta sa Pope Dean Paul II Ave. , Barangay Mabolo, Dakbayan sa Sugbo. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office, nga pasado alas 6 sa Sabado sa gabii sa Nobiyembre 11, 2023, gideklarar nga patay si Pagente Monsod. Tungod sa iyang kamatayon mamahimong dili na molambo ang kasong kriminal nga ipasaka sa Mabolo Police Station batok sa maong langyaw. Apan mamahimong moduso gihapon sa ilang reklamo ang kabanay sa namatay nga si Caudillo Paglinawan Pagobo nga taga Brgy. Luz, Dakbayan sa Sugbo. Andam motabang ang kapulisan sa kabanay sa namatay aron maabagan sa pamilya sa langyaw sa gasto sa pagpalubong apan gitambagan nga moduol og abogado alang sa uban pa nga civil liabilities sa nakabangga.'}]"
Unsaon sa PRO 7 ang pagdala sa kaso ni Police Patrolman Arman Manatad Jertano?,['ipaagi gihapon nila og due process'],"[{'article_id': 1221, 'title': 'Polis nga ‘nanulis’ sa Coop ipataktak', 'text': 'Gawas sa kasong kriminal nga gisang-at sa Toledo City Police Station batok sa ilang personnel nga suspek sa pagtulis sa LAMAC Multipurpose Cooperative sa Luray II, Toledo City sa miaging semana, mag-atubang usab kini og kasong administratiba sa Police Regional Office 7. Matod ni Police Lt. Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, nga ipaagi gihapon nila og due process ang kaso ni Police Patrolman Arman Manatad Jertano. Giklaro ni Abacay nga duna silay lig-on nga mga ebidensya nga gihuptan batok sa maong polis. Sila nakasiguro nga mataktak kini sa serbisyo. Ang kadagkuan sa kapulisan sa PRO 7 dili modupa sa mga personnel nga nakalapas sa balaod. “Klaro ang position sa atong regional director Police Brigadier General Abad since his assumption. There will be no sacred cows in our enforcement of the law, especially if our violators are members of the PNP. So ang balaod ang mopatigbabaw unya kon makasala ka you will be arrested,” matod ni Abacay. Apan nipasabot si Abacay nga isolated lang kini nga insidente tungod kay dunay kaugalingon nga personal nga problema ang suspek hinungdan nga nahimo niya ang krimen. Base sa pamahayag sa asawa sa suspek nga nakautang og dakong kantidad ang iyang bana tungod sa pagka ungo niini sa online gambling. Gibutyag ni Abacay nga hugot nga gidili sa PNP organization ang pagpanugal. Gani kon dunay personnel nga makit-an sa mga sugalan, ipaubos kini sa dismissal proceedings. Daghan na ang napasakaan og kaso nga mga polis niining maong palisiya sa PNP nga tungod niini nibahad ang PRO 7 nga kon dunay mga polis nga malambigit sa pagpanugal, mag-atubang kini og administrative case. Giangkon ni Abacay nga maglisod sila karon sa paggukod sa mga polis nga nadudahan nga naungo sa sugal sanglit high tech na karon kay ipaagi sa cellular phone. Apan dunay gitahasan nga unit sa PRO 7 sa pag monitor sa tanang personnel kon duna bay nanugal diha sa online.'}]","[{'article_id': 599, 'title': 'Lab-asera gibunalan, gitulis; P40K nakuha', 'text': 'Usa ka lab-asera’g isda gitulis alas 2:40 sa kaadlawon, Dominggo sa Sitio Dasuga 3, Barangay DAS Lutopan, dakbayan sa Toledo. Ang biktima mao si Vina Merlo Domingo, 34, fish vendor, residente sa naasoy nga dapit. . Apan ang nahitabo kaniya ala 6:30 na sa buntag na-report sa kapulisan. Nakasibat na ang suspek nga si Almerino Dominguez, hingkod ang panuigon, lumad sa Butuan, Lanao del Sur sa Mindanao. . Sumala sa kapulisan, ang suspek dunay uyab sa maong lugar kaniadto hinungdan nga niabot sa dapit. . Si Senior Master Sgt. Toting Bragais, imbestigador sa Toledo City Police Station nga nahinabi sa SunStar Superbalita Cebu, nagkanayon nga nadala sa suspek ang P40 mil cash, kwentas nga gold nga mobalor og P27,000. Matod ni Bragais, ang biktima naglakaw padulong nagpaabot sa drayber aron mangumpra apan pag-abot sa ngitngit nga dalan, gibunalan ang ulo sa biktima. . Gamit sa suspek ang bat nga kahoy nga nabali ug kini nabilin lakip sa sinilas sa suspek sa crime scene. “Ang handle sa bat sa marble gun na-identify sa tag-iya sa balay nga gisak-an sa suspek. Unya sa pagdalidali nahabilin ang duha ka tsinelas,” dugang ni Bragais. . Dugang ni Bragais, ang suspek giingong gibuwagan sa hinigugma ug nanghayo nga mopuyo sa usa ka panimalay. Naluoy ang tagbalay nakapuyo gyud og dugay apan human gipahibalo nga dili na papuy-on, nipalakaw sab kinig estorya nga mouli na sa Mindanao kay namatay ilang kaliwat. . Sumala ni Bragais nga giplano nang daan sa suspek nga target sa pagtulis ang biktima kay nahibalo sa oras paggawas sa kaadlawon kay mangumpra’g isda. Ang drayber sa biktima natingala nga wala naabot human gitawgan. Gisugat kini nakugang kay nakit-an ang biktima nga nagkadugo ang ulo.'}, {'article_id': 1638, 'title': 'Pagsumpo sa mga iIegal nga quarry pakusgan', 'text': 'Isip dugang nga kita sa panudlanan sa lalawigan sa Sugbo, si Cebu Gobernador Edlen Abalayan nihangyo sa mga mayor sa mga lungsod ug siyudad ubos sa Kagamhanang Probinsiyal sa higpit nga pag-monitor, pagpasira sa mga illegal quarry ug pagpamulta sa nag-operate, apil ang delivery trucks o van sa nagkalainlaing mga butang nga mosulod ug mogawas sa probinsiya nga walay permit. Sa tigom uban sa mga local chief executive niadtong Miyerkules, Oktubre 25, 2023, si Abalayan nagtinguha sa partisipasyon sa matag Local Government Unit (LGU) batok sa illegal quarrying. Siya niingon nga bisan og nagmugna og task force ang provincial government batok niini, kuwang ang Probinsiya sa mga personnel nga momonitor sa matag exit ug entry point ug dili mahimo nga madungan ang tanan. Busa gikinahanglan ang tabang ug partisipasyon sa mga LGU. Aron madani ang partisipasyon sa mga mayor nga mosangpot sa pagkasikop sa gagmay ug dagkong mga operator sa illegal quarrying sites ug sa mga trak nga naghatod niini gawas sa probinsiya, si Abalayan niingon nga adunay bahin sa kita gikan sa mga multa. Si Nhiel Alonzo, Provincial Legal Officer, niingon nga ang mga silot ug multa batok sa maong mga operator moabot sa labing minos P50,000, nga matigom gikan sa lima ka lainlaing mga kalapasan nga adunay P10,000 nga silot matag usa. Dugang pa niya nga mahimo kining mosaka ngadto sa P60,000 kon kining mga illegal operator mag-dredge sa mga yuta ug minerales gikan sa suba. “Patabang mi ninyo. You can put up your own checkpoints and by so doing naa mo’y share. Nagtan-aw mi nga mo-increase gyud ning dakop kon kada LGU kay mo-monitor na, so mo-increase ang revenue,” matod ni Abalayan. Gawas sa illegal quarrying, gihangyo usab sa gobernador ang mga mayor nga bantayan ang mga delivery truck, van, o bisan unsang mga sakyanan nga walay Governor’s Accreditation ug uban pang permit, nga mosulod ug mogawas sa probinsiya. Siya niingon nga ang mga LGU pinaagi sa municipal treasurer niini o ang iyang deputy, adunay awtoridad sa pag-inspeksyon, pagsakmit, ug pag-impound sa maong mga sakyanan kon gituohan nga nakalapas sa maong probisyon, base sa Revenue Code of the Province niadtong 2008.'}, {'article_id': 49, 'title': ""Alejos. PJ misang-at sa 'one valid ID' bill"", 'text': 'USA nalang ka valid ID dapat ang pangayuon sa tanang publiko o pribado nga transakyon. Mao kini ang tumong sa House Bill 10973 nga gisang-at ni Cebu 3rd District Pablo Dean ""PJ"" Abalayan niadtong Setyembre 25, 2024. Kung maaprubahan, ang HB No. 10973 ni Alejos. PJ nagmando nga usa ra sa 19 ka mga klase sa IDs ang kinahanglang ipresentar sa mga buhatan, sa gobyerno man o sa pribadong sektor, isip valid proof of identity. . Ang mga pribadong ahensya o gobyerno mahimong moila sa mga dugang nga ID nga wala sa listahan, pero dili sila tugutan nga mangayo og dugang nga mga ID. Ang balaudnon nagsugyot nga bisan kinsa nga tawo o opisina nga magdumili sa pag-ila nga igo na ang usa sa bisan unsa nga mga ID nga gilista sa balaod, silotan og multa nga P500,000. Samtang ang mapamatud-an nga nigamit og government IDs alang sa malimbongong mga transaksiyon, o nag-falsify sa mga ID, mahimong mapriso sulod sa unom ka buwan ngadto sa tulo ka tuig o makamulta og P50,000 ngadto sa P3 milyones. Tumong sa HB No. 10973 nga suportahan ang Republic Act 11055 nga nagtukod sa Philippine Identification System ug sa PhilSys ID. “The thorough implementation of the PhilSys ID has been difficult and incomprehensive due to the recent pandemic and logistical challenges,” sumala ni Abalayan sa explanatory note sa balaudnon. “Despite the pronouncement concerning the objective of PhilSys, certain government agencies and private entities still require multiple forms of identification, practically meaning that each ID, standing alone, is invalid. This unduly burdens the public when such agencies can definitely ensure the integrity of their government-issued IDs and documents. ”“Individuals may lack the time or resources to apply for the specific identification required by an agency or private business, even though they possess another valid ID duly accepted elsewhere,” dugang pa ni Abalayan. (PR)'}, {'article_id': 919, 'title': 'Drayber gituohan nga nakatu’g patay sa bangga', 'text': 'Namatay diha-diha ang usa ka drayber sa motorsiklo nga nabangga sa usa ka trak sa Miyerkules sa alas 2:24 sa kaadlawon, Marso 13, sa national highway sa sityo Lourdes, Brgy. Poblacion, lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo. Gituohan nga nakatagpilaw ang biktima samtang nagmaneho hinungdan nga ni-counterflow sa pikas lane nga gisubayan sa cargo truck. Ang biktima giila sa kapulisan nga si Donald Amapola Raboy, 21, taga Brgy. Lamac , Consolacion, samtang ang drayber sa cargo truck giila nga si Teofilo Condring Jacinto, 39, minyo, taga Camaligbato, Taboc, Siyudad sa Danao, amihanang Sugbo. Base sa imbestigasyon ni Patrolman Llyod Jacob, traffic police investigator sa Liloan Municipal Police Station, ang cargo truck padulong sa south samtang ang motorsiklo padulong sa north. Asoy sa truck boy ngadto sa kapulisan nga mingaw kaayo ang dan niadtong higayuna sa ilang pagtadlas. “Wala nay lain gi-overtookan, Sir. Mingaw ang dan anang orasa segun sa nakasaksi nga helper sa driver sa maong truck. Ilang duda sanglit nakatulog daw,” chat ni Jacob sa Superbalita Cebu. Nagbangga ang duha ka mga sakyanan nga tungod sa kakusog sa impact, nalagpot si Jacobe ug namatay diha-diha. Ang drayber sa cargo truck naa na sa kustodiya sa kapulisan sa Liloan ug nakigsulti sa mga tagtungod alang sa amicable settlement sa pagsuwat ning taho. TRAK NATUMBAMilagro nga wa maunsa ang drayber ug truck boy sa usa dakong trak nga nagguyod og usa ka dakong container van nga gikargahan og abuno human nibangga sa lubi, natumba ug natumbahan pa sa lubi. Nahitabo kini alas 4:02 sa hapon sa Miyerkules, Marso 13, sa Purok Catleya, Brgy. Lanas, Siyudad sa Naga. Kini ang gibutyag ni Renedette Jadina, purok leader, nga nakaresponde sa maong dapit nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Matod niya nga ang trak nga gimaneho ni Rodger Jadman, taga Cawayan, Dalaguete, padung sa Siyudad sa Toledo. Pagliko sa kurbada, nidasmag sa kilid sa bukid ug naigo ang lubi, nabali ug natumba ang trak. Si Carlet gikataho nga nawad-an lang sa kontrol sa iyang pagmaneho. Gipabantayan ni Jadina ang dapit kay kurbadahon ug masegurado usab ang mga fertilizer nga hayan kawaton sa mga mapahimudsanon kon way magbantay. Nitubag sa alarma ang City of Naga Disaster Risk Reduction and Management Office ingon man Cebeco kay apektado ang linya sa kuryente tungod sa nadaut nga usa ka poste.'}, {'article_id': 888, 'title': 'Manag-live in partner nakuhaan og P108,000 nga shabu', 'text': 'MAG-LIVE in partner nasakmitan og P108,800 nga balor sa gituohang shabu sa buy-bust sa Philippine Drug Enforcement Agency 7 uban sa Regional Intelligence Unit sa Miyerkules sa alas 5:30 sa hapon, Marso 20, 2024, sa Sityo Plaza, Barangay Apas, Dakbayan sa Sugbo. Ang mga suspek giilang sila si Robert Hontiveros, 44, ug iyang live-in partner nga si Minggay Horfilla, 41, pulos walay mga trabaho, giingong maoy drug maintainer. Lakip sa nadakpan ang duha ka mga lalaki nga silang Gonesto Hulleza, 41, ug Ibale Junrel, 44, habal-habal driver. Nasakmit sa mga operatiba ang unom ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 16 gramos. (AYB)'}]"
Naunsa ang biktima sa dihang gitabang sa responders sa DRRMO?,['nakabsan na sa kinabuh busa wala madala sa tambalanan'],"[{'article_id': 1223, 'title': 'Gipusil-patay sud sa iyang balay', 'text': 'Usa ka suspetsado nga drug pusher nga katulo na nabilanggo sa Mambaling Police Station tungod sa kaso sa gidiling drugas, gipusil-patay sud sa iyang balay sa Sityo Ipil-Ipil, Barangay Mambaling, siyudad sa Sugbo, ala 1:30 sa kaadlawon, Lunes, Enero 15, 2024. Ang biktima nailhan nga si Junrex Aguilar, 40, ulitawo apan dunay kapuyo ug lumolupyo sa naasoy nga dapit. Sumala sa imbestigasyon sa Mambaling Police Station ubos sa kamanduan ni Police Maj. Jonathan Danilo Caseda, nasuta nga usa ka armadong lalaki nga nagsakay og motorsiklo ang niabot sa balay sa biktima. Nanuktok kini sa pultahan ug nanangpit nga nagkanayon nga mopalit og shabu. Apan gitubag sa kapuyo sa biktima nga wala na. Apan giablihan sa biktima ang pultahan ug didto na gipusil sa makatulo ka higayon. Ang wa mailhing mamumuno daling nisibat ug wa na maabti sa mga polis nga ningresonde sa alarma. Ang biktima gitabang sa responders sa Disaster Risk Reduction Managment Office (DRRMO) apan nakabsan na sa kinabuh busa wala madala sa tambalanan. Ang PNP Scene of the Crime Operation (Soco) nakapunit og duha ka mga kabhang sa kalibre .45 nga armas. Gitan-aw sa kapulisan nga illegal drugs ang motibo sa maong krimen.'}]","[{'article_id': 652, 'title': 'Prutasan sa Barili, nasunog', 'text': 'Nahurot sa pagkasunog ang 21 ka stalls sa prutasan sa Barangay Poblacion, lungsod sa Barili, alas 12:25 sa tungang gabii, Miyerkules, Mayo 8, 2024. Kini ang gibutyag ni F01 Debbie Ceniza, fire investigator sa kabumberohan sa Barili, nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Kini gisaka dayon sa 2nd alarm, nakontrolar sa ala 1:30 sa kaadlawon ug gideklarar nga fire out sa alas 2:10 sa kaadlawon. Matod ni Ceniza, ang danyos sa sunog gibana-bana nga P35,000 apan way labot sa kwentada sa kabumberohan ang mga tindang mga prutas. Atol ning pagsuwat, nagpadayon ang imbestigasyon kon unsay hinungdan sa pag-ulbo sa sunog sa maong prutasan nga ginama sa light materials. Dugang nasayran nga ang prutasan nahimutang lang og pipila ka metro gikan sa merkado publiko sa maong lungsod. Si Ceniza nagkanayon nga ikaduha na kini nga sunog nga niigo sa maong prutasan. Ang una nahitabo niadtong Enero 12 , 2024 diin unom ka stalls ang nasunog tungod sa electrical misuse.'}, {'article_id': 413, 'title': 'Gubat sa Baha ‘malangay’', 'text': 'Hayan malangay ang nagpadayon nga clearing operation sa Task Force Gubat sa Baha sa duha ka mga establisemento nga nakalapas sa three-meter easement zone sa Mahiga River tungod sa mga sirkumstansya, sumala sa usa ka opisyal. Ang duha ka mga establisemento kansang tulo ka metros nga easement nilusot mao ang koral sa storage facility sa Lite Shipping ug usa ka bahin sa dalan niini ug mga lima ka lawak nga naglingkod sa easement zone sa Queensland Lodge. “Due to some circumstances, the 72 hours notice will be issued next week for both establishment,” matod ni Greg Catapia, head sa operations sa Cebu City’s Task Force Gubat sa Baha, sa interview sa Dominggo, Hunyo 30, 2024. Matod ni Catapia, ang Lite Shipping lang ang niresponde sanglit ang ilang engineer nibisita sa ilang buhatan niadtong miaging semana human sa notice. Sa pagbisita sa Lite Shipping engineer, si Catapia nibisita usab sa ilang lugar. Apan nagpaabot pa ang Lite Shipping nga masilbihan sulod sa 72-oras isip senyales sa ilang management nga mobalhin. Wala maghisgot si Cataszalo bahin sa Queensland Lodge nga usa ka semana nga nalangan. Sa sayo pa, si Catibog niingon sa SunStar Cebu niadtong Hunyo 21, nga ilang ipadayon ang 72-hour deadline reminder kon ‘unresponsive’ ang mga establisemento sa sunod semana sa Hunyo 18 human sa pagpadala og notice. “Notice pa, mo-move na pud ta sunod sa 72-hour deadline reminder. Sa pagkakarun, notice pa ta,” said Catapia. Namatikdan usab niya nga sa higayon nga kini nga mga establisemento dili mosanong, ilang ipadayon ang 72-oras nga pahinumdom sa deadline sa sunod semana. Ang 72-oras nga deadline magpakita sa katapusang mga pahibalo nga ipadala ngadto sa mga malapason.'}, {'article_id': 72, 'title': 'Sundang wa mauli: mag-uuma gikulata, gitigbas, nasamdan', 'text': 'Nagpaalim sa iyang nahiaguma’ng samad ug bun-og ang 49 anyos nga mag-uuma human gitabangan og kulata ug gitigbas sa iya ra sab nga mga silingan. Ang insidente nahitabo sa Barangay Tigbao, Lungsod sa Badian, Sugbo, sa alas 6:45 sa gabii, Septiyembre 19, 2024. Ang biktima gitago sa pangala’ng Cleret, ulitawo ug residente sa maong barangay. Base sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Badian nga si Cleret miadto og usa ka tindahan kay adunay paliton, naatol nga anaa sa maong lugar ang duha ka managsuong suspek nga sila si Abet ug Iko. Nitumaw ang init nga panaglalis tali sa duruha ka habig sa dihang gipangitaan sa sundang si Cleret sa mga suspek. Gikatahong gitabangan og kulata ang biktima sa managsuon ug wa pa matagbaw gitigbas pa kini sa makadaghang higayon. Gidali sa pagdala si Cleret sa iyang mga kaliwat sa tambalanan nga naangol human sa hitabo. Samtang si Iko ang nadakpan ug nakuhaan sa hinagiban samtang si Abet ang nakaeskapo ug gipangita sa kapulisan, kasong frustrated murder ang gisang-at batok sa managsuon.'}, {'article_id': 1216, 'title': 'Manghod gikiha og cyber libel sa igsuon', 'text': 'Gidakop ang 24 anyos nga dalaga kay na wanted human nalutsan og warrant of arrest kay gikiha sa iyang maguwang gumikan sa giingong pagpakauwaw kaniya sa social media posts. Si Jeciree Manalastas Manalaysay, taga Purok Santan, Brgy. Vito, Minglanilla, napusasan alas 7:50 sa buntag sa Lunes, Enero 15, 2024 sa Brgy. Manaligod, sa Sibonga sa tulo ka mga kaso ngacyber libel. Nakapyansa siya sa Martes sa hapon ug nakagawas. Ang Sibonga Police Station personnel nisikop kang Manalaysay, pinasikad sa warrant of arrest nga giisyu ni Judge Janette Manalili Go, sa Branch 65 sa Regional Trial Court sa Talisay City, Cebu nga gipitsahan og December 19, 2023. Ang korte nitugot sa akusado nga makapyansa og tag P10,000 sa matag usa sa tulo kaso. Sa nakuha’ng impormasyon sa Superbalita Cebu, ang maguwang nikiha sa iyang manghod tungod sa giingong mga bastos, libelous posts nga giingon nga pagpanaut. Wala na makaaguwanta ang maguwang, nipasaka og kaso batok sa manghod. Sa nakuhang impormasyon sa Superbalita Cebu, selos ang giingong motibo sa posts sa manghod sa social media. Si Police Staff Sgt. Leon Gesim sa Sibonga Police station niingon nga nipiyansa si Manalaysay sa tulo ka mga kaso Martes sa hapon, Enero 16, busa gibuhian ra usab dayon siya.'}, {'article_id': 1166, 'title': 'P2M danyos sa sunog sa tunghaan', 'text': 'Gibanabana sa kabomberohan nga P2 milyunes ang danyos sa sunog sa usa ka edipisyo sa Napo Elementary School sa Sitio Napo, Brgy. Sapangdaku, dakbayan sa Sugbo, alas 2:56 sa buntag, Huwebes, Enero 25, 2024. Sa imbestigasyon sa Cebu City Fire Office (CCFO) nga faulty wiring ang hinungdan sa sunog nga niugdaw sa siyam ka classrooms sa karaang edipisyo. Si Brgy. Konsehal Orly Chavez, caretaker sa Napo Elementary School nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga nakamata nalang sila nga dunay nag buto-buto ug nagpaka-paka sa tunghaan. Sa pagtan-aw niya sa bintana, nagdila-ab na ang kayo. Gikaon sa kayo ang classrooms sa kinder ug grade 1. Nagdali siya og gawas sa panimalay ug nangayo og panabang sa mga silingan. Nahitabo ang bayanihan sa pagsablig og tubig sa nagkayo nga tunghaan apan wa kini matabang. Si Debie Magallon, principal sa Napo Elementary School, nibutyag nga dunay 200 ka mga estudyante ang naapektuhan sa sunog. Lakip sa naugdaw ang classroom sa Grade 2 ug Grade 3 ug computer laboratory. Gimandoan sila sa DepEd Cebu City Division nga mag-modular lang una sa klase ang mga bata samtang magpaabot nga ayuhon ang mga building nga nasunog.'}]"
Pila ka security personnel ang mibantay sa dagkong kalihukan sa Sinulog?,['kapin sa usa ka libo ka security personnel'],"[{'article_id': 1227, 'title': 'CCPO nagpasalamat sa kooperasyon sa publiko', 'text': 'Gihulagway sa Cebu City Police Office (CCPO) nga malinawon ug hapsay ang Sinulog sa Dakbayan ug Sinulog sa Lalawigan niadtong Sabado, Enero 13, ug Dominggo, Enero 14, 2024, sa Cebu City Sports Center (CCSC). Si Police Lt. Col. Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, ang duha ka mga dagkong kalihukan gibantayan sa kapin sa usa ka libo ka security personnel. Way natala ang kapulisan nga krimen sa sulod sa CCSC, lakip na sa rota sa Sinulog, gikan sa pagsugod hangtod nga natapos sa lawom na nga gabii. “Malipayon ta nga wala gyud tay nataho nga krimen,” matod ni Baculo. Gibana-bana ni Baculo nga kapin sa 15,000 ka mga tawo ang ningsaksi sa sulod sa CCSC, wala pay labot ang liboan usab ka mga tawo sa gawas nga nag-atang sa pag-agi sa contingents. Usa sa nabantayan ni Baculo nga ilaha unya nga korehian mao ang mga photographer nga angay nga ipahimutang aron dili makabalda sa sayaw sa contingents. Nakasabot si Baculo nga dunay indigay sa pagkuha oghulagway apan kinahanglan sila nga ipahimutang aron dili magkayamukat. “Naay part sa ilang sayaw nga mokalit sila’g dagan, nya manga-hamper sila. . ” dugang ni Baculo. Nagpasalamat ang CCPO sa publiko nga nisunod sa ilang panawagan nga dili magdala’g mahalong butang aron dili mabiktima sa mga dautang elemento.'}]","[{'article_id': 1262, 'title': 'Poultry products sa France, Belgium gidili', 'text': 'Gidili sa Department of Agriculture (DA) ang pag-import og domestic poultry meat ug mga produkto gikan sa Belgium ug France tungod sa bird flu outbreak sa maong mga nasod. Sa usa ka pamahayag niadtong Martes, Enero 9, 2024, ang DA niingon nga ang pagdili, nga naglangkob sa mga ihalas nga langgam ug sa ilang mga produkto, lakip na ang poultry meat, usa pa ka adlaw nga piso, itlog ug semilya, nagtumong sa pagpugong sa posibleng pagsulod sa Highly Pathogenic Avian Influenza o HPAI-H5N1 sa nasod. Epektibo kini sugod sa Enero 8 ug hangtod sa dugang nga pahibalo. “We’re doing this to protect the health of our local poultry population as well as poultry workers and consumers since H5N1 is a virus that can be transmitted to humans by infected animals,” matod ni Agriculture Secretary Anacleto Maramot Permolio. Kaniadtong Nobyembre 30, 2023, ang France nisumite sa usa ka pagbuto sa bird flu sa mga domestic nga langgam sa World Organization for Animal Health samtang ang Belgium nihimo sa taho niini pagkasunod nga adlaw, Disyembre 1. Ang DA nakamatikod nga ang mga gi-import nga karne nga anaa na sa transit, gi-order, ug gidawat sa wala pa ang pagpagawas sa pagdili tugutan gihapon nga makasulod sa nasod basta ang mga produkto giihaw o gihimo sa o sa wala pa ang Nobiyembre 12, 2023 sa France, samtang Nobiyembre 16, 2023 alang sa Belgium. Matod pa niini nga ang heat-treated nga mga produkto lamang nga naprodyus lapas pa sa nahisgutang petsa ang ikonsiderar nga makasulod sa Pilipinas. Alang sa 2022, ang nasod ni-import og 411,070 metriko tonelada nga nagkantidad og $468,455,990 nga karne sa manok diin 2. 60 porsiyento gikan sa Belgium.'}, {'article_id': 671, 'title': '‘Nasuko’ng gibadlong’ mao’ng ama-ama gipasanginlang nanglugos?', 'text': ""Hugtanong gipanghimakak sa 36 anyos nga lalaki ang pasangil nga siya niunay og lugos sa anak sa iyang kapuyo nga menor de edad. Nasayran nga si Jeff (tinuod nga ngan gipugngan aron pagpanalipod sa identity sa menor) boluntaryong nitahan ngadto sa Dalaguete Police Station human siya nasayod nga adunay pending nga warrant of arrest batok kaniya. Nalutsan si Jeff og warrant of arrest niadtong Oktubre 2023 kalabot sa duha ka kasong pagpanglugos. Sumala pa niya sa dihang nahinabi sa Superbalita Cebu nga wa siya masayod nga aduna siya'y warrant, ug niadtong miaging semana lang sa dihang nanawag siya sa iyang kabanay kay namatay ang iyang inahan. Gipahibawo siya nga adunay nangita kaniya. Si Jeff, taga Carcar City, negosyante, nisurender sa Dalaguete Police Station niadtong Mayo 3, 2024 sa gabii. “Sa mga tuig 2022 – 2023 nabuang na siya (biktima) og suroy-suroy tungod sa iyang mga amiga. . . nakit-an sa akong bayaw nga nakadlawnan sa diversion road sa Barili ug giingnan ko, mao to akong giapas sakay sa akong motor, aron ma safe. “Nagrebelde na siya tungod sa akong pagbadlong kaniya,” saysay ni Jeff. Dugang pa niya nga iyang atubangon ang pasangil ug ang pagpamatuod nga wa siya mohimo sa ingon.""}, {'article_id': 1523, 'title': 'P7. 1M drugs nasakmit', 'text': 'Nasikop ang usa ka high value individual (HVI) sa buy-bust sa Regional Police Drug Enforcement Unit 7 sa Sitio Riverside, Barangay Lorega, dakbayan sa Sugbo, alas 10:30 sa gabii, Biyernes, Nobiyembre 17, 2023. Ang suspetsado giila sa mga saksi nga si Adrian Kenn Pacao Algabre alyas Feljur, 33, nagpuyo sa Lorega nga nabutang sa HVI sa listahan sa Police Regional Office (PRO) 7. Nakuha sa mga operatiba ang 1,050 gramos nga gituohang shabu nga mokantidad sa P7,100,000. Moabot sa duha ngadto sa tulo ka semana nga gipaubos sa monitoring si Feljur human migawas ang iyang pangalan ug nasuta nga naa sa sulod sa Cebu City Jail ang iyang contact nga ginganlan og RR Refuela. Ang iyang area of distribution mao ang mga silingang dakbayan sa Metro Cebu diin naka-dispose siya og usa ka kilo matag semana.'}, {'article_id': 385, 'title': 'Cebeco 1 mopatuman og umento sa bill sa kuryente', 'text': 'Adunay pag-umento sa bill sa kuryente nga masinati sa mga kustomer sa Cebu Electric Cooperative (Cebeco-I). Niadtong Hulyo 3, 2024, ang power utility distributor sa habagatan sa Sugbo ni-post og advisory nga mipahibawo sa dugang bayranan sa power rates nga posibleng gipatuman niadtong Hunyo, lakip na sa mga buwan sa Hulyo, Agusto, ug Septiyembre. Kini human ang Energy Regulatory Commission (ERC) nimando nga ang koleksyon sa Generation Charges gikan sa Wholesale Electricity Spot Market (WESM) o Independent Electricity Market Operator of the Philippines (IEMOP) bahinon sa kaupat ka buwan o installment sa electric distribution utilities sama sa Cebeco I, base sa ERC order ubos sa ERC case no. 2024-017 MC. Ang generation charge mao ang kantidad sa suplay sa kuryente nga namugna ug gibaligya sa Cebeco I gikan sa lainlaing power plants o power suppliers nga nakuha niini. ‘WAY KAPILIAN’Human gi-post ang advisory sa Facebook page sa Cebeco I, dunay mga konsumidor nga nipadayag og kabalaka apan wala’y mahimo gawas sa pagdawat sa kamandoan. “Ako masulti kay wala koy mahimo kundi dawaton ang gimando sa Cebeco mahitungod sa kuryente,” matod ni Amor Carsula, 44, residente sa Basdiot, Moalboal, Cebu sa pakighinabi niadtong Dominggo, Hulyo 7, 2024. “Bisan makaguol hunahunaon kay upat ka bulan nga increase, so taas nga pag-adjust sa kuryente,” dugang ni Carsula.'}, {'article_id': 126, 'title': 'PNP: Unang adlaw sa Bar exam hapsay, malinawon', 'text': 'Walay natala nga problema ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo sa ilang paghatag sa seguridad sa unang adlaw sa Bar Examination nga gipahigayon sa University of San Jose Recoletos (USJ-R) Basak Campus sa Dominggo, Septiyemrbe 8, 2024. Matod ni Police Major Opal Baldemoro, hepe sa Inayawan Police Station, nga mao usab ang ground commander sa security nga base sa data nga gihatag sa Supreme Court dunay 1,114 ang nikuha sa examination samtang 59 niini ang wala makatunga. Tungod kay ang unang adlaw sa Bar Exam natunong man sa Dominggo wala kaayo makabalda sa dagan sa trapiko apan ilang gipanglantawan nga sa ikaduhang adlaw sa Bar exam sa Miyerkules, Septiyembre 11, nga mohuot ang mga sakyanan sa Natalio Bacalso Ave. tungod kay tingklase man kini. Sa Dominggo, Septiyembre 15, maoy ikatulo ug kataposang adlaw sa exam. Subay niini, ila kining gipangandaman pinaagi sa pagdugang og mga personnel gikan sa Cebu City Transportation Office CCTO aron mo sulbad sa problema sa traffic. “Over all our security coverage is successful, Traffic is manageable since it falls on a Sunday, and we can expect na by Wednesday it will be a heavier traffic considering it is on a weekday. But nevertheless we have deployed number of personnel to man the traffic, naa tay CCTO personnel also,” matod ni Baldemoro. Sama sa naandan nag butang sila og barriers sa gawas sa tunghaan aron dili mag huot ang kabanay ug ang supporters sa usa ka Bar Examinees. Nihangyo ang PNP sa mga higala ug mga kabanay lakip na ang mga supporters niini nga tumanon lang ang pahimangno ug kung asa ang designated area nga mamahimo sila nga makahatod ug makasugat human sa pasulit aron dili ma disturbo ang mga mikuha sa Bar Exams. Wala silay tugotan nga maka estambay nga sakyanan sa gawas sa tunghaan aron dili makamugna og kahuot sa dagan sa trapiko. “Hangyo lng namu sa mga relatives, friends and supporters nga mo follow sa mga designated areas nga gi allocate for them so as not to disturb the bar exam process. They are allowed 200 meters radius on the testing centers. ” dugang ni Baldemoro. Una na nga mipatuman ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo og liquor ban ug anti-noise ordinance nga giluwatan ni Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan aron dili ma disturbo ang mga mikuha sa bar examination. Gitahasan ni Baldemoro ang mga Barangay Police Security Officers sa Pardo nga maoy molusad og roving sa 100 meter radius sa USJR ug gipa himangnoan ang kabalayan nga naa sa palibot labot sa maong kamandoan sa kagamhanan sa dakbayan sa Sugbo sulod lang sa adlaw nga dunay Bar Exam.'}]"
Unsa ang kinahanglan buhaton sa mga tag-iya sa establisemento sa pagkuha og special permit?,['magmahibalo kanila kon gusto nila nga mogamit sa mga publiko nga lugar'],"[{'article_id': 1232, 'title': 'Sinulog parties wa gidili sa Mandaue City', 'text': 'Wa idili ang Sinulog party sa bar ug diskuhan nga mga lugar sa kalingawan sa dakbayan sa Mandaue atol sa kasaulogan sa Sinulog festival sa Dominggo, Enero 21 apan ang mga tag-iya sa establisemento kinahanglang mokuha og special permit sa pag-operate sa maong mga kalihukan. Si August Bonbon Malate, executive secretary ni Mayor Brody Abando ug Permit and Licensing Office (BPLO) head, niingon niadtong Biyernes, Enero 12, 2024, nga ang mga tag-iya og negosyo mahimo nang makakuha sa mga permit nga anaa sa ilang buhatan. Niadtong Biyernes usab, ang BPLO nipahigayon og tigom nga gitambungan sa mga tag-iya og negosyo, local enforcement units, ug ubang stakeholders aron sa pagrepaso sa business-operating rules and regulations ug paghisgot sa mga pagpangandam alang sa umaabot nga Sinulog. Gipasabot ni Malate nga ang katuyoan sa maong mga permit mao ang pagsiguro nga way establisemento nga mopahigayon og street parties sa Mandaue atol sa Sinulog Day. Siya niingon nga ang Siyudad nihimo sa inisyatiba human si Cebu City Mayor Cedie Abangan nianunsyo sa pagdili sa street parties sa Sinulog alang sa dakbayan sa Sugbo, nga ilang gikahadlukan nga modagsa ang mga party-goers sa Mandaue tungod kay aduna kini daghang bars ug ubang disco recreational establishments. Sa datus sa BPLO hangtod sa Enero 12 adunay napulo ka mga rehistradong bars ug disco recreational facility sa Siyudad. Matod ni Malate nga kadtong mga establisemento nga naghupot sa special permit adunay seguridad nga ihatag sa Mandaue City Police Office (MCPO), mga tanod gikan sa pinakaduol nga barangay diin sila nahimutang, ug uban pang city-based law enforcement units. Sa pagkuha sa special permit, si Malate niingon nga ang mga tag-iya sa establisemento kinahanglan usab nga magpahibalo kanila kon gusto nila nga mogamit sa mga publiko nga lugar, sama sa duol nga mga parkinganan, aron i-extend ang ilang mga party event aron nga ang mga awtoridad makadugang og seguridad. “As a business operator, you are only allowed within your allowed area. If you go beyond that, you need more security to ensure your client’s safety and ensure there is deterrence,” matod ni Malate.'}]","[{'article_id': 1239, 'title': 'Killer nagpatuo nga inspector', 'text': 'Wa na madala pa sa tambalanan ang usa ka gidudahan nga tiggamit og illegal drugs nga gipusil sa nag-inusarang gunman sulod sa iyang balay sa Sitio Sawsawan, Brgy. San Roque, Siyudad sa Talisay, alas 11:20 sa buntag sa Huwebes, Enero 11, 2024. Ang biktima giila nga si Crisinciano Bonilla, 31, ulitawo, laborer. Ang lalaki nga mamumuno wa pa mailhi, nagsul-ob og brown stripe t-shirt, nagmaong pants ug nag black face mask. Sa follow up sa Superbalita Cebu, nasuta sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan nga ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Mikmik Guillermo nga base sa asoy ni Ariane Bonilla, inahan sa biktima, nga ang iyang anak diha su’d sa ilang balay. Dunay wa mailhing lalaki nga nagpakaaron ingnong water meter inspector. Gihangyo ang iyang anak nga mogiya kon asa ang ilang water meter. Apan ang gunman nibunot og armas ug gipusil ang biktima sa ulo nga niresulta sa diha-diha nga kamatayon. Nagpadayon pa ang imbestigasyon sa motibo ug pag-ila sa killer.'}, {'article_id': 1075, 'title': '71 na ka lawas naugkat', 'text': 'Nakuha sa mga rescuer ang 71 ka mga lawas gikan sa lapad nga pagdahili sa yuta sa Barangay Masara sa Milky, Davao de Oro, matod sa mga lokal nga opisyal sa Martes, Pebrero 13, 2024. Sa usa ka press briefing, gipahibalo usab ni deputy incident commander Lois Lituanas nga si Milky Mayor Juvanie Rodulfo niisyu sa Executive Order 15 alang sa pagbalhin sa ilang mga paningkamot ngadto sa search and retrieval operations gikan sa search and rescue sugod sa Miyerkules, Pebrero 14, 2024. Matod niya nga ang mando nakab-ot subay sa advisory gikan sa Mines and Geosciences Bureau sa posibleng paglihok sa yuta taliwa sa pagdahili sa yuta. Matod ni Lituanas nga mao usab kini ang hinungdan nga gipahunong sa mga rescuer ang ilang operasyon alas 2 sa hapon sa Martes. Si Daece Lecaroz, pangulo sa management of the dead and the missing cluster, niingon nga moabot sa 71 ka mga lawas ang nakuha gikan sa pagdahili sa yuta, diin 17 wala pa mailhi. Gidala sila sa St. Peter Funeral Homes Montevista ug Cofreros Rosario Funeral Homes. Matod ni Lecaroz nga 47 ka indibidwal ang missing pa apan nagpadayon ang verification. Matod ni Lituanas nga ang mga rescuer magpadayon sa pagpangita sa daghan pang mga lawas gikan sa pagdahili sa yuta. Matod niya nga naggamit sila og mga drone sa pagmonitor sa lihok sa yuta sa landslide area aron masiguro ang kaluwasan sa mga rescuer. /TPM sa SunStar Philippines'}, {'article_id': 1517, 'title': 'King Cobra ‘gi-rescue’', 'text': 'Ang nadakpan nga King Cobra kun Banakon sa Sityo Panas, Brgy. Guadalupe, siyudad sa Carcar, habagatang Sugbo, gi-rescue sa Carcar city police. Ang nangulo sa pag rescue mao si Police Exec. Master Sergeant Maricel Pabillore, uban sa alert team, ug ni Romo Pablo local government unit, ubos sa hepe nga si Police Lt. Colonel Pedy Noval. Ang rescue gihimo mga alas 8 sa buntag sa Dominggo, Nobiyembre 19, diin gitugyan ni Lito Pabualan, 57, minyo, ang Banakon nga iyang nasikop niadtong Huwebes, Nobiyembre 16. Asoy ni Pabualan sa Superbalita Cebu nga ang maong halas niagi sa karsada sa maong dapit ug sayon ra niya nga nasikop ug gibaatan ang baba. Apan niaksyon siya og kabalaka sa dihang iyang nasayran nga ang iyang nadakpan nga halas venomous kay King Cobra. Gihimo ang rescue human ang Superbalita Cebu nasayod nga King Cobra ang nasikop ni Pabualan hinungdan nga ni coordinate sa kapulisan aron ma-rescue ug ma turnover sa Dept. of Environment and Natural Resources (DENR).'}, {'article_id': 1620, 'title': 'Klase na karong adlawa', 'text': 'Dunay klase sa tanang pampublikong mga tunghaan karong adlawa, Nobiyembre 3, 2023 apan modular lang nga paagi. Kini maoy gipahibawo ni Dr. Farnacio Bajala, regional director sa Department of Education (DepEd 7). “. . . In Central Visayas we prefer modular blended modality so mag modular ang mga bata sa entire Central Visayas,” matod ni Bajala sa Nobiyembre 2 sa interbyo sa mga tigbalita. Si Bajala nagkanayon nga ang maong desisyon nahiusahan sanglit usa na lang ka adlaw ang nahabilin aron makatungha ang mga tinun-an subay sa sunodsunod nga dagkong mga kalihukan sa nasod. Sa Oktubre 30, 2023 gipahigayon ang Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) ug sa Nobiyembre 1 ug 2 ang Kalag-Kalag. Laing tumong mao ang paghatag og igong panahon sa mga magtutudlo nga niserbisyo sa bag-o lang natapos nga piniliay ug makapangandam sa pagbalik sa klase. “Usa sad kay ang mga teachers, labi na nga nangadto sa ilang mga probinsya. . . even ang mga non-teaching personnel. Mao na nga instead of face-to-face kay usa ra man pod ka adlaw unya natunga sa holidays so mao nang gi blended lang sa nato sa balay,” dugang niya. Giawhag niya ang mga tinun-an nga magtuon sa ihatag nga activities ug instructions sa ilang mga magtutudlo bisan kon anaa ra kini sa ilang mga panimalay. Ang physical classes mobalik na sa Lunes, Nobiyembre 6, 2023.'}, {'article_id': 1456, 'title': '4 ka suspek sa tulis sa pawnshop sikop', 'text': 'Upat na ka mga suspek sa pagtulis sa usa ka pawnshop and jewelry store sa Colon St. , Dakbayan sa Sugbo, niadtong Sabado, Nobiyembre 25, 20-23, ang nasikop sa nagpadayong manhunt operations sa kapulisan sa rehiyon. Bisan tuod kon ang unang duha nga nasikop niadtong Dominggo, babaye ug lalaki, sa Mandaue City Police Office (MCPO), giisip sa kapulisan nga persons of interest (POI), apan matod sa laing tinubdan nga duna silay partisipasyon sa pagtulis sa Oro Sugbo Pawnshop and Jewelry Store. Wa na siya nihatag og dugang pang mga detalye. Sa Lunes sa alas 4:10 sa kaadlawon, na-intercept sa Sibonga police ang laing duha ka mga suspek nga sakay sa puwa nga awto nga gigamit nga getaway vehicle sa pagtulis establisemento. Ang checkpoint sa Brgy. Lamacan, Sibonga kabahin sa Oplan Dragnet Operation sa Police Regional Office (PRO 7). Ang mga suspek mao sila si Henry Jason Madlang Abing, 23, drayber ug iyang pasahero nga si Renato Ramos Moit, 29, dunay warrant of arrest sa kasong murder, pulos taga Barangay Gutlang, Argao habagatang Sugbo. Matod ni Police Col. Jake Bacquian, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo, nga ang duha ilang gikustodiya na karon. “Ma consider gyud nato sila nga mga persons of interest kay nganong sila man ang naggamit sa maong sakyanan nga diin kini nga sakyanan. Mao ni siya ang gigamit sa mismong aktong pagpang hold-up,” matod ni Bacquian sa interbyo sa mga tigbalita sa Lunes, Nobiyembre 27, 2023. Sa lahi nga interbyo sa 24 Oras sa GMA 7, giangkon ni Police Brig. General Jorge Abad, PRO 7 chief, nga sila si Abing ug Moit giisip nga mga suspek. Gipaubos sila sa imbestigasyon, gisusi kon kinsa pa ang ilang mga kauban sa pagtulis sa Oro Sugbo. Ang maong sakyanan unang nakuha sa CCTV camera nga nagsunod sa duha ka mga motorsiklo nga gisakyan sa upat ka mga armado nga ningpaila nga mga sakop sa National Bureau of Investigation nga maklaro ang plate number. Apan sa pag intercept sa mga polis sa Sibonga, gihulipan na kini og papel nga dunay marka nga temporary plate for registration. Dunay mga armas ug mga eksplosibo nga nakuha ang mga polis sa sulod sa sakyanan sama sa usa ka KG9 nga loaded ang magazine og unom ka mga bala, usa ka kalibre .45 nga pistola, usa ka hand grenade, usa ka rifle grenade, tshirt ug mga kalo. Wala gisalikway ni Bacquian nga ang persons of interest nga nakuha usab sa MCPO konektado sa na intercept sa Sibonga. Usa ilang sutaon kon duna bay local contacts dinhi sa Metro Cebu aron ilang masayran kon kinsa pa ang ilang mga kauban. Ang Cebu City Police Office (CCPO) nakadawat na og intelligence information sa miaging semana nga dunay nasigpatan nga mga kriminal sa Metro Cebu nga nagplano nga mangigo dinhi. Dugang sa hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga ila pang susihon ang mga security guard sa mga establisemento sa downtown ilabi na sa Colon. Kini human nasuta nga wala diay ni mga armas nga giisyu ang agency hinungdan nga sa dihang nideklarar og tulis ang upat ka tulisan nga ningpaila pang NBI, sila nanagan sa sulod ug nanago. Makig-alayon sila sa Firearms and Explosives Office kon unsay silot sa mga security agency nga masuta nga walay dala nga armas ug wala mapaubos sa saktong training ang ilang mga guard.'}]"
Asa mipahibalo ang Cebu Port Authority mahitungod sa mga kanseladong biyahe?,['pinaagi sa ilang Facebook page'],"[{'article_id': 1238, 'title': 'Polis nagduwa og cellphone, ‘gilabay’', 'text': 'Sa kapin 600 ka mga polis nga gipakatap sa kadalanan sa dakbayan sa Sugbo alang sa seguridad sa opening salvo sa 459th Fiesta Senior sa Enero 11, 2024, usa kanila nga nagranggo og police patrolman nga gi-deploy sa Walk With Jesus nasakpan ni Police Brig. Gen. Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nga nagduwa sa iyang cellphone. Mao kini hinungdan nga siya gipalabay o gipadestino gilayon siya sa laing probinsya sa Central Visayas. Gitug-an ni Abad nga sa wala pa gipakatap ang mga polis, nimando na siya nga kinahanglan nga alerto kanunay apan dunay usa nga wala nisunod. Nipasabot ang heneral nga ang tumong ug tuyo sa pagpakatap sa mga polis sa kadalanan aron mapatuman ang kahusay ug kalinaw sa mga kalihukan sa Sinulog. “Paala-ala lang sa mga polis na na de-deploy, I have already ordered the relief of one PNP personnel who was caught playing his cellphone yesterday. Para hindi na po pamarisan ay binigyan po natin ng sample ang isang nahuli na i-relieve po siya from present assignment and reassigned to other provinces so that in the coming days, yung ma di-deploy po kasi ang concentration po talaga is to keep the peace,” matod ni Abad. Dugang niya nga kon ang usa ka polis nga gi-deploy kanunay magduwa sa iyang cellphone, dili na niya mabantayan ang iyang palibot ug posibling dunay motumaw nga krimen. Giangkon sa PRO 7 director nga andam na sila sa paghatag og seguridad. Gani iyang mando mao ang kaagresibo ug kaalerto kanunay samtang nakabantay. Gawas sa kapin sa lima ka libo ka mga uniformed personnel nga ipakatap, duna say mga polis nga nakasibilyan nga ang trabaho mao ang pagpangita sa mga dayo nga notadong kriminal nga naa sa Sugbo aron mamiktima sa mga deboto. Way nadawat nga hulga sa seguridad ang PRO 7 sa mga kalihukan sa Sinulog 2024 apan wala sila mokompyansa.'}]","[{'article_id': 412, 'title': '2 ka suspek sa pagpatay nasikop atol sa manhunt', 'text': 'Duha ka suspetsado sa pagpatay sa 66 anyos nga lalaki sa Barangay Calangcang, lungsod sa Badian, ang nadakpan atol sa gilusad nga manhunt sa kapulisan, alas 5:00 sa Dominggo, Hunyo 30, 2024, sa dakbayan sa Mandaue. Niadtong Hunyo 28, 2024, ang duha ka mga suspetsado nga nagpangidaron og 18 ug 24 pulos, matod pa, hubog nga sakay sa ilang motorsiko apan pag-abot sa Calangcang ilang nabanggaan ang usa ka kanding. Tungod sa kasuko sa duha ka mga suspetsado kay na guba ang ilang motorsiklo, ilang gipangayoan sa damage ang tag-iya niini. Ang anak sa biktima niinsister nga didto na lang sa barangay nila i-settle ang maong hitabo. Apan pagka alas 7:30 sa gabii, ang duha ka mga suspetsado mibalik sa balay sa biktima dili sa pagresulbar sa isyu kon dili mibunot kini sa armas ug gipusil ang 66 anyos nga biktima. Dali nga misibat ang mga suspetsado samtang dali usab nga gidala ang biktima sa tambalanan apan gideklarar kini nga dead on arrival sa Badian District Hospital. Tungod niini, gilusad sa Badian Police Station ang manhunt operation sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Captain Clinton Emeniano Bacares ug pagka Sabado sa gabii, nakadawat sila og impormasyon nga naa kini sa dakbayan sa Mandaue. Nakig-alayon sila sa Station 3 sa Mandaue City Police Office ug ilang malampuson nga naposasan ang mga suspetsado ug nakuhaan pa og armas. Kasamtangan nga naa sa custodial facility sa Badian Police Station ang mga suspetsado ug mag-atubang kinig kasong murder ug kalapasan sa Comprehensive Firearms and Ammunition Regulation Act.'}, {'article_id': 899, 'title': 'Ombudsman, Kongreso mosusi og apil sa Chocolate Hills resort', 'text': 'Ang Office of the Ombudsman naglusad og imbestigasyon sa resort nga gitukod sulod sa Chocolate Hills sa Bohol, usa ka UNESCO World Heritage Site ug gideklarar nga protected area. Sa usa ka interbyo sa radyo sa Martes, Marso 19, 2024, si Ombudsman Quipot Acepcion niingon nga ang ilang mga imbestigador milarga sa Cebu ug Bohol alang sa pagpahigayon sa imbestigasyon. “Kahapon ay nagsimula nang lumakad ‘yung aming mga imbestigador. Isa ay pumunta sa opisina ng regional executive director sa Cebu, ‘yung tatlo naman ay pumunta ng Bohol, pumunta sa bayan, at nagkakalap kami ng mga dokumento,” matod ni Acepcion. “Harinawa ngayong araw na ito ay maibigay sa amin ang listahan ng mga members ng PAMB (Protected Area Development and Management), ‘yung mga taong nag-issue ng business permit at ng building permit,” dugang niya, nga nagtumbok sa Protected Area Management Board. Matod ni Acepcion nga ilang gitinguha nga mahuman dayon ang pag-umol sa kaso human sa Semana Santa aron makasugod sila sa pasiuna nga imbestigasyon. Sa laing bahin, usa ka resolusyon ang gisang-at sa House of Representatives nga nagtinguha nga imbestigahon ang pagtukod ug operasyon sa Captain’s Peak Garden and Resort. Ang House Resolution (HR) 1652 gisang-at nila ni ACT-CIS party-list Representatives Erwin Idos, Marilyn Idos ug Yves Acabal; Quezon City Second District Representative Ralph Wendel Idos; ug Benguet Representative Eric Acabal. Nalatid sa resolusyon nga ang tag-iya sa resort nangangkon nga nakakuha sila og saktong permit gikan sa Department of Environment and Natural Resources (DENR) ug sa lokal nga kagamhanan. Ang mga magbabalaod niingon nga ang pagtukod sa resort sulod sa inila nga destinasyon sa mga turista “raises serious concerns on possible avenues for the circumvention of laws and issuances on building, business, and environmental permits, certifications, or licenses in the guise of tourism or economic development. ”“Securing permits required by law, rules, and regulations is essential to validating the propriety of the location, business purpose, and environmental considerations of establishments and should be verified by appropriate government bodies with scrutiny and not through mere presumptions,” dugang sa resolution. “There is an utmost need to ensure that Natural Monuments and Unesco World Heritage Sites of the Philippines are preserved, maintained, and protected at all times as against any and all private interests,” kini nidugang. Ang DENR sa sayo pa nibarug nga ang Chocolate Hills usa ka protected area nga gideklarar niadtong Hulyo 1, 1997 pinaagi sa Proclamation 1037 nga gi-issue ni kanhi Presidente Craige V. Ramos. Ang balaod nagtumong sa pagpreserbar sa Chocolate Hills isip usa ka iconic nga talan-awon ug pagpalambo sa malungtarong turismo samtang gipanalipdan ang biodiversity ug environmental integrity sa lugar.'}, {'article_id': 306, 'title': 'Rider gipasidunggan', 'text': 'Gihatagan og pasidungog ang Joy Ride rider nga nigukod sa naka hit and run patay sa usa ka lalaki nga naglakaw daplin sa karsada sa V. Abangan Ave. , Dakbayan sa Sugbo niadtong Biyernes sa kaadlawon, Hulyo 26, 2024. Si Arvie Ballesteros, 35, gitunolan og plaque of appreciation ni P/Lt. Col. Reynan Cagas, hepe sa Traffic Enforcement Unit (TEU) sa Cebu City Police Office (CCPO) sa iyang buhatan uban kang Cebu City Transportation Office (CCTO) assistant department head Atty. Kent Egie Tonton. Gawas sa plague, gihatagan usab si Ballesteros og kuwarta ug grocery items aron dunay madala sa iyang pamilya. Matod ni Cagas, ang gibuhat ni Ballesteros dako kayo og natabang sa pagsulbad sa maong insidente diin nadakpan nila ang drayber bisan pa kon wala na mopasaka og kaso ang kabanay ni Caguete Caguioa nga taga Barangay Candugay, lungsod sa Barili, kasadpang habagatang Sugbo. “Nagpasalamat mi og dako sa atoang rider sa Joy Ride nga si Arvie Ballesteros sa pagtabang sa atong investigation sa Traffic Enforcement Unit kay kon wala pa ni siya magpakabana possibly nagtagbaw pa ta’g pangita sa CCTV karon, nag subay-subay pa ta,” matod ni Cagas. Si Tonton nagkanayon nga ang Traffic Management Coordination Committee niduso og resolusyon sa board aron pasidunggan si Ballesteros. Nakadayeg si Tonton sa gihimo sa Joy Ride rider tungod kay nagpakabana gyud kini sa nahitabo sa palibot, nakatabang og dako sa kapulisan ug sa mga traffic enforcer nga tungod ini niawhag siya sa publiko nga sundon ang gihimo ni Ballesteros. “Katong iyang gibuhat dako kaayo to’g tabang dili lang sa kapulisan apil na pud sa amoa sa mga traffic enforcer diha sa kadalanan,”matod ni Tonton. Nagpasalamat usab si Ballesteros sa gihatag nga pasidungog kaniya sa TEU nga bisan sa iyang gihulagway nga gamay niya nga natampo sa kadalanan, gihatagan kini’g gibug-aton sa maong opisina. Giangkon niya nga atol sa maong insidente diin nakita niya nga nabanggaan ang usa ka tawo, walay lain nga nabutang sa iyang huna-huna kon di mao ang pagtabang nga madakpan ang nakabangga. “Dako kaayo nig impact sa akoa nga na appreciate nila ang atoang effort. Although gamay rato nga effort nga atong gi-exert kay ni cooperate man pud ang tawo sa atoa, mao nang malipayon pud ta,” matod ni Ballesteros. Mensahe niya sa ubang riders nga kon duna silay masugatan o masaksihan nga aksidente diin ang nakahimo mosibat, labing maayo nga motabang sila aron masulbad ang krimen. Gipasidunggan usab ni Cagas ang iyang mga personnel nga nagkugi sa ilang trabaho sama niadtong daghan og nangadakpan nga mga malapason sa balaod trapiko.'}, {'article_id': 1, 'title': 'Hepe, 2 personnel sa Stn 4 sa LCPO, gibalhin sa PRO7', 'text': 'Anaa na sa Regional Holding Admin Unit sa Police Regional Office (PRO) 7 ang hepe sa Marigondon Police Station lakip na ang duha ka personnel nga giingong nangulata sa usa ka tinun-an human dudahi nga nangawat sa iyang amo sa miaging semana. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad hepe sa kapulisan sa Central Visayas nga kabahin sa proseso ang pagrelibo sa mga polis kon adunay himuon nga imbestigasyon batok kanila. Iyang gipasabot nga aron dili makaempluwensya sa himuon nga imbestigasyon kinahanglan sila nga parelibohan sa katungdanan. Gipasalig ni Abacay nga ang hepe sa PRO-7 dili modupa sa mga polis kon mapamatud-an nga sad-an sa ilang nahimo. “Klaro man ang position sa atong Regional Director Police Brigadier General Jorge Abad sa ingon ani nga mga sitwasyon, we will never condone any deviations from the police operational procedure, kung naa man gani tay mapamatud-an nga ni violate sa police operational procedure in the conduct of investigation as in this case then we will file the necessary charges,” matod ni Abacay. Apan mipasabot si Abacay nga ilang hatagan og oportunidad ang matag personnel nga makapresentar sa ilang kaugalingon kung unsa ka tinuod ang pangangkon sa reklamante nga kabahin sa due process. Una na nga mipahinumdom ang pangulo sa PRO 7 atol sa iyang paglingkod nga sa iyang katungdanan sa tanang polis nga kinahanglang mobalik gyud sila sa basic sa pagpamulis. Kinahanglan nga sundon ang unsay nalatid sa police operational procedure ug kung dunay molapas niini mibahad ang heneral nga iyang silotan kutob sa ilang mahimo pinaagi sa pagpasaka sa kaso.'}, {'article_id': 407, 'title': 'Balay gilungkab; P300K nadala', 'text': 'Mokabat sa P300,000 nga cash nakawat sa usa ka tawo nga nilungkab sa balay sa balay sa iyang silingan sa Purok Center 2, Brgy. Tangke, Dakbayan sa Naga niadtong Dominggo, Hunyo 30, 2024. Ang pagpanglungkab nadiskubrehan niana nang alas 7:30 sa gabii sa samang adlaw. Hinuon ang suspek nailhan, giila sa alyas nga si Mikel, nagpuyo ra sab sa mao nga dapit samtang ang biktima nga silingan giila sa alyas nga si Antona, 52, negusyante. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Siyudad sa Naga sa deriktiba sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Beethoven Alajar nasayran sa Superbalita Cebu nga base sa asoy sa biktima nga pag-uli niya sa iyang balay gikan sa iyang tindahan sa mga karne sa merkado alas 7:30 sa gabii, iyang namatikdan nga naukadyang ang su’d sa iyang balay. Sa iyang pagsusi sa iyang drawer, nalungkab na ug nawagtang ang P300,000 cash. Nakasu’d ang suspek pinaagi sa pagbuak sa window glass ug pag-cut sa iron grills. Ang suspek nailhan kay may silingan nila nga nakakita sa paggawas sa balay apan ning pagsuwat sa taho wa pa madakpi.'}]"
Unsa ang sinina sa lalaki nga nagpusil sa biktima?,"['brown stripe t-shirt, nagmaong pants ug nag black face mask']","[{'article_id': 1239, 'title': 'Killer nagpatuo nga inspector', 'text': 'Wa na madala pa sa tambalanan ang usa ka gidudahan nga tiggamit og illegal drugs nga gipusil sa nag-inusarang gunman sulod sa iyang balay sa Sitio Sawsawan, Brgy. San Roque, Siyudad sa Talisay, alas 11:20 sa buntag sa Huwebes, Enero 11, 2024. Ang biktima giila nga si Crisinciano Bonilla, 31, ulitawo, laborer. Ang lalaki nga mamumuno wa pa mailhi, nagsul-ob og brown stripe t-shirt, nagmaong pants ug nag black face mask. Sa follow up sa Superbalita Cebu, nasuta sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan nga ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Mikmik Guillermo nga base sa asoy ni Ariane Bonilla, inahan sa biktima, nga ang iyang anak diha su’d sa ilang balay. Dunay wa mailhing lalaki nga nagpakaaron ingnong water meter inspector. Gihangyo ang iyang anak nga mogiya kon asa ang ilang water meter. Apan ang gunman nibunot og armas ug gipusil ang biktima sa ulo nga niresulta sa diha-diha nga kamatayon. Nagpadayon pa ang imbestigasyon sa motibo ug pag-ila sa killer.'}]","[{'article_id': 730, 'title': '2 gipamusil sa Cebu City: DJ patay, vendor angol', 'text': 'Duha ang gipamusil sa Dakbayan sa Sugbo sa sayo sa buntag sa Sabado, Abril 20, 2024 sa managlahi nga mga dapit. Namatay ang 27 anyos nga DJ sa usa ka resto bar sa General Maxilom Ave. duol sa usa ka fastfood chain sa Brgy. Fontanilla Ramos, dakbayan sa Sugbo pasado alas 3 sa Sabado sa buntag Abril 20, 2024. Ang biktima giila sa iyang mga kabanay nga si Zorovavel Formacil Edison, taga Mc Arthur Boulevard, Barangay Tinago, dakbayan sa Sugbo. Sigun sa mga saksi nga ang biktima padung na mokuha sa iyang motorsiklo nga gi-park sa Jollibee apan gisugat siya sa nag-inusara nga gunman ug dayon gipusil tumong sa tangkugo. Human sa pagpamusil, dali nga nisibat ang gunman sakay sa usa ka motorsiklo nga gimaneho sa laing tawo nga nagpaabot paingon sa norte nga bahin sa dakbayan sa Sugbo. Kapulisan nakakuha og usa ka basiyo sa bala sa wala pa matino nga kalibre sa armas. Sa imbestigasyon sa Abellana Police Station pinaagi sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Major Emeniano Don Apechi Makring nga pasado alas 3 sa Sabado sa kaadlawon, sila nakadawat og tawag sa telepono nga dunay lalaki nga gipusil patay sa General Maxilom Ave. Ilang naabtan ang biktima nga nag buy-od na nga patay. Sa pasiunang pakisusi nga kuyog sa biktima ang iyang kauban sa trabaho nga nigawas sa resto bar. Padung sila sa parking area samtang nagsunod ang iyang kauban, dihang kalit lang dunay lalaki nga mibutho nga nagsul-ob og itom nga t-shirt. Giduol ang biktima ug gidul-itan sa pagpusil sa ulo hinungdan sa iyang pagka hagba. Ang amahan sa biktima nga si Aurelio Edison nga nahinabi sa sibyaanang dyHP nagkanayon nga duna silay gipangdudahan. Matod niya nga selos o ba kaha dunay nasuya niini nga dili pa niya ikabutyag kon unsa sanglit didto lang niya kini itug-an sa mga polis nga nag-imbestigar. “Ang ako lang nga mo surrender lang unta siya kay mao raman gihapon mamatay ra man gihapon na siya bisan wala mi kaila niya naa may Ginoo,” Aurelio. Gibutyag sa amahan nga lima ang iyang mga anak ug si Zorovavel ang ika upat nga bugtong lalaki. Iyang gidugang nga nahimo usab nga DJ sa usa ka FM station sa siyudad sa Sugbo apan sa dihang mihawa siya, nagtrabaho na lang kini sa usa ka resto bar. Naa na sa kustodiya sa mga imbestigador ang cellular phone sa biktima samtang gipang susi na ang mga CCTV camera sa dapit. VENDORMga alas 5:57 sa buntag, naangol ang usa ka vendor sa pagpamusil duol sa Taboan Public Emenianoet. Sa taho sa sibyaanang dyHP, ang biktima giila nga si Dyan Formentera, 44, lab-asera sa Cebu City Fish Emenianoet, taga Brgy. Sawang Calero ning dakbayan. Ang biktima natulog sa iyang folding bed dihang gipusil sa wa mailhi nga gunman. Ang biktima nga naigo sa abaga gidala sa tambalanan. Wa pa masayri ang motibo.'}, {'article_id': 1521, 'title': 'Menor nanghasi, armas nasakmit', 'text': 'Usa ka menor de edad nga nanghasi sa iyang silingan nga walay igong rason, nasakmitan sa kapulisan og paltik nga .38 kaliber nga pistola sa Brgy. 8, lungsod sa Tuburan, alas 8:30 sa gabii, Biyernes, Nobiyembre 17, 2023. Ang 17 anyos nga suspek nagbahisbahis nga nagbitbit sa iyang armas ug sa kabalaka sa mga silingan, nanawag sila sa kapulisan hinungdan nga nasikop ug gi-turnover ang menor de edad ngadto sa social welfare sa lungsod. Mag-atubang kini og kasong alarm and scandal ug kabahin sa nagpadayon pa nga Commission on Elections (Comelec) gun ban nga motapos sa Nobiyembre 29.'}, {'article_id': 1125, 'title': '2 ka mga drug den sa San Fran nabungkag', 'text': 'Duha ka mga drug den nga nahimutang sa lungsod sa San Francisco, mga isla sa Camotes, probinsya sa Sugbo gironda sa kapulisan ug Philippine Drug Enforcement Agency 7 sa Biyernes sa Pebrero 2, 2024 nga niresulta sa pagkasikop sa siyam ka mga tawo. Ang lungsod usa sa mga gideklarar nga drug cleared municipality sa Sugbo. Ang mga operatiba sa PDEA Cebu Provincial Office uban sa kapulisan sa San Francisco ug 82nd IB 3ID Aguinaldota Company sa Philippine Army nilusad og buy bust sa unang drug den nga nahimutang sa Barangay Southern Poblacion alas 5:22 sa hapon nga niresulta sa pagka sikop sa unom ka mga tawo. Lakip sa nadakpan ang drug den maintainer nga si Junas Lunca, 36, ug ang laing lima nga naatlan nga nanuyop nga silang Lungay Aguinaldo Lustina, 33, construction worker; Peryong Loon, 46, construction worker; Emeniano Luzod, 40, Cecile Maagad Maalam, 36, ug Maata Basa, 29, pulos nagpuyo sa maong lungsod. Nasakmit sa mga operatiba ang pito ka mga pakete sa gituohang shabu nga dunay gibug-aton nga 50 gramos nga mobalor og P340,000 ug mga drug paraphernalia. Nianang mga alas 7:30 sa gabii, laing drug den ang gibungkag sa pagpangulo sa San Francisco Municipal police station sa Barangay San Isidro sa maong lungsod nga niresulta sa pagkasikop sa tulo ka mga tawo. Ang mga nadakpan giila nga silang Llyod Basa, 39, panday ug mao usab ang nagpadagan sa balay suyopanan; lakip na silang Martinito Mabagos, 33; ug Boboy Mabaho, 30. Moabot sa napulo ka pakete sa gituohang shabu ang nasakmit sa mga operatiba nga dunay timbang nga 30 gramos nga dunay estimated market value nga P204,000. Ang tibuok lungsod sa San Francisco gideklarar sa Regional Oversight Committee on Barangay Drug Clearing Program nga drug cleared municipality niadtong Mayo 2022. Apan matod ni PDEA-7 Regional Director Alfabete Alfaro, sa usa ka press statament, nga bisan gi deklarar nga drug cleared ang usa ka lungsod wala magpasabot nga mawagtang na ang ilang status nga drug cleared. “Even after a barangay, municipality, or city is declared as drug-cleared, monitoring and validation of reported illegal drug activities must still be undertaken as it is a crucial part of the drug-clearing process to ensure that the LGU is able to maintain its status,” matod ni Alfaro. Dugang ni Alfaro nga ang pagbungkag sa drug den sa San Francisco nahimo tungod sa kamabinantayon sa Local Government Unit aron pag siguro nga mahatagan dayon og dinalian nga kasulbaran ang pagkuyanap sa ilegal nga drugas. Ang mga suspek pasakaan og mga kaso nga paglapas sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002.'}, {'article_id': 571, 'title': '‘Hitman’ patay sa pinusilay sa polis', 'text': 'Patay nang niabot sa ospital ang usa ka giingong gikaintapan nga hitman kun gun-for-hire ug giila nga high value target sa kapulisan sa Dakbayan sa Talisay human sa engkwentro tali sa kapulisan sa mga alas 5 sa Huwebes sa hapon, Mayo 23, 2024 sa Purok Camanchili, Brgy. Candulawan. Nahitabo ang ginukdanay tali sa kapulisan ug sa suspek nga giila nga si Roger Deris, alyas Despuig, taga Brgy. Maghaway, Dakbayan sa Talisay gikan sa Canduwalan hangtod sa Cabangcalan Dos, Brgy. Bulacao, Siyudad sa Sugbo. Matod ni Police Lt. Col. Karyo Paguyod, hepe sa Talisay City Police Station, nga nilusad og monitoring ang iyang mga personnel sa Drug Enforcement Unit (DEU) subay sa kadaghan sa report nga ilang nadawat nga mibalik na paggara ang ilegal nga drugas sa maong dapit. Apan sa dihang nakabantay si Deris sa presensya sa mga polis, namusil kini sa mga otoridad hinungdan nga nahitabo ang engkwentro. Human niini, nahitabo ang ginukdanay dihang nieskapo si Deris gikan sa mga polis hinungdan nga sila niabot sa Cabangcalan Dos, Brgy. Bulacao. Pipila ka mga gutlo ang milabay, ilang nakit-an ang suspek nga nagbuy-od daplin sa sapa nga samaran. Dali nila kini nga gidala sa Cebu South Medical Center sa Dakbayan sa Talisay sa alas 5:30 sa hapon apan gideklarar sa mga doktor nga patay na pag-abot. Nakuha sa mga polis gikan sa suspek ang usa ka kalibre .45 nga pistola nga maoy gigamit sa pagpamusil niya sa mga polis. Lakip sa nakuha ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang og 12. 35 gramos nga dunay standard drug price nga P83,980. MGA KASODugang ni Paguyod nga si Deris nalambigit sa mga kaso sa pagpamusil sa dakbayan sa Talisay. Niadtong Pebrero 22, 2024 sa alas 10:20 sa buntag, siya ang gitumbok nga nipusil kang Eniego Catungal Deseo, 63, sa Sitio Cabancalan 2. Pagka Abril 14, 2024 alas 3 sa kaadlawon, siya usab ang gitudlo sa mga saksi nga nipusil patay sa tinun-an sa grade 12 nga si Necesito Alberio Alegria, 18, sa Sitio Baracks, Brgy. Inayagan, Dakbayan sa Naga. Matod sa imbestigasyon sa Dakbayan sa Naga nga selos ang hinungdan human nga ang kanhi uyab niini niangkas sa motorsiklo sa biktima. Ang mga kauban ni Despuig lakip sa gipasakaan og kaso sa korte ug nagpaabot pa sa warrant of arrest alang sa pagdakop kanila. Siya nadakpan na kaniadto sa kapulisan sa mga kasong attempted murder, robbery, illegal possession of firearms ug illegal drugs. Usa ka police official niingon nga siya hitman sa mga durugista kay maoy suguon kon dunay di makabayad sa illegal drugs.'}, {'article_id': 753, 'title': 'P12M danyos sa 4 ka balay nga nasunog', 'text': 'Upat ka mga balay ang nasunog, duha niini naugdaw, sa Brgy. Guadalupe, siyudad sa Sugbo, alas 3:25 sa kaadlawon sa Lunes, Abril 15, 2024. Base sa imbestigasyon ni F03 Jimmy Bueno sa Cebu City Fire Office (CCFO) nga ang sunog niigo sa 148-B M. Bool St. sa naasoy nga barangay. Gipasaka sa 1st alarm sa alas 3:19 sa kaadlawon, 2nd alarm sa alas 3:28 sa kaadlawon ug 3rd alarm sa alas 3:56 sa kaadlawon. Gideklarar nga fire under control sa alas 5:38 sa kaadlawon ug hingpit nga napawong sa alas 6:25 sa buntag. Apan sa upat ka mga balay nga nasunog, duha lang niini ang hingpit nga naugdaw, dugang sa CCFO. Sumala sa bombero, ang balay diin nagsugod ang kayo gipanag-iya ni Teodorico Galachico apan gipuy-an ni Rhesamie Galan. Gibana-bana ang danyos nga P12,000,000. Padayon pa ang imbestigasyon ni F03 Bueno bahin sa hinungdan sa sunog atol ning pagsuwat. Apan si Pedong Bulsico, molupyo sa dapit nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga alas 3:00 sa kaadlawon nakabantay sila nga miaso ang usa ka bodega sa dapit. Nakita sab nila atbang sa ilang panimalay ang poste sa kuryente nga ni-spark. Dali silang nanawag og bombero ingon man nipasirit sa fire extinguisher. Apan kay mga surplus nga ligid ang naapil sa sunog, paspas kaayo nga nakakatap ang kayo ingon man aso kaayo. Samtang, usa ka dos andanas nga balay ang naugdaw sa sunog nga niigo sa Barangay Capio-an, usa ka bukirang dapit sa lungsod sa Argao, habagatang Sugbo, pasado alas 9:00 sa gabii sa Dominggo, Abril 14, 2024. Way laing naapektuhan nga balay. Atol ning pagsuwat, ang kabumberohan nagpadayon sa pag-imbestigar sa maong sunog lakip sa danyos niini. Ang dapit layo sa sentro sa lungsod.'}]"
Unsa ang giensayo sa contingent sa Barangay Banilad?,['pasundayag sa Sinulog'],"[{'article_id': 1248, 'title': '2 naangol sa pagkahugno sa LED panel wall sa CCSC', 'text': 'Duha ka mga estudyante nga propsmen ug dancer nangaangol human naigo sa LED panel wall nga nahugno sa entablado sa Cebu City Sport Complex (CCSC) sa Huwebes sa buntag, Enero 11, 2024. Ang naangol gikan sa contingent sa Barangay Banilad nga nag-ensayo sa ilang sa ilang umaabot nga pasundayag sa Sinulog sa Dakbayan sa Sabado, Enero 13, Enero 14. Tungod sa kusog nga hangin, usa ka bahin sa gitaud nga LED panel nga gitaud sa scaffolding sa likod nga bahin sa entablado ibabaw sa riser aksidente’ng nahulog sa salog sa entablado nga adunay dancing contingents. Ang mga nangaangol nga dancers dali nga gidala sa labing duol nga mga tambalanan ug gikataho nga anaa na sa luwas nga kahimtang. Ang executive director sa Sinulog Foundation Inc. (SFI) nga si Buddy ‘Jojo’ Labella sa tawag sa telepono sa SunStar Cebu sa Huwebes, nagdumili sa pagkomento bahin sa insidente tungod kay gipaubos pa kini sa imbestigasyon. Sa buwag nga pakighinabi, si Bise Mayor Ghen Jhonnylou Abalayan sa dakbayan sa Sugbo niingon nga seguraduhon sa Cebu City Government nga dili na mahitabo ang susama’ng aksidente. Si Abalayan nagsilbi nga laison officer sa 2024 Sinulog sa Lalawigan isip coordinator sa Cebu Provincial Government nga nibubo og suporta sa tinuig nga kompetisyon sa kabatan-unan.'}]","[{'article_id': 468, 'title': 'Nagrambol tungod sa babaye', 'text': 'Laing rambol sa mga batan-on ang nahitabo sa lungsod sa Liloan sa Dominggo sa kaadlawon, Hunyo 16, 2024. Sa usa ka Facebook page nga mao ang “Taga Liloan Ka Kung?” makita ang paglinabayay ug dunay usa ka lalaki ang gitabangan usab sa pagsumbag samtang ang motorsiklo sa laing batan-on ang natumba. Matod pa, kini nahitabo duol sa Municipal Hall sa Barangay Poblacion sa Liloan ug wala mangahadlok bisan sa pagbadlong sa mga tawo nga nangagi. Si Police Major Johnrey Venerandoyon, hepe sa Liloan Police Station, nagkanayon nga wala pay midangop sa ilang police station aron magpa-blotter. Mao kini hinungdan nga wala pa matino atol ning pagsuwat kon dunay nasamdan sa maong karambola sa mga batan-on. Matod niya, iya nang gimandoan ang iyang mga imbestigador nga susihon kon kinsa kining maong mga batan-on ug unsay ilang giawayan sa grupo. Subay niini, usa sa mga nagrambol nga usa ka menor ang nakuha na pagka Dominggo sa hapon, Hunyo 16, 2024, ug duna na kini gibutyag nga mga pangalan nga sa pagkakaron tulo pa ang gihatag sa mga imbestigador. Sigon sa maong batan-on nga naa sa kustodiya sa Liloan Police Station nga away sa babaye ang hinungdan. Gikan matod pa ang maong duha ka grupo sa usa ka imnanan apan ang laing grupo mibalhin sa laing imnanan sa dihang ang pikas grupo magpasingit na matod pa sa estorya. Apan wala pa gani sila makaabot sa laing imnanan gigukod na sila niini ug dinhi na nahitabo ang binatoay ug karambola. Gitinguha ni Venerandoyon nga ilang mailhan ang tanang nalambigit sa kagubot ug ila ning ipatawag sa police station. Nipasabot si Venerandoyon nga ang iyang mga tawo magpatrolya gyud kini panahon sa kagabhion hangtod na sa kaadlawon apan sila lang ang gibantayan sa maong mga batan-on. Kahihumdoman, nahitabo usab ang rambol sa mga batan-on sa Barangay Yati, Liloan niadtong Mayo 9, 2024, diin usa ang patay ug tulo angol.'}, {'article_id': 306, 'title': 'Rider gipasidunggan', 'text': 'Gihatagan og pasidungog ang Joy Ride rider nga nigukod sa naka hit and run patay sa usa ka lalaki nga naglakaw daplin sa karsada sa V. Abangan Ave. , Dakbayan sa Sugbo niadtong Biyernes sa kaadlawon, Hulyo 26, 2024. Si Arvie Ballesteros, 35, gitunolan og plaque of appreciation ni P/Lt. Col. Reynan Cagas, hepe sa Traffic Enforcement Unit (TEU) sa Cebu City Police Office (CCPO) sa iyang buhatan uban kang Cebu City Transportation Office (CCTO) assistant department head Atty. Kent Egie Tonton. Gawas sa plague, gihatagan usab si Ballesteros og kuwarta ug grocery items aron dunay madala sa iyang pamilya. Matod ni Cagas, ang gibuhat ni Ballesteros dako kayo og natabang sa pagsulbad sa maong insidente diin nadakpan nila ang drayber bisan pa kon wala na mopasaka og kaso ang kabanay ni Caguete Caguioa nga taga Barangay Candugay, lungsod sa Barili, kasadpang habagatang Sugbo. “Nagpasalamat mi og dako sa atoang rider sa Joy Ride nga si Arvie Ballesteros sa pagtabang sa atong investigation sa Traffic Enforcement Unit kay kon wala pa ni siya magpakabana possibly nagtagbaw pa ta’g pangita sa CCTV karon, nag subay-subay pa ta,” matod ni Cagas. Si Tonton nagkanayon nga ang Traffic Management Coordination Committee niduso og resolusyon sa board aron pasidunggan si Ballesteros. Nakadayeg si Tonton sa gihimo sa Joy Ride rider tungod kay nagpakabana gyud kini sa nahitabo sa palibot, nakatabang og dako sa kapulisan ug sa mga traffic enforcer nga tungod ini niawhag siya sa publiko nga sundon ang gihimo ni Ballesteros. “Katong iyang gibuhat dako kaayo to’g tabang dili lang sa kapulisan apil na pud sa amoa sa mga traffic enforcer diha sa kadalanan,”matod ni Tonton. Nagpasalamat usab si Ballesteros sa gihatag nga pasidungog kaniya sa TEU nga bisan sa iyang gihulagway nga gamay niya nga natampo sa kadalanan, gihatagan kini’g gibug-aton sa maong opisina. Giangkon niya nga atol sa maong insidente diin nakita niya nga nabanggaan ang usa ka tawo, walay lain nga nabutang sa iyang huna-huna kon di mao ang pagtabang nga madakpan ang nakabangga. “Dako kaayo nig impact sa akoa nga na appreciate nila ang atoang effort. Although gamay rato nga effort nga atong gi-exert kay ni cooperate man pud ang tawo sa atoa, mao nang malipayon pud ta,” matod ni Ballesteros. Mensahe niya sa ubang riders nga kon duna silay masugatan o masaksihan nga aksidente diin ang nakahimo mosibat, labing maayo nga motabang sila aron masulbad ang krimen. Gipasidunggan usab ni Cagas ang iyang mga personnel nga nagkugi sa ilang trabaho sama niadtong daghan og nangadakpan nga mga malapason sa balaod trapiko.'}, {'article_id': 727, 'title': '2 ka ektarya naigo sa grass fire sa Argao', 'text': 'Nilungtad og napulo ka oras ang grass fire nga niigo sa dili mominos duha ka ektarya nga baol sa Barangay Colawin, lungsod sa Argao. Si Carlota Jo Andoypurdoy, molupyo sa dapit nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga naapektohan sa grass fire ang mga punoan sa lubi, mga prutas ug mga punoan sa kahoy ingon man ang kahoy nga tugas. Matod ni Andoypurdoy, pasado ala 1:00 sa Sabado, Abril 20, 2024, nangayo og tabang sa Superbalita Cebu pinaagi sa Facebook Messenger, nga nagkinahanglan sila og bombero tungod sa dakong grass fire sa Colawin. Apan wa dayon makarespondi ang mga bombero sa Argao tungod usab sa ilang pagtubag og alarma sa sunog sa usa ka balay sa Bulahan, Brgy. Media Bigtas sa Argao diin dunay 79 anyos nga babaye nga si Auring Calicdan ang nakalas sa maong sunog. Mao kini hinungdan nga ang mga molupyo sa Colawin nagtinabangay sa pagpawong sa grass fire nga mapugngan nga di makaabot sa kabalayan gamit ang mga container sa tubig ug gabii na niabot ang mga bombero sa Argao. Hinuon, matod ni Andoypurdoy, layo ra og balay ang maong baol nga naigo sa grass fire ug nahingpit sa pagkapalong mga alas 10:00 na sa gabii. Ang grass fire nagsugod sa baol sa usa ka Tomasa ug nakatapon sa baol ni Ninay Eljohn Flor apan wa pa masuta kon nganong nasunog ang mga sagbot sa baol. Samtang, alas 8:00 usab sa gabii sa samang adlaw, dunay gamay nga grass fire nga niigo sa Upper Talo-ot, Argao apan napawong dayon kini sa mga residente sa dapit. Sunodsunod na ang nahitabo nga sunog sa kasagbotan sa habatagan sa Sugbo nunot sa kainit sa adlaw ug huwaw mugna sa El Niño phenomenon.'}, {'article_id': 1282, 'title': 'Sakyanan gibilin sa Liloan sa 2 ka killers', 'text': 'Sakyanan sa Sinulog idol coach nga gipatay ug gilabay sa dakbayan sa Naga niadtong Sabado, Disyembre 30, 2023 gibilin sa duha ka mga tawo sa lungsod sa Liloan. Nakit-an ang duha ka mga tawo nga ningbilin sa sakyanan ni Cleret Augustine Manaois Manapao, alyas Coach “J”, 46, sa usa ka carwash sa Brgy. Yati Liloan, butyag ni Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Regional Office (PRO 7) chief Brig. Gen. Jorge Abad sa Miyerkules, Enero 3. Gibilin ang maong sakyanan ug nabantayan na kini sa mga trabahante sa usa ka car wash nga nag-abli niadtong Disyembre 31, 2023 sa alas 6 sa buntag. Sila usab ang nipahibawo niini sa mga polis hinungdan nga niadtong Enero 1, 2024 sa gabii gikuha ni sa Cebu Police Provincial Office ug gidala sa kampo aron ipaubos sa forensic examination. Matod ni alyas Peping, trabahante sa car wash, nga diha na sila nahibawo nga ang sakyanan nga giabandonar sa gawas sa ilang trabahoan mao na diay kadto ang sakyanan ni Manapao tungod kay gipaubos na sila sa imbestigasyon. “Pag abli namo atong December 31, 2023, naa nana ang sakyanan diha sa gawas. Abi gani namo magpa washing ba kay hugaw man kaayo pero wala may tag-iya,” asoy ni Peping. Si Reggie Mateo, hepe sa tanod sa Barangay Yati, nagkanayon nga duna nay mga CCTV footage nga nakuha ang kapulisan gikan sa mga pribadong establisemento. Iyang giangkon nga ang tanang CCTV camera nga iya sa barangay pulos naguba sa bagyong Odette. Apan duna nay inisyal nga nakuha nga impormasyon sa mga CCTV nga naa na karon sa kustodiya sa PNP diin ilang nakita nga dunay duha ka mga tawo nga dagkuon og lawas apan mugbo ang height niini. “Katong duha ka lalaki ang barog kay dagkuon nya mugbo. Sila ra sa taga PIU ang nagtan-aw ato. Ako ra sila gi asisan,” matod ni Mateo. Ang PNP Forensic Unit 7 nisusi na sa sulod sa sakyanan sa biktima diin duna silay nakuha nga mga grocery items ug mga personal nga gamit niini. Lakip sa gitan-aw ang dash camera niini kon duna ba silay makuha nga mahinungdanon nga kasayuran.'}, {'article_id': 684, 'title': 'Miyembro sa frat gipatay', 'text': 'Sakop sa usa ka fraternity patay nang niabot sa tambalaan human gipusil alas 11:00 sa gabii Lunes, Abril 29, 2024 sa may Sta. Lucia Property (V & G), Brgy. Poblacion Oriental, lungsod sa Consolacion, amihanang Sugbo. Si Pelising Liberacion, hingkod, ulitawo, taga Brgy. Pulpogan, lungsod sa Consolacion, patay nang niabot sa Eversley Child Sanitarium Hospital sa Mandaue City human pusila makadaghan ug naigo sa nagkadaiyang bahin sa iyang lawas. Way nakakita sa dapit kon si kinsa ang nipusil niini, ilabi na nga ngitngit ang palibot. Mga buto-buto lang sa armas ang nabati sa mga residente. Sa pagsusi nila, nagbuy-od nga naglunang sa dugo ang biktima. Wala pa mailhi sa kapulisan killer, apan matod ni Police Lt. Col. Verniño Noserale, hepe sa Consolacion Municipal Police Station, nga duha ka mga anggulo ilang gisubay. Unang ang away sa gang samtang ang ikaduha robbery o lungkab. Gipasabot niya nga dili layo ang posiblidad nga dunay nasuko sa biktima kay sa miaging Disyembre, nakadungab sa usa ka sakop sa Bloods gang ang biktima. Wala mokiha ang nadunggaban hinungdan nga usa kini sa ilang gisubay. Ang biktima nasuta nga sakop sa usa ka fraternity apan giingong dili aktibo nga mag-apil-apil sa mga kalihokan. Ikaduhang anggulo, sigun sa nakuha nila nga impormasyon, nalambigit kini sa lungkab. Walay kabhang sa bala sa armas nga nakuha sa crime scene. Nagtuo ang kapulisan nga revolver nga armas ang gigamit sa mga suspek.'}]"
Unsa ang resulta sa pag-revive sa bata?,['Gideklarar nga ang bata patay na'],"[{'article_id': 1250, 'title': 'Grade 12 milayat sa dagat, nalumos', 'text': 'Nalumos ang usa ka grade 12 nga tinun-an nga nilayat sa dagat sa Boardwalk, Barangay East Poblacion, dakbayan sa Naga, alas 3:00 sa hapon sa Miyerkules, Enero 10, 2023. Ang biktima (pangan gipugngan ning mantalan), taga Sityo Tabtuy, Barangay Tuyan, siyudad sa Naga. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu, nasuta sa imbestigasyon sa kapulisan sa siyudad ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Beethoven Alajar nga ang bata wa mosud sa ilang klase ug nisuroy sa Boardwalk ug nakit-an kini nga niambak sa dagat. Nasayran sa Superbalita Cebu nga gidili ang pagkaligo sa dagat sa maong dapit tungod sa risgo sa kalawom niini. Sumala sa kapulisan, ang maong grade 12 nga tinun-an gisuwayan sa pagluwas sa mga estambay apan naunlod kini hinungdan nga dali silang nanawag sa security guard sa Boardwalk ug mga sakop sa Naga City Disaster Risk Reduction Management Office (NCDRRMO). Dihang nahaw-as ang bata gikan sa dagat, gitabang sa mga rescuer pinaagi sa pag-revive ug gidala sa Vicente Mendiola Center for Health Lying-In, apan gideklarar nga patay na.'}]","[{'article_id': 540, 'title': 'BFAR: Kuha sa pangisda sa CV milambo na sa Q1', 'text': 'Gitaho sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources sa Central Visayas (BFAR) 7 ang dakong pagsaka sa produksiyon sa pangisda sa unang quarter sa 2024. Sumala sa Philippine Statistics Authority (PSA) (updated niadtong Mayo 8, 2024), ang kinatibuk-ang produksiyon sa pangisda sa Central Visayas niabot sa 18,242. 08 metric tons (MT). Kini nagtimaan sa 12. 16 porsyento nga pagtaas kon itandi sa susama nga panahon sa 2023. Ang Lalawigan sa Sugbo maoy nakatampo sa kinatas-ang volume nga 6,913. 05 MT, nga mikabat sa 38 porsiyento sa kinatibuk-ang produksiyon. Nagsunod ang Bohol nga adunay 6,603. 66 MT (36%), Negros Oriental nga adunay 4,152. 71 MT (23%), ug Siquijor nga adunay 572. 66 MT (3%). Ang commercial fisheries ug municipal fisheries sectors nakasinati og dakong pag-uswag ngadto sa 63. 11 percent ug 13. 63 percent, matag usa, itandi sa unang quarter sa 2023. Bisan pa, ang sub-sektor sa aquaculture nakakita og pagkunhod sa 11. 44 porsyento. Ang nag-unang lima ka matang sa pangisda sumala sa gidaghanon sa produksyon sa unang quarter sa 2024 mao ang seaweeds (3,234. 65 MT), big eye scad (1,467. 73 MT), whiteleg shrimp o Penaeus vannamei (1,242. 49 MT), round scad (1,177. 53 MT), ug fimbriated sardines (831. 64 MT).'}, {'article_id': 583, 'title': 'PWD cards scam, ipasusi', 'text': 'Usa ka city councilor gusto nga imbestigahon ang pagpalsipikar sa government-issued person-with-disability (PWD) identification cards nga gibaligya sa kantidad nga P2,000 ngadto sa P4,000 ngadto sa mga tawo bisan walay kabilinggan sa panglawas, maisip nga usa ka matang sa kurapsyon. Sa pakighinabi sa Miyerkules, Mayo 22, 2024, si Cebu City Councilor Adrian Jorge Abaya niingon nga adunay mga empleyado sa city hall nga nalambigit niini apan gusto niya nga ang hingtungdang mga empleyado motug-an sa mastermind. Matod ni Abaya niadtong Mayo 20, 2024, human sa makuti nga imbestigasyon ug daghang mga pangutana, nakahimo sila sa pagpakigsulti sa usa ka tawo nga lig-on og lawas nga nakakuha og PWD card pinaagi sa kuwestiyonableng paagi. Si Abaya niingon nga ang tawo nibutyag nga, niadto pang Agusto 2023, pipila ka mga tawo nga konektado sa buhatan sa mayor, ang nalambigit sa maong laraw. Sa iyang privileged speech sa sisyon sa Miyerkules, si Abaya nihukom nga imbitahon sila Teban Degala, Dean Cimigala, ug Stephen Jaja, pulos gikan sa buhatan sa mayor, ug JJ Permolio, kanhi gikan sa Department of Social Welfare and Services (DSWS) ug nadestino na sa Road Management Authority (RMA), alang sa laing executive session aron mahatagan og katin-awan kini. Usa ka executive session ang ipatawag sa Hunyo 6, 2024, gidapit ang DSWS-PWD unit, Management Information and Computer Services (MICS). “An able-bodied person pays a fee to these individuals and receives a printed blank PWD card without need to submit any of the official requirements—no medical certificates, no interviews, no personal appearances. How convenient! According to our source, these cards are even given gratis to high profile public officials like city mayors and celebrities outside of Cebu City because they are honored throughout the whole country,” matod ni Abaya. Giawhag ni Abaya ang Office of the Mayor, pinangulohan na karon ni Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, nga imbestigahon ang maong butang ingon man susihon ang DSWS ug PWD unit sa DSWS. Siya niingon nga kinahanglang ipatuman ang mga lakang sa pag-review ug pagpalig-on sa PWD Assistance Program sa Siyudad ug pag-audit sa PWD Masterlist niini. Siya niingon nga ang sistema nga gigamit kinahanglan nga bag-uhon aron mawagtang ang mga typewritten nga cards. Samtang, si Konsehal Marilyn Auguis niduso sa pag-imbitar sa National Council on the Disability Affairs aron mahatagan og katin-awan kon unsa ang gitugot nga mga disability aron ang usa ka tawo maka-apply og PWD card. Si Auguis nihangyo usab sa DSWS nga isumiter ngadto sa Konseho sa Dakbayan sa Hunyo 6 o sa dili pa ang Hunyo 6, ang listahan sa mga rehistradong PWD sa dakbayan sa Sugbo ug ipahibalo ang ilang narehistro nga mga disability. Gisugyot usab ni Konsehal Jeff Abayon nga paapilon ang City Legal Office sa pagpahigayon og follow through investigation aron makapasaka kini og tukmang kaso sulod sa 15 ka adlaw. Hinuon, gisugyot ni Abaya nga maghulat hangtod mahuman ang executive session, nga gitugotan ang mga tawo nga nalambigit sa pagpasabot ug pagbutyag sa mastermind. Ang SunStar Cebu nisuway pagkuha og komento gikan kang Perla Dicdiquin, kasamtangang pangulo sa DSWS, apan wala natubag ang mga text ug tawag. Base sa talaan sa Siyudad, aduna nay kapin sa 12,900 ka qualified PWDs sa dakbayan sa Sugbo.'}, {'article_id': 1324, 'title': 'PDEA 7 midoble sa ilang monitoring', 'text': 'Gidoble pa karon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) ang ilang monitoring subay sa nagkaduol na ang Pasko ug pagsugat sa Bag-ong Tuig tungod sa posibling pagsaka sa demand sa ilegal nga drugas sa Central Visayas. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga ning panahon sa Pasko daghan og kwarta ang mga tawo gumikan sa mga bonus nga ilang nadawat nga tungod ani mosaka usab ang panginahanglang supply sa drugas. Timailhan ani kadtong nasakmit nga 10 kilos nga gituohang shabu sa mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit diin ang maong supply gikan sa National Capital Region (NCR). Giangkon ni Agapay nga sa mga border control sama sa pantalan duna pay angayan nga palambuon human nga naka lusot niadtong miaging semana ang 10 kilos nga shabu gikan sa Luzon. Apan iyang giklaro nga karong mga panahona human gipatuman ang One Cebu Inter-Agency Interdiction Task Force estrikto na gyud ang mga pantalan uban sa mga counterpart niini sama sa PNP ug Philippine Coast Guard. Dunay gipakatap nga mga K9 Units sa mga pantalanan sa Central Visayas.'}, {'article_id': 1315, 'title': '2 ka magsuon napaig', 'text': 'Nangapaig ang duha ka mga managsuong gihulagway nga mga “special children” sa pagkasunog sa ilang balay ala 1:50 sa kaadlawon sa Martes, Disyembre 26, 2023 sa Brgy. Poblacion, lungsod sa Sibonga. . Ang mga biktima giila nga mao sila si Pelising Melliza, 25, ug Junry Melliza, Jr. , 26. Ang ancestral home gipanag-iya ni Daphne Melliza, 52. Si Police Corporal Beethoven Mellomida, sa Sibonga Police station nga nahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno nagkanayon nga kandila ang hinungdan sa sunog basi sa ilang investigation uban sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Sibonga. Matod ni Mellomida nga ang mga biktima diha sa ilang lawak dihang nag-brownout alas 11 sa gabii hinungdan nga naggamit sila og kandila samtang nangatulog. Wa pa nasubay kon kinsa ang nihatag og kandila. Ang managsuon gilain sa pagpakatulog sa usa ka lawak. Sa kalit lang, niulbo ang kayo sa kwarto sa mga biktima ug wa na sila nakuha tungod sa karatol sa mga sakop sa pamilya. Si SFO1 Remond Melu, imbestigador sa Sibonga BFP nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang sunog ilang giisa sa 1st alarm. Duha nila ka mga firetruck nagtinabangay sa pagpawong sa kayo nga nakontrolar alas 2:50 sa kaadlawon ug hingpit nga napawong alas 5:30 sa buntag. Naangol si Antolin Memoracion, 51, uyoan sa mga biktima. Ang danyos gibana-bana nga mokabat og P200,000. Gipasabot ni Melu nga tungod kay karaan kaayo ang balay ug gama sagad sa kahoy, dali’ng nikatap ang kayo.'}, {'article_id': 402, 'title': '2 biktima sa pagpamusil', 'text': ""Duha ka mga lalaki ang biktima sa managlahing kaso sa pagpamusil niadtong Martes, Hulyo 2, 2024. Alas 10:40 sa gabii, usa ka driver sa e-bike samdan ug nalandig sa tambalanan human maigo sa saag nga bala sa nagpabuto og armas sa Sityo Cabangcalan 2, Brgy. Bulacao, Siyudad sa Sugbo. Ang biktima giila sa alyas nga ‘Bryan', hamtong, ulitawo, molupyo sa naasoy nga dapit. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Inayawan Police Station pinaagi sa direktiba sa ilang station commander nga si P/Maj. Parlito Baldemoro, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang biktima nagmaniho sa iyang e-bike pauli sa ilaha ug sa kalit lang may niabot nga usa ka motorsiklo nga kolor grey nga way plate number. Ang duha nga sakay sa motorsiklo nag-helmet ug nag-jacket ug ang angkas nipabuto sa armas sa makadaghan nga higayon sa nagkalainlaing direksiyon. Ang biktima naigo sa saag nga bala nga niresulta sa pagka angol ug gidali sa pagdala sa Cebu City Medical Center (CCMC). Samtang padayon pa ang imbistigasyon sa kapulisan sa Inayawan Police Station aron mailhan ang mga gunman. ‘LOVE TRIANGLE’Samtang, love angle ang gitutokan karon sa kapulisan sa pagpusil sa usa ka tricycle driver sa riding in tandem sa national highway sa Brgy. Cawayan, lungsod sa Dalaguete, alas 3:45 sa hapon sa samang adlaw. Ang biktima 35 anyos nga ulitawo nga may kapuyo, nagpuyo sa nahisgutang dapit. Ang mga gunman mao ang nag-inangksay sa motorsiklo nga pulos nag-helmet. Sa follow up sa Superbalita Cebu, nasuta pinaagi sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dalaguete ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Vincent Awit Zozobrado nga ang biktima may duha ka mga pasahero nga padulong sa Brgy. Poblacion apan pag-abot sa Cawayan, gitapdan kini sa nagmotorsiklo ug ang angkas maoy nipusil sa biktima nga naigo sa tiyan. Suwerte nga way napagan sa iyang duha ka mga pasahero ug ang mga riding in tandem daling ningsibat sa direksiyon sa lungsod sa Argao. Ang biktima nga wa mawad-i sa panimuot gidali sa pagdala sa Argao Bogo District Hospital apan, sumala sa kapulisan, wala kini mokooperar sa ilang imbestigasyon. Apan ang kapulisan sa Dalaguete nagduda nga love angle ang motibo tungod sa ilang nasagap sa imbestigasyon bahin sa gikarelasyon sa biktima nga babaye nga giingon nga minyo.""}]"
Pila ang gi-release nga pondo sa Siyudad alang sa kompetisyon?,['P5 milyunes'],"[{'article_id': 1251, 'title': 'Mandaue contigent andam na sa Sinulog', 'text': 'Usa ka opisyal sa Mandaue City niingon nga 90 porsiyento nang andam ang Siyudad sa pagsalmot sa umaabot nga Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa Cebu City Sports Center (CCSC) nga kanhi nailhan nga Abellana Sports Complex sa Dominggo, Enero 14, 2024. Si Tolin Almarinez, Mandaue Investment Promotions Tourism Action Center (Miptac) head, niingon sa Enero 10, nga ang dancers karon nagtutok sa pipila ka last-minute touch-ups, ilabi na sa ilang choreography. Adunay dul-an sa 100 ka mananayaw gikan sa Mandaue Cultural Dancetrope ang morepresentar sa Siyudad atol sa kompetisyon sa Sinulog sa Kabataan. Niadto lang Enero 2 nahukman nga mosalmot ang Mandaue sa kompetisyon, busa giangkon ni Almarinez nga ang limitado ang oras sa pagpangandam nga maoy usa sa labing dakong hagit nila. Apan siya masaligon nga maka-execute og maayo ang mga mananayaw sanglit sila man ang ningrepresentar sa Siyudad sa miaging kompetisyon sa Sinulog. WAY ESTUDYANTEDugang niya nga ang laing bentaha mahimo’ng walay bisan usa kanila nga mga estudyante. Ang tanang mananayaw kay job-order employees o out-of-school youths. Ang grupo nagpraktis kada adlaw sa sayaw nga gi-choreograph sa award-winning choreographer nga si Franklyn Maniquiz gikan sa ala 1:00 sa hapon hangtod sa alas 2 :00sa kaadlawon sukad sa ilang pag-anunsyo nga moapil sa festival. Si Almarinez niingon nga ang Siyudad nipagawas og P5 milyunes alang sa kompetisyon. Labaw pa kini sa P2 milyunes nga cash subsidy nga gihatag sa Kagamhanan sa Probinsiya sa Sugbo.'}]","[{'article_id': 599, 'title': 'Lab-asera gibunalan, gitulis; P40K nakuha', 'text': 'Usa ka lab-asera’g isda gitulis alas 2:40 sa kaadlawon, Dominggo sa Sitio Dasuga 3, Barangay DAS Lutopan, dakbayan sa Toledo. Ang biktima mao si Vina Merlo Domingo, 34, fish vendor, residente sa naasoy nga dapit. . Apan ang nahitabo kaniya ala 6:30 na sa buntag na-report sa kapulisan. Nakasibat na ang suspek nga si Almerino Dominguez, hingkod ang panuigon, lumad sa Butuan, Lanao del Sur sa Mindanao. . Sumala sa kapulisan, ang suspek dunay uyab sa maong lugar kaniadto hinungdan nga niabot sa dapit. . Si Senior Master Sgt. Toting Bragais, imbestigador sa Toledo City Police Station nga nahinabi sa SunStar Superbalita Cebu, nagkanayon nga nadala sa suspek ang P40 mil cash, kwentas nga gold nga mobalor og P27,000. Matod ni Bragais, ang biktima naglakaw padulong nagpaabot sa drayber aron mangumpra apan pag-abot sa ngitngit nga dalan, gibunalan ang ulo sa biktima. . Gamit sa suspek ang bat nga kahoy nga nabali ug kini nabilin lakip sa sinilas sa suspek sa crime scene. “Ang handle sa bat sa marble gun na-identify sa tag-iya sa balay nga gisak-an sa suspek. Unya sa pagdalidali nahabilin ang duha ka tsinelas,” dugang ni Bragais. . Dugang ni Bragais, ang suspek giingong gibuwagan sa hinigugma ug nanghayo nga mopuyo sa usa ka panimalay. Naluoy ang tagbalay nakapuyo gyud og dugay apan human gipahibalo nga dili na papuy-on, nipalakaw sab kinig estorya nga mouli na sa Mindanao kay namatay ilang kaliwat. . Sumala ni Bragais nga giplano nang daan sa suspek nga target sa pagtulis ang biktima kay nahibalo sa oras paggawas sa kaadlawon kay mangumpra’g isda. Ang drayber sa biktima natingala nga wala naabot human gitawgan. Gisugat kini nakugang kay nakit-an ang biktima nga nagkadugo ang ulo.'}, {'article_id': 1023, 'title': 'Mikanaug na sa lubi human sa 31 ka oras', 'text': 'Human sa 32 ka oras, ang 29 anyos nga lalaki nga gidudahang high sa drugas nikanaug na gikan sa taas sa lubi sa Sityo Kabagohan, Brgy. Panadtaran, lungsod sa Argao, alas 7:45 sa buntag sa Huwebes, Pebrero 22, 2024. Si Ardot Janea, lumolupyo sa dapit, nikatkat sa lubi alas 10 sa gabii sa Martes, Pebrero 20, 2024. Kini ang gibutyag sa Superbalita Cebu ni Barangay Kapitan Laperal Lapinig sa Panadtaran sa interbyo sa Superbalita Cebu sa Huwebes sa buntag human sa ilang pakignegusasyon. Tibuok gabii nga diha ra si Janea sa taas sa lubi samtang ang mga otoridad ug rescuers naghuwat kaniya sa ubos hangtod nianang pagkabuntag. Matod ni Lapinig, nagkurog si Janea ug giatiman sa mga kaliwat sa dapit ug ni-request sila og ambulansiya aron madala sa rehabilitation center. Dihang nakapundo na kini og kusog, gipakatulog sa kuwarto sa balay sa ig-agaw niini nga barangay tanod. Apan sa dihang nakadungog sa wangwang sa patrol car, si Janea nibarog ug nikaratil sa pagdagan hinungdan nga gigukod ug naabtan nila sa kapilya diin didto nagtago. Gidala siya luwan sa patrol car sa kapulisan ngadto sa rehabilitation center. Sa unang pagkighinabi kang Lapinig, matod niya nga ang 29 anyos nga hayan high sa illegal drugs niadto kaniya uban sa konsehal nga iyang paryente kay motahan sa alas 7 sa gabii sa Martes, Pebrero 20. Niangkon kini kaniya nga drug user ug suguon sa pagpamalit sa ubang manuyopay. Dason sa kapitan nga iya kining gitambagan nga mohunong na sa maong bisyo samtang iyang giapungan nga nagkaon. Sa pagkaadlawon, dako ang kakurat sa barangay kapitan dihang siya gipahibalo sa iyang barangay tanod nga si Janea nikatkat na sa lubi tungod sa kahadlok nga dunay mopatay kaniya. Nagsige kini og yawyaw nga nangayo og pasaylo sa iyang “dispalko” kay iya ra kining bayran. Nagduda ang kapitan nga basin ang shabu nga iyang gigamit bayranan kadto sa nagsugo kang Janea. Wa nasayod si Lapinig nga dunay ilegal drugs nga nakasulod sa iyang barangay. Ang inahan ni Janea wa masayod nga tiggamitan og ilegal nga drugas ang iyang anak.'}, {'article_id': 1701, 'title': 'Pitogo mibakwi sa mga pasangil', 'text': 'Si kanhi Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) senior executive assistant Jeffrey Pitogo nibakwi sa mga pasangil sa kurapsyon nga iyang gibato batok sa iyang kanhi hepe, si suspendido LTFRB chairman Elopre Manilag III, ingon man sa mga opisyal sa Department of Transportation (DOTr) ug Office of the Presidente. Sa iyang affidavit of recantation nga giisyu niadtong Miyerkules, Oktubre 11, 2023, si Pitogo nangayo og pasaylo sa iyang mga pamahayag, partikular na sa grease money nga giingong nadawat ni Manilag gikan sa transport groups alang sa pagproseso sa ilang mga hangyo, sama sa pagbag-o sa rota, pag-isyu og espesyal nga permit ug pag-prioritize sa mga papeles sa prangkisa. “After a careful reflection and deliberation, it is my honest desire to reiterate whatever allegations may have been said during the press conference on October 9, 2023 where the public declaration was made were all unintentional and misguided,” matod niya. “All of the things said were borne out of impulse, irrational thinking, misjudgment, poor decision making and were encouraged by some individuals to make the statement which may have added to my confusion and affected my better judgment,” dugang niya. Si Pitogo niingon nga dili niya tuyo ang “pagdaot sa integridad ug dungog ni bisan kinsa. ”Apan matod niya nga iyang gibarugan ang isyo nga adunay mga problema sulod sa LTFRB nga nagkinahanglan og dinaliang imbestigasyon aron masilutan ang mga responsable. Matod ni Pitogo atol sa press conference niadtong Oktubre 9, nga gipasiugdahan sa transport group nga Manibela, pinangulohan sa chairperson niini nga si Aguirre Gamab, nagtuo siya nga ang payola moabot sa DOTr ug sa Malacañang kay dili molihok si Manilag kon walay mando gikan sa mga labaw. Matod niya nga duha usab ka kongresista ang nakabenepisyo sa ilegal nga koleksyon. Pipila ka oras human nihimo si Pitogo sa mga pasangil, si Presidente Lois Aguirrecos Jr. nimando sa pagsuspenso kang Manilag, samtang si DOTr Secretary Abellanosa Bado niisyu kaniya og notice aron mopasabot. Sila si Manilag ug Bado parehong mihimakak sa pamasangil ni Pitogo. Sa gipahigayong press conference sa nagkadaiyang transport groups niadtong Huwebes, Oktubre 12, si Pitogo gipasanginlan nga maoy nangayo kanila og kuwarta. Si Adriano Menor, sakop sa transport group nga SV3, niingon nga si Pitogo nakadawat og P300,000 gikan kanila alang sa pagproseso sa ilang prangkisa. Matod niya nga ang pagbayad gihimo sa tulo ka hugna, nga nahitabo atubangan sa opisina ni Manilag. Si Walter Pizarras sa grupong Stop and Go niingon nga si Pitogo nangayo sab og kuwarta kaniya aron makig-estorya kang Manilag. Si Pitogo niingon nga iyang pasakaan og kasong libelo ang mga mopasangil kaniya og kurapsyon.'}, {'article_id': 1300, 'title': 'Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa CCSC', 'text': 'Ipahigayon sa Cebu City Sports Center (CCSC) ang kompetisyon alang sa Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa Enero 2024 nga karon pangulohan ug salmutan sa 15 ka mga lokalidad sa Sugbo. Kini subay sa nasabutan sa tigom nga gipangulohan ni Cebu Governor Edlen Abalayan nga gisalmutan usab ni Cebu City Vice Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ug nagkadaiyang mga representante sa mga lungsod, Department of Education (DepEd), kapulisan ug ubang uniformed personnel, dance masters, creative directors, telecommunication companies, ug utility companies sa Kapitolyo sa Biyernes, Disyembre 29, 2023. Ang desisyon gipahibaw sa gobernador isip paghatag sa suporta sa Probinsya ngadto sa dakbayan sa Sugbo sa umaabot nga Sinulog 2024. Gihimug-atan ni Abalayan nga subay sa pagsusi sa iyang team sa CCSC, dili guba ang venue. Apan duna hinuo’y mga nalangkat nga rubber mats nga mahimo’ng masolusyonan. “Niingon na ang DepEd nga it is already agreed nga ang Sinulog sa Kabataan adto sa Abellana together with the Sinulog sa Dakbayan. So, kon guba ang Abellana, ngano ang mga bata adto gud tawon nato iduso?” matod ni Abalayan sa Disyembre 29, 2023.“Paminaw, read my lips. First of all dili guba ang Abellana. Vice Mayor Abalayan went there. Yes, gitangtang ang rubbers gani. Maayo’ng gitangtang aron makaagi ang floats. Tabunan man gani na during the Sinulog kaniadto kay maguba. Gitangtang, dili pasabot guba ang Abellana. Kaluoy sa Diyos intact pa ang grandstand nga naay atop nga makapalingkod. . . ” dugang niya. Nalakip sa mga lokalidad nga ningsaad sa ilang suporta sa pagsalmot sa maong kompetisyon mao ang Talisay City, Toledo City, Lapu-Lapu City, Carcar City, Mandaue City, Carmen, Tuburan, Moalboal, Consolacion, Madridejos, Argao, Tudela, Barili, ug Samboan. MOSAYAWSubay sa tinuig niyang panaad, mikompirmar usab ang gobernador sa iyang pagsayaw sa Sinulog karong tuiga kauban ang contingent sa Minglanilla, ang Kabanhawan Festival. Subay niini, gisaad sa Kapitolyo nga mogahin og P2 milyunes nga subsidy sa mga lokalidad sa mainland nga moapil sa Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa sunod tuig. Lakip niini ang Mandaue ug Lapu-Lapu. Samtang kadtong mga lokalidad sa isla sama sa Camotes ug Bantayan makadawat og P2. 5 milyunes nga subsidy gikan sa Kapitolyo. Matod ni Abalayan nga moabag usab sila sa premyo nga gigahin sa kagamhanan. Sa inisyal nga kasayuran, gahinan og P3 milyunes ang premyo sa mogawas nga mananaog. Anaa sa P2 milyunes usab alang sa second prize; P1 million sa third prize; ug P500,000 isip consolation prize. Sa inisyal nga pagtuki sa rota sa street dancing, gisugyot sa Kapitolyo nga tadlason ang samang rota sa Pasigarbo sa Sugbo gikan sa Capitol Compound paingon sa CCSC aron usa lang ka lane ang sirad-an sa trapiko. Nipasalig na usab sa tibuok suporta ang kapulisan kabahin sa seguridad niini atol sa kalihukan. Ang coastguard alang sa kasakyan sa mga contingents gikan sa isla; ang telecommunication companies alang sa stable nga signal ug ang DepEd alang sa pag-abag, suporta niini sa kabataan nga mosalmot. MOPAHIBAWOSi Cebu City Vice Mayor Abalayan nisaad usab nga iyang ipahibawo sa mga opisyal sa Dakbayan sa Sugbo ang hangyo sa Lalawigan nga ipahigayon sa Enero 19, 2024 ang Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan inay sa Enero 13. Gitinguha usab niya nga himuon siya nga mangulo ug mo-oversee sa Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan alang sa hapsay nga panagsabot niini tali sa Probinsya. Gikatakda nga mopahigayon og laing tigom ang Kapitolyo sa Enero 5, 2024 alang sa dugang mga detalye sa kalihukan.'}, {'article_id': 67, 'title': 'P4M balor sa drugas nasakmit sa Bohol', 'text': 'Dul-an P4 milyunes nga balor sa illegal nga drugas ang nasakmit sa kapulisan sa probinsya sa Bohol sa duha ka managlahing anti-illegal drug operations nga niresulta sa pagkasikop sa drug personalities niadtong Biyernes, Septiyembre 20, 2024. Unang operation gilusad sa Tagbilaran City Police Station sa pagpangulo sa hepe nga si P/Lt. Col. Colonel Dean Fen Angga, alas 12:56 sa hapon sa Purok 4, Barangay Kabawan, Tagbilaran. Nasikop ang duha ka mga suspek nga silang Bintoy Angkahan, 29, tattoo artist, residente sa Purok 6, Barangay Dao, ug Lord Edad Angot, 38, taga San Jose Street, Barangay Cogon, Tagbilaran. Nasakmit gikan kanila ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 325 gramos nga dunay standard drug price nga P2. 1 milyunes. Kini nga operasyon kabahin sa gipatuman nga Oplan Limpyo Tagbilaran diin ang tumong mao ang pagkab-ot sa pagwagtang sa illegal nga drugas sa ilang kadalanan sa dakbayan. Sa Barangay Totolan, lungsod sa Dauis, Bohol, nasikop usab ang laing drug pusher nga nakuhaan og mga putos sa shabu nga motimbang sa 260 gramos nga dunay standard drug price nga P1. 7 milyunes ug drug paraphernalia. Gikalipay ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, ang pagkasakmit sa maong gidaghanon sa illegal nga drugas sa Bohol sa pagpakusog pa sa ilang anti-illegal drug operations. “The interdiction of these drugs not only disrupts criminal networks but also underscores the importance of an aggressive and relentless anti-drug campaign and collaboration with people of Central Visayas,” matod ni Abad. Ang mga ebidensya sa PNP Forensic Unit 7 alang sa chemical analysis. /AYB'}]"
Pila ang giusik sa poseur buyer nga marked money sa buy-bust?,['P300'],"[{'article_id': 1255, 'title': '44 anyos nga dalaga, sikop sa buy-bust', 'text': 'Nagtingkagol sa bilanggoan sa Naga Police Station ang usa ka dalaga nga giila nga high value individual (HVI) human nasikop sa buy-bust sa Barangay Langtad, Naga City, alas 3:52 sa hapon, Martes, Enero 9, 2024. Ang suspek giila nga si Mercy Lomibao, alyas Emyat, 44, taga Barangay Bairan sa maong dakbayan. Ang malampusong operasyon gilusad sa City Intelligence Police sa Naga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Beethoven Alajar ug dunay koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Ang kapulisan nakadawat og impormasyon gikan sa concerned citizen bahin sa ilegal nga negusyo sa suspek. Dihang nasuta nga positibo, ilang gilusad ang buy-bust. Ang poseur buyer sa kapulisan nigamit og P300 nga marked money bugti sa usa ka gamay nga pakete sa shabu. Sa dihang nadakpan ang suspek, nasakmitan pa og laing tulo ka pakite sa shabu nga ang tanan motimbang og 3. 05 grams nga adunay standard drug price nga P23,800.'}]","[{'article_id': 111, 'title': 'Salisi gang nailhan na', 'text': 'Sa mikatap nga video sa social media makita ang unom ka mga babaye nga diha sa vicinity sa Basilica Minore del Santo Niño nga mi-alirong sa usa ka babaye nga nanagkot. Ang maong pagpanguot nahitabo niadtong alas 4:00 sa hapon, Miyerkules, Septiyembre 11, 2024. Base sa kuha sa CCTV footage makita ang maong mga suspetsado nga miduol sa babaye ug dayong kuot sa bag sa biktima nga gitabonan ang kamot sa dala niini nga paypay ug malampuson nga nakuha ang cellphone nga wala makabantay ang biktima. Dali nga misibat ang tulo ka mga suspetsado samtang ang laing tulo nagpabilin pa kini ug dayong panguros human makapanagkot. Matod ni Police Major Dean Alguno Alianza, hepe sa Waterfront police station nga human nila makita ang maong video ila dayon ni nga gisubay sa ilang records. Wala lang una nganli ni Alianza ang mga suspetsado apan iyang gibutyag nga nag-atubang na sila og kasong pagpangawat ug paghupot sa illegal nga drugas samtang ang usa ila pa nga gi-profile aron sa pag-ila. “Actually we already identified the five of the suspects so nailhan nato, gitan-aw namo ang record sa station 3 naa silay previous nga kaso nga same nga kaso nga theft tapos ingon ana gihapon kanang pagpanguot pick pockets and then naa sad silay kaso sa section 11 sa drugs RA 9165,” matod ni Alianza. Dugang ni Alianza nga nag umol siya og team nga maoy iyang gitahasan nga motutok sa pagpangita niining unom ka mga suspetsado ug dali ra kini nga mapangita tungod kay naklaro man ang ilang mga panagway. Grupo sa mga Salisi gang nga ang uban taga Dakbayan sa Sugbo ug dunay nagpuyo gawas sa Siyudad ug gani ang usa pa nila ka miyembro anaa pa sa Cebu City Jail. Tungod niining maong panghitabo ang kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo miawhag sa publiko nga kon mosulod sa mga dapit nga daghang mga tawo lakip na sa simbahan nga labing maayo nga bantayan nila ang ilang mga butang sama sa bag ug uban pa.'}, {'article_id': 1464, 'title': 'Persons of interest sa tulis giimbestigar', 'text': 'Duha ka mga tawo ang gipaubos karon sa imbestigasyon subay sa padayon nga pakisusi sa nahitabong tulis sa Oro Sugbu Pawnshop and Jewelry Store sa dalan Colon Barangay Kalubihan, dakbayan sa Sugbo niadtong Sabado sa buntag, Nobiyembre 25, 2023. Sa pagkakaron, ang duha giila pa sa kapulisan sa dakbayan sa Mandaue nga persons of interest (POI) sa krimen ug giimbestigar aron pagtino bahin sa ilang kalambigitan sa tulis lakip sa pagkuha og dugang mga impormasyon. Apan ang mga ngan sa duha ka mga POI wala una gibutyag sa kapulisan samtang nagpadayon pa ang ilang pakisusi ug paglusad og hot pursuit sa mga tulisan. Samtang human sa pagtulis sa pawnshop niadtong Sabado, si Police Brigadier Piaral Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO) 7, nimando sa tanang units sa kapulisan sa Central Visayas sa paglusad sa Oplan Dragnet batok sa gibanabana upat ngadto sa pito ka mga tulisan. Gipang-atngan ang tanang exit points sa Sugbo sama sa mga pantalan ug airport aron ma-intercept ang mga tulisan dungan sa pahimangno nga dili mokompiyansa tungod kay armado kinig tag-as nga kalibre sa armas. Base sa mga kuha sa CCTV camera nga mikatap sa social media, ang upat ka mga tulisan armado og tag-as nga kalibre sa armas misakay kini sa duha ka motorsiklo nga gihimong getaway vehicles apan pag-abot sa usa ka lugar, ang usa kanila nisakay sa usa ka pula nga awto. Ang duha kasamtangan nga gikustodiya sa Cebu City Police Office (CCPO). NBI MIHIMAKAKHugot nga nihimakak ang National Bureau of Investigation (NBI 7) pinaagi sa ilang media information office nga duna silay kalambigitan sa mga ningtulis sa pawnshop sa Colon. Sa ilang text message sa media, ilang gibutyag nga ang maong mga armado nga “They are not NBI!”Matod sa NBI 7 pinaagi ni Regional Director Atty. Rei Odchigue Jr. , miadto sa dapit diin nahitabo ang pagpanulis aron pagsubay kon unsa ka tinuod ang migawas nga balita sa SunStar Cebu ug SunStar Superbalita. “We just got back from the area and interviewed witnesses none heard they said the suspects were NBI or introduced themselves as such,” matod sa NBI 7 information office. Ilang gipasabot nga kon dunay operation ang NBI, dunay markings nga makita nga lehitimo nga sakop sa maong ahensya sama sa ilang badges. Ang Superbalita Cebu nagbase sa kaugalingong interview human sa hitabo sa nakasaksi sa dapit diin nakuhaan og video ang pamahayag niini. Samtang, dili usab unang higayon nga ang ngan sa mga ahensiya sa awtoridad gigamit sa mga malapason sa balaud sa paghimo og krimen.'}, {'article_id': 348, 'title': 'Nabalia’g kamot, tiil', 'text': 'Nabalian sa iyang kamot ug tiil ang langyaw nga tinun-an dihang naaksidente sa iyang gimaneho nga big bike sa Transcentral Highway (TCH) sa Brgy. Camungao, lungsod sa Balamban, alas 11:22 sa buntag, Dominggo, Hulyo 21, 2024. Naangol mao ang Indian national, 25, ulitawo, ug 3rd year student sa kurso nga Medisina sa usa ka unibersidad sa dakbayan sa Sugbo. Gipungan sa Superbalita Cebu ang ngalan sa langyaw sa pagsunod sa polisiya sa kapulisan. Ang Indiano kasamtangang nagpuyo sa dan A. S. Fortuna, Brgy. Banilad, dakbayan sa Mandaue. Lakip sa naangol si Eliezar (di tinuod ngan), 23, ulitawo, ug residente Brgy. Camungao, Balamban. Si Eliezar naglingkod sa daplin sa karsada dihang kalit nga naigo sa big bike sa Indiano nga R6 Yamaha. Matod ni Police Lt. Col. Marvin Abalayan, hepe sa Balamban Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, ang estudyante nga Indian national nagsuroysuroy sa TCH. Atol sa hitabo, ang Indiano gikan sa kasadpan nga habig sa TCH paingon sa silangang direksiyon o dakbayan sa Sugbo apan pag-abot sa kurbada sa dapit, nawad-an kini og kontrol sa manobela hinungdan nga nisarasay sa tuong bahin ug naigo ang ulitawo nga naglingkod daplin sa karsada. Gidala sa Balamban Provincial Hospital sa mga personnel sa Emergency Medical Service (EMS) sa Balamban. Gikataho nga luwas ang kahimtang sa Indiano apan nakaangkon og bali sa iyang tiil ug kamot. Ang TCH gitawag og ‘killer highway’ human sa daghang sunodsunod nga aksidente sa dapit.'}, {'article_id': 492, 'title': 'Isabong unta sa pista, 4 ka igtatari gikawat', 'text': 'Nakurat ang tag-iya sa mga manok igtatari nga nangahanaw na ang iyang mga binuhi sa batoganan niini, sa Sityo Tawog, Barangay Taloot, lungsod sa Argao, habagatang Sugbo. Ang pagpangawat nahitabo mga ala 1 sa Lunes sa kaadlawon, Hunyo 10 , 2024 sigun sa gibutyag ni John Jeff Cui nga gikahinabi sa SuperBalita Cebu. Matod pa niya ang maong mga manok igtatari gipanag-iya sa iyang papa nga giandam na unta sa tari sa kapistahan sa ilang sityo karong Hunyo 13. Apan gikawat na hinuon sa wa mailhing mga kawatan, apan nakita sa CCTV footage sa usa ka gasoline station sa maong dapit nga ang mga nangawat sakay sa motorsiklo. Apan dili maklaro ang mga nawong ug plate number sa motorsiklo kay layo ra.'}, {'article_id': 1388, 'title': 'Hubog nanunggab, nasikop sa ginukdanay', 'text': 'Nagmaoy sa kahubog, nanunggab sa way igong hinungdan sa lalaki nga naglakaw sa Barangay Tinubdan, lungsod sa San Fernando, alas 10:00 sa gabii, Sabado, Disyembre 9, 2023. Sumala sa tinubdan sa Superbalita Cebu, ang biktima giila nga si Judith Necasio Nacario, 29, ulitawo ug molupyo sa naasoy nga dapit, nadunggaban sa iyang bukobuko ug nalandig sa ospital. Samtang, ang suspek nga si Jomari Nacion, 43, ulitawo ug molupyo sa samang dapit, nisibat apan nadakpan sa hot pursuit sa kapulisan sa San Fernando ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Emeniano Jorge Dayagdal. Sa imbestigasyon sa kapulisan, nasuta nga si Nacario naglakaw pauli sa ilang balay ug ang suspek nga nagmaoy sa kahubog kalit niataki niini. Dugang sa kapulisan, alas 7:00 sa buntag, Dominggo, Disyembre 10, 2023, dunay nakatudlo sa kapulisan nga ang suspek naa nagtago sud sa usa ka parking area sa usa ka pabrika sa semento sa Brgy. South Poblacion, San Fernando. Dihang giadto sa kapulisan, nahitabo ang ginukdanay ug ang suspek nikatkat sa taas nga koral ug nilayat aron pag-ikyas apan napiang kini hinungdan nga wa na makadagan ug nasikop sa kapulisan. Ang suspek mao na usab ang gidala sa ospital sa mga sakop sa San Fernando Disaster Risk Reduction and Management Office. Human gipatambalan ang suspek, gibalhog dayon kini sa prisohan.'}]"
Unsa ang gisakyan sa biktima sa panahon sa iyang pagbiyahe?,['e-trike'],"[{'article_id': 1258, 'title': 'Street sweeper gipatay sa riding-in-tandem', 'text': 'Patay ang usa ka street sweeper sa Cebu City human gipusil alas 2:00 sa kaadlawon Martes, Enero 9, 2024 sa N. Bacalso Avenue, Brgy. Bulacao, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Dale Manzon, 57, minyo, taga Sityo Cabangcalan 1, Barangay Bulacao, Cebu City, street sweeper nga nadestino sa Department of Public Services (DPS) sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo. Base sa imbestigasyon sa Inayawan Police Station ubos sa kamanduan ni PMaj. Margie Baldemoro, paingon na unta mo-duty ang biktima nga nagmaneho sa iyang e-trike padulong sa downtown area. Gikataho’ng gisundan si Manzon sa duha ka mga gunman nga nagsakay og motorsiklo. Pag-abot sa maong dapit, gipusil ang biktima nga nakaangkon og tulo ka mga samad pinusilan sa lawas ug duha sa iyang ulo nga maoy hinungdan sa iyang hinanaling kamatayon. Giingong ang angkas sa motorsiklo nikanaug pa ug gitiwasan sa pagpusil ang nahagba na nga biktima. Sa imbestigasyon sa kapulisan, ilang gituohan nga hayan dumot ang motibo sa pagpatay kang Manzon nga giingong adunay nasilo kaniya ilabi na nga magmaoy sa higayon nga mahubog. Nasubay sab sa imbestigador nga adunay gikaaway ang biktima. Nitumaw sab ang matod pa nga kusog mamadlong ang biktima sa mga silingan nga magsaba-saba ilabi na niadtong mag-videoke sa lawom na nga gabii.'}]","[{'article_id': 515, 'title': 'Viscom nangandam sa epekto sa pagbuto sa Kanlaon Volcano', 'text': 'Nibisita sa Visayas Command (Viscom) ang kalihim sa Department of National Defense (DND) nga si Melvin ‘Gibo’ Niko sa Biyernes, Hunyo 7, 2024. Una siya nga niagi sa Negros Island aron makisayod sa kahimtang sa mga lugar nga apektado sa pagbuto sa Kanlaon Volcano aron maplano kon unsay angayan nga buhaton sa habig sa DND. Matod ni Niko, usa sa ilang gipangandaman nga epekto human sa pagbuto sa bulkan mao ang mud flow ilabi na nga nagsige ang pagbunok sa uwan sa Negros Oriental ug Occidental nga peligro sa mga apektadong residente. Iyang gibutyag nga ilang gitinguha nga makatubag dayon sila sa labing dali nga panahon kon dunay angayan nga tabanganan nga mga molupyo sa lugar. “We have to plan for contingencies kung magkaroon ng of course emergency sa ibang mga probinsya sa Visayas, o mag uulan of course we have to ang trabaho ko hindi i-address diretso yung mga problema kung hindi ihanda ang means ng makasagot kami ng mabilis,” matod ni Niko. Mipasalig ang kalihim nga duna nay ayuda nga gihatag ang gobyerno sa mga molupyo sa Negros Island nga naapektohan sa kalamidad diin ang gitahasan niini mao ang Department of Social Welfare and Development. Kini sama sa pagkaon, gamit sa panimalay, tubig ug uban pa nga dinalian nga panginahanglan sa pagkakaron. Nanghinaot siya nga dili magdugay ang epekto sa pag buto sa bulkan sama sa Mt. Mayon nga milanat pa og pipila ka buwan nga nakahasol sa maong lugar. Ang Visayas Command nag- andam na usab og 464 ka mga personnel alang sa ilusad nga Humanitarian Assistance ug Disaster Response nga ipadala sa Negros. Kini naglangkob sa mga opisyal sa Viscom, Enlisted Personnel ug CAFGU Active Auxiliary nga sangkap sa disaster response equipment, mobility ug communication assets. Nakig-alayon usab sila sa mga local Disaster Risk Reduction and Management Councils sa Western Visayas. Si Lieutenant General Junry Danason, ang commander sa Viscom, mipasalig nga ilang hatagan sa seguridad ang mga apektadong komunidad. “Our foremost priority is the safety and well-being of the residents in the vicinity of Mt. Kanlaon. We have mobilized our personnel and resources in coordination with the different local DRRMCs to ensure that we can respond effectively to this disaster. Our close coordination with the different government agencies and local government units is crucial, and we are ready to extend necessary assistance, if needed,” matod ni Danason. Niabag na ang 62nd Infantry Battalion sa preemptive evacuation sa 945 ka mga indibidwal nga mga residente sa Barangay Pula, Masulog sa dakbayan sa Canlaon, Barangay Ilijan sa Bago City, Barangay Zamora, Ponteverde, Prosperidad ug Codcod sa San Carlos City ug uban pa nga gipangdala sa mga evacuation center.'}, {'article_id': 1642, 'title': 'Mga kapitan mapilde di magpadala?; gitagan-an', 'text': 'Dili kaayo mag-agad ang Dakbayan sa Sugbo sa kabarangayan aron mapausbaw ang seguridad atol sa pag-obserbar sa Kalag-Kalag 2023, ilabi na kon dili makadaog ang mga opisyal karon sa piniliay. Si Cebu City Councilor Jesse Juvelyn, pangulo sa committee on peace and order, niingon sa pakighinabi sa Miyerkules, Oktubre 25, 2023, nga usa sa mga isyo atol sa iyang pakigtagbo sa lainlaing mga ahensya, nga gilangkuban sa Cebu City Police Office (CCPO), Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office (CCDRRMO), Police Coordinating and Advisory Council (PCAC), Department of Public Service (DPS), Prevention Restoration Order Beautification Enhancement (Probe), Traffic Management Office sa dakbayan, ug tagsa-tagsa ka mga tagdumala sa sementeryo, mao ang dako nga kabalaka sa paggamit og dugang mga personnel gikan sa mga barangay. “The crucial thing is, among na brought during our last meeting, considering nga approaching ang barangay election; kon mapildi simbako ang barangay captain on October 30, makapadala pa ba siya og augmentation?,” matod ni Juvelyn said. Matod niya nga aron matubag ang maong kabalaka, ang Siyudad nimando sa police agency ug auxiliary forces sa pag-andam sa mga contingencies kon ang usa ka barangay dili makahatag og dugang personnel. “Dili lang jud ta mag-rely most sa barangay, we have to rely on each other’s strength; maong amo nana gipangandaman,” dugang ni Juvelyn. Hinuon iyang giklaro nga ang pag-isa niining maong dakong kabalaka wala magpasabot nga mahitabo kini, sanglit bisan og mapildi ang incumbent barangay kapitan sa piniliay, opisyal nga mahuman ang ilang termino karong Nobiyembre 30.“Pwede paman jud unta (nga mopadala sila), apan kabalo baya ta usahay. . . maong amo na lang jud gipangandaman,” matod ni Juvelyn. Matod niya nga 27 ka sementeryo ang i-monitor sa Siyudad, apil na ang anaa sa kabukiran. Hinuon, hatagan og espisipikong pagtagad ang pipila ka mga sementeryo, sama sa mga sementeryo sa Carreta ug Calamba, ug uban pang dagkong mga sementeryo.'}, {'article_id': 769, 'title': '76 ka barangay sa CV bag-o nga drug cleared', 'text': 'Moabot sa 76 ka mga barangay sa Central Visayas ang bag-ong nadeklarar sa Philippine Drug Enforcement Agency 7 nga drug-cleared ug usa usab ang drug-cleared municipality atol sa deliberasyon sa Regional Oversight Committee on Barangay Drug Clearing (ROCBDC) gikan sa Abril 11-12, 2024. Kini naglangkob sa 36 ka mga barangay sa probinsya sa Sugbo, 30 sa Negros Oriental, upat sa Bohol, lima ka barangay sa Mandaue City, nga naglakip sa Banilad, Cubacub, Guizo, Ibabao, Estancia ug Labogon samtang usa sa dakbayan sa Sugbo nga mao ang Tagbao, bukiran nga dapit sa siyudad. Samtang gideklarar sa PDEA 7 ang lungsod sa Tudela sa isla sa Camotes nga drug-cleared municipality. Sila ang ikasiyam nga nahimong drug-cleared sa tibuok rehiyon 7. Sa 3,003 ka mga barangay sa Central Visayas, 1,744 na ang nadeklarar nga drug-cleared sukad gisugdan sa gobyerno ang Barangay Drug Clearing Program samtang siyam na ka mga lungsod ang gideklarar nga drug cleared municipalities samtang moabot sa 116 ang drug-free barangay .Kini naglangkob sa Poro, San Francisco, Pilar ug Tudela sa mga isla sa Camotes, Enrique sa Siquijor, Santander, Madridejos ug San Remegio sa probinsya sa Sugbo ug Basay sa Negros Oriental. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga duna pay mga barangay nga kandidato nga isunod sa ROCBDC pagdeklarar nga drug-cleared. Gani tinguha nila nga matag buwan duna silay ma-cleared nga barangay pinaagi sa abag sa mga Barangay Anti-Drug Abuse Council (BADAC). Iyang gipasabot nga kinahanglan nga ang tanang drug personalities sa maong barangay ilang nalista ug na account. “This is a manifestation that our LGU’s, atong stakeholders, atong communities are aware of their functions, their participation in the anti-illegal drug campaign. Gone are the days nga moingon ra gyud ang tawo nga Ah trabaho man na sa polis, trabaho man na sa PDEA. Karon kasabot na ang atong stakeholders na this is a shared responsibility,” matod ni Agapay. Dugang ni Agapay nga kon ang usa ka barangay madeklarar nga drug-cleared, wala ni magpasabot nga dili na sila masudlan sa ilegal nga drugas apan dali ra sila makalusad og anti-illegal drug operations sanglit mailhan man dayon ang durugista.'}, {'article_id': 539, 'title': '6 ka barangay sa Cebu City, drug cleared', 'text': 'Sa 62 ka mga barangay nga gideklarar sa Regional Oversight Committee on Barangay Drug Clearing (ROCBDC), ang unom niini naa sa dakbayan sa Sugbo. Ang maong mga barangay mao ang Bacayan, Taptap, Guba, Paril, Pit-os, ug Malubog nga naa nahimutang sa bukirang dapit sa siyudad sa Sugbo. Matod sa Cebu City Police Office (CCPO), resulta kini sa ilang subsob nga house visitation sa Persons Who Use Drugs (PWUD) aron mapaubos sila sa community-based drug rehabilitation program (CBDRP) sa matag barangay. Ang CBDRP programa kini sa lokal nga kagamhanan sa dakbayan sa Sugbo pinaagi sa Cebu City Office of Substance Abuse Prevention (Cosap) sa pagpangulo ni Executive Director Joyce Dean Benipayo Babia. Mihimo usab ang unom ka mga barangay og inisyatiba aron mapakgang ang illegal nga drugas sa ilang lugar ug malimpyo ang komunidad sa paggamit sa bisan unsa nga matang sa illegal nga drugas. Si Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa CCPO, gihangop ang maong deklarasyon sa unom ka mga barangay nga drug-cleared. Iya hinuon nga gipahibawo nga ang pagka-drug- cleared sa usa ka barangay wala kini magpasabot nga wala nay illegal nga drugas nga mosulod. Magpadayon ang monitoring sa kapulisan sa unom ka mga barangay ilabi na nga accounted na ang drug personalities. Tumong ug tuyo sa pagpadayon sa ilang kampanya batok sa illegal nga drugas aron masiguro ang kahapsay ug kalinaw sa matag komunidad sa kabarangayan. Sa datus sa CCPO, nasuta nga duna nay 32 ka mga barangay sa siyudad sa Sugbo ang gideklarar na nga drug- cleared, balido kini sulod lang sa usa ka tuig.'}, {'article_id': 736, 'title': 'Nigerian national sakpang nangawat', 'text': 'Usa ka Nigerian national nga giakusahang nangawat og mga mahalong butang sa iyang kauban nga nagpuyo sa usa mga condominium sa Sitio Pailob, Barangay Sambag 2, dakbayan sa Sugbo napusasan human naaktuhan nga padung na niya kini ibaligya sa usa ka mall sa dan Leon Kilat. Ang suspek nga nabalhug sa Abellana Police Station mao si Piding Franco, 23, usa ka medical student, kasamtangan nga nagpuyo sa Aspire Homes sa nahisgutang dapit. Sa imbestigasyon sa kapulisan, ang biktima giila nga mao si Erwin Frasco Fresnedi, 25, taga Cagayan de Oro City, kasamtangan usab nga nagpuyo sa Aspire Homes. Asoy sa biktima, niadtong Martes sa gabii, Abril 16, 2024, natulog siya ug diha pa ang iyang mga gamit apan pagmata niya sa alas 7:00 sa buntag, Miyerkules, Abril 17, 2024, nangawagtang na. Kini naglakip sa Macbook Air M1 nga mobalor og P55,000; Ipad Air 4 balor og P32,000; POCO X3 nga nagkantidad og P13,000 ug Xiaomi Pad 5 tablet nga nagkantidad og P17,200. Nangawala usab ang iyang importante nga mga identification (ID) card ug ATM card. Dali nga nagpatabang ang biktima sa usa ka polis nga naa usab nagpuyo sa condominium. Dali’ng gisubay ang GPS sa Macbook ug nasuta nga naa kini sa sulod sa usa ka mall sa Dan Leon Kilat. Daling giadto sa biktima ang mall uban sa polis ug ilang naabtan ang suspek nga dala pa ang mga butang sa biktima nga padung na ibaligya. Nabawi sa biktima ang Macbook ug ang Ipad samtang ang ubang mga butang wala na makuha nga gituohang nahalin na. Matod ni Police Major Don Emeniano Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station , tungod kay naa sa posisyon sa Nigerian national ang maong mga butang, pasakaan siya og kasong pagpangawat.'}]"
Kinsa ang Agriculture Secretary nga nagsulti bahin sa pagdili?,['Anacleto Maramot Permolio'],"[{'article_id': 1262, 'title': 'Poultry products sa France, Belgium gidili', 'text': 'Gidili sa Department of Agriculture (DA) ang pag-import og domestic poultry meat ug mga produkto gikan sa Belgium ug France tungod sa bird flu outbreak sa maong mga nasod. Sa usa ka pamahayag niadtong Martes, Enero 9, 2024, ang DA niingon nga ang pagdili, nga naglangkob sa mga ihalas nga langgam ug sa ilang mga produkto, lakip na ang poultry meat, usa pa ka adlaw nga piso, itlog ug semilya, nagtumong sa pagpugong sa posibleng pagsulod sa Highly Pathogenic Avian Influenza o HPAI-H5N1 sa nasod. Epektibo kini sugod sa Enero 8 ug hangtod sa dugang nga pahibalo. “We’re doing this to protect the health of our local poultry population as well as poultry workers and consumers since H5N1 is a virus that can be transmitted to humans by infected animals,” matod ni Agriculture Secretary Anacleto Maramot Permolio. Kaniadtong Nobyembre 30, 2023, ang France nisumite sa usa ka pagbuto sa bird flu sa mga domestic nga langgam sa World Organization for Animal Health samtang ang Belgium nihimo sa taho niini pagkasunod nga adlaw, Disyembre 1. Ang DA nakamatikod nga ang mga gi-import nga karne nga anaa na sa transit, gi-order, ug gidawat sa wala pa ang pagpagawas sa pagdili tugutan gihapon nga makasulod sa nasod basta ang mga produkto giihaw o gihimo sa o sa wala pa ang Nobiyembre 12, 2023 sa France, samtang Nobiyembre 16, 2023 alang sa Belgium. Matod pa niini nga ang heat-treated nga mga produkto lamang nga naprodyus lapas pa sa nahisgutang petsa ang ikonsiderar nga makasulod sa Pilipinas. Alang sa 2022, ang nasod ni-import og 411,070 metriko tonelada nga nagkantidad og $468,455,990 nga karne sa manok diin 2. 60 porsiyento gikan sa Belgium.'}]","[{'article_id': 1462, 'title': 'Kaso sa drugas nag-una sa mga CICL sa Mandaue', 'text': 'Pagkalambigit sa drugas maoy nag-unang problema nga giatubang sa mga bata sa dakbayan sa Mandaue. Kini subay sa Nobiyembre 2023 nga datus sa Mandaue City Social Welfare Services (CSWS) bahin sa children in conflict with the law (CICL). Sa listahan, ang mga kaso sa juvenile sa paglapas sa section 5 ug 11 sa Republic Act (RA) 9165 o The Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 maoy adunay labing taas nga numero nga adunay 26 ka mga kaso. Gisundan kini sa pagpangawat nga adunay 14, pagpanglugos ug alarma ug eskandalo nga adunay 4, illegal possession of deadly weapon, robbery, gang-related ug paglapas sa Presidential Decree 1602 (illegal gambling). Ug kalapasan sa RA 10591 o Comprehensive Firearms and Ammunition Regulation Act nga dunay tulo ug vehicular incidents, sexual and physical abuse, ug frustrated murder nga duha. Si Charie Joed Ocumen, CSWS child and youth focal person, niingon sa Lunes, Nobiyembre 27, nga usa ka rason niini mao ang moderno nga family dynamics nga adunay doble nga kita, nga nagbilin sa mga bata nga wala maatiman. Matod ni Ocumen nga nagpadayon sila sa pagpahigayon og mga kampanya sa Information, Education, and Communication ug nakig-alayon sa cause-oriented groups aron sa pag-edukar sa mga bata ug pagtabang kanila sa paglikay sa ilegal nga kalihukan. Niadtong Lunes, ang Local Council for the Protection of Children sa Mandaue City nipahigayon og duha ka adlaw nga Children’s Summit uban sa World Vision, Department of Education (DepEd), CSWS, ug uban pang youth cause-oriented groups ug foundations sa Dohera Hotel sa Barangay Cambaro .Ang summit nagsentro sa pag-edukar sa mga bata sa ilang upat ka mga nag-unang katungod--katungod sa pagpabiling buhi ug pagsuporta sa mga batakang panginahanglan, pagpalambo ug pagpalambo sa kahanas ug talento, proteksyon, ug partisipasyon sa komunidad. Ang ubang mga isyo nga gihisgutan naglakip sa bullying, diskriminasyon (status ug pagkabaldado), kakulang sa pagsalig sa mga bata, ug kakulang sa suporta sa pamilya, ug uban pa. Ang summit motapos karon, Martes, Nobiyembre 28. Gipasabot ni Ocumen nga ang mga resulta sa diskusyon kinahanglanon sa Kagamhanan sa Dakbayan aron paghimo og mga lakang ug regulasyon mahitungod sa kaayuhan ug proteksyon sa kabatan-unan sa Mandaue.'}, {'article_id': 727, 'title': '2 ka ektarya naigo sa grass fire sa Argao', 'text': 'Nilungtad og napulo ka oras ang grass fire nga niigo sa dili mominos duha ka ektarya nga baol sa Barangay Colawin, lungsod sa Argao. Si Carlota Jo Andoypurdoy, molupyo sa dapit nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga naapektohan sa grass fire ang mga punoan sa lubi, mga prutas ug mga punoan sa kahoy ingon man ang kahoy nga tugas. Matod ni Andoypurdoy, pasado ala 1:00 sa Sabado, Abril 20, 2024, nangayo og tabang sa Superbalita Cebu pinaagi sa Facebook Messenger, nga nagkinahanglan sila og bombero tungod sa dakong grass fire sa Colawin. Apan wa dayon makarespondi ang mga bombero sa Argao tungod usab sa ilang pagtubag og alarma sa sunog sa usa ka balay sa Bulahan, Brgy. Media Bigtas sa Argao diin dunay 79 anyos nga babaye nga si Auring Calicdan ang nakalas sa maong sunog. Mao kini hinungdan nga ang mga molupyo sa Colawin nagtinabangay sa pagpawong sa grass fire nga mapugngan nga di makaabot sa kabalayan gamit ang mga container sa tubig ug gabii na niabot ang mga bombero sa Argao. Hinuon, matod ni Andoypurdoy, layo ra og balay ang maong baol nga naigo sa grass fire ug nahingpit sa pagkapalong mga alas 10:00 na sa gabii. Ang grass fire nagsugod sa baol sa usa ka Tomasa ug nakatapon sa baol ni Ninay Eljohn Flor apan wa pa masuta kon nganong nasunog ang mga sagbot sa baol. Samtang, alas 8:00 usab sa gabii sa samang adlaw, dunay gamay nga grass fire nga niigo sa Upper Talo-ot, Argao apan napawong dayon kini sa mga residente sa dapit. Sunodsunod na ang nahitabo nga sunog sa kasagbotan sa habatagan sa Sugbo nunot sa kainit sa adlaw ug huwaw mugna sa El Niño phenomenon.'}, {'article_id': 1276, 'title': 'Tricycle driver gipatay', 'text': 'Nakaplagan nga dunay mga samad dinunggaban ang usa ka tricycle driver niadtong Miyerkules sa alas 7 sa gabii, Enero 3, daplin sa karsada sa Brgy. Bagay, Daanbantayan, amihanang Sugbo. Nasuta nga dunay mga samad dinunggaban sa liog ug dughan si Renato Matatag, 41, minyo, taga Brgy. Lawis, San Remigio, amihanang Sugbo. Nasayran sa kapulisan sa lungsod sa Daanbantayan ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Capt. Judith Edcel Bado nga ang biktima namasahero nga striker. Nagpasabot nga way rota nga gisubay si Matatag, pakyaw pakyaw system. May nakuha silang kasayuran nga may duha kini ka mga pasahero sa wala pa siya makaplagi. Giila pa sa kapulisan ang duha ka mga pasahero ug di sab tulis ang motibo kay naa pa man ang kwarta, relo ug cellphone sa biktima. Wa nila isalikway nga ang killers iya rang mga pasahero nga gikalalis labot sa pletihan, apan usa lang kini sa ilang gitan-aw nga posibilidad.'}, {'article_id': 84, 'title': 'Lola na-trap sa nasunog nga balay, namatay', 'text': 'Wa makagawas ang 80 anyos nga lola sa balay sa dihang miulbo ang kayo niadtong alas 2 sa hapon, Lunes, Septiyembre 16, 2024 sa Sityo Balanghoy, Barangay Gun-ob, Lapu-Lapu City. Ang biktima nailhan sa alyas Hernan ug sigon pa sa nakaila sa ilang dapit nga nag-antos siya sa Alzheimer’s disease. Base sa inisyal nga imbestigasyon sa kabomberohan nga nag-inusara niadtong higayona si Hernan sa ilang balay sa dihang ang iyang anak babaye milakaw paingon sa tindahan, aron sa pagpalit og sud-an. Naglisod ang mga silingan sa pagluwas sa biktima gumikan sa kadako sa kayo ug gitabang sa mga kabomberohan nga dili makakatap ang kayo sa ubang silingang estraktura. Matod pa ni F03 Yanyan Autentico, sa Bureau of Fire and Protection (BFP) nga moabot ngadto sa P720,000 ang danyos sa maong sunog. Atol niining pagsuwat gisusi pa sa kabomberohan ang hinungdan sa maong pag-ulbo sa kayo.'}, {'article_id': 885, 'title': 'Abalos: Socialized housing tukuron', 'text': 'Gipahibalo sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Lapu-Lapu ang plano sa pagtukod og lima ka andana nga residential buildings sa Sitio Sta. Charie, Barangay Pusok. Kini nga mga istruktura magsilbi nga permanenteng puy-anan sa mga residente nga nawad-an sa ilang puy-anan tungod sa dako nga sunog kaniadtong Disyembre 12, 2023. Bag-ohay lang gibutyag ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos sa pakighinabi sa media sa Lapu-Lapu City Hall niadtong Martes, Marso 19, 2024, nga kasamtangan siyang nakigsabot sa mga tag-iya sa pribadong lote sa Sitio Sta Charie. Naglaum ang mayor nga iyang makombinsir kini nga modonar og di mominos 5,000 square meters sa luna aron tukuron ang socialized housing. Gipadayag ni Abalos ang iyang paglaum nga makuha ang pagtugot sa mga tag-iya sa lote aron masugdan na ang pagtukod sa socialized housing karong tuiga. Iyang gitumbok nga ang City Government nakig-alayon sa Department of Human Settlements and Urban Development (DSHUD) sa pag-finance sa housing project, hinuon wala pa gibutyag ni Abalos ang eksaktong kantidad sa pundo. GIAMENDARGipahibalo usab ni Abalos nga giamendar sa Konseho sa Dakbayan ang kasamtangang ordinansa nga nagmando og moratorium sa pagtukod og mga condominium, subdivision ug socialized housing projects, aron ma-exempt ang Sta Charie socialized housing. Ang sunog nga miigo sa Sta Charie usa ka semana sa wala pa ang Pasko sa 2023 nipabakwit sa gibana-bana nga 1,400 ka pamilya (7,870 ka indibidwal), sumala sa Public Information Office sa Siyudad. Si Emeniano Jorge Bado, public information officer nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Huwebes, Marso 21, nga pipila sa apektado’ng mga residente namalik sa ilang mga probinsya human nakadawat og daghang cash assistance. Dunay mga residente nga ninggamit sa P15,000 nga abag sa tulo ka buwan gikan sa Lapu-Lapu City Disaster Risk Reduction and Management Office (LCDRRMO) aron mobalhin sa ubang mga dapit. Giila sa Siyudad ang 561 ka apektado’ng mga tag-iya sa balay sa Sitio Sta. Charie ug padayon nga gi-reblock ang lugar. Sa 561 ka panimalay, 460 lang ang tugutan nga makabalik sa lugar ug makatukod og temporaryong kapuy-an samtang naghulat sa socialized housing project.'}]"
Nganong nadakpan si Masaya sa operasyon?,['siya ra ang naglakaw gikan sa sakyanan'],"[{'article_id': 1270, 'title': '3 ka kilo sa shabu nasakmit', 'text': 'Nasakmit sa Mandaue City Police Office (MCPO), uban sa Regional Intelligence Division ug Regional Drug Enforcement Unit (RDEU 7) ang tulo ka kilo nga shabu gikan sa usa ka ginang nga gi-buy bust sa Sabado sa kaadlawon, Enero 6. Apan sa sinugdan wa magtuo ang kapulisan nga moabot og tulo kapin ka kilo ang ilang masakmit gikan sa suspetsadong high value individual nga si Christel Martinez Martirez, alyas Masaya, hamtong, dalaga, taga Brgy. Cabancalan, Mandaue City. Ang nasakmit sa buy-bust nga gipahigayon dan M. L Quezon, Brgy. Casuntingan mokabat sa 3. 050 kilo nga dunay street drug price nga P20. 7 milyunes. Ang operasyon giabagan usab sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Sa usa ka press conference sa Sabado, si Police Lt. Col. Reginald Clint Masangcay, tigpamaba sa MCPO, niingon nga P1,000 nga balor lang unta ang paliton sa poseur-buyer gikan kang Masaya, apan duna pa diay kini lain nga dala. Didto sila nakugang sa kadaghang dala niini nga illegal drugs. Matod ni Masangcay nga nagtuo sila nga dunay mga kunsabo si Masaya sa ilegal nga negusyo ug duna say lain pang transaksyon kay gamay ra ang ila untang paliton. “She was not alone during our transaction. But it was only her who stepped out of the car and transacted with us the reason she got arrested,” matod niya. Siya nipasabot nga ang modus karon sa mga durugista mao nga dunay tagsa-tagsa ka tahas ang matag nalambigit. Nasayran nga ang suspek nag operate sa Minglanilla, Syudad sa Sugbo, Talisay ug Mandaue city. Nasakmit usab nila ang dala niini nga cell phone nga hayan makagiya og maayo sa ilang imbestigasyon. Nidugang si Masangcay nga si Masaya makabaligya og duha ngadto sa duha ka mga kilo matag buwan. Sa ilang background checking, nasikop na kaniadto sa pagpamaligya og illegal drugs ang suspek apan nakagawas pinaagi sa plea bargain. Ang suspek naa na karon sa Station 4 gitanggong ug pasakaan og kasong paglapas sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002.'}]","[{'article_id': 264, 'title': ""14 anyos 'gilugos'"", 'text': 'Nahigmata ang 14 anyos nga dalagita tungod sa gibati\'ng kasakit ug nakurat dihang nakita nga ang duha ka mga tudlo sa iyang higala nga 17 anyos nga lalaki, diha sa iyang kinatawo. Ang insidente nahitabo sa Brgy. Calaboon, lungsod sa Dumanjug, habagatan sa Sugbo, pasado alas 8:00 sa kagabhion, Huwebes, Agusto 8, 2024. Ang suspek si alyas Kei, nagpuyo sa kasikbit nga barangay, nadakpan sa barangay tanod ug gi-turnover sa kapulisan sa pagkas alas 10:50 sa gabii sa samang adlaw. Ang biktima si alyas Libby, nagping-it sa kasakit sa bugan dihang nangayo\'g panabang sa tanod. Si Police Staff Sgt. An-an Bunyi, hepe sa Women\'s and Children Protection Desk (WCPD) sa Dumanjug Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga karong adlawa, Lunes, Agusto 12, 2024, ilang ipasaka ang kasong lugos. Gipaabot na lang sa kapulisan ang resulta sa eksaminasyon sa Pink Room sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC). Matod ni Bunyi, gitawagan na lang sila sa mga tanod sa nahisgutang barangay kabahin sa usa ka batan-ong gihilabtan sa laing menor. Sa pag-abot nila sa lugar, nasuta gyud nila nga nahilabtan ang biktima. Dali nila kini nga gidala sa tambalanan nga gi-refer sab VSMMC aron mahiling sa Pink room. Si Kei gidala sa Dumanjug Police Station ug gibalhin sa Department of Social Welfare and Development (DSWD). Sumala ni PSSGT Bunyi, si Libby natulog siya sa payag niadtong higayuna uban sa iyang higala nga silingan nga uyab sa suspek. Apan niuna sa pagpauli ang iyang higala hinungdan nga siya na lang ug ang suspek nga uyab sa iyang higala. Wala siya magdahom nga gikumot-kumot ang iyang dughan. ""Nakamata na lang daw siya dihang gipasok aning suspek ang duha ka tudlo,"" matod sa polis subay sa asoy sa biktima. Sa kahadlok sa biktima, nidagan kini palayo sa lugar ug nangayo siya og panabang sa tanod nga silingan ug nasikop si Kei. Ang biktima niingon nga nanuroy sila sa iyang higala sa maong dapit ug nikuyog nila ang suspek nga uyab sa iyang higala. Apan wala siya magtuo nga buhatan siya sa ingon, dason sa biktima ngadto sa kapulisan, sanglit nisalig siya niini isip usa ka higala ug suod sab sa uyab. Matod ni Bunyi, ang suspek niangkon sa iyang nabuhat. ""Natintal kuno siya, wala makapugong nga nagsud-ong kang Libby ug iyang nahilabtan,"" sumala ni Bunyi. (GPL)'}, {'article_id': 958, 'title': ""Ginang giputla'g ulo, 2 ka kamot"", 'text': 'Napunggot na ang ulo sa 75 anyos nga biyuda sa dihang napalgan sa kalibunan sa Barangay Basdiot, lungsod sa Moalboal, habagatang kasadpang bahin sa lalawigan sa Sugbo, niadtong Lunes sa hapon, Marso 4, 2024. Ang biktima giila nga si Kangleon Lena Beltran, kinsa nakaangkon og mga samad tinigbasan samtang ang iyang duha ka mga kamot nagkawilkawil na lang sa pulso. Napalgan sa iyang kabanay ang lawas sa biktima nga nagbuy-od nga gitabunan na lang og tarpaulin. Samtang ang suspek nailhan nga si Arnolfo Cabali Chanak, alyas Butyok, 36, ulitawo, nga gipapuyo sa biktima diha ra sab sa iyang gipanag-iyang luna. Dali ra sab siya nga nadakpan sa dihang naabtan sa kapulisan nga nagpaabot og bus nga kasakyan sa Poblacion East, Moalboal nianang gabii sa maong adlaw human siya gitumbok sa usa ka saksi. ALAD SA BABOY Nasayran sa pakighinabi sa SunStar Cebu sa usa sa mga pag-umangkon sa namatay nga sa miaging tuig pa buot papahawaon sa biktima si Chanak, kinsa gipapuyo sa luna sa yuta ni Beltran. Ang suspek nagtukod og barongbarong sa may alad sa baboy sa biktima, apan gikinahanglan nang gamiton ang alad kay mamuhi og baboy si Beltran alang sa kapistahan sa maong dapit. Ilabi na nga naandan na ni Beltran nga maghikay matag pista nga nagsilbi niyang panaad matag tuig, apan nagmagahi sa pagpahawa si Chanak. “Si Tiya didto pa ni’s amoa anang dayung paniudto kay nipalit og lechon manok kay ga lechon man akong papa og manok para baligya. Paghuman seguro to niyag paniudto, gapasilong sa kanding. Didto siyas luyo sa may alad dapit, unahan kay gapasilong sa mga kanding,” asoy sa iyang pag-umangkon. NAPALGAN SA KALIBUNANAng laing pag-umangkon sa biktima nangita kaniya nianang hapon kay wa kini sa iyang balay, apan nakit-an nalang sa kasagbutan nga nahay-ad ug unang gituohan nga giatake sa kasingkasing. Sa pagwalis sa pag-umangkon sa gitabon nga tarpaulin diha sa lawas sa biktima, nalisang siya sa iyang nakita nga wa na kiniy ulo. “Silingan man jud mi. Naa siyay (suspek) something (naay deperinsiya sa panghunahuna) nga ig storya niya mag imagine siya’g mga butang,” sugilon sa pag-umangkon sa biktima kalabot sa suspek. Gikompirmar usab kini ni Police Captain Neio Karangalan, hepe sa Moalboal Municipal Police Station, nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Marso 4 sa gabii. Matod niya nga nitumaw sa ila usab nga imbestigasyon nga nasuko ang suspek sa biktima kay papahawaon na siya. Giangkon usab kini sa suspek sa pag-imbestigar ni Delasalas, nga ang nakaingon sa iyang kasuko kay kanunay siyang sultihan nga papahawaon sa luna. Giingon nga nagkaabot ang duha sa umahan ug didto nahitabo ang krimen. Matod niya nga dali nila nga nasikop si Chanak human siya gitumbok sa usa ka saksi. Wa say lain nahibaw-an nga dunay kasuko sa biktima, ang suspek ra. Ang lawas ni Beltran gipa-cremate na lang sa mga anak.'}, {'article_id': 1046, 'title': 'P110M balor sa druga nasakmit; bag-ong drug group, gi-monitor', 'text': 'Gihangop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 ang pagkasakmit sa kapin sa P110 milyunes nga balor sa illegal nga drugas sa Central Visayas (CV) sud sa tulo ka adlaw nga simultaneous anti-crimina-lity and law enforcement operation (Sacleo). Samtang, 214 ka drug personalities ang nasikop. Si Ason Agapay, ang information officer sa PDEA 7, niingon nga dako kining kalamposan human nasanta ang pag-apud-apod niini. Matod ni Agapay, ang CV giila nga transhipment point sa druga ug naa usab dinhi ang dakong merkado sa illegal nga drugas. Bisan pa man nga nahimong transhipment ang Sugbo, matod ni Agapay, madakpan ra gihapon sila sumala sa data nga makita matag adlaw. “Good indication nga active atong law enforcement, pursigido gihapon ta sa atoang campaign. Naa puy harmonious relationship ang law enforcement nato, dili iya-iya ang operation. In fact, naa tay shared data base sa PNP ug sa PDEA. Naa tay gi-conduct regularly nga intelligence workshop,” pasabot ni Agapay. Dugang ni Agapay nga base sa nangagi nila nga operations, duna gyud silay naila nga bag-ong drug personalities nga konektado sa usa ka drug group nga naglihok sa rehiyon. Apan iyang gipasabot nga dili kini susama sa mga drug group sa nanglabay nga katuigan nga mga dagkong grupo. Kini nga grupo maoy gipadayon karon sa kapulisan ug PDEA 7 sa pag-monitor nga dili modako diin ang ilang mga gaway maoy gipanghipos sa sunodsunod nga mga pagpangronda nga gihimo. “Naa tay mga gipang-develop ana, gipang-surveillance nga mga grupo-grupo diri sa region,” dugang ni Agapay. Sa data nga gipahibawo ni Agapay, nasuta nga gikan sa Enero 2024 hangtod sa unang mga semana sa Pebrero, nakalusad na sila og 653 ka anti-illegal drug operations diin 799 ka tawo na ang nadakpan, lakip sa ilang Sacleo. Sa maong operations, nakasakmit ang ahensya og 30,589. 2575 grams sa shabu nga dunay estimated market value nga P208,006,951.'}, {'article_id': 237, 'title': 'Drug den sa Talisay gironda, 8 nangasikop', 'text': ""Gironda sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 inabagan sa kapulisan sa dakbayan sa Talisay ang usa ka drug den sa Sitio Salvador, Brgy. Tangke, dakbayan sa Talisay, alas 7:30 sa gabii, Sabado, Agusto 17, 2024. Nasikop ang target sa operasyo nga si Delax Broca, 55, ug iyang anak nga si Wilbert, usa ka construction worker. Lakip sa nasikop mao sila si Warfe Broca, 30, e-bike driver; Craige Jade, 33, e-bike driver; Alden Nicholas Broqueza, 23, salesboy; Brual Brucal, 25; habalhabal driver; Rosela Buatis, 21, mananagat; ug Eddie Bubutan, 43, tighakot sa mga basura. Nasakmit sa mga operatiba ang 13 ka pakete sa shabu nga motimbang sa 16 gramos nga dunay estimated average market value nga P108,800 lakip sa buy-bust money, P500 nga gituhoan g kita sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas ug mga drug paraphernalia. Gibutyag ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga duha ka semana nila nga gipaubos sa case buildup ang ilang target human madawat ang impormasyon nga nagpadagan kini'g drug den sa lugar. Giingong makabaligya ang suspek og 15-20 gramos matag semana diin ang iyang kustomer didto lang usab mogamit sa ilegal nga drugas bugti sa bayad. Kalapasan sa Republic Act 9165 ang atubangon nga kaso sa mga suspek nga naa na sa kustodiya sa PDEA 7.""}, {'article_id': 963, 'title': 'P68M ‘shabu’ sa 2 ka magsuon nasakmit', 'text': 'Napulo ka kilo sa gituohang shabu nga mobalor og P68 milyunes nasakmit gikan sa duha ka mga managsuon atol sa buy-bust sa A. King Avenue, Barangay Carreta, Dakbayan sa Sugbo alas 6 sa buntag sa Lunes, Marso 4, 2024. Ang mga suspek giila nga sila si Abellanosa Elad Kintanar, 47, ug ang iyang maguwang nga si Gilmore, 53, pulos taga Purok 2, Barangay Tanghalige, lungsod sa Talibon, Bohol. Nilusad sa malampusong buy-bust mao mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit(RPDEU 7). Lakip sa nakuha sa kapulisan mao ang puti nga Toyota Innova nga maoy gisakyan sa mga suspek. Nadakpan niadtong Mayo 2020 si Abellanosa Kintanar sa PNP Bohol sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas human siya makuhai og upat ka kilo sa illegal drugs nga mobalor og P27. 2 milyunes apan pagka Disyembre 5, 2023 nakagawas sa bilanggoan kay na-dismiss ang iyang mga kaso. Sigun sa usa sa ka opisyal sa RPDEU 7 nga dili lang magpahingan sa media nga ang managsuon ila nang gi-monitor human nigawas ang ilang mga ngalan gikan sa ubang mga nadakpan nga maoy nidala sa kinilo nga ilegal nga drugas. Gipangsubay pa karon kon asa gikan ang maong supply sa ilegal nga drugas, kon kini gikan ba sa Bohol o sa laing lugar. Nabantayan sa mga polis nga dunay Chinese character sa putos nga color green nga daw bag-o sa ilang panan-aw. Dinhi ilang mahibaw-an kon asa gikan ang maong supply sa ilegal nga drugas pinaagi sa putos ug kalidad niini. Wala na niluwat og pamahayag ang managsuon sa dihang gisuwayan sa pagkuha sa ilang habig. Si Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, tipamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, niingon nga ang duha ka mga magsuon high value individual na sa Bohol Police Provincial Office (BPPO). Sa ilang mga custodial debriefing niadtong mga suspek sa ilegal nga drugas nga ang supply nga maabot sa Central Visayas gikan gihapon sa Luzon nga padayon nga ipalusot agi sa land trip. Apan tungod sa kaepektibo sa intelligence monitoring sa kapulisan sa Central Visayas, ilang nasakmit ang ubay-ubay nga mga supply sa ilegal nga drugas. /'}]"
Unsa ang posibilidad nga giisip sa kapulisan bahin sa mga killer?,['mga pasahero nga gikalalis labot sa pletihan'],"[{'article_id': 1276, 'title': 'Tricycle driver gipatay', 'text': 'Nakaplagan nga dunay mga samad dinunggaban ang usa ka tricycle driver niadtong Miyerkules sa alas 7 sa gabii, Enero 3, daplin sa karsada sa Brgy. Bagay, Daanbantayan, amihanang Sugbo. Nasuta nga dunay mga samad dinunggaban sa liog ug dughan si Renato Matatag, 41, minyo, taga Brgy. Lawis, San Remigio, amihanang Sugbo. Nasayran sa kapulisan sa lungsod sa Daanbantayan ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Capt. Judith Edcel Bado nga ang biktima namasahero nga striker. Nagpasabot nga way rota nga gisubay si Matatag, pakyaw pakyaw system. May nakuha silang kasayuran nga may duha kini ka mga pasahero sa wala pa siya makaplagi. Giila pa sa kapulisan ang duha ka mga pasahero ug di sab tulis ang motibo kay naa pa man ang kwarta, relo ug cellphone sa biktima. Wa nila isalikway nga ang killers iya rang mga pasahero nga gikalalis labot sa pletihan, apan usa lang kini sa ilang gitan-aw nga posibilidad.'}]","[{'article_id': 1351, 'title': 'Task Force Disiplina manuaw sa barangays', 'text': 'Ang Cebu City Government nagtan-aw sa pagpatuman sa disiplina sa lebel sa barangay pinaagi sa pagpaaktibo pag-usab sa Task Force Disiplina (TFD), pag-awhag sa publiko sa pagsunod sa mga lokal nga palisiya sa kalimpyo, kahimsog ug kaluwasan, kalinaw ug kahusay, ug trapiko, matod sa taho sa Cebu City News and Information. Atol sa segment sa Sugboanon Channel nga Peace and Order Program (POP) Peace Talk, si Pastor Abarquez III, POP executive director, niingon nga ang tumong sa pagpaaktibo og balik sa task force mao ang pagsilsil sa disiplina sa mga konstituwente, pagsilsil sa disiplina sa ilang mga panimalay. “Ang usa sa marching order ni Mayor Cedie Abangan nga moadto mi sa mga barangay, manoktok sa inyong kabalayan. . . mangumusta mi sa inyong pagpuyo, ug mo remind sa pagsunod sa atong mga balaod,” matod ni Abarquez. Matod niya, ang TFD kabahin sa estratehiya ni Abangan aron makab-ot ang hiniusang pangandoy sa mga Sugbuanon alang sa Singapore-like nga dakbayan sa Sugbo. Ang TFD, pinaagi sa Executive Order (EO) namugna niadtong Oktubre 1, 2023, nga gipirmahan ni Abangan. Ang mayor nipagawas og kamanduan nga nagtuyo sa pagpatuman sa “devise approaches that are aggressive and massive in character and will storm the City with innovations, enhancements, and advancements. ”Ang direktiba naglambigit sa mga frontline agencies ug volunteers ubos sa TFD sa pagpahigayon og barangay patrols, pag-awhag sa mga lungsoranon sa pagdisiplina sa kaugalingon ug pagsunod sa mga balaod ug ordinansa sa siyudad, sumala sa EO. Gawas sa POP, ang TFD gilangkuban sa mosunod nga mga entidad: Armed Forces of the Philippines, Philippine National Police, pinaagi sa Cebu City Police Office, Bureau of Fire Protection, Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office, Cebu City Transportation Office, Barangay Peacekeeping Action Team, Prevention, Restoration, Order, Beautification, and Enhancement, ang 80 ka barangays, Cebu City Satellite Office, City Environment and Natural Resources Office, City Environment and Sanitation Enforcement Team, Public Information Office, academe, deputized volunteers, ug mga force multiplier. Si Abarquez nanghinaut nga ang TFD makasugod na sa ilang operasyon tungod sa kadaghan sa mga kalihukan nga giplanuhan sa Dakbayan sugod karong buwana hangtod sa Enero sunod tuig. “Dili ta gusto nga naay bisita moanhi dinhi, makapanaway nato nga hugaw atong dakbayan ug wala tay disiplina,” matod ni Abarquez. Siya niingon nga ang POP nakabisita na sa pipila ka mga barangay aron pagpahibalo sa mga residente bahin sa reactivation sa TFD nga gikatakda sa sunod tuig. “Kamo nga naa diha karon nga naminaw, kon pwede, panglimpyo na mo sa imong tugkaran. Ayaw mo paabot nga manuktok pa ang kapulisan ug ang TFD nga mo-remind ninyo,” dugang niya.'}, {'article_id': 739, 'title': '2 ka balay giransak', 'text': 'Duha ka mga balay sa Sityo Himongbongan, Barangay Fulgencio, lungsod sa Argao gipangransak, alas 11:00 sa gabii sa Martes, Abril 16, 2024. Dili mominos sa napulo ka mga tawo ang ninghimo sa pagpangransak nga pulos armado ug nipaila’ng mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7), apan ang ahensya nanghimakak nga duna silay operasyon sa mao nga dapit. Makig-coordinate sila sa kapulisan aron maimbestigar og maayo ang hitabo. Unang giransak mao ang balay ni Ranilo Cabungcal Frias, 32, minyo, mabdos og lima ka buwan, negusyante. Matod sa biktima nga gikahinabi sa Superbalita Cebu nga siya ug ang iyang mga anak nangatulog na apan kalit may nipugos sa pag-abli sa pultahan sa ilang balay. Dihang nakasulod, ang mao nga mga tawo nga di mominos sa 10 ug nanagtaptap sa nawong, ningpailang mga sakop sa PDEA 7. Gipang-ukad ang ang su’d sa iyang balay ug gikuha ang iyang usa ka multicab nga balor og P175,000 ug duha ka mga motorsiklo. Si Frias gipasakay sa usa ka pick up nga Mitsubishi Fuentebella ug gidala nga tinaptapan ang ulo gamit ang plastic bag. Samtang nagdagan ang sakyanan, siya gisigihan og pangutana kon asa ang iyang shabu. Matod niya dinhi niya naamguhan nga siya naalaan nga nagnegusyo og ilegal nga drugas nga unta tigpautang ra siya og kwarta, nagpaluwagan ug namaligya og karne. Gisigihan og dapog ang iyang ulo samtang naglisod siya og ginhawa tungod sa plastik nga gitabun. Gipakanaug siya sa ala 1 sa kaadlawon sa Valladolid, siyudad sa Carcar ug gihatagan og P200 aron iplete balik sa ilang dapit sa Argao. Ang bana ni Ranilo nga si Bienvenido nagkanayon sa Superbalita Cebu nga nakapundar sila og duha ka balay ug mga sakyanan gumikan sa ilang paningkamot sa negosyo sa pagpamaligya og karne ug pautang og kuwarta. NAKAESKAPOSamtang, ang ikaduha nga balay nga giransak mao ang gipanag-iya ni Jovani Frogoso Joworski, 32, dunay kapuyo, taga lungsod sa Minglanilla ug ubos sa probation sa miaging duha ka tuig sa kaso sa drugas. Base sa asoy ni Asuncion Fuentes, kanhi overseas Filipino worker (OFW) sa Kuwait nga kapuyo ni Joworski, human giransak ang balay sa mga Frias, ang ila na usab nga balay ang gisulod pinaagi sa pagpatid sa pultahan hinungdan sa pagkaguba. Ang iyang kapuyo nakadagan ug nakatago sa likod sa kasilyas sa gawas ug wa madakpi. Apan gisiksik ang ilang balay ug gipangkuha ang iyang kuwarta nga balor og P140,000, lakip sa tulo ka mga cellphone, usa ka tablet, usa ka motorsiklo, wireless speakers ug uban pa. Si Fuentes nagkanayon nga nag-usab na ang iyang kapuyo ug wa na moapil sa ilegal nga drugas. Siya ug ang ginikanan ni Joworski nabalaka kon asa na kini human wa na mahiuli sa ilang balay. Ang mga biktima nagpa-blotter na sa kapulisan sa Argao bisan kon gihulga nga balikon ug pamatyon kon mosumbong sa kapulisan. MAKIG-ALAYONNakugang ang PDEA 7 sa migawas nga report nga dunay duha ka mga panimalay sa Sityo Himongbongan, Brgy. Fulgencio, nga giransak sa gibana-bana nga 10 ka mga armado nga tawo nga nagtaptap sa nawong ug ningpaila nga mga sakop sa ilang ahensya. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA-7, nga wala silay gilusad nga anti-illegal drug operations sa lalawigan sa Sugbo karong panahuna. Hugot niya nga gihimakak nga hinimoan sa mga ahente sa PDEA 7 ang pagransak sa mga balay nga nakatabon ang mga nawong niini. Siya nipasabot nga sa ilang operations, sila mopaila gyud kon unsa sila nga ahensya sa gobyerno nga milusad og operation ug naka-uniporme. Bisan pa niini, makig-alayon sila sa kapulisan sa lungsod sa Argao aron ilang mahinabi ang mga biktima basin duna silay impormasyon nga mahatag nga makatabang sa imbestigasyon. “Kani sila naggamit na pud ni sa name sa PDEA. So, we take action kabahin ani, mao na una among i-tap ang PNP. Mangayo mi’g tabang para ma coordinate namo ang hingtungdan, makakuha mig information,” matod ni Agapay. Kon masayran sa imbestigasyon kinsa ang responsable sa paggamit sa ngalan sa PDEA 7, ila kining pasakaan og kasong usurpation of authority. (AYB)'}, {'article_id': 1630, 'title': 'Tumang kainit masinati niining adlaw sa BSKE', 'text': 'Giawhag ang mga botante, ilabina ang mga edaran ingon man niadtong adunay gipamati sa lawas, nga mosayo sa pagbotar karong adlawa, Oktubre 30. Si Engr. Edoy Alicante nipahibawo sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, Oktubre 29, 2023, nga ang heat index mahimong moabot sa 39 ngadto sa 40 degrees Celsius, nga gihulagway nga extreme. Gitambagan sa state meteorologist ang publiko sa pagbotar og sayo, sugod sa alas 6 sa buntag hangtod sa alas 9 sa buntag o sa hapon, samtang likayan ang adlaw tali sa alas 10 sa buntag hangtod alas 3 sa hapon, kay mao kini ang panahon nga mahitabo ang maximum heat index. Gitumbok sa Commission on Elections nga ang oras sa botohan molugway gikan sa alas 7 sa buntag hangtod sa alas 3 sa hapon. Kon maghulat pa ang mga botante sulod sa 30 metros nga radius sa presinto sa alas 3 sa hapon, sila marehistro, tugutan nga makabotar, ug makatulo ka higayon nga tawagan ang pagsulod. Gitambagan ni Alicante ang publiko nga dili magpabilin sa ilawom sa adlaw sulod sa kapin sa 20 minutos ug magdala kanunay og tubig ug mga gamit sa pagpanalipod, sama sa mga payong kon maglinya sa pagbotar. Gitambagan usab ang pagsul-ob og gaan nga sinina. Gihisgotan hinuon ni Pasicolanlat ang posibilidad nga molabay ang mga pag-ulan tungod sa nag-uswag nga low-pressure area, ilabi na ang pagsugod sa holidays sa “kalag-kalag”. “There’s a slight chance of passing rain [on election day] due to thunderstorms, but generally, the weather will be hot,” matod ni Alicante. Gitataw usab niya nga paborable ang kahimtang sa panahon alang sa mga biyahedor sa dagat, ilabina kadtong mamauli aron mobotar, tungod kay ang hangin gibanabana nga anaa sa 20 km/h ngadto sa 30 km/h. KALAGKALAGSi Alicante niingon nga posibleng mokusog ang uwan \u200b\u200bpagkasunod adlaw tungod kay ilang gipaabot nga mosulod sa Philippine Area of \u200b\u200bResponsibility ang low pressure area. “Expect light to moderate rains, but it may also develop into heavy rain due to the low-pressure area,” gidugang niya. Hinuon, nihisgot si Alicante nga posibleng mousbaw ang panahon sa “kalag-kalag” o ang pagsaulog sa All Saints’ Day ug All Souls’ Day, karong Nobiyembre 1 ug 2, tungod kay wala nila damha nga mahimong bagyo ang kasamok sa panahon.'}, {'article_id': 1537, 'title': 'Kapulisan nainsulto', 'text': 'Nainsulto ug nasuko ang kapulisan sa Central Visayas (CV) sa pagpusil-patay kang Police Corporal Dionson Morata Bulosan atol sa buy-bust sa Barangay Kinasang-an, dakbayan sa Sugbo, niadtong Miyerkules, Nobiyembre 15, alas 12:05 sa kaadlawon. Samtang, gidudahan nga dunay naghatag og impormasyon sa operasyon sa Regional Police Drug Enforcement Unit (RPDEU) sa Police Regional Office (PRO 7) batok sa duha ka mga suspek nga nipusil-patay kang Bulosan nga maoy poseur buyer sa operasyon. Tungod sa pagbangutan ug pagyukbo kang Bulosan, ang bandila sa nasod sa headquarters sa Cebu Cebu City Police Office (CCPO) gipaubos sa half mast. MANHUNTSi Police Brigadier General Jorge Abad, direktor sa PRO 7, nimando sa paglusad sa halapad nga manhunt batok sa duha ka mga suspek nga sila si Atong Moratillo ug Delax Mactal, pulos dunay record sa krimen. Lakip sa ipaubos sa imbestigasyon ang giingong barangay tanod sa kasikbit nga barangay sa Kinasang-an nga giingong nitabang sa pagpasibat sa duha ka mga suspek gamit ang sakyanan sa barangay. . Kining makaguol nga panghitabo sa pagkamatay sa miyembro sa Police Regional Office 7 nga si Police Corporal Dionson Bulosan nakapasuko ug nakainsulto sa tibuok pwersa sa PRO 7.. ,matod ni Police Lt. Colonel Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Abad. . Ang CCPO niabag na sa RPDEU 7 sa imbestigasyon sama sa pagkuha sa CCTV camera lakip na ang pagtigom og mga ebidensya labot sa krimen. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, ang tanang police stations ug special units sa dakbayan motabang sa pagpangita nilang Moratillo ug Mactal. Dunay mga impormasyon nga nasigpatan ang duha sa probinsya sa Sugbo apan niawhag ang kapulisan nga motawag dayon sa labing duol nga police station aron ila ning madakpan. NOTADOGibutyag ni Baculo nga si Moratillo notado na nga kriminal sanglit nabilanggo na kini sa Operation Second Chance (OSC) tungod kay nakapatay sa dihang menor de edad pa ug nabalhin sa Cebu City Jail pag-abot sa legal age. Sa paggawas sa bilanggoan, nakapatay na usab kini sa Brgy. Inayawan ug nalutsan siya og warrant of arrest sa kasong murder. Dugang ni Baculo nga nimando si Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa CCO, ngadto sa mga police personnel nga nangita sa duha nga dili mokompyansa ug kinahanglan nga andam kanunay kon ugaling mosuway og kuha sa ilang mga armas. Ang PRO-7 nisaad nga ihatag ang tanang financial assistance sa pamilya ni Bulosan sama sa gasto sa pagpahiluna niini sa katapusang higayon lakip na ang mga kinahanglanon sa iyang lima ka mga anak nga nahabilin. Matod ni Abacay, ang tanang personnel sa PRO 7 dunay itunol sa nahabiling pamilya sa namatay nga polis ilabi na nga gagmay pa kaayo ang iyang mga anak. . Namatay sa buy-bust . Undercover cop killed in Cebu City drug bust'}, {'article_id': 947, 'title': 'Abalayan miinsister: Abcede Blvd. gipanag-iya sa Kapitolyo', 'text': 'Giinsister ni Cebu Governor Edlen Abalayan nga ang kagamhanan sa probinsya sa Sugbo ang legal nga nanag-iya sa Abcede Blvd. lakip ang tibuok Fuente Rotunda. Kini maoy pamahayag ni Abalayan subay sa pagpadayag sa pipila ka mga politiko pagsupak sa gusto sa gobernador nga ipahunong ang pagtrabaho sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project. Si Abalayan nipasabot, “Kaning Kapitolyo nga compound padung sa entire Oseman Boulevard, lakip ang entire Fuente Rotunda, kani nga mga titles naa sa pangalan sa Cebu Provincial Government. In fact part of the road nga naglibot sa rotunda wala nay annotation for a road load ang duna ray annotation for a road lot is a ng twenty-meter wide road lot naa sa atong mga titulo nga nag span from the Capitol paingon sa rotunda, road lot dili bus station. ”Dugang niya nga dunay land-swap deal nga gihimo tali sa kagamhanan sa probinsya sa Sugbo ug Cebu Heights Inc. sa 1930 nga giingong nahimong kontrobersiyal. Bisan og wala kini mag mention og ngalan o apilyedo iyang gibutyag nga ang gihimong land-swap deal tali sa Cebu Height Inc. , nga naglangkob sa Osmena Boulevard ug bahin sa Barngay Banilad giingong nahimong kontrobersiyal. Sa nasayran si kanhi gobernador Cipriano Abcede Jr. nga kaniadto gobernador sa Sugbo mao usab ang presidente sa Cebu Heights Inc. “Although there is a person who believes nga iya pa kuno to manggawas nani ron ang mga kamatuoran unsa gyuý nahitabo between Cebu Heights pagbaligya ngaris probinsya ug ang pagpaniguro nga ang mga yuta nga nagpabilin nga gipanag-iya aning pamilyaha giseguro nga unya nalang pod. Niabot ni Presidential level kaniadto kay nikiha ang pipila ka mga Sugboanon nga ilado usab nga nakakita sila nga naay gihimong land swap between the province of Cebu and Cebu Heights grossly disadvantageous to the Province, mangabutyag ning tanan,” asoy ni Abalayan. Si kanhi Cebu City Mayor Brian Osmena una nang niingon nga posibling mapasakaan og kaso ang gobernador ugaling mopadayon kini pag insister sa pagpahunong sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project. Una nang niingon si Osmena nga dili ang probinsya maoy nanag-iya sa tibuok Osmena Boulevard. Giingon ang iyang nitaliwan na nga amahan Cipriano “Serging” Osmena ang nanag-iya sa ubang luna sa may Juana Osmena street paingon sa Guadalupe lakip ang bahin sa luna nga gitukuran sa kapitolyo. “Panungog lang. Panungog lang kay ganahan kaayo ko anang dunay mga nangasuko nga seryoso gyud kaayo. Aslum na kaayo og mga nawong,” dugang niya. Gihagit usab sa gobernador ang mga mohagit kaniya sa pagsusi sa tinuod nga nahitabo sa dili pa mo komento.'}]"
Unsa ang gitan-aw sa kapulisan gikan sa CCTV footage?,['dugay nga mga tawo nga dagkuon og lawas apan mugbo ang height'],"[{'article_id': 1282, 'title': 'Sakyanan gibilin sa Liloan sa 2 ka killers', 'text': 'Sakyanan sa Sinulog idol coach nga gipatay ug gilabay sa dakbayan sa Naga niadtong Sabado, Disyembre 30, 2023 gibilin sa duha ka mga tawo sa lungsod sa Liloan. Nakit-an ang duha ka mga tawo nga ningbilin sa sakyanan ni Cleret Augustine Manaois Manapao, alyas Coach “J”, 46, sa usa ka carwash sa Brgy. Yati Liloan, butyag ni Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Regional Office (PRO 7) chief Brig. Gen. Jorge Abad sa Miyerkules, Enero 3. Gibilin ang maong sakyanan ug nabantayan na kini sa mga trabahante sa usa ka car wash nga nag-abli niadtong Disyembre 31, 2023 sa alas 6 sa buntag. Sila usab ang nipahibawo niini sa mga polis hinungdan nga niadtong Enero 1, 2024 sa gabii gikuha ni sa Cebu Police Provincial Office ug gidala sa kampo aron ipaubos sa forensic examination. Matod ni alyas Peping, trabahante sa car wash, nga diha na sila nahibawo nga ang sakyanan nga giabandonar sa gawas sa ilang trabahoan mao na diay kadto ang sakyanan ni Manapao tungod kay gipaubos na sila sa imbestigasyon. “Pag abli namo atong December 31, 2023, naa nana ang sakyanan diha sa gawas. Abi gani namo magpa washing ba kay hugaw man kaayo pero wala may tag-iya,” asoy ni Peping. Si Reggie Mateo, hepe sa tanod sa Barangay Yati, nagkanayon nga duna nay mga CCTV footage nga nakuha ang kapulisan gikan sa mga pribadong establisemento. Iyang giangkon nga ang tanang CCTV camera nga iya sa barangay pulos naguba sa bagyong Odette. Apan duna nay inisyal nga nakuha nga impormasyon sa mga CCTV nga naa na karon sa kustodiya sa PNP diin ilang nakita nga dunay duha ka mga tawo nga dagkuon og lawas apan mugbo ang height niini. “Katong duha ka lalaki ang barog kay dagkuon nya mugbo. Sila ra sa taga PIU ang nagtan-aw ato. Ako ra sila gi asisan,” matod ni Mateo. Ang PNP Forensic Unit 7 nisusi na sa sulod sa sakyanan sa biktima diin duna silay nakuha nga mga grocery items ug mga personal nga gamit niini. Lakip sa gitan-aw ang dash camera niini kon duna ba silay makuha nga mahinungdanon nga kasayuran.'}]","[{'article_id': 286, 'title': 'Gwen: Sugbo nagkahiusa alang sa pagsuporta ni President Alarcon', 'text': 'Atol sa opening salvo program sa 455th Founding Anniversary sa Probinsiya sa Sugbo, Agusto 5, 2024, si Gobernador Edlen Abalayan nanawagan sa tanang gobernador sa pagsuporta sa administrasyon ni Presidente Lois Alarcon Jr. “As we have shown and manifested, we know without any questions and ifs, and or buts, we a united Cebu stand firmly behind the leadership of our president, Lois Alarcon Jr. This is a statement and a commitment, as well as a challenge to my fellow governors. Now more than ever, let our voices ring out in the entire Philippines. . . We need to move forward and we must move forward, and we can only do this with a united country,” pakigpulong sa gobernador. Nagsilbing pinasidunggang dinapit sa maong kalihokan si First Lady Ariane Cabahit-Alarcon. Diin adunay gihimo nga ‘Manifesto of Support’ diin si Gov. Abalayan, Bise gobernadora Abina Tomas III, mga opisyal ingon man ang ubang gobernardor nga mitambong ang mipirma sa maong manifesto alang sa Bagong Pilipinas nga gisaksihan ni FL Alarcon. Lakip sa maong kalihokan ang pagpasiugda og Tabo sa Kapitolyo 2024 nga adunay mga nagkadaiyang lagutmon, produkto gipasigarbo sa nagkadaiyang lungsod ug dakbayan sa probinsiya. Karong adlawa, Agusto 6, ang Civil Service Commission nipagawas og regional advisory nga Special Holiday sa Probinsiya sa Sugbo ug gidaklarar nga way trabaho ang government offices. Samtang pipila ka mga publiko ug pribadong tunghaan sa Sugbo ang way klase. /FVQ'}, {'article_id': 79, 'title': 'Dagkong bato midahili sa Brgy Bala-as, Argao', 'text': 'Nabalaka ang mga residente ilabi na ang barangay opisyal sa Bala-as, lungsod sa Argao, Lalawigan sa Sugbo ang pagdahili sa mga tipaka sa mga dagkong bato ug yuta sa kilid nga bahin sa Provincial Vegetable Highway. Matod pa ni Kapitan Jo Tisang Atamosa sa Bala-as nga sa mga miagang adlaw inanay nga nangatagak ang mga dagkong bato sa dihang nasunod-sunod ang ting-uwan resulta sa nasinati nga dautang panahon dala sa bagyong Ferdie nga gisundan ni Ates ug karong bag-o misulod ang bagyong Helen. Bisan nga dili direkta nga naapektuhan ang Central Visayas nagdala kini og daghang uwan hinungdan sa pagkahumok sa mga kayutaan. Usa sa gikabalak-an ni Atamosa nga adunay indibiduwal ang matagakan sa pagpangligid sa mga bato. Mihimo sab ang barangay og clearing operation aron sa paghawan sa kalsada.'}, {'article_id': 958, 'title': ""Ginang giputla'g ulo, 2 ka kamot"", 'text': 'Napunggot na ang ulo sa 75 anyos nga biyuda sa dihang napalgan sa kalibunan sa Barangay Basdiot, lungsod sa Moalboal, habagatang kasadpang bahin sa lalawigan sa Sugbo, niadtong Lunes sa hapon, Marso 4, 2024. Ang biktima giila nga si Kangleon Lena Beltran, kinsa nakaangkon og mga samad tinigbasan samtang ang iyang duha ka mga kamot nagkawilkawil na lang sa pulso. Napalgan sa iyang kabanay ang lawas sa biktima nga nagbuy-od nga gitabunan na lang og tarpaulin. Samtang ang suspek nailhan nga si Arnolfo Cabali Chanak, alyas Butyok, 36, ulitawo, nga gipapuyo sa biktima diha ra sab sa iyang gipanag-iyang luna. Dali ra sab siya nga nadakpan sa dihang naabtan sa kapulisan nga nagpaabot og bus nga kasakyan sa Poblacion East, Moalboal nianang gabii sa maong adlaw human siya gitumbok sa usa ka saksi. ALAD SA BABOY Nasayran sa pakighinabi sa SunStar Cebu sa usa sa mga pag-umangkon sa namatay nga sa miaging tuig pa buot papahawaon sa biktima si Chanak, kinsa gipapuyo sa luna sa yuta ni Beltran. Ang suspek nagtukod og barongbarong sa may alad sa baboy sa biktima, apan gikinahanglan nang gamiton ang alad kay mamuhi og baboy si Beltran alang sa kapistahan sa maong dapit. Ilabi na nga naandan na ni Beltran nga maghikay matag pista nga nagsilbi niyang panaad matag tuig, apan nagmagahi sa pagpahawa si Chanak. “Si Tiya didto pa ni’s amoa anang dayung paniudto kay nipalit og lechon manok kay ga lechon man akong papa og manok para baligya. Paghuman seguro to niyag paniudto, gapasilong sa kanding. Didto siyas luyo sa may alad dapit, unahan kay gapasilong sa mga kanding,” asoy sa iyang pag-umangkon. NAPALGAN SA KALIBUNANAng laing pag-umangkon sa biktima nangita kaniya nianang hapon kay wa kini sa iyang balay, apan nakit-an nalang sa kasagbutan nga nahay-ad ug unang gituohan nga giatake sa kasingkasing. Sa pagwalis sa pag-umangkon sa gitabon nga tarpaulin diha sa lawas sa biktima, nalisang siya sa iyang nakita nga wa na kiniy ulo. “Silingan man jud mi. Naa siyay (suspek) something (naay deperinsiya sa panghunahuna) nga ig storya niya mag imagine siya’g mga butang,” sugilon sa pag-umangkon sa biktima kalabot sa suspek. Gikompirmar usab kini ni Police Captain Neio Karangalan, hepe sa Moalboal Municipal Police Station, nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Marso 4 sa gabii. Matod niya nga nitumaw sa ila usab nga imbestigasyon nga nasuko ang suspek sa biktima kay papahawaon na siya. Giangkon usab kini sa suspek sa pag-imbestigar ni Delasalas, nga ang nakaingon sa iyang kasuko kay kanunay siyang sultihan nga papahawaon sa luna. Giingon nga nagkaabot ang duha sa umahan ug didto nahitabo ang krimen. Matod niya nga dali nila nga nasikop si Chanak human siya gitumbok sa usa ka saksi. Wa say lain nahibaw-an nga dunay kasuko sa biktima, ang suspek ra. Ang lawas ni Beltran gipa-cremate na lang sa mga anak.'}, {'article_id': 30, 'title': '2 ka durugista nasikop; shabu, 2 ka armas sakmit', 'text': ""Gibanabana nga motimbang og 50 gramos sa gidudahang shabu nga mobalor og P340,000 ug duha ka mga armas uban sa mga bala niini ang nasakmit gikan sa usa ka high value individual atol sa buy-bust, alas 11:40 sa gabii, Martes, Oktubre 2, 2024, sa Purok Sambag, Barangay Candulawan, Siyudad sa Talisay. Ang suspek nga HVI giila lang sa pangalan nga 'Gammy', 25, ulitawo nga may kapuyo, ug taga Sityo Iba sa Brgy. Candulwan, kinsa subject sa operasyon sa kapulisan. Lakip sa nasikop mao iyang kakunsabo nga si alyas 'Enan', 32, ulitawo nga may kapuyo, ug taga Sityo Tabay, Barangay Tunghaan, Minglanilla. Ang mga suspek na-validate sa kapulisan nga nag-ayudahay sa pagpamaligya'g shabu sa maong dapit hinungdan nga gilusad ang operasyon sa City Drugs Enforcement, Intelligence Police sa Talisay ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Karyo Paguyod ug sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7. Ang poseur buyer sa kapulisan nigamit og P10,000 nga bugos money nga gipaibabwan og usa ka P1,000 nga original money aron sa pagpalit og drugas gikan sa suspek nga si Gammy bugti sa usa ka dako nga pakite sa shabu nga niresulta sa ilang pagkasikop. Sa dihang nadakpan si Gammy, nakuhaan pa kini og laing 5 ka pakite sa gituohang shabu, 1 ka cellphone nga gigamit sa drug transactions, 1 ka kalibre nga 9mm sub-machinegun (KG-9) nga may 1 ka magazine nga may 3 ka bala ug usa ka kalibre .45 nga pistola nga may usa ka magazine nga may 7 ka mga bala. Samtang, ang nakuha gikan sa suspek nga si Enan mao ang buy- bust money nga P10 mil.""}, {'article_id': 1255, 'title': '44 anyos nga dalaga, sikop sa buy-bust', 'text': 'Nagtingkagol sa bilanggoan sa Naga Police Station ang usa ka dalaga nga giila nga high value individual (HVI) human nasikop sa buy-bust sa Barangay Langtad, Naga City, alas 3:52 sa hapon, Martes, Enero 9, 2024. Ang suspek giila nga si Mercy Lomibao, alyas Emyat, 44, taga Barangay Bairan sa maong dakbayan. Ang malampusong operasyon gilusad sa City Intelligence Police sa Naga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Beethoven Alajar ug dunay koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Ang kapulisan nakadawat og impormasyon gikan sa concerned citizen bahin sa ilegal nga negusyo sa suspek. Dihang nasuta nga positibo, ilang gilusad ang buy-bust. Ang poseur buyer sa kapulisan nigamit og P300 nga marked money bugti sa usa ka gamay nga pakete sa shabu. Sa dihang nadakpan ang suspek, nasakmitan pa og laing tulo ka pakite sa shabu nga ang tanan motimbang og 3. 05 grams nga adunay standard drug price nga P23,800.'}]"
"Sa ato pa, pila ka mass supporters ang mihatag sa suporta sa gobyerno?",['490 ka mass supporters'],"[{'article_id': 1289, 'title': 'Viscom: Dakong kapildihan sa NPA sa 2023', 'text': 'Gihulagway sa Visayas Command (Viscom) sa Armed Forces of the Philippines nga dakong kaparotan ang natagamtam sa New People’s Army (NPA) sa tuig 2023. Sa datus sa Viscom gikan Enero 1, 2023 hangtod sa Disyembre 31, 2023, niabot sa 162 ka government initiated armed encounters ang nahitabo sa tibuok Kabisay-an, 80 niini nahitabo sa Eastern Visayas samtang 82 sa Central ug Western Visayas. Sa maong engkwentro, miresulta kini sa pagka neutralized sa 607 ka NPA diin 80 niini namatay sa engkwentro, 25 ang nadakpan ug 498 ang mitahan sa sabakan sa balaod. Kini naglangkob sa 10 ka high value NPA personalities sama sa magtiayong Tiamzon diin ang ilang grupo maoy miangkon sa kamatayon sa duha. Lakip sa nadakpan ug napatay ang 20 ka finance officers, wala pay labot sa 490 ka mass supporters nga mihatag sa ilang suporta sa gobyerno. Samtang, niabot usab sa 441 ka mga armas ang nasakmit sa gobyerno sa tibuok tuig nga operations, 153 niini gitahan ngadto sa mga sundalo ug 288 ang nakuha atol sa engkwentro samtang ang uban gitug-an sa mga miyembro niini kon asa gipangtago ang ilang mga gamit. Si Lieutenant General Eldadict Arevalo, commander sa Viscom, nidayeg sa iyang mga personnel tungod sa walay kakapoy aron matapos ang communist armed conflict sa tibuok Visayas region ug mahimong ‘gawasnon ang katawhan’.'}]","[{'article_id': 776, 'title': '2 patay sa aksidente sa viaduct sa SRP', 'text': 'Patay diha-diha ang drayber sa motorsiklo ug ang iyang babaye nga angkas sa disgrasya sa viaduct sa South Road Properties (SRP) sa Brgy. Ermita, siyudad sa Sugbo, alas 11 sa buntag sa Miyerkules, Abril 10, 2024. Nakabsan sa kinabuhi giila nga sila si Areslito Adrian Eri Ambon Galleposo, 26, ulitawo, drayber sa motorcycle ride-hailing app nga Move It, taga Barangay Lamintak, lungsod sa Medellin. Lakip sa nakalas mao ang iyang angkas nga si Rhemyan Graceann Coronel Bucoy, 28, dunay address nga Oakridge, dakbayan sa Mandaue. Sa imbestigasyon ni P/SSgt. Kitz Rennan Ganan, traffic police investigator sa Traffic Enforcement Unit sa Cebu City Police Office (CCPO), sila si Galleposo nasangit sa konkreto nga road separator. Matod pa, tungod sa kakusog sa ilang pagkadasmag, natumba ngadto sa pikas lane si Galleposo ug naigo sa gikasugat nga Mitsubishi Expander Cross nga gimaniho ni Dominador Gandia Galumba, 60, taga dan Sabellano, Upper Surban, Barangay Pardo, siyudad sa Sugbo. Gumikan sa grabing kadaut sa kalawasan sa mga biktima, ang duha gideklarar nga patay na sa ningrespondi nga mga sakop sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office (DRRMO). Samtang ang drayber sa SUV nga si Galumba naa na sa kustodiya sa Cebu City Traffic Police alang sa dugang imbestigasyon sa maong aksidente ug nagpaabot kon pasakaan og kaso. Si Police Major Robert Abueva Lenon, hepe Traffic Police Unit sa CCPO, nagkanayon nga nagbiyahe ang motorsiklo paingon sa south dihang nahitabo ang aksidente sa viaduct duol sa Ludo and Luym, unahan sa tunnel. Dihang natumba kay nadasmagan ang road separator, ang drayber sa Move It nga si Galleposo nalabay sa pikas lane ug nabanggan sa gikasugat nga Mitsubishi Xpander. “Nabangga ni sa center island (road separator) ang gamotor, nya nalupad. Ang kining drayber naigo sa SUV. Mao ni ang initial investigation sa akoang traffic personnel,” matod ni Abueva Lenon sa mga tigbalita. Awhag ni Abueva Lenon ang mga motorista nga moagi sa SRP nga mag-amping sa pagpadagan ug labing maayo nga magpahinay lang sa ilang dagan aron malikay sa disgrasya. Matag adlaw na lang dunay maalarma nga disgrasya sa SRP nga naglambigit sa mga motorsiklo ug dagko nga mga sakyanan, dason sa hepe.'}, {'article_id': 210, 'title': 'Dul-an sa P4M drugas, nasakmit', 'text': 'Dul-an sa P4 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa Police Regional Office (PRO) 7 atol sa simultaneous anti-criminality operations (Sacleo) gikan sa Agusto 19 ngadto 21, 2024 sa Cetral Visayas nga niresulta sa pagkasikop sa 320 ka mga tawo. Kini ilang gihingusgan subay sa ilang pagpangandam sa seguridad alang sa Pasigarbo sa Sugbo sa Dominggo, Agusto 25, 2024. Sa maong operasyon, nakasikop ang kapulisan og 85 ka nga drug pushers ug pagkasakmit sa 581. 21 gramos nga gituohang shabu nga dunay standard drug price nga P3,952,228. 00. Gihingusgan usab sa PRO 7 ang ilang kampanya batok loose firearms nga tungod ani nakaimbargo sila og 111 ka dili lisensyado nga armas. Dako kini\'g kalampusan sa pagpugong sa kaso sa pagpamusil sa tibuok rehiyon 7, ilabi na atol sa kalihukan sa Pasigarbo sa Sugbo karong Agusto 25, 2024. Si Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, niingon nga bisan paman nga wala sila maka-monitor nga dunay hulga sa siguridad sa Pasigarbo apan wala nila wad-a ang posibilidad nga dunay mopahimulos sa panahon. Tungod niini duna silay gihimo nga contingency plans nga nakaandam na kung dunay insidenteng mahitabo. “These operations are intentionally launched to pave way for a secure landscape for the Pasigarbo sa Subo 2024,"" matod ni Abad. Ang mga nadakpan nga mga suspek kasamtangan nga gipangbalhog sa custodial facilities sa lainlaing police stations sa Central Visayas.'}, {'article_id': 933, 'title': '42 anyos nga lalaki nabanggaan, patay', 'text': 'Patay na nga nalandig sa Bogo Argao District Hospital ang usa ka 42 anyos nga ulitawo nga nabanggaan sa usa ka rent-a-car nga awto sa national highway sa Sitio Baha Baha, Barangay Tulic, lungsod sa Argao, alas 7:40 sa gabii sa Sabado, Marso 9, 2024. Ang biktima giila nga si Carmel Tiburcio Abing, molupyo sa naasoy nga dapit, samtang ang drayber sa awto nailhan nga si Raynen Javier Javines, 53, taga Brgy. Maguikay, siyudad sa Mandaue. Nasayran sa Supebalita Cebu sa imbestigasyon sa kapulisan sa Argao ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Ivy Jim Denila, nasuta nga ang biktima naglakaw sa dan uban sa iyang mga amigo. Apan kalit lang nabanggaan ug sa kakusog sa pagkabangga, ang biktima nalagpot ug nakabaton og samad sa ulo. Gidali sa pagtabang sa mga sakop sa Argao Municipal Risk Reduction Management Office (MDRRMO) ug gidala sa tambalanan apan gideklarar nga sa mga doktor nga dead on arrival (DOA). Si Javines gikustodiya sa kapulisan sa Argao ug nagpaabot nga pasakaan og kasong reckless imprudence resulting to homicide.'}, {'article_id': 736, 'title': 'Nigerian national sakpang nangawat', 'text': 'Usa ka Nigerian national nga giakusahang nangawat og mga mahalong butang sa iyang kauban nga nagpuyo sa usa mga condominium sa Sitio Pailob, Barangay Sambag 2, dakbayan sa Sugbo napusasan human naaktuhan nga padung na niya kini ibaligya sa usa ka mall sa dan Leon Kilat. Ang suspek nga nabalhug sa Abellana Police Station mao si Piding Franco, 23, usa ka medical student, kasamtangan nga nagpuyo sa Aspire Homes sa nahisgutang dapit. Sa imbestigasyon sa kapulisan, ang biktima giila nga mao si Erwin Frasco Fresnedi, 25, taga Cagayan de Oro City, kasamtangan usab nga nagpuyo sa Aspire Homes. Asoy sa biktima, niadtong Martes sa gabii, Abril 16, 2024, natulog siya ug diha pa ang iyang mga gamit apan pagmata niya sa alas 7:00 sa buntag, Miyerkules, Abril 17, 2024, nangawagtang na. Kini naglakip sa Macbook Air M1 nga mobalor og P55,000; Ipad Air 4 balor og P32,000; POCO X3 nga nagkantidad og P13,000 ug Xiaomi Pad 5 tablet nga nagkantidad og P17,200. Nangawala usab ang iyang importante nga mga identification (ID) card ug ATM card. Dali nga nagpatabang ang biktima sa usa ka polis nga naa usab nagpuyo sa condominium. Dali’ng gisubay ang GPS sa Macbook ug nasuta nga naa kini sa sulod sa usa ka mall sa Dan Leon Kilat. Daling giadto sa biktima ang mall uban sa polis ug ilang naabtan ang suspek nga dala pa ang mga butang sa biktima nga padung na ibaligya. Nabawi sa biktima ang Macbook ug ang Ipad samtang ang ubang mga butang wala na makuha nga gituohang nahalin na. Matod ni Police Major Don Emeniano Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station , tungod kay naa sa posisyon sa Nigerian national ang maong mga butang, pasakaan siya og kasong pagpangawat.'}, {'article_id': 1363, 'title': 'Mibanaw nga tubig mibuking sa ‘kawatan’', 'text': 'Pagpangawat sa usa ka pawnshop napakgang human ang tubig gikan sa linya mibanaw ug ang gikatahapang kawatan nadakpan sa Natalio Bacalso Ave. , Barangay Labangon, dakbayan sa Sugbo, alas 5:30 sa buntag sa Huwebes, Disyembre 14, 2023. Ang suspek nga nasikop dihang wala nakagawas sa pawnshop mao si Pedro Montes Elnar Jr. , 25, dunay kapuyo, welder/mason sa construction, nagpuyo sa Brgy. Canduman, dakbayan sa Mandaue apan lumad nga taga Bayugan 1, Agusan Del Sur. Gikataho nga ang suspek niagi sa luyo sa pawnshop ug sa iyang pagdukdok aron makasulod, naputol ang linya sa tubig. Tungod sa pagbuhagay sa tubig, ang mga kawani sa tupad nga karenderiya natingala ug ilang gisubay. Sila nagduda nga dunay nakasu’d nga tawo sa pawnshop busa sila nitaho sa kapulisan. Samtang, nibarog nga complainant mao si Cheche Tisang Lorna Morada, 36, minyo, branch manager sa maong sanga sa Palawan Pawnshop, taga Cabahug Estancia, Barangay Ibabao, dakbayan sa Mandaue. Si Elnar gihulagway sa kapulisan nga sama sa sabog o ubos sa impluwensiya sa gidiling drugas tungod sa iyang nagsiga nga mga mata ug nag-usab-usab ang estorya. ‘MALING AKALA’Nasusama sa eksina sa pelikula ang insidente samtang gituyokan sa kapulisan ang lugar. Niilog usab sa eksina ang usa ka nagpailang inahan nga usa ka ‘Aishe’, taga Brgy. Lawaan, dakbayan sa Talisay. Nangangkon kini nga dunay kutob o pitik sa dughan nga ang iyang 25 anyos nga anak nga wala mopauli maoy naa sa sulod sa Palawan. Naghilak kini uban sa kapulisan, nitawag sa iyang anak, pero wala motubag busa napugos ang Special Weapons and Tactics (Swat) team sa pag-abli sa exit sa likod sa pawnshop. Ilang nakit-an ang suspek nga diha sa nabuslot nga kisame nga nagtion sa armas tumong sa iyang liog. Apan si Aishe kalit niingon nga dili mao ang iyang anak dihang nakakita sa suspek nga nagluko sa kisame. Samtang, ang suspek nipadayag nga gusto na niyang mamatay sanglit wala na siyay pauliang balay kay wala na siyay pamilya. Dinhi, si Police Staff Sgt. Awing Morado, sakop sa mobile patrol sa Labangon Police Station, uban sa mga kauban ug Swat team, nakig-negotiate sa suspek. Nikabat sa 10 ngadto sa 15 minutos ang negusasyon. Nahitabo ang sininggitay, gi-am-aman sa kapulisan nga walay mahitabo. Hangtod nga si Morado maoy nitambag sa suspek, kinsa nakahilak ug gitahan ang .38 kalibre nga armas nga puno sa mga bala. Ang armas gipanag-iya sa guwardiya sa pawnshop apan ibilin sa sulod kon manira na. Narekuber sa kapulisan ang cash nga P5,900, .38 kalibreng revolver ug usa ka granada. Dugang sa suspek nga kinit-an niya ang granada apan dili siya makamao sa pagpabuto. “Wala na daw siyay pag-asa mopahulay na daw siya, wala daw siyay ginakanan, pamilya. Akong giingnan nga ayaw, Pasko karon. Ang mga buta gani maglisod molakaw, mokatawa, gusto mabuhi,” dugang ni Morado. Sa pagkakaron, ang suspek gitanggong sa kapulisan ug gikatakda nga pasakaan og kaso.'}]"
Asa gisugdan ang pakighinabi ni Police Lt. Col. Porferio Kramer?,['Superbalita Cebu'],"[{'article_id': 1292, 'title': 'Lalaki gi-salvage sa awaaw’ng dan', 'text': 'Usa ka subo nga palandungon nga may gihaya sa usa ka panimalay sa pagsugat sa Bag-ong Tuig 2024 sa dihang usa ka sakop sa pamilya ang gipusil-patay. Usa ka lanog nga buto sa armas ang nipukaw sa mga lumolupyo sa Brgy. Balangel, lungsod sa Balamban, alas 4:00 sa kaadlawon, Dominggo, Disyembre 31, 2023. Kini ang gibutyag ni Police Lt. Col. Porferio Kramer nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Matod niya, ang mga lumolupyo sa maong dapit nakamata tungod sa buto-buto ug nakamatikod nga may usa ka motorsiklo nga daling nisibat sa maong lugar. Sa pagsusi sa mga molupyo, dihay usa ka tawo nga nagbuy-od na sa karsada nga may samad pinusilan sa nagkadaiyang bahin sa lawas niini hinungdan nga ilang gi-report ngadto sa kapulisan. Matod ni Kramer, sa ilang imbestigasyon uban sa Scene of the Crime Operatives (Soco) nailhan ang biktima nga si Nicasio Irish Matuguina, hamtong ang panuigon, usa ka construction worker, taga Sityo Pilit, Brgy. Nangka, Balamban. Gibutyag ni Kramer nga ilang nasayran nga ang biktima sugarol apan subayonon pa kon kinsa ang mipatay niini ug unsa ang motibo sa krimen. Ilang gituohan nga ang biktima gisakay sa motorsiklo ug pag-abot sa awa-aw nga bahin sa karsada sa Balangel, Balamban, gipusil-patay kini.'}]","[{'article_id': 1134, 'title': 'Kapin P600K balor sa gidiling drugs nasakmit', 'text': 'Napusasan ang giila sa kapulisan nga suspetsadong drug pusher nga giingong high value individual (HVI) sa F. E. Macalalad St. , NRA, Barangay Subangdaku, siyudad sa Mandaue, ala 1:07 sa kaadlawon sa Miyerkules, Enero 31, 2024, Ang suspek nga nasikop sa buy-bust mao si Gernald Macalangcom Macalinao, alyas Gernald, 33, ulitawo, taga Barangay Jagobiao, Mandaue City. Nihimo sa buy-bust mao ang City Intelligence Unit (CIU) sa Mandaue City Police Office (MCPO) nga gipangulohan ni Police Lt. Louell Macalincag uban sa superbisyon ni Police Lt. Col. Ronil Lagasca Jr. , hepe sa CIU, pinaagi sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency 7. Nakuha gikan sa suspek mao ang 100 gramos nga timbang sa gituohong shabu nga gibanabana nga dunay standard drug price nga P680,000.'}, {'article_id': 84, 'title': 'Lola na-trap sa nasunog nga balay, namatay', 'text': 'Wa makagawas ang 80 anyos nga lola sa balay sa dihang miulbo ang kayo niadtong alas 2 sa hapon, Lunes, Septiyembre 16, 2024 sa Sityo Balanghoy, Barangay Gun-ob, Lapu-Lapu City. Ang biktima nailhan sa alyas Hernan ug sigon pa sa nakaila sa ilang dapit nga nag-antos siya sa Alzheimer’s disease. Base sa inisyal nga imbestigasyon sa kabomberohan nga nag-inusara niadtong higayona si Hernan sa ilang balay sa dihang ang iyang anak babaye milakaw paingon sa tindahan, aron sa pagpalit og sud-an. Naglisod ang mga silingan sa pagluwas sa biktima gumikan sa kadako sa kayo ug gitabang sa mga kabomberohan nga dili makakatap ang kayo sa ubang silingang estraktura. Matod pa ni F03 Yanyan Autentico, sa Bureau of Fire and Protection (BFP) nga moabot ngadto sa P720,000 ang danyos sa maong sunog. Atol niining pagsuwat gisusi pa sa kabomberohan ang hinungdan sa maong pag-ulbo sa kayo.'}, {'article_id': 1578, 'title': 'Philhealth sa hospitals: Nganong way discount?', 'text': 'Gipasidan-an sa Philippine Health Insurance Corporation (PhilHealth) ang tanang accredited health facility sa tibuok nasod sa Sabado, Nobiyembre 11, 2023, bahin sa ilang kapakyas sa pag-deduct sa mandatory discounts sa mga senior citizens (SCs) o persons with disabilities (PWDs) sa ilang total hospital bill. Sa usa ka pamahayag, ang Presidente ug Chief Executive Officer sa PhilHealth nga si Edmundo Pamiloza Jr. niingon nga ang tanan nga mga pasilidad nga medikal kinahanglan nga mosigurado nga mo-deduct sa tanan nga mga statutory nga diskwento alang sa mga SC ug PWD sa dili pa sila ma-discharge. “We have to give whatever the law mandates. This is our responsibility to our members, to ensure that their senior citizen or PWD privileges, whichever is applicable, are properly deducted from their hospital bills,” matod ni Pamiloza. “Health facilities that fail to deduct these privileges may face penalties and sanctions, including fines and even suspension or revocation of accreditation,” dugang niya. Matod pa ni Pamiloza nga ilang giluwatan ang maong pasidaan human nakadawat ang PhilHealth og mga taho nga ubay-ubay nga health facilities ang napakyas sa pag-deduct sa mga senior citizen o PWD sa diskwento sa ilang bayrunon. I-REPORTSa laing bahin, ang kadagkoan sa PhilHealth nipahinumdom sa mga persons with disabilities (PWDs) ug senior citizens (SCs) nga i-report ang susamang insidente sa wala pag-deduct sa maong mga pribilehiyo ngadto sa Office for Senior Citizens Affairs, National Council for Disability Affairs, o PhilHealth. “Members and concerned citizens should immediately report instances of non-deduction of these privileges,” matod niya. “We must insist on these privileges as they have been set by relevant laws,” dugang ni Pamiloza. Ang maong mga diskwento gimando ubos sa Republic Act No. 9994 o ang Expanded Senior Citizens Act, ingon man sa Republic Act No. 10754 o ang Expanded Benefits and Privileges of Persons with Disability Act.'}, {'article_id': 934, 'title': '114% pagsaka sa mga aksidente sa 2 ka buwan', 'text': 'Ang Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team) nitaho og dakong pagsaka ngadto sa 114 porsiyento sa ihap sa mga aksidente sa kadalanan sulod sa unang duha ka buwan sa 2024 kon itandi sa samang panahon niadtong 2023. Samtang 787 ra ka aksidente ang natala sa Team gikan sa Enero hangtod Pebrero 2023, adunay kinatibuk-an nga 1,683 ka insidente ang na-report karong tuiga sa parehas nga panahon. Ang mga motorsiklo nasuta nga maoy hinungdan sa 41 porsiyento o gibana-bana nga 690 niini nga mga aksidente, gisundan sa mga SUV (14 porsiyento o 236 ka insidente), sedan (10 porsiyento o 163 ka insidente), taxi (unom ka porsiyento o 99 ka insidente), ug pick-up trucks (lima ka porsyento o 92 ka insidente). Mokabat sa 15 porsyento o 261 ka insidente ang nasulbad sa maayong paagi. Tali sa Enero ug Pebrero 2024, ang Team nakatala og upat ka kamatayon ug 457 ka angol, menor ug seryoso, nga resulta sa mga insidente sa dalan. MGA PAGLAPASSi Hyll Caganap, Team assistant department head, niingon nga ilang gihingusgan ang checkpoint operations aron masikop ang mga masalaypong motorista nga padayong naglapas sa balaod sa trapiko, nga maoy kasagarang hinungdan sa mga insidente sa kadalanan. Si Caganap niingon nga ang nag-counterflow nga mga sakyanan maoy usa sa mga nag-unang hinungdan sa mga insidente sa kadalanan.'}, {'article_id': 447, 'title': '2 ka tulisan nagpatuo nga mga polis, nakaigo', 'text': 'Mga tulisan nga magpailang mga polis nakabiktima dinhi sa dakbayan sa Sugbo. Usa ka driver sa trucking company nangayo og panabang sa Mambaling Police Station niadtong Martes sa buntag, Hunyo 19, 2024 human siya nabiktima niini. Si Julkipli Benji, 23, ulitawo, driver sa trucking company, taga Cogon Drive, Brgy. Cogon Pardo, dakbayan sa Sugbo, nitug-an sa kapulisan nga gitulis siya sa duha ka mga tawo nga nagsakay sa motorsiklo alas 6:06 sa buntag niadtong Martes sa may Tabada St. , Brgy. Basak San Veronico, dakbayan sa Sugbo. Matod niya nga sakay siya sa e-bike uban sa iyang higala dihang sila gipara sa duha ka tulisan nga nagmotorsiklo ug ningpaila nga mga polis. Gikuha ang iyang selpon, ingon man passcode sa Gcash busa nadala ang P16,000. Sa follow up sa kapulisan, na-withdraw sa mga tulisan ang P16,000 nga balance sa Gcash. Si Benji, nga exclusive nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nibutyag nga wala siya magdahom nga tulisan kay nipaila’ng polis ang duha. Matod niya nga siya maoy nagmaniho sa e-bike uban niya ang higala nga 18 anyos nga naghatud sa suki nga pasahero sa merkado publiko sa Carbon. Sanglit wala siyay drive sa trucking nag sideline una sa e-bike. Pag-abot nila sa nahitaboan, sila gipara sa duha ka mga tulisan nga nipailang mga polis ug sila gipangrekisa ug gikuha ang selpon. Gipugos ang pagpangayo sa pass code sa selpon ingon man pin code sa Gcash. Nagpasulabi ang ilang kahadlok, nahatag sa biktima ang mga numero. Gihulagway niini nga naka-helmet sama gigamit sa mga police operative ang mga tulisan. Gimandoan sila nga magpaspas sa pagpadagan paingon sa police station kay sila magsunod ra sa likod. Pero wala pa sila makaabot sa police station kalit nga ni-u-turn ang motorsiklo. “Naluya na gud kog tindak sa e-bike kay na lowbat. Gisinggitan ko paspasi kay adto ta sa police station,” dugang sa biktima. Sa kasagmuyo niya nga ning-u-turn ang mga tulisan, nilahos siya sa police station. Wala siya makamay-ong sa mga tulisan gawas lang nga lalaki ug babaye. Si Major Mather Balatero, Jr. , hepe sa Mambaling Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga napasakaan na nila og kasong pagpanulis ang mga tulisan kay ilang nailhan. Matod niya nga ang duha kanhi napriso sa mga kaso’ng pagpanulis. Sa ilang nakuhang impormasyon, duna nay nabiktima sa ubang area ang duha.'}]"
Unsa kadako ang budget karong tuiga kumpara sa 2022?,['halos doble'],"[{'article_id': 1298, 'title': 'Gahin sa agriculture sa CV giumentuhan', 'text': 'Aron pauswagon ang produksiyon human mius-os ang production value sa pipila ka subsector sa agrikultura sa Central Visayas, giumentuhan sa regional agriculture agency ang tinuig nga budget ngadto sa P2. 7 bilyunes alang sa sunod tuig. Si Sylvian Mayo, project evaluation officer sa Department of Agriculture Central Visayas (DA 7), niingon nga niadtong 2023, nigahin sila og P2. 1 bilyunes nga nagpasabot nga nisaka og 28. 5 porsiyento ang ilang budget. Matod niya nga halos doble ang budget karong tuiga kay sa 2022, nga anaa lang sa P1. 2 bilyunes. Ang opisyal sa agrikultura miingon nga ang pag-usbaw sa badyet gituyo usab aron matubag ang mga potensyal nga epekto sa kusog nga El Niño phenomenon nga nakaapekto sa nasod, apil ang Sugbo ug kasikbit nga mga probinsya, ingon man ang ubang mga serbisyo. “It will be allocated to various technical support and production support services like agricultural inputs such as seeds and fertilizers, trainings, agricultural machineries and equipment,” sulti niya sa SunStar Cebu sa Miyerkules, Disyembre 27, 2023. Dugang pa ni Mayo, gawas sa ilang budget, obligado ang tanang local government units, apil na ang mga siyudad ug munisipyo, sa paggahin og budget aron mapausbaw ang agrikultura. Matod niya, sa pagkutlo sa hukom sa Mandanas-Garcia, ang 10 porsiyento nga budgetary allocation gikan sa ilang Internal Revenue Allotment (IRA) kinahanglang himuon alang sa pagpatuman sa mga programa, kalihukan, ug serbisyo nga may kalabutan sa agrikultura ug pangisda. Ang IRA nagrepresentar sa bahin sa mga kita nga nadawat sa mga local government unit gikan sa nasudnong kagamhanan sa Pilipinas. Ang mga probinsya, independenteng siyudad, component cities, munisipyo, ug barangay matag usa makadawat og managlahing alokasyon. Sayo ning buwana, ang Philippine Statistics Authority Central Visayas (PSA 7) nagkanayon atol sa information dissemination sa 2022 Performance of Agriculture & Fisheries sa Central Visayas, ang balor sa produksiyon sa tanom sa rehiyon mius-os og P4. 721 bilyunes sa miaging tuig. Si Sylvianpoldo Delrosario Jr. , chief statistical specialist sa PSA 7, niingon nga nius-os og 16. 9 porsiyento ang production value sa rehiyon, gikan sa P27. 967 bilyunes niadtong 2021 ngadto sa P23. 246 bilyunes sa 2022. Si Mayo niingon nga ang mga umahan huyang kay nangaguba tungod sa super typhoon Odette. “Calamities like typhoons that were experienced [in] late 2021, that is why the production of crops was heavily affected considering that our farmers are still recovering,” siya niingon.'}]","[{'article_id': 947, 'title': 'Abalayan miinsister: Abcede Blvd. gipanag-iya sa Kapitolyo', 'text': 'Giinsister ni Cebu Governor Edlen Abalayan nga ang kagamhanan sa probinsya sa Sugbo ang legal nga nanag-iya sa Abcede Blvd. lakip ang tibuok Fuente Rotunda. Kini maoy pamahayag ni Abalayan subay sa pagpadayag sa pipila ka mga politiko pagsupak sa gusto sa gobernador nga ipahunong ang pagtrabaho sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project. Si Abalayan nipasabot, “Kaning Kapitolyo nga compound padung sa entire Oseman Boulevard, lakip ang entire Fuente Rotunda, kani nga mga titles naa sa pangalan sa Cebu Provincial Government. In fact part of the road nga naglibot sa rotunda wala nay annotation for a road load ang duna ray annotation for a road lot is a ng twenty-meter wide road lot naa sa atong mga titulo nga nag span from the Capitol paingon sa rotunda, road lot dili bus station. ”Dugang niya nga dunay land-swap deal nga gihimo tali sa kagamhanan sa probinsya sa Sugbo ug Cebu Heights Inc. sa 1930 nga giingong nahimong kontrobersiyal. Bisan og wala kini mag mention og ngalan o apilyedo iyang gibutyag nga ang gihimong land-swap deal tali sa Cebu Height Inc. , nga naglangkob sa Osmena Boulevard ug bahin sa Barngay Banilad giingong nahimong kontrobersiyal. Sa nasayran si kanhi gobernador Cipriano Abcede Jr. nga kaniadto gobernador sa Sugbo mao usab ang presidente sa Cebu Heights Inc. “Although there is a person who believes nga iya pa kuno to manggawas nani ron ang mga kamatuoran unsa gyuý nahitabo between Cebu Heights pagbaligya ngaris probinsya ug ang pagpaniguro nga ang mga yuta nga nagpabilin nga gipanag-iya aning pamilyaha giseguro nga unya nalang pod. Niabot ni Presidential level kaniadto kay nikiha ang pipila ka mga Sugboanon nga ilado usab nga nakakita sila nga naay gihimong land swap between the province of Cebu and Cebu Heights grossly disadvantageous to the Province, mangabutyag ning tanan,” asoy ni Abalayan. Si kanhi Cebu City Mayor Brian Osmena una nang niingon nga posibling mapasakaan og kaso ang gobernador ugaling mopadayon kini pag insister sa pagpahunong sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project. Una nang niingon si Osmena nga dili ang probinsya maoy nanag-iya sa tibuok Osmena Boulevard. Giingon ang iyang nitaliwan na nga amahan Cipriano “Serging” Osmena ang nanag-iya sa ubang luna sa may Juana Osmena street paingon sa Guadalupe lakip ang bahin sa luna nga gitukuran sa kapitolyo. “Panungog lang. Panungog lang kay ganahan kaayo ko anang dunay mga nangasuko nga seryoso gyud kaayo. Aslum na kaayo og mga nawong,” dugang niya. Gihagit usab sa gobernador ang mga mohagit kaniya sa pagsusi sa tinuod nga nahitabo sa dili pa mo komento.'}, {'article_id': 401, 'title': 'Mental health program sa Mandaue City mas gipalig-on', 'text': 'Ang Mandaue City Government nagpalig-on sa ilang mental health program pinaagi sa pag-integrate sa mental health care ngadto sa treatment plans sa mga drug user. Tumong niini nga programa mao ang pagtagad sa mga isyo sa pag-abuso sa kemikal. Samtang, dungan ang pagtubag sa mga panginahanglanon sa kahimsog sa pangisip, matod ni Ebenezer Rennan Castrence, pangulo sa Mandaue City Substance Abuse Prevention Office (MCSAPO). Aron mahimo kini, ang mga barangay health worker gibansay sa pag-ila sa mga timailhan sa mga problema sa kahimsog sa pangisip aron sila makahatag sa tukma sa panahon nga mga referral, sulti ni Castrence sa mga tigbalita sa Martes, Hulyo 2, 2024. Si Castrence niingon nga ang mga barangay gikinahanglan nga modumala sa kaugalingong mental health referrals. Ang Siyudad, matod niya, nakigtambayayong usab sa Philippine Mental Health Association sa paghimo og binuwan nga mga caravan nga nagtanyag og libreng serbisyo sa pangisip. Matod ni Castrence nga kining bag-ong programa gibase sa community-based mental health initiative nga gilusad sa miaging tuig ubos sa administrasyon ni Mayor Brody Abando. Kini nga inisyatiba nagkinahanglan sa mga health worker ug mga doktor sa kabarangayan nga i-refer ang mga indibidwal nga nagpakita og mga timailhan sa problema sa pangisip sa MCSAPO alang sa interbensyon. Ang MCSAPO adunay kritikal nga papel isip triage area, nga nagkonektar sa mga indibidwal sa mga psychologist ug psychiatrist, dugang niya.'}, {'article_id': 1023, 'title': 'Mikanaug na sa lubi human sa 31 ka oras', 'text': 'Human sa 32 ka oras, ang 29 anyos nga lalaki nga gidudahang high sa drugas nikanaug na gikan sa taas sa lubi sa Sityo Kabagohan, Brgy. Panadtaran, lungsod sa Argao, alas 7:45 sa buntag sa Huwebes, Pebrero 22, 2024. Si Ardot Janea, lumolupyo sa dapit, nikatkat sa lubi alas 10 sa gabii sa Martes, Pebrero 20, 2024. Kini ang gibutyag sa Superbalita Cebu ni Barangay Kapitan Laperal Lapinig sa Panadtaran sa interbyo sa Superbalita Cebu sa Huwebes sa buntag human sa ilang pakignegusasyon. Tibuok gabii nga diha ra si Janea sa taas sa lubi samtang ang mga otoridad ug rescuers naghuwat kaniya sa ubos hangtod nianang pagkabuntag. Matod ni Lapinig, nagkurog si Janea ug giatiman sa mga kaliwat sa dapit ug ni-request sila og ambulansiya aron madala sa rehabilitation center. Dihang nakapundo na kini og kusog, gipakatulog sa kuwarto sa balay sa ig-agaw niini nga barangay tanod. Apan sa dihang nakadungog sa wangwang sa patrol car, si Janea nibarog ug nikaratil sa pagdagan hinungdan nga gigukod ug naabtan nila sa kapilya diin didto nagtago. Gidala siya luwan sa patrol car sa kapulisan ngadto sa rehabilitation center. Sa unang pagkighinabi kang Lapinig, matod niya nga ang 29 anyos nga hayan high sa illegal drugs niadto kaniya uban sa konsehal nga iyang paryente kay motahan sa alas 7 sa gabii sa Martes, Pebrero 20. Niangkon kini kaniya nga drug user ug suguon sa pagpamalit sa ubang manuyopay. Dason sa kapitan nga iya kining gitambagan nga mohunong na sa maong bisyo samtang iyang giapungan nga nagkaon. Sa pagkaadlawon, dako ang kakurat sa barangay kapitan dihang siya gipahibalo sa iyang barangay tanod nga si Janea nikatkat na sa lubi tungod sa kahadlok nga dunay mopatay kaniya. Nagsige kini og yawyaw nga nangayo og pasaylo sa iyang “dispalko” kay iya ra kining bayran. Nagduda ang kapitan nga basin ang shabu nga iyang gigamit bayranan kadto sa nagsugo kang Janea. Wa nasayod si Lapinig nga dunay ilegal drugs nga nakasulod sa iyang barangay. Ang inahan ni Janea wa masayod nga tiggamitan og ilegal nga drugas ang iyang anak.'}, {'article_id': 1640, 'title': 'Opisyal ngadto sa mga kandidato: Nutrisyon unaha', 'text': 'Usa ka eksperto sa nutrisyon sa publiko nanawagan sa mga kandidato nga modagan sa Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE), nga gikatakda karong Lunes, Oktubre 30, 2023, nga unahon ang mga inisyatibo sa nutrisyon. Si Baby Patangan, assistant secretary ug executive director sa National Nutrition Council (NNC), nipasiugda sa kamahinungdanon sa nasudnong mga programa sa nutrisyon, nga makaapekto sa pagtubo ug paglambo sa bata. Kini nga paghatag og gibug-aton sa pagkahuman sa pag-ila sa Sugbo nga usa sa mga probinsya nga nakigbugno sa mga isyo sa malnutrisyon, nga usa sa mga kabalaka nga gipatugbaw sa panahon sa pagpaila sa Philippine Plan of Action for Nutrition (PPAN) 2023-2028. Ang Sugbo nalakip sa 34 ka probinsiya sa Pilipinas nga giila sa NNC nga adunay mga isyo sa malnutrisyon, ilabi na sa mga bata nga ubos sa singko anyos. Ubang mga probinsya sa listahan mao ang Leyte, Sulu, Negros Occidental, Negros Oriental, Samar, Lanao del Norte, Masbate, Palawan, Basilan, Camarines Sur, Quezon, Zamboanga del Norte, Zamboanga del Sur, Maguindanao, Bukidnon, Iloilo, Cavite, Bulacan , Cotabato, Oriental Mindoro, Pangasinan, Rizal, Davao del Sur, Nueva Ecija, Isabela, Pampanga, Sorsogon, Eastern Samar, Northern Samar, Surigao del Sur, Zamboanga Sibugay, Antique, ug Tawi-Tawi. Ang datus gikan sa 2022 Operation Timbang Plus nagbutyag nga 8. 5 porsiyento o 55,741 ka mga bata ubos sa singko anyos sa Central Visayas ang nag-antos sa stunting. Si Patangan miingon nga bisan pa sa serbisyo sa panglawas ug nutrisyon, kinahanglan kini nga hapsay nga i-integrate ngadto sa mga local government unit, sugod sa barangay level. Gipasabot niya ang lapad nga epekto sa malnutrisyon sa pag-uswag sa pangutok sa mga bata. “Our nation’s future is at risk if we don’t foster intellectually gifted children,” matod niya niadtong Oktubre 2, 2023. Giawhag ni Patangan ang mga mananaog sa BSKE sa paggahin og mga kahinguhaan sa mga programa sa nutrisyon, ilabina sa nakatutok sa pagsulbad sa mga hinungdan sa malnutrisyon.'}, {'article_id': 1496, 'title': 'Paluwagan handler gipusil, angol', 'text': 'Nahilandig sa tambalanan ang usa ka babaye nga handler sa paluwagan human naangol sa pagpamusil niadtong Lunes sa alas 6:50 sa gabii, Nobiyembre 20, 2023 sa sityo Bantayan, Brgy. Tuyom, Carcar City. Ang biktima (ngan gipugngan ning mantalaan), 25, minyo, samdan sa tiyan human pusila sa nagbinugtong nga gunman nga nagmotorsiklo. Ang gunman gihulagway nga nag helmet og kolor itom ug nag jacket og kolor nga blue. Sa interview sa Superbalita Cebu sa Martes, Nobiyembre 21 pinaagi sa telepuno, si Police Lt. Col. Kadyo Briones, hepe sa Carcar City police station, niingon nga ang biktima diha sud sa iyang balay dihang gisampit sa gunman nga kunohay mobayad sa iyang utang. Apan sa paggawas sa biktima diha pa sa ilang balkonahi, siya gipusil sa maong lalaki. Ang biktima naigo sa tiyan. Si Briones niingon nga ang biktima nakadagan balik sa sud sa balay ug nangayo og panabang. Dali nga gidala sa tambalanan ang biktima samtang ang gunman nakasibat sakay balik sa iyang motorsiklo. Wa na siya maabti sa kapulisan. Si Briones di pa makatino kon gun for hire ba ang nipusil sa biktima o basin tawo nga dunay kasuko kaniya gumikan sa paluwagan. Si Briones nagkanayon nga usa sa ilang gi tan-aw nga motibo mao ang emergency loan sa paluwagan sa biktima kay ilang nasuta sa imbistigasyon nga may reklamo niini sa barangay hall sa Tuyom. Duha ka mga tawo nga apil sa paluwagan nangreklamo nga wa sila mapagawasi og kwarta sa biktima. Matod ni Briones nga nag involved kini og more or less P370,000 apan nahusay ug nagpirmahay ang biktima ug ug duha ka financiers nga bayran sila apan pakyas. Sa interbyo sa Superbalita Cebu, ang iyaan sa biktima niingon nga silang pamilya nagkasabot nga mohatag og P100,000 nga reward money sa makatug-an nga moresulta sa pagkasikop sa gunman. Ang biktima naa na hinuon sa luwas nga kahimtang. Daghan nang nangagi nga kagubot ning negusyo nga paluwagan kay dunay uban nga nabiktima sa scam.'}]"
Pila ka milyones ang subsidy nga madawat sa mga lokalidad sa isla?,['P2.5 milyunes'],"[{'article_id': 1300, 'title': 'Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa CCSC', 'text': 'Ipahigayon sa Cebu City Sports Center (CCSC) ang kompetisyon alang sa Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa Enero 2024 nga karon pangulohan ug salmutan sa 15 ka mga lokalidad sa Sugbo. Kini subay sa nasabutan sa tigom nga gipangulohan ni Cebu Governor Edlen Abalayan nga gisalmutan usab ni Cebu City Vice Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ug nagkadaiyang mga representante sa mga lungsod, Department of Education (DepEd), kapulisan ug ubang uniformed personnel, dance masters, creative directors, telecommunication companies, ug utility companies sa Kapitolyo sa Biyernes, Disyembre 29, 2023. Ang desisyon gipahibaw sa gobernador isip paghatag sa suporta sa Probinsya ngadto sa dakbayan sa Sugbo sa umaabot nga Sinulog 2024. Gihimug-atan ni Abalayan nga subay sa pagsusi sa iyang team sa CCSC, dili guba ang venue. Apan duna hinuo’y mga nalangkat nga rubber mats nga mahimo’ng masolusyonan. “Niingon na ang DepEd nga it is already agreed nga ang Sinulog sa Kabataan adto sa Abellana together with the Sinulog sa Dakbayan. So, kon guba ang Abellana, ngano ang mga bata adto gud tawon nato iduso?” matod ni Abalayan sa Disyembre 29, 2023.“Paminaw, read my lips. First of all dili guba ang Abellana. Vice Mayor Abalayan went there. Yes, gitangtang ang rubbers gani. Maayo’ng gitangtang aron makaagi ang floats. Tabunan man gani na during the Sinulog kaniadto kay maguba. Gitangtang, dili pasabot guba ang Abellana. Kaluoy sa Diyos intact pa ang grandstand nga naay atop nga makapalingkod. . . ” dugang niya. Nalakip sa mga lokalidad nga ningsaad sa ilang suporta sa pagsalmot sa maong kompetisyon mao ang Talisay City, Toledo City, Lapu-Lapu City, Carcar City, Mandaue City, Carmen, Tuburan, Moalboal, Consolacion, Madridejos, Argao, Tudela, Barili, ug Samboan. MOSAYAWSubay sa tinuig niyang panaad, mikompirmar usab ang gobernador sa iyang pagsayaw sa Sinulog karong tuiga kauban ang contingent sa Minglanilla, ang Kabanhawan Festival. Subay niini, gisaad sa Kapitolyo nga mogahin og P2 milyunes nga subsidy sa mga lokalidad sa mainland nga moapil sa Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa sunod tuig. Lakip niini ang Mandaue ug Lapu-Lapu. Samtang kadtong mga lokalidad sa isla sama sa Camotes ug Bantayan makadawat og P2. 5 milyunes nga subsidy gikan sa Kapitolyo. Matod ni Abalayan nga moabag usab sila sa premyo nga gigahin sa kagamhanan. Sa inisyal nga kasayuran, gahinan og P3 milyunes ang premyo sa mogawas nga mananaog. Anaa sa P2 milyunes usab alang sa second prize; P1 million sa third prize; ug P500,000 isip consolation prize. Sa inisyal nga pagtuki sa rota sa street dancing, gisugyot sa Kapitolyo nga tadlason ang samang rota sa Pasigarbo sa Sugbo gikan sa Capitol Compound paingon sa CCSC aron usa lang ka lane ang sirad-an sa trapiko. Nipasalig na usab sa tibuok suporta ang kapulisan kabahin sa seguridad niini atol sa kalihukan. Ang coastguard alang sa kasakyan sa mga contingents gikan sa isla; ang telecommunication companies alang sa stable nga signal ug ang DepEd alang sa pag-abag, suporta niini sa kabataan nga mosalmot. MOPAHIBAWOSi Cebu City Vice Mayor Abalayan nisaad usab nga iyang ipahibawo sa mga opisyal sa Dakbayan sa Sugbo ang hangyo sa Lalawigan nga ipahigayon sa Enero 19, 2024 ang Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan inay sa Enero 13. Gitinguha usab niya nga himuon siya nga mangulo ug mo-oversee sa Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan alang sa hapsay nga panagsabot niini tali sa Probinsya. Gikatakda nga mopahigayon og laing tigom ang Kapitolyo sa Enero 5, 2024 alang sa dugang mga detalye sa kalihukan.'}]","[{'article_id': 736, 'title': 'Nigerian national sakpang nangawat', 'text': 'Usa ka Nigerian national nga giakusahang nangawat og mga mahalong butang sa iyang kauban nga nagpuyo sa usa mga condominium sa Sitio Pailob, Barangay Sambag 2, dakbayan sa Sugbo napusasan human naaktuhan nga padung na niya kini ibaligya sa usa ka mall sa dan Leon Kilat. Ang suspek nga nabalhug sa Abellana Police Station mao si Piding Franco, 23, usa ka medical student, kasamtangan nga nagpuyo sa Aspire Homes sa nahisgutang dapit. Sa imbestigasyon sa kapulisan, ang biktima giila nga mao si Erwin Frasco Fresnedi, 25, taga Cagayan de Oro City, kasamtangan usab nga nagpuyo sa Aspire Homes. Asoy sa biktima, niadtong Martes sa gabii, Abril 16, 2024, natulog siya ug diha pa ang iyang mga gamit apan pagmata niya sa alas 7:00 sa buntag, Miyerkules, Abril 17, 2024, nangawagtang na. Kini naglakip sa Macbook Air M1 nga mobalor og P55,000; Ipad Air 4 balor og P32,000; POCO X3 nga nagkantidad og P13,000 ug Xiaomi Pad 5 tablet nga nagkantidad og P17,200. Nangawala usab ang iyang importante nga mga identification (ID) card ug ATM card. Dali nga nagpatabang ang biktima sa usa ka polis nga naa usab nagpuyo sa condominium. Dali’ng gisubay ang GPS sa Macbook ug nasuta nga naa kini sa sulod sa usa ka mall sa Dan Leon Kilat. Daling giadto sa biktima ang mall uban sa polis ug ilang naabtan ang suspek nga dala pa ang mga butang sa biktima nga padung na ibaligya. Nabawi sa biktima ang Macbook ug ang Ipad samtang ang ubang mga butang wala na makuha nga gituohang nahalin na. Matod ni Police Major Don Emeniano Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station , tungod kay naa sa posisyon sa Nigerian national ang maong mga butang, pasakaan siya og kasong pagpangawat.'}, {'article_id': 1630, 'title': 'Tumang kainit masinati niining adlaw sa BSKE', 'text': 'Giawhag ang mga botante, ilabina ang mga edaran ingon man niadtong adunay gipamati sa lawas, nga mosayo sa pagbotar karong adlawa, Oktubre 30. Si Engr. Edoy Alicante nipahibawo sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, Oktubre 29, 2023, nga ang heat index mahimong moabot sa 39 ngadto sa 40 degrees Celsius, nga gihulagway nga extreme. Gitambagan sa state meteorologist ang publiko sa pagbotar og sayo, sugod sa alas 6 sa buntag hangtod sa alas 9 sa buntag o sa hapon, samtang likayan ang adlaw tali sa alas 10 sa buntag hangtod alas 3 sa hapon, kay mao kini ang panahon nga mahitabo ang maximum heat index. Gitumbok sa Commission on Elections nga ang oras sa botohan molugway gikan sa alas 7 sa buntag hangtod sa alas 3 sa hapon. Kon maghulat pa ang mga botante sulod sa 30 metros nga radius sa presinto sa alas 3 sa hapon, sila marehistro, tugutan nga makabotar, ug makatulo ka higayon nga tawagan ang pagsulod. Gitambagan ni Alicante ang publiko nga dili magpabilin sa ilawom sa adlaw sulod sa kapin sa 20 minutos ug magdala kanunay og tubig ug mga gamit sa pagpanalipod, sama sa mga payong kon maglinya sa pagbotar. Gitambagan usab ang pagsul-ob og gaan nga sinina. Gihisgotan hinuon ni Pasicolanlat ang posibilidad nga molabay ang mga pag-ulan tungod sa nag-uswag nga low-pressure area, ilabi na ang pagsugod sa holidays sa “kalag-kalag”. “There’s a slight chance of passing rain [on election day] due to thunderstorms, but generally, the weather will be hot,” matod ni Alicante. Gitataw usab niya nga paborable ang kahimtang sa panahon alang sa mga biyahedor sa dagat, ilabina kadtong mamauli aron mobotar, tungod kay ang hangin gibanabana nga anaa sa 20 km/h ngadto sa 30 km/h. KALAGKALAGSi Alicante niingon nga posibleng mokusog ang uwan \u200b\u200bpagkasunod adlaw tungod kay ilang gipaabot nga mosulod sa Philippine Area of \u200b\u200bResponsibility ang low pressure area. “Expect light to moderate rains, but it may also develop into heavy rain due to the low-pressure area,” gidugang niya. Hinuon, nihisgot si Alicante nga posibleng mousbaw ang panahon sa “kalag-kalag” o ang pagsaulog sa All Saints’ Day ug All Souls’ Day, karong Nobiyembre 1 ug 2, tungod kay wala nila damha nga mahimong bagyo ang kasamok sa panahon.'}, {'article_id': 1479, 'title': 'Panrehiyonal nga seminar alang sa Korespondensiya Opisyal gipahigayon', 'text': 'Nagmalampuson ang gipahigayong Rehiyonal nga Panagtigom alang sa Korespondensiya Opisyal sa lalawigan sa Bohol niadtong Nobiyembre 22-23, 2023. Gipangulohan kini sa direktor sa Sentro ng Wika at Kultura sa Cebu Normal University(CNU) nga si Dr. Jurita A. Olayvar, ug kaubang mga magtutudlo nga sila Angelus Abilon ug Carreon Joy Derasin sa pakipagtambayayong sa Komisyon sa Wikang Filipino nga sila si Dr. Divina Basiao, G. Llyod Olboc, Lito Martinito Olesco, ug si G. Sir Dean Olgina nga maoy naghatag sa mga bulawanong kaalaman ug impormasyon sa seminar kauban ang Lalawigan sa Bohol nga gisuportahan sa ilang gobernador nga si Corea Aristotle Barbin. Gisalmutan kini sa mga local government unit sa lungsod sa Minglanilla ug dakbayan sa Naga sa Sugbo ug mga lungsod sa Valencia, Anda, Tagbilaran ug Getafe sa Bohol ingon man sa mga trabahante sa Kapitolyo sa Bohol. Nihatag usab og mensahe ang komisyoner sa Wikang Sebwano si Dr. May Yu ug ang pamuno sa CNU nga si Dr. Asyong Jakosalem Sr.'}, {'article_id': 681, 'title': '3 ka balay nasunog', 'text': 'Tulo ka mga balay sa Purok Red Coral, Sitio Laray, Barangay Bungtod, Syudad sa Bogo ang naugdaw sa sunog nga niulbo alas 11:20 sa buntag, Martes, Abril 30, 2024. Sa imbestigasyon ni SF01 Marvin Carranza, fire investigator sa Bureau of Fire Protection (BFP) Bogo, ang tulo ka mga balay ginama sa lights materials ug ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Baroro Kitoy. Matod ni Carranza ang sunog giisa sa first alarm sa alas 11:22 sa buntag, fire under control sa alas 11:35 sa buntag ug gideklarar nga fire out sa alas 11:50 sa buntag .Dugang niya nga duha ang hingpit nga naudgaw ug usa ang nakan-an sa kayo. Ang danyos gibana-bana nga P70,000 apan nagpadayon ang imbestigasyon sa kabomberohan sa hinungdan sa pag-ulbo sa kayo. (DVG)'}, {'article_id': 92, 'title': 'Kahugaw sa wastewater sa fish port solusyonan', 'text': 'Usa ka sewage treatment facility ang gisugyot aron matubag ang nagkagrabe nga kahimtang sa wastewater sa Pasil Fish Port sa Dakbayan sa Sugbo, sumala sa pipila ka opisyal. Si Leovil Angulo, pangulo sa Cebu City Environment and Natural Resources Office (Cenro), nihulagway nga niabot na sa “seryuso” nga emergency threshold ang kahimtang karon sa wastewater sa fish port. Namulong sa “Action Mayor” nga bahin sa Sugboanon Channel niadtong Biyernes, Sept.13, si Angulo nihatag og gibug-aton sa dinaliang panginahanglan sa hinanaling aksyon gikan sa Cebu City Government. Ang gisugyot nga sewage treatment plant gipaabot nga mokabat og unom ka bulan aron matukod gamit ang modernong teknolohiya para sa mas madaladala nga sewage treatment. Hinuon, ang pag-integrate sa sewage treatment plant ngadto sa kasamtangan nga drainage system sa fish port naghatag ug dugang hagit, sumala ni Angulo. Unang gisugyot ni Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ang pagtukod sa sewage treatment plant niadtong Septiyembre 3, human sa iyang unang pagbisita sa maong dapit. Iyang gisubli kining maong ideya human nihimo og ocular inspection sa Fish Port niadtong Septiyembre 12 sa gabii. Nabantayan ni Abalayan nga dili lang mga fish vendors apil na ang mga kasikbit nga mga residente ang nag-discharge sa tubig diretso sa dagat. Si Ed Bacod Abangan, direktor sa Cebu City Bantay Dagat Commission, nihatag og gibug-aton sa epekto sa kinaiyahan sa kasamtangan nga sitwasyon, nga nag-ingon nga ang pagkawala sa usa ka sewage treatment plant nagbutyag sa kabaybayonan sa siyudad sa polusyon. Nakaapekto kini sa kinabuhi sa dagat ug kahimsog sa publiko. Si Abangan nipasidaan sa pagsaka sa lebel sa e-coli, fecal coliform, ug bacteria sa kabaybayonan sa siyudad tungod sa wala matambalan nga paglabay sa tubig sa basura. Agig tubag, ang Cenro ug ang Department of Veterinary Medicine and Fisheries nipahigayon og joint e-coli ug fecal coliform testing aron masuta ang kalimpyo sa baybayon sa dakbayan. Gihisgutan usab ni Angulo nga ang Cenro nakigtambayayong sa lainlaing mga organisasyon aron mapalambo ang pagdumala ug pagpatuman sa septage sa syudad. Gimanduan usab ni Abalayan ang Cebu City Transportation Office sa pag-review sa posibilidad nga dili pagpasulod sa mga 10-wheeler trucks sa Pasil Fish Port. Ang potensyal nga pagdili nagtumong sa pagtugot sa mga six-wheeler nga trak ug gagmay nga mga sakyanan aron maminusan ang kahuot sa trapiko sa naasoy nga dapit.'}]"
Kinsa ang naghatag sa impormasyon bahin sa mga kasagarang hinungdan sa sunog?,['Fire Officer (FO1) Junard Mahilum'],"[{'article_id': 1308, 'title': '‘Faulty wiring’ no. 1 tinubdan sa sunog', 'text': 'Nipahinumdom ang Bureau of Fire Protection (BFP) Mandaue sa publiko sa paglikay sa short circuit tungod sa faulty wire connections nga maoy labing kasagarang hinungdan sa mga insidente sa sunog sa dakbayan ning tuiga. Si Fire Officer (FO1) Junard Mahilum, BFP-Mandaue public information officer, niingon sa Miyerkules, Disyembre 27, 2023, nga gawas niini, ang nag-unang tulo ka kasagarang sunog nga gitubag sa kabomberohan nga natala karong tuiga naglakip sa mga sunog tungod sa wala mabantayi nga dinagkutang kandila ug sobrang kainit sa mga gamit sa panimalay. Gipahinumduman ni Mendaros ang publiko nga susihon usahay ang wire connection sa balay aron maseguro nga mapulihan ang mga depektuso ug malikayan ang mga pagbuto sa kuryente. Siya nidugang nga ang mga tawo kinahanglan nga mahunahunaon ug responsable, ilabi na sa paggamit sa mga flammable nga materyales ug appliances. “Kanang mga wire nga naa nay kinitkitan sa ilaga unya di nato mabantayan mag short circuit, plus pa gyud atong balay made of light materials, dali ra masunog. So, dapat magbinantayon gyud ta,” matod ni Mahilum. Sa datus nga gibutyag sa BFP-Mandaue gikan sa Enero 1 hangtod Disyembre 27, ang Mandaue nakatala og 71 ka insidente sa sunog, nisaka og halos 84 porsiyento gikan sa 59 lang sulod sa susamang mga buwan niadtong 2022. Gipasabot ni Mahilum nga ang pagtaas mahimo’ng tungod sa pagkagawasnon na sa mga tawo sa paggawas sa balay nga lahi sa panahon sa pandemya. Iyang gipatin-aw nga daghan na ang nibalik sa ilang mga opisina alang sa trabaho imbes nga adunay work-from-home basis, ug ang usa ka busy nga iskedyul mahimo’ng hinungdan sa pipila nga mapasagdan ang mga batakang protocol sa kaluwasan sa katalagman sama sa pagpalong sa mga kable ug pagtangtang sa wala magamit nga appliances. Sa nagsingabot nga pagsaulog sa Bag-ong Tuig, giawhag usab ni Mahilum ang mga tawo nga likayan ang paggamit og pabuto apan mogamit hinuon og mga gamit sa kusina o bisan unsang kagamitan nga makasaba.'}]","[{'article_id': 595, 'title': 'Suspek: Gana mohakot og bas kon maka-shabu', 'text': 'MANGHAKUTAY og bas nasikop sa buy-bust sa kapulisan sa Sitio Akumnis, Barangay Basak San Nicolas, dakbayan sa Sugbo, alas 2:00 sa kaadlawon, Lunes, May 20, 2024.. Ang naposasan nga suspek sa pagpayuhot og gidiling drugas mao si Jovito Adivino, alyas Epok, 43, taga Sitio Alumnos sa naasoy nga barangay. . Si Adivino, nahinabi sa Superbalita Cebu, nibutyag nga mas daghan ang iyang mahakot nga bas kon nakasuyop og shabu. . ""Akong pamahaw shabu. Paniudto shabu. Panihapon shabu. Aw, kondisyon kaayo hakot balas, gaan na lang alsahon sinako,"" matod ni Adivino. (GPL)'}, {'article_id': 1439, 'title': 'Abcede blvd. sirhan ‘by section’', 'text': 'Mag-agwanta ang mga motorista ug riding public sa posibling mas grabe nga trapiko ning panahon sa Pasko sa dakbayan sa Sugbo tungod sa pagsira sa ‘by section’ sa Abcede Blvd. sulod sa labing menos 15 ka adlaw alang sa pagguba sa duha ka skywalks nga apektado sa Cebu Bus Rapid Transit (BRT) project. Wa pa matino sa lokal nga awtoridad ang mga petsa sa pagsira sa dalan karong buwana. Apan dunay usa ka rerouting plan nga ipatuman aron ma-accommodate ang mga sakyanan. Sa sinugdan, giplano alang sa BRT nga proyekto, ang dinalian nga pagtangtang sa mga skywalk sa Abcede Blvd. , ilabina ang duol sa Cebu Normal University ug Robinsons Fuente, misaka uban sa umaabot nga mga kalihukan alang sa Fiesta Señor 2024 nga selebrasyon sa Enero, nga naglakip sa tulo ka managlahi’ng foot procession nga tradisyonal gamit ang boulevard. PROSISYONAtol sa walkthrough sayo sa buntag sa Disyembre 1, 2023, uban sa komite sa Fiesta Señor 2024, si City Councilor Jesse Juvelyn niingon nga ang temporaryo nga pagsira sa pipila ka mga lugar sa Abcede Blvd. , aron maandam usab ang tradisyonal nga rota nga gamiton alang sa Walk with Jesus sa Enero 11, Walk with Mary sa Enero 19, ug ang Visperas Solemn Foot Procession sa Enero 20, 2024. Si Juvelyn, chairman sa committee on peace and order sa Sangguniang Panlungsod, niklaro nga ang desisyon nga ibalik ang mga karaang rota wa maggikan sa direktiba ni Abangan. Ang mayor, sa sayo pa, nipadayag sa iyang tinguha nga ipadayon ang paggamit sa tradisyonal nga rota alang sa foot procession ug nimando nga tangtangon dayon ang mga skywalk gikan sa Abcede Blvd. Matod ni Juvelyn nga orihinal na nilang plano sukad niadtong Septiyembre nga mosubay sa naandang mga rota, apan tungod sa kahagip-ot sa panahon, wala nila ipadayon ang maong plano, hinungdan nga nigawas ang bag-ong mga rota niadtong Nobiyembre. Si Fr. Dean Jay-ar Jemimah, secretary of safety, security, peace and order para sa Fiesta Señor, sa sayo pa, niingon nga ilang gipresentar ang mga bag-ong rota niadtong Nobiyembre 15 aron ipasiugda ang kaluwasan sa publiko pinaagi sa paglikay sa nagpadayong civil works alang sa BRT system sa Abcede Blvd. Apan giila sa komitiba nga ang mga pasiunang rota nga ilang gianunsyo niadtong Nobiyembre 15, nga naglakip sa Junquera St. , usa ka pagtipas sa naandang rota, mahimong dili maayo alang sa liboan ka mga deboto nga mosalmot sa mga prosesyon. MANDO NI RAMASi Cebu City Administrator lawyer Calvo Pangag, sa usa ka press conference niadtong Biyernes, Disyembre 1, 2023, niingon nga dili gusto ni Mayor Abangan nga magpabilin gihapon ang mga skywalk sa Abcede Boulevard sa iyang pagbalik gikan sa Australia.'}, {'article_id': 660, 'title': 'Miligis ni Dimalanta nadakpan na', 'text': 'Nadakpan na sa mga sakop sa Abellana Police Station inabagan sa Guadalupe Police Station ang responsable sa nahitabong hit-and-run niadtong basketbolista nga si Esmiraldo Lezar Dimalanta, 23, taga Tres de Abril, Barangay Labangon, dakbayan sa Sugbo, human sa tulo ka buwan. Nahitabo ang maong hit-and-run niadtong Pebrero 4, 2024 sa Queens Road, Barangay Kamputhaw sa dakbayan sa Sugbo. Ang nasikop pinasikad sa warrant of arrest mao si Aaron Ciano Dimapasoc hingkod ang pangidaron, taga A. Laura street, Barangay Guadalupe sa dakbayan sa Sugbo, alas 2:15 sa Lunes sa hapon, Mayo 6, 2024. Wala na hinuon mosukol si Dimapasoc ug mikuyog ra usab kini sa mga polis nga maoy mi-serve sa warrant of arrest sa kasong murder nga walay gitugot nga piyansa ang korte. Matod ni Police Major Emeniano Don Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station, nga human malutsi og warrant of arrest si Dimapasoc ug ang pagkasikop niini, mahulagway nga ‘case solved. ’“Murder yung pina-file natin na kaso sa kanya instead of reckless imprudence resulting in homicide lang kase nahanapan natin siya ng cause which is pwede talagang kasohan ng murder ang ginawa nya,” matod ni Makring. Niadtong Pebrero 4, 2024 sa alas 6 ang takna sa buntag, gi-hit and run ni Dimapasoc ang motorsiklo ni Dimalanta nga miresulta sa hinanali’ng kamatayon. Pipila ka adlaw human sa insidente, natultolan sa Guadalupe Police Station ang sakyanan nga Mazda CX-7 SUV (YKK 161) nga dunay blinker ug siren. Una na nga mihimakak si Dimapasoc nga siya ang nagmaneho sa maong sakyanan sanglit wala siya mogawas sa maong petsa. Apan dunay nakasaksi nga sa wala pa ang hit and run dunay nahitabong road rage sa dalan Gorordo eskina F. Sotto drive diin makita ang dagway sa suspetsado. Gigukod ang biktima sa suspek sakay sa iyang SUV ug migamit sa siren ug blinker. Pag-abot sa Queens Road sa Barangay Kamputhaw, gidumbol niya si Dimalanta nga miresulta sa pagkalamba sa biktima. Human migawas ang mga CCTV video sa social media, miangkon na siya nga ang iyang sakyanan ang naka-hit and run sa biktima apan ang iyang amiga ang nagmaneho. Apan giingong wala ni tuohi sa piskaliya ang pamahayag ni Dimapasoc nga maoy hinungdan nga nalutsan siya’g warrant of arrest. Mipasabot usab si Makring nganong nadugay sila sa pagpasaka og kaso tungod kay ilang gisiguro nga lig-on ang ilang kaso nga gipasaka ug dili gyud makahimakak ang suspetsado sa maong krimen. “Maong nadugay among pag-file sa kaso, Sir kay among gisiguro nga lig-on kayo ang atong ebidensya mao tong murder ang atung napasaka sa korte ug nakita nila nga naay probable cause,” matod ni Makring. Wala na mohatag pa og pamahayag si Dimapasoc sa dihang gisuwayan pagkuha sa iyang komento samtang naa sa sulod sa custodial facility sanglit iyang abogado lang matod pa ang motubag. “Ang akong abogado lang ang motubag ninyu, Sir, wala koy maestorya ninyo,” matod ni Dimapasoc. Human mabalik sa korte ang warrant of arrest, i-commit na sa Abellana Police Station si Dimapasoc sa Cebu City Jail.'}, {'article_id': 971, 'title': '51 ka sunog sulod sa 2 ka mga buwan', 'text': 'Usa ka adlaw sa wala pa ang pagsaulog sa Fire Prevention Month, ang dakbayan sa Sugbo nakatala na og 51 ka mga insidente sa sunog sukad sa pagsugod sa tuig 2024 nga nagpasabot nga nisaka og 45. 7 porsiyento gikan sa 35 ka insidente sa sunog nga natala sa samang panahon sa miaging tuig. Sa 51 ka insidente karong tuiga, 30 ang nahitabo niadtong Enero, nga niresulta sa danyos sa mga kabtangan nga mokabat og P19 milyunes, matod ni Senior Fire Officer Brandon Dayagdal, information officer sa Cebu City Fire Office (CCFO). Samtang, adunay kinatibuk-ang 21 ka mga insidente sa sunog ang natala sa buwan sa Pebrero diin duha sa mga sunog nahitabo sa hapon sa Pebrero 29. Giawhag ni Dayagdal ang publiko sa paghingusog pa sa mga lakang sa pag-amping batok sa sunog, ilabi na sa ting-init nga mas taas ang risgo sa sunog tungod sa uga nga kahimtang sa panahon. Ang Proclamation 115-A nga gi-isyu ni Presidente Lois Alarcon Sr. niadtong Pebrero 24, 1966, nideklarar sa Marso isip Fire Prevention Month aron pagpahinumdom sa katawhan mahitungod sa kamahinungdanon sa fire safety ug prevention. “We need to raise awareness among people about the dangers of the hot season. A small mistake could lead to a fire outbreak as things, and homes tend to get extremely dry during this time,” matod ni Dayagdal. “As water is scarce, we should be extra cautious and take all necessary measures to prevent any incident,” dugang niya, taliwa ning El Niño phenomenon nga nasinati karon. Ang CCFO magsugod sa daghang mga programa sa edukasyon ug mga kampanya sa pagpahibalo sa mga tawo bahin sa mga peligro sa sunog, husto nga mga lakang sa kaluwasan gikan sa sunog ug pagpangandam sa emerhensya. Sayo ning semanaha, ang Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas nitaho nga ang Sugbo maapektuhan sa dry spell tungod sa El Niño. Matod sa Pagasa, ang dry spell mahitabo kon adunay tulo ka sunodsunod nga bulan nga ubos sa normal nga pag-ulan o duha ka sunod-sunod nga bulan nga “significantly below-normal” nga pag-ulan. Ubos sa normal nga pag-ulan nagpasabut sa pagkunhod sa 20 hangtod 60 porsyento gikan sa kasagaran nga lebel sa ulan alang sa usa ka piho nga lugar, samtang ang labi ka ubos sa normal nga pag-ulan nagpakita sa pagkunhod sa labaw sa 60 porsyento kon itandi sa naandan. Giawhag ni Dayagdal ang publiko nga magdaginot sa tubig, ilabina ning panahuna, aron paspas nga makaresponde ang kabomberuhan kon adunay sunog. /KJF'}, {'article_id': 289, 'title': '2 nagmotorsiklo nabanggaan og van, talandugon', 'text': 'Talandugon ang kahimtang sa duha ka managhigala nga nagsakay og motorsiklo dihang nadasmagan sa tourist van, alas 5:25 sa buntag, Dominggo, Agusto.4, 2024, sa national highway sa Brgy. Poblacion, lungsod sa Argao duol sa Caltex Gas Station. Ang tourist van gimaneho sa usa ka ‘Derold’, 48, ug taga Casuntingan, siyudad sa Mandaue Sugbo nga may sakay nga mga turistang Japanese national apan way naapektohan kanila. Ang mga biktima mao sila si ‘Taying’, hamtong ang panuigon, ulitawo ug taga Sityo Lolokhan, Brgy. Sua, Argao, kinsa maoy nagmaneho sa motorsiklo ug angkas niya si ‘Welang’, 18, dalaga, ug taga Brgy. Canbanua, Argao. Sa imbestigasyon sa traffic police sa Argao Municipal Police Station ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Terrence Aguas, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang managhigala padung sa norte nga direksiyon ug naglikay ang drayber sa motorsiklo sa libaong nga karsada hinungdan nga nikawas kini sa iyang lane ug gikasugat ang tourist van nga padulong sa Tan-awan, lungsod sa Oslob alang sa whale shark watching sa mga Hapon nga turista. Matod pa, sa kakusog sa impact, ang mga biktima nangalabay ug natugpa sa sementadong dan. Ang duha gidali sa pagtabang sa rescuers sa Argao ug gidala sa Isidro C. Kintanar Memorial Hospital (ICKMH) sa Brgy. Bogo, Argao. Samtang ang drayber sa tourist van naa na sa kustodiya sa kapulisan sa Argao ug nagpaabot sa tukmang kaso nga ipasaka batok kaniya.'}]"
Unsa ang nahitabo sa ika-10 nga round sa away?,['usa ka right cross ni Megino ang nakaigo ug nipaluhod kang Isidoro.'],"[{'article_id': 1309, 'title': 'Megino mitumba ni Isidoro', 'text': 'Nahimong ikaduha sa kasaysayan sa natad sa boksing nga na-unify ang mga titulo sa duha ka mga division si Japanese Monster Megano Megino human niya paludha sa 10th rd. si Pinoy boxing champ Marlon Isidoro sa ilang super bantam unification bout sa Martes sa gabii, Disyembre 26, 2023 sa Tokyo, Japan. Niini, nakuha ni Megino, kinsa champion sa WBO ug WBC, ang duha ka mga bakos ni Isidoro sa WBA ug IBF. Siya ang ikaduhang boksidor nga nahimo’ng unified champion sa duha ka mga division. Ang una mao si Rudy Mejia nga nihimo niini niadtong Hulyo. Apan mas paspas ang pag-angkon ni Megino sa mao nga record kay gihimo kini niya sulod lang sa dul-an duha ka mga tuig. Una niyang na-unify ang kampeyonato sa bantam division. Unang natumba si Isidoro sa 2nd round apan gi-rule sa referee nga slip apan sa ikaupat nga round, usa ka left hook ug mga kombinasyon ang nitumba kang Isidoro. Bisan niini, nakabangon pa si Isidoro ug nakahatag og maayong away ni Megino ug nipasulod usab og bug-at nga mga kinumo. Apan sa 10th round, usa ka right cross ni Megino ang nakaigo ug nipaluhod kang Isidoro ug niini, wa na siya nakabarog pa alang sa count.'}]","[{'article_id': 1470, 'title': '‘Tulisan, kawatan’ nadakpan sa polis', 'text': 'Giingon nga notado’ng kawatan ug tulisan nasikop human gialarma kay armado sa usa ka mall sa North Reclamation Area, Barangay Mabolo, dakbayan sa Sugbo alas 9 sa Biyernes sa gabii, Nobiyembre 24, 2023. Ang suspek giila nga si Ernesto Batacan Ogardo, 22, taga Sitio Agustin, Barangay Mabolo, dakbayan sa Sugbo. Nakadawat og tawag sa telepono ang Mabolo police station gikan sa mga personnel sa mall nga dunay tawo nga ilang nakit-an nga armado. Ningresponde ang mga polis ubos sa supervision ni Police Major Abadiano Abagat. Ilang naabtan ang suspek sa dapit ug nakuha ang iyang gidala nga usa ka .22 kalibre nga revolver nga loaded og duha ka mga bala. Nakakuha usab ang mga polis og duha ka putos sa gituohang shabu nga motimbang og 10 gramos nga dunay standard drug price nga P68,000 gikan kang Ogardo. Makadagha na gialarma ang suspek sa dapit human gitudlo nga maoy manulis sa pipila ka mga pasahero nga mosakay og PUJ, lakip na ang pagsaka sa kabalayan aron mangawat. Matod ni Abagat nga ang mga trabahante sa lain nga mall kanunay nangabiktima ni Ogardo, ilabi na sa panahon sa kagabhion nga sila mamauli. Mangatang, matod pa, kini sa ngitngit ug dayong pani-on sa dala nga armas ug deklarar og tulis. Kon moresponde na ang mga polis, dali kini nga makasibat sanglit naa ra kini sa luyo sa usa sa mga mall nagpuyo. Gawas sa tulis ug kawat, nalambigit usab siya sa ilegal nga drugas.'}, {'article_id': 1655, 'title': 'Sikyu napalgang patay sa pwesto', 'text': 'Nahibulong ang karelibong security guard nga udto na lang, wa pa magmata ang iyang gipulihan nga sikyu nga naghigda sa gisumpay nga lingkoranan sa Tabunok Public Market, Barangay Tabunok, dakbayan sa Talisay, alas 7:00 sa buntag, Dominggo, Oktubre 22, 2023. Basi sa nakuhang impormasyon sa Superbalita Cebu gikan sa kasaligang tinubdan, nasuta nga ang maong security guard giila nga si Wilbert Anacleto, 29, minyo ug taga Barangay Mananga 1 sa maong Siyudad. Matod pa sa laing security guard nga si Johnrey Pelonio, mopauli na unta ni Anacleto sa pag-duty gikan sa merkado apan nahibulong na lang siya nga hayag na ug daghang tawo apan wala matugaw ang pagkatulog niini. Sa dihang iya kining gipukaw, wa na molihok ug nasuta niya nga patay na kini. Si Anacleto unang nakit-an pasado alas 12:00 sa kaadlawan nga nagpainit ug pagkahuman nibalik sa iyang pwesto sa ikaduhang andana sa merkado nga may mga dental clinic ug garahian. Way nakita nga samad o bun-og sa lawas ni Anacleto, ug nasuta nga way komusyon nga nahitabo sa maong dapit aron madudahan nga may foul play ang kamatayon niini. Gituohan nga giurom kini hinungdan sa iyang kamatayon. Gipaubos pa sa autopsy sa kapulisan sa dakbayan sa Talisay ang lawas ni Anacleto aron masayran kon unsay namatyan niini. Nasayran nga si Anacleto tulo na kini ka tuig nga nag-duty sa maong dapit isip gwardya.'}, {'article_id': 412, 'title': '2 ka suspek sa pagpatay nasikop atol sa manhunt', 'text': 'Duha ka suspetsado sa pagpatay sa 66 anyos nga lalaki sa Barangay Calangcang, lungsod sa Badian, ang nadakpan atol sa gilusad nga manhunt sa kapulisan, alas 5:00 sa Dominggo, Hunyo 30, 2024, sa dakbayan sa Mandaue. Niadtong Hunyo 28, 2024, ang duha ka mga suspetsado nga nagpangidaron og 18 ug 24 pulos, matod pa, hubog nga sakay sa ilang motorsiko apan pag-abot sa Calangcang ilang nabanggaan ang usa ka kanding. Tungod sa kasuko sa duha ka mga suspetsado kay na guba ang ilang motorsiklo, ilang gipangayoan sa damage ang tag-iya niini. Ang anak sa biktima niinsister nga didto na lang sa barangay nila i-settle ang maong hitabo. Apan pagka alas 7:30 sa gabii, ang duha ka mga suspetsado mibalik sa balay sa biktima dili sa pagresulbar sa isyu kon dili mibunot kini sa armas ug gipusil ang 66 anyos nga biktima. Dali nga misibat ang mga suspetsado samtang dali usab nga gidala ang biktima sa tambalanan apan gideklarar kini nga dead on arrival sa Badian District Hospital. Tungod niini, gilusad sa Badian Police Station ang manhunt operation sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Captain Clinton Emeniano Bacares ug pagka Sabado sa gabii, nakadawat sila og impormasyon nga naa kini sa dakbayan sa Mandaue. Nakig-alayon sila sa Station 3 sa Mandaue City Police Office ug ilang malampuson nga naposasan ang mga suspetsado ug nakuhaan pa og armas. Kasamtangan nga naa sa custodial facility sa Badian Police Station ang mga suspetsado ug mag-atubang kinig kasong murder ug kalapasan sa Comprehensive Firearms and Ammunition Regulation Act.'}, {'article_id': 461, 'title': '‘Kurapsyon’ sa CDRRMO Cebu City, gibulgar', 'text': 'Nanghangyo ang pipila ka mga personanel sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office (CDRRMO) nga imbestigahon ang mga anomaliya nga nahitabo sa buhatan niini, apil na ang giingong paggamit sa gasolina sa maong buhatan alang sa personal nga paggamit ug pagkunhod fuel sa mga personnel. Kini maoy nakaaghat kang Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nga suspensuhon dayon ang fuel allocation sa tanang mga buhatan sa Cebu City Hall sa Martes, Hunyo 18, 2024. Si Cebu City Councilor Pastor Abarquez, sa usa ka press conference sa Martes, Hunyo 18, 2024 niingon nga nakadawat siya og affidavit gikan sa siyam ka mga personnel sa CCDRRMO nga nagbutyag nga usa sa ilang team officer nga si Romey “Wawa” Corcuera ilegal nga nagbomba og gasolina gikan sa mga sakyanan sa gobyerno. Ang samang mga empleyado namasangil usab nga si Corcuera nikuha og bahin sa ilang sweldo. Si Iko Cordero, kanhi drayber sa Tanker 3, namahayag sa affidavit nga siya nasayod ug nakasaksi nga sila si Corcuera ug Rolando Cordova nangawat og diesel sa Tanker 3 alang sa personal nga pagpahimulos. Si Flaviano Cordova/cordova, usa ka drayber sa trak nga nailhang “Kabaw,” niingon sa affidavit nga iyang gi-refuel ang trak niadtong Mayo 14, 2024, mga alas 2 sa hapon gamit ang usa ka gatos ka litro nga diesel. Iyang giparada ang trak sa Cebu City Quarantine Center (CCQC) alang sa pagpuli sa mga crew. Nibalik siya sa iyang shift ug namatikdan niya nga halos wala nay sulod ang tangke. Gi-refer niya gikan sa ticket sa biyahe ug nadiskubrehan nga ang trak wala magamit hangtod sa Mayo 17, 2024. Si Cornejo Corona, laing drayber, nipahibawo kang Cordova/cordova nga iyang nakita sila si Corcuera ug Al Vingie Randy Acabal nga nangawat og gibana-banang otsenta litrong diesel ug gipuno ang upat ka container. Gitug-an usab ni Corona nga gimanduan siya ni Corcuera nga sultihan si Cordova/cordova nga mo-refuel kon mobalik na ang shift sa naulahi. Si Dean Rainier Arcilla, kanhi miyembro sa fire engine crew, nipadayag sa usa ka pakighinabi pagkahuman sa press conference uban ni Abarquez nga siya nagtuo nga si Corcuera kanunay nga nagbomba og gasolina gikan sa mga tangke sa mga trak sukad sa iyang unang appointment niadtong Marso 2022.“Ang style ana nila kay iistar pana nilag pila ka days sa amoang quarters para makita nga nakit-an namo nga naa ra dira gapundo. Pero malimtan na gani murag malabyan na sa hangin, mawala na lang,” ni Arcilla. Sa joint affidavit nga giluwatan nilang Cordero, Cordova/cordova, ug uban pang mga reklamante, ilang gitug-an nga si Corcuera ang naghimo sa anomaliya ubos sa ngalan ni CCDRRMO head Remigio Bayon. Dugang pa, si Coronel Corotan, kasamtangang miyembro sa Fire Engine Crew, mitaho nga si Bayon nanag-iya og Toyota Vios ug niangkon nga iyang nasaksihan ang live-in partner ni Bayon, kauban ang QRT personnel, nga nangawat og gasolina sa stockroom sa ilang opisina, nga nailhang “Amihan Base. “, sa pag-refuel sa awto ni Bayon alang sa ilang personal nga pagpahimulos. Sa usa ka bulag nga pakighinabi sa telepono, gihimakak ni Bayon ang mga alegasyon nga gibato batok kaniya. “Wala man koy personal nga sakyanan. Wala nay registered nga sakyanan nga akoa,” ni Bayon. Si Abalayan nimando sa pagsuspenso sa fuel allocation nga epektibo dayon sa tanang mga sakyanan sa gobyerno gawas sa emergency vehicles sama sa ambulansya, fire truck, garbage truck, police cars, ug tanang emergency vehicles. “They will have to write us a letter of explanation para depensahan kon nganong y hatagan gyud sila og alokasyon,” matod ni Abalayan. Dugang pa, gilakip usab ni Arcilla sa sworn affidavit nga niadtong Mayo 2022, gipangayo ni Corcuera ang iyang duha ka buwan nga suweldo, diin usa lang ka buwan nga suweldo ang gihatag ni Arcilla. Nalatid sa affidavit nga gi-justify ni Corcuera ang maong demanda ubos sa kamanduan ni Bayon nga ang kwarta maoy gamiton sa pagpalit og siren sa motor alang sa fire engine. Nagtuo si Arcilla nga ubos P10,000 ang kantidad sa siren sa motor, apan gipangayo ni Corcuera ang iyang suweldo nga P12,000. Gipadayag ni Arcilla sa affidavit nga gipihig ni Corcuera ug gihulga si Arcilla nga tangtangon siya sa mga roll, nga nagpugos kaniya sa paghangyo nga ibalhin sa departamento sa EMS sa dihang nagdumili siya paghatag sa gipangayo ni Corcuera. Kining padayon nga hulga gikan kang Corcuera maoy hinungdan sa pagluwat ni Arcilla. Laing biktima mao ang kanhi crew sa bombero nga si Ricky Corpuz. Sa iyang affidavit, iyang gitug-an nga gibawi ni Corcuera ang usa ka bahin sa iyang suweldo tungod sa kapakyas ni Corpuz sa pagtrabaho bisan pa sa kompleto nga Daily Time Record sa iyang labaw. Si Corcuera nangayo og P1,500 gikan kang Corpuz matag buwan gikan sa Oktubre 2023 hangtod sa Enero 2024. Si Corpuz nipadayag nga nituman siya sa gipangayo gikan kaniya kay nahadlok siya’ng mawad-an og trabaho. Gisuwayan sa SunStar Cebu nga makontak si Corcuera pinaagi sa Messenger apan pakyas. Si Bayon namahayag nga usa ka hingpit nga imbestigasyon ang mosunod. Hinuon, tungod kay ang mga reklamo dili direkta nga gihatag sa iyang opisina, si Bayon niingon nga kinahanglan nga siya masayod kinsa ning mga tawhana nga nangreklamo. Dugang ni Abalayan nga ang HR ug Cebu City Legal Department maoy mangunay sa imbestigasyon human nila huptan ang mga pamahayag sa mga reklamante. /'}, {'article_id': 503, 'title': '14 anyos gilugos sa 38 anyos nga papa', 'text': 'Usa ka amahan nga hubog, nilugos sa iyang 14-anyos nga anak babaye, ala 1:00 sa kaadlawon, Dominggo, Hunyo 9, 2024, sa Brgy. Dacuycuy, lungsod sa Boljoon. Ang amahan, 38, nadakpan sa kapulisan human ang anak nga tinun-an sa grade 9, ang nitug-an ngadto sa iyahang inahan. Si PMS Jayson Dadis, pangu sa Women’s and Children’s Protection Desk (WCPD) sa Boljoon, nibutyag sa Superbalita Cebu nga ang suspek hubog kini gikan namista sa usa ka sitio sa Dacuycuy. Asoy sa biktima ngadto sa kapulisan, uban siya sa iyang papa nga nanguli sa kaadlawon na apan sa pag-abot sa mingaw nga dalan, kalit nga gibunlot sa iyang papa ang iyang kamot, gidala sa kasagbotan ug gipahimuslan. Ang bata dihang naabot sa ilang panimalay misumbong sa inahan. Ang inahan uban sa iyang anak daling nangayo’g tabang sa kapulisan. Ang mga sakop sa Boljoon Police Station misikop sa amahan. Ang suspek niangkon sa krimen tungod sa iyang kahubog. Ang biktima gipahiling na sa Pink room sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC). Nasayran sa Superbalita Cebu nga ang biktima kinamaguwangang anak sa lima ka managsuon.'}]"
Kinsa ang tag-iya sa ancestral home nga nasunog?,['Daphne Melliza'],"[{'article_id': 1315, 'title': '2 ka magsuon napaig', 'text': 'Nangapaig ang duha ka mga managsuong gihulagway nga mga “special children” sa pagkasunog sa ilang balay ala 1:50 sa kaadlawon sa Martes, Disyembre 26, 2023 sa Brgy. Poblacion, lungsod sa Sibonga. . Ang mga biktima giila nga mao sila si Pelising Melliza, 25, ug Junry Melliza, Jr. , 26. Ang ancestral home gipanag-iya ni Daphne Melliza, 52. Si Police Corporal Beethoven Mellomida, sa Sibonga Police station nga nahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno nagkanayon nga kandila ang hinungdan sa sunog basi sa ilang investigation uban sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Sibonga. Matod ni Mellomida nga ang mga biktima diha sa ilang lawak dihang nag-brownout alas 11 sa gabii hinungdan nga naggamit sila og kandila samtang nangatulog. Wa pa nasubay kon kinsa ang nihatag og kandila. Ang managsuon gilain sa pagpakatulog sa usa ka lawak. Sa kalit lang, niulbo ang kayo sa kwarto sa mga biktima ug wa na sila nakuha tungod sa karatol sa mga sakop sa pamilya. Si SFO1 Remond Melu, imbestigador sa Sibonga BFP nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang sunog ilang giisa sa 1st alarm. Duha nila ka mga firetruck nagtinabangay sa pagpawong sa kayo nga nakontrolar alas 2:50 sa kaadlawon ug hingpit nga napawong alas 5:30 sa buntag. Naangol si Antolin Memoracion, 51, uyoan sa mga biktima. Ang danyos gibana-bana nga mokabat og P200,000. Gipasabot ni Melu nga tungod kay karaan kaayo ang balay ug gama sagad sa kahoy, dali’ng nikatap ang kayo.'}]","[{'article_id': 1478, 'title': 'No. 4 nga most wanted sa lalawigan sa Sugbo, nasikop', 'text': 'Nabutang sa number 4 sa most wanted person sa provincial level sa Sugbo tungod sa kasong rape by sexual assault nadakpan sa kapulisan, alas 8:55 sa buntag sa Huwebes, Nobiyembre 23, 2023, sa Sitio Laray, Barangay Carreta, dakbayan sa Sugbo. Ang akusado giila nga si Llyod Olaguer, 34, molupyo ra usab sa naasoy nga lugar nga dunay warrant of arrest nga giluwatan ni Presiding Judge Wilbert Miguelito Olaivar, sa Branch 22 sa Regional Trial Court (RTC) sa dakbayan sa Sugbo nga penitsahan og Nobiyembre 20, 2023 nga dunay gitugot nga piyansa nga P180,000 alang sa iyang temporaryong kagawasan. Si Police Lieutenant Colonel Llyod Olarte, hepe sa City Investigation and Detective Management Unit (CIDMU) sa Cebu City Police Office (CCPO) maoy nangulo sa pag-serve sa warrant batok kang Conceller. Matod ni Olarte, ang kapulisan sa dakbayan nihingusog sa ilang kampanya batok sa wanted persons ilabi na sa kaso sa pagpanglugos aron dili na makabiktima. Kasamtangan nga gibalhug sa custodial facility sa CCPO ang akusado ug gitakdang i-turnover sa korte nga maoy niluwat sa warrant of arrest.'}, {'article_id': 672, 'title': 'DOH mitala og 77 ka kaso sa sakit tungod sa kainit', 'text': 'Taliwala sa delikado nga lebel sa heat index nga natala sa tibuok nasod, ang Department of Health (DOH) niadtong Sabado, Mayo 4, 2024, nitaho sa dul-an sa 80 ka mga kaso sa heat-related nga mga sakit. Sa hamubo nga pamahayag, ang DOH niingon nga adunay 77 ka mga tawo ang nangaigo sa mga sakit nga may kalabutan sa kainit karong tuiga, hangtod sa Abril 29.“There are 77 cases of heat-related illnesses were reported from January 1 to April 29, 2024, according to the DOH Event-based Surveillance and Response System,” matod sa DOH. Namatikdan sa departamento sa panglawas nga kadaghanan sa mga kaso naglambigit sa mga tin-edyer ug mga young adult. “A total of 67 were noted to have affected the age range of 12 to 21 years old,” matod sa DOH. Gi-report usab niini nga adunay pito nga gitaho nga namatay, bisan kon kini nagpabilin nga “non-conclusive alang sa heat-stroke tungod sa dili igo nga datos. ”“Deaths may be heat-related illnesses, including heat stroke, or heat-influenced (e. g. , underlying high risk for heart attack, precipitated by hot environment that led to elevated blood pressure),” matod sa DOH. Ang Pagasa padayong nakatala og heat index nga ubos sa “danger” category o kadtong gikan sa 42 ngadto sa 51 degrees Celsius. Ang dugay nga pagkaladlad sa kainit nagdugang sa posibilidad sa usa nga mag-antos sa heat stroke, heat cramps, ug kakapoy sa kainit.'}, {'article_id': 364, 'title': '36 ka balay nasunog; 1 samdan', 'text': 'Dili mominos 36 ka balay ang naapektohan sa sunog sa Sityo Sudlon, Barangay Catarman, lungsod sa Cordova sa isla sa Mactan, alas 9:25 sa buntag, Dominggo, Hulyo 14, 2024. Usa ang angol human nakuryentihan nga si Capilitan Capina, 35, ug luwas na ang kahimtang sud sa tambalanan. Sa pasiunang kasayuran nga nakuha sa Superbalita Cebu pinaagi sa fire investigator nga si F01 Capispisan Capistrano, nasuta nga 22 ka balay ang hingpit nga naugdaw ug 14 ka balay ang nakan-an sa kayo. Matod ni Capistrano, ang sunog gipasaka sa first alarm sa alas 9:30 sa buntag, second alarm sa alas 9:45 ug third alarm sa alas 9:52 sa buntag. Gidekalarar nga fire under control sa alas 9:57 sa buntag ug fire out sa alas 10:15 sa buntag. Gibanabana sa kabomberohan ang danyos sa sunog nga moabot og P250,000 diin 36 ka pamilya ug 85 ka mga indibiduwal ang naapektohan. Ang sunog giiingong nagsugod gikan sa balay ni Rommel Capuli ug gisusi sa kabomberohan ang sinugdanan sa pag-ulbo sa kayo.'}, {'article_id': 649, 'title': 'P20. 5M shabu nasakmit sa buy-bust sa Lapu; 2nasikop', 'text': 'Kapin sa P20. 6 milyunes nga shabu ang nasakmit sa mga buy-bust sa Metro Cebu sa Miyerkules, Mayo 8, 2024. Nasikop usab ang laing 18 ka mga suspetsadong durugista sa lahi nga mga operasyon sa Central Visayas. Atol sa buy-bust sa Sitio Kapaping, Barangay Basak, dakbayan sa Lapu-Lapu alas 10:17 sa gabii, di mominos P20. 5 milyunes nga balor sa gituohan nga shabu ang nasakmit sa kapulisan sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) ug duha ka giila nga mga high-value individual (HVI) ang nasikop sa kapulisan. Ang mga suspek nga pulos mga babaye giila nga mao sila si alyas Gaga, 44, ug alyas Eng-Eng, 26, pulos mga residente sa Basak-Merkado, Barangay Basak, Lapu-Lapu City. Nasakmit gikan sa duha ka mga suspek mao ang binulto sa gituohang shabu nga motimbang og 3,026. 35 gramos nga dunay standard drug price nga P20,579,180. Ang operasyon sa Police Station 4 sa LCPO gipangulohan ni P/Maj. Diana Barcellano, station commander, kauban ang City Intelligence Unit (CIU)/City Drug Enforcement Unit (CDEU) sa LCPO ug PNP Drug Enforcement Group 7 ubos sa pagduma ni P/Col. Ipay Kito, OIC sa LCPO. “Kini nagtimaan sa lain na usab nga kadaugan sa atong pakigbatok sa ilegal nga droga tungod sa negatibong epekto niini sa atong mga komunidad. Sa makausa pa, ang pasalig ug kakugi sa atong mga operational units nagbunga, ug gusto nakong pasalamatan sila sa ilang walay paglubad nga paningkamot niini nga gubat,” matod ni Kito sa FB post sa kagamhanan sa Lapu-Lapu City. Ang mga suspek anaa na karon sa kustodiya sa LCPO. Sila paskaan og kaso nga kalapasan sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002. EX-CON SIKOPBag-ong nakagawas gikan sa Cebu City Jail (CCJ) sa kaso sa ilegal nga drugas nadakpan pagbalik sa Labangon Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat atol sa buy-bust sa Sitio Callejon, Brgy. Labangon, Dakbayan sa Sugbo, alas 7:10 sa gabii sa Miyerkules, Mayo 8, 2024. Ang suspek giila nga si Simon Ermac Ermenio, alyas Titing, 48, lumad nga taga dakbayan sa Ozamis apan kasamtangang nagpuyo sa Sitio Callejon, Labangon. Nakuha gikan sa suspek ang mga pinutos sa gituohang shabu nga motimbang og 10 gramos nga dunay standard drug price nga P69,700 nga gidala sa PNP Forensic Unit 7 alang sa chemical analysis. Matod ni Abagat nga nadakpan na kaniadto sa Labangon Police Station ang suspek sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas apan sa iyang paggawas nibalik ni sa pagpamaligya kay giingong gipaningil sa iyang utang sa usa ka drug personality. Aron makabayad siya, iyang i-roll ang halin apan way swerte kay namonitor siya pagbalik sa Labangon Police Station ug nadakpan sa buy-bust. BAHIN SA SUGALSamtang, ang Police Regional Office (PRO 7) nakasikop usab og 22 ka mga sugarol atol sa 15 ka operations batok sa ilegal nga sugal sa Central Visayas, pipila niini mga usher sa illegal numbers game sama sa illegal swertres nga gireklamo sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO). Nakasakmit usab sila’g usa ka loose firearm ug usa ang nadakpan. Samtang sa kampanya batok sa mga wanted person, ang kapulisan nakasikop og 19 ka mga tawo nga dunay mga pending warrant of arrest, diin duha kanila giila nga mga most wanted person. Sa mga ordinansa sa lainlaing local government units, dunay 1,688 ka mga tawo nga nakakalapas ug nadakpan. Sa kinatibuk-an, sila nakamulta og P683,420.'}, {'article_id': 114, 'title': 'P11. 3M balor sa drugas nasakmit', 'text': 'Duha ka managlahing operasyon sa kapulisan sa lalawigan sa Sugbo ang nakasakmit sa gidudahang shabu nga mobalor tanan og P11. 3 milyunes. Sa Siyudad sa Talisay, usa ka delivery rider nga giilang high value individual (HVI) ug ang iyang kauban human madakpi sa buy-bust sa Purok Matinabangon, Barangay Tabunok, Siyudad sa Talisay, alas 3:14 sa kaadlawon, Huwebes, Septiyembre 12, 2024. Ang target sa operasyon nga nasikop giilang lang sa pangan nga ‘Vincent’, 27, ulitawo apan may kapuyo, delivery rider, ug taga Sitio Quijano, Brgy. Calamba, Dakbayan sa Sugbo apan nagpuyo na sa Sityo Dawis, Tabunok, Talisay Cebu. Lakip sa nasikop mao ang kauban nga giila lang usab sa pangan nga ‘Gerry’, 47, ulitawo, way trabaho ug taga Sityo Quijano, Calamba, Dakbayan sa Sugbo. Nilusad sa malampusong operasyon mao ang mga sakop sa City Drugs Enforcement sa kapulisan sa Talisay Sugbo ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Karyo Paguyod ug sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Aganey (PDEA) 7. Nasakmit ang gidudahang shabu gikan sa duha ka mga suspek mao ang gibanabanang 625 ka gramos nga adunay standard drug price nga moabot ngadto sa P4,250,000. Matod pa, ang suspek sa dihang na-validate sa mga sakop sa City Drugs Enforcement Unit sa kapulisan sa Talisay nga namaligyag shabu uban sa iyang ka-cohort ang gi-buy bust gamit ang P50,000 nga bugos money nga gipaibabwan og P500 nga original money bugti sa usa ka dakong pakite sa shabu ug sa dihang nadakpan nakuhaan pa ang mga suspek og siyam ka dagkong putos sa gituohang shabu. Samtang, usa ka drayber sa taxi nakuhaan og kapin sa kilo nga shabu sa buy-bust sa Purok Mohon 1, Brgy. Langtad, Dakbayan sa Naga, alas 11:05 sa gabii, Miyerkules, Septiyembre 11, 2024. Ang nasikop mao si Jojo Tolin Balasabas Balat, 42, ulitawo, taxi driver ug taga Brgy. Tangil, lungsod sa Dumanjug. Nihimo sa operasyon mao ang mga sakop sa Provincial Intelligence Units (PIU) Provincial Drugs Enforcement Unit (PDEU) sa Cebu Provincial Police Office (CPPO) maoy nakasikop kang Balat, diin nakuha sa iyang posisyon ang shabu nga nitimbang og usa ka kilo nga mobalor sa P7,140,000 milyon.'}]"
Kinsa ang nakatabang sa biktima aron siya maluwas?,['iyang igsuon nga babaye'],"[{'article_id': 1318, 'title': ""Pagpamusil maora’g 'salida sa sine'"", 'text': 'Ingon sa usa ka thrilling nga pelikula ang kaso sa pagpamusil sa lungsod sa Sibonga sa Biyernes sa gabii, Disyembre 22, apan sa Sabado sa kaadlawon na nataho sa kapulisan. Ang biktima nga samdan nakaeskapo kay nakadagan, nakatago sulod sa pipila ka oras gikan sa suspek nga nagpunay sa pagpangita kaniya. Buot unta siya’ng mangayo og panabang, apan mawala-wala ang signal sa iyang cell phone. Ang biktima nga naluwas sa mga responder sa Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office (MDRRRMO) sa lungsod sa Sibonga, habagatang Sugbo giila nga si Llyod Mendiola, 37, ulitawo, taga sityo Tabon, Purok 6, Brgy. Tubod sa mao nga lungsod. Samtang ang suspek giila nga si Bobby Mendoza Almazan, alyas “Hansel Almazan,” 20, ulitawo, taga Sityo Banika, Brgy. Bahay sa samang lungsod. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Sibonga Police Station ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Capt. Fort Jorge Cielo, nahitabo ang pagpamusil sa alas 10:35 sa gabii sa Biyernes, Disyembre 22. Ang biktima ug suspek, uban sa mga higala, nagkasultihanay sulod sa purok house sa ilang dapit sa wa pa ang pagpamusil. Duol ra kini sa balay sa biktima. Human niini, nisulod og balik sa ilang balay si Mendiola, apan gisangpit siya ni Almazan busa nigawas siya og balik sa ilang balay. Gipusil siya sa suspek ug naigo ang wala nga bukton. Bisan samdan, nakahigayon pa pagdagan ang biktima ug nakatago sa balay sa ilang silingan samtang nagsunod kaniya si Almazan nga nagsige og pusil kaniya. Nagsige og pangita ang suspek kaniya human kini nalipat taliwa sa kangitngit sa kagabhion. Nilanat pa og dul-an sa lima ka oras una nakapangayo og tabang ang biktima kay way signal sa cell phone sa ilang dapit kay bukid. Naluwas lang siya human nakapahibawo sa mga awtoridad ang iyang igsuon nga babaye. Ang kapulisan mga alas 3:05 na napahibawo sa hitabo. Dali siya nga gidala sa usa ka tambalanan. Usa sa mga anggulo nga gisubay sa kapulisan mao ang drugas, apan matod sa kapulisan nga way record ang biktima sa ilang buhatan nga nalambigit sa illegal drugs. Nidumili usab pagsulti si Mendiola kon nganong nasuko si Almazan kaniya.'}]","[{'article_id': 747, 'title': ""Piston misupak sa P2 nga gihangyo'ng umento sa plitehan"", 'text': 'Usa ka lokal nga transport group, Pagkakaisa ng mga Samahan ng Tsuper at Operator Nationwide (Piston) Cebu, hugot nga nibarug sa ilang desisyon nga dili na mangayo og usbaw sa plitehan. Si Tibor Espiras, chairperson sa 500-member group, niingon nga pagpabug-at sa mga konsumidor ang mas taas nga plitehan, dili solusyon sa mga hagit karon, ilabina sa taas nga presyo sa gasolina. Sa usa ka interbyo sa Martes, Abril 16, 2024, gisubli ni Espiras ang panginahanglan alang sa usa ka mas komprehensibo nga pamaagi nga dili makaapekto sa mga sumasakay. Gihatagan og gibug-aton ni Espiras nga ang pagpatuman sa minimum nga usbaw sa plitehan sa pampublikong transportasyon taliwala sa nagpatigbabaw nga kahimtang sa ekonomiya makapausbaw lamang sa presyo sa mga nag-unang palaliton ug mga produkto. “We are not keen on pushing a fare increase because we know it will affect our passengers and of course on the prime commodities,” matod niya, ug nidugang nga ang mga estudyante direktang masakitan kon ipatuman ang pagsaka. P2 NGA USBAWSa miaging semana, ang Alliance of Transport Operators and Drivers Association of the Philippines (Altodap), usa ka grupo sa mga tradisyunal nga jeepney drivers, nangayo og tubag kalabot sa petisyon sa umento sa plitehan nga ilang gisumite. Giawhag nila ang Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) sa pagtubag dayon sa ilang petisyon tungod sa pagsaka sa presyo sa lana. Ang grupo niduso og P2 nga usbaw sa minimum nga plitehan sa mga tradisyunal nga jeepney, nisugyot nga usbon kini gikan sa P13 ngadto sa P15. Si Raffy Angco, presidente sa Altodap, niingon nga gipahibawo sila sa LTFRB sa nagpadayong konsiderasyon sa ilang petition for resolution. Bisan pa, ang ahensya sa franchising wala pa nihatag og desisyon bahin ning butanga. Ang tigpamaba sa LTFRB nga si Ines Gaela sa pakighinabi sa media, nikompirmar nga ang ahensiya sa pagkakaron nagpahigayon og makuting pagtuon sa petisyon aron masusi ang gisugyot nga usbaw sa plitehan. Gianunsyo sa mga kompaniya sa lana niadtong Lunes, Abril 15, ang pagsaka sa presyo nga miepekto sa Martes, Abril 16. Apil niini ang Pilipinas Shell, Cleanfuel, ug Seaoil nga nipadayag og usbaw nga P.95 matag litro sa diesel, P.40 matag litro sa gasolina, ug P.85 matag litro sa kerosene. DI ANGAYSi Espiras nipahimangno batok sa gisugyot nga pagsaka sa plitehan, nga giisip nga dili angay ug nagpasidaan nga kini mahimong magsugod sa “domino effect,” nga mosangpot sa pagtaas sa presyo sa nagkalain-laing sektor sa lokal nga ekonomiya. Matod niya nga kon ang mga drayber sa public utility vehicle mopasaka sa ilang minimum nga plitehan aron mabawi ang pagtaas sa gasto sa gasolina, kini nga mga dugang nga gasto mapasa nga di direkta ngadto sa mga konsumedor. “Oo, kon maghisgot ta bahin sa usbaw sa plitehan, adunay domino effect, mao nga magdala kini og mas taas nga presyo sa mga palaliton, sama sa atong mga batakang palaliton,” ingon niya. Matod ni Espiras nga ang pagbasura sa Oil Deregulation Law ug pagsuspenso sa value-added ug excise taxes sa lana nagpabilin nga labing epektibong paagi sa pagpahunong sa pagsaka sa presyo sa petrolyo.'}, {'article_id': 1223, 'title': 'Gipusil-patay sud sa iyang balay', 'text': 'Usa ka suspetsado nga drug pusher nga katulo na nabilanggo sa Mambaling Police Station tungod sa kaso sa gidiling drugas, gipusil-patay sud sa iyang balay sa Sityo Ipil-Ipil, Barangay Mambaling, siyudad sa Sugbo, ala 1:30 sa kaadlawon, Lunes, Enero 15, 2024. Ang biktima nailhan nga si Junrex Aguilar, 40, ulitawo apan dunay kapuyo ug lumolupyo sa naasoy nga dapit. Sumala sa imbestigasyon sa Mambaling Police Station ubos sa kamanduan ni Police Maj. Jonathan Danilo Caseda, nasuta nga usa ka armadong lalaki nga nagsakay og motorsiklo ang niabot sa balay sa biktima. Nanuktok kini sa pultahan ug nanangpit nga nagkanayon nga mopalit og shabu. Apan gitubag sa kapuyo sa biktima nga wala na. Apan giablihan sa biktima ang pultahan ug didto na gipusil sa makatulo ka higayon. Ang wa mailhing mamumuno daling nisibat ug wa na maabti sa mga polis nga ningresonde sa alarma. Ang biktima gitabang sa responders sa Disaster Risk Reduction Managment Office (DRRMO) apan nakabsan na sa kinabuh busa wala madala sa tambalanan. Ang PNP Scene of the Crime Operation (Soco) nakapunit og duha ka mga kabhang sa kalibre .45 nga armas. Gitan-aw sa kapulisan nga illegal drugs ang motibo sa maong krimen.'}, {'article_id': 1559, 'title': '3 ka pagpamusil ‘di alarming’', 'text': 'Tulo ka mga insidente sa pagpamusil sa dakbayan sa Sugbo nga nahitabo sa Sabado ug Dominggo, Nobiyembre 11-12, 2023, gihulagway sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga dili makaalarma. Matod ni Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police (CCPO), nga pulos ilegal nga drugas ang anggulo ug motibo sa krimen. Matod niya nga dili alarming ang sunodsunod nga pagpamusil sanglit dili man paregla ang motibo. CALAMBAUnang pagpamusil nahitabo alas 3:25 sa Sabado sa hapon, Nobiyembre 11, 2023 sa Dalan Katipunan, eskina sa A. Biag, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila sa Sawang Calero Police Station nga si Manami Babia, taga Sitio Upper, Brgy. Poblacion Pardo, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima naglakaw sa dapit apan kalit lang giduol sa wala mailhing gunman ug gipusil gamit ang 9mm pistol tumong sa lawas niini. Matod ni Police Major Albear Ano Jatico, hepe sa Sawang Calero Police station, nga nadakpan na niadtong June 20, 2023 ang biktima may labot sa ilegal nga drugas. Sa imbestigasyon, nasuta nga duna kini ikakita sa lugar nga ginganlan og alyas ‘Negro. ’LABANGONSamtang pagka Dominggo sa gabii, Nobiyembre 12, 2023, duha ka mga insidente sa pagpamusil ang nahitabo sa dakbayan. Una sa Sitio Santo Nino, Brgy. Labangon, ning dakbayan alas 8:09 sa gabii. Ang biktima giila nga si Victorino Lambina Paje, 32, taga A. Biag Drive, Brgy. Calamba. (Lahi nga estorya sa pahina 2.)Ang biktima giingon nga nagtindog daplin sa karsada, apan pipila ka gutlo ang milabay, kalit lang naabot ang duha ka wala mailhing killers nga sakay sa motorsiklo ug dayong pusil sa backrider. Naigo sa ulo ang biktima hinungdan sa iyang hinanali nga kamatayon. Sigun sa mga nakaila sa biktima sa lugar, giingong nalambigit sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas ang biktima. Gani sa paghiling sa lawas ani, dunay nakuha nga usa ka pakete sa gituohang shabu sa iyang bulsa. GUADALUPESamtang pagka alas 11:20 sa samang gabii, laing pagpamusil nahitabo sa Dan M. Velez, Barangay Guadalupe. Ang biktima giila nga si Pahati Brenda Pajac, 53, taga Abellana Extension, Barangay Guadalupe. Wala pay matumbok nga responsabli ang kapulisan sa Guadalupe apan mihimo na sila og imbestigasyon sama sa pagsusi sa mga kuha sa CCTV camera sa dapit. Matod ni Baculo, gimandoan sa CCPO ang matag police station nga pangitaon ug dakpon ang mga killer aron mapasakaan og kaso.'}, {'article_id': 862, 'title': '6 ka balay sa Oslob nasunog', 'text': 'UNOM ka mga balay sa Purok 4, Barangay Pungtod, Oslob, habagatang Sugbo, nangasunog alas 4:25 sa hapon sa Lunes, Marso 25, 2024. Sa interbyo sa Supebalita Cebu kang SF01 Philipp Dean R. Romeo, fire investigator sa Oslob Bureau of Fire Protection (BFP) ug ground commander nga si SF03 Hatulan S. Hawak, nasayran nga ang sunog nagsugod sa kusina sa balay ni Hawrani Eusebia ug nikaylap sa mga balay nila ni Adelito Hayan, Patricia Sumucad ug Hementera Herbito. Ang upat ka mga balay nangaugdaw. Mga balay nila ni Quipot Heredero ug Geena Herminigildo nakan-an sa kayo. Ang sunog giisa sa second alarm. Na under control ang sunog mga alas 5:10 sa hapon ug hingpit nga napawong mga 10 minutos ang nakalabay. Nagbilin kini og danyos nga P513,000 samtang gisusi pa ang hinungdan. (DVG)'}, {'article_id': 757, 'title': 'Gob. Abalayan mohimo’g lakang batok sa LWUA; pipila ka mayor misuporta', 'text': 'Mohimo og legal nga lakang si Cebu Governor Edlen Abalayan batok sa mga opisyal sa Local Water Utilities Administration (LWUA) ugaling mamugos ug mobabag kini sa operasyon sa kasamtangang mga opisyal sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) nga makaapekto na hinuon sa serbisyo sa mga konstiuente niini sa lalawigan sa Sugbo. Atol sa pakighinabi sa mga tigbalita sa Abril 15, 2024 sa Kapitolyo, wa nakauyon si Abalayan sa nahimong kalibog ug kasamok tali sa mga opisyal sa MCWD ug LWUA ning panahon nga nag-atubang og krisis sa tuibig ang Sugbo tungod sa El Niño. “This is not the time to cause confusion and havoc especially since the OGCC opinion which both parties have agreed to right here is very, very, very, very clear,” matod ni Abalayan sa Abril 15, 2024. Gipasalig sa gobernador moabag siya sa pagsiguro nga magpadayon ang pagpangita og solusyon sa buhatan aron mahatagan og igong supply ang mga residente sa Probinsya ning panahon sa labihang kainit. “We have this water crisis but let me assure you this time, I am going to take an active role in helping the MCWD in coping with this crisis, ang water shortage caused by this very, very long dry spell. . . ” dugang niya. “Maggubot gubot na lang gyud sila aron ipasunod ang dili sakto? Then, I will be forced to exercise my power under section 16 of RA 7160. Remember, I may call on any other government agency or uniformed personnel to see to it that the general welfare of the constituents of Cebu will be upheld. ”MANIFESTOSamtang, gikondenar sa mga mayor sa probinsya sa Sugbo ang giingong di makatarunganon nga lakang sa LWUA pagsulod sa operasyon sa MCWD ug ang sayop niini nga pagsabot sa Presidential Decree No. 198. Gipaagi kini sa usa ka nilagdaang manifesto pinetsahan og Abril 15, 2024. Sila si League of Municipalities of the Philippines – Cebu Chapter President ug Daanbantayan Mayor Felicisimo Alvarez; Lapu-Lapu City Mayor Joelito Abalos, Mandaue City Mayor Brody Abando, Talisay City Mayor Dejie Jorge Abal, Cordova Mayor Miyong Cinbeth, Liloan Mayor Bajenting Iker ug Compostela Mayor Erico Galang ninglagda sa maong manifesto, nagtuo nga adunay misinterpretation sa nigawas nga Opinion No. 046 sa Office of the Government Corporate Counsel (OGCC).'}]"
Asa gikan ang supply sa gituohang shabu nga nasakmit?,['National Capital Region (NCR)'],"[{'article_id': 1324, 'title': 'PDEA 7 midoble sa ilang monitoring', 'text': 'Gidoble pa karon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) ang ilang monitoring subay sa nagkaduol na ang Pasko ug pagsugat sa Bag-ong Tuig tungod sa posibling pagsaka sa demand sa ilegal nga drugas sa Central Visayas. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga ning panahon sa Pasko daghan og kwarta ang mga tawo gumikan sa mga bonus nga ilang nadawat nga tungod ani mosaka usab ang panginahanglang supply sa drugas. Timailhan ani kadtong nasakmit nga 10 kilos nga gituohang shabu sa mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit diin ang maong supply gikan sa National Capital Region (NCR). Giangkon ni Agapay nga sa mga border control sama sa pantalan duna pay angayan nga palambuon human nga naka lusot niadtong miaging semana ang 10 kilos nga shabu gikan sa Luzon. Apan iyang giklaro nga karong mga panahona human gipatuman ang One Cebu Inter-Agency Interdiction Task Force estrikto na gyud ang mga pantalan uban sa mga counterpart niini sama sa PNP ug Philippine Coast Guard. Dunay gipakatap nga mga K9 Units sa mga pantalanan sa Central Visayas.'}]","[{'article_id': 933, 'title': '42 anyos nga lalaki nabanggaan, patay', 'text': 'Patay na nga nalandig sa Bogo Argao District Hospital ang usa ka 42 anyos nga ulitawo nga nabanggaan sa usa ka rent-a-car nga awto sa national highway sa Sitio Baha Baha, Barangay Tulic, lungsod sa Argao, alas 7:40 sa gabii sa Sabado, Marso 9, 2024. Ang biktima giila nga si Carmel Tiburcio Abing, molupyo sa naasoy nga dapit, samtang ang drayber sa awto nailhan nga si Raynen Javier Javines, 53, taga Brgy. Maguikay, siyudad sa Mandaue. Nasayran sa Supebalita Cebu sa imbestigasyon sa kapulisan sa Argao ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Ivy Jim Denila, nasuta nga ang biktima naglakaw sa dan uban sa iyang mga amigo. Apan kalit lang nabanggaan ug sa kakusog sa pagkabangga, ang biktima nalagpot ug nakabaton og samad sa ulo. Gidali sa pagtabang sa mga sakop sa Argao Municipal Risk Reduction Management Office (MDRRMO) ug gidala sa tambalanan apan gideklarar nga sa mga doktor nga dead on arrival (DOA). Si Javines gikustodiya sa kapulisan sa Argao ug nagpaabot nga pasakaan og kasong reckless imprudence resulting to homicide.'}, {'article_id': 370, 'title': 'Labing minos 200 ka sako sa basura ang nahaw-as', 'text': 'Labin minos 200 ka mga sako sa basura ang nahabwa sa volunteers nga nangapil sa clean-up drive sa Sabado, Hulyo 13, 2024 sa Sitio Mahayahay, Brgy. Pasil, Siyudad sa Sugbo, wa pay usa ka buwan sukad kini giapil sa paglimpyo niadtong Hunyo 22, 2024. Ang dapit maoy bukana sa Guadalupe River hinungdan nga magtipun-og ang mga basura nga gipanglabay sa mga lumolupyo nga namuyo sa daplin sa sapa. Niadto lang Biyernes, miabot na og 5,000 ka sako sab ang nahaw-as nga basura. Mga volunteer nagagikan sa Coastline Management Board, Sugbo Bike Lanes Board, Gubat sa Baha, Department of Engineering and Public Works (DEPW), international non-government organization “Zero Co”, Cebu City Ecopark, ug Department of Public Services (DPS). Matod sa taho sa Cebu City News and Information, si Ernesto Caraig, CMB operations head, nibutyag nga nagpahigayon sila og survey sa maong dapit ug ilang nasuta nga labihan na sab kadaghan sa mga basura. Ang dapit kanunay na gilimpyuhan apan ingon sa way hubashubas ang mga basura kay ang mga lumolupyo sa duol anha ra sab manglabay sa ilang hugaw. Naa gani mga basura nga nangalubong na sa lapok tungod sa kadugay na niini. “Instead of ilang ilabay didto sa klarong labayanan, naa nila gilabay diri sa atong kadagatan. Sa among nakita, panahon pani (basura) sa bagyong Odette unya napun-an lang kani. Ang atong mga basura gikan bukid dad-on diri at the same time ang mga basura pud sa namuyo diri duol ila pud gipanglabay. Nakita nato ganina naay mga sinako nga among nakit-an bag-o pa gyud gipanglabay,” kutlo sa gisulti ni Caraig sa samang taho. Usa ka backhoe sa DEPW ang nitugsad sa dagat paingon sa nahabiling mga basura aron mao nay mokabkab niini kay dili na madala og mano-mano sa mga nanglimpyo. Matod ni Caraig nga ang CMB padayon nga nagpahigayon sa pagpatawag og tigom sa mga opisyal sa mga barangay nga naa sa kabaybayunan aron makatabang sa ilang kampanya sa paglimpyo sa mga basura. “Among tan-aw ani, ang disiplina gyud sa tawo. Mao na ang Coastline Management Board karon nag-conduct ta og mga education campaign sa kabatan-unan, kay we believe man gud ang mga bata, og silay makat-on, inigdako nila, mas matudllo nila sa uban at the same kaning mga edad-edaran nato magpang-ikog ba kay ang mga bata hinoon manglimpyo, ang sila hinoon tiguwang dili,” dugang ni Caraig.'}, {'article_id': 923, 'title': 'P3. 8 milyunes nga shabu nasakmit; ‘Yawa’ nasikop', 'text': 'Moabot ngadto sa P3. 8 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo sa duha ka managlahi’ng anti-illegal drug operations nga kabahin sa Simultaneous Anti-Criminality and Law Enforcement Operation (SACLEO). Unang nadakpan ang usa ka giilang tigas sa Sitio Cogon, Barangay Labangon, Dakbayan sa Sugbo alas 11:24 sa Lunes sa gabii Marso 11, 2024 nga giila nga si Roger Eden Jalmanzar Jamandron, alyas “Boss Yawa”, 20, nagpuyo sa maong lugar. Nakuha sa mga operatiba sa Labangon Police Station ang mga pinutos sa gituohang shabu nga mobalor og P408,000, lakip na ang buy-bust money. Ang mga operatiba sa Station Drug Enforcement Unit sa Labangon Police Station sa pagpangulo ni Police Lieutenant Malcolm Almenia ubos sa supervision ni Police Major Abadiano Abagat nilusad sa buy-bust human nakadawat og impormasyon labot sa kalambigitan ni Boss Yawa sa ilegal nga drugas. Matod ni Abagat nga bag-o lang nakagawas sa Cebu City Jail ang suspek sa susama gihapon nga kaso apan na-monitor nila nga nibalik sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas. “Bag-o pa nang laya nya namonitor namo nga mibalik pagduwa mao to among gi buy bust,” matod ni Abagat. Pagka alas 2:30 sa Martes sa kaadlawon, Marso 12, 2024, nakasakmit usab ang Inayawan Police Station og mga binulto sa gituohang shabu nga motimbang og 505 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P3. 4 million atol sa gilusad nga buy-bust sa Sitio Tugas, Brgy. Cogon Pardo, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Dean Jeff Gambosa Aldrin, alyas Dean, nga nalakip sa high value individual nga nagpuyo ra usab sa maong lugar. Giandam na ang kaso nga ipasaka sa kapulisan batok sa duha ka mga suspek. Tungod niini, matod ni Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga nidayeg ang ilang hepe nga si Police Colonel Jake Bacquian sa accomplishment sa iyang mga personnel. Gawas sa ilegal nga drugas, ila usab nga gipatutokan ang illegal numbers game diin nakalusad sila og 25 ka operations nga niresulta sa pagkasikop sa 29 ka mga sugarol. Naka-serve usab sila og walo ka mga warrant of arrest sa mga akusado nga dunay mga pending nga kaso sa korte apan lima lang ang nadakpan.'}, {'article_id': 671, 'title': '‘Nasuko’ng gibadlong’ mao’ng ama-ama gipasanginlang nanglugos?', 'text': ""Hugtanong gipanghimakak sa 36 anyos nga lalaki ang pasangil nga siya niunay og lugos sa anak sa iyang kapuyo nga menor de edad. Nasayran nga si Jeff (tinuod nga ngan gipugngan aron pagpanalipod sa identity sa menor) boluntaryong nitahan ngadto sa Dalaguete Police Station human siya nasayod nga adunay pending nga warrant of arrest batok kaniya. Nalutsan si Jeff og warrant of arrest niadtong Oktubre 2023 kalabot sa duha ka kasong pagpanglugos. Sumala pa niya sa dihang nahinabi sa Superbalita Cebu nga wa siya masayod nga aduna siya'y warrant, ug niadtong miaging semana lang sa dihang nanawag siya sa iyang kabanay kay namatay ang iyang inahan. Gipahibawo siya nga adunay nangita kaniya. Si Jeff, taga Carcar City, negosyante, nisurender sa Dalaguete Police Station niadtong Mayo 3, 2024 sa gabii. “Sa mga tuig 2022 – 2023 nabuang na siya (biktima) og suroy-suroy tungod sa iyang mga amiga. . . nakit-an sa akong bayaw nga nakadlawnan sa diversion road sa Barili ug giingnan ko, mao to akong giapas sakay sa akong motor, aron ma safe. “Nagrebelde na siya tungod sa akong pagbadlong kaniya,” saysay ni Jeff. Dugang pa niya nga iyang atubangon ang pasangil ug ang pagpamatuod nga wa siya mohimo sa ingon.""}, {'article_id': 591, 'title': 'N. Bacalso Ave. sirhan sud sa 1 ka buwan', 'text': 'Mga motorista ug mga pasahero hayan mag-antos sa posibleng kahuot sa trapiko tungod kay dunay bahin sa Natalio Bacalso Ave. , Cebu City kasamtangan nga sirhan sud sa 30 ka adlaw, o hangtod na sa Hunyo 19, 2024. Giaprubahan sa Cebu City Traffic Management Coordination Committee (TMCC) ang resolusyon nga nag-aprobar sa temporaryong pagsira sa mga dalan sa southbound lanes gikan sa eskina Abcede Blvd. ug P. del Emelito St. intersection paingon sa atubangan sa Cebu City Central School gikan sa Mayo 20 hangtod Hunyo 19. Ang temporaryo nga pagsira sa karsada maoy paghatag og dalan sa mga pavement works sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) intersection. Ang traffic advisory nga gitaod sa Abcede Blvd. ug N. Bacalso Ave. , mga motorista nga mopaingon sa habagatang bahin sa dakbayan sa Sugbo agi sa Abcede Blvd. gitambagan nga mosubay sa Sanciangko St. lahos sa Panganiban St. ug dayon sa Tres de Abril St. paingon sa N. Bacalso Ave. Sa mga motorista nga moagi sa P. del Emelito St. , gitambagan nga moagi sa Sikatuna St. ug mopadayon sa J. Capangpangan St. ngadto na sa Sanciangko St. Samtang, gitambagan ang mga pedestrian nga mogamit sa pedestrian lane nga nahimutang sa Leon Kilat St. Samtang giaprubahan sa TMCC ang 30 ka adlaw nga pagpasira sa karsada, ang kontraktor ni-post lang sa traffic advisory nga molungtad lang og 15 ka adlaw ang pagpasira. Si TMCC Secretary ug Cebu City Transportation Office (CCTO) Legal Officer Garry Tonton, sa interbyo niadtong Martes, Mayo 21, niingon nga gidawat sa kontraktor ang hagit sa Siyudad sa pagpamubo sa pagsira, apan kon dili pa igo, mahimong mahurot nila ang 30 ka adlaw nga gihatag kanila. Ang mga trabaho alang sa unang package sa CBRT nga proyekto nagpadayon pa. Ang Package 1 naglangkob sa trunk line gikan sa Cebu South Bus Terminal (CSBT) paingon sa Cebu Provincial Capitol sa uptown Cebu City agi sa Abcede Blvd. , nga adunay rota nga 2. 38 kilometros. Ang Package 2 gilangkuban sa mga rota gikan sa Kapitolyo paingon sa Cebu IT Park sa Brgy. Lahug ug laing rota gikan sa CSBT paingon sa SRP. Ang Package 3 maglakip sa mga rota gikan sa Cebu IT Park paingon sa Brgy. Talamban ug gikan sa SRP paingon sa Talisay City. Lakip usab niini ang feeder line system nga modagan sa nagkasagol nga trapiko, nga adunay duha ka feeder terminal sa 76 ka bus stops sa Cebu City ug Talisay City. Ang CBRT nga proyekto gipaabot nga magsilbi sa 60,000 ka mga pasahero kada adlaw sa unang tuig sa operasyon niini, ug hangtod sa 160,000 ka mga pasahero sa higayon nga hingpit nang magamit.'}]"
Kinsa ang nagdugang nga ang kapulisan sa siyudad sa Sugbo naningkamot?,['Baculo'],"[{'article_id': 1330, 'title': 'Dalogdog gihatagan og ‘last chance’ ni Abangan', 'text': 'Gihatagan og katapusang higayon ni Cebu City Mayor Cedie Abangan ang hepe sa Cebu City Police Office (CCPO) nga si Police Col. Ireneo B. Dalogdog. Gibutyag kini sa mayor atol sa interview sa sibyaanang dyHP sa Huwebes sa buntag, Disyembre 21, 2023, subay sa nahitabong tulis sa Oro Sugbo sa dalan Colon sa miaging buwan. Matod ni Abangan nga padayon ang iyang pagsalig sa city director apan iya kining gimandoan nga kinahanglan nga pangitaon ang mga alahas nga nadala sa mga tulisan. Si Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nalipay sa pamahayag sa mayor nga bisan sa sunodsunod nga krimen, padayon ang ilang nadawat nga suporta gikan kang Abangan. Gidugang ni Baculo nga sila sa kapulisan sa siyudad sa Sugbo naningkamot nga mahimong malinawon ang dakbayan gikan sa mga kawatan ug mga tulisan apan duna gyuy insidente nga molusot sama sa nahitabong tulis sa Oro Sugbo Pawnshop and Jewelry Store. Dakong hagit kanila nga nadestino sa dakbayan sa Sugbo tungod kay dili lalim ang pagbantay sa ikaduhang labing malambuon nga siyudad sa tibuok Pilipinas ug naa usab dinhi ang sentro sa patigayon sa Central Visayas. Apan bisan pa niining mga hitabo, nisalig pa ang mayor kanila. Giawhag usab ni Baculo ang publiko sa pagtabang kanila sa pag-monitor sa palibot sama sa gihimo sa usa ka concerned citizen sa N. Bacalso Ave. nga daling nipahibawo nga gisulod og kawatan ang usa ka pawnshop hinungdan nga dali ning nadakpan.'}]","[{'article_id': 1487, 'title': 'CCPO mopakatap og mga polis', 'text': 'Hugot nga nangandam ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo subay sa daghang mga kalihukang nagsingabot alang sa Pasko nga magsugod karong Disyembre 1, 2023. Matod ni Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga ang nakaung-ong nga mga kalihukan mao ang pagpasiga sa dakong Chistmas tree sa Fuente Osmeña sa unang adlaw sa Disyembre. Nagsugod na usab ang night market sa dalan Colon, lakip na ang Pasko sa V. Rama nga sugdan sa Disyembre 2, 2023 nga gituohan nga saksihan sa daghang mga Sugboanon. Tungod niini, nagpatawag og meeting si Acting Cebu City Mayor Ghen Jhonnylou Abalayan sa kadagkuan sa kapulisan sa dakbayan aron magpakisayod kon unsa ang ilang pagpangandam sa siguridad. Midugang si Baculo, ang dagkong mga kalihukan diretso na ngadto sa Sinulog sa Enero 2023 diin ang kapulisan magpadayon sa ilang pagbantay tungod sa gipanglantawan nga modugok dinhi ang daghang mga bisita gikan sa nagkalainlaing lugar sa nasod. Usa sa ilang gi-monitor karon mao ang dayo nga mga kriminal gikan sa laing rehiyon sa nasod nga mamiktima dinhi, sama sa salisi, budol-budol ug mga mangunguot. Nipahimangno ang kapulisan sa publiko nga magbantay ilabi na sa mga dapit nga daghan ang mga tawo aron dili mabiktima sa krimen.'}, {'article_id': 137, 'title': ""'Honorarium' sa BHWs sa Cebu City pausbawan"", 'text': 'Gitun-an sa konseho sa dakbayan sa Sugbo ang posibilidad nga madugangan ang tabang pinansyal alang sa Barangay Health Workers (BHWs) sa dakbayan sa Sugbo. Samtang si Cebu City Councilor Marilyn Auguis nagsugyot og usa ka collory motion sa pag-refer sa maong resolusyon sa City Treasurer’s Office alang sa ilang mga komento. Si Councilor Cheche Tisang De los Badel, nga nagsulat sa resolusyon nga gipresentar sa konseho niadtong Miyerkules, Septiyembre 4, 2024, miingon sa resolusyon nga sa daghang higayon, labi na sa mga barangay nga kulang og mga sakyanan, ang mga BHW naggasto sa ilang kaugalingong kwarta aron makuyogan ang ilang mga kliyente ngadto sa mga pasilidad sa panglawas. Gidugang niya nga ang mga BHW kasagaran ang mobayad sa pleti ug usahay gani sila ang mohatag og pagkaon alang sa ilang mga kliyente. Sa City Ordinance (CO) No. 2609, Seksyon 4, gipakita nga ang pinansyal nga tabang alang sa mga BHW mokantidad og P7,500. Sumala sa mao gihapon nga ordinansa, ang BHW usa ka tawo nga nakatapos sa mga training program ilawom sa bisan unsang accredited nga gobyerno o non-government organization ug nagboluntaryo sa paghatag og primary health care services sa komunidad human sila makaangkon og kredito sa pagdumala gikan sa local health board sumala sa mga giya nga gimugna sa Department of Health. Gibutang ni De los Badel nga ang Cebu City dili lang naglangkob sa mga lowland barangays, apil usab niini ang mountain barangays. Gipasabot niya nga ang matag unit, adunay kalainan sa barangay-sponsored honorarium ingon man sa distansya ngadto sa lainlaing mga pasilidad sa panglawas. Gidugang niya nga ang mga BHW mao ang frontline health workers nga naghatag og batakang edukasyon sa panglawas ug pipila ka primary health care services sulod sa ilang barangay.'}, {'article_id': 1559, 'title': '3 ka pagpamusil ‘di alarming’', 'text': 'Tulo ka mga insidente sa pagpamusil sa dakbayan sa Sugbo nga nahitabo sa Sabado ug Dominggo, Nobiyembre 11-12, 2023, gihulagway sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga dili makaalarma. Matod ni Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police (CCPO), nga pulos ilegal nga drugas ang anggulo ug motibo sa krimen. Matod niya nga dili alarming ang sunodsunod nga pagpamusil sanglit dili man paregla ang motibo. CALAMBAUnang pagpamusil nahitabo alas 3:25 sa Sabado sa hapon, Nobiyembre 11, 2023 sa Dalan Katipunan, eskina sa A. Biag, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila sa Sawang Calero Police Station nga si Manami Babia, taga Sitio Upper, Brgy. Poblacion Pardo, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima naglakaw sa dapit apan kalit lang giduol sa wala mailhing gunman ug gipusil gamit ang 9mm pistol tumong sa lawas niini. Matod ni Police Major Albear Ano Jatico, hepe sa Sawang Calero Police station, nga nadakpan na niadtong June 20, 2023 ang biktima may labot sa ilegal nga drugas. Sa imbestigasyon, nasuta nga duna kini ikakita sa lugar nga ginganlan og alyas ‘Negro. ’LABANGONSamtang pagka Dominggo sa gabii, Nobiyembre 12, 2023, duha ka mga insidente sa pagpamusil ang nahitabo sa dakbayan. Una sa Sitio Santo Nino, Brgy. Labangon, ning dakbayan alas 8:09 sa gabii. Ang biktima giila nga si Victorino Lambina Paje, 32, taga A. Biag Drive, Brgy. Calamba. (Lahi nga estorya sa pahina 2.)Ang biktima giingon nga nagtindog daplin sa karsada, apan pipila ka gutlo ang milabay, kalit lang naabot ang duha ka wala mailhing killers nga sakay sa motorsiklo ug dayong pusil sa backrider. Naigo sa ulo ang biktima hinungdan sa iyang hinanali nga kamatayon. Sigun sa mga nakaila sa biktima sa lugar, giingong nalambigit sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas ang biktima. Gani sa paghiling sa lawas ani, dunay nakuha nga usa ka pakete sa gituohang shabu sa iyang bulsa. GUADALUPESamtang pagka alas 11:20 sa samang gabii, laing pagpamusil nahitabo sa Dan M. Velez, Barangay Guadalupe. Ang biktima giila nga si Pahati Brenda Pajac, 53, taga Abellana Extension, Barangay Guadalupe. Wala pay matumbok nga responsabli ang kapulisan sa Guadalupe apan mihimo na sila og imbestigasyon sama sa pagsusi sa mga kuha sa CCTV camera sa dapit. Matod ni Baculo, gimandoan sa CCPO ang matag police station nga pangitaon ug dakpon ang mga killer aron mapasakaan og kaso.'}, {'article_id': 152, 'title': 'Motor misarasay; iro milabang, 2 angol', 'text': 'Tungod sa iro nga kalit milabang sa kalsada hinungdan nga nasukamod ang motorsiklo nga gimaneho sa amahan ug ang angkas niini ang anak. Ang insidente nahitabo sa national highway sa Barangay Pasol, Lungsod sa Alcoy, habgatan sa Sugbo, Miyerkules sa buntag, Septiyembre 4, 2024. Nalandig sa tambalanan ang mga biktima nga sila si Baroro Barquilla, 52, ug anak niini nga si Rojelyn Barquilla, 25, dalaga, taga Atabay, Alcoy human nakaangkon og mga pangos sa nagkadaiyang bahin sa ilang lawas. Nisuway og likay ang drayber sa iro nga kaklit nilabang sa dalan apan nawad-an sila sa balanse resulta sa ilang pagkasarasay. Mga sakop sa Alcoy Municipal Disaster Risk Reduction Management Office ang mitabang sa mga biktima nga gidala sa Carcar City Provincial Hospital aron magpaalim sa ilang mga pangos, ug ang pagpaubos sa CT scan aron pagsuta sa kahimtang sa ilang paglawas.'}, {'article_id': 767, 'title': '1 patay sa 2 ka mga sunog sa Tagbilaran', 'text': 'Usa ang patay sa duha ka mga sunog nga ning-igo sa dakbayan sa Tagbilaran, Bohol, sa Sabado sa buntag, Abril 13, 2024. Ang unang sunog niigo alas 7 sa buntag sa Eastern Cogon Elementary School nga giisa sa first alarm alas 7:21 sa buntag. Kini nakontrolar alas 7:43 sa buntag ug hingpit nga napawong sa alas 8 sa buntag, matod sa ground commander nga si SF04 Loel M Gallares. Ang nasunog mao ang lawak sa Grade 6 sa edipisyo nga iya sa Dept. of Education (DepEd) nga nagbilin og danyos nga gibana-banabang P2, 760,000. Matod ni F03 Anselmo De Cacdac, fire investigator sa Tagbiliran City, nga nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon sa hinungdan sa sunog. PATAYSamtang ang ikaduhang sunog niigo sa Brgy. San Teodolo alas 8:15 sa buntag. Ang balay nga iya ni Marcial Gallentes nasunog. Kini under control alas 9:10 sa buntag ug hingpit nga napawong alas 9:15 sa buntag nga nagbilin og danyos nga P10,000. Matod sa Tagbilaran City Fire Office nga usa ka 35 anyos nga lalaki nga wa sa maayong pangisip ang namatay apan wa nganli. Giingon nga nag-inusara kini sa balay atol sa sunog. Gisusi sa Scene of the Crime Operation (Soco) personnel ang dapit samtang nagpadayon pa ang imbestigasyon sa hinungdan sa sunog.'}]"
Kinsa ang mga benepisyaryo sa Lifeline Rate Subsidy Program?,"['mga konsumidor sa kuryente, ilabina niadtong nagpuyo ilawom sa linya sa kakabo']","[{'article_id': 1350, 'title': 'Benepisyaryo sa 4Ps giawhag sa pag apply sa diskwento', 'text': 'Giawhag sa Department of Social Welfare and Development ang mga benepisyaryo sa Pantawid Pamilyang Pilipino Program (4Ps) sa pagpahimulos sa diskwento sa ilang bayranan sa kuryente. Nunot sa paglugway sa rehistrasyon sa Lifeline Rate Subsidy Program nga naghatag og subsidized rate alang sa mga kustomer sa kuryente nga ubos ang kita, si DSWD 7 Director Mary Calimpon nanawagan sa mga benepisyaryo sa 4Ps nga mobisita sa ilang distribution utilities o electric cooperative aron maka-apply sa maong programa. “Nanawagan ta sa mga benepisyaryo sa 4Ps, ilabina kadtong adunay mga koneksyon sa kuryente, nga mo-avail (sa ilang kaugalingon) niining lifeline rate subsidy kay makatabang kini nga makadaginot sila sa ilang binuwan nga galastuhan,” matod ni Calimpon sa usa ka pamahayag niadtong Huwebes, Disyembre 14, 2023. Ang hingpit nga pagpatuman sa programa sugdan unta niadtong Septiyembre. Tungod sa ubos nga turn-out sa mga aplikante, ang DSWD, Department of Energy (DOE), ug Energy Regulatory Commission (ERC) nakahukom nga i-reset ang deadline ngadto sa Enero 2024. Ang Lifeline Rate Subsidy Program naghatag og tabang sa mga konsumidor sa kuryente, ilabina niadtong nagpuyo ilawom sa linya sa kakabos, apil ang mga benepisyaryo sa 4Ps ug mga pamilyang marginalized. Ang mga aplikante sa 4Ps kinahanglan nga adunay binuwan nga konsumo sa kuryente nga 100 kilowatts matag oras o ubos pa. Mahimo’ng mahatag ang mga diskwento gikan sa 20 hangtod 100 porsyento, depende sa aktuwal nga konsumo. Matod ni Calimpon nga ang mga benepisyaryo sa 4Ps kinahanglang magpakita sa ilang 4Ps ID o uban pang balido nga government-issued ID nga adunay ilang pirma ug address. Aron mapadali ang rehistrasyon, ang DSWD 7, sa pakigtambayayong sa DOE, ERC, Cebu Electric Cooperative Inc. I ug II ug sa mga siyudad sa Toledo, Carcar ug Cebu, nagtukod sa Lifeline Rate Caravan niadtong Disyembre 9, nga adunay 829 ka 4Ps nga benepisyaryo gikan sa tulo ka local government units nga nag-aplay alang sa programa. Ang subsidy gihatag ubos sa Republic Act 11552, o usa ka balaod nga nagpalugway ug nagpadako sa pagpatuman sa Lifeline Rate.'}]","[{'article_id': 39, 'title': 'Mga Badjao gipang-rescue', 'text': 'Gipanghipos ang grupo sa mga libod suroy nga Badjao sa Lungsod sa Argao, Sugbo gumikan sa mga reklamo nga mang-harass og dili hatagan og limos. Tungod niini, ang Argao Police Station ang mihipos sa mga Badjao sa maong lungsod og gihatod sa Barangay Mambaling, Cebu City Gitinguha sa hepe sa Argao Police, Police Major Terrence Aguas nga ilang panghipuson ug ihatod sa ilang kagikan ang mga Badjao ilabina nga gidagsaan sa daghang tawo o dayo ang lungsod, gumikan sa kasaulogan sa ilang kapistahanan niadtong Sabado, Septiyembre 28 ug Dominggo, Septiyembre 29.'}, {'article_id': 1351, 'title': 'Task Force Disiplina manuaw sa barangays', 'text': 'Ang Cebu City Government nagtan-aw sa pagpatuman sa disiplina sa lebel sa barangay pinaagi sa pagpaaktibo pag-usab sa Task Force Disiplina (TFD), pag-awhag sa publiko sa pagsunod sa mga lokal nga palisiya sa kalimpyo, kahimsog ug kaluwasan, kalinaw ug kahusay, ug trapiko, matod sa taho sa Cebu City News and Information. Atol sa segment sa Sugboanon Channel nga Peace and Order Program (POP) Peace Talk, si Pastor Abarquez III, POP executive director, niingon nga ang tumong sa pagpaaktibo og balik sa task force mao ang pagsilsil sa disiplina sa mga konstituwente, pagsilsil sa disiplina sa ilang mga panimalay. “Ang usa sa marching order ni Mayor Cedie Abangan nga moadto mi sa mga barangay, manoktok sa inyong kabalayan. . . mangumusta mi sa inyong pagpuyo, ug mo remind sa pagsunod sa atong mga balaod,” matod ni Abarquez. Matod niya, ang TFD kabahin sa estratehiya ni Abangan aron makab-ot ang hiniusang pangandoy sa mga Sugbuanon alang sa Singapore-like nga dakbayan sa Sugbo. Ang TFD, pinaagi sa Executive Order (EO) namugna niadtong Oktubre 1, 2023, nga gipirmahan ni Abangan. Ang mayor nipagawas og kamanduan nga nagtuyo sa pagpatuman sa “devise approaches that are aggressive and massive in character and will storm the City with innovations, enhancements, and advancements. ”Ang direktiba naglambigit sa mga frontline agencies ug volunteers ubos sa TFD sa pagpahigayon og barangay patrols, pag-awhag sa mga lungsoranon sa pagdisiplina sa kaugalingon ug pagsunod sa mga balaod ug ordinansa sa siyudad, sumala sa EO. Gawas sa POP, ang TFD gilangkuban sa mosunod nga mga entidad: Armed Forces of the Philippines, Philippine National Police, pinaagi sa Cebu City Police Office, Bureau of Fire Protection, Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office, Cebu City Transportation Office, Barangay Peacekeeping Action Team, Prevention, Restoration, Order, Beautification, and Enhancement, ang 80 ka barangays, Cebu City Satellite Office, City Environment and Natural Resources Office, City Environment and Sanitation Enforcement Team, Public Information Office, academe, deputized volunteers, ug mga force multiplier. Si Abarquez nanghinaut nga ang TFD makasugod na sa ilang operasyon tungod sa kadaghan sa mga kalihukan nga giplanuhan sa Dakbayan sugod karong buwana hangtod sa Enero sunod tuig. “Dili ta gusto nga naay bisita moanhi dinhi, makapanaway nato nga hugaw atong dakbayan ug wala tay disiplina,” matod ni Abarquez. Siya niingon nga ang POP nakabisita na sa pipila ka mga barangay aron pagpahibalo sa mga residente bahin sa reactivation sa TFD nga gikatakda sa sunod tuig. “Kamo nga naa diha karon nga naminaw, kon pwede, panglimpyo na mo sa imong tugkaran. Ayaw mo paabot nga manuktok pa ang kapulisan ug ang TFD nga mo-remind ninyo,” dugang niya.'}, {'article_id': 1478, 'title': 'No. 4 nga most wanted sa lalawigan sa Sugbo, nasikop', 'text': 'Nabutang sa number 4 sa most wanted person sa provincial level sa Sugbo tungod sa kasong rape by sexual assault nadakpan sa kapulisan, alas 8:55 sa buntag sa Huwebes, Nobiyembre 23, 2023, sa Sitio Laray, Barangay Carreta, dakbayan sa Sugbo. Ang akusado giila nga si Llyod Olaguer, 34, molupyo ra usab sa naasoy nga lugar nga dunay warrant of arrest nga giluwatan ni Presiding Judge Wilbert Miguelito Olaivar, sa Branch 22 sa Regional Trial Court (RTC) sa dakbayan sa Sugbo nga penitsahan og Nobiyembre 20, 2023 nga dunay gitugot nga piyansa nga P180,000 alang sa iyang temporaryong kagawasan. Si Police Lieutenant Colonel Llyod Olarte, hepe sa City Investigation and Detective Management Unit (CIDMU) sa Cebu City Police Office (CCPO) maoy nangulo sa pag-serve sa warrant batok kang Conceller. Matod ni Olarte, ang kapulisan sa dakbayan nihingusog sa ilang kampanya batok sa wanted persons ilabi na sa kaso sa pagpanglugos aron dili na makabiktima. Kasamtangan nga gibalhug sa custodial facility sa CCPO ang akusado ug gitakdang i-turnover sa korte nga maoy niluwat sa warrant of arrest.'}, {'article_id': 1696, 'title': '3 ka menor ‘nangawat’ og motor, ‘nangaluwas’', 'text': 'Naa na sa mga kamot sa Dept. of Social Welfare and Development (DSWD) ang tulo ka mga lalaking menor de edad nga naluwas sa mga barangay tanod human masakpi nga nangawat og motorsiklo. Ang mga suspek nga pulos mga taga Compostela, amihanang Sugbo nag edad og 13, 14 ug 16 anyos ,Ang 13 anyos taga Sityo Guiwanon, Brgy. Poblacion, samtang ang 14 anyos taga Estaca, ug ang 16 anyos taga Sityo Guiwanon, PoblacionBase sa imbestigasyon sa kapulisan sa lungsod sa Compostela ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Capt. Januar Marly Casanova, ang giingong pagpangawat na hitabo ala 1 sa kaadlawon sa Sabado, Oktubre 14, 2023 sa Estaca, Compostela. Ang tag-iya sa motorsiklo giila sa mga barangay tanod nga si Mather Piscasio, 46 , minyo, taga Jubay, lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo. Sa wa pa sila “naluwas,” ang mga suspek nakit-an nga nanag-inangkasay sa usa ka motorsiklo, ang 16 anyos maoy nagmaniho. Gipara sila sa mga barangay tanod sa Estaca kay sitahon lang unta kon nganong nagsuroysuroy nga unta duna may curfew sa tibuok lungsod. Dinhi nasuta sa mga barangay tanod nga kinawat sa mga suspek ang motorsiklo nga ilang gisakyan. Dali silang nanawag sa kapulisan sa Compostela ug gitugyan ang mga menor de edad. Ang kapulisan na maoy ni-turnover sa mga suspek ngadto sa DSWD. Ubos sa balaod, ang mga menor nga nag-edad og 15-17 anyos lang ang mahimong mapasakaan og kaso kon madeterminar nga duna silay kaamgo sa paghimo sa krimen. Sa pagsuwat ning taho, wa pa matino kon nahibalik na ba sa tag-iya ang motorsiklo.'}, {'article_id': 901, 'title': 'Sunog miigo sa Talisay, Naga, Argao', 'text': 'Tulo ka mga sunog niulbo sa lalawigan sa Sugbo, tag-usa sa mga dakbayan sa Talisay ug Naga ingon man sa lungsod sa Argao, sa Martes, Marso 19, 2024. Sa Sityo Atisa, Barangay Cansojong, Talisay City, gibana-bana nga 60 ka mga balay ang gilamoy sa kayo alas sa 11:20 sa buntag. Matod pa ni F02 Mar Eje II Elad, fire investigator sa Talisay City Fire Station, mokabat sa P1. 5 milyunes ang gibana-banang danyos sa sunog. Gikataho kini’ng nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Yote Igot. Human sa paglabay sa usa ka oras, gideklarar nga hingpit nga napawong ang kayo. Atol niining pagsuwat, wa pa matino ang hinungdan sa pag-ulbo sa kayo. Nagpadayon pa sab pagpanglista sa mga pamilya ug indibiduwal nga apektado sa sunog. Samtang sa dakbayan sa Naga, usa ka balay sa Purok Buntoran, Sto. Nino, Barangay Inayagan, nasunog. Asoy ni F02 Axel Abajenza, ang balay iya ni Balbin Ihong, kinsa giingong nagdaub ug naapil ang iyang balay sa pagkasunog. Gibana-banang P50,000 ang danyos. Samtang usa ka poultry farm sa Sityo Pawas, Barangay Ikan, lungsod sa Argao nasunog sab ala 1:20 sa hapon, Marso 19. Butyag ni Cleret Depaz sa Argao Command Center nga usa sa mga residente sa maong lugar nagkanayon nga nakadungog lang sila nga adunay nipaka dungan sa pagkaputol sa linya sa kuryente. Inisyal nga nasayran nga base sa pamahayag ni Ikan barangay konsehal Ruben Ilacad nga gibana-bana nga 10,000 ka mga manok ang nalitson. Nabinlan na lang og 100 kapin kun kulang nga mga manok nga wa naapil sa pagkasunog. Nagpadayon pa ang kabumberohan sa pag-imbestigar sa insedente.'}]"
Unsa ang giingon ni Abarquez bahin sa mga bisita sa dakbayan?,['makapanaway nato nga hugaw atong dakbayan'],"[{'article_id': 1351, 'title': 'Task Force Disiplina manuaw sa barangays', 'text': 'Ang Cebu City Government nagtan-aw sa pagpatuman sa disiplina sa lebel sa barangay pinaagi sa pagpaaktibo pag-usab sa Task Force Disiplina (TFD), pag-awhag sa publiko sa pagsunod sa mga lokal nga palisiya sa kalimpyo, kahimsog ug kaluwasan, kalinaw ug kahusay, ug trapiko, matod sa taho sa Cebu City News and Information. Atol sa segment sa Sugboanon Channel nga Peace and Order Program (POP) Peace Talk, si Pastor Abarquez III, POP executive director, niingon nga ang tumong sa pagpaaktibo og balik sa task force mao ang pagsilsil sa disiplina sa mga konstituwente, pagsilsil sa disiplina sa ilang mga panimalay. “Ang usa sa marching order ni Mayor Cedie Abangan nga moadto mi sa mga barangay, manoktok sa inyong kabalayan. . . mangumusta mi sa inyong pagpuyo, ug mo remind sa pagsunod sa atong mga balaod,” matod ni Abarquez. Matod niya, ang TFD kabahin sa estratehiya ni Abangan aron makab-ot ang hiniusang pangandoy sa mga Sugbuanon alang sa Singapore-like nga dakbayan sa Sugbo. Ang TFD, pinaagi sa Executive Order (EO) namugna niadtong Oktubre 1, 2023, nga gipirmahan ni Abangan. Ang mayor nipagawas og kamanduan nga nagtuyo sa pagpatuman sa “devise approaches that are aggressive and massive in character and will storm the City with innovations, enhancements, and advancements. ”Ang direktiba naglambigit sa mga frontline agencies ug volunteers ubos sa TFD sa pagpahigayon og barangay patrols, pag-awhag sa mga lungsoranon sa pagdisiplina sa kaugalingon ug pagsunod sa mga balaod ug ordinansa sa siyudad, sumala sa EO. Gawas sa POP, ang TFD gilangkuban sa mosunod nga mga entidad: Armed Forces of the Philippines, Philippine National Police, pinaagi sa Cebu City Police Office, Bureau of Fire Protection, Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office, Cebu City Transportation Office, Barangay Peacekeeping Action Team, Prevention, Restoration, Order, Beautification, and Enhancement, ang 80 ka barangays, Cebu City Satellite Office, City Environment and Natural Resources Office, City Environment and Sanitation Enforcement Team, Public Information Office, academe, deputized volunteers, ug mga force multiplier. Si Abarquez nanghinaut nga ang TFD makasugod na sa ilang operasyon tungod sa kadaghan sa mga kalihukan nga giplanuhan sa Dakbayan sugod karong buwana hangtod sa Enero sunod tuig. “Dili ta gusto nga naay bisita moanhi dinhi, makapanaway nato nga hugaw atong dakbayan ug wala tay disiplina,” matod ni Abarquez. Siya niingon nga ang POP nakabisita na sa pipila ka mga barangay aron pagpahibalo sa mga residente bahin sa reactivation sa TFD nga gikatakda sa sunod tuig. “Kamo nga naa diha karon nga naminaw, kon pwede, panglimpyo na mo sa imong tugkaran. Ayaw mo paabot nga manuktok pa ang kapulisan ug ang TFD nga mo-remind ninyo,” dugang niya.'}]","[{'article_id': 1524, 'title': 'PDEA 7 maniid sa midaog sa BSKE', 'text': 'Gisusi karon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) kon duna bay mga midaog sa Barangay ug Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) nga nalambigit sa illegal nga drugas. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga sa iyang personal nga nahibaw-an dunay duha ka kandidato sa Central Visayas nga tiggamitan sa illegal nga drugas sama sa shabu apan pulos kini napildi. Nagtuo si Agapay nga nasayod na ang mga silingan niini sa barangay nga tiggamitan sa illegal nga drugas ang maong kandidato nga maoy hinungdan nga naparot kini sa election. Apan ila pang ipaubos sa validation kon duna bay nakadaog sa milabayng election nga nalambigit gyud sa illegal nga drugas. “Ako na i-double check sa intelligence kay as of today wala koy update, ang akong nahibal-an gyud naay katong nidagan napildi, unfortunately napildi sila,” matod ni Agapay. Magpadayon ang tinguha sa PDEA 7 nga malimpyo sa illegal nga drugas ang tanang barangay sa Central Visayas ug angayan nga magsugod kini sa elected officials.'}, {'article_id': 1525, 'title': '13 ka motorsiklo nasikop, P3,800 multa matag usa', 'text': 'Gihingusgan sa kapulisan sa lungsod sa Dalaguete ang pagpatuman sa balaod sa trapiko hinungdan nga dili mominos 13 ang mga nadakpan ug giisyuhan og citation tickets nga ang mga nagmaneho niini pamultahon og P3,800 matag usa. Nasikop kini sa ilang operasyon sa Biyernes, Nobiyembre 17, alas 4:30 sa hapon hangtod sa alas 6:00 sa gabii sa municipal discipline zone, Barangay Poblacion, Dalaguete, tungod sa managlaing kalapasan sama sa disregarding traffic sign, modified muffler ug uban pa. Ang kapulisan sa Dalaguete nga gipangulohan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Clemente Felicia Jr. , ang nagpahigayon sa ilang preventive patrol operation ug magpadayon kini nga susamang operasyon sa pagpatuman sa ordinansa sa trapiko.'}, {'article_id': 214, 'title': '‘Utangan’ sa gidiling drugas gipatay sa riding in tandem', 'text': 'Giingong wala kabayad sa utang sa drugas ang gibirahan sa riding in tandem, alas 10:10 sa buntag, Huwebes, Agusto 22, 2024 sa Purok Sambag Centro, Barangay San Vicente, Lungsod sa Liloan. Si Mikhael Bituin Blanco, 31, taga Purok Banica, Sityo Sambag, Brgy. San Vicente Liloan, namatay human nakaangkon og mga samad pinusilan sa iyang ulo ug kalawasan. Samtang atol niining pagsuwat wala pa mailhi sa kapulisan ang duha ka suspek. Si Police Senior Master Sgt. Alonte Dexter, imbestigador sa Liloan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu nagkanayon nga drugas ang motibo sa kremin. Sumala ni PSMS Dexter, nga sa ilang nahibaw-an nga gawas nga magamit ang biktima og drugas, nalambigit sab kini sa pagpamaligya sa maong butang. WA MO-REMIT? Giingong adunay amo ang biktima ug naka-utang kini. ""Kanang gitambling daw ani niya, gipaningil na,"" dugang ni PSMS Dexter. Ang mga nakasaksi nibutyag nga gikan sa internet cafe si Blanco ug migawas aron nga mokaon sa tupad nga tindahan ug igo nahuman og kaon milingkod sa giparada nga motorsiklo. Kalit nga ni-abot ang riding in tandem dayon pusil sa biktima sa unom ka higayon. Gisubay na sa kapulisan ang kopya sa CCTV sa lugar nga makatabang sa imbestigasyon.'}, {'article_id': 1258, 'title': 'Street sweeper gipatay sa riding-in-tandem', 'text': 'Patay ang usa ka street sweeper sa Cebu City human gipusil alas 2:00 sa kaadlawon Martes, Enero 9, 2024 sa N. Bacalso Avenue, Brgy. Bulacao, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Dale Manzon, 57, minyo, taga Sityo Cabangcalan 1, Barangay Bulacao, Cebu City, street sweeper nga nadestino sa Department of Public Services (DPS) sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo. Base sa imbestigasyon sa Inayawan Police Station ubos sa kamanduan ni PMaj. Margie Baldemoro, paingon na unta mo-duty ang biktima nga nagmaneho sa iyang e-trike padulong sa downtown area. Gikataho’ng gisundan si Manzon sa duha ka mga gunman nga nagsakay og motorsiklo. Pag-abot sa maong dapit, gipusil ang biktima nga nakaangkon og tulo ka mga samad pinusilan sa lawas ug duha sa iyang ulo nga maoy hinungdan sa iyang hinanaling kamatayon. Giingong ang angkas sa motorsiklo nikanaug pa ug gitiwasan sa pagpusil ang nahagba na nga biktima. Sa imbestigasyon sa kapulisan, ilang gituohan nga hayan dumot ang motibo sa pagpatay kang Manzon nga giingong adunay nasilo kaniya ilabi na nga magmaoy sa higayon nga mahubog. Nasubay sab sa imbestigador nga adunay gikaaway ang biktima. Nitumaw sab ang matod pa nga kusog mamadlong ang biktima sa mga silingan nga magsaba-saba ilabi na niadtong mag-videoke sa lawom na nga gabii.'}, {'article_id': 869, 'title': 'Patay nang milutaw sa Mactan Channel', 'text': 'Usa ka concerned citizen ang nitawag sa Consolacion Police Station ug nagpahibalo bahin sa patay nga tawo nga naglutawlutaw sa kadagatan sa Mactan Channel sa tungatunga sa siyudad sa Lapu-Lapu ug sa Brgy. Tayud sa Consolacion, alas 11 sa buntag, Dominggo, Marso 24, 2024. Ang mga sakop sa Philippine Coast Guard ug Bantay Dagat mao ang ninghimo sa operasyon sa pagkuha sa lawas sa wa pa mailhing lalaki. Ang maong lalaki gibanabanang nagpangidaron kini 50 ngadto sa 60 anyos ug gituhoan nga usa kini ka mananagat nga nalumos gumikan sa kabaworon sa dagat. Ang patay unang gidala sa sa Eversly Child Sanitarium Hospital sa Brgy. Jagobiao sa siyudad sa Mandaue aron paghiling lawas niini. Atol ning pagsuwat, nagpadayon ang imbestigasyon ni Police Staff Sgt. Kreen W. Aquino sa Consolacion Police ubos sa kamandaon sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Verniño Heruela.'}]"
Kinsa ang nasikop sa pawnshop?,['Pedro Montes Elnar Jr.'],"[{'article_id': 1363, 'title': 'Mibanaw nga tubig mibuking sa ‘kawatan’', 'text': 'Pagpangawat sa usa ka pawnshop napakgang human ang tubig gikan sa linya mibanaw ug ang gikatahapang kawatan nadakpan sa Natalio Bacalso Ave. , Barangay Labangon, dakbayan sa Sugbo, alas 5:30 sa buntag sa Huwebes, Disyembre 14, 2023. Ang suspek nga nasikop dihang wala nakagawas sa pawnshop mao si Pedro Montes Elnar Jr. , 25, dunay kapuyo, welder/mason sa construction, nagpuyo sa Brgy. Canduman, dakbayan sa Mandaue apan lumad nga taga Bayugan 1, Agusan Del Sur. Gikataho nga ang suspek niagi sa luyo sa pawnshop ug sa iyang pagdukdok aron makasulod, naputol ang linya sa tubig. Tungod sa pagbuhagay sa tubig, ang mga kawani sa tupad nga karenderiya natingala ug ilang gisubay. Sila nagduda nga dunay nakasu’d nga tawo sa pawnshop busa sila nitaho sa kapulisan. Samtang, nibarog nga complainant mao si Cheche Tisang Lorna Morada, 36, minyo, branch manager sa maong sanga sa Palawan Pawnshop, taga Cabahug Estancia, Barangay Ibabao, dakbayan sa Mandaue. Si Elnar gihulagway sa kapulisan nga sama sa sabog o ubos sa impluwensiya sa gidiling drugas tungod sa iyang nagsiga nga mga mata ug nag-usab-usab ang estorya. ‘MALING AKALA’Nasusama sa eksina sa pelikula ang insidente samtang gituyokan sa kapulisan ang lugar. Niilog usab sa eksina ang usa ka nagpailang inahan nga usa ka ‘Aishe’, taga Brgy. Lawaan, dakbayan sa Talisay. Nangangkon kini nga dunay kutob o pitik sa dughan nga ang iyang 25 anyos nga anak nga wala mopauli maoy naa sa sulod sa Palawan. Naghilak kini uban sa kapulisan, nitawag sa iyang anak, pero wala motubag busa napugos ang Special Weapons and Tactics (Swat) team sa pag-abli sa exit sa likod sa pawnshop. Ilang nakit-an ang suspek nga diha sa nabuslot nga kisame nga nagtion sa armas tumong sa iyang liog. Apan si Aishe kalit niingon nga dili mao ang iyang anak dihang nakakita sa suspek nga nagluko sa kisame. Samtang, ang suspek nipadayag nga gusto na niyang mamatay sanglit wala na siyay pauliang balay kay wala na siyay pamilya. Dinhi, si Police Staff Sgt. Awing Morado, sakop sa mobile patrol sa Labangon Police Station, uban sa mga kauban ug Swat team, nakig-negotiate sa suspek. Nikabat sa 10 ngadto sa 15 minutos ang negusasyon. Nahitabo ang sininggitay, gi-am-aman sa kapulisan nga walay mahitabo. Hangtod nga si Morado maoy nitambag sa suspek, kinsa nakahilak ug gitahan ang .38 kalibre nga armas nga puno sa mga bala. Ang armas gipanag-iya sa guwardiya sa pawnshop apan ibilin sa sulod kon manira na. Narekuber sa kapulisan ang cash nga P5,900, .38 kalibreng revolver ug usa ka granada. Dugang sa suspek nga kinit-an niya ang granada apan dili siya makamao sa pagpabuto. “Wala na daw siyay pag-asa mopahulay na daw siya, wala daw siyay ginakanan, pamilya. Akong giingnan nga ayaw, Pasko karon. Ang mga buta gani maglisod molakaw, mokatawa, gusto mabuhi,” dugang ni Morado. Sa pagkakaron, ang suspek gitanggong sa kapulisan ug gikatakda nga pasakaan og kaso.'}]","[{'article_id': 606, 'title': 'Misis patay; bana, anak, 3, naangol', 'text': 'Patay nang niabot sa tambalanan ang asawa samtang naangol ang iyang bana ug anak nga 3 anyos nga babaye human sila nasaghiran sa usa ka trak samtang nagsubay sa N. Bacalso Ave. , sa Brgy. Langtad, Siyudad sa Naga, habagatang Sugbo pasado alas 2 sa hapon sa Sabado, Mayo 18, 2024. Ang pamilya’ng Domantay nag-angkasay sa motorsiklo nga Mio atol sa hitabo. Ang namatay giila ni Ardot Domantay, 47, bana, nga mao ang iyang asawa nga si Cornelio, 44, minyo, taga Purok Avocado 4, Brgy. Inoboran, Dakbayan sa Naga. Si Police Lt. Col. Beethoven Alajar, hepe sa kapulisan sa Dakbayan sa Naga, nihangyo nga di nganlan ang mga biktima ug drayber nga nakaigo sa pamilya. Apan si Ardot nagpa-interview sa Brigada News FM human sa hitabo. Basi sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan ubos sa kamanduan ni Alajar, ang mga biktima nag-inangkasay sa usa ka motorsiklo nga gamaneho ni Ardot. Si Ardot nitug-an sa interbyo sa sibyaanan nga padulong sila sa usa ka tigom sa grupo sa kababayen-an sa barangay hall dihang nahitabo ang aksidente. Nasaghiran sila sa trak nga gimaneho sa usa ka Eboy, 47, minyo, taga Brgy. Dagatan, Badian. Ang duha ka mga sakyanan managsama og direksyon. Padulong si Eboy sa Dakbayan sa Sugbo nga nagkarga og scrap nga mga puthaw. Nisulod sa pikas lane ang sakyanan ni Eboy ug naigo ang gikasugat nga Fuso dropside nga gimaniho sa usa ka Jaime, 42, minyo, taga Kawit, Medellin nga padulong sa habagatan. Wa hinuoy nangaangol sa duha ka mga truck driver. Samtang ang magtiayon ug ang ilang anak nga naangol gipangdala sa Naga Infirmary Hospital apan ang asawa patay na nga niabot. Matod ni Ardot nga tungod sa kakusog sa impact, nalabay ang iyang asawa samtang sila dunay mga samad ug bun-og sa nagkadaiyang bahin sa lawas. Ang helmet nga gisul-ob sa iyang asawa niliki timaan sa grabe nga impact niini sa karsada. Gituohan nga grabe ang angol sa ulo ni Cornelio hinungdan sa iyang kamatayon. Ang 3 anyos maoy kamanghuran sa upat ka mga anak sa magtiayon nga Domantay. Sa pagsuwat ning taho, si Eboy gitanggong sa City of Naga Police Station alang sa pagpasaka og kaso nga reckless imprudence resulting to homicide and multiple physical injuries and damage to property.'}, {'article_id': 1300, 'title': 'Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa CCSC', 'text': 'Ipahigayon sa Cebu City Sports Center (CCSC) ang kompetisyon alang sa Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa Enero 2024 nga karon pangulohan ug salmutan sa 15 ka mga lokalidad sa Sugbo. Kini subay sa nasabutan sa tigom nga gipangulohan ni Cebu Governor Edlen Abalayan nga gisalmutan usab ni Cebu City Vice Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ug nagkadaiyang mga representante sa mga lungsod, Department of Education (DepEd), kapulisan ug ubang uniformed personnel, dance masters, creative directors, telecommunication companies, ug utility companies sa Kapitolyo sa Biyernes, Disyembre 29, 2023. Ang desisyon gipahibaw sa gobernador isip paghatag sa suporta sa Probinsya ngadto sa dakbayan sa Sugbo sa umaabot nga Sinulog 2024. Gihimug-atan ni Abalayan nga subay sa pagsusi sa iyang team sa CCSC, dili guba ang venue. Apan duna hinuo’y mga nalangkat nga rubber mats nga mahimo’ng masolusyonan. “Niingon na ang DepEd nga it is already agreed nga ang Sinulog sa Kabataan adto sa Abellana together with the Sinulog sa Dakbayan. So, kon guba ang Abellana, ngano ang mga bata adto gud tawon nato iduso?” matod ni Abalayan sa Disyembre 29, 2023.“Paminaw, read my lips. First of all dili guba ang Abellana. Vice Mayor Abalayan went there. Yes, gitangtang ang rubbers gani. Maayo’ng gitangtang aron makaagi ang floats. Tabunan man gani na during the Sinulog kaniadto kay maguba. Gitangtang, dili pasabot guba ang Abellana. Kaluoy sa Diyos intact pa ang grandstand nga naay atop nga makapalingkod. . . ” dugang niya. Nalakip sa mga lokalidad nga ningsaad sa ilang suporta sa pagsalmot sa maong kompetisyon mao ang Talisay City, Toledo City, Lapu-Lapu City, Carcar City, Mandaue City, Carmen, Tuburan, Moalboal, Consolacion, Madridejos, Argao, Tudela, Barili, ug Samboan. MOSAYAWSubay sa tinuig niyang panaad, mikompirmar usab ang gobernador sa iyang pagsayaw sa Sinulog karong tuiga kauban ang contingent sa Minglanilla, ang Kabanhawan Festival. Subay niini, gisaad sa Kapitolyo nga mogahin og P2 milyunes nga subsidy sa mga lokalidad sa mainland nga moapil sa Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa sunod tuig. Lakip niini ang Mandaue ug Lapu-Lapu. Samtang kadtong mga lokalidad sa isla sama sa Camotes ug Bantayan makadawat og P2. 5 milyunes nga subsidy gikan sa Kapitolyo. Matod ni Abalayan nga moabag usab sila sa premyo nga gigahin sa kagamhanan. Sa inisyal nga kasayuran, gahinan og P3 milyunes ang premyo sa mogawas nga mananaog. Anaa sa P2 milyunes usab alang sa second prize; P1 million sa third prize; ug P500,000 isip consolation prize. Sa inisyal nga pagtuki sa rota sa street dancing, gisugyot sa Kapitolyo nga tadlason ang samang rota sa Pasigarbo sa Sugbo gikan sa Capitol Compound paingon sa CCSC aron usa lang ka lane ang sirad-an sa trapiko. Nipasalig na usab sa tibuok suporta ang kapulisan kabahin sa seguridad niini atol sa kalihukan. Ang coastguard alang sa kasakyan sa mga contingents gikan sa isla; ang telecommunication companies alang sa stable nga signal ug ang DepEd alang sa pag-abag, suporta niini sa kabataan nga mosalmot. MOPAHIBAWOSi Cebu City Vice Mayor Abalayan nisaad usab nga iyang ipahibawo sa mga opisyal sa Dakbayan sa Sugbo ang hangyo sa Lalawigan nga ipahigayon sa Enero 19, 2024 ang Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan inay sa Enero 13. Gitinguha usab niya nga himuon siya nga mangulo ug mo-oversee sa Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan alang sa hapsay nga panagsabot niini tali sa Probinsya. Gikatakda nga mopahigayon og laing tigom ang Kapitolyo sa Enero 5, 2024 alang sa dugang mga detalye sa kalihukan.'}, {'article_id': 1082, 'title': '3 ka menor nagmotor nabangga, nangangol', 'text': 'Nangalagpot sa ilang gisakyan nga motorsiklo nga usa ka 15-anyos ang tulo ka mga menor de edad sa dihang nadasmag sa punoan sa kahoy. Kini nahitabo sa Barangay Calero, Lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo, sa alas 3:30 sa hapon sa Pebrero 12, 2024. Ang mga biktima giila nga sila si Brody Gatdula Llanes,drayber sa motorsiklo ug iyang mga angkas nga sila si Frederic Anselmo Laguio Llorente, 13; ug si Dean Elmar Locin Lofranco, 13 , pulos taga Purok Camatis, Sitio Tagaytay, Calero, Liloan. Base sa nahipos nga kasayuran sa Liloan Police Station nga ang mga biktima ningtadlas sa maong kalsada nga way helmet. Kalit lang nga wa nakontrolar ang motorsiklo nga nisarasay paingon sa pikas nga lane sa kalsada. Nilahos ug nibangga ang motorsiklo sa punoan sa kahoy daplin sa kalsada nga miresulta sa pagkalagpot sa mga biktima. Gihulagway nga grabe ang kahimtang sa mga biktima dihang gidala sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC) sa dakbayan sa Sugbo. Sa pagsuwat ning taho, wa pay medical bulletin update ang kapulisan sa Liloan. /'}, {'article_id': 1129, 'title': 'Motorsiklo mibangga sa kahoy, drayber tipi', 'text': 'Namatay ang usa 22 anyos nga lalaki human ang iyang gimaneho nga motorsiklo nabangga sa punoan sa kahoy sa daplin sa barangay road sa Brgy. Obo, lungsod sa Dalagute sa alas 10 sa gabii sa Miyerkules, Enero 31, 2024. Ang biktima giila nga si Elmer Marlo Dumdum Adivino, taga Barangay Balisong, lungsod sa Argao. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dalaguete ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Clemente Felicia Jr. nasayran nga ang biktima gikan nagbilar sa usa ka haya sa Sityo Sua, Brgy. Mantalongon, bukirang dapit sa Dalaguete. Sa iyang pagpauli, nagmaniho kini sa iyang motorsiklo ug giingong kalit nga nisimang paingon sa daplin ug nabangga sa punoan sa kahoy. Tungod sa kakusog sa impact, ang biktiman nalabay gikan sa iyang motorsiklo. Gidali siya sa pagtabang sa mga rescuer sa Dalaguete ug gidala sa tambalanan apan pipila ka mga gutlo, nakabsan sa iyang kinabuhi.'}, {'article_id': 507, 'title': 'P6. 8M rehabilitasyon sa parte sa estero, abagahon sa private company', 'text': 'Usa ka pribado nga kompaniya nisugyot nga maoy mogasto alang sa rehabilitasyon sa usa ka bahin sa Estero de Parian duol sa R. Catilo St. , dakbayan sa Sugbo nga mobalor og P6. 8 milyunes. Ang proyekto abagahon sa Fast Logistics Cargo Forwarding Company, sumala ni retired Maj. Gen. Burcelango Brual, ang Task Force Gubat sa Baha (TFGB) overseer. Si Brual niingon sa text message niadtong Dominggo, Hunyo 9, 2024, nga ang P6. 8 milyunes maoy makatabon sa bisan unsang danyos nga mahitabo sa ilang pagbawi sa three-meter easement zone. Ang Fast Logistics Cargo Forwarding Company maoy usa sa mga establisemento nga nilusot sa easement zone duol sa R. Catilo St. Ang kompanya boluntaryong mipabakwit sa maong lugar ug mitanyag usab nga i-cover ang construction alang sa riprap sa may Estero de Parian. Dihang gipangutana kon kanus-a nila masugdan ang rehabilitation project, si Brual niingon nga mahimo na silang magsugod dayon kay aduna na silay programa alang sa maong proyekto. Apan, sumala sa opisyal nga Facebook page sa TFGB, ang kompanya sa kargamento mikuha sa Yozech Construction aron ipatuman ang proyekto. Ang Yozech Construction nagbase sa dakbayan sa Dipolog. Daghang establisemento sa Estero de Parian nga nakalapas sa three-meter easement ang nituman sa hangyo sa gobyerno. Ang pinakaulahi nga nituman mao ang Sophiasano Main nga gipanag-iya ni Siaboc Sophiasano.'}]"
Unsa nga klase sa armas ang nakuha sa mga polis nga gigamit ni Moratillo?,['.45 nga armas'],"[{'article_id': 1366, 'title': '‘Mipatay’ polis, napatay', 'text': 'Patay sa engkwentro ang giila nga number 1 most wanted person sa Central Visayas (CV) nga suspek sa pagpusil-patay kang Police Corporal Dionson Morata Bulosan niadtong Nobiyembre 15, 2023, atol sa buy-bust sa kapulisan sa Brgy. Kinasang-an, dakbayan sa Sugbo. Armado og warrant of arrest ang mga sakop sa Provincial Intelligence Unit uban sa Regional Special Operations Group (RSOG 7) ug Talisay City Police Station batok kang Aurora Moratillo, alyas Atong Bacalso Moratillo, sa Purok 2 Campo, Barangay Tapul, bukirang dapit sa dakbayan sa Talisay, alas 6:15 sa buntag sa Miyerkules, Disyembre 13, 2023. Ang warrant of arrest giluwatan ni Judge Chrislyn Jojelyn Morato sa Branch 12 sa Regional Trial Court (RTC) sa dakbayan sa Sugbo nga pinitsahan og Disyembre 9, 2023 sa kasong murder nga walay gitugot nga piyansa. Apan sa dihang ila na unta nga dakpon ang akusado, giingong nidagan sa luyo sa payag ug dayong pamusil sa mga polis nga niresulta sa pagkaigo sa abaga ni Police Corporal Armando Rollen Calicdan. Nibawos ang mga polis hinungdan nga napatay nila si Moratillo nga naigo sa kalawasan. Nakuha sa mga polis ang usa ka kalibre .45 nga armas nga maoy gigamit sa suspek sa pagpamusil sa mga polis. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, nga ilang gidakop ang hinigugma ni Moratillo nga si Pixie Abing Baliwan. Lakip sa gidakop mao ang tag-iya sa balay nga si Delax Fiel Loraine. Sa imbestigasyon sa Police Regional Office (PRO 7), na-monitor ang lihok ni Moratillo sa iyang pagsaka sa Barangay Tapul niadtong Biyernes Disyembre 8, 2023 ug nitago na sa usa ka payag gikan sa Barangay Inayawan. Niapas ang iyang hinigugma sa dihang nahimutang na siya sa maong lugar. Gani sa milabay nga adlaw naggamit pa sila sa ilegal nga drugas uban sa tag-iya sa payag nga iyang gipuy-an. Dunay nihatag og impormasyon sa kapulisan sa nahimutangan ni Moratillo ug nakompirmar usab nila sa ilang intelligence monitoring gamit ang teknolohiya. “This is a mixture of human intelligence as well as we are utilizing technical kining gitawag natog signal intelligence. . . ” matod ni Abacay. Dugang ni Abacay nga wala gyud makabiya si Moratillo sa Sugbo nga unang gika report nga nakalarga paingon sa lalawigan sa Bohol agi sa Barangay Tanke, dakbayan sa Talisay. Masaligon ang kapulisan nga ang sunod nila nga madakpan mao si Delax Mactal nga padayon pa nga nagtago-tago hangtod ning panahuna. Subay sa maong kalamboan, gihulagway ni Abacay nga nahatagan na og hustisya ang kamatayon sa ilang kaubang polis. Gipasalig sa PRO-7 nga hatagan nila og pasidungog ang mga polis nga nakapatay kang Moratillo, lakip na ang paghatag og award kang Calicdan nga luwas na ang kahimtang. ‘DI TINUOD’Ang tag-iya sa payag nga gitagoan ni Moratillo nga si Delax mihimakak nga kaila sila sa suspek sanglit igo lang kini nagpatambal sa ngipon. Iyang gibutyag sa dihang nahinabi sa Superbalita Cebu nga manambal siya’g sakit sa ngipon gamit ang katsubong, usa ka matang sa tanom nga herbal nga kon dagkutan ang dahon niini, daw sama kini sa marijuana. Apan nihangyo si Moratillo nga mopuyo lang una sa makadiyot sa iyang payag uban sa iyang hinigugma. Atol sa pagbuto-buto, dali siya nga nihupo ilawom sa ilang abuhan sa kusina ug diha na siya nigawas nga namingaw na. Apan alang kang Abacay nga apil nga mapasakaan si Delax sa kasong obstruction of justice ug didto na niini ihatag sa korte ang iyang pagpasabot.'}]","[{'article_id': 247, 'title': 'Kapin sa P1. 3M danyos sa sunog; 30 ka balay naugdaw', 'text': 'Nagdilaab nga kayo maoy nisugat sa sayong kabuntagon sa mga residente sa Sityo Bugnay 2, Barangay Labangon, Dakbayan sa Sugbo, alas 6:35, kagahapon, Sabado, Agusto 17, 2024. Sa inisyal nga imbestigasyon sa Bureau of Fire Cebu City, pinaagi ni F03 Regie Bueno nga ang kayo giingong nagsugod sa balay sa usa ka Juling Pamugas nga mikanit ngadto sa laing 29 ka mga kabalayan. Moabot ngadto sa 45 ka pamilya nga gilangkuban sa 180 ka mga tawo ang apektado sa maong sunog. Samtang adunay usa ka lalaki ang gipugngan karon nga gidudahang may kalabutan sa maong hitabo. Gikataho nga ang mga silingan mipasangil nga ang gihinganlan nga Cedie ang gikustodiya sa kapulisan, naila sa ilang dapit nga nalambigit sa illegal drugs ang gidudahan maoy nagsugod sa kayo. Apan hugtanong mihimikak si Cedie, gani mitabang pa siya sa ilang lugar nga dili mokatap pa ang maong kayo ngadto sa mga kasikbit nga mga balay. Kapin sa usa ka oras ang maong sunog ug miabot ngadto sa gibanabana kapin sa P1. 3 milyones ang danyos sa maong hitabo.'}, {'article_id': 700, 'title': 'Bata nakuryentihan tungod sa tabanog', 'text': 'Usa ka 13 anyos nga lalaki nakuryentihan dihang nasangit sa live wire ang iyang kuhit sa tabanog nga nasablay sa linya sa kuryente alas 11:45 sa hapon, Miyerkules, Abril 25, 2024, sa Sityo, Upper, Matumbo, Barangay Pusok, siyudad sa Lapu-Lapu. Kini ang gibutyag ni P/Master Sgt. Arce Dexter, investigator on case sa Lapu-Lapu City Police (LCPO) Station 5 nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Si Dexter wala nibutyag sa ngan sa bata, nisaysay nga ang biktima nisaka sa atop sa balay sa ilang silingan dala ang usa ka metal nga kuhit nga iyang gigamit sa pagkuhit sa tabanog nga nasangit sa linya sa kuryente. Apan ang kuhit naigo sa paslot nga linya sa kuryente mao nga nakuryentihan ang bata. Siya giluwas gikan sa ibabaw sa atop sa mga rescuer sa dakbayan ug gidala sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC).'}, {'article_id': 1018, 'title': '3 nasikop sa lainlain nga mga buy-bust', 'text': 'Tulo ka mga tawo, apil na sa usa ka drug surrenderer nga nipailawom sa drug rehabilitation program nasikop sa managlahi nga mga buy-bust sa mga anti-drug operative. Usa ka lalaki nga gikan sa Balay Silangan Reformation Program nadakpan uban sa giingong iyang kunsabo sa buy-bust sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency Cebu Provincial Office alas 6:45 sa Biyernes sa gabii, Pebrero 23, 2024 sa Purok Mahayahay, Brgy. Sonog, San Francisco, mga isla sa Camotes. Ang suspek giila nga si Enteng Lanopa, 40, nalakip sa high value target sa PDEA, ug iyang kunsabo nga si Estong Lansigan, 34, silingan. Nakuha gikan sa mga suspek ang lima ka putos sa gituohang shabu nga motimbang og 120 gramos nga dunay estimated average market value nga P816,000, tulo ka cellphones, usa ka kalibre .45 nga pistola nga dunay duha ka magazine ug pito ka mga bala niini ug multicab. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga ilang nadawat ang impormasyon gikan sa usa ka kasaligang tinubdan labot sa ilegal nga kalihukan ni Lanopa. Gilusad dayon nila ang case build up ug gisunod ang buy-bust uban sa San Francisco Municipal Police station, 82nd Infantry Battalion, 31D sa Philippines Army Delta Company, Provincial Intelligence Unit ug Municipal Anti-Drug Abuse Council (MADAC). Dugang ni Agapay nga niadtong Marso 2021 niboluntaryo og surrender si Lanopa ug nisulod sa Balay Silangan Program sa lungsod diin 18 sila ka buok nga mi avail sa plea bargain ug natapos niadtong Sepptiyembre 2021. Nipasabot si PDEA 7 Regional Director Alfabete Alfaro nga ang Balay Silangan Reformation Program proyekto sa gobyerno alang niadtong mga nalambigit sa ilegal nga drugas aron mahatagan og higayon nga magbag-o ug mobalik na sa pagsunod sa balaod. Apan iyang gipasabot nga bisan kon nakatapos ka sa programa, wala kini magpasabot nga dili na siya monitoron. TALISAYNagtingkagol sa bilanggoan sa Talisay City Police Station ang usa ka suspetsadong drug pusher nga nasikop sa buy-bust ug nakuhaan sa giduhang shabu nga gibana-banang motimbang og sa 25 gramos nga may standard drug price nga P170, 000 sa Sityo San Rafael, Brgy. Tanke, Siyudad sa Talisay, alas 11 sa gabii sa Pebrero 23. Ang suspek giila nga si Lantong Lanuza Buenafe, alyas Jr ., 30, ulitawo apan may kapuyo, taga Mahayahay 2 , Pasil Siyudad sa Sugbo. Sa follow-up sa Superbalita Cebu sa kapulisan sa Talisay, nasuta nga ang suspek ilang gipanid-an human sila nakadawat og taho nga kini namaligya og shabu.'}, {'article_id': 1640, 'title': 'Opisyal ngadto sa mga kandidato: Nutrisyon unaha', 'text': 'Usa ka eksperto sa nutrisyon sa publiko nanawagan sa mga kandidato nga modagan sa Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE), nga gikatakda karong Lunes, Oktubre 30, 2023, nga unahon ang mga inisyatibo sa nutrisyon. Si Baby Patangan, assistant secretary ug executive director sa National Nutrition Council (NNC), nipasiugda sa kamahinungdanon sa nasudnong mga programa sa nutrisyon, nga makaapekto sa pagtubo ug paglambo sa bata. Kini nga paghatag og gibug-aton sa pagkahuman sa pag-ila sa Sugbo nga usa sa mga probinsya nga nakigbugno sa mga isyo sa malnutrisyon, nga usa sa mga kabalaka nga gipatugbaw sa panahon sa pagpaila sa Philippine Plan of Action for Nutrition (PPAN) 2023-2028. Ang Sugbo nalakip sa 34 ka probinsiya sa Pilipinas nga giila sa NNC nga adunay mga isyo sa malnutrisyon, ilabi na sa mga bata nga ubos sa singko anyos. Ubang mga probinsya sa listahan mao ang Leyte, Sulu, Negros Occidental, Negros Oriental, Samar, Lanao del Norte, Masbate, Palawan, Basilan, Camarines Sur, Quezon, Zamboanga del Norte, Zamboanga del Sur, Maguindanao, Bukidnon, Iloilo, Cavite, Bulacan , Cotabato, Oriental Mindoro, Pangasinan, Rizal, Davao del Sur, Nueva Ecija, Isabela, Pampanga, Sorsogon, Eastern Samar, Northern Samar, Surigao del Sur, Zamboanga Sibugay, Antique, ug Tawi-Tawi. Ang datus gikan sa 2022 Operation Timbang Plus nagbutyag nga 8. 5 porsiyento o 55,741 ka mga bata ubos sa singko anyos sa Central Visayas ang nag-antos sa stunting. Si Patangan miingon nga bisan pa sa serbisyo sa panglawas ug nutrisyon, kinahanglan kini nga hapsay nga i-integrate ngadto sa mga local government unit, sugod sa barangay level. Gipasabot niya ang lapad nga epekto sa malnutrisyon sa pag-uswag sa pangutok sa mga bata. “Our nation’s future is at risk if we don’t foster intellectually gifted children,” matod niya niadtong Oktubre 2, 2023. Giawhag ni Patangan ang mga mananaog sa BSKE sa paggahin og mga kahinguhaan sa mga programa sa nutrisyon, ilabina sa nakatutok sa pagsulbad sa mga hinungdan sa malnutrisyon.'}, {'article_id': 1559, 'title': '3 ka pagpamusil ‘di alarming’', 'text': 'Tulo ka mga insidente sa pagpamusil sa dakbayan sa Sugbo nga nahitabo sa Sabado ug Dominggo, Nobiyembre 11-12, 2023, gihulagway sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga dili makaalarma. Matod ni Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police (CCPO), nga pulos ilegal nga drugas ang anggulo ug motibo sa krimen. Matod niya nga dili alarming ang sunodsunod nga pagpamusil sanglit dili man paregla ang motibo. CALAMBAUnang pagpamusil nahitabo alas 3:25 sa Sabado sa hapon, Nobiyembre 11, 2023 sa Dalan Katipunan, eskina sa A. Biag, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila sa Sawang Calero Police Station nga si Manami Babia, taga Sitio Upper, Brgy. Poblacion Pardo, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima naglakaw sa dapit apan kalit lang giduol sa wala mailhing gunman ug gipusil gamit ang 9mm pistol tumong sa lawas niini. Matod ni Police Major Albear Ano Jatico, hepe sa Sawang Calero Police station, nga nadakpan na niadtong June 20, 2023 ang biktima may labot sa ilegal nga drugas. Sa imbestigasyon, nasuta nga duna kini ikakita sa lugar nga ginganlan og alyas ‘Negro. ’LABANGONSamtang pagka Dominggo sa gabii, Nobiyembre 12, 2023, duha ka mga insidente sa pagpamusil ang nahitabo sa dakbayan. Una sa Sitio Santo Nino, Brgy. Labangon, ning dakbayan alas 8:09 sa gabii. Ang biktima giila nga si Victorino Lambina Paje, 32, taga A. Biag Drive, Brgy. Calamba. (Lahi nga estorya sa pahina 2.)Ang biktima giingon nga nagtindog daplin sa karsada, apan pipila ka gutlo ang milabay, kalit lang naabot ang duha ka wala mailhing killers nga sakay sa motorsiklo ug dayong pusil sa backrider. Naigo sa ulo ang biktima hinungdan sa iyang hinanali nga kamatayon. Sigun sa mga nakaila sa biktima sa lugar, giingong nalambigit sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas ang biktima. Gani sa paghiling sa lawas ani, dunay nakuha nga usa ka pakete sa gituohang shabu sa iyang bulsa. GUADALUPESamtang pagka alas 11:20 sa samang gabii, laing pagpamusil nahitabo sa Dan M. Velez, Barangay Guadalupe. Ang biktima giila nga si Pahati Brenda Pajac, 53, taga Abellana Extension, Barangay Guadalupe. Wala pay matumbok nga responsabli ang kapulisan sa Guadalupe apan mihimo na sila og imbestigasyon sama sa pagsusi sa mga kuha sa CCTV camera sa dapit. Matod ni Baculo, gimandoan sa CCPO ang matag police station nga pangitaon ug dakpon ang mga killer aron mapasakaan og kaso.'}]"
Asa nga departamento ang mopadali sa katukoran sa bag-ong Sogod airport?,['Department of Transportation'],"[{'article_id': 1367, 'title': 'Balaudnon alang sa Sogod airport giduso', 'text': 'Usa ka balaudnon sa pagtukod og bag-ong internasyonal nga tugpahanan sa amihanang bahin sa Sugbo giduso karon sa Kongreso aron sa pagdasig sa ekonomikanhong kalihukan ug pag-decongest sa trapiko sa kahanginan sa Mactan-Cebu International Airport, ang ikaduhang labing busy nga tugpahanan sa nasod. Si Cebu Lynbe District Rep. Vincent Franco “Duke” Frasco nisang-at sa House Bill 9665, nga nagtinguha nga matukod ang Sogod Cebu International Airport sa Sogod, amihanang Cebu. Gisang-at ni Iker ang maong balaudnon niadtong Disyembre 4, 2023. Kasamtangang nagpaabot kini sa deliberasyon sa Committee on Transportation. Sa iyang Facebook post, ang Deputy Speaker niingon nga ang pagtukod og bag-ong airport “ “help decongest air traffic in the existing airport and will also serve as the main gateway in the northern part of Cebu, bringing more access and connectivity across cities and other countries. ”Dugang pa niya nga moresulta usab kini sa pagmugna og daghang mga trabaho alang sa iyang mga konstituwente, pagpausbaw sa industriya sa turismo, pagdani og dugang mga langyaw nga tigpamuhunan, pag-abli sa lokal nga negosyo sa pangkalibutanon nga merkado, ug pagmugna og income ug buhis, ug uban pa. Matod ni Iker, ang Department of Transportation maoy mopadali sa katukoran sa bag-ong airport nga mo-accommodate sa domestic ug international flights. Kini adunay modernong pasilidad ug moderno kaayo nga sistema sa pagdumala. “With the administration’s prioritization to boost the government’s spending on infrastructure, the proposed Sogod Cebu International Airport will not only uplift the lives of the Sogoranons but will also bring a significant economic impact to the Province of Cebu and the rest of the country,” matod ni Iker sa iyang explanatory note.'}]","[{'article_id': 1298, 'title': 'Gahin sa agriculture sa CV giumentuhan', 'text': 'Aron pauswagon ang produksiyon human mius-os ang production value sa pipila ka subsector sa agrikultura sa Central Visayas, giumentuhan sa regional agriculture agency ang tinuig nga budget ngadto sa P2. 7 bilyunes alang sa sunod tuig. Si Sylvian Mayo, project evaluation officer sa Department of Agriculture Central Visayas (DA 7), niingon nga niadtong 2023, nigahin sila og P2. 1 bilyunes nga nagpasabot nga nisaka og 28. 5 porsiyento ang ilang budget. Matod niya nga halos doble ang budget karong tuiga kay sa 2022, nga anaa lang sa P1. 2 bilyunes. Ang opisyal sa agrikultura miingon nga ang pag-usbaw sa badyet gituyo usab aron matubag ang mga potensyal nga epekto sa kusog nga El Niño phenomenon nga nakaapekto sa nasod, apil ang Sugbo ug kasikbit nga mga probinsya, ingon man ang ubang mga serbisyo. “It will be allocated to various technical support and production support services like agricultural inputs such as seeds and fertilizers, trainings, agricultural machineries and equipment,” sulti niya sa SunStar Cebu sa Miyerkules, Disyembre 27, 2023. Dugang pa ni Mayo, gawas sa ilang budget, obligado ang tanang local government units, apil na ang mga siyudad ug munisipyo, sa paggahin og budget aron mapausbaw ang agrikultura. Matod niya, sa pagkutlo sa hukom sa Mandanas-Garcia, ang 10 porsiyento nga budgetary allocation gikan sa ilang Internal Revenue Allotment (IRA) kinahanglang himuon alang sa pagpatuman sa mga programa, kalihukan, ug serbisyo nga may kalabutan sa agrikultura ug pangisda. Ang IRA nagrepresentar sa bahin sa mga kita nga nadawat sa mga local government unit gikan sa nasudnong kagamhanan sa Pilipinas. Ang mga probinsya, independenteng siyudad, component cities, munisipyo, ug barangay matag usa makadawat og managlahing alokasyon. Sayo ning buwana, ang Philippine Statistics Authority Central Visayas (PSA 7) nagkanayon atol sa information dissemination sa 2022 Performance of Agriculture & Fisheries sa Central Visayas, ang balor sa produksiyon sa tanom sa rehiyon mius-os og P4. 721 bilyunes sa miaging tuig. Si Sylvianpoldo Delrosario Jr. , chief statistical specialist sa PSA 7, niingon nga nius-os og 16. 9 porsiyento ang production value sa rehiyon, gikan sa P27. 967 bilyunes niadtong 2021 ngadto sa P23. 246 bilyunes sa 2022. Si Mayo niingon nga ang mga umahan huyang kay nangaguba tungod sa super typhoon Odette. “Calamities like typhoons that were experienced [in] late 2021, that is why the production of crops was heavily affected considering that our farmers are still recovering,” siya niingon.'}, {'article_id': 1388, 'title': 'Hubog nanunggab, nasikop sa ginukdanay', 'text': 'Nagmaoy sa kahubog, nanunggab sa way igong hinungdan sa lalaki nga naglakaw sa Barangay Tinubdan, lungsod sa San Fernando, alas 10:00 sa gabii, Sabado, Disyembre 9, 2023. Sumala sa tinubdan sa Superbalita Cebu, ang biktima giila nga si Judith Necasio Nacario, 29, ulitawo ug molupyo sa naasoy nga dapit, nadunggaban sa iyang bukobuko ug nalandig sa ospital. Samtang, ang suspek nga si Jomari Nacion, 43, ulitawo ug molupyo sa samang dapit, nisibat apan nadakpan sa hot pursuit sa kapulisan sa San Fernando ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Emeniano Jorge Dayagdal. Sa imbestigasyon sa kapulisan, nasuta nga si Nacario naglakaw pauli sa ilang balay ug ang suspek nga nagmaoy sa kahubog kalit niataki niini. Dugang sa kapulisan, alas 7:00 sa buntag, Dominggo, Disyembre 10, 2023, dunay nakatudlo sa kapulisan nga ang suspek naa nagtago sud sa usa ka parking area sa usa ka pabrika sa semento sa Brgy. South Poblacion, San Fernando. Dihang giadto sa kapulisan, nahitabo ang ginukdanay ug ang suspek nikatkat sa taas nga koral ug nilayat aron pag-ikyas apan napiang kini hinungdan nga wa na makadagan ug nasikop sa kapulisan. Ang suspek mao na usab ang gidala sa ospital sa mga sakop sa San Fernando Disaster Risk Reduction and Management Office. Human gipatambalan ang suspek, gibalhog dayon kini sa prisohan.'}, {'article_id': 1385, 'title': ""1 hamtong, 8 ka menor 'nanulis', nasikop"", 'text': 'Usa ka hamtong ang nasikop ug walo ka menor de edad naluwas human nanulis sa usa ka lodging house sa Sitio Bulubogan, Brgy. Tajao, lungsod sa Pinamungajan, alas 3:23 sa kaadlawon, Dominggo, Disyembre 10, 2023. Si Arlinda Mutiangpili, tag-iya sa Paraiso Lodging House, nangayo og pakitabang sa kapulisan human gitulis sa mga bata-on nga nanagsakay og motorsiklo ang ilang lodging house. Gitionan og armas ang cashier nga si Nenita Joe, 28, ug nideklarar og tulis ang usa sa mga suspek ug nakuha ang P3,000. Si Police Staff Sgt. Mutya Cerrna II sa Pinamungajan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga sa follow-up operation, unang nadakpan ang tulo ka menor de edad, alas 7:00 sa buntag sa Brgy. Poblacion, dakbayan sa Toledo. Kini nagedad og 16, 17, ug 15 anyos. Matod ni Mutya, alas 3:00 sa hapon, laing unom ka tulisan nadakpan sa Toledo, diin ang mga suspek nag-edad og 15, 16, 16, 17, 17, ug 19 anyos. Narekuber ang uapt ka motorsiklo sa mga suspek. Gibutyag ni Muyot, ang usa ka motorsiklo maoy gigamit sa pagpanulis ug ang ulo ka motorsiklo pulos mga karnap. Ang mga tulisan nga menor ning-angkon usab nga sila maoy nanulis sa usa ka bakeshop niadtong milabayng bulan sa Brgy. Mangoto, Pinamungahan. Nagpadayon karon ang kapulisan sa pagpalawom sa imbestigasyon pagsubay sa posibling grupo niini. (GPL)'}, {'article_id': 583, 'title': 'PWD cards scam, ipasusi', 'text': 'Usa ka city councilor gusto nga imbestigahon ang pagpalsipikar sa government-issued person-with-disability (PWD) identification cards nga gibaligya sa kantidad nga P2,000 ngadto sa P4,000 ngadto sa mga tawo bisan walay kabilinggan sa panglawas, maisip nga usa ka matang sa kurapsyon. Sa pakighinabi sa Miyerkules, Mayo 22, 2024, si Cebu City Councilor Adrian Jorge Abaya niingon nga adunay mga empleyado sa city hall nga nalambigit niini apan gusto niya nga ang hingtungdang mga empleyado motug-an sa mastermind. Matod ni Abaya niadtong Mayo 20, 2024, human sa makuti nga imbestigasyon ug daghang mga pangutana, nakahimo sila sa pagpakigsulti sa usa ka tawo nga lig-on og lawas nga nakakuha og PWD card pinaagi sa kuwestiyonableng paagi. Si Abaya niingon nga ang tawo nibutyag nga, niadto pang Agusto 2023, pipila ka mga tawo nga konektado sa buhatan sa mayor, ang nalambigit sa maong laraw. Sa iyang privileged speech sa sisyon sa Miyerkules, si Abaya nihukom nga imbitahon sila Teban Degala, Dean Cimigala, ug Stephen Jaja, pulos gikan sa buhatan sa mayor, ug JJ Permolio, kanhi gikan sa Department of Social Welfare and Services (DSWS) ug nadestino na sa Road Management Authority (RMA), alang sa laing executive session aron mahatagan og katin-awan kini. Usa ka executive session ang ipatawag sa Hunyo 6, 2024, gidapit ang DSWS-PWD unit, Management Information and Computer Services (MICS). “An able-bodied person pays a fee to these individuals and receives a printed blank PWD card without need to submit any of the official requirements—no medical certificates, no interviews, no personal appearances. How convenient! According to our source, these cards are even given gratis to high profile public officials like city mayors and celebrities outside of Cebu City because they are honored throughout the whole country,” matod ni Abaya. Giawhag ni Abaya ang Office of the Mayor, pinangulohan na karon ni Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, nga imbestigahon ang maong butang ingon man susihon ang DSWS ug PWD unit sa DSWS. Siya niingon nga kinahanglang ipatuman ang mga lakang sa pag-review ug pagpalig-on sa PWD Assistance Program sa Siyudad ug pag-audit sa PWD Masterlist niini. Siya niingon nga ang sistema nga gigamit kinahanglan nga bag-uhon aron mawagtang ang mga typewritten nga cards. Samtang, si Konsehal Marilyn Auguis niduso sa pag-imbitar sa National Council on the Disability Affairs aron mahatagan og katin-awan kon unsa ang gitugot nga mga disability aron ang usa ka tawo maka-apply og PWD card. Si Auguis nihangyo usab sa DSWS nga isumiter ngadto sa Konseho sa Dakbayan sa Hunyo 6 o sa dili pa ang Hunyo 6, ang listahan sa mga rehistradong PWD sa dakbayan sa Sugbo ug ipahibalo ang ilang narehistro nga mga disability. Gisugyot usab ni Konsehal Jeff Abayon nga paapilon ang City Legal Office sa pagpahigayon og follow through investigation aron makapasaka kini og tukmang kaso sulod sa 15 ka adlaw. Hinuon, gisugyot ni Abaya nga maghulat hangtod mahuman ang executive session, nga gitugotan ang mga tawo nga nalambigit sa pagpasabot ug pagbutyag sa mastermind. Ang SunStar Cebu nisuway pagkuha og komento gikan kang Perla Dicdiquin, kasamtangang pangulo sa DSWS, apan wala natubag ang mga text ug tawag. Base sa talaan sa Siyudad, aduna nay kapin sa 12,900 ka qualified PWDs sa dakbayan sa Sugbo.'}, {'article_id': 937, 'title': 'Kapulisan andam na sab sa Semana Santa', 'text': 'Duha ka mga semana na lang, magsugod na ang mga kalihukan sa simbahang Katoliko sa pagtimaan sa Semana Santa. Tungod niini, ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nangandam sa paghatag og siguridad sama sa ilang gibuhat sa milabay nga tuig. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga duna na silay listahan unsa nga mga simbahan nga mohimo og relihiyusong kalihukan sa Semana Santa. Kining maong mga simbahan maoy ilang patutukan sa deployment sa mga police personnel aron masiguro nga han-ay ug hapsay ang mga kalihukan. Lakip na niini ang himuon nga Way of the Cross sa mga debotong Katoliko sa Celestial Garden nga nahimutang sa Sitio Banawa Barangay Guadalupe ug uban pa nga naila na nga maoy dugokon sa mga tawo. “Kadtong mga templates nato nga gi practice last year and the previous years pa gyud is the same also nga among ibutang karon. Although there will be some innovation but definitely the innovation is the improvement of services,” matod ni Baculo. Gitahasan ni Baculo pinaagi sa kamandoan ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo, mao ang Guadalupe Police Station, nga maoy mohatag og hugot nga siguridad sa Celestial Garden. Dugang ni Baculo nga matag simbahan dunay personnel nga mo roving matag karon ug unya sugod sa Lunes Santo sa Marso 25, 2024 aron mabantayan ang himuong Visita Iglesia. Napanglantawan usab sa kapulisan nga modagsa sa dakbayan sa Sugbo ang langyaw ug lokal nga mga turista nga tungod ani magbutang usab sila og police assistance desk sa mga bus terminal ug pantalan. Manghatag sila og safety tip sa mga biyahidor unsaon nga luwas ang ilang pagbakasyon sa isla sa Sugbo. Gawas sa mga simbahan ug religious sites sa dakbayan sa Sugbo, lakip sa ilang hatagan sa security ang mga dagkong tindahan. Gimandoan na usab ang Tourist Police nga padugangan ang ilang presensya sa mga tourist destination sa siyudad sama sa Fort San Pedro, Plaza Independencia, Basilica Minore del Sto. Gertrudes de Cebu ug mga suroyanan sa bukid. Wala hinuon nakadawat og hulga ang kapulisan gikan sa intelligence community apan awhag nila sa publiko nga tabangan sila nga magbantay sa palibot aron dili sila malutsan sa mga kriminal. Lakip sa giawhag sa PNP ang publiko nga kon mamakasyon man ug mobiya sa ilang mga balay, labing maayo nga magbilin og kasaligang tawo nga maka bantay sa ilang mga butang ug dili mag post sa social media kon asa sila.'}]"
Unsa ang gisuta sa mga otoridad sa sunog?,['kon wala bay nakalas ug mga naangol'],"[{'article_id': 1372, 'title': 'Sta. Charie, Pusok ‘napapas’', 'text': 'Gibanabana nga moabot sa 600 ka balay ang gilamoy sa kayo, 4,000 ka tawo ang apektado sa nahitabong sunog sa Sityo Sta. Charie, Barangay Pusok, Lapu-Lapu City, Martes sa hapon, Disyembre 12, 2023. Sa Facebook Live ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito ‘Ahong’ Abalos, siya nagkanayon nga milabang ang kayo sa silingang sityo nga mao ang Sityo Seaside, Pusok. Nianang pagka-3:00 sa hapon giisa sa kabomberohan ngadto sa 4th alarm ang maong sunog. Atol niining pagsuwat, padayon pang gisusi kon unsay hinungdan sa pag-ulbo sa kayo. Gisuta usab kon wala bay nakalas ug mga naangol atol sa maong katalagman. Ang mga tinugyanan sa City Social Welfare and Development Office niabag sa mga biktima sa ilang mga dinaliang panginahanglan. Gianunsiyo sab ni Mayor Abalos nga kanselado ang tanang Christmas party sa city government aron magamit ang pundo alang sa mga nasunogan.'}]","[{'article_id': 379, 'title': '2 nakaplagan nga patay na', 'text': 'Usa ka lalaki ug usa ka babaye nakaplaga’ng pulos patay na sa managlahing dapit sa lalawigan sa Sugbo. Alas 5:35 sa hapon sa Dominggo, Hulyo 7, 2024, usa ka lalaki ang nakaplagan nga patay ug dunay pinusilan, ang nalup-og sa dan sa Sityo Ilag, Barangay Cantabaco, Siyudad sa Toledo. Ang maong lalaki giila sa kapulisan nga alyas Nelson. Usa ka drayber sa habal-habal ang niadto sa Toledo City Police Station ug nagpahibalo bahin sa iyang nakita nga patay nga tawo. Ang kapulisan ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Cabungcal F Cabusas nitubag sa alarma uban sa mga sakop sa Scene of the Crime Operation (Soco). Ang biktima nga si alyas Nelson, hamtong ang panuigon, minyo, ug taga Sityo Bawod, Brgy. Magdugo sa dakbayan sa Toledo. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan nasuta nga ang biktima gikan sa buwangan nga nagmotorsiklo nga gituohan nga mopauli na apan pag-abot sa maong dapit, gibanhigan. Nakuha sa bulsa sa biktima ang kuwarta nga P7,500 hinungdan sa pagduda na dili tulis ang motibo sa pagpatay. Padayon pa ang imbestigasyon sa kapulisan sa Toledo sa maong kaso atol ning pagsuwat. Sa laing bahin, lawas sa usa ka babaye ang napalgan gumikan sa tabang sa GPS tracking sa cellphone sa baybayon sa Purok 2, Sityo Santa Cruz, Brgy. Tubigagmanok, lungsod sa Asturias, alas 8:30, Sabado, Hulyo 6, 2024. Ang maong babaye giila nga si ""Linda"", 33, dalaga apan may kapuyo nga taga Sityo Bung-aw, Brgy. Pondol, lungsod sa Balamban. Base sa imbestigasyon sa kapulisan sa Asturias nga gipangulohan sa ilang hepe P/Maj. Melbourne B. Carpio, nasayran pinaagi sa asoy sa kapuyo sa maong babaye nga nakasinati kini og depression. Dugang sa kapuyo, kalit nga nikunhod ang timbang niini ug nakapalta sa trabaho dihang nalandig kini ka duha ka higayon sa Balamban District Hospital. Matod pa nga alas 8 sa buntag sa naasoy nga adlaw, nibiya kini sa ilang balay ug iya kining gipangita pinaagi sa GPS locator sa cellular phone hinungdan nga nasubay kini. Gidudahan nga nalumos kini. Ang maong babaye gidala sa mga sakop sa rescuers sa Asturias ngadto sa klinika sa lungsod apan gideklarar nga dead on arrival sa attending physician nga si Ainsley Graceann Algabre. Ang pamilya sa namatay gitambagan sa kapulisan nga ipa-autopsy ang patay nga lawas niini aron masuta ang iyang kamatayon. (DVG)'}, {'article_id': 767, 'title': '1 patay sa 2 ka mga sunog sa Tagbilaran', 'text': 'Usa ang patay sa duha ka mga sunog nga ning-igo sa dakbayan sa Tagbilaran, Bohol, sa Sabado sa buntag, Abril 13, 2024. Ang unang sunog niigo alas 7 sa buntag sa Eastern Cogon Elementary School nga giisa sa first alarm alas 7:21 sa buntag. Kini nakontrolar alas 7:43 sa buntag ug hingpit nga napawong sa alas 8 sa buntag, matod sa ground commander nga si SF04 Loel M Gallares. Ang nasunog mao ang lawak sa Grade 6 sa edipisyo nga iya sa Dept. of Education (DepEd) nga nagbilin og danyos nga gibana-banabang P2, 760,000. Matod ni F03 Anselmo De Cacdac, fire investigator sa Tagbiliran City, nga nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon sa hinungdan sa sunog. PATAYSamtang ang ikaduhang sunog niigo sa Brgy. San Teodolo alas 8:15 sa buntag. Ang balay nga iya ni Marcial Gallentes nasunog. Kini under control alas 9:10 sa buntag ug hingpit nga napawong alas 9:15 sa buntag nga nagbilin og danyos nga P10,000. Matod sa Tagbilaran City Fire Office nga usa ka 35 anyos nga lalaki nga wa sa maayong pangisip ang namatay apan wa nganli. Giingon nga nag-inusara kini sa balay atol sa sunog. Gisusi sa Scene of the Crime Operation (Soco) personnel ang dapit samtang nagpadayon pa ang imbestigasyon sa hinungdan sa sunog.'}, {'article_id': 1415, 'title': 'Bisan way hulga, seguridad higpitan', 'text': 'Walay nadawat nga hulga sa seguridad ang Police Regional Office (PRO 7) human sa pagpamomba sa sulod sa Mindanao State University sa dakbayan sa Marawi nga mikalas og upat ka mga kinabuhi nga giangkon, matod pa, sa Islamic State (IS) nga sila ang nipaluyo. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, nga bisan wala silay nadawat nga hulga, ang kapulisan wala mokompyansa uban sa counterpart niini nga mao ang armadong kusog sa Pilipinas. Dunay himuon nga adjustments sa deployment sa mga police personnel sa tibuok rehiyon 7, lakip na ang reaction team aron magpabilin nga luwas ang Central Visayas. Ang tanang intelligence network sa gobyerno padayon nga nagbantay aron dili sila malutsan ug nasuta nga walay direktang hulga nga ilang nasagap. Nilusad usab ang PRO-7 og sunodsunod nga mga dayalogo sa nagkalainlaing sektor sa katilingban lakip na ang Muslim community. Si Abad nakigtagbo sa mga Muslim leader sa rehiyon ug gipaniguro sa maong komunidad nga andam sila nga motabang sa kapulisan sa pagbantay ug andam nga mopahibawo kon duna silay mamatikdan nga kadudahan sa ilang hut-ong. Samtang personal nga nihimo og inspection si Abad sa Basilica Minore del Santo Nino aron masayran kon unsa ka luwas ang mga manimbahay ning nagkaduol na ang Sinulog ug ang pagsugod sa Misa de Gallo. Gihinabi niini ang mga security personnel nga nagbantay sa mga ganghaan sa simbahan, lakip na ang siguridad sa sulod. Gibutyag ni Abacay nga nakahan-ay na ang security plan sa kapulisan alang sa mga kalihukan sa Sinulog.'}, {'article_id': 111, 'title': 'Salisi gang nailhan na', 'text': 'Sa mikatap nga video sa social media makita ang unom ka mga babaye nga diha sa vicinity sa Basilica Minore del Santo Niño nga mi-alirong sa usa ka babaye nga nanagkot. Ang maong pagpanguot nahitabo niadtong alas 4:00 sa hapon, Miyerkules, Septiyembre 11, 2024. Base sa kuha sa CCTV footage makita ang maong mga suspetsado nga miduol sa babaye ug dayong kuot sa bag sa biktima nga gitabonan ang kamot sa dala niini nga paypay ug malampuson nga nakuha ang cellphone nga wala makabantay ang biktima. Dali nga misibat ang tulo ka mga suspetsado samtang ang laing tulo nagpabilin pa kini ug dayong panguros human makapanagkot. Matod ni Police Major Dean Alguno Alianza, hepe sa Waterfront police station nga human nila makita ang maong video ila dayon ni nga gisubay sa ilang records. Wala lang una nganli ni Alianza ang mga suspetsado apan iyang gibutyag nga nag-atubang na sila og kasong pagpangawat ug paghupot sa illegal nga drugas samtang ang usa ila pa nga gi-profile aron sa pag-ila. “Actually we already identified the five of the suspects so nailhan nato, gitan-aw namo ang record sa station 3 naa silay previous nga kaso nga same nga kaso nga theft tapos ingon ana gihapon kanang pagpanguot pick pockets and then naa sad silay kaso sa section 11 sa drugs RA 9165,” matod ni Alianza. Dugang ni Alianza nga nag umol siya og team nga maoy iyang gitahasan nga motutok sa pagpangita niining unom ka mga suspetsado ug dali ra kini nga mapangita tungod kay naklaro man ang ilang mga panagway. Grupo sa mga Salisi gang nga ang uban taga Dakbayan sa Sugbo ug dunay nagpuyo gawas sa Siyudad ug gani ang usa pa nila ka miyembro anaa pa sa Cebu City Jail. Tungod niining maong panghitabo ang kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo miawhag sa publiko nga kon mosulod sa mga dapit nga daghang mga tawo lakip na sa simbahan nga labing maayo nga bantayan nila ang ilang mga butang sama sa bag ug uban pa.'}, {'article_id': 370, 'title': 'Labing minos 200 ka sako sa basura ang nahaw-as', 'text': 'Labin minos 200 ka mga sako sa basura ang nahabwa sa volunteers nga nangapil sa clean-up drive sa Sabado, Hulyo 13, 2024 sa Sitio Mahayahay, Brgy. Pasil, Siyudad sa Sugbo, wa pay usa ka buwan sukad kini giapil sa paglimpyo niadtong Hunyo 22, 2024. Ang dapit maoy bukana sa Guadalupe River hinungdan nga magtipun-og ang mga basura nga gipanglabay sa mga lumolupyo nga namuyo sa daplin sa sapa. Niadto lang Biyernes, miabot na og 5,000 ka sako sab ang nahaw-as nga basura. Mga volunteer nagagikan sa Coastline Management Board, Sugbo Bike Lanes Board, Gubat sa Baha, Department of Engineering and Public Works (DEPW), international non-government organization “Zero Co”, Cebu City Ecopark, ug Department of Public Services (DPS). Matod sa taho sa Cebu City News and Information, si Ernesto Caraig, CMB operations head, nibutyag nga nagpahigayon sila og survey sa maong dapit ug ilang nasuta nga labihan na sab kadaghan sa mga basura. Ang dapit kanunay na gilimpyuhan apan ingon sa way hubashubas ang mga basura kay ang mga lumolupyo sa duol anha ra sab manglabay sa ilang hugaw. Naa gani mga basura nga nangalubong na sa lapok tungod sa kadugay na niini. “Instead of ilang ilabay didto sa klarong labayanan, naa nila gilabay diri sa atong kadagatan. Sa among nakita, panahon pani (basura) sa bagyong Odette unya napun-an lang kani. Ang atong mga basura gikan bukid dad-on diri at the same time ang mga basura pud sa namuyo diri duol ila pud gipanglabay. Nakita nato ganina naay mga sinako nga among nakit-an bag-o pa gyud gipanglabay,” kutlo sa gisulti ni Caraig sa samang taho. Usa ka backhoe sa DEPW ang nitugsad sa dagat paingon sa nahabiling mga basura aron mao nay mokabkab niini kay dili na madala og mano-mano sa mga nanglimpyo. Matod ni Caraig nga ang CMB padayon nga nagpahigayon sa pagpatawag og tigom sa mga opisyal sa mga barangay nga naa sa kabaybayunan aron makatabang sa ilang kampanya sa paglimpyo sa mga basura. “Among tan-aw ani, ang disiplina gyud sa tawo. Mao na ang Coastline Management Board karon nag-conduct ta og mga education campaign sa kabatan-unan, kay we believe man gud ang mga bata, og silay makat-on, inigdako nila, mas matudllo nila sa uban at the same kaning mga edad-edaran nato magpang-ikog ba kay ang mga bata hinoon manglimpyo, ang sila hinoon tiguwang dili,” dugang ni Caraig.'}]"
Unsa ang mga pasilidad nga girequire sa ordinansa alang sa stormwater management?,"['mga tangke sa tubig-ulan, mga reservoir, ug mga atabay']","[{'article_id': 1377, 'title': 'Ordinansa alang sa tangke sa tubig gipasar', 'text': 'Subay sa mga lakang niini aron mamenusan ang kanunay nga problema sa baha sa dakbayan, ang Konseho sa Dakbayan sa Mandaue nipasar og ordinansa nga nag-require sa mga balay, komersyal ug industriyal nga mga establisemento, ug mga land development nga butangan og mga pasilidad sa pagdumala sa stormwater sama sa mga tangke sa tubig-ulan, mga reservoir, ug mga atabay aron makatigom og tubig sa ulan. Ang direktiba nga gitawag og “Stormwater Management Ordinance” napasar sa ikatulo ug katapusang pagbasa niini niadtong Nobiyembre. Si City Councilor Jesus P. Gonzalez, chairman sa commitee on planning and development, niingon nga ang inisyatiba nagtumong sa pagkontrolar ug pagpamenos sa paspas nga pag-agas sa tubig sa ulan ug gidaghanon ug pagpakunhod sa kahigayunan sa pagbanlas sa yuta ug pagbanlas sa kilid sa kasapaan. Gipasabot niya nga kon ang mga establisemento mag-ani og tubig sa ulan ug i-recycle kini aron magamit, sama sa pag-flush sa mga kasilyas, pagbisbis sa mga tanom, ug paglimpyo, ug uban pa. ISTRUKTURAAng balaod alang sa tanang balay, edipisyo, subdivision, land development, ug government offices ug projects nga nagkantidad og kapin sa P250,000, bisan kadtong natukod sa wala pa maaprobahi ang ordinansa, ug adunay tulo ka tuig nga lugway sa pagtukod og water conservation structures nga nagsunod sa gihatag nga standard. Ang ordinansa nagmando sa pag-establisar og tangke sa tubig-ulan nga adunay 400-litro nga kapasidad sa matag 30 metro kuwadrado nga luna alang sa gagmay nga mga balay ug ubang residential buildings.'}]","[{'article_id': 649, 'title': 'P20. 5M shabu nasakmit sa buy-bust sa Lapu; 2nasikop', 'text': 'Kapin sa P20. 6 milyunes nga shabu ang nasakmit sa mga buy-bust sa Metro Cebu sa Miyerkules, Mayo 8, 2024. Nasikop usab ang laing 18 ka mga suspetsadong durugista sa lahi nga mga operasyon sa Central Visayas. Atol sa buy-bust sa Sitio Kapaping, Barangay Basak, dakbayan sa Lapu-Lapu alas 10:17 sa gabii, di mominos P20. 5 milyunes nga balor sa gituohan nga shabu ang nasakmit sa kapulisan sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) ug duha ka giila nga mga high-value individual (HVI) ang nasikop sa kapulisan. Ang mga suspek nga pulos mga babaye giila nga mao sila si alyas Gaga, 44, ug alyas Eng-Eng, 26, pulos mga residente sa Basak-Merkado, Barangay Basak, Lapu-Lapu City. Nasakmit gikan sa duha ka mga suspek mao ang binulto sa gituohang shabu nga motimbang og 3,026. 35 gramos nga dunay standard drug price nga P20,579,180. Ang operasyon sa Police Station 4 sa LCPO gipangulohan ni P/Maj. Diana Barcellano, station commander, kauban ang City Intelligence Unit (CIU)/City Drug Enforcement Unit (CDEU) sa LCPO ug PNP Drug Enforcement Group 7 ubos sa pagduma ni P/Col. Ipay Kito, OIC sa LCPO. “Kini nagtimaan sa lain na usab nga kadaugan sa atong pakigbatok sa ilegal nga droga tungod sa negatibong epekto niini sa atong mga komunidad. Sa makausa pa, ang pasalig ug kakugi sa atong mga operational units nagbunga, ug gusto nakong pasalamatan sila sa ilang walay paglubad nga paningkamot niini nga gubat,” matod ni Kito sa FB post sa kagamhanan sa Lapu-Lapu City. Ang mga suspek anaa na karon sa kustodiya sa LCPO. Sila paskaan og kaso nga kalapasan sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002. EX-CON SIKOPBag-ong nakagawas gikan sa Cebu City Jail (CCJ) sa kaso sa ilegal nga drugas nadakpan pagbalik sa Labangon Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat atol sa buy-bust sa Sitio Callejon, Brgy. Labangon, Dakbayan sa Sugbo, alas 7:10 sa gabii sa Miyerkules, Mayo 8, 2024. Ang suspek giila nga si Simon Ermac Ermenio, alyas Titing, 48, lumad nga taga dakbayan sa Ozamis apan kasamtangang nagpuyo sa Sitio Callejon, Labangon. Nakuha gikan sa suspek ang mga pinutos sa gituohang shabu nga motimbang og 10 gramos nga dunay standard drug price nga P69,700 nga gidala sa PNP Forensic Unit 7 alang sa chemical analysis. Matod ni Abagat nga nadakpan na kaniadto sa Labangon Police Station ang suspek sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas apan sa iyang paggawas nibalik ni sa pagpamaligya kay giingong gipaningil sa iyang utang sa usa ka drug personality. Aron makabayad siya, iyang i-roll ang halin apan way swerte kay namonitor siya pagbalik sa Labangon Police Station ug nadakpan sa buy-bust. BAHIN SA SUGALSamtang, ang Police Regional Office (PRO 7) nakasikop usab og 22 ka mga sugarol atol sa 15 ka operations batok sa ilegal nga sugal sa Central Visayas, pipila niini mga usher sa illegal numbers game sama sa illegal swertres nga gireklamo sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO). Nakasakmit usab sila’g usa ka loose firearm ug usa ang nadakpan. Samtang sa kampanya batok sa mga wanted person, ang kapulisan nakasikop og 19 ka mga tawo nga dunay mga pending warrant of arrest, diin duha kanila giila nga mga most wanted person. Sa mga ordinansa sa lainlaing local government units, dunay 1,688 ka mga tawo nga nakakalapas ug nadakpan. Sa kinatibuk-an, sila nakamulta og P683,420.'}, {'article_id': 1166, 'title': 'P2M danyos sa sunog sa tunghaan', 'text': 'Gibanabana sa kabomberohan nga P2 milyunes ang danyos sa sunog sa usa ka edipisyo sa Napo Elementary School sa Sitio Napo, Brgy. Sapangdaku, dakbayan sa Sugbo, alas 2:56 sa buntag, Huwebes, Enero 25, 2024. Sa imbestigasyon sa Cebu City Fire Office (CCFO) nga faulty wiring ang hinungdan sa sunog nga niugdaw sa siyam ka classrooms sa karaang edipisyo. Si Brgy. Konsehal Orly Chavez, caretaker sa Napo Elementary School nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga nakamata nalang sila nga dunay nag buto-buto ug nagpaka-paka sa tunghaan. Sa pagtan-aw niya sa bintana, nagdila-ab na ang kayo. Gikaon sa kayo ang classrooms sa kinder ug grade 1. Nagdali siya og gawas sa panimalay ug nangayo og panabang sa mga silingan. Nahitabo ang bayanihan sa pagsablig og tubig sa nagkayo nga tunghaan apan wa kini matabang. Si Debie Magallon, principal sa Napo Elementary School, nibutyag nga dunay 200 ka mga estudyante ang naapektuhan sa sunog. Lakip sa naugdaw ang classroom sa Grade 2 ug Grade 3 ug computer laboratory. Gimandoan sila sa DepEd Cebu City Division nga mag-modular lang una sa klase ang mga bata samtang magpaabot nga ayuhon ang mga building nga nasunog.'}, {'article_id': 672, 'title': 'DOH mitala og 77 ka kaso sa sakit tungod sa kainit', 'text': 'Taliwala sa delikado nga lebel sa heat index nga natala sa tibuok nasod, ang Department of Health (DOH) niadtong Sabado, Mayo 4, 2024, nitaho sa dul-an sa 80 ka mga kaso sa heat-related nga mga sakit. Sa hamubo nga pamahayag, ang DOH niingon nga adunay 77 ka mga tawo ang nangaigo sa mga sakit nga may kalabutan sa kainit karong tuiga, hangtod sa Abril 29.“There are 77 cases of heat-related illnesses were reported from January 1 to April 29, 2024, according to the DOH Event-based Surveillance and Response System,” matod sa DOH. Namatikdan sa departamento sa panglawas nga kadaghanan sa mga kaso naglambigit sa mga tin-edyer ug mga young adult. “A total of 67 were noted to have affected the age range of 12 to 21 years old,” matod sa DOH. Gi-report usab niini nga adunay pito nga gitaho nga namatay, bisan kon kini nagpabilin nga “non-conclusive alang sa heat-stroke tungod sa dili igo nga datos. ”“Deaths may be heat-related illnesses, including heat stroke, or heat-influenced (e. g. , underlying high risk for heart attack, precipitated by hot environment that led to elevated blood pressure),” matod sa DOH. Ang Pagasa padayong nakatala og heat index nga ubos sa “danger” category o kadtong gikan sa 42 ngadto sa 51 degrees Celsius. Ang dugay nga pagkaladlad sa kainit nagdugang sa posibilidad sa usa nga mag-antos sa heat stroke, heat cramps, ug kakapoy sa kainit.'}, {'article_id': 652, 'title': 'Prutasan sa Barili, nasunog', 'text': 'Nahurot sa pagkasunog ang 21 ka stalls sa prutasan sa Barangay Poblacion, lungsod sa Barili, alas 12:25 sa tungang gabii, Miyerkules, Mayo 8, 2024. Kini ang gibutyag ni F01 Debbie Ceniza, fire investigator sa kabumberohan sa Barili, nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Kini gisaka dayon sa 2nd alarm, nakontrolar sa ala 1:30 sa kaadlawon ug gideklarar nga fire out sa alas 2:10 sa kaadlawon. Matod ni Ceniza, ang danyos sa sunog gibana-bana nga P35,000 apan way labot sa kwentada sa kabumberohan ang mga tindang mga prutas. Atol ning pagsuwat, nagpadayon ang imbestigasyon kon unsay hinungdan sa pag-ulbo sa sunog sa maong prutasan nga ginama sa light materials. Dugang nasayran nga ang prutasan nahimutang lang og pipila ka metro gikan sa merkado publiko sa maong lungsod. Si Ceniza nagkanayon nga ikaduha na kini nga sunog nga niigo sa maong prutasan. Ang una nahitabo niadtong Enero 12 , 2024 diin unom ka stalls ang nasunog tungod sa electrical misuse.'}, {'article_id': 1634, 'title': 'Metro Cebu Expressway gisirhan', 'text': 'Gisirhan ang Metro Cebu Expressway sa kapulisan sa dakbayan sa Naga tungod kay kuyaw agian sa mga motorista tungod sa mga landslide ug pagpangliki sa yuta. Mao kini ang gibutyag ni City of Naga Mayor Pasiona Lorenzo sa interbyo sa Superbalita Cebu sa Oktubre 28, human siya pahibaw-a sa kapulisan. Matod ni Lorenzo nga iyang nakompirmar kang Ariesernador Edlen Abalayan nga gimandoan sa gobernador ang kapulisan sa pagsirado niini tungod sa kakuyaw agian sa dapit, labina kon mag-uwan. “Actually, si Aries maoy ni instruct sa police director nga ipasira, butyag ni Lorenzo. Apan iyang gihangyo si Abalayan nga i-regulate lang ang pagpaagi una aron tugtan ang mga magmotorsiklo nga makaagi. Tugtan sila sa pag-agi panahon sa adlawan ug kon di mag-uwan. Ang habig sa expressway sa Sityo Riverside, Brgy. Cantao-an kuyaw na agian tungod sa kanunay nga paglihok sa yuta, labina ning pagsige og uwan. Nangaukab usab ang usa ka bahin sa karsada hinungdan sa pagkaguba sa gipangsemento nga portion sa dalan. Matod ni Lorenzo nga labing apektado sa pagsira mao ang taga Cantao-an nga naa sa mga 7,000 ang populasyon. Sukad gisugdan ang pagpabakwit, 52 na ka mga balay ang gibiyaan sa mga lumolupyo. Ila hinuon kining gitabangan. Apil sa mitabang mao ang sub-contractor sa expressway. Naa gipahimutang ang mga bakwit sa Cantao-an Elementary School. Taliwa sa kahimtang sa karsada, nanawagan si Lorenzo sa Dept. of Public Works and Highways (DPWH) sa paghimo og lakang sa pagsulbad o pagpaminos sa epekto sa paglihok sa yuta sa dapit. Matod niya nga ang pagsira sa karsada nakaapekto og maayo sa mga lumolupyo kay moliyok na man sila sa diversion roads busa modako na ang pletihan. Nagplano ang mayor nga mohatag og libreng sakay sa mga lumolupyo aron mogaan ang kalisod nga ilang nasinati. GIMANDUANSi Police Lt. Col. Beethoven Doma, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Naga, nibutyag sa Superbalita Cebu nga si P/Col. Tiyan Callada, direktor sa Cebu Police Provincial Office (CPPO), gitawgan ni Abalayan niadtong Biyernes, Oktubre 27, nga pasirhan ang expressway gikan sa mga motorista. Matod ni Doma nga mga alas 6 sa gabii sa Oktubre 27, iyang gipabantayan sa iyang mga sakop ug mga barangay tanod ang expressway aron wa nay makaagi nga mga sakyanan. Gimandoan siya ni Callada sa pag-update kaniya matag adlaw. Si Doma niingon nga kuyaw nga mahugno ang portion sa bukid nga giagian sa expressway human niya nasuta sa inspection niadtong Huwebes nga padayon nga naglihok ang yuta. Nabantayan usab nga nagkadako ug nagkataas ang mga liki sa bukid. Ang mga diversion road nga magamit sa mga motorista naa sa Brgy. Naalad, Naga , ug sa Tungkop, Minglanilla apan tuyokon lang kaayo.'}]"
Kinsa ang spokesperson sa Police Brigadier Gen. Jorge Abad?,['Police Lt. Col. Lennon Marjo Pelare'],"[{'article_id': 1383, 'title': 'Mga buhatanan og pabuto susihon', 'text': 'Magsugod na ang kapulisan sa Central Visayas sa paglibot sa mga himuanan sa mga pabuto ning nagkaduol na ang Pasko ug Bag-ong Tuig. Naila ang dakbayan sa Lapu-Lapu nga usa tinubdan sa mga pabuto sa tibuok Pilipinas nga tungod niini kinahanglan nga susihon sa kapulisan kon unsa ka luwas ang maong dapit sa posibling sunog. Nasunog ang usa ka buhatanan sa pyrotechnics sa Purok Judas Belt, Brgy. Babag 2, upat ang nangamatay ug unom ang nangaangol. Ang Lapu-Lapu City Police Office uban sa Firearms and Explosives Office mihimo na sa ilang imbestigasyon labot sa insidente. Matod ni Police Lt. Col. Lennon Marjo Pelare, spokesperson ni Police Brigadier Gen. Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, nga ilang istriktuhon ang pagpatuman sa lagda sa pabuto. Iyang gipasabot nga dili kini mamahimo’ng ibaligya sa asiras lang sanglit dunay balaod nga didto sa usa ka lugar nga luwas, layo sa kabalayan ang pagbaligya. Usa sa hugot nga giawhag sa kapulisan niadtong dunay mga armas nga dili mogamit niini atol sa pagsaulog sa Pasko ug pagsugat sa Bag-ong Tuig aron way mabiktima sa saag nga bala.'}]","[{'article_id': 1461, 'title': 'Barko gisuwayan og hijack; mga Pinoy seaman luwas', 'text': 'Si Department of Foreign Affairs (DFA) Undersecretary Eduardo de Basiao niingon sa Lunes, Nobiyembre 27, 2023, nga ang duha ka Pinoy nga mga tripolante sa Israeli-linked vessel nga gikataho’ng na-hijack sa Gulf of Aden nakit-an ug luwas na karon. Sa usa ka interbyo sa telebisyon, si De Basiao miingon nga ang pagsulay sa pag-hijack ug pagdagit sa mga tripulante napakyas human ang pwersa sa Estados Unidos niresponde dayon. “According to the local manning agency, nasa maayos namang kondisyon ang dalawa dahil hindi natuloy ang pangha-hijack. . . Sinubukan daw ng rebeldeng grupo pero dumating ang US at sinagip ang mga biktima at hindi natuloy ang pangha-hijack,” matod ni De Basiao. “May dumating na US ship, nung sinubukan ng mga hijacker na tumakas, nahuli sila,” dugang niya. Si De Basiao niingon nga lima ka mga lalaki ang nangatanggong tungod sa napakyas nga pagsulay sa pagpang-hijack. Matod niya ang mga pamilya sa mga Filipino seafarers nahibawo na bahin sa maong butang. Matod niya nga ang mga pamilya nangayo og repatriation apan ang mga seafarer mahimong magpadayon sa ilang trabaho kon ilang gusto. Ang Liberian-flagged chemical tanker Central Park gidumala sa Zodiac Maritime Ltd. , nga gipanag-iya sa pamilyang Ofer sa Israel. Sakay atol sa pagsulay sa pag-hijack ang 22 ka mga tripulante. Sa miaging semana, usa ka barkong kargamento nga may link sa Israel gi-hijack sa mga rebeldeng Houthi nga gipaluyohan sa Iran sa usa ka krusyal nga ruta sa barko sa Red Sea nga adunay 25 ka tripulante, lakip ang 17 ka Filipino seafarer. (SunStar Philippines)'}, {'article_id': 998, 'title': 'Bawion ni Gwen gikan sa NMP ang karaang pulpito', 'text': 'Pormal nga nisuwat si Cebu Governor Edlen Abalayan nga nanawagan ngadto sa National Museum of the Philippines (NMP) nga ibalik ang giingong gikawat nga upat ka mga wooden panels sa orihinal nga gigikanan niini sa Archdiocesan Shrine of Patrocinio de Charie Santissima, Lungsod sa Boljoon, habagatang Sugbo. Sa suwat ni Abalayan nga pinetsahan og Pebrero 26, 2024 ngadto kang Ericson Laguna, director-general sa NMP, giawhag niini ang NMP nga ibalik ang pulpit panels sa simbahan sa Boljoon. Ang maong suwat gipahibawo pinaagi sa opisyal nga Facebook page sa Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo sa Pebrero 27, 2024.“I respectfully urge you to initiate the prompt and rightful return of these panels to the Patrocinio de Charie Parish Church in Boljoon,” matod ni Abalayan. Subay niini, gidapit ni Abalayan ang mga sakop sa NMP sa pagbisita sa Sugbo aron makigsabot sa Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo alang sa pagbalik sa nangawala nga panels sa simbahan. Samtang si Bokal Panyong Concepcion sa ikaduhang distrito niduso sa House Bill 1601 sa House of Representatives pag-awhag sa National Commission for the Culture and the Arts ug NMP nga ibalik sa tinuod nga tag-iya ang mga nawala nga makasaysayanong butang sa simbahan.'}, {'article_id': 182, 'title': ""137 ka tanod sa Mandaue City makaisyo na'g citation tickets"", 'text': 'Sa pagpalig-on sa pagdumala sa trapiko, ang 137 ka mga barangay tanod gikan sa 27 ka barangay sa dakbayan sa Mandaue gi-deputize o naghatag kanila og awtoridad sa pag-isyo og citation ticket sa traffic violators. Kini nga inisyatiba, nga giporma atol sa usa ka seremonyas niadtong Miyerkules, Agusto 28, 2024, kabahin sa mas lapad nga estratehiya aron mapalambo ang kaluwasan sa kadalanan ug masiguro ang hapsay nga dagan sa trapiko sa siyudad ug sulod sa tagsa-tagsa ka barangay. Si Rheymund Benipayo, pangulo sa Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team), maoy nangulo sa ceremonial distribution sa identification cards ngadto sa bag-ong deputized nga mga sakop sa Barangay Task Force. Gihatagan og gibug-aton ni Benipayo nga kini nga paningkamot nahisubay sa pasalig sa siyudad nga i-decentralize ang pagdumala sa trapiko, nga nagtugot sa mga opisyal sa barangay nga mahimong mas aktibong papel sa pagpatuman sa mga regulasyon sa trapiko. “Kining 137 ka mga tanod gipili gikan sa lima ka mga representante sa matag barangay sa siyudad,” matod ni Benipayo sa mga tigbalita sa Miyerkules, Agusto 28, 2024. Ang mga tanod nasangkapan na karon sa legal nga awtoridad sa pagdakop ug pagsilot sa mga indibidwal nga makalapas sa balaod trapiko, usa ka tahas nga kanhi eksklusibong responsibilidad sa mga traffic enforcer sa dakbayan. Ang proseso sa pagpili alang sa mga deputized agent naglambigit og hugot nga koordinasyon sa mga barangay kapitan. Apan kining deputized agents gitugotan sa pag-isyo og tickets sulod lamang sa ilang tagsa-tagsa ka barangay. Kini nga localized enforcement gituyo aron masiguro nga ang matag barangay makatubag sa ilang piho nga mga hagit sa trapiko nga mas epektibo uban sa suporta sa ilang local government units. /CAV'}, {'article_id': 1258, 'title': 'Street sweeper gipatay sa riding-in-tandem', 'text': 'Patay ang usa ka street sweeper sa Cebu City human gipusil alas 2:00 sa kaadlawon Martes, Enero 9, 2024 sa N. Bacalso Avenue, Brgy. Bulacao, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Dale Manzon, 57, minyo, taga Sityo Cabangcalan 1, Barangay Bulacao, Cebu City, street sweeper nga nadestino sa Department of Public Services (DPS) sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo. Base sa imbestigasyon sa Inayawan Police Station ubos sa kamanduan ni PMaj. Margie Baldemoro, paingon na unta mo-duty ang biktima nga nagmaneho sa iyang e-trike padulong sa downtown area. Gikataho’ng gisundan si Manzon sa duha ka mga gunman nga nagsakay og motorsiklo. Pag-abot sa maong dapit, gipusil ang biktima nga nakaangkon og tulo ka mga samad pinusilan sa lawas ug duha sa iyang ulo nga maoy hinungdan sa iyang hinanaling kamatayon. Giingong ang angkas sa motorsiklo nikanaug pa ug gitiwasan sa pagpusil ang nahagba na nga biktima. Sa imbestigasyon sa kapulisan, ilang gituohan nga hayan dumot ang motibo sa pagpatay kang Manzon nga giingong adunay nasilo kaniya ilabi na nga magmaoy sa higayon nga mahubog. Nasubay sab sa imbestigador nga adunay gikaaway ang biktima. Nitumaw sab ang matod pa nga kusog mamadlong ang biktima sa mga silingan nga magsaba-saba ilabi na niadtong mag-videoke sa lawom na nga gabii.'}, {'article_id': 717, 'title': 'Brand new cars gilugwayan, 11 ka adlaw sa temporary plates', 'text': 'Usa ka dako nga opisyal sa Land Transportation Office niingon nga mopagawas siya og direktiba nga magtugot sa bag-ong mga sakyanan nga makabiyahe sa mga karsada sulod sa 15 ka adlaw, samtang nagdala og temporaryong plaka. Kini usa ka extension gikan sa kasamtangang pito ka adlaw nga allowance. Sa laing bahin, iyang gipahinumdoman ang mga motor vehicle dealers nga aduna ra silay labing taas nga 11 ka adlaw nga allowance sa pagproseso sa rehistrasyon ug sa pagpagawas sa mga plaka sa mga bag-ong sakyanan. Giklaro kini ni Assistant Secretary Bayot Bayrante III sa LTO sa Martes, Abril 23, 2024, taliwala sa backlog sa rehiyon sa wala pa ma-release nga mga plaka. Gipasabot ni Bayrante nga ang pagtugot sa mga pumapalit og mga sakyanan nga gawasnong mogamit sa ilang bag-ong napalit nga mga sakyanan nagsiguro nga ang pagkalangay sa proseso sa paghatag og plaka dili makahasol sa mga tag-iya og sakyanan. Hinuon iyang giklaro nga higpitan nila kini sa 15 ka adlaw lang. “Maglalabas ho kami ng memo, first time ko’ng i-aanounce ‘to, kasi pagbili mo ng kotse [with] provisional plate, wala pang rehistro ‘yan diba, but we would allow you to use the vehicle kasi di mo naman kasalanan ‘di agad may plaka,” sulti niya sa SunStar Cebu. Matod ni Bayrante nga iyang ipagawas ang direktiba sa higayon nga makabalik na siya sa Manila. Sa pagkakaron, nia siya sa dakbayan sa Sugbo aron motambong sa sunodsunod nga engagements, lakip na ang ribbon cutting sa gibalhin nga regional licensing office gikan sa nahimutangan niini sa ilang buhatan duol sa Cebu South Bus Terminal ngadto sa Piazza Elesia sa Gov M. Abaya Avenue sa Barangay Talamban. Matod pa ni Bayrante nga ilang giusbawan ang allowance og dugang walo ka adlaw gikan sa kasamtangang pito ka adlaw aron ma-accommodate ang 11 ka adlaw nga window nga gisunod sa mga dealer sa pagproseso sa rehistro ug plaka sa sakyanan. Sa laing bahin, gipahinumdoman ni Bayrante ang mga car dealers nga mosunod sa gitakdang oras sa pagproseso sa rehistrasyon sa sakyanan ug mga plaka sa bag-ong napalit nga mga plaka. Ang tigbaligya mokompleto sa pagproseso sa mga dokumento alang sa dili mga motorsiklo, kasagaran sulod sa 7 ngadto sa 11 ka adlaw gikan sa petsa sa pagbaligya ngadto sa tag-iya sa sakyanan. Sila ang nagdumala sa mga rekisitos, sales reporting, ug inisyal nga rehistrasyon, unya ang LTO ang magparehistro sa sakyanan ug moisyu sa Official Receipt/Certificate of Registration (OR/CR) ug license plate number ngadto sa dealer. Pahibaw-on dayon sa dealer ang tag-iya nga kuhaon ang OR/CR, ug ang plate number sa higayon nga maisyu. Alang sa mga motorsiklo, ang pagproseso sa dokumento kasagaran mokabat og tulo ngadto sa lima ka adlaw gikan sa petsa sa pagbaligya ngadto sa tag-iya sa motor. Ang dili motuman mahimo’ng moresulta sa multa nga hangtod sa P100,000 sa mga car dealer ug P20,000 hangtod P50,000 sa mga motorcycle dealers. Ang gibalikbalik nga mga kalapasan mahimo’ng mosangpot sa pagkasuspinso ug pagkanselar sa sertipiko.'}]"
Pila ang mga edad sa unang mga suspek nga nadakpan?,"['16, 17, ug 15 anyos']","[{'article_id': 1385, 'title': ""1 hamtong, 8 ka menor 'nanulis', nasikop"", 'text': 'Usa ka hamtong ang nasikop ug walo ka menor de edad naluwas human nanulis sa usa ka lodging house sa Sitio Bulubogan, Brgy. Tajao, lungsod sa Pinamungajan, alas 3:23 sa kaadlawon, Dominggo, Disyembre 10, 2023. Si Arlinda Mutiangpili, tag-iya sa Paraiso Lodging House, nangayo og pakitabang sa kapulisan human gitulis sa mga bata-on nga nanagsakay og motorsiklo ang ilang lodging house. Gitionan og armas ang cashier nga si Nenita Joe, 28, ug nideklarar og tulis ang usa sa mga suspek ug nakuha ang P3,000. Si Police Staff Sgt. Mutya Cerrna II sa Pinamungajan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga sa follow-up operation, unang nadakpan ang tulo ka menor de edad, alas 7:00 sa buntag sa Brgy. Poblacion, dakbayan sa Toledo. Kini nagedad og 16, 17, ug 15 anyos. Matod ni Mutya, alas 3:00 sa hapon, laing unom ka tulisan nadakpan sa Toledo, diin ang mga suspek nag-edad og 15, 16, 16, 17, 17, ug 19 anyos. Narekuber ang uapt ka motorsiklo sa mga suspek. Gibutyag ni Muyot, ang usa ka motorsiklo maoy gigamit sa pagpanulis ug ang ulo ka motorsiklo pulos mga karnap. Ang mga tulisan nga menor ning-angkon usab nga sila maoy nanulis sa usa ka bakeshop niadtong milabayng bulan sa Brgy. Mangoto, Pinamungahan. Nagpadayon karon ang kapulisan sa pagpalawom sa imbestigasyon pagsubay sa posibling grupo niini. (GPL)'}]","[{'article_id': 77, 'title': 'Trailer truck midasmag ngadto sa pangpang, drayber samdan', 'text': 'Usa ka trailer truck nga wala na mogana ang prino nidasmag sa pangpang ug natumba sa national highway sa Sityo Kampatuk, Barangay Bongon, lungsod sa Tabauelan, alas 7 sa buntag, Miyerkules, Septiyembre 19, 2024. Ang drayber napiiit ug nalandig sa tambalanan mao si Saddam Ardiente, 31, taga Baranay T. Padilla, Siyudad sa Sugbo. Sa follow-up sa Superbaita Cebu, nasuta pinaagi sa imbestigasyon sa kapulisan sa Tabauelan ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Capt. Amory P Arellano, ang truck miagi sa dapit apan kalit nga wala na mogana ang prino ug ang drayber nawad-an og kontrol sa manubela. Matod pa, mao kini hinungdan nga nabangga sa pangpang ug natumba apan wala matino sa taho sa kapulisan kon duna o walay karga ang trailer truck. Ang biktima gitabang sa mga sakop sa mga rescuer sa Tabauelan ug gidala sa Bogo City Cebu Provincial Hospital. /DVG'}, {'article_id': 370, 'title': 'Labing minos 200 ka sako sa basura ang nahaw-as', 'text': 'Labin minos 200 ka mga sako sa basura ang nahabwa sa volunteers nga nangapil sa clean-up drive sa Sabado, Hulyo 13, 2024 sa Sitio Mahayahay, Brgy. Pasil, Siyudad sa Sugbo, wa pay usa ka buwan sukad kini giapil sa paglimpyo niadtong Hunyo 22, 2024. Ang dapit maoy bukana sa Guadalupe River hinungdan nga magtipun-og ang mga basura nga gipanglabay sa mga lumolupyo nga namuyo sa daplin sa sapa. Niadto lang Biyernes, miabot na og 5,000 ka sako sab ang nahaw-as nga basura. Mga volunteer nagagikan sa Coastline Management Board, Sugbo Bike Lanes Board, Gubat sa Baha, Department of Engineering and Public Works (DEPW), international non-government organization “Zero Co”, Cebu City Ecopark, ug Department of Public Services (DPS). Matod sa taho sa Cebu City News and Information, si Ernesto Caraig, CMB operations head, nibutyag nga nagpahigayon sila og survey sa maong dapit ug ilang nasuta nga labihan na sab kadaghan sa mga basura. Ang dapit kanunay na gilimpyuhan apan ingon sa way hubashubas ang mga basura kay ang mga lumolupyo sa duol anha ra sab manglabay sa ilang hugaw. Naa gani mga basura nga nangalubong na sa lapok tungod sa kadugay na niini. “Instead of ilang ilabay didto sa klarong labayanan, naa nila gilabay diri sa atong kadagatan. Sa among nakita, panahon pani (basura) sa bagyong Odette unya napun-an lang kani. Ang atong mga basura gikan bukid dad-on diri at the same time ang mga basura pud sa namuyo diri duol ila pud gipanglabay. Nakita nato ganina naay mga sinako nga among nakit-an bag-o pa gyud gipanglabay,” kutlo sa gisulti ni Caraig sa samang taho. Usa ka backhoe sa DEPW ang nitugsad sa dagat paingon sa nahabiling mga basura aron mao nay mokabkab niini kay dili na madala og mano-mano sa mga nanglimpyo. Matod ni Caraig nga ang CMB padayon nga nagpahigayon sa pagpatawag og tigom sa mga opisyal sa mga barangay nga naa sa kabaybayunan aron makatabang sa ilang kampanya sa paglimpyo sa mga basura. “Among tan-aw ani, ang disiplina gyud sa tawo. Mao na ang Coastline Management Board karon nag-conduct ta og mga education campaign sa kabatan-unan, kay we believe man gud ang mga bata, og silay makat-on, inigdako nila, mas matudllo nila sa uban at the same kaning mga edad-edaran nato magpang-ikog ba kay ang mga bata hinoon manglimpyo, ang sila hinoon tiguwang dili,” dugang ni Caraig.'}, {'article_id': 1046, 'title': 'P110M balor sa druga nasakmit; bag-ong drug group, gi-monitor', 'text': 'Gihangop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 ang pagkasakmit sa kapin sa P110 milyunes nga balor sa illegal nga drugas sa Central Visayas (CV) sud sa tulo ka adlaw nga simultaneous anti-crimina-lity and law enforcement operation (Sacleo). Samtang, 214 ka drug personalities ang nasikop. Si Ason Agapay, ang information officer sa PDEA 7, niingon nga dako kining kalamposan human nasanta ang pag-apud-apod niini. Matod ni Agapay, ang CV giila nga transhipment point sa druga ug naa usab dinhi ang dakong merkado sa illegal nga drugas. Bisan pa man nga nahimong transhipment ang Sugbo, matod ni Agapay, madakpan ra gihapon sila sumala sa data nga makita matag adlaw. “Good indication nga active atong law enforcement, pursigido gihapon ta sa atoang campaign. Naa puy harmonious relationship ang law enforcement nato, dili iya-iya ang operation. In fact, naa tay shared data base sa PNP ug sa PDEA. Naa tay gi-conduct regularly nga intelligence workshop,” pasabot ni Agapay. Dugang ni Agapay nga base sa nangagi nila nga operations, duna gyud silay naila nga bag-ong drug personalities nga konektado sa usa ka drug group nga naglihok sa rehiyon. Apan iyang gipasabot nga dili kini susama sa mga drug group sa nanglabay nga katuigan nga mga dagkong grupo. Kini nga grupo maoy gipadayon karon sa kapulisan ug PDEA 7 sa pag-monitor nga dili modako diin ang ilang mga gaway maoy gipanghipos sa sunodsunod nga mga pagpangronda nga gihimo. “Naa tay mga gipang-develop ana, gipang-surveillance nga mga grupo-grupo diri sa region,” dugang ni Agapay. Sa data nga gipahibawo ni Agapay, nasuta nga gikan sa Enero 2024 hangtod sa unang mga semana sa Pebrero, nakalusad na sila og 653 ka anti-illegal drug operations diin 799 ka tawo na ang nadakpan, lakip sa ilang Sacleo. Sa maong operations, nakasakmit ang ahensya og 30,589. 2575 grams sa shabu nga dunay estimated market value nga P208,006,951.'}, {'article_id': 295, 'title': 'Mga pangandoy ni Analiza mauban sa iyang kamatayon', 'text': 'Gihaya na sa ilang balay sa Sityo Tipuso, Barangay Bulasa, Lungsod sa Argao, Sugbo ang saleslady nga gipatay sud sa giabangan nga lawak sa Brgy. Bulacao, Dakbayan sa Sugbo, Biyernes, Agusto 2, 2024. Naputol ang tanang pangandoy sa biktima nga si Analiza Cabatingan, 27, saleslady sa usa ka mall sa dakbayan. Nahinabi sa Superbalita Cebu ang ginikanan ni Analiza nga sila si Wences ug Denia Cabatingan nga bugtong gipanawagan nga makab-ot ang hustisya sa gidangatan sa ilang anak. Sigun pa ni Ginang Denia nga daghan pa unta og plano ang iyang anak dili lang sa iyang kaugalingon apan sa ilang pamilya. Si Analiza maoy ikaduha sa tulo ka mga managsuon. Saysay sa inahan nga kasamtangan nga nanarbaho si Analiza sa mall samtang nagpaabot sa iyang agency nga iyang giaplayan og trabaho alang sa abroad. Manimpalad unta si Analiza ngadto sa Hong Kong aron nga makapahuman sa pagtukod sa ilang balay ingon man makatabang sa pagpatungha sa iyang manghod sa kolehiyo. Katapusan nga gika-chat ni Denia ang iyang anak pinaagi sa Messenger niadtong Huwebes sa gabii, Agusto 1, 2024 nga malipayon pa kaayo ug nisaad nga mopauli sa Barili sa Sabado aron pagtambong unta sa haya ug lubong sa iyang ninang sa bunyag. Na-emosyonal ang inahan nga nagsud-ong sa lungon nga sa pagpauli sa iyang anak gisulod na sa kahon. Samtang ang kapulisan sa Inayawan Police Station nagpadayon sa ilang operasyon sa pagsuwat ning taho batok sa suspek sa pagpatay.'}, {'article_id': 1134, 'title': 'Kapin P600K balor sa gidiling drugs nasakmit', 'text': 'Napusasan ang giila sa kapulisan nga suspetsadong drug pusher nga giingong high value individual (HVI) sa F. E. Macalalad St. , NRA, Barangay Subangdaku, siyudad sa Mandaue, ala 1:07 sa kaadlawon sa Miyerkules, Enero 31, 2024, Ang suspek nga nasikop sa buy-bust mao si Gernald Macalangcom Macalinao, alyas Gernald, 33, ulitawo, taga Barangay Jagobiao, Mandaue City. Nihimo sa buy-bust mao ang City Intelligence Unit (CIU) sa Mandaue City Police Office (MCPO) nga gipangulohan ni Police Lt. Louell Macalincag uban sa superbisyon ni Police Lt. Col. Ronil Lagasca Jr. , hepe sa CIU, pinaagi sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency 7. Nakuha gikan sa suspek mao ang 100 gramos nga timbang sa gituohong shabu nga gibanabana nga dunay standard drug price nga P680,000.'}]"
Kinsa ang ahensya nga nihatag sa family food packs?,['Department of Social Welfare and Development (DSWD) 7'],"[{'article_id': 1387, 'title': '12,941 ka FFPs sa DSWD, giayuda sa Madridejos', 'text': 'Nihatag ang Department of Social Welfare and Development (DSWD) 7 og 12,941 ka family food packs (FFPs) ngadto sa mga pamilya nga naapektuhan sa dautang panahon sa lungsod sa Madridejos, amihanan sa lalawigan sa Sugbo niadtong Nobiyembre 26 hangtod Disyembre 1, 2023. Ang mga benepisyaryo kasagaran mga mananagat ug ilang mga pamilya nagpuyo sa kabaybayonan nga mga barangay sa Madridejos, kansang nag-unang panginabuhian naapektuhan sa low-pressure area ug shear line niadtong tunga-tunga sa Nobiyembre. Base sa DSWD 7’s Disaster Response Operations Monitoring and Information Center Report #6 on the Effects of Low-Pressure Area and Shear Line, nga gimantala niadtong Disyembre 1, ang kinatibuk-ang kantidad sa hinabang nga gihatag niabot sa P8. 62 milyunes. Ang Departamento nihatag sa FFP nga tabang ngadto sa 14 ka mga barangay sama sa Bunakan, Kangwayan, Kaongkod, Kodia, Maalat, Malbago, Mancilang, Pili, Poblacion, San Agustin, Tabagak, Talangnan, Tarong, ug Tugas nunot sa augmentation request ug koordinasyon sa local government unit sa Madridejos isip first responder. Ang DSWD FFPs gilangkuban sa unom ka kilo nga bugas, upat ka lata sa sardinas, upat ka lata sa corned beef, lima ka sachet sa kape, ug lima ka sachet sa cereal drinks. Sa laing bahin, ang ahensya nangandam og laing set sa augmentation support pinaagi sa food items alang sa pag-apud-apod sa unang semana sa Disyembre ngadto sa mga pamilyang apektado sa samang weather disturbance sa Pres. Carlos P. Garcia (Pitogo) sa Lalawigan sa Bohol.'}]","[{'article_id': 1168, 'title': '‘Mihinol’ sa menor, sikop', 'text': 'Nasikop ang usa ka 52 anyos nga lalaki human giingong nanghinol sa usa ka 8 anyos nga batang babaye niadtong Martes, Enero 23, 2024. Ang suspek (ngan gipugngan ning mantalaan samtang wa pa makuha ang iyang habig), minyo, way trabaho, nagpuyo sa Sunset Drive, Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo. Si Police Major Ruelan Aficionado Jr. , hepe sa Mabolo Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO), uban sa iyang mga sakop ug mga barangay tanod sa Lahug, mao ang ningsikop sa suspek. Kini human ang inahan sa bata nangayo og panabang sa mga barangay tanod tungod sa sumbong sa iyang anak hinungdan nga sila ningtawag sa kapulisan. Sumala sa bata, gihikap sa suspek ang iyang kinatawo. Sa pagkakaron, ang suspek gibalhog sa Mabolo Police Station detention cell samtang giandam ang kasong acts of lasciviousness ubos sa Republic Act 7610 o Special Protection of Children Against Abuse, Exploitation and Discrimination Act.'}, {'article_id': 1573, 'title': 'Pusil sa Cebu City: 2 nangamatay', 'text': 'Duha ka mga tawo ang nangamatay sa managlahi nga mga pagpamusil sa dakbayan sa Sugbo sa Biyernes sa gabii, Nobiyembre 10 ug Sabado sa hapon, Nobiyembre 11. Sa mga eskina sa Dan Katipunan ug A. Lopez, Brgy. Calamba, patay nang naabtan sa emergency medical team sa Cebu City ang usa ka wa pa mailhing lalaki human pusila sa nagbinugtong nga gunman pasado ala 1 sa hapon. Sa imbestigasyon ni Police Chief Master Sgt. Pamaran Jaringa nga ang biktima nga nag short pants, gibana-bana’ng mga 40 anyos, naglakaw lang. Usa ka lalaki nga nag jacket og puwa ang nisabay sa paglakaw dayon nipusil sa biktima. Ang biktima dunay samad sa wala nga bahin sa lawas. Nakuha gikan sa crime scene ang usa ka bala sa 9mm nga pusil ug duha ka mga kabhang. Gilauman sa kapulisan nga makatabang sa ilang imbestigasyon ang CCTV camera nga naa tungod sa crime scene. Usa ka saksi nga gikahinabi sa Superbalita Cebu sa crime scene niingon nga “bata pa man kaayo to uy” ang gunman. Nidagan kini subay sa Dan Katipunan human sa pagpusil. RIDERNamatay diha-diha ang usa ka rider human pusila tumong sa mata alas 8 sa Biyernes sa gabii sa bukiran nga bahin sa Brgy. Quit. Ang biktima giila nga si Bolanos Pamaus, 41, ulitawo, apan may ka puyo nga taga Sityo Badyang, Brgy. Toong, bukid sa Siyudad sa Sugbo. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu kang Police Major Celedonio Pagulayan, station chief sa Labangon Police Station, ilang nahibaw-an nga ang biktima rehistrado nga rider sa usa ka ride hailing company. Matod ni Pagulayan nga ang biktima may gikatransakyon sa dapit diin siya gipusil patay kay layo kini gikan sa ilaha sa Badyang, Toong. Si Pagulayan niingon nga ang kapuyo sa biktima nisulti nga si Pamaus may cell phone apan wa na sa iyang posisyon. Gituhoan nga gikuha sa killer ang cell phone sa biktima aron di mahibaw-an ang ilang mga transaction. Apan matod ni Pagulayan nga sa ilang pagpalawom sa imbestigasyon, ilang nailhan ang killer nga usa ka drug personality. Iyang gitan-aw ang anggulo sa ginadiling drugas isip motibo.'}, {'article_id': 926, 'title': ""Menor de edad 'milungkab’ sa tunghaan, ‘na-rescue’"", 'text': 'Usa ka 16 anyos nga lalaki na-rescue sa mga sakop sa police station sa Isla sa Olango, siyudad sa Lapu-Lapu, human giingon nga nanglungkab og eskwelahan. Gilungkab mao ang Talima Elementary School sa Barangay Talima ug nadiskobrehan alas 7 sa buntag sa Lunes, Marso 11, 2024. Apan gi-report ang lungkab sa alas 11 sa buntag ug na-rescue ang suspek alas 12 na sa udto. Na-recover ang mga nakuha sa suspek nga usa ka laptop nga nikantidad og P46, 262 ug usa ka cell phone nga balor og P10,000. Matod ni Police Staff Sgt. Ebenezer Donina, investigator on case sa Police Station 1 sa Lapu-Lapu City Police Office, nga ang principal sa tunghaan nga si Jackie Japitana Japson nidangop sa ilang buhatan ug nisumbong sa lungkab. Sa pagsusi, nasuta nga ang suspek niagi sa kesame sa buhatan sa principal pinaagi sa pagguba sa plywood, ug sa dihang nakasud na, gisakiyo ang butang. Apan nailhan ang suspek kay may nakakita kaniya nga nigawas gikan sa eskwelahan nga dunay gibitbit. Ang suspek gi-turnover sa Lapu-Lapu City Home Care isip menor apan pasakaan og tukmang kaso.'}, {'article_id': 205, 'title': '42 anyos nga lalaki gipatay sa silingan', 'text': 'Patay ang usa ka 42 anyos nga lalaki sa dihang gidunggab sa iya ra sab nga silingan. Ang maong insidente nahitabo niadtong Biyernes sa pasado alas 6 sa gabii, Agusto 23, 2024 sa Sitio Upper Tabucanal, Poblacion Pardo, Dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Bitago Arong, nagpuyo ra usab sa maong dapit, nakaangkon og mga samad dinunggaban sa nagkadaiyang bahin sa iyang lawas nga hinungdan sa iyang hinanaling kamatayon. Gitumbok nga responsable sa iyang kamatayon mao si Rev Dean Bitancor, hingkod, silingan ra usab sa biktima nga nadakpan ra usab dayon sa gihimong follow-up operation sa Inayawan Police Station. Giingong nagdumot ang duruha sa ilang daan nga away nga misangpot sa pagpapanunggab. Gisusi sa kapulisan og unsay nahitabong bangi sa duruha nga miresulta sa pagpatay sa maong biktima.'}, {'article_id': 39, 'title': 'Mga Badjao gipang-rescue', 'text': 'Gipanghipos ang grupo sa mga libod suroy nga Badjao sa Lungsod sa Argao, Sugbo gumikan sa mga reklamo nga mang-harass og dili hatagan og limos. Tungod niini, ang Argao Police Station ang mihipos sa mga Badjao sa maong lungsod og gihatod sa Barangay Mambaling, Cebu City Gitinguha sa hepe sa Argao Police, Police Major Terrence Aguas nga ilang panghipuson ug ihatod sa ilang kagikan ang mga Badjao ilabina nga gidagsaan sa daghang tawo o dayo ang lungsod, gumikan sa kasaulogan sa ilang kapistahanan niadtong Sabado, Septiyembre 28 ug Dominggo, Septiyembre 29.'}]"
Unsay nahitabo sa suspek pagkatapos niyang nisibat?,['nadakpan'],"[{'article_id': 1388, 'title': 'Hubog nanunggab, nasikop sa ginukdanay', 'text': 'Nagmaoy sa kahubog, nanunggab sa way igong hinungdan sa lalaki nga naglakaw sa Barangay Tinubdan, lungsod sa San Fernando, alas 10:00 sa gabii, Sabado, Disyembre 9, 2023. Sumala sa tinubdan sa Superbalita Cebu, ang biktima giila nga si Judith Necasio Nacario, 29, ulitawo ug molupyo sa naasoy nga dapit, nadunggaban sa iyang bukobuko ug nalandig sa ospital. Samtang, ang suspek nga si Jomari Nacion, 43, ulitawo ug molupyo sa samang dapit, nisibat apan nadakpan sa hot pursuit sa kapulisan sa San Fernando ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Emeniano Jorge Dayagdal. Sa imbestigasyon sa kapulisan, nasuta nga si Nacario naglakaw pauli sa ilang balay ug ang suspek nga nagmaoy sa kahubog kalit niataki niini. Dugang sa kapulisan, alas 7:00 sa buntag, Dominggo, Disyembre 10, 2023, dunay nakatudlo sa kapulisan nga ang suspek naa nagtago sud sa usa ka parking area sa usa ka pabrika sa semento sa Brgy. South Poblacion, San Fernando. Dihang giadto sa kapulisan, nahitabo ang ginukdanay ug ang suspek nikatkat sa taas nga koral ug nilayat aron pag-ikyas apan napiang kini hinungdan nga wa na makadagan ug nasikop sa kapulisan. Ang suspek mao na usab ang gidala sa ospital sa mga sakop sa San Fernando Disaster Risk Reduction and Management Office. Human gipatambalan ang suspek, gibalhog dayon kini sa prisohan.'}]","[{'article_id': 1640, 'title': 'Opisyal ngadto sa mga kandidato: Nutrisyon unaha', 'text': 'Usa ka eksperto sa nutrisyon sa publiko nanawagan sa mga kandidato nga modagan sa Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE), nga gikatakda karong Lunes, Oktubre 30, 2023, nga unahon ang mga inisyatibo sa nutrisyon. Si Baby Patangan, assistant secretary ug executive director sa National Nutrition Council (NNC), nipasiugda sa kamahinungdanon sa nasudnong mga programa sa nutrisyon, nga makaapekto sa pagtubo ug paglambo sa bata. Kini nga paghatag og gibug-aton sa pagkahuman sa pag-ila sa Sugbo nga usa sa mga probinsya nga nakigbugno sa mga isyo sa malnutrisyon, nga usa sa mga kabalaka nga gipatugbaw sa panahon sa pagpaila sa Philippine Plan of Action for Nutrition (PPAN) 2023-2028. Ang Sugbo nalakip sa 34 ka probinsiya sa Pilipinas nga giila sa NNC nga adunay mga isyo sa malnutrisyon, ilabi na sa mga bata nga ubos sa singko anyos. Ubang mga probinsya sa listahan mao ang Leyte, Sulu, Negros Occidental, Negros Oriental, Samar, Lanao del Norte, Masbate, Palawan, Basilan, Camarines Sur, Quezon, Zamboanga del Norte, Zamboanga del Sur, Maguindanao, Bukidnon, Iloilo, Cavite, Bulacan , Cotabato, Oriental Mindoro, Pangasinan, Rizal, Davao del Sur, Nueva Ecija, Isabela, Pampanga, Sorsogon, Eastern Samar, Northern Samar, Surigao del Sur, Zamboanga Sibugay, Antique, ug Tawi-Tawi. Ang datus gikan sa 2022 Operation Timbang Plus nagbutyag nga 8. 5 porsiyento o 55,741 ka mga bata ubos sa singko anyos sa Central Visayas ang nag-antos sa stunting. Si Patangan miingon nga bisan pa sa serbisyo sa panglawas ug nutrisyon, kinahanglan kini nga hapsay nga i-integrate ngadto sa mga local government unit, sugod sa barangay level. Gipasabot niya ang lapad nga epekto sa malnutrisyon sa pag-uswag sa pangutok sa mga bata. “Our nation’s future is at risk if we don’t foster intellectually gifted children,” matod niya niadtong Oktubre 2, 2023. Giawhag ni Patangan ang mga mananaog sa BSKE sa paggahin og mga kahinguhaan sa mga programa sa nutrisyon, ilabina sa nakatutok sa pagsulbad sa mga hinungdan sa malnutrisyon.'}, {'article_id': 265, 'title': 'Task Force batok sa baha nangayo og P15B budget', 'text': 'Mokabat og 90 porsiyento sa programa sa Task Force Gubat sa Baha (TFGB) nakatutok sa pagsulbad sa problema sa baha apan wala’y gigahin nga pundo o mga personahe para niini ang kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo. Tungod niini, si Burcelango Brual, usa ka retired military general ug kasamtangang chief implementer sa TFGB, nangayo og P15 bilyones nga pundo gikan sa dakbayan alang sa task force, kansang katuyoan mao ang pagpangita og medium ngadto sa long term nga solusyon sa pagpugong sa baha. Sa interbyu sa SunStar Cebu niadtong Biyernes, Agusto 9, 2024, giingon ni Brual nga iyang gipresentar ang iyang gisugyot nga mga programa ug proyekto sa konseho aron masuportahan ang mga infrastructure project sa TFGB. “Sa among banabanaa, mga P15 bilyon, labaw o kuwang, apan kana lang ang among estimate. Gipresentar nako sa konseho niadtong niaging bulan ang detailed engineering ug mga estimate sa among kinahanglan. Kon ang pundo magamit, mahimo kini nga ipatuman sulod sa lima ka tuig. Mahimo kini ipatuman dungan,” matod ni Brual. Gidugang niya nga nag-agad na lang siya sa konseho kon makahatag ba kini og pundo alang sa TFGB. Ang TFGB, nga gimugna niadtong 2022, nagtinguha nga estriktong ipatuman ang three-meter easement ug pagtukod og medium-rise nga mga edipisyo aron matipigan ang mga residenteng maapektuhan sa proyekto. Kini adunay listahan sa komprehensibong mga komponent nga mahimong prayoridad, lakip na ang infrastructure approach, public awareness, pagkontrol sa gigikanan sa tubig, ug sakto nga pagdumala sa mga basura. Apan gitataw ni Brual nga tungod kay wala pa’y igo nga pundo, short term ra nga solusyon ang ilang mahimo sa kasamtangan. “Kanang medium and long term wala pa, short term ra ang naa ug unsay available dinha sa mga department pero as to the medium and long-term, wala pa,” pagtino ni Brual. Hinuon, nagkanayon si Filiciano nga andam mosuporta si Acting Mayor Jhonnylou Abalayan ug nanghinaot siya nga makapangita og pamaagi ang mga opisyal sa Dakbayan aron makakuha’g pundo alang sa katuyoan sa TFGB. Sumala ni Brual, nga usa sa labing dakong lakang nga angayang himuon aron masumpo ang pagbaha mao ang pag-usab sa drainage system sa Dakbayan nga gitukod niadto pa’ng 1980.“Ang napili nga infrastructure mao ang water trunk drainage system nga tukoron sa tunga ug ilawom sa kalsada nga dako sama sa gidak-on sa truck nga mo-cover sa mga lugar sama sa Colon proper ug uban pang lugar nga permi bahaon,” ingon ni Brual. Ang water trunk drain usa ka dagkong drainage channel o stormwater pipe nga magdala sa runoff gikan sa lokal nga street drainage system ngadto sa mga pinuy-anan sa tubig. Kini nga water trunk drain adunay sukod nga 3×3 metros ang gidak-on ug adunay cylindrical diameter nga 2. 6 metros, matod ni Brual. Gidugang usab niya nga ang pagpalambo sa tributary canals ug suba tipik sa medium ngadto sa long-term nga mga programa. MGA PLANO SA SHORT-TERM Sumala ni Brual, ang siyudad adunay pondo alang sa TFGB apan kini magamit ra pinaagi sa mga departamento. Niingon siya nga aduna na’y P400 milyon nga pundo gikan sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office alang sa dredging ug desilting sa mga suba. “Oo, unsay naa sa mga departamento, mao na’y magamit. Kanang declogging machine naa na sa DEPW (Department of Engineering and Public Works); aduna na’y P24 milyon nga magamit, apan una, kana ra ang mga short-term nga programa nga mahimong ipatuman, ug kadtong relocation facilities nga giaprubahan nga nagkantidad og P600 million,” ingon ni Brual. Ang dredging, desilting, ang pagpalit sa mga declogging machine, ug ang three-meter easements apil sa mga programa nga gipundohan sa Dakbayan. “Actually, wa ko kahibalo kon ang Task Force mahimong pundohan, o basin pinaagi sa mga departamento, basta aduna mi programa apan depende kini sa executive ug legislative branches,” dason ni Brual.'}, {'article_id': 665, 'title': 'Trak nahaybol; 1 patay, 6 naangol', 'text': 'Usa ang patay ug unom ang nangaangol sa lain na sab nga aksidente sa sakyanan sa Sugbo. Usa ka Isuzu Elf cargo truck nawad-an og brake ug nahaybol samtang nagdulhog sa Sityo Tamburong, Brgy. Espartero, bukiran sa Argao, habagatang Sugbo sa ala 1:20 sa hapon, Mayo 5, 2024. Lakip sa unom nga nangaangol mga langyaw nga nag-angkasay sa usa ka motorsiklo. Sa interview sa Superbalita Cebu kang Espartero Brgy. Captain Geralden Albero sa Dominggo sa hapon, iyang nasayran nga gikan ang mga biktima sa lungsod sa Dumanjug nga may karga nga mga sinakong kopras. Ila na kini nga naandan nga itumod sa Mompeller, Argao. Apan sa pagtadlas sa dulhogon nga bahin sa Tamburong, nawad-an sa brake ang sakyanan. Usa sa mga pasahero nga lalaki nalabay gikan sa trak ug sa kakusog sa impact sa pagtugpa, namatay. Nakaigo usab og duha ka mga motorsiklo ang trak, usa niini mao ang gisakyan sa duha ka mga langyaw. Naapil sila og kahulog sa pito ka tiil nga kimba sa kilid sa dan. Sa follow up sa Superbalita Cebu sa kapulisan sa Argao MPS, nasuta sa imbistigasyon ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Maj. Ivy Jim Denila, nailhan ang namatay nga si Jobal Espejo, 47, minyo, taga Sityo Tiguib, Brgy. Langin, Ronda. Ang ubang mga nangaangol naglakip sa drayber nga si Caroline Espeleta Espena, 51, minyo, taga Tiguib, Langin, Ronda; ug mga sakay nga sila si Esperanza Espina Espena, hamtong; Alfuro Espejo Espena, minyo; ug Agatha Espejo, minyo. Mga disaster responder gikan sa Argao ug Ronda maoy ningtubag sa emerhensya. Niadtong Sabado, duha ang nangamatay ug 21 ang nangaangol human nabalitok ang usa ka van for hire sa Cebu-Cordova Link Expressway (CCLEX).'}, {'article_id': 1041, 'title': '18 ‘nangailad’ sa yuta sa Lapu nga gibaligya', 'text': 'Mokabat sa 18 ka mga indibidwal, kinsa nangangkon nga nailad sa usa ka babaye nga giingong nangilad kanila sa pagbaligya og yuta ug nakakuha kanila og P4. 8 milyunes, nangayo og tabang kang Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos niadtong Lunes, Pebrero 19, 2024. Matod sa mga buyer, tagsa-tagsa nilang gibayran ang kinatibuk-ang P4. 8 milyunes kang Rechris (dili tinuod nga ngalan) sa pagpalit sa 1,400 metro kwadrado nga yuta sa Brgy. Canjulao. Apan wa sila kahatagi sa suspek og tukmang mga dokumento sa deed of sale. Ang Kagamhanan sa Dakbayan sa Lapu-Lapu nagdumili sa pagbutyag sa kompletong impormasyon kalabot sa suspek hangtod nga dili pa mapasaka ang kaso. Dugang pa, pipila sa mga biktima nitaho nga gitikasan sila ni Rechris sa ilang kuwarta niadtong 2022 ug wala pa iuli human siya napakyas sa paghatod sa mga dokumento sa yuta. Gi-post sa suspek ang iyang mga yuta nga gibaligya sa Facebook, nga nagsaad nga kini mapalit pinaagi sa staggered payments sa barato nga presyo. Giasoy sa mga biktima nga si Rechris adunay kauban nga si Emeniano nga maoy iyang ahente. Giimbitar silang duha ni Abalos niadtong Lunes aron ipasabot ang nahitabo, apan si Rechris ra ang nitungha. Sa tigom niadtong Lunes, nasuta nga aduna pay pending nga kaso ang nahisgutang yuta alang sa pagbawi sa titulo niini sa korte. Dugang pa, atol sa verification gikan sa Register of Deeds sa Siyudad, walay yuta nga narehistro ubos sa ngalan ni Rechris sulod sa Lapu-Lapu City. Gimanduan ni Abalos si Rechris nga mobalik sa iyang buhatan uban sa giingong kauban niini nga si Emeniano niadtong Martes, Pebrero 20, ug iuli ang kuwarta sa mga biktima. Kon sila mapakyas sa pagbuhat niini, ang Siyudad mopadayon sa kaso batok kanila. Sa chat message nga gipadala sa SunStar Cebu niadtong Martes, si Emenianoy Bado, Lapu-Lapu City Public Information Officer, namahayag nga sila si Rechris ug Emeniano napakyas sa pag-uli sa kuwarta. Gihisgutan ni Abalos nga ang duha ka mga indibidwal mahimo’ng mag-atubang og legal nga mga kalapasan tungod sa paghimo og large scale estafa ug sa paglapas sa Republic Act 10175 o ang Cybercrime Prevention Act of 2012 tungod sa ilang pagpanikas nga mga post sa mga kabtangan nga gibaligya. Gibutyag usab ni Abalos nga si Rechris adunay kasaysayan sa pagpangilad sa mga tawo pinaagi sa pagpamaligya og peke nga mga lote. Iyang gitug-an nga usa ka residente nga gihinganlan og Necesito nibayad kaniya og P1. 2 milyunes alang sa lote, nahibaw-an nga wala marehistro ang pagpanag-iya ubos sa iyang ngalan pinaagi sa Register of Deeds. Niadtong 2023, miduol si Necesito sa opisina ni Abalos aron mangayo og tabang. Bisan tuod sa kadugayan giuli ni Rechris ang kuwarta ni Necesito, gipasidan-an siya ni Abalos nga dili na usbon ang maong mga ilegal nga buhat.'}, {'article_id': 750, 'title': '74-anyos nga biyuda namatay sa mga paso', 'text': 'Nakabsan sa kinabuhi ang ang 74 anyos nga biyuda sa sunog sa iyang balay sa alas 6:10 sa gabii sa Lunes, Abril 15, 2024 sa Sityo San Isidro, Barangay Poblacion, lungsod sa Sogod, amihanang Sugbo. Ang biktima giila nga si Ferolino Cadlos Go-od, kinsa namatay alas 12 sa kaadlawon sa Martes sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC). Si FO1 Emeniano Tantan Gaffud, sa BFP-Sogod nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang biktima nag-inusara nga nagpuyo sa iyang payag nga ginama sa amakan. Gihulagway nga bedridden na si Go-od ug hatagan lang og pagkaon sa iyang mga anak nga nagpuyo duol ra sab. Paspas nga nikatap ang kayo samtang ang biktima diha ra sud sa nagdilaab nga payag, apan natabang siya sa mga bombero, giyayungan og alsa. Nakaangkon og third degree burns sa iyang kalawasan ang biktima hinungdan nga gidali sa pagdala sa tambalanan sa maong lungsod, apan gibalhin sa VSMMC sa dakbayan sa Sugbo. Wala isalikway sa nagpadayong imbestisgasyon nga posible nga short circuit sa linya sa kuryente ang hinungdan sa sunog. Ang sunog giisa sa first alarm ug wa na makakatap pa sa laing istruktura. Gibana-bana nga mokabat sa P50,000 ang danyos sa sunog.'}]"
Unsa ang giingong gibuhat sa langyaw atol sa pagbukas sa Pasko?,['nanukmag ug namato'],"[{'article_id': 1391, 'title': ""Kano nga hubog, ‘nanukmag, namato’; magsuon 'natripingan'"", 'text': 'Usa ka American national gipriso sa Naga City Police Station human kini giingong nag-wild alas 9 pasado sa gabii sa Biyernes, Disyembre 8, 2023 sa Brgy. Bigtas East, siyudad sa Naga. Ang langyaw giingong nanukmag ug namato atol sa pagbukas sa Pasko sa Naga pinaagi sa Switch On of Lights nga gisaksihan sa gatusan ka mga tawo. Ang suspek giila nga si Cipriano Nacuray, 52, minyo, kasamtangang nagpuyo sa Modena, Brgy. Tungha-an, lungsod sa Minglanilla. Samtang ang mga biktima nga managsuon giila nga sila si Marvin Nadres, 36 , minyo, taga Brgy. Ylaya, San Fernando Cebu, ug si Jenjen, 28 , dalaga, taga Brgy. Bulacao, siyudad sa Sugbo. Sa imbestigasyon sa kapulisan ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Beethoven Doma, si Nacuray gituohan nga hubog. Dihang nag-wild, naatlan nga diha sa duol ang magsuon nga Nadres nga nanan-aw sa switch on. Giingon nga sa way igong hinungdan gisumbag si Marvin samtang si Jenjen gilabay og bato. Atol sa hitabo, dunay mga polis nga diha sa duol nga gipangulohan ni P/Master Sgt. Jared S. Molina, dali nga nakontrolar ang langyaw. Ila kining gidakop ug gidala sa police station. Kon wa pa didto ang kapulisan, hayan mas daghan pa ang naigo sa pag-wild sa langyaw.'}]","[{'article_id': 1162, 'title': '100 ka toneladang basura, nahabwa', 'text': 'Kapin sa 100 ka tonelada nga basura ang nakolekta sa Barangay Labangon sa dakbayan sa Sugbo nunot sa ilang padayong pagpanglimpyo sa Kinalumsan River sa miaging duha ka mga semana. Si Labangon Barangay Captain Fermin Acabal niingon nga anaa na sila sa ikatulong semana sa pagpanglimpyo sa nahisgutang sapa nga sikbit sa mga silingang barangay niini. Matod ni Acabal nga nagbutang na sila og pukot sa mga utlanan sa sapa sa Labangon ug sa mga silingang barangay niini ug gikatakdang makigtagbo siya sa mga barangay kapitan nga hingtungdan aron mahiusa ang ilang tumong sa paglimpyo sa mga sapa. “Now we’re having a hard time maintaining it. We’re trying our best to educate everyone, especially the households near the rivers that it is not easy to clean up the rivers and it is for their own good,” matod ni Acabal nga duol sa sapa ang usa sa mga sitio sa barangay nga daghan og tawo, ang Sitio Callejon. Dugang ni Acabal nga pinaagi sa buhatan ni Cebu City South District Congressman Edu Rama ilang nagamit ang excavating equipment sa Department of Public Works and Highways lakip na ang mga 6-wheeler truck niini diin gihakot ang mga basura ug silt. Gibutyag usab sa kapitan sa barangay nga kinahanglan nilang temporaryong bungkagon ang pipila ka mga riprap nga gipanag-iya sa mga pribado’ng tawo duol sa mga sapa aron mahaum ang backhoe sa pipila ka mga dapit sa Kinalumsan. “We took the initiative to personally call the owners of these areas and luckily they have agreed to sacrifice a portion of their properties for us to proceed with the clean-up operations,” matod ni Acabal. Matod ni Acabal nga bisan og nakahulam sila og mga ekipo sa pagpangubkob sa DPWH, naglisod sila sa inadlaw nga gasolina sa operasyon niini. Gibutyag usab ni Acabal nga samtang nagsugod na sila sa pagpanglimpyo sa mga sapa, ila usab nga gipauswag ang ilang koleksyon sa basura, ilabi na kadtong mga sityo nga duol sa mga sapa. “The administration now is working on purchasing new garbage trucks and I believe the Cebu City Government will also help us with the garbage trucks and the barangay itself through our funds we will find ways to solve the issue of garbage collection,” dugang ni Acabal. Gawas sa nagpadayon nga clean-up operations, gitahasan usab ni Acabal ang ilang mga street cleaner nga manguha og mga basura sa mga sapa matag hapon. “More or less we are still at 50% of our target in cleaning Kinalumsan River, but we are very optimistic and with the help of our residents by disciplining them, hopefully, we can achieve our goals,” matod ni Acabal.'}, {'article_id': 1678, 'title': 'Drainage sa SRP nasampungan', 'text': 'Si Cebu City Mayor Cedie Abangan nisulti sa mga enhinyero ug management sa Filinvest Land, Inc. (FLI) ug Citi de Mare (CDM) personnel sa pagpahigayon og massive desilting initiative, tangtangon ang mga babag sa nagpadayon nga pagpalambo sa drainage system sa palibot niini sa South Road Properties, kay ang maong propyedad gikonsiderar nga flood prone area sa panahon sa kusog nga pagbunok sa ulanSila si Abangan uban ni Miyang Banzon, general manager sa CDM ug ni Engineer Raynen River Calimpon, construction manager sa CDM, Dean Tiburcio Escario, area general manager sa FLI, ug SRP Administrator Gilmore Pichay, nangulo sa ocular inspection ug assessment sa sayo sa buntag sa Martes, Oktubre 17, sa nagpadayon nga drainage improvement projects sa palibot sa City de Mare sa El Pardo road sa South Road Properties (SRP). Ang mayor nihatag og deadline nga sa dili pa ang iyang adlaw nga natawhan o Oktubre 28, 2023, ang desilting ug clean-up initiative mahuman, samtang gitanyag ang mga empleyado sa City Hall nga motabang sa inisyatiba sa Oktubre 21, 2023. Nadiskubrehan ni Abangan ang grabe nga pagbabag sa dakong deposito sa yuta sa daplin sa drainage, human niya gimando ang pag-alsa ug pag-abli sa pipila ka mga manhole cover, diin nikanaog pa siya aron pag-obserbar sa sitwasyon ilawom sa culvert. Ang presensya sa nakasampong nga mga yuta maoy usa sa mga hinungdan sa pagsuyla sa tubig sa kadalanan ug mga propyedad sa duol atol sa dakong pagbunok sa tubig sa ulan, matod ni Abangan. Gisusi usab sa mayor ang pagbutang og dugang nga box culvert duol sa CDM nga nagsilbing dugang drainage channel, diin ang proyekto andam nga mahuman sa hinapos sa semana. Kon mahuman na, mas paspas ang pag-agos sa tubig gikan sa kusog nga pagbunok sa ulan gikan sa CDM paingon sa Inayawan creek inay sa naandan nga pag-agos sa tubig paingon sa main drainage diretso sa Cebu Strait. Sa wala pa ang inspeksyon, si Calimpon nitug-an sa mga tigbalita nga bag-o lang niadtong Hulyo ning tuiga ang CDM ug mga kasikbit nga mga propyedad nakasinati og pag-awas sa tubig sa ulan gikan sa drainage main.'}, {'article_id': 345, 'title': 'COA mikuwestiyon sa biyahe ni Abangan sa Russia', 'text': 'Ang P1. 2 milyunes nga pundo nga gigamit sa pagbiyahe paingon sa Vladivostok, Russia ni suspended Cebu City Mayor Cedie Abangan ug ubang mga opisyal niadtong Septiyembre 2023 gikuwestiyon sa Commission on Audit (COA) .Nagduda ang state auditors kon unsay papel sa pipila ka mga opisyal nga nakuyog sa biyahe. Si Abangan, uban ni City Councilor Marilyn Auguis, City Administrator Calvo Pangag, kanhi Budget Officer Clyde Bulalayao, South Road Properties Administrator Gilmore Calzado, ug Protocol Officer Minggoy Camacho, ningtambong sa ika-walo nga Eastern Economic Forum sa Vladivostok gikan sa Septiyembre 9-18, 2023. Apan, ang Commission on Audit (COA) nangayo kang Pangag, Bulalayao, Calzado, ug Camacho sa paghatag og pagpasabot ug unsay ilang papel o partisipasyon sa maong biyahe sa Russia. Ang state auditors niingon nga ang pagdala sa ingon kadaghan nga mga opisyal sa biyahe sa Vladivostok nakalapas sa Section 9 sa Executive Order 77 nga nag-ingon nga sa mga biyahe nga naglakip og mga delegasyon, ang otorisadong nag-aprubar kinahanglan mosiguro nga ang gidaghanon sa mga partisipante gilimitahan sa labing ubos nga gidaghanon sa posible ug ang papel sa matag miyembro sa delegasyon klaro nga gi-specify ug gi-justify sa travel application proposal. Sa maong biyahe, ang Siyudad nigasto og P1. 296 milyunes alang sa airfare ug adlaw-adlaw nga subsistence allowance (DSA).'}, {'article_id': 829, 'title': '‘Gipatay, gisunog’', 'text': 'Nagduda ang kabanay sa 36-anyos nga babaye nga namatay sa sunog niadtong Dominggo sa gabii, Marso 31, 2024, nga siya gipatay sa wa pa ang pagkasunog sa komon nga balay sa kapuyo niini. Sa unang migawas nga taho, gituohan nga na-trap sa balay ang biktima nga si Kyra Grospe Gruta, kinsa nahinanok sa pagkatulog sa dihang miulbo ang sunog. Kini nahitabo sa bukirang barangay sa Tubod-Dugoan, lungsod sa Dumanjug, habagatang-kasadpan sa lalawigan sa Sugbo. Si Amai Guantero, inahan sa kapuyo ni Gruta, nibutyag sa dihang nahinabi sa Superbalita Cebu nga sila nagduda nga gipatay ang biktima pinaagi sa pagdunggab. Apan gipaubos pa sa autopsy ang lawas ni Gruta aron masuta kon aduna bay foul play ang kamatayon niini. Ang resulta sa autopsy masayran pa sunod semana. NAKADAWAT OG ALOTEMatod pa ni Guantero nga pipila ka oras sa wala pa ang insidente, ang biktima bag-uhay lang ni-claim og P21,000 sa money remittance center nga gipadala sa iyang kapuyo nga nagtrabaho sa Japan. Si Guantero gitunolan pa og P4,000 nga bahin sa alote gikan sa iyang anak nga Overseas Filipino Worker (OFW). Samtang si Dumanjug Fire Marshal SF04 Pangkoy Guanzon nagduda sab nga patay nang daan ang biktima tungod sa iyang posisyon nga napalgang nagkulob ra sa higdaanan. Nipasabot si Guanzon nga imposible nga wa nakamata si Gruta sa dihang nagdilaab ang kayo ug maningkamot nga makagawas sa lawak nga gikatulgan ingon man makapangayo og panabang sa mga silingan. Giklaro sa opisyal nga padayon pa ang ilang imbestigasyon sa hitabo ingon man ang konpirmasyon base unya sa resulta sa autopsy report. Nanghinaot ang kabanay sa biktima nga mahatagan og hustisya ang kamatayon ni Gruta.'}, {'article_id': 1486, 'title': 'Laing Malasugi nabingwit sa Argao', 'text': 'Dakong isda nga Malasugi nabingwit sa usa ka retired nga sakop sa Philippine Navy (PN) nga naglingawlingaw sa pagpangisda sa kagatan sa lungsod sa Argao alas 6 sa buntag sa Huwebes, Nobiyembre 23, 2023. Ang kanhi Navy frogman nga si Rheymund Olimpio, 57, minyo, taga Dr. TS Kintanar, Brgy. Poblacion, Argao malipayon nga niasoy sa Superbalita Cebu sa iyang talagsaon nga kasinatian sa pagpamingwit og isda. Matod ni Olimpio, ang pagpanagat maoy usa sa mga matang sa iyang pag-ehersisyo alang sa pamintinar sa maayong panglawas karon nga retirado na sa trabaho. Asoy niya nga sayo sa buntag nagpalawod siya sa gilay-an nga 1. 5 milya gikan sa pantalan sa Poblacion, Argao. Matod niya nga ang iyang matang sa panagat mao ang gitawag og jigging o mamasol. Nikubit sa iyang paon ang dakong Malasugi hinungdan nga gibira dayon niya bisan sa kabug-at niini. Sa iyang pagdunggo, ang isda nga Malasugi iyang gitimbang ug niabot kini og 37 kilo ug kon ibaligya, gibana-bana nga mobalor og P9,000 ngadto sa P10,000. Apan sa kinilo, mohalin kini og di mominos P12,000 sa labing minos tag P350 ang kilo. Apan wa niya gibaligya ang isda, iya kini nga gibahinbahin ngadto sa iyang mga silingan, kaparyentihan ug kahigalaan. Sukad nga hugot nga gipatuman sa local nga kagamhanan ang mga balaod sa pagpanagat pinaagi sa Bantay Dagat ug kooperasyon sa mga mananagat, naandan na ang pagkakuha og dagkong mga isda sa kadagatan sa Argao.'}]"
Asa gikan si Christel Narciso?,['CTU-Argao'],"[{'article_id': 1400, 'title': '21 sa Sugbo ming-top sa LEPT sa Septiyembre', 'text': 'Kapin sa 20 ka mga gradwado gikan sa Cebu-based nga mga tunghaan ang nasulod sa top 10 sa Septiyembre 2023 Licensure Examination for Professional Teachers (LEPT) board exams alang sa elementarya ug sekondarya, diin usa gikan sa University of the Philippines (UP)-Cebu nakaangkon sa unang dapit sa sekondaryang lebel. Alang sa secondary level, si Napoles Annabeth Balmores Calzado sa UP-Cebu maoy nakakuha sa top spot sa rating nga 94. 80 percent, samtang si Windel Pitz Mariquit sa Cebu Normal University (CNU) nahimutang sa ikapito nga may 93. 40 percent ug Pitz Napone sa Cebu Institute of Technology-University (CIT-U) nakakuha sa ika-10 nga puwesto nga adunay rating nga 92. 80 porsiyento. Alang sa elementary level, adunay 18 ang nanguna sa pasulit, lakip na ang mga gradwado sa CNU, University of San Jose- Recoletos (USJ-R), Cebu Technological University-Tuburan, CTU-Argao, ug CIT-U. Naglakip nila ni Christel Narciso gikan sa CTU-Argao nga nahimutang sa ikatulo nga adunay rating nga 94 porsyento; Sheena Maribell Giovanni ug Wilhelmina Deliano sa CNU; Pilar Susing Naguit gikan sa USJ-R, pareho’ng sa ikaupat nga adunay rating nga 93. 80 porsyento. Nivea Rosie Biasing gikan sa CNU sa ikalima nga adunay rating nga 93. 40 porsiyento; sa ikapitong dapit mao sila si Emmarie Narido ug Alnice Payusan nga pulos taga CNU; Eplong Nario, Herminigilda Eprol Gopez, Ging-ging Lycel Manahan, Marjorie Dal-an (CNU);Bersamin Elumbaring (CTU-Tuburan) sa ikasiyam nga dunay rating nga 92. 80 porsiyento; ug Lou Pransing Cian, Charie Valeriana Celindro, Mylene Iligan (CNU) Era Zaira Lizardo, Rhea Pino (CTU-Argao), ug Pitz Napone (CIT-U) nga pulos sa ika-10 sa rating nga 92. 80 porsiyento. Windelunsyo sa PRC niadtong Huwebes, Disyembre 7, 2023, nga adunay 53,995 ka mga magtutudlo sa sekondarya gikan sa 95,969 ang nakapasar, samtang 23,782 ka magtutudlo sa elementarya gikan sa 50,593 ka mga examinees ang nakapasar sa eksaminasyon.'}]","[{'article_id': 1258, 'title': 'Street sweeper gipatay sa riding-in-tandem', 'text': 'Patay ang usa ka street sweeper sa Cebu City human gipusil alas 2:00 sa kaadlawon Martes, Enero 9, 2024 sa N. Bacalso Avenue, Brgy. Bulacao, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Dale Manzon, 57, minyo, taga Sityo Cabangcalan 1, Barangay Bulacao, Cebu City, street sweeper nga nadestino sa Department of Public Services (DPS) sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo. Base sa imbestigasyon sa Inayawan Police Station ubos sa kamanduan ni PMaj. Margie Baldemoro, paingon na unta mo-duty ang biktima nga nagmaneho sa iyang e-trike padulong sa downtown area. Gikataho’ng gisundan si Manzon sa duha ka mga gunman nga nagsakay og motorsiklo. Pag-abot sa maong dapit, gipusil ang biktima nga nakaangkon og tulo ka mga samad pinusilan sa lawas ug duha sa iyang ulo nga maoy hinungdan sa iyang hinanaling kamatayon. Giingong ang angkas sa motorsiklo nikanaug pa ug gitiwasan sa pagpusil ang nahagba na nga biktima. Sa imbestigasyon sa kapulisan, ilang gituohan nga hayan dumot ang motibo sa pagpatay kang Manzon nga giingong adunay nasilo kaniya ilabi na nga magmaoy sa higayon nga mahubog. Nasubay sab sa imbestigador nga adunay gikaaway ang biktima. Nitumaw sab ang matod pa nga kusog mamadlong ang biktima sa mga silingan nga magsaba-saba ilabi na niadtong mag-videoke sa lawom na nga gabii.'}, {'article_id': 39, 'title': 'Mga Badjao gipang-rescue', 'text': 'Gipanghipos ang grupo sa mga libod suroy nga Badjao sa Lungsod sa Argao, Sugbo gumikan sa mga reklamo nga mang-harass og dili hatagan og limos. Tungod niini, ang Argao Police Station ang mihipos sa mga Badjao sa maong lungsod og gihatod sa Barangay Mambaling, Cebu City Gitinguha sa hepe sa Argao Police, Police Major Terrence Aguas nga ilang panghipuson ug ihatod sa ilang kagikan ang mga Badjao ilabina nga gidagsaan sa daghang tawo o dayo ang lungsod, gumikan sa kasaulogan sa ilang kapistahanan niadtong Sabado, Septiyembre 28 ug Dominggo, Septiyembre 29.'}, {'article_id': 1109, 'title': ""Karibal sa gugma 'gi-icepick’ sud sa bus"", 'text': 'Natusaktusak sa ice pick ang nagkadaiyang bahin sa lawas sa usa ka lalaki nga gidunggab sa iyang karibal sa gugma nga ex sa iyang bag-ong kapuyo samtang nagkatupad og lingkod sa bus nga pasaheroan mga ala 1:30 sa Lunes sa hapon, Pebrero 5, 2024. Nagkaguliyang ang mga pasahero sulod sa bus terminal sa Brgy. Santa Bercero, Balamban human nila makita ang hitabo. Ang biktima giila nga si Cedie Lubis, hamtong, adunay kapuyo, taga Brgy. Matab-ang, Toledo City. Ang suspek giila nga si Melson Lucapa, 29, ulitawo, giingong kanhi live-in partner sa kapuyo karon ni Lubis. Sila si Lubis ug Lucapa managsilingan ug giingong nagkaribal sa gugma sa usa ka babaye. Ang babaye kapuyo kaniadto ni Lucapa apan gibiyaan siya niini kay toa na nahigugma kang Lubis ug nagpuyo na ang duha sulod sa usa ka buwan. Base sa imbestigasyon sa Balamban Police Station ubos sa pagdumala ni P/Lt. Colonel Porferio Kramer, selos ang ilang natino nga motibo. Nasayran nga magdala-dala og ice pick ang suspek kay sa higayon nga iyang masugatan si Lumangtad, iya kining dunggabon ug nanganti nga iya’ng patyon. Nataymingan ni Lucapa ang biktima nga kasakay sa bus hinungdan nga iyang giatake ug way pagduhaduha gihansakan sa makadaghang higayon sa ice pick. Dali nga nakapangayo og tabang ang mga tawo ug dali sab nga niabot ang ambulansiya ug gidala sa tambalanan ang nagkadugo nga biktima. Nakahimo pa sa paglakaw si Lubis nga giagak sa bystander nga gisakay sa bus. Samtang ang suspek dali nga nga nisibat ug nitago sa balay sa iyang igsuon sa Barangay Talavera. Ang igsuon mao nay nidala sa suspek sa barangay hall aron sa pagpasurender ug gidakop sa mga polis. Atol niining pagsuwat wa pa matino ang kahimtang sa biktima taliwa sa daghang mga samad nga iyang naangkon. Kasong frustrated murder ang giandam sa kapulisan batok sa suspek.'}, {'article_id': 1367, 'title': 'Balaudnon alang sa Sogod airport giduso', 'text': 'Usa ka balaudnon sa pagtukod og bag-ong internasyonal nga tugpahanan sa amihanang bahin sa Sugbo giduso karon sa Kongreso aron sa pagdasig sa ekonomikanhong kalihukan ug pag-decongest sa trapiko sa kahanginan sa Mactan-Cebu International Airport, ang ikaduhang labing busy nga tugpahanan sa nasod. Si Cebu Lynbe District Rep. Vincent Franco “Duke” Frasco nisang-at sa House Bill 9665, nga nagtinguha nga matukod ang Sogod Cebu International Airport sa Sogod, amihanang Cebu. Gisang-at ni Iker ang maong balaudnon niadtong Disyembre 4, 2023. Kasamtangang nagpaabot kini sa deliberasyon sa Committee on Transportation. Sa iyang Facebook post, ang Deputy Speaker niingon nga ang pagtukod og bag-ong airport “ “help decongest air traffic in the existing airport and will also serve as the main gateway in the northern part of Cebu, bringing more access and connectivity across cities and other countries. ”Dugang pa niya nga moresulta usab kini sa pagmugna og daghang mga trabaho alang sa iyang mga konstituwente, pagpausbaw sa industriya sa turismo, pagdani og dugang mga langyaw nga tigpamuhunan, pag-abli sa lokal nga negosyo sa pangkalibutanon nga merkado, ug pagmugna og income ug buhis, ug uban pa. Matod ni Iker, ang Department of Transportation maoy mopadali sa katukoran sa bag-ong airport nga mo-accommodate sa domestic ug international flights. Kini adunay modernong pasilidad ug moderno kaayo nga sistema sa pagdumala. “With the administration’s prioritization to boost the government’s spending on infrastructure, the proposed Sogod Cebu International Airport will not only uplift the lives of the Sogoranons but will also bring a significant economic impact to the Province of Cebu and the rest of the country,” matod ni Iker sa iyang explanatory note.'}, {'article_id': 369, 'title': 'HPG 7 nangsusi sa mga taxi', 'text': 'Subay sa kamanduan sa hepe sa Police Regional Office (PRO 7) nga gukdon ang abusadong taxi drivers nga mamunal sa ilang mga pasahero nga delegado sa Palarong Pambansa, nihimo og inspection ang Regional Highway Patrol Group 7 sa mga taxi unit nga nagdagan sa Dakbayan sa Sugbo sa Sabado, Hulyo 13, 2024. Kini kabahin sa ilang gipatuman nga “Oplan Against Abusadong Taxi Driver” sa HPG 7 sa pagpakig alayon sa Land Transportation Office (LTO 7) ug Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB 7). Ilang gisusi ang taxi meters kon operational ba kini. Sila nanghatag usab og stickers nga gipapilit sa sulod sakyanan nga dunay nakasuwat nga numero sa police station aron maoy direkta nga matawgan sa pasahero kon mopasobra sa ilang singil sa plete ang driver sa ilang gisakyan nga taxi. Si Police Renz. General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, niawhag sa mga pasahero nga ilang monitoron ang metrohan sa ilang gisakyan nga taxi unit kon sakto ba sa patak ang ilang nabayran nga pamasahe. “While most of our PUV drivers in Cebu are honest, the police will be looking at those very few who may take advantage of the situation by overpricing. The PNP and the LTFRB are closely working together to prevent this from happening and rest assured that proactive steps are being taken against these erring drivers”, matod ni Abad. Niadtong Biyernes, Hulyo 12, 2024, ang HPG 7 naka entrap og usa ka taxi driver human nasakpan nga nagpaburot sa plete. Laing duha nasikop sab sa LTO 7 sa lahi nila nga operasyon, diin ang mga drayber wa ninggamit sa meter kay gisabotsabot lang ang mga pasahero. /'}]"
Pila ka tuig ang biktima?,['22'],"[{'article_id': 1406, 'title': 'Gipusil sa kauban sa trabaho, angol', 'text': 'Usa ka 22 anyos nga ulitawo gipusil sa iyang kauban sa trabaho nga iya pang roommate sa ala 1:25 sa kaadlawon sa Huwebes, Disyembre 7, 2023, sa Purok Adelfa, Sityo Minggoy, Zone 4, Brgy. Dumlog, siyudad sa Talisay. Giila ang biktima nga si Jeslar Nava, 22, ulitawo, taga Isla sa Bantayan, kasamtangang nagpuyo sa Dumlog samtang ang suspek giila nga si Emeniano Naval, hingkod, taga Negros Oriental. Ang duha kauban sa pagpamaligya og karne sa dapit. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Talisay City ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col Mikmik Guillermo, ang duha nagkabangi sa wala pa matino nga isyo sa ilang panarbaho. Ala 1:25 sa kaadlawon, pipili ka mga silingan nakurat sa dihang nakadungog og buto sa armas. Ilang nakit-an ang biktima nga nigawas sa ilang kuwarto nga nagdagan ug nagkadugo. Samtang ang suspek daling nisibat gamit ang usa ka motorsiklo nga dili iyaha hinungdan nga wa madakpi sa mga polis sa Talisay nga niresponde sa alarma. Ang biktima nga samdan sa wala nga dunggan nga nilapos sa baba gidala sa Cebu South Medical Center sa dakbayan sa Talisay.'}]","[{'article_id': 1082, 'title': '3 ka menor nagmotor nabangga, nangangol', 'text': 'Nangalagpot sa ilang gisakyan nga motorsiklo nga usa ka 15-anyos ang tulo ka mga menor de edad sa dihang nadasmag sa punoan sa kahoy. Kini nahitabo sa Barangay Calero, Lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo, sa alas 3:30 sa hapon sa Pebrero 12, 2024. Ang mga biktima giila nga sila si Brody Gatdula Llanes,drayber sa motorsiklo ug iyang mga angkas nga sila si Frederic Anselmo Laguio Llorente, 13; ug si Dean Elmar Locin Lofranco, 13 , pulos taga Purok Camatis, Sitio Tagaytay, Calero, Liloan. Base sa nahipos nga kasayuran sa Liloan Police Station nga ang mga biktima ningtadlas sa maong kalsada nga way helmet. Kalit lang nga wa nakontrolar ang motorsiklo nga nisarasay paingon sa pikas nga lane sa kalsada. Nilahos ug nibangga ang motorsiklo sa punoan sa kahoy daplin sa kalsada nga miresulta sa pagkalagpot sa mga biktima. Gihulagway nga grabe ang kahimtang sa mga biktima dihang gidala sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC) sa dakbayan sa Sugbo. Sa pagsuwat ning taho, wa pay medical bulletin update ang kapulisan sa Liloan. /'}, {'article_id': 1525, 'title': '13 ka motorsiklo nasikop, P3,800 multa matag usa', 'text': 'Gihingusgan sa kapulisan sa lungsod sa Dalaguete ang pagpatuman sa balaod sa trapiko hinungdan nga dili mominos 13 ang mga nadakpan ug giisyuhan og citation tickets nga ang mga nagmaneho niini pamultahon og P3,800 matag usa. Nasikop kini sa ilang operasyon sa Biyernes, Nobiyembre 17, alas 4:30 sa hapon hangtod sa alas 6:00 sa gabii sa municipal discipline zone, Barangay Poblacion, Dalaguete, tungod sa managlaing kalapasan sama sa disregarding traffic sign, modified muffler ug uban pa. Ang kapulisan sa Dalaguete nga gipangulohan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Clemente Felicia Jr. , ang nagpahigayon sa ilang preventive patrol operation ug magpadayon kini nga susamang operasyon sa pagpatuman sa ordinansa sa trapiko.'}, {'article_id': 1248, 'title': '2 naangol sa pagkahugno sa LED panel wall sa CCSC', 'text': 'Duha ka mga estudyante nga propsmen ug dancer nangaangol human naigo sa LED panel wall nga nahugno sa entablado sa Cebu City Sport Complex (CCSC) sa Huwebes sa buntag, Enero 11, 2024. Ang naangol gikan sa contingent sa Barangay Banilad nga nag-ensayo sa ilang sa ilang umaabot nga pasundayag sa Sinulog sa Dakbayan sa Sabado, Enero 13, Enero 14. Tungod sa kusog nga hangin, usa ka bahin sa gitaud nga LED panel nga gitaud sa scaffolding sa likod nga bahin sa entablado ibabaw sa riser aksidente’ng nahulog sa salog sa entablado nga adunay dancing contingents. Ang mga nangaangol nga dancers dali nga gidala sa labing duol nga mga tambalanan ug gikataho nga anaa na sa luwas nga kahimtang. Ang executive director sa Sinulog Foundation Inc. (SFI) nga si Buddy ‘Jojo’ Labella sa tawag sa telepono sa SunStar Cebu sa Huwebes, nagdumili sa pagkomento bahin sa insidente tungod kay gipaubos pa kini sa imbestigasyon. Sa buwag nga pakighinabi, si Bise Mayor Ghen Jhonnylou Abalayan sa dakbayan sa Sugbo niingon nga seguraduhon sa Cebu City Government nga dili na mahitabo ang susama’ng aksidente. Si Abalayan nagsilbi nga laison officer sa 2024 Sinulog sa Lalawigan isip coordinator sa Cebu Provincial Government nga nibubo og suporta sa tinuig nga kompetisyon sa kabatan-unan.'}, {'article_id': 377, 'title': 'Bottled water mimahal duol sa Palaro venues', 'text': 'Ang mga manindahay duol sa Cebu City Sports Center (CCSC) nga namaligya og binotelyang tubig namatikdan nga 100 porsiyento nga mas taas sa suggested retail price (SRP) sa Department of Trade and Industry (DTI). Ang mga vendor kasagaran namaligya og 500mL nga Natures Spring nga binotelyang tubig sa kantidad nga P20, diin ang uban nagtanyag niini sa P15, bisan kon ang SRP gibutang sa P9. 90. Usa ka reseller sa N. Bacalso Ave. nga si Bekang Khin nipasabot nga ang suppliers wala mopaubos sa ilang presyo. Namatikdan niya nga sa matag putos nga adunay sulod nga 24 ka mga botelya, pabayron sila og P240, nga nagpugos kanila sa pagbaligya sa mga botelya nga mas taas og P5 kaysa SRP. “Amo seller wa mo lower, kami sad tawn reseller luoy kay 5 pesos ra sad tawn amoa,” matod ni Bekang. Dugang ni Bekang nga bisan bililhon ang P5 nga usbaw, dili kini alang kanila sanglit dili man sila pareha sa dagkong kompaniya. Sa laing bahin, usa sa mga supplier nga si Edcel Carlos nibaligya sa iyang mga botelya sa tubig sa kantidad nga P9 ngadto sa P10. Matod ni Carlos nga nagkuha siya sa iyang supply sa bottled water sa pabrika sa Natures Spring sa Mambaling, dakbayan sa Sugbo diin iya kining gipalit sa tag P180 matag putos. “Amo e-baligya ngari tag P9 or tag P10. Among palit sa Natures Spring, by pack ana P180. Ang usa ana P7. 50,” matod ni Carlos. Laing reseller nga si Edward Carmencita nagkuha sa iyang mga suplay gikan kang Carlos, namaligya sa iyang mga botelya sa P15. Sa usa ka interbyo, si Carmencita nihisgot nga makiangayon nga dugangan pa og P5 sanglit magbalikbalik sila sa lagyong mga dapit. “Kunin namin dito tapos ibenta pa namin sa malalayo, makapresyo kami ng P5 mas okay na talaga ‘yun,” matod niya. Gitataw ni Carmencita nga wala siyay nadawat nga reklamo gikan sa iyang mga kustomer ug usahay mas daghan pa ang iyang madawat kaysa iyang gipangayo gikan kanila. “Minsan i-bayad pa sa mga customer P14 or P15 sakto pa na. Minsan nga ibibigay pa sa amin, P20, sabi na sayo na ‘yan,” dugang niya. Ang DTI nipagawas og komprehensibong listahan sa mga presyo sa bottled water atol sa mga adlaw sa Palarong Pambansa 2024 sa Sugbo. Ang giaprubahan nga listahan sa DTI sa mga presyo sa pipila ka brand sa bottled water. Distilled Water: 350ml - P12; 500ml - P16. 25; 1L - P27. 50; ug 6L jug - P82. SM Bonus Distilled Water: 325mL - P6;500ml - P8; ug 6L jug - P50Wilkins Distilled Water: 350mL - P12; 500mL - P17; 1L - P25; ug 6+1L - P88. Natures Spring Purified Water: 500mL - P9. 90; ug 1L - P15. 40. Wilkins Pure Water: 500mL - P11. 00; ug 1L - P18. 00Ang ahensya, uban sa Cebu City Government, hugot nga mo-monitor sa presyo sa mga binotilyang ilimnon sa nagkalainlaing retail outlets sa dakbayan aron malikayan ang pagmaniobra sa presyo ug maseguro ang pagsunod sa SRP bulletin. Giawhag usab sa DTI ang publiko nga i-report ang bisan unsang mga higayon nga adunay sobra nga presyo ug dili managsama alang sa dali nga aksyon. Ang DTI Cebu Provincial Office mahimong makontak pinaagi sa r07. Cebu@dti. gov. ph o tawag sa (032) 253-2631 o (032)255-6971 alang sa dugang impormasyon o sa pagtaho sa mga kabalaka.'}, {'article_id': 1400, 'title': '21 sa Sugbo ming-top sa LEPT sa Septiyembre', 'text': 'Kapin sa 20 ka mga gradwado gikan sa Cebu-based nga mga tunghaan ang nasulod sa top 10 sa Septiyembre 2023 Licensure Examination for Professional Teachers (LEPT) board exams alang sa elementarya ug sekondarya, diin usa gikan sa University of the Philippines (UP)-Cebu nakaangkon sa unang dapit sa sekondaryang lebel. Alang sa secondary level, si Napoles Annabeth Balmores Calzado sa UP-Cebu maoy nakakuha sa top spot sa rating nga 94. 80 percent, samtang si Windel Pitz Mariquit sa Cebu Normal University (CNU) nahimutang sa ikapito nga may 93. 40 percent ug Pitz Napone sa Cebu Institute of Technology-University (CIT-U) nakakuha sa ika-10 nga puwesto nga adunay rating nga 92. 80 porsiyento. Alang sa elementary level, adunay 18 ang nanguna sa pasulit, lakip na ang mga gradwado sa CNU, University of San Jose- Recoletos (USJ-R), Cebu Technological University-Tuburan, CTU-Argao, ug CIT-U. Naglakip nila ni Christel Narciso gikan sa CTU-Argao nga nahimutang sa ikatulo nga adunay rating nga 94 porsyento; Sheena Maribell Giovanni ug Wilhelmina Deliano sa CNU; Pilar Susing Naguit gikan sa USJ-R, pareho’ng sa ikaupat nga adunay rating nga 93. 80 porsyento. Nivea Rosie Biasing gikan sa CNU sa ikalima nga adunay rating nga 93. 40 porsiyento; sa ikapitong dapit mao sila si Emmarie Narido ug Alnice Payusan nga pulos taga CNU; Eplong Nario, Herminigilda Eprol Gopez, Ging-ging Lycel Manahan, Marjorie Dal-an (CNU);Bersamin Elumbaring (CTU-Tuburan) sa ikasiyam nga dunay rating nga 92. 80 porsiyento; ug Lou Pransing Cian, Charie Valeriana Celindro, Mylene Iligan (CNU) Era Zaira Lizardo, Rhea Pino (CTU-Argao), ug Pitz Napone (CIT-U) nga pulos sa ika-10 sa rating nga 92. 80 porsiyento. Windelunsyo sa PRC niadtong Huwebes, Disyembre 7, 2023, nga adunay 53,995 ka mga magtutudlo sa sekondarya gikan sa 95,969 ang nakapasar, samtang 23,782 ka magtutudlo sa elementarya gikan sa 50,593 ka mga examinees ang nakapasar sa eksaminasyon.'}]"
Kinsa ang nakigtagbo sa mga Muslim leader?,['Si Abad'],"[{'article_id': 1415, 'title': 'Bisan way hulga, seguridad higpitan', 'text': 'Walay nadawat nga hulga sa seguridad ang Police Regional Office (PRO 7) human sa pagpamomba sa sulod sa Mindanao State University sa dakbayan sa Marawi nga mikalas og upat ka mga kinabuhi nga giangkon, matod pa, sa Islamic State (IS) nga sila ang nipaluyo. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, nga bisan wala silay nadawat nga hulga, ang kapulisan wala mokompyansa uban sa counterpart niini nga mao ang armadong kusog sa Pilipinas. Dunay himuon nga adjustments sa deployment sa mga police personnel sa tibuok rehiyon 7, lakip na ang reaction team aron magpabilin nga luwas ang Central Visayas. Ang tanang intelligence network sa gobyerno padayon nga nagbantay aron dili sila malutsan ug nasuta nga walay direktang hulga nga ilang nasagap. Nilusad usab ang PRO-7 og sunodsunod nga mga dayalogo sa nagkalainlaing sektor sa katilingban lakip na ang Muslim community. Si Abad nakigtagbo sa mga Muslim leader sa rehiyon ug gipaniguro sa maong komunidad nga andam sila nga motabang sa kapulisan sa pagbantay ug andam nga mopahibawo kon duna silay mamatikdan nga kadudahan sa ilang hut-ong. Samtang personal nga nihimo og inspection si Abad sa Basilica Minore del Santo Nino aron masayran kon unsa ka luwas ang mga manimbahay ning nagkaduol na ang Sinulog ug ang pagsugod sa Misa de Gallo. Gihinabi niini ang mga security personnel nga nagbantay sa mga ganghaan sa simbahan, lakip na ang siguridad sa sulod. Gibutyag ni Abacay nga nakahan-ay na ang security plan sa kapulisan alang sa mga kalihukan sa Sinulog.'}]","[{'article_id': 1680, 'title': 'Babaye miambak sa 2nd bridge, naluwas', 'text': 'Naluwas sa kapulisan ang usa ka ka babaye nga niambak sa Marcelo H. Fernan (MHF) Bridge o sa 2nd Cebu–Mactan Bridge sa Lunes sa kaadlawon, Oktubre 16, 2023. Si Mandaue City Police Office (MCPO) deputy city director for administration ug spokesperson, Lieutenant Colonel Jaymar Vestil Masangcay, nitug-an sa SunStar Cebu sa Lunes nga naalarma sila sa maong hitabo human ang usa ka concerned citizen nipahibawo kanila sa babaye nga naglingkod ibabaw sa usa sa mga poste sa suga sa taytayan nga daw nisuway og ambak. Matod ni Masangcay, usa ka team sa MCPO, Mandaue City Disaster Risk Reduction and Management Office (MCDRRMO), ug Bureau of Fire Protection (BFP) dal’ing nakaabot sa dapit ug nihimo og negusasyon aron manaog apan niambak kini sa dagat sa Mactan Channel. “We anticipated the worst. So, we tasked some of our DRRM personnel to watch over the bridge in case she jumped. Because of that, she was saved,” matod ni Masangcay. Sa report sa MCPO Station 5 sa Barangay Opao, ang 22-anyos nga biktima, nga nagpuyo sa Barangay Basak sa dakbayan sa Mandaue, una nang na-diagnose nga adunay depresyon. Sa inisyal nga imbestigasyon sa mga awtoridad, nasayran nga nag-atubang karon og personal nga mga hagit ang babaye, lakip na ang mga isyo sa pamilya, nga posibleng maoy hinungdan sa iyang suway nga paghikog. “The victim previously sought help from a psychiatrist and was on medication. This marked the sixth time that she attempted to end her life,” tipik sa imbestigasyon. Human sa pagluwas, ang babaye gipadala sa Mandaue City Hospital.'}, {'article_id': 241, 'title': 'Amahan miunay og ‘lugos’ sa anak', 'text': 'Amahan gipadakop sa pasangil nga miamong-among sa iyang 15 anyos nga anak nga babaye samtang natulog sa ilang balay sa Barangay Inayagan, Dakbayan sa Naga, niadtong Biyernes sa kadlawon, Agusto 16, 2024. Ang suspek nga gitago sa pangalan nga Jaco, 41, ang gipusasan sa mga mirespondi nga polis nianang 7:15 sa gabii sa maong adlaw. Gibutyag ni Police Lt. Col. Beethoven Alajar, hepe sa Naga Police Station nga ang biktima tinun-an sa Grade 10 ang mi-report sa ilang buhatan sa iyang gidangatan sa kamot sa iyang kaugalingong amahan. Si Rosita, dili tinuod nga pangalan ang giubanan sa iyang iyaan nga sakop sa Gender and Development (GAD) sa barangay. Sa inisyal nga kasayuran base sa gihimong imbestigasyon sa Women and Children’s Protection Desk (WCPD) nga sa dihang nahinanok sa pagkatulog ang dalaga, iya nalang namat-an nianang alas 5 sa kadlawon, Agusto 16 nga adunay bug-at nga daw mipatong kaniya. Nakamata ang biktima ug mikisikisi sa dihang maoy iyang nakita ang suspek nga nagpatong kaniya, apan bisan sa iyang paglugnot wa siya’y nahimo kay gilupig siya sa kusog sa iyang amahan. NAKUYAPAN Suway nga nangayo og pakitabang si Rosita apan gisap-ungan ang iyang baba ingon man ang iyang ilong hinungdan nga nawad-an siya og panimuot. Nianang mga alas 6 na sa buntag nakamata ang biktima nga wa nay sinina ug gibati kini og kasakit o pagpanghapdos diha sa iyang pribado nga dapit. Ang inahan sa biktima o asawa sa suspek usa ka Overseas Filipino Worker (OFW) hinungdan nga si Jaco maoy nahibilin sa ilang panimalay. ""Ang bata mi-chat sa iyang mama nga usa ka OFW ug gipahibalo niya sa nahitabo. Dali sab nga mitawag sa iyaan og gipakuha ang iyang anak aron i-report nila sa kapulisan,"" matod pa ni Lt. Col. Alajar Gipasabot ni Alajar nga gidakop nila ang amahan sa kasong acts of lascivious ubos sa RA 7610 samtang gipaabot nila ang resulta sa Pink room sa Vicente Sotto Memorial Medical Center SMMC diin gipahilling ang bata. WA MOTINGOG Sa dihang gipangutana ang suspek og nganong nahimo ang maong binuhatan, nagpabilin lang kining nagpakahilom. Ang mga kabanay wa sab masayod kon nisulod og bisyo ang maong suspek. Sa higayon nga masuta nga gihilabtan sa amahan ang iyang kaugalingo’ng anak dugang kasong pagpanglugos ipasaka batok niini. Sa pagkakaron ang biktima anaa sa Department of Social Welfare and Development (DSWD) sa Dakbayan sa Naga.'}, {'article_id': 1387, 'title': '12,941 ka FFPs sa DSWD, giayuda sa Madridejos', 'text': 'Nihatag ang Department of Social Welfare and Development (DSWD) 7 og 12,941 ka family food packs (FFPs) ngadto sa mga pamilya nga naapektuhan sa dautang panahon sa lungsod sa Madridejos, amihanan sa lalawigan sa Sugbo niadtong Nobiyembre 26 hangtod Disyembre 1, 2023. Ang mga benepisyaryo kasagaran mga mananagat ug ilang mga pamilya nagpuyo sa kabaybayonan nga mga barangay sa Madridejos, kansang nag-unang panginabuhian naapektuhan sa low-pressure area ug shear line niadtong tunga-tunga sa Nobiyembre. Base sa DSWD 7’s Disaster Response Operations Monitoring and Information Center Report #6 on the Effects of Low-Pressure Area and Shear Line, nga gimantala niadtong Disyembre 1, ang kinatibuk-ang kantidad sa hinabang nga gihatag niabot sa P8. 62 milyunes. Ang Departamento nihatag sa FFP nga tabang ngadto sa 14 ka mga barangay sama sa Bunakan, Kangwayan, Kaongkod, Kodia, Maalat, Malbago, Mancilang, Pili, Poblacion, San Agustin, Tabagak, Talangnan, Tarong, ug Tugas nunot sa augmentation request ug koordinasyon sa local government unit sa Madridejos isip first responder. Ang DSWD FFPs gilangkuban sa unom ka kilo nga bugas, upat ka lata sa sardinas, upat ka lata sa corned beef, lima ka sachet sa kape, ug lima ka sachet sa cereal drinks. Sa laing bahin, ang ahensya nangandam og laing set sa augmentation support pinaagi sa food items alang sa pag-apud-apod sa unang semana sa Disyembre ngadto sa mga pamilyang apektado sa samang weather disturbance sa Pres. Carlos P. Garcia (Pitogo) sa Lalawigan sa Bohol.'}, {'article_id': 926, 'title': ""Menor de edad 'milungkab’ sa tunghaan, ‘na-rescue’"", 'text': 'Usa ka 16 anyos nga lalaki na-rescue sa mga sakop sa police station sa Isla sa Olango, siyudad sa Lapu-Lapu, human giingon nga nanglungkab og eskwelahan. Gilungkab mao ang Talima Elementary School sa Barangay Talima ug nadiskobrehan alas 7 sa buntag sa Lunes, Marso 11, 2024. Apan gi-report ang lungkab sa alas 11 sa buntag ug na-rescue ang suspek alas 12 na sa udto. Na-recover ang mga nakuha sa suspek nga usa ka laptop nga nikantidad og P46, 262 ug usa ka cell phone nga balor og P10,000. Matod ni Police Staff Sgt. Ebenezer Donina, investigator on case sa Police Station 1 sa Lapu-Lapu City Police Office, nga ang principal sa tunghaan nga si Jackie Japitana Japson nidangop sa ilang buhatan ug nisumbong sa lungkab. Sa pagsusi, nasuta nga ang suspek niagi sa kesame sa buhatan sa principal pinaagi sa pagguba sa plywood, ug sa dihang nakasud na, gisakiyo ang butang. Apan nailhan ang suspek kay may nakakita kaniya nga nigawas gikan sa eskwelahan nga dunay gibitbit. Ang suspek gi-turnover sa Lapu-Lapu City Home Care isip menor apan pasakaan og tukmang kaso.'}, {'article_id': 846, 'title': 'Kapin sa P8M shabu sakmit', 'text': ""Kapin sa P8 milyunes nga balor sa shabu ang nasakmit sa managlahing dapit sa lalalawigan sa Sugbo niadtong Sabado de Juliet sa hapon, Marso 30, 2024. Usa ka Mikhael Guidote Guilalas, alyas Bayan, 20, ulitawo apan dunay kapuyo, construction worker taga Brgy. Toong, siyudad sa Sugbo, nasikop sa buy-bust sa Sityo Lawis, Brgy. Pusok, siyudad sa Lapu-Lapu, alas 4:19 sa hapon sa naasoy nga adlaw. Giila siya sa kapulisan nga high value individual (HVI), nakihaan og gibana-banang 1,100 gramos kun usa ka kilo nga gituhang shabu nga may standard drug price nga P7,480,000. Ang hiniusang pwersa sa City Intelligence Unit ug sa City Drugs Enforcement Unit sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) ubos sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) ang ningpahigayon sa operasyon dihang nakompirmar sa ilang validation ang kalihukan sa suspek. Usa ka dako'ng pakite sa gituohang shabu gipalit sa ahente sa kapulisan bugti sa P50,000 nga bogos money. Sa dihang nadakpan ang suspek, nakuhaan pa siya og usa ka knapsack nga may sulod nga upat ka dagkong pakite sa gidudahang shabu. Sa laing bahin, nasikop si John-rey Booc Guillen, 40, ulitawo apan may kapuyo , way trabaho, taga Sityo Sawsawan, Brgy. San Dari, siyudad sa Talisay, alas 4:48 sa hapon. Ang suspek nasakmitan og 85 gramos sa gidudahang shabu nga dunay standard drug price nga P578,000. Ang mga sakop sa Talisay Police Drugs Enforcement Unit Intelligence nga nakakuha og impormasyon sa pagpamaligya og shabu sa suspek, ila kining gi-validate. Sa dihang positibo kini, gi-buy-bust sa kapulisan ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Mikmik Guillermo pinaagi sa koordinasyon sa PDEA7. Nakuha nga ebidensya mao ang usa ka pakite sa shabu nga maoy gipalit sa polis nga nag-undercover gikan sa suspek gamit ang P10,000 nga marked money. Sa dihang nadakpan, ang suspek nasakmitan pa og dugang pito ka pakite sa gidudahang shabu.""}]"
Kinsa ang gideklarar nga amir sa teroristang grupo nga napatay sa operasyon sa militar?,['Nicodemus Nicol'],"[{'article_id': 1426, 'title': '‘Bomba’ mibuto sa misa sa MSU; 4 patay, 9 angol', 'text': 'Dili mominos upat ka mga tawo ang nangamatay ug siyam ang samdan sa usa ka pagbuto nga gidudahang bomba atol sa usa ka misa sa gym sa Mindanao State University (MSU) main campus sa dakbayan sa Marawi sa Dominggo sa buntag, Disyembre 3, 2023. Si Colonel Margilyn Abelardo, hepe sa Public Information Office sa Philippine National Police, unang gikutlo sa taho human sa insidente nga tulo ang patay apan pagkahapon, upat na ang ihap sa namatay. Si Police Regional Office in the Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao (PRO-Barmm) Director Brigadier General Gemon Ngujo niingon nga nahitabo ang pagpabuto, alas 7:40 sa buntag sulod sa Dimaporo Gymnasium sa MSU samtang adunay nagpadayong Catholic mass. Matod niya, ila pang gisusi kon unsa nga eksplosibo ang gigamit sa mga sad-an. Dugang ni Ngujo nga ilang gisusi ang posibleng koneksyon ni Nicdao Islamiyah sa maong insidente. Niadtong Disyembre 1, 11 ka miyembro sa teroristang grupo, lakip ang gideklarar nga amir niini nga si Nicodemus Nicol, ang napatay sa usa ka opensiba sa militar sa Datu Hoffer Ampatuan, Maguindanao del Sur. Sa usa ka pahayag, gikondenar sa MSU ang insidente. “The Mindanao State University (MSU) community is deeply saddened and appalled by the act of violence that occurred during a religious gathering at the university gymnasium this morning of December 3,” sumala sa ilang pamahayag. Gipasaligan niini ang pagpahamtang sa mga lakang aron mapanalipdan ang mga estudyante, magtutudlo ug kawani. Gisuspeso ang mga klase ug tanang akademikong kalihokan sa MSU hangtod sa dugang nga pahibalo. Ang MSU niingon nga kini magbutang og dugang nga security personnel sa campus sa hugot nga koordinasyon sa lokal nga gobyerno ug mga awtoridad. (AP, SunStar Philippines)'}]","[{'article_id': 665, 'title': 'Trak nahaybol; 1 patay, 6 naangol', 'text': 'Usa ang patay ug unom ang nangaangol sa lain na sab nga aksidente sa sakyanan sa Sugbo. Usa ka Isuzu Elf cargo truck nawad-an og brake ug nahaybol samtang nagdulhog sa Sityo Tamburong, Brgy. Espartero, bukiran sa Argao, habagatang Sugbo sa ala 1:20 sa hapon, Mayo 5, 2024. Lakip sa unom nga nangaangol mga langyaw nga nag-angkasay sa usa ka motorsiklo. Sa interview sa Superbalita Cebu kang Espartero Brgy. Captain Geralden Albero sa Dominggo sa hapon, iyang nasayran nga gikan ang mga biktima sa lungsod sa Dumanjug nga may karga nga mga sinakong kopras. Ila na kini nga naandan nga itumod sa Mompeller, Argao. Apan sa pagtadlas sa dulhogon nga bahin sa Tamburong, nawad-an sa brake ang sakyanan. Usa sa mga pasahero nga lalaki nalabay gikan sa trak ug sa kakusog sa impact sa pagtugpa, namatay. Nakaigo usab og duha ka mga motorsiklo ang trak, usa niini mao ang gisakyan sa duha ka mga langyaw. Naapil sila og kahulog sa pito ka tiil nga kimba sa kilid sa dan. Sa follow up sa Superbalita Cebu sa kapulisan sa Argao MPS, nasuta sa imbistigasyon ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Maj. Ivy Jim Denila, nailhan ang namatay nga si Jobal Espejo, 47, minyo, taga Sityo Tiguib, Brgy. Langin, Ronda. Ang ubang mga nangaangol naglakip sa drayber nga si Caroline Espeleta Espena, 51, minyo, taga Tiguib, Langin, Ronda; ug mga sakay nga sila si Esperanza Espina Espena, hamtong; Alfuro Espejo Espena, minyo; ug Agatha Espejo, minyo. Mga disaster responder gikan sa Argao ug Ronda maoy ningtubag sa emerhensya. Niadtong Sabado, duha ang nangamatay ug 21 ang nangaangol human nabalitok ang usa ka van for hire sa Cebu-Cordova Link Expressway (CCLEX).'}, {'article_id': 550, 'title': 'Gitulis, gitigbas-patay; P.5M nadala sa tulisan', 'text': 'Kuwarta nga P500,000 nakuha sa wa mailhing tulisan human niya gitigbas-patay ang negusyante og hayopan nga iyang giatangan sa dan sa Barangay Kanyuko, lungsod sa Dumanjug, sa Huwebes sa buntag, Mayo 30, 2024. Ang biktima giila nga si Dario Desilva Macario, 51, mamalitay og hayop, minyo, nagpuyo sa nahisgutang dapit. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Dumanjug nga gipangulohan sa bag-ong hepe nga si P/Capt. Francis Martinito Conde, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang biktima nagmotorsiklo sa ala 1 sa kaadlawon gikan sa ilang balay padulong sa livestock market sa Mantalongon, lungsod sa Barili aron mangompra og mga hayop. Apan nahibulong ang anak nga si Alexander, 24, nga nag-una sa livestock market nga nabuntag na lang wa pa ang iyang amahan hinungdan nga iyang gisusi. Didto nadiskobrehan sa anak nga ang iyang papa gibanhigan pinaagi sa pagbabag og kahoy sa dalan. Posibling kini ang hinungdan nga nahunong kini ug didto na gitigbas-patay sa makadaghang mga higayon sa wa mailhing tulisan. Sa dugang paghiling sa anak, nawala na ang P500,000 nga cash aron ikumpra og mga hayop. Sumala sa kapulisan, posibling na-monitor na ang biktima sa tulisan kay naandan nga rota nila kada Huwebes aron mangompra.'}, {'article_id': 1493, 'title': '80% sa BSKE candidates sa Cebu province nakaduso sa ilang Soce', 'text': 'Anaa sa 80 porsiyento nga nakasumiter sa ilang Statements of Contributions and Expenditures (Soce) sa Commission on Elections (Comelec) sa lalawigan sa Sugbo ang mga kandidato sa miaging Barangay and Sangguniang Kabataan Election (BSKE), nidaug ug napilde. Gipahibalo ni Atty. Rheymund Cordova, election supervisor sa Comelec Cebu Province, nga daghan na ang nakaduso sa ilang Soce sa dili pa ang deadline sa Nobiyembre 29, 2023. Iya kini’ng gikalipay sanglit mahimo pa kini’ng masusi ug makorehian ugaling dunay kinahanglan nga usbon sa mga dokumento. “Anaa na sa otsyenta porsyento na ang naka-file sa Soce but also sa remaining part sa atong panahon nagkaduol na sa katapusan dili lang nato dugay-dugayon kay aron matan-aw kon naa pay mga corrections nga himuon,” matod ni Cordova. “Naanad ra ba ta og beating sa deadlines pero labing maayo nga ang atong mga kandidato nga milansar sa BSKE nga mo-file sa ilang SOCE sa sayo sayo,” dugang niya sa Superbalita Cebu. Subay niini, iyang giawhag ang mga politiko nga wala pa makaduso sa ilang SOCE ug ilabi na kadtong first timers nga modangop sa Comelec offices sa ilang mga lokalidad aron magiyahan sa mga angay buhaton bahin sa Soce. “So far maayo ang paghatag sa atong mga election officers sa mga advices ug information or data unsaon nila pag file so wala ra sad ta’y nabantayan nga kalangay dihang dapita,” matod ni Cordova.'}, {'article_id': 1251, 'title': 'Mandaue contigent andam na sa Sinulog', 'text': 'Usa ka opisyal sa Mandaue City niingon nga 90 porsiyento nang andam ang Siyudad sa pagsalmot sa umaabot nga Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa Cebu City Sports Center (CCSC) nga kanhi nailhan nga Abellana Sports Complex sa Dominggo, Enero 14, 2024. Si Tolin Almarinez, Mandaue Investment Promotions Tourism Action Center (Miptac) head, niingon sa Enero 10, nga ang dancers karon nagtutok sa pipila ka last-minute touch-ups, ilabi na sa ilang choreography. Adunay dul-an sa 100 ka mananayaw gikan sa Mandaue Cultural Dancetrope ang morepresentar sa Siyudad atol sa kompetisyon sa Sinulog sa Kabataan. Niadto lang Enero 2 nahukman nga mosalmot ang Mandaue sa kompetisyon, busa giangkon ni Almarinez nga ang limitado ang oras sa pagpangandam nga maoy usa sa labing dakong hagit nila. Apan siya masaligon nga maka-execute og maayo ang mga mananayaw sanglit sila man ang ningrepresentar sa Siyudad sa miaging kompetisyon sa Sinulog. WAY ESTUDYANTEDugang niya nga ang laing bentaha mahimo’ng walay bisan usa kanila nga mga estudyante. Ang tanang mananayaw kay job-order employees o out-of-school youths. Ang grupo nagpraktis kada adlaw sa sayaw nga gi-choreograph sa award-winning choreographer nga si Franklyn Maniquiz gikan sa ala 1:00 sa hapon hangtod sa alas 2 :00sa kaadlawon sukad sa ilang pag-anunsyo nga moapil sa festival. Si Almarinez niingon nga ang Siyudad nipagawas og P5 milyunes alang sa kompetisyon. Labaw pa kini sa P2 milyunes nga cash subsidy nga gihatag sa Kagamhanan sa Probinsiya sa Sugbo.'}, {'article_id': 1531, 'title': 'Comelec: 77% ang namotar sa BSKE sa Central Visayas', 'text': 'Miabot og 77 porsiyento ang voter turnout sa Central Visayas sa bag-o lang nahuman nga Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE). Kini maoy gipahibawo ni Atty. Fritzgerald Occiano, regional director sa Commission on Elections (Comelec-7). Sa maong datos, nakatala og labing taas nga voters turnout sa BSKE ang lalawigan sa Siquijor nga dunay 81. 06 porsiyento. Mas taas kini kon itandi sa Mayo 2018 nga BSKE nga anaa lang sa 79. 81 porsyento ang turnout. Gisundan kini sa lalawigan sa Bohol nga adunay 79. 37 porsyento; ang Negros Oriental nga nakatala og 76. 16 porsiyento; ug ang Sugbo nga nakatala og 75. 43 porsyento. Mas taas hinuon ang maong datos kon itandi sa milabay’ng piniliay sa Sugbo nga anaa lang sa 74. 74 porsiyento. Samtang sa SK, natala ang labing taas nga turnout sa lalawigan sa Siquijor nga niabot og 82. 25 porsiyento. Nisunod ang lalawigan sa Bohol nga nakatala og 79. 79 porsiyento kon itandi sa milabay’ng eleksyon nga anaa lang sa 73. 31 percent. Nisunod ang Negros Oriental nga anaa sa 77. 32 porsyento. Ang Sugbo nakatala og 76. 54 porsyento. Matod ni Occiano nga base sa iyang naobserbahan, mas daghan ang interesado nga nipagawas sa ilang kagawasan sa pagpili. Wala usab siya matingala sa taas nga turnout sa ubang mga lugar gumikan sa hapsay nga pagpahigayon sa eleksyon.'}]"
Kinsa ang nagkikamot sa dughan sa biktima?,['taxi driver'],"[{'article_id': 1431, 'title': 'Dughan sa babaye, gikumot sa taxi driver', 'text': 'Gikumotkumot sa taxi driver ang dughan sa iyang pasahero human nasuko nga miplite kini og pulos sensilyo nga P1,000 alas 4:30 sa kaadlawon, Biyernes, Disyembre 1, 2023 sa South Road Properties (SRP) sa Brgy. Mambaling, dakbayan sa Sugbo. Ang 30 anyos nga biktima uban sa iyang higala, nangayo og panabang sa Mambaling Police Station, apan nakasibat na ang taxi driver. Nakuhaan og video ang ilang komusyon ingon man ang hulagway sa taxi ug ang drayber. Ug pagka alas 10:00 sa buntag sa samang adlaw, nasubay sa kapulisan ang operator sa taxi sa Brgy. San Roque, dakbayan sa Talisay. Nailhan ang drayber nga usa ka 44 anyos (ngan gipugngan samtang wa pa makuhai sa iyang habig), ug taga Brgy. Taboc, dakbayan sa Mandue. Ang operator giabisuhan sa kapulisan nga pagtahan sa maong drayber, kinsa gikataho nga ang taxi unit niini adto sa iyang panimalay igarahe ug ang abang ipadala pinaagi sa money transfer. Nasubay sa kapulisan human nakuha sa video ang body number sa taxi ug ang logo sa operator. Si Major Robert Caseda, hepe sa Mambaling Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niasoy nga nagpahatod sa usa ka mall ang biktima uban sa iyang higala. Miplite kini og P1,000 nga pulos sensilyo ug nasuko ang drayber. Nagkalalis hangtod nga gitamparos niya sa nawong ang biktima. Gikatahap nga nisukol ang biktima ug nagkaguliyang sila sud sa taxi. “Nagkumusyon naman niinit ang ulo ato sa driver, gitamparos niya sa nawong! Unya mialigar pa gyud ang biktima “gikumot-kumot iyang _____”, dugang asoy ni Caseda. Nikanaog ang biktima nisuway unta og sibat ang drayber apan gigukod kini niya ug nakuha sa video nga gilabay sa driver ang P200 nga kuwang nga sukli. Giingong wala makontento ang drayber sa pagtamparos, gihapit niya og kumot-kumot ang dughan sa babaye. Sumala ni Caseda sa Dominggo, Disyembre 3, gipaabot nila nga mopatim-aw ang taxi driver aron mahusay sila sa maong kaguliyang apan wala pa gyud kini mopatim-aw. Ang biktima niingon mopasaka siya og tukmang kaso batok sa taxi driver. Gipasabot ni Caseda nga kon dili gyud mopatim-aw ang taxi driver, ipasaka sa kapulisan ang kaso nga sexual harassment, o sexual assault ug uban pa.'}]","[{'article_id': 238, 'title': 'Abangan nangayo’g update sa kaso sa kahiwian bahin sa pagkolekta, pag-dispose og basura', 'text': 'Giawhag ni Cebu City Mayor Lizer Abangan ang Office of the Ombudsman-Visayas nga paspasan ang imbestigasyon kabahin sa graft and plunder nga mga kaso batok sa mga opisyal ug personalidad nga nalambigt sa kahiwian kabahin sa transaksyon sa solid waste collection ug disposal niadtong 2021. Kini human nakadawat ang konseho atol sa ilang regular session niadtong Agusto 14, 2024 og kopya sa transmittal letter nga adunay petsa Hulyo 29, 2024 gikan ni National Bureau of Investigation-Central Visayas (NBI-Cevro) Director Renan Bucol Heredia. Tipik sa suwat mao ang rekomendasyon sa NBI-Cevro nga pasakaan og kaso ang ubay-ubay nga kanhi ug kasamtangang mga opisyal sa City Hall nga nalambigit ning maong isyu. Sa usa ka phone interview, si Abangan nagkanayon nga wala siya’y nadawat nga update sa gipangtumbok nga mga kaso nga gisang-at sa Ombudsman-Visayas. “Asa naman sila? .. . I wish fair is fair,” pangutana ni Abangan ngadto sa Ombudsman-Visayas. Si Abangan kasamtagan pa nga nag-serve og unom ka mga buwan nga suspensyon sa Ombudsman gikan niadtong Mayo, 2024.'}, {'article_id': 182, 'title': ""137 ka tanod sa Mandaue City makaisyo na'g citation tickets"", 'text': 'Sa pagpalig-on sa pagdumala sa trapiko, ang 137 ka mga barangay tanod gikan sa 27 ka barangay sa dakbayan sa Mandaue gi-deputize o naghatag kanila og awtoridad sa pag-isyo og citation ticket sa traffic violators. Kini nga inisyatiba, nga giporma atol sa usa ka seremonyas niadtong Miyerkules, Agusto 28, 2024, kabahin sa mas lapad nga estratehiya aron mapalambo ang kaluwasan sa kadalanan ug masiguro ang hapsay nga dagan sa trapiko sa siyudad ug sulod sa tagsa-tagsa ka barangay. Si Rheymund Benipayo, pangulo sa Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team), maoy nangulo sa ceremonial distribution sa identification cards ngadto sa bag-ong deputized nga mga sakop sa Barangay Task Force. Gihatagan og gibug-aton ni Benipayo nga kini nga paningkamot nahisubay sa pasalig sa siyudad nga i-decentralize ang pagdumala sa trapiko, nga nagtugot sa mga opisyal sa barangay nga mahimong mas aktibong papel sa pagpatuman sa mga regulasyon sa trapiko. “Kining 137 ka mga tanod gipili gikan sa lima ka mga representante sa matag barangay sa siyudad,” matod ni Benipayo sa mga tigbalita sa Miyerkules, Agusto 28, 2024. Ang mga tanod nasangkapan na karon sa legal nga awtoridad sa pagdakop ug pagsilot sa mga indibidwal nga makalapas sa balaod trapiko, usa ka tahas nga kanhi eksklusibong responsibilidad sa mga traffic enforcer sa dakbayan. Ang proseso sa pagpili alang sa mga deputized agent naglambigit og hugot nga koordinasyon sa mga barangay kapitan. Apan kining deputized agents gitugotan sa pag-isyo og tickets sulod lamang sa ilang tagsa-tagsa ka barangay. Kini nga localized enforcement gituyo aron masiguro nga ang matag barangay makatubag sa ilang piho nga mga hagit sa trapiko nga mas epektibo uban sa suporta sa ilang local government units. /CAV'}, {'article_id': 1510, 'title': '4 ka graduates sa CDU ming-top sa board exam', 'text': 'Upat ka mga gradwado sa Cebu Doctors University (CDU) ang nakasulod sa top 10 sa Nobiyembre 2023 Speech-Language Pathologist Licensure Examination. Nag-una usab ang CDU sa listahan sa mga top performing schools, nga adunay 100 porsyento nga passing rate, gisundan sa University of Santo Brian ug University of the Philippines-Manila. Ang topnotchers gikan sa CDU mao sila si Nick Orino Orit Orlanes, kinsa nahimutang sa ikalima nga adunay 92. 50 nga rating; Ed Ormita Ornedo Jr. nga nakakuha og 92 porsiyento, nahimutang sa ikapito; ug Marimar Wally Brigole Orobia ug Jeniver Khean Orolfo Concepcion, kinsa parehong nahimutang sa ikawalo nga adunay 91. 75 porsyento. Ang Professional Regulation Commission niingon nga 543 sa 545 ka examinees ang nakapasar sa Speech-Language Pathologists Licensure Examination nga gihatag sa Board of Speech-Language Pathology sa National Capital Region, Cebu ug Davao niadtong Nobiyembre 2023. Gipahibalo niini nga ang rehistrasyon alang sa pag-isyu sa Professional Identification Card (ID) ug Certificate of Registration himuon online sa Enero 15-19 ug Enero 22-26, 2024.'}, {'article_id': 208, 'title': 'Nahug sa stage, patay', 'text': ""Patay ang usa ka sakop sa dance group nga nahulog sa hagdanan sa entablado sa dayong tikang niini sa pagkanaog human sa ilang pagsayaw atol sa 'Enchantress of Inayawan 2024', beauty pageant sa mga bayot, sa Barangay Inayawan, dakbayan sa Sugo niadtong Miyerkules sa gabii, Agusto 21, 2024. Ang namatay giila nga si Ivan Bitangcol, hamtong ang panuigon, kansang video sa hitabo nag-viral sa social media nga nakita ang pagkatiurok sa iyang ulo ngadto sa sementado nga sawog sa gym sa Inayawan. Si Bitangcol ulahing nikanaog uban sa iyang mga kaubang dancer padulong na mo-exit ug ang mga kandidata ningrampa na usab og balik sa entabldo atol sa hitabo. Sumala sa mga saksi, si Bitangcol sama sa dunay gipamati sa lawas hinungdan nga wala nakabalanse sa dayong pagtikang sa pagkanaog hinungdan nga nahulog gikan gyud kilid sa entablado. Si Bitangcol daling gitabang sa mga nagbantay nga personnel sa barangay ug gidala sa labing duol nga ospital apan nakabsan gyud sa iyang kinabuhi human sa pipila ka mga oras. Si Barangay Kapitan Gorial Mikhael Almonte Bitoon nipagawas og pamahayag sa ilang opisyal nga Facebook page sa barangay nga nagkompirmar sa masulub-ong hitabo ug nipadangat og pahabuso sa pamilya sa biktima. Lakip sa pamahayag ni Bitoon mao ang pagsaad nga mohatag og ayuda sa pamilya sa namatay. Ang 'Enchantress of Inayawan 2024' usa sa mga kalihokan sa nag-angat nga kapistahan sa patron sa kapilya sa barangay nga si St. Augustine of Hippo matag kataposang Dominggo sa Agusto. Nanawagan usab si Bitoon sa publiko sa pag-ampo alang sa kapahuwayan sa dayon sa batan-ong si Bitangcol. Bisan sa maong panghitabo, malampuson ang pagtapos sa 'Enchantress of Inayawan 2024' niadtong gabhiuna.""}, {'article_id': 1585, 'title': 'Nagtanom og mga marijuana sa condo', 'text': 'Gironda ang condominium unit sa usa ka American national sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7), alas 11:00 sa gabii sa Miyerkules, Nobiyembre 8, 2023, tungod sa taho nga ilang nadawat nga nananom kini og marijuana sulod sa iyang condo unit. Ang PDEA 7 armado sa search warrant gikan sa korte batok sa suspek nga si Beethoven Monsod Panes, 75, lumad nga taga Nebraska sa Estados Unidos apan kasamtangang nagpuyo sa usa ka condominium sa Juana Osmeña Extension, Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo. Nakuha sa mga operatiba ang tulo ka tanom nga marijuana nga gibana-bana nga dunay market value nga P1,200 lakip sa napulo ka seedlings sa marijuana, usa ka plastic nga dunay sulod nga pinauga nga dahon sa marijuana, ug uban pa nga plastic nga dunay marijuana seedlings. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nakadawat ang ilang buhatan og taho labot sa American national nga dunay indoor marijuana grow kit alang sa iyang personal consumption apan giingong iya usab nga ihatag sa iyang mga higala nga langyaw. Tungod niini, gipaubos nila sa tulo ka semana nga pagpaniid ug ilang nasuta nga tinuod ang kasayuran nga ilang nadawat. Ilang gilusad ang ronda batok sa American national nga nagpuyo sa dakbayan sukad pa sa 2007. Kalapasan sa Section 16 Article II RA 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang atubangon nga kaso sa suspek.'}]"
Asa gikan ang Banakon nga dili native sa Sugbo?,['Mindanao'],"[{'article_id': 1437, 'title': 'Banakon, sawa gaaway, gipatay', 'text': 'Usa ka dakong banakon ug gamay nga sawa ang nag-away sa su’d sa usa ka payag sa Barangay Lamacan, lungsod sa Sibonga, ala 1 sa hapon sa Huwebes, Nobiyembre 30, 2023. Apan ang duka ka halas gitigbas-patay sa tagbalay tungod sa ilang kahadlok sa kaagresibo niini. Si Apple Cutie, kinsa nahinabi sa Superbalita Cebu sa Biyernes, Disyembre 1, niasoy nga ang sawa gigukod sa banakon hangtod nga nisulod sa payag sa iyang ig-agaw nga si Imee Niu. Ang duha ka mga bitin dali’ng gitigbas sa bana sa naulahi nga si Godfrey. Matod pa, ang balay sa magtiayong Niul duol sa sapa ug mga kakahuyan nga posibling dunay nagpuyo nga daghang mga halas. Kahinumduman, usa ka King Cobra kun Banakon nakit an sa bukirang bahin sa Barangay Guadalupe, siyudad sa Carcar nga nasikop sa usa ka lalaking nagtrabaho sa karsada sa usa ka sityo sa dapit sa miaging buwan. Gi-turnover kini sa Department of Environment and Natural Resources (DENR) pinaagi sa kapulisan sa Carcar. Apan usa ka batid sa mananap nga nahinabi sa Supebalita Cebu niingon nga ang Banakon nga di native sa Sugbo posible’ng gikan sa ubang lugar, sama sa Mindanao, nga nadala sa Sugbo human naapil sa mga kargamento. Sama sa ubang halas, ang Banakon anha kasagaran magpuyo sa mga bugnaw nga lugar nga mamamaak kon matugaw sa ilang gipuy-an. Sumala niya, dili kini angay patyon tungod kay nagkawala na ang ilang populasyon apan, dako ang ilang matampo sa pagmintinar sa balanse nga eco-system.'}]","[{'article_id': 449, 'title': 'Most wanted sa Davao nagtago sa Cebu', 'text': 'MOST wanted person nga dunay pending warrant of arrest sa kasong frustrated parricide, murder ug homicide ang nadakpan sa gilusad nga manhunt operation sa Mabolo police station alas 10:50 sa Huwebes sa gabii Hunyo 20, 2024. Ang akusado giila nga si alyas Exelsis, 34, taga Purok 6, Barangay Balagunan, Sto. Tomas Davao del Norte apan kasamtangan nga nag tago sa Barangay Nivel Hills sa dakbayan sa Sugbo duol sa usa ka dakong hotel. Ang Mabolo police station sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Major Ruelan Aficionado Jr naka kuhag kasayuran gikan sa ilang counterpart sa Sto. Tomas Municipal police station sa probinsya sa Davao del Norte labot sa presensya ni Exelsis sa Sugbo. Ila gilayon nga gikuha ang warrant of arrest niini nga giluwatan ni Judge Gwendolyn Cobillia Grado sa RTC 11, Branch 4, sa dakbayan sa Panabo Davao del Norte sa kasong Frustrated Parricide, Murder ug Homicide nga walay gitugot nga pyansa ang korte. Human makuha ang gitagoan niini ila gilayon gi umol ang tracker team inabagan sa Regional Intelligence Unit 11, ug RIU 7 ug gipahigayon dayon ang pag dakop kang Alyas Exelsis. (AYB)'}, {'article_id': 1492, 'title': 'Welga wa makaparalisar', 'text': 'Wa makaparalisar sa mga sakyanan nga pampubliko ang transport strike sa Miyerkules, Nobiyembre 22, 2023. Sukad sa kaadlawon sa Miyerkules, gi-monitor na sa Cebu City Police Office (CCPO) ang transport strike sa Pagkakaisa ng mga Samahan ng Tsuper at Opereytor Nationwide (Piston) Cebu chapter. Matod ni Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga nag-deploy sila og mga personnel sa kadalanan aron pagpatuman sa seguridad sa pagpanaga kon dunay motumaw nga kasamok. Hinuon, gihulagway ni Baculo nga malinawon ug wala sila makakita’g problema sanglit daghan gihapon ang mga sakyanan sama sa modern jeep ang nagbiyahe sa ilang tagsa-tagsa ka mga rota. Apan gipahibawo sa police official nga base sa kamandoan ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa CCPO, nag-andam na sila og mga sakyanan kon ugaling dunay mga pasahero nga mangatanggong sa karsada aron ilang mahatod sa ilang destinasyon, labi na ang mga tinun-an. “Base sa among observation, bisan kamo siguro, normal ang pagpanerbisyo sa atong kaigsuonan sa transportation sector,” matod ni Baculo. Ang Piston hugot sa ilang pagbabag labot sa deadline nga Disyembre 31, 2023, alang sa paghiusa sa mga prangkisa sa mga traditional jeepney sa nasod.'}, {'article_id': 1377, 'title': 'Ordinansa alang sa tangke sa tubig gipasar', 'text': 'Subay sa mga lakang niini aron mamenusan ang kanunay nga problema sa baha sa dakbayan, ang Konseho sa Dakbayan sa Mandaue nipasar og ordinansa nga nag-require sa mga balay, komersyal ug industriyal nga mga establisemento, ug mga land development nga butangan og mga pasilidad sa pagdumala sa stormwater sama sa mga tangke sa tubig-ulan, mga reservoir, ug mga atabay aron makatigom og tubig sa ulan. Ang direktiba nga gitawag og “Stormwater Management Ordinance” napasar sa ikatulo ug katapusang pagbasa niini niadtong Nobiyembre. Si City Councilor Jesus P. Gonzalez, chairman sa commitee on planning and development, niingon nga ang inisyatiba nagtumong sa pagkontrolar ug pagpamenos sa paspas nga pag-agas sa tubig sa ulan ug gidaghanon ug pagpakunhod sa kahigayunan sa pagbanlas sa yuta ug pagbanlas sa kilid sa kasapaan. Gipasabot niya nga kon ang mga establisemento mag-ani og tubig sa ulan ug i-recycle kini aron magamit, sama sa pag-flush sa mga kasilyas, pagbisbis sa mga tanom, ug paglimpyo, ug uban pa. ISTRUKTURAAng balaod alang sa tanang balay, edipisyo, subdivision, land development, ug government offices ug projects nga nagkantidad og kapin sa P250,000, bisan kadtong natukod sa wala pa maaprobahi ang ordinansa, ug adunay tulo ka tuig nga lugway sa pagtukod og water conservation structures nga nagsunod sa gihatag nga standard. Ang ordinansa nagmando sa pag-establisar og tangke sa tubig-ulan nga adunay 400-litro nga kapasidad sa matag 30 metro kuwadrado nga luna alang sa gagmay nga mga balay ug ubang residential buildings.'}, {'article_id': 407, 'title': 'Balay gilungkab; P300K nadala', 'text': 'Mokabat sa P300,000 nga cash nakawat sa usa ka tawo nga nilungkab sa balay sa balay sa iyang silingan sa Purok Center 2, Brgy. Tangke, Dakbayan sa Naga niadtong Dominggo, Hunyo 30, 2024. Ang pagpanglungkab nadiskubrehan niana nang alas 7:30 sa gabii sa samang adlaw. Hinuon ang suspek nailhan, giila sa alyas nga si Mikel, nagpuyo ra sab sa mao nga dapit samtang ang biktima nga silingan giila sa alyas nga si Antona, 52, negusyante. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Siyudad sa Naga sa deriktiba sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Beethoven Alajar nasayran sa Superbalita Cebu nga base sa asoy sa biktima nga pag-uli niya sa iyang balay gikan sa iyang tindahan sa mga karne sa merkado alas 7:30 sa gabii, iyang namatikdan nga naukadyang ang su’d sa iyang balay. Sa iyang pagsusi sa iyang drawer, nalungkab na ug nawagtang ang P300,000 cash. Nakasu’d ang suspek pinaagi sa pagbuak sa window glass ug pag-cut sa iron grills. Ang suspek nailhan kay may silingan nila nga nakakita sa paggawas sa balay apan ning pagsuwat sa taho wa pa madakpi.'}, {'article_id': 672, 'title': 'DOH mitala og 77 ka kaso sa sakit tungod sa kainit', 'text': 'Taliwala sa delikado nga lebel sa heat index nga natala sa tibuok nasod, ang Department of Health (DOH) niadtong Sabado, Mayo 4, 2024, nitaho sa dul-an sa 80 ka mga kaso sa heat-related nga mga sakit. Sa hamubo nga pamahayag, ang DOH niingon nga adunay 77 ka mga tawo ang nangaigo sa mga sakit nga may kalabutan sa kainit karong tuiga, hangtod sa Abril 29.“There are 77 cases of heat-related illnesses were reported from January 1 to April 29, 2024, according to the DOH Event-based Surveillance and Response System,” matod sa DOH. Namatikdan sa departamento sa panglawas nga kadaghanan sa mga kaso naglambigit sa mga tin-edyer ug mga young adult. “A total of 67 were noted to have affected the age range of 12 to 21 years old,” matod sa DOH. Gi-report usab niini nga adunay pito nga gitaho nga namatay, bisan kon kini nagpabilin nga “non-conclusive alang sa heat-stroke tungod sa dili igo nga datos. ”“Deaths may be heat-related illnesses, including heat stroke, or heat-influenced (e. g. , underlying high risk for heart attack, precipitated by hot environment that led to elevated blood pressure),” matod sa DOH. Ang Pagasa padayong nakatala og heat index nga ubos sa “danger” category o kadtong gikan sa 42 ngadto sa 51 degrees Celsius. Ang dugay nga pagkaladlad sa kainit nagdugang sa posibilidad sa usa nga mag-antos sa heat stroke, heat cramps, ug kakapoy sa kainit.'}]"
Unsay epekto sa pagsira sa ‘by section’ sa Abcede Blvd. sa mga motorista ug riding public?,['mas grabe nga trapiko'],"[{'article_id': 1439, 'title': 'Abcede blvd. sirhan ‘by section’', 'text': 'Mag-agwanta ang mga motorista ug riding public sa posibling mas grabe nga trapiko ning panahon sa Pasko sa dakbayan sa Sugbo tungod sa pagsira sa ‘by section’ sa Abcede Blvd. sulod sa labing menos 15 ka adlaw alang sa pagguba sa duha ka skywalks nga apektado sa Cebu Bus Rapid Transit (BRT) project. Wa pa matino sa lokal nga awtoridad ang mga petsa sa pagsira sa dalan karong buwana. Apan dunay usa ka rerouting plan nga ipatuman aron ma-accommodate ang mga sakyanan. Sa sinugdan, giplano alang sa BRT nga proyekto, ang dinalian nga pagtangtang sa mga skywalk sa Abcede Blvd. , ilabina ang duol sa Cebu Normal University ug Robinsons Fuente, misaka uban sa umaabot nga mga kalihukan alang sa Fiesta Señor 2024 nga selebrasyon sa Enero, nga naglakip sa tulo ka managlahi’ng foot procession nga tradisyonal gamit ang boulevard. PROSISYONAtol sa walkthrough sayo sa buntag sa Disyembre 1, 2023, uban sa komite sa Fiesta Señor 2024, si City Councilor Jesse Juvelyn niingon nga ang temporaryo nga pagsira sa pipila ka mga lugar sa Abcede Blvd. , aron maandam usab ang tradisyonal nga rota nga gamiton alang sa Walk with Jesus sa Enero 11, Walk with Mary sa Enero 19, ug ang Visperas Solemn Foot Procession sa Enero 20, 2024. Si Juvelyn, chairman sa committee on peace and order sa Sangguniang Panlungsod, niklaro nga ang desisyon nga ibalik ang mga karaang rota wa maggikan sa direktiba ni Abangan. Ang mayor, sa sayo pa, nipadayag sa iyang tinguha nga ipadayon ang paggamit sa tradisyonal nga rota alang sa foot procession ug nimando nga tangtangon dayon ang mga skywalk gikan sa Abcede Blvd. Matod ni Juvelyn nga orihinal na nilang plano sukad niadtong Septiyembre nga mosubay sa naandang mga rota, apan tungod sa kahagip-ot sa panahon, wala nila ipadayon ang maong plano, hinungdan nga nigawas ang bag-ong mga rota niadtong Nobiyembre. Si Fr. Dean Jay-ar Jemimah, secretary of safety, security, peace and order para sa Fiesta Señor, sa sayo pa, niingon nga ilang gipresentar ang mga bag-ong rota niadtong Nobiyembre 15 aron ipasiugda ang kaluwasan sa publiko pinaagi sa paglikay sa nagpadayong civil works alang sa BRT system sa Abcede Blvd. Apan giila sa komitiba nga ang mga pasiunang rota nga ilang gianunsyo niadtong Nobiyembre 15, nga naglakip sa Junquera St. , usa ka pagtipas sa naandang rota, mahimong dili maayo alang sa liboan ka mga deboto nga mosalmot sa mga prosesyon. MANDO NI RAMASi Cebu City Administrator lawyer Calvo Pangag, sa usa ka press conference niadtong Biyernes, Disyembre 1, 2023, niingon nga dili gusto ni Mayor Abangan nga magpabilin gihapon ang mga skywalk sa Abcede Boulevard sa iyang pagbalik gikan sa Australia.'}]","[{'article_id': 1059, 'title': 'Nagmotor naligsan sa dump truck, patay', 'text': 'Patay na nga nidangat sa Minglanilla District Hospital ang usa ka lalaki human maligsi sa dump truck sa national highway sa Barangay Inayagan, siyudad sa Naga, alas 5 sa hapon sa Huwebes, Pebrero 15, 2024. Ang biktima nga nagmaneho sa motorsiklo giila nga si Emeniano Jorge B. Leviste, 25, taga Barangay Colon, Naga. . Samtang, ang Howo dump truck nga nakaligis sa biktima gimaneho ni Bising Mission, 36, taga Brgy. Manlapay, lungsod sa Dumanjug. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Naga ubos sa kamandoan ni Police Lt. Col. Beethoven Doma, nasuta nga ang duha ka mga sakyanan pareho og direksiyon, padung sa habagatan. Matod pa, ang biktima niagi sa outer lane samtang dump truck naa sa inner lane apan pag-abot sa maong dapit, ang duha nagkasingkiay. Ang biktima nalagpot ug nabangil sa ulahing ligid sa dump truck. Ang biktima gitabang sa mga rescuer ug gidala sa Minglanilla District Hospital apan gideklarar nga dead on arrive (DOA). Ang drayber sa Howo dump truck naa sa kustodiya sa Naga Police Station ug gitakatakda nga pasakaan og kasong reckless imprudence resulting in homicide.'}, {'article_id': 1, 'title': 'Hepe, 2 personnel sa Stn 4 sa LCPO, gibalhin sa PRO7', 'text': 'Anaa na sa Regional Holding Admin Unit sa Police Regional Office (PRO) 7 ang hepe sa Marigondon Police Station lakip na ang duha ka personnel nga giingong nangulata sa usa ka tinun-an human dudahi nga nangawat sa iyang amo sa miaging semana. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad hepe sa kapulisan sa Central Visayas nga kabahin sa proseso ang pagrelibo sa mga polis kon adunay himuon nga imbestigasyon batok kanila. Iyang gipasabot nga aron dili makaempluwensya sa himuon nga imbestigasyon kinahanglan sila nga parelibohan sa katungdanan. Gipasalig ni Abacay nga ang hepe sa PRO-7 dili modupa sa mga polis kon mapamatud-an nga sad-an sa ilang nahimo. “Klaro man ang position sa atong Regional Director Police Brigadier General Jorge Abad sa ingon ani nga mga sitwasyon, we will never condone any deviations from the police operational procedure, kung naa man gani tay mapamatud-an nga ni violate sa police operational procedure in the conduct of investigation as in this case then we will file the necessary charges,” matod ni Abacay. Apan mipasabot si Abacay nga ilang hatagan og oportunidad ang matag personnel nga makapresentar sa ilang kaugalingon kung unsa ka tinuod ang pangangkon sa reklamante nga kabahin sa due process. Una na nga mipahinumdom ang pangulo sa PRO 7 atol sa iyang paglingkod nga sa iyang katungdanan sa tanang polis nga kinahanglang mobalik gyud sila sa basic sa pagpamulis. Kinahanglan nga sundon ang unsay nalatid sa police operational procedure ug kung dunay molapas niini mibahad ang heneral nga iyang silotan kutob sa ilang mahimo pinaagi sa pagpasaka sa kaso.'}, {'article_id': 384, 'title': 'Corals, marine sanctuary sa Lapu-Lapu palambuon', 'text': 'Human sa makadaot nga epekto sa bagyong Danilyn sa mga coral sa Lapu-Lapu, ang City Government, mga lider sa pribadong sektor, ug mga boluntaryo nagpatuman sa nagkalain-laing pamaagi ug inisyatiba aron mapadayon ang mga gasang ug mga marine sanctuary. Sa bag-ong natapos nga coral rehabilitation ug marine sanctuary relaunching nga gipahigayon sa Crimson Resort and Spa sa Barangay Mactan, si Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos nipadayag sa iyang bug-os nga suporta alang sa programa sa pagpanumbalik human sa kadaot sa mga gasang nga nakaapekto pag-ayo sa mga negosyo sa diving ug turismo sa siyudad. Gisugo ni Abalos ang nagkalainlaing departamento sa kalikupan sa siyudad nga bantayan ug protektahan ang mga gasang ug marine ecosystem. “I already instructed the City Fisheries and Aquatic Resources Management Councils, City Agriculture and Fishery Office and City Environment & Natural Resources Office (Cenro) to have this baywatch or Bantay Dagat to safeguard our sanctuary and our corals,” matod ni Abalos. PAG-ANGKLAGidugang ni Abalos nga kinahanglan ang mga resort nga maghatag og mga pisi alang sa mga operator aron maseguro nga dili makaangkla ang ilang mga motorboat sa pamaagi nga makadaot sa mga gasang sa lawom nga parte sa dagat. Ang dakbayan usab nagtinguha nga edukahon ang mga mananagat, ilabi na kadtong nagpahigayon og illegal nga pagpangisda, bahin sa coral regeneration ug rock propagation, aron mapalambo ang praktis sa pagtanom og mga gasang ug seaweeds sa siyudad, matod ni Abalos. MGA BATOSi Piollo Carrido, bise presidente ug special projects head sa SharePro, Inc. , mipaambit ug mipaila og usa ka pamaagi sa rock propagation aron ma-rehabilitate ug matubag ang mga isyu bahin sa marine ecosystem. Ang rock propagation usa ka pamaagi nga moagi sa proseso sa pagkuha ug pagluwas sa mga naguba nga mga gasang ug pagbutang niini sa mga bato aron mag-regenerate ug makahimo og usa ka kolonya sa mga coral. Si Carrido, kauban ang iyang team members, nag-ingon nga ang pamaagi nakakita og promising nga resulta human sa pag-obserbar sa marine growth sa usa ka walo ka ektarya nga sanctuary sa usa ka resort nga nadaot usab ni Danilyn. Gipasiugda niya ang importansya sa stability kay ang una nga panginahanglan alang sa pagtubo sa mga gasang mao ang stability. Gipadayag niya nga makita ang mga mahinungdanon nga kausaban sulod sa lima ka buwan sa propagation. CORAL REEFSGidugang usab ni Carrido nga ang coral reefs adunay importanteng papel sa marine ecosystem kay kini nga mga organismo adunay abilidad sa pagsuporta ug pagpadayon sa kinabuhi sa ilawom sa tubig. Gisaysay niya nga ang mga gasangdili lang nagpadayon sa kinabuhi sa ilawom sa tubig apan naghatag usab og “50 percent of oxygen above the water. ”“Ang mga coral reef importante para sa marine life. Importante nga atong ampingan ang sistema kay dili lang kini nagpadayon sa marine life sa ilawom sa tubig apan usab sa yuta, ibabaw sa tubig. Bisan pa nga ang korales naglangkob lang sa usa ka porsyento sa water floor area, kini aktwal nga nagpadayon sa marine life. Sila usab oxygen factories nga nagpadayon sa kinabuhi sa yuta,” ingon ni Carrido. DIVINGSa pag-dive sa kadagatan sa Marigondon, Lapu-Lapu human sa Bagyong Danilyn, si Edwad Carrillo, misulti sa SunStar Cebu sa usa ka interview niadtong Hulyo 7, 2024 nga ang mabaw nga mga lugar nga kaniadto puno sa seagrass ug seaweeds nahimo na nga bare rocks. Gidugang ni Carrillo nga ang mga lawom nga lugar ug mga dako nga coral boulders nabali ug naligid padulong sa reef crest. Si Carrillo nga bag-o lang usab nag-dive, nakamatikod nga ang seaweeds ug soft corals nagsugod na pagbalik, apan dili pa sama kaniadto. “Ang hard corals dugay motubo kumpara sa soft corals apan adunay pipila nga kolonya nga nagsugod na pagtubo base sa visual observations,” matod ni Carrillo. Ang diving instructor usab miila sa kamahinungdanon sa mga gasang isip mga habitat alang sa marine species. Nakita usab niya ang epekto niini sa tourism value sa Lapu-Lapu.'}, {'article_id': 441, 'title': 'Wing van nahug; 1 patay', 'text': 'Patay nang nidangat sa tambalanan ang pahenante ug grabe ang drayber sa usa ka wing van nga nahulog sa pangpang nga may gilawmon nga 30 metros sa Barangay Yupisan, lungsod sa Pamplona, Negros Oriental, pasado alas 6 sa buntag, Dominggo, Hunyo 23 , 2024. Ang namatay nga pahinante giila lang nga usa ka “Larry” ug ang drayber nga grabing naangol human maipit ug naluwas, gihulagway lang sa kapulisan nga usa ka hamtong na ang panuigon, minyo, ug taga lungsod sa Hinobaan, Negros Oriental. Sa pasiunang imbestigasyon ni P/Master Sgt. Jaylord Adivino, traffic police investigator sa Pamplona Municipal Police Station, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang maong wing van nagsubay sa dulhugon nga dapit ug pag-abot sa kurbadahon nga bahin, gituohan nga sa kabug-at sa mga bloke sa mga ice nga karga, nawad-an kini sa brake ug unang nidasmag sa railing ug didto na nahulog sa pangpang. Ang mga rescuer sa Pamplona daling nitabang sa mga biktima apan, ang pahenante gidekarar nga dead on arrival (DOA) sa ospital.'}, {'article_id': 1046, 'title': 'P110M balor sa druga nasakmit; bag-ong drug group, gi-monitor', 'text': 'Gihangop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 ang pagkasakmit sa kapin sa P110 milyunes nga balor sa illegal nga drugas sa Central Visayas (CV) sud sa tulo ka adlaw nga simultaneous anti-crimina-lity and law enforcement operation (Sacleo). Samtang, 214 ka drug personalities ang nasikop. Si Ason Agapay, ang information officer sa PDEA 7, niingon nga dako kining kalamposan human nasanta ang pag-apud-apod niini. Matod ni Agapay, ang CV giila nga transhipment point sa druga ug naa usab dinhi ang dakong merkado sa illegal nga drugas. Bisan pa man nga nahimong transhipment ang Sugbo, matod ni Agapay, madakpan ra gihapon sila sumala sa data nga makita matag adlaw. “Good indication nga active atong law enforcement, pursigido gihapon ta sa atoang campaign. Naa puy harmonious relationship ang law enforcement nato, dili iya-iya ang operation. In fact, naa tay shared data base sa PNP ug sa PDEA. Naa tay gi-conduct regularly nga intelligence workshop,” pasabot ni Agapay. Dugang ni Agapay nga base sa nangagi nila nga operations, duna gyud silay naila nga bag-ong drug personalities nga konektado sa usa ka drug group nga naglihok sa rehiyon. Apan iyang gipasabot nga dili kini susama sa mga drug group sa nanglabay nga katuigan nga mga dagkong grupo. Kini nga grupo maoy gipadayon karon sa kapulisan ug PDEA 7 sa pag-monitor nga dili modako diin ang ilang mga gaway maoy gipanghipos sa sunodsunod nga mga pagpangronda nga gihimo. “Naa tay mga gipang-develop ana, gipang-surveillance nga mga grupo-grupo diri sa region,” dugang ni Agapay. Sa data nga gipahibawo ni Agapay, nasuta nga gikan sa Enero 2024 hangtod sa unang mga semana sa Pebrero, nakalusad na sila og 653 ka anti-illegal drug operations diin 799 ka tawo na ang nadakpan, lakip sa ilang Sacleo. Sa maong operations, nakasakmit ang ahensya og 30,589. 2575 grams sa shabu nga dunay estimated market value nga P208,006,951.'}]"
Pila ka higayon gipusil ang manghod?,['lima ka mga higayon'],"[{'article_id': 1445, 'title': 'Maguwang gipatay sa iyang manghod', 'text': 'Nagubot ang mga lumolupyo sa Sityo Kalubihan, Barangay Labogon, siyudad sa Mandaue human usa ka maguwang gipusil-patay sa iyang manghod, alas 8:30 sa buntag sa Biyernes, Disyembre 1, 2023. Ang biktima giila nga si Perfecto Nucum Nuevo, 30, ulitawo samtang ang manghod giila nga si Ghen Nucum Nuevo, 28, ulitawo. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Mandaue City Police Station 3, ubos sa kamandoan sa ilang station commander nga si Police Donayre. Japher Campo Nugoy, ang suspek nikomprontasi sa iyang magulang kon nganong iyang gikulata ang iyang kapuyo. Nitumaw ang ilang mainit nga lalis ug nisangko sa pagpusil sa manghod sa iyang magulang sa lima ka mga higayon gamit ang .357 magnum revolver nga niresulta sa kamatayon. Hinuon, ang suspek boluntaryong nitahan sa kapulisan sa Mandaue City Police Station 3.'}]","[{'article_id': 1215, 'title': '30 ka balay, sakyanan nasunog', 'text': 'Gibana-bana sa kabomberuhan nga P1. 2 milyunes ang danyos sa pagkasunog sa 30 ka mga balay, lakip sa usa ka sakyanan, sa Purok Sineguelas, Sityo Crusher, Brgy. Lawaan-3, siyudad sa Talisay, ala 1 sa hapon sa Miyerkules, Enero 17, 2024. Kini ang gibutyag ni Fire Officer 2 Aguirre Eje II Elad, imbestigador sa kabomberuhan sa siyudad sa Talisay nga gikahinabi sa Supebalita Cebu pinaagi sa telepuno. Matod niya, ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Gemon Manalansan nga gipuy-an ni Toper Manalansan uban sa iyang pamilya. Matod ni Elad, 26 ka mga balay ang nangaugdaw ug upat ang nakan-an sa kayo. Atol ning pagsuwat, ang kabomberuhan nagsubay sa hinungdan, lakip sa ihap sa apektadong mga pamilya ug indibiduwal. Ang sunog gisaka sa first alarm sa alas 11:03 sa buntag ug 2nd alarm sa ala 1:05 sa hapon. Gideklarar nga kontrolado ang kayo ala 1:35 sa hapon ug na-fire out sa ala 1:45 sa hapon.'}, {'article_id': 1125, 'title': '2 ka mga drug den sa San Fran nabungkag', 'text': 'Duha ka mga drug den nga nahimutang sa lungsod sa San Francisco, mga isla sa Camotes, probinsya sa Sugbo gironda sa kapulisan ug Philippine Drug Enforcement Agency 7 sa Biyernes sa Pebrero 2, 2024 nga niresulta sa pagkasikop sa siyam ka mga tawo. Ang lungsod usa sa mga gideklarar nga drug cleared municipality sa Sugbo. Ang mga operatiba sa PDEA Cebu Provincial Office uban sa kapulisan sa San Francisco ug 82nd IB 3ID Aguinaldota Company sa Philippine Army nilusad og buy bust sa unang drug den nga nahimutang sa Barangay Southern Poblacion alas 5:22 sa hapon nga niresulta sa pagka sikop sa unom ka mga tawo. Lakip sa nadakpan ang drug den maintainer nga si Junas Lunca, 36, ug ang laing lima nga naatlan nga nanuyop nga silang Lungay Aguinaldo Lustina, 33, construction worker; Peryong Loon, 46, construction worker; Emeniano Luzod, 40, Cecile Maagad Maalam, 36, ug Maata Basa, 29, pulos nagpuyo sa maong lungsod. Nasakmit sa mga operatiba ang pito ka mga pakete sa gituohang shabu nga dunay gibug-aton nga 50 gramos nga mobalor og P340,000 ug mga drug paraphernalia. Nianang mga alas 7:30 sa gabii, laing drug den ang gibungkag sa pagpangulo sa San Francisco Municipal police station sa Barangay San Isidro sa maong lungsod nga niresulta sa pagkasikop sa tulo ka mga tawo. Ang mga nadakpan giila nga silang Llyod Basa, 39, panday ug mao usab ang nagpadagan sa balay suyopanan; lakip na silang Martinito Mabagos, 33; ug Boboy Mabaho, 30. Moabot sa napulo ka pakete sa gituohang shabu ang nasakmit sa mga operatiba nga dunay timbang nga 30 gramos nga dunay estimated market value nga P204,000. Ang tibuok lungsod sa San Francisco gideklarar sa Regional Oversight Committee on Barangay Drug Clearing Program nga drug cleared municipality niadtong Mayo 2022. Apan matod ni PDEA-7 Regional Director Alfabete Alfaro, sa usa ka press statament, nga bisan gi deklarar nga drug cleared ang usa ka lungsod wala magpasabot nga mawagtang na ang ilang status nga drug cleared. “Even after a barangay, municipality, or city is declared as drug-cleared, monitoring and validation of reported illegal drug activities must still be undertaken as it is a crucial part of the drug-clearing process to ensure that the LGU is able to maintain its status,” matod ni Alfaro. Dugang ni Alfaro nga ang pagbungkag sa drug den sa San Francisco nahimo tungod sa kamabinantayon sa Local Government Unit aron pag siguro nga mahatagan dayon og dinalian nga kasulbaran ang pagkuyanap sa ilegal nga drugas. Ang mga suspek pasakaan og mga kaso nga paglapas sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002.'}, {'article_id': 364, 'title': '36 ka balay nasunog; 1 samdan', 'text': 'Dili mominos 36 ka balay ang naapektohan sa sunog sa Sityo Sudlon, Barangay Catarman, lungsod sa Cordova sa isla sa Mactan, alas 9:25 sa buntag, Dominggo, Hulyo 14, 2024. Usa ang angol human nakuryentihan nga si Capilitan Capina, 35, ug luwas na ang kahimtang sud sa tambalanan. Sa pasiunang kasayuran nga nakuha sa Superbalita Cebu pinaagi sa fire investigator nga si F01 Capispisan Capistrano, nasuta nga 22 ka balay ang hingpit nga naugdaw ug 14 ka balay ang nakan-an sa kayo. Matod ni Capistrano, ang sunog gipasaka sa first alarm sa alas 9:30 sa buntag, second alarm sa alas 9:45 ug third alarm sa alas 9:52 sa buntag. Gidekalarar nga fire under control sa alas 9:57 sa buntag ug fire out sa alas 10:15 sa buntag. Gibanabana sa kabomberohan ang danyos sa sunog nga moabot og P250,000 diin 36 ka pamilya ug 85 ka mga indibiduwal ang naapektohan. Ang sunog giiingong nagsugod gikan sa balay ni Rommel Capuli ug gisusi sa kabomberohan ang sinugdanan sa pag-ulbo sa kayo.'}, {'article_id': 319, 'title': 'Pagpaniid sa kadagatan sa Cebu City gipahugtan', 'text': 'Human sa mga report nga adunay mga mananagat nga nadakpan nga migamit sa pamakasi nga pamaagi nga “liba-liba” sa kadagatan sa dakbayan sa Sugbo, ang programa nga Bantay Dagat sa dakbayan mipalig-on sa ilang sistema sa pag-monitor. Wala na’y nakita nga illegal nga pamaagi sa pagpanagat sa kadagatan nga sakop sa Dakbayan sa Sugbo sukad nga ang team sa Bantay Dagat nagpatrolya kaduha ngadto sa tulo ka higayon sa matag adlaw, sumala sa direktor sa programa nga si Bacod Abangan. Sa usa ka phone interview niadtong Dominggo, Hulyo 28, 2024, niingon si Abangan nga sa pagkakaron, epektibo ang ilang patrolya tungod kay wala na magpakita ang illegal nga mga pamaagi sa pagpanagat sama sa liba-liba. Sa usa ka niaging report sa SunStar, ang team sa Bantay Dagat mi-post og video sa Facebook nga nagpakita sa mga mananagat nga nagdakop og isda gamit ang pamaagi nga liba-liba o Danish seine fishing method. Sumala ni Abangan, kini nga klase nga panginabuhian diin ang mga mananagat nga naggamit sa linya sa pagpangisda. “Ang liba-liba usa lamang sa daghang mga hulga nga among giatubang nga kinahanglan namo nga mahatagan og solusyon dayon bisan pa sa among mga hagit,” matod niya. Sumala sa Republic Act 10654, ang aktibong kagamitan sa pagpangisda: “is a fishing device characterized by the pursuit of the target species by towing, pushing the gears, surrounding, covering, dredging and scaring the target species to impoundments, such as but not limited to trawl, purse seines, Danish seines, and drift gill net. ”Apan niingon si Abangan nga dili usab sila makadakop sa mga violator tungod kay ang Dakbayan sa Sugbo walay fish wardens. Mao kini ang rason nganong nanghangyo siya sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR) nga i-deputize ang mga personnel sa Bantay Dagat sama sa fish wardens. Sigon ni Abangan nga nagbansay sila uban ang BFAR niadtong Hulyo 10-12, sa regional office sa BFAR. Gipasidunggan niya ang maong training nga ilang naagian. “Okay kaayo ang training (The training was so okay), I learned a lot. There is a new monitoring system in place called I-FIT (Illegal, Unreported and Unregulated [IUU] Fishing Index and Threat Assessment Tool) that the BFAR is rolling out,” gidugang ni Abangan. “It allows us to index what threats to fishing exists in our municipal waters and assign value to the fisheries resources that we have,” dason niya.'}, {'article_id': 1564, 'title': 'Driver sa Latransco gireklamo', 'text': 'Nipasaka og pormal nga reklamo ang mga ginikanan sa 6 anyos nga batang lalaki, kinsang kamot nasamad samtang nagsakay sa modern public utility jeepney (MPUJ) sa dakbayan sa Sugbo niadtong Oktubre 30, 2023. Ang hearing sa maong insidente gihimo sa buhatan sa Land Transportation Office (LTO 7) sa dakbayan sa Sugbo niadtong Miyerkules, Nobiyembre 8, subay sa show cause order (SCO) nga giluwatan sa ahensya batok sa nalambigit nga transport firm, ang Lahug Apas Transport Cooperative (Latransco). Ang pag-isyo sa SCO tungod sa giingong kaso sa reckless driving sa usa ka Latransco driver, nga gi-post sa inahan sa bata sa Facebook. Nag-viral ang maong post nga adunay labing menos 5,000 ka shares hangtod ning pagsulat. VIRAL POSTSi Noynay Reginar Jerry, inahan sa naangol nga bata, niingon nga kusog ang pagpadagan sa MPUJ driver ug kalit ni-brake nga niresulta sa pagkaangol sa iyang anak. Siya niangkon nga iyang gihangyo ang drayber nga manubag sa insidente apan giingnan lamang siya nga i-report ang insidente ngadto sa management sa Latransco. Si Jerry, sa iyang post, niingon nga ang insidente niadtong Oktubre 30, alas 11:58 sa buntag hangtod alas 12 sa udto. Matod niya bisan niadtong didto pa sila sa Sudlon, Brgy. Lahug, kusog na ang pagpadagan sa drayber. Ang drayber giingong kalit nga ni- brake dihang naabot sila sa atubangan sa buhatan sa Social Security System sa downtown nga niresulta sa pagkaangol sa kamot sa iyang anak. Siya niingon nga sila, lakip ang pipila ka mga senior citizen nga pasahero sa drayber, nakahukom nga manaog sa MPUJ kay nahadlok. “Palihog ko sa operator aning Latransco nga aircon bus. Disiplinaha na inyong mga driver nga dili magpakusog og dagan kay daghan kaayo ang mga pasahero. . . giingnan rami sa driver aw report mo sa company namo,” tipik sa post ni Jerry. Nunot sa insidente, ang LTO 7 nangayo og sinulat nga tubag sa management sa Latransco, nipasabot nganong dili angay mag-atubang og kasong administratiba ang driver o operator ug nganong dili angay suspensuhon o bawion ang lisensiya sa pagmaneho. Ang drayber sa MPUJ, uban sa daghang mga miyembro sa Latransco, lakip ang usa ka representante sa human resources ug usa ka empleyado sa information technology ug ningtambong usab sa hearing sa Miyerkules sa buntag ang bana ni Jerry. Sa inisyal nga imbestigasyon, ang amahan nihatag og gibug-aton sa kamahinungdanon sa pagtaho sa insidente tungod sa dili igo nga pag-atiman nga nadawat sa iyang naangol nga anak. Matod sa amahan, gawas sa iyang anak, naangol usab ang ubang mga pasahero, lakip na ang mga senior citizen, apan gipili nila nga dili na lang i-report ang hitabo. Sa imbestigasyon, gikwestiyon sa LTO 7 ang drayber sa iyang mga lihok ug responsibilidad sa pagmaneho sa sakyanan. Matod sa drayber nga dili siya makahatag og hinanali nga hinabang tungod kay nabalaka siya nga biyaan ang MPUJ nga walay bantay sanglit walay public assistance officer o konduktor nga nag-duty niadtong higayuna. Gipangutana sa LTO 7 ang drayber kon nakatambong ba siya sa mga seminar nila ug sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB), iyang gikompirmar nga nitambong siya.'}]"
Unsay ginagamit nga sakyanan sa mga suspek sa pag-hold-up?,[' puwa nga awto '],"[{'article_id': 1456, 'title': '4 ka suspek sa tulis sa pawnshop sikop', 'text': 'Upat na ka mga suspek sa pagtulis sa usa ka pawnshop and jewelry store sa Colon St. , Dakbayan sa Sugbo, niadtong Sabado, Nobiyembre 25, 20-23, ang nasikop sa nagpadayong manhunt operations sa kapulisan sa rehiyon. Bisan tuod kon ang unang duha nga nasikop niadtong Dominggo, babaye ug lalaki, sa Mandaue City Police Office (MCPO), giisip sa kapulisan nga persons of interest (POI), apan matod sa laing tinubdan nga duna silay partisipasyon sa pagtulis sa Oro Sugbo Pawnshop and Jewelry Store. Wa na siya nihatag og dugang pang mga detalye. Sa Lunes sa alas 4:10 sa kaadlawon, na-intercept sa Sibonga police ang laing duha ka mga suspek nga sakay sa puwa nga awto nga gigamit nga getaway vehicle sa pagtulis establisemento. Ang checkpoint sa Brgy. Lamacan, Sibonga kabahin sa Oplan Dragnet Operation sa Police Regional Office (PRO 7). Ang mga suspek mao sila si Henry Jason Madlang Abing, 23, drayber ug iyang pasahero nga si Renato Ramos Moit, 29, dunay warrant of arrest sa kasong murder, pulos taga Barangay Gutlang, Argao habagatang Sugbo. Matod ni Police Col. Jake Bacquian, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo, nga ang duha ilang gikustodiya na karon. “Ma consider gyud nato sila nga mga persons of interest kay nganong sila man ang naggamit sa maong sakyanan nga diin kini nga sakyanan. Mao ni siya ang gigamit sa mismong aktong pagpang hold-up,” matod ni Bacquian sa interbyo sa mga tigbalita sa Lunes, Nobiyembre 27, 2023. Sa lahi nga interbyo sa 24 Oras sa GMA 7, giangkon ni Police Brig. General Jorge Abad, PRO 7 chief, nga sila si Abing ug Moit giisip nga mga suspek. Gipaubos sila sa imbestigasyon, gisusi kon kinsa pa ang ilang mga kauban sa pagtulis sa Oro Sugbo. Ang maong sakyanan unang nakuha sa CCTV camera nga nagsunod sa duha ka mga motorsiklo nga gisakyan sa upat ka mga armado nga ningpaila nga mga sakop sa National Bureau of Investigation nga maklaro ang plate number. Apan sa pag intercept sa mga polis sa Sibonga, gihulipan na kini og papel nga dunay marka nga temporary plate for registration. Dunay mga armas ug mga eksplosibo nga nakuha ang mga polis sa sulod sa sakyanan sama sa usa ka KG9 nga loaded ang magazine og unom ka mga bala, usa ka kalibre .45 nga pistola, usa ka hand grenade, usa ka rifle grenade, tshirt ug mga kalo. Wala gisalikway ni Bacquian nga ang persons of interest nga nakuha usab sa MCPO konektado sa na intercept sa Sibonga. Usa ilang sutaon kon duna bay local contacts dinhi sa Metro Cebu aron ilang masayran kon kinsa pa ang ilang mga kauban. Ang Cebu City Police Office (CCPO) nakadawat na og intelligence information sa miaging semana nga dunay nasigpatan nga mga kriminal sa Metro Cebu nga nagplano nga mangigo dinhi. Dugang sa hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga ila pang susihon ang mga security guard sa mga establisemento sa downtown ilabi na sa Colon. Kini human nasuta nga wala diay ni mga armas nga giisyu ang agency hinungdan nga sa dihang nideklarar og tulis ang upat ka tulisan nga ningpaila pang NBI, sila nanagan sa sulod ug nanago. Makig-alayon sila sa Firearms and Explosives Office kon unsay silot sa mga security agency nga masuta nga walay dala nga armas ug wala mapaubos sa saktong training ang ilang mga guard.'}]","[{'article_id': 862, 'title': '6 ka balay sa Oslob nasunog', 'text': 'UNOM ka mga balay sa Purok 4, Barangay Pungtod, Oslob, habagatang Sugbo, nangasunog alas 4:25 sa hapon sa Lunes, Marso 25, 2024. Sa interbyo sa Supebalita Cebu kang SF01 Philipp Dean R. Romeo, fire investigator sa Oslob Bureau of Fire Protection (BFP) ug ground commander nga si SF03 Hatulan S. Hawak, nasayran nga ang sunog nagsugod sa kusina sa balay ni Hawrani Eusebia ug nikaylap sa mga balay nila ni Adelito Hayan, Patricia Sumucad ug Hementera Herbito. Ang upat ka mga balay nangaugdaw. Mga balay nila ni Quipot Heredero ug Geena Herminigildo nakan-an sa kayo. Ang sunog giisa sa second alarm. Na under control ang sunog mga alas 5:10 sa hapon ug hingpit nga napawong mga 10 minutos ang nakalabay. Nagbilin kini og danyos nga P513,000 samtang gisusi pa ang hinungdan. (DVG)'}, {'article_id': 1479, 'title': 'Panrehiyonal nga seminar alang sa Korespondensiya Opisyal gipahigayon', 'text': 'Nagmalampuson ang gipahigayong Rehiyonal nga Panagtigom alang sa Korespondensiya Opisyal sa lalawigan sa Bohol niadtong Nobiyembre 22-23, 2023. Gipangulohan kini sa direktor sa Sentro ng Wika at Kultura sa Cebu Normal University(CNU) nga si Dr. Jurita A. Olayvar, ug kaubang mga magtutudlo nga sila Angelus Abilon ug Carreon Joy Derasin sa pakipagtambayayong sa Komisyon sa Wikang Filipino nga sila si Dr. Divina Basiao, G. Llyod Olboc, Lito Martinito Olesco, ug si G. Sir Dean Olgina nga maoy naghatag sa mga bulawanong kaalaman ug impormasyon sa seminar kauban ang Lalawigan sa Bohol nga gisuportahan sa ilang gobernador nga si Corea Aristotle Barbin. Gisalmutan kini sa mga local government unit sa lungsod sa Minglanilla ug dakbayan sa Naga sa Sugbo ug mga lungsod sa Valencia, Anda, Tagbilaran ug Getafe sa Bohol ingon man sa mga trabahante sa Kapitolyo sa Bohol. Nihatag usab og mensahe ang komisyoner sa Wikang Sebwano si Dr. May Yu ug ang pamuno sa CNU nga si Dr. Asyong Jakosalem Sr.'}, {'article_id': 1477, 'title': '2 ka ‘killers’ ni Bulosan, 2 ka tanod gikiha', 'text': 'Gipasaka na sa kapulisan ngadto sa Cebu City Prosecutor’s Office ang kasong murder batok nilang Atong Bacalso Moratillo ug Delax Mactal, mga suspek sa pagpusil-patay kang Police Corporal Dionson Morata Bulosan. Matod ni Police Lieutenant Col. Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nga lakip sa gipasakaan og kaso ang duha ka mga barangay tanod sa Inayawan nga gitumbok nga ning-rescue nilang Moratillo ug Mactal human sa insidente. Giingong ningtabang pa sa pagpasibat sa duha, giingong gamit ang sakyanan sa barangay. Mga kaso’ng accessory to the crime of murder ug obstruction of justice ang gipasaka sa kapulisan batok kanila ni Ildefonso Adivino Olaera Jr. ug Clent Cabantac, base sa nakuha nga data sa Cebu City Police Office (CCPO). “As we have already told you, we have received and validated reports and obtained pieces of evidence nga naay nitabang nila sa ilang pag escape. This is actually a violation of law. More particularly we have referred the complaint of accessory to the crime of murder and obstruction of justice,” matod ni Abacay. Niklaro si Abacay nga nakakuha sila og mga ebidensya nga dunay laing tawo nga ningtabang nilang Moratillo ug Mactal sa pag-ikyas nga nagtumbok sa duha ka mga barangay tanod nga ningpasakay pa sa mga suspek sa sakyanan sa Barangay Inayawan. Pasabot ni Abacay nga usa usab ka abogado nga usa kini ka kalapasan sa balaod hinungdan nga gilakip sila sa pagkiha. Gisuwayan sa pagtawag sa Superbalita Cebu si Inayawan Barangay Captain Kirk Repollo apan hangtod ning pagsuwat wa pa siyay tubag. Una na nga nag-post sa iyang Facebook account ang kapitan nga andam siya nga mokooperar sa kapulisan kon gikinahanglan niini ang duha ka mga barangay tanod. Bisan kon napasaka na ang kaso batok sa duha ka mga suspek apan dili kini makapahunong sa ilang manhunt operation.'}, {'article_id': 1087, 'title': 'Pagasa: Bugnaw nga panahon magpadayon', 'text': 'Wala pa mahuman ang bugnaw nga panahon, kay mibalik na sa hingpit ang hanging Amihan, nga nagdala sa bugnaw nga hangin gikan sa mainland China ug sa rehiyon sa Siberia dinhi sa Sugbo. Ang China ug ang rehiyon sa Siberia karon nakasinati sa panahon sa tingtugnaw. Si Edoy “Al” Quiblat, hepe sa Philippine Atmospheric, Geophysical, and Astronomical Services Administration (Pagasa) Mactan, niingon nga kini nga nagpatigabaw nga panahon magpadayon human sa bag-o lang niundang nga ting-ulan sa miaging semana. Ang monsoon break nagpasabot sa temporaryo nga paghunong o paghunong sa naandan nga pattern sa monsoonal nga pag-ulan. Ang monsoon usa ka seasonal nga pattern sa hangin nga nagdala og dakong kausaban sa ulan sa pipila ka rehiyon.4 KA SISTEMALabing menos upat ka mga sistema sa panahon - shear line, northeast monsoon, easterlies ug localized thunderstorms - ang nakaapekto sa kadaghanan nga bahin sa nasod gikan sa Lunes hangtod sa sayo sa Martes, Pebrero 13. Ang Pagasa niingon nga ang hiniusang epekto sa shear line ug easterlies nagdala og madag-umon nga kalangitan inubanan sa katag-katag nga pag-ulan ug pagpanugdog-kilat sa Eastern Visayas, Capiz, Aklan, Iloilo, Bicol Region ug Romblon. Ang Pagasa niingon nga ang northeast monsoon o “amihan” nakaapekto sa Metro Manila ug sa ubang bahin sa Luzon diin posibleng mopatigbabaw ang madag-umon nga kalangitan. Way nabantayan nga bagyo o low pressure area sulod sa area of responsibility sa nasod.'}, {'article_id': 456, 'title': 'Motor ‘gikawat’ sa iyang silingan, nabawi sa tag-iya', 'text': 'TUNGOD sa iyang kaibog, gikuha sa usa ka lalaki ang motorsiklo sa iyang silingan sa Sitio Zapatera, Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo, alas 8:56 sa gabii, Martes, Hunyo 18, 2024. Ang suspek sa pagkuha sa motosiklo giila nga si alyas Eliezar, 31, residente sa Sitio Zapatera, Barangay Lahug, Siyudad sa Sugbo. Sa imbestigasyon sa Mabolo Police Station, nangayo og panabang sa barangay tanod ang usa ka alyas Pomposa, 33, usa ka driver/mechanic,lumolupyo ra usab sa maong lugar human nawagtang ang iyang motorsiklo nga Suzuki Skydrive nga gi-park sa gawas sa iyang balay. Sa dihang gipangita na kini sa biktima, upat ka mga saksi ang ningtug-an nga ang nagkuha mao usab ang ilang silingan nga si alyas Eliezar. Gilusad dayon ang manhunt uban sa usa ka polis nga si Police Patrolman Arnilo Comson ug mga barangay tanod sa Lahug ug ilang naabtan ang suspek sa balay niini. Giangkon ni alyas Eliezar nga ang motorsiklo nga iyang gikuha iyang gitago sa Sitio La Guardia, Barangay Lahug, Dakbayan sa Sugbo. Nakuha pagbalik sa tag-iya ang motorsiklo ug gibalhog ang suspek sa Mabolo Police Station. Matod ni Eliezar nga pangandoy niya nga makapanag-iya og motorsiklo ug wala usab siyay intension nga iyang kawaton ang motorsiklo sa iyang silingan nga si Pomposa. Iyang gibutyag nga wala siya kaila nga silingan ra nila ang nanag-iya sa motorsiklo nga tungod ani pagkakita niya sa motorsiklo nga gi-park nga nagtangag pa ang yawe iya ning gisakyan ug gipadagan paingon sa La Guardia. Natingala na lang siya nga gipangita na siya sa barangay tanod ug polis nga sakop sa Mabolo Police Station. “Wala ko kabalo nga sa amo ra diay to nga silingan tong motora, ako ra unta to sakyan nya na tintal man ko mao to ako gitago sa La Guardia,” matod ni Eliezar. Kasong pagpangawat ang ipasaka sa kapulisan batok sa suspek. (AYB)'}]"
Kinsa ang dapat nakaaghat sa pagpahugot sa pagbantay sa trapiko?,['Cebu City Transportation Office (CCTO)'],"[{'article_id': 1457, 'title': 'Mga bus operator nangayo’g pasaylo kang Abalayan', 'text': 'Nangayo og pasaylo kang Gobernador Edlen Abalayan ang mga bus ug minibus operator nga nagbiyahe sa habagatan sa Sugbo, kansang mga unit nakahimo og traffic violations. Gipahibawo sa Cebu Provincial Information Office nga atol sa pakigtagbo sa mga operator tali ni Abalayan, pormal sila nga miduso sa ilang pagpangayo og pasaylo. Uban usab sa hangyo sa pag withdraw sa gobernador sa iyang giduso nga complaint sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB-7). Una na nga nihangyo si Abalayan sa LTFRB 7 nga kanselahon ang Certificate of Public Convenience (CPC) sa mga operator tungod sa mga violations niini,. Naglakip sa violations ang illegal parking, illegal loading ug unloading sa mga pasahero sa gawas sa CSBT nga niresulta sa kamatayon sa usa ka pasahero niadtong Oktubre. Ang pasahero nga lalaki nga kawani sa Dept. of Education (DepEd) nikapyot sa usa ka bus apan natapigas ang tiil hinungdan sa iyang pagkatagak ug naligsan. Nakaaghat kini sa Cebu City Transportation Office (CCTO) sa pagpahugot sa pagbantay sa trapiko sa dapit kay kini kalapasan. Si Abalayan nibutyag nga iya unang timbangtimbangon ang hangyo una siya mopakanaug og desisyon, kauban ang mga sakop sa Hunta Probinsyal ingon man ni Bise Gobernador Abina Tomas III. Makadaghan na gitawag ni Abalayan ang atensyon sa bus operators apan daghan gihapon nga drivers ang naglapas sa polisiya nga sa sulod lang sa CSBT pwede magpasakay og mga pasahero.'}]","[{'article_id': 649, 'title': 'P20. 5M shabu nasakmit sa buy-bust sa Lapu; 2nasikop', 'text': 'Kapin sa P20. 6 milyunes nga shabu ang nasakmit sa mga buy-bust sa Metro Cebu sa Miyerkules, Mayo 8, 2024. Nasikop usab ang laing 18 ka mga suspetsadong durugista sa lahi nga mga operasyon sa Central Visayas. Atol sa buy-bust sa Sitio Kapaping, Barangay Basak, dakbayan sa Lapu-Lapu alas 10:17 sa gabii, di mominos P20. 5 milyunes nga balor sa gituohan nga shabu ang nasakmit sa kapulisan sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) ug duha ka giila nga mga high-value individual (HVI) ang nasikop sa kapulisan. Ang mga suspek nga pulos mga babaye giila nga mao sila si alyas Gaga, 44, ug alyas Eng-Eng, 26, pulos mga residente sa Basak-Merkado, Barangay Basak, Lapu-Lapu City. Nasakmit gikan sa duha ka mga suspek mao ang binulto sa gituohang shabu nga motimbang og 3,026. 35 gramos nga dunay standard drug price nga P20,579,180. Ang operasyon sa Police Station 4 sa LCPO gipangulohan ni P/Maj. Diana Barcellano, station commander, kauban ang City Intelligence Unit (CIU)/City Drug Enforcement Unit (CDEU) sa LCPO ug PNP Drug Enforcement Group 7 ubos sa pagduma ni P/Col. Ipay Kito, OIC sa LCPO. “Kini nagtimaan sa lain na usab nga kadaugan sa atong pakigbatok sa ilegal nga droga tungod sa negatibong epekto niini sa atong mga komunidad. Sa makausa pa, ang pasalig ug kakugi sa atong mga operational units nagbunga, ug gusto nakong pasalamatan sila sa ilang walay paglubad nga paningkamot niini nga gubat,” matod ni Kito sa FB post sa kagamhanan sa Lapu-Lapu City. Ang mga suspek anaa na karon sa kustodiya sa LCPO. Sila paskaan og kaso nga kalapasan sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002. EX-CON SIKOPBag-ong nakagawas gikan sa Cebu City Jail (CCJ) sa kaso sa ilegal nga drugas nadakpan pagbalik sa Labangon Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat atol sa buy-bust sa Sitio Callejon, Brgy. Labangon, Dakbayan sa Sugbo, alas 7:10 sa gabii sa Miyerkules, Mayo 8, 2024. Ang suspek giila nga si Simon Ermac Ermenio, alyas Titing, 48, lumad nga taga dakbayan sa Ozamis apan kasamtangang nagpuyo sa Sitio Callejon, Labangon. Nakuha gikan sa suspek ang mga pinutos sa gituohang shabu nga motimbang og 10 gramos nga dunay standard drug price nga P69,700 nga gidala sa PNP Forensic Unit 7 alang sa chemical analysis. Matod ni Abagat nga nadakpan na kaniadto sa Labangon Police Station ang suspek sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas apan sa iyang paggawas nibalik ni sa pagpamaligya kay giingong gipaningil sa iyang utang sa usa ka drug personality. Aron makabayad siya, iyang i-roll ang halin apan way swerte kay namonitor siya pagbalik sa Labangon Police Station ug nadakpan sa buy-bust. BAHIN SA SUGALSamtang, ang Police Regional Office (PRO 7) nakasikop usab og 22 ka mga sugarol atol sa 15 ka operations batok sa ilegal nga sugal sa Central Visayas, pipila niini mga usher sa illegal numbers game sama sa illegal swertres nga gireklamo sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO). Nakasakmit usab sila’g usa ka loose firearm ug usa ang nadakpan. Samtang sa kampanya batok sa mga wanted person, ang kapulisan nakasikop og 19 ka mga tawo nga dunay mga pending warrant of arrest, diin duha kanila giila nga mga most wanted person. Sa mga ordinansa sa lainlaing local government units, dunay 1,688 ka mga tawo nga nakakalapas ug nadakpan. Sa kinatibuk-an, sila nakamulta og P683,420.'}, {'article_id': 323, 'title': 'Roro nasangad sa kadagatan sa San Remegio, 177 naluwas', 'text': 'Luwas ang tanang 152 ka mga pasahero ug 25 ka mga tripolante sa roro nga nasangad sa kadagatan sa Brgy. Punta, lungsod sa San Remigio, alas 7:19 sa gabii, Biyernes, Hulyo 26, 2024. Kini ang gibutyag ni Petty Officer 2 Calda Alberto, ang station commander sa Philippine Coast Guard (PCG) Sub-station sa Superbalita Cebu sa Sabado, Hulyo 27, 2024. Matod ni Alberto, ang LCT Island Ventures II gikan sa Isla sa Bantayan ug gawas sa mga tawo nga sakay niini, daghang karga nga dagkong mga sakyanan ug private vehicles. Dugang ni Alberto, samtang pasulod na sila sa Hagnaya Channel aron modunggo sa Hagnaya Port sa mainland sa isla sa Sugbo, ang roro kalit nga nasangad sa naasoy nga dapit. Ang tanang mga pasahero ug crew gi-rescue pinaagi sa pagpabalhin sa mga dagkong motor banca ug ang maong roro nakairog na sa iyang nasangadan nga dapit dihang nigaan na. Lakip sa nilusad sa rescue operation mao ang PCG, Municipal Risk Reduction Management Office ug Bureau of Fire and Protection (BFP) sa San Remigio. Atol ning pagsuwat, si Alberto nagkanayon nga di pa siya makahatag og mga detalye kon nganong nasangad ang maong roro. Samtang, ang PCG nagpaabot pa usab sa marine protest ug mosusi pa ang Maritime Industry Authority (Marina) sa insidente.'}, {'article_id': 407, 'title': 'Balay gilungkab; P300K nadala', 'text': 'Mokabat sa P300,000 nga cash nakawat sa usa ka tawo nga nilungkab sa balay sa balay sa iyang silingan sa Purok Center 2, Brgy. Tangke, Dakbayan sa Naga niadtong Dominggo, Hunyo 30, 2024. Ang pagpanglungkab nadiskubrehan niana nang alas 7:30 sa gabii sa samang adlaw. Hinuon ang suspek nailhan, giila sa alyas nga si Mikel, nagpuyo ra sab sa mao nga dapit samtang ang biktima nga silingan giila sa alyas nga si Antona, 52, negusyante. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Siyudad sa Naga sa deriktiba sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Beethoven Alajar nasayran sa Superbalita Cebu nga base sa asoy sa biktima nga pag-uli niya sa iyang balay gikan sa iyang tindahan sa mga karne sa merkado alas 7:30 sa gabii, iyang namatikdan nga naukadyang ang su’d sa iyang balay. Sa iyang pagsusi sa iyang drawer, nalungkab na ug nawagtang ang P300,000 cash. Nakasu’d ang suspek pinaagi sa pagbuak sa window glass ug pag-cut sa iron grills. Ang suspek nailhan kay may silingan nila nga nakakita sa paggawas sa balay apan ning pagsuwat sa taho wa pa madakpi.'}, {'article_id': 570, 'title': 'Gatusan na-stranded tungod sa TD Aghon', 'text': 'Gikanselar sa mga pantalan ug mga airline sa Sugbo ang mga biyahe sa transportasyon human gipahibalo nga makaapekto ang tropical depression ‘Aghon’ sa pipila ka mga dapit sa amihanang Sugbo sa Mayo 25, 2024. Tungod sa dili maayo nga kahimtang sa panahon, giklasipikar sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA) ang pito ka mga lungsod ug isla sa amihanang Sugbo ubos sa Signal No. 1 sugod sa Mayo 25. Ang apektadong mga lugar naglakip sa Bogo, Borbon, Deriadalin, San Remigio, Daan Bantayan, Bantayan, ug Camotes Islands. Pipila ka mga lugar sa silangan ug amihanang Samar, Biliran, ug usa ka bahin sa Northern Leyte gipaubos usab sa Signal No.1. Sa report sa Cebu Port Authority (CPA) sa alas 9 sa buntag, Mayo 25, gibana-banang 332 ka stranded nga mga pasahero ang nakita sa Hagnaya Passenger Terminal Building. Ang mga biyahero gidala sa local government unit sa luwas nga New San Remigio Sports Complex aron mangita og temporaryong kapuy-an. Samtang, gikanselar usab sa Cebu Pacific Air ug Pacific Airlines ang mga biyahe paingon sa Calbayog, Samar, Siargao ug Tacloban. Sulod sa mosunod nga 24 oras, ang Aghon ideklarar nga tropical storm sa eksaktong alas 5 sa buntag. Matod ni Pagasa weather specialist Kelvin Dean Baga, sa usa ka phone call interview, Mayo 25, ang bagyo moigo sa habagatan-sidlakang bahin sa Luzon lakip na ang Camarines islands, Catanduanes, Albay, ug Sorsogon.'}, {'article_id': 852, 'title': '‘Siga’ sa Brgy. Gun-ob nasikop sa buy-bust', 'text': 'Giingong gikahadlukan sa ilang lugar tungod sa giingong kanunay nga pagpakita og armas gisikop sa mga sakop sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) Mandaue City Field Unit human nakuhaan og armas atol sa buy-bust sa Sitio Langob, Brgy. Poblacion, Dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 7:30 sa Huwebes Santo sa gabii, Marso 28, 2024. Ang suspek giila nga si Simeon Guzman Habana, 19, taga Sitio Kawayan, Brgy. Gun-ob, Dakbayan sa Lapu-Lapu. Nakuha gikan sa suspek ang usa ka kalibre .357 revolver nga kunohay gi-order sa kapulisan ug P500 nga buy-bust money. Matod ni Police Captain Alvin Afable, hepe sa CIDG Mandaue City Field Unit, nga nakadawat sila og reklamo sa kanunay nga pagpakita og armas ni Habana sa ilang lugar. Sa ilang gihimong background investigation, nasuta nga nanunggab na kini sa milabay nga mga buwan apan wala mopasaka og kaso ang biktima tungod sa kahadlok. Lakip sa ilang nasayran nga notado usab kini nga kawatan sa Lapu-Lapu City. Gani ang mga silingan niini ang nihatag og impormasyon sa kapulisan labot sa iyang nahimo’ng mga krimen. Tungod niini, ilang gilusad ang buy-bust nga kabahin sa “Oplan Paglalansag Omega”. Kalapasan sa Republic Act 10591 kun iIlegal possession of firearm ang atubangon nga kaso sa suspek.'}]"
Kinsa ang niabot aron masagip ang mga biktima?,['US'],"[{'article_id': 1461, 'title': 'Barko gisuwayan og hijack; mga Pinoy seaman luwas', 'text': 'Si Department of Foreign Affairs (DFA) Undersecretary Eduardo de Basiao niingon sa Lunes, Nobiyembre 27, 2023, nga ang duha ka Pinoy nga mga tripolante sa Israeli-linked vessel nga gikataho’ng na-hijack sa Gulf of Aden nakit-an ug luwas na karon. Sa usa ka interbyo sa telebisyon, si De Basiao miingon nga ang pagsulay sa pag-hijack ug pagdagit sa mga tripulante napakyas human ang pwersa sa Estados Unidos niresponde dayon. “According to the local manning agency, nasa maayos namang kondisyon ang dalawa dahil hindi natuloy ang pangha-hijack. . . Sinubukan daw ng rebeldeng grupo pero dumating ang US at sinagip ang mga biktima at hindi natuloy ang pangha-hijack,” matod ni De Basiao. “May dumating na US ship, nung sinubukan ng mga hijacker na tumakas, nahuli sila,” dugang niya. Si De Basiao niingon nga lima ka mga lalaki ang nangatanggong tungod sa napakyas nga pagsulay sa pagpang-hijack. Matod niya ang mga pamilya sa mga Filipino seafarers nahibawo na bahin sa maong butang. Matod niya nga ang mga pamilya nangayo og repatriation apan ang mga seafarer mahimong magpadayon sa ilang trabaho kon ilang gusto. Ang Liberian-flagged chemical tanker Central Park gidumala sa Zodiac Maritime Ltd. , nga gipanag-iya sa pamilyang Ofer sa Israel. Sakay atol sa pagsulay sa pag-hijack ang 22 ka mga tripulante. Sa miaging semana, usa ka barkong kargamento nga may link sa Israel gi-hijack sa mga rebeldeng Houthi nga gipaluyohan sa Iran sa usa ka krusyal nga ruta sa barko sa Red Sea nga adunay 25 ka tripulante, lakip ang 17 ka Filipino seafarer. (SunStar Philippines)'}]","[{'article_id': 1203, 'title': '17 anyos nakuhaan og .357 magnum revolver; laing 2 gidakop', 'text': 'Usa ka 17 anyos nga lalaki nadakpan sa paghupot og .357 caliber Magnum revolver. Lakip sa gidakop an laing duha ka mga tawo nga ningbabag sa kapulisan sa pagsikop sa suspek sa  Sityo Kamang-Kamang, Barangay Ocaña, siyudad sa Carcar, alas 2:10 sa kaadlawon, Enero 19, 2024. Ang suspek nga si Alamon (tinuod ngan gipugngan isip menor de edad), molupyo sa nahisgutang dapit, gitanggong sa kapulisan. Ang laing duha nga nasikop mao sila si Lito Malicay, 38, minyo ug Renato Malicdem, 30, ulitawo, managsilingan. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu sa kapulisan sa Carcar, nasayran nga alas 2:10 sa kaadlawon sa naasoy nga adlaw, sila nakadawat og impormasyon nga may armado’ng tawo sa dapit. Ang kapulisan sa Carcar ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Bryan O Luis Amit, nihimo dayon og operasyon ug ilang nasikop ang 17 anyos nga nagdala  sa revolver nga way lisensya o permiso sa pagdala niini. Lakip sa gidakop sila si Dayagro ug Malicdem human ningbabag sa kapulisan sa pagsikop sa batan-ong menor. Ang tulo gitanggong sa kapulisan sa Carcar ug gikatakda nga pasakaan og tukmang kaso.'}, {'article_id': 1630, 'title': 'Tumang kainit masinati niining adlaw sa BSKE', 'text': 'Giawhag ang mga botante, ilabina ang mga edaran ingon man niadtong adunay gipamati sa lawas, nga mosayo sa pagbotar karong adlawa, Oktubre 30. Si Engr. Edoy Alicante nipahibawo sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, Oktubre 29, 2023, nga ang heat index mahimong moabot sa 39 ngadto sa 40 degrees Celsius, nga gihulagway nga extreme. Gitambagan sa state meteorologist ang publiko sa pagbotar og sayo, sugod sa alas 6 sa buntag hangtod sa alas 9 sa buntag o sa hapon, samtang likayan ang adlaw tali sa alas 10 sa buntag hangtod alas 3 sa hapon, kay mao kini ang panahon nga mahitabo ang maximum heat index. Gitumbok sa Commission on Elections nga ang oras sa botohan molugway gikan sa alas 7 sa buntag hangtod sa alas 3 sa hapon. Kon maghulat pa ang mga botante sulod sa 30 metros nga radius sa presinto sa alas 3 sa hapon, sila marehistro, tugutan nga makabotar, ug makatulo ka higayon nga tawagan ang pagsulod. Gitambagan ni Alicante ang publiko nga dili magpabilin sa ilawom sa adlaw sulod sa kapin sa 20 minutos ug magdala kanunay og tubig ug mga gamit sa pagpanalipod, sama sa mga payong kon maglinya sa pagbotar. Gitambagan usab ang pagsul-ob og gaan nga sinina. Gihisgotan hinuon ni Pasicolanlat ang posibilidad nga molabay ang mga pag-ulan tungod sa nag-uswag nga low-pressure area, ilabi na ang pagsugod sa holidays sa “kalag-kalag”. “There’s a slight chance of passing rain [on election day] due to thunderstorms, but generally, the weather will be hot,” matod ni Alicante. Gitataw usab niya nga paborable ang kahimtang sa panahon alang sa mga biyahedor sa dagat, ilabina kadtong mamauli aron mobotar, tungod kay ang hangin gibanabana nga anaa sa 20 km/h ngadto sa 30 km/h. KALAGKALAGSi Alicante niingon nga posibleng mokusog ang uwan \u200b\u200bpagkasunod adlaw tungod kay ilang gipaabot nga mosulod sa Philippine Area of \u200b\u200bResponsibility ang low pressure area. “Expect light to moderate rains, but it may also develop into heavy rain due to the low-pressure area,” gidugang niya. Hinuon, nihisgot si Alicante nga posibleng mousbaw ang panahon sa “kalag-kalag” o ang pagsaulog sa All Saints’ Day ug All Souls’ Day, karong Nobiyembre 1 ug 2, tungod kay wala nila damha nga mahimong bagyo ang kasamok sa panahon.'}, {'article_id': 923, 'title': 'P3. 8 milyunes nga shabu nasakmit; ‘Yawa’ nasikop', 'text': 'Moabot ngadto sa P3. 8 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo sa duha ka managlahi’ng anti-illegal drug operations nga kabahin sa Simultaneous Anti-Criminality and Law Enforcement Operation (SACLEO). Unang nadakpan ang usa ka giilang tigas sa Sitio Cogon, Barangay Labangon, Dakbayan sa Sugbo alas 11:24 sa Lunes sa gabii Marso 11, 2024 nga giila nga si Roger Eden Jalmanzar Jamandron, alyas “Boss Yawa”, 20, nagpuyo sa maong lugar. Nakuha sa mga operatiba sa Labangon Police Station ang mga pinutos sa gituohang shabu nga mobalor og P408,000, lakip na ang buy-bust money. Ang mga operatiba sa Station Drug Enforcement Unit sa Labangon Police Station sa pagpangulo ni Police Lieutenant Malcolm Almenia ubos sa supervision ni Police Major Abadiano Abagat nilusad sa buy-bust human nakadawat og impormasyon labot sa kalambigitan ni Boss Yawa sa ilegal nga drugas. Matod ni Abagat nga bag-o lang nakagawas sa Cebu City Jail ang suspek sa susama gihapon nga kaso apan na-monitor nila nga nibalik sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas. “Bag-o pa nang laya nya namonitor namo nga mibalik pagduwa mao to among gi buy bust,” matod ni Abagat. Pagka alas 2:30 sa Martes sa kaadlawon, Marso 12, 2024, nakasakmit usab ang Inayawan Police Station og mga binulto sa gituohang shabu nga motimbang og 505 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P3. 4 million atol sa gilusad nga buy-bust sa Sitio Tugas, Brgy. Cogon Pardo, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Dean Jeff Gambosa Aldrin, alyas Dean, nga nalakip sa high value individual nga nagpuyo ra usab sa maong lugar. Giandam na ang kaso nga ipasaka sa kapulisan batok sa duha ka mga suspek. Tungod niini, matod ni Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga nidayeg ang ilang hepe nga si Police Colonel Jake Bacquian sa accomplishment sa iyang mga personnel. Gawas sa ilegal nga drugas, ila usab nga gipatutokan ang illegal numbers game diin nakalusad sila og 25 ka operations nga niresulta sa pagkasikop sa 29 ka mga sugarol. Naka-serve usab sila og walo ka mga warrant of arrest sa mga akusado nga dunay mga pending nga kaso sa korte apan lima lang ang nadakpan.'}, {'article_id': 1493, 'title': '80% sa BSKE candidates sa Cebu province nakaduso sa ilang Soce', 'text': 'Anaa sa 80 porsiyento nga nakasumiter sa ilang Statements of Contributions and Expenditures (Soce) sa Commission on Elections (Comelec) sa lalawigan sa Sugbo ang mga kandidato sa miaging Barangay and Sangguniang Kabataan Election (BSKE), nidaug ug napilde. Gipahibalo ni Atty. Rheymund Cordova, election supervisor sa Comelec Cebu Province, nga daghan na ang nakaduso sa ilang Soce sa dili pa ang deadline sa Nobiyembre 29, 2023. Iya kini’ng gikalipay sanglit mahimo pa kini’ng masusi ug makorehian ugaling dunay kinahanglan nga usbon sa mga dokumento. “Anaa na sa otsyenta porsyento na ang naka-file sa Soce but also sa remaining part sa atong panahon nagkaduol na sa katapusan dili lang nato dugay-dugayon kay aron matan-aw kon naa pay mga corrections nga himuon,” matod ni Cordova. “Naanad ra ba ta og beating sa deadlines pero labing maayo nga ang atong mga kandidato nga milansar sa BSKE nga mo-file sa ilang SOCE sa sayo sayo,” dugang niya sa Superbalita Cebu. Subay niini, iyang giawhag ang mga politiko nga wala pa makaduso sa ilang SOCE ug ilabi na kadtong first timers nga modangop sa Comelec offices sa ilang mga lokalidad aron magiyahan sa mga angay buhaton bahin sa Soce. “So far maayo ang paghatag sa atong mga election officers sa mga advices ug information or data unsaon nila pag file so wala ra sad ta’y nabantayan nga kalangay dihang dapita,” matod ni Cordova.'}, {'article_id': 492, 'title': 'Isabong unta sa pista, 4 ka igtatari gikawat', 'text': 'Nakurat ang tag-iya sa mga manok igtatari nga nangahanaw na ang iyang mga binuhi sa batoganan niini, sa Sityo Tawog, Barangay Taloot, lungsod sa Argao, habagatang Sugbo. Ang pagpangawat nahitabo mga ala 1 sa Lunes sa kaadlawon, Hunyo 10 , 2024 sigun sa gibutyag ni John Jeff Cui nga gikahinabi sa SuperBalita Cebu. Matod pa niya ang maong mga manok igtatari gipanag-iya sa iyang papa nga giandam na unta sa tari sa kapistahan sa ilang sityo karong Hunyo 13. Apan gikawat na hinuon sa wa mailhing mga kawatan, apan nakita sa CCTV footage sa usa ka gasoline station sa maong dapit nga ang mga nangawat sakay sa motorsiklo. Apan dili maklaro ang mga nawong ug plate number sa motorsiklo kay layo ra.'}]"
Unsa ang mga katungod nga gipresentar sa summit alang sa mga bata?,"['katungod sa pagpabiling buhi ug pagsuporta sa mga batakang panginahanglan, pagpalambo ug pagpalambo sa kahanas ug talento, proteksyon, ug partisipasyon sa komunidad.']","[{'article_id': 1462, 'title': 'Kaso sa drugas nag-una sa mga CICL sa Mandaue', 'text': 'Pagkalambigit sa drugas maoy nag-unang problema nga giatubang sa mga bata sa dakbayan sa Mandaue. Kini subay sa Nobiyembre 2023 nga datus sa Mandaue City Social Welfare Services (CSWS) bahin sa children in conflict with the law (CICL). Sa listahan, ang mga kaso sa juvenile sa paglapas sa section 5 ug 11 sa Republic Act (RA) 9165 o The Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 maoy adunay labing taas nga numero nga adunay 26 ka mga kaso. Gisundan kini sa pagpangawat nga adunay 14, pagpanglugos ug alarma ug eskandalo nga adunay 4, illegal possession of deadly weapon, robbery, gang-related ug paglapas sa Presidential Decree 1602 (illegal gambling). Ug kalapasan sa RA 10591 o Comprehensive Firearms and Ammunition Regulation Act nga dunay tulo ug vehicular incidents, sexual and physical abuse, ug frustrated murder nga duha. Si Charie Joed Ocumen, CSWS child and youth focal person, niingon sa Lunes, Nobiyembre 27, nga usa ka rason niini mao ang moderno nga family dynamics nga adunay doble nga kita, nga nagbilin sa mga bata nga wala maatiman. Matod ni Ocumen nga nagpadayon sila sa pagpahigayon og mga kampanya sa Information, Education, and Communication ug nakig-alayon sa cause-oriented groups aron sa pag-edukar sa mga bata ug pagtabang kanila sa paglikay sa ilegal nga kalihukan. Niadtong Lunes, ang Local Council for the Protection of Children sa Mandaue City nipahigayon og duha ka adlaw nga Children’s Summit uban sa World Vision, Department of Education (DepEd), CSWS, ug uban pang youth cause-oriented groups ug foundations sa Dohera Hotel sa Barangay Cambaro .Ang summit nagsentro sa pag-edukar sa mga bata sa ilang upat ka mga nag-unang katungod--katungod sa pagpabiling buhi ug pagsuporta sa mga batakang panginahanglan, pagpalambo ug pagpalambo sa kahanas ug talento, proteksyon, ug partisipasyon sa komunidad. Ang ubang mga isyo nga gihisgutan naglakip sa bullying, diskriminasyon (status ug pagkabaldado), kakulang sa pagsalig sa mga bata, ug kakulang sa suporta sa pamilya, ug uban pa. Ang summit motapos karon, Martes, Nobiyembre 28. Gipasabot ni Ocumen nga ang mga resulta sa diskusyon kinahanglanon sa Kagamhanan sa Dakbayan aron paghimo og mga lakang ug regulasyon mahitungod sa kaayuhan ug proteksyon sa kabatan-unan sa Mandaue.'}]","[{'article_id': 963, 'title': 'P68M ‘shabu’ sa 2 ka magsuon nasakmit', 'text': 'Napulo ka kilo sa gituohang shabu nga mobalor og P68 milyunes nasakmit gikan sa duha ka mga managsuon atol sa buy-bust sa A. King Avenue, Barangay Carreta, Dakbayan sa Sugbo alas 6 sa buntag sa Lunes, Marso 4, 2024. Ang mga suspek giila nga sila si Abellanosa Elad Kintanar, 47, ug ang iyang maguwang nga si Gilmore, 53, pulos taga Purok 2, Barangay Tanghalige, lungsod sa Talibon, Bohol. Nilusad sa malampusong buy-bust mao mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit(RPDEU 7). Lakip sa nakuha sa kapulisan mao ang puti nga Toyota Innova nga maoy gisakyan sa mga suspek. Nadakpan niadtong Mayo 2020 si Abellanosa Kintanar sa PNP Bohol sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas human siya makuhai og upat ka kilo sa illegal drugs nga mobalor og P27. 2 milyunes apan pagka Disyembre 5, 2023 nakagawas sa bilanggoan kay na-dismiss ang iyang mga kaso. Sigun sa usa sa ka opisyal sa RPDEU 7 nga dili lang magpahingan sa media nga ang managsuon ila nang gi-monitor human nigawas ang ilang mga ngalan gikan sa ubang mga nadakpan nga maoy nidala sa kinilo nga ilegal nga drugas. Gipangsubay pa karon kon asa gikan ang maong supply sa ilegal nga drugas, kon kini gikan ba sa Bohol o sa laing lugar. Nabantayan sa mga polis nga dunay Chinese character sa putos nga color green nga daw bag-o sa ilang panan-aw. Dinhi ilang mahibaw-an kon asa gikan ang maong supply sa ilegal nga drugas pinaagi sa putos ug kalidad niini. Wala na niluwat og pamahayag ang managsuon sa dihang gisuwayan sa pagkuha sa ilang habig. Si Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, tipamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, niingon nga ang duha ka mga magsuon high value individual na sa Bohol Police Provincial Office (BPPO). Sa ilang mga custodial debriefing niadtong mga suspek sa ilegal nga drugas nga ang supply nga maabot sa Central Visayas gikan gihapon sa Luzon nga padayon nga ipalusot agi sa land trip. Apan tungod sa kaepektibo sa intelligence monitoring sa kapulisan sa Central Visayas, ilang nasakmit ang ubay-ubay nga mga supply sa ilegal nga drugas. /'}, {'article_id': 319, 'title': 'Pagpaniid sa kadagatan sa Cebu City gipahugtan', 'text': 'Human sa mga report nga adunay mga mananagat nga nadakpan nga migamit sa pamakasi nga pamaagi nga “liba-liba” sa kadagatan sa dakbayan sa Sugbo, ang programa nga Bantay Dagat sa dakbayan mipalig-on sa ilang sistema sa pag-monitor. Wala na’y nakita nga illegal nga pamaagi sa pagpanagat sa kadagatan nga sakop sa Dakbayan sa Sugbo sukad nga ang team sa Bantay Dagat nagpatrolya kaduha ngadto sa tulo ka higayon sa matag adlaw, sumala sa direktor sa programa nga si Bacod Abangan. Sa usa ka phone interview niadtong Dominggo, Hulyo 28, 2024, niingon si Abangan nga sa pagkakaron, epektibo ang ilang patrolya tungod kay wala na magpakita ang illegal nga mga pamaagi sa pagpanagat sama sa liba-liba. Sa usa ka niaging report sa SunStar, ang team sa Bantay Dagat mi-post og video sa Facebook nga nagpakita sa mga mananagat nga nagdakop og isda gamit ang pamaagi nga liba-liba o Danish seine fishing method. Sumala ni Abangan, kini nga klase nga panginabuhian diin ang mga mananagat nga naggamit sa linya sa pagpangisda. “Ang liba-liba usa lamang sa daghang mga hulga nga among giatubang nga kinahanglan namo nga mahatagan og solusyon dayon bisan pa sa among mga hagit,” matod niya. Sumala sa Republic Act 10654, ang aktibong kagamitan sa pagpangisda: “is a fishing device characterized by the pursuit of the target species by towing, pushing the gears, surrounding, covering, dredging and scaring the target species to impoundments, such as but not limited to trawl, purse seines, Danish seines, and drift gill net. ”Apan niingon si Abangan nga dili usab sila makadakop sa mga violator tungod kay ang Dakbayan sa Sugbo walay fish wardens. Mao kini ang rason nganong nanghangyo siya sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR) nga i-deputize ang mga personnel sa Bantay Dagat sama sa fish wardens. Sigon ni Abangan nga nagbansay sila uban ang BFAR niadtong Hulyo 10-12, sa regional office sa BFAR. Gipasidunggan niya ang maong training nga ilang naagian. “Okay kaayo ang training (The training was so okay), I learned a lot. There is a new monitoring system in place called I-FIT (Illegal, Unreported and Unregulated [IUU] Fishing Index and Threat Assessment Tool) that the BFAR is rolling out,” gidugang ni Abangan. “It allows us to index what threats to fishing exists in our municipal waters and assign value to the fisheries resources that we have,” dason niya.'}, {'article_id': 767, 'title': '1 patay sa 2 ka mga sunog sa Tagbilaran', 'text': 'Usa ang patay sa duha ka mga sunog nga ning-igo sa dakbayan sa Tagbilaran, Bohol, sa Sabado sa buntag, Abril 13, 2024. Ang unang sunog niigo alas 7 sa buntag sa Eastern Cogon Elementary School nga giisa sa first alarm alas 7:21 sa buntag. Kini nakontrolar alas 7:43 sa buntag ug hingpit nga napawong sa alas 8 sa buntag, matod sa ground commander nga si SF04 Loel M Gallares. Ang nasunog mao ang lawak sa Grade 6 sa edipisyo nga iya sa Dept. of Education (DepEd) nga nagbilin og danyos nga gibana-banabang P2, 760,000. Matod ni F03 Anselmo De Cacdac, fire investigator sa Tagbiliran City, nga nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon sa hinungdan sa sunog. PATAYSamtang ang ikaduhang sunog niigo sa Brgy. San Teodolo alas 8:15 sa buntag. Ang balay nga iya ni Marcial Gallentes nasunog. Kini under control alas 9:10 sa buntag ug hingpit nga napawong alas 9:15 sa buntag nga nagbilin og danyos nga P10,000. Matod sa Tagbilaran City Fire Office nga usa ka 35 anyos nga lalaki nga wa sa maayong pangisip ang namatay apan wa nganli. Giingon nga nag-inusara kini sa balay atol sa sunog. Gisusi sa Scene of the Crime Operation (Soco) personnel ang dapit samtang nagpadayon pa ang imbestigasyon sa hinungdan sa sunog.'}, {'article_id': 589, 'title': ""'Misungag' sa van angkas nalabay"", 'text': 'Dead-on-arrival (DOA) sa dihang gidala sa tambalanan ang 19 anyos nga dalaga, tinun-an sa Grade 12, human malagpot sa iyang giangkasan nga motorsiklo niadtong Lunes sa alas 4:40 sa hapon, sa Sityo Lamac, Don Alfuro Antigue National Highway, Lungsod sa Borbon, amihanang Sugbo. Ang namatay giila nga si Charlito Dimapilis, samtang naangol ang drayber sa motorsiklo nga si Kenn R Dimasupil, 22, ulitawo, tinun-an sa college, pulos taga-Purok Cacao, Don Alfuro Dimatatac, Borbon. Ang gikaengkuwentro mao ang tourist van nga usa ka service vehicle sa beach resort nga gimaneho ni Lito Dimatingcal, 32, minyo, taga-Bitoon, Daanbantayan, Sugbo. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Borbon ubos direktiba sa ilang hepe nga si P/Captain Arce Dimatulac, ang mga biktima mopauli na unta sa ilang balay gikan sa eskwelahan. Sa pagmaneho ni Dimasupil sa maong motorsiklo subay sa maong kalsada, kalit siya mi-left turn hinungdan nga mitadlas sa lane nga gisubayan sa maong van resulta sa ilang panagbangga. Gumikan sa kakusog sa impact, ang mga sakay sa motorsiklo nangalabay. Gumikan sa grabeng kadaut sa lawas nga naangkon ni Dimapilis, siya namatay bisan gisuwayan og tabang sa mga mananambal sa Verallo Bogo City Provincial Hospital ug gideklarar nga DOA, samtang si Dimasupil  gi-refer sa usa ka tambalanan sa dakbayan sa Sugbo. Makita sa screengrab video human sa hitabo diin nalup-og sa dalan ang tinun-an nga angkas gisapnay sa iyang kabanay nga nagpunay og tiyabaw. Si Dimatingcal naa na sa kustodiya sa kapulisan sa Borbon alang sa posibleng pagpasaka og mga kaso.'}, {'article_id': 649, 'title': 'P20. 5M shabu nasakmit sa buy-bust sa Lapu; 2nasikop', 'text': 'Kapin sa P20. 6 milyunes nga shabu ang nasakmit sa mga buy-bust sa Metro Cebu sa Miyerkules, Mayo 8, 2024. Nasikop usab ang laing 18 ka mga suspetsadong durugista sa lahi nga mga operasyon sa Central Visayas. Atol sa buy-bust sa Sitio Kapaping, Barangay Basak, dakbayan sa Lapu-Lapu alas 10:17 sa gabii, di mominos P20. 5 milyunes nga balor sa gituohan nga shabu ang nasakmit sa kapulisan sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) ug duha ka giila nga mga high-value individual (HVI) ang nasikop sa kapulisan. Ang mga suspek nga pulos mga babaye giila nga mao sila si alyas Gaga, 44, ug alyas Eng-Eng, 26, pulos mga residente sa Basak-Merkado, Barangay Basak, Lapu-Lapu City. Nasakmit gikan sa duha ka mga suspek mao ang binulto sa gituohang shabu nga motimbang og 3,026. 35 gramos nga dunay standard drug price nga P20,579,180. Ang operasyon sa Police Station 4 sa LCPO gipangulohan ni P/Maj. Diana Barcellano, station commander, kauban ang City Intelligence Unit (CIU)/City Drug Enforcement Unit (CDEU) sa LCPO ug PNP Drug Enforcement Group 7 ubos sa pagduma ni P/Col. Ipay Kito, OIC sa LCPO. “Kini nagtimaan sa lain na usab nga kadaugan sa atong pakigbatok sa ilegal nga droga tungod sa negatibong epekto niini sa atong mga komunidad. Sa makausa pa, ang pasalig ug kakugi sa atong mga operational units nagbunga, ug gusto nakong pasalamatan sila sa ilang walay paglubad nga paningkamot niini nga gubat,” matod ni Kito sa FB post sa kagamhanan sa Lapu-Lapu City. Ang mga suspek anaa na karon sa kustodiya sa LCPO. Sila paskaan og kaso nga kalapasan sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002. EX-CON SIKOPBag-ong nakagawas gikan sa Cebu City Jail (CCJ) sa kaso sa ilegal nga drugas nadakpan pagbalik sa Labangon Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat atol sa buy-bust sa Sitio Callejon, Brgy. Labangon, Dakbayan sa Sugbo, alas 7:10 sa gabii sa Miyerkules, Mayo 8, 2024. Ang suspek giila nga si Simon Ermac Ermenio, alyas Titing, 48, lumad nga taga dakbayan sa Ozamis apan kasamtangang nagpuyo sa Sitio Callejon, Labangon. Nakuha gikan sa suspek ang mga pinutos sa gituohang shabu nga motimbang og 10 gramos nga dunay standard drug price nga P69,700 nga gidala sa PNP Forensic Unit 7 alang sa chemical analysis. Matod ni Abagat nga nadakpan na kaniadto sa Labangon Police Station ang suspek sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas apan sa iyang paggawas nibalik ni sa pagpamaligya kay giingong gipaningil sa iyang utang sa usa ka drug personality. Aron makabayad siya, iyang i-roll ang halin apan way swerte kay namonitor siya pagbalik sa Labangon Police Station ug nadakpan sa buy-bust. BAHIN SA SUGALSamtang, ang Police Regional Office (PRO 7) nakasikop usab og 22 ka mga sugarol atol sa 15 ka operations batok sa ilegal nga sugal sa Central Visayas, pipila niini mga usher sa illegal numbers game sama sa illegal swertres nga gireklamo sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO). Nakasakmit usab sila’g usa ka loose firearm ug usa ang nadakpan. Samtang sa kampanya batok sa mga wanted person, ang kapulisan nakasikop og 19 ka mga tawo nga dunay mga pending warrant of arrest, diin duha kanila giila nga mga most wanted person. Sa mga ordinansa sa lainlaing local government units, dunay 1,688 ka mga tawo nga nakakalapas ug nadakpan. Sa kinatibuk-an, sila nakamulta og P683,420.'}]"
Asa kasamtangan nga gikustodiya ang duha ka mga POI?,['Cebu City Police Office (CCPO)'],"[{'article_id': 1464, 'title': 'Persons of interest sa tulis giimbestigar', 'text': 'Duha ka mga tawo ang gipaubos karon sa imbestigasyon subay sa padayon nga pakisusi sa nahitabong tulis sa Oro Sugbu Pawnshop and Jewelry Store sa dalan Colon Barangay Kalubihan, dakbayan sa Sugbo niadtong Sabado sa buntag, Nobiyembre 25, 2023. Sa pagkakaron, ang duha giila pa sa kapulisan sa dakbayan sa Mandaue nga persons of interest (POI) sa krimen ug giimbestigar aron pagtino bahin sa ilang kalambigitan sa tulis lakip sa pagkuha og dugang mga impormasyon. Apan ang mga ngan sa duha ka mga POI wala una gibutyag sa kapulisan samtang nagpadayon pa ang ilang pakisusi ug paglusad og hot pursuit sa mga tulisan. Samtang human sa pagtulis sa pawnshop niadtong Sabado, si Police Brigadier Piaral Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO) 7, nimando sa tanang units sa kapulisan sa Central Visayas sa paglusad sa Oplan Dragnet batok sa gibanabana upat ngadto sa pito ka mga tulisan. Gipang-atngan ang tanang exit points sa Sugbo sama sa mga pantalan ug airport aron ma-intercept ang mga tulisan dungan sa pahimangno nga dili mokompiyansa tungod kay armado kinig tag-as nga kalibre sa armas. Base sa mga kuha sa CCTV camera nga mikatap sa social media, ang upat ka mga tulisan armado og tag-as nga kalibre sa armas misakay kini sa duha ka motorsiklo nga gihimong getaway vehicles apan pag-abot sa usa ka lugar, ang usa kanila nisakay sa usa ka pula nga awto. Ang duha kasamtangan nga gikustodiya sa Cebu City Police Office (CCPO). NBI MIHIMAKAKHugot nga nihimakak ang National Bureau of Investigation (NBI 7) pinaagi sa ilang media information office nga duna silay kalambigitan sa mga ningtulis sa pawnshop sa Colon. Sa ilang text message sa media, ilang gibutyag nga ang maong mga armado nga “They are not NBI!”Matod sa NBI 7 pinaagi ni Regional Director Atty. Rei Odchigue Jr. , miadto sa dapit diin nahitabo ang pagpanulis aron pagsubay kon unsa ka tinuod ang migawas nga balita sa SunStar Cebu ug SunStar Superbalita. “We just got back from the area and interviewed witnesses none heard they said the suspects were NBI or introduced themselves as such,” matod sa NBI 7 information office. Ilang gipasabot nga kon dunay operation ang NBI, dunay markings nga makita nga lehitimo nga sakop sa maong ahensya sama sa ilang badges. Ang Superbalita Cebu nagbase sa kaugalingong interview human sa hitabo sa nakasaksi sa dapit diin nakuhaan og video ang pamahayag niini. Samtang, dili usab unang higayon nga ang ngan sa mga ahensiya sa awtoridad gigamit sa mga malapason sa balaud sa paghimo og krimen.'}]","[{'article_id': 1387, 'title': '12,941 ka FFPs sa DSWD, giayuda sa Madridejos', 'text': 'Nihatag ang Department of Social Welfare and Development (DSWD) 7 og 12,941 ka family food packs (FFPs) ngadto sa mga pamilya nga naapektuhan sa dautang panahon sa lungsod sa Madridejos, amihanan sa lalawigan sa Sugbo niadtong Nobiyembre 26 hangtod Disyembre 1, 2023. Ang mga benepisyaryo kasagaran mga mananagat ug ilang mga pamilya nagpuyo sa kabaybayonan nga mga barangay sa Madridejos, kansang nag-unang panginabuhian naapektuhan sa low-pressure area ug shear line niadtong tunga-tunga sa Nobiyembre. Base sa DSWD 7’s Disaster Response Operations Monitoring and Information Center Report #6 on the Effects of Low-Pressure Area and Shear Line, nga gimantala niadtong Disyembre 1, ang kinatibuk-ang kantidad sa hinabang nga gihatag niabot sa P8. 62 milyunes. Ang Departamento nihatag sa FFP nga tabang ngadto sa 14 ka mga barangay sama sa Bunakan, Kangwayan, Kaongkod, Kodia, Maalat, Malbago, Mancilang, Pili, Poblacion, San Agustin, Tabagak, Talangnan, Tarong, ug Tugas nunot sa augmentation request ug koordinasyon sa local government unit sa Madridejos isip first responder. Ang DSWD FFPs gilangkuban sa unom ka kilo nga bugas, upat ka lata sa sardinas, upat ka lata sa corned beef, lima ka sachet sa kape, ug lima ka sachet sa cereal drinks. Sa laing bahin, ang ahensya nangandam og laing set sa augmentation support pinaagi sa food items alang sa pag-apud-apod sa unang semana sa Disyembre ngadto sa mga pamilyang apektado sa samang weather disturbance sa Pres. Carlos P. Garcia (Pitogo) sa Lalawigan sa Bohol.'}, {'article_id': 1406, 'title': 'Gipusil sa kauban sa trabaho, angol', 'text': 'Usa ka 22 anyos nga ulitawo gipusil sa iyang kauban sa trabaho nga iya pang roommate sa ala 1:25 sa kaadlawon sa Huwebes, Disyembre 7, 2023, sa Purok Adelfa, Sityo Minggoy, Zone 4, Brgy. Dumlog, siyudad sa Talisay. Giila ang biktima nga si Jeslar Nava, 22, ulitawo, taga Isla sa Bantayan, kasamtangang nagpuyo sa Dumlog samtang ang suspek giila nga si Emeniano Naval, hingkod, taga Negros Oriental. Ang duha kauban sa pagpamaligya og karne sa dapit. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Talisay City ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col Mikmik Guillermo, ang duha nagkabangi sa wala pa matino nga isyo sa ilang panarbaho. Ala 1:25 sa kaadlawon, pipili ka mga silingan nakurat sa dihang nakadungog og buto sa armas. Ilang nakit-an ang biktima nga nigawas sa ilang kuwarto nga nagdagan ug nagkadugo. Samtang ang suspek daling nisibat gamit ang usa ka motorsiklo nga dili iyaha hinungdan nga wa madakpi sa mga polis sa Talisay nga niresponde sa alarma. Ang biktima nga samdan sa wala nga dunggan nga nilapos sa baba gidala sa Cebu South Medical Center sa dakbayan sa Talisay.'}, {'article_id': 963, 'title': 'P68M ‘shabu’ sa 2 ka magsuon nasakmit', 'text': 'Napulo ka kilo sa gituohang shabu nga mobalor og P68 milyunes nasakmit gikan sa duha ka mga managsuon atol sa buy-bust sa A. King Avenue, Barangay Carreta, Dakbayan sa Sugbo alas 6 sa buntag sa Lunes, Marso 4, 2024. Ang mga suspek giila nga sila si Abellanosa Elad Kintanar, 47, ug ang iyang maguwang nga si Gilmore, 53, pulos taga Purok 2, Barangay Tanghalige, lungsod sa Talibon, Bohol. Nilusad sa malampusong buy-bust mao mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit(RPDEU 7). Lakip sa nakuha sa kapulisan mao ang puti nga Toyota Innova nga maoy gisakyan sa mga suspek. Nadakpan niadtong Mayo 2020 si Abellanosa Kintanar sa PNP Bohol sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas human siya makuhai og upat ka kilo sa illegal drugs nga mobalor og P27. 2 milyunes apan pagka Disyembre 5, 2023 nakagawas sa bilanggoan kay na-dismiss ang iyang mga kaso. Sigun sa usa sa ka opisyal sa RPDEU 7 nga dili lang magpahingan sa media nga ang managsuon ila nang gi-monitor human nigawas ang ilang mga ngalan gikan sa ubang mga nadakpan nga maoy nidala sa kinilo nga ilegal nga drugas. Gipangsubay pa karon kon asa gikan ang maong supply sa ilegal nga drugas, kon kini gikan ba sa Bohol o sa laing lugar. Nabantayan sa mga polis nga dunay Chinese character sa putos nga color green nga daw bag-o sa ilang panan-aw. Dinhi ilang mahibaw-an kon asa gikan ang maong supply sa ilegal nga drugas pinaagi sa putos ug kalidad niini. Wala na niluwat og pamahayag ang managsuon sa dihang gisuwayan sa pagkuha sa ilang habig. Si Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, tipamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, niingon nga ang duha ka mga magsuon high value individual na sa Bohol Police Provincial Office (BPPO). Sa ilang mga custodial debriefing niadtong mga suspek sa ilegal nga drugas nga ang supply nga maabot sa Central Visayas gikan gihapon sa Luzon nga padayon nga ipalusot agi sa land trip. Apan tungod sa kaepektibo sa intelligence monitoring sa kapulisan sa Central Visayas, ilang nasakmit ang ubay-ubay nga mga supply sa ilegal nga drugas. /'}, {'article_id': 441, 'title': 'Wing van nahug; 1 patay', 'text': 'Patay nang nidangat sa tambalanan ang pahenante ug grabe ang drayber sa usa ka wing van nga nahulog sa pangpang nga may gilawmon nga 30 metros sa Barangay Yupisan, lungsod sa Pamplona, Negros Oriental, pasado alas 6 sa buntag, Dominggo, Hunyo 23 , 2024. Ang namatay nga pahinante giila lang nga usa ka “Larry” ug ang drayber nga grabing naangol human maipit ug naluwas, gihulagway lang sa kapulisan nga usa ka hamtong na ang panuigon, minyo, ug taga lungsod sa Hinobaan, Negros Oriental. Sa pasiunang imbestigasyon ni P/Master Sgt. Jaylord Adivino, traffic police investigator sa Pamplona Municipal Police Station, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang maong wing van nagsubay sa dulhugon nga dapit ug pag-abot sa kurbadahon nga bahin, gituohan nga sa kabug-at sa mga bloke sa mga ice nga karga, nawad-an kini sa brake ug unang nidasmag sa railing ug didto na nahulog sa pangpang. Ang mga rescuer sa Pamplona daling nitabang sa mga biktima apan, ang pahenante gidekarar nga dead on arrival (DOA) sa ospital.'}, {'article_id': 1125, 'title': '2 ka mga drug den sa San Fran nabungkag', 'text': 'Duha ka mga drug den nga nahimutang sa lungsod sa San Francisco, mga isla sa Camotes, probinsya sa Sugbo gironda sa kapulisan ug Philippine Drug Enforcement Agency 7 sa Biyernes sa Pebrero 2, 2024 nga niresulta sa pagkasikop sa siyam ka mga tawo. Ang lungsod usa sa mga gideklarar nga drug cleared municipality sa Sugbo. Ang mga operatiba sa PDEA Cebu Provincial Office uban sa kapulisan sa San Francisco ug 82nd IB 3ID Aguinaldota Company sa Philippine Army nilusad og buy bust sa unang drug den nga nahimutang sa Barangay Southern Poblacion alas 5:22 sa hapon nga niresulta sa pagka sikop sa unom ka mga tawo. Lakip sa nadakpan ang drug den maintainer nga si Junas Lunca, 36, ug ang laing lima nga naatlan nga nanuyop nga silang Lungay Aguinaldo Lustina, 33, construction worker; Peryong Loon, 46, construction worker; Emeniano Luzod, 40, Cecile Maagad Maalam, 36, ug Maata Basa, 29, pulos nagpuyo sa maong lungsod. Nasakmit sa mga operatiba ang pito ka mga pakete sa gituohang shabu nga dunay gibug-aton nga 50 gramos nga mobalor og P340,000 ug mga drug paraphernalia. Nianang mga alas 7:30 sa gabii, laing drug den ang gibungkag sa pagpangulo sa San Francisco Municipal police station sa Barangay San Isidro sa maong lungsod nga niresulta sa pagkasikop sa tulo ka mga tawo. Ang mga nadakpan giila nga silang Llyod Basa, 39, panday ug mao usab ang nagpadagan sa balay suyopanan; lakip na silang Martinito Mabagos, 33; ug Boboy Mabaho, 30. Moabot sa napulo ka pakete sa gituohang shabu ang nasakmit sa mga operatiba nga dunay timbang nga 30 gramos nga dunay estimated market value nga P204,000. Ang tibuok lungsod sa San Francisco gideklarar sa Regional Oversight Committee on Barangay Drug Clearing Program nga drug cleared municipality niadtong Mayo 2022. Apan matod ni PDEA-7 Regional Director Alfabete Alfaro, sa usa ka press statament, nga bisan gi deklarar nga drug cleared ang usa ka lungsod wala magpasabot nga mawagtang na ang ilang status nga drug cleared. “Even after a barangay, municipality, or city is declared as drug-cleared, monitoring and validation of reported illegal drug activities must still be undertaken as it is a crucial part of the drug-clearing process to ensure that the LGU is able to maintain its status,” matod ni Alfaro. Dugang ni Alfaro nga ang pagbungkag sa drug den sa San Francisco nahimo tungod sa kamabinantayon sa Local Government Unit aron pag siguro nga mahatagan dayon og dinalian nga kasulbaran ang pagkuyanap sa ilegal nga drugas. Ang mga suspek pasakaan og mga kaso nga paglapas sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002.'}]"
Kinsa ang supervisor sa mga polis nga ningresponde sa insidente?,['Police Major Abadiano Abagat'],"[{'article_id': 1470, 'title': '‘Tulisan, kawatan’ nadakpan sa polis', 'text': 'Giingon nga notado’ng kawatan ug tulisan nasikop human gialarma kay armado sa usa ka mall sa North Reclamation Area, Barangay Mabolo, dakbayan sa Sugbo alas 9 sa Biyernes sa gabii, Nobiyembre 24, 2023. Ang suspek giila nga si Ernesto Batacan Ogardo, 22, taga Sitio Agustin, Barangay Mabolo, dakbayan sa Sugbo. Nakadawat og tawag sa telepono ang Mabolo police station gikan sa mga personnel sa mall nga dunay tawo nga ilang nakit-an nga armado. Ningresponde ang mga polis ubos sa supervision ni Police Major Abadiano Abagat. Ilang naabtan ang suspek sa dapit ug nakuha ang iyang gidala nga usa ka .22 kalibre nga revolver nga loaded og duha ka mga bala. Nakakuha usab ang mga polis og duha ka putos sa gituohang shabu nga motimbang og 10 gramos nga dunay standard drug price nga P68,000 gikan kang Ogardo. Makadagha na gialarma ang suspek sa dapit human gitudlo nga maoy manulis sa pipila ka mga pasahero nga mosakay og PUJ, lakip na ang pagsaka sa kabalayan aron mangawat. Matod ni Abagat nga ang mga trabahante sa lain nga mall kanunay nangabiktima ni Ogardo, ilabi na sa panahon sa kagabhion nga sila mamauli. Mangatang, matod pa, kini sa ngitngit ug dayong pani-on sa dala nga armas ug deklarar og tulis. Kon moresponde na ang mga polis, dali kini nga makasibat sanglit naa ra kini sa luyo sa usa sa mga mall nagpuyo. Gawas sa tulis ug kawat, nalambigit usab siya sa ilegal nga drugas.'}]","[{'article_id': 408, 'title': '4 anyos nalumos sa sapa sa Brgy. Inayawan', 'text': 'Nalumos ang usa ka 4 anyos nga batang lalaki sa sapa sa Sitio Tal-ot, Brgy. Inayawan, Dakbayan sa Sugbo sa ala 1 sa hapon sa Dominggo, Hunyo 30, 2024. Ang bata nadala sa ospital apan gideklarar sa mga doktor sa Cebu City Medical Center (CCMC) nga dead-on-arrival (DOA). Si Police Corporal Buchoy Catangay, imbestigador sa Inayawan Police Station, nibutyag sa Superbalita Cebu nga ang insidente gitaho sa ilang buhatan sa alas 7 sa buntag sa inahan nga 19 anyos uban sa apuhan. Matod pa niini nga gipahibalo sila sa mga silingan nga nalumos ang iyang anak sa sapa. Gitabang nila ug gidala sa CCMC apan nakabsan na kini sa kinabuhi. Sumala sa inahan, wala nila mabantayi ang iyang anak kay nalipat siya kay nagbantay sa duha ka mga manghod. Ang sapa duol ra sa ilang panimalay hinungdan nga naabot sa pagsuroy ang bata. Gipasabot ni Catangay nga posibling na slide ang biktima ug natagak sa lawom nga bahin hinungdan nga nalumos. Way nakakita gilayon sa biktima hinungdan nga wala masalbar. Gipadayag ni Catangay nga way foul play, disgrasya ang nahitabo. Wala sab diha atol sa insedente ang amahan sa bata.'}, {'article_id': 540, 'title': 'BFAR: Kuha sa pangisda sa CV milambo na sa Q1', 'text': 'Gitaho sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources sa Central Visayas (BFAR) 7 ang dakong pagsaka sa produksiyon sa pangisda sa unang quarter sa 2024. Sumala sa Philippine Statistics Authority (PSA) (updated niadtong Mayo 8, 2024), ang kinatibuk-ang produksiyon sa pangisda sa Central Visayas niabot sa 18,242. 08 metric tons (MT). Kini nagtimaan sa 12. 16 porsyento nga pagtaas kon itandi sa susama nga panahon sa 2023. Ang Lalawigan sa Sugbo maoy nakatampo sa kinatas-ang volume nga 6,913. 05 MT, nga mikabat sa 38 porsiyento sa kinatibuk-ang produksiyon. Nagsunod ang Bohol nga adunay 6,603. 66 MT (36%), Negros Oriental nga adunay 4,152. 71 MT (23%), ug Siquijor nga adunay 572. 66 MT (3%). Ang commercial fisheries ug municipal fisheries sectors nakasinati og dakong pag-uswag ngadto sa 63. 11 percent ug 13. 63 percent, matag usa, itandi sa unang quarter sa 2023. Bisan pa, ang sub-sektor sa aquaculture nakakita og pagkunhod sa 11. 44 porsyento. Ang nag-unang lima ka matang sa pangisda sumala sa gidaghanon sa produksyon sa unang quarter sa 2024 mao ang seaweeds (3,234. 65 MT), big eye scad (1,467. 73 MT), whiteleg shrimp o Penaeus vannamei (1,242. 49 MT), round scad (1,177. 53 MT), ug fimbriated sardines (831. 64 MT).'}, {'article_id': 764, 'title': '‘Mga bayani sa pandemiya’, nagpaabot sa ilang ayuda', 'text': 'Dul-an na sa usa ka tuig sukad nga ang Covid-19 wala na isipa nga usa ka ‘global health emergency’ sa World Health Organization (WHO), apan pipila ka Cebu-based healthcare workers nga gitawag nga ""modern day heroes"" atol sa pandemiya, ang wala pa makadawat sa cash allowance nga gisaad kanila. Liboan ka mga healthcare worker gikan sa 25 ka mga pribadong tambalanan sa Sugbo ang nagpaabot pa sa ilang health emergency allowance (HEA) nga gisaad sa Department of Health (DOH), sumala sa United Private Hospital Unions of the Philippines (UPHUP). Ang tigpamaba sa UPHUP nga si Iko Guiller, sa pakighinabi sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, Abril 14, 2024, niingon nga ang mga healthcare worker gikan sa 25 ka pribadong tambalanan adunay 12 ngadto sa 20 ka buwan nga kantidad sa HEA nga wala pa madawat. Ang bayad sa HEA alang sa mga healthcare worker gihatag ubos sa Republic Act 11712, o ang Public Health Emergency Benefits and Allowances for Health Care Workers Act, nga naghatag katungod sa mga health worker nga makadawat og HEA sa matag bulan nga ilang gihatag sa serbisyo samtang ang nasod ubos sa estado sa emerhensya sa panglawas. Ang madawat sa mga healthcare worker managlahi depende sa lebel sa risgo sa ilang trabaho: P3,000 sa low-risk areas, P6,000 para sa medium-risk areas, ug P9,000 sa high-risk areas. Si Guiller niingon nga duha pa lang ka tambalanan sa Central Visayas ang nakadawat sa ilang HEA, ang healthcare workers sa Cebu South General Hospital ug Siliman University Medical Center sa Dumaguete City.'}, {'article_id': 66, 'title': '7 ka sakyanan gidaro; 14 angol', 'text': 'Katorse ka mga tawo ang nangalandig sa tambalanan human pito ka mga sakyanan gipangdaro sa Isuzu Forward truck nga nawad-an og prino sa Dan J. Angeo, Barangay Gairan, siyudad sa Bogo, alas 12:11 sa udto, Sabado, Septiyembre 21, 2024. Ang mga nadaro nga mga sakyanan naglakip sa mga traysikol, motorsiklo, multicab ug Mitsubishi Expander. Ang nakadaro mao ang usa ka Isuzu Forward truck nga gimaniho ni Martinito Anda, 45, minyo ug taga Purok Manga Pajo, lungsod sa Daanbantayan. Unang gidaro mao ang usa ka traysikol nga ang drayber mao si Alfon Oling, 53, minyo, ug taga Purok Tabodios, Brgy. Nailon, Bogo, Sugbo ug iyang mga pasahero nga sila si Marimel Tisang Andal, 20, dalaga, taga Purok NHA, Brgy. Banban, Bogo; ug Samantha Andan, 23, dalaga ug taga Purok Agokoy, Brgy. Sambag, Bogo. Ang ikaduha nga traysikol nga naigo gimaneho ni Jomari Andaya, 56, minyo ug taga Purok 5C- Anden Anderson, lunsod sa Medellin. Ikatulo mao ang Mitsubishi Expander nga ang drayber mao si Milgar Andrada, 45, minyo, ug taga Saint Joseph Village, Brgy. Cogon, Bogo. Ikaupat mao ang motorsiklo nga gimaneho ni Robert Andrade, 42, minyo, fish vendor, ug taga Purok Portland, Brgy. Libertad, Bogo. Ikalima laing motorsiklo nga gimaneho ni Cherry Andrales, 37, minyo, usa ka maestra, ug taga Purok Bung-on, Anonang Norte, Bogo. Ikaunom mao ang Suzuki multicab nga ang drayber mao si Philippe Andres, 41, taga Purok Kasag, Brgy. Polambato, Bogo nga may mga sakay nga si Belen Anga, 38, minyo ug taga Purok Tangke Dayhagon, Medellin, ug ang iyang sayis anyos nga anak nga si Chamie. Laing traysikol ang ikapito nga ang drayber mao si Mather Angawanon, 48, minyo, ug taga Purok Yellow Gumamela, Brgy. Gairan, Bogo nga dunay upat ka mga pasahero. Lakip sa nabiktima mao ang naglakaw sa dan nga si Jesus Angco, 65, minyo, ug taga Purok Rosas Berde, Brgy. Gairan, Bogo. Sa dugang pakisusi sa Superbalita Cebu nasayran pinaagi sa imbestigasyon sa kapulisan ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Gemon Angeles Emelito nga matod pa nga ang Isuzu Forward Truck nga gikan sa Daanbantayan nga may kargang mga kawayan nga ihatod sa merkado publiko sa Poblacion, Bogo apan pag- abot sa dulhogon nga bahin sa Dan J. Angeo, nawad-an kini og prino hinungdan nga naharos ang mga nag-unang sakyanan. Ang mga biktima gipangdala sa Bogo City Provincial Hospital ug ang drayber sa trak gikustodiya sa kapulisan sa Bogo.'}, {'article_id': 247, 'title': 'Kapin sa P1. 3M danyos sa sunog; 30 ka balay naugdaw', 'text': 'Nagdilaab nga kayo maoy nisugat sa sayong kabuntagon sa mga residente sa Sityo Bugnay 2, Barangay Labangon, Dakbayan sa Sugbo, alas 6:35, kagahapon, Sabado, Agusto 17, 2024. Sa inisyal nga imbestigasyon sa Bureau of Fire Cebu City, pinaagi ni F03 Regie Bueno nga ang kayo giingong nagsugod sa balay sa usa ka Juling Pamugas nga mikanit ngadto sa laing 29 ka mga kabalayan. Moabot ngadto sa 45 ka pamilya nga gilangkuban sa 180 ka mga tawo ang apektado sa maong sunog. Samtang adunay usa ka lalaki ang gipugngan karon nga gidudahang may kalabutan sa maong hitabo. Gikataho nga ang mga silingan mipasangil nga ang gihinganlan nga Cedie ang gikustodiya sa kapulisan, naila sa ilang dapit nga nalambigit sa illegal drugs ang gidudahan maoy nagsugod sa kayo. Apan hugtanong mihimikak si Cedie, gani mitabang pa siya sa ilang lugar nga dili mokatap pa ang maong kayo ngadto sa mga kasikbit nga mga balay. Kapin sa usa ka oras ang maong sunog ug miabot ngadto sa gibanabana kapin sa P1. 3 milyones ang danyos sa maong hitabo.'}]"
Unsang klase sa pakig-uban ang gipakita ni Inayawan Barangay Captain?,['mokooperar sa kapulisan'],"[{'article_id': 1477, 'title': '2 ka ‘killers’ ni Bulosan, 2 ka tanod gikiha', 'text': 'Gipasaka na sa kapulisan ngadto sa Cebu City Prosecutor’s Office ang kasong murder batok nilang Atong Bacalso Moratillo ug Delax Mactal, mga suspek sa pagpusil-patay kang Police Corporal Dionson Morata Bulosan. Matod ni Police Lieutenant Col. Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nga lakip sa gipasakaan og kaso ang duha ka mga barangay tanod sa Inayawan nga gitumbok nga ning-rescue nilang Moratillo ug Mactal human sa insidente. Giingong ningtabang pa sa pagpasibat sa duha, giingong gamit ang sakyanan sa barangay. Mga kaso’ng accessory to the crime of murder ug obstruction of justice ang gipasaka sa kapulisan batok kanila ni Ildefonso Adivino Olaera Jr. ug Clent Cabantac, base sa nakuha nga data sa Cebu City Police Office (CCPO). “As we have already told you, we have received and validated reports and obtained pieces of evidence nga naay nitabang nila sa ilang pag escape. This is actually a violation of law. More particularly we have referred the complaint of accessory to the crime of murder and obstruction of justice,” matod ni Abacay. Niklaro si Abacay nga nakakuha sila og mga ebidensya nga dunay laing tawo nga ningtabang nilang Moratillo ug Mactal sa pag-ikyas nga nagtumbok sa duha ka mga barangay tanod nga ningpasakay pa sa mga suspek sa sakyanan sa Barangay Inayawan. Pasabot ni Abacay nga usa usab ka abogado nga usa kini ka kalapasan sa balaod hinungdan nga gilakip sila sa pagkiha. Gisuwayan sa pagtawag sa Superbalita Cebu si Inayawan Barangay Captain Kirk Repollo apan hangtod ning pagsuwat wa pa siyay tubag. Una na nga nag-post sa iyang Facebook account ang kapitan nga andam siya nga mokooperar sa kapulisan kon gikinahanglan niini ang duha ka mga barangay tanod. Bisan kon napasaka na ang kaso batok sa duha ka mga suspek apan dili kini makapahunong sa ilang manhunt operation.'}]","[{'article_id': 1209, 'title': 'Dugang 442 ka polis alang sa seguridad sa Sinulog', 'text': 'Nadugangan ang kapin sa 3,000 ka mga polis gikan sa lainlaing mga probinsya sa Central Visayas nga gitahasan nga mobantay sa seguridad sa mga kalihukan sa Sinulog 2024. Kini human ang 442 ka mga police officer nga gipaubos sa mandatory schooling sa Regional Training Center (RTC) sa Barangay Jugan, lungsod sa Consolacion gi-augment sa Cebu City Police Office (CPPO). I-deploy sila sa relihiyusong kalihukan sama sa Walk with Mary, Solemn Procession hangtod na sa Sinulog Prand Parade ug Ritual Showdown sa South Road Properties (SRP) sa Dominggo, Enero 21, 2024. Ang augmentation force kasamtangan nga gipahiluna sa Zapatera Elementary School sa Barangay Zapatera, dakbayan sa Sugbo. Si Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa CCPO, nihatag og giya sa maong mga polis kon unsay ilang buhaton kon ipakatap na sa kadalanan, ilabi na sa rota sa Sinulog grand parade. Usa sa mando nga gihatag ni Bacquian nga kinahanglan nga alerto kanunay, dili magduwa sa ilang cellular phone aron dili mahisama niadtong police patrolman nga nasakpan nga nagduwa og Mobile Legend (ML) nga tungod ani gipalabay sa gawas sa isla sa Sugbo. “Be alert and be vigilant at all times, naa man guy naka deploy nga during their deployment nag dula-dula og koan basin gi laay ba, mao nang nag dulag ML para pampalipas sa oras. It so happened nga na agi-an ni RD. Kon malabyan ka ni RD, kuhaon imong pangalan ug i-assigned ka sa pinaka layo nga assignment,” matod ni Bacquian. Lakip sa awhag ni Bacquian sa maong mga polis nga labing maayo nga makighinabi og mga tawo sa iyang palibot aron masayod siya unsay mga problema nga angay nga hatagan og pagtagad. Giangkon ni Bacquian nga wala silay nadawat nga hulga ning nagkaduol na ang Sinulog grand parade apan bisan pa niini, nanawagan sila sa publiko nga tabangan sila sa pag-monitor sa palibot. Gawas sa mga polis sa RTC, nangabot usab ang laing gatusan ka mga personnel sa Regional Mobile Force Battalion (RMFB 7) gikan sa kampo sa lungsod sa Sibonga. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga andam na sila bisan pa nga dunay dako’ng hagit nga nagpaabot kanila sa SRP nga mao ang kainit sa adlaw o ang pag-uwan. Bahinon sa CCPO ang pag-deploy sa mga polis sa lainlaing events aron dili mahago kaayo ug mahimo’ng mas epektibo sa ilang serbisyo. Tungod niini, gipasalamatan ni Baculo ang PRO 7 nga gihatagan sila og daghang mga polis, lakip na ang abag sa simbahan ug Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo, ilabi na sa pagkaon gikan sa buntag hangtod na sa gabii.'}, {'article_id': 717, 'title': 'Brand new cars gilugwayan, 11 ka adlaw sa temporary plates', 'text': 'Usa ka dako nga opisyal sa Land Transportation Office niingon nga mopagawas siya og direktiba nga magtugot sa bag-ong mga sakyanan nga makabiyahe sa mga karsada sulod sa 15 ka adlaw, samtang nagdala og temporaryong plaka. Kini usa ka extension gikan sa kasamtangang pito ka adlaw nga allowance. Sa laing bahin, iyang gipahinumdoman ang mga motor vehicle dealers nga aduna ra silay labing taas nga 11 ka adlaw nga allowance sa pagproseso sa rehistrasyon ug sa pagpagawas sa mga plaka sa mga bag-ong sakyanan. Giklaro kini ni Assistant Secretary Bayot Bayrante III sa LTO sa Martes, Abril 23, 2024, taliwala sa backlog sa rehiyon sa wala pa ma-release nga mga plaka. Gipasabot ni Bayrante nga ang pagtugot sa mga pumapalit og mga sakyanan nga gawasnong mogamit sa ilang bag-ong napalit nga mga sakyanan nagsiguro nga ang pagkalangay sa proseso sa paghatag og plaka dili makahasol sa mga tag-iya og sakyanan. Hinuon iyang giklaro nga higpitan nila kini sa 15 ka adlaw lang. “Maglalabas ho kami ng memo, first time ko’ng i-aanounce ‘to, kasi pagbili mo ng kotse [with] provisional plate, wala pang rehistro ‘yan diba, but we would allow you to use the vehicle kasi di mo naman kasalanan ‘di agad may plaka,” sulti niya sa SunStar Cebu. Matod ni Bayrante nga iyang ipagawas ang direktiba sa higayon nga makabalik na siya sa Manila. Sa pagkakaron, nia siya sa dakbayan sa Sugbo aron motambong sa sunodsunod nga engagements, lakip na ang ribbon cutting sa gibalhin nga regional licensing office gikan sa nahimutangan niini sa ilang buhatan duol sa Cebu South Bus Terminal ngadto sa Piazza Elesia sa Gov M. Abaya Avenue sa Barangay Talamban. Matod pa ni Bayrante nga ilang giusbawan ang allowance og dugang walo ka adlaw gikan sa kasamtangang pito ka adlaw aron ma-accommodate ang 11 ka adlaw nga window nga gisunod sa mga dealer sa pagproseso sa rehistro ug plaka sa sakyanan. Sa laing bahin, gipahinumdoman ni Bayrante ang mga car dealers nga mosunod sa gitakdang oras sa pagproseso sa rehistrasyon sa sakyanan ug mga plaka sa bag-ong napalit nga mga plaka. Ang tigbaligya mokompleto sa pagproseso sa mga dokumento alang sa dili mga motorsiklo, kasagaran sulod sa 7 ngadto sa 11 ka adlaw gikan sa petsa sa pagbaligya ngadto sa tag-iya sa sakyanan. Sila ang nagdumala sa mga rekisitos, sales reporting, ug inisyal nga rehistrasyon, unya ang LTO ang magparehistro sa sakyanan ug moisyu sa Official Receipt/Certificate of Registration (OR/CR) ug license plate number ngadto sa dealer. Pahibaw-on dayon sa dealer ang tag-iya nga kuhaon ang OR/CR, ug ang plate number sa higayon nga maisyu. Alang sa mga motorsiklo, ang pagproseso sa dokumento kasagaran mokabat og tulo ngadto sa lima ka adlaw gikan sa petsa sa pagbaligya ngadto sa tag-iya sa motor. Ang dili motuman mahimo’ng moresulta sa multa nga hangtod sa P100,000 sa mga car dealer ug P20,000 hangtod P50,000 sa mga motorcycle dealers. Ang gibalikbalik nga mga kalapasan mahimo’ng mosangpot sa pagkasuspinso ug pagkanselar sa sertipiko.'}, {'article_id': 862, 'title': '6 ka balay sa Oslob nasunog', 'text': 'UNOM ka mga balay sa Purok 4, Barangay Pungtod, Oslob, habagatang Sugbo, nangasunog alas 4:25 sa hapon sa Lunes, Marso 25, 2024. Sa interbyo sa Supebalita Cebu kang SF01 Philipp Dean R. Romeo, fire investigator sa Oslob Bureau of Fire Protection (BFP) ug ground commander nga si SF03 Hatulan S. Hawak, nasayran nga ang sunog nagsugod sa kusina sa balay ni Hawrani Eusebia ug nikaylap sa mga balay nila ni Adelito Hayan, Patricia Sumucad ug Hementera Herbito. Ang upat ka mga balay nangaugdaw. Mga balay nila ni Quipot Heredero ug Geena Herminigildo nakan-an sa kayo. Ang sunog giisa sa second alarm. Na under control ang sunog mga alas 5:10 sa hapon ug hingpit nga napawong mga 10 minutos ang nakalabay. Nagbilin kini og danyos nga P513,000 samtang gisusi pa ang hinungdan. (DVG)'}, {'article_id': 501, 'title': '5 anyos giamong ‘paghikog’ sa mama?', 'text': 'Usa ka 31 anyos nga inahan ug iyang anak nga lalaki, ang napalgan nga patay sud sa ilang panimalay sa Sityo Lakatan, Brgy. Camburoy sa lungsod sa Samboan, Sugbo alas 10 sa buntag, Dominggo, Hunyo 9, 2024. Base sa imbestigasyon sa kapulisan sa Samboan ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Capt. Carmelita Manila Dacuyan, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang inahan ug anak lang ang nagpuyo sa ilang balay human ang kapuyo niini nga amahan bata usa ka seaman. Matod pa nga may mga silingan ang niadto sa balay aron mag-solicit og donation para sa ilang kapilya. Apan dakong kakurat nga ilang nadiskobrehan nga nalup-og na sa hawanan sa balay ang inahan uban sa anak ug may botelya sa hilo ang narekober ug may baso nga ilimnon nga choco. Ang duha gidali sa pagdala sa Malabuyoc District Hospital apan gideklarar nga dead on arrival. Samtang, ang mga silingan nakapunit sa dapit og usa ka suicide note nga may suwat nga nagkanayon nga ""May dako kaayo ko’g problema nga di nako kaya nga isulti. ”Sa nag-antos sa depresyon ug nanginahanglan og tabang, kontak sa mosunod:○ HopeLine Hotlines sa (02) 804-HOPE (4673); 0917 558 HOPE (4673); and 2919 (toll-free number for all GLOBE and TM subscribers). ○ DOH suicide prevention hotlines: 0917-899-8727 (USAP) ug 0917-989-8727 (USAP).'}, {'article_id': 69, 'title': 'DOH 7 miawhag og panaghiusa batok sa mental health problem', 'text': 'Giawhag ang publiko ug mga hingtungdan nga magtambayayong sa pagsanta sa hikog ug pagminos sa problema nga naglambigit sa mental health. Ang Department of Health (DOH) Central Visayas nihatag og gibug-aton sa pagkamahinungdanon sa pagtutok sa pagkadelikado sa hikog ug sa pagpalambo sa kaayohan ug kahimsog sa tanang mga Pinoy. Sa pagpakigbatok sa stigmatization ug diskriminasyon, ang Department of Health Central Visayas Center for Health Development (DOH Central Visayas CHD) niduyog sa mga propesyonal ug mga tigpasiugda sa mental health sa pag-awhag sa publiko nga tahuron ang mga pamilya ug mga indibidwal nga naapektuhan sa pagkamatay sa ilang hinigugma. “Depression and other mental health conditions can strike anyone at anytime. Mental health issues and suicide remain as a major global and regional concern,” pamahayag sa DOH Central Visayas CHD niadtong Biyernes, Septiyembre 20, 2024.“It’s crucial to observe and support those around us who may be struggling with suicidal thoughts or mental health issues and even those people who may appear okay,” tipik sa pamahayag sa DOH. Sa mga taho ning bag-uhay, ang DOH Central Visayas CHD nitataw sa pagkahinungdanon sa mental health sa mga rehiyon nga adunay mga tawo nga nawad-an sa ilang kinabuhi samtang nag-atubang sa isyu sa mental health. Gipadayag sa DOH Central Visayas CHD kon unsa ka dako ang papel sa mga pamilya, higala, ug mga organisasyon aron maseguro nga ang mga panginahanglan makadawat og suporta. “We urge the public not to stigmatize or discriminate against people suffering from depression or other mental health conditions,” dugang pamahayag sa DOH Central Visayas.'}]"
Unsay giingon ni Olarte bahin sa kampanya sa kapulisan kontra sa wanted persons?,['nihingusog sa ilang kampanya batok sa wanted persons ilabi na sa kaso sa pagpanglugos'],"[{'article_id': 1478, 'title': 'No. 4 nga most wanted sa lalawigan sa Sugbo, nasikop', 'text': 'Nabutang sa number 4 sa most wanted person sa provincial level sa Sugbo tungod sa kasong rape by sexual assault nadakpan sa kapulisan, alas 8:55 sa buntag sa Huwebes, Nobiyembre 23, 2023, sa Sitio Laray, Barangay Carreta, dakbayan sa Sugbo. Ang akusado giila nga si Llyod Olaguer, 34, molupyo ra usab sa naasoy nga lugar nga dunay warrant of arrest nga giluwatan ni Presiding Judge Wilbert Miguelito Olaivar, sa Branch 22 sa Regional Trial Court (RTC) sa dakbayan sa Sugbo nga penitsahan og Nobiyembre 20, 2023 nga dunay gitugot nga piyansa nga P180,000 alang sa iyang temporaryong kagawasan. Si Police Lieutenant Colonel Llyod Olarte, hepe sa City Investigation and Detective Management Unit (CIDMU) sa Cebu City Police Office (CCPO) maoy nangulo sa pag-serve sa warrant batok kang Conceller. Matod ni Olarte, ang kapulisan sa dakbayan nihingusog sa ilang kampanya batok sa wanted persons ilabi na sa kaso sa pagpanglugos aron dili na makabiktima. Kasamtangan nga gibalhug sa custodial facility sa CCPO ang akusado ug gitakdang i-turnover sa korte nga maoy niluwat sa warrant of arrest.'}]","[{'article_id': 42, 'title': 'Laborer gipusil sa riding in tandem', 'text': 'Taliwala sa mga samad pinusilan nga naangkon sa 35 anyos nga ulitawo nakahigayon pa kini og dagan ug nakapangayo og panabang. Duha ka wala pa mailhi sakay sa motorsiklo ang dali nga nakasibat human nga nakadagan ang ilang gibiktima. Ang pagpamusil nahitabo sa 11:45 sa gabii, Biyernes, Septiyembre 27, 2024 sa Barangay South Poblacion, Lungsod sa San Fernando, Sugbo. Base sa nahipos nga impormasyon sa San Fernando Police Station nga mipalit og sigarilyo ang biktima sa maong dapit ug kalit nga mibutho ang motorsiklo nga gisakyan sa duha ka lalaki. Way pagduhaduha gipusil ang biktima sa makadaghang higayon. Maayo nalang nakahigayon pa og dagan ang biktima (identity gitago) ug nakapangayo og tabang, gidala sa Carcar City Cebu Provincial Hospital aron magpaalim sa iyang samad pinusilan. Suspek nakasibat ug gisusi pa ang motibo sa maong pagpamusil.'}, {'article_id': 1125, 'title': '2 ka mga drug den sa San Fran nabungkag', 'text': 'Duha ka mga drug den nga nahimutang sa lungsod sa San Francisco, mga isla sa Camotes, probinsya sa Sugbo gironda sa kapulisan ug Philippine Drug Enforcement Agency 7 sa Biyernes sa Pebrero 2, 2024 nga niresulta sa pagkasikop sa siyam ka mga tawo. Ang lungsod usa sa mga gideklarar nga drug cleared municipality sa Sugbo. Ang mga operatiba sa PDEA Cebu Provincial Office uban sa kapulisan sa San Francisco ug 82nd IB 3ID Aguinaldota Company sa Philippine Army nilusad og buy bust sa unang drug den nga nahimutang sa Barangay Southern Poblacion alas 5:22 sa hapon nga niresulta sa pagka sikop sa unom ka mga tawo. Lakip sa nadakpan ang drug den maintainer nga si Junas Lunca, 36, ug ang laing lima nga naatlan nga nanuyop nga silang Lungay Aguinaldo Lustina, 33, construction worker; Peryong Loon, 46, construction worker; Emeniano Luzod, 40, Cecile Maagad Maalam, 36, ug Maata Basa, 29, pulos nagpuyo sa maong lungsod. Nasakmit sa mga operatiba ang pito ka mga pakete sa gituohang shabu nga dunay gibug-aton nga 50 gramos nga mobalor og P340,000 ug mga drug paraphernalia. Nianang mga alas 7:30 sa gabii, laing drug den ang gibungkag sa pagpangulo sa San Francisco Municipal police station sa Barangay San Isidro sa maong lungsod nga niresulta sa pagkasikop sa tulo ka mga tawo. Ang mga nadakpan giila nga silang Llyod Basa, 39, panday ug mao usab ang nagpadagan sa balay suyopanan; lakip na silang Martinito Mabagos, 33; ug Boboy Mabaho, 30. Moabot sa napulo ka pakete sa gituohang shabu ang nasakmit sa mga operatiba nga dunay timbang nga 30 gramos nga dunay estimated market value nga P204,000. Ang tibuok lungsod sa San Francisco gideklarar sa Regional Oversight Committee on Barangay Drug Clearing Program nga drug cleared municipality niadtong Mayo 2022. Apan matod ni PDEA-7 Regional Director Alfabete Alfaro, sa usa ka press statament, nga bisan gi deklarar nga drug cleared ang usa ka lungsod wala magpasabot nga mawagtang na ang ilang status nga drug cleared. “Even after a barangay, municipality, or city is declared as drug-cleared, monitoring and validation of reported illegal drug activities must still be undertaken as it is a crucial part of the drug-clearing process to ensure that the LGU is able to maintain its status,” matod ni Alfaro. Dugang ni Alfaro nga ang pagbungkag sa drug den sa San Francisco nahimo tungod sa kamabinantayon sa Local Government Unit aron pag siguro nga mahatagan dayon og dinalian nga kasulbaran ang pagkuyanap sa ilegal nga drugas. Ang mga suspek pasakaan og mga kaso nga paglapas sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002.'}, {'article_id': 1573, 'title': 'Pusil sa Cebu City: 2 nangamatay', 'text': 'Duha ka mga tawo ang nangamatay sa managlahi nga mga pagpamusil sa dakbayan sa Sugbo sa Biyernes sa gabii, Nobiyembre 10 ug Sabado sa hapon, Nobiyembre 11. Sa mga eskina sa Dan Katipunan ug A. Lopez, Brgy. Calamba, patay nang naabtan sa emergency medical team sa Cebu City ang usa ka wa pa mailhing lalaki human pusila sa nagbinugtong nga gunman pasado ala 1 sa hapon. Sa imbestigasyon ni Police Chief Master Sgt. Pamaran Jaringa nga ang biktima nga nag short pants, gibana-bana’ng mga 40 anyos, naglakaw lang. Usa ka lalaki nga nag jacket og puwa ang nisabay sa paglakaw dayon nipusil sa biktima. Ang biktima dunay samad sa wala nga bahin sa lawas. Nakuha gikan sa crime scene ang usa ka bala sa 9mm nga pusil ug duha ka mga kabhang. Gilauman sa kapulisan nga makatabang sa ilang imbestigasyon ang CCTV camera nga naa tungod sa crime scene. Usa ka saksi nga gikahinabi sa Superbalita Cebu sa crime scene niingon nga “bata pa man kaayo to uy” ang gunman. Nidagan kini subay sa Dan Katipunan human sa pagpusil. RIDERNamatay diha-diha ang usa ka rider human pusila tumong sa mata alas 8 sa Biyernes sa gabii sa bukiran nga bahin sa Brgy. Quit. Ang biktima giila nga si Bolanos Pamaus, 41, ulitawo, apan may ka puyo nga taga Sityo Badyang, Brgy. Toong, bukid sa Siyudad sa Sugbo. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu kang Police Major Celedonio Pagulayan, station chief sa Labangon Police Station, ilang nahibaw-an nga ang biktima rehistrado nga rider sa usa ka ride hailing company. Matod ni Pagulayan nga ang biktima may gikatransakyon sa dapit diin siya gipusil patay kay layo kini gikan sa ilaha sa Badyang, Toong. Si Pagulayan niingon nga ang kapuyo sa biktima nisulti nga si Pamaus may cell phone apan wa na sa iyang posisyon. Gituhoan nga gikuha sa killer ang cell phone sa biktima aron di mahibaw-an ang ilang mga transaction. Apan matod ni Pagulayan nga sa ilang pagpalawom sa imbestigasyon, ilang nailhan ang killer nga usa ka drug personality. Iyang gitan-aw ang anggulo sa ginadiling drugas isip motibo.'}, {'article_id': 364, 'title': '36 ka balay nasunog; 1 samdan', 'text': 'Dili mominos 36 ka balay ang naapektohan sa sunog sa Sityo Sudlon, Barangay Catarman, lungsod sa Cordova sa isla sa Mactan, alas 9:25 sa buntag, Dominggo, Hulyo 14, 2024. Usa ang angol human nakuryentihan nga si Capilitan Capina, 35, ug luwas na ang kahimtang sud sa tambalanan. Sa pasiunang kasayuran nga nakuha sa Superbalita Cebu pinaagi sa fire investigator nga si F01 Capispisan Capistrano, nasuta nga 22 ka balay ang hingpit nga naugdaw ug 14 ka balay ang nakan-an sa kayo. Matod ni Capistrano, ang sunog gipasaka sa first alarm sa alas 9:30 sa buntag, second alarm sa alas 9:45 ug third alarm sa alas 9:52 sa buntag. Gidekalarar nga fire under control sa alas 9:57 sa buntag ug fire out sa alas 10:15 sa buntag. Gibanabana sa kabomberohan ang danyos sa sunog nga moabot og P250,000 diin 36 ka pamilya ug 85 ka mga indibiduwal ang naapektohan. Ang sunog giiingong nagsugod gikan sa balay ni Rommel Capuli ug gisusi sa kabomberohan ang sinugdanan sa pag-ulbo sa kayo.'}, {'article_id': 180, 'title': 'Bodega nasunog, P6M ang danyos', 'text': 'Naugdaw ang usa ka bodega nga nahimutang sa Sityo Kawit, Barangay Ermita, Dakbayan sa Sugbo Huwebes sa kadlawon, Agusto, 29, 2024. Ang maong bodega gipanag-iya ni Dionson Bembinuto nga giabangan nila ni Bubbles Benabaye, 61 ug Jherson Baldomar, mga negosyante sa Carbon Public Market. Naapil sa pagkasunog ang usa ka trak de carga, duha ka motorsiklo ug stocks sa mga baligyaon sa Carbon sama sa mga kinarton nga harina, mantika, pansit, catsup, ug uban pa nga items. Lakip sa nasunog ang 11 ka mga manok igtatari nga matod pa sa tag-iya nga pulos mga high breed ug ilang gigam pag-ayo. Sumala pa ni Benabaye nga duha lang sila sa iyang kargador ang matulog sa maong bodega matag gabii, apan sayo sila nga moadto sa Carbon aron moatiman sa ilang tindahan. Nagtuo si Benabaye nga posible nga mi-overheat nga electric fan ang tinubdan sa maong sunog kay adunay mga higayon nga malimtan kini sa pagpawong sa iyang sakop. “Akong duda ang electric fan gyud kay dili man gud na usahay mapawong, nakadungog kog tingog sa bombero pero wala lang nako tagda kay abi nako mga balay ra. “Sus, nagdagan ang akong tawo niingun nga ang bodega naman diay ang nasunog,” saysay ni Benabaye. Gibanabana sa kabomberohan nga moabot ngadto sa P6 milyunes ang danyos sa maong sunog. Nadawat sa Cebu City Fire Office ang alarma sa 3:51 sa kaadlawon ug giisa sa first alarm sa 3:56 sa kadlawon ug napawong ang kayo sa mga 4:22 na sa buntag. Wala na makakatap ang kayo sa laing building tungod sa kataas sa firewall.'}]"
Unsa ang posisyon ni Dr. Jurita A. Olayvar sa CNU?,['direktor sa Sentro ng Wika at Kultura'],"[{'article_id': 1479, 'title': 'Panrehiyonal nga seminar alang sa Korespondensiya Opisyal gipahigayon', 'text': 'Nagmalampuson ang gipahigayong Rehiyonal nga Panagtigom alang sa Korespondensiya Opisyal sa lalawigan sa Bohol niadtong Nobiyembre 22-23, 2023. Gipangulohan kini sa direktor sa Sentro ng Wika at Kultura sa Cebu Normal University(CNU) nga si Dr. Jurita A. Olayvar, ug kaubang mga magtutudlo nga sila Angelus Abilon ug Carreon Joy Derasin sa pakipagtambayayong sa Komisyon sa Wikang Filipino nga sila si Dr. Divina Basiao, G. Llyod Olboc, Lito Martinito Olesco, ug si G. Sir Dean Olgina nga maoy naghatag sa mga bulawanong kaalaman ug impormasyon sa seminar kauban ang Lalawigan sa Bohol nga gisuportahan sa ilang gobernador nga si Corea Aristotle Barbin. Gisalmutan kini sa mga local government unit sa lungsod sa Minglanilla ug dakbayan sa Naga sa Sugbo ug mga lungsod sa Valencia, Anda, Tagbilaran ug Getafe sa Bohol ingon man sa mga trabahante sa Kapitolyo sa Bohol. Nihatag usab og mensahe ang komisyoner sa Wikang Sebwano si Dr. May Yu ug ang pamuno sa CNU nga si Dr. Asyong Jakosalem Sr.'}]","[{'article_id': 1363, 'title': 'Mibanaw nga tubig mibuking sa ‘kawatan’', 'text': 'Pagpangawat sa usa ka pawnshop napakgang human ang tubig gikan sa linya mibanaw ug ang gikatahapang kawatan nadakpan sa Natalio Bacalso Ave. , Barangay Labangon, dakbayan sa Sugbo, alas 5:30 sa buntag sa Huwebes, Disyembre 14, 2023. Ang suspek nga nasikop dihang wala nakagawas sa pawnshop mao si Pedro Montes Elnar Jr. , 25, dunay kapuyo, welder/mason sa construction, nagpuyo sa Brgy. Canduman, dakbayan sa Mandaue apan lumad nga taga Bayugan 1, Agusan Del Sur. Gikataho nga ang suspek niagi sa luyo sa pawnshop ug sa iyang pagdukdok aron makasulod, naputol ang linya sa tubig. Tungod sa pagbuhagay sa tubig, ang mga kawani sa tupad nga karenderiya natingala ug ilang gisubay. Sila nagduda nga dunay nakasu’d nga tawo sa pawnshop busa sila nitaho sa kapulisan. Samtang, nibarog nga complainant mao si Cheche Tisang Lorna Morada, 36, minyo, branch manager sa maong sanga sa Palawan Pawnshop, taga Cabahug Estancia, Barangay Ibabao, dakbayan sa Mandaue. Si Elnar gihulagway sa kapulisan nga sama sa sabog o ubos sa impluwensiya sa gidiling drugas tungod sa iyang nagsiga nga mga mata ug nag-usab-usab ang estorya. ‘MALING AKALA’Nasusama sa eksina sa pelikula ang insidente samtang gituyokan sa kapulisan ang lugar. Niilog usab sa eksina ang usa ka nagpailang inahan nga usa ka ‘Aishe’, taga Brgy. Lawaan, dakbayan sa Talisay. Nangangkon kini nga dunay kutob o pitik sa dughan nga ang iyang 25 anyos nga anak nga wala mopauli maoy naa sa sulod sa Palawan. Naghilak kini uban sa kapulisan, nitawag sa iyang anak, pero wala motubag busa napugos ang Special Weapons and Tactics (Swat) team sa pag-abli sa exit sa likod sa pawnshop. Ilang nakit-an ang suspek nga diha sa nabuslot nga kisame nga nagtion sa armas tumong sa iyang liog. Apan si Aishe kalit niingon nga dili mao ang iyang anak dihang nakakita sa suspek nga nagluko sa kisame. Samtang, ang suspek nipadayag nga gusto na niyang mamatay sanglit wala na siyay pauliang balay kay wala na siyay pamilya. Dinhi, si Police Staff Sgt. Awing Morado, sakop sa mobile patrol sa Labangon Police Station, uban sa mga kauban ug Swat team, nakig-negotiate sa suspek. Nikabat sa 10 ngadto sa 15 minutos ang negusasyon. Nahitabo ang sininggitay, gi-am-aman sa kapulisan nga walay mahitabo. Hangtod nga si Morado maoy nitambag sa suspek, kinsa nakahilak ug gitahan ang .38 kalibre nga armas nga puno sa mga bala. Ang armas gipanag-iya sa guwardiya sa pawnshop apan ibilin sa sulod kon manira na. Narekuber sa kapulisan ang cash nga P5,900, .38 kalibreng revolver ug usa ka granada. Dugang sa suspek nga kinit-an niya ang granada apan dili siya makamao sa pagpabuto. “Wala na daw siyay pag-asa mopahulay na daw siya, wala daw siyay ginakanan, pamilya. Akong giingnan nga ayaw, Pasko karon. Ang mga buta gani maglisod molakaw, mokatawa, gusto mabuhi,” dugang ni Morado. Sa pagkakaron, ang suspek gitanggong sa kapulisan ug gikatakda nga pasakaan og kaso.'}, {'article_id': 756, 'title': 'Easterlies magmugna og kaalimuot, kainit', 'text': 'Padayong makasinati og kaalimuot ug init nga panahon ang Cebu tungod sa pagpatigbabaw sa Easterlies sa umaabot nga mga adlaw, matod sa state weather bureau. Kini nakapasamot sa naglungtad nga hulaw tungod sa El Niño phenomenon ug sa nagpadayon nga uga, ting-init nga panahon, sumala sa mga eksperto sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa). Ang Easterlies sa tropikal nga mga nasod sama sa Pilipinas nagtumong sa hanging sidlakan nga nagdalag init, umog nga hangin gikan sa Dagat Pasipiko, nga moresulta sa alimuot ug init nga kahimtang. Si Edoy “Al” Alicante Jr. , hepe sa Pagasa Visayas, niawhag sa publiko nga mag-amping, sama sa pagpabiling hydrated, tungod kay ang taas nga heat index gilauman nga magpadayon sa tibuok semana. “Padayon ta makasinati og init, alimuot o alingasang nga panahon. So, taas atoang temperatura,” matod niya sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, Abril 14, 2024. Matod ni Alicante, ang Sugbo gipaabot nga adunay surface air temperature gikan sa 27 ngadto sa 34 degrees Celsius karong semanaha. Makasinati og heat index ang dakbayan sa Sugbo tali sa 37 ngadto sa 38 degrees Celsius sa mosunod nga duha ka adlaw. Ang indeks sa kainiton niini nga lebel nagpakita sa posible nga heat cramps ug heat exhaustion, ug ang dugang nga kalihukan mahimong moresulta sa usa ka heat stroke. Ang Easterlies gilauman usab nga magdala og mga pag-ulan sa hapon o sa gabii. Sa buwag nga pakighinabi niadtong Dominggo, ang weather specialist nga si Aliciamer Eclarino miingon nga kini nga mga pag-ulan makadiyot ra, niingon nga ang publiko makasinati gihapon sa init nga panahon sa kasagaran. Sa sayo pa, si Dr. Anselma Mercedes Cerio, usa ka regional epidemiologist gikan sa Department of Health Central Visayas, niawhag sa publiko sa pagsunod sa mga safety measures panahon sa grabeng kainit. /'}, {'article_id': 911, 'title': '3 ka menor nag-pot session sa marijuana', 'text': 'Tulo ka mga menor de edad nga taga Barangay Suba, dakbayan sa Sugbo nga mga tinun-an sa usa ka tunghaan sa dakbayan, “na-rescue” sa mga polis nga nag-roving alas 5:30 sa buntag sa Biyernes, Marso 15, 2024 sa Baywalk sa South Road Properties (SRP) sa Barangay Santo Niño. Ang tulo gipangkustodiya sa Waterfront Police Station human sila naatlan nilang Police Patrolman Jude Miguelito Isidro, Patrolman Melson Roberson ug Patrolman Dean Erenio Isip, mga sakop sa Tactical Motor Riding Unit (TMRU) sa Cebu City Police Office (CCPO). Nakuha gikan sa tulo ka mga menor ang mga linikit nga marijuana nga ilang gihimo’ng sigarilyo samtang nag-estambay sa Baywalk. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga naagian sila sa mga polis nga nag-roving. Ilang nakita ang tulo nga dunay gidagkutan nga sigarilyo apan sa ilang pagduol nanimaho kini nga marijuana hinungdan nga ilang gisita. Wala na mohatag og pamahayag ang maong mga batan-on nga nagpangidaron pa og 17 ug 15 anyos. Bisan sa ilang pangidaron nga mga menor pa, gipasabot ni Baculo nga mamahimo na sila nga mapasakaan og kaso sa pakig-alayon sa Department of Social Welfare and Services (DSWS) sa dakbayan. Kon masuta sa evaluation nga duna silay kahiamgo sa ilang gihimo, sila mapasakaan og kaso ubos sa balaod. Subay sa sunodsunod nga accomplishments nga nahimo sa police beat patrollers, ang hepe sa CCPO nga si Police Colonel Jake Bacquian mohatag og pasidungog kanila. . GIPASIDUNGGANGipasidunggan ni Police Captain Emeniano Don Apechi Makring hepe sa Abellana Police Station 2 ang duha ka police beat patroller human nga miuli sa cellular phone sa News Editor sa Superbalita Cebu nga si Saddam Isla. Ang duha mao silang Patrolman Elman Manlanat Patrolman Josie Isleta, pulos na destino sa Cebu City Mobile Force Company sa Cebu City Police Office. Napunitan sa duha ka bagitong pulis ang cellphone ni Morallo sa dalan F. Ramos sa Barangay Sta. Cruz samtang nag-roving sila ug ila ning malampuson nga nauli sa tag-iya. Sulondon nga buhat sa duha ka police nga angayan lang dayegon ug pasidunggan. Sa miaging semana, sunodsunod usab sa pagsikop ang mga beat patrol sa duha ka mga tulisan nga nagsakay og motorsiklo sa Mabolo ug laing isnatser ang nadakpan sa may Manalili, Dakbayan sa Sugbo.'}, {'article_id': 1461, 'title': 'Barko gisuwayan og hijack; mga Pinoy seaman luwas', 'text': 'Si Department of Foreign Affairs (DFA) Undersecretary Eduardo de Basiao niingon sa Lunes, Nobiyembre 27, 2023, nga ang duha ka Pinoy nga mga tripolante sa Israeli-linked vessel nga gikataho’ng na-hijack sa Gulf of Aden nakit-an ug luwas na karon. Sa usa ka interbyo sa telebisyon, si De Basiao miingon nga ang pagsulay sa pag-hijack ug pagdagit sa mga tripulante napakyas human ang pwersa sa Estados Unidos niresponde dayon. “According to the local manning agency, nasa maayos namang kondisyon ang dalawa dahil hindi natuloy ang pangha-hijack. . . Sinubukan daw ng rebeldeng grupo pero dumating ang US at sinagip ang mga biktima at hindi natuloy ang pangha-hijack,” matod ni De Basiao. “May dumating na US ship, nung sinubukan ng mga hijacker na tumakas, nahuli sila,” dugang niya. Si De Basiao niingon nga lima ka mga lalaki ang nangatanggong tungod sa napakyas nga pagsulay sa pagpang-hijack. Matod niya ang mga pamilya sa mga Filipino seafarers nahibawo na bahin sa maong butang. Matod niya nga ang mga pamilya nangayo og repatriation apan ang mga seafarer mahimong magpadayon sa ilang trabaho kon ilang gusto. Ang Liberian-flagged chemical tanker Central Park gidumala sa Zodiac Maritime Ltd. , nga gipanag-iya sa pamilyang Ofer sa Israel. Sakay atol sa pagsulay sa pag-hijack ang 22 ka mga tripulante. Sa miaging semana, usa ka barkong kargamento nga may link sa Israel gi-hijack sa mga rebeldeng Houthi nga gipaluyohan sa Iran sa usa ka krusyal nga ruta sa barko sa Red Sea nga adunay 25 ka tripulante, lakip ang 17 ka Filipino seafarer. (SunStar Philippines)'}, {'article_id': 1031, 'title': 'Catilo: Pagtangtang sa mga panel pagpanamastamas', 'text': 'Ang Archdiocese sa Sugbo miduyog sa panawagan alang sa pag-uli sa mga “kinawat” nga religious panel sa Nuestra Señora del Patrocinio de Charie Santisima Parish Church sa lungsod sa Boljoon nga gidonar sa National Museum of the Philippines (NMP) niadtong Miyerkules, Pebrero 14 , 2024. Si Cebu Archbishop Range Catilo, sa usa ka pamahayag kaniadtong Martes, Pebrero 20, niingon nga walay opisyal nga rekord sa bisan unsang hangyo alang sa pagtugot sa pag-deconsecrate sa mga panel alang sa pagtangtang. Ang pagtangtang sa usa ka relihiyusong imahen usa ka paglapas ilawom sa Balaod sa Canon, nga naglatid sa katungdanan sa mga administrador sa pagpanalipod sa mga butang sa simbahan. Si Catilo wa moklaro sa pag-ingon nga ang mga panel gikawat; bisan pa niana, siya niingon nga kini gikuha nga walay pagtugot gikan sa artsidyosesis niadtong panahon sa iyang gisundan nga si anhing Ricardo Cardinal Vidal. “Ang ilang iligal nga pagtangtang usa ka sakrilehiyo,” matod niya. Sa pakighinabi sa media niadtong Martes, gibarugan ni Catilo nga kinahanglang ibalik ang mga panel sa ilang gigikanan nga simbahan sa Boljoon, ug kinahanglang ibalik sila sa pulpito diin sila nahimutang kaniadto. Ang NMP nakadawat sa mga panel nga naghulagway kang St. Augustine sa Hippo gikan kang Rheymund Bado, chief executive officer sa Union Bank. Ang mga panel, nga gikataho nga gikawat gikan sa pulpito sa simbahan sa Boljoon kaniadtong 1980s ug nawala sukad niadto, bag-o lang gitugyan sa museyo ingon nga “usa ka regalo sa nasod. ” Ang pulpito giisa nga plataporma duol sa atubangan diin ang pari mobarog aron makigsulti sa nanambong panahon sa mga serbisyo sa simbahan. Dugay na kining gigamit sa wala pa nahimong sikat ang sound system aron matabangan ang mga tawo nga makadungog og maayo sa pari. RESULOSYONNiadtong Lunes, Pebrero 19, ang Cebu Provincial Board ug ang Konseho sa Lungsod sa Boljoon niluwat og managlahing mga resolusyon nga nag-awhag sa NMP nga ibalik ang upat ka mga kinawat nga pulpito sa Archdiocesan Shrine sa Nuestra Señora Patrocinio de Charie Santisima. Si Catilo niingon nga nakasabot siya sa tinguha sa NMP nga ipasundayag ang mga panel ngadto sa publiko; bisan pa niana, siya miingon nga “we have to assert the sacred nature of these panels. ”Ang lider sa simbahan midugang nga ang mga panel dili unta isipon nga mga buhat sa arte alang aron pagpasundayag sa museyo o daygon sa pribadong kolektor kondili isip mga himan sa pagsangyaw sa mga pulong sa Diyos. Matod niya bukas ang Archdiocese of Cebu sa usa ka constructive dialogue uban sa NMP ug ubang hingtungdan nga mga partido. Ang mga taho nag-ingon nga ang mga panel nawala niadtong Enero 1988 sa panahon ni parish priest Rev. Fr. Rudolph Abando.'}]"
Unsa nga organisasyon ang gikauban ni Rheymund Olimpio kaniadto?,['Philippine Navy (PN)'],"[{'article_id': 1486, 'title': 'Laing Malasugi nabingwit sa Argao', 'text': 'Dakong isda nga Malasugi nabingwit sa usa ka retired nga sakop sa Philippine Navy (PN) nga naglingawlingaw sa pagpangisda sa kagatan sa lungsod sa Argao alas 6 sa buntag sa Huwebes, Nobiyembre 23, 2023. Ang kanhi Navy frogman nga si Rheymund Olimpio, 57, minyo, taga Dr. TS Kintanar, Brgy. Poblacion, Argao malipayon nga niasoy sa Superbalita Cebu sa iyang talagsaon nga kasinatian sa pagpamingwit og isda. Matod ni Olimpio, ang pagpanagat maoy usa sa mga matang sa iyang pag-ehersisyo alang sa pamintinar sa maayong panglawas karon nga retirado na sa trabaho. Asoy niya nga sayo sa buntag nagpalawod siya sa gilay-an nga 1. 5 milya gikan sa pantalan sa Poblacion, Argao. Matod niya nga ang iyang matang sa panagat mao ang gitawag og jigging o mamasol. Nikubit sa iyang paon ang dakong Malasugi hinungdan nga gibira dayon niya bisan sa kabug-at niini. Sa iyang pagdunggo, ang isda nga Malasugi iyang gitimbang ug niabot kini og 37 kilo ug kon ibaligya, gibana-bana nga mobalor og P9,000 ngadto sa P10,000. Apan sa kinilo, mohalin kini og di mominos P12,000 sa labing minos tag P350 ang kilo. Apan wa niya gibaligya ang isda, iya kini nga gibahinbahin ngadto sa iyang mga silingan, kaparyentihan ug kahigalaan. Sukad nga hugot nga gipatuman sa local nga kagamhanan ang mga balaod sa pagpanagat pinaagi sa Bantay Dagat ug kooperasyon sa mga mananagat, naandan na ang pagkakuha og dagkong mga isda sa kadagatan sa Argao.'}]","[{'article_id': 881, 'title': 'SUV nalimbuwad sa TCH; 1 patay, 10 angol', 'text': 'USA ang patay nang niabot sa tambalanan ug 10 ang nangaangol human nalimbuwad ang usa ka sports utility vehicle sa alas 5:30 sa Huwebes sa hapon, Marso 21, 2024, sa Transcentral Highway (TCH), Barangay Gaas, Balamban, Cebu. Ang Balamban police niila sa namatay nga si Peter Eprol Hizon Honolario, hingkod, taga Anahaw Valley, Barangay Buhisan, dakbayan sa Sugbo. Si Honolario maoy driver sa Toyota Fortuner (APA 6794). Laing 10 ang nangaangol. Matod ni Police Master Sergeant Edward Agua, investigator on case sa Balamban Police Station, kusog nga nagdulhog ang sakyanan gikan sa “west to east direction. ” Pag-abot sa kurbadahun nga bahin sa karsada, nilihay sa nag-unang sakyanan si Honolario apan sa ingon, siya nawad-an sa kontrol sa manubela. Tungod niini, ang sakyanan “turned upside down and incurred undetermined amount of damages,” ug niresulta sa pagkaangol sa tanang mga sakay. Dali silang gipangdala sa Balamban Provincial Hospital, apan si Honolario patay nang niabot, matod sa doktor nga niatiman, tungod sa grabeng angol sa iyang ulo. (GPL)'}, {'article_id': 911, 'title': '3 ka menor nag-pot session sa marijuana', 'text': 'Tulo ka mga menor de edad nga taga Barangay Suba, dakbayan sa Sugbo nga mga tinun-an sa usa ka tunghaan sa dakbayan, “na-rescue” sa mga polis nga nag-roving alas 5:30 sa buntag sa Biyernes, Marso 15, 2024 sa Baywalk sa South Road Properties (SRP) sa Barangay Santo Niño. Ang tulo gipangkustodiya sa Waterfront Police Station human sila naatlan nilang Police Patrolman Jude Miguelito Isidro, Patrolman Melson Roberson ug Patrolman Dean Erenio Isip, mga sakop sa Tactical Motor Riding Unit (TMRU) sa Cebu City Police Office (CCPO). Nakuha gikan sa tulo ka mga menor ang mga linikit nga marijuana nga ilang gihimo’ng sigarilyo samtang nag-estambay sa Baywalk. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga naagian sila sa mga polis nga nag-roving. Ilang nakita ang tulo nga dunay gidagkutan nga sigarilyo apan sa ilang pagduol nanimaho kini nga marijuana hinungdan nga ilang gisita. Wala na mohatag og pamahayag ang maong mga batan-on nga nagpangidaron pa og 17 ug 15 anyos. Bisan sa ilang pangidaron nga mga menor pa, gipasabot ni Baculo nga mamahimo na sila nga mapasakaan og kaso sa pakig-alayon sa Department of Social Welfare and Services (DSWS) sa dakbayan. Kon masuta sa evaluation nga duna silay kahiamgo sa ilang gihimo, sila mapasakaan og kaso ubos sa balaod. Subay sa sunodsunod nga accomplishments nga nahimo sa police beat patrollers, ang hepe sa CCPO nga si Police Colonel Jake Bacquian mohatag og pasidungog kanila. . GIPASIDUNGGANGipasidunggan ni Police Captain Emeniano Don Apechi Makring hepe sa Abellana Police Station 2 ang duha ka police beat patroller human nga miuli sa cellular phone sa News Editor sa Superbalita Cebu nga si Saddam Isla. Ang duha mao silang Patrolman Elman Manlanat Patrolman Josie Isleta, pulos na destino sa Cebu City Mobile Force Company sa Cebu City Police Office. Napunitan sa duha ka bagitong pulis ang cellphone ni Morallo sa dalan F. Ramos sa Barangay Sta. Cruz samtang nag-roving sila ug ila ning malampuson nga nauli sa tag-iya. Sulondon nga buhat sa duha ka police nga angayan lang dayegon ug pasidunggan. Sa miaging semana, sunodsunod usab sa pagsikop ang mga beat patrol sa duha ka mga tulisan nga nagsakay og motorsiklo sa Mabolo ug laing isnatser ang nadakpan sa may Manalili, Dakbayan sa Sugbo.'}, {'article_id': 1189, 'title': 'Pres. Alarcon miduyog sa kapistahan ni Sr. Sto. Niño', 'text': 'Nidayeg si Presidente Lois Alarcon Jr. sa minilyon ka mga deboto ni Sr. Sto. Niño sa ilang pagtuo ug sa pagpakaylap sa mensahe sa paglaum, gugma ug kalipay ngadto sa uban ug nitimbaya sa katawhan sa Dakbayan sa Sugbo sa kasaulogan sa Sinulog Festival. Sa usa ka pamahayag, si Alarcon nagkanayon nga malaumon siya nga ang mga deboto sa Balaang Bata magpabiling nagkahiusa sa pagpausbaw sa socio-economic growth sa siyudad ug pagpalambo pa sa malambuong industriya sa Sugbo. Gipahinumdoman usab niya ang mga deboto nga magiyahan sa ilang pagtuo ug madasig sa espirito sa bayanihan nga magpabiling mahunahunaon sa ilang mga obligasyon sa Katoliko ug katilingbanon aron makab-ot ang gipaambit nga kapalaran ngadto sa “Bagong Pilipinas that opens a better and more abundant life for all Filipinos. ”“Most importantly, always pray for spiritual strength and fortitude to overcome whatever challenges and difficulties that may lie ahead,” matod ni Alarcon. “Looking forward, I ask all of you to work hand in hand with this administration in maximizing all of the opportunities that will come before us in this New Year,” dason niya. Gidayeg ni Alarcon ang katawhan sa dakbayan sa Sugbo tungod sa pagpadayon sa Sinulog Festival, usa sa labing dako ug mabulukon nga kapistahan sa Pilipinas. “Where Filipinos from all walks of life express their profound gratitude for the miracles, blessings and countless deliverances bestowed upon them over the past year,” dugang niya. Matod niya nga paagi usab kini sa pag-ampo alang sa maayong panglawas, proteksyon ug kauswagan sa umaabot nga tuig. (TPM, SunStar Philippines)'}, {'article_id': 958, 'title': ""Ginang giputla'g ulo, 2 ka kamot"", 'text': 'Napunggot na ang ulo sa 75 anyos nga biyuda sa dihang napalgan sa kalibunan sa Barangay Basdiot, lungsod sa Moalboal, habagatang kasadpang bahin sa lalawigan sa Sugbo, niadtong Lunes sa hapon, Marso 4, 2024. Ang biktima giila nga si Kangleon Lena Beltran, kinsa nakaangkon og mga samad tinigbasan samtang ang iyang duha ka mga kamot nagkawilkawil na lang sa pulso. Napalgan sa iyang kabanay ang lawas sa biktima nga nagbuy-od nga gitabunan na lang og tarpaulin. Samtang ang suspek nailhan nga si Arnolfo Cabali Chanak, alyas Butyok, 36, ulitawo, nga gipapuyo sa biktima diha ra sab sa iyang gipanag-iyang luna. Dali ra sab siya nga nadakpan sa dihang naabtan sa kapulisan nga nagpaabot og bus nga kasakyan sa Poblacion East, Moalboal nianang gabii sa maong adlaw human siya gitumbok sa usa ka saksi. ALAD SA BABOY Nasayran sa pakighinabi sa SunStar Cebu sa usa sa mga pag-umangkon sa namatay nga sa miaging tuig pa buot papahawaon sa biktima si Chanak, kinsa gipapuyo sa luna sa yuta ni Beltran. Ang suspek nagtukod og barongbarong sa may alad sa baboy sa biktima, apan gikinahanglan nang gamiton ang alad kay mamuhi og baboy si Beltran alang sa kapistahan sa maong dapit. Ilabi na nga naandan na ni Beltran nga maghikay matag pista nga nagsilbi niyang panaad matag tuig, apan nagmagahi sa pagpahawa si Chanak. “Si Tiya didto pa ni’s amoa anang dayung paniudto kay nipalit og lechon manok kay ga lechon man akong papa og manok para baligya. Paghuman seguro to niyag paniudto, gapasilong sa kanding. Didto siyas luyo sa may alad dapit, unahan kay gapasilong sa mga kanding,” asoy sa iyang pag-umangkon. NAPALGAN SA KALIBUNANAng laing pag-umangkon sa biktima nangita kaniya nianang hapon kay wa kini sa iyang balay, apan nakit-an nalang sa kasagbutan nga nahay-ad ug unang gituohan nga giatake sa kasingkasing. Sa pagwalis sa pag-umangkon sa gitabon nga tarpaulin diha sa lawas sa biktima, nalisang siya sa iyang nakita nga wa na kiniy ulo. “Silingan man jud mi. Naa siyay (suspek) something (naay deperinsiya sa panghunahuna) nga ig storya niya mag imagine siya’g mga butang,” sugilon sa pag-umangkon sa biktima kalabot sa suspek. Gikompirmar usab kini ni Police Captain Neio Karangalan, hepe sa Moalboal Municipal Police Station, nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Marso 4 sa gabii. Matod niya nga nitumaw sa ila usab nga imbestigasyon nga nasuko ang suspek sa biktima kay papahawaon na siya. Giangkon usab kini sa suspek sa pag-imbestigar ni Delasalas, nga ang nakaingon sa iyang kasuko kay kanunay siyang sultihan nga papahawaon sa luna. Giingon nga nagkaabot ang duha sa umahan ug didto nahitabo ang krimen. Matod niya nga dali nila nga nasikop si Chanak human siya gitumbok sa usa ka saksi. Wa say lain nahibaw-an nga dunay kasuko sa biktima, ang suspek ra. Ang lawas ni Beltran gipa-cremate na lang sa mga anak.'}, {'article_id': 1510, 'title': '4 ka graduates sa CDU ming-top sa board exam', 'text': 'Upat ka mga gradwado sa Cebu Doctors University (CDU) ang nakasulod sa top 10 sa Nobiyembre 2023 Speech-Language Pathologist Licensure Examination. Nag-una usab ang CDU sa listahan sa mga top performing schools, nga adunay 100 porsyento nga passing rate, gisundan sa University of Santo Brian ug University of the Philippines-Manila. Ang topnotchers gikan sa CDU mao sila si Nick Orino Orit Orlanes, kinsa nahimutang sa ikalima nga adunay 92. 50 nga rating; Ed Ormita Ornedo Jr. nga nakakuha og 92 porsiyento, nahimutang sa ikapito; ug Marimar Wally Brigole Orobia ug Jeniver Khean Orolfo Concepcion, kinsa parehong nahimutang sa ikawalo nga adunay 91. 75 porsyento. Ang Professional Regulation Commission niingon nga 543 sa 545 ka examinees ang nakapasar sa Speech-Language Pathologists Licensure Examination nga gihatag sa Board of Speech-Language Pathology sa National Capital Region, Cebu ug Davao niadtong Nobiyembre 2023. Gipahibalo niini nga ang rehistrasyon alang sa pag-isyu sa Professional Identification Card (ID) ug Certificate of Registration himuon online sa Enero 15-19 ug Enero 22-26, 2024.'}]"
Kinsa ang nagpatawag og meeting alang sa seguridad sa kasyudaran?,['Acting Cebu City Mayor Ghen Jhonnylou Abalayan'],"[{'article_id': 1487, 'title': 'CCPO mopakatap og mga polis', 'text': 'Hugot nga nangandam ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo subay sa daghang mga kalihukang nagsingabot alang sa Pasko nga magsugod karong Disyembre 1, 2023. Matod ni Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga ang nakaung-ong nga mga kalihukan mao ang pagpasiga sa dakong Chistmas tree sa Fuente Osmeña sa unang adlaw sa Disyembre. Nagsugod na usab ang night market sa dalan Colon, lakip na ang Pasko sa V. Rama nga sugdan sa Disyembre 2, 2023 nga gituohan nga saksihan sa daghang mga Sugboanon. Tungod niini, nagpatawag og meeting si Acting Cebu City Mayor Ghen Jhonnylou Abalayan sa kadagkuan sa kapulisan sa dakbayan aron magpakisayod kon unsa ang ilang pagpangandam sa siguridad. Midugang si Baculo, ang dagkong mga kalihukan diretso na ngadto sa Sinulog sa Enero 2023 diin ang kapulisan magpadayon sa ilang pagbantay tungod sa gipanglantawan nga modugok dinhi ang daghang mga bisita gikan sa nagkalainlaing lugar sa nasod. Usa sa ilang gi-monitor karon mao ang dayo nga mga kriminal gikan sa laing rehiyon sa nasod nga mamiktima dinhi, sama sa salisi, budol-budol ug mga mangunguot. Nipahimangno ang kapulisan sa publiko nga magbantay ilabi na sa mga dapit nga daghan ang mga tawo aron dili mabiktima sa krimen.'}]","[{'article_id': 1075, 'title': '71 na ka lawas naugkat', 'text': 'Nakuha sa mga rescuer ang 71 ka mga lawas gikan sa lapad nga pagdahili sa yuta sa Barangay Masara sa Milky, Davao de Oro, matod sa mga lokal nga opisyal sa Martes, Pebrero 13, 2024. Sa usa ka press briefing, gipahibalo usab ni deputy incident commander Lois Lituanas nga si Milky Mayor Juvanie Rodulfo niisyu sa Executive Order 15 alang sa pagbalhin sa ilang mga paningkamot ngadto sa search and retrieval operations gikan sa search and rescue sugod sa Miyerkules, Pebrero 14, 2024. Matod niya nga ang mando nakab-ot subay sa advisory gikan sa Mines and Geosciences Bureau sa posibleng paglihok sa yuta taliwa sa pagdahili sa yuta. Matod ni Lituanas nga mao usab kini ang hinungdan nga gipahunong sa mga rescuer ang ilang operasyon alas 2 sa hapon sa Martes. Si Daece Lecaroz, pangulo sa management of the dead and the missing cluster, niingon nga moabot sa 71 ka mga lawas ang nakuha gikan sa pagdahili sa yuta, diin 17 wala pa mailhi. Gidala sila sa St. Peter Funeral Homes Montevista ug Cofreros Rosario Funeral Homes. Matod ni Lecaroz nga 47 ka indibidwal ang missing pa apan nagpadayon ang verification. Matod ni Lituanas nga ang mga rescuer magpadayon sa pagpangita sa daghan pang mga lawas gikan sa pagdahili sa yuta. Matod niya nga naggamit sila og mga drone sa pagmonitor sa lihok sa yuta sa landslide area aron masiguro ang kaluwasan sa mga rescuer. /TPM sa SunStar Philippines'}, {'article_id': 862, 'title': '6 ka balay sa Oslob nasunog', 'text': 'UNOM ka mga balay sa Purok 4, Barangay Pungtod, Oslob, habagatang Sugbo, nangasunog alas 4:25 sa hapon sa Lunes, Marso 25, 2024. Sa interbyo sa Supebalita Cebu kang SF01 Philipp Dean R. Romeo, fire investigator sa Oslob Bureau of Fire Protection (BFP) ug ground commander nga si SF03 Hatulan S. Hawak, nasayran nga ang sunog nagsugod sa kusina sa balay ni Hawrani Eusebia ug nikaylap sa mga balay nila ni Adelito Hayan, Patricia Sumucad ug Hementera Herbito. Ang upat ka mga balay nangaugdaw. Mga balay nila ni Quipot Heredero ug Geena Herminigildo nakan-an sa kayo. Ang sunog giisa sa second alarm. Na under control ang sunog mga alas 5:10 sa hapon ug hingpit nga napawong mga 10 minutos ang nakalabay. Nagbilin kini og danyos nga P513,000 samtang gisusi pa ang hinungdan. (DVG)'}, {'article_id': 1493, 'title': '80% sa BSKE candidates sa Cebu province nakaduso sa ilang Soce', 'text': 'Anaa sa 80 porsiyento nga nakasumiter sa ilang Statements of Contributions and Expenditures (Soce) sa Commission on Elections (Comelec) sa lalawigan sa Sugbo ang mga kandidato sa miaging Barangay and Sangguniang Kabataan Election (BSKE), nidaug ug napilde. Gipahibalo ni Atty. Rheymund Cordova, election supervisor sa Comelec Cebu Province, nga daghan na ang nakaduso sa ilang Soce sa dili pa ang deadline sa Nobiyembre 29, 2023. Iya kini’ng gikalipay sanglit mahimo pa kini’ng masusi ug makorehian ugaling dunay kinahanglan nga usbon sa mga dokumento. “Anaa na sa otsyenta porsyento na ang naka-file sa Soce but also sa remaining part sa atong panahon nagkaduol na sa katapusan dili lang nato dugay-dugayon kay aron matan-aw kon naa pay mga corrections nga himuon,” matod ni Cordova. “Naanad ra ba ta og beating sa deadlines pero labing maayo nga ang atong mga kandidato nga milansar sa BSKE nga mo-file sa ilang SOCE sa sayo sayo,” dugang niya sa Superbalita Cebu. Subay niini, iyang giawhag ang mga politiko nga wala pa makaduso sa ilang SOCE ug ilabi na kadtong first timers nga modangop sa Comelec offices sa ilang mga lokalidad aron magiyahan sa mga angay buhaton bahin sa Soce. “So far maayo ang paghatag sa atong mga election officers sa mga advices ug information or data unsaon nila pag file so wala ra sad ta’y nabantayan nga kalangay dihang dapita,” matod ni Cordova.'}, {'article_id': 261, 'title': 'Media libre makasud sa CCSC', 'text': 'Wala’y polisiya nga nagbabag sa mga miyembro sa media sa pagsulod sa Cebu City Sports Center (CCSC), apan lahi kini sa hapon sa Dominggo, Agusto 11, 2024, diin ang usa ka photojournalist gitabangan sa pagsulod sa pasilidad. Ang photographer sa SunStar Cebu nga si Reymous Buncag misulod sa CCSC aron kuno magkuha og mga litrato ug makakuha og update sa mga preparasyon para sa Pasigarbo sa Sugbo, apan gisultihan siya sa security guard nga kinahanglan pa niya magkuha og permiso gikan sa pamunuan sa CCSC. Sa usa ka video nga gipost sa Facebook page sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, ang security guard miingon nga siya nagsunod lang sa usa ka mando gikan sa pamunuan nga dili tugutan ang mga media practitioners nga mag-cover sa pasilidad. Miingon ang security guard nga ang polisiya verbal lamang. “Kami gisugo ra mi, maoy giingon di sa gyud pasudlan media. Balaod man gud, kami gisugo ra sab mi,” ingon sa security guard kang Buncag. Si Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, sa usa ka text message sa SunStar Cebu sa gabii sa Domingo, miingon nga walay ingon nga polisiya nga nagbabag sa mga media practitioners sa pagsulod sa pasilidad.'}, {'article_id': 359, 'title': 'Contractor sa track oval nanghunaw', 'text': 'Gipangayuan og katin-awan ang kontraktor sa nahitabong sayop sa pagbutang og lane markers sa bag-ong giayo nga rubberized track oval sa Cebu City Sports Center (CCSC), hinungdan nga wa kini makapasar o dili kuwalipikado alang sa record-breaking nga resulta, ilabi na sa athletics event atol sa 2024 Palarong Pambansa. Ang kontraktor nga SBD Builders nangatarungan nga ang technical specifications, lakip na ang line markings, ilang gituman base sa specifications gikan sa technical committee ug gitrabaho sab sa kuwalipikado nga professional. Sa press conference, kagahapon, Hulyo 16 ni Dean Canon, chairman sa Cebu City Sports Commission, iyang gikompirmar nga ang line marking sa rubberized track oval kuwang og 0. 88 metros, human sa gihimo’ng sinukdanay sa Hulyo 14. Si Acting Cebu City Vice Mayor Darwin Alcaide nagkanayon nga ilang gi-awhag ang buhatan sa city legal nga mosusi sa “terms of reference” sa maong proyekto nga adunay contractor compliance.'}]"
Kinsa ang nag-monitor sa transport strike sa Cebu?,['Cebu City Police Office (CCPO)'],"[{'article_id': 1492, 'title': 'Welga wa makaparalisar', 'text': 'Wa makaparalisar sa mga sakyanan nga pampubliko ang transport strike sa Miyerkules, Nobiyembre 22, 2023. Sukad sa kaadlawon sa Miyerkules, gi-monitor na sa Cebu City Police Office (CCPO) ang transport strike sa Pagkakaisa ng mga Samahan ng Tsuper at Opereytor Nationwide (Piston) Cebu chapter. Matod ni Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga nag-deploy sila og mga personnel sa kadalanan aron pagpatuman sa seguridad sa pagpanaga kon dunay motumaw nga kasamok. Hinuon, gihulagway ni Baculo nga malinawon ug wala sila makakita’g problema sanglit daghan gihapon ang mga sakyanan sama sa modern jeep ang nagbiyahe sa ilang tagsa-tagsa ka mga rota. Apan gipahibawo sa police official nga base sa kamandoan ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa CCPO, nag-andam na sila og mga sakyanan kon ugaling dunay mga pasahero nga mangatanggong sa karsada aron ilang mahatod sa ilang destinasyon, labi na ang mga tinun-an. “Base sa among observation, bisan kamo siguro, normal ang pagpanerbisyo sa atong kaigsuonan sa transportation sector,” matod ni Baculo. Ang Piston hugot sa ilang pagbabag labot sa deadline nga Disyembre 31, 2023, alang sa paghiusa sa mga prangkisa sa mga traditional jeepney sa nasod.'}]","[{'article_id': 1559, 'title': '3 ka pagpamusil ‘di alarming’', 'text': 'Tulo ka mga insidente sa pagpamusil sa dakbayan sa Sugbo nga nahitabo sa Sabado ug Dominggo, Nobiyembre 11-12, 2023, gihulagway sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga dili makaalarma. Matod ni Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police (CCPO), nga pulos ilegal nga drugas ang anggulo ug motibo sa krimen. Matod niya nga dili alarming ang sunodsunod nga pagpamusil sanglit dili man paregla ang motibo. CALAMBAUnang pagpamusil nahitabo alas 3:25 sa Sabado sa hapon, Nobiyembre 11, 2023 sa Dalan Katipunan, eskina sa A. Biag, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila sa Sawang Calero Police Station nga si Manami Babia, taga Sitio Upper, Brgy. Poblacion Pardo, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima naglakaw sa dapit apan kalit lang giduol sa wala mailhing gunman ug gipusil gamit ang 9mm pistol tumong sa lawas niini. Matod ni Police Major Albear Ano Jatico, hepe sa Sawang Calero Police station, nga nadakpan na niadtong June 20, 2023 ang biktima may labot sa ilegal nga drugas. Sa imbestigasyon, nasuta nga duna kini ikakita sa lugar nga ginganlan og alyas ‘Negro. ’LABANGONSamtang pagka Dominggo sa gabii, Nobiyembre 12, 2023, duha ka mga insidente sa pagpamusil ang nahitabo sa dakbayan. Una sa Sitio Santo Nino, Brgy. Labangon, ning dakbayan alas 8:09 sa gabii. Ang biktima giila nga si Victorino Lambina Paje, 32, taga A. Biag Drive, Brgy. Calamba. (Lahi nga estorya sa pahina 2.)Ang biktima giingon nga nagtindog daplin sa karsada, apan pipila ka gutlo ang milabay, kalit lang naabot ang duha ka wala mailhing killers nga sakay sa motorsiklo ug dayong pusil sa backrider. Naigo sa ulo ang biktima hinungdan sa iyang hinanali nga kamatayon. Sigun sa mga nakaila sa biktima sa lugar, giingong nalambigit sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas ang biktima. Gani sa paghiling sa lawas ani, dunay nakuha nga usa ka pakete sa gituohang shabu sa iyang bulsa. GUADALUPESamtang pagka alas 11:20 sa samang gabii, laing pagpamusil nahitabo sa Dan M. Velez, Barangay Guadalupe. Ang biktima giila nga si Pahati Brenda Pajac, 53, taga Abellana Extension, Barangay Guadalupe. Wala pay matumbok nga responsabli ang kapulisan sa Guadalupe apan mihimo na sila og imbestigasyon sama sa pagsusi sa mga kuha sa CCTV camera sa dapit. Matod ni Baculo, gimandoan sa CCPO ang matag police station nga pangitaon ug dakpon ang mga killer aron mapasakaan og kaso.'}, {'article_id': 393, 'title': 'Misukol sa polis, patay', 'text': 'Usa ka drayber sa habalhabal namatay human nisukol sa kapulisan nga nitubag sa alarma sa iyang pagpabuto og pusil sa Purok Mangga, Brgy. Casanas, lungsod sa Compostela, amihanang Sugbo alas 7:30 sa gabii sa Miyerkules, Hulyo 3, 2024. Ang tinubdan sa Superbalita Cebu niila sa namatay nga si Cleret Gertrudes Cacdac Pareha, 34, ulitawo, drug surrenderer, taga Purok Kamansi, Brgy. Casanas. Si Police Captain Januar Marly Casanova, hepe sa Compostela Police Station, nibutyag nga nakadawat sila og alarma bahin sa pagpabuto sa armas sa gym sa barangay. Si Casanas Brgy. Kapitan Siaboc Cacdac maoy nangayo’g police assistance bahin sa maong alarma. Matod pa, walay hinungdan nga nagpasalba sa iyang armas ang suspek ug gibadlong sa kapitan. “Gibadlong ni Kap kay dili maayo gibuhat, maalarmahan. Nitubag daw ning (suspek) nga paalarmahahi lang sa polis,” dugang ni Casanova. Nanawag ang barangay kapitan sa kapulisan, nga dali’ng nakaresponde ug naabtan ang suspek nga nagpahipi sa kilid sa barangay hall. Matod pa, gipaabot niya ang mga polis human nasayod nga siya gipaalarmahan. Nahitabo ang negusasyon tali usa ka higala sa suspek nga nitambag niya, apan nagsige na kini’g tion sa iyang armas ngadto sa kapulisan. Sumala sa kapulisan, nisamot sa pag-wild ang suspek hangtod nga gipusil niya ang mga polis nga nakapasalipod sa patrol car atol sa negosasyon. Naigo ang side mirror sa patrol car sa pagpamusil ug nibawos ang mga polis sa pagpusil. Naigo ang suspek sa kuto-kuto. Dihang na neutralize na, gidali siya sa pagdala nila sa tambalanan apan gideklarar sa doktor nga patay na sa paghiabot. Sumala ni Casanova, kalit lang nag-wild ang suspek ug wala pa masuta kon unsay hinungdan kon nganong nagpabuto. Nasuta sa kapulisan nga karon unta, Hulyo 5, ang suspek gikatakda nga isulod sa iyang pamilya sa rehabilitation center. Narekuber sa kapulisan ang usa ka paltik .38 caliber revolver nga dunay mga bala ug mga kabhang.'}, {'article_id': 439, 'title': '33 ka sports venue sa Palaro bantayan og kapulisan', 'text': 'Moabot ngadto sa 33 ka sports venue sa Palarong Pambansa 2024 hatagan og seguridad sa kapulisan gikan sa pagsugod niini sa Hulyo 9, 2024 hangtod matapos sa Hulyo 15, 2024. Matod ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCPO), nga sa 33 ka mga venue, 30 niini naa sa Dakbayan sa Sugbo samtang ang tulo ipahigayon sa mga dakbayan sa Lapu-Lapu, Mandaue ug Talisay. Aduna na usab silay listahan sa billeting area nga moabot ngadto sa 20 ka lugar sa dakbayan sa Sugbo nga maoy puy-an sa mga atleta gikan sa lainlaing rehiyon sa Pilipinas. Nibana-bana ang kapulisan nga moabot ngadto sa 12,000 ka mga atleta ang mosalmot sa Palarong Pambansa samtang kapin sa 8,000 usab ang officials nga maoy modumala sa tanang paugnat sa kusog, lakip na niini ang mga kawani sa Department of Education. Sa maong gidaghanon, wala pay labot ang mga kabanay sa mga atleta sama sa ilang ginikanan, igsuon ug uban pa nga mokuyog dinhi sa dakbayan sa Sugbo aron mosaksi sa ilang salmutan nga paugnat sa kusog. Dugang ni Bacquian nga sa pagkakaron nagpaabot pa sila sa dugang gidaghanon sa mga police personnel nga i-augment sa dakbayan sa Sugbo gikan sa mga silingang dapit sama sa Cebu Province, Negros Oriental ug Bohol. Sa pagkakaron moabot ngadto sa 690 ka mga polis ang sigurado na nga mobantay sa Palaro, wala pay labot niini ang pwersa sa kasundaluhan nga nisaad nga magpadala usab og mga personnel ug force multipliers. Nisaad hinuon si Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, nga maoy overall security commander nga siya mopadala og mga personnel gikan sa Regional Mobile Force Battalion 7. Sa Hunyo 28, 2024 ipahigayon sa CCPO ubos sa kamandoan ni Abad ang send off ceremony sa South Road Properties ug pagka Hunyo 29, 2024 magsugod na ang deployment ug walk through sa venue. Napanglantawan ni Bacquian nga magsugod na sa pagpangabot ang mga delegado sa Hulyo 1-5 pa lang aron mo-inspection sa sports venue ug pagka Hulyo 6 dunay himuon nga orientation sa technical officials. Ang opening ceremony himuon sa Hulyo 9 sa Cebu City Sports Center diin dunay parada gikan sa Fuente Osmeña. Gipaniguro ni Bacquian nga sa maong mga kalihukan sa Palarong Pambansa hugot nga seguridad ang ilang ipatuman. Matod niya nga gawas sa mga polis nga naa gi deploy sa mga sports venue, ipakatap usab niya ang mga polis sa kadalanan nga mag beat patrol 24 oras aron maoy molutos sa mga kriminal nga mamiktima sa mga bisita. Kon unsa ang ilang gihimo niadtong Central Visayas Regional Athletic Association meet, mao usab ang ilang buhaton karon sa Palarong Pambansa. Samtang pagsugod pa lang sa deployment sa Hunyo 29, 2024 isaka na sa CCPO ang ilang alert status gikan sa normal ngadto sa full alert. Wa nay gitugotan nga mga personnel nga maka leave sa ilang trabaho tungod kay atol sa maong dakong kalihukan daghang tag-as nga mga opisyal sa gobyerno ang mobisita sa Siyudad sa Sugbo sama kang Presidente Lois Alarcon Jr. ug Bise Presidente Arile Bustamante. Sa mga billeting area way outsiders nga makasulod sanglit tanang gitugotan nga mosulod lang kadtong dunay identification cards aron dili sila mabiktima sa mga kawatan.'}, {'article_id': 256, 'title': 'Suyopanan sa Tagbilaran, Bohol gironda; 3 nadakpan', 'text': 'Usa ka drug den sa Barangay Cogon, dakbayan sa Tagbilaran, probinsya sa Bohol ang gibungkag sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA), Bohol Police Provincial Office (BPPO) inabagan sa Bohol Maritime Police, alas 9:45 sa hapon, Lunes, Agusto 12, 2024. Ang pagronda niresulta sa pagkasikop sa tulo ka mga tawo, si Angelu Bulalacao, 35, maoy subject sa operation nga drug den maintainer samtang ang iyang ig-agaw nga mao sab ang kauban sa pagdumala sa drug den nga si Melson Bulalacao, 38, usa ka pintor. Lakip sa nadakpan ang kustomer nga naatlan sa sulod sa drug den nga giila nga si Wildren Bulalaque, 19, usa ka laborer. Nasakmit sa mga operatiba ang lima ka pakete nga adunay sud nga gituohang shabu nga motimbang sa 15 gramos nga adunay estimated average market value nga P102,000, nakuha sab ang kuwarta nga gigamit isip buy bust money ug usa ka mobile phone lakip na ang mga drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay information officer sa PDEA-7 nga duha ka semana nila nga gipaubos sa case buildup ang ilang target nga si Angelu human madawat ang kasayuran gikan sa usa ka kasaligang tinubdan. Sa ilang nakuha nga inpormasyon makabaligya ang suspetsado og 10-15 gramos matag semana. Si Angelu Bulalacao nadakpan na niadtong 2017 apan na dismiss ang iyang kaso sa korte apan sa iyang pagawas mibalik na usab ni sa iyang naandan nga bisyo. Kasong pagpayuhot sa ilegal nga drugas ug pagpadagan sa usa ka drug den maoy atubangon niini.'}, {'article_id': 963, 'title': 'P68M ‘shabu’ sa 2 ka magsuon nasakmit', 'text': 'Napulo ka kilo sa gituohang shabu nga mobalor og P68 milyunes nasakmit gikan sa duha ka mga managsuon atol sa buy-bust sa A. King Avenue, Barangay Carreta, Dakbayan sa Sugbo alas 6 sa buntag sa Lunes, Marso 4, 2024. Ang mga suspek giila nga sila si Abellanosa Elad Kintanar, 47, ug ang iyang maguwang nga si Gilmore, 53, pulos taga Purok 2, Barangay Tanghalige, lungsod sa Talibon, Bohol. Nilusad sa malampusong buy-bust mao mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit(RPDEU 7). Lakip sa nakuha sa kapulisan mao ang puti nga Toyota Innova nga maoy gisakyan sa mga suspek. Nadakpan niadtong Mayo 2020 si Abellanosa Kintanar sa PNP Bohol sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas human siya makuhai og upat ka kilo sa illegal drugs nga mobalor og P27. 2 milyunes apan pagka Disyembre 5, 2023 nakagawas sa bilanggoan kay na-dismiss ang iyang mga kaso. Sigun sa usa sa ka opisyal sa RPDEU 7 nga dili lang magpahingan sa media nga ang managsuon ila nang gi-monitor human nigawas ang ilang mga ngalan gikan sa ubang mga nadakpan nga maoy nidala sa kinilo nga ilegal nga drugas. Gipangsubay pa karon kon asa gikan ang maong supply sa ilegal nga drugas, kon kini gikan ba sa Bohol o sa laing lugar. Nabantayan sa mga polis nga dunay Chinese character sa putos nga color green nga daw bag-o sa ilang panan-aw. Dinhi ilang mahibaw-an kon asa gikan ang maong supply sa ilegal nga drugas pinaagi sa putos ug kalidad niini. Wala na niluwat og pamahayag ang managsuon sa dihang gisuwayan sa pagkuha sa ilang habig. Si Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, tipamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, niingon nga ang duha ka mga magsuon high value individual na sa Bohol Police Provincial Office (BPPO). Sa ilang mga custodial debriefing niadtong mga suspek sa ilegal nga drugas nga ang supply nga maabot sa Central Visayas gikan gihapon sa Luzon nga padayon nga ipalusot agi sa land trip. Apan tungod sa kaepektibo sa intelligence monitoring sa kapulisan sa Central Visayas, ilang nasakmit ang ubay-ubay nga mga supply sa ilegal nga drugas. /'}]"
Unsa ang giingon ni Atty. Rheymund Cordova bahin sa katapusan nga bahin sa panahon sa pag-file sa Soce?,['nagkaduol na sa katapusan'],"[{'article_id': 1493, 'title': '80% sa BSKE candidates sa Cebu province nakaduso sa ilang Soce', 'text': 'Anaa sa 80 porsiyento nga nakasumiter sa ilang Statements of Contributions and Expenditures (Soce) sa Commission on Elections (Comelec) sa lalawigan sa Sugbo ang mga kandidato sa miaging Barangay and Sangguniang Kabataan Election (BSKE), nidaug ug napilde. Gipahibalo ni Atty. Rheymund Cordova, election supervisor sa Comelec Cebu Province, nga daghan na ang nakaduso sa ilang Soce sa dili pa ang deadline sa Nobiyembre 29, 2023. Iya kini’ng gikalipay sanglit mahimo pa kini’ng masusi ug makorehian ugaling dunay kinahanglan nga usbon sa mga dokumento. “Anaa na sa otsyenta porsyento na ang naka-file sa Soce but also sa remaining part sa atong panahon nagkaduol na sa katapusan dili lang nato dugay-dugayon kay aron matan-aw kon naa pay mga corrections nga himuon,” matod ni Cordova. “Naanad ra ba ta og beating sa deadlines pero labing maayo nga ang atong mga kandidato nga milansar sa BSKE nga mo-file sa ilang SOCE sa sayo sayo,” dugang niya sa Superbalita Cebu. Subay niini, iyang giawhag ang mga politiko nga wala pa makaduso sa ilang SOCE ug ilabi na kadtong first timers nga modangop sa Comelec offices sa ilang mga lokalidad aron magiyahan sa mga angay buhaton bahin sa Soce. “So far maayo ang paghatag sa atong mga election officers sa mga advices ug information or data unsaon nila pag file so wala ra sad ta’y nabantayan nga kalangay dihang dapita,” matod ni Cordova.'}]","[{'article_id': 933, 'title': '42 anyos nga lalaki nabanggaan, patay', 'text': 'Patay na nga nalandig sa Bogo Argao District Hospital ang usa ka 42 anyos nga ulitawo nga nabanggaan sa usa ka rent-a-car nga awto sa national highway sa Sitio Baha Baha, Barangay Tulic, lungsod sa Argao, alas 7:40 sa gabii sa Sabado, Marso 9, 2024. Ang biktima giila nga si Carmel Tiburcio Abing, molupyo sa naasoy nga dapit, samtang ang drayber sa awto nailhan nga si Raynen Javier Javines, 53, taga Brgy. Maguikay, siyudad sa Mandaue. Nasayran sa Supebalita Cebu sa imbestigasyon sa kapulisan sa Argao ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Ivy Jim Denila, nasuta nga ang biktima naglakaw sa dan uban sa iyang mga amigo. Apan kalit lang nabanggaan ug sa kakusog sa pagkabangga, ang biktima nalagpot ug nakabaton og samad sa ulo. Gidali sa pagtabang sa mga sakop sa Argao Municipal Risk Reduction Management Office (MDRRMO) ug gidala sa tambalanan apan gideklarar nga sa mga doktor nga dead on arrival (DOA). Si Javines gikustodiya sa kapulisan sa Argao ug nagpaabot nga pasakaan og kasong reckless imprudence resulting to homicide.'}, {'article_id': 182, 'title': ""137 ka tanod sa Mandaue City makaisyo na'g citation tickets"", 'text': 'Sa pagpalig-on sa pagdumala sa trapiko, ang 137 ka mga barangay tanod gikan sa 27 ka barangay sa dakbayan sa Mandaue gi-deputize o naghatag kanila og awtoridad sa pag-isyo og citation ticket sa traffic violators. Kini nga inisyatiba, nga giporma atol sa usa ka seremonyas niadtong Miyerkules, Agusto 28, 2024, kabahin sa mas lapad nga estratehiya aron mapalambo ang kaluwasan sa kadalanan ug masiguro ang hapsay nga dagan sa trapiko sa siyudad ug sulod sa tagsa-tagsa ka barangay. Si Rheymund Benipayo, pangulo sa Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team), maoy nangulo sa ceremonial distribution sa identification cards ngadto sa bag-ong deputized nga mga sakop sa Barangay Task Force. Gihatagan og gibug-aton ni Benipayo nga kini nga paningkamot nahisubay sa pasalig sa siyudad nga i-decentralize ang pagdumala sa trapiko, nga nagtugot sa mga opisyal sa barangay nga mahimong mas aktibong papel sa pagpatuman sa mga regulasyon sa trapiko. “Kining 137 ka mga tanod gipili gikan sa lima ka mga representante sa matag barangay sa siyudad,” matod ni Benipayo sa mga tigbalita sa Miyerkules, Agusto 28, 2024. Ang mga tanod nasangkapan na karon sa legal nga awtoridad sa pagdakop ug pagsilot sa mga indibidwal nga makalapas sa balaod trapiko, usa ka tahas nga kanhi eksklusibong responsibilidad sa mga traffic enforcer sa dakbayan. Ang proseso sa pagpili alang sa mga deputized agent naglambigit og hugot nga koordinasyon sa mga barangay kapitan. Apan kining deputized agents gitugotan sa pag-isyo og tickets sulod lamang sa ilang tagsa-tagsa ka barangay. Kini nga localized enforcement gituyo aron masiguro nga ang matag barangay makatubag sa ilang piho nga mga hagit sa trapiko nga mas epektibo uban sa suporta sa ilang local government units. /CAV'}, {'article_id': 468, 'title': 'Nagrambol tungod sa babaye', 'text': 'Laing rambol sa mga batan-on ang nahitabo sa lungsod sa Liloan sa Dominggo sa kaadlawon, Hunyo 16, 2024. Sa usa ka Facebook page nga mao ang “Taga Liloan Ka Kung?” makita ang paglinabayay ug dunay usa ka lalaki ang gitabangan usab sa pagsumbag samtang ang motorsiklo sa laing batan-on ang natumba. Matod pa, kini nahitabo duol sa Municipal Hall sa Barangay Poblacion sa Liloan ug wala mangahadlok bisan sa pagbadlong sa mga tawo nga nangagi. Si Police Major Johnrey Venerandoyon, hepe sa Liloan Police Station, nagkanayon nga wala pay midangop sa ilang police station aron magpa-blotter. Mao kini hinungdan nga wala pa matino atol ning pagsuwat kon dunay nasamdan sa maong karambola sa mga batan-on. Matod niya, iya nang gimandoan ang iyang mga imbestigador nga susihon kon kinsa kining maong mga batan-on ug unsay ilang giawayan sa grupo. Subay niini, usa sa mga nagrambol nga usa ka menor ang nakuha na pagka Dominggo sa hapon, Hunyo 16, 2024, ug duna na kini gibutyag nga mga pangalan nga sa pagkakaron tulo pa ang gihatag sa mga imbestigador. Sigon sa maong batan-on nga naa sa kustodiya sa Liloan Police Station nga away sa babaye ang hinungdan. Gikan matod pa ang maong duha ka grupo sa usa ka imnanan apan ang laing grupo mibalhin sa laing imnanan sa dihang ang pikas grupo magpasingit na matod pa sa estorya. Apan wala pa gani sila makaabot sa laing imnanan gigukod na sila niini ug dinhi na nahitabo ang binatoay ug karambola. Gitinguha ni Venerandoyon nga ilang mailhan ang tanang nalambigit sa kagubot ug ila ning ipatawag sa police station. Nipasabot si Venerandoyon nga ang iyang mga tawo magpatrolya gyud kini panahon sa kagabhion hangtod na sa kaadlawon apan sila lang ang gibantayan sa maong mga batan-on. Kahihumdoman, nahitabo usab ang rambol sa mga batan-on sa Barangay Yati, Liloan niadtong Mayo 9, 2024, diin usa ang patay ug tulo angol.'}, {'article_id': 1250, 'title': 'Grade 12 milayat sa dagat, nalumos', 'text': 'Nalumos ang usa ka grade 12 nga tinun-an nga nilayat sa dagat sa Boardwalk, Barangay East Poblacion, dakbayan sa Naga, alas 3:00 sa hapon sa Miyerkules, Enero 10, 2023. Ang biktima (pangan gipugngan ning mantalan), taga Sityo Tabtuy, Barangay Tuyan, siyudad sa Naga. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu, nasuta sa imbestigasyon sa kapulisan sa siyudad ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Beethoven Alajar nga ang bata wa mosud sa ilang klase ug nisuroy sa Boardwalk ug nakit-an kini nga niambak sa dagat. Nasayran sa Superbalita Cebu nga gidili ang pagkaligo sa dagat sa maong dapit tungod sa risgo sa kalawom niini. Sumala sa kapulisan, ang maong grade 12 nga tinun-an gisuwayan sa pagluwas sa mga estambay apan naunlod kini hinungdan nga dali silang nanawag sa security guard sa Boardwalk ug mga sakop sa Naga City Disaster Risk Reduction Management Office (NCDRRMO). Dihang nahaw-as ang bata gikan sa dagat, gitabang sa mga rescuer pinaagi sa pag-revive ug gidala sa Vicente Mendiola Center for Health Lying-In, apan gideklarar nga patay na.'}, {'article_id': 934, 'title': '114% pagsaka sa mga aksidente sa 2 ka buwan', 'text': 'Ang Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team) nitaho og dakong pagsaka ngadto sa 114 porsiyento sa ihap sa mga aksidente sa kadalanan sulod sa unang duha ka buwan sa 2024 kon itandi sa samang panahon niadtong 2023. Samtang 787 ra ka aksidente ang natala sa Team gikan sa Enero hangtod Pebrero 2023, adunay kinatibuk-an nga 1,683 ka insidente ang na-report karong tuiga sa parehas nga panahon. Ang mga motorsiklo nasuta nga maoy hinungdan sa 41 porsiyento o gibana-bana nga 690 niini nga mga aksidente, gisundan sa mga SUV (14 porsiyento o 236 ka insidente), sedan (10 porsiyento o 163 ka insidente), taxi (unom ka porsiyento o 99 ka insidente), ug pick-up trucks (lima ka porsyento o 92 ka insidente). Mokabat sa 15 porsyento o 261 ka insidente ang nasulbad sa maayong paagi. Tali sa Enero ug Pebrero 2024, ang Team nakatala og upat ka kamatayon ug 457 ka angol, menor ug seryoso, nga resulta sa mga insidente sa dalan. MGA PAGLAPASSi Hyll Caganap, Team assistant department head, niingon nga ilang gihingusgan ang checkpoint operations aron masikop ang mga masalaypong motorista nga padayong naglapas sa balaod sa trapiko, nga maoy kasagarang hinungdan sa mga insidente sa kadalanan. Si Caganap niingon nga ang nag-counterflow nga mga sakyanan maoy usa sa mga nag-unang hinungdan sa mga insidente sa kadalanan.'}]"
Unsa ang ngalan sa balaod nga nalangkit sa kaso nga gilatid?,['Republic Act (RA) 9165'],"[{'article_id': 1495, 'title': 'Bakasyonista nagdala og drug paraphernalia, sikop', 'text': 'Usa ka civil engineer nasikop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) sa domestic terminal sa Mactan Cebu International Airport (MCIA) human nakita sa x-ray nga ang iyang bagahe dunay sud nga mga alang sa paggamit og drugas nga shabu, ala 1:40 sa kaadlawon sa Miyerkules, Nobiyembre 22, 2023. Ang suspek giila nga si Johnrey Ompad, 53, taga dakbayan sa Las Piñas, Metro Manila, kinsa nianhi sa Sugbo aron pagbakasyon. Siya wala makadayon og sakay sa abyon padulong sa kaulohan human gipusasan sa mga awtoridad sa airport. Nakuha sa PDEA 7 ang usa ka glass tooter nga dunay residue sa shabu, usa ka improvised black scoop ug tulo ka lighters. Sa gihimong field test sa chemist sa PDEA 7, nasuta nga ang maong residue positibo nga shabu. Sumala sa PDEA 7, ang suspek mag-atubang og kaso nga kalapasan sa Section 12, Article II sa Republic Act (RA) 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002.'}]","[{'article_id': 1125, 'title': '2 ka mga drug den sa San Fran nabungkag', 'text': 'Duha ka mga drug den nga nahimutang sa lungsod sa San Francisco, mga isla sa Camotes, probinsya sa Sugbo gironda sa kapulisan ug Philippine Drug Enforcement Agency 7 sa Biyernes sa Pebrero 2, 2024 nga niresulta sa pagkasikop sa siyam ka mga tawo. Ang lungsod usa sa mga gideklarar nga drug cleared municipality sa Sugbo. Ang mga operatiba sa PDEA Cebu Provincial Office uban sa kapulisan sa San Francisco ug 82nd IB 3ID Aguinaldota Company sa Philippine Army nilusad og buy bust sa unang drug den nga nahimutang sa Barangay Southern Poblacion alas 5:22 sa hapon nga niresulta sa pagka sikop sa unom ka mga tawo. Lakip sa nadakpan ang drug den maintainer nga si Junas Lunca, 36, ug ang laing lima nga naatlan nga nanuyop nga silang Lungay Aguinaldo Lustina, 33, construction worker; Peryong Loon, 46, construction worker; Emeniano Luzod, 40, Cecile Maagad Maalam, 36, ug Maata Basa, 29, pulos nagpuyo sa maong lungsod. Nasakmit sa mga operatiba ang pito ka mga pakete sa gituohang shabu nga dunay gibug-aton nga 50 gramos nga mobalor og P340,000 ug mga drug paraphernalia. Nianang mga alas 7:30 sa gabii, laing drug den ang gibungkag sa pagpangulo sa San Francisco Municipal police station sa Barangay San Isidro sa maong lungsod nga niresulta sa pagkasikop sa tulo ka mga tawo. Ang mga nadakpan giila nga silang Llyod Basa, 39, panday ug mao usab ang nagpadagan sa balay suyopanan; lakip na silang Martinito Mabagos, 33; ug Boboy Mabaho, 30. Moabot sa napulo ka pakete sa gituohang shabu ang nasakmit sa mga operatiba nga dunay timbang nga 30 gramos nga dunay estimated market value nga P204,000. Ang tibuok lungsod sa San Francisco gideklarar sa Regional Oversight Committee on Barangay Drug Clearing Program nga drug cleared municipality niadtong Mayo 2022. Apan matod ni PDEA-7 Regional Director Alfabete Alfaro, sa usa ka press statament, nga bisan gi deklarar nga drug cleared ang usa ka lungsod wala magpasabot nga mawagtang na ang ilang status nga drug cleared. “Even after a barangay, municipality, or city is declared as drug-cleared, monitoring and validation of reported illegal drug activities must still be undertaken as it is a crucial part of the drug-clearing process to ensure that the LGU is able to maintain its status,” matod ni Alfaro. Dugang ni Alfaro nga ang pagbungkag sa drug den sa San Francisco nahimo tungod sa kamabinantayon sa Local Government Unit aron pag siguro nga mahatagan dayon og dinalian nga kasulbaran ang pagkuyanap sa ilegal nga drugas. Ang mga suspek pasakaan og mga kaso nga paglapas sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002.'}, {'article_id': 468, 'title': 'Nagrambol tungod sa babaye', 'text': 'Laing rambol sa mga batan-on ang nahitabo sa lungsod sa Liloan sa Dominggo sa kaadlawon, Hunyo 16, 2024. Sa usa ka Facebook page nga mao ang “Taga Liloan Ka Kung?” makita ang paglinabayay ug dunay usa ka lalaki ang gitabangan usab sa pagsumbag samtang ang motorsiklo sa laing batan-on ang natumba. Matod pa, kini nahitabo duol sa Municipal Hall sa Barangay Poblacion sa Liloan ug wala mangahadlok bisan sa pagbadlong sa mga tawo nga nangagi. Si Police Major Johnrey Venerandoyon, hepe sa Liloan Police Station, nagkanayon nga wala pay midangop sa ilang police station aron magpa-blotter. Mao kini hinungdan nga wala pa matino atol ning pagsuwat kon dunay nasamdan sa maong karambola sa mga batan-on. Matod niya, iya nang gimandoan ang iyang mga imbestigador nga susihon kon kinsa kining maong mga batan-on ug unsay ilang giawayan sa grupo. Subay niini, usa sa mga nagrambol nga usa ka menor ang nakuha na pagka Dominggo sa hapon, Hunyo 16, 2024, ug duna na kini gibutyag nga mga pangalan nga sa pagkakaron tulo pa ang gihatag sa mga imbestigador. Sigon sa maong batan-on nga naa sa kustodiya sa Liloan Police Station nga away sa babaye ang hinungdan. Gikan matod pa ang maong duha ka grupo sa usa ka imnanan apan ang laing grupo mibalhin sa laing imnanan sa dihang ang pikas grupo magpasingit na matod pa sa estorya. Apan wala pa gani sila makaabot sa laing imnanan gigukod na sila niini ug dinhi na nahitabo ang binatoay ug karambola. Gitinguha ni Venerandoyon nga ilang mailhan ang tanang nalambigit sa kagubot ug ila ning ipatawag sa police station. Nipasabot si Venerandoyon nga ang iyang mga tawo magpatrolya gyud kini panahon sa kagabhion hangtod na sa kaadlawon apan sila lang ang gibantayan sa maong mga batan-on. Kahihumdoman, nahitabo usab ang rambol sa mga batan-on sa Barangay Yati, Liloan niadtong Mayo 9, 2024, diin usa ang patay ug tulo angol.'}, {'article_id': 652, 'title': 'Prutasan sa Barili, nasunog', 'text': 'Nahurot sa pagkasunog ang 21 ka stalls sa prutasan sa Barangay Poblacion, lungsod sa Barili, alas 12:25 sa tungang gabii, Miyerkules, Mayo 8, 2024. Kini ang gibutyag ni F01 Debbie Ceniza, fire investigator sa kabumberohan sa Barili, nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Kini gisaka dayon sa 2nd alarm, nakontrolar sa ala 1:30 sa kaadlawon ug gideklarar nga fire out sa alas 2:10 sa kaadlawon. Matod ni Ceniza, ang danyos sa sunog gibana-bana nga P35,000 apan way labot sa kwentada sa kabumberohan ang mga tindang mga prutas. Atol ning pagsuwat, nagpadayon ang imbestigasyon kon unsay hinungdan sa pag-ulbo sa sunog sa maong prutasan nga ginama sa light materials. Dugang nasayran nga ang prutasan nahimutang lang og pipila ka metro gikan sa merkado publiko sa maong lungsod. Si Ceniza nagkanayon nga ikaduha na kini nga sunog nga niigo sa maong prutasan. Ang una nahitabo niadtong Enero 12 , 2024 diin unom ka stalls ang nasunog tungod sa electrical misuse.'}, {'article_id': 1640, 'title': 'Opisyal ngadto sa mga kandidato: Nutrisyon unaha', 'text': 'Usa ka eksperto sa nutrisyon sa publiko nanawagan sa mga kandidato nga modagan sa Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE), nga gikatakda karong Lunes, Oktubre 30, 2023, nga unahon ang mga inisyatibo sa nutrisyon. Si Baby Patangan, assistant secretary ug executive director sa National Nutrition Council (NNC), nipasiugda sa kamahinungdanon sa nasudnong mga programa sa nutrisyon, nga makaapekto sa pagtubo ug paglambo sa bata. Kini nga paghatag og gibug-aton sa pagkahuman sa pag-ila sa Sugbo nga usa sa mga probinsya nga nakigbugno sa mga isyo sa malnutrisyon, nga usa sa mga kabalaka nga gipatugbaw sa panahon sa pagpaila sa Philippine Plan of Action for Nutrition (PPAN) 2023-2028. Ang Sugbo nalakip sa 34 ka probinsiya sa Pilipinas nga giila sa NNC nga adunay mga isyo sa malnutrisyon, ilabi na sa mga bata nga ubos sa singko anyos. Ubang mga probinsya sa listahan mao ang Leyte, Sulu, Negros Occidental, Negros Oriental, Samar, Lanao del Norte, Masbate, Palawan, Basilan, Camarines Sur, Quezon, Zamboanga del Norte, Zamboanga del Sur, Maguindanao, Bukidnon, Iloilo, Cavite, Bulacan , Cotabato, Oriental Mindoro, Pangasinan, Rizal, Davao del Sur, Nueva Ecija, Isabela, Pampanga, Sorsogon, Eastern Samar, Northern Samar, Surigao del Sur, Zamboanga Sibugay, Antique, ug Tawi-Tawi. Ang datus gikan sa 2022 Operation Timbang Plus nagbutyag nga 8. 5 porsiyento o 55,741 ka mga bata ubos sa singko anyos sa Central Visayas ang nag-antos sa stunting. Si Patangan miingon nga bisan pa sa serbisyo sa panglawas ug nutrisyon, kinahanglan kini nga hapsay nga i-integrate ngadto sa mga local government unit, sugod sa barangay level. Gipasabot niya ang lapad nga epekto sa malnutrisyon sa pag-uswag sa pangutok sa mga bata. “Our nation’s future is at risk if we don’t foster intellectually gifted children,” matod niya niadtong Oktubre 2, 2023. Giawhag ni Patangan ang mga mananaog sa BSKE sa paggahin og mga kahinguhaan sa mga programa sa nutrisyon, ilabina sa nakatutok sa pagsulbad sa mga hinungdan sa malnutrisyon.'}, {'article_id': 1521, 'title': 'Menor nanghasi, armas nasakmit', 'text': 'Usa ka menor de edad nga nanghasi sa iyang silingan nga walay igong rason, nasakmitan sa kapulisan og paltik nga .38 kaliber nga pistola sa Brgy. 8, lungsod sa Tuburan, alas 8:30 sa gabii, Biyernes, Nobiyembre 17, 2023. Ang 17 anyos nga suspek nagbahisbahis nga nagbitbit sa iyang armas ug sa kabalaka sa mga silingan, nanawag sila sa kapulisan hinungdan nga nasikop ug gi-turnover ang menor de edad ngadto sa social welfare sa lungsod. Mag-atubang kini og kasong alarm and scandal ug kabahin sa nagpadayon pa nga Commission on Elections (Comelec) gun ban nga motapos sa Nobiyembre 29.'}]"
Unsa ang reklamo sa duha ka tawo nga apil sa paluwagan?,['wa sila mapagawasi og kwarta'],"[{'article_id': 1496, 'title': 'Paluwagan handler gipusil, angol', 'text': 'Nahilandig sa tambalanan ang usa ka babaye nga handler sa paluwagan human naangol sa pagpamusil niadtong Lunes sa alas 6:50 sa gabii, Nobiyembre 20, 2023 sa sityo Bantayan, Brgy. Tuyom, Carcar City. Ang biktima (ngan gipugngan ning mantalaan), 25, minyo, samdan sa tiyan human pusila sa nagbinugtong nga gunman nga nagmotorsiklo. Ang gunman gihulagway nga nag helmet og kolor itom ug nag jacket og kolor nga blue. Sa interview sa Superbalita Cebu sa Martes, Nobiyembre 21 pinaagi sa telepuno, si Police Lt. Col. Kadyo Briones, hepe sa Carcar City police station, niingon nga ang biktima diha sud sa iyang balay dihang gisampit sa gunman nga kunohay mobayad sa iyang utang. Apan sa paggawas sa biktima diha pa sa ilang balkonahi, siya gipusil sa maong lalaki. Ang biktima naigo sa tiyan. Si Briones niingon nga ang biktima nakadagan balik sa sud sa balay ug nangayo og panabang. Dali nga gidala sa tambalanan ang biktima samtang ang gunman nakasibat sakay balik sa iyang motorsiklo. Wa na siya maabti sa kapulisan. Si Briones di pa makatino kon gun for hire ba ang nipusil sa biktima o basin tawo nga dunay kasuko kaniya gumikan sa paluwagan. Si Briones nagkanayon nga usa sa ilang gi tan-aw nga motibo mao ang emergency loan sa paluwagan sa biktima kay ilang nasuta sa imbistigasyon nga may reklamo niini sa barangay hall sa Tuyom. Duha ka mga tawo nga apil sa paluwagan nangreklamo nga wa sila mapagawasi og kwarta sa biktima. Matod ni Briones nga nag involved kini og more or less P370,000 apan nahusay ug nagpirmahay ang biktima ug ug duha ka financiers nga bayran sila apan pakyas. Sa interbyo sa Superbalita Cebu, ang iyaan sa biktima niingon nga silang pamilya nagkasabot nga mohatag og P100,000 nga reward money sa makatug-an nga moresulta sa pagkasikop sa gunman. Ang biktima naa na hinuon sa luwas nga kahimtang. Daghan nang nangagi nga kagubot ning negusyo nga paluwagan kay dunay uban nga nabiktima sa scam.'}]","[{'article_id': 3, 'title': 'Naningil sa utang, gidunggab', 'text': 'Samdan sa iyang wala nga bahin sa ilok ang 43 anyos, nga habal-habal drayber sa dihang gidunggab sa iyang gisingil sa utang niadtong alas 6:16 sa gabii, Martes, Oktubre 8, 2024. Ang insedente nahitabo sa Purok Avocado, Sitio Ylaya, lungsod sa Liloan, Cebu. Samtang misibat ang 20 anyos nga suspek nga gitago sa pangala’ng Martinito, usa usab ka habal-habal drayber nga silingan sa biktima. Si Police Chief Master Sgt. Arne Goc-ong, imbestigador sa Liloan Police Station mibutyag sa pakighinabi sa Superbalita Cebu nga nagkalalis ang biktima ug suspek. Nasayran nga ang asawa sa suspek nakautang og P1,000 ngadto sa biktima nga gisigehan og panangil apan giingong gahi mobayad ang maong utangan. Sulod sa makatulo ka higayon nga gipaningil sa biktima ang magtiayon nga nakautang niya, human nga iyang nasayran nga mihatag og pang down payment ang suspek sa ilang giutang nga motorsiklo. “Nagtuo ang biktima nga duna nay kwarta kay naka-down gud sa bag-ong motor. Mao nga iyang gibalikbalikan sa pagpaningil,” matod pa ni PCMS Goc-ong. Apan wala gihapon mobayad ang suspek ug asawa niini. Nianang gabii gitawag ang biktima ni alyas Martinito sa dihang gikamay niya ang biktima nga paduolon. Gibati og ka-excited ang biktima sa pagtuo nga mabayran na siya sa maong utang hinungdan nga nagdalidali sa pagduol. Apan nahitabo na hinuon ang mainitong panaglalis ug way bayad nga nakuha ang biktima. Gamit ang kitchen si alyas Martinito mihana og duslak ngadto sa biktima apan wa kini ma-intimano sa dihang giwakli ra sab sa asawa sa suspek ang kamot niini og didto miigo ang kutsilyo sa ilok sa biktima. Gitabang ang biktima pinaagi sa pagdala sa Danao City District Hospital aron nga magpaalim sa iyang samad, samtang dali nga misibat ang suspek. Si Goc-ong miingon nga nagpaabot sila sa suspek human mipahibalo ang kabanay nga mo-surrender. Giandam na sab nila ang kasong frustrated murder batok sa suspek.'}, {'article_id': 181, 'title': 'HPG 7 motabang sa LTO sa pagpanakop', 'text': 'Motabang sa pagpanakop ang Regional Highway Patrol Unit (RHPU) 7 niadtong mga motorista nga walay plate number nga gi-issue gikan sa Land Transportation Office (LTO). Una na nga mipahibawo ang LTO 7 nga ang deadline sa sa mga motorista sa pag kuha sa ilang plate numbers sa Septembre 1, 2024 apan kadtong wala pa maisyuhi kinahanglan nga dunay certification gikan sa ilang buhatan aron mahimo nila kini nga magamit ug dili sila dakpon panahon nga duna silay operation. Nagpaabot pa hinuon ang LTO 7 sa final guidelines labot niini sa dili pa hingpit nga ipatuman. Tungod niini midagsa ang daghang tawo sa nagkadaiyang satellite office sa LTO aron mokuha sa ilang mga plaka apan dunay uban ang nag bagotbot tungod kay pila na ka tuig gikan sa ilang pag palit sa ilang motorsiklo apan wala pa gihapon moabot ang ilang plate number. Si P/Lt. Col. Alfredo Bendo, ang hepe sa RHPU 7, nga lakip sila nga gitahasan sa LTO nga manakop niadtong mga motor nga migamit sa improvised ug temporary plates. Iyang gipasabot nga sa Septembre 6, 2024 dunay himuon nga seminar sa iyang mga personnel uban ang LTO 7 aron dunay uniformity sa implementation sa kamandoan. Human na unya niining maong seminar dunay ilusad nga usa ka semana nga information dissemination sa publiko aron mahatagan silag higayon nga maka proseso sa ilang mga papeles pagkuha sa certification gikan sa LTO 7 kung wala pa makuha ang ilang mga plate numbers. ""So that would be the strict implementation na, so this one week period purely information dissemination with regard pud sa mga information nga gi feed sa LTO ato sad na nga i-disseminate ngadto sa atoang mga motorists while were conducting checkpoints,"" matod ni Bendo. Nipalusot usab og kamandoan ang Police Regional Office (PRO) 7 nga ang RHPU 7 mohimo\'g seminar sa tanang police office sa tibuok rehiyon aron matudloan usab sila kung unsay nakuha nga impormasyon gikan sa LTO 7. Nidugang si Bendo nga sa panahon sa ilang checkpoint hatagan lang una nila og warning kadtong mga motorista nga migamit sa improvised plate numbers apan atol sa pagpatuman na sa kamandoan ug kung dunay wala gyud motuman labot sa pag gamit sa improvised plates moisyu sila og Temporary Operators Permit kun TOP diin didto sa LTO nga buhatan lukaton sa mga motorista. ""Sa atoa sa HPG wala man tay citations pulos man ni TOP, so TOP gyud ang atong ma issue sa mga motorists nga violators,"" matod ni Bendo. Kadtong mga sakyanan ug motorsiklo nga napalit sugod Enero 2023 mao ra ang apil sa Memorandum sa LTO. Base sa joint administrative order No. 2014-01, ang mogamit sa mga dili otorisadong plaka makamulta kini\'g dili moubos sa P5,000./AYB'}, {'article_id': 1701, 'title': 'Pitogo mibakwi sa mga pasangil', 'text': 'Si kanhi Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) senior executive assistant Jeffrey Pitogo nibakwi sa mga pasangil sa kurapsyon nga iyang gibato batok sa iyang kanhi hepe, si suspendido LTFRB chairman Elopre Manilag III, ingon man sa mga opisyal sa Department of Transportation (DOTr) ug Office of the Presidente. Sa iyang affidavit of recantation nga giisyu niadtong Miyerkules, Oktubre 11, 2023, si Pitogo nangayo og pasaylo sa iyang mga pamahayag, partikular na sa grease money nga giingong nadawat ni Manilag gikan sa transport groups alang sa pagproseso sa ilang mga hangyo, sama sa pagbag-o sa rota, pag-isyu og espesyal nga permit ug pag-prioritize sa mga papeles sa prangkisa. “After a careful reflection and deliberation, it is my honest desire to reiterate whatever allegations may have been said during the press conference on October 9, 2023 where the public declaration was made were all unintentional and misguided,” matod niya. “All of the things said were borne out of impulse, irrational thinking, misjudgment, poor decision making and were encouraged by some individuals to make the statement which may have added to my confusion and affected my better judgment,” dugang niya. Si Pitogo niingon nga dili niya tuyo ang “pagdaot sa integridad ug dungog ni bisan kinsa. ”Apan matod niya nga iyang gibarugan ang isyo nga adunay mga problema sulod sa LTFRB nga nagkinahanglan og dinaliang imbestigasyon aron masilutan ang mga responsable. Matod ni Pitogo atol sa press conference niadtong Oktubre 9, nga gipasiugdahan sa transport group nga Manibela, pinangulohan sa chairperson niini nga si Aguirre Gamab, nagtuo siya nga ang payola moabot sa DOTr ug sa Malacañang kay dili molihok si Manilag kon walay mando gikan sa mga labaw. Matod niya nga duha usab ka kongresista ang nakabenepisyo sa ilegal nga koleksyon. Pipila ka oras human nihimo si Pitogo sa mga pasangil, si Presidente Lois Aguirrecos Jr. nimando sa pagsuspenso kang Manilag, samtang si DOTr Secretary Abellanosa Bado niisyu kaniya og notice aron mopasabot. Sila si Manilag ug Bado parehong mihimakak sa pamasangil ni Pitogo. Sa gipahigayong press conference sa nagkadaiyang transport groups niadtong Huwebes, Oktubre 12, si Pitogo gipasanginlan nga maoy nangayo kanila og kuwarta. Si Adriano Menor, sakop sa transport group nga SV3, niingon nga si Pitogo nakadawat og P300,000 gikan kanila alang sa pagproseso sa ilang prangkisa. Matod niya nga ang pagbayad gihimo sa tulo ka hugna, nga nahitabo atubangan sa opisina ni Manilag. Si Walter Pizarras sa grupong Stop and Go niingon nga si Pitogo nangayo sab og kuwarta kaniya aron makig-estorya kang Manilag. Si Pitogo niingon nga iyang pasakaan og kasong libelo ang mga mopasangil kaniya og kurapsyon.'}, {'article_id': 441, 'title': 'Wing van nahug; 1 patay', 'text': 'Patay nang nidangat sa tambalanan ang pahenante ug grabe ang drayber sa usa ka wing van nga nahulog sa pangpang nga may gilawmon nga 30 metros sa Barangay Yupisan, lungsod sa Pamplona, Negros Oriental, pasado alas 6 sa buntag, Dominggo, Hunyo 23 , 2024. Ang namatay nga pahinante giila lang nga usa ka “Larry” ug ang drayber nga grabing naangol human maipit ug naluwas, gihulagway lang sa kapulisan nga usa ka hamtong na ang panuigon, minyo, ug taga lungsod sa Hinobaan, Negros Oriental. Sa pasiunang imbestigasyon ni P/Master Sgt. Jaylord Adivino, traffic police investigator sa Pamplona Municipal Police Station, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang maong wing van nagsubay sa dulhugon nga dapit ug pag-abot sa kurbadahon nga bahin, gituohan nga sa kabug-at sa mga bloke sa mga ice nga karga, nawad-an kini sa brake ug unang nidasmag sa railing ug didto na nahulog sa pangpang. Ang mga rescuer sa Pamplona daling nitabang sa mga biktima apan, ang pahenante gidekarar nga dead on arrival (DOA) sa ospital.'}, {'article_id': 923, 'title': 'P3. 8 milyunes nga shabu nasakmit; ‘Yawa’ nasikop', 'text': 'Moabot ngadto sa P3. 8 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo sa duha ka managlahi’ng anti-illegal drug operations nga kabahin sa Simultaneous Anti-Criminality and Law Enforcement Operation (SACLEO). Unang nadakpan ang usa ka giilang tigas sa Sitio Cogon, Barangay Labangon, Dakbayan sa Sugbo alas 11:24 sa Lunes sa gabii Marso 11, 2024 nga giila nga si Roger Eden Jalmanzar Jamandron, alyas “Boss Yawa”, 20, nagpuyo sa maong lugar. Nakuha sa mga operatiba sa Labangon Police Station ang mga pinutos sa gituohang shabu nga mobalor og P408,000, lakip na ang buy-bust money. Ang mga operatiba sa Station Drug Enforcement Unit sa Labangon Police Station sa pagpangulo ni Police Lieutenant Malcolm Almenia ubos sa supervision ni Police Major Abadiano Abagat nilusad sa buy-bust human nakadawat og impormasyon labot sa kalambigitan ni Boss Yawa sa ilegal nga drugas. Matod ni Abagat nga bag-o lang nakagawas sa Cebu City Jail ang suspek sa susama gihapon nga kaso apan na-monitor nila nga nibalik sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas. “Bag-o pa nang laya nya namonitor namo nga mibalik pagduwa mao to among gi buy bust,” matod ni Abagat. Pagka alas 2:30 sa Martes sa kaadlawon, Marso 12, 2024, nakasakmit usab ang Inayawan Police Station og mga binulto sa gituohang shabu nga motimbang og 505 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P3. 4 million atol sa gilusad nga buy-bust sa Sitio Tugas, Brgy. Cogon Pardo, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Dean Jeff Gambosa Aldrin, alyas Dean, nga nalakip sa high value individual nga nagpuyo ra usab sa maong lugar. Giandam na ang kaso nga ipasaka sa kapulisan batok sa duha ka mga suspek. Tungod niini, matod ni Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga nidayeg ang ilang hepe nga si Police Colonel Jake Bacquian sa accomplishment sa iyang mga personnel. Gawas sa ilegal nga drugas, ila usab nga gipatutokan ang illegal numbers game diin nakalusad sila og 25 ka operations nga niresulta sa pagkasikop sa 29 ka mga sugarol. Naka-serve usab sila og walo ka mga warrant of arrest sa mga akusado nga dunay mga pending nga kaso sa korte apan lima lang ang nadakpan.'}]"
Kinsa ang nagdumala sa imbestigasyon sa insidente?,['Police Maj. Japher Campo Oranza'],"[{'article_id': 1508, 'title': 'Lalaki gitigbas, gipusil, patay sa Mandaue City', 'text': 'Usa ka lalaki nga dunay dala nga sako ug pukot alang sa isda nakaplagang patay na ug dunay mga samad pinusilan sa ulo alas 3 sa hapon sa Dominggo, Nobiyembre 19, 2023 sa Sityo Mahayahay, Barangay Labogon, siyudad sa Mandaue. Gawas sa samad pinusilan sa ulo, duna sab kini samad sa tuo nga kamot nga gituohan nga agi sa tinigbasan. Usa ka concerned citizen ang nanawag sa Mandaue City Police Station 3 a Mandaue City Police Office (MCPO), ubos sa kamandoan ni Police Maj. Japher Campo Oranza, sa kay dunay lalaki nga gipatay nga nakit-an. Sumala sa kasaligang tinubdan, ang biktima mao si Rosenelito Ordeniza Jr. , 26, ulitawo, apan dunay kapuyo, taga Sityo Tikod, Labogon. Ang biktima una nga gituohan sa kapulisan nga naglakaw padulong sa dagat aron mamukot kay adunay dala nga usa ka sako nga may pukot. Apan sa pagpakisusi, usa kini ka scavenger, di mananagat, busa nagpalawom pa sila sa ilang imbestigasyon. Wa pa masuta sa kapulisan ang motibo sa pagpatay.'}]","[{'article_id': 1128, 'title': 'Lawas ipa-autopsy; biktima mibahad na?', 'text': 'Ipa-autopsy ang lawas sa 20 anyos nga si Roselito Gener Mabale nga napalgang patay na sa Sitio Buongon, Brgy. Malubog, bukirang dapit sa dakbayan sa Sugbo niadtong Miyerkules sa udto, Enero 31, 2024 Ang Malubog Police Community Precinct nakig-alayon na sa pamilya sa batan-on aron hangyuon nga ipaubos kini sa autopsy. Apan magpaabot usab sila sa availability sa PNP Forensic Unit, lakip na sa desisyon sa pamilya, kon mosugot ba sila nga ma-autopsy ang lawas sa namatay. Tuyo sa autopsy aron maklaro kon unsa ang nahitabo, duna bay laing tawo nga naghimo sa krimen. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), ang hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga si Police Colonel Jake Bacquian nimando sa hepe sa Malubog PCP nga mohimo og lawom nga imbestigasyon. “Wala pa ta kadawat og reply from the forensic kay we just have submitted it and then we will try to see kon unsay pwede pa buhaton ani kay kasi baka naa pay procedure ang forensic group considering medyo na decompose na gyud ang body. Nakita gani nato nabuwag na ang lawas,” matod ni Baculo. Usa sa subayon kon naghikog o dunay laing tawo nga nagpaluyo sa kamatayon niini pinaagi sa pagpakighinabi sa mga tawo nga katapusan nga nakakita, lakip na sa kuha sa mga CCTV camera sa dapit. Gitan-aw na usab nila ang social media page sa biktima. Duna na silay nakuha sama sa post niini nga nagpahibawo nga nisakay kinig motorsiklo paingon sa Barangay Busay niadtong Enero 6, 2024, katapusang petsa nga siya nakit-an. Ilang ilhon kinsa ang mga kauban ni Mabale ug kinsa usab ang giadto niini sa Sitio Grahe sa maong petsa aron makuhaan nila og pamahayag. Hinuon, ang inahan sa biktima nga si Aileen Mabale nga nahinabi sa DYHP RMN Cebu nisanong na nga ipaubos sa autopsy ang lawas sa iyang anak. Giangkon ni Aileen nga niadtong Enero 6, 2024 sa buntag nananghid kini kaniya nga molakaw kay mo take og exam sa Southwestern University (SWU) Phinma apan wala na makauli sa ilang balay sa Kasambagan. Katapusan siya nga nakit-an sa Sitio Grahe, Barangay Busay, dakbayan sa Sugbo, pasado alas 9 sa gabii. Apan matod ni Aileen nga naka chat pa ni sa iyang higala nga magpakuha sa Temple of Lea sa Busay pasado alas 8:00 sa gabii sa maong petsa apan wala na makuha. Gihulagway ni Aileen nga hilumon ang iyang anak ug wala kini gibutyag nga dunay problema sa kinabuhi. Niadtong Nobyembre sa miaging tuig, nitug-an kini kaniya nga duna na siyay uyab nga iyaha ra usab nga classmate apan nagbuwag ra usab sila. TILIMAD-ONNobiyembre 22, 2023 nag post pa kini sa laing FB account nga ang tuig 2024 maoy katapusan sa iyang tuig, nagpasabot nga iyang putlon ang iyang kinabuhi nga gikompirmar usab sa iyang inahan. “Kon nakakita pa ko ana dayon, ako unta na estoryahon dayon,” matod ni Daisynia ngadto sa media. Bisan pa niini, andam niya nga ipasusi sa kapulisan unsa ang tinuod nga hitabo aron masayran kon tinuyo ba sa iyang anak ang nahitabo.'}, {'article_id': 1251, 'title': 'Mandaue contigent andam na sa Sinulog', 'text': 'Usa ka opisyal sa Mandaue City niingon nga 90 porsiyento nang andam ang Siyudad sa pagsalmot sa umaabot nga Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa Cebu City Sports Center (CCSC) nga kanhi nailhan nga Abellana Sports Complex sa Dominggo, Enero 14, 2024. Si Tolin Almarinez, Mandaue Investment Promotions Tourism Action Center (Miptac) head, niingon sa Enero 10, nga ang dancers karon nagtutok sa pipila ka last-minute touch-ups, ilabi na sa ilang choreography. Adunay dul-an sa 100 ka mananayaw gikan sa Mandaue Cultural Dancetrope ang morepresentar sa Siyudad atol sa kompetisyon sa Sinulog sa Kabataan. Niadto lang Enero 2 nahukman nga mosalmot ang Mandaue sa kompetisyon, busa giangkon ni Almarinez nga ang limitado ang oras sa pagpangandam nga maoy usa sa labing dakong hagit nila. Apan siya masaligon nga maka-execute og maayo ang mga mananayaw sanglit sila man ang ningrepresentar sa Siyudad sa miaging kompetisyon sa Sinulog. WAY ESTUDYANTEDugang niya nga ang laing bentaha mahimo’ng walay bisan usa kanila nga mga estudyante. Ang tanang mananayaw kay job-order employees o out-of-school youths. Ang grupo nagpraktis kada adlaw sa sayaw nga gi-choreograph sa award-winning choreographer nga si Franklyn Maniquiz gikan sa ala 1:00 sa hapon hangtod sa alas 2 :00sa kaadlawon sukad sa ilang pag-anunsyo nga moapil sa festival. Si Almarinez niingon nga ang Siyudad nipagawas og P5 milyunes alang sa kompetisyon. Labaw pa kini sa P2 milyunes nga cash subsidy nga gihatag sa Kagamhanan sa Probinsiya sa Sugbo.'}, {'article_id': 1367, 'title': 'Balaudnon alang sa Sogod airport giduso', 'text': 'Usa ka balaudnon sa pagtukod og bag-ong internasyonal nga tugpahanan sa amihanang bahin sa Sugbo giduso karon sa Kongreso aron sa pagdasig sa ekonomikanhong kalihukan ug pag-decongest sa trapiko sa kahanginan sa Mactan-Cebu International Airport, ang ikaduhang labing busy nga tugpahanan sa nasod. Si Cebu Lynbe District Rep. Vincent Franco “Duke” Frasco nisang-at sa House Bill 9665, nga nagtinguha nga matukod ang Sogod Cebu International Airport sa Sogod, amihanang Cebu. Gisang-at ni Iker ang maong balaudnon niadtong Disyembre 4, 2023. Kasamtangang nagpaabot kini sa deliberasyon sa Committee on Transportation. Sa iyang Facebook post, ang Deputy Speaker niingon nga ang pagtukod og bag-ong airport “ “help decongest air traffic in the existing airport and will also serve as the main gateway in the northern part of Cebu, bringing more access and connectivity across cities and other countries. ”Dugang pa niya nga moresulta usab kini sa pagmugna og daghang mga trabaho alang sa iyang mga konstituwente, pagpausbaw sa industriya sa turismo, pagdani og dugang mga langyaw nga tigpamuhunan, pag-abli sa lokal nga negosyo sa pangkalibutanon nga merkado, ug pagmugna og income ug buhis, ug uban pa. Matod ni Iker, ang Department of Transportation maoy mopadali sa katukoran sa bag-ong airport nga mo-accommodate sa domestic ug international flights. Kini adunay modernong pasilidad ug moderno kaayo nga sistema sa pagdumala. “With the administration’s prioritization to boost the government’s spending on infrastructure, the proposed Sogod Cebu International Airport will not only uplift the lives of the Sogoranons but will also bring a significant economic impact to the Province of Cebu and the rest of the country,” matod ni Iker sa iyang explanatory note.'}, {'article_id': 1457, 'title': 'Mga bus operator nangayo’g pasaylo kang Abalayan', 'text': 'Nangayo og pasaylo kang Gobernador Edlen Abalayan ang mga bus ug minibus operator nga nagbiyahe sa habagatan sa Sugbo, kansang mga unit nakahimo og traffic violations. Gipahibawo sa Cebu Provincial Information Office nga atol sa pakigtagbo sa mga operator tali ni Abalayan, pormal sila nga miduso sa ilang pagpangayo og pasaylo. Uban usab sa hangyo sa pag withdraw sa gobernador sa iyang giduso nga complaint sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB-7). Una na nga nihangyo si Abalayan sa LTFRB 7 nga kanselahon ang Certificate of Public Convenience (CPC) sa mga operator tungod sa mga violations niini,. Naglakip sa violations ang illegal parking, illegal loading ug unloading sa mga pasahero sa gawas sa CSBT nga niresulta sa kamatayon sa usa ka pasahero niadtong Oktubre. Ang pasahero nga lalaki nga kawani sa Dept. of Education (DepEd) nikapyot sa usa ka bus apan natapigas ang tiil hinungdan sa iyang pagkatagak ug naligsan. Nakaaghat kini sa Cebu City Transportation Office (CCTO) sa pagpahugot sa pagbantay sa trapiko sa dapit kay kini kalapasan. Si Abalayan nibutyag nga iya unang timbangtimbangon ang hangyo una siya mopakanaug og desisyon, kauban ang mga sakop sa Hunta Probinsyal ingon man ni Bise Gobernador Abina Tomas III. Makadaghan na gitawag ni Abalayan ang atensyon sa bus operators apan daghan gihapon nga drivers ang naglapas sa polisiya nga sa sulod lang sa CSBT pwede magpasakay og mga pasahero.'}, {'article_id': 1185, 'title': 'Pasayaw Festival mihakot og daog', 'text': 'Dakong kadaugan ang nakuha sa Pasayaw Festival gikan sa dakbayan sa Canlaon, Negros Oriental sa Sinulog Festival 2024 sa Dominggo, Enero 21, 2024. Nahimo’ng grand champion sa Ritual Showdown ug 2nd place sa Street Dancing. Nakuha usab contingent sa Canlaon City ang Best in Costume ug Best in Musicality for Free Interpretation category. Samtang kini maoy napiling second placer sa Street Category. Ang lead dancer sa grupo nga si Heidi Aaron maoy napili nga Sinulog 2024 Festival Queen. Sa Lunes, Enero 22, 2024, gihimo ang seremonyas sa pagpasidungog sa Sinulog sa Sugbo Pilipinas sa SRP nga gipangulohan nila ni Mayor Cedie Abangan ug Bise Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, uban sa ubang mga opisyal sa siyudad.'}]"
Pila ang rating ni Marimar Wally Brigole Orobia ug Jeniver Khean Orolfo Concepcion?,['91. 75 porsyento'],"[{'article_id': 1510, 'title': '4 ka graduates sa CDU ming-top sa board exam', 'text': 'Upat ka mga gradwado sa Cebu Doctors University (CDU) ang nakasulod sa top 10 sa Nobiyembre 2023 Speech-Language Pathologist Licensure Examination. Nag-una usab ang CDU sa listahan sa mga top performing schools, nga adunay 100 porsyento nga passing rate, gisundan sa University of Santo Brian ug University of the Philippines-Manila. Ang topnotchers gikan sa CDU mao sila si Nick Orino Orit Orlanes, kinsa nahimutang sa ikalima nga adunay 92. 50 nga rating; Ed Ormita Ornedo Jr. nga nakakuha og 92 porsiyento, nahimutang sa ikapito; ug Marimar Wally Brigole Orobia ug Jeniver Khean Orolfo Concepcion, kinsa parehong nahimutang sa ikawalo nga adunay 91. 75 porsyento. Ang Professional Regulation Commission niingon nga 543 sa 545 ka examinees ang nakapasar sa Speech-Language Pathologists Licensure Examination nga gihatag sa Board of Speech-Language Pathology sa National Capital Region, Cebu ug Davao niadtong Nobiyembre 2023. Gipahibalo niini nga ang rehistrasyon alang sa pag-isyu sa Professional Identification Card (ID) ug Certificate of Registration himuon online sa Enero 15-19 ug Enero 22-26, 2024.'}]","[{'article_id': 1585, 'title': 'Nagtanom og mga marijuana sa condo', 'text': 'Gironda ang condominium unit sa usa ka American national sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7), alas 11:00 sa gabii sa Miyerkules, Nobiyembre 8, 2023, tungod sa taho nga ilang nadawat nga nananom kini og marijuana sulod sa iyang condo unit. Ang PDEA 7 armado sa search warrant gikan sa korte batok sa suspek nga si Beethoven Monsod Panes, 75, lumad nga taga Nebraska sa Estados Unidos apan kasamtangang nagpuyo sa usa ka condominium sa Juana Osmeña Extension, Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo. Nakuha sa mga operatiba ang tulo ka tanom nga marijuana nga gibana-bana nga dunay market value nga P1,200 lakip sa napulo ka seedlings sa marijuana, usa ka plastic nga dunay sulod nga pinauga nga dahon sa marijuana, ug uban pa nga plastic nga dunay marijuana seedlings. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nakadawat ang ilang buhatan og taho labot sa American national nga dunay indoor marijuana grow kit alang sa iyang personal consumption apan giingong iya usab nga ihatag sa iyang mga higala nga langyaw. Tungod niini, gipaubos nila sa tulo ka semana nga pagpaniid ug ilang nasuta nga tinuod ang kasayuran nga ilang nadawat. Ilang gilusad ang ronda batok sa American national nga nagpuyo sa dakbayan sukad pa sa 2007. Kalapasan sa Section 16 Article II RA 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang atubangon nga kaso sa suspek.'}, {'article_id': 1134, 'title': 'Kapin P600K balor sa gidiling drugs nasakmit', 'text': 'Napusasan ang giila sa kapulisan nga suspetsadong drug pusher nga giingong high value individual (HVI) sa F. E. Macalalad St. , NRA, Barangay Subangdaku, siyudad sa Mandaue, ala 1:07 sa kaadlawon sa Miyerkules, Enero 31, 2024, Ang suspek nga nasikop sa buy-bust mao si Gernald Macalangcom Macalinao, alyas Gernald, 33, ulitawo, taga Barangay Jagobiao, Mandaue City. Nihimo sa buy-bust mao ang City Intelligence Unit (CIU) sa Mandaue City Police Office (MCPO) nga gipangulohan ni Police Lt. Louell Macalincag uban sa superbisyon ni Police Lt. Col. Ronil Lagasca Jr. , hepe sa CIU, pinaagi sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency 7. Nakuha gikan sa suspek mao ang 100 gramos nga timbang sa gituohong shabu nga gibanabana nga dunay standard drug price nga P680,000.'}, {'article_id': 456, 'title': 'Motor ‘gikawat’ sa iyang silingan, nabawi sa tag-iya', 'text': 'TUNGOD sa iyang kaibog, gikuha sa usa ka lalaki ang motorsiklo sa iyang silingan sa Sitio Zapatera, Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo, alas 8:56 sa gabii, Martes, Hunyo 18, 2024. Ang suspek sa pagkuha sa motosiklo giila nga si alyas Eliezar, 31, residente sa Sitio Zapatera, Barangay Lahug, Siyudad sa Sugbo. Sa imbestigasyon sa Mabolo Police Station, nangayo og panabang sa barangay tanod ang usa ka alyas Pomposa, 33, usa ka driver/mechanic,lumolupyo ra usab sa maong lugar human nawagtang ang iyang motorsiklo nga Suzuki Skydrive nga gi-park sa gawas sa iyang balay. Sa dihang gipangita na kini sa biktima, upat ka mga saksi ang ningtug-an nga ang nagkuha mao usab ang ilang silingan nga si alyas Eliezar. Gilusad dayon ang manhunt uban sa usa ka polis nga si Police Patrolman Arnilo Comson ug mga barangay tanod sa Lahug ug ilang naabtan ang suspek sa balay niini. Giangkon ni alyas Eliezar nga ang motorsiklo nga iyang gikuha iyang gitago sa Sitio La Guardia, Barangay Lahug, Dakbayan sa Sugbo. Nakuha pagbalik sa tag-iya ang motorsiklo ug gibalhog ang suspek sa Mabolo Police Station. Matod ni Eliezar nga pangandoy niya nga makapanag-iya og motorsiklo ug wala usab siyay intension nga iyang kawaton ang motorsiklo sa iyang silingan nga si Pomposa. Iyang gibutyag nga wala siya kaila nga silingan ra nila ang nanag-iya sa motorsiklo nga tungod ani pagkakita niya sa motorsiklo nga gi-park nga nagtangag pa ang yawe iya ning gisakyan ug gipadagan paingon sa La Guardia. Natingala na lang siya nga gipangita na siya sa barangay tanod ug polis nga sakop sa Mabolo Police Station. “Wala ko kabalo nga sa amo ra diay to nga silingan tong motora, ako ra unta to sakyan nya na tintal man ko mao to ako gitago sa La Guardia,” matod ni Eliezar. Kasong pagpangawat ang ipasaka sa kapulisan batok sa suspek. (AYB)'}, {'article_id': 84, 'title': 'Lola na-trap sa nasunog nga balay, namatay', 'text': 'Wa makagawas ang 80 anyos nga lola sa balay sa dihang miulbo ang kayo niadtong alas 2 sa hapon, Lunes, Septiyembre 16, 2024 sa Sityo Balanghoy, Barangay Gun-ob, Lapu-Lapu City. Ang biktima nailhan sa alyas Hernan ug sigon pa sa nakaila sa ilang dapit nga nag-antos siya sa Alzheimer’s disease. Base sa inisyal nga imbestigasyon sa kabomberohan nga nag-inusara niadtong higayona si Hernan sa ilang balay sa dihang ang iyang anak babaye milakaw paingon sa tindahan, aron sa pagpalit og sud-an. Naglisod ang mga silingan sa pagluwas sa biktima gumikan sa kadako sa kayo ug gitabang sa mga kabomberohan nga dili makakatap ang kayo sa ubang silingang estraktura. Matod pa ni F03 Yanyan Autentico, sa Bureau of Fire and Protection (BFP) nga moabot ngadto sa P720,000 ang danyos sa maong sunog. Atol niining pagsuwat gisusi pa sa kabomberohan ang hinungdan sa maong pag-ulbo sa kayo.'}, {'article_id': 1351, 'title': 'Task Force Disiplina manuaw sa barangays', 'text': 'Ang Cebu City Government nagtan-aw sa pagpatuman sa disiplina sa lebel sa barangay pinaagi sa pagpaaktibo pag-usab sa Task Force Disiplina (TFD), pag-awhag sa publiko sa pagsunod sa mga lokal nga palisiya sa kalimpyo, kahimsog ug kaluwasan, kalinaw ug kahusay, ug trapiko, matod sa taho sa Cebu City News and Information. Atol sa segment sa Sugboanon Channel nga Peace and Order Program (POP) Peace Talk, si Pastor Abarquez III, POP executive director, niingon nga ang tumong sa pagpaaktibo og balik sa task force mao ang pagsilsil sa disiplina sa mga konstituwente, pagsilsil sa disiplina sa ilang mga panimalay. “Ang usa sa marching order ni Mayor Cedie Abangan nga moadto mi sa mga barangay, manoktok sa inyong kabalayan. . . mangumusta mi sa inyong pagpuyo, ug mo remind sa pagsunod sa atong mga balaod,” matod ni Abarquez. Matod niya, ang TFD kabahin sa estratehiya ni Abangan aron makab-ot ang hiniusang pangandoy sa mga Sugbuanon alang sa Singapore-like nga dakbayan sa Sugbo. Ang TFD, pinaagi sa Executive Order (EO) namugna niadtong Oktubre 1, 2023, nga gipirmahan ni Abangan. Ang mayor nipagawas og kamanduan nga nagtuyo sa pagpatuman sa “devise approaches that are aggressive and massive in character and will storm the City with innovations, enhancements, and advancements. ”Ang direktiba naglambigit sa mga frontline agencies ug volunteers ubos sa TFD sa pagpahigayon og barangay patrols, pag-awhag sa mga lungsoranon sa pagdisiplina sa kaugalingon ug pagsunod sa mga balaod ug ordinansa sa siyudad, sumala sa EO. Gawas sa POP, ang TFD gilangkuban sa mosunod nga mga entidad: Armed Forces of the Philippines, Philippine National Police, pinaagi sa Cebu City Police Office, Bureau of Fire Protection, Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office, Cebu City Transportation Office, Barangay Peacekeeping Action Team, Prevention, Restoration, Order, Beautification, and Enhancement, ang 80 ka barangays, Cebu City Satellite Office, City Environment and Natural Resources Office, City Environment and Sanitation Enforcement Team, Public Information Office, academe, deputized volunteers, ug mga force multiplier. Si Abarquez nanghinaut nga ang TFD makasugod na sa ilang operasyon tungod sa kadaghan sa mga kalihukan nga giplanuhan sa Dakbayan sugod karong buwana hangtod sa Enero sunod tuig. “Dili ta gusto nga naay bisita moanhi dinhi, makapanaway nato nga hugaw atong dakbayan ug wala tay disiplina,” matod ni Abarquez. Siya niingon nga ang POP nakabisita na sa pipila ka mga barangay aron pagpahibalo sa mga residente bahin sa reactivation sa TFD nga gikatakda sa sunod tuig. “Kamo nga naa diha karon nga naminaw, kon pwede, panglimpyo na mo sa imong tugkaran. Ayaw mo paabot nga manuktok pa ang kapulisan ug ang TFD nga mo-remind ninyo,” dugang niya.'}]"
Kinsa ang naghatag og gibug-aton sa mga proyekto nga imprastraktura ug development projects?,['Si Abalayan'],"[{'article_id': 1511, 'title': 'P23B budget sa 2024 mipasar sa 2nd reading', 'text': 'Giaprubahan sa ikaduhang pagbasa sa Hunta Probinsyal ang proposed P23 bilyunes nga budget sa Lalawigan sa Sugbo alang sa 2024. Atol sa out of town session sa Hunta Probinsyal sa isla sa Camotes, lalawigan sa Sugbo, nipadayag si Cebu Governor Edlen Abalayan sa iyang panghinaut nga aprubahan ang kinatibuk-ang pundo aron matuman ang iyang mga gisaad sa kalungsoran aron pagpalambo sa mga imprastraktura ug ubang serbisyo. “Gihimo nato nga mantra of governance ang buhat pasultion kon mga saad na nga buhaton ato gyud tumanon kay makasaad man gyud ta. Sa 2024 nga annual budget, it is realistic. We have proven that the source of funds are there, especially with our innovative and convenient search for even better and efficient ways of raising revenues,” matod ni Abalayan. Ang maong proposed budget mas taas og P2 bilyunes kon itandi sa 2023. Si Abalayan nihatag og gibug-aton sa mga proyekto nga imprastraktura ug development projects. Una na nga gipahibawo sa gobernador nga ang pagpalambo sa kadalanan maghatod og kalamboan ug serbisyo sa suok nga mga barangay. Gigahinan usab ni Abalayan og P3. 5 bilyunes ang pagpaayo ug pagtukod og mga dalan, taytayan, street lighting ug uban pa; P3. 3 bilyunes sa water system development program; P3. 5 bilyunes alang sa pagpatukod, pagpalambo sa mga hospital, health facilities, lakip na ang pagpalit og medikal nga mga ekipo ug supplies; P3. 8 bilyunes usab ang alang sa operasyon sa mga hospital, ug public health services. Samtang nikabat usab ngadto sa P400 milyunes ang gigahin alang sa agricultural, veterinary, ug environmental nga pasilidad, ekipo ug uban pa. Nanghinaot si Abalayan nga iyang magamit ang maong pundo sa maong mga proyekto aron masiguro nga masinati sa mga Sugboanon ang pagkanumero unong lalawigan sa Sugbo.'}]","[{'article_id': 642, 'title': 'Gibunalan tungod sa selpon nga giprenda', 'text': 'Nasamad ang ulo sa habalhabal driver kay gibunalan sa tawo nga iyang gikalalis sa alas 7 sa buntag sa Biyernes, Mayo 10, 2024 sa M. Bool St. , Brgy. Capitol Site, Dakbayan sa Sugbo. Si Arnoco Endrano, hingkod, dunay kapuyo, nagpuyo sa nahisgutang dapit, nakaangkon og dakong samad sa likod sa ulo human naigo sa usa ka magahi’ng butang. Mga residente sa dapit nitumbok sa suspek nga silingan nga si Amadeo Cuenco, hingkod. Usa ka ginganlan og “Rosaura” nga nahinabi sa Superbalita Cebu nibutyag nga gibunalan sa suspek ang biktima. Wala nila makita kon unsay gigamit sa pagbunal sa ulo, apan sa wa pa ang hitabo, naglalis ang duha tungod sa selpon sa suspek nga giprenda niya sa biktima ug iya untang lukaton. “Nangita ang suspek sa iyang selpon kay lukaton niya. Kining biktima sige’g unya-unya kay kuhaon pa daw niya, giprenda sa laing tawo,” dugang ni Rosaura. Sa kalagot sa suspek, giingon nga iyang gibunalan ang biktima dayon nisibat ug wa na maabti sa mga polis. Ang biktima nagsuka dihang gidala sa mga rescue personnel sa tambalanan. Si Sugar Ronelio, 20, bayaw sa biktima, nibutyag nga ni-park sa motorsiklo ang bana sa iyang maguwang. Nakugang na lang sila nga gipahibalo nga gibunalan kini ni Cuenco. Ang ubang mga silingan nibutyag nga gisikaran sab sa suspek ang biktima. Ang biktima nakakupot pa og botelya aron modepensa apan nahagba.'}, {'article_id': 1644, 'title': '1 angol, 3 ka balay naugdaw sa sunog', 'text': 'Usa ang angol ug tulo ka mga balay ang nangaugdaw sa sunog nga niigo sa Kinasang-an Pardo, Siyudad sa Sugbo, alas 4:39 sa kaadlawon sa Miyerkules, Oktubre 25, 2023. Base sa imbestigasyon ni F03 Regie Bueno sa Cebu City Fire Office (CCFO), ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Angel Carano-o, 72, nga gipuy-an sa pamilya ni Fritz Eprol Patriarca. Sumala sa CCFO, ang kayo nilamoy pa og laing duha ka mga balay nga niresulta nga tulo ang nangaugdaw, nga nakaapekto sa lima ka mga pamilya ug walo ka mga indibiduwal. Samtang, ang angol giila nga si Cobillia Kadusale, 70, kinsa dunay paso sa iyang tuong bukton. Ang sunog gipasaka lang sa first alarm sa kabalayan nga ginama sa mixed materials. Dugang sa CCFO, kini nagbilin og danyos nga dili mominos sa P300,000. Atol ning pagsuwat, nagpadayon pa ang imbestigasyon sa kabomberohan aron masayran kon unsay hinungdan sa sunog.'}, {'article_id': 456, 'title': 'Motor ‘gikawat’ sa iyang silingan, nabawi sa tag-iya', 'text': 'TUNGOD sa iyang kaibog, gikuha sa usa ka lalaki ang motorsiklo sa iyang silingan sa Sitio Zapatera, Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo, alas 8:56 sa gabii, Martes, Hunyo 18, 2024. Ang suspek sa pagkuha sa motosiklo giila nga si alyas Eliezar, 31, residente sa Sitio Zapatera, Barangay Lahug, Siyudad sa Sugbo. Sa imbestigasyon sa Mabolo Police Station, nangayo og panabang sa barangay tanod ang usa ka alyas Pomposa, 33, usa ka driver/mechanic,lumolupyo ra usab sa maong lugar human nawagtang ang iyang motorsiklo nga Suzuki Skydrive nga gi-park sa gawas sa iyang balay. Sa dihang gipangita na kini sa biktima, upat ka mga saksi ang ningtug-an nga ang nagkuha mao usab ang ilang silingan nga si alyas Eliezar. Gilusad dayon ang manhunt uban sa usa ka polis nga si Police Patrolman Arnilo Comson ug mga barangay tanod sa Lahug ug ilang naabtan ang suspek sa balay niini. Giangkon ni alyas Eliezar nga ang motorsiklo nga iyang gikuha iyang gitago sa Sitio La Guardia, Barangay Lahug, Dakbayan sa Sugbo. Nakuha pagbalik sa tag-iya ang motorsiklo ug gibalhog ang suspek sa Mabolo Police Station. Matod ni Eliezar nga pangandoy niya nga makapanag-iya og motorsiklo ug wala usab siyay intension nga iyang kawaton ang motorsiklo sa iyang silingan nga si Pomposa. Iyang gibutyag nga wala siya kaila nga silingan ra nila ang nanag-iya sa motorsiklo nga tungod ani pagkakita niya sa motorsiklo nga gi-park nga nagtangag pa ang yawe iya ning gisakyan ug gipadagan paingon sa La Guardia. Natingala na lang siya nga gipangita na siya sa barangay tanod ug polis nga sakop sa Mabolo Police Station. “Wala ko kabalo nga sa amo ra diay to nga silingan tong motora, ako ra unta to sakyan nya na tintal man ko mao to ako gitago sa La Guardia,” matod ni Eliezar. Kasong pagpangawat ang ipasaka sa kapulisan batok sa suspek. (AYB)'}, {'article_id': 583, 'title': 'PWD cards scam, ipasusi', 'text': 'Usa ka city councilor gusto nga imbestigahon ang pagpalsipikar sa government-issued person-with-disability (PWD) identification cards nga gibaligya sa kantidad nga P2,000 ngadto sa P4,000 ngadto sa mga tawo bisan walay kabilinggan sa panglawas, maisip nga usa ka matang sa kurapsyon. Sa pakighinabi sa Miyerkules, Mayo 22, 2024, si Cebu City Councilor Adrian Jorge Abaya niingon nga adunay mga empleyado sa city hall nga nalambigit niini apan gusto niya nga ang hingtungdang mga empleyado motug-an sa mastermind. Matod ni Abaya niadtong Mayo 20, 2024, human sa makuti nga imbestigasyon ug daghang mga pangutana, nakahimo sila sa pagpakigsulti sa usa ka tawo nga lig-on og lawas nga nakakuha og PWD card pinaagi sa kuwestiyonableng paagi. Si Abaya niingon nga ang tawo nibutyag nga, niadto pang Agusto 2023, pipila ka mga tawo nga konektado sa buhatan sa mayor, ang nalambigit sa maong laraw. Sa iyang privileged speech sa sisyon sa Miyerkules, si Abaya nihukom nga imbitahon sila Teban Degala, Dean Cimigala, ug Stephen Jaja, pulos gikan sa buhatan sa mayor, ug JJ Permolio, kanhi gikan sa Department of Social Welfare and Services (DSWS) ug nadestino na sa Road Management Authority (RMA), alang sa laing executive session aron mahatagan og katin-awan kini. Usa ka executive session ang ipatawag sa Hunyo 6, 2024, gidapit ang DSWS-PWD unit, Management Information and Computer Services (MICS). “An able-bodied person pays a fee to these individuals and receives a printed blank PWD card without need to submit any of the official requirements—no medical certificates, no interviews, no personal appearances. How convenient! According to our source, these cards are even given gratis to high profile public officials like city mayors and celebrities outside of Cebu City because they are honored throughout the whole country,” matod ni Abaya. Giawhag ni Abaya ang Office of the Mayor, pinangulohan na karon ni Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, nga imbestigahon ang maong butang ingon man susihon ang DSWS ug PWD unit sa DSWS. Siya niingon nga kinahanglang ipatuman ang mga lakang sa pag-review ug pagpalig-on sa PWD Assistance Program sa Siyudad ug pag-audit sa PWD Masterlist niini. Siya niingon nga ang sistema nga gigamit kinahanglan nga bag-uhon aron mawagtang ang mga typewritten nga cards. Samtang, si Konsehal Marilyn Auguis niduso sa pag-imbitar sa National Council on the Disability Affairs aron mahatagan og katin-awan kon unsa ang gitugot nga mga disability aron ang usa ka tawo maka-apply og PWD card. Si Auguis nihangyo usab sa DSWS nga isumiter ngadto sa Konseho sa Dakbayan sa Hunyo 6 o sa dili pa ang Hunyo 6, ang listahan sa mga rehistradong PWD sa dakbayan sa Sugbo ug ipahibalo ang ilang narehistro nga mga disability. Gisugyot usab ni Konsehal Jeff Abayon nga paapilon ang City Legal Office sa pagpahigayon og follow through investigation aron makapasaka kini og tukmang kaso sulod sa 15 ka adlaw. Hinuon, gisugyot ni Abaya nga maghulat hangtod mahuman ang executive session, nga gitugotan ang mga tawo nga nalambigit sa pagpasabot ug pagbutyag sa mastermind. Ang SunStar Cebu nisuway pagkuha og komento gikan kang Perla Dicdiquin, kasamtangang pangulo sa DSWS, apan wala natubag ang mga text ug tawag. Base sa talaan sa Siyudad, aduna nay kapin sa 12,900 ka qualified PWDs sa dakbayan sa Sugbo.'}, {'article_id': 278, 'title': 'Gipakaon na, nanglabni pa', 'text': ""Gipahimuslan sa 23 anyos ang kamaayo’ng tawo sa menor de edad nga lalaki nga ni-share sa iyang burger, human nga nangayo ang suspek og pagkaon kay kuno gigutom. Inay magpasalamat ang suspek ngadto sa batan-on, gidagan na hinuon niini ang cellphone sa biktima. Maayong na lang kay nadakpan ang suspek sa mga nagpatrolya nga mga polis, Miyerkules sa 5:00 sa kaadlawon, Agusto 7, 2024. Ang suspek nailhan nga si Adonis Cabanalan Cabanlit, 23, ulitawo nga taga-Phase 3 Deca Homes, Barangay Dumlog, Dakbayan sa Talisay. Samtang ang biktima usa ka 17 anyos, tinun-an sa Alternative Learning System (ALS) nga taga-Sityo Tabada, Brgy. Mambaling, Siyudad sa Sugbo. Asoy sa biktima sa Superbalita Cebu nga nigawas siya sa ilang balay aron mokaon ngadto sa duol nga burger station sa ilang dapit, apan usa ka lalaki ang kalit nga miduol kaniya. Giingo’ng nangayo og pagkaon si Cabanlit ug gihatagan og burger sa biktima, wa pa makontento nangayo sab kini og kuwarta ug gihatagan og P60. CELLPHONE Wa magdugay nanghuwam si Cabanlit og cellphone nga bitbit sa biktima kay aduna lang siya'y tawgan, apan wa kini makakontak kay way load ang maong gadget. Saysay sa biktima nga gipugos pa siya ni Cabanlit nga pa-loadan ang maong cellphone kay importante ang iyang tawagan, apan iyang gibalibaran kay sirado pa ang tindahan nga namaligya og phone load. Apan gipangutana ang biktima sa suspek kon nakaila ba kini sa edaran nga babaye nga nanilhig sa kalsada niadtong higayona. Sa dihang gilingi sa biktima ang giingong babaye, mikaratil gilayon sa pagdagan si Cabanlit dala ang cellphone sa batan-on. Suway nga gigukod sa biktima ang suspek dungan sa pagpangayo og tabang, apan wa kini niya maabti. NAAY NAG-ROVINGAtol nga nag-roving sila si Police Staff Sgt. Brody Cabantac ug Police Staff Mikhael Cabantog, sa Mobile Patrol sa Mambaling Police nga maoy migukod sa kawatan hangtod nga nadakpan. Nabawi ang cellphone nga mokantidad sa P3,599. Gisubay karon sa Mambaling Police Station ang background ni Cabanlit kinsa way klarong tubag sa mga pangutana kinsa gidudahan nga 'sabog'. Giingong nagsukol-sukol pa sa polis sa dihang kuhaan og mugshot nga maoy proseso sa higayon nga adunay dinakpan, kay matod pa katungod niya nga mobalibad nga dili magpa-picture. Ang suspek gitanggong sa buhatan sa kapulisan ug gikatakda nga pasakaan og tukmang kaso kalabot sa iyang pagsakmit sa cellphone sa biktima nga nagpakaon pa niya.""}]"
Asa gidala ang King Cobra pagkahuman sa rescue?,['Dept. of Environment and Natural Resources (DENR).'],"[{'article_id': 1517, 'title': 'King Cobra ‘gi-rescue’', 'text': 'Ang nadakpan nga King Cobra kun Banakon sa Sityo Panas, Brgy. Guadalupe, siyudad sa Carcar, habagatang Sugbo, gi-rescue sa Carcar city police. Ang nangulo sa pag rescue mao si Police Exec. Master Sergeant Maricel Pabillore, uban sa alert team, ug ni Romo Pablo local government unit, ubos sa hepe nga si Police Lt. Colonel Pedy Noval. Ang rescue gihimo mga alas 8 sa buntag sa Dominggo, Nobiyembre 19, diin gitugyan ni Lito Pabualan, 57, minyo, ang Banakon nga iyang nasikop niadtong Huwebes, Nobiyembre 16. Asoy ni Pabualan sa Superbalita Cebu nga ang maong halas niagi sa karsada sa maong dapit ug sayon ra niya nga nasikop ug gibaatan ang baba. Apan niaksyon siya og kabalaka sa dihang iyang nasayran nga ang iyang nadakpan nga halas venomous kay King Cobra. Gihimo ang rescue human ang Superbalita Cebu nasayod nga King Cobra ang nasikop ni Pabualan hinungdan nga ni coordinate sa kapulisan aron ma-rescue ug ma turnover sa Dept. of Environment and Natural Resources (DENR).'}]","[{'article_id': 958, 'title': ""Ginang giputla'g ulo, 2 ka kamot"", 'text': 'Napunggot na ang ulo sa 75 anyos nga biyuda sa dihang napalgan sa kalibunan sa Barangay Basdiot, lungsod sa Moalboal, habagatang kasadpang bahin sa lalawigan sa Sugbo, niadtong Lunes sa hapon, Marso 4, 2024. Ang biktima giila nga si Kangleon Lena Beltran, kinsa nakaangkon og mga samad tinigbasan samtang ang iyang duha ka mga kamot nagkawilkawil na lang sa pulso. Napalgan sa iyang kabanay ang lawas sa biktima nga nagbuy-od nga gitabunan na lang og tarpaulin. Samtang ang suspek nailhan nga si Arnolfo Cabali Chanak, alyas Butyok, 36, ulitawo, nga gipapuyo sa biktima diha ra sab sa iyang gipanag-iyang luna. Dali ra sab siya nga nadakpan sa dihang naabtan sa kapulisan nga nagpaabot og bus nga kasakyan sa Poblacion East, Moalboal nianang gabii sa maong adlaw human siya gitumbok sa usa ka saksi. ALAD SA BABOY Nasayran sa pakighinabi sa SunStar Cebu sa usa sa mga pag-umangkon sa namatay nga sa miaging tuig pa buot papahawaon sa biktima si Chanak, kinsa gipapuyo sa luna sa yuta ni Beltran. Ang suspek nagtukod og barongbarong sa may alad sa baboy sa biktima, apan gikinahanglan nang gamiton ang alad kay mamuhi og baboy si Beltran alang sa kapistahan sa maong dapit. Ilabi na nga naandan na ni Beltran nga maghikay matag pista nga nagsilbi niyang panaad matag tuig, apan nagmagahi sa pagpahawa si Chanak. “Si Tiya didto pa ni’s amoa anang dayung paniudto kay nipalit og lechon manok kay ga lechon man akong papa og manok para baligya. Paghuman seguro to niyag paniudto, gapasilong sa kanding. Didto siyas luyo sa may alad dapit, unahan kay gapasilong sa mga kanding,” asoy sa iyang pag-umangkon. NAPALGAN SA KALIBUNANAng laing pag-umangkon sa biktima nangita kaniya nianang hapon kay wa kini sa iyang balay, apan nakit-an nalang sa kasagbutan nga nahay-ad ug unang gituohan nga giatake sa kasingkasing. Sa pagwalis sa pag-umangkon sa gitabon nga tarpaulin diha sa lawas sa biktima, nalisang siya sa iyang nakita nga wa na kiniy ulo. “Silingan man jud mi. Naa siyay (suspek) something (naay deperinsiya sa panghunahuna) nga ig storya niya mag imagine siya’g mga butang,” sugilon sa pag-umangkon sa biktima kalabot sa suspek. Gikompirmar usab kini ni Police Captain Neio Karangalan, hepe sa Moalboal Municipal Police Station, nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Marso 4 sa gabii. Matod niya nga nitumaw sa ila usab nga imbestigasyon nga nasuko ang suspek sa biktima kay papahawaon na siya. Giangkon usab kini sa suspek sa pag-imbestigar ni Delasalas, nga ang nakaingon sa iyang kasuko kay kanunay siyang sultihan nga papahawaon sa luna. Giingon nga nagkaabot ang duha sa umahan ug didto nahitabo ang krimen. Matod niya nga dali nila nga nasikop si Chanak human siya gitumbok sa usa ka saksi. Wa say lain nahibaw-an nga dunay kasuko sa biktima, ang suspek ra. Ang lawas ni Beltran gipa-cremate na lang sa mga anak.'}, {'article_id': 1594, 'title': 'Taga Cebu City gi-buy bust sa Talisay', 'text': 'Gituhoang shabu nga nitimbang og 255 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P1,734,000 nasakmit sa Drug Enforcement Unit (DEU) sa Talisay City Police Station sa Purok Kapayas, Barangay San Dari, dakbayan sa Talisay alas 10:26 sa gabii sa Martes, Nobiyembre 7, 2023. Ang suspek giila nga si Celso Panoche, alyas Tagodo, 24, ulitawo, taga Sityo Wang-yo, Barangay Alaska Mambaling, siyudad sa Sugbo. Ang DEU sa Talisay police nakadawat og kasayuran bahin sa kalihukan sa suspek. Ila kining gipanid-an una gilusad ang buy-bust ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Mikmik Guillermo, uban sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Atol ning pagsuwat, ang kapulisan sa Talisay ug PDEA nihimo pa og tactical investigation sa suspek sa pagsuta sa tinubdan sa drugas ug ubang mga kasayuran.'}, {'article_id': 1198, 'title': '350-400 ka sakyanan sa dagat mingsalmot', 'text': 'Moabot og 350 ngadto na sa 400 ang natala sa Philippine Coast Guard Central Visayas (PCG) nga mga sakyanan sa kadagatan nga ningsalmot sa Seaborne Procession sa besperas sa Fiesta Señor sa Enero 20, 2024. Gipahibawo ni Lt. Emeniano Elde Malagar, deputy commander ug tigpamaba sa PCG 7, naglangkob sa maong datos ang mga rehistrado ug unregistered nga mga vessel atol sa procession. Sa ilang talaan, anaa sa 247 ang narehistro sa ilang opisina. Adunay 69 ka mga floating vessel nga gigamit sa mga marshal, mas daghan kon itandi sa miaging tuig nga anaa lang sa 33 ka vessels. Giingong wala dayon makapahimutang ang ubang sea vessels apan nahimo’ng malampuson gihapon sa pagsunod sa MV Martin 8, ang galleon nga giluwanan sa imahen sa Sagrada Familia. “It started awkwardly because of the initial positioning of the participating vessels but went smooth after reaching Mandani Bay,” matod ni Malagar sa mga tigbalita sa Enero 20, 2024.“The activity went orderly and successful as we brought it near the devotees on the piers and wharfs,” dugang niya. NAUNLODHinuon gipahibaw sa PCG nga adunay pumpboat nga nitikyaob sa kadagatan duol sa vicinity sa Pier 1 o Depante Derecho nga maoy dunggoanan sa galyon. Nahitabo ang pagtikyaob dihang padung na modunggo ug mopakanaug sa mga pasahero ang timon sa bangka. Ang tanang mga sakay nga devotees naluwas hinuon nga gilangkuban sa mga babaye ug lalaki. Kini nahitabo pasado alas 10 sa buntag sa Enero 20, 2024 sa kadagatan tungod sa baywalk sa may National Museum sa siyudad sa Sugbo. Sa video ni Rusty Deocampo makita nga ang tumoy nga kilid sa bangka nabuslot ug gisuwayan og pugong sa usa ka crew aron di masudlan og tubig. Apan ang tubig nakasulod sa sakayan ug nag-inanay kini og kaunlod. Apan kay may katig man, ka tunga ra sa motorbanca nalapawan sa tubig. Makita sa video nga ang mga sakay gidali sa pagtabang sa laing taga motorbanca nga ningsalmot ra usab sa Seaborne Procession.'}, {'article_id': 730, 'title': '2 gipamusil sa Cebu City: DJ patay, vendor angol', 'text': 'Duha ang gipamusil sa Dakbayan sa Sugbo sa sayo sa buntag sa Sabado, Abril 20, 2024 sa managlahi nga mga dapit. Namatay ang 27 anyos nga DJ sa usa ka resto bar sa General Maxilom Ave. duol sa usa ka fastfood chain sa Brgy. Fontanilla Ramos, dakbayan sa Sugbo pasado alas 3 sa Sabado sa buntag Abril 20, 2024. Ang biktima giila sa iyang mga kabanay nga si Zorovavel Formacil Edison, taga Mc Arthur Boulevard, Barangay Tinago, dakbayan sa Sugbo. Sigun sa mga saksi nga ang biktima padung na mokuha sa iyang motorsiklo nga gi-park sa Jollibee apan gisugat siya sa nag-inusara nga gunman ug dayon gipusil tumong sa tangkugo. Human sa pagpamusil, dali nga nisibat ang gunman sakay sa usa ka motorsiklo nga gimaneho sa laing tawo nga nagpaabot paingon sa norte nga bahin sa dakbayan sa Sugbo. Kapulisan nakakuha og usa ka basiyo sa bala sa wala pa matino nga kalibre sa armas. Sa imbestigasyon sa Abellana Police Station pinaagi sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Major Emeniano Don Apechi Makring nga pasado alas 3 sa Sabado sa kaadlawon, sila nakadawat og tawag sa telepono nga dunay lalaki nga gipusil patay sa General Maxilom Ave. Ilang naabtan ang biktima nga nag buy-od na nga patay. Sa pasiunang pakisusi nga kuyog sa biktima ang iyang kauban sa trabaho nga nigawas sa resto bar. Padung sila sa parking area samtang nagsunod ang iyang kauban, dihang kalit lang dunay lalaki nga mibutho nga nagsul-ob og itom nga t-shirt. Giduol ang biktima ug gidul-itan sa pagpusil sa ulo hinungdan sa iyang pagka hagba. Ang amahan sa biktima nga si Aurelio Edison nga nahinabi sa sibyaanang dyHP nagkanayon nga duna silay gipangdudahan. Matod niya nga selos o ba kaha dunay nasuya niini nga dili pa niya ikabutyag kon unsa sanglit didto lang niya kini itug-an sa mga polis nga nag-imbestigar. “Ang ako lang nga mo surrender lang unta siya kay mao raman gihapon mamatay ra man gihapon na siya bisan wala mi kaila niya naa may Ginoo,” Aurelio. Gibutyag sa amahan nga lima ang iyang mga anak ug si Zorovavel ang ika upat nga bugtong lalaki. Iyang gidugang nga nahimo usab nga DJ sa usa ka FM station sa siyudad sa Sugbo apan sa dihang mihawa siya, nagtrabaho na lang kini sa usa ka resto bar. Naa na sa kustodiya sa mga imbestigador ang cellular phone sa biktima samtang gipang susi na ang mga CCTV camera sa dapit. VENDORMga alas 5:57 sa buntag, naangol ang usa ka vendor sa pagpamusil duol sa Taboan Public Emenianoet. Sa taho sa sibyaanang dyHP, ang biktima giila nga si Dyan Formentera, 44, lab-asera sa Cebu City Fish Emenianoet, taga Brgy. Sawang Calero ning dakbayan. Ang biktima natulog sa iyang folding bed dihang gipusil sa wa mailhi nga gunman. Ang biktima nga naigo sa abaga gidala sa tambalanan. Wa pa masayri ang motibo.'}, {'article_id': 671, 'title': '‘Nasuko’ng gibadlong’ mao’ng ama-ama gipasanginlang nanglugos?', 'text': ""Hugtanong gipanghimakak sa 36 anyos nga lalaki ang pasangil nga siya niunay og lugos sa anak sa iyang kapuyo nga menor de edad. Nasayran nga si Jeff (tinuod nga ngan gipugngan aron pagpanalipod sa identity sa menor) boluntaryong nitahan ngadto sa Dalaguete Police Station human siya nasayod nga adunay pending nga warrant of arrest batok kaniya. Nalutsan si Jeff og warrant of arrest niadtong Oktubre 2023 kalabot sa duha ka kasong pagpanglugos. Sumala pa niya sa dihang nahinabi sa Superbalita Cebu nga wa siya masayod nga aduna siya'y warrant, ug niadtong miaging semana lang sa dihang nanawag siya sa iyang kabanay kay namatay ang iyang inahan. Gipahibawo siya nga adunay nangita kaniya. Si Jeff, taga Carcar City, negosyante, nisurender sa Dalaguete Police Station niadtong Mayo 3, 2024 sa gabii. “Sa mga tuig 2022 – 2023 nabuang na siya (biktima) og suroy-suroy tungod sa iyang mga amiga. . . nakit-an sa akong bayaw nga nakadlawnan sa diversion road sa Barili ug giingnan ko, mao to akong giapas sakay sa akong motor, aron ma safe. “Nagrebelde na siya tungod sa akong pagbadlong kaniya,” saysay ni Jeff. Dugang pa niya nga iyang atubangon ang pasangil ug ang pagpamatuod nga wa siya mohimo sa ingon.""}]"
"Kinsa ang nagsumite sa resolusyon alang sa P35,000 nga bonus?",['Clyde Bulalayao'],"[{'article_id': 1518, 'title': 'Budget sa P35K nga bonus wa pa maduso', 'text': 'Usa na lang ka buwan sa dili pa ang Pasko, ang executive department wala pa makasumite sa ilang proposed budget alang sa P35,000 nga bonus sa mga empleyado sa Cebu City Hall, usa ka butang nga nakahatag og pagduda sa usa ka konsehal sa oposisyon kon aduna bay igong kuwarta ang City Government sa paghatag sa ilang gisaad sa mga empleyado. Gisumite ni Cebu City Budget Officer Clyde Bulalayao ngadto sa Cebu City Council ang resolusyon nga giaprobahan sa Program on Awards and Incentives for Service Excellence (Praise), nga naghatag sa matag regular ug kaswal nga empleyado sa City Hall og P35,000 nga cash incentive. Atol sa regular session niadtong Miyerkules, Nob. 15, 2023, si City Councilor Marilyn Auguis ni-move nga timan-an ang pag-endorso ni Bulalayao ug niingon nga ang Sangguniang Panlungsod motuki lang niini sa higayon nga masumiter na kanila ang proposed budget. Si Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, uban ni Mayor Cedie Abangan, nipahibawo sa maong maayong balita ngadto sa mga empleyado atol sa flag ceremony niadtong Oktubre 23, nga nagkanayon nga ang bonus, sa higayon nga maaprobahan, ihatag na sulod sa Nobiyembre o sa Disyembre, sa labing ulahi, aron tugutan ang mga empleyado sa City Hall sa pagsaulog sa holiday uban ang dugang pinansyal nga suporta. Si Konsehal Achilles Geromelao, committee on budget and finance chair, sa text message niadtong Dominggo, Nob. 19, niingon nga ila kining tukion kon ila nang madawat ang proposal gikan sa executive dept. kay duna pay igong panahon. Apan, alang sa oposisyon nga si Konsehal Cheche Tisang de los Badel, tungod kay wala pa makasumite ang executive department sa budget proposal ug ikatulong semana na sa Nobiyembre, miingon nga ang treasurer kinahanglan nga manubag ug kinahanglan nga magmatinud-anon kon ang Siyudad aduna bay igong salapi alang sa bonus tungod kay napakyas ang Siyudad sa pagkab-ot sa target nga P50 bilyunes nga budget. Hangtod sa Oktubre, ang City Treasurer’s Office nakakolekta lang og gross nga kantidad nga P7,556,320,087. 76.“The confidence of the executive is oozing, I want to think that they are on top of the situation. I hope they will not frustrate the 4,000 plus employees of City Hall,” matod ni de los Badel sa Dominggo, Nobiyembre 19.'}]","[{'article_id': 384, 'title': 'Corals, marine sanctuary sa Lapu-Lapu palambuon', 'text': 'Human sa makadaot nga epekto sa bagyong Danilyn sa mga coral sa Lapu-Lapu, ang City Government, mga lider sa pribadong sektor, ug mga boluntaryo nagpatuman sa nagkalain-laing pamaagi ug inisyatiba aron mapadayon ang mga gasang ug mga marine sanctuary. Sa bag-ong natapos nga coral rehabilitation ug marine sanctuary relaunching nga gipahigayon sa Crimson Resort and Spa sa Barangay Mactan, si Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos nipadayag sa iyang bug-os nga suporta alang sa programa sa pagpanumbalik human sa kadaot sa mga gasang nga nakaapekto pag-ayo sa mga negosyo sa diving ug turismo sa siyudad. Gisugo ni Abalos ang nagkalainlaing departamento sa kalikupan sa siyudad nga bantayan ug protektahan ang mga gasang ug marine ecosystem. “I already instructed the City Fisheries and Aquatic Resources Management Councils, City Agriculture and Fishery Office and City Environment & Natural Resources Office (Cenro) to have this baywatch or Bantay Dagat to safeguard our sanctuary and our corals,” matod ni Abalos. PAG-ANGKLAGidugang ni Abalos nga kinahanglan ang mga resort nga maghatag og mga pisi alang sa mga operator aron maseguro nga dili makaangkla ang ilang mga motorboat sa pamaagi nga makadaot sa mga gasang sa lawom nga parte sa dagat. Ang dakbayan usab nagtinguha nga edukahon ang mga mananagat, ilabi na kadtong nagpahigayon og illegal nga pagpangisda, bahin sa coral regeneration ug rock propagation, aron mapalambo ang praktis sa pagtanom og mga gasang ug seaweeds sa siyudad, matod ni Abalos. MGA BATOSi Piollo Carrido, bise presidente ug special projects head sa SharePro, Inc. , mipaambit ug mipaila og usa ka pamaagi sa rock propagation aron ma-rehabilitate ug matubag ang mga isyu bahin sa marine ecosystem. Ang rock propagation usa ka pamaagi nga moagi sa proseso sa pagkuha ug pagluwas sa mga naguba nga mga gasang ug pagbutang niini sa mga bato aron mag-regenerate ug makahimo og usa ka kolonya sa mga coral. Si Carrido, kauban ang iyang team members, nag-ingon nga ang pamaagi nakakita og promising nga resulta human sa pag-obserbar sa marine growth sa usa ka walo ka ektarya nga sanctuary sa usa ka resort nga nadaot usab ni Danilyn. Gipasiugda niya ang importansya sa stability kay ang una nga panginahanglan alang sa pagtubo sa mga gasang mao ang stability. Gipadayag niya nga makita ang mga mahinungdanon nga kausaban sulod sa lima ka buwan sa propagation. CORAL REEFSGidugang usab ni Carrido nga ang coral reefs adunay importanteng papel sa marine ecosystem kay kini nga mga organismo adunay abilidad sa pagsuporta ug pagpadayon sa kinabuhi sa ilawom sa tubig. Gisaysay niya nga ang mga gasangdili lang nagpadayon sa kinabuhi sa ilawom sa tubig apan naghatag usab og “50 percent of oxygen above the water. ”“Ang mga coral reef importante para sa marine life. Importante nga atong ampingan ang sistema kay dili lang kini nagpadayon sa marine life sa ilawom sa tubig apan usab sa yuta, ibabaw sa tubig. Bisan pa nga ang korales naglangkob lang sa usa ka porsyento sa water floor area, kini aktwal nga nagpadayon sa marine life. Sila usab oxygen factories nga nagpadayon sa kinabuhi sa yuta,” ingon ni Carrido. DIVINGSa pag-dive sa kadagatan sa Marigondon, Lapu-Lapu human sa Bagyong Danilyn, si Edwad Carrillo, misulti sa SunStar Cebu sa usa ka interview niadtong Hulyo 7, 2024 nga ang mabaw nga mga lugar nga kaniadto puno sa seagrass ug seaweeds nahimo na nga bare rocks. Gidugang ni Carrillo nga ang mga lawom nga lugar ug mga dako nga coral boulders nabali ug naligid padulong sa reef crest. Si Carrillo nga bag-o lang usab nag-dive, nakamatikod nga ang seaweeds ug soft corals nagsugod na pagbalik, apan dili pa sama kaniadto. “Ang hard corals dugay motubo kumpara sa soft corals apan adunay pipila nga kolonya nga nagsugod na pagtubo base sa visual observations,” matod ni Carrillo. Ang diving instructor usab miila sa kamahinungdanon sa mga gasang isip mga habitat alang sa marine species. Nakita usab niya ang epekto niini sa tourism value sa Lapu-Lapu.'}, {'article_id': 1456, 'title': '4 ka suspek sa tulis sa pawnshop sikop', 'text': 'Upat na ka mga suspek sa pagtulis sa usa ka pawnshop and jewelry store sa Colon St. , Dakbayan sa Sugbo, niadtong Sabado, Nobiyembre 25, 20-23, ang nasikop sa nagpadayong manhunt operations sa kapulisan sa rehiyon. Bisan tuod kon ang unang duha nga nasikop niadtong Dominggo, babaye ug lalaki, sa Mandaue City Police Office (MCPO), giisip sa kapulisan nga persons of interest (POI), apan matod sa laing tinubdan nga duna silay partisipasyon sa pagtulis sa Oro Sugbo Pawnshop and Jewelry Store. Wa na siya nihatag og dugang pang mga detalye. Sa Lunes sa alas 4:10 sa kaadlawon, na-intercept sa Sibonga police ang laing duha ka mga suspek nga sakay sa puwa nga awto nga gigamit nga getaway vehicle sa pagtulis establisemento. Ang checkpoint sa Brgy. Lamacan, Sibonga kabahin sa Oplan Dragnet Operation sa Police Regional Office (PRO 7). Ang mga suspek mao sila si Henry Jason Madlang Abing, 23, drayber ug iyang pasahero nga si Renato Ramos Moit, 29, dunay warrant of arrest sa kasong murder, pulos taga Barangay Gutlang, Argao habagatang Sugbo. Matod ni Police Col. Jake Bacquian, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo, nga ang duha ilang gikustodiya na karon. “Ma consider gyud nato sila nga mga persons of interest kay nganong sila man ang naggamit sa maong sakyanan nga diin kini nga sakyanan. Mao ni siya ang gigamit sa mismong aktong pagpang hold-up,” matod ni Bacquian sa interbyo sa mga tigbalita sa Lunes, Nobiyembre 27, 2023. Sa lahi nga interbyo sa 24 Oras sa GMA 7, giangkon ni Police Brig. General Jorge Abad, PRO 7 chief, nga sila si Abing ug Moit giisip nga mga suspek. Gipaubos sila sa imbestigasyon, gisusi kon kinsa pa ang ilang mga kauban sa pagtulis sa Oro Sugbo. Ang maong sakyanan unang nakuha sa CCTV camera nga nagsunod sa duha ka mga motorsiklo nga gisakyan sa upat ka mga armado nga ningpaila nga mga sakop sa National Bureau of Investigation nga maklaro ang plate number. Apan sa pag intercept sa mga polis sa Sibonga, gihulipan na kini og papel nga dunay marka nga temporary plate for registration. Dunay mga armas ug mga eksplosibo nga nakuha ang mga polis sa sulod sa sakyanan sama sa usa ka KG9 nga loaded ang magazine og unom ka mga bala, usa ka kalibre .45 nga pistola, usa ka hand grenade, usa ka rifle grenade, tshirt ug mga kalo. Wala gisalikway ni Bacquian nga ang persons of interest nga nakuha usab sa MCPO konektado sa na intercept sa Sibonga. Usa ilang sutaon kon duna bay local contacts dinhi sa Metro Cebu aron ilang masayran kon kinsa pa ang ilang mga kauban. Ang Cebu City Police Office (CCPO) nakadawat na og intelligence information sa miaging semana nga dunay nasigpatan nga mga kriminal sa Metro Cebu nga nagplano nga mangigo dinhi. Dugang sa hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga ila pang susihon ang mga security guard sa mga establisemento sa downtown ilabi na sa Colon. Kini human nasuta nga wala diay ni mga armas nga giisyu ang agency hinungdan nga sa dihang nideklarar og tulis ang upat ka tulisan nga ningpaila pang NBI, sila nanagan sa sulod ug nanago. Makig-alayon sila sa Firearms and Explosives Office kon unsay silot sa mga security agency nga masuta nga walay dala nga armas ug wala mapaubos sa saktong training ang ilang mga guard.'}, {'article_id': 750, 'title': '74-anyos nga biyuda namatay sa mga paso', 'text': 'Nakabsan sa kinabuhi ang ang 74 anyos nga biyuda sa sunog sa iyang balay sa alas 6:10 sa gabii sa Lunes, Abril 15, 2024 sa Sityo San Isidro, Barangay Poblacion, lungsod sa Sogod, amihanang Sugbo. Ang biktima giila nga si Ferolino Cadlos Go-od, kinsa namatay alas 12 sa kaadlawon sa Martes sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC). Si FO1 Emeniano Tantan Gaffud, sa BFP-Sogod nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang biktima nag-inusara nga nagpuyo sa iyang payag nga ginama sa amakan. Gihulagway nga bedridden na si Go-od ug hatagan lang og pagkaon sa iyang mga anak nga nagpuyo duol ra sab. Paspas nga nikatap ang kayo samtang ang biktima diha ra sud sa nagdilaab nga payag, apan natabang siya sa mga bombero, giyayungan og alsa. Nakaangkon og third degree burns sa iyang kalawasan ang biktima hinungdan nga gidali sa pagdala sa tambalanan sa maong lungsod, apan gibalhin sa VSMMC sa dakbayan sa Sugbo. Wala isalikway sa nagpadayong imbestisgasyon nga posible nga short circuit sa linya sa kuryente ang hinungdan sa sunog. Ang sunog giisa sa first alarm ug wa na makakatap pa sa laing istruktura. Gibana-bana nga mokabat sa P50,000 ang danyos sa sunog.'}, {'article_id': 385, 'title': 'Cebeco 1 mopatuman og umento sa bill sa kuryente', 'text': 'Adunay pag-umento sa bill sa kuryente nga masinati sa mga kustomer sa Cebu Electric Cooperative (Cebeco-I). Niadtong Hulyo 3, 2024, ang power utility distributor sa habagatan sa Sugbo ni-post og advisory nga mipahibawo sa dugang bayranan sa power rates nga posibleng gipatuman niadtong Hunyo, lakip na sa mga buwan sa Hulyo, Agusto, ug Septiyembre. Kini human ang Energy Regulatory Commission (ERC) nimando nga ang koleksyon sa Generation Charges gikan sa Wholesale Electricity Spot Market (WESM) o Independent Electricity Market Operator of the Philippines (IEMOP) bahinon sa kaupat ka buwan o installment sa electric distribution utilities sama sa Cebeco I, base sa ERC order ubos sa ERC case no. 2024-017 MC. Ang generation charge mao ang kantidad sa suplay sa kuryente nga namugna ug gibaligya sa Cebeco I gikan sa lainlaing power plants o power suppliers nga nakuha niini. ‘WAY KAPILIAN’Human gi-post ang advisory sa Facebook page sa Cebeco I, dunay mga konsumidor nga nipadayag og kabalaka apan wala’y mahimo gawas sa pagdawat sa kamandoan. “Ako masulti kay wala koy mahimo kundi dawaton ang gimando sa Cebeco mahitungod sa kuryente,” matod ni Amor Carsula, 44, residente sa Basdiot, Moalboal, Cebu sa pakighinabi niadtong Dominggo, Hulyo 7, 2024. “Bisan makaguol hunahunaon kay upat ka bulan nga increase, so taas nga pag-adjust sa kuryente,” dugang ni Carsula.'}, {'article_id': 1018, 'title': '3 nasikop sa lainlain nga mga buy-bust', 'text': 'Tulo ka mga tawo, apil na sa usa ka drug surrenderer nga nipailawom sa drug rehabilitation program nasikop sa managlahi nga mga buy-bust sa mga anti-drug operative. Usa ka lalaki nga gikan sa Balay Silangan Reformation Program nadakpan uban sa giingong iyang kunsabo sa buy-bust sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency Cebu Provincial Office alas 6:45 sa Biyernes sa gabii, Pebrero 23, 2024 sa Purok Mahayahay, Brgy. Sonog, San Francisco, mga isla sa Camotes. Ang suspek giila nga si Enteng Lanopa, 40, nalakip sa high value target sa PDEA, ug iyang kunsabo nga si Estong Lansigan, 34, silingan. Nakuha gikan sa mga suspek ang lima ka putos sa gituohang shabu nga motimbang og 120 gramos nga dunay estimated average market value nga P816,000, tulo ka cellphones, usa ka kalibre .45 nga pistola nga dunay duha ka magazine ug pito ka mga bala niini ug multicab. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga ilang nadawat ang impormasyon gikan sa usa ka kasaligang tinubdan labot sa ilegal nga kalihukan ni Lanopa. Gilusad dayon nila ang case build up ug gisunod ang buy-bust uban sa San Francisco Municipal Police station, 82nd Infantry Battalion, 31D sa Philippines Army Delta Company, Provincial Intelligence Unit ug Municipal Anti-Drug Abuse Council (MADAC). Dugang ni Agapay nga niadtong Marso 2021 niboluntaryo og surrender si Lanopa ug nisulod sa Balay Silangan Program sa lungsod diin 18 sila ka buok nga mi avail sa plea bargain ug natapos niadtong Sepptiyembre 2021. Nipasabot si PDEA 7 Regional Director Alfabete Alfaro nga ang Balay Silangan Reformation Program proyekto sa gobyerno alang niadtong mga nalambigit sa ilegal nga drugas aron mahatagan og higayon nga magbag-o ug mobalik na sa pagsunod sa balaod. Apan iyang gipasabot nga bisan kon nakatapos ka sa programa, wala kini magpasabot nga dili na siya monitoron. TALISAYNagtingkagol sa bilanggoan sa Talisay City Police Station ang usa ka suspetsadong drug pusher nga nasikop sa buy-bust ug nakuhaan sa giduhang shabu nga gibana-banang motimbang og sa 25 gramos nga may standard drug price nga P170, 000 sa Sityo San Rafael, Brgy. Tanke, Siyudad sa Talisay, alas 11 sa gabii sa Pebrero 23. Ang suspek giila nga si Lantong Lanuza Buenafe, alyas Jr ., 30, ulitawo apan may kapuyo, taga Mahayahay 2 , Pasil Siyudad sa Sugbo. Sa follow-up sa Superbalita Cebu sa kapulisan sa Talisay, nasuta nga ang suspek ilang gipanid-an human sila nakadawat og taho nga kini namaligya og shabu.'}]"
Asa nga barangay nahitabo ang insidente sa menor?,['Brgy. 8'],"[{'article_id': 1521, 'title': 'Menor nanghasi, armas nasakmit', 'text': 'Usa ka menor de edad nga nanghasi sa iyang silingan nga walay igong rason, nasakmitan sa kapulisan og paltik nga .38 kaliber nga pistola sa Brgy. 8, lungsod sa Tuburan, alas 8:30 sa gabii, Biyernes, Nobiyembre 17, 2023. Ang 17 anyos nga suspek nagbahisbahis nga nagbitbit sa iyang armas ug sa kabalaka sa mga silingan, nanawag sila sa kapulisan hinungdan nga nasikop ug gi-turnover ang menor de edad ngadto sa social welfare sa lungsod. Mag-atubang kini og kasong alarm and scandal ug kabahin sa nagpadayon pa nga Commission on Elections (Comelec) gun ban nga motapos sa Nobiyembre 29.'}]","[{'article_id': 1486, 'title': 'Laing Malasugi nabingwit sa Argao', 'text': 'Dakong isda nga Malasugi nabingwit sa usa ka retired nga sakop sa Philippine Navy (PN) nga naglingawlingaw sa pagpangisda sa kagatan sa lungsod sa Argao alas 6 sa buntag sa Huwebes, Nobiyembre 23, 2023. Ang kanhi Navy frogman nga si Rheymund Olimpio, 57, minyo, taga Dr. TS Kintanar, Brgy. Poblacion, Argao malipayon nga niasoy sa Superbalita Cebu sa iyang talagsaon nga kasinatian sa pagpamingwit og isda. Matod ni Olimpio, ang pagpanagat maoy usa sa mga matang sa iyang pag-ehersisyo alang sa pamintinar sa maayong panglawas karon nga retirado na sa trabaho. Asoy niya nga sayo sa buntag nagpalawod siya sa gilay-an nga 1. 5 milya gikan sa pantalan sa Poblacion, Argao. Matod niya nga ang iyang matang sa panagat mao ang gitawag og jigging o mamasol. Nikubit sa iyang paon ang dakong Malasugi hinungdan nga gibira dayon niya bisan sa kabug-at niini. Sa iyang pagdunggo, ang isda nga Malasugi iyang gitimbang ug niabot kini og 37 kilo ug kon ibaligya, gibana-bana nga mobalor og P9,000 ngadto sa P10,000. Apan sa kinilo, mohalin kini og di mominos P12,000 sa labing minos tag P350 ang kilo. Apan wa niya gibaligya ang isda, iya kini nga gibahinbahin ngadto sa iyang mga silingan, kaparyentihan ug kahigalaan. Sukad nga hugot nga gipatuman sa local nga kagamhanan ang mga balaod sa pagpanagat pinaagi sa Bantay Dagat ug kooperasyon sa mga mananagat, naandan na ang pagkakuha og dagkong mga isda sa kadagatan sa Argao.'}, {'article_id': 456, 'title': 'Motor ‘gikawat’ sa iyang silingan, nabawi sa tag-iya', 'text': 'TUNGOD sa iyang kaibog, gikuha sa usa ka lalaki ang motorsiklo sa iyang silingan sa Sitio Zapatera, Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo, alas 8:56 sa gabii, Martes, Hunyo 18, 2024. Ang suspek sa pagkuha sa motosiklo giila nga si alyas Eliezar, 31, residente sa Sitio Zapatera, Barangay Lahug, Siyudad sa Sugbo. Sa imbestigasyon sa Mabolo Police Station, nangayo og panabang sa barangay tanod ang usa ka alyas Pomposa, 33, usa ka driver/mechanic,lumolupyo ra usab sa maong lugar human nawagtang ang iyang motorsiklo nga Suzuki Skydrive nga gi-park sa gawas sa iyang balay. Sa dihang gipangita na kini sa biktima, upat ka mga saksi ang ningtug-an nga ang nagkuha mao usab ang ilang silingan nga si alyas Eliezar. Gilusad dayon ang manhunt uban sa usa ka polis nga si Police Patrolman Arnilo Comson ug mga barangay tanod sa Lahug ug ilang naabtan ang suspek sa balay niini. Giangkon ni alyas Eliezar nga ang motorsiklo nga iyang gikuha iyang gitago sa Sitio La Guardia, Barangay Lahug, Dakbayan sa Sugbo. Nakuha pagbalik sa tag-iya ang motorsiklo ug gibalhog ang suspek sa Mabolo Police Station. Matod ni Eliezar nga pangandoy niya nga makapanag-iya og motorsiklo ug wala usab siyay intension nga iyang kawaton ang motorsiklo sa iyang silingan nga si Pomposa. Iyang gibutyag nga wala siya kaila nga silingan ra nila ang nanag-iya sa motorsiklo nga tungod ani pagkakita niya sa motorsiklo nga gi-park nga nagtangag pa ang yawe iya ning gisakyan ug gipadagan paingon sa La Guardia. Natingala na lang siya nga gipangita na siya sa barangay tanod ug polis nga sakop sa Mabolo Police Station. “Wala ko kabalo nga sa amo ra diay to nga silingan tong motora, ako ra unta to sakyan nya na tintal man ko mao to ako gitago sa La Guardia,” matod ni Eliezar. Kasong pagpangawat ang ipasaka sa kapulisan batok sa suspek. (AYB)'}, {'article_id': 923, 'title': 'P3. 8 milyunes nga shabu nasakmit; ‘Yawa’ nasikop', 'text': 'Moabot ngadto sa P3. 8 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo sa duha ka managlahi’ng anti-illegal drug operations nga kabahin sa Simultaneous Anti-Criminality and Law Enforcement Operation (SACLEO). Unang nadakpan ang usa ka giilang tigas sa Sitio Cogon, Barangay Labangon, Dakbayan sa Sugbo alas 11:24 sa Lunes sa gabii Marso 11, 2024 nga giila nga si Roger Eden Jalmanzar Jamandron, alyas “Boss Yawa”, 20, nagpuyo sa maong lugar. Nakuha sa mga operatiba sa Labangon Police Station ang mga pinutos sa gituohang shabu nga mobalor og P408,000, lakip na ang buy-bust money. Ang mga operatiba sa Station Drug Enforcement Unit sa Labangon Police Station sa pagpangulo ni Police Lieutenant Malcolm Almenia ubos sa supervision ni Police Major Abadiano Abagat nilusad sa buy-bust human nakadawat og impormasyon labot sa kalambigitan ni Boss Yawa sa ilegal nga drugas. Matod ni Abagat nga bag-o lang nakagawas sa Cebu City Jail ang suspek sa susama gihapon nga kaso apan na-monitor nila nga nibalik sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas. “Bag-o pa nang laya nya namonitor namo nga mibalik pagduwa mao to among gi buy bust,” matod ni Abagat. Pagka alas 2:30 sa Martes sa kaadlawon, Marso 12, 2024, nakasakmit usab ang Inayawan Police Station og mga binulto sa gituohang shabu nga motimbang og 505 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P3. 4 million atol sa gilusad nga buy-bust sa Sitio Tugas, Brgy. Cogon Pardo, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Dean Jeff Gambosa Aldrin, alyas Dean, nga nalakip sa high value individual nga nagpuyo ra usab sa maong lugar. Giandam na ang kaso nga ipasaka sa kapulisan batok sa duha ka mga suspek. Tungod niini, matod ni Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga nidayeg ang ilang hepe nga si Police Colonel Jake Bacquian sa accomplishment sa iyang mga personnel. Gawas sa ilegal nga drugas, ila usab nga gipatutokan ang illegal numbers game diin nakalusad sila og 25 ka operations nga niresulta sa pagkasikop sa 29 ka mga sugarol. Naka-serve usab sila og walo ka mga warrant of arrest sa mga akusado nga dunay mga pending nga kaso sa korte apan lima lang ang nadakpan.'}, {'article_id': 1585, 'title': 'Nagtanom og mga marijuana sa condo', 'text': 'Gironda ang condominium unit sa usa ka American national sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7), alas 11:00 sa gabii sa Miyerkules, Nobiyembre 8, 2023, tungod sa taho nga ilang nadawat nga nananom kini og marijuana sulod sa iyang condo unit. Ang PDEA 7 armado sa search warrant gikan sa korte batok sa suspek nga si Beethoven Monsod Panes, 75, lumad nga taga Nebraska sa Estados Unidos apan kasamtangang nagpuyo sa usa ka condominium sa Juana Osmeña Extension, Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo. Nakuha sa mga operatiba ang tulo ka tanom nga marijuana nga gibana-bana nga dunay market value nga P1,200 lakip sa napulo ka seedlings sa marijuana, usa ka plastic nga dunay sulod nga pinauga nga dahon sa marijuana, ug uban pa nga plastic nga dunay marijuana seedlings. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nakadawat ang ilang buhatan og taho labot sa American national nga dunay indoor marijuana grow kit alang sa iyang personal consumption apan giingong iya usab nga ihatag sa iyang mga higala nga langyaw. Tungod niini, gipaubos nila sa tulo ka semana nga pagpaniid ug ilang nasuta nga tinuod ang kasayuran nga ilang nadawat. Ilang gilusad ang ronda batok sa American national nga nagpuyo sa dakbayan sukad pa sa 2007. Kalapasan sa Section 16 Article II RA 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang atubangon nga kaso sa suspek.'}, {'article_id': 156, 'title': 'Live-in partners nasikop sa buy-bust', 'text': 'Live-in partners nasikop sa buy-bust sa mga sakop sa Station Drug Enforcement Unit sa Carbon Police Station sa managlahi nga sitio sa Barangay Ermita, dakbayan sa Sugbo niadtong Lunes sa kaadlawon, Septiyembre 2, 2024. Unang nadakpan pasado alas 1 sa kaadlawon sa Sitio Pig Vendor, Ermita mao si Derold Basilio Basnillo, 27. Nakuha gikan kaniya ang pinakete sa gituohang shabu nga motimbang sa usa ka gramo nga dunay balor nga P6,000. Milusad dayon og follow up operation ang kapulisan sa alas 3:45 sa kaadlawon sa Sitio Ermita Proper, Ermita nga niresulta sa pagkasikop sa kaipon ni Derold nga si Borang Batac Batacan, 32, residente sa maong lugar. Nakuha gikan kaniya ang mga pinutos sa gituohang shabu nga motimbang sa 15 gramos nga dunay standard drug price nga P102,000. Matod ni Police Major Jesse Dean Bation, ang hepe sa Carbon Police Station, nga ang iyang mga personnel nga dugay na nga nag-monitor sa suspetsado labot sa iyang illegal nga negosyo sa maong illegal nga drugas. “Kani babaye dugay na kaayo ni namaligya ug monitor sa tropa,” sigon ni Bation. Kasong kalapasan sa Section 5 ug 11, Article II sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang atubangon sa mga suspetsado.'}]"
Asa ang area of distribution ni Feljur?,['silingang dakbayan sa Metro Cebu'],"[{'article_id': 1523, 'title': 'P7. 1M drugs nasakmit', 'text': 'Nasikop ang usa ka high value individual (HVI) sa buy-bust sa Regional Police Drug Enforcement Unit 7 sa Sitio Riverside, Barangay Lorega, dakbayan sa Sugbo, alas 10:30 sa gabii, Biyernes, Nobiyembre 17, 2023. Ang suspetsado giila sa mga saksi nga si Adrian Kenn Pacao Algabre alyas Feljur, 33, nagpuyo sa Lorega nga nabutang sa HVI sa listahan sa Police Regional Office (PRO) 7. Nakuha sa mga operatiba ang 1,050 gramos nga gituohang shabu nga mokantidad sa P7,100,000. Moabot sa duha ngadto sa tulo ka semana nga gipaubos sa monitoring si Feljur human migawas ang iyang pangalan ug nasuta nga naa sa sulod sa Cebu City Jail ang iyang contact nga ginganlan og RR Refuela. Ang iyang area of distribution mao ang mga silingang dakbayan sa Metro Cebu diin naka-dispose siya og usa ka kilo matag semana.'}]","[{'article_id': 919, 'title': 'Drayber gituohan nga nakatu’g patay sa bangga', 'text': 'Namatay diha-diha ang usa ka drayber sa motorsiklo nga nabangga sa usa ka trak sa Miyerkules sa alas 2:24 sa kaadlawon, Marso 13, sa national highway sa sityo Lourdes, Brgy. Poblacion, lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo. Gituohan nga nakatagpilaw ang biktima samtang nagmaneho hinungdan nga ni-counterflow sa pikas lane nga gisubayan sa cargo truck. Ang biktima giila sa kapulisan nga si Donald Amapola Raboy, 21, taga Brgy. Lamac , Consolacion, samtang ang drayber sa cargo truck giila nga si Teofilo Condring Jacinto, 39, minyo, taga Camaligbato, Taboc, Siyudad sa Danao, amihanang Sugbo. Base sa imbestigasyon ni Patrolman Llyod Jacob, traffic police investigator sa Liloan Municipal Police Station, ang cargo truck padulong sa south samtang ang motorsiklo padulong sa north. Asoy sa truck boy ngadto sa kapulisan nga mingaw kaayo ang dan niadtong higayuna sa ilang pagtadlas. “Wala nay lain gi-overtookan, Sir. Mingaw ang dan anang orasa segun sa nakasaksi nga helper sa driver sa maong truck. Ilang duda sanglit nakatulog daw,” chat ni Jacob sa Superbalita Cebu. Nagbangga ang duha ka mga sakyanan nga tungod sa kakusog sa impact, nalagpot si Jacobe ug namatay diha-diha. Ang drayber sa cargo truck naa na sa kustodiya sa kapulisan sa Liloan ug nakigsulti sa mga tagtungod alang sa amicable settlement sa pagsuwat ning taho. TRAK NATUMBAMilagro nga wa maunsa ang drayber ug truck boy sa usa dakong trak nga nagguyod og usa ka dakong container van nga gikargahan og abuno human nibangga sa lubi, natumba ug natumbahan pa sa lubi. Nahitabo kini alas 4:02 sa hapon sa Miyerkules, Marso 13, sa Purok Catleya, Brgy. Lanas, Siyudad sa Naga. Kini ang gibutyag ni Renedette Jadina, purok leader, nga nakaresponde sa maong dapit nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Matod niya nga ang trak nga gimaneho ni Rodger Jadman, taga Cawayan, Dalaguete, padung sa Siyudad sa Toledo. Pagliko sa kurbada, nidasmag sa kilid sa bukid ug naigo ang lubi, nabali ug natumba ang trak. Si Carlet gikataho nga nawad-an lang sa kontrol sa iyang pagmaneho. Gipabantayan ni Jadina ang dapit kay kurbadahon ug masegurado usab ang mga fertilizer nga hayan kawaton sa mga mapahimudsanon kon way magbantay. Nitubag sa alarma ang City of Naga Disaster Risk Reduction and Management Office ingon man Cebeco kay apektado ang linya sa kuryente tungod sa nadaut nga usa ka poste.'}, {'article_id': 1521, 'title': 'Menor nanghasi, armas nasakmit', 'text': 'Usa ka menor de edad nga nanghasi sa iyang silingan nga walay igong rason, nasakmitan sa kapulisan og paltik nga .38 kaliber nga pistola sa Brgy. 8, lungsod sa Tuburan, alas 8:30 sa gabii, Biyernes, Nobiyembre 17, 2023. Ang 17 anyos nga suspek nagbahisbahis nga nagbitbit sa iyang armas ug sa kabalaka sa mga silingan, nanawag sila sa kapulisan hinungdan nga nasikop ug gi-turnover ang menor de edad ngadto sa social welfare sa lungsod. Mag-atubang kini og kasong alarm and scandal ug kabahin sa nagpadayon pa nga Commission on Elections (Comelec) gun ban nga motapos sa Nobiyembre 29.'}, {'article_id': 1496, 'title': 'Paluwagan handler gipusil, angol', 'text': 'Nahilandig sa tambalanan ang usa ka babaye nga handler sa paluwagan human naangol sa pagpamusil niadtong Lunes sa alas 6:50 sa gabii, Nobiyembre 20, 2023 sa sityo Bantayan, Brgy. Tuyom, Carcar City. Ang biktima (ngan gipugngan ning mantalaan), 25, minyo, samdan sa tiyan human pusila sa nagbinugtong nga gunman nga nagmotorsiklo. Ang gunman gihulagway nga nag helmet og kolor itom ug nag jacket og kolor nga blue. Sa interview sa Superbalita Cebu sa Martes, Nobiyembre 21 pinaagi sa telepuno, si Police Lt. Col. Kadyo Briones, hepe sa Carcar City police station, niingon nga ang biktima diha sud sa iyang balay dihang gisampit sa gunman nga kunohay mobayad sa iyang utang. Apan sa paggawas sa biktima diha pa sa ilang balkonahi, siya gipusil sa maong lalaki. Ang biktima naigo sa tiyan. Si Briones niingon nga ang biktima nakadagan balik sa sud sa balay ug nangayo og panabang. Dali nga gidala sa tambalanan ang biktima samtang ang gunman nakasibat sakay balik sa iyang motorsiklo. Wa na siya maabti sa kapulisan. Si Briones di pa makatino kon gun for hire ba ang nipusil sa biktima o basin tawo nga dunay kasuko kaniya gumikan sa paluwagan. Si Briones nagkanayon nga usa sa ilang gi tan-aw nga motibo mao ang emergency loan sa paluwagan sa biktima kay ilang nasuta sa imbistigasyon nga may reklamo niini sa barangay hall sa Tuyom. Duha ka mga tawo nga apil sa paluwagan nangreklamo nga wa sila mapagawasi og kwarta sa biktima. Matod ni Briones nga nag involved kini og more or less P370,000 apan nahusay ug nagpirmahay ang biktima ug ug duha ka financiers nga bayran sila apan pakyas. Sa interbyo sa Superbalita Cebu, ang iyaan sa biktima niingon nga silang pamilya nagkasabot nga mohatag og P100,000 nga reward money sa makatug-an nga moresulta sa pagkasikop sa gunman. Ang biktima naa na hinuon sa luwas nga kahimtang. Daghan nang nangagi nga kagubot ning negusyo nga paluwagan kay dunay uban nga nabiktima sa scam.'}, {'article_id': 983, 'title': 'Pit-os girumbo sa Oplan Disiplina', 'text': 'Gitutokan ang Barangay Pit-os, Dakbayan sa Sugbo sa pagpatuman sa Oplan Disiplina sa Huwebes, Pebrero 29, 2024. Usa kini ka mando sa Executive Order number 9 ni Cebu City Mayor Cedie Abangan alang sa kalimpyo ug kahapsay labina sa kadalalan ug mga agianan sa tubig. Matod ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCPO) ug chairman sa Oplan Disiplina, ang tanang mga ordinansa sa Dakbayan ilang ipatuman sama sa obstruction sa kadalanan, traffic rules and regulations ug uban pa. Gipangbungkag sa mga sakop sa Prevention, Restoration, Order, Beautification and Enhancement (Probe) team ang mga nakaali sa sidewalk. Gipangkarga ang mga motorsiklo nga gipataka lang sa pag-park nga nakamugna og kahuot sa dagan sa trapiko, lakip na sa pagpara sa mga motorista nga way helmet, overloading, way lisensya ug ubang violations. “Yes, na maintain nato to kay ang magpadayon sa pag implementar niana mao ang atong mga barangay officials. Naa man silay Barangay Peacekeeping Action Team or uban pang force multiplier nga naa sa ilang barangay alalayan sa atong kapulisan, mapadayon gihapon nila pag-implementar,” matod ni Bacquian. Una nang nipahibawo si Abangan nga gitinguha niya nga ang matag barangay himuon nga Cebu City-like barangay aron mahimo’ng nindot ug limpyo ug luwas sa mga kriminal. Apan giangkon sa mayor nga dili nila kini makab-ot kon walay tabang ug suporta gikan sa publiko.'}, {'article_id': 1573, 'title': 'Pusil sa Cebu City: 2 nangamatay', 'text': 'Duha ka mga tawo ang nangamatay sa managlahi nga mga pagpamusil sa dakbayan sa Sugbo sa Biyernes sa gabii, Nobiyembre 10 ug Sabado sa hapon, Nobiyembre 11. Sa mga eskina sa Dan Katipunan ug A. Lopez, Brgy. Calamba, patay nang naabtan sa emergency medical team sa Cebu City ang usa ka wa pa mailhing lalaki human pusila sa nagbinugtong nga gunman pasado ala 1 sa hapon. Sa imbestigasyon ni Police Chief Master Sgt. Pamaran Jaringa nga ang biktima nga nag short pants, gibana-bana’ng mga 40 anyos, naglakaw lang. Usa ka lalaki nga nag jacket og puwa ang nisabay sa paglakaw dayon nipusil sa biktima. Ang biktima dunay samad sa wala nga bahin sa lawas. Nakuha gikan sa crime scene ang usa ka bala sa 9mm nga pusil ug duha ka mga kabhang. Gilauman sa kapulisan nga makatabang sa ilang imbestigasyon ang CCTV camera nga naa tungod sa crime scene. Usa ka saksi nga gikahinabi sa Superbalita Cebu sa crime scene niingon nga “bata pa man kaayo to uy” ang gunman. Nidagan kini subay sa Dan Katipunan human sa pagpusil. RIDERNamatay diha-diha ang usa ka rider human pusila tumong sa mata alas 8 sa Biyernes sa gabii sa bukiran nga bahin sa Brgy. Quit. Ang biktima giila nga si Bolanos Pamaus, 41, ulitawo, apan may ka puyo nga taga Sityo Badyang, Brgy. Toong, bukid sa Siyudad sa Sugbo. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu kang Police Major Celedonio Pagulayan, station chief sa Labangon Police Station, ilang nahibaw-an nga ang biktima rehistrado nga rider sa usa ka ride hailing company. Matod ni Pagulayan nga ang biktima may gikatransakyon sa dapit diin siya gipusil patay kay layo kini gikan sa ilaha sa Badyang, Toong. Si Pagulayan niingon nga ang kapuyo sa biktima nisulti nga si Pamaus may cell phone apan wa na sa iyang posisyon. Gituhoan nga gikuha sa killer ang cell phone sa biktima aron di mahibaw-an ang ilang mga transaction. Apan matod ni Pagulayan nga sa ilang pagpalawom sa imbestigasyon, ilang nailhan ang killer nga usa ka drug personality. Iyang gitan-aw ang anggulo sa ginadiling drugas isip motibo.'}]"
Unsa ang giya sa PDEA 7 sa eleksyon?,['malikayan ang pagdaug sa mga nalambigit sa illegal nga drugas'],"[{'article_id': 1524, 'title': 'PDEA 7 maniid sa midaog sa BSKE', 'text': 'Gisusi karon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) kon duna bay mga midaog sa Barangay ug Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) nga nalambigit sa illegal nga drugas. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga sa iyang personal nga nahibaw-an dunay duha ka kandidato sa Central Visayas nga tiggamitan sa illegal nga drugas sama sa shabu apan pulos kini napildi. Nagtuo si Agapay nga nasayod na ang mga silingan niini sa barangay nga tiggamitan sa illegal nga drugas ang maong kandidato nga maoy hinungdan nga naparot kini sa election. Apan ila pang ipaubos sa validation kon duna bay nakadaog sa milabayng election nga nalambigit gyud sa illegal nga drugas. “Ako na i-double check sa intelligence kay as of today wala koy update, ang akong nahibal-an gyud naay katong nidagan napildi, unfortunately napildi sila,” matod ni Agapay. Magpadayon ang tinguha sa PDEA 7 nga malimpyo sa illegal nga drugas ang tanang barangay sa Central Visayas ug angayan nga magsugod kini sa elected officials.'}]","[{'article_id': 1492, 'title': 'Welga wa makaparalisar', 'text': 'Wa makaparalisar sa mga sakyanan nga pampubliko ang transport strike sa Miyerkules, Nobiyembre 22, 2023. Sukad sa kaadlawon sa Miyerkules, gi-monitor na sa Cebu City Police Office (CCPO) ang transport strike sa Pagkakaisa ng mga Samahan ng Tsuper at Opereytor Nationwide (Piston) Cebu chapter. Matod ni Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga nag-deploy sila og mga personnel sa kadalanan aron pagpatuman sa seguridad sa pagpanaga kon dunay motumaw nga kasamok. Hinuon, gihulagway ni Baculo nga malinawon ug wala sila makakita’g problema sanglit daghan gihapon ang mga sakyanan sama sa modern jeep ang nagbiyahe sa ilang tagsa-tagsa ka mga rota. Apan gipahibawo sa police official nga base sa kamandoan ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa CCPO, nag-andam na sila og mga sakyanan kon ugaling dunay mga pasahero nga mangatanggong sa karsada aron ilang mahatod sa ilang destinasyon, labi na ang mga tinun-an. “Base sa among observation, bisan kamo siguro, normal ang pagpanerbisyo sa atong kaigsuonan sa transportation sector,” matod ni Baculo. Ang Piston hugot sa ilang pagbabag labot sa deadline nga Disyembre 31, 2023, alang sa paghiusa sa mga prangkisa sa mga traditional jeepney sa nasod.'}, {'article_id': 516, 'title': 'Gob. Abalayan nakigsabot sa nag-unang cancer center sa Russia', 'text': 'Nakapirma na og kasabutan ang kagamhanan sa Lalawigan sa Sugbo tali sa nag-unang cancer treatment center sa Russia alang sa pagtambayayong sa mga scientific research ug pagpalambo sa katakos sa pag-ayo sa mga lainlaing oncological diseases o sakit sama sa cancer. Sumala sa pahibalo sa Kapitolyo nga lakip sa gibisita ni Cebu Governor Edlen Abalayan mao ang Napolkov Cancer Center sa dakbayan sa Saint Petersburg diin gipangulohan ni Dr. Karl Dancel Dandan ang paglibot sa ilang bag-ong natukod nga outpatient facility nga makaakomodar og cancer patients gikan sa nagkadaiyang lokalidad sa ilang nasod. Matod sa gobernador, naghinamhinam siya sa maong kalamboan ilabi na nga ang kagamhanan sa probinsya sa Sugbo maoy nagpadagan sa upat ka mga provincial ug 12 ka district hospitals. Atol sa panagtigom, mipadayag og kaandam si Dandan nga moabag sa pagpalambo sa mga tambalanan sa Sugbo. Sa nasayran, ang Napolkov Cancer Center usa sa pinakadako nga research ug treatment center sa Russia nga naghatag og espesyal nga medical care samtang ang researchers ug scientists niini maoy nagtuon, moila ug mosusi og pagtambal sa cancer. Ang maong cancer center natukod niadtong 1927 ug maoy usa sa labing karaan nga medical institution sa Northwestern Federal district sa Russia. Pinaagi sa maong kasabotan, gilauman nga maghatag og kapasidad sa mga ospital nga gidumala sa lokal nga kagamhanan sa Lalawigan sa Sugbo.'}, {'article_id': 263, 'title': 'Biker nasaghiran, patay', 'text': 'Nagsakay sa iyang mountain bike patay human naigo sa usa ka van sa national highway sa Barangay Tinaan, siyudad sa Naga, alas 5:58 sa hapon, Sabado, Agusto 10, 2024. Ang biktima giila sa mga saksi sa hitabo nga si Junjun Bungabong, 23, ulitawo, ug taga Sityo Silangan 1, Barangay Tinago, siyudad sa Sugbo. Dugang sa mga saksi, ang Toyota Hi-Ace van nga nakaigo sa biktima gimaniho ni Agawin Buntag Jr. , hamtong, ug taga Barangay Bato, siyudad sa Toledo. Sa dugang pakisusi ning mantalaan, nasuta pinaagi sa imbestigasyon sa kapulisan sa Naga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/ Lt. Col. Beethoven Alajar, ang biktima nagsakay sa iyang mountain bike ug nagpadulong sa siyudad sa Sugbo samtang ang Hi-Ace van nagsubay sa samang direksiyon. Apan ang mountain bike nasaghiran sa van ug tungod sa kakusog sa impact, ang biktima nahilambos sa sementadong karsada ug nakaangkon og grabing angol. Ang biktima gidali sa pagtabang sa mga tawo sa dapit ug gidala sa emergency infirmary sa Naga apan gideklarar sa doktor nga dead on arrival. (DVG)Ang drayber sa van gikustodiya sa kapulisan sa Naga ug nagpaabot sa posibleng kaso nga ipasaka kaniya nga reckless imprudence resulting to homicide.'}, {'article_id': 441, 'title': 'Wing van nahug; 1 patay', 'text': 'Patay nang nidangat sa tambalanan ang pahenante ug grabe ang drayber sa usa ka wing van nga nahulog sa pangpang nga may gilawmon nga 30 metros sa Barangay Yupisan, lungsod sa Pamplona, Negros Oriental, pasado alas 6 sa buntag, Dominggo, Hunyo 23 , 2024. Ang namatay nga pahinante giila lang nga usa ka “Larry” ug ang drayber nga grabing naangol human maipit ug naluwas, gihulagway lang sa kapulisan nga usa ka hamtong na ang panuigon, minyo, ug taga lungsod sa Hinobaan, Negros Oriental. Sa pasiunang imbestigasyon ni P/Master Sgt. Jaylord Adivino, traffic police investigator sa Pamplona Municipal Police Station, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang maong wing van nagsubay sa dulhugon nga dapit ug pag-abot sa kurbadahon nga bahin, gituohan nga sa kabug-at sa mga bloke sa mga ice nga karga, nawad-an kini sa brake ug unang nidasmag sa railing ug didto na nahulog sa pangpang. Ang mga rescuer sa Pamplona daling nitabang sa mga biktima apan, ang pahenante gidekarar nga dead on arrival (DOA) sa ospital.'}, {'article_id': 181, 'title': 'HPG 7 motabang sa LTO sa pagpanakop', 'text': 'Motabang sa pagpanakop ang Regional Highway Patrol Unit (RHPU) 7 niadtong mga motorista nga walay plate number nga gi-issue gikan sa Land Transportation Office (LTO). Una na nga mipahibawo ang LTO 7 nga ang deadline sa sa mga motorista sa pag kuha sa ilang plate numbers sa Septembre 1, 2024 apan kadtong wala pa maisyuhi kinahanglan nga dunay certification gikan sa ilang buhatan aron mahimo nila kini nga magamit ug dili sila dakpon panahon nga duna silay operation. Nagpaabot pa hinuon ang LTO 7 sa final guidelines labot niini sa dili pa hingpit nga ipatuman. Tungod niini midagsa ang daghang tawo sa nagkadaiyang satellite office sa LTO aron mokuha sa ilang mga plaka apan dunay uban ang nag bagotbot tungod kay pila na ka tuig gikan sa ilang pag palit sa ilang motorsiklo apan wala pa gihapon moabot ang ilang plate number. Si P/Lt. Col. Alfredo Bendo, ang hepe sa RHPU 7, nga lakip sila nga gitahasan sa LTO nga manakop niadtong mga motor nga migamit sa improvised ug temporary plates. Iyang gipasabot nga sa Septembre 6, 2024 dunay himuon nga seminar sa iyang mga personnel uban ang LTO 7 aron dunay uniformity sa implementation sa kamandoan. Human na unya niining maong seminar dunay ilusad nga usa ka semana nga information dissemination sa publiko aron mahatagan silag higayon nga maka proseso sa ilang mga papeles pagkuha sa certification gikan sa LTO 7 kung wala pa makuha ang ilang mga plate numbers. ""So that would be the strict implementation na, so this one week period purely information dissemination with regard pud sa mga information nga gi feed sa LTO ato sad na nga i-disseminate ngadto sa atoang mga motorists while were conducting checkpoints,"" matod ni Bendo. Nipalusot usab og kamandoan ang Police Regional Office (PRO) 7 nga ang RHPU 7 mohimo\'g seminar sa tanang police office sa tibuok rehiyon aron matudloan usab sila kung unsay nakuha nga impormasyon gikan sa LTO 7. Nidugang si Bendo nga sa panahon sa ilang checkpoint hatagan lang una nila og warning kadtong mga motorista nga migamit sa improvised plate numbers apan atol sa pagpatuman na sa kamandoan ug kung dunay wala gyud motuman labot sa pag gamit sa improvised plates moisyu sila og Temporary Operators Permit kun TOP diin didto sa LTO nga buhatan lukaton sa mga motorista. ""Sa atoa sa HPG wala man tay citations pulos man ni TOP, so TOP gyud ang atong ma issue sa mga motorists nga violators,"" matod ni Bendo. Kadtong mga sakyanan ug motorsiklo nga napalit sugod Enero 2023 mao ra ang apil sa Memorandum sa LTO. Base sa joint administrative order No. 2014-01, ang mogamit sa mga dili otorisadong plaka makamulta kini\'g dili moubos sa P5,000./AYB'}]"
Asa nahitabo ang operasyon sa kapulisan sa Dalaguete?,"['Barangay Poblacion, Dalaguete']","[{'article_id': 1525, 'title': '13 ka motorsiklo nasikop, P3,800 multa matag usa', 'text': 'Gihingusgan sa kapulisan sa lungsod sa Dalaguete ang pagpatuman sa balaod sa trapiko hinungdan nga dili mominos 13 ang mga nadakpan ug giisyuhan og citation tickets nga ang mga nagmaneho niini pamultahon og P3,800 matag usa. Nasikop kini sa ilang operasyon sa Biyernes, Nobiyembre 17, alas 4:30 sa hapon hangtod sa alas 6:00 sa gabii sa municipal discipline zone, Barangay Poblacion, Dalaguete, tungod sa managlaing kalapasan sama sa disregarding traffic sign, modified muffler ug uban pa. Ang kapulisan sa Dalaguete nga gipangulohan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Clemente Felicia Jr. , ang nagpahigayon sa ilang preventive patrol operation ug magpadayon kini nga susamang operasyon sa pagpatuman sa ordinansa sa trapiko.'}]","[{'article_id': 385, 'title': 'Cebeco 1 mopatuman og umento sa bill sa kuryente', 'text': 'Adunay pag-umento sa bill sa kuryente nga masinati sa mga kustomer sa Cebu Electric Cooperative (Cebeco-I). Niadtong Hulyo 3, 2024, ang power utility distributor sa habagatan sa Sugbo ni-post og advisory nga mipahibawo sa dugang bayranan sa power rates nga posibleng gipatuman niadtong Hunyo, lakip na sa mga buwan sa Hulyo, Agusto, ug Septiyembre. Kini human ang Energy Regulatory Commission (ERC) nimando nga ang koleksyon sa Generation Charges gikan sa Wholesale Electricity Spot Market (WESM) o Independent Electricity Market Operator of the Philippines (IEMOP) bahinon sa kaupat ka buwan o installment sa electric distribution utilities sama sa Cebeco I, base sa ERC order ubos sa ERC case no. 2024-017 MC. Ang generation charge mao ang kantidad sa suplay sa kuryente nga namugna ug gibaligya sa Cebeco I gikan sa lainlaing power plants o power suppliers nga nakuha niini. ‘WAY KAPILIAN’Human gi-post ang advisory sa Facebook page sa Cebeco I, dunay mga konsumidor nga nipadayag og kabalaka apan wala’y mahimo gawas sa pagdawat sa kamandoan. “Ako masulti kay wala koy mahimo kundi dawaton ang gimando sa Cebeco mahitungod sa kuryente,” matod ni Amor Carsula, 44, residente sa Basdiot, Moalboal, Cebu sa pakighinabi niadtong Dominggo, Hulyo 7, 2024. “Bisan makaguol hunahunaon kay upat ka bulan nga increase, so taas nga pag-adjust sa kuryente,” dugang ni Carsula.'}, {'article_id': 1163, 'title': 'Pipila sa kadalanan sa Minglanilla pangsirad-an', 'text': 'Sirad-an sa Kagamhanan sa Lungsod sa Minglanilla ang pipila ka mga dalan subay sa pagpahigayon sa Sinulog sa lungsod karong Dominggo, Enero 28, 2024. Nag-unang sirad-an mao ang karsada atubangan sa Immaculate Heart of Mary Parish sugod ning adlawa, Biyernes, Enero 26, hangtod na sa adlaw sa Sinulog. Gipahibalo sa Kagamhanan sa Minglanilla nga mopatuman og rerouting scheme alang sa himuon nga street dancing atol sa Sinulog. Dili paagian ang dan 18 De Martus gikan sa Tulay Port paingon sa simbahan sa Immaculada Concepcion. Ubang detalye sa rerouting naa sa website sa Minglanilla. Hinuon, ang kapulisan ug traffic officers mogiya usab sa motorista alang sa hapsay nga sitwasyon sa trapiko sa maong adlaw.'}, {'article_id': 1121, 'title': 'Double-decker buses gisugyot sa BRT route', 'text': 'Tumong sa pagpausbaw sa kasayon ug kahamugaway sa transportasyon lakip sa pagtubag sa nagkadako nga panginahanglanon sa paglihok sa siyudad, usa ka lokal nga magbabalaod nihangyo sa Department of Transportation (DOTr) nga mogamit og double-decker buses nga mobiyahe subay sa ruta sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT). Sa gisugyot nga resolusyon, ang author nga si Cebu City Councilor Jeff Abayon, chairperson sa Traffic Management Coordination Committee (TMCC) Board, niingon nga ang double-decker buses, nga sagad gigamit sa ubang urban centers sama sa Singapore, makatanyag og dugang nga kapasidad ug episyente sa mga pasahero. Matod ni Abayon, ang paggamit sa double-decker buses makapa-maximize sa mga sakay samtang maminosan ang gidaghanon sa mga bus nga gikinahanglan. Sa usa ka mensahe sa chat niadtong Dominggo, Pebrero 4, 2024, si Abayon miingon nga kini nga klase sa mga bus magpadaghan sa gidaghanon sa mga pasahero nga maserbisyohan sa bisan unsang oras, nga maghubad sa mas paspas nga oras sa pagbiyahe. “In a sense, passengers can gain what is referred to VTTS or “Value of Travel Time Savings” which are the benefits provided by the reductions in the amount of time spent on travel,” matod ni Abayon. Ang double-decker nga mga bus mao ang mga bus nga adunay duha ka deck alang sa mga biyahedor nga adunay hagdanan aron maka-access sa ibabaw nga deck. Si Abayon miingon nga ang paggamit sa double-decker buses makahatag og kaayohan sa Siyudad, nga nag-ingon nga kini makadugang usab sa kampanya sa turismo sa Siyudad. “Tangible benefits may be in the form of money if you are engaged in business or practicing a profession as it equates into more time with customers or clients, as the case may be, instead of being stuck in traffic with nothing else to do but wait until you reach your destination,” tipik sa resolusyon ni Abayon nga giduso sa Pebrero 1, 2024 ug gikatakda nga pagtuki ug pag-apubar sa isyo sa Miyerkules, Pebrero 7, 2024. Si Abayon niingon nga ang iyang gisugyot nga resolusyon gisang-at niadtong Pebrero 1, 2024 ug gikatakdang tukion ug aprobahan sa Miyerkules, Pebrero 7, 2024. Sa pagkutlo sa probisyon sa 1987 Konstitusyon sa Pilipinas, nga mao ang pagpalambo sa kauswagan ug kagawasan gikan sa kakabos pinaagi sa igong serbisyo sosyal, hingpit nga trabaho, ug usa ka mas maayo nga kalidad sa kinabuhi alang sa tanan, si Abayon mipasiugda sa kamahinungdanon sa accessible ug hapsay nga transportasyon sistema sa pagkab-ot niini nga mga tumong. Sa pag-ila sa DOTr isip nag-unang entidad nga responsable sa polisiya sa transportasyon, pagplano, ug pagpatuman, si Abayon miingon nga misyon sa DOTr ang paghatag og globally competitive ug kasaligan nga mga serbisyo sa transportasyon.'}, {'article_id': 515, 'title': 'Viscom nangandam sa epekto sa pagbuto sa Kanlaon Volcano', 'text': 'Nibisita sa Visayas Command (Viscom) ang kalihim sa Department of National Defense (DND) nga si Melvin ‘Gibo’ Niko sa Biyernes, Hunyo 7, 2024. Una siya nga niagi sa Negros Island aron makisayod sa kahimtang sa mga lugar nga apektado sa pagbuto sa Kanlaon Volcano aron maplano kon unsay angayan nga buhaton sa habig sa DND. Matod ni Niko, usa sa ilang gipangandaman nga epekto human sa pagbuto sa bulkan mao ang mud flow ilabi na nga nagsige ang pagbunok sa uwan sa Negros Oriental ug Occidental nga peligro sa mga apektadong residente. Iyang gibutyag nga ilang gitinguha nga makatubag dayon sila sa labing dali nga panahon kon dunay angayan nga tabanganan nga mga molupyo sa lugar. “We have to plan for contingencies kung magkaroon ng of course emergency sa ibang mga probinsya sa Visayas, o mag uulan of course we have to ang trabaho ko hindi i-address diretso yung mga problema kung hindi ihanda ang means ng makasagot kami ng mabilis,” matod ni Niko. Mipasalig ang kalihim nga duna nay ayuda nga gihatag ang gobyerno sa mga molupyo sa Negros Island nga naapektohan sa kalamidad diin ang gitahasan niini mao ang Department of Social Welfare and Development. Kini sama sa pagkaon, gamit sa panimalay, tubig ug uban pa nga dinalian nga panginahanglan sa pagkakaron. Nanghinaot siya nga dili magdugay ang epekto sa pag buto sa bulkan sama sa Mt. Mayon nga milanat pa og pipila ka buwan nga nakahasol sa maong lugar. Ang Visayas Command nag- andam na usab og 464 ka mga personnel alang sa ilusad nga Humanitarian Assistance ug Disaster Response nga ipadala sa Negros. Kini naglangkob sa mga opisyal sa Viscom, Enlisted Personnel ug CAFGU Active Auxiliary nga sangkap sa disaster response equipment, mobility ug communication assets. Nakig-alayon usab sila sa mga local Disaster Risk Reduction and Management Councils sa Western Visayas. Si Lieutenant General Junry Danason, ang commander sa Viscom, mipasalig nga ilang hatagan sa seguridad ang mga apektadong komunidad. “Our foremost priority is the safety and well-being of the residents in the vicinity of Mt. Kanlaon. We have mobilized our personnel and resources in coordination with the different local DRRMCs to ensure that we can respond effectively to this disaster. Our close coordination with the different government agencies and local government units is crucial, and we are ready to extend necessary assistance, if needed,” matod ni Danason. Niabag na ang 62nd Infantry Battalion sa preemptive evacuation sa 945 ka mga indibidwal nga mga residente sa Barangay Pula, Masulog sa dakbayan sa Canlaon, Barangay Ilijan sa Bago City, Barangay Zamora, Ponteverde, Prosperidad ug Codcod sa San Carlos City ug uban pa nga gipangdala sa mga evacuation center.'}, {'article_id': 1487, 'title': 'CCPO mopakatap og mga polis', 'text': 'Hugot nga nangandam ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo subay sa daghang mga kalihukang nagsingabot alang sa Pasko nga magsugod karong Disyembre 1, 2023. Matod ni Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga ang nakaung-ong nga mga kalihukan mao ang pagpasiga sa dakong Chistmas tree sa Fuente Osmeña sa unang adlaw sa Disyembre. Nagsugod na usab ang night market sa dalan Colon, lakip na ang Pasko sa V. Rama nga sugdan sa Disyembre 2, 2023 nga gituohan nga saksihan sa daghang mga Sugboanon. Tungod niini, nagpatawag og meeting si Acting Cebu City Mayor Ghen Jhonnylou Abalayan sa kadagkuan sa kapulisan sa dakbayan aron magpakisayod kon unsa ang ilang pagpangandam sa siguridad. Midugang si Baculo, ang dagkong mga kalihukan diretso na ngadto sa Sinulog sa Enero 2023 diin ang kapulisan magpadayon sa ilang pagbantay tungod sa gipanglantawan nga modugok dinhi ang daghang mga bisita gikan sa nagkalainlaing lugar sa nasod. Usa sa ilang gi-monitor karon mao ang dayo nga mga kriminal gikan sa laing rehiyon sa nasod nga mamiktima dinhi, sama sa salisi, budol-budol ug mga mangunguot. Nipahimangno ang kapulisan sa publiko nga magbantay ilabi na sa mga dapit nga daghan ang mga tawo aron dili mabiktima sa krimen.'}]"
Unsa ang porsyento sa voter turnout sa Central Visayas sa BSKE?,['77 porsiyento'],"[{'article_id': 1531, 'title': 'Comelec: 77% ang namotar sa BSKE sa Central Visayas', 'text': 'Miabot og 77 porsiyento ang voter turnout sa Central Visayas sa bag-o lang nahuman nga Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE). Kini maoy gipahibawo ni Atty. Fritzgerald Occiano, regional director sa Commission on Elections (Comelec-7). Sa maong datos, nakatala og labing taas nga voters turnout sa BSKE ang lalawigan sa Siquijor nga dunay 81. 06 porsiyento. Mas taas kini kon itandi sa Mayo 2018 nga BSKE nga anaa lang sa 79. 81 porsyento ang turnout. Gisundan kini sa lalawigan sa Bohol nga adunay 79. 37 porsyento; ang Negros Oriental nga nakatala og 76. 16 porsiyento; ug ang Sugbo nga nakatala og 75. 43 porsyento. Mas taas hinuon ang maong datos kon itandi sa milabay’ng piniliay sa Sugbo nga anaa lang sa 74. 74 porsiyento. Samtang sa SK, natala ang labing taas nga turnout sa lalawigan sa Siquijor nga niabot og 82. 25 porsiyento. Nisunod ang lalawigan sa Bohol nga nakatala og 79. 79 porsiyento kon itandi sa milabay’ng eleksyon nga anaa lang sa 73. 31 percent. Nisunod ang Negros Oriental nga anaa sa 77. 32 porsyento. Ang Sugbo nakatala og 76. 54 porsyento. Matod ni Occiano nga base sa iyang naobserbahan, mas daghan ang interesado nga nipagawas sa ilang kagawasan sa pagpili. Wala usab siya matingala sa taas nga turnout sa ubang mga lugar gumikan sa hapsay nga pagpahigayon sa eleksyon.'}]","[{'article_id': 1643, 'title': '‘Nanagpa’ og babaye gipusposan, namatay', 'text': 'Patay ang usa ka 39 anyos nga lalaki human gibunalan og guod sa kawayan sa iyang silingan sa Barangay Cañorong, lungsod sa Samboan, habagatan sa lalawigan sa Sugbo, alas 9:00 sa gabii, Oktubre 24, 2023. Sumala sa kasaligang tinubdan sa Superbalita Cebu, ang biktima giila nga si Beethoven Patawaran, ulitawo, lumad sa naasoy nga dapit. Siya gidala sa tambalanan apan namatay. Dugang sa tinubdan, ang suspek mao ang iyang silingan nga si Celedonio Patelo, 33, ulitawo, apan dunay kapuyo. Matod pa, ang biktima hubog ug giingong iyang gisagpa ang kapuyo sa suspek hinungdan sa kasuko ni Patelo. Ang suspek nagdala og guod sa kawayan, iyang gisulong ang biktima sa balay niini ug gibunalan kini sa iyang dala nga guod. Si Patawaran nga naigo sa ulo gidali pagdala sa Malabuyoc District Hospital apan gideklarar sa doktor nga patay na. Si Patelo nasikop sa kapulisan sa Samboan nga gipangulohan sa ilang hepe nga si P/Capt. Cristopher Torregosa. Kasong murder ang atubangon sa suspek. (DVG)'}, {'article_id': 1134, 'title': 'Kapin P600K balor sa gidiling drugs nasakmit', 'text': 'Napusasan ang giila sa kapulisan nga suspetsadong drug pusher nga giingong high value individual (HVI) sa F. E. Macalalad St. , NRA, Barangay Subangdaku, siyudad sa Mandaue, ala 1:07 sa kaadlawon sa Miyerkules, Enero 31, 2024, Ang suspek nga nasikop sa buy-bust mao si Gernald Macalangcom Macalinao, alyas Gernald, 33, ulitawo, taga Barangay Jagobiao, Mandaue City. Nihimo sa buy-bust mao ang City Intelligence Unit (CIU) sa Mandaue City Police Office (MCPO) nga gipangulohan ni Police Lt. Louell Macalincag uban sa superbisyon ni Police Lt. Col. Ronil Lagasca Jr. , hepe sa CIU, pinaagi sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency 7. Nakuha gikan sa suspek mao ang 100 gramos nga timbang sa gituohong shabu nga gibanabana nga dunay standard drug price nga P680,000.'}, {'article_id': 926, 'title': ""Menor de edad 'milungkab’ sa tunghaan, ‘na-rescue’"", 'text': 'Usa ka 16 anyos nga lalaki na-rescue sa mga sakop sa police station sa Isla sa Olango, siyudad sa Lapu-Lapu, human giingon nga nanglungkab og eskwelahan. Gilungkab mao ang Talima Elementary School sa Barangay Talima ug nadiskobrehan alas 7 sa buntag sa Lunes, Marso 11, 2024. Apan gi-report ang lungkab sa alas 11 sa buntag ug na-rescue ang suspek alas 12 na sa udto. Na-recover ang mga nakuha sa suspek nga usa ka laptop nga nikantidad og P46, 262 ug usa ka cell phone nga balor og P10,000. Matod ni Police Staff Sgt. Ebenezer Donina, investigator on case sa Police Station 1 sa Lapu-Lapu City Police Office, nga ang principal sa tunghaan nga si Jackie Japitana Japson nidangop sa ilang buhatan ug nisumbong sa lungkab. Sa pagsusi, nasuta nga ang suspek niagi sa kesame sa buhatan sa principal pinaagi sa pagguba sa plywood, ug sa dihang nakasud na, gisakiyo ang butang. Apan nailhan ang suspek kay may nakakita kaniya nga nigawas gikan sa eskwelahan nga dunay gibitbit. Ang suspek gi-turnover sa Lapu-Lapu City Home Care isip menor apan pasakaan og tukmang kaso.'}, {'article_id': 727, 'title': '2 ka ektarya naigo sa grass fire sa Argao', 'text': 'Nilungtad og napulo ka oras ang grass fire nga niigo sa dili mominos duha ka ektarya nga baol sa Barangay Colawin, lungsod sa Argao. Si Carlota Jo Andoypurdoy, molupyo sa dapit nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga naapektohan sa grass fire ang mga punoan sa lubi, mga prutas ug mga punoan sa kahoy ingon man ang kahoy nga tugas. Matod ni Andoypurdoy, pasado ala 1:00 sa Sabado, Abril 20, 2024, nangayo og tabang sa Superbalita Cebu pinaagi sa Facebook Messenger, nga nagkinahanglan sila og bombero tungod sa dakong grass fire sa Colawin. Apan wa dayon makarespondi ang mga bombero sa Argao tungod usab sa ilang pagtubag og alarma sa sunog sa usa ka balay sa Bulahan, Brgy. Media Bigtas sa Argao diin dunay 79 anyos nga babaye nga si Auring Calicdan ang nakalas sa maong sunog. Mao kini hinungdan nga ang mga molupyo sa Colawin nagtinabangay sa pagpawong sa grass fire nga mapugngan nga di makaabot sa kabalayan gamit ang mga container sa tubig ug gabii na niabot ang mga bombero sa Argao. Hinuon, matod ni Andoypurdoy, layo ra og balay ang maong baol nga naigo sa grass fire ug nahingpit sa pagkapalong mga alas 10:00 na sa gabii. Ang grass fire nagsugod sa baol sa usa ka Tomasa ug nakatapon sa baol ni Ninay Eljohn Flor apan wa pa masuta kon nganong nasunog ang mga sagbot sa baol. Samtang, alas 8:00 usab sa gabii sa samang adlaw, dunay gamay nga grass fire nga niigo sa Upper Talo-ot, Argao apan napawong dayon kini sa mga residente sa dapit. Sunodsunod na ang nahitabo nga sunog sa kasagbotan sa habatagan sa Sugbo nunot sa kainit sa adlaw ug huwaw mugna sa El Niño phenomenon.'}, {'article_id': 332, 'title': 'P19. 2M danyos sa sunog sa hardware', 'text': 'Gibana-bana nga mokabat sa P19,250, 000 ang danyos sa sunog sa Federal North Hardware, Inc. sa M. J. Abaya Ave. , Eskina sa Dan T. Padilla, Barangay Tejero, Siyudad sa Sugbo, sa alas 7:08 sa gabii, Miyerkules, Hunyo 24, 2024. Sumala sa Cebu City Fire Office (CCFO), ang sunog giisa sa 1st alarm sa alas 7:15 sa gabii, 2nd alarm sa alas 7:42 sa gabii ug fire under control sa ala 1:32 sa kaadlawon sa Huwebes, Hulyo 25, 2024, ug gideklarar nga fire out sa alas 5:02 na sa buntag. Ang tulo ka mga angol mao sila si FO3 Rodrigo Giovanni, 35, minyo, kinsa napuling human dunay nipisik tumong sa iyang tuong mata; FO1 Agelio Calixto, 29, ulitawo, napangag human namumo sa ladder; ug Dionson Abueva Lenon, single, 20, ulitawo, napaso sa iyang nawong human napiksan og wala matino nga kemikal. Atol ning pagsuwat, ang CCFO wala mohatag og ubang mga detalye sa hinungdan sa sunog tungod kay nagpadayon pa ang imbestigasyon nga gipangulohan ni FO2 Lycel Ariadne Calixtro. Naobserbahan nga dugay napawong ang sunog sa hardware tungod sa ubang mga baligya nga kemikal ug mga kahoy.'}]"
Unsang desisyon ang gihimo ni Bustamante?,['Magpakulong'],"[{'article_id': 1532, 'title': 'Bustamante andam nga magpapriso', 'text': 'Si kanhi Presidente Agawin Bustamante niingon nga andam siyang mabalhog sa prisohan human niisyu ang korte sa Quezon City og subpoena kalabot sa kasong kriminal nga gipasaka batok kaniya ni ACT Teachers’ partylist Representative France Cacdac. “Magpakulong na lang ako. Kasi wala naman akong. . . Ino-opress ako ni France ,” matod ni Bustamante, dihang gipangutana kalabot sa iyang tubag sa subpoena nga giluwatan sa Quezon City Prosecutor’s Office sa Miyerkules, Nobiyembre 15, atol sa television program Gikan sa Masa, Para sa Masa sa Sonshine Media Network International. “Pero paglabas ko talagang, paglabas ko sa, magpakulong ako, paglabas ko, hanapin [muted]. Alam mo nakikinig lahat ng military, intelligence community. Akala mo happy yan sila?” dugang niya. Ang korte mimando kanila ni Bustamante ug Cacdac nga moatubang sa piskaliya sa Disyembre 4 ug 11 aron isumite ang ilang mga pahayag sa pagsugod sa imbestigasyon sa reklamo sa naulahi. Ang mga kaso naggumikan sa pamahayag ni Bustamante diin iyang gi-tag si Cacdac nga usa ka komunista, ug midugang nga gusto niya silang patyon. Iyang gihimo ang maong mga pamahayag samtang iyang gidepensahan ang hangyo alang sa confidential funds sa Office of the Vice President (OVP) ug sa Department of Education, nga parehong ubos sa iyang anak nga si Bise Presidente Arile Bustamante-Lancheta. Ang House of Representatives una nang nihubo sa DepEd ug OVP sa ilang confidential funds ug gi-reallocate ang budget ngadto sa mga ahensya sa gobyerno nga nagdumala sa pagbantay sa teritoryo sa nasod sa West Philippine Sea taliwala sa padayon nga pagpanghasi sa China. Ang subpoena wa hinuon makapugong kang Bustamante sa pagluwat og laing offensive nga pamahayag batok kang Cacdac atol sa programa. “Kaya ikaw, France (Cacdac), how do you solve the problem now? Kaya ‘yung statement kong komunista patayin, kasali ka — dapat!” ingon siya. (SunStar Philippines)'}]","[{'article_id': 612, 'title': 'Gipatay kay milaban sa anak', 'text': 'Gipusil-patay ang usa ka amahan nga nilaban sa iyang anak nga giingong gituok sa gikaaway samtang samdan ang kauban sa iyang anak atol sa hitabo sa Sityo Kabulihan, Barangay Baliang, bukirang dapit sa dakbayan sa Danao, alas 3:50 sa kaadlawon sa Huwebes, Mayo 16, 2024. Hinuon, nadakpan ang duha ka mga suspek sa hot pursuit operations sa kapulisan. Ang namatay giila lang sa alyas nga ‘Achilles’, 37, drayber sa habalhabal, taga Sitio Langub, Barangay Guinacot, Danao City ug ang angol mao si ‘Norvin’, 17, taga Purok Tambis, Barangay Togonon, Danao City. Ang mga biktima gidala sa mga rescue personnel sa Danao City Provincial Hospital, diin si Achilles gideklarar nga dead on arrival. Kapulisan sa Dakbayan sa Danao nihangyo nga pugngan ang mga ngan sa mga biktima ug mga suspek. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan ubos sa pagpangulo ni Lt. Colonel Pio Balita, si Norvin ug iyang higala nga si Rodger, anak ni Achilles, didto sa basketball court sa Sitio Cabulihan, Baliang dihang giduol sila sa duha ka mga lalaking mag-agaw ug gipasanginlan nga sila ang ningtumba sa ilang motorsiklo. Nihimakak sila sa pasangil. Si Rodger, kinsa nipasangil nga gituok siya sa usa sa mga manag-agaw, nisumbong sa iyang amahan nga si Achilles. Dihang gikomprontase ni Achilles ug sa iyang live-in partner ang duha ka mga suspek, usa kanila niibot og armas ug gipusil sa makadaghang mga higayon si Achilles sa nagkadaiyang bahin sa lawas. Naigo usab sa tuong paa si Rodelo, higala ni Rodger, dihang gipusil sa iyang suway nga pagsibat. Duha ka mga suspek nasikop atol sa hot pursuit operations sa kapulisan. Ang mga suspek gibalhug sa selda samtang nagpaabot sa tukmang mga kaso nga ipasaka batok kanila.'}, {'article_id': 461, 'title': '‘Kurapsyon’ sa CDRRMO Cebu City, gibulgar', 'text': 'Nanghangyo ang pipila ka mga personanel sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office (CDRRMO) nga imbestigahon ang mga anomaliya nga nahitabo sa buhatan niini, apil na ang giingong paggamit sa gasolina sa maong buhatan alang sa personal nga paggamit ug pagkunhod fuel sa mga personnel. Kini maoy nakaaghat kang Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nga suspensuhon dayon ang fuel allocation sa tanang mga buhatan sa Cebu City Hall sa Martes, Hunyo 18, 2024. Si Cebu City Councilor Pastor Abarquez, sa usa ka press conference sa Martes, Hunyo 18, 2024 niingon nga nakadawat siya og affidavit gikan sa siyam ka mga personnel sa CCDRRMO nga nagbutyag nga usa sa ilang team officer nga si Romey “Wawa” Corcuera ilegal nga nagbomba og gasolina gikan sa mga sakyanan sa gobyerno. Ang samang mga empleyado namasangil usab nga si Corcuera nikuha og bahin sa ilang sweldo. Si Iko Cordero, kanhi drayber sa Tanker 3, namahayag sa affidavit nga siya nasayod ug nakasaksi nga sila si Corcuera ug Rolando Cordova nangawat og diesel sa Tanker 3 alang sa personal nga pagpahimulos. Si Flaviano Cordova/cordova, usa ka drayber sa trak nga nailhang “Kabaw,” niingon sa affidavit nga iyang gi-refuel ang trak niadtong Mayo 14, 2024, mga alas 2 sa hapon gamit ang usa ka gatos ka litro nga diesel. Iyang giparada ang trak sa Cebu City Quarantine Center (CCQC) alang sa pagpuli sa mga crew. Nibalik siya sa iyang shift ug namatikdan niya nga halos wala nay sulod ang tangke. Gi-refer niya gikan sa ticket sa biyahe ug nadiskubrehan nga ang trak wala magamit hangtod sa Mayo 17, 2024. Si Cornejo Corona, laing drayber, nipahibawo kang Cordova/cordova nga iyang nakita sila si Corcuera ug Al Vingie Randy Acabal nga nangawat og gibana-banang otsenta litrong diesel ug gipuno ang upat ka container. Gitug-an usab ni Corona nga gimanduan siya ni Corcuera nga sultihan si Cordova/cordova nga mo-refuel kon mobalik na ang shift sa naulahi. Si Dean Rainier Arcilla, kanhi miyembro sa fire engine crew, nipadayag sa usa ka pakighinabi pagkahuman sa press conference uban ni Abarquez nga siya nagtuo nga si Corcuera kanunay nga nagbomba og gasolina gikan sa mga tangke sa mga trak sukad sa iyang unang appointment niadtong Marso 2022.“Ang style ana nila kay iistar pana nilag pila ka days sa amoang quarters para makita nga nakit-an namo nga naa ra dira gapundo. Pero malimtan na gani murag malabyan na sa hangin, mawala na lang,” ni Arcilla. Sa joint affidavit nga giluwatan nilang Cordero, Cordova/cordova, ug uban pang mga reklamante, ilang gitug-an nga si Corcuera ang naghimo sa anomaliya ubos sa ngalan ni CCDRRMO head Remigio Bayon. Dugang pa, si Coronel Corotan, kasamtangang miyembro sa Fire Engine Crew, mitaho nga si Bayon nanag-iya og Toyota Vios ug niangkon nga iyang nasaksihan ang live-in partner ni Bayon, kauban ang QRT personnel, nga nangawat og gasolina sa stockroom sa ilang opisina, nga nailhang “Amihan Base. “, sa pag-refuel sa awto ni Bayon alang sa ilang personal nga pagpahimulos. Sa usa ka bulag nga pakighinabi sa telepono, gihimakak ni Bayon ang mga alegasyon nga gibato batok kaniya. “Wala man koy personal nga sakyanan. Wala nay registered nga sakyanan nga akoa,” ni Bayon. Si Abalayan nimando sa pagsuspenso sa fuel allocation nga epektibo dayon sa tanang mga sakyanan sa gobyerno gawas sa emergency vehicles sama sa ambulansya, fire truck, garbage truck, police cars, ug tanang emergency vehicles. “They will have to write us a letter of explanation para depensahan kon nganong y hatagan gyud sila og alokasyon,” matod ni Abalayan. Dugang pa, gilakip usab ni Arcilla sa sworn affidavit nga niadtong Mayo 2022, gipangayo ni Corcuera ang iyang duha ka buwan nga suweldo, diin usa lang ka buwan nga suweldo ang gihatag ni Arcilla. Nalatid sa affidavit nga gi-justify ni Corcuera ang maong demanda ubos sa kamanduan ni Bayon nga ang kwarta maoy gamiton sa pagpalit og siren sa motor alang sa fire engine. Nagtuo si Arcilla nga ubos P10,000 ang kantidad sa siren sa motor, apan gipangayo ni Corcuera ang iyang suweldo nga P12,000. Gipadayag ni Arcilla sa affidavit nga gipihig ni Corcuera ug gihulga si Arcilla nga tangtangon siya sa mga roll, nga nagpugos kaniya sa paghangyo nga ibalhin sa departamento sa EMS sa dihang nagdumili siya paghatag sa gipangayo ni Corcuera. Kining padayon nga hulga gikan kang Corcuera maoy hinungdan sa pagluwat ni Arcilla. Laing biktima mao ang kanhi crew sa bombero nga si Ricky Corpuz. Sa iyang affidavit, iyang gitug-an nga gibawi ni Corcuera ang usa ka bahin sa iyang suweldo tungod sa kapakyas ni Corpuz sa pagtrabaho bisan pa sa kompleto nga Daily Time Record sa iyang labaw. Si Corcuera nangayo og P1,500 gikan kang Corpuz matag buwan gikan sa Oktubre 2023 hangtod sa Enero 2024. Si Corpuz nipadayag nga nituman siya sa gipangayo gikan kaniya kay nahadlok siya’ng mawad-an og trabaho. Gisuwayan sa SunStar Cebu nga makontak si Corcuera pinaagi sa Messenger apan pakyas. Si Bayon namahayag nga usa ka hingpit nga imbestigasyon ang mosunod. Hinuon, tungod kay ang mga reklamo dili direkta nga gihatag sa iyang opisina, si Bayon niingon nga kinahanglan nga siya masayod kinsa ning mga tawhana nga nangreklamo. Dugang ni Abalayan nga ang HR ug Cebu City Legal Department maoy mangunay sa imbestigasyon human nila huptan ang mga pamahayag sa mga reklamante. /'}, {'article_id': 1578, 'title': 'Philhealth sa hospitals: Nganong way discount?', 'text': 'Gipasidan-an sa Philippine Health Insurance Corporation (PhilHealth) ang tanang accredited health facility sa tibuok nasod sa Sabado, Nobiyembre 11, 2023, bahin sa ilang kapakyas sa pag-deduct sa mandatory discounts sa mga senior citizens (SCs) o persons with disabilities (PWDs) sa ilang total hospital bill. Sa usa ka pamahayag, ang Presidente ug Chief Executive Officer sa PhilHealth nga si Edmundo Pamiloza Jr. niingon nga ang tanan nga mga pasilidad nga medikal kinahanglan nga mosigurado nga mo-deduct sa tanan nga mga statutory nga diskwento alang sa mga SC ug PWD sa dili pa sila ma-discharge. “We have to give whatever the law mandates. This is our responsibility to our members, to ensure that their senior citizen or PWD privileges, whichever is applicable, are properly deducted from their hospital bills,” matod ni Pamiloza. “Health facilities that fail to deduct these privileges may face penalties and sanctions, including fines and even suspension or revocation of accreditation,” dugang niya. Matod pa ni Pamiloza nga ilang giluwatan ang maong pasidaan human nakadawat ang PhilHealth og mga taho nga ubay-ubay nga health facilities ang napakyas sa pag-deduct sa mga senior citizen o PWD sa diskwento sa ilang bayrunon. I-REPORTSa laing bahin, ang kadagkoan sa PhilHealth nipahinumdom sa mga persons with disabilities (PWDs) ug senior citizens (SCs) nga i-report ang susamang insidente sa wala pag-deduct sa maong mga pribilehiyo ngadto sa Office for Senior Citizens Affairs, National Council for Disability Affairs, o PhilHealth. “Members and concerned citizens should immediately report instances of non-deduction of these privileges,” matod niya. “We must insist on these privileges as they have been set by relevant laws,” dugang ni Pamiloza. Ang maong mga diskwento gimando ubos sa Republic Act No. 9994 o ang Expanded Senior Citizens Act, ingon man sa Republic Act No. 10754 o ang Expanded Benefits and Privileges of Persons with Disability Act.'}, {'article_id': 1573, 'title': 'Pusil sa Cebu City: 2 nangamatay', 'text': 'Duha ka mga tawo ang nangamatay sa managlahi nga mga pagpamusil sa dakbayan sa Sugbo sa Biyernes sa gabii, Nobiyembre 10 ug Sabado sa hapon, Nobiyembre 11. Sa mga eskina sa Dan Katipunan ug A. Lopez, Brgy. Calamba, patay nang naabtan sa emergency medical team sa Cebu City ang usa ka wa pa mailhing lalaki human pusila sa nagbinugtong nga gunman pasado ala 1 sa hapon. Sa imbestigasyon ni Police Chief Master Sgt. Pamaran Jaringa nga ang biktima nga nag short pants, gibana-bana’ng mga 40 anyos, naglakaw lang. Usa ka lalaki nga nag jacket og puwa ang nisabay sa paglakaw dayon nipusil sa biktima. Ang biktima dunay samad sa wala nga bahin sa lawas. Nakuha gikan sa crime scene ang usa ka bala sa 9mm nga pusil ug duha ka mga kabhang. Gilauman sa kapulisan nga makatabang sa ilang imbestigasyon ang CCTV camera nga naa tungod sa crime scene. Usa ka saksi nga gikahinabi sa Superbalita Cebu sa crime scene niingon nga “bata pa man kaayo to uy” ang gunman. Nidagan kini subay sa Dan Katipunan human sa pagpusil. RIDERNamatay diha-diha ang usa ka rider human pusila tumong sa mata alas 8 sa Biyernes sa gabii sa bukiran nga bahin sa Brgy. Quit. Ang biktima giila nga si Bolanos Pamaus, 41, ulitawo, apan may ka puyo nga taga Sityo Badyang, Brgy. Toong, bukid sa Siyudad sa Sugbo. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu kang Police Major Celedonio Pagulayan, station chief sa Labangon Police Station, ilang nahibaw-an nga ang biktima rehistrado nga rider sa usa ka ride hailing company. Matod ni Pagulayan nga ang biktima may gikatransakyon sa dapit diin siya gipusil patay kay layo kini gikan sa ilaha sa Badyang, Toong. Si Pagulayan niingon nga ang kapuyo sa biktima nisulti nga si Pamaus may cell phone apan wa na sa iyang posisyon. Gituhoan nga gikuha sa killer ang cell phone sa biktima aron di mahibaw-an ang ilang mga transaction. Apan matod ni Pagulayan nga sa ilang pagpalawom sa imbestigasyon, ilang nailhan ang killer nga usa ka drug personality. Iyang gitan-aw ang anggulo sa ginadiling drugas isip motibo.'}, {'article_id': 408, 'title': '4 anyos nalumos sa sapa sa Brgy. Inayawan', 'text': 'Nalumos ang usa ka 4 anyos nga batang lalaki sa sapa sa Sitio Tal-ot, Brgy. Inayawan, Dakbayan sa Sugbo sa ala 1 sa hapon sa Dominggo, Hunyo 30, 2024. Ang bata nadala sa ospital apan gideklarar sa mga doktor sa Cebu City Medical Center (CCMC) nga dead-on-arrival (DOA). Si Police Corporal Buchoy Catangay, imbestigador sa Inayawan Police Station, nibutyag sa Superbalita Cebu nga ang insidente gitaho sa ilang buhatan sa alas 7 sa buntag sa inahan nga 19 anyos uban sa apuhan. Matod pa niini nga gipahibalo sila sa mga silingan nga nalumos ang iyang anak sa sapa. Gitabang nila ug gidala sa CCMC apan nakabsan na kini sa kinabuhi. Sumala sa inahan, wala nila mabantayi ang iyang anak kay nalipat siya kay nagbantay sa duha ka mga manghod. Ang sapa duol ra sa ilang panimalay hinungdan nga naabot sa pagsuroy ang bata. Gipasabot ni Catangay nga posibling na slide ang biktima ug natagak sa lawom nga bahin hinungdan nga nalumos. Way nakakita gilayon sa biktima hinungdan nga wala masalbar. Gipadayag ni Catangay nga way foul play, disgrasya ang nahitabo. Wala sab diha atol sa insedente ang amahan sa bata.'}]"
Asa namatay si Police Corporal Dionson Bulosan?,['buy-bust'],"[{'article_id': 1537, 'title': 'Kapulisan nainsulto', 'text': 'Nainsulto ug nasuko ang kapulisan sa Central Visayas (CV) sa pagpusil-patay kang Police Corporal Dionson Morata Bulosan atol sa buy-bust sa Barangay Kinasang-an, dakbayan sa Sugbo, niadtong Miyerkules, Nobiyembre 15, alas 12:05 sa kaadlawon. Samtang, gidudahan nga dunay naghatag og impormasyon sa operasyon sa Regional Police Drug Enforcement Unit (RPDEU) sa Police Regional Office (PRO 7) batok sa duha ka mga suspek nga nipusil-patay kang Bulosan nga maoy poseur buyer sa operasyon. Tungod sa pagbangutan ug pagyukbo kang Bulosan, ang bandila sa nasod sa headquarters sa Cebu Cebu City Police Office (CCPO) gipaubos sa half mast. MANHUNTSi Police Brigadier General Jorge Abad, direktor sa PRO 7, nimando sa paglusad sa halapad nga manhunt batok sa duha ka mga suspek nga sila si Atong Moratillo ug Delax Mactal, pulos dunay record sa krimen. Lakip sa ipaubos sa imbestigasyon ang giingong barangay tanod sa kasikbit nga barangay sa Kinasang-an nga giingong nitabang sa pagpasibat sa duha ka mga suspek gamit ang sakyanan sa barangay. . Kining makaguol nga panghitabo sa pagkamatay sa miyembro sa Police Regional Office 7 nga si Police Corporal Dionson Bulosan nakapasuko ug nakainsulto sa tibuok pwersa sa PRO 7.. ,matod ni Police Lt. Colonel Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Abad. . Ang CCPO niabag na sa RPDEU 7 sa imbestigasyon sama sa pagkuha sa CCTV camera lakip na ang pagtigom og mga ebidensya labot sa krimen. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, ang tanang police stations ug special units sa dakbayan motabang sa pagpangita nilang Moratillo ug Mactal. Dunay mga impormasyon nga nasigpatan ang duha sa probinsya sa Sugbo apan niawhag ang kapulisan nga motawag dayon sa labing duol nga police station aron ila ning madakpan. NOTADOGibutyag ni Baculo nga si Moratillo notado na nga kriminal sanglit nabilanggo na kini sa Operation Second Chance (OSC) tungod kay nakapatay sa dihang menor de edad pa ug nabalhin sa Cebu City Jail pag-abot sa legal age. Sa paggawas sa bilanggoan, nakapatay na usab kini sa Brgy. Inayawan ug nalutsan siya og warrant of arrest sa kasong murder. Dugang ni Baculo nga nimando si Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa CCO, ngadto sa mga police personnel nga nangita sa duha nga dili mokompyansa ug kinahanglan nga andam kanunay kon ugaling mosuway og kuha sa ilang mga armas. Ang PRO-7 nisaad nga ihatag ang tanang financial assistance sa pamilya ni Bulosan sama sa gasto sa pagpahiluna niini sa katapusang higayon lakip na ang mga kinahanglanon sa iyang lima ka mga anak nga nahabilin. Matod ni Abacay, ang tanang personnel sa PRO 7 dunay itunol sa nahabiling pamilya sa namatay nga polis ilabi na nga gagmay pa kaayo ang iyang mga anak. . Namatay sa buy-bust . Undercover cop killed in Cebu City drug bust'}]","[{'article_id': 1026, 'title': '15 ka balay nasunog', 'text': 'Dili mominos sa 15 ka mga balay ang nasunog sa Purok Kamunggay, Lower Mahayahay, Brgy. Candulawan, Siyudad sa Talisay alas 4:42 sa hapon sa Miyerkules, Pebrero 21, 2024. Sa imbestigasyon sa mga bombero sa Talisay, ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Kyra Guiting nga gipuy-an ni Wilang Guiting. Dali kini nikatap sa kasilinganan nga kabalayan, diin 15 ka mga pamilya ang apektado sa sunog. Ang sunog nakontrolar sa alas 4:55 sa hapon ug gideklarar sa mga bombero nga fire out sa alas 4:58 sa hapon. Nagbilin kini og P675,000 nga danyos. Atol sa pakighinabi kang F01 Gonesto M Godoy, imbistigador sa Talisay City Fire Office, siya niingon nga nagpadayon ang ilang imbestigasyon sa sinugdanan o hinungdan sa sunog.'}, {'article_id': 995, 'title': 'Gob. Abalayan mipahunong una sa pagtrabaho CBRT', 'text': 'Nipahimangno si Cebu Gobernador Edlen Abalayan sa mga kontraktor sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) nga hunungon ang tanang civil works sulod sa lote nga gipanag-iya sa Kapitolyo tungod sa giingong kakuwang sa documentary permit. Sa gitangtang na nga post gikan sa social media arm sa Cebu Provincial Government Public Information Office nga gi-post niadtong Martes sa gabii, Pebrero 28, 2024, si Abalayan nipagawas og Memorandum 16-2024, nga nagmando sa Hunan Road and Bridge Construction Group LTD, contractor sa Cebu BRT project, nga hunongon dayon ang dugang mga construction work sa mga bus station sa Abcede Boulevard sa Cebu City, atbang sa Capitol building. Nakuha sa SunStar Cebu ang kopya sa natangtang na nga memorandum. Sa memorandum, si Abalayan niingon nga nadiskubrehan sa Kapitolyo nga ang proponents sa proyekto kulang sa gikinahanglang pagtugot gikan sa National Historical Commission of the Philippines (NHCP) alang sa katukoran sa mga terminal. Niadtong Martes, si Abalayan gipahibawo ni Jober George Laguardia sa National Commission on the Culture and Arts (NCAA) Advisory Board bahin sa posibleng paglapas sa proyekto batok sa Philippine Heritage Law sa mga lote nga gipanag-iya sa Probinsiya sa Abcede Blvd. Ang proyekto “daw nahimutang” sulod sa buffer zones sa Capitol Building ug Fuente Abcede Rotunda, nga ang duha daling ma-qualify isip heritage zones, sumala sa memorandum. Gitahasan ni Abalayan ang Philippine National Police (PNP) sa pagmonitor sa hugot nga pagpatuman sa iyang memorandum. NASUTASa memorandum, si Abalayan niingon nga ang proyekto nakalapas sa National Cultural Heritage Act of 2009 o Republic Act 10066, tungod kay ang kontraktor wala nakakuha sa gikinahanglang pagtugot gikan sa National Historical Commission of the Philippines (NHCP). Ang RA 10066 nagmando sa pagpanalipod sa mga istruktura ug edipisyo nga kapin na sa 50 ka tuig ug ang bisan unsang konstruksyon sulod sa gitudlo nga buffer zones nagkinahanglan sa pagtugot sa NHCP, dugang ni Abalayan. Ang edipisyo sa Kapitolyo sa Probinsiya sa Sugbo gideklarar nga National Historical Landmark ug naghupot sa Grade 1 Level Heritage Structure Classification, si Abalayan niingon nga nagkinahanglan kini sa mas estrikto nga pagpatuman sa RA 10066. Nakompleto sa 1938, ang edipisyo adunay neoclassical ug usa ka estilo sa art deco, nga adunay pagkaparehas sa US Capitol Building. Ang SunStar Cebu nisuway sa pagkontak kang Edot Banez sa Miyerkules, Peb.28, ang project proponent sa CBRT alang sa komento, apan wala siya na-contact. Niadtong Pebrero 2023, giingnan ni Abalayan ang mga nagpasiugda sa CBRT nga ang proyekto motadlas sa pipila ka mga lote nga gipanag-iya sa Probinsiya ug mangayo og “just compensation” gikan sa Department of Transportation (DOTr). Ang matag estasyon sa bus mookupar sa usa ka dapit nga 160 square meters, nga adunay drainage system sa duha ka kilid sa sidewalk. Ang bus terminal sa Abcede Blvd kabahin sa Phase 1 sa proyekto, gikan sa Cebu South Bus Terminal hangtod sa Cebu Capitol Building. Ang tibuok CBRT project magsugod sa Barangay Bulacao ug sa South Road Properties sa habagatan paingon sa Talamban sa amihanan. Kini adunay kinatibuk-ang kantidad sa proyekto nga mokabat og P17 bilyunes.'}, {'article_id': 933, 'title': '42 anyos nga lalaki nabanggaan, patay', 'text': 'Patay na nga nalandig sa Bogo Argao District Hospital ang usa ka 42 anyos nga ulitawo nga nabanggaan sa usa ka rent-a-car nga awto sa national highway sa Sitio Baha Baha, Barangay Tulic, lungsod sa Argao, alas 7:40 sa gabii sa Sabado, Marso 9, 2024. Ang biktima giila nga si Carmel Tiburcio Abing, molupyo sa naasoy nga dapit, samtang ang drayber sa awto nailhan nga si Raynen Javier Javines, 53, taga Brgy. Maguikay, siyudad sa Mandaue. Nasayran sa Supebalita Cebu sa imbestigasyon sa kapulisan sa Argao ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Ivy Jim Denila, nasuta nga ang biktima naglakaw sa dan uban sa iyang mga amigo. Apan kalit lang nabanggaan ug sa kakusog sa pagkabangga, ang biktima nalagpot ug nakabaton og samad sa ulo. Gidali sa pagtabang sa mga sakop sa Argao Municipal Risk Reduction Management Office (MDRRMO) ug gidala sa tambalanan apan gideklarar nga sa mga doktor nga dead on arrival (DOA). Si Javines gikustodiya sa kapulisan sa Argao ug nagpaabot nga pasakaan og kasong reckless imprudence resulting to homicide.'}, {'article_id': 1134, 'title': 'Kapin P600K balor sa gidiling drugs nasakmit', 'text': 'Napusasan ang giila sa kapulisan nga suspetsadong drug pusher nga giingong high value individual (HVI) sa F. E. Macalalad St. , NRA, Barangay Subangdaku, siyudad sa Mandaue, ala 1:07 sa kaadlawon sa Miyerkules, Enero 31, 2024, Ang suspek nga nasikop sa buy-bust mao si Gernald Macalangcom Macalinao, alyas Gernald, 33, ulitawo, taga Barangay Jagobiao, Mandaue City. Nihimo sa buy-bust mao ang City Intelligence Unit (CIU) sa Mandaue City Police Office (MCPO) nga gipangulohan ni Police Lt. Louell Macalincag uban sa superbisyon ni Police Lt. Col. Ronil Lagasca Jr. , hepe sa CIU, pinaagi sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency 7. Nakuha gikan sa suspek mao ang 100 gramos nga timbang sa gituohong shabu nga gibanabana nga dunay standard drug price nga P680,000.'}, {'article_id': 1330, 'title': 'Dalogdog gihatagan og ‘last chance’ ni Abangan', 'text': 'Gihatagan og katapusang higayon ni Cebu City Mayor Cedie Abangan ang hepe sa Cebu City Police Office (CCPO) nga si Police Col. Ireneo B. Dalogdog. Gibutyag kini sa mayor atol sa interview sa sibyaanang dyHP sa Huwebes sa buntag, Disyembre 21, 2023, subay sa nahitabong tulis sa Oro Sugbo sa dalan Colon sa miaging buwan. Matod ni Abangan nga padayon ang iyang pagsalig sa city director apan iya kining gimandoan nga kinahanglan nga pangitaon ang mga alahas nga nadala sa mga tulisan. Si Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nalipay sa pamahayag sa mayor nga bisan sa sunodsunod nga krimen, padayon ang ilang nadawat nga suporta gikan kang Abangan. Gidugang ni Baculo nga sila sa kapulisan sa siyudad sa Sugbo naningkamot nga mahimong malinawon ang dakbayan gikan sa mga kawatan ug mga tulisan apan duna gyuy insidente nga molusot sama sa nahitabong tulis sa Oro Sugbo Pawnshop and Jewelry Store. Dakong hagit kanila nga nadestino sa dakbayan sa Sugbo tungod kay dili lalim ang pagbantay sa ikaduhang labing malambuon nga siyudad sa tibuok Pilipinas ug naa usab dinhi ang sentro sa patigayon sa Central Visayas. Apan bisan pa niining mga hitabo, nisalig pa ang mayor kanila. Giawhag usab ni Baculo ang publiko sa pagtabang kanila sa pag-monitor sa palibot sama sa gihimo sa usa ka concerned citizen sa N. Bacalso Ave. nga daling nipahibawo nga gisulod og kawatan ang usa ka pawnshop hinungdan nga dali ning nadakpan.'}]"
Unsa ang nahitabo sa pamilya sa buy-bust operation?,['nasikop '],"[{'article_id': 1546, 'title': 'Mga ginilkanan, anak sikop sa buy-bust', 'text': 'Tibuok pamilya, nga naglakip sa anak ug mga ginikanan, nga nalambigit sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas, nasikop sa mga sakop sa Sawang Calero Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) sa buy-bust sa dan Gen. Gines, Barangay Suba, dakbayan sa Sugbo, alas 9:35 sa gabii sa Martes, Nobiyembre 14, 2023. Ang mga suspek giila sa mga opisyal sa barangay ug saksi nga sila’ng Dalit Aila Padios, 25, maoy target sa buy-bust; iyang mga ginikanan nga sila si Filemon Padrones Padios, 51, ug Jaimei Aila Padios, 44, pulos mga molupyo sa naasoy nga dapit. Nakuha sa kapulisan gikan sa mga suspek ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang og 15. 3 gramos nga dunay standard drug price nga P104,040. Matod ni Police Major Albear Ano Jatico, hepe sa Sawang Calero Police Station, taudtaod na nga nalambigit sa ilegal nga drugas ang maong pamilya. Ang ilang target ang anak niini nga si Dalit, diin duna kini amo nga giila nga usa ka alyas ‘Brewster’ nga maoy supplier. Sa dihang gikasabot kini sa iyang personnel, gitawag dayon niya ang iyang mga ginikanan aron mangayo og dugang drugas tungod kay duna pay laing kustomer. Atol sa pagtunol sa amahan ug inahan sa mga pinaketeng shabu, diha na nipaila ang polis nga gihatagan niini.'}]","[{'article_id': 1383, 'title': 'Mga buhatanan og pabuto susihon', 'text': 'Magsugod na ang kapulisan sa Central Visayas sa paglibot sa mga himuanan sa mga pabuto ning nagkaduol na ang Pasko ug Bag-ong Tuig. Naila ang dakbayan sa Lapu-Lapu nga usa tinubdan sa mga pabuto sa tibuok Pilipinas nga tungod niini kinahanglan nga susihon sa kapulisan kon unsa ka luwas ang maong dapit sa posibling sunog. Nasunog ang usa ka buhatanan sa pyrotechnics sa Purok Judas Belt, Brgy. Babag 2, upat ang nangamatay ug unom ang nangaangol. Ang Lapu-Lapu City Police Office uban sa Firearms and Explosives Office mihimo na sa ilang imbestigasyon labot sa insidente. Matod ni Police Lt. Col. Lennon Marjo Pelare, spokesperson ni Police Brigadier Gen. Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, nga ilang istriktuhon ang pagpatuman sa lagda sa pabuto. Iyang gipasabot nga dili kini mamahimo’ng ibaligya sa asiras lang sanglit dunay balaod nga didto sa usa ka lugar nga luwas, layo sa kabalayan ang pagbaligya. Usa sa hugot nga giawhag sa kapulisan niadtong dunay mga armas nga dili mogamit niini atol sa pagsaulog sa Pasko ug pagsugat sa Bag-ong Tuig aron way mabiktima sa saag nga bala.'}, {'article_id': 545, 'title': '4 ang gipamusil sa Cebu City; 2 patay', 'text': 'Duha ang nangamatay sa tulo ka mga pagpamusil sa managlahing mga lugar ug oras sa dakbayan sa Sugbo sa Huwebes Mayo 30, 2024. Unang pagpamusil nahitabo ala 1 sa hapon diin namatay ang usa ka 26 anyos nga lalaki human gisulod sa duha ka mga mamumuno ang balay niini sa Sitio Sugarlandia, Brgy. Bacayan, Dakbayan sa Sugbo. Ang biktima gialyasan lang sa kapulisan sa Talamban Police Station og Jeterville, 26. Sigun sa amahan sa biktima ngadto sa kapulisan nga diha siya sa sulod sa balay sa dihang nahitabo ang pagpamusil. Gisulod ang ilang balay sa duha ka mga lalaki nga pulos armado ug dayon gipangtiunan sila niini. Paglabay sa pipila ka mga gutlo, gipusil na ang iyang anak ug namatay. Dali nga ningsibat ang mga killer sa wala matino nga direksyon. Pagka alas 6 sa gabii, laing pagpamusil nahitabo sa Dalan Sikatuna, Brgy. Zapatera. Ang Parian Police Station nakadawat og tawag sa telepono sa mga barangay tanod sa Kamagayan human ang duha ka mga lakaki samaran nga nagpatabang kanila. Ang mga biktima giila nga silang alyas Piollo, 25, ug alyas Depedro, 46, habal-habal driver, pulos taga Lorega San Miguel. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Parian police station, ilang nasayran nga gihatod ni Depedro si Piollo sa Dalan Sikatuna kay makigkita sa usa ka alyas Arzie nga ilang silingan sa Lorega. Pag-abot nila sa lugar, nanawag si Piollo kang Arzie nga naabot na sila sa lugar nga ilang gisabutan. Pipila ka gutlo ang nakalabay, niabot si Arzie sa ilang gisabutan apan pagkanaug ani sa motorsiklo, kalit lang kini nga nipusil kang Piollo tumong sa tiyan ug milapos ang bala sa lawas ug naigo usab si Depedro. Dali nga nipadagan si Depedro sa iyang motorsiklo ug nidangop sa barangay hall sa Kamagayan aron magpatabang sa mga tanod pagdala kanila sa tambalanan. Giingong naa na sa luwas nga kahimtang ang duha. Ang ika tulo nga pagpamusil nahitabo sa Kawit Street, Brgy. Ermita alas 10 sa gabii diin ang biktima giila nga si alyas John-rey, 39, residente sa Sitio Purok Bayabas, Brgy. Laray, Dakbayan sa Talisay. Sa imbestigasyon sa Carbon Police Station nga samtang sakay sa bisekleta ang biktima, kalit lang nga ning-abot ang tulo ka mga lalaki, usa ani armado og pusil. Kalit lang nga gipusil ang biktima makaduha ka mga higayon sa ulo hinungdan sa iyang kamatayon. Gipangsubay pa sa kapulisan sa Cebu City Police Office (CCPO) kon unsay motibo.'}, {'article_id': 1387, 'title': '12,941 ka FFPs sa DSWD, giayuda sa Madridejos', 'text': 'Nihatag ang Department of Social Welfare and Development (DSWD) 7 og 12,941 ka family food packs (FFPs) ngadto sa mga pamilya nga naapektuhan sa dautang panahon sa lungsod sa Madridejos, amihanan sa lalawigan sa Sugbo niadtong Nobiyembre 26 hangtod Disyembre 1, 2023. Ang mga benepisyaryo kasagaran mga mananagat ug ilang mga pamilya nagpuyo sa kabaybayonan nga mga barangay sa Madridejos, kansang nag-unang panginabuhian naapektuhan sa low-pressure area ug shear line niadtong tunga-tunga sa Nobiyembre. Base sa DSWD 7’s Disaster Response Operations Monitoring and Information Center Report #6 on the Effects of Low-Pressure Area and Shear Line, nga gimantala niadtong Disyembre 1, ang kinatibuk-ang kantidad sa hinabang nga gihatag niabot sa P8. 62 milyunes. Ang Departamento nihatag sa FFP nga tabang ngadto sa 14 ka mga barangay sama sa Bunakan, Kangwayan, Kaongkod, Kodia, Maalat, Malbago, Mancilang, Pili, Poblacion, San Agustin, Tabagak, Talangnan, Tarong, ug Tugas nunot sa augmentation request ug koordinasyon sa local government unit sa Madridejos isip first responder. Ang DSWD FFPs gilangkuban sa unom ka kilo nga bugas, upat ka lata sa sardinas, upat ka lata sa corned beef, lima ka sachet sa kape, ug lima ka sachet sa cereal drinks. Sa laing bahin, ang ahensya nangandam og laing set sa augmentation support pinaagi sa food items alang sa pag-apud-apod sa unang semana sa Disyembre ngadto sa mga pamilyang apektado sa samang weather disturbance sa Pres. Carlos P. Garcia (Pitogo) sa Lalawigan sa Bohol.'}, {'article_id': 323, 'title': 'Roro nasangad sa kadagatan sa San Remegio, 177 naluwas', 'text': 'Luwas ang tanang 152 ka mga pasahero ug 25 ka mga tripolante sa roro nga nasangad sa kadagatan sa Brgy. Punta, lungsod sa San Remigio, alas 7:19 sa gabii, Biyernes, Hulyo 26, 2024. Kini ang gibutyag ni Petty Officer 2 Calda Alberto, ang station commander sa Philippine Coast Guard (PCG) Sub-station sa Superbalita Cebu sa Sabado, Hulyo 27, 2024. Matod ni Alberto, ang LCT Island Ventures II gikan sa Isla sa Bantayan ug gawas sa mga tawo nga sakay niini, daghang karga nga dagkong mga sakyanan ug private vehicles. Dugang ni Alberto, samtang pasulod na sila sa Hagnaya Channel aron modunggo sa Hagnaya Port sa mainland sa isla sa Sugbo, ang roro kalit nga nasangad sa naasoy nga dapit. Ang tanang mga pasahero ug crew gi-rescue pinaagi sa pagpabalhin sa mga dagkong motor banca ug ang maong roro nakairog na sa iyang nasangadan nga dapit dihang nigaan na. Lakip sa nilusad sa rescue operation mao ang PCG, Municipal Risk Reduction Management Office ug Bureau of Fire and Protection (BFP) sa San Remigio. Atol ning pagsuwat, si Alberto nagkanayon nga di pa siya makahatag og mga detalye kon nganong nasangad ang maong roro. Samtang, ang PCG nagpaabot pa usab sa marine protest ug mosusi pa ang Maritime Industry Authority (Marina) sa insidente.'}, {'article_id': 1621, 'title': 'Eastern Samar gilinog', 'text': 'Usa ka magnitude 6. 1 nga linog nitay-og sa pipila ka bahin sa Eastern Visayas sa Huwebes, Nobiyembre 2, 2023. Ang linog, nga tectonic ang gigikanan, miigo sa 51 kilometros amihanang-sidlakan sa Hernani, Eastern Samar mga alas 2:50 sa hapon, matod sa Philippine Institute of Volcanology and Seismology (Phivolcs). Nasinati kini sa Instrumental Intensity 2 sa Quinapondan ug Can-Avid, Eastern Samar; ug Villaba, Abuyog, Calubian, Carigara, ug Leyte sa probinsya sa Leyte. Ang linog, nga adunay gilawmon nga 48 kilometros, nabatyagan usab sa Instrumental Intensity 1 sa Mahaplag, Javier, ug Hilongos sa Leyte; Rosario sa Northern Samar; ug Hinunangan sa Southern Leyte. Matod sa Phivolcs nga gipaabot ang kadaot ug aftershocks, apan gisalikway niini ang posibilidad sa tsunami, kay matod pa walay hulga sa tsunami sa nasod.'}]"
Asa gidungog ang drayber sa motorsiklo pagkahuman mabanggai sa Ford Everest?,['Cebu City Medical Center (CCMC)'],"[{'article_id': 1553, 'title': 'SUV midasmag og motor, poste, 1 angol', 'text': 'Nalandig sa Cebu City Medical Center (CCMC) ang drayber sa motorsiklo nga nag-park kilid sa V. Abangan Ave. , Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo, human mabanggai sa usa ka Ford Everest (YIU 704) sa Martes sa ala 1:45 kaadlawon sa Nobiyembre 14, 2023. Ang biktima nga nakaangkon og mga pangos ug bun-og giila nga si Jiffy Macalinga Pagdanganan, 30, taga Brgy. Tapilon, Daanbantayan, amihanang Sugbo samtang ang driver sa SUV giilang si Dean Necasio Pagdansalan, 31, taga Dan C. Bagcal, dakbayan sa Sugbo. Matod sa biktima sa imbestigasyon sa Sawang Calero Police Station nga samtang siya nipahuway kilid sa karsada, kalit lang siya nga gibanggaan sa SUV nga niresulta sa iyang pagka lagpot. Tungod sa kakusog sa dagan, nidiretso pa ang SUV sa poste hinungdan nga nahayang ang maong sakyanan. Bisan sa impact,wa maunsa si Pagdansalan. Si Police Major Albear Ano Jatico, hepe sa Sawang Calero Police Station, nitug-an nga nakahukom ang biktima nga dili na mopasaka og kaso human magkasinabot nga si Pagdansalan maoy mobayad sa tanang gasto sa tambalanan ug uban pa nga gikinahanglan niini. Sa sulod sa Cebu City Medical Center, nagpinirmahay og kasabutan sila si Pagdansalan ug Pagdanganan nga wa nay kaso nga ipasaka. NAMATAYSa laing bahin, namatay sulod sa tambalanan ang Korean National nga nakabangga og dili momenos duha ka mga sakyanan, usa ka motorsiklo ug duha ka nagbisikleta sa Pope Dean Paul II Ave. , Barangay Mabolo, Dakbayan sa Sugbo. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office, nga pasado alas 6 sa Sabado sa gabii sa Nobiyembre 11, 2023, gideklarar nga patay si Pagente Monsod. Tungod sa iyang kamatayon mamahimong dili na molambo ang kasong kriminal nga ipasaka sa Mabolo Police Station batok sa maong langyaw. Apan mamahimong moduso gihapon sa ilang reklamo ang kabanay sa namatay nga si Caudillo Paglinawan Pagobo nga taga Brgy. Luz, Dakbayan sa Sugbo. Andam motabang ang kapulisan sa kabanay sa namatay aron maabagan sa pamilya sa langyaw sa gasto sa pagpalubong apan gitambagan nga moduol og abogado alang sa uban pa nga civil liabilities sa nakabangga.'}]","[{'article_id': 1351, 'title': 'Task Force Disiplina manuaw sa barangays', 'text': 'Ang Cebu City Government nagtan-aw sa pagpatuman sa disiplina sa lebel sa barangay pinaagi sa pagpaaktibo pag-usab sa Task Force Disiplina (TFD), pag-awhag sa publiko sa pagsunod sa mga lokal nga palisiya sa kalimpyo, kahimsog ug kaluwasan, kalinaw ug kahusay, ug trapiko, matod sa taho sa Cebu City News and Information. Atol sa segment sa Sugboanon Channel nga Peace and Order Program (POP) Peace Talk, si Pastor Abarquez III, POP executive director, niingon nga ang tumong sa pagpaaktibo og balik sa task force mao ang pagsilsil sa disiplina sa mga konstituwente, pagsilsil sa disiplina sa ilang mga panimalay. “Ang usa sa marching order ni Mayor Cedie Abangan nga moadto mi sa mga barangay, manoktok sa inyong kabalayan. . . mangumusta mi sa inyong pagpuyo, ug mo remind sa pagsunod sa atong mga balaod,” matod ni Abarquez. Matod niya, ang TFD kabahin sa estratehiya ni Abangan aron makab-ot ang hiniusang pangandoy sa mga Sugbuanon alang sa Singapore-like nga dakbayan sa Sugbo. Ang TFD, pinaagi sa Executive Order (EO) namugna niadtong Oktubre 1, 2023, nga gipirmahan ni Abangan. Ang mayor nipagawas og kamanduan nga nagtuyo sa pagpatuman sa “devise approaches that are aggressive and massive in character and will storm the City with innovations, enhancements, and advancements. ”Ang direktiba naglambigit sa mga frontline agencies ug volunteers ubos sa TFD sa pagpahigayon og barangay patrols, pag-awhag sa mga lungsoranon sa pagdisiplina sa kaugalingon ug pagsunod sa mga balaod ug ordinansa sa siyudad, sumala sa EO. Gawas sa POP, ang TFD gilangkuban sa mosunod nga mga entidad: Armed Forces of the Philippines, Philippine National Police, pinaagi sa Cebu City Police Office, Bureau of Fire Protection, Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office, Cebu City Transportation Office, Barangay Peacekeeping Action Team, Prevention, Restoration, Order, Beautification, and Enhancement, ang 80 ka barangays, Cebu City Satellite Office, City Environment and Natural Resources Office, City Environment and Sanitation Enforcement Team, Public Information Office, academe, deputized volunteers, ug mga force multiplier. Si Abarquez nanghinaut nga ang TFD makasugod na sa ilang operasyon tungod sa kadaghan sa mga kalihukan nga giplanuhan sa Dakbayan sugod karong buwana hangtod sa Enero sunod tuig. “Dili ta gusto nga naay bisita moanhi dinhi, makapanaway nato nga hugaw atong dakbayan ug wala tay disiplina,” matod ni Abarquez. Siya niingon nga ang POP nakabisita na sa pipila ka mga barangay aron pagpahibalo sa mga residente bahin sa reactivation sa TFD nga gikatakda sa sunod tuig. “Kamo nga naa diha karon nga naminaw, kon pwede, panglimpyo na mo sa imong tugkaran. Ayaw mo paabot nga manuktok pa ang kapulisan ug ang TFD nga mo-remind ninyo,” dugang niya.'}, {'article_id': 727, 'title': '2 ka ektarya naigo sa grass fire sa Argao', 'text': 'Nilungtad og napulo ka oras ang grass fire nga niigo sa dili mominos duha ka ektarya nga baol sa Barangay Colawin, lungsod sa Argao. Si Carlota Jo Andoypurdoy, molupyo sa dapit nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga naapektohan sa grass fire ang mga punoan sa lubi, mga prutas ug mga punoan sa kahoy ingon man ang kahoy nga tugas. Matod ni Andoypurdoy, pasado ala 1:00 sa Sabado, Abril 20, 2024, nangayo og tabang sa Superbalita Cebu pinaagi sa Facebook Messenger, nga nagkinahanglan sila og bombero tungod sa dakong grass fire sa Colawin. Apan wa dayon makarespondi ang mga bombero sa Argao tungod usab sa ilang pagtubag og alarma sa sunog sa usa ka balay sa Bulahan, Brgy. Media Bigtas sa Argao diin dunay 79 anyos nga babaye nga si Auring Calicdan ang nakalas sa maong sunog. Mao kini hinungdan nga ang mga molupyo sa Colawin nagtinabangay sa pagpawong sa grass fire nga mapugngan nga di makaabot sa kabalayan gamit ang mga container sa tubig ug gabii na niabot ang mga bombero sa Argao. Hinuon, matod ni Andoypurdoy, layo ra og balay ang maong baol nga naigo sa grass fire ug nahingpit sa pagkapalong mga alas 10:00 na sa gabii. Ang grass fire nagsugod sa baol sa usa ka Tomasa ug nakatapon sa baol ni Ninay Eljohn Flor apan wa pa masuta kon nganong nasunog ang mga sagbot sa baol. Samtang, alas 8:00 usab sa gabii sa samang adlaw, dunay gamay nga grass fire nga niigo sa Upper Talo-ot, Argao apan napawong dayon kini sa mga residente sa dapit. Sunodsunod na ang nahitabo nga sunog sa kasagbotan sa habatagan sa Sugbo nunot sa kainit sa adlaw ug huwaw mugna sa El Niño phenomenon.'}, {'article_id': 264, 'title': ""14 anyos 'gilugos'"", 'text': 'Nahigmata ang 14 anyos nga dalagita tungod sa gibati\'ng kasakit ug nakurat dihang nakita nga ang duha ka mga tudlo sa iyang higala nga 17 anyos nga lalaki, diha sa iyang kinatawo. Ang insidente nahitabo sa Brgy. Calaboon, lungsod sa Dumanjug, habagatan sa Sugbo, pasado alas 8:00 sa kagabhion, Huwebes, Agusto 8, 2024. Ang suspek si alyas Kei, nagpuyo sa kasikbit nga barangay, nadakpan sa barangay tanod ug gi-turnover sa kapulisan sa pagkas alas 10:50 sa gabii sa samang adlaw. Ang biktima si alyas Libby, nagping-it sa kasakit sa bugan dihang nangayo\'g panabang sa tanod. Si Police Staff Sgt. An-an Bunyi, hepe sa Women\'s and Children Protection Desk (WCPD) sa Dumanjug Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga karong adlawa, Lunes, Agusto 12, 2024, ilang ipasaka ang kasong lugos. Gipaabot na lang sa kapulisan ang resulta sa eksaminasyon sa Pink Room sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC). Matod ni Bunyi, gitawagan na lang sila sa mga tanod sa nahisgutang barangay kabahin sa usa ka batan-ong gihilabtan sa laing menor. Sa pag-abot nila sa lugar, nasuta gyud nila nga nahilabtan ang biktima. Dali nila kini nga gidala sa tambalanan nga gi-refer sab VSMMC aron mahiling sa Pink room. Si Kei gidala sa Dumanjug Police Station ug gibalhin sa Department of Social Welfare and Development (DSWD). Sumala ni PSSGT Bunyi, si Libby natulog siya sa payag niadtong higayuna uban sa iyang higala nga silingan nga uyab sa suspek. Apan niuna sa pagpauli ang iyang higala hinungdan nga siya na lang ug ang suspek nga uyab sa iyang higala. Wala siya magdahom nga gikumot-kumot ang iyang dughan. ""Nakamata na lang daw siya dihang gipasok aning suspek ang duha ka tudlo,"" matod sa polis subay sa asoy sa biktima. Sa kahadlok sa biktima, nidagan kini palayo sa lugar ug nangayo siya og panabang sa tanod nga silingan ug nasikop si Kei. Ang biktima niingon nga nanuroy sila sa iyang higala sa maong dapit ug nikuyog nila ang suspek nga uyab sa iyang higala. Apan wala siya magtuo nga buhatan siya sa ingon, dason sa biktima ngadto sa kapulisan, sanglit nisalig siya niini isip usa ka higala ug suod sab sa uyab. Matod ni Bunyi, ang suspek niangkon sa iyang nabuhat. ""Natintal kuno siya, wala makapugong nga nagsud-ong kang Libby ug iyang nahilabtan,"" sumala ni Bunyi. (GPL)'}, {'article_id': 1330, 'title': 'Dalogdog gihatagan og ‘last chance’ ni Abangan', 'text': 'Gihatagan og katapusang higayon ni Cebu City Mayor Cedie Abangan ang hepe sa Cebu City Police Office (CCPO) nga si Police Col. Ireneo B. Dalogdog. Gibutyag kini sa mayor atol sa interview sa sibyaanang dyHP sa Huwebes sa buntag, Disyembre 21, 2023, subay sa nahitabong tulis sa Oro Sugbo sa dalan Colon sa miaging buwan. Matod ni Abangan nga padayon ang iyang pagsalig sa city director apan iya kining gimandoan nga kinahanglan nga pangitaon ang mga alahas nga nadala sa mga tulisan. Si Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nalipay sa pamahayag sa mayor nga bisan sa sunodsunod nga krimen, padayon ang ilang nadawat nga suporta gikan kang Abangan. Gidugang ni Baculo nga sila sa kapulisan sa siyudad sa Sugbo naningkamot nga mahimong malinawon ang dakbayan gikan sa mga kawatan ug mga tulisan apan duna gyuy insidente nga molusot sama sa nahitabong tulis sa Oro Sugbo Pawnshop and Jewelry Store. Dakong hagit kanila nga nadestino sa dakbayan sa Sugbo tungod kay dili lalim ang pagbantay sa ikaduhang labing malambuon nga siyudad sa tibuok Pilipinas ug naa usab dinhi ang sentro sa patigayon sa Central Visayas. Apan bisan pa niining mga hitabo, nisalig pa ang mayor kanila. Giawhag usab ni Baculo ang publiko sa pagtabang kanila sa pag-monitor sa palibot sama sa gihimo sa usa ka concerned citizen sa N. Bacalso Ave. nga daling nipahibawo nga gisulod og kawatan ang usa ka pawnshop hinungdan nga dali ning nadakpan.'}, {'article_id': 377, 'title': 'Bottled water mimahal duol sa Palaro venues', 'text': 'Ang mga manindahay duol sa Cebu City Sports Center (CCSC) nga namaligya og binotelyang tubig namatikdan nga 100 porsiyento nga mas taas sa suggested retail price (SRP) sa Department of Trade and Industry (DTI). Ang mga vendor kasagaran namaligya og 500mL nga Natures Spring nga binotelyang tubig sa kantidad nga P20, diin ang uban nagtanyag niini sa P15, bisan kon ang SRP gibutang sa P9. 90. Usa ka reseller sa N. Bacalso Ave. nga si Bekang Khin nipasabot nga ang suppliers wala mopaubos sa ilang presyo. Namatikdan niya nga sa matag putos nga adunay sulod nga 24 ka mga botelya, pabayron sila og P240, nga nagpugos kanila sa pagbaligya sa mga botelya nga mas taas og P5 kaysa SRP. “Amo seller wa mo lower, kami sad tawn reseller luoy kay 5 pesos ra sad tawn amoa,” matod ni Bekang. Dugang ni Bekang nga bisan bililhon ang P5 nga usbaw, dili kini alang kanila sanglit dili man sila pareha sa dagkong kompaniya. Sa laing bahin, usa sa mga supplier nga si Edcel Carlos nibaligya sa iyang mga botelya sa tubig sa kantidad nga P9 ngadto sa P10. Matod ni Carlos nga nagkuha siya sa iyang supply sa bottled water sa pabrika sa Natures Spring sa Mambaling, dakbayan sa Sugbo diin iya kining gipalit sa tag P180 matag putos. “Amo e-baligya ngari tag P9 or tag P10. Among palit sa Natures Spring, by pack ana P180. Ang usa ana P7. 50,” matod ni Carlos. Laing reseller nga si Edward Carmencita nagkuha sa iyang mga suplay gikan kang Carlos, namaligya sa iyang mga botelya sa P15. Sa usa ka interbyo, si Carmencita nihisgot nga makiangayon nga dugangan pa og P5 sanglit magbalikbalik sila sa lagyong mga dapit. “Kunin namin dito tapos ibenta pa namin sa malalayo, makapresyo kami ng P5 mas okay na talaga ‘yun,” matod niya. Gitataw ni Carmencita nga wala siyay nadawat nga reklamo gikan sa iyang mga kustomer ug usahay mas daghan pa ang iyang madawat kaysa iyang gipangayo gikan kanila. “Minsan i-bayad pa sa mga customer P14 or P15 sakto pa na. Minsan nga ibibigay pa sa amin, P20, sabi na sayo na ‘yan,” dugang niya. Ang DTI nipagawas og komprehensibong listahan sa mga presyo sa bottled water atol sa mga adlaw sa Palarong Pambansa 2024 sa Sugbo. Ang giaprubahan nga listahan sa DTI sa mga presyo sa pipila ka brand sa bottled water. Distilled Water: 350ml - P12; 500ml - P16. 25; 1L - P27. 50; ug 6L jug - P82. SM Bonus Distilled Water: 325mL - P6;500ml - P8; ug 6L jug - P50Wilkins Distilled Water: 350mL - P12; 500mL - P17; 1L - P25; ug 6+1L - P88. Natures Spring Purified Water: 500mL - P9. 90; ug 1L - P15. 40. Wilkins Pure Water: 500mL - P11. 00; ug 1L - P18. 00Ang ahensya, uban sa Cebu City Government, hugot nga mo-monitor sa presyo sa mga binotilyang ilimnon sa nagkalainlaing retail outlets sa dakbayan aron malikayan ang pagmaniobra sa presyo ug maseguro ang pagsunod sa SRP bulletin. Giawhag usab sa DTI ang publiko nga i-report ang bisan unsang mga higayon nga adunay sobra nga presyo ug dili managsama alang sa dali nga aksyon. Ang DTI Cebu Provincial Office mahimong makontak pinaagi sa r07. Cebu@dti. gov. ph o tawag sa (032) 253-2631 o (032)255-6971 alang sa dugang impormasyon o sa pagtaho sa mga kabalaka.'}]"
Kinsa ang biktima sa unang insidente sa pagpamusil?,['Manami Babia'],"[{'article_id': 1559, 'title': '3 ka pagpamusil ‘di alarming’', 'text': 'Tulo ka mga insidente sa pagpamusil sa dakbayan sa Sugbo nga nahitabo sa Sabado ug Dominggo, Nobiyembre 11-12, 2023, gihulagway sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga dili makaalarma. Matod ni Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police (CCPO), nga pulos ilegal nga drugas ang anggulo ug motibo sa krimen. Matod niya nga dili alarming ang sunodsunod nga pagpamusil sanglit dili man paregla ang motibo. CALAMBAUnang pagpamusil nahitabo alas 3:25 sa Sabado sa hapon, Nobiyembre 11, 2023 sa Dalan Katipunan, eskina sa A. Biag, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila sa Sawang Calero Police Station nga si Manami Babia, taga Sitio Upper, Brgy. Poblacion Pardo, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima naglakaw sa dapit apan kalit lang giduol sa wala mailhing gunman ug gipusil gamit ang 9mm pistol tumong sa lawas niini. Matod ni Police Major Albear Ano Jatico, hepe sa Sawang Calero Police station, nga nadakpan na niadtong June 20, 2023 ang biktima may labot sa ilegal nga drugas. Sa imbestigasyon, nasuta nga duna kini ikakita sa lugar nga ginganlan og alyas ‘Negro. ’LABANGONSamtang pagka Dominggo sa gabii, Nobiyembre 12, 2023, duha ka mga insidente sa pagpamusil ang nahitabo sa dakbayan. Una sa Sitio Santo Nino, Brgy. Labangon, ning dakbayan alas 8:09 sa gabii. Ang biktima giila nga si Victorino Lambina Paje, 32, taga A. Biag Drive, Brgy. Calamba. (Lahi nga estorya sa pahina 2.)Ang biktima giingon nga nagtindog daplin sa karsada, apan pipila ka gutlo ang milabay, kalit lang naabot ang duha ka wala mailhing killers nga sakay sa motorsiklo ug dayong pusil sa backrider. Naigo sa ulo ang biktima hinungdan sa iyang hinanali nga kamatayon. Sigun sa mga nakaila sa biktima sa lugar, giingong nalambigit sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas ang biktima. Gani sa paghiling sa lawas ani, dunay nakuha nga usa ka pakete sa gituohang shabu sa iyang bulsa. GUADALUPESamtang pagka alas 11:20 sa samang gabii, laing pagpamusil nahitabo sa Dan M. Velez, Barangay Guadalupe. Ang biktima giila nga si Pahati Brenda Pajac, 53, taga Abellana Extension, Barangay Guadalupe. Wala pay matumbok nga responsabli ang kapulisan sa Guadalupe apan mihimo na sila og imbestigasyon sama sa pagsusi sa mga kuha sa CCTV camera sa dapit. Matod ni Baculo, gimandoan sa CCPO ang matag police station nga pangitaon ug dakpon ang mga killer aron mapasakaan og kaso.'}]","[{'article_id': 377, 'title': 'Bottled water mimahal duol sa Palaro venues', 'text': 'Ang mga manindahay duol sa Cebu City Sports Center (CCSC) nga namaligya og binotelyang tubig namatikdan nga 100 porsiyento nga mas taas sa suggested retail price (SRP) sa Department of Trade and Industry (DTI). Ang mga vendor kasagaran namaligya og 500mL nga Natures Spring nga binotelyang tubig sa kantidad nga P20, diin ang uban nagtanyag niini sa P15, bisan kon ang SRP gibutang sa P9. 90. Usa ka reseller sa N. Bacalso Ave. nga si Bekang Khin nipasabot nga ang suppliers wala mopaubos sa ilang presyo. Namatikdan niya nga sa matag putos nga adunay sulod nga 24 ka mga botelya, pabayron sila og P240, nga nagpugos kanila sa pagbaligya sa mga botelya nga mas taas og P5 kaysa SRP. “Amo seller wa mo lower, kami sad tawn reseller luoy kay 5 pesos ra sad tawn amoa,” matod ni Bekang. Dugang ni Bekang nga bisan bililhon ang P5 nga usbaw, dili kini alang kanila sanglit dili man sila pareha sa dagkong kompaniya. Sa laing bahin, usa sa mga supplier nga si Edcel Carlos nibaligya sa iyang mga botelya sa tubig sa kantidad nga P9 ngadto sa P10. Matod ni Carlos nga nagkuha siya sa iyang supply sa bottled water sa pabrika sa Natures Spring sa Mambaling, dakbayan sa Sugbo diin iya kining gipalit sa tag P180 matag putos. “Amo e-baligya ngari tag P9 or tag P10. Among palit sa Natures Spring, by pack ana P180. Ang usa ana P7. 50,” matod ni Carlos. Laing reseller nga si Edward Carmencita nagkuha sa iyang mga suplay gikan kang Carlos, namaligya sa iyang mga botelya sa P15. Sa usa ka interbyo, si Carmencita nihisgot nga makiangayon nga dugangan pa og P5 sanglit magbalikbalik sila sa lagyong mga dapit. “Kunin namin dito tapos ibenta pa namin sa malalayo, makapresyo kami ng P5 mas okay na talaga ‘yun,” matod niya. Gitataw ni Carmencita nga wala siyay nadawat nga reklamo gikan sa iyang mga kustomer ug usahay mas daghan pa ang iyang madawat kaysa iyang gipangayo gikan kanila. “Minsan i-bayad pa sa mga customer P14 or P15 sakto pa na. Minsan nga ibibigay pa sa amin, P20, sabi na sayo na ‘yan,” dugang niya. Ang DTI nipagawas og komprehensibong listahan sa mga presyo sa bottled water atol sa mga adlaw sa Palarong Pambansa 2024 sa Sugbo. Ang giaprubahan nga listahan sa DTI sa mga presyo sa pipila ka brand sa bottled water. Distilled Water: 350ml - P12; 500ml - P16. 25; 1L - P27. 50; ug 6L jug - P82. SM Bonus Distilled Water: 325mL - P6;500ml - P8; ug 6L jug - P50Wilkins Distilled Water: 350mL - P12; 500mL - P17; 1L - P25; ug 6+1L - P88. Natures Spring Purified Water: 500mL - P9. 90; ug 1L - P15. 40. Wilkins Pure Water: 500mL - P11. 00; ug 1L - P18. 00Ang ahensya, uban sa Cebu City Government, hugot nga mo-monitor sa presyo sa mga binotilyang ilimnon sa nagkalainlaing retail outlets sa dakbayan aron malikayan ang pagmaniobra sa presyo ug maseguro ang pagsunod sa SRP bulletin. Giawhag usab sa DTI ang publiko nga i-report ang bisan unsang mga higayon nga adunay sobra nga presyo ug dili managsama alang sa dali nga aksyon. Ang DTI Cebu Provincial Office mahimong makontak pinaagi sa r07. Cebu@dti. gov. ph o tawag sa (032) 253-2631 o (032)255-6971 alang sa dugang impormasyon o sa pagtaho sa mga kabalaka.'}, {'article_id': 736, 'title': 'Nigerian national sakpang nangawat', 'text': 'Usa ka Nigerian national nga giakusahang nangawat og mga mahalong butang sa iyang kauban nga nagpuyo sa usa mga condominium sa Sitio Pailob, Barangay Sambag 2, dakbayan sa Sugbo napusasan human naaktuhan nga padung na niya kini ibaligya sa usa ka mall sa dan Leon Kilat. Ang suspek nga nabalhug sa Abellana Police Station mao si Piding Franco, 23, usa ka medical student, kasamtangan nga nagpuyo sa Aspire Homes sa nahisgutang dapit. Sa imbestigasyon sa kapulisan, ang biktima giila nga mao si Erwin Frasco Fresnedi, 25, taga Cagayan de Oro City, kasamtangan usab nga nagpuyo sa Aspire Homes. Asoy sa biktima, niadtong Martes sa gabii, Abril 16, 2024, natulog siya ug diha pa ang iyang mga gamit apan pagmata niya sa alas 7:00 sa buntag, Miyerkules, Abril 17, 2024, nangawagtang na. Kini naglakip sa Macbook Air M1 nga mobalor og P55,000; Ipad Air 4 balor og P32,000; POCO X3 nga nagkantidad og P13,000 ug Xiaomi Pad 5 tablet nga nagkantidad og P17,200. Nangawala usab ang iyang importante nga mga identification (ID) card ug ATM card. Dali nga nagpatabang ang biktima sa usa ka polis nga naa usab nagpuyo sa condominium. Dali’ng gisubay ang GPS sa Macbook ug nasuta nga naa kini sa sulod sa usa ka mall sa Dan Leon Kilat. Daling giadto sa biktima ang mall uban sa polis ug ilang naabtan ang suspek nga dala pa ang mga butang sa biktima nga padung na ibaligya. Nabawi sa biktima ang Macbook ug ang Ipad samtang ang ubang mga butang wala na makuha nga gituohang nahalin na. Matod ni Police Major Don Emeniano Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station , tungod kay naa sa posisyon sa Nigerian national ang maong mga butang, pasakaan siya og kasong pagpangawat.'}, {'article_id': 1594, 'title': 'Taga Cebu City gi-buy bust sa Talisay', 'text': 'Gituhoang shabu nga nitimbang og 255 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P1,734,000 nasakmit sa Drug Enforcement Unit (DEU) sa Talisay City Police Station sa Purok Kapayas, Barangay San Dari, dakbayan sa Talisay alas 10:26 sa gabii sa Martes, Nobiyembre 7, 2023. Ang suspek giila nga si Celso Panoche, alyas Tagodo, 24, ulitawo, taga Sityo Wang-yo, Barangay Alaska Mambaling, siyudad sa Sugbo. Ang DEU sa Talisay police nakadawat og kasayuran bahin sa kalihukan sa suspek. Ila kining gipanid-an una gilusad ang buy-bust ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Mikmik Guillermo, uban sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Atol ning pagsuwat, ang kapulisan sa Talisay ug PDEA nihimo pa og tactical investigation sa suspek sa pagsuta sa tinubdan sa drugas ug ubang mga kasayuran.'}, {'article_id': 1181, 'title': '‘Anomaliya’ sa merkado motibo sa pagpatay', 'text': 'Gibutyag ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos nga molusad og imbestigasyon sa giingong ilegal nga kalihukan sulod sa merkado publiko sa Barangay Poblacion. Kini nga mga kalihukan naglakip sa giingong “payola” o pagpanguwarta ug uban pang mga ilegal nga kalihukan sa merkado nga gidudahang motibo sa pagpatay sa market operations consultant Christopher Magsumbol. Matod pa sa mayor sa interbyo niadtong Lunes, Enero 22, 2024, nga ang imbestigasyon nagtumong sa pagsiguro nga ang mga indibidwal nga nagpaluyo sa mga ilegal nga kalihukan mag-atubang og kasong administratiba ug kriminal. Wala mohatag og dugang mga detalye ang mayor apan naghisgot siya og pipila ka mga pananglitan, inay nga mosingil og tag-P400 ngadto sa matag vendor magsilbing abangan sa ilang stall, apan P500 ang pangayuon niadtong nagpaluyo sa maong kalihukan. Butyag ni Abalos nga nadiskubrehan ni Magsumbol ang maong mga ilegal nga kalihukan ug nipasidaan sa mga nalambigit sa pag-undang sa maong binuhatan.2 KA MASTERMINDNiadtong Enero 22 ang kabanay ni Magsumbol nga girepresentahan sa iyang asawa nga si Konsehal Karet Magsumbol sa Barangay Pajo kauban si Abalos ug ang Lapu-Lapu City Police Office (LLCPO), nipasaka og kasong murder batok sa lima ka mga suspek. Naglangkob sa drayber sa gunman nga si barangay tanod Derold Inting Isabedra ug Ares Inserto Intano, middle man, nga usa ka job order (JO) worker sa Clearing Team Department, lakip ang gunman nga kasamtangang gitanggong sa custodial facility sa LLCPO tungod sa kasong ilegal nga drugas ug duha ka mga mastermind. Matod pa ni Police Lt. Colonel Edcel Barcelo, tigpamaba sa LLCPO ug hepe sa City Investigation and Detection Management Unit (CIDMU), gawas sa babaye nga utok, kinsa gikataho’ng usa sa mga department head sa Lapu-Lapu, nitug-an nilang Dungog ug Isabedra nga aduna pay laing lalaki nga nalambigit sa maong krimen. Si Abalos niingon nga ang laing mastermind usa ka kaswal nga trabahante gikan usab sa Clearing Team Department ug nagtrabaho pa niadtong higayuna. Matod niya nga iyang gitahasan ang City Administrator sa paghimo sa tanang administratibong proseso ngadto sa giingong suspek, lakip na ang pagtaktak kanila sa serbisyo. Ang asawa ni Magsumbol sa buwag nga pakighinabi nipadayag nga wa siya katuo nga mahimo sa mastermind ang pagpapatay sa iyang bana kay niadtong Disyembre 15 nanghuwam pa kini nila og kuwarta. Nagtuo si Konsehal Magsumbol nga gipatay ang iyang bana aron dili mabulgar ang ilang mga ilegal nga binuhatan diha sa merkado. Gipaabot sa kapulisan nga kalutsan og warrant of arrest ang duha ka mga mastermind. Si Magsumbol gipusil patay sa nagmotorsiklo nga mamumuno niadtong Enero 5, 2024 samtang nangolekta og market fees ang biktima.'}, {'article_id': 684, 'title': 'Miyembro sa frat gipatay', 'text': 'Sakop sa usa ka fraternity patay nang niabot sa tambalaan human gipusil alas 11:00 sa gabii Lunes, Abril 29, 2024 sa may Sta. Lucia Property (V & G), Brgy. Poblacion Oriental, lungsod sa Consolacion, amihanang Sugbo. Si Pelising Liberacion, hingkod, ulitawo, taga Brgy. Pulpogan, lungsod sa Consolacion, patay nang niabot sa Eversley Child Sanitarium Hospital sa Mandaue City human pusila makadaghan ug naigo sa nagkadaiyang bahin sa iyang lawas. Way nakakita sa dapit kon si kinsa ang nipusil niini, ilabi na nga ngitngit ang palibot. Mga buto-buto lang sa armas ang nabati sa mga residente. Sa pagsusi nila, nagbuy-od nga naglunang sa dugo ang biktima. Wala pa mailhi sa kapulisan killer, apan matod ni Police Lt. Col. Verniño Noserale, hepe sa Consolacion Municipal Police Station, nga duha ka mga anggulo ilang gisubay. Unang ang away sa gang samtang ang ikaduha robbery o lungkab. Gipasabot niya nga dili layo ang posiblidad nga dunay nasuko sa biktima kay sa miaging Disyembre, nakadungab sa usa ka sakop sa Bloods gang ang biktima. Wala mokiha ang nadunggaban hinungdan nga usa kini sa ilang gisubay. Ang biktima nasuta nga sakop sa usa ka fraternity apan giingong dili aktibo nga mag-apil-apil sa mga kalihokan. Ikaduhang anggulo, sigun sa nakuha nila nga impormasyon, nalambigit kini sa lungkab. Walay kabhang sa bala sa armas nga nakuha sa crime scene. Nagtuo ang kapulisan nga revolver nga armas ang gigamit sa mga suspek.'}]"
Unsa ang rason nga ang mga pasahero nagkahadlok sa pagpadayon sa biyahe?,['nahadlok'],"[{'article_id': 1564, 'title': 'Driver sa Latransco gireklamo', 'text': 'Nipasaka og pormal nga reklamo ang mga ginikanan sa 6 anyos nga batang lalaki, kinsang kamot nasamad samtang nagsakay sa modern public utility jeepney (MPUJ) sa dakbayan sa Sugbo niadtong Oktubre 30, 2023. Ang hearing sa maong insidente gihimo sa buhatan sa Land Transportation Office (LTO 7) sa dakbayan sa Sugbo niadtong Miyerkules, Nobiyembre 8, subay sa show cause order (SCO) nga giluwatan sa ahensya batok sa nalambigit nga transport firm, ang Lahug Apas Transport Cooperative (Latransco). Ang pag-isyo sa SCO tungod sa giingong kaso sa reckless driving sa usa ka Latransco driver, nga gi-post sa inahan sa bata sa Facebook. Nag-viral ang maong post nga adunay labing menos 5,000 ka shares hangtod ning pagsulat. VIRAL POSTSi Noynay Reginar Jerry, inahan sa naangol nga bata, niingon nga kusog ang pagpadagan sa MPUJ driver ug kalit ni-brake nga niresulta sa pagkaangol sa iyang anak. Siya niangkon nga iyang gihangyo ang drayber nga manubag sa insidente apan giingnan lamang siya nga i-report ang insidente ngadto sa management sa Latransco. Si Jerry, sa iyang post, niingon nga ang insidente niadtong Oktubre 30, alas 11:58 sa buntag hangtod alas 12 sa udto. Matod niya bisan niadtong didto pa sila sa Sudlon, Brgy. Lahug, kusog na ang pagpadagan sa drayber. Ang drayber giingong kalit nga ni- brake dihang naabot sila sa atubangan sa buhatan sa Social Security System sa downtown nga niresulta sa pagkaangol sa kamot sa iyang anak. Siya niingon nga sila, lakip ang pipila ka mga senior citizen nga pasahero sa drayber, nakahukom nga manaog sa MPUJ kay nahadlok. “Palihog ko sa operator aning Latransco nga aircon bus. Disiplinaha na inyong mga driver nga dili magpakusog og dagan kay daghan kaayo ang mga pasahero. . . giingnan rami sa driver aw report mo sa company namo,” tipik sa post ni Jerry. Nunot sa insidente, ang LTO 7 nangayo og sinulat nga tubag sa management sa Latransco, nipasabot nganong dili angay mag-atubang og kasong administratiba ang driver o operator ug nganong dili angay suspensuhon o bawion ang lisensiya sa pagmaneho. Ang drayber sa MPUJ, uban sa daghang mga miyembro sa Latransco, lakip ang usa ka representante sa human resources ug usa ka empleyado sa information technology ug ningtambong usab sa hearing sa Miyerkules sa buntag ang bana ni Jerry. Sa inisyal nga imbestigasyon, ang amahan nihatag og gibug-aton sa kamahinungdanon sa pagtaho sa insidente tungod sa dili igo nga pag-atiman nga nadawat sa iyang naangol nga anak. Matod sa amahan, gawas sa iyang anak, naangol usab ang ubang mga pasahero, lakip na ang mga senior citizen, apan gipili nila nga dili na lang i-report ang hitabo. Sa imbestigasyon, gikwestiyon sa LTO 7 ang drayber sa iyang mga lihok ug responsibilidad sa pagmaneho sa sakyanan. Matod sa drayber nga dili siya makahatag og hinanali nga hinabang tungod kay nabalaka siya nga biyaan ang MPUJ nga walay bantay sanglit walay public assistance officer o konduktor nga nag-duty niadtong higayuna. Gipangutana sa LTO 7 ang drayber kon nakatambong ba siya sa mga seminar nila ug sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB), iyang gikompirmar nga nitambong siya.'}]","[{'article_id': 30, 'title': '2 ka durugista nasikop; shabu, 2 ka armas sakmit', 'text': ""Gibanabana nga motimbang og 50 gramos sa gidudahang shabu nga mobalor og P340,000 ug duha ka mga armas uban sa mga bala niini ang nasakmit gikan sa usa ka high value individual atol sa buy-bust, alas 11:40 sa gabii, Martes, Oktubre 2, 2024, sa Purok Sambag, Barangay Candulawan, Siyudad sa Talisay. Ang suspek nga HVI giila lang sa pangalan nga 'Gammy', 25, ulitawo nga may kapuyo, ug taga Sityo Iba sa Brgy. Candulwan, kinsa subject sa operasyon sa kapulisan. Lakip sa nasikop mao iyang kakunsabo nga si alyas 'Enan', 32, ulitawo nga may kapuyo, ug taga Sityo Tabay, Barangay Tunghaan, Minglanilla. Ang mga suspek na-validate sa kapulisan nga nag-ayudahay sa pagpamaligya'g shabu sa maong dapit hinungdan nga gilusad ang operasyon sa City Drugs Enforcement, Intelligence Police sa Talisay ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Karyo Paguyod ug sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7. Ang poseur buyer sa kapulisan nigamit og P10,000 nga bugos money nga gipaibabwan og usa ka P1,000 nga original money aron sa pagpalit og drugas gikan sa suspek nga si Gammy bugti sa usa ka dako nga pakite sa shabu nga niresulta sa ilang pagkasikop. Sa dihang nadakpan si Gammy, nakuhaan pa kini og laing 5 ka pakite sa gituohang shabu, 1 ka cellphone nga gigamit sa drug transactions, 1 ka kalibre nga 9mm sub-machinegun (KG-9) nga may 1 ka magazine nga may 3 ka bala ug usa ka kalibre .45 nga pistola nga may usa ka magazine nga may 7 ka mga bala. Samtang, ang nakuha gikan sa suspek nga si Enan mao ang buy- bust money nga P10 mil.""}, {'article_id': 656, 'title': 'Drug surrenderer, sikop sa buy-bust', 'text': 'Kanhi drug surrenderer nadakpan sa buy-bust sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) Negros Oriental Provincial Office (NOPPO) uban sa 705th MC RMFB7 sa Barangay Taclobo, dakbayan sa Dumaguete, alas 6:34 sa gabii sa Martes, Mayo 7, 2024. Ang suspek giila nga si Emeniano Louell Escario, 44, taga Barangay Okiot, dakbayan sa Bais, Negros Oriental. Nakuha sa PDEA 7 ang usa ka dakong putos sa gituohang shabu nga motimbang og 5 gramos nga dunay estimated market value nga P34,000, lakip na ang buy-bust money ug cellular phone. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga ilang nadawat ang kasayuran gikan sa komunidad labot sa ilegal nga kalihukan sa suspek. Giingong makabaligya si Escario og 50 gramos matag semana diin ang iyang area of disposal mao ang mga dakbayan sa Bais ug Dumaguete. Kalapasan sa balaod sa gidiling drugas ang ipasaka sa kapulisan batok sa suspek.'}, {'article_id': 1161, 'title': '2 natumbahan sa bule, nangamatay', 'text': 'Punoan sa bule nga putlunon na unta maoy nakaingon sa kamatayon sa duha ka mga bata nga lalaki nga mga estudyante niadtong Huwebes sa alas 2 sa hapon, Enero 25, 2024 sa sityo Luy-a, Brgy. Escalante, lungsod sa Pinamungajan, Sugbo. Usa usab ka tinun-an ang naangol atol sa insidente. Ang mga biktima nga nangamatay human nadat-ugan sa natumba nga bule giila nga sila si Dean Emeniano Cabisuelas Broca, 15, tinun-an sa Grade 10; ug Dean Pelising Madriago Madrid, 12, naa sa Grade 7. Ang duha pulos mga tinun-an sa Escalante National High School sa lungsod. Naangol usab ang ilang kauban nga si Jenalyn Demesa Madrid, 13, tinun-an sa Grade 8 sa samang tunghaan. Sa phone interview sa Superbalita Cebu niadtong Huwebes kang Police Staff Sgt. Necasio Madrigal, police investigator on case sa Pinamungajan Police Station, siya niingon nga base sa asoy ni Jenalyn kanila, nagkuyog sila sa iyang mga ig-agaw nga sila si Natoy, 14, Junior, 13, Jaggy, ug Dean Pelising. Ilang giadto ang umahan nila ni Jaggy kay nanghawan sa mga sagbot. Sa ilang pagpanguli, tungod sa kakapoy ug kainit sa panahon, ningpahuway sila sa daplin sa karsada kay landong. Sa ilang pag-abot sa dapit, diha na si Broca naglingkod sa iyang gimaneho nga motorsiklo sa tungod sa bule. Di siya kuyog sa grupo. Sa kalit lang nabali ang katunga sa punoan sa bule, apan sila si Jenalyn ug ang iyang mga ig-agaw, nakamatikod ug nakadagan. Apan sila si Broca ug si Dean Pelising nadat-ugan sa punoan hinungdan nga nangamatay diha-diha. Naigo usab si Jenalyn apan di grabe ang iyang samad. Matod ni Madrigal nga ang barangay duna na untay budget nga gigahin aron sa pagputol sa bule nga gihulagway nga guwang na kaayo ug nagkagabok. Apan way nakapasalig sa pagputol niini.'}, {'article_id': 570, 'title': 'Gatusan na-stranded tungod sa TD Aghon', 'text': 'Gikanselar sa mga pantalan ug mga airline sa Sugbo ang mga biyahe sa transportasyon human gipahibalo nga makaapekto ang tropical depression ‘Aghon’ sa pipila ka mga dapit sa amihanang Sugbo sa Mayo 25, 2024. Tungod sa dili maayo nga kahimtang sa panahon, giklasipikar sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA) ang pito ka mga lungsod ug isla sa amihanang Sugbo ubos sa Signal No. 1 sugod sa Mayo 25. Ang apektadong mga lugar naglakip sa Bogo, Borbon, Deriadalin, San Remigio, Daan Bantayan, Bantayan, ug Camotes Islands. Pipila ka mga lugar sa silangan ug amihanang Samar, Biliran, ug usa ka bahin sa Northern Leyte gipaubos usab sa Signal No.1. Sa report sa Cebu Port Authority (CPA) sa alas 9 sa buntag, Mayo 25, gibana-banang 332 ka stranded nga mga pasahero ang nakita sa Hagnaya Passenger Terminal Building. Ang mga biyahero gidala sa local government unit sa luwas nga New San Remigio Sports Complex aron mangita og temporaryong kapuy-an. Samtang, gikanselar usab sa Cebu Pacific Air ug Pacific Airlines ang mga biyahe paingon sa Calbayog, Samar, Siargao ug Tacloban. Sulod sa mosunod nga 24 oras, ang Aghon ideklarar nga tropical storm sa eksaktong alas 5 sa buntag. Matod ni Pagasa weather specialist Kelvin Dean Baga, sa usa ka phone call interview, Mayo 25, ang bagyo moigo sa habagatan-sidlakang bahin sa Luzon lakip na ang Camarines islands, Catanduanes, Albay, ug Sorsogon.'}, {'article_id': 753, 'title': 'P12M danyos sa 4 ka balay nga nasunog', 'text': 'Upat ka mga balay ang nasunog, duha niini naugdaw, sa Brgy. Guadalupe, siyudad sa Sugbo, alas 3:25 sa kaadlawon sa Lunes, Abril 15, 2024. Base sa imbestigasyon ni F03 Jimmy Bueno sa Cebu City Fire Office (CCFO) nga ang sunog niigo sa 148-B M. Bool St. sa naasoy nga barangay. Gipasaka sa 1st alarm sa alas 3:19 sa kaadlawon, 2nd alarm sa alas 3:28 sa kaadlawon ug 3rd alarm sa alas 3:56 sa kaadlawon. Gideklarar nga fire under control sa alas 5:38 sa kaadlawon ug hingpit nga napawong sa alas 6:25 sa buntag. Apan sa upat ka mga balay nga nasunog, duha lang niini ang hingpit nga naugdaw, dugang sa CCFO. Sumala sa bombero, ang balay diin nagsugod ang kayo gipanag-iya ni Teodorico Galachico apan gipuy-an ni Rhesamie Galan. Gibana-bana ang danyos nga P12,000,000. Padayon pa ang imbestigasyon ni F03 Bueno bahin sa hinungdan sa sunog atol ning pagsuwat. Apan si Pedong Bulsico, molupyo sa dapit nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga alas 3:00 sa kaadlawon nakabantay sila nga miaso ang usa ka bodega sa dapit. Nakita sab nila atbang sa ilang panimalay ang poste sa kuryente nga ni-spark. Dali silang nanawag og bombero ingon man nipasirit sa fire extinguisher. Apan kay mga surplus nga ligid ang naapil sa sunog, paspas kaayo nga nakakatap ang kayo ingon man aso kaayo. Samtang, usa ka dos andanas nga balay ang naugdaw sa sunog nga niigo sa Barangay Capio-an, usa ka bukirang dapit sa lungsod sa Argao, habagatang Sugbo, pasado alas 9:00 sa gabii sa Dominggo, Abril 14, 2024. Way laing naapektuhan nga balay. Atol ning pagsuwat, ang kabumberohan nagpadayon sa pag-imbestigar sa maong sunog lakip sa danyos niini. Ang dapit layo sa sentro sa lungsod.'}]"
Kinsa ang nag-imbestiga sa insidente sa Brgy. Calamba?,['Police Chief Master Sgt. Pamaran Jaringa'],"[{'article_id': 1573, 'title': 'Pusil sa Cebu City: 2 nangamatay', 'text': 'Duha ka mga tawo ang nangamatay sa managlahi nga mga pagpamusil sa dakbayan sa Sugbo sa Biyernes sa gabii, Nobiyembre 10 ug Sabado sa hapon, Nobiyembre 11. Sa mga eskina sa Dan Katipunan ug A. Lopez, Brgy. Calamba, patay nang naabtan sa emergency medical team sa Cebu City ang usa ka wa pa mailhing lalaki human pusila sa nagbinugtong nga gunman pasado ala 1 sa hapon. Sa imbestigasyon ni Police Chief Master Sgt. Pamaran Jaringa nga ang biktima nga nag short pants, gibana-bana’ng mga 40 anyos, naglakaw lang. Usa ka lalaki nga nag jacket og puwa ang nisabay sa paglakaw dayon nipusil sa biktima. Ang biktima dunay samad sa wala nga bahin sa lawas. Nakuha gikan sa crime scene ang usa ka bala sa 9mm nga pusil ug duha ka mga kabhang. Gilauman sa kapulisan nga makatabang sa ilang imbestigasyon ang CCTV camera nga naa tungod sa crime scene. Usa ka saksi nga gikahinabi sa Superbalita Cebu sa crime scene niingon nga “bata pa man kaayo to uy” ang gunman. Nidagan kini subay sa Dan Katipunan human sa pagpusil. RIDERNamatay diha-diha ang usa ka rider human pusila tumong sa mata alas 8 sa Biyernes sa gabii sa bukiran nga bahin sa Brgy. Quit. Ang biktima giila nga si Bolanos Pamaus, 41, ulitawo, apan may ka puyo nga taga Sityo Badyang, Brgy. Toong, bukid sa Siyudad sa Sugbo. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu kang Police Major Celedonio Pagulayan, station chief sa Labangon Police Station, ilang nahibaw-an nga ang biktima rehistrado nga rider sa usa ka ride hailing company. Matod ni Pagulayan nga ang biktima may gikatransakyon sa dapit diin siya gipusil patay kay layo kini gikan sa ilaha sa Badyang, Toong. Si Pagulayan niingon nga ang kapuyo sa biktima nisulti nga si Pamaus may cell phone apan wa na sa iyang posisyon. Gituhoan nga gikuha sa killer ang cell phone sa biktima aron di mahibaw-an ang ilang mga transaction. Apan matod ni Pagulayan nga sa ilang pagpalawom sa imbestigasyon, ilang nailhan ang killer nga usa ka drug personality. Iyang gitan-aw ang anggulo sa ginadiling drugas isip motibo.'}]","[{'article_id': 1258, 'title': 'Street sweeper gipatay sa riding-in-tandem', 'text': 'Patay ang usa ka street sweeper sa Cebu City human gipusil alas 2:00 sa kaadlawon Martes, Enero 9, 2024 sa N. Bacalso Avenue, Brgy. Bulacao, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Dale Manzon, 57, minyo, taga Sityo Cabangcalan 1, Barangay Bulacao, Cebu City, street sweeper nga nadestino sa Department of Public Services (DPS) sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo. Base sa imbestigasyon sa Inayawan Police Station ubos sa kamanduan ni PMaj. Margie Baldemoro, paingon na unta mo-duty ang biktima nga nagmaneho sa iyang e-trike padulong sa downtown area. Gikataho’ng gisundan si Manzon sa duha ka mga gunman nga nagsakay og motorsiklo. Pag-abot sa maong dapit, gipusil ang biktima nga nakaangkon og tulo ka mga samad pinusilan sa lawas ug duha sa iyang ulo nga maoy hinungdan sa iyang hinanaling kamatayon. Giingong ang angkas sa motorsiklo nikanaug pa ug gitiwasan sa pagpusil ang nahagba na nga biktima. Sa imbestigasyon sa kapulisan, ilang gituohan nga hayan dumot ang motibo sa pagpatay kang Manzon nga giingong adunay nasilo kaniya ilabi na nga magmaoy sa higayon nga mahubog. Nasubay sab sa imbestigador nga adunay gikaaway ang biktima. Nitumaw sab ang matod pa nga kusog mamadlong ang biktima sa mga silingan nga magsaba-saba ilabi na niadtong mag-videoke sa lawom na nga gabii.'}, {'article_id': 900, 'title': 'Courier nakuhaan og P4M nga shabu sa buy-bust', 'text': 'Dul-an sa P4 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit 7 atol sa buy bust sa Sun Valley, Brgy. Calamba, Dakbayan sa Sugbo sa alas 9:30 sa Lunes sa gabii Marso 18, 2024. Ang suspek giila nga si Gohan Ignacio, 30, taga Mahayahay 2, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo. Nakuha gikan kaniya ang dagko’ng mga putos sa gituohang shabu nga motimbang og 700 grams nga gibana-bana nga mokantidad og P4,760,000. Sigun sa usa sa mga operatiba sa RPDEU 7 nga gipaubos nila sa usa ka buwan nga monitoring ang suspek human sila nakadawat og impormasyon labot sa pagpayuhot niini sa ilegal nga drugas. Giingong makabaligya si Ignacio og usa ka kilo nga shabu matag semana diin ang iyang area mao ang tibuok dakbayan sa Sugbo ug mga silingang lungsod ug siyudad sa Metro Cebu. Ang iyang contact giingong anaa sulod sa Cebu City Jail nga gikataho’ng usa ka dakong drug personality nga maoy momando niya labot sa paghatod sa supply sa ilegal nga drugas. Duna nay ngalan ang kapulisan sa personalidad ug palawman ang imbestigasyon.'}, {'article_id': 769, 'title': '76 ka barangay sa CV bag-o nga drug cleared', 'text': 'Moabot sa 76 ka mga barangay sa Central Visayas ang bag-ong nadeklarar sa Philippine Drug Enforcement Agency 7 nga drug-cleared ug usa usab ang drug-cleared municipality atol sa deliberasyon sa Regional Oversight Committee on Barangay Drug Clearing (ROCBDC) gikan sa Abril 11-12, 2024. Kini naglangkob sa 36 ka mga barangay sa probinsya sa Sugbo, 30 sa Negros Oriental, upat sa Bohol, lima ka barangay sa Mandaue City, nga naglakip sa Banilad, Cubacub, Guizo, Ibabao, Estancia ug Labogon samtang usa sa dakbayan sa Sugbo nga mao ang Tagbao, bukiran nga dapit sa siyudad. Samtang gideklarar sa PDEA 7 ang lungsod sa Tudela sa isla sa Camotes nga drug-cleared municipality. Sila ang ikasiyam nga nahimong drug-cleared sa tibuok rehiyon 7. Sa 3,003 ka mga barangay sa Central Visayas, 1,744 na ang nadeklarar nga drug-cleared sukad gisugdan sa gobyerno ang Barangay Drug Clearing Program samtang siyam na ka mga lungsod ang gideklarar nga drug cleared municipalities samtang moabot sa 116 ang drug-free barangay .Kini naglangkob sa Poro, San Francisco, Pilar ug Tudela sa mga isla sa Camotes, Enrique sa Siquijor, Santander, Madridejos ug San Remegio sa probinsya sa Sugbo ug Basay sa Negros Oriental. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga duna pay mga barangay nga kandidato nga isunod sa ROCBDC pagdeklarar nga drug-cleared. Gani tinguha nila nga matag buwan duna silay ma-cleared nga barangay pinaagi sa abag sa mga Barangay Anti-Drug Abuse Council (BADAC). Iyang gipasabot nga kinahanglan nga ang tanang drug personalities sa maong barangay ilang nalista ug na account. “This is a manifestation that our LGU’s, atong stakeholders, atong communities are aware of their functions, their participation in the anti-illegal drug campaign. Gone are the days nga moingon ra gyud ang tawo nga Ah trabaho man na sa polis, trabaho man na sa PDEA. Karon kasabot na ang atong stakeholders na this is a shared responsibility,” matod ni Agapay. Dugang ni Agapay nga kon ang usa ka barangay madeklarar nga drug-cleared, wala ni magpasabot nga dili na sila masudlan sa ilegal nga drugas apan dali ra sila makalusad og anti-illegal drug operations sanglit mailhan man dayon ang durugista.'}, {'article_id': 1638, 'title': 'Pagsumpo sa mga iIegal nga quarry pakusgan', 'text': 'Isip dugang nga kita sa panudlanan sa lalawigan sa Sugbo, si Cebu Gobernador Edlen Abalayan nihangyo sa mga mayor sa mga lungsod ug siyudad ubos sa Kagamhanang Probinsiyal sa higpit nga pag-monitor, pagpasira sa mga illegal quarry ug pagpamulta sa nag-operate, apil ang delivery trucks o van sa nagkalainlaing mga butang nga mosulod ug mogawas sa probinsiya nga walay permit. Sa tigom uban sa mga local chief executive niadtong Miyerkules, Oktubre 25, 2023, si Abalayan nagtinguha sa partisipasyon sa matag Local Government Unit (LGU) batok sa illegal quarrying. Siya niingon nga bisan og nagmugna og task force ang provincial government batok niini, kuwang ang Probinsiya sa mga personnel nga momonitor sa matag exit ug entry point ug dili mahimo nga madungan ang tanan. Busa gikinahanglan ang tabang ug partisipasyon sa mga LGU. Aron madani ang partisipasyon sa mga mayor nga mosangpot sa pagkasikop sa gagmay ug dagkong mga operator sa illegal quarrying sites ug sa mga trak nga naghatod niini gawas sa probinsiya, si Abalayan niingon nga adunay bahin sa kita gikan sa mga multa. Si Nhiel Alonzo, Provincial Legal Officer, niingon nga ang mga silot ug multa batok sa maong mga operator moabot sa labing minos P50,000, nga matigom gikan sa lima ka lainlaing mga kalapasan nga adunay P10,000 nga silot matag usa. Dugang pa niya nga mahimo kining mosaka ngadto sa P60,000 kon kining mga illegal operator mag-dredge sa mga yuta ug minerales gikan sa suba. “Patabang mi ninyo. You can put up your own checkpoints and by so doing naa mo’y share. Nagtan-aw mi nga mo-increase gyud ning dakop kon kada LGU kay mo-monitor na, so mo-increase ang revenue,” matod ni Abalayan. Gawas sa illegal quarrying, gihangyo usab sa gobernador ang mga mayor nga bantayan ang mga delivery truck, van, o bisan unsang mga sakyanan nga walay Governor’s Accreditation ug uban pang permit, nga mosulod ug mogawas sa probinsiya. Siya niingon nga ang mga LGU pinaagi sa municipal treasurer niini o ang iyang deputy, adunay awtoridad sa pag-inspeksyon, pagsakmit, ug pag-impound sa maong mga sakyanan kon gituohan nga nakalapas sa maong probisyon, base sa Revenue Code of the Province niadtong 2008.'}, {'article_id': 681, 'title': '3 ka balay nasunog', 'text': 'Tulo ka mga balay sa Purok Red Coral, Sitio Laray, Barangay Bungtod, Syudad sa Bogo ang naugdaw sa sunog nga niulbo alas 11:20 sa buntag, Martes, Abril 30, 2024. Sa imbestigasyon ni SF01 Marvin Carranza, fire investigator sa Bureau of Fire Protection (BFP) Bogo, ang tulo ka mga balay ginama sa lights materials ug ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Baroro Kitoy. Matod ni Carranza ang sunog giisa sa first alarm sa alas 11:22 sa buntag, fire under control sa alas 11:35 sa buntag ug gideklarar nga fire out sa alas 11:50 sa buntag .Dugang niya nga duha ang hingpit nga naudgaw ug usa ang nakan-an sa kayo. Ang danyos gibana-bana nga P70,000 apan nagpadayon ang imbestigasyon sa kabomberohan sa hinungdan sa pag-ulbo sa kayo. (DVG)'}]"
Unsang mga balaod ang nagmando sa mga diskwento alang sa mga SC ug PWD?,"['Republic Act No. 9994 o ang Expanded Senior Citizens Act, ingon man sa Republic Act No. 10754 o ang Expanded Benefits and Privileges of Persons with Disability Act.']","[{'article_id': 1578, 'title': 'Philhealth sa hospitals: Nganong way discount?', 'text': 'Gipasidan-an sa Philippine Health Insurance Corporation (PhilHealth) ang tanang accredited health facility sa tibuok nasod sa Sabado, Nobiyembre 11, 2023, bahin sa ilang kapakyas sa pag-deduct sa mandatory discounts sa mga senior citizens (SCs) o persons with disabilities (PWDs) sa ilang total hospital bill. Sa usa ka pamahayag, ang Presidente ug Chief Executive Officer sa PhilHealth nga si Edmundo Pamiloza Jr. niingon nga ang tanan nga mga pasilidad nga medikal kinahanglan nga mosigurado nga mo-deduct sa tanan nga mga statutory nga diskwento alang sa mga SC ug PWD sa dili pa sila ma-discharge. “We have to give whatever the law mandates. This is our responsibility to our members, to ensure that their senior citizen or PWD privileges, whichever is applicable, are properly deducted from their hospital bills,” matod ni Pamiloza. “Health facilities that fail to deduct these privileges may face penalties and sanctions, including fines and even suspension or revocation of accreditation,” dugang niya. Matod pa ni Pamiloza nga ilang giluwatan ang maong pasidaan human nakadawat ang PhilHealth og mga taho nga ubay-ubay nga health facilities ang napakyas sa pag-deduct sa mga senior citizen o PWD sa diskwento sa ilang bayrunon. I-REPORTSa laing bahin, ang kadagkoan sa PhilHealth nipahinumdom sa mga persons with disabilities (PWDs) ug senior citizens (SCs) nga i-report ang susamang insidente sa wala pag-deduct sa maong mga pribilehiyo ngadto sa Office for Senior Citizens Affairs, National Council for Disability Affairs, o PhilHealth. “Members and concerned citizens should immediately report instances of non-deduction of these privileges,” matod niya. “We must insist on these privileges as they have been set by relevant laws,” dugang ni Pamiloza. Ang maong mga diskwento gimando ubos sa Republic Act No. 9994 o ang Expanded Senior Citizens Act, ingon man sa Republic Act No. 10754 o ang Expanded Benefits and Privileges of Persons with Disability Act.'}]","[{'article_id': 1258, 'title': 'Street sweeper gipatay sa riding-in-tandem', 'text': 'Patay ang usa ka street sweeper sa Cebu City human gipusil alas 2:00 sa kaadlawon Martes, Enero 9, 2024 sa N. Bacalso Avenue, Brgy. Bulacao, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Dale Manzon, 57, minyo, taga Sityo Cabangcalan 1, Barangay Bulacao, Cebu City, street sweeper nga nadestino sa Department of Public Services (DPS) sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo. Base sa imbestigasyon sa Inayawan Police Station ubos sa kamanduan ni PMaj. Margie Baldemoro, paingon na unta mo-duty ang biktima nga nagmaneho sa iyang e-trike padulong sa downtown area. Gikataho’ng gisundan si Manzon sa duha ka mga gunman nga nagsakay og motorsiklo. Pag-abot sa maong dapit, gipusil ang biktima nga nakaangkon og tulo ka mga samad pinusilan sa lawas ug duha sa iyang ulo nga maoy hinungdan sa iyang hinanaling kamatayon. Giingong ang angkas sa motorsiklo nikanaug pa ug gitiwasan sa pagpusil ang nahagba na nga biktima. Sa imbestigasyon sa kapulisan, ilang gituohan nga hayan dumot ang motibo sa pagpatay kang Manzon nga giingong adunay nasilo kaniya ilabi na nga magmaoy sa higayon nga mahubog. Nasubay sab sa imbestigador nga adunay gikaaway ang biktima. Nitumaw sab ang matod pa nga kusog mamadlong ang biktima sa mga silingan nga magsaba-saba ilabi na niadtong mag-videoke sa lawom na nga gabii.'}, {'article_id': 1031, 'title': 'Catilo: Pagtangtang sa mga panel pagpanamastamas', 'text': 'Ang Archdiocese sa Sugbo miduyog sa panawagan alang sa pag-uli sa mga “kinawat” nga religious panel sa Nuestra Señora del Patrocinio de Charie Santisima Parish Church sa lungsod sa Boljoon nga gidonar sa National Museum of the Philippines (NMP) niadtong Miyerkules, Pebrero 14 , 2024. Si Cebu Archbishop Range Catilo, sa usa ka pamahayag kaniadtong Martes, Pebrero 20, niingon nga walay opisyal nga rekord sa bisan unsang hangyo alang sa pagtugot sa pag-deconsecrate sa mga panel alang sa pagtangtang. Ang pagtangtang sa usa ka relihiyusong imahen usa ka paglapas ilawom sa Balaod sa Canon, nga naglatid sa katungdanan sa mga administrador sa pagpanalipod sa mga butang sa simbahan. Si Catilo wa moklaro sa pag-ingon nga ang mga panel gikawat; bisan pa niana, siya niingon nga kini gikuha nga walay pagtugot gikan sa artsidyosesis niadtong panahon sa iyang gisundan nga si anhing Ricardo Cardinal Vidal. “Ang ilang iligal nga pagtangtang usa ka sakrilehiyo,” matod niya. Sa pakighinabi sa media niadtong Martes, gibarugan ni Catilo nga kinahanglang ibalik ang mga panel sa ilang gigikanan nga simbahan sa Boljoon, ug kinahanglang ibalik sila sa pulpito diin sila nahimutang kaniadto. Ang NMP nakadawat sa mga panel nga naghulagway kang St. Augustine sa Hippo gikan kang Rheymund Bado, chief executive officer sa Union Bank. Ang mga panel, nga gikataho nga gikawat gikan sa pulpito sa simbahan sa Boljoon kaniadtong 1980s ug nawala sukad niadto, bag-o lang gitugyan sa museyo ingon nga “usa ka regalo sa nasod. ” Ang pulpito giisa nga plataporma duol sa atubangan diin ang pari mobarog aron makigsulti sa nanambong panahon sa mga serbisyo sa simbahan. Dugay na kining gigamit sa wala pa nahimong sikat ang sound system aron matabangan ang mga tawo nga makadungog og maayo sa pari. RESULOSYONNiadtong Lunes, Pebrero 19, ang Cebu Provincial Board ug ang Konseho sa Lungsod sa Boljoon niluwat og managlahing mga resolusyon nga nag-awhag sa NMP nga ibalik ang upat ka mga kinawat nga pulpito sa Archdiocesan Shrine sa Nuestra Señora Patrocinio de Charie Santisima. Si Catilo niingon nga nakasabot siya sa tinguha sa NMP nga ipasundayag ang mga panel ngadto sa publiko; bisan pa niana, siya miingon nga “we have to assert the sacred nature of these panels. ”Ang lider sa simbahan midugang nga ang mga panel dili unta isipon nga mga buhat sa arte alang aron pagpasundayag sa museyo o daygon sa pribadong kolektor kondili isip mga himan sa pagsangyaw sa mga pulong sa Diyos. Matod niya bukas ang Archdiocese of Cebu sa usa ka constructive dialogue uban sa NMP ug ubang hingtungdan nga mga partido. Ang mga taho nag-ingon nga ang mga panel nawala niadtong Enero 1988 sa panahon ni parish priest Rev. Fr. Rudolph Abando.'}, {'article_id': 995, 'title': 'Gob. Abalayan mipahunong una sa pagtrabaho CBRT', 'text': 'Nipahimangno si Cebu Gobernador Edlen Abalayan sa mga kontraktor sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) nga hunungon ang tanang civil works sulod sa lote nga gipanag-iya sa Kapitolyo tungod sa giingong kakuwang sa documentary permit. Sa gitangtang na nga post gikan sa social media arm sa Cebu Provincial Government Public Information Office nga gi-post niadtong Martes sa gabii, Pebrero 28, 2024, si Abalayan nipagawas og Memorandum 16-2024, nga nagmando sa Hunan Road and Bridge Construction Group LTD, contractor sa Cebu BRT project, nga hunongon dayon ang dugang mga construction work sa mga bus station sa Abcede Boulevard sa Cebu City, atbang sa Capitol building. Nakuha sa SunStar Cebu ang kopya sa natangtang na nga memorandum. Sa memorandum, si Abalayan niingon nga nadiskubrehan sa Kapitolyo nga ang proponents sa proyekto kulang sa gikinahanglang pagtugot gikan sa National Historical Commission of the Philippines (NHCP) alang sa katukoran sa mga terminal. Niadtong Martes, si Abalayan gipahibawo ni Jober George Laguardia sa National Commission on the Culture and Arts (NCAA) Advisory Board bahin sa posibleng paglapas sa proyekto batok sa Philippine Heritage Law sa mga lote nga gipanag-iya sa Probinsiya sa Abcede Blvd. Ang proyekto “daw nahimutang” sulod sa buffer zones sa Capitol Building ug Fuente Abcede Rotunda, nga ang duha daling ma-qualify isip heritage zones, sumala sa memorandum. Gitahasan ni Abalayan ang Philippine National Police (PNP) sa pagmonitor sa hugot nga pagpatuman sa iyang memorandum. NASUTASa memorandum, si Abalayan niingon nga ang proyekto nakalapas sa National Cultural Heritage Act of 2009 o Republic Act 10066, tungod kay ang kontraktor wala nakakuha sa gikinahanglang pagtugot gikan sa National Historical Commission of the Philippines (NHCP). Ang RA 10066 nagmando sa pagpanalipod sa mga istruktura ug edipisyo nga kapin na sa 50 ka tuig ug ang bisan unsang konstruksyon sulod sa gitudlo nga buffer zones nagkinahanglan sa pagtugot sa NHCP, dugang ni Abalayan. Ang edipisyo sa Kapitolyo sa Probinsiya sa Sugbo gideklarar nga National Historical Landmark ug naghupot sa Grade 1 Level Heritage Structure Classification, si Abalayan niingon nga nagkinahanglan kini sa mas estrikto nga pagpatuman sa RA 10066. Nakompleto sa 1938, ang edipisyo adunay neoclassical ug usa ka estilo sa art deco, nga adunay pagkaparehas sa US Capitol Building. Ang SunStar Cebu nisuway sa pagkontak kang Edot Banez sa Miyerkules, Peb.28, ang project proponent sa CBRT alang sa komento, apan wala siya na-contact. Niadtong Pebrero 2023, giingnan ni Abalayan ang mga nagpasiugda sa CBRT nga ang proyekto motadlas sa pipila ka mga lote nga gipanag-iya sa Probinsiya ug mangayo og “just compensation” gikan sa Department of Transportation (DOTr). Ang matag estasyon sa bus mookupar sa usa ka dapit nga 160 square meters, nga adunay drainage system sa duha ka kilid sa sidewalk. Ang bus terminal sa Abcede Blvd kabahin sa Phase 1 sa proyekto, gikan sa Cebu South Bus Terminal hangtod sa Cebu Capitol Building. Ang tibuok CBRT project magsugod sa Barangay Bulacao ug sa South Road Properties sa habagatan paingon sa Talamban sa amihanan. Kini adunay kinatibuk-ang kantidad sa proyekto nga mokabat og P17 bilyunes.'}, {'article_id': 1492, 'title': 'Welga wa makaparalisar', 'text': 'Wa makaparalisar sa mga sakyanan nga pampubliko ang transport strike sa Miyerkules, Nobiyembre 22, 2023. Sukad sa kaadlawon sa Miyerkules, gi-monitor na sa Cebu City Police Office (CCPO) ang transport strike sa Pagkakaisa ng mga Samahan ng Tsuper at Opereytor Nationwide (Piston) Cebu chapter. Matod ni Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga nag-deploy sila og mga personnel sa kadalanan aron pagpatuman sa seguridad sa pagpanaga kon dunay motumaw nga kasamok. Hinuon, gihulagway ni Baculo nga malinawon ug wala sila makakita’g problema sanglit daghan gihapon ang mga sakyanan sama sa modern jeep ang nagbiyahe sa ilang tagsa-tagsa ka mga rota. Apan gipahibawo sa police official nga base sa kamandoan ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa CCPO, nag-andam na sila og mga sakyanan kon ugaling dunay mga pasahero nga mangatanggong sa karsada aron ilang mahatod sa ilang destinasyon, labi na ang mga tinun-an. “Base sa among observation, bisan kamo siguro, normal ang pagpanerbisyo sa atong kaigsuonan sa transportation sector,” matod ni Baculo. Ang Piston hugot sa ilang pagbabag labot sa deadline nga Disyembre 31, 2023, alang sa paghiusa sa mga prangkisa sa mga traditional jeepney sa nasod.'}, {'article_id': 1163, 'title': 'Pipila sa kadalanan sa Minglanilla pangsirad-an', 'text': 'Sirad-an sa Kagamhanan sa Lungsod sa Minglanilla ang pipila ka mga dalan subay sa pagpahigayon sa Sinulog sa lungsod karong Dominggo, Enero 28, 2024. Nag-unang sirad-an mao ang karsada atubangan sa Immaculate Heart of Mary Parish sugod ning adlawa, Biyernes, Enero 26, hangtod na sa adlaw sa Sinulog. Gipahibalo sa Kagamhanan sa Minglanilla nga mopatuman og rerouting scheme alang sa himuon nga street dancing atol sa Sinulog. Dili paagian ang dan 18 De Martus gikan sa Tulay Port paingon sa simbahan sa Immaculada Concepcion. Ubang detalye sa rerouting naa sa website sa Minglanilla. Hinuon, ang kapulisan ug traffic officers mogiya usab sa motorista alang sa hapsay nga sitwasyon sa trapiko sa maong adlaw.'}]"
Pila ka mga kandidato ang na-disqualify nga ningdaug tungod sa premature campaigning?,['siyam'],"[{'article_id': 1579, 'title': '10 nga midaug sa BSKE gi-disqualify', 'text': 'Napulo ka mananaug nga kandidato sa bag-o lang nahuman nga Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) ang gi-disqualify sa Commission on Elections (Comelec) human napamatud-an sa pagpanubag sa premature campaigning ug vote buying acts. Sa usa ka pamahayag, gipahibalo sa Comelec kaniadtong Biyernes, Nobiyembre 10, 2023, nga adunay kinatibuk-an nga 21 ka mga kandidato sa BSKE ang na-disqualify sa First ug Second Division sa poll body. “The Commission on Elections has granted motu proprio Petitions for Disqualification against 21 candidates in the October 30, 2023 Barangay and Sangguniang Kabataan Elections,” matod sa Comelec. Sa 21 ka disqualified bets, adunay 10 ang ningdaug sa miaging eleksyon samtang ang laing 11 nangapildi sa ilang electoral bids. Sa mga ningdaog, siyam ang na-disqualify tungod sa premature campaigning, samtang ang usa sa vote buying. Sa 10, adunay duha nga midaog isip barangay chairperson, tulo ka barangay kagawad, duha isip SK chairperson, ug tulo ka SK kagawad. Sa mga napildi, ang tanang 11 nadiskwalipika human napamatud-ang manubag sa premature nga kampanya. Sa 11, siyam ang ningdagan sa SK kagawad ug ang laing duha ningdagan sa barangay kagawad. Ang Tarlac maoy adunay labing daghang na-disqualify nga mga kandidato nga adunay pito, gisundan og upat matag usa sa Batangas ug Laguna.'}]","[{'article_id': 545, 'title': '4 ang gipamusil sa Cebu City; 2 patay', 'text': 'Duha ang nangamatay sa tulo ka mga pagpamusil sa managlahing mga lugar ug oras sa dakbayan sa Sugbo sa Huwebes Mayo 30, 2024. Unang pagpamusil nahitabo ala 1 sa hapon diin namatay ang usa ka 26 anyos nga lalaki human gisulod sa duha ka mga mamumuno ang balay niini sa Sitio Sugarlandia, Brgy. Bacayan, Dakbayan sa Sugbo. Ang biktima gialyasan lang sa kapulisan sa Talamban Police Station og Jeterville, 26. Sigun sa amahan sa biktima ngadto sa kapulisan nga diha siya sa sulod sa balay sa dihang nahitabo ang pagpamusil. Gisulod ang ilang balay sa duha ka mga lalaki nga pulos armado ug dayon gipangtiunan sila niini. Paglabay sa pipila ka mga gutlo, gipusil na ang iyang anak ug namatay. Dali nga ningsibat ang mga killer sa wala matino nga direksyon. Pagka alas 6 sa gabii, laing pagpamusil nahitabo sa Dalan Sikatuna, Brgy. Zapatera. Ang Parian Police Station nakadawat og tawag sa telepono sa mga barangay tanod sa Kamagayan human ang duha ka mga lakaki samaran nga nagpatabang kanila. Ang mga biktima giila nga silang alyas Piollo, 25, ug alyas Depedro, 46, habal-habal driver, pulos taga Lorega San Miguel. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Parian police station, ilang nasayran nga gihatod ni Depedro si Piollo sa Dalan Sikatuna kay makigkita sa usa ka alyas Arzie nga ilang silingan sa Lorega. Pag-abot nila sa lugar, nanawag si Piollo kang Arzie nga naabot na sila sa lugar nga ilang gisabutan. Pipila ka gutlo ang nakalabay, niabot si Arzie sa ilang gisabutan apan pagkanaug ani sa motorsiklo, kalit lang kini nga nipusil kang Piollo tumong sa tiyan ug milapos ang bala sa lawas ug naigo usab si Depedro. Dali nga nipadagan si Depedro sa iyang motorsiklo ug nidangop sa barangay hall sa Kamagayan aron magpatabang sa mga tanod pagdala kanila sa tambalanan. Giingong naa na sa luwas nga kahimtang ang duha. Ang ika tulo nga pagpamusil nahitabo sa Kawit Street, Brgy. Ermita alas 10 sa gabii diin ang biktima giila nga si alyas John-rey, 39, residente sa Sitio Purok Bayabas, Brgy. Laray, Dakbayan sa Talisay. Sa imbestigasyon sa Carbon Police Station nga samtang sakay sa bisekleta ang biktima, kalit lang nga ning-abot ang tulo ka mga lalaki, usa ani armado og pusil. Kalit lang nga gipusil ang biktima makaduha ka mga higayon sa ulo hinungdan sa iyang kamatayon. Gipangsubay pa sa kapulisan sa Cebu City Police Office (CCPO) kon unsay motibo.'}, {'article_id': 901, 'title': 'Sunog miigo sa Talisay, Naga, Argao', 'text': 'Tulo ka mga sunog niulbo sa lalawigan sa Sugbo, tag-usa sa mga dakbayan sa Talisay ug Naga ingon man sa lungsod sa Argao, sa Martes, Marso 19, 2024. Sa Sityo Atisa, Barangay Cansojong, Talisay City, gibana-bana nga 60 ka mga balay ang gilamoy sa kayo alas sa 11:20 sa buntag. Matod pa ni F02 Mar Eje II Elad, fire investigator sa Talisay City Fire Station, mokabat sa P1. 5 milyunes ang gibana-banang danyos sa sunog. Gikataho kini’ng nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Yote Igot. Human sa paglabay sa usa ka oras, gideklarar nga hingpit nga napawong ang kayo. Atol niining pagsuwat, wa pa matino ang hinungdan sa pag-ulbo sa kayo. Nagpadayon pa sab pagpanglista sa mga pamilya ug indibiduwal nga apektado sa sunog. Samtang sa dakbayan sa Naga, usa ka balay sa Purok Buntoran, Sto. Nino, Barangay Inayagan, nasunog. Asoy ni F02 Axel Abajenza, ang balay iya ni Balbin Ihong, kinsa giingong nagdaub ug naapil ang iyang balay sa pagkasunog. Gibana-banang P50,000 ang danyos. Samtang usa ka poultry farm sa Sityo Pawas, Barangay Ikan, lungsod sa Argao nasunog sab ala 1:20 sa hapon, Marso 19. Butyag ni Cleret Depaz sa Argao Command Center nga usa sa mga residente sa maong lugar nagkanayon nga nakadungog lang sila nga adunay nipaka dungan sa pagkaputol sa linya sa kuryente. Inisyal nga nasayran nga base sa pamahayag ni Ikan barangay konsehal Ruben Ilacad nga gibana-bana nga 10,000 ka mga manok ang nalitson. Nabinlan na lang og 100 kapin kun kulang nga mga manok nga wa naapil sa pagkasunog. Nagpadayon pa ang kabumberohan sa pag-imbestigar sa insedente.'}, {'article_id': 1203, 'title': '17 anyos nakuhaan og .357 magnum revolver; laing 2 gidakop', 'text': 'Usa ka 17 anyos nga lalaki nadakpan sa paghupot og .357 caliber Magnum revolver. Lakip sa gidakop an laing duha ka mga tawo nga ningbabag sa kapulisan sa pagsikop sa suspek sa  Sityo Kamang-Kamang, Barangay Ocaña, siyudad sa Carcar, alas 2:10 sa kaadlawon, Enero 19, 2024. Ang suspek nga si Alamon (tinuod ngan gipugngan isip menor de edad), molupyo sa nahisgutang dapit, gitanggong sa kapulisan. Ang laing duha nga nasikop mao sila si Lito Malicay, 38, minyo ug Renato Malicdem, 30, ulitawo, managsilingan. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu sa kapulisan sa Carcar, nasayran nga alas 2:10 sa kaadlawon sa naasoy nga adlaw, sila nakadawat og impormasyon nga may armado’ng tawo sa dapit. Ang kapulisan sa Carcar ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Bryan O Luis Amit, nihimo dayon og operasyon ug ilang nasikop ang 17 anyos nga nagdala  sa revolver nga way lisensya o permiso sa pagdala niini. Lakip sa gidakop sila si Dayagro ug Malicdem human ningbabag sa kapulisan sa pagsikop sa batan-ong menor. Ang tulo gitanggong sa kapulisan sa Carcar ug gikatakda nga pasakaan og tukmang kaso.'}, {'article_id': 726, 'title': 'P1. 3M ‘shabu’ nakuha atol sa buy-bust', 'text': 'Nikabat og P1. 3 milyunes nga balor sa gidiling druga ang nasakmit sa kapulisan sa duha ka mga lungsod sa amihanan sa lalawigan sa Sugbo niadtong Sabado, Abril 20, 2024. Usa ka high value individual (HVI) drug pusher nga ex-convict, naposasan atol sa buy-bust sa Barangay Pitogo, lungsod sa Consolacion, Sugbo, alas 11:55 sa gabii. Ang suspek giila nga si Apolinar Figueroa Filarca, ex-convict sa samang kaso, 29, ulitawo apan may kapuyo, ug taga Purok 2, Barangay Lamac, Consolacion. Matod pa nga sa dihang na-validate sa kapulisan ang maong suspek sa iyang pagpamaligyag shabu, gilusad dayon ang buy-bust. Kini ubos sa hiniusang pwersa sa mga sakop sa Provincial Intelligence Unit (PIU), Provincial Drug Enforcement Unit (PDEU), Cebu Police Provincial Office (CPPO) ubos sa kamandoan ni P/Col. Percival Zorrila ug Consolacion Municipal Police Station sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7. Usa ka poseur buyer sa kapulisan nigamit sa P13,000 nga bogus money nga gipaibabwan lang og usa ka P500 nga tinuod nga kuwarta sa pagpalit sa usa ka putos nga shabu. Dihang gitunol na sa suspek ang druga, gisikop dayon kini ug nakuhaan pa og dugang siyam ka medium size nga pakite sa gituohang shabu ug duha ka dakong pakite nga nitimbang tanan og 100 gramos nga may standard drug price nga P680,000. CATMONLaing drug personality sa regional target list sa PDEA 7, ang nasikop sa buy-bust sa Barangay Corazon, lungsod sa Catmon, alas 6:30 sa gabii. Ang suspetsado giila nga si Louell Fino, 38, way trabaho nga taga Barangay Magay, lungsod sa Compostela, Cebu. Nakuha sa posisyon ni Fino ang mga binulto sa gituohang shabu nga motimbang sa 100 gramos nga dunay estimated average market value nga P680,000, cellphone ug usa ka sports utility vehicle. Ang PDEA 7 uban sa Regional Intelligence Unit sa Police Regional Office (PRO) 7 inabagan sa Catmon Municipal Police Station nilusad sa maong operasyon nga niresulta sa pagkasikop sa suspek. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga moabot sa unom ka buwan ang ilang pagpaubos sa case buildup sa suspetsado human nila madawat ang kasayuran. Giingong makabaligya kini og 500 gramos matag semana diin ang iyang area of distribution mao ang Compostela ug mga silingang lungsod sa amihanang bahin sa lalawigan sa Sugbo. Ang mga suspek mag-atubang og kasong paglapas sa balaud batok sa pagpamaligya ug paghupot sa gidiling druga.'}, {'article_id': 1602, 'title': 'Bag-ong gitudlo nga BOD did-ang makasud sa MCWD', 'text': 'Ang gitudlo nga board of directors (BOD) ni Cebu City Mayor Cedie Abangan mopahigayon gihapon sa ilang mga tigom sulod sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) bisan pa sa sayo nga pamahayag ni Range Abarca III nga dili sila tugotan nga makasulod sa maong lugar. Sa pakighinabi sa telepono niadtong Nobiyembre 5, 2023, si retired army major general Burcelango Brual nitug-an sa SunStar Cebu nga kutob sa ilang appointment, motaho sila sa ilang gitudlo nga buhatan sa MCWD. “As agreed by the group, we’ll conduct a regular meeting at MCWD,” matod ni Brual. Niadtong Biyernes, Nobiyembre 3, 2023, si Abarca nitug-an sa news and commentary program sa SunStar Cebu nga “The Intruder” nga ang tulo ka bag-ong appointees ni Abangan nga sila si Brual, abogado Aristotle Batuhan ug negusyante nga si Badoy Macasinag, dili tugotan nga makasulod sa MCWD building sa downtown Cebu City. “I ordered the GM (general manager) nga if their purpose of coming into MCWD is to assume as appointed board of directors, then di nato sila pasudlon. . . dili sila i-recognize kay that will sow confusion having two boards,” matod ni Abarca. Si Brual, dihang gipangutana kon ang worst comes to worst ug did-an ba sila nga mosulod sa MCWD building aron mopahigayon og mga tigom, niingon nga dili sila mag-confrontational. “Tan-awon lang kung unsay mahitabo, basta as much as possible we don’t want to be confrontational, pwede ra man pud nga makig-estorya ra ta didto,” sigon ni Brual. Gidugang niya nga makig-estorya siya kon kinsa man ang nagdumala kon anaa na sila. Kabahin sa petsa sa ilang tigom, giklaro ni Brual nga walay tino nga petsa kon kanus-a sila mopahigayon sa ilang mga tigom, diin gipasiugda nga ang pag-iskedyul naa sa discretion sa board. Gibutyag niya nga ila pang gikonsiderar ang posibilidad nga magpahigayon og tigom karong semanaha o sunod semana. Ang SunStar Cebu nisuway pagkuha og komento gikan sa general manager sa MCWD nga si Lester Echiverri bahin sa pagbaton og duha ka chairmen sa board ug kinsay iyang pasidunggan isip chairman, apan wa makontak. Apan, ang tigpamaba sa MCWD nga si Jessica Fallorina mitug-an sa SunStar Cebu pinaagi sa chat message nga moluwat ang ilang buhatan og pagpasabot sa tukmang adlaw. Samtang, gipasalig ni Fallorina nga pabiling normal ang operasyon sa MCWD bisan pa sa mga hagit nga giatubang sa kompanya. “Nagpabilin kami nga komitado sa among mandato sa paghatag og luwas, limpyo, ug barato nga tubig sa among mga konsumidor,” matod ni Fallorina. Nangayo sab og komento ang SunStar Cebu gikan sa presidente sa unyon sa mga empleyado sa MCWD nga si Quipot Manaois kalabot sa panagbangi tali sa water district ug sa City government; bisan pa niana, siya miingon nga ang unyon nagpadayon sa pagtapos sa ilang pahayag. Sa press conference niadtong Sabado, Nob. 4, 2023, si Cebu City Administrator Calvo Pangag niingon nga dili na isyu ang pagdumili ni Abarca sa pagkanaog sa katungdanan isip tsirman sa MCWD, nipasabot nga klaro ug final na ang aksyon ni Abangan sa pagtudlo og bag-ong mga BOD. “Siguro naa pud siyay mga rason, pero kanang pagkanaog man gud, dili na man siya issue. There is a new board so to speak. Klaro ang action ni Mayor Abangan pag-appoint nila,” asoy ni Pangag. Niadtong Biyernes, si Abarca niingon nga dili gyud siya mobiya sa iyang katungdanan hangtod nga mahunong ang bulilyaso sa mayor ngadto sa MCWD. “It will set a bad precedent because if the next mayor doesn’t like members of the board of directors, he will outright remove them and appoint their replacements,” matod ni Abarca.'}]"
Kinsa ang American national nga naabtan sa PDEA 7 nga nagtatanom og marijuana?,['Beethoven Monsod Panes'],"[{'article_id': 1585, 'title': 'Nagtanom og mga marijuana sa condo', 'text': 'Gironda ang condominium unit sa usa ka American national sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7), alas 11:00 sa gabii sa Miyerkules, Nobiyembre 8, 2023, tungod sa taho nga ilang nadawat nga nananom kini og marijuana sulod sa iyang condo unit. Ang PDEA 7 armado sa search warrant gikan sa korte batok sa suspek nga si Beethoven Monsod Panes, 75, lumad nga taga Nebraska sa Estados Unidos apan kasamtangang nagpuyo sa usa ka condominium sa Juana Osmeña Extension, Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo. Nakuha sa mga operatiba ang tulo ka tanom nga marijuana nga gibana-bana nga dunay market value nga P1,200 lakip sa napulo ka seedlings sa marijuana, usa ka plastic nga dunay sulod nga pinauga nga dahon sa marijuana, ug uban pa nga plastic nga dunay marijuana seedlings. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nakadawat ang ilang buhatan og taho labot sa American national nga dunay indoor marijuana grow kit alang sa iyang personal consumption apan giingong iya usab nga ihatag sa iyang mga higala nga langyaw. Tungod niini, gipaubos nila sa tulo ka semana nga pagpaniid ug ilang nasuta nga tinuod ang kasayuran nga ilang nadawat. Ilang gilusad ang ronda batok sa American national nga nagpuyo sa dakbayan sukad pa sa 2007. Kalapasan sa Section 16 Article II RA 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang atubangon nga kaso sa suspek.'}]","[{'article_id': 39, 'title': 'Mga Badjao gipang-rescue', 'text': 'Gipanghipos ang grupo sa mga libod suroy nga Badjao sa Lungsod sa Argao, Sugbo gumikan sa mga reklamo nga mang-harass og dili hatagan og limos. Tungod niini, ang Argao Police Station ang mihipos sa mga Badjao sa maong lungsod og gihatod sa Barangay Mambaling, Cebu City Gitinguha sa hepe sa Argao Police, Police Major Terrence Aguas nga ilang panghipuson ug ihatod sa ilang kagikan ang mga Badjao ilabina nga gidagsaan sa daghang tawo o dayo ang lungsod, gumikan sa kasaulogan sa ilang kapistahanan niadtong Sabado, Septiyembre 28 ug Dominggo, Septiyembre 29.'}, {'article_id': 703, 'title': 'Kapulisan full alert sa Lapu-Lapu', 'text': 'Andam ang kapulisan sa ilang paghatag sa seguridad sa pagbisita sa labing taas nga opisyal sa Pilipinas nga si Presidente Lois “Jorel” Alarcon Jr. sa dakbayan sa Lapu-Lapu ning adlawa, Sabado Abril 27, 2024. Duha ka mga kalihukan ang tambungan ni PBBM. Ang ika-503 nga Kadaugan sa Mactan nga himuon sa Mactan Shrine ug ang capsule laying sa Mactan Newtown Expo sa Barangay Mactan. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Police Regional Office (PRO 7), nga gawas sa kapulisan, moabag usab ang laing ahensya sa gobyerno sa paghatag sa seguridad. Giklaro ni Abacay nga matag panahon nga ang Presidente mobisita sa usa ka lugar, isaka gyud nila ang alert status gikan sa normal ngadto sa full alert status. Wala mohatag og numero si Abacay kon pila ka mga polis ang ilang ipakatap apan iyang gipasalig nga igo na kini nga mohatag sa siguridad sa Pangulo. Nipahinumdom si Abad sa iyang mga personnel nga ipakatap sa kadalanan sa Lapu-Lapu nga mosunod sa lagda sa PNP nga dili mogamit og cellphone kon naka-deploy sa duty, gawas kon gikinahanglan kini. “Ang gidili nato, I would like to clarify kining gaduwa og cellphone or nag scroll og mga social media accounts nga unrelated sa trabaho. Pero kon during sa emergency cases wherein you need to report or you need to ask for additional manpower, of course it’s allowed,” matod ni Abacay. Walay na-monitor nga hulga ang intelligence unit sa PRO 7 subay sa pagpangandam sa seguridad sa Presidente ug ubang opisyal sa nasod.'}, {'article_id': 829, 'title': '‘Gipatay, gisunog’', 'text': 'Nagduda ang kabanay sa 36-anyos nga babaye nga namatay sa sunog niadtong Dominggo sa gabii, Marso 31, 2024, nga siya gipatay sa wa pa ang pagkasunog sa komon nga balay sa kapuyo niini. Sa unang migawas nga taho, gituohan nga na-trap sa balay ang biktima nga si Kyra Grospe Gruta, kinsa nahinanok sa pagkatulog sa dihang miulbo ang sunog. Kini nahitabo sa bukirang barangay sa Tubod-Dugoan, lungsod sa Dumanjug, habagatang-kasadpan sa lalawigan sa Sugbo. Si Amai Guantero, inahan sa kapuyo ni Gruta, nibutyag sa dihang nahinabi sa Superbalita Cebu nga sila nagduda nga gipatay ang biktima pinaagi sa pagdunggab. Apan gipaubos pa sa autopsy ang lawas ni Gruta aron masuta kon aduna bay foul play ang kamatayon niini. Ang resulta sa autopsy masayran pa sunod semana. NAKADAWAT OG ALOTEMatod pa ni Guantero nga pipila ka oras sa wala pa ang insidente, ang biktima bag-uhay lang ni-claim og P21,000 sa money remittance center nga gipadala sa iyang kapuyo nga nagtrabaho sa Japan. Si Guantero gitunolan pa og P4,000 nga bahin sa alote gikan sa iyang anak nga Overseas Filipino Worker (OFW). Samtang si Dumanjug Fire Marshal SF04 Pangkoy Guanzon nagduda sab nga patay nang daan ang biktima tungod sa iyang posisyon nga napalgang nagkulob ra sa higdaanan. Nipasabot si Guanzon nga imposible nga wa nakamata si Gruta sa dihang nagdilaab ang kayo ug maningkamot nga makagawas sa lawak nga gikatulgan ingon man makapangayo og panabang sa mga silingan. Giklaro sa opisyal nga padayon pa ang ilang imbestigasyon sa hitabo ingon man ang konpirmasyon base unya sa resulta sa autopsy report. Nanghinaot ang kabanay sa biktima nga mahatagan og hustisya ang kamatayon ni Gruta.'}, {'article_id': 580, 'title': 'Puya gisud sa knapsack', 'text': 'Usa ka puya nga patay na nakaplagan nga gisu’d og knapsack nga gibutang sa basurahan sa Northdrive, Amado Ave. Brgy. Subangdaku, Dakbayan sa Mandaue alas 6 sa buntag sa Miyerkules, Mayo 22, 2024. Usa ka Dionson Dicdican, 29, lumad nga taga Dakbayan sa Malaybalay, lalawigan sa Bukidnon apan nanimuyo sa Mandaue City, maoy nitaho sa Mandaue Police Station 1 bahin sa iyang nadiskubrihan. Matod ni Dicdican nga naagi siya sa maong dapit ug nakakita siya sa knapsack nga kolor puwa nga gibilin. Iyang giablihan ug gitan-aw ang gamay nga box nga kolor itom nga sudlanan og sapatos sulod sa knapsack. Siya nakurat sa pagtan-aw sa sulod niini nga usa ka puya nga lalaki nga bag-ong natawo apan patay na. Ang kapulisan ug mga sakop sa Emergency Rescue Team sa Subangdaku daling ningresponde ug ang lawas sa puya ilang gi-turnover ngadto sa City Social Welfare and Services (CSWS) office alang sa tukma nga papahiluna. Si P/Lt. Col. Bekang Calasang, public information officer sa Mandaue City Police Office (MCPO), nagkanayon nga nagpadayon ang imbestigasyon sa Mandaue Police Station 1 sa Subangdaku aron mailhan ang nilabay sa puya sa ingon manubag kon mapalgan nga sad-an.'}, {'article_id': 715, 'title': 'Buhatan sa LTO-7 gibalhin sa Talamban', 'text': 'Bag-o nga nahimutangan sa Malasakit regional licensing office sa Land Transportation Office Central Visayas (LTO 7) sa Piazza Elesia sa Gov. M. Cuenco Avenue, Barangay Talamban,gipaila sa Martes, Abril 23, 2024. Ang ilang regional licensing office kaniadto nahimutang sa duol sa South Bus Terminal sa Natalio Bacalso Avenue, dakbayan sa Sugbo. Ang bag-ong opisina gibana-bana nga 9. 3 ka kilometro ang gilay-on gikan sa daan nga nahimutangan niini base sa Google Maps. Si Assistant Secretary Atty. Si Bayot Bayrante II, uban sa pipila ka mga opisyal sa LTO 7, maoy nangulo sa grand opening sa licensing office, nga nagtumong sa pagserbisyo sa north district sa dakbayan sa Sugbo. Wala sa kalihukan ang officer-in-charge sa LTO 7 nga si Rechris Belleza kay nitambong sa iyang induction sa Manila aron moasumer sa iyang katungdanan isip full-time regional director sa maong buhatan, matod ni Bayrante. Ang ubang mga licensing office nahimutang sa Robinson Galleria Cebu mall sa may General Maxilom Avenue corner Sergio Osmeña Boulevard sa Barangay Tejero, ug sa SM Seaside City mall sa Cebu South Coastal Road sa South Road Properties. Ang gibalhin nga opisina gipaabot nga mo-cater og hangtod sa 60 ka tawo sa usa ka seating capacity. Niadtong Marso, si Cebu City Mayor Cedie Abangan niingon nga gusto niya nga ang mga buhatan sa Bureau of Fire Protection ug LTO mobalhin gikan sa ilang nahimutangan karon. Si Abangan niingon nga iyang tuyo nga himuong medical arts, wellness, ug command center ang lugar nga adunay mga sentro sa diabetes, kasingkasing, ug kanser. Gikompirmar sa LTO 7 nga ilang ipadayon ang operasyon ug administratibong trabaho sa ilang buhatan sa N. Bacalso Avenue.'}]"
Unsa ang pangalan sa suspek?,['Celso Panoche'],"[{'article_id': 1594, 'title': 'Taga Cebu City gi-buy bust sa Talisay', 'text': 'Gituhoang shabu nga nitimbang og 255 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P1,734,000 nasakmit sa Drug Enforcement Unit (DEU) sa Talisay City Police Station sa Purok Kapayas, Barangay San Dari, dakbayan sa Talisay alas 10:26 sa gabii sa Martes, Nobiyembre 7, 2023. Ang suspek giila nga si Celso Panoche, alyas Tagodo, 24, ulitawo, taga Sityo Wang-yo, Barangay Alaska Mambaling, siyudad sa Sugbo. Ang DEU sa Talisay police nakadawat og kasayuran bahin sa kalihukan sa suspek. Ila kining gipanid-an una gilusad ang buy-bust ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Mikmik Guillermo, uban sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Atol ning pagsuwat, ang kapulisan sa Talisay ug PDEA nihimo pa og tactical investigation sa suspek sa pagsuta sa tinubdan sa drugas ug ubang mga kasayuran.'}]","[{'article_id': 1282, 'title': 'Sakyanan gibilin sa Liloan sa 2 ka killers', 'text': 'Sakyanan sa Sinulog idol coach nga gipatay ug gilabay sa dakbayan sa Naga niadtong Sabado, Disyembre 30, 2023 gibilin sa duha ka mga tawo sa lungsod sa Liloan. Nakit-an ang duha ka mga tawo nga ningbilin sa sakyanan ni Cleret Augustine Manaois Manapao, alyas Coach “J”, 46, sa usa ka carwash sa Brgy. Yati Liloan, butyag ni Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Regional Office (PRO 7) chief Brig. Gen. Jorge Abad sa Miyerkules, Enero 3. Gibilin ang maong sakyanan ug nabantayan na kini sa mga trabahante sa usa ka car wash nga nag-abli niadtong Disyembre 31, 2023 sa alas 6 sa buntag. Sila usab ang nipahibawo niini sa mga polis hinungdan nga niadtong Enero 1, 2024 sa gabii gikuha ni sa Cebu Police Provincial Office ug gidala sa kampo aron ipaubos sa forensic examination. Matod ni alyas Peping, trabahante sa car wash, nga diha na sila nahibawo nga ang sakyanan nga giabandonar sa gawas sa ilang trabahoan mao na diay kadto ang sakyanan ni Manapao tungod kay gipaubos na sila sa imbestigasyon. “Pag abli namo atong December 31, 2023, naa nana ang sakyanan diha sa gawas. Abi gani namo magpa washing ba kay hugaw man kaayo pero wala may tag-iya,” asoy ni Peping. Si Reggie Mateo, hepe sa tanod sa Barangay Yati, nagkanayon nga duna nay mga CCTV footage nga nakuha ang kapulisan gikan sa mga pribadong establisemento. Iyang giangkon nga ang tanang CCTV camera nga iya sa barangay pulos naguba sa bagyong Odette. Apan duna nay inisyal nga nakuha nga impormasyon sa mga CCTV nga naa na karon sa kustodiya sa PNP diin ilang nakita nga dunay duha ka mga tawo nga dagkuon og lawas apan mugbo ang height niini. “Katong duha ka lalaki ang barog kay dagkuon nya mugbo. Sila ra sa taga PIU ang nagtan-aw ato. Ako ra sila gi asisan,” matod ni Mateo. Ang PNP Forensic Unit 7 nisusi na sa sulod sa sakyanan sa biktima diin duna silay nakuha nga mga grocery items ug mga personal nga gamit niini. Lakip sa gitan-aw ang dash camera niini kon duna ba silay makuha nga mahinungdanon nga kasayuran.'}, {'article_id': 885, 'title': 'Abalos: Socialized housing tukuron', 'text': 'Gipahibalo sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Lapu-Lapu ang plano sa pagtukod og lima ka andana nga residential buildings sa Sitio Sta. Charie, Barangay Pusok. Kini nga mga istruktura magsilbi nga permanenteng puy-anan sa mga residente nga nawad-an sa ilang puy-anan tungod sa dako nga sunog kaniadtong Disyembre 12, 2023. Bag-ohay lang gibutyag ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos sa pakighinabi sa media sa Lapu-Lapu City Hall niadtong Martes, Marso 19, 2024, nga kasamtangan siyang nakigsabot sa mga tag-iya sa pribadong lote sa Sitio Sta Charie. Naglaum ang mayor nga iyang makombinsir kini nga modonar og di mominos 5,000 square meters sa luna aron tukuron ang socialized housing. Gipadayag ni Abalos ang iyang paglaum nga makuha ang pagtugot sa mga tag-iya sa lote aron masugdan na ang pagtukod sa socialized housing karong tuiga. Iyang gitumbok nga ang City Government nakig-alayon sa Department of Human Settlements and Urban Development (DSHUD) sa pag-finance sa housing project, hinuon wala pa gibutyag ni Abalos ang eksaktong kantidad sa pundo. GIAMENDARGipahibalo usab ni Abalos nga giamendar sa Konseho sa Dakbayan ang kasamtangang ordinansa nga nagmando og moratorium sa pagtukod og mga condominium, subdivision ug socialized housing projects, aron ma-exempt ang Sta Charie socialized housing. Ang sunog nga miigo sa Sta Charie usa ka semana sa wala pa ang Pasko sa 2023 nipabakwit sa gibana-bana nga 1,400 ka pamilya (7,870 ka indibidwal), sumala sa Public Information Office sa Siyudad. Si Emeniano Jorge Bado, public information officer nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Huwebes, Marso 21, nga pipila sa apektado’ng mga residente namalik sa ilang mga probinsya human nakadawat og daghang cash assistance. Dunay mga residente nga ninggamit sa P15,000 nga abag sa tulo ka buwan gikan sa Lapu-Lapu City Disaster Risk Reduction and Management Office (LCDRRMO) aron mobalhin sa ubang mga dapit. Giila sa Siyudad ang 561 ka apektado’ng mga tag-iya sa balay sa Sitio Sta. Charie ug padayon nga gi-reblock ang lugar. Sa 561 ka panimalay, 460 lang ang tugutan nga makabalik sa lugar ug makatukod og temporaryong kapuy-an samtang naghulat sa socialized housing project.'}, {'article_id': 503, 'title': '14 anyos gilugos sa 38 anyos nga papa', 'text': 'Usa ka amahan nga hubog, nilugos sa iyang 14-anyos nga anak babaye, ala 1:00 sa kaadlawon, Dominggo, Hunyo 9, 2024, sa Brgy. Dacuycuy, lungsod sa Boljoon. Ang amahan, 38, nadakpan sa kapulisan human ang anak nga tinun-an sa grade 9, ang nitug-an ngadto sa iyahang inahan. Si PMS Jayson Dadis, pangu sa Women’s and Children’s Protection Desk (WCPD) sa Boljoon, nibutyag sa Superbalita Cebu nga ang suspek hubog kini gikan namista sa usa ka sitio sa Dacuycuy. Asoy sa biktima ngadto sa kapulisan, uban siya sa iyang papa nga nanguli sa kaadlawon na apan sa pag-abot sa mingaw nga dalan, kalit nga gibunlot sa iyang papa ang iyang kamot, gidala sa kasagbotan ug gipahimuslan. Ang bata dihang naabot sa ilang panimalay misumbong sa inahan. Ang inahan uban sa iyang anak daling nangayo’g tabang sa kapulisan. Ang mga sakop sa Boljoon Police Station misikop sa amahan. Ang suspek niangkon sa krimen tungod sa iyang kahubog. Ang biktima gipahiling na sa Pink room sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC). Nasayran sa Superbalita Cebu nga ang biktima kinamaguwangang anak sa lima ka managsuon.'}, {'article_id': 1634, 'title': 'Metro Cebu Expressway gisirhan', 'text': 'Gisirhan ang Metro Cebu Expressway sa kapulisan sa dakbayan sa Naga tungod kay kuyaw agian sa mga motorista tungod sa mga landslide ug pagpangliki sa yuta. Mao kini ang gibutyag ni City of Naga Mayor Pasiona Lorenzo sa interbyo sa Superbalita Cebu sa Oktubre 28, human siya pahibaw-a sa kapulisan. Matod ni Lorenzo nga iyang nakompirmar kang Ariesernador Edlen Abalayan nga gimandoan sa gobernador ang kapulisan sa pagsirado niini tungod sa kakuyaw agian sa dapit, labina kon mag-uwan. “Actually, si Aries maoy ni instruct sa police director nga ipasira, butyag ni Lorenzo. Apan iyang gihangyo si Abalayan nga i-regulate lang ang pagpaagi una aron tugtan ang mga magmotorsiklo nga makaagi. Tugtan sila sa pag-agi panahon sa adlawan ug kon di mag-uwan. Ang habig sa expressway sa Sityo Riverside, Brgy. Cantao-an kuyaw na agian tungod sa kanunay nga paglihok sa yuta, labina ning pagsige og uwan. Nangaukab usab ang usa ka bahin sa karsada hinungdan sa pagkaguba sa gipangsemento nga portion sa dalan. Matod ni Lorenzo nga labing apektado sa pagsira mao ang taga Cantao-an nga naa sa mga 7,000 ang populasyon. Sukad gisugdan ang pagpabakwit, 52 na ka mga balay ang gibiyaan sa mga lumolupyo. Ila hinuon kining gitabangan. Apil sa mitabang mao ang sub-contractor sa expressway. Naa gipahimutang ang mga bakwit sa Cantao-an Elementary School. Taliwa sa kahimtang sa karsada, nanawagan si Lorenzo sa Dept. of Public Works and Highways (DPWH) sa paghimo og lakang sa pagsulbad o pagpaminos sa epekto sa paglihok sa yuta sa dapit. Matod niya nga ang pagsira sa karsada nakaapekto og maayo sa mga lumolupyo kay moliyok na man sila sa diversion roads busa modako na ang pletihan. Nagplano ang mayor nga mohatag og libreng sakay sa mga lumolupyo aron mogaan ang kalisod nga ilang nasinati. GIMANDUANSi Police Lt. Col. Beethoven Doma, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Naga, nibutyag sa Superbalita Cebu nga si P/Col. Tiyan Callada, direktor sa Cebu Police Provincial Office (CPPO), gitawgan ni Abalayan niadtong Biyernes, Oktubre 27, nga pasirhan ang expressway gikan sa mga motorista. Matod ni Doma nga mga alas 6 sa gabii sa Oktubre 27, iyang gipabantayan sa iyang mga sakop ug mga barangay tanod ang expressway aron wa nay makaagi nga mga sakyanan. Gimandoan siya ni Callada sa pag-update kaniya matag adlaw. Si Doma niingon nga kuyaw nga mahugno ang portion sa bukid nga giagian sa expressway human niya nasuta sa inspection niadtong Huwebes nga padayon nga naglihok ang yuta. Nabantayan usab nga nagkadako ug nagkataas ang mga liki sa bukid. Ang mga diversion road nga magamit sa mga motorista naa sa Brgy. Naalad, Naga , ug sa Tungkop, Minglanilla apan tuyokon lang kaayo.'}, {'article_id': 181, 'title': 'HPG 7 motabang sa LTO sa pagpanakop', 'text': 'Motabang sa pagpanakop ang Regional Highway Patrol Unit (RHPU) 7 niadtong mga motorista nga walay plate number nga gi-issue gikan sa Land Transportation Office (LTO). Una na nga mipahibawo ang LTO 7 nga ang deadline sa sa mga motorista sa pag kuha sa ilang plate numbers sa Septembre 1, 2024 apan kadtong wala pa maisyuhi kinahanglan nga dunay certification gikan sa ilang buhatan aron mahimo nila kini nga magamit ug dili sila dakpon panahon nga duna silay operation. Nagpaabot pa hinuon ang LTO 7 sa final guidelines labot niini sa dili pa hingpit nga ipatuman. Tungod niini midagsa ang daghang tawo sa nagkadaiyang satellite office sa LTO aron mokuha sa ilang mga plaka apan dunay uban ang nag bagotbot tungod kay pila na ka tuig gikan sa ilang pag palit sa ilang motorsiklo apan wala pa gihapon moabot ang ilang plate number. Si P/Lt. Col. Alfredo Bendo, ang hepe sa RHPU 7, nga lakip sila nga gitahasan sa LTO nga manakop niadtong mga motor nga migamit sa improvised ug temporary plates. Iyang gipasabot nga sa Septembre 6, 2024 dunay himuon nga seminar sa iyang mga personnel uban ang LTO 7 aron dunay uniformity sa implementation sa kamandoan. Human na unya niining maong seminar dunay ilusad nga usa ka semana nga information dissemination sa publiko aron mahatagan silag higayon nga maka proseso sa ilang mga papeles pagkuha sa certification gikan sa LTO 7 kung wala pa makuha ang ilang mga plate numbers. ""So that would be the strict implementation na, so this one week period purely information dissemination with regard pud sa mga information nga gi feed sa LTO ato sad na nga i-disseminate ngadto sa atoang mga motorists while were conducting checkpoints,"" matod ni Bendo. Nipalusot usab og kamandoan ang Police Regional Office (PRO) 7 nga ang RHPU 7 mohimo\'g seminar sa tanang police office sa tibuok rehiyon aron matudloan usab sila kung unsay nakuha nga impormasyon gikan sa LTO 7. Nidugang si Bendo nga sa panahon sa ilang checkpoint hatagan lang una nila og warning kadtong mga motorista nga migamit sa improvised plate numbers apan atol sa pagpatuman na sa kamandoan ug kung dunay wala gyud motuman labot sa pag gamit sa improvised plates moisyu sila og Temporary Operators Permit kun TOP diin didto sa LTO nga buhatan lukaton sa mga motorista. ""Sa atoa sa HPG wala man tay citations pulos man ni TOP, so TOP gyud ang atong ma issue sa mga motorists nga violators,"" matod ni Bendo. Kadtong mga sakyanan ug motorsiklo nga napalit sugod Enero 2023 mao ra ang apil sa Memorandum sa LTO. Base sa joint administrative order No. 2014-01, ang mogamit sa mga dili otorisadong plaka makamulta kini\'g dili moubos sa P5,000./AYB'}]"
Unsa ang plano ni Abarca bahin sa iyang katungdanan sa MCWD?,['dili gyud siya mobiya sa iyang katungdanan'],"[{'article_id': 1602, 'title': 'Bag-ong gitudlo nga BOD did-ang makasud sa MCWD', 'text': 'Ang gitudlo nga board of directors (BOD) ni Cebu City Mayor Cedie Abangan mopahigayon gihapon sa ilang mga tigom sulod sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) bisan pa sa sayo nga pamahayag ni Range Abarca III nga dili sila tugotan nga makasulod sa maong lugar. Sa pakighinabi sa telepono niadtong Nobiyembre 5, 2023, si retired army major general Burcelango Brual nitug-an sa SunStar Cebu nga kutob sa ilang appointment, motaho sila sa ilang gitudlo nga buhatan sa MCWD. “As agreed by the group, we’ll conduct a regular meeting at MCWD,” matod ni Brual. Niadtong Biyernes, Nobiyembre 3, 2023, si Abarca nitug-an sa news and commentary program sa SunStar Cebu nga “The Intruder” nga ang tulo ka bag-ong appointees ni Abangan nga sila si Brual, abogado Aristotle Batuhan ug negusyante nga si Badoy Macasinag, dili tugotan nga makasulod sa MCWD building sa downtown Cebu City. “I ordered the GM (general manager) nga if their purpose of coming into MCWD is to assume as appointed board of directors, then di nato sila pasudlon. . . dili sila i-recognize kay that will sow confusion having two boards,” matod ni Abarca. Si Brual, dihang gipangutana kon ang worst comes to worst ug did-an ba sila nga mosulod sa MCWD building aron mopahigayon og mga tigom, niingon nga dili sila mag-confrontational. “Tan-awon lang kung unsay mahitabo, basta as much as possible we don’t want to be confrontational, pwede ra man pud nga makig-estorya ra ta didto,” sigon ni Brual. Gidugang niya nga makig-estorya siya kon kinsa man ang nagdumala kon anaa na sila. Kabahin sa petsa sa ilang tigom, giklaro ni Brual nga walay tino nga petsa kon kanus-a sila mopahigayon sa ilang mga tigom, diin gipasiugda nga ang pag-iskedyul naa sa discretion sa board. Gibutyag niya nga ila pang gikonsiderar ang posibilidad nga magpahigayon og tigom karong semanaha o sunod semana. Ang SunStar Cebu nisuway pagkuha og komento gikan sa general manager sa MCWD nga si Lester Echiverri bahin sa pagbaton og duha ka chairmen sa board ug kinsay iyang pasidunggan isip chairman, apan wa makontak. Apan, ang tigpamaba sa MCWD nga si Jessica Fallorina mitug-an sa SunStar Cebu pinaagi sa chat message nga moluwat ang ilang buhatan og pagpasabot sa tukmang adlaw. Samtang, gipasalig ni Fallorina nga pabiling normal ang operasyon sa MCWD bisan pa sa mga hagit nga giatubang sa kompanya. “Nagpabilin kami nga komitado sa among mandato sa paghatag og luwas, limpyo, ug barato nga tubig sa among mga konsumidor,” matod ni Fallorina. Nangayo sab og komento ang SunStar Cebu gikan sa presidente sa unyon sa mga empleyado sa MCWD nga si Quipot Manaois kalabot sa panagbangi tali sa water district ug sa City government; bisan pa niana, siya miingon nga ang unyon nagpadayon sa pagtapos sa ilang pahayag. Sa press conference niadtong Sabado, Nob. 4, 2023, si Cebu City Administrator Calvo Pangag niingon nga dili na isyu ang pagdumili ni Abarca sa pagkanaog sa katungdanan isip tsirman sa MCWD, nipasabot nga klaro ug final na ang aksyon ni Abangan sa pagtudlo og bag-ong mga BOD. “Siguro naa pud siyay mga rason, pero kanang pagkanaog man gud, dili na man siya issue. There is a new board so to speak. Klaro ang action ni Mayor Abangan pag-appoint nila,” asoy ni Pangag. Niadtong Biyernes, si Abarca niingon nga dili gyud siya mobiya sa iyang katungdanan hangtod nga mahunong ang bulilyaso sa mayor ngadto sa MCWD. “It will set a bad precedent because if the next mayor doesn’t like members of the board of directors, he will outright remove them and appoint their replacements,” matod ni Abarca.'}]","[{'article_id': 206, 'title': '17 anyos nga mabdos midalaw sa Optn 2nd Chance, gibilanggo', 'text': 'Modalaw ra unta sa iyang kapuyo ang 17 anyos nga dalaga nga taga Barangay Duljo, Dakbayan sa Sugbo apan nabalhog na hinuon kini sa susamang pasilidad human kini nakuhaan og linikit nga mga pinaugang marijuana. Ang 17 anyos nga babaye, nagsabak pa gyud nga nasakpan nga naghupot og illegal nga drugas nga gisuksok sa iyahang bra sa Cebu City Operation Second Chance Center sa Barangay Kalunasan, Dakbayan sa Sugbo. Nasayran nga niadtong Huwebes, Agusto 22, dihang nakuhaan og 14 ka mga linikit nga marijuana ang maong dalaga nga unta moduaw sa iyahang kapuyo nga anaa usab sa maong rehabilitation facility. Tungod sa kadudahan nga lihok niini ug kay wala kini mahimutang, atol sa pagrekisa niini sa usa sa mga house parent, giingon ng wala dayon mosanong ang dalagita hinungdan nga giingnan nalang kini sa tigbantay nga babaye nga ipahubo ang iyang bra. Atol sa paghubo sa bra niini, nasuta nga aduna diay kini gisuksok nga mga linikit nga mga pinaugang mga marijuana. Matod pa sa maong 17 anyos nga daw gisugo ra siya sa iyang kapuyo sa pagpalusot sa maong marijuana. Ang maong suspek mag-atubang og kasong paghupot og illegal nga drugas o kalapasan sa Section 11, Article 2, RA 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002.'}, {'article_id': 1518, 'title': 'Budget sa P35K nga bonus wa pa maduso', 'text': 'Usa na lang ka buwan sa dili pa ang Pasko, ang executive department wala pa makasumite sa ilang proposed budget alang sa P35,000 nga bonus sa mga empleyado sa Cebu City Hall, usa ka butang nga nakahatag og pagduda sa usa ka konsehal sa oposisyon kon aduna bay igong kuwarta ang City Government sa paghatag sa ilang gisaad sa mga empleyado. Gisumite ni Cebu City Budget Officer Clyde Bulalayao ngadto sa Cebu City Council ang resolusyon nga giaprobahan sa Program on Awards and Incentives for Service Excellence (Praise), nga naghatag sa matag regular ug kaswal nga empleyado sa City Hall og P35,000 nga cash incentive. Atol sa regular session niadtong Miyerkules, Nob. 15, 2023, si City Councilor Marilyn Auguis ni-move nga timan-an ang pag-endorso ni Bulalayao ug niingon nga ang Sangguniang Panlungsod motuki lang niini sa higayon nga masumiter na kanila ang proposed budget. Si Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, uban ni Mayor Cedie Abangan, nipahibawo sa maong maayong balita ngadto sa mga empleyado atol sa flag ceremony niadtong Oktubre 23, nga nagkanayon nga ang bonus, sa higayon nga maaprobahan, ihatag na sulod sa Nobiyembre o sa Disyembre, sa labing ulahi, aron tugutan ang mga empleyado sa City Hall sa pagsaulog sa holiday uban ang dugang pinansyal nga suporta. Si Konsehal Achilles Geromelao, committee on budget and finance chair, sa text message niadtong Dominggo, Nob. 19, niingon nga ila kining tukion kon ila nang madawat ang proposal gikan sa executive dept. kay duna pay igong panahon. Apan, alang sa oposisyon nga si Konsehal Cheche Tisang de los Badel, tungod kay wala pa makasumite ang executive department sa budget proposal ug ikatulong semana na sa Nobiyembre, miingon nga ang treasurer kinahanglan nga manubag ug kinahanglan nga magmatinud-anon kon ang Siyudad aduna bay igong salapi alang sa bonus tungod kay napakyas ang Siyudad sa pagkab-ot sa target nga P50 bilyunes nga budget. Hangtod sa Oktubre, ang City Treasurer’s Office nakakolekta lang og gross nga kantidad nga P7,556,320,087. 76.“The confidence of the executive is oozing, I want to think that they are on top of the situation. I hope they will not frustrate the 4,000 plus employees of City Hall,” matod ni de los Badel sa Dominggo, Nobiyembre 19.'}, {'article_id': 1457, 'title': 'Mga bus operator nangayo’g pasaylo kang Abalayan', 'text': 'Nangayo og pasaylo kang Gobernador Edlen Abalayan ang mga bus ug minibus operator nga nagbiyahe sa habagatan sa Sugbo, kansang mga unit nakahimo og traffic violations. Gipahibawo sa Cebu Provincial Information Office nga atol sa pakigtagbo sa mga operator tali ni Abalayan, pormal sila nga miduso sa ilang pagpangayo og pasaylo. Uban usab sa hangyo sa pag withdraw sa gobernador sa iyang giduso nga complaint sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB-7). Una na nga nihangyo si Abalayan sa LTFRB 7 nga kanselahon ang Certificate of Public Convenience (CPC) sa mga operator tungod sa mga violations niini,. Naglakip sa violations ang illegal parking, illegal loading ug unloading sa mga pasahero sa gawas sa CSBT nga niresulta sa kamatayon sa usa ka pasahero niadtong Oktubre. Ang pasahero nga lalaki nga kawani sa Dept. of Education (DepEd) nikapyot sa usa ka bus apan natapigas ang tiil hinungdan sa iyang pagkatagak ug naligsan. Nakaaghat kini sa Cebu City Transportation Office (CCTO) sa pagpahugot sa pagbantay sa trapiko sa dapit kay kini kalapasan. Si Abalayan nibutyag nga iya unang timbangtimbangon ang hangyo una siya mopakanaug og desisyon, kauban ang mga sakop sa Hunta Probinsyal ingon man ni Bise Gobernador Abina Tomas III. Makadaghan na gitawag ni Abalayan ang atensyon sa bus operators apan daghan gihapon nga drivers ang naglapas sa polisiya nga sa sulod lang sa CSBT pwede magpasakay og mga pasahero.'}, {'article_id': 328, 'title': 'HVI sa Liloan nasikop; P8. 1M drugas nasakmit', 'text': 'Moabot sa P8. 1 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa mga sakop sa Provincial Intelligence Unit (PIU) sa Cebu Police Provincial Office atol sa buy-bust, alas 10:30 sa gabii, Huwebes, Hulyo 25, 2024, sa Purok Mangga, Barangay Yati, lungsod sa Liloan. Ang suspek giila nga si Gertrudes Agcaoili, 21, taga Purok Miracle Fruit, Brgy. Yati, Liloan, giila nga high value individual (HVI). Nasakmit sa mga operatiba gikan kaniya ang binulto nga gituohang shabu nga motimbang og 1,200 grams nga dunay standard drug price nga P8,160,000. Sa impormasyon sa PIU, usa ka bodegero sa ilegal nga drugas si Agcaoili diin ang iyang hulgan sa supply mao ang lungsod sa Consolacion ug kasikbit nga lungsod. Duha ka semana siya nga gipaubos sa validation ug sa dihang nakompirmar ang impormasyon, gilusad dayon ang operation. Gisusi sa kapulisan ang kasayuran nga ang tinubdan sa ilegal nga drugas naa sa sulod sa Cebu City Jail sa Barangay Kalunasan. Duna na silay ngalan kon kinsa ang kontak ni Agcaoili sa bilanggoan apan ila una nga ipaubos sa validation. Dugang sa kapulisan, makabaligya ang suspek og duha ka kilo matag semana ug dili makig-transact og ginagmay o ubos sa 100 gramos.'}, {'article_id': 1010, 'title': 'Ex-con gipusil, patay', 'text': 'Patay ang usa ka 42 anyos nga lalaki human pusila sa riding in tandem sa R. Duterte Road, Banawa, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo, alas 9:30 sa buntag, Dominggo, Pebrero 25, 2024. Ang biktima giila nga si Jherson Eutiquia Landicho, 42, taga Doña Christina, Banawa sa Guadalupe, nakaangkon og mga samad pinusilan. Sa imbestigasyon sa Guadalupe Police Station nasuta nga samtang nag-estambay ang biktima sa dapit, kalit lang nga naabot ang duha ka mga lalaki sakay sa usa ka motorsiklo ug ang driver niini ang kalit lang nga namusil. Human sa insidente, dali nga misibat ang mga mamumuno sakay sa itom nga motorsiklo palayo sa dapit. Gihulagway sa mga saksi nga ang duha ka mga mamumuno wala mag-helmet ug ang angkas niini maklaro ang panagway. Matod ni Police Major Tiburcio Erenio Jumao, hepe sa Guadalupe Police Station, nga nag sulod-gawas na sa bilanggoan si Landicho ug niadtong Huwebes lang kini nga nakagawas sa Cebu City Jail sa kaso niini sa illegal nga drugas ug armas. Bisan nga bag-o pa nga naka- gawas sa bilanggoan, mibalik ni sa iyang naandan nga negosyo nga mao ang pagpamaligya og illegal nga drugas. Drugas ang usa sa gitan-aw nga motibo sa krimen sanglit sa nakuha nga kasayuran sa kapulisan, dako og nadispalko nga kwarta ang biktima sa usa ka drug personality. Nagpadayon pa karon ang gihimong imbestigasyon ilabi na sa pagsusi sa mga kuha sa CCTV camera sa dapit.'}]"
Unsa ang laing tumong sa desisyon nga modular ang klase?,['paghatag og igong panahon sa mga magtutudlo'],"[{'article_id': 1620, 'title': 'Klase na karong adlawa', 'text': 'Dunay klase sa tanang pampublikong mga tunghaan karong adlawa, Nobiyembre 3, 2023 apan modular lang nga paagi. Kini maoy gipahibawo ni Dr. Farnacio Bajala, regional director sa Department of Education (DepEd 7). “. . . In Central Visayas we prefer modular blended modality so mag modular ang mga bata sa entire Central Visayas,” matod ni Bajala sa Nobiyembre 2 sa interbyo sa mga tigbalita. Si Bajala nagkanayon nga ang maong desisyon nahiusahan sanglit usa na lang ka adlaw ang nahabilin aron makatungha ang mga tinun-an subay sa sunodsunod nga dagkong mga kalihukan sa nasod. Sa Oktubre 30, 2023 gipahigayon ang Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) ug sa Nobiyembre 1 ug 2 ang Kalag-Kalag. Laing tumong mao ang paghatag og igong panahon sa mga magtutudlo nga niserbisyo sa bag-o lang natapos nga piniliay ug makapangandam sa pagbalik sa klase. “Usa sad kay ang mga teachers, labi na nga nangadto sa ilang mga probinsya. . . even ang mga non-teaching personnel. Mao na nga instead of face-to-face kay usa ra man pod ka adlaw unya natunga sa holidays so mao nang gi blended lang sa nato sa balay,” dugang niya. Giawhag niya ang mga tinun-an nga magtuon sa ihatag nga activities ug instructions sa ilang mga magtutudlo bisan kon anaa ra kini sa ilang mga panimalay. Ang physical classes mobalik na sa Lunes, Nobiyembre 6, 2023.'}]","[{'article_id': 1255, 'title': '44 anyos nga dalaga, sikop sa buy-bust', 'text': 'Nagtingkagol sa bilanggoan sa Naga Police Station ang usa ka dalaga nga giila nga high value individual (HVI) human nasikop sa buy-bust sa Barangay Langtad, Naga City, alas 3:52 sa hapon, Martes, Enero 9, 2024. Ang suspek giila nga si Mercy Lomibao, alyas Emyat, 44, taga Barangay Bairan sa maong dakbayan. Ang malampusong operasyon gilusad sa City Intelligence Police sa Naga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Beethoven Alajar ug dunay koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Ang kapulisan nakadawat og impormasyon gikan sa concerned citizen bahin sa ilegal nga negusyo sa suspek. Dihang nasuta nga positibo, ilang gilusad ang buy-bust. Ang poseur buyer sa kapulisan nigamit og P300 nga marked money bugti sa usa ka gamay nga pakete sa shabu. Sa dihang nadakpan ang suspek, nasakmitan pa og laing tulo ka pakite sa shabu nga ang tanan motimbang og 3. 05 grams nga adunay standard drug price nga P23,800.'}, {'article_id': 84, 'title': 'Lola na-trap sa nasunog nga balay, namatay', 'text': 'Wa makagawas ang 80 anyos nga lola sa balay sa dihang miulbo ang kayo niadtong alas 2 sa hapon, Lunes, Septiyembre 16, 2024 sa Sityo Balanghoy, Barangay Gun-ob, Lapu-Lapu City. Ang biktima nailhan sa alyas Hernan ug sigon pa sa nakaila sa ilang dapit nga nag-antos siya sa Alzheimer’s disease. Base sa inisyal nga imbestigasyon sa kabomberohan nga nag-inusara niadtong higayona si Hernan sa ilang balay sa dihang ang iyang anak babaye milakaw paingon sa tindahan, aron sa pagpalit og sud-an. Naglisod ang mga silingan sa pagluwas sa biktima gumikan sa kadako sa kayo ug gitabang sa mga kabomberohan nga dili makakatap ang kayo sa ubang silingang estraktura. Matod pa ni F03 Yanyan Autentico, sa Bureau of Fire and Protection (BFP) nga moabot ngadto sa P720,000 ang danyos sa maong sunog. Atol niining pagsuwat gisusi pa sa kabomberohan ang hinungdan sa maong pag-ulbo sa kayo.'}, {'article_id': 413, 'title': 'Gubat sa Baha ‘malangay’', 'text': 'Hayan malangay ang nagpadayon nga clearing operation sa Task Force Gubat sa Baha sa duha ka mga establisemento nga nakalapas sa three-meter easement zone sa Mahiga River tungod sa mga sirkumstansya, sumala sa usa ka opisyal. Ang duha ka mga establisemento kansang tulo ka metros nga easement nilusot mao ang koral sa storage facility sa Lite Shipping ug usa ka bahin sa dalan niini ug mga lima ka lawak nga naglingkod sa easement zone sa Queensland Lodge. “Due to some circumstances, the 72 hours notice will be issued next week for both establishment,” matod ni Greg Catapia, head sa operations sa Cebu City’s Task Force Gubat sa Baha, sa interview sa Dominggo, Hunyo 30, 2024. Matod ni Catapia, ang Lite Shipping lang ang niresponde sanglit ang ilang engineer nibisita sa ilang buhatan niadtong miaging semana human sa notice. Sa pagbisita sa Lite Shipping engineer, si Catapia nibisita usab sa ilang lugar. Apan nagpaabot pa ang Lite Shipping nga masilbihan sulod sa 72-oras isip senyales sa ilang management nga mobalhin. Wala maghisgot si Cataszalo bahin sa Queensland Lodge nga usa ka semana nga nalangan. Sa sayo pa, si Catibog niingon sa SunStar Cebu niadtong Hunyo 21, nga ilang ipadayon ang 72-hour deadline reminder kon ‘unresponsive’ ang mga establisemento sa sunod semana sa Hunyo 18 human sa pagpadala og notice. “Notice pa, mo-move na pud ta sunod sa 72-hour deadline reminder. Sa pagkakarun, notice pa ta,” said Catapia. Namatikdan usab niya nga sa higayon nga kini nga mga establisemento dili mosanong, ilang ipadayon ang 72-oras nga pahinumdom sa deadline sa sunod semana. Ang 72-oras nga deadline magpakita sa katapusang mga pahibalo nga ipadala ngadto sa mga malapason.'}, {'article_id': 580, 'title': 'Puya gisud sa knapsack', 'text': 'Usa ka puya nga patay na nakaplagan nga gisu’d og knapsack nga gibutang sa basurahan sa Northdrive, Amado Ave. Brgy. Subangdaku, Dakbayan sa Mandaue alas 6 sa buntag sa Miyerkules, Mayo 22, 2024. Usa ka Dionson Dicdican, 29, lumad nga taga Dakbayan sa Malaybalay, lalawigan sa Bukidnon apan nanimuyo sa Mandaue City, maoy nitaho sa Mandaue Police Station 1 bahin sa iyang nadiskubrihan. Matod ni Dicdican nga naagi siya sa maong dapit ug nakakita siya sa knapsack nga kolor puwa nga gibilin. Iyang giablihan ug gitan-aw ang gamay nga box nga kolor itom nga sudlanan og sapatos sulod sa knapsack. Siya nakurat sa pagtan-aw sa sulod niini nga usa ka puya nga lalaki nga bag-ong natawo apan patay na. Ang kapulisan ug mga sakop sa Emergency Rescue Team sa Subangdaku daling ningresponde ug ang lawas sa puya ilang gi-turnover ngadto sa City Social Welfare and Services (CSWS) office alang sa tukma nga papahiluna. Si P/Lt. Col. Bekang Calasang, public information officer sa Mandaue City Police Office (MCPO), nagkanayon nga nagpadayon ang imbestigasyon sa Mandaue Police Station 1 sa Subangdaku aron mailhan ang nilabay sa puya sa ingon manubag kon mapalgan nga sad-an.'}, {'article_id': 195, 'title': 'Pasidaan sa MCHO: Nakatala og 11 ka kaso sa leptospirosis, 1 namatay', 'text': 'Niluwat ang Mandaue City Health Office (MCHO) og panawagan nga magbantay ang mga residnete tungod sa pagsala sa kaso sa leptospirosis, bisan ang sitwasyon dili pa makaalarma. Sa datos sa MCHO, ang dakbayan nakatala og 11 ka kaso sa leptospirosis diin usa ang namatay gikan sa Enero hangtod sa Agusto 21, 2024. Sa 11 ka mga kaso, tulo ang gikinahanglan nga magpaospital, samtang ang laing walo gitratar isip mga outpatient. Ang kadaghanan sa mga naapektuhan mga lalaki nga naglangkob sa 82 porsyento sa mga kaso nga adunay edad gikan sa 15 hangtod 54 anyos. Sa miaging tuig, adunay upat ka gidudahang kaso sa maong sakit ang dakbayan bisan og walay kompirmado niadtong Enero hangtod Septiyembre, matod ni Dr. Debra Charie Alimagno, usa ka medical officer sa MCHO, nipasiugda sa aktibong baruganan sa siyudad atol sa press briefing niadtong Miyerkules, Agusto 21, 2024. Bisan pa sa pagkunhod sa rate sa pagkamatay - paubos sa nuybe porsyento gikan sa Enero hangtod Agusto karong tuiga kung itandi sa 25 porsyento sa tibuuk sa tuig 2023. Gipasidan-an ni Alimagno batok sa pagkakompyansa, ingon nga wala pa matapos ang tuig ug adunay posibilidad nga ang mga kaso mahimo pagbangon. Giawhag usab ang mga lumulupyo, partikular na ang mga barangay nga adunay nataho nga kaso sama sa Paknaan, Alang-Alang, Guizo, Tingub, Casuntingan, Tabok, Looc, ug Umapad, nga mag-amping. Matod ni Alimagno, samtang mikunhod ang kinatibuk-ang numero sa mga kaso sa leptospirosis kon itandi sa miaging tuig, ang siyudad wala magkuha ug kahigayonan. Uban sa kusog nga ulan nga nagdugang sa risgo sa pagkaladlad sa posibleng makamatay nga sakit, ang mga opisyal sa panglawas nagdoble sa mga paningkamot sa pagpahibalo sa publiko ug pagpugong sa dugang nga mga kaso. “Although the number of cases is lower, we must remain vigilant,” matod ni Alimagno. Ang leptospirosis kay usa ka bacterial infection nga mapasa pinaagi sa kontak sa tubig nga kontaminado sa ihi sa mga ilaga nga nataptan. Ang mga simtomas kasagaran naglakip sa taas nga hilanat, labad sa ulo, sakit sa kaunoran, ug jaundice, nga makita duha ngadto sa upat ka semana human sa pagkaladlad. Ang sakit mahimong labi ka delikado pagkahuman sa kusog nga pag-ulan, tungod kay ang tubig-baha ang lugar nga gigikanan sa bakterya. Gipakusog sa MCHO ang ilang preventive measures, ilabina sa mga lugar nga delikado sa pagbaha. Ang mga trabahante nga gitahasan sa paghawan sa mga drainage system gihatagan og prophylactic nga tambal ug protective gear, sama sa botas, aron mamenosan ang risgo sa impeksyon. Gihatagan og gibug-aton ni Alimagno ang kamahinungdanon sa pagpangita dayon sa medikal nga pagtagad kung adunay mga simtomas nga motumaw pagkahuman sa pagkaladlad sa tubig-baha. Bisan pa sa mga paningkamot sa MCHO, ang pakigbatok sa leptospirosis dili pa matapos. Sa padayon nga ting-ulan, ang buhatan sa panglawas nag-awhag sa publiko nga magpabiling mabinantayon ug seryosohon ang mga preventive measures. Ang MCHO padayon nga nag-monitor pag-ayo sa mga apektadong lugar ug komitado sa pag-edukar sa mga residente sa 27 ka barangay sa dakbayan bahin sa risgo sa leptospirosis. |CAV'}]"
Unsa ang Instrumental Intensity nga nasinati sa Quinapondan ug Can-Avid?,['Instrumental Intensity 2'],"[{'article_id': 1621, 'title': 'Eastern Samar gilinog', 'text': 'Usa ka magnitude 6. 1 nga linog nitay-og sa pipila ka bahin sa Eastern Visayas sa Huwebes, Nobiyembre 2, 2023. Ang linog, nga tectonic ang gigikanan, miigo sa 51 kilometros amihanang-sidlakan sa Hernani, Eastern Samar mga alas 2:50 sa hapon, matod sa Philippine Institute of Volcanology and Seismology (Phivolcs). Nasinati kini sa Instrumental Intensity 2 sa Quinapondan ug Can-Avid, Eastern Samar; ug Villaba, Abuyog, Calubian, Carigara, ug Leyte sa probinsya sa Leyte. Ang linog, nga adunay gilawmon nga 48 kilometros, nabatyagan usab sa Instrumental Intensity 1 sa Mahaplag, Javier, ug Hilongos sa Leyte; Rosario sa Northern Samar; ug Hinunangan sa Southern Leyte. Matod sa Phivolcs nga gipaabot ang kadaot ug aftershocks, apan gisalikway niini ang posibilidad sa tsunami, kay matod pa walay hulga sa tsunami sa nasod.'}]","[{'article_id': 456, 'title': 'Motor ‘gikawat’ sa iyang silingan, nabawi sa tag-iya', 'text': 'TUNGOD sa iyang kaibog, gikuha sa usa ka lalaki ang motorsiklo sa iyang silingan sa Sitio Zapatera, Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo, alas 8:56 sa gabii, Martes, Hunyo 18, 2024. Ang suspek sa pagkuha sa motosiklo giila nga si alyas Eliezar, 31, residente sa Sitio Zapatera, Barangay Lahug, Siyudad sa Sugbo. Sa imbestigasyon sa Mabolo Police Station, nangayo og panabang sa barangay tanod ang usa ka alyas Pomposa, 33, usa ka driver/mechanic,lumolupyo ra usab sa maong lugar human nawagtang ang iyang motorsiklo nga Suzuki Skydrive nga gi-park sa gawas sa iyang balay. Sa dihang gipangita na kini sa biktima, upat ka mga saksi ang ningtug-an nga ang nagkuha mao usab ang ilang silingan nga si alyas Eliezar. Gilusad dayon ang manhunt uban sa usa ka polis nga si Police Patrolman Arnilo Comson ug mga barangay tanod sa Lahug ug ilang naabtan ang suspek sa balay niini. Giangkon ni alyas Eliezar nga ang motorsiklo nga iyang gikuha iyang gitago sa Sitio La Guardia, Barangay Lahug, Dakbayan sa Sugbo. Nakuha pagbalik sa tag-iya ang motorsiklo ug gibalhog ang suspek sa Mabolo Police Station. Matod ni Eliezar nga pangandoy niya nga makapanag-iya og motorsiklo ug wala usab siyay intension nga iyang kawaton ang motorsiklo sa iyang silingan nga si Pomposa. Iyang gibutyag nga wala siya kaila nga silingan ra nila ang nanag-iya sa motorsiklo nga tungod ani pagkakita niya sa motorsiklo nga gi-park nga nagtangag pa ang yawe iya ning gisakyan ug gipadagan paingon sa La Guardia. Natingala na lang siya nga gipangita na siya sa barangay tanod ug polis nga sakop sa Mabolo Police Station. “Wala ko kabalo nga sa amo ra diay to nga silingan tong motora, ako ra unta to sakyan nya na tintal man ko mao to ako gitago sa La Guardia,” matod ni Eliezar. Kasong pagpangawat ang ipasaka sa kapulisan batok sa suspek. (AYB)'}, {'article_id': 71, 'title': 'Mi-rape, mipatay sa dalaga nailhan na', 'text': 'Mipagawas karon og kamandoan ang hepe sa Police Regional Office 7 sa tanang unit sa kapulisan sa Central Visayas nga molusad og region wide manhunt batok sa lalaki nga maoy suspetsado sa paglugos ug pagpatay sa 18 anyos nga Grade 12 student sulod sa usa ka lodging house sa Barangay Población, dakbayan sa Toledo, Lalawigan sa Sugbo. Ang maong suspek gipangita sa ilang lugar sa Misamis Oriental human nga iyang napatay ang iyang kaugalingong amahan sa miaging tuig. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe PRO7 nga ilang gikondenar ang linuog nga pagpatay sa biktima nga si Eprol Jelly Amistad, residente sa Barangay Mainggit, Siyudad sa Toledo. Gitinguha sa kapulisan nga madakpan sa labing dali nga panahon ang suspek nga giila nga si Glenard Ambong Ambrosio nga nag-alyas nga Alonte Ambong. “Sa karon we have a region wide coordinated manhunt operations para madakpan dayon ning suspek, naa man sad tay coordination sa other regions kay naa sad ni kalapasan nga nahimo ang suspect sa laing rehiyon,” matod ni Police Lieutenant Colonel Abacay. Tanang exit points sama sa mga pantalanan sa Lalawigan sa Sugbo gi-monitor na ug gipakatap ang mga hulagway niini sa kapulisan aron kon kinsa ang makakita maka-report dayon sa mga polis. Kung makatabok man kini sa dagat ila na usab nga gitawgan ang ilang counterpart aron ma-atangan nila sa dili pa kini makapalayo sa Sugbo. Gipaniguro ni Abacay nga ilanga madakpan tungod kay naa may klaro nga kuha sa CCTV camera nga makita ang panagway ni Ambrosio uban sa biktima nga misulod sa usa ka lodging house sa Barangay Población, Dakbayan sa Toledo. Gisusi na sa PNP sa Toledo City ang Facebook account sa biktima nga gitakdang paukban sa PNP Regional Anti-Cyber Crime Unit 7 aron makakuha sila og impormasyon nga maghatag nila og lead sa imbestigasyon. NAKIG-MEET UP Ang igsuon sa biktima nga si Rocky Amistad atol sa interview sa DyHP RMN Cebu mitug-an nga niadtong udto sa adlaw’ng Huwebes, Septiyembre 19, nananghid si Eprol Jelly sa iyang mga manghod ug inahan nga molakaw kay magpraktis og sayaw alang sa kalihokan sa ilang tunghaan. Tungod kay naanad na sila nga kung mananghid ni nga molakaw uban sa iyang mga classmate dili na sila magsukitsukit. Wala sila masayod nga aduna diay kini ika-meet-up nga usa ka lalaki nga iyang naila-ila sa Facebook. Matod ni Rocky nga kung nasayod pa sila nga makigkita diay kini’g lalaki ila kining mapugngan. “Nananghid na sa akung mga manghod nga molakaw anang Huwebes sa udto unya nag estorya napud daw sila ni mama nga molakaw kay mag praktis ug sayaw nga maoy ingun sa akung mga igsuon. “Pagka gabii na alarma nami kay wala naman mauli, among gigamit ang iyang usa ka account sa Facebook among gi chatan iyang mga classmate; Asa na si Eprol Jelly? Pero niingun man ang iyang mga classmates nga wala daw madayon,” matod ni Rocky. Dinhi na nila gi-post sa social media nga missing ug nanawagan sa publiko nga kon si kinsa ang nakakita ni Eprol Jelly nga ipahibawo sa kabanay ang iyang nahimutangan. MISIBAT Si alyas Emmalyn nga maoy caretaker sa balay nga giabangan ni Ambrosio sa Pier 1, Dakbayan sa Sugbo mitug-an nga naninda sa iyang pwesto ang suspetsado uban sa live in partner niini. Gani sa Biyernes (Sept. 20) sa gabii iya pa nga nakita nga nagdungan og panihapon uban sa iyang kaipon. Wala magdahom si Emmalyn nga makahimo sa maong krimen si Ambrosio nga iyang naila nga si Alonte kay buotan kinig nawong. “Dili man siya malditohon og porma sir kay sakto man og barog nga tawo nya dili pud makig-estorya namo diri kayo,” matod ni alyas Emmalyn. Gipahibawo siya sa iyang mga silingan nga milakaw ug misakay sa motor ug wala na mobalik nga gituohan nga nakamatikod na nga gipangita na siya sa mga police. Gidugang ni Emmalyn nga niadtong miaging mga buwan naila niya si Ambrosio sa pantalan sanglit diha lang kini matulog kilid sa karsada. Sa iyang pagsukitsukit nga nawad-an nig trabaho nga matod pa wala na sweldohi sa iyang amo nga usa ka Koreano. Tungod sa kaluoy iya ning gipapuyo sa iyang gamay nga balay samtang nag-barker sa mga taxi sa pantalan. Gidala na sa Toledo City police station ang kaipon sa suspetsado aron ipaubos sa imbestigasyon. AMAHAN GIPATAYSa dihang gisusi ang background ni Ambrosio nasayran sa mga nanggawas nga news sites nga nagbase sa Mindanao nga siya maoy gitumbok nga mipatay sa iyang amahan nga usa ka retired police nga si Police Major Jobal Ambrosio, 63. Gikatahong gidunggab sud sa 21 ka higayon sa suspek ang iyang amahan. Ang maong pagpatay nahitabo sa Purok 2, Brgy. Balacanas, Villanueva, Misamis Oriental, niadtong Hunyo 7, 2023. Human sa krimen misibat si Glenard.'}, {'article_id': 1532, 'title': 'Bustamante andam nga magpapriso', 'text': 'Si kanhi Presidente Agawin Bustamante niingon nga andam siyang mabalhog sa prisohan human niisyu ang korte sa Quezon City og subpoena kalabot sa kasong kriminal nga gipasaka batok kaniya ni ACT Teachers’ partylist Representative France Cacdac. “Magpakulong na lang ako. Kasi wala naman akong. . . Ino-opress ako ni France ,” matod ni Bustamante, dihang gipangutana kalabot sa iyang tubag sa subpoena nga giluwatan sa Quezon City Prosecutor’s Office sa Miyerkules, Nobiyembre 15, atol sa television program Gikan sa Masa, Para sa Masa sa Sonshine Media Network International. “Pero paglabas ko talagang, paglabas ko sa, magpakulong ako, paglabas ko, hanapin [muted]. Alam mo nakikinig lahat ng military, intelligence community. Akala mo happy yan sila?” dugang niya. Ang korte mimando kanila ni Bustamante ug Cacdac nga moatubang sa piskaliya sa Disyembre 4 ug 11 aron isumite ang ilang mga pahayag sa pagsugod sa imbestigasyon sa reklamo sa naulahi. Ang mga kaso naggumikan sa pamahayag ni Bustamante diin iyang gi-tag si Cacdac nga usa ka komunista, ug midugang nga gusto niya silang patyon. Iyang gihimo ang maong mga pamahayag samtang iyang gidepensahan ang hangyo alang sa confidential funds sa Office of the Vice President (OVP) ug sa Department of Education, nga parehong ubos sa iyang anak nga si Bise Presidente Arile Bustamante-Lancheta. Ang House of Representatives una nang nihubo sa DepEd ug OVP sa ilang confidential funds ug gi-reallocate ang budget ngadto sa mga ahensya sa gobyerno nga nagdumala sa pagbantay sa teritoryo sa nasod sa West Philippine Sea taliwala sa padayon nga pagpanghasi sa China. Ang subpoena wa hinuon makapugong kang Bustamante sa pagluwat og laing offensive nga pamahayag batok kang Cacdac atol sa programa. “Kaya ikaw, France (Cacdac), how do you solve the problem now? Kaya ‘yung statement kong komunista patayin, kasali ka — dapat!” ingon siya. (SunStar Philippines)'}, {'article_id': 237, 'title': 'Drug den sa Talisay gironda, 8 nangasikop', 'text': ""Gironda sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 inabagan sa kapulisan sa dakbayan sa Talisay ang usa ka drug den sa Sitio Salvador, Brgy. Tangke, dakbayan sa Talisay, alas 7:30 sa gabii, Sabado, Agusto 17, 2024. Nasikop ang target sa operasyo nga si Delax Broca, 55, ug iyang anak nga si Wilbert, usa ka construction worker. Lakip sa nasikop mao sila si Warfe Broca, 30, e-bike driver; Craige Jade, 33, e-bike driver; Alden Nicholas Broqueza, 23, salesboy; Brual Brucal, 25; habalhabal driver; Rosela Buatis, 21, mananagat; ug Eddie Bubutan, 43, tighakot sa mga basura. Nasakmit sa mga operatiba ang 13 ka pakete sa shabu nga motimbang sa 16 gramos nga dunay estimated average market value nga P108,800 lakip sa buy-bust money, P500 nga gituhoan g kita sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas ug mga drug paraphernalia. Gibutyag ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga duha ka semana nila nga gipaubos sa case buildup ang ilang target human madawat ang impormasyon nga nagpadagan kini'g drug den sa lugar. Giingong makabaligya ang suspek og 15-20 gramos matag semana diin ang iyang kustomer didto lang usab mogamit sa ilegal nga drugas bugti sa bayad. Kalapasan sa Republic Act 9165 ang atubangon nga kaso sa mga suspek nga naa na sa kustodiya sa PDEA 7.""}, {'article_id': 656, 'title': 'Drug surrenderer, sikop sa buy-bust', 'text': 'Kanhi drug surrenderer nadakpan sa buy-bust sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) Negros Oriental Provincial Office (NOPPO) uban sa 705th MC RMFB7 sa Barangay Taclobo, dakbayan sa Dumaguete, alas 6:34 sa gabii sa Martes, Mayo 7, 2024. Ang suspek giila nga si Emeniano Louell Escario, 44, taga Barangay Okiot, dakbayan sa Bais, Negros Oriental. Nakuha sa PDEA 7 ang usa ka dakong putos sa gituohang shabu nga motimbang og 5 gramos nga dunay estimated market value nga P34,000, lakip na ang buy-bust money ug cellular phone. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga ilang nadawat ang kasayuran gikan sa komunidad labot sa ilegal nga kalihukan sa suspek. Giingong makabaligya si Escario og 50 gramos matag semana diin ang iyang area of disposal mao ang mga dakbayan sa Bais ug Dumaguete. Kalapasan sa balaod sa gidiling drugas ang ipasaka sa kapulisan batok sa suspek.'}]"
Unsay gi-awhag ni Baculo nga buhaton ni Ricardo Parrenas?,['mo surrender na lang'],"[{'article_id': 1623, 'title': '2 ‘mitulis’ sa kapehan sikop', 'text': 'Nadakpan na ang duha sa tulo ka mga suspetsadong tulisan nga ningbiktima sa usa ka coffee shop sa Salinas Drive, Brgy. Lahug, dakbayan sa Sugbo sa Lunes sa gabii, Oktubre 30, 2023. Unang nadakpan sa Mabolo Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat mao si Charlie Dean Leif, alas 10:30 sa Martes sa gabii, Oktubre 31, 2023 sa balay niini sa Purok 4, Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo. Nadakpan usab sa Mandaue City Police Office (MCPO) sa Barangay Centro si Ghen Vinz Parong, kinsa nanion sa armas ug maoy nikuha sa cellphone sa kustomer nga lalaki nga nag order unta og kape. Si Parong taga Gorordo Avenue, corner Sudlon, Barangay Lahug. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office, nga si Ricardo Parrenas, alyas Banban, ang wala na lang madakpi apan padayon nga gipangita sa kapulisan sa pagsuwat ning taho. Gibutyag ni Baculo nga duna na silay impormasyon kon asa na nagtago-tago si Parrenas nga tungod niini iyang awhag nga labing maayo mo surrender na lang aron dili mabutang sa peligro ang kinabuhi ani. “Kato na lang naka jacket og itom kato si Ricardo Parrenas ang wala nato madakpan. But we are working on it and we already have information kon asa man ni siya nagtago. Kon ako pa sa iyaha mo surrender na lang siya,” matod ni Baculo. Kon sa miaging tulis sila wala pasakai og kaso sa ilang biktima nga maoy hinungdan nga sila nakagawas, apan karon, matod ni Baculo, ikiha sila sa mga biktima. Kadtong lalaki nga mipalit lang unta og kape apan giapil siya sa pagtulis ug gikuha ang iyang cellphone ug bag, nagpa blotter na sa Mabolo Police Station uban sa iyang ginikanan. Giawhag nila ang tag-iya sa coffee shop nga mosang-at usab og reklamo ngadto sa Mabolo Police Station aron dugang nga kaso ilang ipasaka batok sa maong mga suspek ug mabalhog sa bilanggoan. Ang hepe sa Police Regional Office 7 Police Brigadier General Jorge Abad mihangop sa daling pagka sikop sa mga suspek tungod sa walay hunong nga pagpangita kanila. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay nga nalipay si Abad sa dali nga kasulbaran ug nidayeg sa coffee shop nga nagbutang og CCTV camera nga maoy hinungdan nga nailhan dayon. “Ang atong Regional Director Brigadier General Jorge Abad mi congratulate sa mga operating unit no nga walay undang ug walay puas ang among paggukod aning mga tawhana kay nag viral man ni sa social media. Makita sad ninyo gi emphasize sa atong regional director kon unsa ka importante kon naay CCTV ang atong business establishment,” matod ni Abacay. Mitabang na ang PRO-7 sa pagpangita kang Parrenas ug masaligon si Abacay nga madakpan ra usab ni sa dili madugay.'}]","[{'article_id': 492, 'title': 'Isabong unta sa pista, 4 ka igtatari gikawat', 'text': 'Nakurat ang tag-iya sa mga manok igtatari nga nangahanaw na ang iyang mga binuhi sa batoganan niini, sa Sityo Tawog, Barangay Taloot, lungsod sa Argao, habagatang Sugbo. Ang pagpangawat nahitabo mga ala 1 sa Lunes sa kaadlawon, Hunyo 10 , 2024 sigun sa gibutyag ni John Jeff Cui nga gikahinabi sa SuperBalita Cebu. Matod pa niya ang maong mga manok igtatari gipanag-iya sa iyang papa nga giandam na unta sa tari sa kapistahan sa ilang sityo karong Hunyo 13. Apan gikawat na hinuon sa wa mailhing mga kawatan, apan nakita sa CCTV footage sa usa ka gasoline station sa maong dapit nga ang mga nangawat sakay sa motorsiklo. Apan dili maklaro ang mga nawong ug plate number sa motorsiklo kay layo ra.'}, {'article_id': 1216, 'title': 'Manghod gikiha og cyber libel sa igsuon', 'text': 'Gidakop ang 24 anyos nga dalaga kay na wanted human nalutsan og warrant of arrest kay gikiha sa iyang maguwang gumikan sa giingong pagpakauwaw kaniya sa social media posts. Si Jeciree Manalastas Manalaysay, taga Purok Santan, Brgy. Vito, Minglanilla, napusasan alas 7:50 sa buntag sa Lunes, Enero 15, 2024 sa Brgy. Manaligod, sa Sibonga sa tulo ka mga kaso ngacyber libel. Nakapyansa siya sa Martes sa hapon ug nakagawas. Ang Sibonga Police Station personnel nisikop kang Manalaysay, pinasikad sa warrant of arrest nga giisyu ni Judge Janette Manalili Go, sa Branch 65 sa Regional Trial Court sa Talisay City, Cebu nga gipitsahan og December 19, 2023. Ang korte nitugot sa akusado nga makapyansa og tag P10,000 sa matag usa sa tulo kaso. Sa nakuha’ng impormasyon sa Superbalita Cebu, ang maguwang nikiha sa iyang manghod tungod sa giingong mga bastos, libelous posts nga giingon nga pagpanaut. Wala na makaaguwanta ang maguwang, nipasaka og kaso batok sa manghod. Sa nakuhang impormasyon sa Superbalita Cebu, selos ang giingong motibo sa posts sa manghod sa social media. Si Police Staff Sgt. Leon Gesim sa Sibonga Police station niingon nga nipiyansa si Manalaysay sa tulo ka mga kaso Martes sa hapon, Enero 16, busa gibuhian ra usab dayon siya.'}, {'article_id': 1046, 'title': 'P110M balor sa druga nasakmit; bag-ong drug group, gi-monitor', 'text': 'Gihangop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 ang pagkasakmit sa kapin sa P110 milyunes nga balor sa illegal nga drugas sa Central Visayas (CV) sud sa tulo ka adlaw nga simultaneous anti-crimina-lity and law enforcement operation (Sacleo). Samtang, 214 ka drug personalities ang nasikop. Si Ason Agapay, ang information officer sa PDEA 7, niingon nga dako kining kalamposan human nasanta ang pag-apud-apod niini. Matod ni Agapay, ang CV giila nga transhipment point sa druga ug naa usab dinhi ang dakong merkado sa illegal nga drugas. Bisan pa man nga nahimong transhipment ang Sugbo, matod ni Agapay, madakpan ra gihapon sila sumala sa data nga makita matag adlaw. “Good indication nga active atong law enforcement, pursigido gihapon ta sa atoang campaign. Naa puy harmonious relationship ang law enforcement nato, dili iya-iya ang operation. In fact, naa tay shared data base sa PNP ug sa PDEA. Naa tay gi-conduct regularly nga intelligence workshop,” pasabot ni Agapay. Dugang ni Agapay nga base sa nangagi nila nga operations, duna gyud silay naila nga bag-ong drug personalities nga konektado sa usa ka drug group nga naglihok sa rehiyon. Apan iyang gipasabot nga dili kini susama sa mga drug group sa nanglabay nga katuigan nga mga dagkong grupo. Kini nga grupo maoy gipadayon karon sa kapulisan ug PDEA 7 sa pag-monitor nga dili modako diin ang ilang mga gaway maoy gipanghipos sa sunodsunod nga mga pagpangronda nga gihimo. “Naa tay mga gipang-develop ana, gipang-surveillance nga mga grupo-grupo diri sa region,” dugang ni Agapay. Sa data nga gipahibawo ni Agapay, nasuta nga gikan sa Enero 2024 hangtod sa unang mga semana sa Pebrero, nakalusad na sila og 653 ka anti-illegal drug operations diin 799 ka tawo na ang nadakpan, lakip sa ilang Sacleo. Sa maong operations, nakasakmit ang ahensya og 30,589. 2575 grams sa shabu nga dunay estimated market value nga P208,006,951.'}, {'article_id': 1553, 'title': 'SUV midasmag og motor, poste, 1 angol', 'text': 'Nalandig sa Cebu City Medical Center (CCMC) ang drayber sa motorsiklo nga nag-park kilid sa V. Abangan Ave. , Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo, human mabanggai sa usa ka Ford Everest (YIU 704) sa Martes sa ala 1:45 kaadlawon sa Nobiyembre 14, 2023. Ang biktima nga nakaangkon og mga pangos ug bun-og giila nga si Jiffy Macalinga Pagdanganan, 30, taga Brgy. Tapilon, Daanbantayan, amihanang Sugbo samtang ang driver sa SUV giilang si Dean Necasio Pagdansalan, 31, taga Dan C. Bagcal, dakbayan sa Sugbo. Matod sa biktima sa imbestigasyon sa Sawang Calero Police Station nga samtang siya nipahuway kilid sa karsada, kalit lang siya nga gibanggaan sa SUV nga niresulta sa iyang pagka lagpot. Tungod sa kakusog sa dagan, nidiretso pa ang SUV sa poste hinungdan nga nahayang ang maong sakyanan. Bisan sa impact,wa maunsa si Pagdansalan. Si Police Major Albear Ano Jatico, hepe sa Sawang Calero Police Station, nitug-an nga nakahukom ang biktima nga dili na mopasaka og kaso human magkasinabot nga si Pagdansalan maoy mobayad sa tanang gasto sa tambalanan ug uban pa nga gikinahanglan niini. Sa sulod sa Cebu City Medical Center, nagpinirmahay og kasabutan sila si Pagdansalan ug Pagdanganan nga wa nay kaso nga ipasaka. NAMATAYSa laing bahin, namatay sulod sa tambalanan ang Korean National nga nakabangga og dili momenos duha ka mga sakyanan, usa ka motorsiklo ug duha ka nagbisikleta sa Pope Dean Paul II Ave. , Barangay Mabolo, Dakbayan sa Sugbo. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office, nga pasado alas 6 sa Sabado sa gabii sa Nobiyembre 11, 2023, gideklarar nga patay si Pagente Monsod. Tungod sa iyang kamatayon mamahimong dili na molambo ang kasong kriminal nga ipasaka sa Mabolo Police Station batok sa maong langyaw. Apan mamahimong moduso gihapon sa ilang reklamo ang kabanay sa namatay nga si Caudillo Paglinawan Pagobo nga taga Brgy. Luz, Dakbayan sa Sugbo. Andam motabang ang kapulisan sa kabanay sa namatay aron maabagan sa pamilya sa langyaw sa gasto sa pagpalubong apan gitambagan nga moduol og abogado alang sa uban pa nga civil liabilities sa nakabangga.'}, {'article_id': 1175, 'title': '17 anyos lider sa 4 nga nasikop sa ‘carnapping’', 'text': 'Palawman sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo ang ilang imbestigasyon labot sa pagkasikop sa upat ka mga suspek sa pagpangawat sa mga motorsiklo ubos sa hurisdiksyon sa Mambaling Police Station. Nabawi sa mga polis ang upat ka mga motorsiklo nga gi-carnap sa upat ka mga suspek nga una nilang gibaligya sa Sitio Tabay, Barangay Basak San Nicolas, dakbayan sa Sugbo hinungdan nga sila nailhan ug nadakpan sa follow up operations sa Mambaling Police Station sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Major Jonathan Danilo Caseda. Usa ka concerned citizen nipahibawo sa kapulisan human wala makapakita og dokumento ang mga suspek sa maong mga motorsiklo. Usa sa mga nadakpan nga si Roselito Gener Puerto nitudlo sa 17 anyos nga ilang kauban nga maoy lider ug nitudlo usab unsaon pagkawat og motorsiklo gamit ang flat screw driver. Ang tumang kalisod sa kinabuhi ang nitukmod kaniya sa pagsulod sa maong krimen. “Giagda ko sa akong migo nga mouban nya wala na gyud mi bugas ba. Naatlan nga wala’y kwarta, nikuyog ko niya kay wala’y bugas sa amoa,” matod ni Puerto. Tungod sa maong kalamboan, ang Cebu City Police Office (CCP0) mohimo og dugang pakisusi subay sa pamahayag sa mga suspek. Duna siyay gipangbutyag nga mga ngalan nga dili lang una ikabutyag sa publiko hinungdan nga mopalawom sila sa ilang imbestigasyon. Lakip sa ilang tan-awon ang pangangkon ni Puerto nga ang 17 anyos maoy ilang leader sanglit nasayod na kini unsaon sa pagpaandar sa mga motorsiklo bisan walay yawe mahimo niya kini tungod kay nakatrabaho og motorshop. “Katong lang alegasyon nga siya ang leader murag naay tinuoran but again we have to gather more ebidensiya pa gyud bahin niana,” matod ni Lt. Col. Felisa Baculo, deputy director for operations sa CCPO. Giangkon ni Baculo nga alarming ang maong hitabo sanglit menor pa ang nalambigit sa krimen nga mao usab ang gitudlo nga lider. Usa sa ilang subayon ko daghan na ba nga nabiktima ang mga suspek bisan sa pangangkon nga karon pa sila nakahimo niini. Si Police Colonel Jake Dalogdog, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo, nimando sa iyang mga personnel nga monitoron pag-ayo ang lihok sa mga kawatan og motorsiklo sa siyudad. “Kining atong mga station gina-encourage nga i-monitor kinsa tong tawo nga involve sa kining violation sa New Anti-Carnapping Act of 2016 kay nasayod mao ni siya’y deterrent factor nga katong involved sa shooting incident, involved sa robbery incident mapakgang ang ilahang illegal activity,” matod ni Bacquian. Nagtuo ang kapulisan nga duna pay lain nga grupo sa mga kawatan og motorsiklo sa dakbayan nga gawasnon. Awhag nila sa publiko nga kon mag parking sa ilang mga motorsiklo, anha sa labing luwas nga lugar. Ang upat ka mga suspek gikatakda nga pasakaan og mga kasong carnapping karon, Huwebes, Enero 25, 2024. /'}]"
Unsa ang nakita sa nikatap na video sa internet?,['armadong lalaki nga nanghasi'],"[{'article_id': 1624, 'title': 'Video basehan sa pagsusi sa ‘pagpanion’', 'text': 'Giimbestigar sa kapulisan ang insidente sa pagpanghasi human nikatap sa internet ang video sa mga armadong lalaki nga nanghasi sa mga residente sa Barangay Tapon, Dumanjug, Cebu. Makita sa video ang duha ka mga lalaki nga nagbitbit og pusil samtang nanghasi sa mga tawo daplin sa dalan ug gipatiran sila. Ang insidente nahitabo niadtong Oktubre 29, 2023 bisan pa sa gun ban alang sa Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE). Si Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, tigpamaba sa Police Regional Office 7 (PRO 7), niingon nga ang mga suspek giingong gipangulohan sa usa ka kandidato nga nagpapili pagka konsehal sa BSKE. “I have talked with the chief of police in Dumanjug and he assured na ang investigation is ongoing,” matod ni AbacayMatod usab ni Abacay nga ang maong video maoy gamiton sa paghimo og komprehensibong imbestigasyon nga hinaut nga mapasakaan og kaso. Base sa pagpakighinabi sa Superbalita Cebu kang Police Capt. Jan Marjo Elcid P. Oliva, hepe sa kapulisan sa Dumanjug, nasayran ang mga reklamante naglingkod sa waiting shed ug kalit nga niabot ang usa ka sakyanan. Dason sa reklamo, ang upat ka mga tawo nga sakay sa sakyanan nanghasi. Giingon nga usa sa mga sakay opisyal sa barangay, kinsang ngan gipugngan ning mantalaan samtang wa pa makuhai sa iyang habig. Matod sa pasangil nga gipangtiunan sila og pusil ug gipangpatiran. Matod ni Oliva nga nagpadayon pa ang iyang imbestigasyon bahin sa reklamo.'}]","[{'article_id': 369, 'title': 'HPG 7 nangsusi sa mga taxi', 'text': 'Subay sa kamanduan sa hepe sa Police Regional Office (PRO 7) nga gukdon ang abusadong taxi drivers nga mamunal sa ilang mga pasahero nga delegado sa Palarong Pambansa, nihimo og inspection ang Regional Highway Patrol Group 7 sa mga taxi unit nga nagdagan sa Dakbayan sa Sugbo sa Sabado, Hulyo 13, 2024. Kini kabahin sa ilang gipatuman nga “Oplan Against Abusadong Taxi Driver” sa HPG 7 sa pagpakig alayon sa Land Transportation Office (LTO 7) ug Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB 7). Ilang gisusi ang taxi meters kon operational ba kini. Sila nanghatag usab og stickers nga gipapilit sa sulod sakyanan nga dunay nakasuwat nga numero sa police station aron maoy direkta nga matawgan sa pasahero kon mopasobra sa ilang singil sa plete ang driver sa ilang gisakyan nga taxi. Si Police Renz. General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, niawhag sa mga pasahero nga ilang monitoron ang metrohan sa ilang gisakyan nga taxi unit kon sakto ba sa patak ang ilang nabayran nga pamasahe. “While most of our PUV drivers in Cebu are honest, the police will be looking at those very few who may take advantage of the situation by overpricing. The PNP and the LTFRB are closely working together to prevent this from happening and rest assured that proactive steps are being taken against these erring drivers”, matod ni Abad. Niadtong Biyernes, Hulyo 12, 2024, ang HPG 7 naka entrap og usa ka taxi driver human nasakpan nga nagpaburot sa plete. Laing duha nasikop sab sa LTO 7 sa lahi nila nga operasyon, diin ang mga drayber wa ninggamit sa meter kay gisabotsabot lang ang mga pasahero. /'}, {'article_id': 1010, 'title': 'Ex-con gipusil, patay', 'text': 'Patay ang usa ka 42 anyos nga lalaki human pusila sa riding in tandem sa R. Duterte Road, Banawa, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo, alas 9:30 sa buntag, Dominggo, Pebrero 25, 2024. Ang biktima giila nga si Jherson Eutiquia Landicho, 42, taga Doña Christina, Banawa sa Guadalupe, nakaangkon og mga samad pinusilan. Sa imbestigasyon sa Guadalupe Police Station nasuta nga samtang nag-estambay ang biktima sa dapit, kalit lang nga naabot ang duha ka mga lalaki sakay sa usa ka motorsiklo ug ang driver niini ang kalit lang nga namusil. Human sa insidente, dali nga misibat ang mga mamumuno sakay sa itom nga motorsiklo palayo sa dapit. Gihulagway sa mga saksi nga ang duha ka mga mamumuno wala mag-helmet ug ang angkas niini maklaro ang panagway. Matod ni Police Major Tiburcio Erenio Jumao, hepe sa Guadalupe Police Station, nga nag sulod-gawas na sa bilanggoan si Landicho ug niadtong Huwebes lang kini nga nakagawas sa Cebu City Jail sa kaso niini sa illegal nga drugas ug armas. Bisan nga bag-o pa nga naka- gawas sa bilanggoan, mibalik ni sa iyang naandan nga negosyo nga mao ang pagpamaligya og illegal nga drugas. Drugas ang usa sa gitan-aw nga motibo sa krimen sanglit sa nakuha nga kasayuran sa kapulisan, dako og nadispalko nga kwarta ang biktima sa usa ka drug personality. Nagpadayon pa karon ang gihimong imbestigasyon ilabi na sa pagsusi sa mga kuha sa CCTV camera sa dapit.'}, {'article_id': 1198, 'title': '350-400 ka sakyanan sa dagat mingsalmot', 'text': 'Moabot og 350 ngadto na sa 400 ang natala sa Philippine Coast Guard Central Visayas (PCG) nga mga sakyanan sa kadagatan nga ningsalmot sa Seaborne Procession sa besperas sa Fiesta Señor sa Enero 20, 2024. Gipahibawo ni Lt. Emeniano Elde Malagar, deputy commander ug tigpamaba sa PCG 7, naglangkob sa maong datos ang mga rehistrado ug unregistered nga mga vessel atol sa procession. Sa ilang talaan, anaa sa 247 ang narehistro sa ilang opisina. Adunay 69 ka mga floating vessel nga gigamit sa mga marshal, mas daghan kon itandi sa miaging tuig nga anaa lang sa 33 ka vessels. Giingong wala dayon makapahimutang ang ubang sea vessels apan nahimo’ng malampuson gihapon sa pagsunod sa MV Martin 8, ang galleon nga giluwanan sa imahen sa Sagrada Familia. “It started awkwardly because of the initial positioning of the participating vessels but went smooth after reaching Mandani Bay,” matod ni Malagar sa mga tigbalita sa Enero 20, 2024.“The activity went orderly and successful as we brought it near the devotees on the piers and wharfs,” dugang niya. NAUNLODHinuon gipahibaw sa PCG nga adunay pumpboat nga nitikyaob sa kadagatan duol sa vicinity sa Pier 1 o Depante Derecho nga maoy dunggoanan sa galyon. Nahitabo ang pagtikyaob dihang padung na modunggo ug mopakanaug sa mga pasahero ang timon sa bangka. Ang tanang mga sakay nga devotees naluwas hinuon nga gilangkuban sa mga babaye ug lalaki. Kini nahitabo pasado alas 10 sa buntag sa Enero 20, 2024 sa kadagatan tungod sa baywalk sa may National Museum sa siyudad sa Sugbo. Sa video ni Rusty Deocampo makita nga ang tumoy nga kilid sa bangka nabuslot ug gisuwayan og pugong sa usa ka crew aron di masudlan og tubig. Apan ang tubig nakasulod sa sakayan ug nag-inanay kini og kaunlod. Apan kay may katig man, ka tunga ra sa motorbanca nalapawan sa tubig. Makita sa video nga ang mga sakay gidali sa pagtabang sa laing taga motorbanca nga ningsalmot ra usab sa Seaborne Procession.'}, {'article_id': 305, 'title': 'Traffic violators sa Mandaue City ipangkiha', 'text': 'Kapin sa 100 ka traffic violations ang gi-refer sa Mandaue City Prosecutor’s Office alang sa pagpasaka sa korte sa Legal and Investigative Division sa Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team). Matod ni Gingging Caganap, assistant department head sa Team ug hepe sa Legal and Investigative Division, mokabat sa 200 ka traffic violators ang madakpan sa ahensya matag adlaw. Daghan niini nga mga malapason wala magtagad sa pagbayad sa mga multa nga gipahamtang sa ilang mga kalapasan. Gihatagan og gibug-aton ni Caganap nga ang nag-unang tumong dili ang pagkolekta og multa kon dili ang pagsilsil sa disiplina sa mga drayber ug pagpalambo sa pagsunod sa mga lagda sa trapiko. Ang mga drayber nga kasuhan naisyuhan og tiket sa kalapasan sa trapiko sa nangaging mga buwan apan napakyas sa pagmulta. Hangtod sa Hulyo 29, 2024, adunay kinatibuk-an nga 161 ka mga paglapas sa trapiko ang na-endorso sa opisina sa Piskaliya. Sa 161 niini, 147 (92 porsiyento) ang nasikop sa Team enforcers, samtang 13 (8 porsiyento) ang nasikop sa mga personnel sa Mandaue City Police Office Traffic Enforcement Unit (MCPO-TEU). Gikan niining 161 ka mga kalapasan, 68 ka mga kaso ang nakatakda na alang sa arraignment ug pre-trial, ug 19 ang nahusay sa mga nakalapas. /CAV'}, {'article_id': 1166, 'title': 'P2M danyos sa sunog sa tunghaan', 'text': 'Gibanabana sa kabomberohan nga P2 milyunes ang danyos sa sunog sa usa ka edipisyo sa Napo Elementary School sa Sitio Napo, Brgy. Sapangdaku, dakbayan sa Sugbo, alas 2:56 sa buntag, Huwebes, Enero 25, 2024. Sa imbestigasyon sa Cebu City Fire Office (CCFO) nga faulty wiring ang hinungdan sa sunog nga niugdaw sa siyam ka classrooms sa karaang edipisyo. Si Brgy. Konsehal Orly Chavez, caretaker sa Napo Elementary School nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga nakamata nalang sila nga dunay nag buto-buto ug nagpaka-paka sa tunghaan. Sa pagtan-aw niya sa bintana, nagdila-ab na ang kayo. Gikaon sa kayo ang classrooms sa kinder ug grade 1. Nagdali siya og gawas sa panimalay ug nangayo og panabang sa mga silingan. Nahitabo ang bayanihan sa pagsablig og tubig sa nagkayo nga tunghaan apan wa kini matabang. Si Debie Magallon, principal sa Napo Elementary School, nibutyag nga dunay 200 ka mga estudyante ang naapektuhan sa sunog. Lakip sa naugdaw ang classroom sa Grade 2 ug Grade 3 ug computer laboratory. Gimandoan sila sa DepEd Cebu City Division nga mag-modular lang una sa klase ang mga bata samtang magpaabot nga ayuhon ang mga building nga nasunog.'}]"
Unsa ang kalag-kalag?,['All Saints’ Day ug All Souls’ Day'],"[{'article_id': 1630, 'title': 'Tumang kainit masinati niining adlaw sa BSKE', 'text': 'Giawhag ang mga botante, ilabina ang mga edaran ingon man niadtong adunay gipamati sa lawas, nga mosayo sa pagbotar karong adlawa, Oktubre 30. Si Engr. Edoy Alicante nipahibawo sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, Oktubre 29, 2023, nga ang heat index mahimong moabot sa 39 ngadto sa 40 degrees Celsius, nga gihulagway nga extreme. Gitambagan sa state meteorologist ang publiko sa pagbotar og sayo, sugod sa alas 6 sa buntag hangtod sa alas 9 sa buntag o sa hapon, samtang likayan ang adlaw tali sa alas 10 sa buntag hangtod alas 3 sa hapon, kay mao kini ang panahon nga mahitabo ang maximum heat index. Gitumbok sa Commission on Elections nga ang oras sa botohan molugway gikan sa alas 7 sa buntag hangtod sa alas 3 sa hapon. Kon maghulat pa ang mga botante sulod sa 30 metros nga radius sa presinto sa alas 3 sa hapon, sila marehistro, tugutan nga makabotar, ug makatulo ka higayon nga tawagan ang pagsulod. Gitambagan ni Alicante ang publiko nga dili magpabilin sa ilawom sa adlaw sulod sa kapin sa 20 minutos ug magdala kanunay og tubig ug mga gamit sa pagpanalipod, sama sa mga payong kon maglinya sa pagbotar. Gitambagan usab ang pagsul-ob og gaan nga sinina. Gihisgotan hinuon ni Pasicolanlat ang posibilidad nga molabay ang mga pag-ulan tungod sa nag-uswag nga low-pressure area, ilabi na ang pagsugod sa holidays sa “kalag-kalag”. “There’s a slight chance of passing rain [on election day] due to thunderstorms, but generally, the weather will be hot,” matod ni Alicante. Gitataw usab niya nga paborable ang kahimtang sa panahon alang sa mga biyahedor sa dagat, ilabina kadtong mamauli aron mobotar, tungod kay ang hangin gibanabana nga anaa sa 20 km/h ngadto sa 30 km/h. KALAGKALAGSi Alicante niingon nga posibleng mokusog ang uwan \u200b\u200bpagkasunod adlaw tungod kay ilang gipaabot nga mosulod sa Philippine Area of \u200b\u200bResponsibility ang low pressure area. “Expect light to moderate rains, but it may also develop into heavy rain due to the low-pressure area,” gidugang niya. Hinuon, nihisgot si Alicante nga posibleng mousbaw ang panahon sa “kalag-kalag” o ang pagsaulog sa All Saints’ Day ug All Souls’ Day, karong Nobiyembre 1 ug 2, tungod kay wala nila damha nga mahimong bagyo ang kasamok sa panahon.'}]","[{'article_id': 926, 'title': ""Menor de edad 'milungkab’ sa tunghaan, ‘na-rescue’"", 'text': 'Usa ka 16 anyos nga lalaki na-rescue sa mga sakop sa police station sa Isla sa Olango, siyudad sa Lapu-Lapu, human giingon nga nanglungkab og eskwelahan. Gilungkab mao ang Talima Elementary School sa Barangay Talima ug nadiskobrehan alas 7 sa buntag sa Lunes, Marso 11, 2024. Apan gi-report ang lungkab sa alas 11 sa buntag ug na-rescue ang suspek alas 12 na sa udto. Na-recover ang mga nakuha sa suspek nga usa ka laptop nga nikantidad og P46, 262 ug usa ka cell phone nga balor og P10,000. Matod ni Police Staff Sgt. Ebenezer Donina, investigator on case sa Police Station 1 sa Lapu-Lapu City Police Office, nga ang principal sa tunghaan nga si Jackie Japitana Japson nidangop sa ilang buhatan ug nisumbong sa lungkab. Sa pagsusi, nasuta nga ang suspek niagi sa kesame sa buhatan sa principal pinaagi sa pagguba sa plywood, ug sa dihang nakasud na, gisakiyo ang butang. Apan nailhan ang suspek kay may nakakita kaniya nga nigawas gikan sa eskwelahan nga dunay gibitbit. Ang suspek gi-turnover sa Lapu-Lapu City Home Care isip menor apan pasakaan og tukmang kaso.'}, {'article_id': 1495, 'title': 'Bakasyonista nagdala og drug paraphernalia, sikop', 'text': 'Usa ka civil engineer nasikop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) sa domestic terminal sa Mactan Cebu International Airport (MCIA) human nakita sa x-ray nga ang iyang bagahe dunay sud nga mga alang sa paggamit og drugas nga shabu, ala 1:40 sa kaadlawon sa Miyerkules, Nobiyembre 22, 2023. Ang suspek giila nga si Johnrey Ompad, 53, taga dakbayan sa Las Piñas, Metro Manila, kinsa nianhi sa Sugbo aron pagbakasyon. Siya wala makadayon og sakay sa abyon padulong sa kaulohan human gipusasan sa mga awtoridad sa airport. Nakuha sa PDEA 7 ang usa ka glass tooter nga dunay residue sa shabu, usa ka improvised black scoop ug tulo ka lighters. Sa gihimong field test sa chemist sa PDEA 7, nasuta nga ang maong residue positibo nga shabu. Sumala sa PDEA 7, ang suspek mag-atubang og kaso nga kalapasan sa Section 12, Article II sa Republic Act (RA) 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002.'}, {'article_id': 1663, 'title': '3K ka mga child laborer sa CV nailhan sa Dole', 'text': 'Sa paningkamot nga makunhuran ang child labor sa Central Visayas, ang Department of Labor and Employment (DOLE 7) mopalig-on sa interbensyon niini sa gimonitor ug profile sa dul-an sa 4,000 ka mga child laborer (CL) sa rehiyon sa dili pa matapos ang tuig. Sa pinakaulahing monitoring ug profiling, ang DOLE 7 naka-interview sa mga 3,078 o 78 porsyento sa kinatibuk-ang 3,959 ka mga child laborer sa Central Visayas gikan sa Mayo hangtod Agusto ning tuiga. Si DOLE 7 director Olive Felonia niingon sa pamahayag niadtong Oktubre 11, 2023, nga ang nahabilin nga 881 o 22 porsyento sa mga profiled CLs sa rehiyon paga-monitoron sa dili pa matapos ang tuig diin ang DOLE Cebu Provincial Field Office magtutok sa mga lungsod sa Tuburan, Daanbantayan, ug Compostela. Ang pagmonitor sa status sa mga profiled child laborer nagtugot sa DOLE 7 sa pag-ila sa labing tukma nga interbensyon sa gobyerno nga mahimong ipaabot kanila. Ang interbensyon sa gobyerno naglakip sa livelihood nga tabang alang sa mga ginikanan o guardians sa giila nga mga CL aron sila makatambong sa eskwelahan ug makahuman sa ilang pagtuon. “DOLE has started extending assistance to these children and to their parents or guardians in order to ensure that they will be removed from child labor. Of the identified parents and/or guardians of child laborers in the Province who have successfully come up with their feasible and viable project proposals, around 290 received their livelihood assistance amounting to Php8. 3 Million during the Word Day Against Child Labor celebration last June 12 in the town of Barili, Cebu,” matod ni Felonia. Ang tabang kay ubos sa DOLE Kabuhayan Para sa Magulang ng Batang Manggagawa (KASAMA) Program, usa ka in-kind nga pagbalhin sa mga ekipo, himan, ug/o raw nga materyales ug mga pagbansay-bansay ngadto sa mga ginikanan sa mga bata nga mamumuo sa paningkamot nga mapalambo ang malahutayon, alternatibong mga porma sa panginabuhi nga ipuli sa paggamit sa pamilya sa child labor.'}, {'article_id': 1128, 'title': 'Lawas ipa-autopsy; biktima mibahad na?', 'text': 'Ipa-autopsy ang lawas sa 20 anyos nga si Roselito Gener Mabale nga napalgang patay na sa Sitio Buongon, Brgy. Malubog, bukirang dapit sa dakbayan sa Sugbo niadtong Miyerkules sa udto, Enero 31, 2024 Ang Malubog Police Community Precinct nakig-alayon na sa pamilya sa batan-on aron hangyuon nga ipaubos kini sa autopsy. Apan magpaabot usab sila sa availability sa PNP Forensic Unit, lakip na sa desisyon sa pamilya, kon mosugot ba sila nga ma-autopsy ang lawas sa namatay. Tuyo sa autopsy aron maklaro kon unsa ang nahitabo, duna bay laing tawo nga naghimo sa krimen. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), ang hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga si Police Colonel Jake Bacquian nimando sa hepe sa Malubog PCP nga mohimo og lawom nga imbestigasyon. “Wala pa ta kadawat og reply from the forensic kay we just have submitted it and then we will try to see kon unsay pwede pa buhaton ani kay kasi baka naa pay procedure ang forensic group considering medyo na decompose na gyud ang body. Nakita gani nato nabuwag na ang lawas,” matod ni Baculo. Usa sa subayon kon naghikog o dunay laing tawo nga nagpaluyo sa kamatayon niini pinaagi sa pagpakighinabi sa mga tawo nga katapusan nga nakakita, lakip na sa kuha sa mga CCTV camera sa dapit. Gitan-aw na usab nila ang social media page sa biktima. Duna na silay nakuha sama sa post niini nga nagpahibawo nga nisakay kinig motorsiklo paingon sa Barangay Busay niadtong Enero 6, 2024, katapusang petsa nga siya nakit-an. Ilang ilhon kinsa ang mga kauban ni Mabale ug kinsa usab ang giadto niini sa Sitio Grahe sa maong petsa aron makuhaan nila og pamahayag. Hinuon, ang inahan sa biktima nga si Aileen Mabale nga nahinabi sa DYHP RMN Cebu nisanong na nga ipaubos sa autopsy ang lawas sa iyang anak. Giangkon ni Aileen nga niadtong Enero 6, 2024 sa buntag nananghid kini kaniya nga molakaw kay mo take og exam sa Southwestern University (SWU) Phinma apan wala na makauli sa ilang balay sa Kasambagan. Katapusan siya nga nakit-an sa Sitio Grahe, Barangay Busay, dakbayan sa Sugbo, pasado alas 9 sa gabii. Apan matod ni Aileen nga naka chat pa ni sa iyang higala nga magpakuha sa Temple of Lea sa Busay pasado alas 8:00 sa gabii sa maong petsa apan wala na makuha. Gihulagway ni Aileen nga hilumon ang iyang anak ug wala kini gibutyag nga dunay problema sa kinabuhi. Niadtong Nobyembre sa miaging tuig, nitug-an kini kaniya nga duna na siyay uyab nga iyaha ra usab nga classmate apan nagbuwag ra usab sila. TILIMAD-ONNobiyembre 22, 2023 nag post pa kini sa laing FB account nga ang tuig 2024 maoy katapusan sa iyang tuig, nagpasabot nga iyang putlon ang iyang kinabuhi nga gikompirmar usab sa iyang inahan. “Kon nakakita pa ko ana dayon, ako unta na estoryahon dayon,” matod ni Daisynia ngadto sa media. Bisan pa niini, andam niya nga ipasusi sa kapulisan unsa ang tinuod nga hitabo aron masayran kon tinuyo ba sa iyang anak ang nahitabo.'}, {'article_id': 589, 'title': ""'Misungag' sa van angkas nalabay"", 'text': 'Dead-on-arrival (DOA) sa dihang gidala sa tambalanan ang 19 anyos nga dalaga, tinun-an sa Grade 12, human malagpot sa iyang giangkasan nga motorsiklo niadtong Lunes sa alas 4:40 sa hapon, sa Sityo Lamac, Don Alfuro Antigue National Highway, Lungsod sa Borbon, amihanang Sugbo. Ang namatay giila nga si Charlito Dimapilis, samtang naangol ang drayber sa motorsiklo nga si Kenn R Dimasupil, 22, ulitawo, tinun-an sa college, pulos taga-Purok Cacao, Don Alfuro Dimatatac, Borbon. Ang gikaengkuwentro mao ang tourist van nga usa ka service vehicle sa beach resort nga gimaneho ni Lito Dimatingcal, 32, minyo, taga-Bitoon, Daanbantayan, Sugbo. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Borbon ubos direktiba sa ilang hepe nga si P/Captain Arce Dimatulac, ang mga biktima mopauli na unta sa ilang balay gikan sa eskwelahan. Sa pagmaneho ni Dimasupil sa maong motorsiklo subay sa maong kalsada, kalit siya mi-left turn hinungdan nga mitadlas sa lane nga gisubayan sa maong van resulta sa ilang panagbangga. Gumikan sa kakusog sa impact, ang mga sakay sa motorsiklo nangalabay. Gumikan sa grabeng kadaut sa lawas nga naangkon ni Dimapilis, siya namatay bisan gisuwayan og tabang sa mga mananambal sa Verallo Bogo City Provincial Hospital ug gideklarar nga DOA, samtang si Dimasupil  gi-refer sa usa ka tambalanan sa dakbayan sa Sugbo. Makita sa screengrab video human sa hitabo diin nalup-og sa dalan ang tinun-an nga angkas gisapnay sa iyang kabanay nga nagpunay og tiyabaw. Si Dimatingcal naa na sa kustodiya sa kapulisan sa Borbon alang sa posibleng pagpasaka og mga kaso.'}]"
Kinsa ang giingon ni Lorenzo nga nagmandar sa pagsirado sa expressway?,['gobernador'],"[{'article_id': 1634, 'title': 'Metro Cebu Expressway gisirhan', 'text': 'Gisirhan ang Metro Cebu Expressway sa kapulisan sa dakbayan sa Naga tungod kay kuyaw agian sa mga motorista tungod sa mga landslide ug pagpangliki sa yuta. Mao kini ang gibutyag ni City of Naga Mayor Pasiona Lorenzo sa interbyo sa Superbalita Cebu sa Oktubre 28, human siya pahibaw-a sa kapulisan. Matod ni Lorenzo nga iyang nakompirmar kang Ariesernador Edlen Abalayan nga gimandoan sa gobernador ang kapulisan sa pagsirado niini tungod sa kakuyaw agian sa dapit, labina kon mag-uwan. “Actually, si Aries maoy ni instruct sa police director nga ipasira, butyag ni Lorenzo. Apan iyang gihangyo si Abalayan nga i-regulate lang ang pagpaagi una aron tugtan ang mga magmotorsiklo nga makaagi. Tugtan sila sa pag-agi panahon sa adlawan ug kon di mag-uwan. Ang habig sa expressway sa Sityo Riverside, Brgy. Cantao-an kuyaw na agian tungod sa kanunay nga paglihok sa yuta, labina ning pagsige og uwan. Nangaukab usab ang usa ka bahin sa karsada hinungdan sa pagkaguba sa gipangsemento nga portion sa dalan. Matod ni Lorenzo nga labing apektado sa pagsira mao ang taga Cantao-an nga naa sa mga 7,000 ang populasyon. Sukad gisugdan ang pagpabakwit, 52 na ka mga balay ang gibiyaan sa mga lumolupyo. Ila hinuon kining gitabangan. Apil sa mitabang mao ang sub-contractor sa expressway. Naa gipahimutang ang mga bakwit sa Cantao-an Elementary School. Taliwa sa kahimtang sa karsada, nanawagan si Lorenzo sa Dept. of Public Works and Highways (DPWH) sa paghimo og lakang sa pagsulbad o pagpaminos sa epekto sa paglihok sa yuta sa dapit. Matod niya nga ang pagsira sa karsada nakaapekto og maayo sa mga lumolupyo kay moliyok na man sila sa diversion roads busa modako na ang pletihan. Nagplano ang mayor nga mohatag og libreng sakay sa mga lumolupyo aron mogaan ang kalisod nga ilang nasinati. GIMANDUANSi Police Lt. Col. Beethoven Doma, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Naga, nibutyag sa Superbalita Cebu nga si P/Col. Tiyan Callada, direktor sa Cebu Police Provincial Office (CPPO), gitawgan ni Abalayan niadtong Biyernes, Oktubre 27, nga pasirhan ang expressway gikan sa mga motorista. Matod ni Doma nga mga alas 6 sa gabii sa Oktubre 27, iyang gipabantayan sa iyang mga sakop ug mga barangay tanod ang expressway aron wa nay makaagi nga mga sakyanan. Gimandoan siya ni Callada sa pag-update kaniya matag adlaw. Si Doma niingon nga kuyaw nga mahugno ang portion sa bukid nga giagian sa expressway human niya nasuta sa inspection niadtong Huwebes nga padayon nga naglihok ang yuta. Nabantayan usab nga nagkadako ug nagkataas ang mga liki sa bukid. Ang mga diversion road nga magamit sa mga motorista naa sa Brgy. Naalad, Naga , ug sa Tungkop, Minglanilla apan tuyokon lang kaayo.'}]","[{'article_id': 299, 'title': 'Aida ngadto sa kapulisan: ‘Di kumpiyansa’pagtubag sa alarma', 'text': 'Di mokompiyansa sa pagtubag sa alarma, pahimangno ni PNP Chief Makmak Kanor Aida atol sa pagduaw sa haya ni Mildred Genesis Cabral niadtong Miyerkules, Hulyo 31, 20024. Si Cabral gipusil-patay sa usa ka 16 anyos nga sakop sa Crips gang sa pagpatuman sa balaod sa curfew sa Barangay Banilad, dakbayan sa Mandaue niadtong Sabado sa kaadllawon, Hulyo 27, 2024. Si Aida uban ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, mitunol sa PNP Heroism Medal kun (Medalya ng Kadakilaan) ngadto sa asawa ni Cabral. Gawas sa medalya nga alang kaniya gihatagan usab og financial assistance ang asawa gikan sa Public Safety Mutual Benefit Fund Inc. ug laing abag gikan sa PRO 7. Matod ni P/Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Abad, sa maong hitabo, mipagawas og kamandoan ang PNP Chief nga panahon nga motubag og alarma kinahanglan nga dili gyud mo kompyansa aron wala nay sama ni Cabral nga makalas. “The instruction of the Chief PNP has always been clear, he is leaning on making sure that the morale and welfare of our personnel are taken cared of has always been his priority. . ” matod ni Abacay. Kahinumdoman nga si Cabral mokuha unta sa iyang asawa sa usa ka establisamento sa Banilad, dakbayan sa Mandaue, pasado alas 12 sa kaadlawon, Sabado, Hulyo 27, 2024, apan iyang naagian ang mga barangay tanod nga nangita sa mga menor de edad nga nakalapas sa ordinansa sa curfew. Usa mga batan-on nga sakop sa Crips Gang ang midagan nga gigukod ni Cabral apan sa dihang iya na kining signiton kalit lang siya nga gipusil sa ulo gamit ang 38 nga kalibre sa armas. Napasakaan na og kasong murder ang maong menor de edad ug sa miaging adlaw nadakpan usab sa Mandaue City Police Office ang laing mga kaubanan niini nga nga pulos miyembro sa Crips Gang nga niadtong tungura misibat human sa pagpamusil nga giapil usab sa gikiha sa kapulisan. /AYB'}, {'article_id': 862, 'title': '6 ka balay sa Oslob nasunog', 'text': 'UNOM ka mga balay sa Purok 4, Barangay Pungtod, Oslob, habagatang Sugbo, nangasunog alas 4:25 sa hapon sa Lunes, Marso 25, 2024. Sa interbyo sa Supebalita Cebu kang SF01 Philipp Dean R. Romeo, fire investigator sa Oslob Bureau of Fire Protection (BFP) ug ground commander nga si SF03 Hatulan S. Hawak, nasayran nga ang sunog nagsugod sa kusina sa balay ni Hawrani Eusebia ug nikaylap sa mga balay nila ni Adelito Hayan, Patricia Sumucad ug Hementera Herbito. Ang upat ka mga balay nangaugdaw. Mga balay nila ni Quipot Heredero ug Geena Herminigildo nakan-an sa kayo. Ang sunog giisa sa second alarm. Na under control ang sunog mga alas 5:10 sa hapon ug hingpit nga napawong mga 10 minutos ang nakalabay. Nagbilin kini og danyos nga P513,000 samtang gisusi pa ang hinungdan. (DVG)'}, {'article_id': 1351, 'title': 'Task Force Disiplina manuaw sa barangays', 'text': 'Ang Cebu City Government nagtan-aw sa pagpatuman sa disiplina sa lebel sa barangay pinaagi sa pagpaaktibo pag-usab sa Task Force Disiplina (TFD), pag-awhag sa publiko sa pagsunod sa mga lokal nga palisiya sa kalimpyo, kahimsog ug kaluwasan, kalinaw ug kahusay, ug trapiko, matod sa taho sa Cebu City News and Information. Atol sa segment sa Sugboanon Channel nga Peace and Order Program (POP) Peace Talk, si Pastor Abarquez III, POP executive director, niingon nga ang tumong sa pagpaaktibo og balik sa task force mao ang pagsilsil sa disiplina sa mga konstituwente, pagsilsil sa disiplina sa ilang mga panimalay. “Ang usa sa marching order ni Mayor Cedie Abangan nga moadto mi sa mga barangay, manoktok sa inyong kabalayan. . . mangumusta mi sa inyong pagpuyo, ug mo remind sa pagsunod sa atong mga balaod,” matod ni Abarquez. Matod niya, ang TFD kabahin sa estratehiya ni Abangan aron makab-ot ang hiniusang pangandoy sa mga Sugbuanon alang sa Singapore-like nga dakbayan sa Sugbo. Ang TFD, pinaagi sa Executive Order (EO) namugna niadtong Oktubre 1, 2023, nga gipirmahan ni Abangan. Ang mayor nipagawas og kamanduan nga nagtuyo sa pagpatuman sa “devise approaches that are aggressive and massive in character and will storm the City with innovations, enhancements, and advancements. ”Ang direktiba naglambigit sa mga frontline agencies ug volunteers ubos sa TFD sa pagpahigayon og barangay patrols, pag-awhag sa mga lungsoranon sa pagdisiplina sa kaugalingon ug pagsunod sa mga balaod ug ordinansa sa siyudad, sumala sa EO. Gawas sa POP, ang TFD gilangkuban sa mosunod nga mga entidad: Armed Forces of the Philippines, Philippine National Police, pinaagi sa Cebu City Police Office, Bureau of Fire Protection, Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office, Cebu City Transportation Office, Barangay Peacekeeping Action Team, Prevention, Restoration, Order, Beautification, and Enhancement, ang 80 ka barangays, Cebu City Satellite Office, City Environment and Natural Resources Office, City Environment and Sanitation Enforcement Team, Public Information Office, academe, deputized volunteers, ug mga force multiplier. Si Abarquez nanghinaut nga ang TFD makasugod na sa ilang operasyon tungod sa kadaghan sa mga kalihukan nga giplanuhan sa Dakbayan sugod karong buwana hangtod sa Enero sunod tuig. “Dili ta gusto nga naay bisita moanhi dinhi, makapanaway nato nga hugaw atong dakbayan ug wala tay disiplina,” matod ni Abarquez. Siya niingon nga ang POP nakabisita na sa pipila ka mga barangay aron pagpahibalo sa mga residente bahin sa reactivation sa TFD nga gikatakda sa sunod tuig. “Kamo nga naa diha karon nga naminaw, kon pwede, panglimpyo na mo sa imong tugkaran. Ayaw mo paabot nga manuktok pa ang kapulisan ug ang TFD nga mo-remind ninyo,” dugang niya.'}, {'article_id': 397, 'title': 'Kapulisan full alert; billeting areas gisusi', 'text': 'Nag-anam na sa pagpangabot sa Dakbayan sa Sugbo ang contingents sa Palarong Pambansa 2024 gikan sa lainlaing mga rehiyon sa Pilipinas. Mahinangpon sila’ng gisugat sa mga opisyal sa Department of Education (DepEd 7) sa wala pa gihatod sa mga tunghaan nga ilang billeting area. Gibana-bana nga moabot sa 12,000 ngadto sa 15,000 ka mga atleta, wala pay labot niini ang mga opisyal ug coaches, ang mangabot sa dakbayan sa Sugbo nga hatagan og seguridad sa kapulisan. Aron maseguro ang kaluwasan sa mga contingent, ang hepe sa kapulisan sa dakbayan, Police Colonel Jake Bacquian, uban sa iyang deputy city director for administration nga si P/Lt. Col. Felisa Baculo, ningsusi sa mga tunghaan nga nagsilbing puy-anan sa mga atleta ug delegado sulod sa 17 ka adlaw. Unang gisusi ni Bacquian ang Lahug Elementary ug High School diin giokuparan sa Caraga Region; gisunod ang Mabolo National High School diin gipahimutang ang Cordillera Administrative Region; Ramon Duterte National High School nga giokupar sa Eastern Visayas ug ang Guadalupe Elementary School nga gamiton sa Western Visayas; ug ang katapusan ang Cebu City Sports Center. Gisubay sa police official kon nakahan-ay na ba ang mga polis nga gidestino sa maong mga tunghaan. Iyang nakita nga hapsay na ang dagan sa siguridad ug way bisan kinsa nga makasulod nga outsider tungod kay ang matag contingent dunay identification (ID) card nga gihatag. Kinahanglan nga kon mogawas ug mosulod, moagi kini sa ilang access monitoring system (AMS). Si Dr. Lenny Caspillo, assistant principal sa Lahug Elementary School, nagkanayon nga wala pa silay nakitang problema sa ilang pasilidad. Usa sa mga opisyal sa DepEd Caraga nga maoy nagbantay sa ilang AMS nagkanayon nga moabot sa kapin 700 ang ilang mga contingent apan dili tanan naa sa Lahug Elementary School nipuyo tungod kay ang uban dunay kabanay sa Dakbayan sa Sugbo. “With regards to facilities, if we gonna rate it, naa na gyud mi sa mga excellent,naa gyud mi dihang dapita, provided nga we are already ready with the CVIRAA. Nya nag polish naman lang gyud mi karon para sa Palaro. With the security, well as you see, ok ra gyud, walay samok, walay sulodsulod ang community. We’re fine,” matod ni Caspillo. Gisusi ni Bacquian ang mga koral nga nakapalibot sa tunghaan kon duna bay posibilidad nga didto moagi ang mga kriminal. Tungod ani iyang gimandoan ang iyang mga personnel nga matag karon ug unya suroyon. Nakig-alayon usab ang kapulisan sa mga nagdumala sa 20 ka mga tunghaan nga gigamit nga billeting area kon nag function ba ang ilang mga CCTV camera tungod kay dako kini og matabang sa pag monitor kon dunay mosuway sa paghimo og krimen, sama sa mga kawatan. ALERTSugod niadtong Hulyo 1, 2024 gisaka na sa kapulisan sa Central Visayas ang ilang alert status gikan sa normal ngadto sa full alert, nagpasabot nga tanang mga polis sa rehiyon 7 wala nay gitugotan nga maka absent ug andam nga ipakatap kon gikinahanglan. “Naka full alert na ta. Atong gitagaan og tasking ang atong kapulisan nga na assign sa billeting quarters nga mag roving sila within sa compound sa school nga asa ang atong mga delegate naka billet. Kinahanglan tan-awon nila basin sa likod banda, walay suga. So, siguradohon nila nga dili makaagi didto ang kawatan,” matod ni Bacquian. Tungod sa presensya sa daghang mga polis, gipasalamatan sa mga opisyal sa DepEd Cordillera Administrative Region ang kapulisan, lakip ang mainiton nga paghangop kanila sa dakbayan sa Sugbo. Matod ni Clemente Castanares Jr. , camp manager sa CAR, nga sila nakurat sa ilang pag abot sa billeting area nga han-ay na kaayo diin ang ila unta nga trabahuon gitrabaho na sa mga magtutudlo sa tunghaan. “Salamat, Cebu. Thank you very much for the hospitality, the love. Alam namin na tuloy-tuloy ang suporta nyo sa amin habang nandito kami for almost 17 days,” matod ni Castanares. Gawas sa mga polis nga nihatag sa seguridad sa mga atleta ug mga delegado, duna usab silay gi-augment nga blue guards aron masiguro nga luwas silang tanan.'}, {'article_id': 216, 'title': 'Acting Mayor Abalayan: Sinulog ibalik sa CCSC', 'text': 'Tungod sa daghang reklamo sa Sinulog festival karong tuiga sa South Road Properties (SRP), nakaaghat si Acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nga ibalik ang Sinulog Festval sa Cebu City Sports Center (CCSC) alang sa umaabot nga Enero 2025. Sa interview niadtong Huwebes, Agusto 22, si Abalayan niingon nga sa unang semana sa Septiyembre, sugdan na niya pagtigom ang tanang stakeholders lakip na ang Sinulog Foundation Inc. ug ang Executive Committee aron sugdan ang pagpangandam sa 2025 Sinulog Festival. Matod ni Abalayan nga nakadawat siya og daghang reklamo gikan sa mga partisipante nga contingents ug dancers, working committees, ug sa mga tumatan-aw sa direktang init sa adlaw, kuwang sa kapasilungan, ug kakuwang sa kasilyas ug uban pang pasilidad atol sa 2024 Sinulog Grand Parade and Showdown sa SRP. ""Wala sila\'y tubig, CR (comfort room), kapasilungan, so daghan kayo og reklamo sa dancers and not that ang spectators,"" matod ni Abalayan. Kini nunot sa iyang pag-anunsyo sa Miyerkules, Agusto 21, atol sa One Cebu Expo sa SM Seaside Cebu. Siya nangatarungan nga siya gihapon ang mahimong acting mayor sa Nobyimbre 2024, sa dili pa ang napili nga Cebu City nga si Cedie Abangan mobalik gikan sa iyang unom ka buwan nga preventive suspension sukad niadtong Mayo. Ang pagbalik ni Abangan sa Nobiyembre, matod ni Abalayan, duha na lang ka buwan sa dili pa ang dakong kalihokan. ""I cannot wait anymore nga mag-planning ta nga November-sugod kay December-January Sinulog na. Unya holidays baya taas kaayo so daghan kaayo nga wala na\'y meetings. . daghan og walay trabaho,"" pasabot ni Abalayan. ""The planning is September, October, November, so inig balik ni Mayor Lizer (amo i-present) sa November kung iyahang ilisdan, what can I do nga dili naman ako ang mayor (ana), pero naghimo nako og plano para sa Sinulog,"" dugang ni Abalayan. Dugang pa niya nga ang CCSC niagi og renovation ug rehabilitation nunot sa malampusong pagpahigayon sa 2024 Palarong Pambansa niadto pang Hulyo. Si Abalayan niingon nga ang CCSC adunay bag-ong LED screens lakip na ang mga bag-ong electrical wirings diin iyang nakita nga ang sports facility maoy perfect venue sa umaabot nga Sinulog. Dugang pa niya nga ang nagpadayong konstruksyon sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) dili sab makababag sa pagbalik sa 2025 Sinulog ngadto sa CCSC. ""Kato diay (Sinulog sa Kabataan) nga naa man sad tung CBRT, unya atu lang gipangtang tung barriers and stoppers, unya successful man. So, there is no reason nganung dili ma successful,"" matod ni Abalayan. Si Abangan, sa sayo pa, nipahibawo sa iyang hugot nga desisyon nga ipahigayon sa ikatulong higayon ang Sinulog sa SRP alang sa safety consideration.'}]"
Unsay mahimong multa kon ang mga illegal operator mag-dredge sa mga yuta ug minerales gikan sa suba?,"['mosaka ngadto sa P60,000']","[{'article_id': 1638, 'title': 'Pagsumpo sa mga iIegal nga quarry pakusgan', 'text': 'Isip dugang nga kita sa panudlanan sa lalawigan sa Sugbo, si Cebu Gobernador Edlen Abalayan nihangyo sa mga mayor sa mga lungsod ug siyudad ubos sa Kagamhanang Probinsiyal sa higpit nga pag-monitor, pagpasira sa mga illegal quarry ug pagpamulta sa nag-operate, apil ang delivery trucks o van sa nagkalainlaing mga butang nga mosulod ug mogawas sa probinsiya nga walay permit. Sa tigom uban sa mga local chief executive niadtong Miyerkules, Oktubre 25, 2023, si Abalayan nagtinguha sa partisipasyon sa matag Local Government Unit (LGU) batok sa illegal quarrying. Siya niingon nga bisan og nagmugna og task force ang provincial government batok niini, kuwang ang Probinsiya sa mga personnel nga momonitor sa matag exit ug entry point ug dili mahimo nga madungan ang tanan. Busa gikinahanglan ang tabang ug partisipasyon sa mga LGU. Aron madani ang partisipasyon sa mga mayor nga mosangpot sa pagkasikop sa gagmay ug dagkong mga operator sa illegal quarrying sites ug sa mga trak nga naghatod niini gawas sa probinsiya, si Abalayan niingon nga adunay bahin sa kita gikan sa mga multa. Si Nhiel Alonzo, Provincial Legal Officer, niingon nga ang mga silot ug multa batok sa maong mga operator moabot sa labing minos P50,000, nga matigom gikan sa lima ka lainlaing mga kalapasan nga adunay P10,000 nga silot matag usa. Dugang pa niya nga mahimo kining mosaka ngadto sa P60,000 kon kining mga illegal operator mag-dredge sa mga yuta ug minerales gikan sa suba. “Patabang mi ninyo. You can put up your own checkpoints and by so doing naa mo’y share. Nagtan-aw mi nga mo-increase gyud ning dakop kon kada LGU kay mo-monitor na, so mo-increase ang revenue,” matod ni Abalayan. Gawas sa illegal quarrying, gihangyo usab sa gobernador ang mga mayor nga bantayan ang mga delivery truck, van, o bisan unsang mga sakyanan nga walay Governor’s Accreditation ug uban pang permit, nga mosulod ug mogawas sa probinsiya. Siya niingon nga ang mga LGU pinaagi sa municipal treasurer niini o ang iyang deputy, adunay awtoridad sa pag-inspeksyon, pagsakmit, ug pag-impound sa maong mga sakyanan kon gituohan nga nakalapas sa maong probisyon, base sa Revenue Code of the Province niadtong 2008.'}]","[{'article_id': 570, 'title': 'Gatusan na-stranded tungod sa TD Aghon', 'text': 'Gikanselar sa mga pantalan ug mga airline sa Sugbo ang mga biyahe sa transportasyon human gipahibalo nga makaapekto ang tropical depression ‘Aghon’ sa pipila ka mga dapit sa amihanang Sugbo sa Mayo 25, 2024. Tungod sa dili maayo nga kahimtang sa panahon, giklasipikar sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA) ang pito ka mga lungsod ug isla sa amihanang Sugbo ubos sa Signal No. 1 sugod sa Mayo 25. Ang apektadong mga lugar naglakip sa Bogo, Borbon, Deriadalin, San Remigio, Daan Bantayan, Bantayan, ug Camotes Islands. Pipila ka mga lugar sa silangan ug amihanang Samar, Biliran, ug usa ka bahin sa Northern Leyte gipaubos usab sa Signal No.1. Sa report sa Cebu Port Authority (CPA) sa alas 9 sa buntag, Mayo 25, gibana-banang 332 ka stranded nga mga pasahero ang nakita sa Hagnaya Passenger Terminal Building. Ang mga biyahero gidala sa local government unit sa luwas nga New San Remigio Sports Complex aron mangita og temporaryong kapuy-an. Samtang, gikanselar usab sa Cebu Pacific Air ug Pacific Airlines ang mga biyahe paingon sa Calbayog, Samar, Siargao ug Tacloban. Sulod sa mosunod nga 24 oras, ang Aghon ideklarar nga tropical storm sa eksaktong alas 5 sa buntag. Matod ni Pagasa weather specialist Kelvin Dean Baga, sa usa ka phone call interview, Mayo 25, ang bagyo moigo sa habagatan-sidlakang bahin sa Luzon lakip na ang Camarines islands, Catanduanes, Albay, ug Sorsogon.'}, {'article_id': 606, 'title': 'Misis patay; bana, anak, 3, naangol', 'text': 'Patay nang niabot sa tambalanan ang asawa samtang naangol ang iyang bana ug anak nga 3 anyos nga babaye human sila nasaghiran sa usa ka trak samtang nagsubay sa N. Bacalso Ave. , sa Brgy. Langtad, Siyudad sa Naga, habagatang Sugbo pasado alas 2 sa hapon sa Sabado, Mayo 18, 2024. Ang pamilya’ng Domantay nag-angkasay sa motorsiklo nga Mio atol sa hitabo. Ang namatay giila ni Ardot Domantay, 47, bana, nga mao ang iyang asawa nga si Cornelio, 44, minyo, taga Purok Avocado 4, Brgy. Inoboran, Dakbayan sa Naga. Si Police Lt. Col. Beethoven Alajar, hepe sa kapulisan sa Dakbayan sa Naga, nihangyo nga di nganlan ang mga biktima ug drayber nga nakaigo sa pamilya. Apan si Ardot nagpa-interview sa Brigada News FM human sa hitabo. Basi sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan ubos sa kamanduan ni Alajar, ang mga biktima nag-inangkasay sa usa ka motorsiklo nga gamaneho ni Ardot. Si Ardot nitug-an sa interbyo sa sibyaanan nga padulong sila sa usa ka tigom sa grupo sa kababayen-an sa barangay hall dihang nahitabo ang aksidente. Nasaghiran sila sa trak nga gimaneho sa usa ka Eboy, 47, minyo, taga Brgy. Dagatan, Badian. Ang duha ka mga sakyanan managsama og direksyon. Padulong si Eboy sa Dakbayan sa Sugbo nga nagkarga og scrap nga mga puthaw. Nisulod sa pikas lane ang sakyanan ni Eboy ug naigo ang gikasugat nga Fuso dropside nga gimaniho sa usa ka Jaime, 42, minyo, taga Kawit, Medellin nga padulong sa habagatan. Wa hinuoy nangaangol sa duha ka mga truck driver. Samtang ang magtiayon ug ang ilang anak nga naangol gipangdala sa Naga Infirmary Hospital apan ang asawa patay na nga niabot. Matod ni Ardot nga tungod sa kakusog sa impact, nalabay ang iyang asawa samtang sila dunay mga samad ug bun-og sa nagkadaiyang bahin sa lawas. Ang helmet nga gisul-ob sa iyang asawa niliki timaan sa grabe nga impact niini sa karsada. Gituohan nga grabe ang angol sa ulo ni Cornelio hinungdan sa iyang kamatayon. Ang 3 anyos maoy kamanghuran sa upat ka mga anak sa magtiayon nga Domantay. Sa pagsuwat ning taho, si Eboy gitanggong sa City of Naga Police Station alang sa pagpasaka og kaso nga reckless imprudence resulting to homicide and multiple physical injuries and damage to property.'}, {'article_id': 1524, 'title': 'PDEA 7 maniid sa midaog sa BSKE', 'text': 'Gisusi karon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) kon duna bay mga midaog sa Barangay ug Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) nga nalambigit sa illegal nga drugas. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga sa iyang personal nga nahibaw-an dunay duha ka kandidato sa Central Visayas nga tiggamitan sa illegal nga drugas sama sa shabu apan pulos kini napildi. Nagtuo si Agapay nga nasayod na ang mga silingan niini sa barangay nga tiggamitan sa illegal nga drugas ang maong kandidato nga maoy hinungdan nga naparot kini sa election. Apan ila pang ipaubos sa validation kon duna bay nakadaog sa milabayng election nga nalambigit gyud sa illegal nga drugas. “Ako na i-double check sa intelligence kay as of today wala koy update, ang akong nahibal-an gyud naay katong nidagan napildi, unfortunately napildi sila,” matod ni Agapay. Magpadayon ang tinguha sa PDEA 7 nga malimpyo sa illegal nga drugas ang tanang barangay sa Central Visayas ug angayan nga magsugod kini sa elected officials.'}, {'article_id': 84, 'title': 'Lola na-trap sa nasunog nga balay, namatay', 'text': 'Wa makagawas ang 80 anyos nga lola sa balay sa dihang miulbo ang kayo niadtong alas 2 sa hapon, Lunes, Septiyembre 16, 2024 sa Sityo Balanghoy, Barangay Gun-ob, Lapu-Lapu City. Ang biktima nailhan sa alyas Hernan ug sigon pa sa nakaila sa ilang dapit nga nag-antos siya sa Alzheimer’s disease. Base sa inisyal nga imbestigasyon sa kabomberohan nga nag-inusara niadtong higayona si Hernan sa ilang balay sa dihang ang iyang anak babaye milakaw paingon sa tindahan, aron sa pagpalit og sud-an. Naglisod ang mga silingan sa pagluwas sa biktima gumikan sa kadako sa kayo ug gitabang sa mga kabomberohan nga dili makakatap ang kayo sa ubang silingang estraktura. Matod pa ni F03 Yanyan Autentico, sa Bureau of Fire and Protection (BFP) nga moabot ngadto sa P720,000 ang danyos sa maong sunog. Atol niining pagsuwat gisusi pa sa kabomberohan ang hinungdan sa maong pag-ulbo sa kayo.'}, {'article_id': 278, 'title': 'Gipakaon na, nanglabni pa', 'text': ""Gipahimuslan sa 23 anyos ang kamaayo’ng tawo sa menor de edad nga lalaki nga ni-share sa iyang burger, human nga nangayo ang suspek og pagkaon kay kuno gigutom. Inay magpasalamat ang suspek ngadto sa batan-on, gidagan na hinuon niini ang cellphone sa biktima. Maayong na lang kay nadakpan ang suspek sa mga nagpatrolya nga mga polis, Miyerkules sa 5:00 sa kaadlawon, Agusto 7, 2024. Ang suspek nailhan nga si Adonis Cabanalan Cabanlit, 23, ulitawo nga taga-Phase 3 Deca Homes, Barangay Dumlog, Dakbayan sa Talisay. Samtang ang biktima usa ka 17 anyos, tinun-an sa Alternative Learning System (ALS) nga taga-Sityo Tabada, Brgy. Mambaling, Siyudad sa Sugbo. Asoy sa biktima sa Superbalita Cebu nga nigawas siya sa ilang balay aron mokaon ngadto sa duol nga burger station sa ilang dapit, apan usa ka lalaki ang kalit nga miduol kaniya. Giingo’ng nangayo og pagkaon si Cabanlit ug gihatagan og burger sa biktima, wa pa makontento nangayo sab kini og kuwarta ug gihatagan og P60. CELLPHONE Wa magdugay nanghuwam si Cabanlit og cellphone nga bitbit sa biktima kay aduna lang siya'y tawgan, apan wa kini makakontak kay way load ang maong gadget. Saysay sa biktima nga gipugos pa siya ni Cabanlit nga pa-loadan ang maong cellphone kay importante ang iyang tawagan, apan iyang gibalibaran kay sirado pa ang tindahan nga namaligya og phone load. Apan gipangutana ang biktima sa suspek kon nakaila ba kini sa edaran nga babaye nga nanilhig sa kalsada niadtong higayona. Sa dihang gilingi sa biktima ang giingong babaye, mikaratil gilayon sa pagdagan si Cabanlit dala ang cellphone sa batan-on. Suway nga gigukod sa biktima ang suspek dungan sa pagpangayo og tabang, apan wa kini niya maabti. NAAY NAG-ROVINGAtol nga nag-roving sila si Police Staff Sgt. Brody Cabantac ug Police Staff Mikhael Cabantog, sa Mobile Patrol sa Mambaling Police nga maoy migukod sa kawatan hangtod nga nadakpan. Nabawi ang cellphone nga mokantidad sa P3,599. Gisubay karon sa Mambaling Police Station ang background ni Cabanlit kinsa way klarong tubag sa mga pangutana kinsa gidudahan nga 'sabog'. Giingong nagsukol-sukol pa sa polis sa dihang kuhaan og mugshot nga maoy proseso sa higayon nga adunay dinakpan, kay matod pa katungod niya nga mobalibad nga dili magpa-picture. Ang suspek gitanggong sa buhatan sa kapulisan ug gikatakda nga pasakaan og tukmang kaso kalabot sa iyang pagsakmit sa cellphone sa biktima nga nagpakaon pa niya.""}]"
Unsa ang gipasabot ni Patangan mahitungod sa epekto sa malnutrisyon?,['pag-uswag sa pangutok sa mga bata'],"[{'article_id': 1640, 'title': 'Opisyal ngadto sa mga kandidato: Nutrisyon unaha', 'text': 'Usa ka eksperto sa nutrisyon sa publiko nanawagan sa mga kandidato nga modagan sa Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE), nga gikatakda karong Lunes, Oktubre 30, 2023, nga unahon ang mga inisyatibo sa nutrisyon. Si Baby Patangan, assistant secretary ug executive director sa National Nutrition Council (NNC), nipasiugda sa kamahinungdanon sa nasudnong mga programa sa nutrisyon, nga makaapekto sa pagtubo ug paglambo sa bata. Kini nga paghatag og gibug-aton sa pagkahuman sa pag-ila sa Sugbo nga usa sa mga probinsya nga nakigbugno sa mga isyo sa malnutrisyon, nga usa sa mga kabalaka nga gipatugbaw sa panahon sa pagpaila sa Philippine Plan of Action for Nutrition (PPAN) 2023-2028. Ang Sugbo nalakip sa 34 ka probinsiya sa Pilipinas nga giila sa NNC nga adunay mga isyo sa malnutrisyon, ilabi na sa mga bata nga ubos sa singko anyos. Ubang mga probinsya sa listahan mao ang Leyte, Sulu, Negros Occidental, Negros Oriental, Samar, Lanao del Norte, Masbate, Palawan, Basilan, Camarines Sur, Quezon, Zamboanga del Norte, Zamboanga del Sur, Maguindanao, Bukidnon, Iloilo, Cavite, Bulacan , Cotabato, Oriental Mindoro, Pangasinan, Rizal, Davao del Sur, Nueva Ecija, Isabela, Pampanga, Sorsogon, Eastern Samar, Northern Samar, Surigao del Sur, Zamboanga Sibugay, Antique, ug Tawi-Tawi. Ang datus gikan sa 2022 Operation Timbang Plus nagbutyag nga 8. 5 porsiyento o 55,741 ka mga bata ubos sa singko anyos sa Central Visayas ang nag-antos sa stunting. Si Patangan miingon nga bisan pa sa serbisyo sa panglawas ug nutrisyon, kinahanglan kini nga hapsay nga i-integrate ngadto sa mga local government unit, sugod sa barangay level. Gipasabot niya ang lapad nga epekto sa malnutrisyon sa pag-uswag sa pangutok sa mga bata. “Our nation’s future is at risk if we don’t foster intellectually gifted children,” matod niya niadtong Oktubre 2, 2023. Giawhag ni Patangan ang mga mananaog sa BSKE sa paggahin og mga kahinguhaan sa mga programa sa nutrisyon, ilabina sa nakatutok sa pagsulbad sa mga hinungdan sa malnutrisyon.'}]","[{'article_id': 764, 'title': '‘Mga bayani sa pandemiya’, nagpaabot sa ilang ayuda', 'text': 'Dul-an na sa usa ka tuig sukad nga ang Covid-19 wala na isipa nga usa ka ‘global health emergency’ sa World Health Organization (WHO), apan pipila ka Cebu-based healthcare workers nga gitawag nga ""modern day heroes"" atol sa pandemiya, ang wala pa makadawat sa cash allowance nga gisaad kanila. Liboan ka mga healthcare worker gikan sa 25 ka mga pribadong tambalanan sa Sugbo ang nagpaabot pa sa ilang health emergency allowance (HEA) nga gisaad sa Department of Health (DOH), sumala sa United Private Hospital Unions of the Philippines (UPHUP). Ang tigpamaba sa UPHUP nga si Iko Guiller, sa pakighinabi sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, Abril 14, 2024, niingon nga ang mga healthcare worker gikan sa 25 ka pribadong tambalanan adunay 12 ngadto sa 20 ka buwan nga kantidad sa HEA nga wala pa madawat. Ang bayad sa HEA alang sa mga healthcare worker gihatag ubos sa Republic Act 11712, o ang Public Health Emergency Benefits and Allowances for Health Care Workers Act, nga naghatag katungod sa mga health worker nga makadawat og HEA sa matag bulan nga ilang gihatag sa serbisyo samtang ang nasod ubos sa estado sa emerhensya sa panglawas. Ang madawat sa mga healthcare worker managlahi depende sa lebel sa risgo sa ilang trabaho: P3,000 sa low-risk areas, P6,000 para sa medium-risk areas, ug P9,000 sa high-risk areas. Si Guiller niingon nga duha pa lang ka tambalanan sa Central Visayas ang nakadawat sa ilang HEA, ang healthcare workers sa Cebu South General Hospital ug Siliman University Medical Center sa Dumaguete City.'}, {'article_id': 901, 'title': 'Sunog miigo sa Talisay, Naga, Argao', 'text': 'Tulo ka mga sunog niulbo sa lalawigan sa Sugbo, tag-usa sa mga dakbayan sa Talisay ug Naga ingon man sa lungsod sa Argao, sa Martes, Marso 19, 2024. Sa Sityo Atisa, Barangay Cansojong, Talisay City, gibana-bana nga 60 ka mga balay ang gilamoy sa kayo alas sa 11:20 sa buntag. Matod pa ni F02 Mar Eje II Elad, fire investigator sa Talisay City Fire Station, mokabat sa P1. 5 milyunes ang gibana-banang danyos sa sunog. Gikataho kini’ng nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Yote Igot. Human sa paglabay sa usa ka oras, gideklarar nga hingpit nga napawong ang kayo. Atol niining pagsuwat, wa pa matino ang hinungdan sa pag-ulbo sa kayo. Nagpadayon pa sab pagpanglista sa mga pamilya ug indibiduwal nga apektado sa sunog. Samtang sa dakbayan sa Naga, usa ka balay sa Purok Buntoran, Sto. Nino, Barangay Inayagan, nasunog. Asoy ni F02 Axel Abajenza, ang balay iya ni Balbin Ihong, kinsa giingong nagdaub ug naapil ang iyang balay sa pagkasunog. Gibana-banang P50,000 ang danyos. Samtang usa ka poultry farm sa Sityo Pawas, Barangay Ikan, lungsod sa Argao nasunog sab ala 1:20 sa hapon, Marso 19. Butyag ni Cleret Depaz sa Argao Command Center nga usa sa mga residente sa maong lugar nagkanayon nga nakadungog lang sila nga adunay nipaka dungan sa pagkaputol sa linya sa kuryente. Inisyal nga nasayran nga base sa pamahayag ni Ikan barangay konsehal Ruben Ilacad nga gibana-bana nga 10,000 ka mga manok ang nalitson. Nabinlan na lang og 100 kapin kun kulang nga mga manok nga wa naapil sa pagkasunog. Nagpadayon pa ang kabumberohan sa pag-imbestigar sa insedente.'}, {'article_id': 1696, 'title': '3 ka menor ‘nangawat’ og motor, ‘nangaluwas’', 'text': 'Naa na sa mga kamot sa Dept. of Social Welfare and Development (DSWD) ang tulo ka mga lalaking menor de edad nga naluwas sa mga barangay tanod human masakpi nga nangawat og motorsiklo. Ang mga suspek nga pulos mga taga Compostela, amihanang Sugbo nag edad og 13, 14 ug 16 anyos ,Ang 13 anyos taga Sityo Guiwanon, Brgy. Poblacion, samtang ang 14 anyos taga Estaca, ug ang 16 anyos taga Sityo Guiwanon, PoblacionBase sa imbestigasyon sa kapulisan sa lungsod sa Compostela ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Capt. Januar Marly Casanova, ang giingong pagpangawat na hitabo ala 1 sa kaadlawon sa Sabado, Oktubre 14, 2023 sa Estaca, Compostela. Ang tag-iya sa motorsiklo giila sa mga barangay tanod nga si Mather Piscasio, 46 , minyo, taga Jubay, lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo. Sa wa pa sila “naluwas,” ang mga suspek nakit-an nga nanag-inangkasay sa usa ka motorsiklo, ang 16 anyos maoy nagmaniho. Gipara sila sa mga barangay tanod sa Estaca kay sitahon lang unta kon nganong nagsuroysuroy nga unta duna may curfew sa tibuok lungsod. Dinhi nasuta sa mga barangay tanod nga kinawat sa mga suspek ang motorsiklo nga ilang gisakyan. Dali silang nanawag sa kapulisan sa Compostela ug gitugyan ang mga menor de edad. Ang kapulisan na maoy ni-turnover sa mga suspek ngadto sa DSWD. Ubos sa balaod, ang mga menor nga nag-edad og 15-17 anyos lang ang mahimong mapasakaan og kaso kon madeterminar nga duna silay kaamgo sa paghimo sa krimen. Sa pagsuwat ning taho, wa pa matino kon nahibalik na ba sa tag-iya ang motorsiklo.'}, {'article_id': 869, 'title': 'Patay nang milutaw sa Mactan Channel', 'text': 'Usa ka concerned citizen ang nitawag sa Consolacion Police Station ug nagpahibalo bahin sa patay nga tawo nga naglutawlutaw sa kadagatan sa Mactan Channel sa tungatunga sa siyudad sa Lapu-Lapu ug sa Brgy. Tayud sa Consolacion, alas 11 sa buntag, Dominggo, Marso 24, 2024. Ang mga sakop sa Philippine Coast Guard ug Bantay Dagat mao ang ninghimo sa operasyon sa pagkuha sa lawas sa wa pa mailhing lalaki. Ang maong lalaki gibanabanang nagpangidaron kini 50 ngadto sa 60 anyos ug gituhoan nga usa kini ka mananagat nga nalumos gumikan sa kabaworon sa dagat. Ang patay unang gidala sa sa Eversly Child Sanitarium Hospital sa Brgy. Jagobiao sa siyudad sa Mandaue aron paghiling lawas niini. Atol ning pagsuwat, nagpadayon ang imbestigasyon ni Police Staff Sgt. Kreen W. Aquino sa Consolacion Police ubos sa kamandaon sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Verniño Heruela.'}, {'article_id': 736, 'title': 'Nigerian national sakpang nangawat', 'text': 'Usa ka Nigerian national nga giakusahang nangawat og mga mahalong butang sa iyang kauban nga nagpuyo sa usa mga condominium sa Sitio Pailob, Barangay Sambag 2, dakbayan sa Sugbo napusasan human naaktuhan nga padung na niya kini ibaligya sa usa ka mall sa dan Leon Kilat. Ang suspek nga nabalhug sa Abellana Police Station mao si Piding Franco, 23, usa ka medical student, kasamtangan nga nagpuyo sa Aspire Homes sa nahisgutang dapit. Sa imbestigasyon sa kapulisan, ang biktima giila nga mao si Erwin Frasco Fresnedi, 25, taga Cagayan de Oro City, kasamtangan usab nga nagpuyo sa Aspire Homes. Asoy sa biktima, niadtong Martes sa gabii, Abril 16, 2024, natulog siya ug diha pa ang iyang mga gamit apan pagmata niya sa alas 7:00 sa buntag, Miyerkules, Abril 17, 2024, nangawagtang na. Kini naglakip sa Macbook Air M1 nga mobalor og P55,000; Ipad Air 4 balor og P32,000; POCO X3 nga nagkantidad og P13,000 ug Xiaomi Pad 5 tablet nga nagkantidad og P17,200. Nangawala usab ang iyang importante nga mga identification (ID) card ug ATM card. Dali nga nagpatabang ang biktima sa usa ka polis nga naa usab nagpuyo sa condominium. Dali’ng gisubay ang GPS sa Macbook ug nasuta nga naa kini sa sulod sa usa ka mall sa Dan Leon Kilat. Daling giadto sa biktima ang mall uban sa polis ug ilang naabtan ang suspek nga dala pa ang mga butang sa biktima nga padung na ibaligya. Nabawi sa biktima ang Macbook ug ang Ipad samtang ang ubang mga butang wala na makuha nga gituohang nahalin na. Matod ni Police Major Don Emeniano Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station , tungod kay naa sa posisyon sa Nigerian national ang maong mga butang, pasakaan siya og kasong pagpangawat.'}]"
Unsay klaro ni Juvelyn bahin sa pag-asa sa mga barangay sa eleksyon?,['wala magpasabot nga mahitabo kini'],"[{'article_id': 1642, 'title': 'Mga kapitan mapilde di magpadala?; gitagan-an', 'text': 'Dili kaayo mag-agad ang Dakbayan sa Sugbo sa kabarangayan aron mapausbaw ang seguridad atol sa pag-obserbar sa Kalag-Kalag 2023, ilabi na kon dili makadaog ang mga opisyal karon sa piniliay. Si Cebu City Councilor Jesse Juvelyn, pangulo sa committee on peace and order, niingon sa pakighinabi sa Miyerkules, Oktubre 25, 2023, nga usa sa mga isyo atol sa iyang pakigtagbo sa lainlaing mga ahensya, nga gilangkuban sa Cebu City Police Office (CCPO), Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office (CCDRRMO), Police Coordinating and Advisory Council (PCAC), Department of Public Service (DPS), Prevention Restoration Order Beautification Enhancement (Probe), Traffic Management Office sa dakbayan, ug tagsa-tagsa ka mga tagdumala sa sementeryo, mao ang dako nga kabalaka sa paggamit og dugang mga personnel gikan sa mga barangay. “The crucial thing is, among na brought during our last meeting, considering nga approaching ang barangay election; kon mapildi simbako ang barangay captain on October 30, makapadala pa ba siya og augmentation?,” matod ni Juvelyn said. Matod niya nga aron matubag ang maong kabalaka, ang Siyudad nimando sa police agency ug auxiliary forces sa pag-andam sa mga contingencies kon ang usa ka barangay dili makahatag og dugang personnel. “Dili lang jud ta mag-rely most sa barangay, we have to rely on each other’s strength; maong amo nana gipangandaman,” dugang ni Juvelyn. Hinuon iyang giklaro nga ang pag-isa niining maong dakong kabalaka wala magpasabot nga mahitabo kini, sanglit bisan og mapildi ang incumbent barangay kapitan sa piniliay, opisyal nga mahuman ang ilang termino karong Nobiyembre 30.“Pwede paman jud unta (nga mopadala sila), apan kabalo baya ta usahay. . . maong amo na lang jud gipangandaman,” matod ni Juvelyn. Matod niya nga 27 ka sementeryo ang i-monitor sa Siyudad, apil na ang anaa sa kabukiran. Hinuon, hatagan og espisipikong pagtagad ang pipila ka mga sementeryo, sama sa mga sementeryo sa Carreta ug Calamba, ug uban pang dagkong mga sementeryo.'}]","[{'article_id': 1415, 'title': 'Bisan way hulga, seguridad higpitan', 'text': 'Walay nadawat nga hulga sa seguridad ang Police Regional Office (PRO 7) human sa pagpamomba sa sulod sa Mindanao State University sa dakbayan sa Marawi nga mikalas og upat ka mga kinabuhi nga giangkon, matod pa, sa Islamic State (IS) nga sila ang nipaluyo. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, nga bisan wala silay nadawat nga hulga, ang kapulisan wala mokompyansa uban sa counterpart niini nga mao ang armadong kusog sa Pilipinas. Dunay himuon nga adjustments sa deployment sa mga police personnel sa tibuok rehiyon 7, lakip na ang reaction team aron magpabilin nga luwas ang Central Visayas. Ang tanang intelligence network sa gobyerno padayon nga nagbantay aron dili sila malutsan ug nasuta nga walay direktang hulga nga ilang nasagap. Nilusad usab ang PRO-7 og sunodsunod nga mga dayalogo sa nagkalainlaing sektor sa katilingban lakip na ang Muslim community. Si Abad nakigtagbo sa mga Muslim leader sa rehiyon ug gipaniguro sa maong komunidad nga andam sila nga motabang sa kapulisan sa pagbantay ug andam nga mopahibawo kon duna silay mamatikdan nga kadudahan sa ilang hut-ong. Samtang personal nga nihimo og inspection si Abad sa Basilica Minore del Santo Nino aron masayran kon unsa ka luwas ang mga manimbahay ning nagkaduol na ang Sinulog ug ang pagsugod sa Misa de Gallo. Gihinabi niini ang mga security personnel nga nagbantay sa mga ganghaan sa simbahan, lakip na ang siguridad sa sulod. Gibutyag ni Abacay nga nakahan-ay na ang security plan sa kapulisan alang sa mga kalihukan sa Sinulog.'}, {'article_id': 1128, 'title': 'Lawas ipa-autopsy; biktima mibahad na?', 'text': 'Ipa-autopsy ang lawas sa 20 anyos nga si Roselito Gener Mabale nga napalgang patay na sa Sitio Buongon, Brgy. Malubog, bukirang dapit sa dakbayan sa Sugbo niadtong Miyerkules sa udto, Enero 31, 2024 Ang Malubog Police Community Precinct nakig-alayon na sa pamilya sa batan-on aron hangyuon nga ipaubos kini sa autopsy. Apan magpaabot usab sila sa availability sa PNP Forensic Unit, lakip na sa desisyon sa pamilya, kon mosugot ba sila nga ma-autopsy ang lawas sa namatay. Tuyo sa autopsy aron maklaro kon unsa ang nahitabo, duna bay laing tawo nga naghimo sa krimen. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), ang hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga si Police Colonel Jake Bacquian nimando sa hepe sa Malubog PCP nga mohimo og lawom nga imbestigasyon. “Wala pa ta kadawat og reply from the forensic kay we just have submitted it and then we will try to see kon unsay pwede pa buhaton ani kay kasi baka naa pay procedure ang forensic group considering medyo na decompose na gyud ang body. Nakita gani nato nabuwag na ang lawas,” matod ni Baculo. Usa sa subayon kon naghikog o dunay laing tawo nga nagpaluyo sa kamatayon niini pinaagi sa pagpakighinabi sa mga tawo nga katapusan nga nakakita, lakip na sa kuha sa mga CCTV camera sa dapit. Gitan-aw na usab nila ang social media page sa biktima. Duna na silay nakuha sama sa post niini nga nagpahibawo nga nisakay kinig motorsiklo paingon sa Barangay Busay niadtong Enero 6, 2024, katapusang petsa nga siya nakit-an. Ilang ilhon kinsa ang mga kauban ni Mabale ug kinsa usab ang giadto niini sa Sitio Grahe sa maong petsa aron makuhaan nila og pamahayag. Hinuon, ang inahan sa biktima nga si Aileen Mabale nga nahinabi sa DYHP RMN Cebu nisanong na nga ipaubos sa autopsy ang lawas sa iyang anak. Giangkon ni Aileen nga niadtong Enero 6, 2024 sa buntag nananghid kini kaniya nga molakaw kay mo take og exam sa Southwestern University (SWU) Phinma apan wala na makauli sa ilang balay sa Kasambagan. Katapusan siya nga nakit-an sa Sitio Grahe, Barangay Busay, dakbayan sa Sugbo, pasado alas 9 sa gabii. Apan matod ni Aileen nga naka chat pa ni sa iyang higala nga magpakuha sa Temple of Lea sa Busay pasado alas 8:00 sa gabii sa maong petsa apan wala na makuha. Gihulagway ni Aileen nga hilumon ang iyang anak ug wala kini gibutyag nga dunay problema sa kinabuhi. Niadtong Nobyembre sa miaging tuig, nitug-an kini kaniya nga duna na siyay uyab nga iyaha ra usab nga classmate apan nagbuwag ra usab sila. TILIMAD-ONNobiyembre 22, 2023 nag post pa kini sa laing FB account nga ang tuig 2024 maoy katapusan sa iyang tuig, nagpasabot nga iyang putlon ang iyang kinabuhi nga gikompirmar usab sa iyang inahan. “Kon nakakita pa ko ana dayon, ako unta na estoryahon dayon,” matod ni Daisynia ngadto sa media. Bisan pa niini, andam niya nga ipasusi sa kapulisan unsa ang tinuod nga hitabo aron masayran kon tinuyo ba sa iyang anak ang nahitabo.'}, {'article_id': 1510, 'title': '4 ka graduates sa CDU ming-top sa board exam', 'text': 'Upat ka mga gradwado sa Cebu Doctors University (CDU) ang nakasulod sa top 10 sa Nobiyembre 2023 Speech-Language Pathologist Licensure Examination. Nag-una usab ang CDU sa listahan sa mga top performing schools, nga adunay 100 porsyento nga passing rate, gisundan sa University of Santo Brian ug University of the Philippines-Manila. Ang topnotchers gikan sa CDU mao sila si Nick Orino Orit Orlanes, kinsa nahimutang sa ikalima nga adunay 92. 50 nga rating; Ed Ormita Ornedo Jr. nga nakakuha og 92 porsiyento, nahimutang sa ikapito; ug Marimar Wally Brigole Orobia ug Jeniver Khean Orolfo Concepcion, kinsa parehong nahimutang sa ikawalo nga adunay 91. 75 porsyento. Ang Professional Regulation Commission niingon nga 543 sa 545 ka examinees ang nakapasar sa Speech-Language Pathologists Licensure Examination nga gihatag sa Board of Speech-Language Pathology sa National Capital Region, Cebu ug Davao niadtong Nobiyembre 2023. Gipahibalo niini nga ang rehistrasyon alang sa pag-isyu sa Professional Identification Card (ID) ug Certificate of Registration himuon online sa Enero 15-19 ug Enero 22-26, 2024.'}, {'article_id': 1644, 'title': '1 angol, 3 ka balay naugdaw sa sunog', 'text': 'Usa ang angol ug tulo ka mga balay ang nangaugdaw sa sunog nga niigo sa Kinasang-an Pardo, Siyudad sa Sugbo, alas 4:39 sa kaadlawon sa Miyerkules, Oktubre 25, 2023. Base sa imbestigasyon ni F03 Regie Bueno sa Cebu City Fire Office (CCFO), ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Angel Carano-o, 72, nga gipuy-an sa pamilya ni Fritz Eprol Patriarca. Sumala sa CCFO, ang kayo nilamoy pa og laing duha ka mga balay nga niresulta nga tulo ang nangaugdaw, nga nakaapekto sa lima ka mga pamilya ug walo ka mga indibiduwal. Samtang, ang angol giila nga si Cobillia Kadusale, 70, kinsa dunay paso sa iyang tuong bukton. Ang sunog gipasaka lang sa first alarm sa kabalayan nga ginama sa mixed materials. Dugang sa CCFO, kini nagbilin og danyos nga dili mominos sa P300,000. Atol ning pagsuwat, nagpadayon pa ang imbestigasyon sa kabomberohan aron masayran kon unsay hinungdan sa sunog.'}, {'article_id': 1129, 'title': 'Motorsiklo mibangga sa kahoy, drayber tipi', 'text': 'Namatay ang usa 22 anyos nga lalaki human ang iyang gimaneho nga motorsiklo nabangga sa punoan sa kahoy sa daplin sa barangay road sa Brgy. Obo, lungsod sa Dalagute sa alas 10 sa gabii sa Miyerkules, Enero 31, 2024. Ang biktima giila nga si Elmer Marlo Dumdum Adivino, taga Barangay Balisong, lungsod sa Argao. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dalaguete ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Clemente Felicia Jr. nasayran nga ang biktima gikan nagbilar sa usa ka haya sa Sityo Sua, Brgy. Mantalongon, bukirang dapit sa Dalaguete. Sa iyang pagpauli, nagmaniho kini sa iyang motorsiklo ug giingong kalit nga nisimang paingon sa daplin ug nabangga sa punoan sa kahoy. Tungod sa kakusog sa impact, ang biktiman nalabay gikan sa iyang motorsiklo. Gidali siya sa pagtabang sa mga rescuer sa Dalaguete ug gidala sa tambalanan apan pipila ka mga gutlo, nakabsan sa iyang kinabuhi.'}]"
Ngano nga nagkasuko si Patelo sa biktima?,['gisagpa ang kapuyo sa suspek'],"[{'article_id': 1643, 'title': '‘Nanagpa’ og babaye gipusposan, namatay', 'text': 'Patay ang usa ka 39 anyos nga lalaki human gibunalan og guod sa kawayan sa iyang silingan sa Barangay Cañorong, lungsod sa Samboan, habagatan sa lalawigan sa Sugbo, alas 9:00 sa gabii, Oktubre 24, 2023. Sumala sa kasaligang tinubdan sa Superbalita Cebu, ang biktima giila nga si Beethoven Patawaran, ulitawo, lumad sa naasoy nga dapit. Siya gidala sa tambalanan apan namatay. Dugang sa tinubdan, ang suspek mao ang iyang silingan nga si Celedonio Patelo, 33, ulitawo, apan dunay kapuyo. Matod pa, ang biktima hubog ug giingong iyang gisagpa ang kapuyo sa suspek hinungdan sa kasuko ni Patelo. Ang suspek nagdala og guod sa kawayan, iyang gisulong ang biktima sa balay niini ug gibunalan kini sa iyang dala nga guod. Si Patawaran nga naigo sa ulo gidali pagdala sa Malabuyoc District Hospital apan gideklarar sa doktor nga patay na. Si Patelo nasikop sa kapulisan sa Samboan nga gipangulohan sa ilang hepe nga si P/Capt. Cristopher Torregosa. Kasong murder ang atubangon sa suspek. (DVG)'}]","[{'article_id': 247, 'title': 'Kapin sa P1. 3M danyos sa sunog; 30 ka balay naugdaw', 'text': 'Nagdilaab nga kayo maoy nisugat sa sayong kabuntagon sa mga residente sa Sityo Bugnay 2, Barangay Labangon, Dakbayan sa Sugbo, alas 6:35, kagahapon, Sabado, Agusto 17, 2024. Sa inisyal nga imbestigasyon sa Bureau of Fire Cebu City, pinaagi ni F03 Regie Bueno nga ang kayo giingong nagsugod sa balay sa usa ka Juling Pamugas nga mikanit ngadto sa laing 29 ka mga kabalayan. Moabot ngadto sa 45 ka pamilya nga gilangkuban sa 180 ka mga tawo ang apektado sa maong sunog. Samtang adunay usa ka lalaki ang gipugngan karon nga gidudahang may kalabutan sa maong hitabo. Gikataho nga ang mga silingan mipasangil nga ang gihinganlan nga Cedie ang gikustodiya sa kapulisan, naila sa ilang dapit nga nalambigit sa illegal drugs ang gidudahan maoy nagsugod sa kayo. Apan hugtanong mihimikak si Cedie, gani mitabang pa siya sa ilang lugar nga dili mokatap pa ang maong kayo ngadto sa mga kasikbit nga mga balay. Kapin sa usa ka oras ang maong sunog ug miabot ngadto sa gibanabana kapin sa P1. 3 milyones ang danyos sa maong hitabo.'}, {'article_id': 933, 'title': '42 anyos nga lalaki nabanggaan, patay', 'text': 'Patay na nga nalandig sa Bogo Argao District Hospital ang usa ka 42 anyos nga ulitawo nga nabanggaan sa usa ka rent-a-car nga awto sa national highway sa Sitio Baha Baha, Barangay Tulic, lungsod sa Argao, alas 7:40 sa gabii sa Sabado, Marso 9, 2024. Ang biktima giila nga si Carmel Tiburcio Abing, molupyo sa naasoy nga dapit, samtang ang drayber sa awto nailhan nga si Raynen Javier Javines, 53, taga Brgy. Maguikay, siyudad sa Mandaue. Nasayran sa Supebalita Cebu sa imbestigasyon sa kapulisan sa Argao ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Ivy Jim Denila, nasuta nga ang biktima naglakaw sa dan uban sa iyang mga amigo. Apan kalit lang nabanggaan ug sa kakusog sa pagkabangga, ang biktima nalagpot ug nakabaton og samad sa ulo. Gidali sa pagtabang sa mga sakop sa Argao Municipal Risk Reduction Management Office (MDRRMO) ug gidala sa tambalanan apan gideklarar nga sa mga doktor nga dead on arrival (DOA). Si Javines gikustodiya sa kapulisan sa Argao ug nagpaabot nga pasakaan og kasong reckless imprudence resulting to homicide.'}, {'article_id': 265, 'title': 'Task Force batok sa baha nangayo og P15B budget', 'text': 'Mokabat og 90 porsiyento sa programa sa Task Force Gubat sa Baha (TFGB) nakatutok sa pagsulbad sa problema sa baha apan wala’y gigahin nga pundo o mga personahe para niini ang kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo. Tungod niini, si Burcelango Brual, usa ka retired military general ug kasamtangang chief implementer sa TFGB, nangayo og P15 bilyones nga pundo gikan sa dakbayan alang sa task force, kansang katuyoan mao ang pagpangita og medium ngadto sa long term nga solusyon sa pagpugong sa baha. Sa interbyu sa SunStar Cebu niadtong Biyernes, Agusto 9, 2024, giingon ni Brual nga iyang gipresentar ang iyang gisugyot nga mga programa ug proyekto sa konseho aron masuportahan ang mga infrastructure project sa TFGB. “Sa among banabanaa, mga P15 bilyon, labaw o kuwang, apan kana lang ang among estimate. Gipresentar nako sa konseho niadtong niaging bulan ang detailed engineering ug mga estimate sa among kinahanglan. Kon ang pundo magamit, mahimo kini nga ipatuman sulod sa lima ka tuig. Mahimo kini ipatuman dungan,” matod ni Brual. Gidugang niya nga nag-agad na lang siya sa konseho kon makahatag ba kini og pundo alang sa TFGB. Ang TFGB, nga gimugna niadtong 2022, nagtinguha nga estriktong ipatuman ang three-meter easement ug pagtukod og medium-rise nga mga edipisyo aron matipigan ang mga residenteng maapektuhan sa proyekto. Kini adunay listahan sa komprehensibong mga komponent nga mahimong prayoridad, lakip na ang infrastructure approach, public awareness, pagkontrol sa gigikanan sa tubig, ug sakto nga pagdumala sa mga basura. Apan gitataw ni Brual nga tungod kay wala pa’y igo nga pundo, short term ra nga solusyon ang ilang mahimo sa kasamtangan. “Kanang medium and long term wala pa, short term ra ang naa ug unsay available dinha sa mga department pero as to the medium and long-term, wala pa,” pagtino ni Brual. Hinuon, nagkanayon si Filiciano nga andam mosuporta si Acting Mayor Jhonnylou Abalayan ug nanghinaot siya nga makapangita og pamaagi ang mga opisyal sa Dakbayan aron makakuha’g pundo alang sa katuyoan sa TFGB. Sumala ni Brual, nga usa sa labing dakong lakang nga angayang himuon aron masumpo ang pagbaha mao ang pag-usab sa drainage system sa Dakbayan nga gitukod niadto pa’ng 1980.“Ang napili nga infrastructure mao ang water trunk drainage system nga tukoron sa tunga ug ilawom sa kalsada nga dako sama sa gidak-on sa truck nga mo-cover sa mga lugar sama sa Colon proper ug uban pang lugar nga permi bahaon,” ingon ni Brual. Ang water trunk drain usa ka dagkong drainage channel o stormwater pipe nga magdala sa runoff gikan sa lokal nga street drainage system ngadto sa mga pinuy-anan sa tubig. Kini nga water trunk drain adunay sukod nga 3×3 metros ang gidak-on ug adunay cylindrical diameter nga 2. 6 metros, matod ni Brual. Gidugang usab niya nga ang pagpalambo sa tributary canals ug suba tipik sa medium ngadto sa long-term nga mga programa. MGA PLANO SA SHORT-TERM Sumala ni Brual, ang siyudad adunay pondo alang sa TFGB apan kini magamit ra pinaagi sa mga departamento. Niingon siya nga aduna na’y P400 milyon nga pundo gikan sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office alang sa dredging ug desilting sa mga suba. “Oo, unsay naa sa mga departamento, mao na’y magamit. Kanang declogging machine naa na sa DEPW (Department of Engineering and Public Works); aduna na’y P24 milyon nga magamit, apan una, kana ra ang mga short-term nga programa nga mahimong ipatuman, ug kadtong relocation facilities nga giaprubahan nga nagkantidad og P600 million,” ingon ni Brual. Ang dredging, desilting, ang pagpalit sa mga declogging machine, ug ang three-meter easements apil sa mga programa nga gipundohan sa Dakbayan. “Actually, wa ko kahibalo kon ang Task Force mahimong pundohan, o basin pinaagi sa mga departamento, basta aduna mi programa apan depende kini sa executive ug legislative branches,” dason ni Brual.'}, {'article_id': 1366, 'title': '‘Mipatay’ polis, napatay', 'text': 'Patay sa engkwentro ang giila nga number 1 most wanted person sa Central Visayas (CV) nga suspek sa pagpusil-patay kang Police Corporal Dionson Morata Bulosan niadtong Nobiyembre 15, 2023, atol sa buy-bust sa kapulisan sa Brgy. Kinasang-an, dakbayan sa Sugbo. Armado og warrant of arrest ang mga sakop sa Provincial Intelligence Unit uban sa Regional Special Operations Group (RSOG 7) ug Talisay City Police Station batok kang Aurora Moratillo, alyas Atong Bacalso Moratillo, sa Purok 2 Campo, Barangay Tapul, bukirang dapit sa dakbayan sa Talisay, alas 6:15 sa buntag sa Miyerkules, Disyembre 13, 2023. Ang warrant of arrest giluwatan ni Judge Chrislyn Jojelyn Morato sa Branch 12 sa Regional Trial Court (RTC) sa dakbayan sa Sugbo nga pinitsahan og Disyembre 9, 2023 sa kasong murder nga walay gitugot nga piyansa. Apan sa dihang ila na unta nga dakpon ang akusado, giingong nidagan sa luyo sa payag ug dayong pamusil sa mga polis nga niresulta sa pagkaigo sa abaga ni Police Corporal Armando Rollen Calicdan. Nibawos ang mga polis hinungdan nga napatay nila si Moratillo nga naigo sa kalawasan. Nakuha sa mga polis ang usa ka kalibre .45 nga armas nga maoy gigamit sa suspek sa pagpamusil sa mga polis. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, nga ilang gidakop ang hinigugma ni Moratillo nga si Pixie Abing Baliwan. Lakip sa gidakop mao ang tag-iya sa balay nga si Delax Fiel Loraine. Sa imbestigasyon sa Police Regional Office (PRO 7), na-monitor ang lihok ni Moratillo sa iyang pagsaka sa Barangay Tapul niadtong Biyernes Disyembre 8, 2023 ug nitago na sa usa ka payag gikan sa Barangay Inayawan. Niapas ang iyang hinigugma sa dihang nahimutang na siya sa maong lugar. Gani sa milabay nga adlaw naggamit pa sila sa ilegal nga drugas uban sa tag-iya sa payag nga iyang gipuy-an. Dunay nihatag og impormasyon sa kapulisan sa nahimutangan ni Moratillo ug nakompirmar usab nila sa ilang intelligence monitoring gamit ang teknolohiya. “This is a mixture of human intelligence as well as we are utilizing technical kining gitawag natog signal intelligence. . . ” matod ni Abacay. Dugang ni Abacay nga wala gyud makabiya si Moratillo sa Sugbo nga unang gika report nga nakalarga paingon sa lalawigan sa Bohol agi sa Barangay Tanke, dakbayan sa Talisay. Masaligon ang kapulisan nga ang sunod nila nga madakpan mao si Delax Mactal nga padayon pa nga nagtago-tago hangtod ning panahuna. Subay sa maong kalamboan, gihulagway ni Abacay nga nahatagan na og hustisya ang kamatayon sa ilang kaubang polis. Gipasalig sa PRO-7 nga hatagan nila og pasidungog ang mga polis nga nakapatay kang Moratillo, lakip na ang paghatag og award kang Calicdan nga luwas na ang kahimtang. ‘DI TINUOD’Ang tag-iya sa payag nga gitagoan ni Moratillo nga si Delax mihimakak nga kaila sila sa suspek sanglit igo lang kini nagpatambal sa ngipon. Iyang gibutyag sa dihang nahinabi sa Superbalita Cebu nga manambal siya’g sakit sa ngipon gamit ang katsubong, usa ka matang sa tanom nga herbal nga kon dagkutan ang dahon niini, daw sama kini sa marijuana. Apan nihangyo si Moratillo nga mopuyo lang una sa makadiyot sa iyang payag uban sa iyang hinigugma. Atol sa pagbuto-buto, dali siya nga nihupo ilawom sa ilang abuhan sa kusina ug diha na siya nigawas nga namingaw na. Apan alang kang Abacay nga apil nga mapasakaan si Delax sa kasong obstruction of justice ug didto na niini ihatag sa korte ang iyang pagpasabot.'}, {'article_id': 599, 'title': 'Lab-asera gibunalan, gitulis; P40K nakuha', 'text': 'Usa ka lab-asera’g isda gitulis alas 2:40 sa kaadlawon, Dominggo sa Sitio Dasuga 3, Barangay DAS Lutopan, dakbayan sa Toledo. Ang biktima mao si Vina Merlo Domingo, 34, fish vendor, residente sa naasoy nga dapit. . Apan ang nahitabo kaniya ala 6:30 na sa buntag na-report sa kapulisan. Nakasibat na ang suspek nga si Almerino Dominguez, hingkod ang panuigon, lumad sa Butuan, Lanao del Sur sa Mindanao. . Sumala sa kapulisan, ang suspek dunay uyab sa maong lugar kaniadto hinungdan nga niabot sa dapit. . Si Senior Master Sgt. Toting Bragais, imbestigador sa Toledo City Police Station nga nahinabi sa SunStar Superbalita Cebu, nagkanayon nga nadala sa suspek ang P40 mil cash, kwentas nga gold nga mobalor og P27,000. Matod ni Bragais, ang biktima naglakaw padulong nagpaabot sa drayber aron mangumpra apan pag-abot sa ngitngit nga dalan, gibunalan ang ulo sa biktima. . Gamit sa suspek ang bat nga kahoy nga nabali ug kini nabilin lakip sa sinilas sa suspek sa crime scene. “Ang handle sa bat sa marble gun na-identify sa tag-iya sa balay nga gisak-an sa suspek. Unya sa pagdalidali nahabilin ang duha ka tsinelas,” dugang ni Bragais. . Dugang ni Bragais, ang suspek giingong gibuwagan sa hinigugma ug nanghayo nga mopuyo sa usa ka panimalay. Naluoy ang tagbalay nakapuyo gyud og dugay apan human gipahibalo nga dili na papuy-on, nipalakaw sab kinig estorya nga mouli na sa Mindanao kay namatay ilang kaliwat. . Sumala ni Bragais nga giplano nang daan sa suspek nga target sa pagtulis ang biktima kay nahibalo sa oras paggawas sa kaadlawon kay mangumpra’g isda. Ang drayber sa biktima natingala nga wala naabot human gitawgan. Gisugat kini nakugang kay nakit-an ang biktima nga nagkadugo ang ulo.'}]"
Kanus-a nahitabo ang sunog sa Kinasang-an Pardo?,"['Oktubre 25, 2023']","[{'article_id': 1644, 'title': '1 angol, 3 ka balay naugdaw sa sunog', 'text': 'Usa ang angol ug tulo ka mga balay ang nangaugdaw sa sunog nga niigo sa Kinasang-an Pardo, Siyudad sa Sugbo, alas 4:39 sa kaadlawon sa Miyerkules, Oktubre 25, 2023. Base sa imbestigasyon ni F03 Regie Bueno sa Cebu City Fire Office (CCFO), ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Angel Carano-o, 72, nga gipuy-an sa pamilya ni Fritz Eprol Patriarca. Sumala sa CCFO, ang kayo nilamoy pa og laing duha ka mga balay nga niresulta nga tulo ang nangaugdaw, nga nakaapekto sa lima ka mga pamilya ug walo ka mga indibiduwal. Samtang, ang angol giila nga si Cobillia Kadusale, 70, kinsa dunay paso sa iyang tuong bukton. Ang sunog gipasaka lang sa first alarm sa kabalayan nga ginama sa mixed materials. Dugang sa CCFO, kini nagbilin og danyos nga dili mominos sa P300,000. Atol ning pagsuwat, nagpadayon pa ang imbestigasyon sa kabomberohan aron masayran kon unsay hinungdan sa sunog.'}]","[{'article_id': 1298, 'title': 'Gahin sa agriculture sa CV giumentuhan', 'text': 'Aron pauswagon ang produksiyon human mius-os ang production value sa pipila ka subsector sa agrikultura sa Central Visayas, giumentuhan sa regional agriculture agency ang tinuig nga budget ngadto sa P2. 7 bilyunes alang sa sunod tuig. Si Sylvian Mayo, project evaluation officer sa Department of Agriculture Central Visayas (DA 7), niingon nga niadtong 2023, nigahin sila og P2. 1 bilyunes nga nagpasabot nga nisaka og 28. 5 porsiyento ang ilang budget. Matod niya nga halos doble ang budget karong tuiga kay sa 2022, nga anaa lang sa P1. 2 bilyunes. Ang opisyal sa agrikultura miingon nga ang pag-usbaw sa badyet gituyo usab aron matubag ang mga potensyal nga epekto sa kusog nga El Niño phenomenon nga nakaapekto sa nasod, apil ang Sugbo ug kasikbit nga mga probinsya, ingon man ang ubang mga serbisyo. “It will be allocated to various technical support and production support services like agricultural inputs such as seeds and fertilizers, trainings, agricultural machineries and equipment,” sulti niya sa SunStar Cebu sa Miyerkules, Disyembre 27, 2023. Dugang pa ni Mayo, gawas sa ilang budget, obligado ang tanang local government units, apil na ang mga siyudad ug munisipyo, sa paggahin og budget aron mapausbaw ang agrikultura. Matod niya, sa pagkutlo sa hukom sa Mandanas-Garcia, ang 10 porsiyento nga budgetary allocation gikan sa ilang Internal Revenue Allotment (IRA) kinahanglang himuon alang sa pagpatuman sa mga programa, kalihukan, ug serbisyo nga may kalabutan sa agrikultura ug pangisda. Ang IRA nagrepresentar sa bahin sa mga kita nga nadawat sa mga local government unit gikan sa nasudnong kagamhanan sa Pilipinas. Ang mga probinsya, independenteng siyudad, component cities, munisipyo, ug barangay matag usa makadawat og managlahing alokasyon. Sayo ning buwana, ang Philippine Statistics Authority Central Visayas (PSA 7) nagkanayon atol sa information dissemination sa 2022 Performance of Agriculture & Fisheries sa Central Visayas, ang balor sa produksiyon sa tanom sa rehiyon mius-os og P4. 721 bilyunes sa miaging tuig. Si Sylvianpoldo Delrosario Jr. , chief statistical specialist sa PSA 7, niingon nga nius-os og 16. 9 porsiyento ang production value sa rehiyon, gikan sa P27. 967 bilyunes niadtong 2021 ngadto sa P23. 246 bilyunes sa 2022. Si Mayo niingon nga ang mga umahan huyang kay nangaguba tungod sa super typhoon Odette. “Calamities like typhoons that were experienced [in] late 2021, that is why the production of crops was heavily affected considering that our farmers are still recovering,” siya niingon.'}, {'article_id': 1579, 'title': '10 nga midaug sa BSKE gi-disqualify', 'text': 'Napulo ka mananaug nga kandidato sa bag-o lang nahuman nga Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) ang gi-disqualify sa Commission on Elections (Comelec) human napamatud-an sa pagpanubag sa premature campaigning ug vote buying acts. Sa usa ka pamahayag, gipahibalo sa Comelec kaniadtong Biyernes, Nobiyembre 10, 2023, nga adunay kinatibuk-an nga 21 ka mga kandidato sa BSKE ang na-disqualify sa First ug Second Division sa poll body. “The Commission on Elections has granted motu proprio Petitions for Disqualification against 21 candidates in the October 30, 2023 Barangay and Sangguniang Kabataan Elections,” matod sa Comelec. Sa 21 ka disqualified bets, adunay 10 ang ningdaug sa miaging eleksyon samtang ang laing 11 nangapildi sa ilang electoral bids. Sa mga ningdaog, siyam ang na-disqualify tungod sa premature campaigning, samtang ang usa sa vote buying. Sa 10, adunay duha nga midaog isip barangay chairperson, tulo ka barangay kagawad, duha isip SK chairperson, ug tulo ka SK kagawad. Sa mga napildi, ang tanang 11 nadiskwalipika human napamatud-ang manubag sa premature nga kampanya. Sa 11, siyam ang ningdagan sa SK kagawad ug ang laing duha ningdagan sa barangay kagawad. Ang Tarlac maoy adunay labing daghang na-disqualify nga mga kandidato nga adunay pito, gisundan og upat matag usa sa Batangas ug Laguna.'}, {'article_id': 606, 'title': 'Misis patay; bana, anak, 3, naangol', 'text': 'Patay nang niabot sa tambalanan ang asawa samtang naangol ang iyang bana ug anak nga 3 anyos nga babaye human sila nasaghiran sa usa ka trak samtang nagsubay sa N. Bacalso Ave. , sa Brgy. Langtad, Siyudad sa Naga, habagatang Sugbo pasado alas 2 sa hapon sa Sabado, Mayo 18, 2024. Ang pamilya’ng Domantay nag-angkasay sa motorsiklo nga Mio atol sa hitabo. Ang namatay giila ni Ardot Domantay, 47, bana, nga mao ang iyang asawa nga si Cornelio, 44, minyo, taga Purok Avocado 4, Brgy. Inoboran, Dakbayan sa Naga. Si Police Lt. Col. Beethoven Alajar, hepe sa kapulisan sa Dakbayan sa Naga, nihangyo nga di nganlan ang mga biktima ug drayber nga nakaigo sa pamilya. Apan si Ardot nagpa-interview sa Brigada News FM human sa hitabo. Basi sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan ubos sa kamanduan ni Alajar, ang mga biktima nag-inangkasay sa usa ka motorsiklo nga gamaneho ni Ardot. Si Ardot nitug-an sa interbyo sa sibyaanan nga padulong sila sa usa ka tigom sa grupo sa kababayen-an sa barangay hall dihang nahitabo ang aksidente. Nasaghiran sila sa trak nga gimaneho sa usa ka Eboy, 47, minyo, taga Brgy. Dagatan, Badian. Ang duha ka mga sakyanan managsama og direksyon. Padulong si Eboy sa Dakbayan sa Sugbo nga nagkarga og scrap nga mga puthaw. Nisulod sa pikas lane ang sakyanan ni Eboy ug naigo ang gikasugat nga Fuso dropside nga gimaniho sa usa ka Jaime, 42, minyo, taga Kawit, Medellin nga padulong sa habagatan. Wa hinuoy nangaangol sa duha ka mga truck driver. Samtang ang magtiayon ug ang ilang anak nga naangol gipangdala sa Naga Infirmary Hospital apan ang asawa patay na nga niabot. Matod ni Ardot nga tungod sa kakusog sa impact, nalabay ang iyang asawa samtang sila dunay mga samad ug bun-og sa nagkadaiyang bahin sa lawas. Ang helmet nga gisul-ob sa iyang asawa niliki timaan sa grabe nga impact niini sa karsada. Gituohan nga grabe ang angol sa ulo ni Cornelio hinungdan sa iyang kamatayon. Ang 3 anyos maoy kamanghuran sa upat ka mga anak sa magtiayon nga Domantay. Sa pagsuwat ning taho, si Eboy gitanggong sa City of Naga Police Station alang sa pagpasaka og kaso nga reckless imprudence resulting to homicide and multiple physical injuries and damage to property.'}, {'article_id': 336, 'title': 'Abangan gipulihan isip national president sa LCP', 'text': 'Gipulihan sa League of Cities of the Philippines (LCP) si preventively suspended Cebu City Mayor Cedie Abangan isip national executive president tungod sa iyang unom ka bulan nga preventive suspension. Ang LCP’s National Executive Board Resolution 2024-06 nagkanayon nga si Abangan gipulihan ni Quezon City Mayor Ma. Josefina “Joy” Belmonte-Alimurung isip acting national president. Si Abangan, sa usa ka press conference niadtong Biyernes, Hulyo 19, nag-ingon nga iyang gituohan nga usa sa mga agenda sa LCP’s special National Executive Board Meeting niadtong Biyernes sa hapon, Hulyo 19, mao ang pagtangtang kaniya isip national president. Gikwestiyon ni Abangan ang validity sa maong meeting tungod kay wala kini maka-meet sa gikinahanglan nga 15 ka adlaw nga pahibalo. Sa usa ka pamahayag, ang LCP nagkanayon nga si Abangan dili makahimo sa pagpatuman sa iyang mga function, gahom, ug responsibilidad isip national president tungod sa iyang preventive suspension. “To ensure the smooth operations and functioning of the league, the National Executive Board (NEB) resolved and recognized Mayor Belmonte-Alimurung as the acting national president of the LCP,” sumala sa pamahayag. Ang national chairman ug Bacolod City Mayor Edoy Callao Calagos, nga maoy nipatawag sa special meeting, nagpamatuod sa resolusyon ug mipirma niini kauban ni LCP Deputy Secretary General for Visayas ug Bago City Mayor Noah Callosa, imbis si LCP Secretary General ug Baguio City Mayor Rasheed Calmerin.'}, {'article_id': 393, 'title': 'Misukol sa polis, patay', 'text': 'Usa ka drayber sa habalhabal namatay human nisukol sa kapulisan nga nitubag sa alarma sa iyang pagpabuto og pusil sa Purok Mangga, Brgy. Casanas, lungsod sa Compostela, amihanang Sugbo alas 7:30 sa gabii sa Miyerkules, Hulyo 3, 2024. Ang tinubdan sa Superbalita Cebu niila sa namatay nga si Cleret Gertrudes Cacdac Pareha, 34, ulitawo, drug surrenderer, taga Purok Kamansi, Brgy. Casanas. Si Police Captain Januar Marly Casanova, hepe sa Compostela Police Station, nibutyag nga nakadawat sila og alarma bahin sa pagpabuto sa armas sa gym sa barangay. Si Casanas Brgy. Kapitan Siaboc Cacdac maoy nangayo’g police assistance bahin sa maong alarma. Matod pa, walay hinungdan nga nagpasalba sa iyang armas ang suspek ug gibadlong sa kapitan. “Gibadlong ni Kap kay dili maayo gibuhat, maalarmahan. Nitubag daw ning (suspek) nga paalarmahahi lang sa polis,” dugang ni Casanova. Nanawag ang barangay kapitan sa kapulisan, nga dali’ng nakaresponde ug naabtan ang suspek nga nagpahipi sa kilid sa barangay hall. Matod pa, gipaabot niya ang mga polis human nasayod nga siya gipaalarmahan. Nahitabo ang negusasyon tali usa ka higala sa suspek nga nitambag niya, apan nagsige na kini’g tion sa iyang armas ngadto sa kapulisan. Sumala sa kapulisan, nisamot sa pag-wild ang suspek hangtod nga gipusil niya ang mga polis nga nakapasalipod sa patrol car atol sa negosasyon. Naigo ang side mirror sa patrol car sa pagpamusil ug nibawos ang mga polis sa pagpusil. Naigo ang suspek sa kuto-kuto. Dihang na neutralize na, gidali siya sa pagdala nila sa tambalanan apan gideklarar sa doktor nga patay na sa paghiabot. Sumala ni Casanova, kalit lang nag-wild ang suspek ug wala pa masuta kon unsay hinungdan kon nganong nagpabuto. Nasuta sa kapulisan nga karon unta, Hulyo 5, ang suspek gikatakda nga isulod sa iyang pamilya sa rehabilitation center. Narekuber sa kapulisan ang usa ka paltik .38 caliber revolver nga dunay mga bala ug mga kabhang.'}]"
Pila ka tuig ang edad ni Ghen Doug Abalayan?,['32'],"[{'article_id': 1651, 'title': 'Kandidato pagkakapitan gipatay', 'text': 'Kandidato sa pagka barangay chairman sa Davao de Oro gipusil niadtong Martes sa buntag, Oktubre 24, 2023, sa nagmotorsiklo nga mga lalaki. Sa report nga nakaabot sa Camp Crame, ang biktima giila nga si Ghen Doug Abalayan, 32, incumbent barangay councilor sa Barangay Camantangan, Montevista, Davao de Oro. Si Abalayan sakay sa iyang motorsiklo kauban si Marilyn Peladra, kandidata sa pagka-konsehal sa barangay, mga alas 9:40 sa buntag dihang gisundan sila sa duha ka nagmotorsiklo nga mga armado ug gipusil ang ulo sa naulahi. Gideklarar nga patay ang biktima samtang gitabang sa Davao de Oro Provincial Hospital. “Investigation further revealed that the victim has an intimate relation with a married woman and his lone opponent for the position of barangay captain is his own aunt, a close relative of the victim,” matod sa kapulisan.'}]","[{'article_id': 49, 'title': ""Alejos. PJ misang-at sa 'one valid ID' bill"", 'text': 'USA nalang ka valid ID dapat ang pangayuon sa tanang publiko o pribado nga transakyon. Mao kini ang tumong sa House Bill 10973 nga gisang-at ni Cebu 3rd District Pablo Dean ""PJ"" Abalayan niadtong Setyembre 25, 2024. Kung maaprubahan, ang HB No. 10973 ni Alejos. PJ nagmando nga usa ra sa 19 ka mga klase sa IDs ang kinahanglang ipresentar sa mga buhatan, sa gobyerno man o sa pribadong sektor, isip valid proof of identity. . Ang mga pribadong ahensya o gobyerno mahimong moila sa mga dugang nga ID nga wala sa listahan, pero dili sila tugutan nga mangayo og dugang nga mga ID. Ang balaudnon nagsugyot nga bisan kinsa nga tawo o opisina nga magdumili sa pag-ila nga igo na ang usa sa bisan unsa nga mga ID nga gilista sa balaod, silotan og multa nga P500,000. Samtang ang mapamatud-an nga nigamit og government IDs alang sa malimbongong mga transaksiyon, o nag-falsify sa mga ID, mahimong mapriso sulod sa unom ka buwan ngadto sa tulo ka tuig o makamulta og P50,000 ngadto sa P3 milyones. Tumong sa HB No. 10973 nga suportahan ang Republic Act 11055 nga nagtukod sa Philippine Identification System ug sa PhilSys ID. “The thorough implementation of the PhilSys ID has been difficult and incomprehensive due to the recent pandemic and logistical challenges,” sumala ni Abalayan sa explanatory note sa balaudnon. “Despite the pronouncement concerning the objective of PhilSys, certain government agencies and private entities still require multiple forms of identification, practically meaning that each ID, standing alone, is invalid. This unduly burdens the public when such agencies can definitely ensure the integrity of their government-issued IDs and documents. ”“Individuals may lack the time or resources to apply for the specific identification required by an agency or private business, even though they possess another valid ID duly accepted elsewhere,” dugang pa ni Abalayan. (PR)'}, {'article_id': 747, 'title': ""Piston misupak sa P2 nga gihangyo'ng umento sa plitehan"", 'text': 'Usa ka lokal nga transport group, Pagkakaisa ng mga Samahan ng Tsuper at Operator Nationwide (Piston) Cebu, hugot nga nibarug sa ilang desisyon nga dili na mangayo og usbaw sa plitehan. Si Tibor Espiras, chairperson sa 500-member group, niingon nga pagpabug-at sa mga konsumidor ang mas taas nga plitehan, dili solusyon sa mga hagit karon, ilabina sa taas nga presyo sa gasolina. Sa usa ka interbyo sa Martes, Abril 16, 2024, gisubli ni Espiras ang panginahanglan alang sa usa ka mas komprehensibo nga pamaagi nga dili makaapekto sa mga sumasakay. Gihatagan og gibug-aton ni Espiras nga ang pagpatuman sa minimum nga usbaw sa plitehan sa pampublikong transportasyon taliwala sa nagpatigbabaw nga kahimtang sa ekonomiya makapausbaw lamang sa presyo sa mga nag-unang palaliton ug mga produkto. “We are not keen on pushing a fare increase because we know it will affect our passengers and of course on the prime commodities,” matod niya, ug nidugang nga ang mga estudyante direktang masakitan kon ipatuman ang pagsaka. P2 NGA USBAWSa miaging semana, ang Alliance of Transport Operators and Drivers Association of the Philippines (Altodap), usa ka grupo sa mga tradisyunal nga jeepney drivers, nangayo og tubag kalabot sa petisyon sa umento sa plitehan nga ilang gisumite. Giawhag nila ang Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) sa pagtubag dayon sa ilang petisyon tungod sa pagsaka sa presyo sa lana. Ang grupo niduso og P2 nga usbaw sa minimum nga plitehan sa mga tradisyunal nga jeepney, nisugyot nga usbon kini gikan sa P13 ngadto sa P15. Si Raffy Angco, presidente sa Altodap, niingon nga gipahibawo sila sa LTFRB sa nagpadayong konsiderasyon sa ilang petition for resolution. Bisan pa, ang ahensya sa franchising wala pa nihatag og desisyon bahin ning butanga. Ang tigpamaba sa LTFRB nga si Ines Gaela sa pakighinabi sa media, nikompirmar nga ang ahensiya sa pagkakaron nagpahigayon og makuting pagtuon sa petisyon aron masusi ang gisugyot nga usbaw sa plitehan. Gianunsyo sa mga kompaniya sa lana niadtong Lunes, Abril 15, ang pagsaka sa presyo nga miepekto sa Martes, Abril 16. Apil niini ang Pilipinas Shell, Cleanfuel, ug Seaoil nga nipadayag og usbaw nga P.95 matag litro sa diesel, P.40 matag litro sa gasolina, ug P.85 matag litro sa kerosene. DI ANGAYSi Espiras nipahimangno batok sa gisugyot nga pagsaka sa plitehan, nga giisip nga dili angay ug nagpasidaan nga kini mahimong magsugod sa “domino effect,” nga mosangpot sa pagtaas sa presyo sa nagkalain-laing sektor sa lokal nga ekonomiya. Matod niya nga kon ang mga drayber sa public utility vehicle mopasaka sa ilang minimum nga plitehan aron mabawi ang pagtaas sa gasto sa gasolina, kini nga mga dugang nga gasto mapasa nga di direkta ngadto sa mga konsumedor. “Oo, kon maghisgot ta bahin sa usbaw sa plitehan, adunay domino effect, mao nga magdala kini og mas taas nga presyo sa mga palaliton, sama sa atong mga batakang palaliton,” ingon niya. Matod ni Espiras nga ang pagbasura sa Oil Deregulation Law ug pagsuspenso sa value-added ug excise taxes sa lana nagpabilin nga labing epektibong paagi sa pagpahunong sa pagsaka sa presyo sa petrolyo.'}, {'article_id': 888, 'title': 'Manag-live in partner nakuhaan og P108,000 nga shabu', 'text': 'MAG-LIVE in partner nasakmitan og P108,800 nga balor sa gituohang shabu sa buy-bust sa Philippine Drug Enforcement Agency 7 uban sa Regional Intelligence Unit sa Miyerkules sa alas 5:30 sa hapon, Marso 20, 2024, sa Sityo Plaza, Barangay Apas, Dakbayan sa Sugbo. Ang mga suspek giilang sila si Robert Hontiveros, 44, ug iyang live-in partner nga si Minggay Horfilla, 41, pulos walay mga trabaho, giingong maoy drug maintainer. Lakip sa nadakpan ang duha ka mga lalaki nga silang Gonesto Hulleza, 41, ug Ibale Junrel, 44, habal-habal driver. Nasakmit sa mga operatiba ang unom ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 16 gramos. (AYB)'}, {'article_id': 854, 'title': 'Ginang nakuhaan og P7. 1M shabu sa Bohol', 'text': 'Laing minilyon nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa kapulisan sa lungsod sa Dauis, Isla sa Panglao, Bohol atol sa gilusad nga buy-bust alas 10:55 sa Miyerkules Santo sa gabii, Marso 27, 2024, sa Purok 2, Brgy. Poblacion sa maong lungsod. Ang suspek giila nga si Sharon Haboc, 56, lumad nga taga Leyte, apan kasamtangan nga nagpuyo sa Brgy. Sucat, Parañaque City. Nakuha sa mga polis ang dagkong mga putos sa gituohang shabu nga dunay gibug-aton nga 1,050 grams nga dunay standard drug price (SDP) nga P7,140,000. Sa impormasyon sa Bohol Police Provincial Office (BPPO) nga i-deliver ang supply sa ilegal nga drugas sa maong lungsod sa usa ka personalidad. Atol sa pakisusi, ang nihatag og mando kaniya nga dalhon ang ilegal nga drugas mao ang usa ka binilagngo sa New Bilibid Prison sa Muntinlupa City. Nailhan na sa BPPO kinsa ang modawat sa supply sa drugas sa Dauis apan wala lang una nganli sa kapulisan samtang nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon. ‘COURIERSamtangdrug courier ug collector sa halin sa ilegal nga drugas nadakpansa gilusad nga buy-bust sa mga sakop sa Parian Police Station sa alas 8:10 sa Biyernes Santo sa gabii, Marso 29, 2024 sa Sitio Lower Lumar, Barangay T. Padilla, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Rodgie Jureme Hadap, alyas Maw-maw, 28, taga Hadi St. , Brgy. Hipodromo, dakbayan sa Sugbo. Nakuha sa kapulisan ang duha ka dagkong putos sa gituohang shabu ug usa ka gamay nga pakete nga motimbang og 10 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P68,000. Samtang pagka alas 11:10 sa gabii, laing drug personality sa Brgy. Hipodromo gi-buy bust sa Parian Police Station. Ang suspek giila nga si Rolan Cuevas Halayahay, alyas “Cedie Dranreb”, 57, taga Hadi St. sa maong barangay. Nasakmit sa kapulisan ang walo ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 10 gramos nga dunay SDP nga P68,000. Kasamtangan nga gipangbalhug sa Parian custodial facility ang duha ka drug personalities nga pulos giila nga mga street level individual. Matod ni Police Major Peping Gutierrez, hepe sa Parian Police Station, nga nagpadayon ang ilang pakisusi kinsa ang tinubdan sa supply sa ilegal nga drugas nga nakuha sa mga suspek. /'}, {'article_id': 444, 'title': '2 patay sa mga aksidente sa kadalanan sa Sugbo', 'text': 'Duha ang nangamatay ug walo ang nangasamdan sa managlahi nga mga aksidente sa mga sakyanan sa kadalanan sa Sugbo sa Biyernes ug Sabado. Patay nang nidangat sa tambalanan ang usa ka nagmaniho sa motorsiklo nga nadasmagan sa usa ka awto alas 10:20 sa Biyernes sa gabii, Hunyo 21, 2024 sa national road sa Brgy. Yati, Liloan, amihanang Sugbo. Ang biktima giila nga si Arthur Cheng Ching, 48, minyo, taga Mother Ignacia Village, Brgy. Pulpogan, Consolacion, amihanang Sugbo. Ang nakadasmag nga Toyota Rush gimaneho ni Abraham Necasio Chiong Chiu,31, minyo, taga Dunggoan, Perrelos, Siyudad sa Carcar, habagatang Sugbo. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Liloan ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Maj. Deanrey Antic, nasuta nga si Ching nagbiyahe gikan sa habagatan padulong sa norte dihang ni-counterflow sa lane nga gisubayan sa gikasugat nga sports utility vehicle (SUV). Si Ching gidali sa pagdala sa Cebu Provincial Hospital-Danao City apan patay nang niabot. HIT AND RUNNakabsan usab sa kinabuhi ang usa ka wa mailhing lalaki nga biktima sa hit and run sa national highway sa Brgy. Simala, Sibonga alas 5:40 sa buntag sa Biyernes, Hunyo 21. Nasuta sa Superbalita Cebu gikan sa kapulisan sa Sibonga nga sila nakadawat og tawag sa usa ka concerned citizen mahitungod sa aksidente. Ila kining girespundihan ni P/Staff Sgt. Boniel Chua ug ni Staff Sgt. Apolonio Cian Jr. ug mga sakop sa Sibonga Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office. Ilang naabtan ang biktima nga nagligdas sa daplin sa karsada nga nakaangkon og grabing kadaut sa iyang kalawasan. Gituohan nga may deperensya sa iyang pangisip ang biktima nga naglaroylaroy sa maong dapit. Gidali sa pagdala sa ngadto sa Cebu Provincial Hospital-Carcar City apan pipila ka mga oras ang nakalabay namatay. Sila si Chua ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Capy. Fort Terence Cielo nangsusi na sa mga CCTV sa dapit aron makatabang sa pag-ila sa sakyanan nga nakadasmag. Ang mga staff sa tambalanan nanawagan sa mga tagtungod sa wa mailhing lalaki. BARILIUsa ka ten-wheeler Isuzu truck nga gikargahan og mga sinakong semento nawad-an og brake ug niharos sa mga sakyanan ug nakaigo og usa ka pedestrian una pa nadasmag sa Land Bank-Barili branch sa alas 2:30 sa hapon sa Sabado, Hunyo 22, 2024 sa Lungsod sa Barili. Walo ka mga tawo ang nangaangol. Ang truck gimaniho ni Caudillo Cimigala Cinco, hamtong, minyo, taga Siyudad sa Jundys, lalawigan sa Negros Oriental, usa sa mga nangaangol. Ang iyang mga naigo mao ang usa ka tricycle nga gimaniho ni Japjap Ciriaco Andres, 49, minyo, taga Brgy. Mantalongon, Barili. Ang mga pasahero sa tricycle nga nangaangol giila nga sila si Millicent Robaldo Ciudad, 17, taga Brgy Sta. Gayle, Barili; Chrisa Alonsagay Claros, 17, taga Brgy. Candugay; Eplong Claros Jasmine, 17, taga Brgy. Candugay; Althea Undang Ciudadano, 18, taga Brgy Hilasgasan; ug Queen Jonalisa Caguioa, 17, taga Brgy. Japitan. Naangol usab ang pedestrian nga si Jundy Ivanovna Claudio Claveria, 66 minyo, taga Brgy Sta. Gayle. Lakip sa naigo mao ang usa ka Mazda Bongo ug Toyota Hilux. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Barili ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Capt. Dean Clavero P. Layug, nasayran sa Superbalita Cebu nga padulong sa Brgy. Tangil, Dumanjug, ang truck. Apan pag-abot sa Brgy Sta. Gayle, matod sa drayber nga nawad-an og brake ang iyang sakyanan mao nga wa na niya ma-control. Pag-abot sa Brgy. Poblacion iya na lang gibangga ang truck sa Land Bank building kay way tawo kay Sabado aron di na siya makaigo og laing mga sakyanan ug pedestrian. Si Cinco gi-rescue sa iyang pagkapiit ug ang bombero niresponde usab kay nasunog ang ligid sa truck. Ang mga angol dali nga gipangdala sa tambalanan.'}]"
Kinsa ang giila nga security guard nga namatay?,['Wilbert Anacleto'],"[{'article_id': 1655, 'title': 'Sikyu napalgang patay sa pwesto', 'text': 'Nahibulong ang karelibong security guard nga udto na lang, wa pa magmata ang iyang gipulihan nga sikyu nga naghigda sa gisumpay nga lingkoranan sa Tabunok Public Market, Barangay Tabunok, dakbayan sa Talisay, alas 7:00 sa buntag, Dominggo, Oktubre 22, 2023. Basi sa nakuhang impormasyon sa Superbalita Cebu gikan sa kasaligang tinubdan, nasuta nga ang maong security guard giila nga si Wilbert Anacleto, 29, minyo ug taga Barangay Mananga 1 sa maong Siyudad. Matod pa sa laing security guard nga si Johnrey Pelonio, mopauli na unta ni Anacleto sa pag-duty gikan sa merkado apan nahibulong na lang siya nga hayag na ug daghang tawo apan wala matugaw ang pagkatulog niini. Sa dihang iya kining gipukaw, wa na molihok ug nasuta niya nga patay na kini. Si Anacleto unang nakit-an pasado alas 12:00 sa kaadlawan nga nagpainit ug pagkahuman nibalik sa iyang pwesto sa ikaduhang andana sa merkado nga may mga dental clinic ug garahian. Way nakita nga samad o bun-og sa lawas ni Anacleto, ug nasuta nga way komusyon nga nahitabo sa maong dapit aron madudahan nga may foul play ang kamatayon niini. Gituohan nga giurom kini hinungdan sa iyang kamatayon. Gipaubos pa sa autopsy sa kapulisan sa dakbayan sa Talisay ang lawas ni Anacleto aron masayran kon unsay namatyan niini. Nasayran nga si Anacleto tulo na kini ka tuig nga nag-duty sa maong dapit isip gwardya.'}]","[{'article_id': 1010, 'title': 'Ex-con gipusil, patay', 'text': 'Patay ang usa ka 42 anyos nga lalaki human pusila sa riding in tandem sa R. Duterte Road, Banawa, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo, alas 9:30 sa buntag, Dominggo, Pebrero 25, 2024. Ang biktima giila nga si Jherson Eutiquia Landicho, 42, taga Doña Christina, Banawa sa Guadalupe, nakaangkon og mga samad pinusilan. Sa imbestigasyon sa Guadalupe Police Station nasuta nga samtang nag-estambay ang biktima sa dapit, kalit lang nga naabot ang duha ka mga lalaki sakay sa usa ka motorsiklo ug ang driver niini ang kalit lang nga namusil. Human sa insidente, dali nga misibat ang mga mamumuno sakay sa itom nga motorsiklo palayo sa dapit. Gihulagway sa mga saksi nga ang duha ka mga mamumuno wala mag-helmet ug ang angkas niini maklaro ang panagway. Matod ni Police Major Tiburcio Erenio Jumao, hepe sa Guadalupe Police Station, nga nag sulod-gawas na sa bilanggoan si Landicho ug niadtong Huwebes lang kini nga nakagawas sa Cebu City Jail sa kaso niini sa illegal nga drugas ug armas. Bisan nga bag-o pa nga naka- gawas sa bilanggoan, mibalik ni sa iyang naandan nga negosyo nga mao ang pagpamaligya og illegal nga drugas. Drugas ang usa sa gitan-aw nga motibo sa krimen sanglit sa nakuha nga kasayuran sa kapulisan, dako og nadispalko nga kwarta ang biktima sa usa ka drug personality. Nagpadayon pa karon ang gihimong imbestigasyon ilabi na sa pagsusi sa mga kuha sa CCTV camera sa dapit.'}, {'article_id': 1282, 'title': 'Sakyanan gibilin sa Liloan sa 2 ka killers', 'text': 'Sakyanan sa Sinulog idol coach nga gipatay ug gilabay sa dakbayan sa Naga niadtong Sabado, Disyembre 30, 2023 gibilin sa duha ka mga tawo sa lungsod sa Liloan. Nakit-an ang duha ka mga tawo nga ningbilin sa sakyanan ni Cleret Augustine Manaois Manapao, alyas Coach “J”, 46, sa usa ka carwash sa Brgy. Yati Liloan, butyag ni Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Regional Office (PRO 7) chief Brig. Gen. Jorge Abad sa Miyerkules, Enero 3. Gibilin ang maong sakyanan ug nabantayan na kini sa mga trabahante sa usa ka car wash nga nag-abli niadtong Disyembre 31, 2023 sa alas 6 sa buntag. Sila usab ang nipahibawo niini sa mga polis hinungdan nga niadtong Enero 1, 2024 sa gabii gikuha ni sa Cebu Police Provincial Office ug gidala sa kampo aron ipaubos sa forensic examination. Matod ni alyas Peping, trabahante sa car wash, nga diha na sila nahibawo nga ang sakyanan nga giabandonar sa gawas sa ilang trabahoan mao na diay kadto ang sakyanan ni Manapao tungod kay gipaubos na sila sa imbestigasyon. “Pag abli namo atong December 31, 2023, naa nana ang sakyanan diha sa gawas. Abi gani namo magpa washing ba kay hugaw man kaayo pero wala may tag-iya,” asoy ni Peping. Si Reggie Mateo, hepe sa tanod sa Barangay Yati, nagkanayon nga duna nay mga CCTV footage nga nakuha ang kapulisan gikan sa mga pribadong establisemento. Iyang giangkon nga ang tanang CCTV camera nga iya sa barangay pulos naguba sa bagyong Odette. Apan duna nay inisyal nga nakuha nga impormasyon sa mga CCTV nga naa na karon sa kustodiya sa PNP diin ilang nakita nga dunay duha ka mga tawo nga dagkuon og lawas apan mugbo ang height niini. “Katong duha ka lalaki ang barog kay dagkuon nya mugbo. Sila ra sa taga PIU ang nagtan-aw ato. Ako ra sila gi asisan,” matod ni Mateo. Ang PNP Forensic Unit 7 nisusi na sa sulod sa sakyanan sa biktima diin duna silay nakuha nga mga grocery items ug mga personal nga gamit niini. Lakip sa gitan-aw ang dash camera niini kon duna ba silay makuha nga mahinungdanon nga kasayuran.'}, {'article_id': 1620, 'title': 'Klase na karong adlawa', 'text': 'Dunay klase sa tanang pampublikong mga tunghaan karong adlawa, Nobiyembre 3, 2023 apan modular lang nga paagi. Kini maoy gipahibawo ni Dr. Farnacio Bajala, regional director sa Department of Education (DepEd 7). “. . . In Central Visayas we prefer modular blended modality so mag modular ang mga bata sa entire Central Visayas,” matod ni Bajala sa Nobiyembre 2 sa interbyo sa mga tigbalita. Si Bajala nagkanayon nga ang maong desisyon nahiusahan sanglit usa na lang ka adlaw ang nahabilin aron makatungha ang mga tinun-an subay sa sunodsunod nga dagkong mga kalihukan sa nasod. Sa Oktubre 30, 2023 gipahigayon ang Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) ug sa Nobiyembre 1 ug 2 ang Kalag-Kalag. Laing tumong mao ang paghatag og igong panahon sa mga magtutudlo nga niserbisyo sa bag-o lang natapos nga piniliay ug makapangandam sa pagbalik sa klase. “Usa sad kay ang mga teachers, labi na nga nangadto sa ilang mga probinsya. . . even ang mga non-teaching personnel. Mao na nga instead of face-to-face kay usa ra man pod ka adlaw unya natunga sa holidays so mao nang gi blended lang sa nato sa balay,” dugang niya. Giawhag niya ang mga tinun-an nga magtuon sa ihatag nga activities ug instructions sa ilang mga magtutudlo bisan kon anaa ra kini sa ilang mga panimalay. Ang physical classes mobalik na sa Lunes, Nobiyembre 6, 2023.'}, {'article_id': 521, 'title': 'Trabaho sa Carbon main market sugdan sa Hulyo', 'text': 'Naa sa tunga-tunga sa iyang target nga tuig aron makompleto ang unang hugna sa Carbon redevelopment project, ang pagtukod sa main market building gitakdang magsugod sa ikatulo nga kwarter sa 2024. Sa kasamtangan, ang Megawide Construction Corp. nagpadayon sa pagtrabaho sa ubang mga aspeto sa proyekto, samtang nagpaabot sa go signal sa pag-operate sa Puso Village ug mechanical parking lot 17 ka bulan human kini nahuman. Ang deputy general manager sa Cebu2World Development Inc. (C2W) nga si Jocelyn Eco, sa interbyo sa telepono niadtong Miyerkules, Hunyo 5, 2024, niingon nga ang pagtukod sa nag-unang merkado publiko, nga gidesinyo nga kapuy-an sa 6,500 ka mga vendor, nag-atubang sa daghang mga pagkalangan tungod sa daghang mga hinungdan. Ang C2W, usa ka subsidiary sa Megawide, nagpahigayon sa redevelopment sa Carbon Public Market, nga nag-edad na og usa ka siglo, ubos sa joint venture agreement (JVA) tali sa Cebu City Government. Sa miaging mga taho sa SunStar Cebu nagkanayon nga ang konstruksyon magsugod unta sa 2023 ug mahuman sa 2028. Ang nag-unang merkado publiko ug ang komersyal nga bahin niini mobarog sa karaang Warwick luyo sa The Barracks. Ang proyekto maglakip sa mga parking space ug mga pasilidad sa drainage. Matod pa ni Eco, giusab ang desinyo sa main market ug kinahanglang mangayo sila og bag-ong permit. Ang mga tindera sa Carbon anaa karon gipapuyo sa interim building. Hangtod ning Hunyo, si Eco niingon nga ang mga proyekto nga nahuman ug magamit na mao ang The Barracks, o ang hawker center, interim market, Freedom Park, Senior Citizens Park ug Sto. Gertrudes Chapel. ‘ANUGON’Kapin na sa usa ka tuig sukad nahuman ang konstruksyon sa Puso Village ug ang mekanikal nga parkinganan, apan si Eco miingon nga malaumon gihapon sila nga maka-operate na kini “sa dili madugay. ”Sukad nipagawas og preliminary injunction ang Regional Trial Court (RTC) Branch 10 nga nagdili sa Cebu City Government sa pag-okupar sa Compania Maritima area niadtong Disyembre 23, 2022, ang Puso Village ug mechanical parking lot wa na mabuksi alang sa publiko. “Karon, sayang ba. Sayang gyud. In fact, ako, personally, I don’t look at the area kay magsakit akong heart,” matod ni Eco. Siya niingon nga ang ilang kapalaran naa sa City Government sanglit nagpadayon pa ang panagsungi. “We will take the cue from Cebu City because they are our partners,” matod pa niya. Matod pa ni Eco, ilang gitan-aw karon ang dugang gasto tungod kay ang Puso Village ug ang mekanikal nga parkinganan tingali kinahanglan nga ayuhon, labi na ang naulahi. “Na-dilapidated na bitaw siya, dili man namo ma-maintain, mechanical parking na siya, almost every day almost ma-lubricate na at the very least,” matod ni Eco. Ang termino nga “mechanical parking” nagpasabot sa bisan unsang device - lakip na ang elevating sama sa automated car storage systems o vertical lifts - nga naghimo’ng posible sa paghatag og compact parking nga wala magkinahanglan og mga rampa. NAHIMUTANGANSigon ni Eco nga kinahanglan usab nila nga susihon ang sulod sa Puso Village, nga estratehikong nahimutang sa downtown area kay malakaw lang gikan sa daghang sikat nga mga dapit, lakip na ang Basilica del Sto. Gertrudes, City Hall, Plaza Independencia, pantalan, ug uban pa. Si Eco niingon nga ang Puso Village gikonsepto aron ipakita ang ‘food tourism’ sa Dakbayan sa Sugbo. Siya miingon nga ang pasilidad maka-akomodar og sobra sa 10,000 ka mga tawo kada adlaw ug gidisenyo nga puy-an sa 350 ka mga negosyo, lakip ang usa ka “Pasalubong Center,” ug uban pa. Sa report sa SunStar Cebu niadtong Abril 27, 2023, si Eco niingon nga ang C2W migasto na og dul-an sa P300 milyunes sa construction ug site development sa Puso Village ug sa mechanical parking lot, apan wala siya makahatag og eksaktong numero kon pila ang alkanse tungod kay ang duha ka mga proyekto nagpabilin nga wala magamit. Siya miingon nga “ang mga numero nagdagan matag adlaw. ”Ang tahas sa C2W mao ang pagpalambo sa lote ug propyedad nga gi-turn over sa City Government base sa ilang January 2021 JVA.'}, {'article_id': 30, 'title': '2 ka durugista nasikop; shabu, 2 ka armas sakmit', 'text': ""Gibanabana nga motimbang og 50 gramos sa gidudahang shabu nga mobalor og P340,000 ug duha ka mga armas uban sa mga bala niini ang nasakmit gikan sa usa ka high value individual atol sa buy-bust, alas 11:40 sa gabii, Martes, Oktubre 2, 2024, sa Purok Sambag, Barangay Candulawan, Siyudad sa Talisay. Ang suspek nga HVI giila lang sa pangalan nga 'Gammy', 25, ulitawo nga may kapuyo, ug taga Sityo Iba sa Brgy. Candulwan, kinsa subject sa operasyon sa kapulisan. Lakip sa nasikop mao iyang kakunsabo nga si alyas 'Enan', 32, ulitawo nga may kapuyo, ug taga Sityo Tabay, Barangay Tunghaan, Minglanilla. Ang mga suspek na-validate sa kapulisan nga nag-ayudahay sa pagpamaligya'g shabu sa maong dapit hinungdan nga gilusad ang operasyon sa City Drugs Enforcement, Intelligence Police sa Talisay ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Karyo Paguyod ug sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7. Ang poseur buyer sa kapulisan nigamit og P10,000 nga bugos money nga gipaibabwan og usa ka P1,000 nga original money aron sa pagpalit og drugas gikan sa suspek nga si Gammy bugti sa usa ka dako nga pakite sa shabu nga niresulta sa ilang pagkasikop. Sa dihang nadakpan si Gammy, nakuhaan pa kini og laing 5 ka pakite sa gituohang shabu, 1 ka cellphone nga gigamit sa drug transactions, 1 ka kalibre nga 9mm sub-machinegun (KG-9) nga may 1 ka magazine nga may 3 ka bala ug usa ka kalibre .45 nga pistola nga may usa ka magazine nga may 7 ka mga bala. Samtang, ang nakuha gikan sa suspek nga si Enan mao ang buy- bust money nga P10 mil.""}]"
"Kinsa ang direktor sa DOLE 7 nga naghatag sa pamahayag niadtong Oktubre 11, 2023?",['Olive Felonia'],"[{'article_id': 1663, 'title': '3K ka mga child laborer sa CV nailhan sa Dole', 'text': 'Sa paningkamot nga makunhuran ang child labor sa Central Visayas, ang Department of Labor and Employment (DOLE 7) mopalig-on sa interbensyon niini sa gimonitor ug profile sa dul-an sa 4,000 ka mga child laborer (CL) sa rehiyon sa dili pa matapos ang tuig. Sa pinakaulahing monitoring ug profiling, ang DOLE 7 naka-interview sa mga 3,078 o 78 porsyento sa kinatibuk-ang 3,959 ka mga child laborer sa Central Visayas gikan sa Mayo hangtod Agusto ning tuiga. Si DOLE 7 director Olive Felonia niingon sa pamahayag niadtong Oktubre 11, 2023, nga ang nahabilin nga 881 o 22 porsyento sa mga profiled CLs sa rehiyon paga-monitoron sa dili pa matapos ang tuig diin ang DOLE Cebu Provincial Field Office magtutok sa mga lungsod sa Tuburan, Daanbantayan, ug Compostela. Ang pagmonitor sa status sa mga profiled child laborer nagtugot sa DOLE 7 sa pag-ila sa labing tukma nga interbensyon sa gobyerno nga mahimong ipaabot kanila. Ang interbensyon sa gobyerno naglakip sa livelihood nga tabang alang sa mga ginikanan o guardians sa giila nga mga CL aron sila makatambong sa eskwelahan ug makahuman sa ilang pagtuon. “DOLE has started extending assistance to these children and to their parents or guardians in order to ensure that they will be removed from child labor. Of the identified parents and/or guardians of child laborers in the Province who have successfully come up with their feasible and viable project proposals, around 290 received their livelihood assistance amounting to Php8. 3 Million during the Word Day Against Child Labor celebration last June 12 in the town of Barili, Cebu,” matod ni Felonia. Ang tabang kay ubos sa DOLE Kabuhayan Para sa Magulang ng Batang Manggagawa (KASAMA) Program, usa ka in-kind nga pagbalhin sa mga ekipo, himan, ug/o raw nga materyales ug mga pagbansay-bansay ngadto sa mga ginikanan sa mga bata nga mamumuo sa paningkamot nga mapalambo ang malahutayon, alternatibong mga porma sa panginabuhi nga ipuli sa paggamit sa pamilya sa child labor.'}]","[{'article_id': 1546, 'title': 'Mga ginilkanan, anak sikop sa buy-bust', 'text': 'Tibuok pamilya, nga naglakip sa anak ug mga ginikanan, nga nalambigit sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas, nasikop sa mga sakop sa Sawang Calero Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) sa buy-bust sa dan Gen. Gines, Barangay Suba, dakbayan sa Sugbo, alas 9:35 sa gabii sa Martes, Nobiyembre 14, 2023. Ang mga suspek giila sa mga opisyal sa barangay ug saksi nga sila’ng Dalit Aila Padios, 25, maoy target sa buy-bust; iyang mga ginikanan nga sila si Filemon Padrones Padios, 51, ug Jaimei Aila Padios, 44, pulos mga molupyo sa naasoy nga dapit. Nakuha sa kapulisan gikan sa mga suspek ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang og 15. 3 gramos nga dunay standard drug price nga P104,040. Matod ni Police Major Albear Ano Jatico, hepe sa Sawang Calero Police Station, taudtaod na nga nalambigit sa ilegal nga drugas ang maong pamilya. Ang ilang target ang anak niini nga si Dalit, diin duna kini amo nga giila nga usa ka alyas ‘Brewster’ nga maoy supplier. Sa dihang gikasabot kini sa iyang personnel, gitawag dayon niya ang iyang mga ginikanan aron mangayo og dugang drugas tungod kay duna pay laing kustomer. Atol sa pagtunol sa amahan ug inahan sa mga pinaketeng shabu, diha na nipaila ang polis nga gihatagan niini.'}, {'article_id': 703, 'title': 'Kapulisan full alert sa Lapu-Lapu', 'text': 'Andam ang kapulisan sa ilang paghatag sa seguridad sa pagbisita sa labing taas nga opisyal sa Pilipinas nga si Presidente Lois “Jorel” Alarcon Jr. sa dakbayan sa Lapu-Lapu ning adlawa, Sabado Abril 27, 2024. Duha ka mga kalihukan ang tambungan ni PBBM. Ang ika-503 nga Kadaugan sa Mactan nga himuon sa Mactan Shrine ug ang capsule laying sa Mactan Newtown Expo sa Barangay Mactan. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Police Regional Office (PRO 7), nga gawas sa kapulisan, moabag usab ang laing ahensya sa gobyerno sa paghatag sa seguridad. Giklaro ni Abacay nga matag panahon nga ang Presidente mobisita sa usa ka lugar, isaka gyud nila ang alert status gikan sa normal ngadto sa full alert status. Wala mohatag og numero si Abacay kon pila ka mga polis ang ilang ipakatap apan iyang gipasalig nga igo na kini nga mohatag sa siguridad sa Pangulo. Nipahinumdom si Abad sa iyang mga personnel nga ipakatap sa kadalanan sa Lapu-Lapu nga mosunod sa lagda sa PNP nga dili mogamit og cellphone kon naka-deploy sa duty, gawas kon gikinahanglan kini. “Ang gidili nato, I would like to clarify kining gaduwa og cellphone or nag scroll og mga social media accounts nga unrelated sa trabaho. Pero kon during sa emergency cases wherein you need to report or you need to ask for additional manpower, of course it’s allowed,” matod ni Abacay. Walay na-monitor nga hulga ang intelligence unit sa PRO 7 subay sa pagpangandam sa seguridad sa Presidente ug ubang opisyal sa nasod.'}, {'article_id': 1289, 'title': 'Viscom: Dakong kapildihan sa NPA sa 2023', 'text': 'Gihulagway sa Visayas Command (Viscom) sa Armed Forces of the Philippines nga dakong kaparotan ang natagamtam sa New People’s Army (NPA) sa tuig 2023. Sa datus sa Viscom gikan Enero 1, 2023 hangtod sa Disyembre 31, 2023, niabot sa 162 ka government initiated armed encounters ang nahitabo sa tibuok Kabisay-an, 80 niini nahitabo sa Eastern Visayas samtang 82 sa Central ug Western Visayas. Sa maong engkwentro, miresulta kini sa pagka neutralized sa 607 ka NPA diin 80 niini namatay sa engkwentro, 25 ang nadakpan ug 498 ang mitahan sa sabakan sa balaod. Kini naglangkob sa 10 ka high value NPA personalities sama sa magtiayong Tiamzon diin ang ilang grupo maoy miangkon sa kamatayon sa duha. Lakip sa nadakpan ug napatay ang 20 ka finance officers, wala pay labot sa 490 ka mass supporters nga mihatag sa ilang suporta sa gobyerno. Samtang, niabot usab sa 441 ka mga armas ang nasakmit sa gobyerno sa tibuok tuig nga operations, 153 niini gitahan ngadto sa mga sundalo ug 288 ang nakuha atol sa engkwentro samtang ang uban gitug-an sa mga miyembro niini kon asa gipangtago ang ilang mga gamit. Si Lieutenant General Eldadict Arevalo, commander sa Viscom, nidayeg sa iyang mga personnel tungod sa walay kakapoy aron matapos ang communist armed conflict sa tibuok Visayas region ug mahimong ‘gawasnon ang katawhan’.'}, {'article_id': 1046, 'title': 'P110M balor sa druga nasakmit; bag-ong drug group, gi-monitor', 'text': 'Gihangop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 ang pagkasakmit sa kapin sa P110 milyunes nga balor sa illegal nga drugas sa Central Visayas (CV) sud sa tulo ka adlaw nga simultaneous anti-crimina-lity and law enforcement operation (Sacleo). Samtang, 214 ka drug personalities ang nasikop. Si Ason Agapay, ang information officer sa PDEA 7, niingon nga dako kining kalamposan human nasanta ang pag-apud-apod niini. Matod ni Agapay, ang CV giila nga transhipment point sa druga ug naa usab dinhi ang dakong merkado sa illegal nga drugas. Bisan pa man nga nahimong transhipment ang Sugbo, matod ni Agapay, madakpan ra gihapon sila sumala sa data nga makita matag adlaw. “Good indication nga active atong law enforcement, pursigido gihapon ta sa atoang campaign. Naa puy harmonious relationship ang law enforcement nato, dili iya-iya ang operation. In fact, naa tay shared data base sa PNP ug sa PDEA. Naa tay gi-conduct regularly nga intelligence workshop,” pasabot ni Agapay. Dugang ni Agapay nga base sa nangagi nila nga operations, duna gyud silay naila nga bag-ong drug personalities nga konektado sa usa ka drug group nga naglihok sa rehiyon. Apan iyang gipasabot nga dili kini susama sa mga drug group sa nanglabay nga katuigan nga mga dagkong grupo. Kini nga grupo maoy gipadayon karon sa kapulisan ug PDEA 7 sa pag-monitor nga dili modako diin ang ilang mga gaway maoy gipanghipos sa sunodsunod nga mga pagpangronda nga gihimo. “Naa tay mga gipang-develop ana, gipang-surveillance nga mga grupo-grupo diri sa region,” dugang ni Agapay. Sa data nga gipahibawo ni Agapay, nasuta nga gikan sa Enero 2024 hangtod sa unang mga semana sa Pebrero, nakalusad na sila og 653 ka anti-illegal drug operations diin 799 ka tawo na ang nadakpan, lakip sa ilang Sacleo. Sa maong operations, nakasakmit ang ahensya og 30,589. 2575 grams sa shabu nga dunay estimated market value nga P208,006,951.'}, {'article_id': 1638, 'title': 'Pagsumpo sa mga iIegal nga quarry pakusgan', 'text': 'Isip dugang nga kita sa panudlanan sa lalawigan sa Sugbo, si Cebu Gobernador Edlen Abalayan nihangyo sa mga mayor sa mga lungsod ug siyudad ubos sa Kagamhanang Probinsiyal sa higpit nga pag-monitor, pagpasira sa mga illegal quarry ug pagpamulta sa nag-operate, apil ang delivery trucks o van sa nagkalainlaing mga butang nga mosulod ug mogawas sa probinsiya nga walay permit. Sa tigom uban sa mga local chief executive niadtong Miyerkules, Oktubre 25, 2023, si Abalayan nagtinguha sa partisipasyon sa matag Local Government Unit (LGU) batok sa illegal quarrying. Siya niingon nga bisan og nagmugna og task force ang provincial government batok niini, kuwang ang Probinsiya sa mga personnel nga momonitor sa matag exit ug entry point ug dili mahimo nga madungan ang tanan. Busa gikinahanglan ang tabang ug partisipasyon sa mga LGU. Aron madani ang partisipasyon sa mga mayor nga mosangpot sa pagkasikop sa gagmay ug dagkong mga operator sa illegal quarrying sites ug sa mga trak nga naghatod niini gawas sa probinsiya, si Abalayan niingon nga adunay bahin sa kita gikan sa mga multa. Si Nhiel Alonzo, Provincial Legal Officer, niingon nga ang mga silot ug multa batok sa maong mga operator moabot sa labing minos P50,000, nga matigom gikan sa lima ka lainlaing mga kalapasan nga adunay P10,000 nga silot matag usa. Dugang pa niya nga mahimo kining mosaka ngadto sa P60,000 kon kining mga illegal operator mag-dredge sa mga yuta ug minerales gikan sa suba. “Patabang mi ninyo. You can put up your own checkpoints and by so doing naa mo’y share. Nagtan-aw mi nga mo-increase gyud ning dakop kon kada LGU kay mo-monitor na, so mo-increase ang revenue,” matod ni Abalayan. Gawas sa illegal quarrying, gihangyo usab sa gobernador ang mga mayor nga bantayan ang mga delivery truck, van, o bisan unsang mga sakyanan nga walay Governor’s Accreditation ug uban pang permit, nga mosulod ug mogawas sa probinsiya. Siya niingon nga ang mga LGU pinaagi sa municipal treasurer niini o ang iyang deputy, adunay awtoridad sa pag-inspeksyon, pagsakmit, ug pag-impound sa maong mga sakyanan kon gituohan nga nakalapas sa maong probisyon, base sa Revenue Code of the Province niadtong 2008.'}]"
Kanus-a nahintabo ang ocular assessment?,"['Martes, Oktubre 17']","[{'article_id': 1678, 'title': 'Drainage sa SRP nasampungan', 'text': 'Si Cebu City Mayor Cedie Abangan nisulti sa mga enhinyero ug management sa Filinvest Land, Inc. (FLI) ug Citi de Mare (CDM) personnel sa pagpahigayon og massive desilting initiative, tangtangon ang mga babag sa nagpadayon nga pagpalambo sa drainage system sa palibot niini sa South Road Properties, kay ang maong propyedad gikonsiderar nga flood prone area sa panahon sa kusog nga pagbunok sa ulanSila si Abangan uban ni Miyang Banzon, general manager sa CDM ug ni Engineer Raynen River Calimpon, construction manager sa CDM, Dean Tiburcio Escario, area general manager sa FLI, ug SRP Administrator Gilmore Pichay, nangulo sa ocular inspection ug assessment sa sayo sa buntag sa Martes, Oktubre 17, sa nagpadayon nga drainage improvement projects sa palibot sa City de Mare sa El Pardo road sa South Road Properties (SRP). Ang mayor nihatag og deadline nga sa dili pa ang iyang adlaw nga natawhan o Oktubre 28, 2023, ang desilting ug clean-up initiative mahuman, samtang gitanyag ang mga empleyado sa City Hall nga motabang sa inisyatiba sa Oktubre 21, 2023. Nadiskubrehan ni Abangan ang grabe nga pagbabag sa dakong deposito sa yuta sa daplin sa drainage, human niya gimando ang pag-alsa ug pag-abli sa pipila ka mga manhole cover, diin nikanaog pa siya aron pag-obserbar sa sitwasyon ilawom sa culvert. Ang presensya sa nakasampong nga mga yuta maoy usa sa mga hinungdan sa pagsuyla sa tubig sa kadalanan ug mga propyedad sa duol atol sa dakong pagbunok sa tubig sa ulan, matod ni Abangan. Gisusi usab sa mayor ang pagbutang og dugang nga box culvert duol sa CDM nga nagsilbing dugang drainage channel, diin ang proyekto andam nga mahuman sa hinapos sa semana. Kon mahuman na, mas paspas ang pag-agos sa tubig gikan sa kusog nga pagbunok sa ulan gikan sa CDM paingon sa Inayawan creek inay sa naandan nga pag-agos sa tubig paingon sa main drainage diretso sa Cebu Strait. Sa wala pa ang inspeksyon, si Calimpon nitug-an sa mga tigbalita nga bag-o lang niadtong Hulyo ning tuiga ang CDM ug mga kasikbit nga mga propyedad nakasinati og pag-awas sa tubig sa ulan gikan sa drainage main.'}]","[{'article_id': 109, 'title': 'Technician nag-ayo og Internet connection nakuryentihan, patay', 'text': 'Patay ang usa ka technician nga nakuryentihan sa Sitio Rocky Hills, Barangay Puente, lungsod sa Carmen, alas 7:00 sa buntag, Huwebes, Sept. 12, 2024. Ang biktima mao si Greg Bienvinido Lesty, 26, minyo, usa ka technician sa One Love Wifi, ug taga Barangay Bactas, lungsod sa Catmon. Sa follow up sa Superbalita Cebu pinaagi sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Carmen ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Capt. Lyra M Balajadia, nasayran nga ang biktima ang nag-inusara sa pag-ayo sa reklamo sa usa ka subscriber nga way internet connection kay ang kable naputol human nasangit sa pag-agi sa usa ka dump truck nga nanghakot og anapog sa maong dapit. Matod pa, ang biktima sa dihang nisaka para sumpayon na unta ang kable, iyang gibantingan og bato ang kable ug kini giitsa ngadto sa sanga sa kahoy aron motaas ang kable ug di na masangit sa sakyanan. Apan sa iyang paglabay, didto kini masablay sa main line sa kuryente sa Cebeco 2 mao nga nakuryentihan ang biktima ug nahagbong. Ang iyang ulo nabunal sa gahi nga bahin sa maong karsada hinungdan nga nakaangkon og dako’ng samad sa ulo. Si Lesty gitabang sa mga rescuers sa Carmen uban sa ilang rural health doctor nga si Fatima Jessel E. Salas ug gidala sa tambalanan, apan pagka alas 9:30 sa buntag sa samang adlaw, nakabsan kini sa knabuhi.'}, {'article_id': 1553, 'title': 'SUV midasmag og motor, poste, 1 angol', 'text': 'Nalandig sa Cebu City Medical Center (CCMC) ang drayber sa motorsiklo nga nag-park kilid sa V. Abangan Ave. , Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo, human mabanggai sa usa ka Ford Everest (YIU 704) sa Martes sa ala 1:45 kaadlawon sa Nobiyembre 14, 2023. Ang biktima nga nakaangkon og mga pangos ug bun-og giila nga si Jiffy Macalinga Pagdanganan, 30, taga Brgy. Tapilon, Daanbantayan, amihanang Sugbo samtang ang driver sa SUV giilang si Dean Necasio Pagdansalan, 31, taga Dan C. Bagcal, dakbayan sa Sugbo. Matod sa biktima sa imbestigasyon sa Sawang Calero Police Station nga samtang siya nipahuway kilid sa karsada, kalit lang siya nga gibanggaan sa SUV nga niresulta sa iyang pagka lagpot. Tungod sa kakusog sa dagan, nidiretso pa ang SUV sa poste hinungdan nga nahayang ang maong sakyanan. Bisan sa impact,wa maunsa si Pagdansalan. Si Police Major Albear Ano Jatico, hepe sa Sawang Calero Police Station, nitug-an nga nakahukom ang biktima nga dili na mopasaka og kaso human magkasinabot nga si Pagdansalan maoy mobayad sa tanang gasto sa tambalanan ug uban pa nga gikinahanglan niini. Sa sulod sa Cebu City Medical Center, nagpinirmahay og kasabutan sila si Pagdansalan ug Pagdanganan nga wa nay kaso nga ipasaka. NAMATAYSa laing bahin, namatay sulod sa tambalanan ang Korean National nga nakabangga og dili momenos duha ka mga sakyanan, usa ka motorsiklo ug duha ka nagbisikleta sa Pope Dean Paul II Ave. , Barangay Mabolo, Dakbayan sa Sugbo. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office, nga pasado alas 6 sa Sabado sa gabii sa Nobiyembre 11, 2023, gideklarar nga patay si Pagente Monsod. Tungod sa iyang kamatayon mamahimong dili na molambo ang kasong kriminal nga ipasaka sa Mabolo Police Station batok sa maong langyaw. Apan mamahimong moduso gihapon sa ilang reklamo ang kabanay sa namatay nga si Caudillo Paglinawan Pagobo nga taga Brgy. Luz, Dakbayan sa Sugbo. Andam motabang ang kapulisan sa kabanay sa namatay aron maabagan sa pamilya sa langyaw sa gasto sa pagpalubong apan gitambagan nga moduol og abogado alang sa uban pa nga civil liabilities sa nakabangga.'}, {'article_id': 1010, 'title': 'Ex-con gipusil, patay', 'text': 'Patay ang usa ka 42 anyos nga lalaki human pusila sa riding in tandem sa R. Duterte Road, Banawa, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo, alas 9:30 sa buntag, Dominggo, Pebrero 25, 2024. Ang biktima giila nga si Jherson Eutiquia Landicho, 42, taga Doña Christina, Banawa sa Guadalupe, nakaangkon og mga samad pinusilan. Sa imbestigasyon sa Guadalupe Police Station nasuta nga samtang nag-estambay ang biktima sa dapit, kalit lang nga naabot ang duha ka mga lalaki sakay sa usa ka motorsiklo ug ang driver niini ang kalit lang nga namusil. Human sa insidente, dali nga misibat ang mga mamumuno sakay sa itom nga motorsiklo palayo sa dapit. Gihulagway sa mga saksi nga ang duha ka mga mamumuno wala mag-helmet ug ang angkas niini maklaro ang panagway. Matod ni Police Major Tiburcio Erenio Jumao, hepe sa Guadalupe Police Station, nga nag sulod-gawas na sa bilanggoan si Landicho ug niadtong Huwebes lang kini nga nakagawas sa Cebu City Jail sa kaso niini sa illegal nga drugas ug armas. Bisan nga bag-o pa nga naka- gawas sa bilanggoan, mibalik ni sa iyang naandan nga negosyo nga mao ang pagpamaligya og illegal nga drugas. Drugas ang usa sa gitan-aw nga motibo sa krimen sanglit sa nakuha nga kasayuran sa kapulisan, dako og nadispalko nga kwarta ang biktima sa usa ka drug personality. Nagpadayon pa karon ang gihimong imbestigasyon ilabi na sa pagsusi sa mga kuha sa CCTV camera sa dapit.'}, {'article_id': 1175, 'title': '17 anyos lider sa 4 nga nasikop sa ‘carnapping’', 'text': 'Palawman sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo ang ilang imbestigasyon labot sa pagkasikop sa upat ka mga suspek sa pagpangawat sa mga motorsiklo ubos sa hurisdiksyon sa Mambaling Police Station. Nabawi sa mga polis ang upat ka mga motorsiklo nga gi-carnap sa upat ka mga suspek nga una nilang gibaligya sa Sitio Tabay, Barangay Basak San Nicolas, dakbayan sa Sugbo hinungdan nga sila nailhan ug nadakpan sa follow up operations sa Mambaling Police Station sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Major Jonathan Danilo Caseda. Usa ka concerned citizen nipahibawo sa kapulisan human wala makapakita og dokumento ang mga suspek sa maong mga motorsiklo. Usa sa mga nadakpan nga si Roselito Gener Puerto nitudlo sa 17 anyos nga ilang kauban nga maoy lider ug nitudlo usab unsaon pagkawat og motorsiklo gamit ang flat screw driver. Ang tumang kalisod sa kinabuhi ang nitukmod kaniya sa pagsulod sa maong krimen. “Giagda ko sa akong migo nga mouban nya wala na gyud mi bugas ba. Naatlan nga wala’y kwarta, nikuyog ko niya kay wala’y bugas sa amoa,” matod ni Puerto. Tungod sa maong kalamboan, ang Cebu City Police Office (CCP0) mohimo og dugang pakisusi subay sa pamahayag sa mga suspek. Duna siyay gipangbutyag nga mga ngalan nga dili lang una ikabutyag sa publiko hinungdan nga mopalawom sila sa ilang imbestigasyon. Lakip sa ilang tan-awon ang pangangkon ni Puerto nga ang 17 anyos maoy ilang leader sanglit nasayod na kini unsaon sa pagpaandar sa mga motorsiklo bisan walay yawe mahimo niya kini tungod kay nakatrabaho og motorshop. “Katong lang alegasyon nga siya ang leader murag naay tinuoran but again we have to gather more ebidensiya pa gyud bahin niana,” matod ni Lt. Col. Felisa Baculo, deputy director for operations sa CCPO. Giangkon ni Baculo nga alarming ang maong hitabo sanglit menor pa ang nalambigit sa krimen nga mao usab ang gitudlo nga lider. Usa sa ilang subayon ko daghan na ba nga nabiktima ang mga suspek bisan sa pangangkon nga karon pa sila nakahimo niini. Si Police Colonel Jake Dalogdog, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo, nimando sa iyang mga personnel nga monitoron pag-ayo ang lihok sa mga kawatan og motorsiklo sa siyudad. “Kining atong mga station gina-encourage nga i-monitor kinsa tong tawo nga involve sa kining violation sa New Anti-Carnapping Act of 2016 kay nasayod mao ni siya’y deterrent factor nga katong involved sa shooting incident, involved sa robbery incident mapakgang ang ilahang illegal activity,” matod ni Bacquian. Nagtuo ang kapulisan nga duna pay lain nga grupo sa mga kawatan og motorsiklo sa dakbayan nga gawasnon. Awhag nila sa publiko nga kon mag parking sa ilang mga motorsiklo, anha sa labing luwas nga lugar. Ang upat ka mga suspek gikatakda nga pasakaan og mga kasong carnapping karon, Huwebes, Enero 25, 2024. /'}, {'article_id': 289, 'title': '2 nagmotorsiklo nabanggaan og van, talandugon', 'text': 'Talandugon ang kahimtang sa duha ka managhigala nga nagsakay og motorsiklo dihang nadasmagan sa tourist van, alas 5:25 sa buntag, Dominggo, Agusto.4, 2024, sa national highway sa Brgy. Poblacion, lungsod sa Argao duol sa Caltex Gas Station. Ang tourist van gimaneho sa usa ka ‘Derold’, 48, ug taga Casuntingan, siyudad sa Mandaue Sugbo nga may sakay nga mga turistang Japanese national apan way naapektohan kanila. Ang mga biktima mao sila si ‘Taying’, hamtong ang panuigon, ulitawo ug taga Sityo Lolokhan, Brgy. Sua, Argao, kinsa maoy nagmaneho sa motorsiklo ug angkas niya si ‘Welang’, 18, dalaga, ug taga Brgy. Canbanua, Argao. Sa imbestigasyon sa traffic police sa Argao Municipal Police Station ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Terrence Aguas, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang managhigala padung sa norte nga direksiyon ug naglikay ang drayber sa motorsiklo sa libaong nga karsada hinungdan nga nikawas kini sa iyang lane ug gikasugat ang tourist van nga padulong sa Tan-awan, lungsod sa Oslob alang sa whale shark watching sa mga Hapon nga turista. Matod pa, sa kakusog sa impact, ang mga biktima nangalabay ug natugpa sa sementadong dan. Ang duha gidali sa pagtabang sa rescuers sa Argao ug gidala sa Isidro C. Kintanar Memorial Hospital (ICKMH) sa Brgy. Bogo, Argao. Samtang ang drayber sa tourist van naa na sa kustodiya sa kapulisan sa Argao ug nagpaabot sa tukmang kaso nga ipasaka batok kaniya.'}]"
Kinsa ang gitawag sa babaye alang sa tabang?,['psychiatrist'],"[{'article_id': 1680, 'title': 'Babaye miambak sa 2nd bridge, naluwas', 'text': 'Naluwas sa kapulisan ang usa ka ka babaye nga niambak sa Marcelo H. Fernan (MHF) Bridge o sa 2nd Cebu–Mactan Bridge sa Lunes sa kaadlawon, Oktubre 16, 2023. Si Mandaue City Police Office (MCPO) deputy city director for administration ug spokesperson, Lieutenant Colonel Jaymar Vestil Masangcay, nitug-an sa SunStar Cebu sa Lunes nga naalarma sila sa maong hitabo human ang usa ka concerned citizen nipahibawo kanila sa babaye nga naglingkod ibabaw sa usa sa mga poste sa suga sa taytayan nga daw nisuway og ambak. Matod ni Masangcay, usa ka team sa MCPO, Mandaue City Disaster Risk Reduction and Management Office (MCDRRMO), ug Bureau of Fire Protection (BFP) dal’ing nakaabot sa dapit ug nihimo og negusasyon aron manaog apan niambak kini sa dagat sa Mactan Channel. “We anticipated the worst. So, we tasked some of our DRRM personnel to watch over the bridge in case she jumped. Because of that, she was saved,” matod ni Masangcay. Sa report sa MCPO Station 5 sa Barangay Opao, ang 22-anyos nga biktima, nga nagpuyo sa Barangay Basak sa dakbayan sa Mandaue, una nang na-diagnose nga adunay depresyon. Sa inisyal nga imbestigasyon sa mga awtoridad, nasayran nga nag-atubang karon og personal nga mga hagit ang babaye, lakip na ang mga isyo sa pamilya, nga posibleng maoy hinungdan sa iyang suway nga paghikog. “The victim previously sought help from a psychiatrist and was on medication. This marked the sixth time that she attempted to end her life,” tipik sa imbestigasyon. Human sa pagluwas, ang babaye gipadala sa Mandaue City Hospital.'}]","[{'article_id': 947, 'title': 'Abalayan miinsister: Abcede Blvd. gipanag-iya sa Kapitolyo', 'text': 'Giinsister ni Cebu Governor Edlen Abalayan nga ang kagamhanan sa probinsya sa Sugbo ang legal nga nanag-iya sa Abcede Blvd. lakip ang tibuok Fuente Rotunda. Kini maoy pamahayag ni Abalayan subay sa pagpadayag sa pipila ka mga politiko pagsupak sa gusto sa gobernador nga ipahunong ang pagtrabaho sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project. Si Abalayan nipasabot, “Kaning Kapitolyo nga compound padung sa entire Oseman Boulevard, lakip ang entire Fuente Rotunda, kani nga mga titles naa sa pangalan sa Cebu Provincial Government. In fact part of the road nga naglibot sa rotunda wala nay annotation for a road load ang duna ray annotation for a road lot is a ng twenty-meter wide road lot naa sa atong mga titulo nga nag span from the Capitol paingon sa rotunda, road lot dili bus station. ”Dugang niya nga dunay land-swap deal nga gihimo tali sa kagamhanan sa probinsya sa Sugbo ug Cebu Heights Inc. sa 1930 nga giingong nahimong kontrobersiyal. Bisan og wala kini mag mention og ngalan o apilyedo iyang gibutyag nga ang gihimong land-swap deal tali sa Cebu Height Inc. , nga naglangkob sa Osmena Boulevard ug bahin sa Barngay Banilad giingong nahimong kontrobersiyal. Sa nasayran si kanhi gobernador Cipriano Abcede Jr. nga kaniadto gobernador sa Sugbo mao usab ang presidente sa Cebu Heights Inc. “Although there is a person who believes nga iya pa kuno to manggawas nani ron ang mga kamatuoran unsa gyuý nahitabo between Cebu Heights pagbaligya ngaris probinsya ug ang pagpaniguro nga ang mga yuta nga nagpabilin nga gipanag-iya aning pamilyaha giseguro nga unya nalang pod. Niabot ni Presidential level kaniadto kay nikiha ang pipila ka mga Sugboanon nga ilado usab nga nakakita sila nga naay gihimong land swap between the province of Cebu and Cebu Heights grossly disadvantageous to the Province, mangabutyag ning tanan,” asoy ni Abalayan. Si kanhi Cebu City Mayor Brian Osmena una nang niingon nga posibling mapasakaan og kaso ang gobernador ugaling mopadayon kini pag insister sa pagpahunong sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project. Una nang niingon si Osmena nga dili ang probinsya maoy nanag-iya sa tibuok Osmena Boulevard. Giingon ang iyang nitaliwan na nga amahan Cipriano “Serging” Osmena ang nanag-iya sa ubang luna sa may Juana Osmena street paingon sa Guadalupe lakip ang bahin sa luna nga gitukuran sa kapitolyo. “Panungog lang. Panungog lang kay ganahan kaayo ko anang dunay mga nangasuko nga seryoso gyud kaayo. Aslum na kaayo og mga nawong,” dugang niya. Gihagit usab sa gobernador ang mga mohagit kaniya sa pagsusi sa tinuod nga nahitabo sa dili pa mo komento.'}, {'article_id': 1523, 'title': 'P7. 1M drugs nasakmit', 'text': 'Nasikop ang usa ka high value individual (HVI) sa buy-bust sa Regional Police Drug Enforcement Unit 7 sa Sitio Riverside, Barangay Lorega, dakbayan sa Sugbo, alas 10:30 sa gabii, Biyernes, Nobiyembre 17, 2023. Ang suspetsado giila sa mga saksi nga si Adrian Kenn Pacao Algabre alyas Feljur, 33, nagpuyo sa Lorega nga nabutang sa HVI sa listahan sa Police Regional Office (PRO) 7. Nakuha sa mga operatiba ang 1,050 gramos nga gituohang shabu nga mokantidad sa P7,100,000. Moabot sa duha ngadto sa tulo ka semana nga gipaubos sa monitoring si Feljur human migawas ang iyang pangalan ug nasuta nga naa sa sulod sa Cebu City Jail ang iyang contact nga ginganlan og RR Refuela. Ang iyang area of distribution mao ang mga silingang dakbayan sa Metro Cebu diin naka-dispose siya og usa ka kilo matag semana.'}, {'article_id': 1221, 'title': 'Polis nga ‘nanulis’ sa Coop ipataktak', 'text': 'Gawas sa kasong kriminal nga gisang-at sa Toledo City Police Station batok sa ilang personnel nga suspek sa pagtulis sa LAMAC Multipurpose Cooperative sa Luray II, Toledo City sa miaging semana, mag-atubang usab kini og kasong administratiba sa Police Regional Office 7. Matod ni Police Lt. Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, nga ipaagi gihapon nila og due process ang kaso ni Police Patrolman Arman Manatad Jertano. Giklaro ni Abacay nga duna silay lig-on nga mga ebidensya nga gihuptan batok sa maong polis. Sila nakasiguro nga mataktak kini sa serbisyo. Ang kadagkuan sa kapulisan sa PRO 7 dili modupa sa mga personnel nga nakalapas sa balaod. “Klaro ang position sa atong regional director Police Brigadier General Abad since his assumption. There will be no sacred cows in our enforcement of the law, especially if our violators are members of the PNP. So ang balaod ang mopatigbabaw unya kon makasala ka you will be arrested,” matod ni Abacay. Apan nipasabot si Abacay nga isolated lang kini nga insidente tungod kay dunay kaugalingon nga personal nga problema ang suspek hinungdan nga nahimo niya ang krimen. Base sa pamahayag sa asawa sa suspek nga nakautang og dakong kantidad ang iyang bana tungod sa pagka ungo niini sa online gambling. Gibutyag ni Abacay nga hugot nga gidili sa PNP organization ang pagpanugal. Gani kon dunay personnel nga makit-an sa mga sugalan, ipaubos kini sa dismissal proceedings. Daghan na ang napasakaan og kaso nga mga polis niining maong palisiya sa PNP nga tungod niini nibahad ang PRO 7 nga kon dunay mga polis nga malambigit sa pagpanugal, mag-atubang kini og administrative case. Giangkon ni Abacay nga maglisod sila karon sa paggukod sa mga polis nga nadudahan nga naungo sa sugal sanglit high tech na karon kay ipaagi sa cellular phone. Apan dunay gitahasan nga unit sa PRO 7 sa pag monitor sa tanang personnel kon duna bay nanugal diha sa online.'}, {'article_id': 1104, 'title': 'Kaso ni Dimalanta gihataga’g pagtagad ni Abangan', 'text': '“Bring justice to the victim. ” Tipik sa mando ni Cebu City Mayor Cedie Abangan sa kapulisan atol sa press conference kalabot sa kasong hit-and-run niadtong Pebrero 4, 2024 duol sa Redemptorist Church, Cebu City nga miresulta sa kamatayon ni Jeslar Lezar Dimalanta, 23. “Then I also asked my PA to secure what assistance that the City Government could be granting. But, definitely, I’m taking full focus on this matter,” sumala ni Abangan. Gibutyag sa mayor nga nakahinabi niya si Cebu City Police Office (CCPO) Director Jake Bacquian ug nipahibawo nga subsob ang kapulisan sa ilang pakisusi kabahin sa hitabo. Matod ni Mayor Abangan, nagpadayon ang CCPO sa paghipos og mga kuha sa CCTV duol sa nahitaboan aron masayran ang plaka ug mapangita ang sakyanan nga nidasmag sa biktima ug gibiyaan nga nagbuy-od lang sa kalsada. “We have to get the facts. Diin man ni gikan ang sakyanan? Diin sad ni gikan ang motor? Diin ni sila nag abot. . . . ? Mao na karon atong idugtong-dugtong,” nagkanayon ang mayor. Tungod sa panghitabo, buot ni Mayor Abangan nga magbutang og mga CCTV camera sa kadalanan sa siyudad sa labing dali nga panahon. “I’ve been telling them, ‘bring as many, cover as many CCTVs. Bahala na og how much. Ang pinaka-importante safety, peace and order. We have to invest. . . . That’s why I’m telling now, directing my city administrator, we must have (the CCTV cameras). Dili lang nato isulti asa ipamutang,” sigun pa ni Abangan. (PIO)'}, {'article_id': 461, 'title': '‘Kurapsyon’ sa CDRRMO Cebu City, gibulgar', 'text': 'Nanghangyo ang pipila ka mga personanel sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office (CDRRMO) nga imbestigahon ang mga anomaliya nga nahitabo sa buhatan niini, apil na ang giingong paggamit sa gasolina sa maong buhatan alang sa personal nga paggamit ug pagkunhod fuel sa mga personnel. Kini maoy nakaaghat kang Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nga suspensuhon dayon ang fuel allocation sa tanang mga buhatan sa Cebu City Hall sa Martes, Hunyo 18, 2024. Si Cebu City Councilor Pastor Abarquez, sa usa ka press conference sa Martes, Hunyo 18, 2024 niingon nga nakadawat siya og affidavit gikan sa siyam ka mga personnel sa CCDRRMO nga nagbutyag nga usa sa ilang team officer nga si Romey “Wawa” Corcuera ilegal nga nagbomba og gasolina gikan sa mga sakyanan sa gobyerno. Ang samang mga empleyado namasangil usab nga si Corcuera nikuha og bahin sa ilang sweldo. Si Iko Cordero, kanhi drayber sa Tanker 3, namahayag sa affidavit nga siya nasayod ug nakasaksi nga sila si Corcuera ug Rolando Cordova nangawat og diesel sa Tanker 3 alang sa personal nga pagpahimulos. Si Flaviano Cordova/cordova, usa ka drayber sa trak nga nailhang “Kabaw,” niingon sa affidavit nga iyang gi-refuel ang trak niadtong Mayo 14, 2024, mga alas 2 sa hapon gamit ang usa ka gatos ka litro nga diesel. Iyang giparada ang trak sa Cebu City Quarantine Center (CCQC) alang sa pagpuli sa mga crew. Nibalik siya sa iyang shift ug namatikdan niya nga halos wala nay sulod ang tangke. Gi-refer niya gikan sa ticket sa biyahe ug nadiskubrehan nga ang trak wala magamit hangtod sa Mayo 17, 2024. Si Cornejo Corona, laing drayber, nipahibawo kang Cordova/cordova nga iyang nakita sila si Corcuera ug Al Vingie Randy Acabal nga nangawat og gibana-banang otsenta litrong diesel ug gipuno ang upat ka container. Gitug-an usab ni Corona nga gimanduan siya ni Corcuera nga sultihan si Cordova/cordova nga mo-refuel kon mobalik na ang shift sa naulahi. Si Dean Rainier Arcilla, kanhi miyembro sa fire engine crew, nipadayag sa usa ka pakighinabi pagkahuman sa press conference uban ni Abarquez nga siya nagtuo nga si Corcuera kanunay nga nagbomba og gasolina gikan sa mga tangke sa mga trak sukad sa iyang unang appointment niadtong Marso 2022.“Ang style ana nila kay iistar pana nilag pila ka days sa amoang quarters para makita nga nakit-an namo nga naa ra dira gapundo. Pero malimtan na gani murag malabyan na sa hangin, mawala na lang,” ni Arcilla. Sa joint affidavit nga giluwatan nilang Cordero, Cordova/cordova, ug uban pang mga reklamante, ilang gitug-an nga si Corcuera ang naghimo sa anomaliya ubos sa ngalan ni CCDRRMO head Remigio Bayon. Dugang pa, si Coronel Corotan, kasamtangang miyembro sa Fire Engine Crew, mitaho nga si Bayon nanag-iya og Toyota Vios ug niangkon nga iyang nasaksihan ang live-in partner ni Bayon, kauban ang QRT personnel, nga nangawat og gasolina sa stockroom sa ilang opisina, nga nailhang “Amihan Base. “, sa pag-refuel sa awto ni Bayon alang sa ilang personal nga pagpahimulos. Sa usa ka bulag nga pakighinabi sa telepono, gihimakak ni Bayon ang mga alegasyon nga gibato batok kaniya. “Wala man koy personal nga sakyanan. Wala nay registered nga sakyanan nga akoa,” ni Bayon. Si Abalayan nimando sa pagsuspenso sa fuel allocation nga epektibo dayon sa tanang mga sakyanan sa gobyerno gawas sa emergency vehicles sama sa ambulansya, fire truck, garbage truck, police cars, ug tanang emergency vehicles. “They will have to write us a letter of explanation para depensahan kon nganong y hatagan gyud sila og alokasyon,” matod ni Abalayan. Dugang pa, gilakip usab ni Arcilla sa sworn affidavit nga niadtong Mayo 2022, gipangayo ni Corcuera ang iyang duha ka buwan nga suweldo, diin usa lang ka buwan nga suweldo ang gihatag ni Arcilla. Nalatid sa affidavit nga gi-justify ni Corcuera ang maong demanda ubos sa kamanduan ni Bayon nga ang kwarta maoy gamiton sa pagpalit og siren sa motor alang sa fire engine. Nagtuo si Arcilla nga ubos P10,000 ang kantidad sa siren sa motor, apan gipangayo ni Corcuera ang iyang suweldo nga P12,000. Gipadayag ni Arcilla sa affidavit nga gipihig ni Corcuera ug gihulga si Arcilla nga tangtangon siya sa mga roll, nga nagpugos kaniya sa paghangyo nga ibalhin sa departamento sa EMS sa dihang nagdumili siya paghatag sa gipangayo ni Corcuera. Kining padayon nga hulga gikan kang Corcuera maoy hinungdan sa pagluwat ni Arcilla. Laing biktima mao ang kanhi crew sa bombero nga si Ricky Corpuz. Sa iyang affidavit, iyang gitug-an nga gibawi ni Corcuera ang usa ka bahin sa iyang suweldo tungod sa kapakyas ni Corpuz sa pagtrabaho bisan pa sa kompleto nga Daily Time Record sa iyang labaw. Si Corcuera nangayo og P1,500 gikan kang Corpuz matag buwan gikan sa Oktubre 2023 hangtod sa Enero 2024. Si Corpuz nipadayag nga nituman siya sa gipangayo gikan kaniya kay nahadlok siya’ng mawad-an og trabaho. Gisuwayan sa SunStar Cebu nga makontak si Corcuera pinaagi sa Messenger apan pakyas. Si Bayon namahayag nga usa ka hingpit nga imbestigasyon ang mosunod. Hinuon, tungod kay ang mga reklamo dili direkta nga gihatag sa iyang opisina, si Bayon niingon nga kinahanglan nga siya masayod kinsa ning mga tawhana nga nangreklamo. Dugang ni Abalayan nga ang HR ug Cebu City Legal Department maoy mangunay sa imbestigasyon human nila huptan ang mga pamahayag sa mga reklamante. /'}]"
Unsa ang nahitabo sa imnanan sa Barangy Poblacion sa Talisay?,"['nagubot ang usa ka imnanan sa Barangy Poblacion sa dakbayan sa Talisay tungod sa duha ka mga bayot nga nagbugno,']","[{'article_id': 1690, 'title': '2 ka bayot nagbugno', 'text': 'Sayo sa buntag, nagubot ang usa ka imnanan sa Barangy Poblacion sa dakbayan sa Talisay tungod sa duha ka mga bayot nga nagbugno, ug nag-viral ang video post sa Facebook sa usa ka Zayden Noval Cabulao. Sa pag-follow up sa Superbalita Cebu sa Talisay City Police Station, nasayran nga ang insidente nahitabo, alas 5:00 sa buntag sa Dominggo, Oktubre 15, 2023, atol sa kapistahan sa patron sa Talisay nga si Santa Diel de Lacson. Nagtuo ang kapulisan nga nabuntagan ang grupo sa mga bayot sa imnanan tungod sa kaalegre nga kasaulogan sa kapistahan gikan sa bespiras. Apan ang kapulisan wala na mohatag sa mga ngalan sa nalambigit sa bugno human nagkasinabot na ang duha ka mga habig sa atubangan sa presinto sa kapulisan. Wala usab matino sa taho kon nangahubog na ba kini ug unsay hinungdan sa ilang panagbugno.'}]","[{'article_id': 589, 'title': ""'Misungag' sa van angkas nalabay"", 'text': 'Dead-on-arrival (DOA) sa dihang gidala sa tambalanan ang 19 anyos nga dalaga, tinun-an sa Grade 12, human malagpot sa iyang giangkasan nga motorsiklo niadtong Lunes sa alas 4:40 sa hapon, sa Sityo Lamac, Don Alfuro Antigue National Highway, Lungsod sa Borbon, amihanang Sugbo. Ang namatay giila nga si Charlito Dimapilis, samtang naangol ang drayber sa motorsiklo nga si Kenn R Dimasupil, 22, ulitawo, tinun-an sa college, pulos taga-Purok Cacao, Don Alfuro Dimatatac, Borbon. Ang gikaengkuwentro mao ang tourist van nga usa ka service vehicle sa beach resort nga gimaneho ni Lito Dimatingcal, 32, minyo, taga-Bitoon, Daanbantayan, Sugbo. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Borbon ubos direktiba sa ilang hepe nga si P/Captain Arce Dimatulac, ang mga biktima mopauli na unta sa ilang balay gikan sa eskwelahan. Sa pagmaneho ni Dimasupil sa maong motorsiklo subay sa maong kalsada, kalit siya mi-left turn hinungdan nga mitadlas sa lane nga gisubayan sa maong van resulta sa ilang panagbangga. Gumikan sa kakusog sa impact, ang mga sakay sa motorsiklo nangalabay. Gumikan sa grabeng kadaut sa lawas nga naangkon ni Dimapilis, siya namatay bisan gisuwayan og tabang sa mga mananambal sa Verallo Bogo City Provincial Hospital ug gideklarar nga DOA, samtang si Dimasupil  gi-refer sa usa ka tambalanan sa dakbayan sa Sugbo. Makita sa screengrab video human sa hitabo diin nalup-og sa dalan ang tinun-an nga angkas gisapnay sa iyang kabanay nga nagpunay og tiyabaw. Si Dimatingcal naa na sa kustodiya sa kapulisan sa Borbon alang sa posibleng pagpasaka og mga kaso.'}, {'article_id': 606, 'title': 'Misis patay; bana, anak, 3, naangol', 'text': 'Patay nang niabot sa tambalanan ang asawa samtang naangol ang iyang bana ug anak nga 3 anyos nga babaye human sila nasaghiran sa usa ka trak samtang nagsubay sa N. Bacalso Ave. , sa Brgy. Langtad, Siyudad sa Naga, habagatang Sugbo pasado alas 2 sa hapon sa Sabado, Mayo 18, 2024. Ang pamilya’ng Domantay nag-angkasay sa motorsiklo nga Mio atol sa hitabo. Ang namatay giila ni Ardot Domantay, 47, bana, nga mao ang iyang asawa nga si Cornelio, 44, minyo, taga Purok Avocado 4, Brgy. Inoboran, Dakbayan sa Naga. Si Police Lt. Col. Beethoven Alajar, hepe sa kapulisan sa Dakbayan sa Naga, nihangyo nga di nganlan ang mga biktima ug drayber nga nakaigo sa pamilya. Apan si Ardot nagpa-interview sa Brigada News FM human sa hitabo. Basi sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan ubos sa kamanduan ni Alajar, ang mga biktima nag-inangkasay sa usa ka motorsiklo nga gamaneho ni Ardot. Si Ardot nitug-an sa interbyo sa sibyaanan nga padulong sila sa usa ka tigom sa grupo sa kababayen-an sa barangay hall dihang nahitabo ang aksidente. Nasaghiran sila sa trak nga gimaneho sa usa ka Eboy, 47, minyo, taga Brgy. Dagatan, Badian. Ang duha ka mga sakyanan managsama og direksyon. Padulong si Eboy sa Dakbayan sa Sugbo nga nagkarga og scrap nga mga puthaw. Nisulod sa pikas lane ang sakyanan ni Eboy ug naigo ang gikasugat nga Fuso dropside nga gimaniho sa usa ka Jaime, 42, minyo, taga Kawit, Medellin nga padulong sa habagatan. Wa hinuoy nangaangol sa duha ka mga truck driver. Samtang ang magtiayon ug ang ilang anak nga naangol gipangdala sa Naga Infirmary Hospital apan ang asawa patay na nga niabot. Matod ni Ardot nga tungod sa kakusog sa impact, nalabay ang iyang asawa samtang sila dunay mga samad ug bun-og sa nagkadaiyang bahin sa lawas. Ang helmet nga gisul-ob sa iyang asawa niliki timaan sa grabe nga impact niini sa karsada. Gituohan nga grabe ang angol sa ulo ni Cornelio hinungdan sa iyang kamatayon. Ang 3 anyos maoy kamanghuran sa upat ka mga anak sa magtiayon nga Domantay. Sa pagsuwat ning taho, si Eboy gitanggong sa City of Naga Police Station alang sa pagpasaka og kaso nga reckless imprudence resulting to homicide and multiple physical injuries and damage to property.'}, {'article_id': 1270, 'title': '3 ka kilo sa shabu nasakmit', 'text': 'Nasakmit sa Mandaue City Police Office (MCPO), uban sa Regional Intelligence Division ug Regional Drug Enforcement Unit (RDEU 7) ang tulo ka kilo nga shabu gikan sa usa ka ginang nga gi-buy bust sa Sabado sa kaadlawon, Enero 6. Apan sa sinugdan wa magtuo ang kapulisan nga moabot og tulo kapin ka kilo ang ilang masakmit gikan sa suspetsadong high value individual nga si Christel Martinez Martirez, alyas Masaya, hamtong, dalaga, taga Brgy. Cabancalan, Mandaue City. Ang nasakmit sa buy-bust nga gipahigayon dan M. L Quezon, Brgy. Casuntingan mokabat sa 3. 050 kilo nga dunay street drug price nga P20. 7 milyunes. Ang operasyon giabagan usab sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Sa usa ka press conference sa Sabado, si Police Lt. Col. Reginald Clint Masangcay, tigpamaba sa MCPO, niingon nga P1,000 nga balor lang unta ang paliton sa poseur-buyer gikan kang Masaya, apan duna pa diay kini lain nga dala. Didto sila nakugang sa kadaghang dala niini nga illegal drugs. Matod ni Masangcay nga nagtuo sila nga dunay mga kunsabo si Masaya sa ilegal nga negusyo ug duna say lain pang transaksyon kay gamay ra ang ila untang paliton. “She was not alone during our transaction. But it was only her who stepped out of the car and transacted with us the reason she got arrested,” matod niya. Siya nipasabot nga ang modus karon sa mga durugista mao nga dunay tagsa-tagsa ka tahas ang matag nalambigit. Nasayran nga ang suspek nag operate sa Minglanilla, Syudad sa Sugbo, Talisay ug Mandaue city. Nasakmit usab nila ang dala niini nga cell phone nga hayan makagiya og maayo sa ilang imbestigasyon. Nidugang si Masangcay nga si Masaya makabaligya og duha ngadto sa duha ka mga kilo matag buwan. Sa ilang background checking, nasikop na kaniadto sa pagpamaligya og illegal drugs ang suspek apan nakagawas pinaagi sa plea bargain. Ang suspek naa na karon sa Station 4 gitanggong ug pasakaan og kasong paglapas sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002.'}, {'article_id': 727, 'title': '2 ka ektarya naigo sa grass fire sa Argao', 'text': 'Nilungtad og napulo ka oras ang grass fire nga niigo sa dili mominos duha ka ektarya nga baol sa Barangay Colawin, lungsod sa Argao. Si Carlota Jo Andoypurdoy, molupyo sa dapit nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga naapektohan sa grass fire ang mga punoan sa lubi, mga prutas ug mga punoan sa kahoy ingon man ang kahoy nga tugas. Matod ni Andoypurdoy, pasado ala 1:00 sa Sabado, Abril 20, 2024, nangayo og tabang sa Superbalita Cebu pinaagi sa Facebook Messenger, nga nagkinahanglan sila og bombero tungod sa dakong grass fire sa Colawin. Apan wa dayon makarespondi ang mga bombero sa Argao tungod usab sa ilang pagtubag og alarma sa sunog sa usa ka balay sa Bulahan, Brgy. Media Bigtas sa Argao diin dunay 79 anyos nga babaye nga si Auring Calicdan ang nakalas sa maong sunog. Mao kini hinungdan nga ang mga molupyo sa Colawin nagtinabangay sa pagpawong sa grass fire nga mapugngan nga di makaabot sa kabalayan gamit ang mga container sa tubig ug gabii na niabot ang mga bombero sa Argao. Hinuon, matod ni Andoypurdoy, layo ra og balay ang maong baol nga naigo sa grass fire ug nahingpit sa pagkapalong mga alas 10:00 na sa gabii. Ang grass fire nagsugod sa baol sa usa ka Tomasa ug nakatapon sa baol ni Ninay Eljohn Flor apan wa pa masuta kon nganong nasunog ang mga sagbot sa baol. Samtang, alas 8:00 usab sa gabii sa samang adlaw, dunay gamay nga grass fire nga niigo sa Upper Talo-ot, Argao apan napawong dayon kini sa mga residente sa dapit. Sunodsunod na ang nahitabo nga sunog sa kasagbotan sa habatagan sa Sugbo nunot sa kainit sa adlaw ug huwaw mugna sa El Niño phenomenon.'}, {'article_id': 1018, 'title': '3 nasikop sa lainlain nga mga buy-bust', 'text': 'Tulo ka mga tawo, apil na sa usa ka drug surrenderer nga nipailawom sa drug rehabilitation program nasikop sa managlahi nga mga buy-bust sa mga anti-drug operative. Usa ka lalaki nga gikan sa Balay Silangan Reformation Program nadakpan uban sa giingong iyang kunsabo sa buy-bust sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency Cebu Provincial Office alas 6:45 sa Biyernes sa gabii, Pebrero 23, 2024 sa Purok Mahayahay, Brgy. Sonog, San Francisco, mga isla sa Camotes. Ang suspek giila nga si Enteng Lanopa, 40, nalakip sa high value target sa PDEA, ug iyang kunsabo nga si Estong Lansigan, 34, silingan. Nakuha gikan sa mga suspek ang lima ka putos sa gituohang shabu nga motimbang og 120 gramos nga dunay estimated average market value nga P816,000, tulo ka cellphones, usa ka kalibre .45 nga pistola nga dunay duha ka magazine ug pito ka mga bala niini ug multicab. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga ilang nadawat ang impormasyon gikan sa usa ka kasaligang tinubdan labot sa ilegal nga kalihukan ni Lanopa. Gilusad dayon nila ang case build up ug gisunod ang buy-bust uban sa San Francisco Municipal Police station, 82nd Infantry Battalion, 31D sa Philippines Army Delta Company, Provincial Intelligence Unit ug Municipal Anti-Drug Abuse Council (MADAC). Dugang ni Agapay nga niadtong Marso 2021 niboluntaryo og surrender si Lanopa ug nisulod sa Balay Silangan Program sa lungsod diin 18 sila ka buok nga mi avail sa plea bargain ug natapos niadtong Sepptiyembre 2021. Nipasabot si PDEA 7 Regional Director Alfabete Alfaro nga ang Balay Silangan Reformation Program proyekto sa gobyerno alang niadtong mga nalambigit sa ilegal nga drugas aron mahatagan og higayon nga magbag-o ug mobalik na sa pagsunod sa balaod. Apan iyang gipasabot nga bisan kon nakatapos ka sa programa, wala kini magpasabot nga dili na siya monitoron. TALISAYNagtingkagol sa bilanggoan sa Talisay City Police Station ang usa ka suspetsadong drug pusher nga nasikop sa buy-bust ug nakuhaan sa giduhang shabu nga gibana-banang motimbang og sa 25 gramos nga may standard drug price nga P170, 000 sa Sityo San Rafael, Brgy. Tanke, Siyudad sa Talisay, alas 11 sa gabii sa Pebrero 23. Ang suspek giila nga si Lantong Lanuza Buenafe, alyas Jr ., 30, ulitawo apan may kapuyo, taga Mahayahay 2 , Pasil Siyudad sa Sugbo. Sa follow-up sa Superbalita Cebu sa kapulisan sa Talisay, nasuta nga ang suspek ilang gipanid-an human sila nakadawat og taho nga kini namaligya og shabu.'}]"
Kinsa ang tag-iya sa motorsiklo nga giingong kinawat?,['46'],"[{'article_id': 1696, 'title': '3 ka menor ‘nangawat’ og motor, ‘nangaluwas’', 'text': 'Naa na sa mga kamot sa Dept. of Social Welfare and Development (DSWD) ang tulo ka mga lalaking menor de edad nga naluwas sa mga barangay tanod human masakpi nga nangawat og motorsiklo. Ang mga suspek nga pulos mga taga Compostela, amihanang Sugbo nag edad og 13, 14 ug 16 anyos ,Ang 13 anyos taga Sityo Guiwanon, Brgy. Poblacion, samtang ang 14 anyos taga Estaca, ug ang 16 anyos taga Sityo Guiwanon, PoblacionBase sa imbestigasyon sa kapulisan sa lungsod sa Compostela ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Capt. Januar Marly Casanova, ang giingong pagpangawat na hitabo ala 1 sa kaadlawon sa Sabado, Oktubre 14, 2023 sa Estaca, Compostela. Ang tag-iya sa motorsiklo giila sa mga barangay tanod nga si Mather Piscasio, 46 , minyo, taga Jubay, lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo. Sa wa pa sila “naluwas,” ang mga suspek nakit-an nga nanag-inangkasay sa usa ka motorsiklo, ang 16 anyos maoy nagmaniho. Gipara sila sa mga barangay tanod sa Estaca kay sitahon lang unta kon nganong nagsuroysuroy nga unta duna may curfew sa tibuok lungsod. Dinhi nasuta sa mga barangay tanod nga kinawat sa mga suspek ang motorsiklo nga ilang gisakyan. Dali silang nanawag sa kapulisan sa Compostela ug gitugyan ang mga menor de edad. Ang kapulisan na maoy ni-turnover sa mga suspek ngadto sa DSWD. Ubos sa balaod, ang mga menor nga nag-edad og 15-17 anyos lang ang mahimong mapasakaan og kaso kon madeterminar nga duna silay kaamgo sa paghimo sa krimen. Sa pagsuwat ning taho, wa pa matino kon nahibalik na ba sa tag-iya ang motorsiklo.'}]","[{'article_id': 1069, 'title': 'Valentine’s Day malinawon, apan trapiko huot kaayo', 'text': 'Hugot nga gi-monitor sa kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo ang mga kalihukan sa Valentine’s Day nga nadungan usab sa Ash Wednesday sa simbahang Katoliko. Daghang mga polis ang gipakatap sa mga dapit nga dunay daghang mga tawo nga nagtapok nga gituohang maoy hinungdan sa kamalinawon sa kasaulogan. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga wala sila nakatala og dagkong panghitabo sa Siyudad sa Sugbo gikan sa buntag hangtod na sa pagka gabii. TRAPIKO HUOTNabantayan niya nga nianang pagka gabii ningdaghan ang mga tawo sa mga kan-anan ug sa mga mall human nanimba ang mga tawo subay sa pagsugod na sa Lenten Season. Niangkon si Baculo nga ang nakita lang nila nga problema mao ang grabeng kahuot sa mga sakyanan sa kadalanan niana nang pagka gabii. Sa buntag pa lang, nasinati na ang kahuot sa traffic sa gawas sa simbahan ug misamot na kini nianang paingon na mokilom-kilom diin ang mga tawo nag hinay-hinay nag adto sa restaurants. “Morning and afternoon ang bul-og sa atong traffic naa sa mga simbahan tungod sa pag start na sa Lenten season. But after ana nakita nato nga bug-at gyud ang traffic nato kay nadungan man gud ni ang Ash Wednesday ug Valentine’s Day mao na nga traffic gyud siya,” matod ni Baculo. Gipasalamatan sa kapulisan ang publiko nga misanong sa ilang panawagan nga dili mag date sa mga ngit-ngit nga dapit sanglit dili tanang lugar sa dakbayan sa Sugbo dunay mga personnel nga gipakatap.'}, {'article_id': 1531, 'title': 'Comelec: 77% ang namotar sa BSKE sa Central Visayas', 'text': 'Miabot og 77 porsiyento ang voter turnout sa Central Visayas sa bag-o lang nahuman nga Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE). Kini maoy gipahibawo ni Atty. Fritzgerald Occiano, regional director sa Commission on Elections (Comelec-7). Sa maong datos, nakatala og labing taas nga voters turnout sa BSKE ang lalawigan sa Siquijor nga dunay 81. 06 porsiyento. Mas taas kini kon itandi sa Mayo 2018 nga BSKE nga anaa lang sa 79. 81 porsyento ang turnout. Gisundan kini sa lalawigan sa Bohol nga adunay 79. 37 porsyento; ang Negros Oriental nga nakatala og 76. 16 porsiyento; ug ang Sugbo nga nakatala og 75. 43 porsyento. Mas taas hinuon ang maong datos kon itandi sa milabay’ng piniliay sa Sugbo nga anaa lang sa 74. 74 porsiyento. Samtang sa SK, natala ang labing taas nga turnout sa lalawigan sa Siquijor nga niabot og 82. 25 porsiyento. Nisunod ang lalawigan sa Bohol nga nakatala og 79. 79 porsiyento kon itandi sa milabay’ng eleksyon nga anaa lang sa 73. 31 percent. Nisunod ang Negros Oriental nga anaa sa 77. 32 porsyento. Ang Sugbo nakatala og 76. 54 porsyento. Matod ni Occiano nga base sa iyang naobserbahan, mas daghan ang interesado nga nipagawas sa ilang kagawasan sa pagpili. Wala usab siya matingala sa taas nga turnout sa ubang mga lugar gumikan sa hapsay nga pagpahigayon sa eleksyon.'}, {'article_id': 69, 'title': 'DOH 7 miawhag og panaghiusa batok sa mental health problem', 'text': 'Giawhag ang publiko ug mga hingtungdan nga magtambayayong sa pagsanta sa hikog ug pagminos sa problema nga naglambigit sa mental health. Ang Department of Health (DOH) Central Visayas nihatag og gibug-aton sa pagkamahinungdanon sa pagtutok sa pagkadelikado sa hikog ug sa pagpalambo sa kaayohan ug kahimsog sa tanang mga Pinoy. Sa pagpakigbatok sa stigmatization ug diskriminasyon, ang Department of Health Central Visayas Center for Health Development (DOH Central Visayas CHD) niduyog sa mga propesyonal ug mga tigpasiugda sa mental health sa pag-awhag sa publiko nga tahuron ang mga pamilya ug mga indibidwal nga naapektuhan sa pagkamatay sa ilang hinigugma. “Depression and other mental health conditions can strike anyone at anytime. Mental health issues and suicide remain as a major global and regional concern,” pamahayag sa DOH Central Visayas CHD niadtong Biyernes, Septiyembre 20, 2024.“It’s crucial to observe and support those around us who may be struggling with suicidal thoughts or mental health issues and even those people who may appear okay,” tipik sa pamahayag sa DOH. Sa mga taho ning bag-uhay, ang DOH Central Visayas CHD nitataw sa pagkahinungdanon sa mental health sa mga rehiyon nga adunay mga tawo nga nawad-an sa ilang kinabuhi samtang nag-atubang sa isyu sa mental health. Gipadayag sa DOH Central Visayas CHD kon unsa ka dako ang papel sa mga pamilya, higala, ug mga organisasyon aron maseguro nga ang mga panginahanglan makadawat og suporta. “We urge the public not to stigmatize or discriminate against people suffering from depression or other mental health conditions,” dugang pamahayag sa DOH Central Visayas.'}, {'article_id': 1262, 'title': 'Poultry products sa France, Belgium gidili', 'text': 'Gidili sa Department of Agriculture (DA) ang pag-import og domestic poultry meat ug mga produkto gikan sa Belgium ug France tungod sa bird flu outbreak sa maong mga nasod. Sa usa ka pamahayag niadtong Martes, Enero 9, 2024, ang DA niingon nga ang pagdili, nga naglangkob sa mga ihalas nga langgam ug sa ilang mga produkto, lakip na ang poultry meat, usa pa ka adlaw nga piso, itlog ug semilya, nagtumong sa pagpugong sa posibleng pagsulod sa Highly Pathogenic Avian Influenza o HPAI-H5N1 sa nasod. Epektibo kini sugod sa Enero 8 ug hangtod sa dugang nga pahibalo. “We’re doing this to protect the health of our local poultry population as well as poultry workers and consumers since H5N1 is a virus that can be transmitted to humans by infected animals,” matod ni Agriculture Secretary Anacleto Maramot Permolio. Kaniadtong Nobyembre 30, 2023, ang France nisumite sa usa ka pagbuto sa bird flu sa mga domestic nga langgam sa World Organization for Animal Health samtang ang Belgium nihimo sa taho niini pagkasunod nga adlaw, Disyembre 1. Ang DA nakamatikod nga ang mga gi-import nga karne nga anaa na sa transit, gi-order, ug gidawat sa wala pa ang pagpagawas sa pagdili tugutan gihapon nga makasulod sa nasod basta ang mga produkto giihaw o gihimo sa o sa wala pa ang Nobiyembre 12, 2023 sa France, samtang Nobiyembre 16, 2023 alang sa Belgium. Matod pa niini nga ang heat-treated nga mga produkto lamang nga naprodyus lapas pa sa nahisgutang petsa ang ikonsiderar nga makasulod sa Pilipinas. Alang sa 2022, ang nasod ni-import og 411,070 metriko tonelada nga nagkantidad og $468,455,990 nga karne sa manok diin 2. 60 porsiyento gikan sa Belgium.'}, {'article_id': 726, 'title': 'P1. 3M ‘shabu’ nakuha atol sa buy-bust', 'text': 'Nikabat og P1. 3 milyunes nga balor sa gidiling druga ang nasakmit sa kapulisan sa duha ka mga lungsod sa amihanan sa lalawigan sa Sugbo niadtong Sabado, Abril 20, 2024. Usa ka high value individual (HVI) drug pusher nga ex-convict, naposasan atol sa buy-bust sa Barangay Pitogo, lungsod sa Consolacion, Sugbo, alas 11:55 sa gabii. Ang suspek giila nga si Apolinar Figueroa Filarca, ex-convict sa samang kaso, 29, ulitawo apan may kapuyo, ug taga Purok 2, Barangay Lamac, Consolacion. Matod pa nga sa dihang na-validate sa kapulisan ang maong suspek sa iyang pagpamaligyag shabu, gilusad dayon ang buy-bust. Kini ubos sa hiniusang pwersa sa mga sakop sa Provincial Intelligence Unit (PIU), Provincial Drug Enforcement Unit (PDEU), Cebu Police Provincial Office (CPPO) ubos sa kamandoan ni P/Col. Percival Zorrila ug Consolacion Municipal Police Station sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7. Usa ka poseur buyer sa kapulisan nigamit sa P13,000 nga bogus money nga gipaibabwan lang og usa ka P500 nga tinuod nga kuwarta sa pagpalit sa usa ka putos nga shabu. Dihang gitunol na sa suspek ang druga, gisikop dayon kini ug nakuhaan pa og dugang siyam ka medium size nga pakite sa gituohang shabu ug duha ka dakong pakite nga nitimbang tanan og 100 gramos nga may standard drug price nga P680,000. CATMONLaing drug personality sa regional target list sa PDEA 7, ang nasikop sa buy-bust sa Barangay Corazon, lungsod sa Catmon, alas 6:30 sa gabii. Ang suspetsado giila nga si Louell Fino, 38, way trabaho nga taga Barangay Magay, lungsod sa Compostela, Cebu. Nakuha sa posisyon ni Fino ang mga binulto sa gituohang shabu nga motimbang sa 100 gramos nga dunay estimated average market value nga P680,000, cellphone ug usa ka sports utility vehicle. Ang PDEA 7 uban sa Regional Intelligence Unit sa Police Regional Office (PRO) 7 inabagan sa Catmon Municipal Police Station nilusad sa maong operasyon nga niresulta sa pagkasikop sa suspek. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga moabot sa unom ka buwan ang ilang pagpaubos sa case buildup sa suspetsado human nila madawat ang kasayuran. Giingong makabaligya kini og 500 gramos matag semana diin ang iyang area of distribution mao ang Compostela ug mga silingang lungsod sa amihanang bahin sa lalawigan sa Sugbo. Ang mga suspek mag-atubang og kasong paglapas sa balaud batok sa pagpamaligya ug paghupot sa gidiling druga.'}]"
Giunsa ni Manilag ug Bado ang pagbatok sa mga pasangil ni Pitogo?,['mihimakak'],"[{'article_id': 1701, 'title': 'Pitogo mibakwi sa mga pasangil', 'text': 'Si kanhi Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) senior executive assistant Jeffrey Pitogo nibakwi sa mga pasangil sa kurapsyon nga iyang gibato batok sa iyang kanhi hepe, si suspendido LTFRB chairman Elopre Manilag III, ingon man sa mga opisyal sa Department of Transportation (DOTr) ug Office of the Presidente. Sa iyang affidavit of recantation nga giisyu niadtong Miyerkules, Oktubre 11, 2023, si Pitogo nangayo og pasaylo sa iyang mga pamahayag, partikular na sa grease money nga giingong nadawat ni Manilag gikan sa transport groups alang sa pagproseso sa ilang mga hangyo, sama sa pagbag-o sa rota, pag-isyu og espesyal nga permit ug pag-prioritize sa mga papeles sa prangkisa. “After a careful reflection and deliberation, it is my honest desire to reiterate whatever allegations may have been said during the press conference on October 9, 2023 where the public declaration was made were all unintentional and misguided,” matod niya. “All of the things said were borne out of impulse, irrational thinking, misjudgment, poor decision making and were encouraged by some individuals to make the statement which may have added to my confusion and affected my better judgment,” dugang niya. Si Pitogo niingon nga dili niya tuyo ang “pagdaot sa integridad ug dungog ni bisan kinsa. ”Apan matod niya nga iyang gibarugan ang isyo nga adunay mga problema sulod sa LTFRB nga nagkinahanglan og dinaliang imbestigasyon aron masilutan ang mga responsable. Matod ni Pitogo atol sa press conference niadtong Oktubre 9, nga gipasiugdahan sa transport group nga Manibela, pinangulohan sa chairperson niini nga si Aguirre Gamab, nagtuo siya nga ang payola moabot sa DOTr ug sa Malacañang kay dili molihok si Manilag kon walay mando gikan sa mga labaw. Matod niya nga duha usab ka kongresista ang nakabenepisyo sa ilegal nga koleksyon. Pipila ka oras human nihimo si Pitogo sa mga pasangil, si Presidente Lois Aguirrecos Jr. nimando sa pagsuspenso kang Manilag, samtang si DOTr Secretary Abellanosa Bado niisyu kaniya og notice aron mopasabot. Sila si Manilag ug Bado parehong mihimakak sa pamasangil ni Pitogo. Sa gipahigayong press conference sa nagkadaiyang transport groups niadtong Huwebes, Oktubre 12, si Pitogo gipasanginlan nga maoy nangayo kanila og kuwarta. Si Adriano Menor, sakop sa transport group nga SV3, niingon nga si Pitogo nakadawat og P300,000 gikan kanila alang sa pagproseso sa ilang prangkisa. Matod niya nga ang pagbayad gihimo sa tulo ka hugna, nga nahitabo atubangan sa opisina ni Manilag. Si Walter Pizarras sa grupong Stop and Go niingon nga si Pitogo nangayo sab og kuwarta kaniya aron makig-estorya kang Manilag. Si Pitogo niingon nga iyang pasakaan og kasong libelo ang mga mopasangil kaniya og kurapsyon.'}]","[{'article_id': 72, 'title': 'Sundang wa mauli: mag-uuma gikulata, gitigbas, nasamdan', 'text': 'Nagpaalim sa iyang nahiaguma’ng samad ug bun-og ang 49 anyos nga mag-uuma human gitabangan og kulata ug gitigbas sa iya ra sab nga mga silingan. Ang insidente nahitabo sa Barangay Tigbao, Lungsod sa Badian, Sugbo, sa alas 6:45 sa gabii, Septiyembre 19, 2024. Ang biktima gitago sa pangala’ng Cleret, ulitawo ug residente sa maong barangay. Base sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Badian nga si Cleret miadto og usa ka tindahan kay adunay paliton, naatol nga anaa sa maong lugar ang duha ka managsuong suspek nga sila si Abet ug Iko. Nitumaw ang init nga panaglalis tali sa duruha ka habig sa dihang gipangitaan sa sundang si Cleret sa mga suspek. Gikatahong gitabangan og kulata ang biktima sa managsuon ug wa pa matagbaw gitigbas pa kini sa makadaghang higayon. Gidali sa pagdala si Cleret sa iyang mga kaliwat sa tambalanan nga naangol human sa hitabo. Samtang si Iko ang nadakpan ug nakuhaan sa hinagiban samtang si Abet ang nakaeskapo ug gipangita sa kapulisan, kasong frustrated murder ang gisang-at batok sa managsuon.'}, {'article_id': 1056, 'title': 'BFAR: Pagdagsa sa mga isda sa Ginatilan di ikabalaka', 'text': 'Pipila ka mga gabii nga nangalingaw ang mga lumolupyo sa Poblacion, lungsod sa Ginatilan, habagatang kasadpang Sugbo sa pagdagsa sa mga isda nga Tuloy. Nabantayan ang presensya sa mga isda sa Pebrero 11 ug nausban sa Pebrero 14, 2024 sa gabii. Apan sa Pebrero 15 sa gabii, diin duna nay mga tawo gikan sa bukid ang nanag-atang, wa na mahibalik ang mga isda. Ang mga tawo nga nagpaabot nagdala unta og mga balde. Kini ang gi butyag ni Bernardita Leoncio nga gika hinabi sa Superbalita Cebu kalabot sa talagsaon nga hitabo. Usa ka video sa pagdagsa sa mga Tuloy nag-trending sa social media. Nagkapuliki ang mga lumolupyo sa pagpamunit sa mga isda nga ilang gipangsulod og mga balde. Si Leoncio niingon nga mas maayo nga masayod nga wa na mahibalik ang mga isda sa baybayon sa Poblacion aron di na mahago sa pag-atang. Matod pa niya nga nagsugod ang pagdagsa sa mga isdang Tuloy sa baybayon sa Poblacion sa Pebrero 11 sa gabii ug nausban alas 6 sa gabii Pebrero 14, 2024. Matod ni Leoncio nga nibati sila og kahadlok kon nganong nidagsa ang maong mga isda. DI KAHADLUKANApan ang tigpamaba sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR 7) nga si Ian Labrador nga nahinabi sa mga tigbalita, nagkanayon nga di kini angay kahadlukan kay di kini tilimad-on sa usa ka katalagman. Nahitabo kini tungod kay nanaghan na ang mga isda sa Tañon Straight nga nag-ilang sa mga isla sa Negros ug Sugbo tungod kay ang mao nga bahin sa kadagatan protected na. Nagpasabot nga gidili na ang pagpangisda nga gamit ang baling kun pukot. Tungod niini, nanaghan og maayo ang mga isda nga Tuloy, labina sa ilang pagpatuman sa pagsira sa fishing season sugod niadtong Nobiyembre 2023. Luwas usab kaunon ang mao nga mga isda, nga giapod-apod sa mga lumolupyo nga nakakuha ngadto sa ilang kahigalaan ug kaparyentihan. Gawas sa mga Tuloy, nakit-an usab ang baby sharks sa baybayon sa Brgy. Pasil, Santander, habagatang Sugbo. Gituohan nga konektado ang hitabo sa pagdagsa sa mga isdang Tuloy sa Ginatilan. Ang mao nga mga isda pagkaon usab sa mga shark.'}, {'article_id': 1387, 'title': '12,941 ka FFPs sa DSWD, giayuda sa Madridejos', 'text': 'Nihatag ang Department of Social Welfare and Development (DSWD) 7 og 12,941 ka family food packs (FFPs) ngadto sa mga pamilya nga naapektuhan sa dautang panahon sa lungsod sa Madridejos, amihanan sa lalawigan sa Sugbo niadtong Nobiyembre 26 hangtod Disyembre 1, 2023. Ang mga benepisyaryo kasagaran mga mananagat ug ilang mga pamilya nagpuyo sa kabaybayonan nga mga barangay sa Madridejos, kansang nag-unang panginabuhian naapektuhan sa low-pressure area ug shear line niadtong tunga-tunga sa Nobiyembre. Base sa DSWD 7’s Disaster Response Operations Monitoring and Information Center Report #6 on the Effects of Low-Pressure Area and Shear Line, nga gimantala niadtong Disyembre 1, ang kinatibuk-ang kantidad sa hinabang nga gihatag niabot sa P8. 62 milyunes. Ang Departamento nihatag sa FFP nga tabang ngadto sa 14 ka mga barangay sama sa Bunakan, Kangwayan, Kaongkod, Kodia, Maalat, Malbago, Mancilang, Pili, Poblacion, San Agustin, Tabagak, Talangnan, Tarong, ug Tugas nunot sa augmentation request ug koordinasyon sa local government unit sa Madridejos isip first responder. Ang DSWD FFPs gilangkuban sa unom ka kilo nga bugas, upat ka lata sa sardinas, upat ka lata sa corned beef, lima ka sachet sa kape, ug lima ka sachet sa cereal drinks. Sa laing bahin, ang ahensya nangandam og laing set sa augmentation support pinaagi sa food items alang sa pag-apud-apod sa unang semana sa Disyembre ngadto sa mga pamilyang apektado sa samang weather disturbance sa Pres. Carlos P. Garcia (Pitogo) sa Lalawigan sa Bohol.'}, {'article_id': 294, 'title': 'Silingan sa saleslady gidakop sa kapulisan', 'text': 'Kasamtangan nga anaa sa kustodiya sa Inayawan Police Station ang silingan sa gipatay nga saleslady niadtong Biyernes, Agusto 2, 2024. Sa sayo pa, nakugang ang mga residente sa Sityo Laguna, Bulacao sa dihang napalgang patay si Analiza Cabatingan, 27, saleslady sa usa ka mall. Nitumaw ang ngalan sa maong silinga’ng suspek sa dihang ang laing silingan nga gitago sa pangala’ng ‘Dodong’ niluwat og pamayahag nga giadto siya niini sa iyang gipuy-an sa Sityo Siwak, Barangay Bulacao nianang pagka-alas 8 sa buntag sa maong adlaw ug nanghagad og inom. Gipugngan lang una ang identity sa giingong suspek ug sa saksi samtang gipaabot ang kompirmasyon gikan sa polis. Matod pa ni Dodong nga adunay dakong problema ang maong silingan hinungdan nga buot niining makig-inom og ilimnong makahubog. Apan usa ra ka baso nga beer ang giinom ni Dodong, gawas nga sayo pa sa buntag, aduna pa siyay mga gimbuhaton hinungdan nga naundang ang ilang tagay. Nianang pagka-alas 11 sa buntag mibalik ang silinga’ng suspek ngadto sa balay ni Dodong ug nihagad na sab og inom apan ngadto na sa iyang giabangan balay sa Sityo Laguna, Bulacao. Tungod sa pakisama, niuyon si Dodong nga mangadto sa giabangan sa maong suspek aron magtiwas og inom. Saysay ni Dodong nga sa ilang pag-abot sa maong lugar, igo nga misulod na sila sa gate ug natumong sa pultahan sa giabangan ni Analiza, gikuhaan siya og picture sa suspek. Nahibulong si Dodong nganong gipiktyuran siya niini apan wa lang niya tagda. GITAWGANWa magdugay, ni-ring ang cellphone sa silinga’ng suspek apan wa kini niya tubaga, apan gitunol niini ang cellphone ngadto ni Dodong aron maoy makig-istorya sa caller. Nasuta ni Dodong nga iyang higala nga si Cabatuan Cabe nga live-in ni Analiza ang nanawag. Si Dodong ug Cabatuan higala nang daan tungod kay magkakuyog kini sila sa duwa nga basketbol. Namalihug si Cabatuan ngadto ni Dodong sa pagtuktok sa iyang giabangan aron ipapukaw si Analiza sa pagtuo nga dugay kining makamata, kay gikinahanglan niining mosulod sa mall nga gialagaran. Matod pa ni Dodong nga iyang gituktok ang balay sa biktima apan way mitubag bisan nga iyang gisangpit, hinungdan nga iyang gitukmod ang pultahan nga abli ra. ABI’G MANNEQUINNagkomedya pa si Dodong ngadto ni Cabatuan nga anaa pa sa linya sa cellphone nga “Naa man lagi moy mannequin diri” sa dihang iyang nakita pa ang kamot. Sa dihang iyang giabli pag-ayo ang pultahan, didto na naklaro ni Dodong ang naghay-ad nga lawas ni Analiza nga way sinina nga daw patay na. Nag-hysterical si Dodong sa iyang nakita ug dali nga nigawas sa balay nga nagpaninggit nga, “Si Ate Analiza patay na” hinungdan nga midugok gilayon ang mga silingan. Base pamahayag sa nakakita nga nisibat ang silinga’ng suspek sakay sa motorsiklo dala sa iyang tulo pa ka tuig nga anak. GI-AUTOPSYSamtang ang hepe sa Inayawan Police Station, Police Major Opal Baldemoro nagkanayon nga ilang gipaabot ang resulta sa autopsy aron masuta kon unsay gikamatyan ni Analiza. Atol niining pagsuwat, wa pa matino kon gilugos ba ang biktima. Gitug-an ni Baldemoro nga dunay mitumaw nga pangalan sa usa ka personalidad nga nalambigit sa krimen base sa mga nikatap sa social media. Wa pa una mokompirmar ang kapulisan kalabot sa identity sa maoy silingang suspek. Ang live in partner sa namatay nga si Cabe niluwat na sa iyang sworn affidavit nga nagsaysay sa hitabo gikan sa iyang pagpanawag ngadto sa biktima nga wa na nitubag hangtod nga namalihug siya ngadto sa sa ilang silangan sa pagsusi. INAHANAng inahan sa biktima nga si Richie Cabatingan mibutyag sa interview sa sibyaanang DyHP nga daghan og bun-og ang lawas sa iyang anak sama sa duha niya ka bukton lakip na ang liog niini nga iyang gituohan nga gituok sa suspek hangtod nga namatay. Iyang pagduda nga misukol ang iyang anak ug nahitabo ang panagbugno sulod sa ilang kwarto hangtod nga kini nalupig sa kusog tungod kay iyang gihulagway ang suspek nga dakong tawo. “Daghan kaayo siyag bun-og, Sir. Kanang duha niya ka bukton pulos na nanglagom murag misukol gyud na siya ba. Unya kanang sa liog niya gituok gyud na siya hangtod nga nabugto ang iyang kinabuhi,” matod ni Richie. Base sa pamilya nga sa inisyal nga gibutyag sa doktor nga nihiling sa lawas sa namatay nga nahilabtan ang pagkababaye niini. Tungod niini, panawagan sa kabanay nga makab-ot ang hustisya sa labing madali’ng panahon. “Dili lalim ang iyang gibuhat. Brutal kaayo ang iyang pagpatay, pait, Sir. Halos dili namo madawat,” matod ni Richie sa maong interview.'}, {'article_id': 754, 'title': 'Lalaki gipusil sa diskuhan, patay', 'text': 'Patay nang nalandig sa tambalanan human gipusil ang usa ka lalaki nga nagsayaw sud sa diskuhan sa covered court atol sa piyesta sa Barangay Bitoon, lungsod sa Dumanjug, alas 3:04 sa kaadlawon sa Lunes, Abril 15, 2024. Ang biktima giila nga si Jeremy Jefferson Bulalayao, 29, ulitawo, may kapuyo, laborer, taga Barangay Salagmaya, lungsod sa Alcantara. Atol ning pagsuwat, wa pa mailhi ang mamumuno ug motibo sa pagpatay. Base sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dumanjug Police Station nga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Capt. Jan Ace Elcid P. Layug, ang biktima kada piyesta moanha sa maong dapit aron mangusinero sa iyang iyaan sa Barangay Bitoon nga magpakumbira kada Abril 14. Matod pa nga ang biktima nagsayawsayaw lang apan giduol sa wa mailhing tawo ug gidul-itan sa pagpusil sa gunman ang iyang liog sa wa pa masayri nga kalibre sa armas. Matod pa may nakakita sa pagpamusil kay naa pay mga tawo nga nahibilin nga nagdisko apan pulos wa makaila sa mamumuno hinungdan sa pagtuo nga dayo ang gunman sa barangay. Ang biktima gikataho nga way kontra sa maong dapit hinungdan nga padayon pa ang imbestigasyon sa kapulisan aron pagtino unsa gyud ang motibo. Samtang, gisusi usab ang background sa biktima sa ilang dapit sa Alcantara.'}]"