id,author,published_date,pseudonymized_body,pseudonymized_title,url
4,Arnold Y. Bustamante,"Oct 09, 2024","Biyuda nga senior citizen ang nadakpan sa Labangon Police Station gumikan sa pamaligya og ilegal nga drugas atol sa roving sa polis sa Sityo La Tresas, Barangay Labangon, Dakbayan sa Sugbo ala 1:45 sa kaadlawon sa Miyerkules, Oktubre 8, 2024. Ang suspetsado nga nabalhog na karon sa Labangon Police Station gitago sa pangala’ng Imelda, 74, residente sa A. Spolarium Street, Barangay Duljo Fatima, Cebu City. Nakuha gikan kaniya ang tulo ka putos sa gituohang shabu nga motimbang sa 15 gramos nga dunay standard drug price nga P1,020. Matod ni Police Major Abadiano Abagat ang hepe sa Labangon Police Station nga walay rekord sa kapulisan ang dinakpan apan migawas sa ilang imbestigasyon nga siya ang runner kon adunay mopalit og ilegal nga drugas bugti sa suhol. Giangkon ni Abajenza nga napugos siya sa maong matang sa trabaho aron makapalit sa iyang maintenance nga tambal sa high blood. Mihimo na og imbestigasyon ang Labangon Police Station kon si kinsa ang iyang kuhaanan sa ilegal nga drugas nga mao usab ang iyang itunol sa nagsugo kaniya.",Lola namaligya’g shabu aron ipalit og tambal,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/lola-namaligyag-shabu-aron-ipalit-og-tambal
5,Dario V. Gil,"Oct 09, 2024","Nalatayan ang lawas sa traysikol drayber sa luyo nga bahin sa ligid sa tilt bed truck sa dihang midusmo ang traysikol sa nagdagan nga trak sa Canjulao Juncion, Barangay Canjulao, Lapu-Lapu City niadtong ala 1:30 sa kaadlawon, Miyerkules, Oktubre 9, 2024. Namatay ang biktima nga usa ka 43 anyos, ulitawo, taga Brgy. Catarman, lungsod sa Cordova. Base sa kuha sa CCTV camera makita nga milahos ang traysikol sa intersection nga mao sab ang pag-agi sa prime mover. Nalabay ang drayber ug mitugpa sa kilid nga bahin sa trak ug nalatayan ang lawas niini sa mga dagkong ligid sa nagdagan nga trak nga gimaneho sa usa ka 31 anyos nga taga Pinamungajan, Lalawigan sa Sugbo. Dali nga gidala sa Lapu-Lapu City Hospital ang biktima apan gideklarar nga dead on arrival. /","Traysikol drayber nalatayan sa trak, patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/traysikol-drayber-nalatayan-sa-trak-patay
6,Arvie N. Veloso,"Oct 09, 2024","Moabot sa 1,265 ka mga Certificates of Candidacy (COC) ang nadawat sa Commission on Election (Comelec) Cebu Province. Kini subay sa bag-o lang nahuman nga usa ka semanang filing sa mga gusto magpapili sa umaabot piniliay sa Mayo 2025. Adunay 23 ka mga posisyon nga pilian sa lalawigan sa Sugbo. Moabot sa 14 alang sa pagka board member, pito alang sa pagka kongresista, usa sa pagka bise gobernador ug usa sa pagka gobernador. Subay sa listahan sa Comelec Cebu Province, nakadawat sila og tulo ka mga COC alang sa magpapili pagka gobernador, duha sa pagka bise gobernador, 24 sa pagka kongresista ug 26 sa pagka board member sa lalawigan. Samtang sa ihap sa mga nakaduso sa pagka mayor nadawat niini ang moabot 117 ka mga COC; 97 sa pagka bise mayor ug 996 alang sa pagka konsehal sa mga kalungsoran ug siyudad. Pipila usab ka mga mikandidato ang walay mga kontra sa umaabot piniliay. Sa pagka kongresista, tulo ang walay mga kontra sa eleksyon. Sama nila ni kongresista Nising Eprol Abal sa unang distrito; Maymay May Abalayan sa tersero distrito, ug Daphne Lagon sa ikaunom nga distrito. Alang sa mga nikandidato pagka mayor ug bise mayor sa lungsod sa Alcantara; Alcoy; Minglanilla, Ronda, San Fernando, San Francisco sa isla sa Camotes, Tuburan ug Tudela. Wala usab kontra sa eleksyon ang mayor sa lungsod sa Barili ug Arlene; bise mayor sa lungsod sa Balamban, Bantayan, Dumanjug, Ginatilan, Liloan, Malabuyoc, ug Sibonga. Samtang sa mga siyudad, walay kaatbang ang mikandidato pagka bise mayor sa Dakbayan sa Bogo, Naga ug Talisay. Human sa filing, gikatakda na nga ipadala ang mga COC sa kaulohan alang sa paghashas sa mga kandidato nga kwalipikado ug kadtong possibling may mga kakulian sa pagdagan sa eleksyon sa 2025. Si Atty. Yolando Aballa, election officer sa Cebu Province nagkanayon nga hapsay hinuon ang pagpahigayon sa usa ka semana nga filing sa COC gawas lang sa mga pagkadelatar sa pagduso sa pipila ka mga kandidato nga nagkuwang pa sa mga dokumento og stamps sa ilang COC.","1,265 ka mga kandidato sa Lalawigan sa Sugbo",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/1265-ka-mga-kandidato-sa-lalawigan-sa-sugbo
7,Claudine Flores,"Oct 09, 2024","Di na mopadayon sa pagtuon ang usa ka tinun-an sa Criminology nga giingong gikulata sa mga polis sa Police Station 4 sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) human nasaypan nga mikawat og biseklita ug chainsaw. Ang 20-anyos nga tinun-an sa Criminology miingon atol sa pakighinabi sa mga tigbalita nga dili na niya ipadayon ang iyang pagtuon sa maong kurso tungod sa nasinati nga pag-abuso sa pulisya. “Dili na sir, way ayo mga polis sir, abusado,” matod sa biktima dihang gipangutana kon mopadayon ba siya sa iyang pagtuon niadtong Miyerkules, Oktubre 9, 2024Ang biktima nga usa ka 2nd year college sa kursong Criminology mitug-an nga wala na siya makatungha sukad niadtong Sabado, Oktubre 5 human sa giingong gikulata sa mga polis diha sa police station niadtong Biyernes, Oktubre 4.“Second year unta mam pero wa ko mu-eskuyla pag Sabado ma'am kay wa ko kadawat, wa ko kahimo sa activity nako,” matod sa biktima. Sa Facebook post sa usa ka sakop sa pamilya sa biktima niadtong Sabado, Oktubre 5, ang estudyante nga giila nga si “Johnrey,” giakusahan nga nangawat og bisikleta ug chainsaw gikan sa panimalay diin siya nagtrabaho isip caretaker sukad sa edad pa og 9 anyos. Samtang, si City Mayor Joelito “Ahong” Abalos, sa iyang Facebook post niadtong Dominggo, Oktubre 6, niingon nga iyang gimanduan ang LCPO sa paglusad og imbestigasyon sa usa ka insidente. Sa taho sa SunStar Cebu niadtong Lunes, Oktubre 7, personal nga gibisita ni Abalos ang tinun-an nga naa sa tambalanan aron mangayo og medikal nga tabang. Sa pinakaulahing update niadtong Miyerkules, Oktubre 9, unom ka mga polis gikan sa Station 4 sa LCPO ang girelibuhan.",Criminology student mihunong sa pagtungha,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/criminology-student-mihunong-sa-pagtungha
8,Cherry Ann Virador,"Oct 09, 2024","Ang gitaktak nga mayor, Brody Abando, nangayo og interbensyon sa Supreme Court (SC) aron babagan ang Commission on Elections (Comelec) sa pagpatuman sa dismissal order sa Office of the Ombudsman batok kaniya. Si Abando nisang-at og petisyon alang sa Certiorari, Prohibition, and Injunction atubangan sa SC niadtong Miyerkules, Oktubre 9, 2024, nga naghagit sa Comelec Resolution No. 1104-A, nga nagmando sa hinanaling pagkansela sa mga certificates of candidacy (COCs) sa mga kandidato nga nag-atubang og administratibo nga mga kaso bisan sa wala pa mahimong pinal ang desisyon. Ang Ombudsman, sa desisyon nga pinetsahan og Septiyembre 26, nitaktak kang Abando sa serbisyo human siya napamatud-ang sad-an sa grave misconduct tungod sa pagtugot sa padayong operasyon sa usa ka cement batching plant nga way gikinahanglang business ug environmental permits. Si City Administrator Jamaal Adrian Abangad nitug-an sa mga tigbalita niadtong Miyerkules nga si Abando nangayo og legal recourse susama sa kang Abangan. Ang legal nga lakang ni Abando susama sa gihimo sa dismissal nga mayor nga si Cedie Abangan nga niduso usab og petisyon sa SC aron hunongon ang iyang pagkataktak ug pagkadiskwalipikasyon sa serbisyo niadtong Oktubre 7.“The petition for certiorari under Rule 65 of the Supreme Court is a remedy available to the mayor, who stands to be injured by the implementation of this Comelec resolution. Mayor Brody and Mayor Lizer Abangan are in similar situations regarding this Comelec resolution’s application,” matod ni Abangad. Si Abangad miingon nga ang desisyon batok kaniya dili pa pinal, ug samtang ilang gitahod ang hukom sa Ombudsman, ilang gihagit ang dihadiha nga executory nga kinaiya sa desisyon ilabi na ang paglakip niini sa disqualification penalty. Ang pagkanselar sa iyang COC makapugong sa pagbotar ni Abando sa 2025 elections, usa ka lakang nga gihulagway ni Abangad nga usa ka “irreparable” injury sa mayor ug sa katawhan sa Mandaue City. “The disqualification penalty is not like dismissal. If the decision is reversed, the mayor could receive back wages for the time lost. But once disqualified, there’s no turning back, his name will be removed from the ballots, and the people’s choice in the election will be disregarded,” dugang ni Abangad. Ang legal team ni Abando nangayo og Temporary Restraining Order (TRO) o Writ of Preliminary Injunction gikan sa SC aron mapugngan ang Comelec sa pagpatuman sa resolusyon sa dili pa ang pag-imprinta sa mga balota nga gikatakdang sugdan karong Nobiyembre 15. Kung wala ang TRO, mahimong tangtangon sa Comelec ang ngalan ni Abando sa balota nga permanenteng makaapekto sa iyang kandidatura. Nikuwestiyon si Abando niadtong Martes sa resolusyon sa Comelec kinsa nangatarongan nga nakalapas kini sa due process nga gigarantiya ubos sa 1987 Constitution. Iyang gihulagway ang resolusyon nga “unconstitutional” ug gimarkahan ang mga lihok sa Comelec nga “ridiculous” ingon nga ang usa ka desisyon nga dili pinal kinahanglan dili magdala sa ingon ka grabe nga silot. “Now sa kani nga resolution asa naman ang hustisya ani? Is it just? Is it fair? That immediate executory judgment is not final,” dason ni Abando. Nangayo sab siya og dinaliang motion alang sa pagpahigayon og special raffle. Ang resolusyon naglakip sa mga probisyon alang sa dinaliang pagkansela sa COC alang sa mga kandidato nga gisilotan og disqualification sa Ombudsman bisan pa kon ang desisyon nakaabot na sa finality. Si Abando niingon nga ang maong resolusyon nagdaot sa katungod sa katawhan sa pagpili sa ilang mga lider sa usa ka demokratikong piniliay nga maoy labing importante. Sa wala pa moabot ang dismissal order, si Abando nagsilbi usab sa iyang usa ka tuig nga pagkasuspenso nga walay bayad nga gipahamtang kaniya sa Ombudsman sukad niadtong Agusto 12. Gisuspenso sa Ombudsman si Abando tungod sa grave misconduct ug conduct prejudicial to the best interest of the service tungod sa pagtudlo kang Abanto Abao isip officer-in-charge sa City Social Welfare Services Office niadtong 2022, nga matod pa sa Ombudsman.",Abando midangop sa SC,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/cortes-midangop-sa-sc
9,John Paul Ryan Seblos,"Oct 09, 2024","Niduso si Cebu City acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan sa iyang certificate of candidacy (COC) alang sa pagka mayor sa dakbayan ubos sa Kusug-Panaghiusa coalition atol sa katapusang adlaw sa filing sa Martes, Oktubre 8, 2024. Nisaad nga mohimo pa kini og dugang kahigayunan sa mga residente niini aron mapalambo ang ilang kalidad sa kinabuhi. Si Abalayan ug ang iyang running mate nga si Porferio Abarca niabot sa buhatan sa Commission on Elections (Comelec) sa Dakbayan sa Sugbo alas 10:45 sa buntag ug niduso sa ilang COC uban sa line-up sa 16 ka mga kandidato sa pagka konsehal nga naglakip sa unom ka mga incumbent. “I am both honored and humbled to officially run as mayor and seek the mandate of the beloved citizens of Cebu City,” matod ni Abalayan atubangan sa dili mominos 3,000 ka supporters nga naghugyaw alang sa mga kandidato ubos sa Kusug-Panaghiusa coalition human sa pag-file sa ilang COCs. Si Abalayan maoy acting chief executive sa dakbayan sukad niadtong Mayo nunot sa unom ka buwan nga preventive suspension ni Mayor Lizer Abangan sa Office of the Ombudsman tungod sa kapakyas pagbayad sa sweldo sa upat ka mga empleyado sa City Hall. Gidayeg siya sa iyang mga konstituwente isip ""action mayor"" tungod sa iyang makita nga mga nahimo bisan pa sa iyang mubo nga paglingkod isip amahan sa Dakbayan sa Sugbo, lakip niini ang paghuman sa Guba Community Hospital ug sa Apas Super Family Health Center nga wala mahuman sulod sa daghang katuigan hangtod nga iyang gipulihan ug gipabalik ang mga proyekto sa hingpit nga paglihok. Giaprobahan ni Abalayan ang pagpalit og mga sakyanan sa kapulisan—usa ka hangyo nga dugay nang nagpaabot—sa dihang siya ang nagdumala sa Dakbayan sa Sugbo sa tinguha nga mapalig-on ang kalinaw ug kahusay. Ang 47-anyos nga Abalayan, ang kinamanghuran nga kandidato sa four-way fight, maoy bise mayor ug running mate ni Abangan niadtong 2022. Nibarog siya sa hagit ug malampusong nakahatag og kalig-on sa nagkurog nga lokal nga kagamhanan ug polarized community. Ang full line-up sa mga konsehal nga nidagan ubos sa Kusug-Panaghiusa coalition ticket nalakip ni Cristitulo Abarquez, Cleret Abastar ug Serging Abastillas gikan sa north district ug Adrian Abaya, Jeff Abayon, ug Renato “Cristitulojun” Abcede gikan sa south. Mikompleto sa ilang line-up mao sila si Joan Abdon, Remigio Go, Charie Rizali Jeganiel, RJ Abcede, Khart Abdulraman sa north district ug Hannah Abe, Abecia Abenosa, Percival Jeganiel, Leonard Abastillas and Elmer Abel sa south district.",Abalayan-Abarca III tandem silyado na,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/garcia-daluz-iii-tandem-silyado-na
11,Arnold Y. Bustamante,"Oct 09, 2024","Nagpabilin nga hapsay ug malinawon ang katapusang adlaw sa filing sa Certificates of Candidacy (COC) sa buhatan sa Commission on Election (Comelec) sa Dakbayan sa Sugbo. Matod ni Police Lieutenant Colonel Charie Agnes Abella, deputy city director for operation sa Cebu City Police Office (CCPO) nga hugot nila nga gi-monitor ang buhatan sa Cebu City Comelec nunot sa pagtuo nga modagsa ang mga supporter sa nagka lainlaing political aspirant. Gidugangan sa CCPO ang personnel nga gi-deploy sa Comelec lakip na ang pagbutang og area security sa mga dapit nga dunay panagtapok sa mga dumadapig sa mga kandidato nga adunay gihimong programa nga miabag sa pagpatunhay sa dagan sa trapiko sa dapit nga adunay tapok. ""Malinawon ra ang last day sa filing sa COC's, those are the things would expect to happened after filing sa COCs,"" matod ni Abella. Ang kapulisan nangandam na sa pagsugod sa election period sunod tuig. Sama sa naandan molusad og inventory ang CCPO sa ilang mga personnel kung duna ba silay mga kabanay nga mi-file og COC nga magpapili sa sunod tuig nga election alang sa pagpatuman sa lahugay. Samtang mohimo usab og monitoring ug investigation ang kapulisan kon adunay posibling pagkatap sa kuwarta gikan sa ilegal nga drugas aron isuporta sa usa ka kandidato. Mipasabot hinuon si Abella nga wala pa sila makadawat og impormasyon labot sa maong kasayuran nga adunay durugista nga misuporta sa usa ka politiko.","Filing sa COC sa Cebu City, malinawon",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/filing-sa-coc-sa-cebu-city-malinawon
12,Dario V. Gil,"Oct 09, 2024","Bugtong ang iya na lang ‘protected post belt’ ang nagpugong sa lineman nga dili mahulog gikan sa poste human kini nakuryentihan patay ug nagbitay sa electric post sa CEBECO. Ang maong insidente nahitabo sa national highway sa Barangay Cawayan, lungsod sa Dalaguete, Sugbo niadtong alas 3:30 sa hapon, Martes, Oktubre 8, 2024. Ang biktima giila nga si Johnrey Dupal-ag Abellano, 26, minyo lineman sa CEBECO 1, taga Sitio Ilaya Brgy. Poblacion, lungsod sa Dalaguete. Si Police Major Necasio Abellana, hepe sa Dalaguete Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu miingon nga ang biktima nag-ayo sa linya sa kuryenti sa maong dapit apan aksidente nga nakahikap sa live wire hinungdan nga nakuryentihan. Gitabang si Abellano sa iyang mga kauban ug mga rescuers ug daling gidala sa Cardinal Rosales Hospital apan si Dr. Abellanosa Abellera mideklarar sa biktima nga dead-on-arrival (DOA). “Nakalitan ang mga kauban kay kalit ra man siyang mikirig nakasaghid og live wire,” matod ni Abellana.",Lineman ‘mikirig’ patay,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/lineman-mikirig-patay
13,Arvie N. Veloso,"Oct 09, 2024","Magkuyog pag-usab sila si Cebu Governor Edlen Abalayan ug Board Member Davinder Abello alang sa pagka gobernador ug bise gobernador ubos sa One Cebu party alang sa umaabot nga piniliay sa Mayo 2025. Kini human pormal nga miduso sa kandidatura si incumbent Cebu Governor Edlen Abalayan sa iyang Certificate of Candidacy (COC) sa buhatan sa Commission on Election (Comelec) sa Oktubre 8, 2024. Si Abalayan miduso sa iyang kandidatura sa alas 10:00 sa buntag kauban ang iyang mga anak ug sakop sa pamilya. Wala siyay kauban nga laing politiko gawas lang sa supporters niini ubos sa samang partido. Una na nga mipadayag si Abalayan nga ugaling pilion siya pag-usab sa mga Sugboanon isip gobernador, lakip sa mga hatagan niya og pagtagad ang hingpit nga pagbalhin sa seat of government sa lungsod sa Balamban, paghuman sa kadalanan nga magdugtong sa mga lokalidad ug ang uban pang mga programa nga iyang buot ipadayon alang sa pagpalambo sa lalawigan. Si Abalayan nga unang nag-inusara’ng miduso sa iyang kandidatura, mipahibaw nga sa hapon gikatakda nga moduso sa kandidatura pagka bise gobernador ang iyang tandem. Apan sa alas 4:31 sa hapon 29 minutos sa wala a mosirado ang Comelec, niabot sa buhatan si incumbent sixth district board member Davinder Jorge Abello kauban si Abalayan aron pormal nga moduso sa iyang kandidatura pagka bise gobernador. Dili kini maoy unang higayon nga nagkuyog ang duha alang sa gubernatorial race. Si Abello unang nagpapili sa pagka bise gobernador sa 2010 apan napildi kini ni Vice Governor Alfuro Abellon. Mibalik kini pagpapili sa 2013 apan napildi kini ni Vice Governor Flordeliz Abilar. Asoy ni Abello, boluntaryo niyang gipresentar ang iyang kaugalingon nga modagan kauban si Abalayan human niya mahibaw-an pinaagi sa mga taho sa mga tigbalita nga wala kini runningmate. “I felt that governor needs to have a vice gubernatorial candidate which has supported her program all throughout,” matod ni Abello sa Oktubre 8, 2024. Subay sa listahan sa Comelec, duha ka mga indibidwal ang miduso sa ilang COC alang sa pagka bise gobernador. Gawas ni Abello, miduso usab sa iyang kandidatura si kanhi Interior and Local Government Undersecretary Sepe Abilon. Si Incumbent Vice Governor Abina Tomas III nga lakip sa gisuwayan paghangyo ni Abalayan nga mahimong tandem niini hugot ang desisyon nga magpapili pagka kongresista sa segundo distrito. Ang igsuon ni Gov. Miyang nga si incumbent Congressman Pablo John “PJ” Abalayan nga labing unang miduso sa iyang kandidatura isip reelectionist mibakwhi sa iyang COC ug nihulip kaniya ang iyang asawa nga si Maymay May Abing-Abalayan. Lakip sa rason sa kongresista ang iyang pila ka dekada na nga tinguha nga pagpahigayon og dugang pagtuon sa balaod ug public administration sa gawas sa nasod. Ingon man ang kagustuhan niining mosuwat og libro alang sa political history sa Sugbo. Ang asawa ni Abalayan gradwado sa kursong Mass Communications sa University of the Philippines Cebu ug mikuha usab sa Masters Degree in Public Management sa samang unibersidad. Kompiyansa si Abalayan nga mahatagan sa iyang asawa og bag-ong panan-aw ug mga maayong programa ang tersero distrito.","Miyang, Davinder mag-tandem",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gwen-glenn-mag-tandem
14,Denise Mae P. Codis,"Oct 09, 2024","Daghan ang nasurprisa human nga si incumbent Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ablan” Abalos ug Lone District Congresswoman Ma. Cynthia “Gloria” King-Abalos nag-ilis ug posisyon alang sa 2025 National ug Local Elections. Atol sa katapusang adlaw sa pag-file sa certificates of candidacy (COC), Martes, Oktubre 8, 2024, si Mayor Abalos magpapili pagka kongresista ug iyang makaatbang si Dionson Abiog samtang ang iyang kapikas modagan pagka mayor batok ni kanhi city mayor Abion Abison. Sa pangutana og unsay ilang rason sa pagbaylo sa maong posisyon, si Abalos mitubag sa mga tigbalita sa usa ka press conference human sa pag-file sa COC nga adunay siya mas daghang oras nga motutok sa mga naglungtad nga problema sa siyudad pinaagi sa posisyon sa pagka kongresista. Gidugang ni Abalos nga si Gloria, angayan nga tagaan og higayon nga mahimong “inahan” sa Lapu-Lapu City. “Mas mapalapdan pa ni Mayor Ablan ang iyang pagpangalagad. Kahibaw ta sa trabaho sa usa ka executive abtan og gabii sa pagpamirma pwerte kabaga. Gusto si Mayor Ablan musuroy sa matag suok sa matag lugar unya mutan-aw sa problema. Samtang ang City Vice Mayor nga si Ablen Ablog modagan pag-usab alang sa re-election nga makaatbang si Cedie Abobo sa PDP Laban. Ang mga kandidato sa Team KAABAG nga modagan pagka konsehal naglakip sa 12 ka mga kandidato: Maria Aboc, Mather Abon, Abrahan Condring Jr. , Romo Abrasaldo, Tantan Abratique, Lara Abrenica, Cristitulo Abril, Gingin Abu, Judith Necasio Abueva Abuzo, Regine Acabal, Acaylar Acazo, ug Bogart Acda.","Ablan pagka-kongresista, Gloria modagan pagka mayor",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/ahong-pagka-kongresista-cindi-modagan-pagka-mayor
16,Cherry Ann Virador,"Oct 07, 2024","Nimando ang Office of the Ombudsman sa pagpalagpot kang Atty. Aurelio Acdal Acebedo sa Register of Deeds for Mandaue City human siya mapamatud-ang sad-an sa paglapas sa Republic Act (RA) 6713, nga nailhan usab nga “Code of Conduct and Ethical Standards for Public Officials and Employees. ”Ang desisyon nga gipirmahan niadtong Septiyembre 10, 2024, ni Ombudsman Quipot R. Acepcion, naggumikan sa administratibong reklamo nga gisang-at ni Procopio L. Dy, Jr. sa Disyembre 1, 2022. Ang reklamo nipasangil kang Acebedo sa pagpangayo ug pagdawat og kuwarta bugti sa pagpadali sa pagproseso sa Torrens Certificates of Title sa reklamante. Si Acebedo nasakpan nga nidawat og marked money nga P150,000 sa entrapment operation nga gihimo sa National Bureau of Investigation (NBI)-Central Visayas (NBI-7) sa Nobiyembre 25, 2023. Si Acebedo napamatud-an nga sad-an sa paglapas sa Section 7(d) sa RA 6713, nga nagdili sa mga opisyal sa publiko sa pagpangayo o pagdawat og mga regalo, mga benepisyo sa kwarta, o bisan unsang bililhong butang nga may kalabutan sa ilang opisyal nga katungdanan. Ang silot nga gipakanaog sa Ombudsman naglakip sa dismissal gikan sa serbisyo uban sa accessory penalties sa forfeiture sa tanang retirement benefits, accrued leave credits, ug uban pang mga receivable tungod sa iyang opisina. Kung dili na mapatuman ang silot sa dismissal tungod sa pagbiya na sa serbisyo, ang silot ibaylo ngadto sa multa. Ang multa katumbas sa iyang tinuig nga suweldo sulod sa usa ka tuig nga ibawas sa bisan unsang retirement benefits o receivables ug ibayad ngadto sa Office of the Ombudsman.",Opisyal sa Register of Deeds Mandaue gitaktak sa Ombud,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/opisyal-sa-register-of-deeds-mandaue-gitaktak-sa-ombud
17,Arnold Y. Bustamante,"Oct 06, 2024","Patay ang usa ka batan-ong lalaki nga nagduwa og billiards human pusila, alas 10:30 sa gabii sa Sabado, Oktubre 5, 2024, sa Sitio Lawis, Brgy. Pasil, siyudad sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Cristitulo Dionson Acero Acierto, 21, molupyo sa naasoy nga dapit, nakaangkon og samad pinusilan sa iyang ulo nga maoy hinungdan sa iyang hinanali nga kamatayon. . Sa imbestigastyon sa Sawang Calero Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO), ang biktima nagduwa og billiards uban sa iyang mga ig-agaw. Usa ka lalaki nga nagsul-ob og itom nga jacket ug itom nga short pants ang niduol sa biktima ug kalit kini nibunot og pistola sa iyang kilid ug dayong pusil sa biktima sa ulo sa makaduha ka higayon. Dali nga misibat ang suspek sa wala matino nga direksyon samtang ang mga tawo nga naa sa lugar naalibwag sa pagpanagan tungod sa kahadlok. Ang mga molupyo sa dapit nanawag sa Cebu City Response Team apan sa ilang pag-abot, wala nay timailhan nga buhi pa ang biktima. Ang hepe sa Sawang Calero Police Station Police nga si P/Capt. Kenn Aclan nibutyag nga migawas sa ilang imbestigasyon nga usa ka drug personality ang biktima. Sigon sa ilang nakuha nga kasayuran nga nakautang og dakong kuwarta si Acierto ug wala na makabayad nga usa sa ilang gitan-aw nga hinungdan o motibo sa krimen. ""Yes, isa yan sa tinututukan namin na leads based sa text messages (sa cellphone) na malaki ang kulang niya sa amo niya sa drugs,"" matod ni Aclan sa Superbalita Cebu. Nagpadayon pa ang Sawang Calero Police sa imbestigasyon ug duna na silay gitumbok nga person of interest (POI) nga maoy ilang subject sa ilang manhunt. /",Ga-billIards gipatay,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/ga-billiards-gipatay
18,Arnold Y. Bustamante,"Oct 06, 2024","Kapin sa usa ka libo ang nadakpan sa kapulisan sa Central Visayas sulod sa usa ka adlaw nga operasyon batok kriminalidad ug pagpatuman sa mga lokal nga ordinansa sa matag lungsod ug siyudad gikan sa Oktubre 5-6, 2024. Sa ilang kampanya batok illegal nga drugas, nakasakmit ang Police Regional Office (PRO) 7 og 130. 20 gramos nga gituohang shabu nga dunay standard drug price nga P885,360 atol sa 20 ka anti-illegal drug operations ug pagkasikop sa 27 ka drug personalities. Nakalusad usab og 14 ka operations batok sa illegal gambling ang kapulisan nga misikop sa 21 ka mga sugarol, 14 kanila ang napasakaan na kaso sa korte, ug pagkasakmit sa P1,685 nga cash. Wala mohunong ang kapulisan sa ilang kampanya batok loose firearms subay sa kamandoan sa ilang ulohang buhatan tungod sa nagkaduol na ang midterm elections sa sunod tuig diin tulo ka armas nga walay lisensya, ang ilang naimbargo ug usa ka tawo ang nadakpan og napasakaan na ang kaso sa korte. Nakadakop usab og siyam ka wanted persons ang kapulisan nga dunay mga pending warrant of arrest sa nagkalainlaing kaso nga giatubang, usa niiini nabutang sa listahan sa most wanted persons. Samtang, moabot sa P538,010 ang nakolekta sa kapulisan isip multa nunot sa subsob nga pagpatuman sa mga lokal nga ordinansa sa matag lungsod ug siyudad diin 1,116 ka mga tawo ang nadakpan.","Kapin 1,000 ka malapason sa balaod, nasikop",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kapin-1000-ka-malapason-sa-balaod-nasikop
19,Rolando R. Morallo,"Oct 06, 2024","PAGPADUOL sa serbisyo sa mga senior citizen sa kabarangayan maoy nag-unang tumong sa bag-ong officer sa Officer of Senior Citizens Affairs (Osca) sa dakbayan sa Sugbo nga si Necio Acmad, beterano nga mamahayag ug brodkaster. ""Dili na maghuwat sa senior citizen nga moduol sa buhatan. Sa barangay level pa lang daan, mahatag ang benepisyo ug masulbad usab ang ilang problema,"" matod ni Acmad nga nahinabi sa Superbalita Cebu niadtong Dominggo, Oktubre 6, 2024.""Mao sab gyud ang gusto ni Acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan dili na mahasol. . "" dugang ni Acmad nga opisyal nga nagsugod sa iyang bag-ong tahas niadtong Oktubre 1, 2024. Ang Osca, ubos sa buhatan sa mayor, maoy nagtutok sa kaayohan ug pagpalambo sa katungod sa senior citizens. Matod ni Acmad, dunay 110 mil ka mga senior citizen nga narehistro sa Osca ug 96 niini ang nagdawat og financial assistance nga P1,000 matag buwan nga ihatag quarterly o ipuno sud sa tulo ka buwan. ""Ang uban waiting. Nagpasabot nga bag-o lang narehistro nga botante sa dakbayan,"" dugang ni Acmad. Sa pagkakaron, matod ni Acmad, ang gihatagan og prayoridad sa Osca kadtong dunay record nga nakabotar sukad sa 2013 ug paubos tungod sa limitasyon sa budget, diin gitrabaho pa aron maumentohan sa konseho. ""Naa man guy uban nga nag 60 anyos na apan bag-o pa mibalhin sa pagrehistro sa dakbayan aron maka-avail sa benepesiyo nga gitanyag sa lokal nga kagamhanan,"" matod ni Acmad hinungdan sa pagburot sa populasyon sa senior citizens sa dakbayan. KASAULOGANAng Osca kasamtangang naghimo og mga kalihokan sa pagsaulog sa 'National Citizen Month. 'Usa ka medical mission ang gipahigayon sa Plaza Sugbo sa atubangan sa Cebu City Hall niadtong Oktubre 1, 2024. Matod ni Acmad, dul-an sa usa ka libo nga senior citizen ang nabenepisyo sa nagkalainlaing serbiyo alang sa panglawas. ""Gusto ni Acting Mayor Abalayan nga motaas pa ang kinabuhi sa mga senior, dili lang aron makauban pa sa ilang pamilya, apan makabanepisyo sa daghan pang tanyag sa lokal nga kagamhanan,"" dugang niya. Lakip sa programa, matod ni Acmad, paghimo og lecture ug seminar bahin sa pag-atiman sa mental health ug nutrisyon nga dakong isyo samtang magkataas ang edad. Bahin sa identification cards (IDs), pwede mailisan kadtong hanap na, apan kon klaro pa, pwede pa kini gamiton. Ang Osca manghatag usab og libre booklet alang sa discount sa pagpamalit labina sa mga tambal. Samtang, si Acmad niingon nga ang Osca nag-abag sa mga senior citizen nga marehistro usab sa National Commission of Senior Citizen (NCSC) aron makadawat usab og ayuda gikan sa nasudnong kagamhanan nga ubos sa pagdumala sa Department of Social Welfare and Development (DSWD) labina sa indigent senior citizens. ""Hinayhinay na nga gibalhin sa NCSC ang pagdumala sa DSWD sa benepesiyo sa senior citizens. Daghan na gud og giatiman ang DSWD,"" dason ni Acmad.",Serbisyo sa senior citizens ipaduol sa kabarangayan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/serbisyo-sa-senior-citizens-ipaduol-sa-kabarangayan
20,Rolando R. Morallo,"Oct 06, 2024","Nagkadako ang pagdahili sa yuta sa Toledo Wharf Road (Manipis) sa Barangay Kampo 4, dakbayan sa Talisay hinungdan nga gisirado gihapon kini sa trapiko sukad sa unang pagdahili niadtong Martes sa kaadlawon, Oktubre 1, 2024. Si Robert 'Nancy' Abel, pangulo sa City of Talisay-Traffic Operations and Development Authority (CT-TODA) nga nahinabi sa Superbalita sa Dominggo, Oktubre 6, nagkanayon nga ang Department of Public Works and Highways (DPWH) mosusi sa dapit karong buntag, Lunes, Oktubre 7, 2024, aron pag-assess sa kahimtang. Kini bahin sa pag-ayo sa DPWH sa maong dan nga nagkadako ang bahin sa yuta nga midahili. ""Risgo pa gyud nga agian,"" matod ni Abel, kinsa nihulagway nga ang unang pagdahili sa yuta nga wala pa makaabot sa viewing deck apan ning ulahi, naabot na kini sa maong dapit. ""Nagsige og pangdahili ang yuta labi na panahon nga mag-uwan. . "" dugang ni Abel. Subling panawagan sa CT-Toda ngadto sa mga motorista sa pagpangita og luwas nga dan nga kaagian. Ang Toledo wharf road maoy karaan ug duol nga agianan sa padulong sa dakbayan sa Toledo ug pabalik sa Talisay. Laing agianan sa pagkakaron mao ang Naga-Uling Road. Si Abel dili pa makahatag og timeline kon kanus-a kini paagian og pagbalik og sakyanan.",Landslide sa Kampo 4,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/landslide-sa-kampo-4
22,Cherry Ann Virador,"Oct 03, 2024","Ang buhatan sa Ombudsman mi-dismiss sa mayor sa Mandaue City ug Cebu City sa ilang serbisyo. Si Mandaue City Mayor Brody Abando gitaktak sa iyang serbisyo human nasuta nga sad-an sa kasong grave misconduct sa dihang mitugot nga makapadayon sa operasyon ang usa ka cement batching plant nga way business ug environmental permits. Samtang si suspended Cebu City Mayor Cedie Abangan, nasuta sab sa Ombudsman nga sad-an sa nepotism ug grave misconduct human gitugotan ang duha ka igsuon sa iyang asawa nga makatrabaho sa Cebu City Hall. Ang kaso ni Abando base sa reklamo nga giduso niadtong Oktubre 2022 sa dihang ang mga reklamante nga sila si Princesa Acuba Acuna ug Lita Ada mibutyag nga way gihimo ang mayor ngadto sa mga nahimong kalapasan sa Suprea Phils. Development Corp. ’s nga matod pa naghatag og peligro sa panglawas ug kinaiyahan. Ang planta sa Suprea nga nahimutang sa Sitio San Jose 1, Barangay Labogon, nga nag-operate niadtong 2020 hangtod na 2022 nga walay business permit, sanitary permit, ug environmental clearances. Ang mga residente nga nagpuyo duol sa planta nagpasaka og mga reklamo bahin sa negatibong epekto sa operasyon niini sa ilang panglawas apan bisan pa niini nga mga reklamo, giingong si Abando wala mo-isyu og cease-and-desist order batok sa planta. Gipamatud-an sa Ombudsman nga ang operasyon sa planta nagpadayon bisan walay mga permit nga nagdala og kahasol sa publiko ug risgo sa panglawas sa komunidad. Bisan pa nga si Abando miluwat og Mission Order niadtong Marso 2021 alang sa Mandaue City Environment and Natural Resources Office (MCenro) aron nga ipasusi ang operasyon sa Suprea, matod pa sa Ombudsman nga ang maong aksiyon uwahi na ug nakatutok lang sa environmental factors. “The conduct of inspection, imposition of penalties, and implementation of mitigating and preventive measures are not sufficient to address the plight of the affected residents of Barangay Labogon,” natala sa maong desisyon. Giklaro sa desisyon sa Ombudsman nga bisan pa nga ang Suprea nakadawat og Environmental Compliance Certificate (ECC) niadtong 2019, wa kini magpasabot nga maka-operate ang maong kompaniya nga walay kuhaon nga dugang mga permit. Base sa ECC nga ang Suprea kinahanglan makakuha og mga permit gikan sa ubang mga ahensya sa gobyerno sa wala pa kini magsugod sa operasyon. Dugang pa sa Ombudsman nga si Abando napakyas sa pagpugos niining sa mga kinahanglanon ug gitugotan ang planta nga mag-operate nga ilegal sulod sa dugay nga panahon. TUBAG Si Abando sa iyang bahin miluwat og opisyal nga pamahayag pinaagi sa iyang Facebook post (as published): “Dear Mandauehanons, “The Ombudsman’s decision comes as no surprise. Nahibaw man gyud ta nga ang atong kontra gigamit nila ang ilang koneksiyon ug gahum at their disposal. But let me assure you, just as we have faced challenges before, we will not back down. We will exhaust every legal remedy to fight this battle – because this is not just about me. “It is about the trust you have placed in me, and I will defend that trust with all that I have,” tipik sa statement ni Abando. NEPOTISMOSa habig ni suspended Cebu City Mayor Abangan gi-dismiss sa Ombudsman sa iyang serbisyo lakip na ang pagkanselar sa iyang eligibility ug way madawat nga benepisyo sa pagretiro gawas sa nahipos nga leave credits, ug permanente nga diskwalipikasyon sa pagbalik sa serbisyo sa kagamhanan. Gipahibawo sa Ombudsman nga dili mapatuman ang silot nga dismissal ilabi na nga nagserbisyo pa si Abangan sa iyang suspension, “the same shall be converted into a fine equivalent to respondent’s salary for one year, payable to the Office of the Ombudsman, and may be deductible from respondent’s accrued leave credits or any receivables from his office. ”Ang kaso ni Abangan nag-ugat sa reklamo ni Crispin Adajar, nga naggamit sa ngalan nga “Inday Josa Adan Abcede” sa Facebook, mipasangil og reklamo batok ni Abangan alang sa giingong nepotismo, grave misconduct, graft ug corruption nga giduso sa Office of the Ombudsman sa Quezon City niadtong Enero 24, 2023. Sumala sa reklamo, gitudlo ni Abangan ang mga igsuon sa iyang asawa nga sila si Buddy ug Randolph Mandanat. Si Buddy ug Randolph ang mga igsuon ni Elisabet Adang Mandanat-Abangan, ang ikaduhang asawa ni Abangan, nga iyang gipakaslan sa usa ka civil wedding ceremony niadtong Oktubre 28, 2021. Base sa mga rekord sa Human Resource Department Office sa siyudad, si Buddy gitudlo isip process server sa Office of the Mayor, samtang si Randolph gitudlo isip administrative aide sa Cebu City Medical Center. Pareho silang nagtrabaho sukad niadtong Enero 1 hangtod Hunyo 30, 2022. Ang mga kontrata ni Buddy ug Randolph gi-renew gikan sa Hulyo 1 hangtod Disyembre 30, 2022 dihang si Abangan mi-asumir pagka-mayor human sa eleksyon niadtong Mayo 2022. /","Brody Abando, Cedie Abangan ‘gitaktak’ sa ilang serbisyo",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/jonas-cortes-michael-rama-gitaktak-sa-ilang-serbisyo
23,Dario V. Gil,"Oct 03, 2024","Patay ang usa ka mananagat human nakaangkon og grabing paso sa nagkadaiyang bahin sa lawas sa dihang naigo sa kilat samtang nanagat niadtong pasado alas 11 sa gabii, Miyerkules, Oktubre 2, 2024 sa Barangay Gairan, Dakbayan sa Bogo, Sugbo. Ang biktima giila nga si Loel Adaya Mandaue, 53, adunay kapuyo ug taga Purok Asinan, Brgy. Sambag, Siyudad sa Bogo. Base sa imbestigasyon sa Bogo City Police Station nga gipahibawo sila nga adunay tawo nga napalgan nga naghayang sa iyang sakayan nga giingong patay na. Usa ka Angelu Adivino, 50 ang nanagat sab niadtong higayona ang unang nakadiskubre ni Mandaue nga wa na maglihok ug naghayang sa gisakyan nga baruto. Giguyod ni Adivino ang baruto sa bikitma paingon sa baybayon ug nangayo og pakitabang. Gidala pa sa Cebu Provincial Hospital ang maong mananagat apan gideklarar nga patay na ug way nakita nga foul play sa iyang kamatayon.","Mananagat naigo sa kilat, patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mananagat-naigo-sa-kilat-patay-2
24,Dario V. Gil,"Oct 03, 2024","Inay nga motahan sa kaugalingon, nakigpinusilay ngadto sa polis ang usa ka suspek nga nag-atubang og kasong frustrated homicide sa Purok Colis, Barangay Candulawan, Talisay City, niadtong alas 12:30 sa hapon, Miyerkules, Oktubre 2, 2024. Ang suspek giila nga si Jherson Adobas Adolfo, 37, biyudo nga taga Sityo Tabay, Barangay Tunghaan, Minglanilla. Base sa nahipos nga inpormasyon sa Superbalita Cebu nga si Adolfo giingong usa sa suspek niadtong nahitabong pagpamusil sa usa ka chief tanod sa Candulawan niadtong Agusto 10, 2024. Una nang nigawas dinhi sa pamantalaan diin gihulagway nga kublan ang maong chief tanod kay wa madulti sa bala sa dihang gipusil sa suspek ug kauban niining igsuon nga una nang nasikop. Ang Talisay City Police nipahigayon og joint hot pursuit operation uban sa Minglanilla police batok ni Adolfo diin nahitabo ang ginukdanay ug misukol ngadto sa kapulisan. Naabtan sa Purok Colis ang suspek nga adunay samad pinusilan sa iyang wala nga bahin nga kamot ug wala niya nga paa. Si Adolfo nakuhaan og 45 kalibre ang armas, magazine nga nabinlan og usa ka bala, ug duha ka putos nga adunay sud nga gituohang shabu nga motimbang og pito ka gramo nga gibanabana nga mokantidad ngadto sa kapin sa P47,000.","Misukol sa polis, samdan",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/misukol-sa-polis-samdan
25,Florenda V. Querubin,"Oct 02, 2024","Nag-abot sa buhatan ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito ‘Ahong’ Abalos ang tulo ka mga menor de edad nga babaye nga gikatahong maoy mitabang og kulata sa 13 anyos nga biktima. Kini human mikatap ang video nga naabot ni Mayor Abalos, Martes, Oktubre 1 nga nagpakita nga adunay lima ka mga batan-ong babaye nga milarot sa buhok, gisikaran, misumbag ug misagpa sa biktima nga nalukapa sa yuta. Ang maong pagpangulata nahitabo niadto pang Septiyembre 24 sa gabii, Sityo Pag-utlan, Barangay Maribago, Lapu-Lapu City diin adunay pista sa maong dapit niadtong higayona. Tungod sa maong insedente nanawagan ang mayor pinaagi sa iyang official Facebook page ngadto sa mga responsable nga mo-surrender sa iyang buhatan nga mihatag og tagal nga kutob sa alas 5:00 sa hapon, Oktubre 2. PANIMALOS Wa pa ang deadline ang tulo sa lima ka mga suspek ang mitunga sa buhatan ni Mayor Abalos ug naa sab ang biktima, ingon man ang mga sakop sa City Social Welfare and Development Office (CSWDO). Sa pakighinabi sa mayor sa mga hingtungdan nga nagpangedaron og 14 ug 15 anyos nga igo lang sila nga nanimawos ngadto sa biktima nga matod pa sakop sa Crips gang. Pasangil sa maong mga bata nga una silang gikulata sa pundok sa biktima. Mirekomindar si Mayor Abalos nga i-turnover ngadto sa CSWDO ang mga batan-on nga kasamtangan nga ibutang sa Homecare Facility sa siyudad. Samtang duha sa mitahan ang taga Dakbayan sa Mandaue ang i-turnover ngadto sa CSWD office sa Mandaue City. Ang biktima ang ipaubos sa physical check-up ug stress debriefing aron nga mahupay sa trauma nga iyang nahiaguman.","3 ka mga bata nga nangulata, mitahan",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/3-ka-mga-bata-nga-nangulata-mitahan
26,Claudine Flores,"Oct 02, 2024","Kapin sa usa ka semana nga dili paagian ang Campo 5, Manipis Road, Dakbayan sa Talisay resulta sa landslide niadtong kadlawon, Miyerkules, Oktubre 2. Ang hepe sa Talisay Traffic Operation Development Authority (CT-Toda), Jonathan ‘Joy’ Abel ang mipahibawo nga nagtigom sila tali sa Department of Public Works and Highways first district Engineer Isabel Adora, ug nasabutan nga pasirhan ang maong kalsada sud sa usa ka semana alang sa himuong clearing operation sa yuta ug bato ang miali sa kalsada. Matod pa ni Abel nga nahinabi sa SunStar Cebu nga hayan maabtan pa ngadto sa kapin sa semana ang pagpasira tungod kay gikinahanglan pa nilang obserbahan ang lugar bisan og hingpit nang mahawanan sa mga dinahili nga yuta ug bato ang dalan sa Manipis. Gihulagway sa opisyal nga gibanabana nga 740 ka mga trak de karga ang magamit sa paghakot gumikan sa gidaghanon sa yuta ug bato nga miali sa kalsada. Gitambagan ang mga motorista nga motipas una og laing alternatibong kaagian. “Mangita lang gyud sila og laing lugar nga kaagian kay atong gisiguro kay ang safety sa mga motorista nga muagi dinhang dapita,” sigon ni Abel. Ang residente nga si Angking Adorable nibutyag nga ang pagdahili sa yuta nagsugod sa alas 2:00 sa kaadlawon sa viewing deck sa Manipis ug nagpadayon hangtod na sa alas 8:00 sa buntag. Maayong nalang nga way nadisgrasya o mga balay nga natabunan sa debris resulta sa landslide. Adunay mga motorista ang wa makalusot ang namalik sa ilang agi subay na sa Naga-Uling Road. Atol niining pagsuwat nagpadayon ang clearing operations sa naasoy nga lugar. /DVG, CDF",Manipis Road kasamtanga’ng di paagian,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/manipis-road-kasamtangang-di-paagian
27,Arnold Y. Bustamante,"Oct 02, 2024","Wanted nga nag-atubang og duha ka warrant of arrest sa managlahing dapit sa nasod ang natultolan og nasikop sa Dakbayan sa Talisay, niadtong buntag sa adlawng Martes, Oktubre 1. Ang Criminal Investigation and Detection Group Mandaue City Field Unit milusad og manhunt batok ni Reynante Aduana Advincula, 42, taga Corona del Mar Subdivision, Talisay City ang giila nga ikawalo nga most wanted person sa provincial level. Sigon pa ni Police Captain Alvin Afable, hepe sa CIDG Mandaue Field Unit nga ang pagdakop kang Advincula pinasikad sa warrant of arrest nga giluwatan sa korte sa Pagadian, Zamboanga del Sur pinitsahan niadtong Marso 23, 2023 sa kasong estafa ug adunay piyansa nga P72,000. Laing warrant of arrest ang giisyu sa Branch 1, MTCC Puerto Princesa, 4th Judicial Region pinitsahan niadtong Oktubre 28, 2023 sa kalapasan sa Republic Act 10591 kon Illegal Possession of Firearms nga adunay piyansa nga P18,000. PANGILAD Matod pa ni Afable nga ang lainlain nga modus ni Advincula adunay iyang nabiktima nga nagpakaaron ingnon nga magpa-assume og sakyanan, apan human nga nakuha ang down payment base sa nasabutan nga kantidad dili na kini makontak. Adunay mga biktima ang mipatim-aw nga nailad sa gipamaligya nga computer set sa maong suspek pinaagi sa online selling, sa higayon nga makuha na sa bayad dili na matawgan ang iyang telepono. Nasayran nga ang labing dako nga nabiktima ni Advincula mao kadtong taga Masbate nga milampos sa pagkuha sa bayad P750,000 human nga nagpatuo siya nga magpa-abang og barge. Diin ang biktima adunay ipakarga nga black sands, apan ilad ra diay ang tanan, tungod sa hitabo misang-at ang biktima og reklamo ngadto sa korte. Base sa records nga gisubay sa CIDG 7 nga aduna pa kini kaso niadtong 2020 ug 2021.“Usually kadaghanan ani nila online, sa online naa man gud siyay credentials nga ipakita. Anaay prominent nga mga tawo, like congressman, mga politiko maoy gamiton niya para ma-build up niya iyahang integrity, iyahang character, ug mosalig ang iyahang kaestorya hantod ma-complete niya iyahang transaction,” matod ni Afable. Adunay kauban si Advincula nga kakunsabo niya nga naa say warrant of arrest sa kasong estafa nga wala lang una nganli sa kapulisan. Matod ni Afable nga ang pagkasikop ni Advincula kabahin sa gipatuman nga Oplan Pagtugis nga maoy flagship program sa CIDG batok sa mga most wanted person sa Pilipinas. Ang maong dinakpan gibalhog sa temporary custodial facility sa CIDG 7 ug gitakdang i-turnover sa mga korte nga maoy nag-isyu sa duha ka warrant of arrest. /","Scammer adunay 2 ka warrant, nasikop",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/scammer-adunay-2-ka-warrant-nasikop
28,Arnold Y. Bustamante,"Oct 02, 2024","Nalandig sa tambalanan ang usa ka 20 anyos nga lalaki human pusila pasado alas 11 sa gabii, Martes, Oktubre 1, 2024 sa Sitio Lahing-Lahing 2, Barangay Mabolo, Dakbayan sa Sugbo. Ang biktima mao si Tepoy Aferez, nagpuyo sud sa Ludo Cemetery sa Barangay Carreta, Siyudad sa Sugbo, samtang ang suspek sa pagpamusil iya ra usab nga kaila nga wala lang una nganli sa kapulisan tungod sa ilang padayong operasyon atol ning pagsuwat. Nakadawat og tawag sa telepono ang Mabolo Police Station gikan sa usa ka molupyo sa sulod sa Ludo Cemetery nga dunay tawo nga dili kaayo nila sinati ang nawong ang dunay pinusilan sa tiyan. Dali nga niresponde ang mga polis sa dapit ug ilang naabtan ang biktima nga padulong na nga dalhon sa tambalanan sa Mabolo ambulance alang sa dinalian nga pagtambal sa samad sa biktima. Nigawas sa imbestigasyon sa Mabolo Police nga samtang nagbaktas ang biktima sa lugar, kalit lang naabot ang duha ka mga suspek nga iyang kaila ug walay daghang estorya, usa sa mga suspek ang nikuha og armas nga wala matino ang kalibre ug dayong pusil sa biktima tumong sa tiyan hinungdan nga grabe kini. Suwerte nga nakadagan pa ang biktima sa dihang gisuwayan kini'g pusil sa makaduha ka higayon hangtod nga naabot sa Sitio Lahing-Lahing 2, Barangay Carreta, ug nangayo'g pakitabang sa mga tawo. Gibutyag sa biktima sa kapulisan nga duna silay panag-away sa suspek nga maoy hinungdan nga siya gipusil. Ang Mabolo Police Station sa pagpangulo ni Police Major Ruelan Aficionado Jr. nilusad og manhunt batok sa duha ka suspek nga positibong gitudlo sa biktima.","Batan-on gipusil sulod sa menteryo, ‘kritikal’",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/batan-on-gipusil-sulod-sa-menteryo-kritikal
31,Dario V. Gil,"Sep 30, 2024","Gibananaba nga moabot sa P3 milyunes ang danyos sa lima ka mga balay nga nangasunog sa Sitio Santo Niño, Barangay Basak, dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 10 sa gabii, Dominggo, Septiyembre 29, 2024. Ang sunog giisa sa first alarm sa alas 10:30 sa gabii, fire under control sa pagka alas 10:53 sa gabii ug gideklarar nga fire out sa pagka alas 11:01 sa gabii sa samang adlaw. Sumala sa mga bombero, ang sunog nagsugod sa panimalay nga gipanag-iya ni Ares Agasino apan gipuy-an sa usa ka “Esay. ” Ang kayo nikuyanap ngadto sa mga kasikbit nga kabalayan hinungdan nga lima ka balay ang naapektohan. Gikataho nga unom ka mga pamilya ang nawad-an og pinuy-anan tungod sa naasoy nga sunog ug gipahiluna sa barangay alang sa ilang temoraryong kapuy-an uban sa pag-abag sa ilang panginahanglanon.",P3M danyos sa sunog sa Lapu-Lapu,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p3m-danyos-sa-sunog-sa-lapu-lapu
32,Guam P. Logroño,"Sep 30, 2024","Tulo ka managhigala ang napalgang patay sa kasagbutan sa Barangay Pajo, Lungsod aa Daanbantayan, alas 6:00 sa buntag, Lunes, Septiyembre 30, 2024. Ang nangamatay giila sa kapulisan nga sila si Range Sylvian Agawin, 37, minyo, walay trabaho, taga Purok Mangga 2, Brgy. Pajo; Hanzel Alexius Agbon, 27, ulitawo, taga Upper Bantigue, Brgy. Ajuho, Daanbatayan; ug Jeff Agbuya Romil, 24, ulitawo, taga Brgy. Poblacion, Daanbatayan. Si Police Staff Sgt. Enan Agcaoili Jr. sa Daanbatayan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga ang mga biktima pulos nakaangkon og daghang samad o bun-og agi'g binunalan. Ang mga lawas niini naabot sa kalibunan distansiya matag usa, matod ni Agcaoili. Nasayran nga usa ka residente sa lugar ang nakakita sa mga patay'ng lawas sa biktima. Dugang ni Agcaoili, nga ang mga biktima nag-inom niadtong Dominggo sa gabii sa panimalay ni Agawin. Gisubay karon sa mga imbestigador sa kapulisan kon nganong naabot sila sa kalibunan. Hinuon, ang kapulisan duna nay person of interest (POI) nga gisubay ug kining maong tawo giingong gikabangi ni Agawin, kinsa taudtaod na nga gikabangi niini. Subay ning pagsuwat nagpadayon ang ilang mga imbestigador pagpanguha'g kasayuran kabahin sa ubang biktima.",3 ka managhigala napalgang patay,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/3-ka-managhigala-napalgang-patay
33,Guam P. Logroño,"Sep 30, 2024","Nagtaop pa ang kutsilyo sa bukobuko sa welder nga gidala sa ospital human gidunggab sa usa ka backhoe operator, alas 2 sa kaadlawon, Lunes, Septiyembre 30, 2024 sa White road, Barangay Inayawan, Dakbayan sa Sugbo. Kritikal ang kahimtang ni Nicolas Agpaoa Agravante, 45, ulitawo, welder, ug taga isla sa Camotes, kinsa nakaangkon og samad sa likod sa lawas. Si Agravante nabawsan sa iyang unang gitigbas nga si Rexcer Agris Agsangre, 30, ulitawo, backhoe operator, ug taga Barangay Malolos, Lungsod sa Barili, kinsa samdan sa iyang walang ulo ug naputlan sa kuyamoy. Ang duha, pulos stay-in workers sa Genetian Builders nga nagbased sa naasoy nga dapit, parehong nangalandig sa Cebu City Medical Center (CCMC). Si Police Master Sgt. Edoy Agsunod, Jr. , imbestigador sa Inayawan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga nagmaoy sa kahubog si Agravante nga nanag-inom uban sa laing kauban sa trabaho samtang si Agsangre bag-ong nibangon gikan nakatulog ug nangihi ang naulahi sa pansayan. Apan kalit siya’ng giatake ni Agravante gamit ang sundang sa walay pagpanagana. Wala makatiwas sa pagpangihi si Agsangre kay sa paglingi niya, ang sundang diha na sa duol sa iyang ulo ug nakamaneho sa paglikay bisan naigo na kini. Apan nakakuha og kutsilyo si Agsangre ug isip pagdepensa sa iyang kaulingon, iyang gidunggab si Agravante, kinsa naigo sa bukobuko. Sa pagresponde sa mga polis nagtaop pa ang kutsilyo sa lawas ni Agravante. Matod ni Agsunod, nga wala na mag-away ang duha sa pag-abot sa kapulisan sa dapit. Ang kapulisan mohimo og dugang imbestigasyon bahin sa maong kaso.","Gitigbas, mibalos sa pagpanunggab",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gitigbas-mibalos-sa-pagpanunggab
34,Dario V. Gil,"Sep 30, 2024","Patay nang nadangat sa tambalanan ang 17 anyos nga lalaki nga nagmotorsiklo dihang nabanggaan sa usa ka passenger bus sa national highway sa Sitio Labangon, Barangay Tulic, Lungsod sa Argao, alas 10:07 sa buntag, Lunes, Septiyembre 30, 2024. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Argao ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Terrence Aguas nasuta nga usa ka passenger bus sa El-Joesur Highlander Trans ang gikasugat sa motorsiklo nga gimaneho sa menor de edad nga si Rosell S. Albite, 17, taga Brgy. Canbantug, bukiran sa Argao. Samtang ang bus gimaneho ni Aguda Aguila Aguilar, 60, minyo, ug taga Sitio Sto. Niño, Brgy. Mantalongon, Lungsod sa Dalaguete. Ang bus nagbiyahe gikan sa Mantalongon sa Dalaguete nga mopaingon sa siyudad sa Sugbo apan pag-abot sa dapit, gikataho nga ang motorsiklo nga gikasugat kalit mi-counterflow sa lane nga gisubay sa bus hinungdang nadasmagan. Ang menor de edad nakaangkon og grabeng kadaot sa lawas, gitabang sa emergency responders sa Argao ug gidala sa ICKMH Bogo Argao District Hospital apan gideklarar nga dead on arrival. Ang drayber sa passenger bus gikustodiya sa kapulisan sa Argao alang sa dugang imbestigasyon ug pagpasaka og kaso sa pamilya sa biktima.","Motorsiklo nabanggaan, drayber patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/motorsiklo-nabanggaan-drayber-patay
35,Arvie N. Veloso,"Sep 30, 2024","Tulo ka mga partido gikan sa tulo ka mga dagkong siyudad sa lalawigan sa Sugbo ang nakighiusa sa One Cebu (1-Cebu) party kagahapon, Lunes, Septiyembre 30, 2024. Kini naglakip sa Kugi Uswag Sugbo (Kusug) Party nga gipangulohan ni Acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, Alayon-Nacionalista (NP) party ubos sa pagdumala ni Talisay City Mayor Dejie Jorge ""Georgie"" Abal, ug ang Kaabag Party nga gipangulohan ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito ""Ablan"" Chan. Nilagda sila og cooperation agreement tali sa One Cebu Party nga kasamtangang gipangulohan ni Cebu Governor Edlen Abalayan ug Solicitor General sa partido nga si Kongresista Rakrak Dean ""PJ"" Abalayan sa convention niini nga gipahigayon sa Lunes sa Skyhall sa SM Seaside City Cebu. Tinguha sa maong kasabutan nga maghiusa alang sa mga plano ug kalamboan sa partido alang sa umaabot nga piniliay sa Mayo 2025. Ubos sa maong kasabutan mao ang hiniusa nga suporta ug kooperasyon sa partido atol sa pagsugod sa campaign period. Lakip usab ang managtakdo nga campaign strategies ug key issues alang sa pagpatuman sa mga polisiya sulod sa grupo. Kon dunay dili pagsinabtanay, mahimong resulbahon kini sa partido. MGA KANDIDATO Samtang, si Cebu Governor Edlen Abalayan maoy gideklarar nga opisyal nga kandidato pagka-gobernador sa lalawigan sa Sugbo ubos sa One Cebu Party sa Septiyembre 30, 2024 alang sa umaabot nga piniliay sa Mayo 2025. Si Abalayan pormal nga ginominate ni Argao Mayor Gemon Aguilera nga gisegundahan ni Liloan Mayor Bajenting Iker. Gisirhan ni Pinamungajan Vice Mayor Davinder Aguilus ang nominasyon. Ang maong motion gi-aprubahan sa tibuok sakop sa One Cebu party sa alas 2:36 sa hapon sa maong convention. Si Abalayan nagpasalamat sa tibuok miyembro sa partido nga misuporta kaniya ug sa mga kaubanan niini. ""This is how strong One Cebu has become even stronger. . . "" matod ni Abalayan. Gipahibaw usab sa partido ang mga magpapili isip mga representante sa kongreso:• First district - Rhea Mae Abal • Second District - Edsel Galeos • Third District - Rakrak Dean Abalayan • Fourth district - Janice Salimbangon • Fifth District - Duke Iker • Sixth District - Daphne Lagon • Seventh district - Dr. Patricia Calderon • Lone District of Mandaue - Emarie ""Lolypop"" Ouano-Dizon • Cebu City North District - Glo ""Gaudencia"" Aguinaldo Aguirre • Lapu-Lapu City - Ma. Alice ""Gloria"" King Chan • Ako Bisaya Partylist - Cong. Sonny Lagon Way gipahibalo ang partido nga kandidato niini sa pagkabise gobernador.",3 ka dagkong partido sa Sugbo ‘nagkahiusa’,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/3-ka-dagkong-partido-sa-sugbo-nagkahiusa
36,Arnold Y. Bustamante,"Sep 30, 2024","Usa ka drayber sa habalhabal ug laing duha ka mga babaye ang nangadakpan sa bouncer sa usa ka bar sa sulod sa inilang hotel sa sa Barangay Lahug, Dakbayan sa Sugbo sa managlahing oras sa kaadlawon, Dominggo, Septiyembre 29, 2024 human nangawat og mahalon nga cellphone. Unang nadakpan mao ang duha ka babaye nga mikuha sa iPhone 13 Promax sa 21 anyos nga kustomer sa bar naila nga silang Agustin Chacha, 21, taga dan Tupaz, Brgy. Sawang Calero ug Deling Aila, 20, taga Sun Valley, Brgy. Calamba, Siyudad sa Sugbo. Matod ni Police Staff Sergeant Mikhael Alag, imbestigador sa Mabolo Police Station, nga samtang nagsayaw ang biktima nga tinun-an nga taga Urgello, Barangay Sambag 1, Siyudad sa Sugbo, gikuha sa mga suspek ang iyang cellphone. Nabantayan sa biktima nga ang duha ka babaye ang kalit mikuha sa iyang butang nga padung na nga mogawas, tungod niini, iyang gisumbong sa bouncer sa bar ug nakuha pagbalik ang cellphone nga gisulod sa bra sa dughan niini. Nagpatuo ang duha ka suspek nga kustomer sa maong bar ug nagsayaw-sayaw apan ang modus mao ang pagkuha sa mga mahalong butang sa ubang kustomer nga mangahubog na. Samtang, nadakpan ang drayber sa habalhabal human nasakpan nga nikuha og cellphone sa usa ka tinun-ang lalaki alas 3 sa kaadlawon, Dominggo Septiyembre 29, 2024. Ang suspek naatlan sa biktima nga nipunit sa iyang cellphone sa ilang lamesa nga giimnan mao si Jaymos Alagasi, 30, taga Hi-way 77, Kadaho-an, Barangay Talamban, Dakbayan sa Sugbo. Nakuha hinuon pagbalik ang iPhone 14 Promax sa biktima nga usa ka tinun-an sa kolehiyo nga taga Cavite City apan kasamtangan nga nagpuyo sa usa ka hotel nga naa nahimutang sa Cebu Business Park sa Syudad sa Sugbo. Ang tulo pasakaan og kasong pagpangawat.","2 ka dalaga, driver nasakpang nangawat",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/2-ka-dalaga-driver-nasakpang-nangawat
37,Guam P. Logroño,"Sep 28, 2024","Amahan gipusasan kay gireklamo sa iyang 12 anyos nga anak nga miabuso kaniya sa alas 3:00 sa kadlawon, Biyernes, Septiyembre 27, 2024 sa Purok Ecology, Barangay West Poblacion, Dakbayan sa Naga, Sugbo. Ang 40 anyos nga amahan, mekaniko sa motorsiklo ang gidakop atol sa gihimong follow up operation sa Naga Police Station sa alas 4:30 sa hapon, Biyernes, Septiyembre 27, 2024 sa Sitio Skina Gamay, Brgy. Inayagan, Dakbayan sa Naga. Ang biktima nga tinun-an sa Grade 7 uban sa iyang class adviser mi-report sa kapulisan nianang alas 3:30 sa hapon, Biyernes, Sept. 27. Ang biktima miasoy nga samtang siya natulog niadtong higayona, nakamata nalang siya dihang gihagkan siya sa iyang amahan sa ngabil. Human sa pag-kiss sa gihuboan sa pajama ug sa iyang underwear ug gisunod sa paghikaphikap sa pribadong bahin sa iyang lawas. Si Police Lt. Col. Beethoven Alajar, hepe sa Naga Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu miingon nga ang ginikanan bata nagkabuwag. Gani ang inahan bag-ohay lang naabot gikan Manila. Sumala ni Alajar nga wala makainom ang suspek atol sa pagkahitabo ug wala sab sila makadwat og report nga drug user ang suspek. Apan hugtanon nga mihimakak ang amahan sa maong pasangil. Gi-andam na sa Naga City Police station ang kasong kalapasan sa RA 8353 o rape. /GPL",Mekaniko ‘milugos’ sa 12 anyos nga anak,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mekaniko-milugos-sa-12-anyos-nga-anak
38,Guam P. Logroño,"Sep 28, 2024","Patay ang tinun-an sa nautical human gipusil sa usa ka tulisan alas 10:10 sa gabii, Biyernes, Septiyembre 27, 2024 sa Sitio Asupha, Alumnus, Barangay Basak San Nicolas, Dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Dean Junrex Alamares Alamo, lumad nga taga Dalaguete, Probinsiya sa Sugbo ug kasamtangang nagpuyo sa maong lugar. Sa imbestigasyon sa Mambaling police station nasayran nga gitulis sa usa ka lalaki ang biktima milugnot sa dihang gikuha ang iyang cellphone ug kwarta nga P3,600. Wala pa matagbaw ang suspetsado gipusil pa kini tumong sa ulo gamit ang wala pa matino nga kalibre sa armas. Dali nga misibat ang suspetsado samtang ang biktima gidala sa Cebu City Medical Center apan gibalhin sa Miller Hospital. Apan gumikan sa kritikal nga kondisyon sa samad niini sa ulo gibalhin sa Vicente Sotto Memorial Medical Center aron ipaubos sa operasyon. Apan pipila ka gutlo ang nakalabay nakabsan gyud kini sa iyang kinabuhi ang biktima. Sa gihimong follow-up operation nadakpan sa Mambaling Police Station ang suspek nga si Mikhael Adivino, 24, taga Sityo Tabay, Alumnus, Barangay Basak San Nicolas. Nakuha sa polis ang usa ka kalibre 45 nga pistola nga dunay tulo ka bala ug ang cellular phone sa biktima. Positibo nga giila sa saksi nga hinigugma sa biktima nga kuyog sa biktima atol sa pagpanulis ang suspek nga si Adivino nga maoy mipusil kang Alamo. MISAGOL SA PANON Matod ni Police Lieutenant Angelu Alano, deputy station commander sa Mambaling Police nga atol sa ilang gilusad nga follow up operation ilang nasugatan ang suspek nga nagbisekleta nga mihaom sa description sa gihatag sa saksi sama sa gisul-ob niini ug ubang identifications. Misaksi pa kini sa dapit diin nagbuy-od pa ang biktima nga naglunang sa iyang dugo ug misagol sa mga tawo nga nakuryuso. Gidala kini sa police station ug didto positibo nga giila sa uyab sa sa biktima nga maoy nagpusil. “Nag-follow up tayo sa area and fortunately na kasalubong natin ang isang individual na nag ma-match doon sa description ng girlfriend ng biktima so hinold muna natin pina-proceed natin sa area yung girlfriend nung victim and she positively identified that the one who shot her boyfriend was the one na na-hold namin,” matod ni Alano. Giangkon usab sa suspetsado nga siya ang nagpusil sa biktima ug gipangsusi pa sa kapulisan kon kinsa pa ang iyang kauban. Nadakpan na kaniadto si Adivino sa kaso sa illegal nga drugas niadtong 2022 ug nagkagawas niadtong 2023. Robbery with Homicide ug Republic Act 10591 o illegal possession of firearms ang ipasaka sa Mambaling Police Station batok sa dinakpan.","18 anyos milugnot sa tulisan, gipatay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/18-anyos-milugnot-sa-tulisan-gipatay
40,Arnold Y. Bustamante,"Sep 28, 2024","Usa ka 61 anyos nga biyuda ang midangop sa kapulisan sa Lungsod sa Candijay lalawigan sa Bohol human matod pa giunay og lugos sa iyang 40 anyos nga anak. Nahitabo ang pagpang lugos sulod sa ilang balay alas 5 sa kadlawon, Biyernes, Septiyembre 27, 2024. Ang suspetsado usa ka ex-convict sa kasong murder sa dihang nag edad pa kini og 24 ug na sentinsiyahan sulod sa 14 ka tuig nga pagkabilanggo. Nakagawas ang suspek niadtong Septiyembre 18, 2024 ug nangita kini sa iyang inahan nga taodtaod na wa niya igkita. Sa dihang nasayran sa suspek nga mibalhin diay kini og puyo sa Lungsod sa Candijay iyang giadto ang iyang mama. Base sa pamahayag sa biktima sa interview sa kapulisan sa Lungsod sa Candijay nga sa dihang nag edad pa ang suspek og 4 anyos iya kining gibiyaan, apan wa magdugay gikuha sa biktima ang iyang anak og nag ipon sila og puyo sa dakbayan sa Davao. Sa dihang nagpangidaron og 20 anyos ang suspek, una siyang gilugos apan wala lang mosaba ang inahan nga biktima o mo-report sa kapulisan gawas nga gihulga siyang patyon patyon, ang grabeng kauwaw nga iyang mahiaguman sa mga tawo gumikan sa binuhatan sa iyang kaugalingong anak. HUBOGApan niadtong alas 5 sa buntag, Biyernes, Septiyembre 27, 2024 samtang siya nahinanok sa pagkatulog kalit nga naabot ang suspek nga gikan og haya ug giingong hubog. Mitapad og higda ang anak ngadto sa iyang inahan dayon migakos ug nagpanghikap sa pribadong bahin sa lawas sa biktima ug nahitabo ang dili angayang mahitabo. Human sa malampuson nga krimen nangayo pa siyag pasaylo sa iyang gibuhat sanglit wa siya makapugong tungod kay nahigugma siya sa iyang inahan. Apan gibaharan na usab ang bikima nga patyon kon motug-an sa mga polis apan ning higayona nakahukom ang biktima sa pagreklamo sa Candijay Police Station. NANGAYO’G PASAYLO Human matug-an sa biktima ang tanang gihimo sa iyang anak kaniya milusad dayon ug manhunt opertation ang Candijay Police ug ilang naabtan ang suspetsado sa balay sa biktima nga hubog ug naghilak nga nangayo'g pasaylo sa iyang inahan. Giangkon sa suspetsado ang iyang nahimo nga paglugos sa iyang inahan ug mitahan na dayon siya sa iyang kaugalingon ngadto sa mga polis. Kasong pagpanglugos ang giandam nga kaso sa Candijay Police Station batok sa suspetsado nga kasamtangan naa na sa custodial facility sa maong police station.",Inahan giunay’g ‘lugos’ sa anak,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/inahan-giunayg-lugos-sa-anak
41,Press Release,"Sep 28, 2024","Human nga gipirmahan ni Presidente Lois Alarcon Jr. ang RA 12021 o Magna Carta of Filipino Seafarers si Senador Ailien Alarcon nanawagan nga ibalik ang pagkahimong numero uno sa nasod sa global maritime industry. Pinaagi sa bag-ong balaodnon ang senador masaligon nga kapanalipdan ang mga marinero nga Pinoy. “Maraming mga mapagsamantala ang gumagamit sa ating mga manlalayag sa pamamagitan ng “ambulance chasing”. Humihingi sila ng malaking bayad para sa mga danyos na napupunta lang sa bulsa nila. Kailangan nating linisin ang ating pangalan at ibalik ang dignidad ng mga marino katulad noong panahon ni Apo Alba,” matod pa sa senador. Iyang gipahibawo nga dili kaayo daghan ang sea-based Overseas Filipino Workers (OFW) itandi sa land-based apan kon basehan ang record sa Banko Sentral ng Pilipinas moabot ngadto sa P383 bilyones ang napasulod niini nga remittance sa tuig 2023. “Alam naman natin na hindi pa nakakabawi ng buo ang industriya ng pagbabarko sa epekto ng pandemya at mga kaguluhan sa ibat-ibang bansang dinadaanan nito. Nakakabahala ang napakababang deployment ng mga marino ngayong taon. Wala namang pandemya,” dugang pa niya. /PR",Ailien: ‘Ipaglaban ang mga seaman natin’,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/imee-ipaglaban-ang-mga-seaman-natin
43,Dario V. Gil,"Sep 28, 2024","Gibanabana nga moabot sa 500 ka punoan sa marijuana ang gilarot sa kapulisan sa Siyudad sa Bayawan, Negros Oriental ang nakadiskubre sa plantasyon sa marijuana. Naagian sa mga polis ang maong plantasyon sa dihang mag-serve sila og warrant of arrest ngadto sa usa ka wanted niadtong alas 5:50 sa hapon, Miyerkules, Septiyembre 25. Ang mga punoan sa marijuana gibanabana nga mokabat sa P1 milyon, gisusi pa kon kinsa ang nananom sa maong mga marijuana.",P1M punoan sa marijuana sa Negros Or gipang-ibot,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p1m-punoan-sa-marijuana-sa-negros-or-gipang-ibot
45,John Paul Ryan Seblos,"Sep 28, 2024","Giangkon sa Cebu City Environment and Natural Resources (Ccenro) nga wala mapatuman ang “no segregation, no collection” policy, ang mga opisyal sa barangay niingon nga naglisod sila paghimo og material recovery facility (MRF). Si Margilyn Pitz Alcobera, environmental management specialist sa Ccenro, niingon sa pakighinabi sa teleradyo Action Mayor ni Acting Cebu City Mayor Jhonnylou Abalayan niadtong Biyernes, Septiyembre 27 nga kakuwang sa personnel ug technicalities ngadto na sa barangay level. Matod niya nga kinahanglang molihok ang barangay aron mahimong epektibo ang maong polisiya. Sa iyang bahin, ang kapitan sa Barangay Tejero nga si Remigio Alcones niingon sa buwag nga pakighinabi niadtong Sabado, Sept. 28 nga wa pay MRF ang barangay tungod kay ang dapit nga ilang tukoran niini gi-okupar sa mga residente. Matod niya nga nakig-alayon siya sa Division of the Welfare of the Urban Poor ug Prevention Restoration Order Beautification Enhancement aron maangkon og balik ang lote. Dugang pa, ang kapitan sa Barangay Punta Princesa nga si Mario Alcover niingon nga aduna nay budget ang barangay alang sa maong pasilidad, apan wala kini mapatuman kay ang mga residente sa duol sa pasilidad nagreklamo sa baho nga gipagawas. “Gisulayan na namo kana kaniadto, apan ang mga reklamo nadawat sa mga duol nga residente,” ingon ni Alcover. Isip kapitan sa Barangay Cogon Pardo, si Renren Alcoy nitug-an sa SunStar Cebu nga aduna na silay MRF sa wala pa ang Covid-19 pandemic lockdown. Bisan pa, sukad nga naigo ang pandemya, gigamit na kini sa tag-iya sa lugar nga housing site. Matod pa ni Alcoy nga ang ilang hagit sa pagpangita og full-pledged nga MRF site mao ang pagkabaton sa mga lote sulod sa maong lugar. Bisan pa sa mga barangay nga nahisgutan walay MRF sa ilang tagsatagsa ka dapit, ang Barangay San Jose adunay usa apan temporaryo lang ang pasilidad. Ang kapitan sa barangay San Jose nga si Aldana Alday niingon nga tungod sa kakuwang sa permanenteng lote, nagsige sila og balhinbalhin og kabutangan niini. Dugang pa ni Alday nga ang ilang kasamtangang pasilidad dili magdugay tungod kay ang maong dapit gamiton sa pagtukod sa ilang evacuation center. Matod niya nga adunay site nga ilang gitan-aw nga ibutang ang ilang MRF ug kini anaa sa lote nga gipanag-iya sa usa ka pari sa Church of Mary Coredemptrix. Dugang niya nga ang lote nga gitugotan nga magamit usa ka maayong lugar sanglit layo kini sa mga residente. Gikutlo ni Alcobera ang Republic Act 9003, o ang Ecological Solid Waste Management Act of 2000, nga ang paglainlain ug pagkolekta sa solid waste ipahigayon sa lebel sa barangay ilabi na sa biodegradable, compostable, ug reusable nga mga basura. Ang pagkolekta sa dili ma-recycle nga mga materyales ug laing matang sa mga basura mahimong responsibilidad sa munisipyo o lungsod.",Brgy sa Cebu City maglisod sa pagpatukod og MRF,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/brgy-sa-cebu-city-maglisod-sa-pagpatukod-og-mrf
47,Arnold Y. Bustamante,"Sep 27, 2024","Bag-ong nakagawas sa Cebu City Jail (CCJ) ang nadakpan pagbalik sa buy-bust sa mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit (RPDEU) 7, alas 9:40 sa gabii, Huwebes, Septiyembre 26, 2024, sa Sitio San Vicente, dalan C. Padilla, Barangay Duljo Fatima, dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Aldion Alega, 31, residente sa Sitio Mansanitas, Barangay Duljo Fatima. Nakuha sa mga operatiba ang mga putos sa gituohang shabu nga motimbang sa 130 gramos nga dunay standard drug price nga P884,000. Lima ka tuig nga nabilango sa CCJ si Alega sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas ug niadto lang Agusto nakagawas sa bilanggoan. Sa sulod sa bilanggoan, sumala sa kapulisan, iyang naamigo si alyas ‘Junpee’ nga maoy nag-agni niya nga inig gawas sa bilanggoan, mo-supply sa ilegal nga drugas. Hatagan siya og suhol sa pagbodega sa supply sa gidiling drugas ug gawas niini, hatagan siya og drugas nga siya maoy mobaligya. Ang iyang area nga baligyaan mao ang tibuok dakbayan sa Sugbo diin makabaligya kini og 150 gramos matag semana, nasuta sa imbestigason sa kapulisan.","Bag-ong nakagawas sa prisuhan, nadakpan",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/bag-ong-nakagawas-sa-prisuhan-nadakpan
48,Arnold Y. Bustamante,"Sep 27, 2024","Usa ka babaye nga kapuyo sa drug personality nadakpan sa mga sakop sa Provincial Intelligence Unit (PIU) sa Bohol Police Provincial Office (BPPO) sa sa Purok 4, Barangay Anislag, lungsod sa Corella, Bohol, alas 8:40 sa gabii, Huwebes, Septiyembre 26, 2024. Ang suspek giila nga si Jesusa Alegre, 35, residente sa Purok 2B, Barangay Cabawan, dakbayan sa Tagbilaran. Nakuha sa mga operatiba ang 160 gramos sa gituohan shabu nga dunay standard drug price nga P1,088,000. Ang mga sakop sa PIU sa BPPO sa pagpangulo ni Police Lieutenant Emeniano Mayang Alejandro ubos sa superbisyon ni Police Lieutenant Colonel Dave Alejo, hepe sa PIU, milusad sa buy-bust sa maong suspek human makakuha og impormasyon nga mibalik na usab kini sa iyang naandan nga negosyo. Giingong usa ka drug personality ang napuyo sa suspek nga nabilanggo sa Abuyog Penal Farm nga mao usab ang giingong tig-supply niya sa ilegal nga drugas. Ang Police Regional Office (PRO) 7 nimando sa hugot nga mo-monitoring ug palusad og operason batok sa ilega sa Bohol nga naila na karon nga transshipment na usab sa drugas.",P1M shabu nasakmit sa buy-bust sa Bohol,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p1m-shabu-nasakmit-sa-buy-bust-sa-bohol
51,Arnold Y. Bustamante,"Sep 26, 2024","Usa ka batan-on nga nalista isip high value individual (HVI) ang nasikop sa buy-bust sa mga sakop sa Waterfront Police Station, alas 9:00 sa gabii, Miyerkules, Septiyembre 25, 2024 sa Sitio Ponce 2, Brgy. Carreta, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Alfeche Alfonso Algabre, 18, dunay live-in partner ug residente sa maong dapit. Nasakmit sa mga polis ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 65 gramos nga dunay standard drug price nga P442,000. Matod ni Police Major Dean Alguno Alianza, hepe sa Waterfront Police Station, nga nadakpan na kaniadto ang suspek apan nakagawas tungod kay menor de edad. Dugang ni Alianza, wa kini laing trabaho nga gibuhi sa pamilya gawas sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas. Nigawas ang iyang pangalan sa mga nanglabay nga dakop sa Ponce 2 sa Carreta busa gipaubos sa kapulisan sa monitoring. /AYB","P.4M drugs nasakmit, 18 anyos sikop",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p4m-drugs-nasakmit-18-anyos-sikop
52,Juralyn B. Baldomaro,"Sep 26, 2024","Gibantayan pag-ayo sa weather bureau ang duha ka low-pressure area (LPAs), nga adunay usa nga posibleng mokusog ngadto sa tropical cyclone nga mahimong magdala og kusog nga ulan sa Northern Luzon sa hinapos sa semana, sugod sa Septiyembre 26, 2024. Ang unang sistema, nga nahimutang kapin sa 2,700 kilometros silangan sa Central Luzon, nagpabilin sa gawas sa Philippine Area of ​​Responsibility (PAR). Sumala sa Pagasa weaher bureau, posible nga kon makasulod sa nasod apan molambo lang kini sa mahinay nga bagyo sa sulod sa mosunod nga 24 ngadto sa 48 ka oras samtang nag-irog padulong sa North Pacific Ang ikaduhang weather disturbance, panagtapok sa bagang panganod sa PAR gibantayan usab diin dunay ubos nga posibilidad nga mahimong bagyo, apan dakong posibilidad nga molambo ngadto sa LPA sa mga mosunod nga adlaw. Sa laing bahin, ang Inter-Tropical Convergence Zone (ITCZ) padayong nakaapekto sa Palawan, Visayas, ug Mindanao, nga nagdala og madag-umon nga kalangitan ug bulag nga pag-ulan. Matod ni Pagasa Visayas Chief Engr. Edoy Alicante Jr. , ang Dakbayan sa Sugbo gipaabot nga makasinati og panagsang mapanganuron nga kalangitan inubanan sa pat-ak pat-ak nga pag-ulan tungod sa ITCZ. Samtang wala’y dinaliang hulga sa grabe nga panahon, apan ang localized thunderstorms posible sa hapon ug gabii. Ang ITCZ ​​usa ka weather pattern diin magtagbo ang hangin sa amihanan ug habagatang bahin sa kalibutan, nga moresulta sa pagdaghan sa pag-ulan ug pagpanugdog-kilat. Ang mga residente sa Mindanao, partikular na sa Zamboanga Peninsula, Northern Mindanao, ug Caraga, gitambagan nga mangandam alang sa localized thunderstorms ug katag-katag nga pag-ulan sulod sa mosunod nga 24 oras. Samtang nagsingabot ang unang LPA, gipaabot ang baluron nga kadagatan sa palibot sa Northern Luzon, ilabi na duol sa Batanes ug Cagayan. Ang Pagasa nipasidaan sa posibleng gale warning sa weekend, nga makabalda sa biyahe sa kadagatan sa gagmayng mga barko.",2 ka LPA mosud sa nasod,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/2-ka-lpa-mosud-sa-nasod
53,Arnold Y. Bustamante,"Sep 25, 2024","Na-alibwag ang mga sugarol sa sabong sa kaka sa Doña Maria 1, Barangay Punta Princesa, Cebu City human gironda sa mga sakop sa Labangon Police Station alas 9:05 sa gabii, Martes, Septiyembre 24, 2024 nga miresulta sa pagkasikop sa upat ka tawo samtang adunay usa nakaikyas. Ang mga nangadakpan mao sila si: Dean Garry Alid Alim, 41, residente sa Poblacion, Sibonga; Lance Alimagno Da-al, 24, taga B. Rodriguez, Barangay Sambag 2; Alisuag Alivio Almarinez, 53 ug Jomart Almario Almazan, 31, nga pulos taga Doña Maria 1, Barangay Punta Princesa samtang ang nakaikyas giila nga si Dylan Marjon. Nasakmit sa mga operatiba sa pagpangulo ni Police Lieutenant Malcolm Almeda Almenia, deputy chief sa Labangon Police Station ang usa ka improvised spider ring nga dunay pisi ug unom ka gagmayng kahon nga adunay sulod nga unom ka buhing damang o kaka lakip na ang P2,900 nga kwarta sa sugal. Matod ni Police Major Abadiano Abagat, hepe sa Labangon Police Station nga nakadawat og tawag nga nagpahibawo sa kasaba sa mga tawo nga nagsugal pinaagi sa sabong sa kaka nga nakatugaw na sa mga residente sa dapit. Sa dihang girespondehan ug ilang naabtan ang maong mga suspetsado nga naglumba na unta sa pagpanagan apan nagunitan sila sa mga nakasibilyan nga mga polis. “Daghan tawag sa mga silingan kay saba unya daghan na pud bata mutan-aw, mao ato gi-aksyonan. Mao naman gud poy nauso karon pero ang problema kay gihimo na mang sugal,” nagkanayon si Police Major Abagat. Dugang ni Abagat nga makadaghan na sila makadawat og reklamo sa mga molopyo sa lugar tungod kay apil na ang mga bata nga magsugal na sab. Gani ang tawag sa telepono nga dul-an sa 50 na ka mga tawo ang nagsugal niadtong Martes apan sa pag-abot sa mga polis naglumba ni og panagan palayo sa lugar. Kalapasan sa Presidential Decree 1602 ang ipasaka sa Labangon police batok sa mga suspek. Sa sayo pa, niadtong Septiyembre 23 sa Sityo Lawis, Barangay Lorega San Miguel adunay 42 ka sugarol sa kaka ang nadakpan.","Dinakpan sa sabong sa kaka, napun-an",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/dinakpan-sa-sabong-sa-kaka-napun-an
54,Guam P. Logroño,"Sep 25, 2024","Gikataho nga anaa sa talandugon ang kahimtang sa 68 anyos nga mag-uuma human gihapsan og tubo tumong sa iyang ulo sa iyang silingan kay matod pa nanabi nga adunay kabit. Ang maong insendente nahitabo niadtong alas 10:45 sa gabii, Martes, Septiyembre 24 sa Barangay. Bunga, Toledo City. Anga biktima nga gitago sa pangala’ng Cesar ang nakaangkon og grabeng kadaot sa iyang ulo. Samtang ang suspek giila nga si Jeff Charles Almerol, 30, mag-uuma ug silingan ra sab sa biktima. Si Police Staff Sgt. Hopkins Almirante, imbestigador sa Toledo Police Station nagkanayon sa dihang nahinabi Superbalita Cebu nga hubog ang biktima atol sa kremin. Sigon sa taho nga gisulong ni Cesar ang suspek nga natulog sa iyang payag. Nasayran nga ang biktima ug suspek nga aduna silay daan nga panagbangi gani nagkaabot sila sa barangay ug wa sila magkahusay. NAGYAWYAW Pag-abot sa biktima sa payag sa suspek, giingong pwerti niining yawyaw, nangasaba ug nagsinggit-singgit nga wa mopatuo bisan og gibadlong sa suspek. Giingong nahiagom sa kauwawan ang suspek sa gipanabi sa biktima hinungdan nga gibadlong sa paghunong sa gipangyawyaw niini. Inay mopatuo si Cesar mipunit kini og bato dayon labay sa suspek. Nakalihay ang suspek sa mga bato nga gipa-uwan. Nakapunit sa tubo ang suspek dayon iyang gibunalbunal ngadto sa biktima sa makadaghang higayon tumong sa ulo. Sa dihang nalup-og ang biktima, misibat ang suspek. Ang mga silingan mao nay nagdala sa biktima sa tambalanan sa Toledo. Tungod kay kritikal gidali sa pagbalhin sa VSMMC. GIREKLAMOMatod ni PSSGT. Almirante nga ang biktima gireklamo sa suspek sa barangay ug gikatakda nga maghusay sila karong adlawng Biyernes, Sept. 27.“Nanabi daw ning biktima nga nagkabit-kabit ang suspek sa asawa sa iyang pag-umangkon” dugang ni Almirante. Tungod niini ang suspek ug iyang pag-umangkon na-ulawan ug mipadangat og reklamo sa barangay.","‘Tsismoso’ gibunalan og tubo, talandugon",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/tsismoso-gibunalan-og-tubo-talandugon
55,Arnold Y. Bustamante,"Sep 25, 2024","Nabalian sa iyang tuong bukton ang usa ka lalaki human naigo sa natagak nga tubo nga puthaw gikan sa ika-11 nga andana sa gitukod nga building sa dalan Pope Dean Tiburcio Avenue, Barangay Mabolo, Cebu City sa alas 2:00 sa hapon, Miyerkules, Septiyembre 25, 2024. Ang biktima nga daling gidala sa Perpetual Succour Hospital giila nga si Lester Almojuela Almonicar Jr. , 40, residente sa 22 F. Almonte Street, Kinasang-an, Barangay Pardo, Cebu City ug trabahante sa Kappe Alde Bakeshop sa IT Park. Sa imbestigasyon sa Mabolo Police Station nga padung motrabaho ang biktima sakay sa iyang motorsiklo apan naatlan kini sa pagkatagak sa 1 1/2 gauge pipe tube nga adunay gitas-on nga lima ka metros gikan sa gitukod nga establisemento. Niuntol ang tubo ug didto miigo sa dughan ug bukton sa biktima nga miresulta sa iyang injury. Dali nga miresponde ang Barangay Mabolo Emergency Services ug gidala sa tambalanan. Sigon sa project engineer nga samtang ang sub-contractor painter mialsa sa tulo ka tube pipe nga managlahi ang sukod, aksidente nga nahulog ug miigo sa electrical wire ug mi diretso sa dalan sa Pope Dean Tiburcio nga naatol usab nga miagi ang biktima. Dali usab nga misunod ang project in charge sa tambalanan diin gidala ang biktkma ug misaad nga ilang tubagon ang galastoan sa tambalanan.","Motorista natagakan og tubo, bukton nabali",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/motorista-natagakan-og-tubo-bukton-nabali
57,Arvie N. Veloso,"Sep 25, 2024","Gikasubo ni Cebu Governor Edlen Abalayan ang kalit nga pagtaliwan ni Sibonga Mayor Fritzgerald “Alvarado” Edyong kagahapon Septiyembre 25, 2024. Si Abalayan nipahigayon sa Caravan of Government Services sa lungsod sa Alcoy sa dihang nadawat niya ang taho kalabot sa gisangputan sa mayor. “Gikasubo gayud tinuod nako sa dihang nasayod ko gani daghan ang nanawag ganina apan taliwala ko sa usa ka meeting nga Di gyud ko makatubag. Ganiha pa lang alas 2:00pm ko nasayod. . . kalit lamang kaayo nga nawala. Kalit ug siya mao si Mayor Alvarado Edyong sa lungsod sa Sibonga. Di pa mi makatuo nga mao ning nahitabo. . . ” matod ni Abalayan pinaagi sa Sugbo News sa Septiyembre 25, 2024. Iyang gidugang nga gawas sa buotan ug kugihan, si Edyong usab ang kamingawan sa tanan ilabi na nga mao kini ang magdala og pasiaw ug pakatawa atol sa mga tigum sa mga kadagkoan sa lalawigan. “He possessed that unique ability to bring out smiles and laughter from every person he met. And he always had a ready smile for everyone. ” Si Daanbantayan Mayor ug League of Municipalities of the Philippines (LMP-Cebu Chapter) President Sun Alvarez nasubo usab sa kalit nga kamatayon sa mayor. “It is very sad that we lost another brilliant, a true public servant and a good friend in this great province,” tubag ni Alvarez sa text sa Superbalita Cebu sa Septiyembre 25. Kasamtangan nga naka half-mast ang bandila sa munisipyo sa lungsod sa Sibonga nunot sa kalit nga pagtaliwan sa mayor. Lakip sa mipadangat sa ilang pahasubo ug mensahe si Talisay City Mayor Dejie “Georgie” Abal kinsa mi-post sa iyang social media sa hulagway nila ni Edyong pagpadayag sa iyang kaguol sa hitabo. “Sakita sa akong gibati ron oi. Kuyog paman tawn ta gabii Mayor Alvarado. ” Ingon usab si Dumanjug Mayor Alvaro Alvior nga gikonsiderar niya nga labing suod nga mayor sa una distrito. Nanawagan ang gobernador sa tanang Sugboanon nga maghiusa sa pag-ampo sa pamilya ug hingpit nga kapahulayan ni Edyong. Subay niining pagsuwat wala pa’y dugang detalye sa hinungdan sa kamatayon sa mayor nga gikatahong gi-atake sa sakit sa kasingkasing, ug wa pay opisyal nga pamahayag gikan sa pamilya.",Mga pahasubo ngadto ni Sibonga Mayor Edyong,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mga-pahasubo-ngadto-ni-sibonga-mayor-bacaltos
58,Guam P. Logroño,"Sep 24, 2024","Gipasaka sa Ombudsman Visayas ang kasong Plunder, Anti-Graft, and Corrupt Practices Act, Falsification of Public Documents and Falsification of Statement of Assets, Liabilities, and Net Worth (SALN) batok ni Mandaue Lone District Representative Adelfa Jonalyn ""Lolypop"" Amado Amagna ug ang iyang bana nga si Amancio Brgy. Kapitan Amante ""Caloy"" Amagna. Ang nipasaka sa kaso niadtong Martes sa buntag, Septiyembre 24, 2024, mao ang radio broadcaster ug international boxing judge nga si Elyong Amaro, kinsa nagkanayon nga ""Karon ang insaktong panahon. ""Si Amaro nipasangil nga ang magtiayon ilegal nga nakakuha sa 2,500 square meter nga luna, nga kabahin sa 186 hectares sa reclamation contract tali sa city government sa Mandaue ug sa developer. Matod pa niini nga ang magtiayon nakaangkon sa luna ubos sa deed of absolute sale niadtong Disyembre 16, 1992. Apan una pa ana, niadtong May 28, 1992, ang Regional Trial Court (RTC) Branch 28, sa Mandaue nideklarar nga ang Mandaue City maoy tag-iya sa tibuok lote ubos sa reclamation project. Ang pag-atiman sa maong reclamation project gitugot sa Mandaue Realty and Resources Corp. (Marreco) pinaagi sa usa ka memorandum of agreement. Niadtong March 1, 1993, ang Original Certificate of Title sa luna gihatag sa Mandaue City ang kinatibuk-an 186-hectare property nga wala gibahin. Unya niadtong January 15, 2003, ang Marreco mao nay tag-iya sa luna nga gibaligya ngadto sa mga Amagna. Ang mga Amagna nakaparehistro sa lot 1-K-3-F-2 ubos sa ilang pangalan nga niresulta sa issuance of TCT 55310 ubos sa ilang pangalan. Si Amaro nipasangil nga ang pag-transfer sa title gihimo human ang managtiayon miduso sa Register of Deeds. Duha ka dokumento sa deed of absolute sale niadtong Disyembre 16, 1992, diin ang Marreco dunay confirmation nga ang luna gibaligya sa managtiayon niadtong Disyembre 19, 1996. Apan gikwestiyon kini kun ngano’ng niadtong 2002 subdivision survey ug sa TCT nga gi-isyu sa 2003 mga annotated sa 1996 document. Ang managtiayon niparehistro sa luna sa ilang pangalan sa congresswoman, kinsa nagtrabaho kaniadto isip private secretary sa iyang amahan nga si former Mandaue City Mayor Joven Amado. Ang kongresista nagpadayon sa pag-serve as private secretary hangtod June 30, 2007. Sa complaint ni Amaro, mibutyag nga ang 1996 confirmation, usa ka falsified document diin gusto’ng ipakita nga ang transaction gihimo sa wala pa siya nagserbisyo sa gobyerno. Giakusahan niya ang Congresswoman nga nakalapas sa sections 4(a) and 3(h) of R. A. 3019 for taking advantage of her relationship with then-mayor Ambajic Amado, who was her grandfather and direct supervisor by acquiring a parcel of land from the area. Nakalapas sab sa Article 171 of the Revised Penal Code by conniving to produce falsified documents to support their acquisition of a portion of the city-owned reclamation area. Lakip sa iyang gikwestiyon ang amount nga gibayad sa managtiayon pagpalit sa luna tungod kay basi sa 1992 Deed of Absolute Sale tali sa Marreco ug sa magtiayon sa acquisition cost nga P2. 5 million. Apan sa annotation entered into TCT No. 50817 niadtong November 9, 2005, nagpalit ang luna sa P2 million deperensiya og P500,000.""Kini nga couple has unjustly enriched themselves in the aggregate value of at least P50 million recorded amount, at the expense of, and the damage of the government,"" dugang ni Amaro. Gipadayag niini nga ang managtiayon nakakwarta sa ilang pagbaligya ngadto sa Foton Motors for P20 million sa Hulyo 17, 2012, niresulta sa total unjust gain nga P50 million. Nakalapas sab ang Congresswoman sa SALN Law for failing to submit a true and detailed sworn statement of assets and liabilities, source of income, personal expenses, and taxes paid in the preceding year. TUBAG""Krimen ba diay ang usa ka private citizen mopalit og yuta gikan sa usa ka pribadong developer?"" pamahayag sa Congresswoman nga gipadangat ning mantalaan. Matod niya nga nakadungog lang sa pagpasaka og mga kaso batok kaniya sa mga report sa media. ""Pero confident kaayo ko nga kung madungog na ang among explanation ug ebidensiya, ma-dismiss na kining mga kasuha. For one, more than 30 years ago pa intawon ang sale sa yuta. . "" pahayag sa Congresswoman. Matod ni Congresswoman nga sumala sa mga abogado, ang ilang imagined nga illegality ni-prescribe na o nalapas na sa 20 ka tuig nga gilatid sa balaod ug busa dili na mapasakaan og kaso. Sa anggulo sa SALN, dason niya, gipasaka kini sa usa ka kalambigit nga kaso kaniadto nga gi-dismiss na. ""Wala mi nabuhat nga sayop o ilegal. Ang kamatuoran anaa sa atong kiliran. Basta ting election na, atong gipaabot kining mga matang sa harrassment suit,"" dugang sa Congresista.","Lolypop, bana gipasakaan og kaso sa Ombud",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/lolypop-bana-gipasakaan-og-kaso-sa-ombud
59,Dario V. Gil,"Sep 24, 2024","Nahaw-as na ang lawas niadtong na-missing nga 14 anyos nga lalaki nga naligo sa Damon Lake, Purok 2, Barangay Luray, Toledo City, tulo ka adlaw nga nawala sukad niadtong buntag sa Sabado, Septiyembre 21, 2024. Nakuha sa mga sakop sa Philippine Coast Guard sa Toledo City, inabagan sa Bureau of Fire and Protection, Toledo City Disaster Risk Reduction and Management Office ingon man mga sakop sa kapulisan sa dihang pasado alas 5:00 sa buntag, Martes, Septiyembre 24 milutaw ang lawas sa maong lim-aw. Ang ginikanan sa namatay, Eliezar Ambayec, taga dan Rabaya, Brgy. Cansojong, Talisay City nga miadto sa maong dapit, naglisod sa pagdawat sa nahitabo ug way kabutangan ang ilang kagul-anan. Wa na moluwat og pamahayag ang ginikanan sa bata ngadto sa mga sakop sa tigbalita. Base sa taho sa DyHP nga gipahibawo sa kabanay nga ilubong gilayon nila ang patay sa lungsod sa San Remigio diin lumad ang amahan. Nasayran nga buot pa unta nga ihaya sa kabanay si Eliezar apan gitambagan sa taga purenarya nga ipalubong gilayon tungod kay dugta na ang lawas. Ang kagamhanan sa Toledo City mohatag og ayuda ngadto sa pamilyang Ambon. Sa sayo pa, naabot sa Damon Lake si Ambon niadtong Sabado, Septiyembre 21 uban sa laing upat ka mga batan-on, sa wa pa mangaligo ug giingong nanguha pa kini og kaka sa maong dapit. Sa ilang pagpangaligo wa makahaw-as ang biktima hangtod nga kini na-missing samtang ang iyang mga higala maoy nangayo og pakitabang.",Lawas sa 14 anyos milutaw sa lim-aw,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/lawas-sa-14-anyos-milutaw-sa-lim-aw
60,Arnold Y. Bustamante,"Sep 24, 2024","Sa nagpadayon nga regionwide manhunt sa kapulisan sa Lalawigan sa Sugbo batok ni Glenard Ambong Ambrosio, primary suspek sa pagpatay sa 18 anyos nga si Eprol Jelly Amistad nga napalgan sa lodging house sa Barangay Población, Toledo City ipasaka na ang kasong murder batok sa suspek. Matod ni Police Major Miguelito Abella information officer sa Cebu Police Provincial Office nga sa ilang nakuha nga impormasyon wala pa makagawas sa Cebu si Ambrosio base sa nakuha nga kasayuran. Gitahasan ang tanang municipal ug city police stations nga molusad og manhunt ngadto ni Ambrosio. Subay niini, positibo nga giila sa mga saksi ug lig-on ang ebidensya nga naglambigit ni Ambrosio sa pagpatay ni Amistad gumikan kay siya ang kataposan nga nakit-an nga nakauban sa biktima. Kung mapasaka na ang kasong murder dili mohunong ang kapulisan sa paggukod kang Ambrosio tungod kay aduna man kini pending warrant of arrest subay sa kaso nga iyang giatubang human niya mapatay ang iyang amahan sa Misamis Oriental. “Ongoing ang atung hot pursuit operation, CPPO is implementing drag net operation all boundaries should be check,” matod ni Police Major Abella. Wala pa mogawas ang resulta sa autopsy sa PNP Forensic Unit sa patayng lawas ni Eprol Jelly aron sa pagtino kon unsay hinungdan sa kamatayon niini, lakip na ang pagsuta kon gihilabtan ba ang biktima. /AYB",Mipatay sa dalaga ikiha’g murder,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mipatay-sa-dalaga-ikihag-murder
61,Dario V. Gil,"Sep 23, 2024","Usa ka 14 anyos nga lalaki nga nisalom sa Damon Lake sa Purok 2, Barangay Luray sa bukirang bahin sa Dakbayan sa Toledo niadtong Sabado, Septiyembre 21, 2024, apan hangtod ning pagsuwat sa Lunes, Septiyembre 23, nagpadayon kini nga wala igkita o missing. Ang mga sakop sa Philippine Coast Guard (PCG), scuba divers sa Toledo Sugbo, mga sakop sa Bureau of Fire Protection (BFP) Toledo, rescuers sa Toledo ug kapulisan nagpadayon sa ilang pagpangita sa batan-on, sumala ni P/Staff Sgt. Emeniano Jorge Amit, ang investigator on case sa Police Community Precinct 1 nga nagbasi sa Lutopan, Toledo nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Sumala ni Amit nga alas 10 pasado sa buntag niadtong Sabado, adunay nanawag kanila gikan sa 911 nga nagpahibalo sa maong hitabo busa dali nilang giadto ug nasuta nga ang na-missing mao si Eliezar Ambayec, taga dan F. Rabaya, Brgy. Cansojong, Siyudad sa Talisay. Giingon nga may upat ka mga kuyog ang biktima nga nangaligo sa maong dapit nga nagtapon-tapon sa gakit nga kawayan nga gipalutaw sa maong lake o lawa. Apan ang upat nahibong nga naunlod ug na-missing si Eliezar mao nga ilang gisawom ug nakuptan sa kamot ug ilang gibira aron makaw-as apan may kusgan mga pwersa nga nibitad ni Eliezar pailawom mao nga ilang nabuhian. Sigon ni Amit nga wa gidungog nga may buaya sa ilang dapit apan wa nay daghang maligo sa maong lake kay daghan na ang mga nangalumos sa lugar kay gituohan nga hilan o taw-an kini. Matod pa nga ang unang kaso sa pagkalumos taudtaod pa nga napalgan ang lawas sa biktima. Ang Damon Lake sudlonon ug tuyuon nga dapit nga moagi og daghan nga kakahuyan. Gibanabana nga duna kini gilawmon nga 70 ngadto sa 100 ka tiil. May mga isda sa lawa hinungdan nga daghang mamasol nga mopatong sa gakit kay abunda kini sa mga tilapya ug uban pang mga isda. Sa dugang nakuha nga kasayuran, ang pamilya sa batang na-missing nidangop na og Binisaya ug mananagna aron masayran kung asa na nahimutang ang ilang anak.","Misawom sa lake, na-missing",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/misawom-sa-lake-na-missing
62,Guam P. Logroño,"Sep 23, 2024","Asawa patay human gipusil sa makadaghang higayon sa iyang bana sa dan Nacario, Brgy. Tabunok, Dakbayan sa Talisay, alas 9:45 sa gabii, Dominggo, Septiyembre 22, 2024. Ang biktima mao si Liberata Amodia Anacleto, hingkod ang panuigon, negosyante og karne ug taga Camp 2, Barangay Jaclupan, Talisay, kinsa namatay sa tambalanan. Wala na igkita ang bana nga si Amoin Anacleto, hingkod ang panuigon, kinsa daling misibat human sa krimen. Sumala sa kapulisan, ang biktima nanihapon sa may kan-anan sa daplin sa dalan uban sa mga kabanay ug kalit niabot ang bana nga nagsakay sa motorsiklo. Walay daghang pangutana mibunot sa armas ug iyang gipusil ang biktima sa makadaghang higayon ug daling misibat samtang ang asawa gidala sa tambalanan apan namatay kini. Si Police Lt. Col. Alfero Paguyod, hepe sa Talisay City Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga selos ang motibo sa krimen nga ilang gisubay sa imbestigasyon. Matod ni Paguyod, gibutyag sa kabanay nga ang suspek nagduda nga dunay laing lalaki nga gikarelasyon ang asawa. Gumikan niini, dason ni Paguyod, dili layo ang posibilidad nga grabe’ng selos ug kalagot sa bana. Hinuon, nagpadayon gihapon ilang imbestigasyon kabahin sa maong kaso. ""Siguro sa tindi nang galit niya (suspek) nang nakunpermar niyang may iba ang asawa binaril, pero ongoing pa rin ang ating imbestigasyon dito,"" dugang ni Paguyod. Gihulagway niini nga walay kukaluoy ang suspek nga namusil sa biktima dihang naabot kini sakay sa motorsiklo. Ang biktima gidali sa pagdala sa Cebu South Medical Center (CSMC) apan si Dr. Adrian Amora, nideklarar sa biktima nga patay pipila ka gutlo human sa pag-abot sa ospital. Atol ning pagsuwat, ang kapulisan nagpadayon pa sa ilang imbestigasyon ug pagpangita sa suspek nga bana. /GPL / DVG","Asawa gipusil sa bana tungod sa selos, patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/asawa-gipusil-sa-bana-tungod-sa-selos-patay
63,Guam P. Logroño,"Sep 23, 2024","Ulo gidakdaka'g barbell ug gidungab hinungdan namatay ang poultry boy, alas 5:30 sa buntag, Dominggo, Septiyembre 22, 2024 sa Red Cave Poutry Farma sa Brgy. Biasong, lungsod sa Balamban. Ang biktima mao si Banjo Amoranto, hingkod ang panuigon, ulitawo, stay-in sa farm ug lumad nga taga Negros. Ang suspek mao si Sherry Amores, hingkod ang panuigon, laing poultry boy ug taga Tabango, Leyte. Ang biktima namatay Dominggo sa hapon kay wala na makaagwanta naangkon mga samad dinungban ug bun-og sa ulo. Si Police Lt. Col. Marvin Abalayan, hepe sa Balamban Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga personal grudge ang motibo sa krimen. Ang biktima og suspek pulos hubog kay gikan nagtagay sa disco sa usa ka lugar sa Brgy. Biasong ug buntag na nanguli dihang nagkalis tungod sa kahubog. Nagkasinumbagay ang biktima ug ang suspek, sumala sa mga kauban sa trabaho, kinsa nisuway unta sa pagbabag sa suspek apan gipanghulga sila. Igo nalang silang nakadungog sa pagping-it sa biktima dihang gidakdakag barbell ug gidunggab makadaghang higayon. Sumala ni Abalayan, nga ang suspek paspas nga nakasibat ug sa ilang follow up, naka-uli na sa Tabango, Leyte. Kini basi sa ilang nakuhang impormasyon sa Municipal Police Station sa Tabango sa Probinsya sa Leyte. Daling gisuhid sa kapulisan sa Tabango, Leyte, ang suspek apan abtik sab kining nakasibat palayo sa lugar. Gibutyag ni Maxine, nga si Amores dunay pending nga warrant of arrest sa kasong murder sa Tabango, Leyte ug kasong pagpangawat sa Bacoor, Cavite. Matod ni Ampang, si Amparo Ampatuan Amper Jr, head employee, nibutyag nga nagdali sila pag-adto sa lawak sa biktima ug ikasugat nila ang suspek kinsa mibahad. “Nahinaykan gyud nako si Banjo, ayaw nalang mo ug apil-apil, kay basin ug balikon tamo diri,” dayon midagan palayo, sumala ni Abalayan. Narekuber sa kapulisan sa crime scene anv kitchen knife ug ang barbell.","Patay human gidakdakan og barbell, gidunggab",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/patay-human-gidakdakan-og-barbell-gidunggab
65,Arnold Y. Bustamante,"Sep 22, 2024","Gihulagway sa kapulisan notadong tulisan nga bag-o lang nakabiktima sa usa ka lalaki sa dalan F. Anchoriz, Brgy. Tisa, dakbayan sa Sugbo, pasado alas 3 sa kaadlawon, Dominggo, Septiyembre 22, 2024, nadakpan sa Labangon Police Station human gialarma nga nagdala og armas. Ang panagway sa suspek nakuha sa footage sa CCTV camera diin kalit kini niabot ug niduol dayon sa naglingkod nga biktima nga si Camillo Marjo Ancheta Ancho, 20, residente sa naasoy nga dapit. Ang suspek nga naka-helmet, naka-sleeveless nga sinina nga color blue ug yellow, dirty white nga short pants, ug nagtsinelas, dayong tion sa dala niini nga armas sa biktima. Tungod sa kahadlok sa biktima, gihatag na lang ang iyang cellphone nga balor P7,000 ug dali nga misibat ang tulisan sakay sa naghuwat nga Yamaha NMAX nga motorsiklo. Sa gihimong imbestigasyon sa Labangon Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat nailhan lang sa nga JC Abellar, taga Barangay Pasil ug giingong Alonte Calunsag alyas ""Etchay"" nga taga Ermita base sa pamahayag sa mga nakakita sa video. Apan pagka alas 4:45 sa Dominggo sa hapon, Septiyembre 22, 2024, nakadawat og tawag sa telepono ang Labangon Police Station nga dunay tawo nga armado sa Sitio San Pedro, Barangay Tisa. Dali nila nga gialarma ug ilang naabtan sa dapit ang suspek nga nagdaladala sa iyang armas. Sa gihimong pakisusi, giila ang suspek nga si Lyra Alonsagay, 26, taga Sitio Lawis, Riverside, Barangay Pasil, dakbayan sa Sugbo. Nakuha gikan kaniya ang usa ka kalibre 45 nga pistola (COLT 1911) nga loaded og duha ka bala sa magazine niini. Sa paghiling sa iyang bulsa, nakakuha pa ang mga polis og duha ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 10 gramos nga dunay standard drug price nga P68,000. Sa gihimong imbestigasyon sa ilang nadakpan nga armado, kini maoy gitudlo nga nagtulis kang Ancho sa F. Anchoriz nga nag-viral sa social media ang CCTV video niini. Ang armas nga nakuha maoy gigamit sa pagtulis apan wala na makuha pagbalik ang cellphone sa biktima. Matod ni Abagat, sa ilang pagresponde, dali nga nakasibat ang kauban niini nga si Alonte Alonto, drayber sa motorsiklo. Dugang ni Abagat nga usa ka notado nga tulisan si Alonsagay. Gani sa ilang ihap, moabot na sa 20 ka kaso sa pagpanulis ang nahimo niini. ""Notado na kayo ning tawhana kay sa iyang giangkon, mga ka 20 nani nanulis dili lang sa Cebu City apil na sa Talisay. Ang kaning mga biktima nato usahay, tulison bitaw, dili na lang magpa-blotter kay hasulan moadto og estasyon ilabi na cellphone ra puy gipang-igo sa atong na-record,"" matod ni Abagat. Iyang gidugang nga sakop sa usa ka grupo sa mga tulisan si Alonsagay diin duha ka motor ang gamiton sa pagpanulis. Giawhag niya kadtong mga nabiktima ni Alonsagay nga mobisita sa ilang police station aron mapasakaan nilag dugang kaso ang suspek. Giandam na ang kasong pagpanulis, illegal possession of firearms ug paghupot og illegal nga drugas ang ipasaka sa Labangon Police Station batok sa suspek.",'Notadong' tulisan nasikop,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/notadong-tulisan-nasikop-2
70,Denise Mae P. Codis,"Sep 22, 2024","Human sa 20 ka mga tuig nga pag-apil sa Lapu-Lapu City sa International Coastal and Underwater Clean-up, mosalmot na sab kini sa usa ka environmental cause alang sa mas limpyo ug nindot nga kinaiyahan. Ang gobiyerno sa dakbayan pinaagi sa City Environment and Natural Resources Office (Cenro), ug ubang mga ahensya nilusad sa Scubasurero “Sibot Man” project niadtong Sabado, Septiyemre 21, 2024, sa Marigondon Wharf. Giapilan og dul-an sa 5,000 ka volunteers, ang 30 barangays sa Lapu-Lapu City nagpahigayon og dungan nga clean-up niadtong Sabado, matod ni Cenro officer Marilyn Anonas. Matod ni Anonas, ang clean up, nga nagsugod sa alas 6:00 sa buntag, makatabang kanila sa pag-ila sa klase ug gidaghanon sa mga basura nga nakolekta. Niini, maprotektahan ang marine ecosystems gikan sa makadaot nga mga basura. “On that day of the International Coastal Clean-Up, we made a strong effort to gather and collate all data, providing a foundation for understanding our waste issues,” dugang ni Anonas. “This data will be invaluable for enacting ordinances and laws in the council, helping us identify which types of waste we can regulate, control, or even ban. ”Asoy ni Anonas nga ang datus nga nakolekta gikan clean-up drive tapukon karong adlawa, Lunes, Septiyembre 23. Basi sa International Coastal Cleanup website, ang International Coastal Cleanup maoy labing dako nga global volunteer initiative nga alang sa kahimsog sa kadagatan lakip na ang mga sapa ug suba sa tibuok kalibutan. Gawas sa tinuig nga green international initiative, ang Cenro nagpahigayon sab og regular clean-up drives sa coastal areas sa dakbayan. Sa labing ulahing Cenro accomplishment report, nasuta nga kapin sa 20 ka clean-up activities ang napahigayon niadtong buwan sa Agusto. Niadtong Mayo 1, ang Lapu-Lapu City Government nagsugod pagkolekta og P100 environmental fee alang sa tanang lokal ug langyaw nga mga turista nga maglingaw sa water sports ug recreational activities lakip sa scuba diving, free diving, banana boat riding, jet skiing, sea walking, parasailing, kayaking, island hopping, ug uban pa. Kabahin sa Scubasurero “Sibot Man” project, moabotsa 500 ka sibot (fish nets) ang ipang-apud-apod sa mga mananagat ug boat operators. /DPC",Lapu miapil og int’l coastal clean-up,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/lapu-miapil-og-intl-coastal-clean-up
74,Dario V. Gil,"Sep 19, 2024","Usa ka suspek nga tigpayuhot og gidiling drugas nasakpan ug nasikop dihang nayagyag sa dan ang drugas human naaksidente sa iyang motorsiklo sa national highway sa Barangay Tinaan, Dakbayan sa Naga, alas 11:44 sa buntag, Miyerkules, Septiyembre 18, 2024. Ang nasikop mao si Jayjay (dili tinuod ngan), hamtong ang panuigon, ug taga Sityo Laguna, Brgy. Bulacao, Siyudad sa Sugbo. Gipugnan ning mantaan ang tinuod nga ngan sa suspek samtang wa pa makuha ang iyang habig ug pagtamod sa polisiya sa kapulisan. Sa dugang pakisusi sa Superbalia Cebu, nasayran sa imbetigasyon sa kapulisan sa Naga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col, Beethoven Alajar nga nitubag sila og alarma sa aksidente. Ang motorsiklo sa suspek nga nagpdulong sa Dakbayan sa Sugbo nasangit sa tubo nga dala sa usa ka lalaki nga nagbiseklita, kinsa angol usab sa insidente. Ang suspek nalamba sa dan hinungdan nga samdan kini. Sa pag-abot sa kapulisan sa dapit, nakita nila ang pakete sa drugas nga nakatag sa dan lakip sa drug paraphernalia. Sumala sa kapulisan, duha ka mga pakete ang dunay sud nga gituohang shabu, dunay 54 ka rectangular plastic apan wala way sud ug usa ka improvised. Ang suspek gidakop apan gidala sa kapulisan sa City of Naga Infirmary aron matambalan sa samad ug bun-og nga naangkon. Atol ning pagsuwat, ang kapulisan sa Naga wala pa mohatag og banabana sa kantidad sa gidiling drugas nga nasakmit samtang nagpadayon pa sa ilang imbestigasyon bahin sa background sa suspek. Matod pa nga palawman sa kapulisan ang ilang imbestigasyon bahin sa pagpayuhot sa gidiling drugas labina sa tinubdan ug mga parokyano niini. Dugang sa kpaulisan, ang supek mag-atubang pa og kasong kalapasan sa Sec.11 ug 12 Artcle II RA 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002./ DVG",Nadakpan kay shabu nangayagyag sa dan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nadakpan-kay-shabu-nangayagyagsa-dan
76,Arnold Y. Bustamante,"Sep 19, 2024","Naposasan ang giila sa kapulisan nga high value individual (HVI) sa Barangay Bulacao, Dakbayan sa Sugbo atol sa buy-bust sa mga sakop sa Inayawan Police Station 7 sa Cebu City Police Offfice (CCPO), ala 1:40 sa hapon, Miyerkules, Septiyembre 18, 2024 sa Sitio San Vicente sa naasoy nga barangay. Ang suspek mao si Carmel Arcilla Arcillas, 38, residente sa nahisgotang dapit. Nakuha sa mga operatiba ang mga pinutos sa gituohang shabu nga motimbang sa 45. 24 gramos nga dunay standard drug price nga P307,632. Gawas sa ilegal nga drugas, nasakmitan usab kini og kalibre .357 Taurus Magnum caliber revolver nga dunay upat ka buhing bala niini. Usa ka semana nga gipaubos sa monitoring ang suspek human madawat ang kasayuran nga mamaligya kini'g ilegal nga drugas sa dapit. Giingong maka baligya kinig 100-200 gramos matag semana diin ang iyang area of distribution mao ang Barangay Bulacao ug kasikbit nga barangay. Lakip sa subayon sa mga police kung nganong duna kini armas ug ila kining ipaubos sa ballistic examination aron pagsusi kung duna bay motakdo sa mga kaso sa pusil sa Dakabayan sa Sugbo. Kalapasan sa Section 5 ug 11, Article II R. A. 9165 o balaod batok sa gidiling drugas ang ipasaka sa Inayawan Police Stato batok sa suspek nga gibalhog na sa selda presinto sa kapulisan. Ang CCPO nagpadayon sa ilang hugot nga operasyon batok sa gidiling drugas subay sa kamanduan gikan sa Police Regional Office (PRO) 7 ug nasudnong ulohan sa Philippine National Police (PNP) diin problema sa gidiling drugas giisip nga hulga na sa nasudno-ng seguridad. /AYB","P.3M balor sa drugas, armas sa nangasakmit",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p3m-balor-sa-drugas-armas-sa-nangasakmit
78,Arnold Y. Bustamante,"Sep 18, 2024","Patay ang usa ka babaye human pusila sa duha ka mga lalaki pasado alas 7 sa gabii, Martes, Septiyembre 17, 2024 sa Sityo Kasagingan, Barangay Guadalupe, Dakbayan sa Sugbo. Giila ang biktima nga si Trixie Calliope Arong Arpon, Alyas Richest, hingkod ang pangidaron nga residente ra usab sa maong lugar. Ang pagpamusil nakuha sa CCTV camera nga gimontar sa internet cafe diin nahitabo ang krimen. Nakita sa CCTV camera ang biktima nga nagpungko samtang nag-cellphone kilid sa agianan nga aduna pay duha ka mga bata ang nag duwa sa computer. Pipila ka gutlo ang milabay naabot ang duha ka lalaki nga pulos naka-jacket ug nagkalo apan wala magtabon sa ilang panagway ug giklaro pa sa usa ka suspek ang panagway sa biktima. Human makita ang dagway sa biktima ang iyang kauban nga naa sa luyo sa biktima ang mibunot og armas ug way pagduhaduhang mipusil tumong sa ulo dayong nahagba. Ang maong krimen nakita sa duha ka mga bata nga nagduwa og computer. NAILHANSa gihimong imbestigasyon sa Guadalupe Police Station ila dayong nailhan ang duha ka suspek base sa kuha sa CCTV camera ug mitakdo usab kini sa pamahayag sa mga saksi. Dali nga milusad og manhunt ang kapulisan ug ilang nadakpan ang duha sa alas 5 na sa buntag sa Sityo Manga ug Sitio Kadasig, Barangay Tisa, Siyudad sa Sugbo. Lakip sa na-recover sa mga polis ang ilang jacket nga gisul-ob ug ang kalo apan wala na makuha ang armas nga kalibre 45 nga gigamit sa pagpusil kay matod pa gilabay na nila sa ilang pagsibat. Giila ang mga suspek nga silang alyas Ace, 28 residente sa Sitio Manga ug Kenn Arradaza Aseo, alyas Rolly, 27, taga Sityo Kadasig Phase 1, Barangay Tisa, Dakbayan sa Sugbo. Matod ni Police Major Gai Asis. hepe sa Guadalupe Police Station nga drugas ang usa sa ilang gitan-aw nga motibo sa krimen apan wala nila wad-a ang laing angulo sa maong pagpamusil. Nagpadayon pa ang ilang gihimo nga imbestigasyon sa pagkakaron aron makuha nila ang tanang kasayuran sa maong insidente. “Yung investigation natin on going pa, pero initially parang drug related parin kasi sya eh, ongoing pa siya kasi hindi paman cooperative yung dalwang suspect,” ,matod ni Police Major Gai Asis. Giangkon na sa duha nga sila ang nagpusil patay sa biktima apan nagdumili pa kini sa pag tug-an kung kinsa ang nagsugo kanila apan ilang giangkon nga bag-o pa sila sa maong trabaho. Tungod niini, matod ni Asis nga mopalawom pa sa sila sa ilang imbestigasyon aron mailhan kung kinsa ang nagpaluyo sa pagpamusil ug ila usab nga i-background check ang biktima. GIDUDAHANSamtang ang inahan sa biktima nga nahinabi sa Superbalita Cebu nagkanayon nga nakadawat na og hulga sa iyang kinabuhi si Arpon ug gipasanginlan sa silingan matod pa durugista sa ilang dapit nga police asset ang biktima. Si Ginang Epoy Arpon, inahan ni Trixie Calliope nanghinaot nga makab-ot ang hustiya sa gidangatan sa iyang anak.",Babaye’ng gipatay ‘asset’,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/babayeng-gipatay-asset
80,Dario V. Gil,"Sep 18, 2024","Gatusan ka mga sinakong bugas humay ang nayabo ngadto sa kimba sa Barangay Tan awan, Lungsod sa Oslob, Lalawigan sa Sugbo sa dihang ang trak nga gikargahan niini natumba. Ang maong insedente nahitabo sa sayo sa buntag, Miyerkules, Septiyembre 18, 2024 sa national highway sa maong dapit. Base sa nahipos nga kasayuran sa kapulisan sa Oslob Municipal Police Station, nasuta nga naangol ang drayber ug kuyog niining truck boy diin naabtan ang trak de karga nga natumba daplin sa kalsada ug nahulog ang mga sinakong bugas sa kimba nga adunay gilawmon nga lima ka metros. Sigon sa imbestigasyon ni PEMS Eliezar Daga, nisaysay ang drayber sa trak de karga nga si Alfred Atilano, 31, taga Brgy. Cangharay, Jimalalud, Negros Oriental nga sa dihang nagsubay sila sa kurbadahon nga kalsada kalit nga wa na makontrolar ang sakyanan hinungdan nga gi-aapplyan og brake apan wala na mabawi. Matod pa nga aduna na lang silay nadunggan nga mibuto dayon natumba ang trak de karga nga nakaguba sa barriers sa maong kalsada. Ang mga gipatong-patong nga sinako sa bugas nangahulog sa kimba diin ang ubos nga bahin adunay sapa. Gidala ang drayber ug ang truck boy sa Oslob District Hospital aron magpaalim sa ilang nahiaguman nga samad ug bun-og.","Trak natumba, sinakong bugas nahuwad sa kimba",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/trak-natumba-sinakong-bugas-nahuwad-sa-kimba
82,Arnold Y. Bustamante,"Sep 18, 2024","Moapil ang Police Regional Office (PRO) 7 sa pag-monitor ug pagdakop sa kanhi presidential spokesperson nga si Renren Dari human mipagawas og arrest order sa dihang gi-contempt sa House of Representatives niadtong Septiyembre 12, 2024 nunot sa pagdumili sa paghatag sa dokumento labot sa giingong kalambigitan niya sa ilegal nga Philippine offshore gaming operator (Pogo). Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, ang tanang pwersa sa Philippine National Police (PNP) apil na ang PRO-7 ang gitahasan nga mopatuman sa warrant of arrest batok kang Dari. Kon masigpatan nga naa sa Central Visayas ang maong kanhi presidential spokesperson ila kini nga dakpon subay sa kamanduan, sumala ni Abacay. ""Ang atong pwersa sa kapulisan sa Region 7 mutabang sa pagpangita sa tanan nga pinangita sa balaod,"" matod ni Abacay. Hinuon, wala pa maka-monitor sa pagkakaron kon naa sa Sugbo o sa mga probinsya sa Central Visayas si Dari, apan gitahasan na ang tanang police units nga magbantay sa pamasin nga masigpatan kini dinhi magtago sa usa sa mga dapit sa rehiyon. /AYB",PRO 7 motabang pagpangita ni Dari,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pro-7-motabang-pagpangita-ni-roque
83,Arnold Y. Bustamante,"Sep 17, 2024","Patay ang usa ka pintor human aksidenteng natagak gikan sa ika-17 nga andana sa gitrabahoan nga condotel building sa dalan Lapu-Lapu, Barangay Apas, Dakbayan sa Sugbo, alas 9:50 sa gabii, Lunes, Septiyembre 16, 2024. Ang biktima giila sa iyang mga kauban sa trabaho nga si Cedie Teodolo, 30, residente sa Barangay Tangke, siyudad sa Talisay apan lumad nga taga Davao. Matod ni Police Major Ruelan Aficionado Jr. , hepe sa Mabolo Police Station, nga nakadawat sila og tawag sa telepono nga dunay tawo nga natagak sa building samtang nagtrabaho. Dali nga niresponde ang mga polis sa pagpangulo ni Police Staff Sergeant Mikhael Alag ang investigator on case ug ilang naabtan ang biktima nga nagbuy-od na sa manhole sa building. Gisugdan dayon nila ang imbestigasyon ug sigon sa pamahayag sa iyang higala nga kauban usab sa trabaho nga si Porferio Augusto, 26, lumad nga taga Negros Occidental apan kasamtangan nga nagpuyo sa Upper Peace Valley, Barangay Lahug sa Dakbayan sa Sugbo, nga niundang sila sa overtime sa alas 8 sa gabii tungod sa dili maayong dagan sa panahon. Apan natingala siya nganong wala mo-punched out sa daily time record niini ang biktima human sa ilang overtime nga trabaho. Tungod niini, nangayo siya og pakitabang nga pangitaon ug dako nalang ang ilang katingala nga napalgan nalang kini nga wala nay kinabuhi nga nabali-bali na ang kalawasan tungod sa pagka hulog gikan sa ika-17 nga andana. Sigon ni Augusto nga panahon sa ilang pag trabaho dili gyud sila mokompyansa mag sul-ob gyud sila og harness sa metal grill sa aircon nga maoy labing lig-on nga sab-itanan niini. Nagduda sila nga tungod sa kakusog sa hangin sa ibabaw subay sa nasinati nga dili maayong panahon napalid ang biktima ug nahulog kini. Gibutyag ni Aficionado nga ilang palawman ang ilang imbestigasyon bisan pa man sa migawas sa pakisusi nga walay nakitang foul play. Nakita hinuon sa imbestigador nga naputol ang harness nga gigamit sa biktima nga gituohan nga tungod sa kakusog sa hangin ang hinungdan. “Among tan-awon kung dili ba kuan ra kaayo ang ilang safety huyang ra kaayo ba, pun-an pa sa medyo hangin-hangin nahimong factor,” matod ni Aficionado. Ang kapuyo sa biktima nga si alyas Kina dili makatuo nga nadisgrasya si Cedie kay sa milabay nga mga adlaw nagsige nalang kinig hinuktok. Kaadlawon na usab siya gipahibawo sa iyang mga kauban sa nahitabo sa iyang kapuyo. Awhag niya sa mga police nga nag imbestigar nga subayon pag ayo ang maong hitabo kung wala bay nagtukmod sa biktima.","Pintor natagak gikan sa 17th floor, patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pintor-natagak-gikan-sa-17th-floor-patay
85,Arnold Y. Bustamante,"Sep 17, 2024","High value individual nga usa ka plea bargainer ang nadakpan pagbalik human gironda sa Labangon Police Station ubos sa pagdumala ni Police Major Abadiano Abagat ang balay niya sa Sityo Kadasig Phase 3, Barangay Tisa, sa ala 1:10 sa hapon, Lunes, Septiyembre 16, 2024. Pinasikad sa search warrant nga giluwatan ni Judge Flavio Kenn Autida, presiding judge sa RTC 7, Branch 74, Dakbayan sa Sugbo gisiksik ang balay sa subject nga giila sa alyas nga Jeff, 44. Nakuha sa mga polis ang mga pinutos sa gituohang shabu nga motimbang ang tanan sa 50. 65 gramos nga adunay standard drug price nga P344,420. Matod ni Abagat nga migawas ang pangalan sa suspek sa ilang mga nanglabay nga dakop nga siya ang usa sa tinubdan sa ilegal nga drugas sa ilang lugar. Tungod niini ilang gipaubos sa intelligence monitoring ug nakompirmar ang maong inpormasyon. Mi-apply gilayon ang Labangon Police Station og search warrant sa korte aron masiksik ang balay ni Jeff diin gitago ang ilegal nga drugas. Gibutyag ni Abagat nga nadakpan na niadtong milabay’ng tuig si Jeff sa kalapasan sa Section 5 ug 11, Section II, RA 9165, ug bag-uhay lang nakagawas human mi-avail sa plea bargain. Inay nga magbag-o sa kinabuhi mibalik na usab sa iyang naandan nga trabaho nga mao ang pagpamaligya sa ilegal nga drugas. Gisusi pa sa Labangon police kon si kinsa ang iyang tig-supply sa ilegal nga drugas.","Kanhi priso mibalik sa pagpamaligya’g shabu, sikop",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kanhi-priso-mibalik-sa-pagpamaligyag-shabu-sikop
87,Guam P. Logroño,"Sep 17, 2024","Motorsiklo nawad-an og brake nga niresulta sa kamatayon sa drayber samtang ang angkas naangol, alas 2:55 sa hapon, Lunes Septiyembre 16, 2024, sa barangay road sa Sitio Upper Cambotete, Barangay Luka, lungsod sa Oslob. Si Saddam Avenido, 45, dunay kapuyo, drayber sa motorsiklo ug taga Brgy. Daanlungsod, gideklarar nga dead on arrival (DOA) sa ospital. Naangol iyang angkas nga si Range Avila Awiten Jr. , silingan sa namatay. Si Police Staff Sgt. Necio Aying, imbestigador sa Oslob Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu niingon nga ang mga biktima padulong magpalit og materyales sa paghimog puso sa tubig. Samtang nagdulhog ang motorsiklo, mipahibalo ang namatay nga driver nga nawad-ag sila og brake. Ang angkas nipadayag nga isum-ok nalang sa daplin sa karsada, pero naapike ang drayber kay nakabuylo na sa pagdagan ang motorsiklo. Katunga na sila sa karsada nga may dulhogong 200 metros. Nalahos sila sa ubos nga dunay kurbada ug nabangga sa poste sa kuryente. Ang mga biktima nangalagpot ug nakaangkon og grabing kadaot sa kalawasan. Ang motorsiklo nahagbong sa pangpang nga may gilawmon nga 10 ngadto sa 20 metros. Gidali sila sa pagdala sa tambalanan apan DOA ang driver. Ang angkas gibalhin sa tambalanan sa Dakbayan sa Sugbu alas 7:00 sa buntag Martes. /GPL","Motorsiklo nawad-an og preno: 1 patay, 1 samdan",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/motorsiklo-nawad-an-og-preno-1-patay-1-samdan
88,Dario V. Gil,"Sep 17, 2024","Naluwas sa City Disaster Risk Reduction and Management Office (CDRRMO) sa Siyudad sa Lapu-Lapu ang lima ka mga tawo gikan sa bangka nga natikyaob tungod sa dagkong balod sa lawod sa Barangay Maribago, alas 2:13 sa hapon, Lunes, Septiyembre 16, 2024. Ang naluwas naglakip sa kapitan sa bangka ug mga sakay niini nga sila si Argie Ayoc, 57, ug Melchor Ayog, 51, pulos taga Suba Basbas sa Lapu-Lapu, usa ka nagngalan og ‘Nilo’, usa ka ‘Orlando’ ug laing usa ka hamtong na wa makuha ang pangan. Sumala sa taho, ang Coast Guard Substation sa lungsod sa Cordova maoy unang nakamatikod sa naunlod nga bangka. Sa pagsusi sa mga sakop sa Coast Guard, ilang naabtan ang Sea Breeze nga bangka nga nasudlan og tubig apan wala kini malunod ug ang mga sakay niini gipabalhin sa rubber boat nga gipanag-iya sa Team Z Water Sports. Sa pasiunang imbestigasyon nasuta nga ang maong bangka nga dunay sakay nga lima ka mga tawo gikan sa isla sa Brgy. Caubian Island, Lapu-Lapu nianang alas 11:30 sa buntag nga padung sa Brgy. Suba Basbas sa mainland sa Lapu-Lapu. Matod pa, nga ang bangka nakasinati og pagkadaut sa makina sa lawod sa Maribago ug tungod sa dagkong bawod uban sa kakusog sa hangin nga habagat, nasudlan ug nakapawan og tubig apan wa malunod tungod kay duna kini katig ug gaan usab ang bangka.",5 naluwas gikan sa bangka nga mitikyaob,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/5-naluwas-gikan-sa-bangka-nga-mitikyaob
89,Dario V. Gil,"Sep 16, 2024","Naluwas sa mga rescuer ang usa ka 12 anyos nga batang lalaki nga naanod sa suba sa Sapangdaku, Barangay Dunlog, Dakbayan sa Toledo, alas 12:30 sa hapon, Lunes, Septiyembre 16, 2024. Ang bata taga Purok 1, Mahayahay, Daanlungsod, Toledo nga naligo sa suba uban sa laing bata apan nadakin-as kini sa mini dam hinungdan nga nadala sa sulog sa tubig. Ang mga kaubang bata daling nakapangayo og panabang sa mga molupyo sa dapit. Ang mga bombero sa Toledo ubos sa pagpangulo ni fire Chief Inspector Tiburcio Rev Ayuban mao ang nitubag sa alarma. Ang bata ilang giatngan sa ubos nga bahin gikan sa gikaligoan ug ilang giitsahan og pisi aron mabira kini sa daplin. Matod pa, usa ka grupo sa mga bata nangaligo sa suba human gisuspenso ang klase sa dakbayan tungod sa dili maayong panahon. Matag karon ug unya magbunok ang uwan dala sa kusog nga hangin nga habagat nga gipakusog sa bagyong ‘Gener’ nga niigo sa pipila ka rehiyon sa Luzon. Ang awtoridad nipasidaan sa publiko, labi na sa mga bata nga dili mokompiyansa sa pagkaligo sa sapa o suba ning panahona tungod sa baha nunot sa dili maayong panahon.",Naanod sa baha naluwas,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/naanod-sa-baha-naluwas
90,Guam P. Logroño,"Sep 16, 2024","Patay ang barangay tanod human ang iyang gimaneho nga motorsiklo gibanggaan sa laing motorsiklo, alas 4:15 sa hapon, Dominggo, Septiyembre 15, 2024, sa Purok Pazigtil, Brgy. Poblacion, lungsod sa Samboan. Si Ramelito Baagen, 53, minyo, tanod sa Barangay Bonbon, Samboan gideklarar sa mga doktor nga dead-on-arrival (DOA) sa Malabuyoc District Hospital. Samtang kritikal si Babanto Babia, 51, minyo, ug taga Barangay Bonbon, Samboan, kinsa naa pa na-admit sa Malabuyoc District Hospital. Si Police Staff Sgt. Romil Babor sa Samboan Police Station nga nahinabi sa Sunstar Superbalita Cebu nagkanayon nga nakainom si Babia gikan sa 40 diyas sa iyang amahan. Padulong kini nga mopauli ug kusog nga nakapadagan sa iyang motorsiklo, ni-overtake kini sa duha ka sakyanan ug akto sab nga gikasugat niya ang motorsiklo sa tanod padulong sa Poblacion nga magkuha sa iyang asawa. Ang duha pulos nalandig sa tambalanan apan ang tanod gideklarar nga dead on arrival. Samtang si Babia kritikal atol ning pagkuha sa kasayoran. /GPL","Brgy. tanod patay, 1 grabe sa bangga sa motorsiklo",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/brgy-tanod-patay-1-grabe-sa-bangga-sa-motorsiklo
93,Arnold Y. Bustamante,"Sep 16, 2024","Usa ka lalaki nadakpan niadtong 2016 apan nakgawas tungod sa plea bargain, nasikop pagbalik sa buy-bust sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 Regional Special Enforcement Team uban sa Labangon Police Station sa Sitio Manga, Barangay Tisa, Dakbayan sa Sugbo, alas 5:14 sa gabii, Dominggo, Septiyembre 15, 2024.. Ang suspek giila nga si Condrado Bacolod, 49, residente sa maong lugar ug walay trabaho. Nasakmit sa mga operatiba ang duha ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 5 gramos nga dunay estimated average market value nga P34,000. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7 nga usa ka buwan na nilang gipaubos sa case buildup ang suspek human madawat ang kasayuran gikan sa kasaligang tinubdan nga mibalik kini sa iyang naandan nga trabaho nga mao ang pagpamaligya sa ilegal nga drugas. Makabaligya ang suspek og 20 gramos matag semana gikan sa iyang supplier nga mao karon ang gisusi sa PDEA 7. Sa laing bahin, gidiling druga ang nasakmit sa kapulisan sa Mambaling, Dakbayan sa Sugbo, atol sa pag-search sa balay sa usa ka babaye subay sa kamanduan sa korte nidtong Domingo sa gabii, Septiyembre 15, 2023, sa Sitio Naba, Mambaling. Ang Mambaling Police Station sa pagpangulo sa deputy station commander nga si Police Lieutenant Angelu Alano maoy nangulo sa pag-serve sa search warrant nga giluwatan sa Regional Trial Court Branch 16 sa Dakbayan sa Sugbo pinitsahan sa Septembre 5, 2024 batok kang Jarisa Bacon Bacor, 51, residente sa maong lugar. Nakuha sa mga operatiba ang mga pinutos sa gituohang shabu nga motimbang og 15 gramos nga dunay standard drug price nga P102,000. Ang dinakpan sa duha ka managlahing operasyon gibalhog sa selda sa kapulisan ug gikatakdang pasakaan kasong kalapasan sa balaod batok sa gidiling drugas. /AYB",Plea bargainer nasikop,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/plea-bargainer-nasikop
94,Arnold Y. Bustamante,"Sep 16, 2024","Mipatuman og minor revamp ang Police Regional Office (PRO) 7 human mabakante ang mga posisyon sa Chief of Regional Staff 7 ug Regional Intelligence Unit 7 lakip na ang Lapu-Lapu City Police Office subay sa kamandoan sa Kampo Crame pagrelibo sa katungdanan sa hepe sa Dakbayan sa Lapu-Lapu. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, direktor sa PRO 7, nga si Police Colonel Jake Bacquian na ang gitudlo nga Chief of Staff sa PRO 7 hulip kang Police Colonel Bactong Bacudio. Samtang si Police Lieutenant Colonel Alonte Pasyo ang kasamtangan nga modumala sa Regional Investigation and Detective Management Division 7 nga biyaan ni Bacquian ug si Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo ang chief sa Regional Personnel and Records Management Office ug si Police Colonel Meliton Bacus ang mohupot sa buhatan sa Regional Intelligence Unit (RIU) 7. Mipasabot si Abacay nga human sa kamandoan sa ilang ulohang buhatan apektado usab ang mga opisina sa PRO 7 nga tungod ani butangan kinig mga opisyal gikan sa laing mga opisina. ""Kung mahinumdoman ninyu naay girelibohan ang Lapu-Lapu City Police Office Director so ang vacuum gi pun-an ni Colonel Cita nya naapil man pud og ka relyebo ang previous nga chief of staff si Police Colonel (Bactong) Bacudio mao nay rason nga gipangbutangan og mga new officers silang duha tua karon sa national headquarters,"" matod ni Abacay. Ang gitudlo nga Officer in Charge sa Lapu-Lapu City Police Office mao si Police Colonel Tony Litonjua hulip kang Police Colonel Ipay Kito nga kasamtangan nga gidestino sa Kampo Crame pending investigation uban ni Colonel Bacudio. Gipasabot ni Abacay nga moagi sa proseso ang pagbutang og permanente nga city director sa maong siyudad pinaagi sa pagduso og lima ka pangalan kang Mayor Ablan Abalos nga maoy mopili sa iyang magustohan nga maoy sunod nga modala sa ronda sa kapulisan sa maong dakbayan. ""Sa pagkakaron koan pana siya officer in charge pa pending the processes to be taken, naa man gud nay placement board nga pagahimuon or placement board meeting para pagdeterminar kung kinsay i-recommend nga City Director. . "" dugang ni Abacay. Kahinumdoman nga gipa relibohan sa katungdanan ang hepe sa kapulisan sa Dakbayan sa Lapu-Lapu nga si Police Colonel Ipay Kito lakip na ang hepe sa Marigondon Police Station subay sa pagkadiskobre sa Pogo Hub sa Barangay Agus. Lakip sa narelibohan ang hepe sa Regional Intelligence Unit 7 nga mao usab ang Chief of Staff sa PRO 7 nga si si Police Colonel Bactong Bacudio ug ang Regional Chief sa Criminal Investigation and Detection Unit 7 nga si Police Colonel Flavio Badel. Nagpaabot pa hinuon silang Colonel Kito ug Bacudio sa ilang laing posisyon nga ihatag sa PNP Chief kanila sa mosunod nga mga adlaw. /AYB",Minor nga lahugay gipatuman sa PRO 7,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/minor-nga-lahugay-gipatuman-sa-pro-7
95,Dario V. Gil,"Sep 15, 2024","Sa lima nga nangaangol, tulo ang nalandig sa tambalanan tungod sa grabeng samad ug bun-og nga nahiagoman sa lawas sa nahitabong karambola sa tulo ka mga sports utility vehicle (SUV) ug usa ka taxi sa transcentral highway sa Barangay Malubog, siyudad sa Sugbo, alas 2:45 sa hapon, Sabado, Septiyembre 14, 2024. Nalambigit nga sakyanan mao ang Toyota Hilux pickup nga gimaneho ni Staff Sgt. Clent Badilla Bado, 37, minyo, sakop sa Philippine Army, nadestino sa Reserve Command (Rescom) 7 ug taga Barangay Apas, siyudad sa Sugbo. Ikaduhang mao ang Ford Ranger pickup nga gimaniho ni Darius Badong Baello, 44, ug taga 66 Gorordo Avenue, Brgy. Lahug, siyudad sa Sugbo. Ikatulo mao ang Toyota Hi-Ace nga gimaniho ni Dale Jared Baga Delax, 26, minyo, ug taga , Sityo. Maglinte, New Bago, lungsod sa Asturias, nga dunay mga pasahero nga sila si Jonneper Nia Bagatnan, taga Basak San Nicolas, siyudad sa Sugbo, ug Janine Bagatsing, Sityo San Miguel, Brgy. Sibugay, siyudad sa Sugbo. Ikaupat mao ang taxi nga gimaniho ni Achilles Bagayna, 48, minyo, ug taga 117 dalan F. Villa, Brgy. T. Bagcal, siyudad sa Sugbo, nga may pasahero nga si Ichel Bohol, 71, ug taga Brgy. Cabangcalan, dakbayan sa Mandaue. Subay sa imbestigasyon sa kapulisan, ang SUV nga gimaneho ni Bado gisundan sa Toyota Hi-Ace ni Delax nga nitadlas sa maong dapit nga dulhogon nga dalan sa pariho nga direksyon. Samtang si Bagonraton nga nagmaniho sa Ford Ranger pickup ug si Bagsic nga nagmaniho sa taxi ang nagtungas sa dalan sa opposite direction padulong sa sentro sa dakbayan sa Sugbo. Apan matod pa nga pag-abot sa kurbadahon nga bahin sa maong dapit, matod pa, ang v-hire nikawas sa pikas lane hinungdan nga ni-counterflow ug nakabangga ang gikasugat nga taxi. Ang v-hire padayon nga nidagan ug niigo na usab ngadto sa Ford Ranger pickup, ug ngadto sa Toyota Hilux nga service vehicle sa Philippine Army. Ug sa kakusog sa impact, adunay lima nga mga nangaangol nga gidala sa Perpetual Succour Hospital ang nagrabehan. /","4 ka mga sakyanan nagbangga, 5 samdan",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/4-ka-mga-sakyanan-nagbangga-5-samdan
96,Dario V. Gil,"Sep 15, 2024","Patay nang nakit-an ang usa ka 61 anyos nga lalaki human gianod sa kusog nga bul-og sa baha gumikan sa pagbunok sa uwan ug hangin nga habagat, alas 6 sa buntag, Biyernes, Septiyembre 13, 2024, sa isla nga Barangay Apo, lungsod sa Dauin, Negros Oriental. Ang biktima nga 61 anyos, minyo, ug taga sa Brgy. Butong, lungsod sa Manjuyod sa mainland sa Negros Oriental. Matod pa, ang Dauin Municipal Police Office nga nakadawat og tawag nga may nakaplagan nga usa ka patay nga tawo nga naglutawlutaw sa kadagatan sa isla sa Apo. Sa pasiunang imbestigasyon nasuta nga ang maong patay nga lawas mao ang naanod sa Siaton River sa Barangay Kasalaan, lungsod sa Siaton. Ang biktima nailhan sa iyang kabanay gumikan sa iyang singsing. Sa miaging pipila ka adlaw, ang habagat nikusog tungod sa bagyong Ferdie nga nisulod sa Philippine of Area of Responsibliy niadtong Biyernes apan wala kini moigo sa yuta ug niagi sa silangan ug nilahos sa norte sa nasod. /DVG","Naanod sa baha, patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/naanod-sa-baha-patay
97,Arnold Y. Bustamante,"Sep 15, 2024","Dul-an sa usa ka libo ka mga tawo ang nangadakpan sa anti-criminality operation sa kapulisan sa Central Visayas (CV) niadtong Biyernes ug Sabado, Septiyembre 13-14, 2024, diin ang labing daghan niini nakalapas sa mga lokal nga ordinansa sa matag lungsod ug dakbayan sa rehiyon. Sa datus nga gipahibawo sa Police Regional Office (PRO) 7, nakasikop sila og 904 ka indibiduwal diin ang 867 niini nakalapas sa nagkalainlaing lokal nga ordinansa ug niabot sa P529,780 ang nakolekta nga multa. Sa kampanya batok sa ilegal nga drugas, naka sakmit ang PRO 7 og 3,166. 41 gramos sa gituohang shabu nga dunay standard drug price nga P21. 5 milyunes ug pagkasikop sa 10 ka drug personalities. Nakaimbargo usab ang matag unit sa kapulisan og 10 ka mga armas nga walay lisensya atol sa 10 ka operations. Gihingusgan pa nila ang ilang kampanya batok illegal gambling nga niresulta sa pagkasikop sa 12 ka mga sugarol sa 9 ka anti-illegal gambling operations diin 9 niini ang napasakaan na og kaso sa korte. Ning nagkaduol na ang midterm election, gipakusgan pa sa PRO 7 ang ilang paggukod sa mga labing pinangita sa balaod diin nakasikop sila og 11 ka tawo nga dunay mga pending warrant of arrest diin 4 niini nabutang sa listahan sa most wanted persons. /AYB",Dul-an 1 ka libo ka tawo nangasikop,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/dul-an-1-ka-libo-ka-tawo-nangasikop
98,Denise Mae P. Codis,"Sep 15, 2024","Sa ilang padayong pagpakigbatok sa illegal nga drugas, gianunsyo sa Dakbayan sa Lapu-Lapu nga sa 30 ka mga barangay, 11 niini ang opisyal na nga drug-cleared ug usa ang drug free. Mao kini ang gibutyag ni Romart Bagsican, executive director sa City of Lapu-Lapu Office for Substance Abuse Prevention (Closap), sa phone interview sa Sun. Star Cebu sa Dominggo, Septiyembre 15, 2024. Matod ni Bagsican nga ang drug-cleared nga mga barangay mao ang Caw-oy, Baring, Tungasan, Tingo, Sabang, Santa Melodia, San Vicente, Caubian, Pangan-an, Subabasbas ug Calawisan. Ang bugtong drug-free barangay mao ang Caohagan, nga gideklarar nga limpyo sa illegal drugs niadto pang 2019. Matod ni Bagsican nga naghuwat pa sila sa resulta sa validation sa laing duha ka barangays nga mao ang Talima ug Ibo. Sa laing bahin, nagkanayon si Bagsican nga usa ka hagit kanila ang pagtumaw sa bag-ong mga personalidad nga nalambigit sa drugas. “When we say ""personalities,"" it’s either the respective barangays have high-value targets or drug users. These new names add to the challenge of keeping up with drug-related issues,” batbat ni Bagsican. Gipasabot ni Bagsican nga ang drug-cleared barangays wala nagpasabot nga hingpit nga na nga wala’y drugas sa maong dapit kon dili, nagtumbok kini nga kinahanglang padayon ang paghimo'g lakang aron mahimo kining drug-free. Sa drug-free barangay, hingpit nga wala’y kalihukan nga naglambigit sa drugas. “Our goal is to ensure that all barangays are drug-cleared, but as I mentioned, there's no hurry to declare any barangay drug-cleared. We want to make sure we meet all the necessary requirements and follow the guidelines set by the Regional Oversight Committee for the barangay drug-clearing program,” matod ni Bagsican. /DPC","11 ka barangay sa Lapu-Lapu City drug-cleared, usa ang drug-free",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/11-ka-barangay-sa-lapu-lapu-citydrug-cleared-usa-ang-drug-free
99,Claudine Flores,"Sep 15, 2024","Gisalikway sa Supreme Court (SC) ang apelasyon ni Cebu Governor Edlen Abalayan nga mapugngan ang mando nga pabayron siya og $2. 8 million nga iyang utang gikan sa usa ka langyaw nga bangko. Alang sa SC, usa kini ka petisyon ni Abalayan aron malangan ang proseso. Hinuon, ang kampo ni Abalayan wala pa’y nadawat nga kopya sa desisyon ug niawhag sa publiko nga dili magpadala sa “dili kompleto, makalipat ug malisyusong taho” nga makadaot sa maayong imahen sa gobernador. Sa 12 ka mga pahina nga hukom nga gipakanaog niadtong Disyembre, 2023 apan nabutyag sa publiko niini lang Martes, Septiyembre 10, 2024, ang SC nimando ni Abalayan sa pabayad sa Hongkong Shanghai Banking Corporation (HSBC) sa kantidad nga $700,000 isip danyos ug dugang pa ang interes ug legal costs. “Abalayan failed to raise any facts or circumstances which would justify the quashal of the alias writ of execution in this case. Tellingly, Abalayan can point to no specific error in the amount under the alias writ issued by the trial court. She does not even claim that the legal and accumulated interest was improperly calculated and merely objects to the ‘staggering amount,'” tipik sa hukom nga gilagdaan ni Associate Justice Eddie Bagtas Jr. PAMAHAYAGSi Atty. Alex O. Baguinat Jr. sa Gana Atienza Baguinat Law Offices, ang legal counsel ni Abalayan, niluwat og pamahayag nga niabot sa ilang atensyon ang naasoy nga hukom sa SC pinaagi sa social media apan wala pa sila nakadawat og kopya sa giingong desisyon. ""For the information of the public, this case originated from a decision of the Regional Trial Court of Makati Branch 57 which awarded the amount of Eight Hundred Ninety Thousand Three Hundred Forty Seven & 92/100 US Dollars ($ 890,347. 92) and later reduced by the Court of Appeals to Seven Hundred Thousand US Dollars (700,000 USD) in favor of HSBC. This award was contested by our client since it had no basis (Gov. Miyang actually put up a collateral that was worth more than the award) and especially since HSBC wanted to enforce collection at already a ridiculous sum of Two Million Eight Hundred Thousand US Dollars (2,800,000 USD). This is the case that we challenged and elevated to the Supreme Court. . . "" tipik sa pamahayag. Alang ni Baguinat Jr. , wala’y tulobagon nga kaso si Abalayan hangtod nga dili pa pinal ang desisyon sa SC. ""From the foregoing facts, it is very clear that there is no real, imminent threat of enforcement of any civil liability against Gov. Miyang Abalayan. Unless and until the Supreme Court decides with finality,"" pamahayag ni Baguinat Jr. Ang kaso nagsugod 1996 dihang si Abalayan nihuwam og $900,000 gikan sa HSBC aron pagpalit og cargo barge alang sa iyang negosyo nga mao ang GGC Enterprises. Ang kaso nahukman na sa ubos nga korte, Court of Appeals (CA) ug ngadto sa SC. /CDF, RRM",Gov. Abalayan pabayron og $2. 8M nga utang sa banko; gikwestiyon sa legal counsel,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gov-garcia-pabayron-og-28m-nga-utang-sa-banko-gikwestiyon-sa-legal-counsel
100,Dario V. Gil,"Sep 14, 2024","Wa mahitsura ang pickup truck human kini malahos ngadto sa nagparada nga trailer truck nga anaa gi-park daplin sa highway sa Barangay Langtad, Dakbayan sa Naga. Ang maong aksidente sa kalsada nahitabo sa 4:40 sa kaadlawon, Sabado, Septiyembre 14, 2024. Dugo nagpasad sa kalsada sa dihang usa sa tulo ka mga sakay sa pickup ang nagrabehan nga miresulta sa iyang kamatayon. Base sa inisyal nga imbestigasyon sa kapulisan ang Fleet Liner trailer truck nga gimaneho ni Jayson Lymbert Baguio, 25, taga Barangay Basak, Dakbayan sa Lapu-Lapu. Samtang ang puti nga Toyota Hilux pickup gimaneho sa 24 anyos nga alyas Blen taga Olangapo City. Sigon sa imbestigasyon ni Police Senior Master Sergeant Jonneper Bahian, Naga City Police Station nga ang pickup gikan sa Naga ug paingon sa Lungsod sa San Fernando. Samtang ang trailer truck nagpadaplin og parada sa maong dalan. Gituohan nga wa makabantay o nakatagpilaw ang drayber sa pickup nga milahos ug midasmag sa trailer truck. Maayong pagkagusbat sa pickup sa dihang napasok sa trailer, samtang ang pasahero niini nga diha sa frontseat nga si Rebumaphil Bajala, hamtong, taga Brgy. Casa Mira Barangay Langtad, Naga ang milugwa sa sakyanan nga nagkadugo. Si Bajala gideklarar sa mananambal nga dead on arrival sa ospital. Ang drayber sa pickup ug lain pa nga kauban nga giila sa pangalang Ron, 34, ang nangaangol. NAKAINOM?Si Police Lt. Col. Beethoven Alajar, hepe sa Naga City Police Station nagkanayon sa dihang nahinabi sa Superbalita Cebu nga hubog ang drayber sa pickup ingon man kauban niini nga pasahero. Ang konpirmasyon ni Alajar base sa liqour test nga gihimo ngadto sa drayber nga si Blen. “Ang trailer truck pwerti nang daplina naka park. Ang ligid toa sa daplin gawas sa kanal sa karsada dihang gidaro sa pickup,” dugang ni Alajar.","Pickup midaro sa trailer truck: 1 patay, 2 samdan",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pickup-midaro-sa-trailer-truck-1-patay-2-samdan
101,John Paul Ryan Seblos,"Sep 14, 2024","Ang mga biyahe sa barko paingon sa Bohol, Camotes, Leyte, Negros, Siquijor gipasuspenso, pahibawo sa Coast Guard District Central Visayas. Daghang biyahe sa barko nga gikan sa Cebu ang gipasuspenso tungod sa daotang panahon ug dagkong bawod. Ang Coast Guard District Central Visayas nagmando sa paghunong sa pagbiyahe tungod sa bagyong Ferdie (Bebinca), Sabado, Sept. 14, 2024. Mabalik sa normal nga operasyon kon molurang ang dautang panahon. Nagpagawas og travel advisory para sa mga barko nga adunay gross tonnage nga 250 ug ubos, nga nakaapekto sa mga rota gikan sa Negros Oriental, Kasadpang Bohol, Sidlangan Bohol, Camotes, ug Siquijor. Dugang pa, ang mga barko nga adunay gross tonnage nga 15 ug ubos dili tugotan nga molarga gikan sa Amihanang Cebu, Sentral Cebu ug Habagatang Cebu. Ang Cebu Port Authority (CPA) mipahibalo pinaagi sa ilang Facebook page mahitungod sa mga kanseladong biyahe gikan sa Cebu padulong sa Bohol. Si CPA public information officer Mary Balaba Balagtas-Balaguer, sa iyang chat message sa SunStar Cebu, nitambag sa mga pasahero angayan nga mopauli lang una ug magpaabot sa mga bag-ong update. “Mga stranded passengers mao na among i-turn over to concerned LGU (local government unit) aron moagi og shelter kay bawal magtambay ang mga stranded passengers sa pantalan, labi na kusog ang hangin ug balod,” matod pa ni Balagtas-Balaguer.",Biyahe paingon sa mga lalawigan sa CV gisuspenso,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/biyahe-paingon-sa-mga-lalawigan-sa-cv-gisuspenso
102,Cherry Ann Virador,"Sep 14, 2024","Gipatangtang ni Mandaue City treasurer Regal Heredia ang mga poster sa kadalanan sa dakbayan nga nagpakita sa iyang hulagway taliwala sa huhungihong nga modagan siya sa umaabot nga eleksyon sa Mayo sunod tuig. Gihangop ni Heredia ang maong lakang nga padayon pa niyang gikonsiderar apan ang pagdumala sa panalapi sa dakbayan sa Mandaue maoy mas mahinungdanon’g katungdanan alang kaniya sa pagka karon. Karong bag-o, adunay mga poster sa kadalanan sa siyudad nga nagpakita sa iyang imahe, hinungdan nga mitumaw ang espekulasyon nga siya modagan sa 2025 midterm elections. Agi’g tubag, gimando ni Heredia nga tangtangon una ang mga poster gumikan kay wa pa siyay final nga desisyon mahitungod niini. Sa miaging Huwebes, Septiyembre 12, 2024, miasoy si Heredia sa mga tigbalita nga taliwala sa awhag kaniya sa ubang mga partido ug nagkalain-laing sektor nga modagan, ang iyang posisyon karon isip tig kolekta og buhis ug pagdumala sa panudlanan sa syudad mamahimong mas gikinahanglan kaysa sa lehislatibo nga posisyon. “If I decide to run, it will be a personal decision, not because of others who might have their own motives,” matod ni Heredia. Sa miaging mga taho, si Heredia niingon nga iyang hagiton si incumbent Mandaue City Lone District Rep. Emmarie “Lolypop” Quano-Dizon sa umaabot nga piniliay. Kini nga espekulasyon nitumaw human gipasanginlan ni Heredia ang kongresista nga maoy nisuway sa pagbalhin kaniya ngadto sa Navotas City. Taliwala niini, subling gipamatud-an ni Heredia nga wala pa siyay hingpit nga desisyon kalabot sa iyang kandidatura. Gipasabot ni Heredia nga ang mga poster diin anaa ang iyang dagway mahimong binuhatan sa mga tawo nga nag-awhag kaniya sa pagdagan. “There are so many parties and sectors in the community urging me to run, so that might be why the posters were posted,” si Heredia nagkanayon. Namatikdan niya nga samtang gipasalamatan niya ang suporta gikan sa iyang mga higala, samtang ang gugma ug pagdasig labi ka daghan, gihangyo niya nga tangtangon kini nga mga poster tungod kay wala pa siya makahukom sa pagdagan karong umaabot eleksyon. Matud niya nga sanglit pipila pa ka bulan una pa moabot ang adlaw sa piniliay, mahinungdanon nga adunay pagtahod sa tukma nga panahon alang sa ingon niini nga mga inisyatibo. “I’m sorry, but I had them taken down because I don’t want to be seen as a traditional politician with my face all over the city,” saysay sa Mandaue City treasurer. Gihatagan niya og gibug-aton nga adunay tukma nga panahon alang sa mga materyales sa kampanya, ug sayo pa kaayo alang sa ingon nga mga pasundayag. Nakahukom si Heredia nga i-recycle ang mga materyales gikan sa gitangtang nga mga poster ug tarpaulin. Siya mismo ang mipalit niini ug gidonar kini ngadto sa mga underprivileged nga mga miyembro sa komunidad aron magamit sa lainlaing mga panginahanglan, lakip ang pag-ayo sa balay. “I am calling on all Mandauehanons to help remove and turnover these posters/tarpaulins to me. It would be wonderful if they are not damaged, as I plan to recycle the tarpaulins into reusable bags for the women’s sector in our community. The wooden frames can also be repurposed to support the housing needs of our less fortunate communities. Let’s continue to promote and nurture sustainability within our city”, matod ni Heredia sa iyang Facebook post niadtong Septiyembre 11. Hatagan niya og reward si bisan kinsa nga mouli sa mga posters ngadto sa iyang buhatan sa City Hall nga P100 alang sa poster nga naay frame ug P25 alang sa poster lang.","Heredia way klarong molansar, posters iyang gipatangtang",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/oliva-way-klarong-molansar-posters-iyang-gipatangtang
103,Dario V. Gil,"Sep 14, 2024","Nalaksi ang pipila ka bahin sa atop sa Inghoy National High School, Barangay Valencia, Lungsod sa Alegria, Lalawigan sa Sugbo sa dihang usa ka dako nga punoan sa kahoy ang natumba. Ang kahoy nga rose wood natumba tunong sa principal’s office ug sa school canteen human naluka kini tungod sa kusog nga hangin, sa mga alas 9:30 sa buntag, Sabado, Septiyembre 14, 2024. Ang Alegria Municipal Disaster Risk Reduction Management Office ang mihawan sa dakong punoan ug padayon pa nga gisusi ang kinatibuk-an’g danyos sa maong kadaot. Ang mga kadagkoan sa Inghoy National High School nga taliwala sa maong hitabo mapasalamaton sila nga dili sa adlaw sa tingklase nahitabo ang maong pagkatumba sa kahoy.","Principal’s office natumbahan sa dakong punoan sa kahoy, nagusbat",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/principals-office-natumbahan-sa-dakong-punoan-sa-kahoy-nagusbat
104,Dario V. Gil,"Sep 14, 2024","Namasahero ang traysikol drayber sa Upper Candabong Jampan, Lungsod sa Argao apan kalit lang nga namanhod ang iyang paa ug nagkadugo, alas 9:00 sa buntag sa Sabado, Septiyembre 14, 2024. Ang biktima nga gitago sa pangalan nga 'Audy', 56, minyo nga taga Barangay Poblacion, Argao. Naghatod siya og pasahero sa Upper Candabong Jampan ug aduna siyay nadunggan nga lima ka buto sa armas, ug mao nalay iyang namatikdan nga naminhod ang iyang wala nga bahin sa sampot ug ang bala giingong milapos ngadto sa paa. Nakahigayon pa og maneho pauli sa ilang balay ang biktima og nangayo og tabang sa iyang kabanay nga madala sa tambalanan. Ang Argao Municipal Police Station nga gidumala ni Police Major Terrence Aguas ang misubay sa hitabo aron pagsuta kon kinsay naghimo sa indiscriminate firing niadtong tungora.",Drayber sa traysikol naigo sa saag nga bala,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/drayber-sa-traysikol-naigo-sa-saag-nga-bala
105,Earl Kim H. Padronia,"Sep 14, 2024","Giaprubahan sa Cebu City Council sa final deliberation ang 2024 second Supplemental Budget (SB2) nga nagkantidad og P384 milyones aron pundohan ang nagkalainlaing scholarship programs ug dugang budget alang sa garbage collection ug disposal program, ug uban pa, atol sa regular session niini Miyerkules, Sept. 11, 2024. Si Konsehal Achilles Balagulan, kinsa maoy nagsulat sa ordinansa, niingon nga ang tipik sa SB2 alang sa maintenance ug uban pang operating expenses (MOOE) aron mapundohan ang nagkalainlaing serbisyo sa pagkolekta ug paglabay sa basura nga mokabat sa P145 milyunes. Ang Department of Public Services (DPS) una nang nangayo og budget nga P445 milyunes, apan gilaslas kini ngadto sa P300 milyunes. Sakup usab niini ang MOOE alang sa pagpasemento sa nagkadaiyang kadalanan, ug uban pa, ubos sa Department of Engineering and Public Works nga mokabat sa P100 milyunes. Ang SB2 nigahin usab og P39 milyunes alang sa scholarship program ubos sa Office of the Mayor aron ma-settle ang tuition sa mga scholars. Dugang pa ni Balagulan nga ang P384 milyunes naglakip usab sa P10 milyones aron ma-settle ang mga bayranan sa City Administrator’s Office ug P70 milyunes nga pundo sa nagkadaiyang gasto sa tambal ug tambal, reinforce manpower ug pagpalit og reagents alang sa chemical test ubos sa City Health Department. Laing P26 milyunes ang gigahin alang sa capital outlay alang sa pagpalit sa Information and Communication Technology equipment aron ma-digitalize ang pagkolekta ug paghipos sa datos sa mga pasyente sa Cebu City Medical Center. Matod niya nga aduna usay gahin alang sa pagpalit og usa ka garbage truck matag usa alang sa Barangay Sambag 2 ug Barangay Mabolo, ug pagbutang og LED display panel sa Cebu City Sports Center. Gikwestiyon ni Konsehal Nestor Julito ang pipila ka mga butang, lakip na ang dugang gahin sa budget alang sa garbage collection ug disposal program. Matod ni Julito nga ilang nasabutan atol sa diskusyon sa 2024 budget proposal mao ang gahin nga mokabat sa P20 milyones alang sa katukoran sa material recovery facility (MRF) hulip sa garbage collection ug disposal. Giklaro ni Balagulan nga ang konseho makapaus-os sa proposed budget, apan dili makadugang og bag-ong programa o alokasyon gawas sa budget proposal sa executive. Iyang girekomendar ang paglakip sa P20 milyones alang sa MRF ubos sa Annual Budget 2025 isip kabahin sa solid waste management program sa Siyudad. Giawhag ni Konsehal Berto Balais ang City Planning and Development Office nga iapil ang budget alang sa MRF sa Annual Investment Plan ug sa 2025 Annual Budget. Samtang, giawhag ni Konsehal Gumersindo Juvelyn ang executive department nga ipadayon ang “no segregation, no collection” policy aron makatabang sa pagpatuman sa solid waste management plan sa Siyudad. Matod ni Juvelyn, mamenosan niini ang nagkataas nga gasto sa City Government labot sa tipping fee matag labay niini sa basura sa landfill sa Binaliw.",P384M SB2 aprubado sa konseho sa Cebu City,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p384m-sb2-aprubado-sa-konseho-sa-cebu-city
106,Superbalita Cebu,"Sep 14, 2024","Gipasidan-an sa Department of Health (DOH) ang publiko niadtong Biyernes, Septiyembre 13, 2024, batok sa presensya sa mga bakuna sa mpox nga gitanyag sa pipila nga mga organisasyon o indibiduwal, nga giingon nga ang ingon nga kalihokan wala gitugotan sa gobiyerno. Sa usa ka public advisory, ang DOH niingon nga ang publiko kinahanglan nga dili mo-patronize sa maong mga produkto o kon dili mabutang sa peligro ang ilang panglawas o kinabuhi. ""The public is cautioned against availing such vaccines,"" sumala sa DOH. Ang departamento sa panglawas niingon nga kini tungod kay adunay panginahanglan sa pagseguro nga sila nakab-ot ang mga sumbanan sa regulasyon alang sa mga produkto sa druga. ""Without the DOH-FDA safeguards, there is no way to assure safety and efficacy,"" dason sa DOH. Imbes mamiligro nga RSS sa maong mga bakuna, ang DOH niingon nga mas maayong maghulat na lang sa publiko sa mga aprobado sa FDA. ""It is better to get mpox vaccine doses in the Philippines once they are legally available, to ensure that you are getting real, safe, and effective vaccines,"" dugang sa DOH. Sa sayo pa, ang mpox giila sa World Health Organization (WHO) isip Public Health Emergency of International Concern. Sa pagkakaron, ang Pilipinas dunay 15 ka active mpox cases nga gitaho sa DOH.",DOH mipasidaan batok sa ‘ilegal’ mpox vaccines nga natumaw karon,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/doh-mipasidaan-batok-sa-ilegal-mpox-vaccines-nga-natumaw-karon
107,Earl Kim H. Padronia,"Sep 13, 2024","Sa pagseguro sa structural integrity sa viaduct sa South Road Properties (SRP) ug sa Cebu-Cordova Link Expressway (CCLEX), usa ka weighbridge station facility sa Cebu South Coastal Road (CSCR) sa Dakbayan sa Sugbo gisubhan niadtong Biyernes. Si Cebu–Cordova Link Expressway Corporation (CCLEC) President ug General Manager Gemon Stanley nitug-an sa mga tigbalita niadtong Biyernes, Septiyenbre 13, 2024. Kauban ni Stanley sila si Acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, Cebu City Councilors Jeff Abayon ug mga opisyal sa Department of Public Works and Highways, nga maoy nangulo sa ceremonial groundbreaking sa proyekto nga gipahigayon sa expanded lane sa CSCR. Matod ni Stanley nga ang pasilidad makapahapsay usab sa kahuot sa trapiko sa viaduct tungod kay makatabang kini sa pagpugong sa mga overloaded nga mga trak ug mga trailer nga mabara o maguba samtang diha sa CSCR nga maoy hinungdan sa grabeng trapiko sa maong dapit. Iyang gipasabot nga ang pasilidad estratehikong nahimutang atubangan sa viaduct ug CCLEX on-ramp alang sa northbound nga mga sakyanan. Sa higayon nga magamit na, ang estasyon sa timbangan adunay usa ka booth nga magdeterminar sa gibug-aton sa mga trak ug mga trailer, diin ang mga overloaded nga trak ug mga trailer dili tugotan nga moagi sa viaduct ug CCLEX bridge.",Timbangan og sakyanan sa SRP,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/timbangan-og-sakyanan-sa-srp
108,Arnold Y. Bustamante,"Sep 13, 2024","Gihulipan sa katungdanan ang hepe sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) nga si P/Col. Ali Baron human mabulgar ang usa ka Philippine Offshore Gaming Operator (Pogo) hub sa Tourist Garden Hotel sa Barangay Agus sa maong siyudad atol sa pagronda sa mga sakop sa National Bureau of Investigation (NBI) 7, Presidential Anti-Organized Crime Commission (PAOCC) ug ubang ahensya sa gobyerno niadtong Agusto 31, 2024. Lakip sa girelibohan sa katungdanan ang Intelligence Officer sa Police Regional Office (PRO) 7 ug ang Regional Chief sa Criminal Investigation and Detection Unit (CIDG) 7 nga si Police Colonel Flavio Badel. Matod ni P/Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, nga wala pay gipagawas nga order kung kinsa ang mohulip sa maong police officers nga gimandoan sa pagbakante sa ilang posisyon. Dugang ni Abacay nga sa ilang nasayran nga dunay nagpadayon nga imbestigasyon kung duna bay mga lapses sa pagka diskobre sa Pogo hub sa Dakbayan sa Lapu-Lapu nga tungod ani kinahanglan sila nga hulipan una sa katungdanan. ""That was the reason why naay mga orders no but the orders came from the national headquarters, we will always abide the wisdom of our leaders in the PNP and ang amoa magpadayon ang Police Regional Office 7 under the leadership of Police Brigadier General Jorge Abad sa paghimo sa among trabaho,"" matod ni Abacay. Mipasabot si Abacay nga kung wala pay kasamtangan nga mohulip sa maong mga police officer ang sunod nga opisyal ang mao una ang modumala sa ilang unit nga biyaan. Atol sa pagronda, kapin sa 160 ka mga langyaw nga nag-operate sa giingon’g Pogo hub ang nangasikop. Kasagaran sa mga Chinese national, Indonesian ug adunay taga Myanmar. Sumala ni Atty. Clarence Heredia, NBI 7 director, nga gipaubos pa sa profiling ang mga na-rescue nga mga Chinese national nga gidudahan nga nag-operate sa scam. Gipasabot ni Heredia nga adunay unang gi-inquest ang piskalya sa Dakbayan sa Lapu-Lapu sa kaso sa slight illegal detention diin tulo ka Indonesian national ang naka-eskapo ug mireklamo niadtong Hulyo 21, 2024. Migawas sa imbestigasyon nga dili lang ang duha ang biktima human mitug-an ang tulo ka Indonesian nga moabot sila sa 40 ngadto sa 60 ug aduna pa'y lainlain nga nationality ang gipatrabaho sa Pogo. Tungod niini, mihimo og surveillance ang NBI 7 ug ubang ahensiya sa gobiyerno aron pagsuta kon unsa ka tinuod. Human na-verify ang maong report nakig-alayon ang NBI 7 sa PAOCC, DSWD ug Bureau of Immigration alang sa ilusad nga rescue operation. Apan nakurat sila sa ilang pagsulod sa maong hotel nga adunay daghang computers nga nag-operate og love scam nga gipadagan sa mga Chinese national, Indonesian ug Myanmar nationals.",PNP officials gipanghulipan tungod sa Pogo,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pnp-officials-gipanghulipan-tungod-sa-pogo
110,Guam P. Logroño,"Sep 13, 2024","Girakrakan ang hepe sa barangay tanod sa Candulawan, Dakbayan sa Talisay sa wala mailhing armadong tawo sa atubangan sa barangay, alas 9:40 sa gabii, Huwebes, Septiyember 12, 2024, apan kini naangol lang. Si Craige Balang, 42, igo lang nakaangkon og samad pinusilan sa ulo ug kalawasan apan wala makabsi sa kinabuhi bisan sa pagrakrak. Ang suspek sa pagpangrakrak giila nga si Benjamin Adolfo alyas Pilokoy, taga Sitio Iba, Brgy. Lagtang, Dakbayan sa Talisay. Ang biktima nibutyag sa kapulisan nga nagbarog siya atubangan sa barangay hall dihang kalit nga naabot ang suspek sakay sa motorsiklo ug walay daghang pangutana, gipa-uwanan siya og bala sa armas niini. Human sa pagpamusil daling nisibat ang suspek ug ang biktima gidali sa pagdala sa South General Hospital. Nasayran nga ang biktima gi-ambusan sab ni Pilokoy niadtong Agusto 10, 2024, alas 6:00 sa buntag, sa Brgy. Candulawan apan wala siya madutli kay ang bala giingong niuntol ra sa iyang lawas. Ang suspek mibahad ni nga patyon silang mga barangay tanod ug usa ka konsehal human namatay ang igsuon niini nga si Totoy Adolfo. Si Totoy gipusil-patay sa barangay tanod sa Candulawan tungod sa atraso. Apan mipasangil nsi Pilokoy nga apil ang tanang tanod sa pagpatay kang Totoy hinungdan sa pagpanimalos niini.","Hepe sa tanod nga ‘kublan’ girakrakan, samdan",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/hepe-sa-tanod-nga-kublan-girakrakan-samdan
112,Dario V. Gil,"Sep 12, 2024","Nalumos-patay ang crew sa pumpboat nga gisakyan og mga turista nga nag-island hopping sa mga isla sa Panglao, Bohol. Gikonpirmar sa hepe sa Provincial Disaster Risk Reduction Management Office, Lalawigan sa Bohol, Dr. Jorge Balangao nga adunay tulo ka mga pumpboat nga gisakyan og mga turista nga nag-island hopping ang naatlan sa dagkong bawod sa alas 11:30 sa buntag, Huwebes, Septiyembre 12. Gumikan sa pagkusokuso ug hampak sa bawod, nahulog ang boatman nga si Balangel Balangitan, 62, taga Inabanga, Bohol. Patay na nga nakuha sa mga sakop sa Philippine Coast Guard, Bohol si Balangitan, samtang 20 ka tawo ang ilang naluwas kinsa nakaangkon og minor injuries. Base sa nahipos nga kasayuran nga ang mga biktima naglawig gikan sa Balicasag Island nga nahimutang sa habagatang kasadpan sa isla sa Panglao. Sa pagpauli na sa grupo sa duol sa Gak-ang Islet sakop sa Panglao, gisugat og dagkong bawod ang tulo ka pumpboat nga naglawig niadtong higayona. Matod pa ni Balangao nga ang mga naluwas nga pasahero ug crew gidala sa Tagbilaran City Hospital.","Nag-island hopping sa Bohol; gikusokuso sa bawod, 1 patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nag-island-hopping-sa-bohol-gikusokuso-sa-bawod-1-patay
113,Arnold Y. Bustamante,"Sep 12, 2024","Magdugang og personnel ang kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo sa katapusang adlaw sa Bar Exam 2024 karong Dominggo, Septiyembre 15, 2024 nga maoy mobantay sa sulod ug gawas sa University of San Jose-Recoletos (USJ-R) Basak Campus. Tungod kay napanglantawan sa kapulisan nga modagsa ang kabanay, higala ug supporters sa Bar takers sa maong tunghaan. Matod ni Police Lieutenant Colonel Charie Agnes Abella, deputy city director for operation sa Cebu City Police Office, nga base sa ilang nabantayan sa duha ka adlaw nga Bar Exam wala ra sila makasugat og problema. Wala usab siya maproblema sa ilang paghatag sa seguridad sanglit nasunod man ang plano gikan sa Supreme Court. “Nakita nato nga in having just one venue for the bar exam here in Cebu City ni-focus ang atoang mga law schools pag deploy og ilang bar ops ari lang nga particular location so we’re expecting a high influx of supporters during the last in both sa pagsalubong, paghatod and after the culmination of the bar exam itself,” matod ni Abella. Gibutyag usab ni Abella nga walay nakalapas sa liquor ban ug sa anti-noise ordinance.",Dugang polis mobantay last day sa Bar Exam,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/dugang-polis-mobantay-last-day-sa-bar-exam
115,Earl Kim H. Padronia,"Sep 11, 2024","Atleta sa martial arts nga Karate ang midemanda og P880,000 nga danyos human nga nasukamod sa track oval sa Cebu City Sports Center (CCSC) samtang nag-training agi og pangandam sa iyang tournament nga salmutan. Duha na ka buwan ang milabay sa pagtapos sa 2024 Palarong Pambansa ang rubberized track oval nga bag-uhay pa nga gi-ayo ang nangaguba ug adunay mga lungag. Nakaangkon og piang sa iyang tudlo ang atleta hinungdan nga wa siya mahinayon sa iyang tournament. Ang atleta nangayo og P880,000 nga damages alang sa iyang medical expenses, loss of income ug moral damages. Sa giluwatan nga privilege speech ni Cebu City Councilor Jeff Abayon atol sa regular session sa konseho, Miyerkules, Septiyembre 11, iyang gipahinumduman nga tulobagan sa siyudad ang nahitabo sa maong atleta, base sa Article 2189 of the Civil Code of the Philippines, “Allowing the public to use the track oval without any safeguards despite its continuing state of disrepair is a reckless endangerment of the public and the City is unnecessarily exposing itself to liability for injuries to the hapless public,” tipik sa pamahayag sa konsehal. Tungod sa maong hitabo giawhag ni Abayon si Acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nga mapadali ang pagpaayo sa rubberize track ug ang temporaryo nga pagsira sa lanes nga adunay guba aron dili na masubli ang aksidetne. “What I want from the Sangguniang is for the City to be relieved of any case that may arise from the injuries that may fall on those who use the track oval,” matod pa ni Abayon. Dugang pa sa opisyal nga angayan sab manubag ang kontraktor SBD Builders Inc. , sa nahitabo sa atleta. Sa sayo pa, ang Cebu City government migasto og P54 milyunes alang sa pag-renovate sa sports center lakip na ang pagtarong sa track oval. Apan sa dihang nagkaduol na ang Palaro ang track oval aduna nay mga guba ug ang sayop nga lane markings.","Atleta napiang tungod sa CCSC oval, mokiha",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/atleta-napiang-tungod-sa-ccsc-oval-mokiha
116,Arnold Y. Bustamante,"Sep 11, 2024","Gidakop sa Mambaling Police Station ang lima ka mga kawani sa Department of Public Services (DPS) sa kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo human gipasanginlan nga nangawat og mga puthaw sa Department of Public Works and Highways (DPWH)7 sa South Road Properties atol sa ilang pagpangolekta og basura sa alas 6:00 sa gabii, Martes, Septiyembre 10, 2024. Kasamtangan lang una nga gipugngan ang pangalan sa mga dinakpan. Ang maong mga suspek gitahan sa DPWH 7 sa Mambaling police station alang sa pagpasaka og kaso. Base sa imbestigasuon sa Mamabaling police station nga ang mga nadakpan nga mga garbage collector kini sa DPS apan naka-subcontract sa DPWH 7. Apan naaktohan sila nga nanguha sa tulo ka puthaw nga alang unta sa pagtukod og taytayan diin ila kining gitagoan sa mga basura sulod sa ilang garbage truck. Matod ni Police Major Mather Balatero ang hepe sa Mambaling police station nga mokabat sa P300,000 ang balor sa mga puthaw nga gikuha sa mga suspetsado. Sa nakuha nga kasayuran sa Mambaling police station nga kanunay na nga mawagtangan og puthaw ang DPWH 7 nga tungod ani gipanid-an nila ang ilang gi-stock nga puthaw. Kasong qualified theft ang giandam nga kaso sa kapulisan batok sa mga suspek.",5 kawani sa DPS nangawat og puthaw,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/5-kawani-sa-dps-nangawat-og-puthaw
117,Arnold Y. Bustamante,"Sep 11, 2024","Lalaki nga gituohang sabog sa illegal nga drugas ang naglatay-latay sa atop sa mga kabalayan sa Sityo Catalina, Barangay Lahug, Dakbayan sa Sugbo, alas 7:30 sa gabii, Martes, Septiyembre 10, 2024. Naukay ang mga residente sa maong lugar gumikan sa kasaba ug nagsige kinig yawyaw samtang naglatay-latay sa mga atop. Dali nga miresponde ang duha ka beat patrollers nga sakop sa Cebu City Mobile Force Company ug ilang naabtan ang suspek nga nailhan nga si Rennan Balbaira Balbas, 22, construction worker, residente sa Sityo Kawayanan, Barangay Lahug, Dakbayan sa Sugbo. Miresponde usab ang mga personnel sa Bureau of Fire Protection Emergency Medical Services kay mihulga nga moambak aron maghikog. Human nga nakumbinser nila ni Police Patrolman Ranbir Dex Arcilla ug Patrolman Cedie Garry Anchoriz ila dayon kini nga gidala sa Mabolo Police Station. Sa interview sa media ngadto ni Rennan iyang giangkon nga nisaka siya sa mga atop sa kabalayan sa maong lugar tungod kay adunay mopatay niya. Giangkon usab niya nga nakasuyop siya og shabu sa wala pa siya mosaka sa atop ug nakadungog og estorya nga adunay mopatay niya. “Naay nagbayad nga patyon ko nga dakodako ang bayad so kung mogawas ko naghinam-hinam na sad ang mga tawo nako, patyon ko nila ba,” matod ni Rennan Balbas. Tinguha na usab niya nga mag kutlo sa kinabuhi tungod sa kadaghang problema. Dugang ni Rennan nga nag gal-gal ra siya sa iyang mga amigo nga mogamit sa illegal nga drugas. Gisubay sa Mabolo Police Station 4 kon aduna bay record si Rennan ug giandam na sab ang kasong Alarm and Scandal batok sa suspetsado.",Milatay sa atop kay adunay gustong mopatay,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/milatay-sa-atop-kay-adunay-gustong-mopatay
118,Dario V. Gil,"Sep 11, 2024","Wa makabantay ang 62 anyos nga drayber sa traysikol nga nagmaneho sa iyang unit nga dunay tapok sa graba sa daplin sa national highway sa Barangay Tulic, Lungsod sa Argao, alas 8:45 sa gabii, Martes, Septiyembre 10, 2024. Nadusmo sa tapok sa graba ang traysikol nga gimaneho ni Balbin Balbutin, taga Barangay Binlod, Argao, hinungdan nga misarasay ang dinaganan sa traysikol hangtod nga nalimbuwad. Atol sa maong hitabo nalabay si Balbutin apan naligsan sa nagsunod nga bus. Gitabang ang drayber traysikol ug gidala sa Isidro C. Kintanar Memorial Hospital (ICKMH) sa Barangay Bogo, Argao apan gideklarar sa attending physician nga patay na. Nasayran nga way laing sakay sa maong motorsiklo ug ang drayber mopaingon unta sa ICKMH kay moduaw sa iyang anak nga anaa sa ospital. Ang drayber sa bus gitanggong sa kapulisan samtang nagpaabot sa reklamo o pagpasaka og kaso sa pamilya sa biktima.","Traysikol nalimbuwad; drayber patay dihang nalabay, naligsan",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/traysikol-nalimbuwad-drayber-patay-dihang-nalabay-naligsan
119,Guam P. Logroño,"Sep 10, 2024","Napalgan ang usa ka guwardiya nga patay nang nagbuy-od sa iyang puwesto sa alas 3:40 sa kaadlawon, Martes, Septiyembre 10, 2024 sud sa warehouse nga iyang gibantayan sa Arellano Boulevard, Barangay Carreta, Dakbayan sa Sugbo. Ang namatay gitago lang sa alyas nga Kristian, 44, ug lumad nga taga Tacloban City. Ang mga sakop sa Mabolo Police Station ang mirespondi sa lugar human nga nakadawat og tawag sa alas 7:37 sa buntag sa kalabot sa napalgan nga patay. Si Police Major Ruelan Aficionado Jr. , hepe sa Mabolo Police Station, nagkanayon sa dihang nahinabi sa Superbalita Cebu nga ila pang gipaabot ang resulta sa autopsy aron sa pagsuta sa tinuoray nga hinungdan sa kamatayon sa maong guwardiya. Bisan pa man nagtuo sa kapulisan nga natural cause lang ang kamatayon ni Kristian. Usa sa mga trabahante warehouse nga alyas Jayjay Black ang misaysay ngadto sa mga tigbalita nga way tarong kinatulgan si Kristian. Giingong naungo siya sa online sugal nga ‘scatter’ bisan sa oras tingtrabaho. Matod pa nga kanunay’ng mabuntagan sa pagduwa si Kristian nga usa sa rason nga naputos kini sa utang, hinungdan nga magbilar kini og duwa aron nga makabawi ug ang iyang madag-an iya ra sab nga ibayad sa iyang giutangan. Nitumaw sab ang giingon nga moabot na ngadto sa P27,000 ang utang ni Kristian ug adunay mga nagpunay sa panawag kaniya kay maningil. Gidudahan nga gi-atake si Kristian gumikan kay kuwang sa pahuway. Dugang pa ni Jayjay Black nga sa milabayng gabii moabot sa P5,000 ang pilde ni Kristian nga iyang gikaguol. Gisultihan sab siya sa maong guwardiya nga adunay higayon nga nakada-og siya og P2,000, sa iyang pusta nga tag-P10 sa matag duwa.","Nabilar tungod sa scatter, namatay?",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nabilar-tungod-sa-scatter-namatay
120,Dario V. Gil,"Sep 10, 2024","Naugdaw ang 13 ka balay nga nahimutang sa Sityo Bangkerohan, Barangay Tayud, Lungsod sa Consolacion, amihanang Sugbo sa dihang gilamoy sa kayo nga niulbo sa alas 7:45 sa gabii, Lunes, Septiyembre 9, 2024. Base sa imbestigasyon sa kabomberohan nga gibanabana nga moabot sa P250,000 diin 10 ka pamilya nga gilangkubang sa 40 ka indibiduwal. Ang sunog gikatahong nagsugod sa balay sa pamilya niadtong matod pa nigamit og egg tray nga nagsilbi nga katol aron sa pag-abog sa mga lamok. Posible nga ang agiw sa gisunog nga egg tray mitugpa ngadto sa light material nga bahin sa balay nga miresulta sa pag-ulbo sa kayo.",13 ka balay naugdaw 'tungod sa egg tray',https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/13-ka-balay-naugdaw-tungod-sa-egg-tray
121,Dario V. Gil,"Sep 10, 2024","Nagusbat ang Mitsubishi Adventure sa dihang drayber nakatagpilaw samtang nagmaneho subay sa National road sa Medellin Ailse, Barangay Curva, Lungsod sa Medellin, amihanang Sugbo, alas 11 sa buntag, Martes, Septiyembre 10, 2024. Sa inisyal pakisusi sa mga imbestigador sa Medellin Police Station inabagan sa Medellin Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office (MDRRMO) ang maong SUV gimaneho sa 43 anyos nga usa ka non-uniformed personnel sa Philippine Coasta Guard diin sakay sa maong sakyanan ang 60 anyos nga biyudo. Ang maong drayber giingong mipabulhot sa iyang dagan paingon sa norte nga bahin ug matod pa nakatulog, hinungdan nga migawas sa iyang gisubay nga lane diin makita nga moabot sa 21 ka metros ang gitas-on sa namugna niini nga skid mark diha sa kalsada. Atol nga adunay motorsiklo nga giparada daplin sa kalsada nga diha ra sab sa duol ang 27 anyos nga drayber niini, ang naharos sa naghaguros nga SUV. Ang duha ka mga sakyanan diha na sa kasagbutan daplin sa dalan nangalabay. Ang 60 anyos nga pasahero sa SUV ang nakabsan sa iyang kinabuhi samtang ang driver suspect ug drayber sa motor ang padayon pang nagpaalim sa ilang mga samad ug bun-g nga nahiaguman.","SUV nabalitok; 1 patay, 2 samdan",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/suv-nabalitok-1-patay-2-samdan
123,Arnold Y. Bustamante,"Sep 10, 2024","Lima ka kilo nga gituohang shabu ang nasakmit sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 uban sa Naval Forces Central, Philippine Maritime Police ug Bohol Provincial Drug Enforcement Unit atol sa gilusad nga buy-bust sa Binayran Road, Barangay Dampas, dakbayan sa Tagbilaran, Bohol, alas 9:00 sa gabii, Lunes, Septiyembre 9, 2024. Ang suspek nga nadakpan giila nga si Rebumaphil Tolindoy, 42, residente sa Tagbilaran, nakuhaan og lima ka vacuum-sealed packs nga shabu nga dunay gibug-aton nga 5,000 grams nga dunay estimated average market value nga P34,000,000. Lakip sa nakuha ang buy-bust money, usa ka cellphone ug usa ka sakyanan nga sedan o awto. Ang mga nakuha nga ebidensya gisubmiter na sa PDEA 7 alang sa chemical analysis. Matod ni Ason Agapay, information Officer sa PDEA 7, nga usa ka buwan nila nga gipaubos sa case build up human nila madawat ang impormasyon sa kasaligang tinubdan. Base sa nakuha nga kasayuran nga makabaligya ni og 2-3 kilos nga shabu matag semana sa lalawigan sa Bohol. Usa kini ka follow up operation human sa malampuson nga anti-illegal drug operation sa Barangay Marigondon, dakbayan sa Lapu-Lapu sa Agusto 8, 2024 diin duha ka kilos ng ilang nakuha gikan kang Emeniano Gertrudes Balcita nga iyang pag-umangkon. Wala lang una mohatag og detalye si Agapay kung asa gikan ang maong supply sa illegal nga drugas ilabi na nga daghan ang nakuha gumikan kay nagpadayon pa ang ilang pagsukit-sukit kang Tolindoy. ""Sa pagkakaron sir nagpadayon pa ang atung validation kung asa gikan ang supply sa drug nga atung nakuha,"" matod ni Agapay. Gibutyag hinuon ni Agapay nga si Tolindoy bag-o pa nga nailhan nga nalambigit sa illegal nga drugas ug wala pa silay record niini. Sa pangutana kung nganongdako o kadaghan sa ilegal nga drugas ang naabot sa Bohol, matod ni Agapay, ang maong probinsya giila na usab nga trans shipment point sama sa Sugbo. Gawas nga agianan kini sa supply sa illegal drugs daghan usab ang mgas kustomer tungod kay usa ka tourist destination ang maong lalawigan. Subay niini, gipahugtan sa PDEA 7 uban sa kapulisan ang ilang monitoring sa mga dagkong personalidad nga mopalusot sa supply sa illegal drugs sa Bohol gikan sa silingang rehiyon.",P34M balor sa shabu nasakmit sa buy-bust sa Tagbilaran City,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p34m-balor-sa-shabu-nasakmit-sa-buy-bust-sa-tagbilaran-city
124,Arnold Y. Bustamante,"Sep 09, 2024","Usa ka tinun-an sa usa ka pribadong tunghaan sa dakbayan sa Talisay ubos sa Alternative Learning System (AL|S) ang nisuway sa pagkutlo sa iyang kinabuhi pinaagi sa pag-ambak sa taytayan sa dalan M. Velez, Barangay Capitol Site, dakbayan sa Sugbo, ala 1 sa kaadlawon, Lunes, Septiyembre 9, 2024. Ang biktima giila sa alyas nga ‘Asyong’, 19, residente sa dalan V. Rama, Barangay Guadalupe sa dakbayan sa Sugbo. Unang nakadiskobre sa usa ka batan-on nga molupyo duol sa taytayan sa alas 5 na sa buntag nga nagsandig na sa kilid sa sapa nga nagkadugo ang ulo ug naglisod sa pag-estorya tungod sa kataas sa iyang giambakan nga gibanabana nga dunay gitas-on nga 20 ngadto sa 25 ka tiil. “Nakadungog ko nga naay ni siyagit, mao to akong giduol. Nangayo man siya’g tubig nya gigutom man siya mao to akong gitagaan og skyflakes. Gipangutana nako kinsa ang iyang pamilya, naa daw siyay problema sa iyang itlog, naa daw siyay sakit sa itlog mao to nagplano siya nga mo ambak nalang,” sumala sa batan-on nga unang nitabang. Gihatagan siya sa pangalan sa Facebook account sa mga ginikanan sa biktima apan wala kini motubag sa dihang iya kining gipadalhan og mensahe labot sa gidangatan sa ilang anak. Si Police Captain Emeniano Johnrey Baldado, hepe sa Abellana Police Station 2 sa Cebu City Police Office (CCPO), nagkanayon nga gipaubos pa nila sa imbestigasyon ang biktima nga naa sa Cebu City Medical Center (CCMC) giatiman pa sa mga mananambal. Ila na nga nahinabi ang ig-agaw sa niambak nibutyag nga naghambin og anxiety si Asyong kay, matod pa, nag-atubang kini sa usa ka problema sa panglawas apan wala kini mokompirmar kon bahin ba sa itlog. Awhag sa kapulisan sa publiko nga kung makasinati og anxiety labing maayo nga makig-estorya kini sa ilang mga suod nga higala ug kabanay aron mahatagan dayon kini sa pagtagad. Sa mga indibiduwal nga nag-antos sa depression ug nanginahanglan og tabang, tawsag sa mosunod: * HopeLine Hotlines at (02) 804-HOPE (4673); 0917 558 HOPE (4673); and 2919 (toll-free number for all GLOBE and TM subscribers). * DOH suicide prevention hotlines: 0917-899-8727 (USAP) ug 0917-989-8727 (USAP).",Milayat sa bridge kay ‘itlog sakit’,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/milayat-sa-bridge-kay-itlog-sakit
125,Arnold Y. Bustamante,"Sep 09, 2024","Naluwas sa tino nga kamatayon ang usa ka 34 anyos nga lalaki nga niambak sa viaduct sa South Road Properties (SRP), Dominggo sa kaadlawon, Septiyembre 8, 2024, human nabangalan kini sa usa ka mananagat sa Barangay Pooc, siyudad sa Talisay. Ang biktima residente kini sa Barangay Mambaling, dakbayan sa Sugbo nga niadto sa viaduct sa SRP dayong ambak sa dagat, sumala sa usa ka 20 anyos nga lalaki nga nakasaksi sa hitabo. Atol sa imbestigasyon sa Waterfront Police Station 3 sa dakbayan sa Sugbo nga misaksi siya og party sa Plaza sa Sugbo ug samtang nagkalingaw ang mga tawo sa maong party, niduol kaniya ang lalaki ug namalihog nga gunitan ang iyang cellphone nga niadtong tungora nag-live sa iyang Facebook account. Gigunitan niini ang cellphone apan natingala nalang ang saksi nga samtang naghawid siya sa cellphone, kalit lang kini nga miambak sa dagat sa pagtuo niini nga maligo lang. Apan sa wala pa kini moambak, namalihog nga ihatag ang iyang cellphone kung kinsa ang mo-claim niini ilabi na sa iyang kabanay. Iya pa kini nga gisuwayan sa pagpugong ug gibadlong nga dili moambak apan wala na kini maminaw kaniya. Ang tanang panghitabo na kita ug nabati sa Facebook live sa biktima gani iya pa kini nga gitawag nga mobalik apan nawala lang kinig kalit sa dagat. Dali nga nangayog pakitabang ang 20 anyos nga lalaki sa police station ug ila dayon kini nga gi alarma. Milusad dayon og search and rescue operation ang Philippine Coast Guard pinaagi sa pagsawom sa dagat ilawom sa viaduct apan naabtan nalang sila og alas 10 sa Domingo sa buntag wala na nila kini makita. Apan nakadawat og tawag sa telepono ang Waterfront Police Station 3 sa pagka alas 10 sa buntag gikan sa Talisay City District Hospital nga dunay nalandig nga tawo sa ilang tambalanan nga napalgan sa kadagatan sa maong syudad. Dali nila kini nga gisusi ug nasuta nga ang maong biktima mao kadto ang miambak sa viaduct sa SRP. Nabangalan diay kini sa usa ka mananagat alas 6 sa buntag nga mao nay nagdala kaniya sa tambalanan. Rason matod pa sa biktima nganong nahimo niya ang pag-ambak sa dagat tungod sa kadaghan sa iyang problema. Ang maong 34 anyos nga lalaki dunay tulo ka anak ug giingong naputos siya sa problema sa kinabuhi ug miangkon nga naka-inom siya atol sa iyang pag ambak sa dagat. /AYB","Lalaki miambak sa SRP viaduct, naka-Fb live",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/lalaki-mambak-sa-srp-viaduct-naka-fb-live
128,Dario V. Gil,"Sep 09, 2024","Patay ang usa ka 27 anyos nga lalaki nga nagmotorsiklo sa aksidente sa national higway sa Brgy. Maslog, siyudad sa Danao, alas 4:10 sa kaadlawon, Dominggo, Septiyembre 8, 2024. Ang biktima mao si Rhanzu Marsing Baligod Balisacan, taga dalan Burgos, Valladolid, Negros Occidental. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Danao ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Pio S Balita nasuta sa SunStar Cebu nga ang biktima gidudahan nga nakatagpilaw samtang nagpadulong sa norte nga bahin hinungdan nga wala na mosubay sa iyang lane ang drayber motorsiklo. Mao kihi hinungdan nga nabangga sa gikasugat niya ang sports utility vehicle (SUV) nga Mitsubishi Montero nga gimaniho sa usa ka 'Christian', 42, taga Cogon West, lungsod sa Carmen. Matod pa nga sa dihang natumba ang motorsiklo sa biktima, naligsan kini sa SUV. Gitabang ang biktima ug gidala sa Cebu Provincial Hospital sa Danao apan gideklarar sa attending physician nga dead on arrival. Ang SUV gi-impound sa Traffic Management Office sa Danao ug ang drayber niini gikustodiya sa kapulisan human sa hitabo. /DVG","Motor nabangga, drayber namatay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/motor-nabangga-drayber-namatay
130,Dario V. Gil,"Sep 09, 2024","Upat ka mga tawo ang nadanagat sa ospital human gipangdunggab sa managlahing dapit sa Lalawigan sa Sugbo. MANAG-AGAWDuha nadunggaban sa Tangke 2, Camaligbato, Barangay Taboc, siyudad sa Danao, alas 12:51 sa kaadlawon, Lunes, Septiyembre 9, 2024. Ang mga biktima manag-agaw mao sil si Simon Ballesteros Balmaceda, 36, ulitawo, ug Ronil Balmaceda Abueva Lenon, 32, ulitawo. Samtang ang suspek ilang silingan nga si Rylle Balmes Balmores, 34, ulitawo apan dunay kapuyo. Ang suspek nadakpan hinuon sa mga sakop sa kapulisan sa Danao ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Pio S. Arriola. Sa imbestigasyon sa kapulisan, ang suspek ug ang iyang kapuyo ang nag-away ni anang tungang gabii sa ilang balay ug nilakaw ang babaye kay moadto sa ilang barangay hall aron mangayo og tabang sa tanod. Matod pa nga si Balmaceda nga diha siya sa gawas sa ilang balay ug niduol ang suspek ug nangutana kon nakakita ba kini sa iyang kapuyo. Gitubag ni Simon nga wala siya makakita ug gidunggab dayon siya sa suspek sa makadaghang higayon sa nagkadaiyang bahin sa iyang lawas. Dihang nakita sa iyang ig-agaw nga si Abueva Lenon, niduol kini aron pagbadlong sa suspek apan siya na usab ang giatubang sa pagdunggab. Ug sa pagpanagang ni Abueva Lenon, samdan kini sa iyang tuo ug walang kamot. Ang mga biktima gipangdala sa Danao City Provincial Hospital samtang, nasaikop usab sa dayon sa awtoridad gibalhog sa bilanggoan sa kapulisan sa Danao ug mag-atubang sa kasong two counts of frustrated homicide. LOLANalandig sa tambalanan ang usa ka 70 anyos nga lola sa dihang gidunggab sa suspek nga nagmaoy sa kahubog, alas 8:50 sa buntag, Lunes, Septiyember 9, 2024, sa Sityo Tunga, Baranay Montpeller, lungsod sa Alegria. Ang biktima giila nga si 'Balobalo', minyo, samtang ang suspek giila sa kaulisan nga si 'Iliot', 54, minyo, ug ang iyang asawa pag-umangkon sa biktima, way trabaho ug molupyo sa nahisgotang dapit. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu pinaagi sa imbestigasyon sa kapulisan sa maong lungsod ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Capt. Kreen S. Balocating, subay sa asoy ni Thea nga asawa sa suspek, nga ang iyang bana hubog ug nagmaoy. Matod ni Thea, way igong katarungan gidungga ang tiyan sa iyang iyaan gamit ang usa ka kutsilyo. Ang biktima gidali sa pagtabang ug gidala sa MJ Cuenco Memorial Hospital sa lungsod sa Malabuyoc. Ang suspek nisibat apan nasikop sa hot pursuit sa kapulisan sa Alegria ug napriso. Mag-atubang ang suspek og kasong frustrated murder. MENORNaangol ang usa ka 17 anyos human gidunggab sa kaatraso sa Dominggo sa buntag, Septiyembre 8, 2024. Ang biktima giila sa kapulisan nga si ""Cristian"", taga Purok Santo Niño, Brgy. Taytay, dakbayan sa Danao, nakaangkog duha ka samad dinunggaban sa lawas. Ang suspek mao si Debbie Theresa Baltazar, hingkod ang panuigon, ug taga Sitio Toong, Brgy, Dunggoan, Danao. Sumala sa kpaulisan, ang suspek ug biktima dunay karaang panabangi ug nagkalalis pagbalik dihang nagkatagbo hinungdan sa pagpanunggab sa suspek gamit ang usa ka icepick. Ang biktima gidala sa Cebu Provincial Hospital-Danao ug napaalim na sa iyang samad. /DVG/GPL",4 ka biktima sa pagpanunggab,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/4-ka-biktima-sa-pagpanunggab
131,Dario V. Gil,"Sep 08, 2024","Nakurat ang usa ka anak nga nibisita sa balay sa iyang ginikanan sa Barangay Upper Calumpang, lungsod sa Oslob, probinsya sa Sugbo alas 5 sa hapon niadtong Sabado, Septiyenbre 7, 2024 dihang nakita ang iyang inahan nga samdan sa liog ug patay nga nahagba sa sala. Ang biktima nga asawa nag-edad na og 72 ug ang suspek nga bana nag-edad og 73, mga mag-uuma, ug lumad sa naasoy nga dapit. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu, ang hepe sa kapulisan sa Oslob nga si P/Maj. Augustine Balucio nga gipahibawo sila sa maong insidente sa usa ka anak nga lalaki nga nibisita sa balay sa iyang ginikanan. Sumala sa anak, iyang gipangita ang amahan wala na kini sa ilang balay. Matod ni Balucio, sa ilang imbestigasyon nahibaw-an nga sa wala pa ang maong insidente, ang amahan nanghuwam og motorsiklo sa ilang silingan ug kuwarta nga P500. Mao kini hinungdan nga ilang nasuspetsahan ang bana sa biktima nga maoy naghimo sa krimen. Sa pagsubay sa kapulisan, ang motorsiklo na-recover sa lungsod sa Santander tungod sa pagtabang sa mga igsuon ug kabanay sa suspek. Ang mga kabanay maoy nihatag og impormasyon sa kapulisan nga ang suspek nga bana nilarga sa Barangay Basak, siyudad sa Mandaue nga nitago sa ilang laing kabanay. Sa Dominggo, Septiyembre 8, alas 11 sa gabii, gihimo ang operasyon sa kapulisan hinungdan nga nasikop ug gidala sa police station sa Oslob ug nag-atubang kini sa kasong parricide. Samtang ang suspek nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa prisohan sa Oslob Municipal Police Station nagkanayon nga alas 4 sa kaadlawon na human siya wala makatulog tungod sa giingong grabeng yawyaw sa iyang asawa. Matod sa bana, lakip sa giingong gipangyawyaw sa asawa mao ang ilang kagahapon sama sa pagduda nga dunay siyay anak sa gawas. Dugang niya nga sama sa nawala siya sa iyang kaugalingon ug nikuha og sanggot dayong tigbas ug giabis ang liog sa asawa hangtod namatay. Diha na siya nakaamgo human sa hitabo ug nagkadayon nga nagplano nga motahan sa awtoridad. Apan, dugang niya, niadto una siya sa iyang mga igsuon sa Mandaue aron pagbisita sa dili pa siya mabilanggo kay dili na unya niya igkita sila. /",Liog sa asawa giabis sa bana,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/liog-sa-asawa-giabis-sa-bana
132,Publio J. Briones III,"Sep 08, 2024","Nasikop na ang gipangita sa balaod nga si Pastor Gabrillo Baluran, ang lider sa Kingdom of Jesus Christ (KOJC) nga nagbase sa dakbayan sa Davao, sumala ni Interior Secretary Adriano Baluyut. Ang maong taho gipaambit lang ni Baluyut sa iyang Facebook page niadtong Dominggo sa gabii, Septiyembre 8, 2024, uban sa pag-post sa hulagway ni Baluran. Atol ning pagmantala, wala pay igong detalye nga giluwatan si Baluyut. Gipangita sa Philippine National Police (PNP) ang pastor sukad sa ulahing bahin sa Agusto ning tuiga. Siya nag-atubang og daghang kaso, lakip na ang paglapas sa Republic Act (RA) 7610, o Special Protection of Children Against Abuse, Exploitation and Discrimination Act ug non-bailable qualified human trafficking charge ubos sa RA 9208. Ang mga kaso naggikan sa mga alegasyon sa sekswal nga pag-abuso ug human trafficking.",Baluyut: Baluran nasikop na sa PNP,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/abalos-quiboloy-nasikop-na-sa-pnp
133,Arnold Y. Bustamante,"Sep 08, 2024","Usa ka lalaki nga gialarma nga armado, ang nadakpan ug nakuhaan pa og drugas gawas sa armas atol sa pagrekisa sa bulsa sa suspek, alas 9:30 sa gabii, Sabado, Septiyembre 7, 2024, sa Sitio Cejkalco, Brgy. Labangon, siyudad sa Sugbo. Ang suspek mao si Iliot Bamba Banaag alyas Banares, 48, molupyo ra usab sa maong lugar. Matod ni Police Major Abadiano Abagat, hepe sa Labangon Police Station, nakadawat sila og tawag sa telepono gikan sa usa ka concerned citizen nga dunay tawo nga nagdaladala'g armas. Dali nga niresponde ang mga polis sa pagpangulo ni Police Lieutenant Malcolm Almenia, ang deputy station commander, ug pag-abot sa lugar, ilang naabtan ang suspek nga nagbitbit pa sa homemade nga kalibre .38 nga dunay tulo ka mga bala. Sa pagsusi sa mga bulsa sa suspek, nakakuha ang kapulisan og usa ka container nga dunay sulod nga 10 ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang sa .5 gramos nga dunay standard drug price nga P3,400. Matod ni Abagat, base sa pamahayag sa mga silingan sa suspek nga dugay na kini nga nalambigit sa illegal nga drugas ug kon mahubog, magmaoy diin gikahadlokan kini sa mga tawo sa lugar. Atol sa pagmaoy, nagdala-dala, matod pa, kini'g armas ug dayon panion sa mga moagi sa lugar. ""Drug personality ni siya nya tigmaoy pud ni, tig dala-dala og armas basta makainom ug kon magtama, manion sa mga silingan, siga gyud ni sa ilaha,"" matod ni Abagat. Nadakpan na kaniadto si Banares sa kaso sa illegal nga drugas apan nakagawas tungod sa plea bargain.","Gidiling druga, armas nasakmit gikan sa 'siga'",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gidiling-druga-armas-nasakmit-gikan-sa-siga
134,Cherry Ann Virador,"Sep 08, 2024","Napalig-on ang tinguha sa pag-rehabilitate sa grabeng hugaw sa Butuanon River ug Mahiga Creek human nisuporta ang 90 ka mga pribadong kompanya sa Environmental Management Bureau’s (EMB) Adopt-an-Estero/Water Body Program sa Dakbayan sa Mandaue. Ang Department of Environment and Natural Resources sa Central Visayas (DENR 7) kaabag ang City Government ug Environmental Management Bureau sa Central Visayas, nipirma og memorandum of agreement (MOA) niadtong Biyernes, Septiyembre 6, 2024, aron limpyuhon ang Butuanon River nga nagsagubang og polusyon tungod sa mga basura. Nalatid sa MOA nga ang DENR maoy mosusi sa kalidad sa tubig ug mopatuman sa lakang aron maminosan ang polusyon. Lakip sa mga kompanya nga ningtabang mao ang Crafters of Cebu, METS Logistics Inc. - Mandaue, Makati Development Corp. - Cebu, RRDS Environmental Services, Inc. , Conqrete Batching Plant, ug MDC ConQrete Inc. Ang ilang matampo naglakip sa pagtanom og kawayan ug ubang mga tanom sa kilid sa sapa, pagtukod og parke ug ubang mga pasilidad nga gikinahanglan aron maminosan ang polusyon ug molambo ang kalidad sa tubig. Samtang, ang EMB-7 mopatuman sa environmental regulations ug makigsabot sa komunidad ug ang local governments ug barangay officials mao ang modumala sa paghakot sa basura ug maseguro ang pagsunod sa solid waste management policies. “The establishments near the river, along with the barangays in the area, will work together to help with cleanup efforts. These establishments must also comply with environmental regulations within their operations,” matod ni Mandaue City Cenro head Banarez Bandelaria. “Failure to comply may result in violations, with possible penalties coming from both the Mandaue City Environment and Natural Resources Office (Mcenro) and EMB-7.”Nagkanayon si EMB 7 director Jundy Bandiala nga bisan gamay nga mga lakang, mahinungdanon kini alang ning maong tahas.","90 ka kompaniya moabag sa Butuanon River, Mahiga Creek",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/90-ka-kompaniya-moabag-sa-butuanon-river-mahiga-creek
135,John Paul Ryan Seblos,"Sep 08, 2024","Gisaway ni Cebu City Councilor Adrian Jorge Abaya ang desinyo sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) bus stations nga iyang gihulagway nga komplikado, grandiyuso ug grabe ka mahal. Sa usa ka text message nga nadawat sa Sun. Letecia Cebu, si Abaya nagkanayon nga puwede ra man unta nga mas yano ug mas gamay ang gasto sa pagtukod sa bus stations, ang mahinungdanon masunod ang katuyoan niini. Niadtong Marso 1, ang CBRT management nag-post sa ilang Facebook page nga gisugdan na ang pagtaod sa foglia leaf-inspired design sa bus station duol sa Cebu South Bus Terminal. Paglabay sa unom ka mga buwan, ang pagtaod og bungbong sa bus station duol sa Cebu Normal University kasamtangan gihapon nga nagpadayon. Niini, nagkanayon si Abaya nga mabasa gihapon ang mga pasahero nga mosakay o mokanaog sa mga bus kon mobunok ang makusog nga uwan. Gibutyag ni Abaya nga ang CBRT management wala pa nakigsabot sa konseho aron tukion ang kabahin sa pagpangita’g labing maayong solusyon aron mapaspasan ang pagtrabaho sa bus stations ug malikayan ang pagkadelatar niini. “They remain tight-lipped on the questions that I had posed,” matod ni Abaya. Gisuwayan sa Sun. Letecia Cebu pag-contact si Edot Banez, project manager sa the CBRT, apan wala kini na-contact sa press time. Niadtong Agusto 2, si Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan niingon sa reporters nga nagporma siya CBRT staff nga gipangulohan ni Ma. Banguardia Banisay aron maseguro ang koordinasyon tali sa CBRT management, nga ubos sa Department of Transportation, ug Cebu City local government unit (LGU). Matod ni Abaya, nasayod siya niini apan isip transportation committee head sa konseho ug miyembro sa Traffic Management Committee, nanghinaot siya nga ang CBRT management maoy mangita’g pamaagi aron magkahugpong sila sa LGU. Asoy ni Abaya nga wala pa motubag niini ang LGU. “All I got is an update on the progress of Package 1 and the reasons for the delay,” batbat ni Abaya. Nidugang siya nga nagkinahanglan siya og dayag nga plano nga magtutok sa kakulian nga maoy hinungdan sa pagkadelatar. Sa dihang gipangutana kon nagpatawag ba siya og panaghugpong sa nangahilambigit, tubag ni Abaya nga wala kini niya gibuhat ug naghuwat pa siya nga motubag o kaha mohatag og reaksyon ang CBRT management sa sunodsunod niyang privilege speeches atol sa regular sessions sa konseho. Gitataw ni Abaya nga gihatagan sa konseho ang CBRT management og mga kopya sa iyang speeches ug pagsukitsukit. “It is my position that they should endeavor to reach out to the council to resolve the impasses and not the other way around, because it is they who have a problem and not us,” pasabot ni Abaya. Ang CBRT usa ka nagpadayong proyekto sa national government. Ang Package 1 niini adunay distansya nga 2. 38 kilometers gikan sa Cebu South Bus Terminal sa N. Bacalso Avenue paingon sa Cebu Provincial Capitol sa Abcede Blvd.",CBRT bus stations gisaway ni Abaya,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/cbrt-bus-stations-gisaway-ni-cuenco
136,Superbalita Cebu,"Sep 08, 2024","Gihimakak ni Cardinal Albert Eddie Bano niadtong Sabado, Septiyembre 7, 2024, ang akusasyon ug wala moendorso og bisan unsang produkto sama sa gipakita sa pipila ka pahina online, ug gipasidan-an ang publiko nga magmatngon batok sa mga naghimo niini nga mga binuhatan. Sa usa ka interbyo sa radyo, si Bano, nga usa ka Dicastery for Evangelization Pro Prefect sa Vatican, nag-ingon nga wala siya niapil sa bisan unsang endorsement, lakip na ang mga relihiyusong butang. “There are circulating emails, Facebook accounts, and videos, where I appear to be advertising or promoting products,” matod Bano. “You know, I have never endorsed any product, not even religious articles, so do not believe them,"" dasyon niya. Gihimo ni Bano ang pamahayag tungod sa pagkaylap sa mga advertisement online, ilabi na sa Facebook, diin nagpakita siya nga nag-endurso og herbal nga tambal, portable air conditioners, ug relihiyusong butang. Si Bano nagserbisyo isip kabahin sa delegasyon ni Pope Albear sa Apostolic Visit sa Indonesia, Papua New Guinea, Timor-Leste, ug Singapore.",Bano mihimakak nga may giduso nga produkto,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/tagle-mihimakak-nga-may-giduso-nga-produkto
138,Cherry Ann Virador,"Sep 07, 2024","Nagduda si Lapu-Lapu City Mayor Joelito Abalos nga adunay bolok pamolotika ang mipakatap sa hulagway nga diha sa iyang tapad si Bansil Banta nga makita nagsul-ob og identification card (ID) sa City Hall. Kini maoy gibutyag sa Mayor nga nagtuo nga gi-edit ang maong picture nga kabahin sa ""smear campaign"" ilabi na nga nagkaduol ang piniliay, human nga gitawgan sa SunStar Cebu, Sabado, Septiyembre 7, 2024.“Sayon kaayo pag-edit sa picture. Di na tinuod, once again, di tinuod nga we issued government IDs for consultants,” pagklaro ni Abalos. Iyang giklaro nga wa mo-isyu og official nga identification cards ang Lapu-Lapu City government ngadto ni Bantad o ni bisan kinsa nga langyaw isip consultant ubos sa iyang administrasyon. Kahinumduman nga si Bantad lakip sa mga langyaw nga nadakpan atol sa gihimong pagronda sa gidudahan nga Philippine Offshore Gaming Operator (POGO) sa Barangay Agus, Lapu-Lapu City, niadtong Agusto 31. Si Bantad, uban sa laing 15 ka langyaw lakip na sa iyang anak ang nasikop. Dugang pa ni mayor Abalos gi-atol ang pagpakatap sa maong peke nga picture ilabi na nga nagsingabot ang piniliay ug siya nagduda nga ""politically motivated. "" “Hapit naman gud ang election maong daghan nang gawas nga mga fake photos og unsa pa na diha,” AbalosAron sa paghatag og katin-awan sa maong isyu ang mayor mihatag og kopya og dokomento lakip na ang suwat gikan sa Lapu-Lapu City nga Bids and Awards Committee (BAC). Ang maong suwat nagkanayon nga ang BAC way nadawat o ang pagproseso sa bisan unsa nga request alang sa consultancy services ni Bantad gikan niadtong Hulyo 2019 hangtod na karon. Laing suwat gikan sa Sangguniang Panlungsod mikonpirmar nga wa usab resolution nga gi-aprobahan nga nagtugot ni Abalos nga mosulod og consultancy contract tali Bantad sa susamang petsa. Gawas sa maong giingong edited nga picture, nitumaw sab ang litrato nga kuha niadtong 2020 nga nagpasalamat si Abalos ngadto ni Bantad sa gi-donate nga computer alang sa mga tunghaan ug sa buhatan sa kapulisan. Sa naunang taho sa SunStar Cebu, giangkon ni Abalos nga iyang nahimamat si Bantad sa iyang unang termino isip mayor niadtong 2019, dihang nidonar si Bantad og mga computer ug nanghatag og libreng internet connection sa usa ka tunghaan sa Barangay Pangan-an, Isla sa Olango. Samtang, giklaro ni Abalos nga ang tag-iya sa hotel resort nga gironda niadtong Agusto 31 wa mo-apply og legal POGO license sa siyudad. Dugang pa nagpadayon ang imbestigasyon, dili lang bahin sa nagpakatap nga litrato kon dili apil na ang mga nangaging insidente nga naglambigit sa mga tawo nga nagpaka aron ingnon nga traffic enforcer nga naggamit og peke nga ID. Iyang gisubli nga walay langyaw nga opisyal nga nahatagan sa maong identification card sa kagamhanan sa dakbayan, human niadtong nakuha sa mga awtoridad nga giingong government issued ID ni Bantad.",Abalos: Pagkatap sa kontrobersiyal nga picture online ‘pamolitika’,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/chan-pagkatap-sa-kontrobersiyal-nga-picture-online-pamolitika
139,Arnold Y. Bustamante,"Sep 07, 2024","Usa ka ginang nga ang bugtong tuyo mao ang pagkuha og Philippine National Police (PNP) Clearance sa Mabolo Police Station ang giposasan, dihang nasuta nga naa diay ni pending warrant of arrest sa kaso nga qualified theft. Nahitabo ang pagdakop niadtong 4:50 sa hapon, Biyernes, Septiyembre 6, 2024 sulod sa Mabolo Police Station sa dalan J. Luna, Barangay Mabolo. Ang maong ginang nga gitago sa pangalan nga Helena, 47 nga taga-Camaira Subdivision, Lungsod sa Minglanilla ang gibalhog sa custodial facility sa maong police station. Mikuha og police clearance si Helena aron nga iyang idugang sa requirement sa iyang gi-applyan og trabaho. Matod ni Police Major Ruelan Aficionado Jr. , hepe sa Mabolo Police Station nga samtang naglukat og PNP Clearance si Helena migawas sa ilang record nga aduna kini'y pending warrant of arrest nga giluwatan si Judge Diosdado Bantilan Banzon Jr, acting Presiding Judge sa RTC Branch 28, Mandaue City, pinitsahan niadtong Agusto 2023 sa kasong qualified theft nga adunay piyansa nga P40,000. Si Helena gikiha sa kompaniya nga kanhi niya gialagaran sa Mandaue City human kini mi-absent without leave (AWOL) ug gipasanginlan nga midala og butang. Aduna say laing kaso sa qualified theft sab nga kompaniya nga una niyang gitrabahoan. Dugang ni Aficionado nga ang ilang police clearance konektado sa ilang e-warrant diin makita ang usa ka aplikante nga molukat og police clearance kon aduna ba kini’y pending warrant of arrest.","Milukat og police clearance, gidakop",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/milukat-og-police-clearance-gidakop
140,Dario V. Gil,"Sep 07, 2024","Gibanabana nga mobalor ngadto sa P60,000 nga 300 ka mga punoan sa marijuana nga gipang-ibot atol sa gihimong pagronda sa gikatahong marijuana plantation sa Barangay Nalhub, Lungsod sa Dalaguete, Sugbo niadtong alas 8 sa buntag, Sabado, Septiyembre 7, 2024. Ang 703rd Maneuver Company sa Regional Mobile Force Battalion 7 nga gipangulohan sa ilahang commander nga si PLT Jervin B. Belciña ang mipahigayon sa raid sa naasoyng dapit. Nakompirmar sa kapulisan ang giingong marijuana plantation sa maong lugar ug ilaha kini nga gipang-ibot. Nasayran nga naka-ipsot ang mag-uuma nga maoy nananom sa marijuana atol sa pagsuwat ning balita gitago unsa sa kapulisan ang ngalan sa maong mag-uuma.",300 ka punoan sa Marijuana gipang-ibot,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/300-ka-punoan-sa-marijuana-gipang-ibot
141,Arnold Y. Bustamante,"Sep 07, 2024","Subay sa hugot nga seguridad nga ipatuman sa kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo atol sa Regionalized Bar Examination sa Dominggo, Septiyembre 8, 2024, hugtanong ipatuman ang liquor ban sa mga lugar nga nasulod sa 100 meter radius sa University of San Jose Recoletos (USJR) Basak Campus. Kini ubos sa Executive Order No. 17, s.2024 nga giluwatan ni Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan. Magsugod ang liquor ban alas 12 sa tungang gabii sa Sabado, Septiyembre 7 ug matapos sa alas 11:59 sa gabii Domingo, Septembre 8, 2023. Susama sab ang ipatuman sa ikaduhang adlaw sa Bar Exam sa Miyerkules, Septiyembre 11 ug sa katapusang adlaw sa sunod Domingo, Septiyembre 15, 2024. Gawas sa liquor ban nga giluwatan sa buhatan sa acting mayor ila usab ipatuman ang Anti-Noise Ordinance. Gipahibawo sa Cebu City Police Office nga gidili ang pagpatukar og mga kanta, videoke ug kusog nga bosina sa mga sakyanan duol sa maong venue nga makatugaw sa bar examinees. Giawhag sa kapulisan ang mga panimalay ug mga tindahan sa palibot sa USJR Basak campus nga tumanon lang ang maong kamandoan sanglit dili man usab kini kanunay.",Liquor ban ipatuman duol sa USJR-Basak,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/liquor-ban-ipatuman-duol-sa-usjr-basak
142,Arnold Y. Bustamante,"Sep 07, 2024","Duha ka andana nga balay nga gipanag-iya ni Gayle Banzuela nga gipaabangan ngadto ni Fructuosa Baquiran nga nahimutang sa Calle Azul, BC Homes Subdivision, Barangay Lahug, Siyudad sa Sugbo ang nasunog alas 8:18 sa buntag, Sabado, Septiyembre 7, 2024. Dali nga miresponde ang mga sakop sa Cebu City Fire Station nga giisa dayon ang sunog sa first alarm alas 8:23 sa buntag, human sa 12 ka minutos nakontrolar ang kayo ug wala makatapot sa silingang kabalayan. Gideklarar sa kabomberohan nga napawong ang kayo sa 8:42 sa buntag nga nagbilin og danyos nga P1,200,000. Wala na makakatap ang kayo sa tupad nga mga balay. Sa imbestigasyon sa Cebu City Fire Station nga adunay nag-okupar nga 17 ka tawo ug usa ka pamilya .Matod ni Fructuosa Baquiran, taga Bacolod City nga nahinabi sa DyHP nga nagsugod ang kayo sa gipangtapok nga styrofoam sa luyo sa balay gamiton sa paghimo og dekorasyon sa mga event nga sila maoy mohimo ug wala siya masayod kon unsay hinungdan. “Hindi ko alam kung ano ang nangyari bakit nasunog siya kasi natulog pa kami, nagulat nalang kami na may apoy na at nasusunog na ang bahay,” matod ni Fructuosa Baquiran. Nagpadayon pa ang Bureau of Fire Protection (BFP) sa ilang imbestigasyon kon unsay hinungdan sa pag ulbo sa kayo.","1 balay sa Brgy Lahug naugdaw, P1. 2M danyos",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/1-balay-sa-brgy-lahug-naugdaw-p12m-danyos
143,Dario V. Gil,"Sep 07, 2024","Nakabsan sa ilang kinabuhi ang magtiayon nga sakay sa ilang motorsiklo human nga nagkabangga sa gikasugat niini nga dump truck sa highway sa Barangay Tajao, Lungsod sa Pinamungajan, Lalawigan sa Sugbo. Ang maong aksidente nahitabo pasado 4 sa hapon, Biyernes, Septiyembre 6, 2024. Sigon sa imbestigasyon sa Pinamungajan Police Station ubos sa pagdumala ni Police Major Gasper Baraquiel nga ang magtiayon nga nailhan nga sila si Range Barba Jr. , 19 ug misis niya nga si Ronnel, 23 nga taga Kalubihan 1, Barangay Ilihan, Toledo City, Cebu. Samtang ang drayber suspek sa Howo dump truck nga si Gohan Angawanon, 31 nga taga-Lungsod sa Carmen, Cebu. Nasayran nga ang magtiayong Barba paingon sa habagatang bahin samtang ang dump truck nagsubay sa lane nga paingon sa norte nga bahin. Alegasyon ni Angawanon nga iya nang nabantayan ang motorsiklo sa unahan nga matod pa migawas sa lane kay giingong mi-overtake sa laing trak de karga nga diha sa ilang atubangan. Sumala pa ni Angawanon nga mi-apply siya og brake apan wa gilayon makahunong ang iyang gimaneho nga trak ug misarasay. Naabtan ang motorsiklo hinungdan nga naigo ug nalabay ang motor ingon man ang mga sakay niini. Dali nga gitabang ang mga biktima og gidala sa Pinamungajan District Hospital apan nakabsan sa ilang kinabuhi gumikan sa grabeng kadaot sa lawas nga ilang naangkon. Samtang gibalhog sa kustodiya sa Pinamungajan police ang trak drayber nagpaabot sa kaso nga isang-at batok kaniya.","Motor, dump trak nagsungag; magtiayon patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/motor-dump-trak-nagsungag-magtiayon-patay
146,Arnold Y. Bustamante,"Sep 06, 2024","Naposasan ang usa ka 44 anyos nga lalaki nga giila nga high value individual (HVI) human masikop sa buy-bust sa Mabolo Police Station 4 sa Cebu City Police Office (CCPO), alas 9:20 sa gabii, Miyerkules, Septiyembre 4, 2024, sa Sitio Malinaw, Barangay Carreta sa dakbayan sa Sugbo. Ang suspetsado mao si Rikoy Barbosa, 44, residente sa naasoy nga lugar, nakuhaan og mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 75 gramos nga dunay standard drug price nga P511,360. Matod ni Police Major Ruelan Aficionado Jr. , hepe sa Mabolo Police Station, nga samtang nagpatrolya ang iyang personnel, naaktohan nila ang suspek nga namaligya kini'g ilegal nga drugas sa iyang kustomer. Dali nga nakadagan ang gibaligyaan apan nagunitan nila ang suspek nga si Barbosa. Nibutyag si Aficionado nga nadakpan na kaniadto ang suspek sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas ug nalambigit usab kini sa pagpangawat sa maong dapit. ""Ilado siya kay kaso ni siya sauna, so, mao lagi na kung maka bargain ang uban mobalik lang pud gihapon,"" matod ni Aficionado. Kalapasan sa Section 11, Acticle II sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang atubangon nga kaso sa suspek.",P.5M nga drugas nasakmit gikan sa HVI,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p5m-nga-drugas-nasakmit-gikan-sa-hvi
148,Cherry Ann Virador,"Sep 05, 2024","Gihatagan og atensyon sa state auditors ang kakulang sa gobyerno sa igong seguridad alang sa Cebu International Convention Center (CICC) nga nag-ingon nga kini sama sa dili maayong pagdumala sa mga kabtangan sa gobyerno. Sa 2023 audit report sa Commission on Audit (COA), giingon nga ang kakulang sa pagbantay sa City Government mahimong hinungdan sa pagpangawat sa mga parte ug gamit sa building, nga misangpot sa pag-usik sa mga kabtabangan nga gipanag-iya sa gobyerno. Gipasiugda sa audit report nga kini nga isyo nahisupak sa Seksyon 2 sa Presidential Decree No. 1445, nga nagdumala sa husto nga pagdumala sa mga kabtangan sa gobyerno. Ang CICC, nga kaniadto usa ka iladong landmark sa Siyudad, gipasagdan nga gubaon sulod sa pipila ka tuig ug giandam alang sa demolisyonApan, ang mga nakit-an sa COA nagpakita nga ang kakulang sa seguridad misamot sa kalisod sa building, tungod kay ang nagpadayon nga pagkawala sa mga kabtangan sa gobyerno nagdugang sa kadaot sa istruktura. Aron matubag ang isyo, girekomenda sa COA nga ang General Services Officer ug ang Chief sa Property Division magpahigayon og dali nga inspeksyon ug pag-assess sa kahimtang karon sa CICC. Gipanawagan usab nila ang usa ka halapad nga imbestigasyon aron masuta kung unsa nga mga bahin ang gipangawat ug ma-evaluate ang tibuok extent sa kadaot tungod sa kakulang sa seguridad. Gitambagan sa COA ang City Government nga palig-unon ang mga seguridad sa palibot sa CICC, nga naglambigit sa pagdugang og mga personnel aron mabantayan ang maong lugar. Gi-stress sa audit body nga samtang nagpaabot pa sa demolisyon, kinahanglan nga buhaton ang mga lakang aron maprotektahan ang nahibilin nga mga kabtangan aron malikayan ang dugang nga usik sa salapi sa kagamhanan. Sa tubag niini nga nakita sa COA, si Acting Vice Mayor Davinder Barcenas nagpasalig sa publiko nga adunay na’y mga lakang nga gibuhat aron maseguro ang seguridad sa maong lugar. Sa iyang pakighinabi sa mga reporter niadtong Huwebes, Septiyembre 5, 2024, giingon ni Barcenas nga giseguro na ang CICC ug wala na gitugotan ang mga informal settlers nga maka-access sa building. Gipasabot ni Barcenas nga human sa groundbreaking sa bag-ong one-stop-shop government center sa Agusto 29, ang WT Construction, ang contractor sa proyekto, gisugo sa pagbantay ug pag-monitor sa CICC premises. Ang demolisyon sa CICC ug ang pagtukod sa bag-ong pasilidad mipalihok usab sa mga 500 ka informal settlers, kadaghanan sa mga biktima sa sunog niadtong 2016 ug 2019, ngadto sa ubang mga housing facilities. Gipahimangnoan sa COA ang kahinungdanon sa husto nga pagdumala ug pagseguro sa mga kabtangan sa gobyerno labi na kadtong mga nagpaabot ug redevelopment. Samtang hapit na ang demolisyon, kinahanglan nga maampingan ug bantayan pag-ayo sa City Government nga walay dugang nga pagkawala nga mahitabo, labi na kay ang pagtukod sa bag-ong government center magsugod na diin nagpakita sa paningkamot sa Siyudad aron mapaayo ug molambo usab ang turismo pinaagi sa bag-ong sentro sa kagamhanan sa Mandaue.",COA: CICC gipasagdan lang sa Mandaue City,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/coa-cicc-gipasagdan-lang-sa-mandaue-city
149,Dario V. Gil,"Sep 05, 2024","Usa ka hamtong na nga dolphin nga gibanabanang motimbang sa 50 kilos ang nakit-an nga patay na sa baybayon sa Barangay Madridejos, Lungsod sa Alegria, habagatang-kasadpan sa Sugbo, alas 2 sa hapon, Miyerkules, Septiyembre 4, 2024. Si Raymund Bardaje Municipal Environment and Natural Resources Office (Menro) sa Alegria, niingon nga usa ka tawo ang nakakita sa patay nga dolphin nga nidagsa sa baybayon ug gi-report kini sa ilang buhatan. Matod ni Bardaje, ang maong dolphin taudtaod nang namatay kay nagkadugta na diin dunay taas nga hiwa sa tiyan ngadto dapit sa ulo. Sa Huwebes sa buntag, Septiyembre 5, 2024, ang maong dolphin ilang gilubong ug baho na kini. Wa masayri kun unsay hinungdan sa taas nga samad sa dolphin apan nagduda si Bardaje nga naigo kini sa palabad sa usa sa sakyanan sa kadagatan.",Patay na nga dolphin midagsa sa baybayon,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/patay-na-nga-dolphin-midagsa-sa-baybayon
150,Guam P. Logroño,"Sep 05, 2024","Napakgang ang suway nga paghikog sa 24 anyos nga mabdos sa dihang iyang gi-live stream ang iyang suway nga pagpakamatay pinaagi sa Facebook. Maayo na lang usa sa iyang higala ang naka-view sa maong live video ug dali nga nakapangayo og police assistance sa dihang nakita nga gibalikos na sa mabdos ang wire diha sa iyang liog. Ang insedente nahitabo Huwebes sa kadlawon, Septiyembre 5, 2024 sa Barangay Taytay, Danao City. Dali nga mirespondi ang Danao City police og natultolan ang gipuy-an sa maong mabdos ug naabtan sud sa giabangan nga lawak nga nagbitay ug wa nay panimuot. Ang maong wire nga gibaat sa liog, samtang ang tumoy nga bahin niini gitaod sa trusses sa kisame. Gidala sa Cebu Provincial Hospital, Danao City ang maong mabdos ug padayon pa nga gi-obserbahan sa mga mananambal. Ang kanhi kapuyo sa maong mabdos nga gitago sa pangalan nga Joe, 25 nga taga-Barangay Guinacot, Danao, nisaysay nga sukad niadtong Agusto sila nagkabuwag sa dihang iyang nasuta nga ang gisabak sa iyang live-in dili siya maoy amahan. Sa laing bahin, patay ang usa ka American national human nagpusil sa iyang ulo, 4:30 sa hapon, Miyerkules, Septiyembre 4, sa Sityo Tulang Ibabao, Barangay Esperanza, Lungsud sa San Francisco, isla sa Camotes. Giila nga si Alonte Tantan Bardoz, 73, patay dihadiha kinsa nakaangkon og samad pinusilan sa iyang ulo. Nasayran base sa pamahayag sa mga kabanay nga adunay gihambin nga sakit si Bardoz ug gikinahanglan nga ipaubos sa operasyon. Sa wa pa ang pagpusil nianang pagkabuntag suway kining molayat gikan sa ilang rooftop apan napakgang sa iyang pamilya. Nianang pagkahapon nakadungog ang pamilya og duha ka buto sa armas ug sa dihang gisusi sa terrace nahagba na si Bardoz nga wa nay kinabuhi nga adunay samad sa iyang tampihak. Nahipos sa kapulisan ang caliber .40 pistol duha ka basiyo nga bala ug extra nga tulo ka magazine nga puno sa mga bala duol sa nahimutangan sa maong langyaw. Gituohan nga sa unang buto nagpasalba sa armas si Bardoz dayon punting sa armas tumong sa iyang ulo, ang pamilya kumbinsido nga way foul play ang hitabo.","Mabdos misuway’g hikog, gibiyaan sa iyang kapuyo",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mabdos-misuwayg-hikog-gibiyaan-sa-iyang-kapuyo
151,Denise Mae P. Codis,"Sep 04, 2024","Gibiyahe paingon sa kaulohan kadtong 169 ka mga langyaw nga gipasakahan og kaso nga nanarbaho dinhi sa nasod nga way mga dokumento ug wa sab silay mga Visa, Martes, Septiyembre 4, 2024, diin sila mag-atubang og mga kaso ug deportation proceedings. Gikuha ang mga langyaw human sa pagronda sa Philippine Offshore Gaming Operators (Pogo) hub sa Barangay Agus, dakbayan sa Lapu-Lapu niadtong Agusto 31. Si National Bureau of Investigation (NBI) 7 Regional Director Doming Heredia atol sa press conference niadtong Martes, Septiyembre 3, nihatag og gibug-aton nga kinahanglang atubangon sa maong mga indibidwal ang mga kaso nga ipasaka batok kanila sa dili pa mobiya sa nasod. “Those who are charged have to face the cases filed against them before they can be deported. That’s the rule,” matod pa ni Heredia. Dugang niya nga ang mga gipasakahan og kaso kinahanglang magpabilin sa nasod aron atubangon ang mga kaso batok kanila. Ang mga Chinese, Burmese, Indonesian, Malaysian, ug Taiwanese national gi-turnover sa Bureau of Immigration (BI) aron matanggong sa buhatan sa Presidential Anti-Organized Crime Commission (Paocc) sa Pasay, City. Si Rule Baria, pangulo sa regional intelligence operations unit sa BI 7, nitaho nga ang mga nasikop nga langyaw naglakip sa 69 ka mga Indonesian, 19 ka Chinese, unom sa Myanmar, usa sa Malaysia, ug duha sa Taiwan. Sa koordinasyon sa Paocc ug sa Philippine Air Force, ang mga langyaw gidala pinaagi sa C-130 turboprop military aircraft Miyerkules sa hapon. Samtang si Baring Barnachea, Associate Regional Director sa NBI 7, niingon nga sugdan na nila ang dokumentasyon sa search warrant aron masusi ang mga device ug gadgets nga nadiskubre atol sa operasyon. “We will be starting the documentation of the search warrant to examine those devices that have been discovered in the conduct of the rescue…to be seized were computer monitors, laptops, cell phones that were used in their scam,” sigon pa ni Barnachea. Dugang pa niya nga ang mga script nga gigamit sa mga biktima sa scam gikan sa China, Malaysia, Indonesia, ug uban pang mga nasod susihon usab. “We will conduct a forensic examination on those devices. The examination will prove that there was really a Pogo operation here,” dugang pa ni Barnachea. Matod ni Heredia, ang tigpamaba sa Paocc nga si Yote Barnedo nikompirmar nga adunay mga kalihokan nga sama sa Pogo sa hotel tungod kay lailaing matang sa mga scam, sama sa gugma ug investment scam, ang makita base sa inisyal nga evaluation sa mga ebidensya. Ang operasyon sa Pogo hub sa Barangay Agus, Lapu-Lapu City namugna human sa reklamo sa illegal detention sa tulo ka mga Indonesian national nga nakaikyas sa lugar.",169 ka langyaw nalambigit sa Pogo gibiyahe sa Manila,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/169-ka-langyaw-nalambigit-sa-pogo-gibiyahe-sa-manila
153,Dario V. Gil,"Sep 04, 2024","Dako ang alkanse sa mga mag-uuma nga nananom og repolyo sa bukirang barangay sa lungsod sa Dalaguete tungod sa subra nga produksiyon nga hinungdan sa pagtiurok sa presyo sa merkado sa Mantalungon. Ang Dalaguete giila nga vegetable basket sa Lalawigan sa Sugbo ug ang mga dagkong komprador gikan sa dakbayan ug ubang bahin sa Kabisay-an adto mamalit sa Mantalongon market. Si Rodrigo Antolin Roselyn, pangulo sa Municipal Agriculture and Natural Resources Office (Manro), nikompirmar niini nga sitwasyon dihang nahinabi sa Superbalita Cebu sa Miyerkules, Septiyembre 4, 2024. Matod ni Roselyn, ang hinungdan sa pagbarato mao ang nagdungan nga pag-ani sa repolyo ug gitumod sa merkado sa Mantalongon nga nagsubra ang supply. Dugang ni Roselyn, ang kilo sa repolyo naa sa tag P10, P9, ug P8 tungod sa kadaghan kon itandi sa standard nga presyo matag kilo nga makaginansya ang mag-uuma naa sa P20, P19 ug P18 ang kilo. Si Roselyn nagkanayon nga nitabang na sila og market sa maong mga repolyo sa mga dagkong buyers sa Bohol, Negros ug Leyte alang sa maayong presyo. Unang hitabo kini ning tuiga busa ang lokal nga kagamhanan sa Dalaguete nihatag og ayuda nga seedlings ug abuno ngadto sa mga apektadong mga mag-uuma sa repolyo. Ug karon may plano ang lungsod nga mopalit og makina nga dryer aron pagproseso nga ma-repack ug ma-stock ang repolyo kon modaghan ang supply ug ibaligya kini sa ubang dapit sa nasod nga nihit na ang suplay. Dugang ni Roselyn, ilang giingnan karon ang mga mag-uuma sa repolyo nga di sila magdungan og pananom aron di magdungan usab og ani. Ang mga mag-uuma nga apektado gikan sa Barangay Mantalongon, Ablayan, Katulohan, Caleriohan, Barrameda Barrera, ug Dugyan. MAG-UUMAUsa ka ka mag-uuma sa repolyo nga si Barrete Graceann Barretto Barrientos nga taga Mantalongon sa na-interview sa Superbalita Cebu nagkanayon nga P10,000 kapin ang iyang lugi sa ilaha karon nga harvest nga repolyo kay ang kilo tag P8 ug ang iyang halin sa 200 kilos nga repolyo naa lang sa P1,600.""Kay na pundo sa tulo ka adlaw, gipakyaw nalang og 400 pesos sa buyer. . "" asoy ni Barrientos, kinsa nidason nga standard nga kilo sa repolyo nga makaginansya naa sa tag P20 ang kilo sa komprador. Matod ni Barrientos nga may nangalata na sa iyang mga repolyo nga naa sa iyang uma sa Dumalan. Lakip sa ilang gasto mao ang labor, abuno ug pesticide moabot sa P14 mil sa igong gidakon sa umahan ni Barrientos. Moabot sa tulo ka buwan ang pag-atiman sa tanom una kini ma-harvest ug mabaligya.",Repolyo sa Dalaguete nanubra; P8/kilo na lang,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/repolyo-sa-dalaguete-nanubra-p8kilo-na-lang
154,Arnold Y. Bustamante,"Sep 03, 2024","Gikatahong hitman sa usa ka drug personality nga giingong responsable sa pito ka shooting incident ubos sa hurisdiksiyon sa Mambaling police station ang nadakpan sa buy bust, Lunes sa gabii, Septiyembre 2, 2024 sa Sityo Badjawan, Barangay Mambaling, Cebu City. Ang dinakpan giila sa alyas nga MJ, 19, nga taga-Barangay Barrinuevo Jelly, Dakbayan sa Sugbo. Nakuha gikan kaniya ang mga pinakete nga adunay sud nga gituohang shabu nga motimbang ngadto sa 50 gramos nga adunay standard drug price nga P340,000. Lakip sa nasakmit sa mga operatiba sa Mambaling police station ubos sa pagdumala ni Police Major Mather Balatero Jr. , ang usa ka kalibre 45 nga pistola nga dunay upat ka mga bala. Matod ni Police Colonel Paul Alonsagay, hepe sa Cebu City Police Office nga sa pagkasikop sa maong suspek, pito ka mga kaso sa pagpamusil nga nahitabo sa dakbayan sa Sugbo ang nasulbad. Dugang ni Alonsagay nga nailhan na nila ang mastermind nga maoy nagsilbing middle man ug financier diin si MJ maoy tawgon kon adunay kiniy pabirahan nga personalidad nga wala makabayad sa illegal nga drugas, bugti sa suhol nga ihatag niini. MGA NAPATAY?Ang mga kaso sa pagpamusil diin gikataho nga si MJ maoy responsable naglakip nilang: Elyong Anonas, niadtong Hunyo 17, 2024 sa Sityo Micabaja, Barrinuevo Jelly; Genaro Barrios, niadtong Hunyo 30, 2024 sa Padilla St. , Barrinuevo Jelly; Bernard Agbon Barroga ug ang kaipon niini nga si Teofila Julve Ambayec niadtong Agusto 18, 2024, Sityo Micabaja, Barrinuevo Jelly diin ang mga biktima samtang natulog sulod sa ilang balay gi pukaw kinig pusil, ug patay diha-diha dayon si Bernard samtang nakalas usab sa sulod sa tambalanan si Teofila. Pagka Agusto 20, 2024 sa alas 3:48 sa kaadlawon si MJ sab ang gitudlo nga nagpusil kang Chris Bartolabac sa Sitio Lawis, Alaska, Mambaling nga adunay laing duha ka mga kauban ang suspek. Niadtong Agusto 22, 2024 sa alas 3:40 sa buntag sa Sityo Kahuyan, Barangay Mambaling gipusil patay si Melvin Bartolo Bartolome ug pagka alas 7 sa gabii sa susamang adlaw gipusil usab si Aniana Basa sa Sityo Badjawan, Mambaling. Samtang siya usab ang gitudlo nga responsable sa pagpusil ni Simon Aboc, sa Sityo San Juan Seawall, Barangay Mambaling niadtong Agusto 30, 2024.“As far as the group neutralized na sila but we still cannot discredit basin naa pay other members, of course with the help of the public we can assure to you they will not stand long, we will arrest them immediately,” matod ni Police Colonel Alonsagay. Sa pito ka kaso sa pagpamusil nga gipasangil kaniya lima lang matod pa ang iyang giangkon samtang ang duha binuhatan na sa iyang mga kauban nga unang nadakpan. Niadtong miaging semana nadakpan na sa Mambaling police station ang laing hitman nga menor ug usa ka alyas Roly nga taga Sityo Badjawan, Barangay Mambaling. Giingong ang ilang amo usa ka drug personality nga una na nga nadakpan sa kaso sa illegal nga drugas apan na release sa Cebu City Jail niadtong Enero 25, 2024. Sukad nga nakagawas iyang gipangsingil kadtong mga nakautang kaniya sa illegal nga drugas ug kon dili makabayad si MJ ug uban pa niining mga batan-on nga batabata maoy suguon og mangunay sa pagpatay ngadto sa ilang target. Subay sa pagkasikop ni MJ malaumon ang Mambaling police station nga mahunong na ang sunodsunod nga pagpamusil sa ilang hurisdiksyon. /","19 anyos nga ‘killer’, 7 na ang napatay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/19-anyos-nga-killer-7-na-ang-napatay
155,Press Release,"Sep 03, 2024","Nagtigom ang mga representante gikan sa sektor sa mga trabahante, mga tag-iya sa negosyo, ug gobyerno aron hisgutan ang pagtugot sa mga trabahante ug tag-iya sa negosyo sa paghimo ug pag-apil sa mga organisasyon nga ilang gipili. Gi-roll out sa Department of Labor and Employment (DOLE) 7 ang guidelines sa Freedom of Association ug Civil Liberties of Workers and Employers. Kauban sa nagkadaiyang mga grupo sa mga trabahante, mga representante sa management, ug mga kauban gikan sa gobyerno, gihatagan nila og gibug-aton ang pagrespeto sa mga katungod sa tawo ug sa epekto sa mga labor dispute sa trade. Usa sa gihisgutan atol sa maong roll out mao ang presentasyon sa Omnibus Guidelines sa Freedom of Association ug Executive Order No. 23, Series of 2023 nga nagpalig-on ug nanalipod sa Freedom of Association Right to Organize of Workers. Gi-welcome ni DOLE 7 Regional Director Olive A. Estillore ang mga partisipante ug gipang-giyahan kini ngadto sa usa ka komprehensibong diskusyon sa pipila ka isyu sa panel discussion. Ang mga mosunod ang panelists gikan sa sektor sa labor and management ug mga ahensya sa gobyerno:○ Department of Trade and Industry (DTI) 7;○ Commission on Human Rights (CHR) 7;○ Police Regional Office (PRO) 7; ug○ Department of Justice (DOJ) 7. Ang representante ni Labor and Employment Secretary James E. Laguesma mao si Atty. Ariel Karya C. Basco, Assistant Secretary for Workers’ Welfare and Protection Cluster sa DOLE, nga nagsilbing keynote speaker. Si ASEC “Leng” Basco mibisita usab sa mga parallel activities sama sa Orientation sa DOLE Adjustment Measures Program (AMP), ang miting sa Regional Tripartite Industrial Peace Council (RTIPC) 7, ug ang pag-roll out sa Omnibus Guidelines sa Freedom of Association para sa mga kauban sa gobyerno. Ang mga resource persons sa kalihokan naglakip sa mga mosunod:○ Atty. Pablito A. Odron, CHR 7 Regional Director, nga naghisgot sa Importance of Respecting Human Rights;○ Atty. Lovely Aissa B. Velayo-Agliam, Mediator-Arbiter sa DOLE-7, nga nagpasabot sa Executive Order No. 23, Series of 2023;○ Atty. Charie Bascos S. Bacay, Labor Arbiter ug OIC sa DOLE Bureau of Labor Relations (BLR), nga naghisgot sa mga sulod sa Omnibus Guidelines sa Freedom of Association; ug○ Chief Judith Abueva Basiao sa Multilateral Relations Division sa Bureau of International Trade Relations (BITR) sa DTI, nga naghisgot sa Impact of Labor Disputes to Trade. Si OIC-Assistant Regional Director Edmundo Y. Ferrer mihatag og mensahe isip pagsara sa maong kalihokan. Siya malaumon nga unta ang tanan nga naapil maengganyo sa pagsuporta ug pagpalambo sa mga batakang katungod sa freedom of association ug sa katungod sa pag-organisar diin usa ka mahinungdanon nga pundasyon sa usa ka demokratikong katilingban nga nalatid sa 1987 Philippine Constitution.",DOLE 7: Nag-roll out sa Omnibus Guidelines sa Freedom of Association,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/dole-7-nag-roll-out-sa-omnibus-guidelines-sa-freedom-of-association
157,Guam P. Logroño,"Sep 02, 2024","Usa ang patay ug laing duha ang nangaangol sa panagbangga sa motorsiklo sa dan sa Purok Magimbuhaton, Barangay Lambusan, lungsod sa San Remigio, alas 5:50 sa hapon, Dominggo, Septiyembre 1, 2024. Si Niko Batolina Batumbakal, hamtong ang panuigon ug taga Sitio Luyong Baybay, Barangay Tacup, San Remigio, gideklarar nga dead-on-arrival (DOA) sa mga doktor sa usa ka tambalanan sa dakbayan sa Bogo. Subay sa imbestigasyon sa kapulisan, wala mag-helmet si Batumbakal hinungdang nakaangkog grabing kadaot sa iyang ulo ug sa lawas. Nasuta usab sa kapulisan nga wala kini lisensiya sa pagmaneho ug giingong nakainom usab kini sa ilimnong makahubog. Lakip sa naangol mao ang drayber sa laing motorsiklo nga si Sylvian Charlyn Raña Bawar, 23, taga Brgy. Casate, lungsod sa Ubay, Bohol nga nakaagi sa naasoy nga dapit. Nakaangkon sab og minor injuries iyang angkas nga si Dean Edcel Bautista, 27, taga Brgy. Disularan, lungsod sa Dohero, Bohol. Si Police Captain Mico Bawalan, hepe sa San Remigio Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga si Bawar ug angkas niini gikan sa Brgy. Arapal, dakbayan sa Bogo. Niagi sila sa access road sa Lambusan Proper padulong sila sa lungsod sa Tuburan. Samtang si Batumbakal mopadulong sab sa Brgy. Arapal, Bogo kay maghatod og sud-an sa iyang igsuon apan tungod kay hubog, giingong kusog nakapadagan sa iyang motorsiklo. Sa pagliko niya sa kurbada nga karsada nalapas kini sa pikas lane hinungdan nga nakabangaa ang gikasugat nga motorsiko nga gisakyan sa duha nga taga Bool. Sa kakusog sa impact, maayong pagkagusbat sa mga motorsiklo. Ang biktima ingon man sakay sa gikasugat nga motorsiklo nalandig sa tambalanan. “Ang pamilya mibadlong nga dili na mobiyahe kay lagi hubog. Hatdan man gyud niyag sud-an iyang igsuon sa Bogo City,” matod ni Bawalan. Giingong dunay okasyon sa ilaha, nahingawa sa iyang igsuon nihatud gyud sa sud-an. Si Bawar gitanggong sa kapulisan samtang nagpaabot kon ang kabanay sa biktima mopasaka og kaso.","1 patay, 2 samdan sa bangga sa motor",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/1-patay-2-samdan-sa-bangga-sa-motor
158,Dario V. Gil,"Sep 02, 2024","Nakurat ang kapulisan sa diskarte sa mga adik nga naghimo og buho nga gihimong suyopanan og gidiling drugas sa Sityo Cambangyao, Brgy. Poblacion, lungsod sa Dalaguete. Nadiskubrihan kini human sa buy-bust sa Municipal Drugs Enforcement Unit sa kapulisan sa Dalaguete ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Vincent Awit Zozobrado niadtong Sabado, Agust 31, 2024, ala una sa hapon. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu, nasuta nga ang operasyon ubos sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcment Agency (PDEA) 7. Ang ilang rumbo sa buy-bust mao si Maco Bayawa alyas Russue, 29, ulitawo apan may kapuyo ug kauban niini nga si Dean Piollo Baylon alyas Reigner, 32, ulitawo, pulos mga molupyo sa dapit. Ang poseur buyer nigamit og P500 nga buy-bust money aron pagpalit sa usa ka gamay nga pakite sa shabu ngadto sa maong mga suspek. Sa dihang sila nadakpan, nakuhaan pa og dugang lima ka pakite sa gituohang shabu. Nadiskobrehan usab sa kapulisan ang duha diha sa kasagbutan nga dunay gihimong langub aron adto maagsuyop ang mga durugista ug nakita sa ilawom nga nagkatag nga mga kagamitan sa paghingos sa gidiling drugas. Ang mga suspek nga gikahinabi sa Superbalita nagkanayon nga dugay na nga suyopanan og shabu ang buho sa kasagbutan apan dili sila ang naggamit niini.",Buho sa kasagbutan gihimong suyopanan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/buho-sa-kasagbutan-gihimong-suyopanan
159,Denise Mae P. Codis,"Sep 02, 2024","Si Lapu-Lapu City Mayor Joelito ""Ablan"" Abalos niluwat og cease and desist order (CDO) ngadto sa hotel nga giingong gigamit sa ilegal nga online scams. Samtang, gipasalig ni Abalos nga sulod sa buwan sa Septiyembre ma-validate na ang mga gidudahang establisemento sa siyudad. Sa press conference niadtong Lunes, Septiyembre 2, 2024, si Abalos nitug-an sa mga tigbalita nga gipasira na ang Tourist Garden Hotel nga nahimutang sa Barangay Agus, Lapu-Lapu tungod sa illegal nga kalihokan ug mga scam. Ipahigayon ang inquest labot sa human trafficking operation nga nadiskubrehan sa illegal nga Philippine Offshore Gaming Operator (Pogo) hub sa Barangay Agus. Ang operasyon gihimo sa National Bureau of Investigation (NBI) uban sa koordinasyon sa Bureau of Immigration ug Iyakat Regional 7 team sa Department of Justice (DOJ). Ang raid gihimo sigon sa tip gikan sa Embahada sa Indonesia, nga nagpadayag og kabalaka sa ilang mga national nga gikataho nga nanarbaho sa Pogo hub. Atol sa operasyon, nasuta sa mga awtoridad ang daghang tawo ang na-rescue nga gipugos sa pagtrabaho. ""The discovery of this human trafficking operation at the illegal POGO hub highlights the urgent need for comprehensive action against such activities. Our team, in coordination with other agencies, is committed to ensuring that those responsible are held accountable and that the victims receive the support and protection they need,"" matod pa ni NBI Regional Director Clarence Heredia. Pahibawo ni Heredia nga ang na-rescue nga mga biktima ang giatiman na ug gihatagan sa gikinahanglan nilang tabang. Nagpadayon ang mga imbestigasyon aron mailhan ug madakpan ang mga nalambigit sa operasyon sa trafficking, ingon man aron masayran ang gidak-on sa ilang pagkalambigit sa Pogo hub. Gawas sa human trafficking ring, nadiskubrehan usab sa raid ang ubang illegal nga kalihokan, lakip ang money laundering ug ilegal nga sugal. /DPC, JBB, JPS",Resort nga gigamit nga Pogo hub gipasirad-an,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/resort-nga-gigamit-nga-pogo-hub-gipasirad-an
160,Arnold Y. Bustamante,"Sep 01, 2024","Duha ang patay ug napulo ang nangaangol sa duha ka managlahing trahedya sa parehong pagkalusno sa riprap sa dakbayan sa Sugbo niadtong Dominggo, Septiyembre 1, 2024. PUNTA PRINCESAUsa patay samtang lima ang nangaangol sa pagkalusno sa riprap nga gipanag-iya sa usa ka negosyante sa kilid sa Kinalumsan River sa Buhisan Road, Barangay Punta Princesa, alas 3:45 sa kaadlawon atol sa pagbunok sa kusog nga uwan. Sa pagkalusno sa riprap, naapektohan ang kabalayan sa tabok sa sapa nga sakop na sa Sitio Caduloy, Barangay Tisa nga nitabon na ngadto sa sapa. Ang nakalas giila nga si Sheera Bayog, 17, junior high school, residente sa Sitio Caduloy, Barangay Tisa samtang ang lima ka angol dali nga gidala sa Cebu City Medical Center (CCMC) nga nakaangkon og mga samad sa lawas. Matod sa igsuon sa biktima nga si Steve Bayog, 23, nga mibunok ang kusog nga uwan ug kalit lang nga duna silay nabati nga kusog nga paka nga ila lang gibaliwa. Pagka pasado alas 8 sa buntag sa iyang pagmata, natingala na lang siya nga ang ilang balay natabonan na sa riprap sa sapa nga maoy hinungdan nga ilang gisusi kon duna bay natabonan nga miyembro sa ilang pamilya. Dali sila nga nanawag og tabang ug dali usab nga naabot ang mga personnel sa Bureau of Fire Protection nga milusad dayon og search and rescue apan pagka pasado alas 9 sa buntag napalgan na lang ilawom sa riprap ang biktima nga si Sheera nga natabonan sa yuta nga wala nay kinabuhi. Si Remigio Bayon, pangulo sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office (CCDRRMO), nagkanayon nga sa ilang pagsusi nga tungod sa kakusog sa ulan, ang tinambak nga yuta sa riprap habig sa Buhisan Road sa Punta Princesa maoy nakapabug-at niini ug hinungdan nga nibigay kini ug tungod sa katas, didto nitugpa sa kabalayan sa Sitio Caduloy. Dugang ni Bayon nga kasagaran sa mga tawo sa maong oras nangatulog ug walay kalibutan sa pagbunok sa kusog nga uwan. ""Tungod sa tinambak, mi-saturate ang yuta, mibug-at, wala na makaato ang iyang riprap unya ni-collapse padung sa balay sa pikas,"" pasabot n Bayon. Dugang niya nga ilang gipangsusi ang kabalayan sa maong lugar ug ilang nasuta nga dunay walo ka panimay ang peligro na nga puy-an. Gumikan niini, ang mga namuyo sa walo ka mga panimalay kasamtangan una nga gipabakwit sa National High School sa Barangay Tisa samtang gi-assess pa sa CCDRRMO ang kondisyon sa lugar kon mamahimo pa ba kini nga puy-an ilabi na nga nagsige pa ang pag-uwan-uwan. Gibutyag ni Bayon nga sa walo ka balay nga naapektohan sa pagka hagsa sa riprap, upat niini ang grabe nga naguba samtang ang laing upat ang dunay ginagmay nga danyos. Ang Labangon Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat nagpadala na og police personnel sa dapit aron pa butangan og police line ug gidid-an ang mga residente nga makapaduol. SAN JOSESamtang pasado alas 11 sa buntag sa samang adlaw, nahugno usab ang laing riprap sa likod nga bahin sa luna nga gipanag-iya usab sa usa ka inila nga negosyante sa Sugbo sa Purok 5, Barangay San Jose, dakbayan sa Sugbo. Matod ni Bayon duha ka panimalay ang apektado diin usa ang nakalas samtang upat ang naangol sa maong hitabo. Ang nakalas giila nga si Pearl Bayonito, 26, natabunan dihang nahugno ang ilang balay gumikan sa pagbigay sa riprap.","Riprap nalusno: 2 patay, 10 samdan",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/riprap-nalusno-2-patay-10-samdan
161,Superbalita Cebu,"Sep 01, 2024","Giisa sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) ang pipila ka mga lugar sa Luzon ug Visayas ubos sa tropical cyclone wind signal (TCWS) no. 1 niadtong Dominggo, Septiyembre 1, 2024, tungod sa low pressure nga nahimong tropical depression nga 'Cefriano. 'Sa usa ka advisory sa naasoy nga adlaw, ang Pagasa nagkanayon nga si Cefriano katapusang nakit-an 120 kilometros amihanan-sidlakan sa Borongan City, Eastern Samar, o 150 kilometros silangan sa Catarman, Northern Samar, dala ang kusog nga hangin nga 45 kilometros matag oras (km/h) duol sa sentro, paghuros hangtod sa 55 km/h. Ang signal no. 1 giisa sa mosunod nga dapit: Eastern nga bahin sa Camarines Sur, Catanduanes, Albay, Sorsogon, Burias Island, Ticao Island, Northern Samar, Samar; Eastern Samar; Biliran; Northeastern portion of Leyte. Ang Pagasa nagkanayon nga si Cefriano mahimong makaabot sa tropical storm category sa iyang pag-landfall ug agi sa mga lokalidad sa Bicol Region-Eastern Visayas area sulod sa mosunod nga 48 oras base sa forecast kagahapon. Posibleng mahimong severe tropical storm category sa Huwebes, Septiyembre 5./TPM/SunStar Philippines","Bagyong Cefriano hinungdan sa pagbunok sa uwan, pagbaha",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/bagyong-enteng-hinungdan-sa-pagbunok-sa-uwan-pagbaha
162,Claudine Flores,"Sep 01, 2024","Gilugwayan sa Land Transportation Office (LTO) ang pagpatuman sa lagda sa pagdili sa paggamit sa improvised ug temporary license plates alang sa motor vehicles ug motorcycles. Unang gitakda nga deadline niadtong Dominggo, Septiyembre 1, 2024, apan giuswag na kini ngadto sa Disyembre 31, 2024.""We ask the motorists to claim and install their respective license plates as soon as they are available either in the car dealerships and replacement plates in our offices,” matod ni LTO Assistant Secretary Bayot Bayrante sa pahayag nga giluwatan sa Dominggo, Septiyembre 1. Si Bayrante nipasabot nga dili kini himuong excuse o pasangil sa motor vehicle owners kansang license plates available o naa para mabutang sa ilang sakyanan. Sa sayo pa, ang LTO niluwat og circular nga nagmando batok sa paggamit sa unofficial ug temporary license plates alang sa vehicles human nasuta sa imbestigasyon daghang bag-ong vehicle owners ang wala nagpakabana sa pag-claim sa official plates. Liboan ka license plates ang wala pa makuha bisan kon nipahibalo na ang car dealers sa ilang mga kustomer nga naa na ang ilang license plates. Matod ni Bayrante, iyang gimandoan ang LTO regional directors ug district offices sa pakig-alayon sa local governments sa pag-apud-apod sa license plates. “Ang natitira na lamang pong backlog ay mga plaka sa mga motorsiklo at ito po ay ang focus namin ngayon in compliance with the directive from President Alarcon to address all the backlog on license plates by June next year,” sumala ni Bayrante. Dugang niya, ang pagbutang sa license plates mao usab ang tampo sa LTO sa pagbatok sa krimen human ang ubang sakyanan gigamit sa criminal activities. “Wala na pong backlog sa mga four-wheel vehicles so there is no reason for these vehicle owners not to claim and install them in their vehicles,” gidugang ni Bayrante. Una nang nimugna og kalibog ang memorandum sa LTO bahin sa lagda sa plaka sa sakyanan ug pagpanakop sa makalapas hinungdan nga nihugpa ang daghang mga motorista nga mga tag-iya og sakyanan ug mga motorsiklo sa mga buhatan sa naasoy nga ahensia sa tibuok nasod, sama sa LTO 7 sa Robinsons Galleria sa dakbayan sa Sugbo nga niabli bisan niadtong Sabado, Agusto 31, 2024.","Paggamit sa improvised, temp. plates gilugwayan",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/paggamit-sa-improvised-temp-plates-gilugwayan
163,Guam P. Logroño,"Sep 01, 2024","Patay ang usa ka senior citizen nga gituohang nitubag sa sugo sa lawas, alas 9:30 sa buntag, Dominggo, Septiyembre 1, 2024, sa Purok Manatad, Barangay Sayao, lungsod sa Sibonga. Si Eddie Bayutas Batacan, 62, minyo, ug nagpuyo sa nahisgutang lugar, wala nay kinabuhi nga napalgan sa iyang kabanay sayo sa buntag. Sa imbestigasyon ni Police Executive Master Sgt. Charlie Beda ug mga kauban, nasayran nga ang lawas sa biktima didto nakit-an sa kakahuyan likod sa panimalay niini mga 30 metros ang gilay-on. Ang anak nga si Jarisa Batacan Belanghel, 33, minyo, niingon nga ipon sila og puyo sa ilang amahan uban sa laing tulo ka mga igsuong babae. Samtang ilang inahan nagtrabaho isip kusinera sa dakbayan sa Lapu-Lapu. Si Jarisaz mibutyag nga niadtong Sabado, Agusto 31, 2024, sa alas 7:00 sa buntag ang ilang amahan igo lang niinom og kape dayon mibiya sa ilang panimalay ug nananghid nga manguha'g kahoy aron ilang magamit nga pangsugnod. Nahibulong sila kay wala na mopauli niadtong Sabado apan wala masugdi sa pagpangita tungod sa pagbunok sa uwan. Ug sayo sa buntag sa pagka Dominggo, nakugang na lang sila nga ang ilang amahan wa nay kinabuhi diha sa likod sa ilang panimalay. Nahubo na ang short niini samtang napiko ang tuhod. Sumala ni Jarisa, nagtuo sila nga nitubag sa sugo sa lawas ilang amahan ug posibli nalipong hangtod nga nawad-an og panimuot. Gibutyag niini nga bisan tuod naa silay pansayan sa ilang panimalay, sumala sa anak, ang iyang amahan naandan nga adto sa kalibunan mopabuhagay sa sugo sa lawas. Dugang niini nga nagmulo sab sa sakit sa ulo ilang amahan ug wala kin makahiling sa doktor. Kumbinsido hinuon sila nga walay foul play ang kamatayon niini hinungdan nga dili na kini nila ipa-autopsy.","'Mitubag sa sugo' sa lawas, napalgang patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mitubag-sa-sugo-sa-lawas-napalgang-patay
164,Denise Mae P. Codis,"Sep 01, 2024","Mas higpitan ang pagpaniid sa Dakbayan sa Lapu-Lapu sa mga langyaw nga posibling nagpahigayon og Philippine Offshore Gaming Operator (Pogo) scam ug aktibidad sa dakbayan human sa pagkadiskobre sa usa ka Pogo hub nga naglihok sa usa ka hotel sa Barangay Agus. Kini ang pamahayag ni Mayor Junard “Ahong” Abalos nga nahinabi sa SunStar Cebu pinaagi sa telepono sa Dominggo, Septiyembre 1, 2024. “Tungod kay duna nay mga report sa mga taga gawas sa Pampanga nga nisulod na sa Lapu-Lapu, among gipataas ang among alert level. We’ve triple our efforts because there are already some modus operandi and scams happening,” matod ni Abalos. Sa sayong bahin sa Hulyo, gitaho ni Abalos nga ang Siyudad nagpabiling gawasnon sa illegal nga Pogo sukad pa niadtong 2019 apan ang pag-ronda sa Tourist Garden Hotel niadtong Sabado, Agusto 31, nakaaghat sa local government unit nga makig-alayon sa composite teams aron masikop ang mga nalambigit sa illegal offshore gaming operations. Si Edcel Barcelo, tigpamaba sa Lapu-Lapu City Police Office, niingon nga nakadawat sila og mga taho sa illegal nga kalihokan nga nahitabo sa hotel niadtong 2023 pa. “Kanang gi-raid karon since last year, naka-receive na og report ang atong intel community diri na kana nga hotel is suspected nga naay possible Pogo like activities,” matod ni Barcelo. Gihatagan og gibug-aton ni Barcelo nga ang lokal nga pulisya naglisod sa pagsulod sa establisemento tungod sa limitado nga pag-access sa mga kapanguhaan ug ang kinaiya sa mga kalihokan nga ""highly technical. "" “Pasalamat ta kay na-detect dayun sa national government kay diri sa among capability dili kaayo mi, kuwang, di kaayo mi maka-detect anang cyber activities. Naka-report nata ana, suspected nana siya pero di lang gyud mi ka penetrate diri sa side sa local kay wala kaayo ta’y kahimanan,” matod ni Barcelo. Dugang gibutyag ni Barcelo nga adunay laing “suspected” nga Pogo hubs nga nag-operate sa mga tourist establishment sa Barangay Mactan, Punta Engaño ug Subabasbas nga ila karong gibantayan. Niadtong Dominggo, Septiyembre 1, gipaabot pa sa mga awtoridad ang pag-isyu sa Department of Justice og warrant of arrest sa 169 ka mga langyaw nga nasikop atol sa hotel raid niadtong Sabado. Ang operasyon unang gilusad aron pagluwas sa mga Indonesian national nga gituohang gidakop human ang tulo nila ka mga kababayan nakaikyas ug nipasaka og reklamo sa slight illegal detention niadtong Hulyo 21 sa Lapu-Lapu City Prosecutor’s Office.",Abalos: Pagpaniid batok sa Pogo higpitan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/chan-pagpaniid-batok-sa-pogo-higpitan
165,Arnold Y. Bustamante,"Sep 01, 2024","Usa ka drug den sa Sitio Andang, Barangay Labangon, dakbayan sa Sugbo ang gibungkag sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 uban sa Labangon Police Station, alas 7:12 sa gabii, Sabado, Agusto 31, 2024, nga niresulta sa pagkasikop sa tulo ka mga tawo. Ang mga nadakpan giila nga si Arman Belarde, 29, target sa operasyon isip drug den maintainer ug ang laing duha nga naabtan sa sulod sa balay-suyopanan nga sila si Roy-roy Belardo, 34, ug Andrew Belarmino, 34, usa ka graphic artist. Nasakmit sa mga operatiba ang 13 ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 16 gramos nga dunay estimated average market value nga P108,800 lakip na ang buy-bust money ug nagkadaiyang drug paraphernalia. Ang mga nakuhang ebidensya gisumiter na sa PDEA 7 sa ilang laboratory alang sa chemical analysis. Kalapasan batok sa balaod sa gidiling drugas ang atubangon sa mga suspek. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, ang pagbungkag sa usa ka drug den usa ka dako nga operasyon sanglit giila kini nga breeding grounds alang sa kasamok ug krimen sa usa ka malinawon nga komunidad. Dugang ni Agapay nga duha ka semana nga gipaubos sa case buildup ang suspetsado nga si Belarde human maka- dawat sa impormasyon gikan sa kasaligang tinubdan. Giingong makabaligya kini og 10 ngadto sa 20 sa gramos nga shabu matag semana. Sila si Belarde ug Belardo nadakpan na niadtong June 2017 apan nakagawas human naka- piyansa.",Laing drug den sa Labangon gibungkag,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/laing-drug-den-sa-labangon-gibungkag
166,Denise Mae P. Codis,"Sep 01, 2024","Moimplementar og dress code ang Basilica Minore del Santo Niño de Cebu (BMSN) alang sa mga tawong mosulod sa maong dapit sugod karong Oktubre 1, 2024. Sa usa ka anunsyo nga gi-post sa BMSN official Facebook page niadtong Septiyembre 1, ang Augustinian Friars sa Basilica Community nimando sa tanang mga turista ug manimba nga motuman ning bag-ong lagda. Gipahimangnuan sab ang tanang mga bisita nga kon maimplementar na ang bag-ong lagda, ang simbahan dili na mopahuwam og shawls sa entrance. “Effective October 1, 2024, the Basilica will no longer provide shawls for all visitors. To maintain the solemnity of our worship space, those arriving in attire deemed unsuitable for worship or who attempt to wear shawls rented outside the Basilica will be denied entry,” tipik sa anunsyo sa BMSN. Gimugna ang bag-ong lagda aron pagpakita og respeto sa pagkasagrado sa simbahan ug masunod ang standards sa ubang mga simbahan ug shrines sa tibuok kalibutan. Tipik sa anunsyo sa BMSN nag-ingon nga gisugyotan ang mga turista nga dili moduaw sa mga adlaw nga Biyernes ug Dominggo kon dili kini moapil sa liturgical services. Si Cebu City Councilor Nancy Auguis, kinsa usa ka deboto ug tourism committee chairperson, niingon nga wala’y negatibong impact ang bag-ong lagda sa sektor sa turismo. “It is really the prerogative of the church to come up with guidelines to preserve the sacredness of the Basilica. I would say there is no problem. We will disseminate and discuss the information to all our tour operators to be properly advised on what to wear and not,” batbat ni Auguis. Sa ipatuman nga dress code sa BMSN, ang gitugotan ra mao ang collared blouses with sleeves, neckline tops with sleeves, polo shirts or collared shirts, t-shirts ug long sleeve shirts. Puwede sab ang knee-length long skirts, dresses with sleeves, office wear or smart casual clothing ug jeans/slacks. Sa footwear, ang mga babaye gi-require nga magsul-ob og closed shoes o strapped sandals samtang closed shoes o slide sandals sa mga lalaki. Samtang, kalo o caps, sando o bisan unsang sinina nga walay kwilyo ug sleeves, tank tops, tubes, spaghetti straps, sleeveless with plunging necklines, racerbacks o barebacks, low-waist pants o ripped jeans, ug bisan unsay mubo nga skirts ug shorts ang gidili. Ang 460th Fiesta Señor upat ka buwan na lang ug gipaabot nga mohugpa ang mga deboto ug mga turista sa dapit.",Basilica Minore del Sto. Niño dunay 'dress code' sugod karong Oktubre 1,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/basilica-minore-del-sto-ni%C3%B1o-dunay-dress-code-sugod-karong-oktubre-1
167,Guam P. Logroño,"Sep 01, 2024","Usa ka manghihilot naposasan human gireklamo nga 'nangawat' sa alahas sa iyang gihilot, ala 1:30 sa hapon, Dominggo, Septiyembre 1, 2024, sa Purok 13, Brgy. Sabang, lungsod sa Sibonga. Si Aretha (di tinuod ngan), 44, minyo ug taga Brgy. Sangat, lungsod sa San Fernando, nadakpan sa hot pursuit sa kapulisan. Naposasan si Aretha sa Sibonga Police Station samtang nakasakay na sa bus sa terminal sa Brgy. Poblacion, Sibonga. Usa ka Ciriaka (di tinuod ngan), 67, dalaga, negosyante, ug taga Purok 13, Brgy. Sabang, Sibonga, nangayo'g pakitabang sa kapulisan human giingong gikawatan sa manghihilot sa iyang kwintas nga may pendant nga mobalor og P50 mil. Si Police Chief Master Sgt. Nita Belbar, imbestigador sa Sibonga Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga ang suspek na-bot sa ilang lugar ug nagpaila nga usa ka Joan, nagsul-ob sa camouflage shorts nga naka-red sweatshirt. Nangangkon kini nga staff member ni Fr. Silva sa dakbayan sa Carcar City. Ang suspek mipadayag makaayo siyag mga balatian pinaagi sa massage ug faith healing. Sumala ni Belbar, ang manghihilot maayo manabi ug nadala ang biktima. ""Mura daw siya'g na-hypnotized maayo kaayong manulti! Lagi kay manambal man, nadala siya (ug) nagpahilot,"" dugang ni Belbar. Gisulti-an siya sa suspek nga mas maayo adto sila sa iyang kwarto paghilot. Sanglit gusto niya nga manghilot sa dapit nga dunay santos o altar. Nisugot ang biktima apan ang suspek midemanda nga hubo-on iyang kwintas. Gihubo sa biktima iyang kwintas nga dunay pendant ug gibutang niya sa atubangan sa television. Human sa paghilot, gilipat-lipat siya'g estorya sa suspek hangtud nga nakuha ang kwintas ug nagdali pagbiya. Ang biktima dihang nakabantay nga nahanaw ang kwintas, daling nangayo'g panabang sa kapulisan. Gisubay nila asa paingon hangtud nakit-an sa terminal bus. Positibong gitudlo sa biktima ang suspek nga maoy niadto sa iyang panimalay. Gisusi sa mga polis ug nakita sa posisyon sa pitaka ang Chinese gold necklace.","Manghihilot gireklamo nga 'nangawat', gidakop",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/manghihilot-gireklamo-nga-nangawat-gidakop
169,Arnold Y. Bustamante,"Aug 31, 2024","Ang Police Regional Office (PRO) 7 mi-react sa kontrobersiyal nga pamahayag ni Police Lieutenant Colonel Danny Belisano atol sa nagpadayon nga House Quad Committee Hearing nga naghulagway sa Philippine National Police (PNP) nga usa ka dakong crime group. Gisaway sa PRO 7 ang iresponsabli, walay basehanan ug way kapasikarang pamahayag sa maong police official batok sa hugpong sa kapulisan. Ang pasangil ni Belisano nga ang PNP usa ka dakong crime group maisip nga pagyaga-yaga ug pagpangdaot sa kapulisan tibuok nasud. Ilabi nga ang uban nagtinarong sa ilang serbisyo gani ang uban misakripisyo sa ilang kinabuhi sa tinguha nga mapatuman ang kahapsay ug kalinaw ingon man ang paghatag og seguridad ngadto sa publiko. “This is also worrisome to our families who are patiently waiting for us to come home safe during rest hours from work,” tipik sa mensahe giluwatan sa PRO 7. Giangkon sa PRO 7 nga adunay pipila ka mga polis nga nag pabadlong apan wala ni magpasabot nga ang tibuok hugpong sa PNP ang naghimo'g krimen kon basehan ang pamahayag ni Bella. Gihatagan og sanglitanan sa PRO 7 kadtong mga police official nga napahamtangan og silot human namatod-an nga sad-an adunay uban ang gitaktak sa serbisyo. “We remind PLTCOL Belisano one fundamental rule in investigation and law: To one who alleges lie the burden of proof. Therefore, if he is aware of any crime committed by any member or members of the PNP, we encourage him to press charges and supply his assertions with facts and evidence so that those who are guilty will be penalized in accord with law. “Without presenting proof, his motive of asserting this serious allegation is highly suspect,” dugang sa PRO 7. Mipasalig ngadto sa publiko ang rehiyonal nga buhatan sa PNP sa Central Visayas nga dili sila modupa sa mga polis nga mihimo og illegal nga kalihukan.",PRO 7: Belisano nag ‘yaga-yaga’ sa hugpong sa Phil. Natl Police,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pro-7-espenido-nag-yaga-yaga-sa-hugpong-sa-phil-natl-police
170,Dario V. Gil,"Aug 31, 2024","Gikatahong asset sa polis ang gipusil-patay niadtong Biyernes, sa 9:35 sa gabii, Agusto 30, 2024 sa Sitio San Juan, Alaska, Barangay Mambaling, Dakbayan sa Sugbo. Ang biktima gi-alyas og Matthew, 43, residente sa nahisgutang lugar ang nakaangkon og samad pinusilan sa ulo ug sa ubang bahin sa iyang lawas. Sa nagpadayon nga imbestigasyon sa kapulisan giingong adunay nakasaksi sa maong pagpamusil nga mitudlo sa usa ka MJ, nga matod pa usa ka ex-convict nga taga-Brgy. Barrinuevo Jelly nga adunay laing kauban sa dihang ghimo ang kremin. Ang identity sa biktima ug suspek kasamtangan nga gipugngan agi’g pagsunod sa protocol nga gipatuman sa polis samtang nagpadayon ang imbestigasyon. Gibutyag ni Police Major Mather Balatero, hepe sa Mambaling Police Station nga human sa pagpamusil dali nga misibat ang duha ka suspetsado paingon sa sea wall sa Barrinuevo Jelly ug nahanaw. Gibutyag ni Balatero nga nagduda ang suspek nga nagpaniid sa illegal nga kalihokan ang biktima sa lugar ilabi na nga bag-o pa sa dapit ang biktima. Gidudahan ni MJ nga asset si Matthew nga posible maoy hinungdan nga gipatay. Gikataho nga ang maong suspek giila nga maoy responsabli sa mga nahitabong pagpamusil sa area nga ubos sa hurisdiksyon sa Mambaling police station ug giingong hitman sa usa ka drug personality. Niadtong miaging adlaw gipangita kini sa mga polis apan nakasibat. Si MJ ang gitudlo sa pagpusil niadtong live-in partner sa Sityo Micabaja, Brgy. Barrinuevo Jelly nga nahitabo niadtong Agusto 25, 2024. Atol niining pagsuwat, nagpadayon ang manhunt batok sa mga suspek.",Gidudaha'ng asset gipatay sa ex-convict,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gidudahang-asset-gipatay-sa-ex-convict
171,Arnold Y. Bustamante,"Aug 31, 2024","Hotel nga nahimutang sa Barangay Agus, dakbayan sa Lapu-Lapu nga gikatahong adunay presensiya sa Philippine Offshore Gaming Operator (POGO) ang gironda sa hiniusang puwersa sa Presidential Anti-Organized Crime Commission (PAOCC), National Bureau of Investigation (NBI), Department of Social Welfare and Development (DSWD), Inter-Agency Council Against Trafficking (IACAT) ug Bureau of Immigration (BI). Girumbo sa mga operatiba ang maong establisemento, Sabado sa hapon, Agusto 31, 2024 diin naabtan ang kapin sa 100 ka mga tawo nag-operate sa giingong scam nga operasyon ug sagad sa naglambigit mga langyaw sama sa Chinese national, Indonesian ug adunay taga nasud sa Myanmar. Matod ni Atty. Clarence Heredia, National Bureau of Investigation (NBI) 7 director nga gipaubos pa sa profiling ang mga na-rescue nga mga Chinese national nga gidudahan nga nag-operate sa scam. Adunay nakuha nga computers sulod sa hotel nga gituohang gihimong hub sa love scam ug lainlaing matang sa online scam. Gipasabot ni Heredia nga adunay unang gi-inquest ang piskalya sa dakbayan sa Lapu-Lapu sa kaso sa slight illegal detention diin tulo ka Indonesian national ang nakaeskapo ug mireklamo niadtong Hulyo 21, 2024. Tungod niini ni-request ang Indonesian embassy alang sa himuon nga rescue operation sa ilang citizens. Migawas sa imbestigasyon nga dili lang ang duha ang biktima human mitug-an ang tulo ka Indonesian nga moabot sila sa 40 ngadto sa 60 ug aduna pa'y lainlain nga nationality ang gipatrabaho sa POGO. Tungod niini mihimo og surveillance ang NBI 7 ug ubang ahensiya sa gobiyerno aron pagsuta kon unsa ka tinuod. Human na-verify ang maong report nakig-alayon ang NBI-7 sa PAOCC, DSWD ug Bureau of Immigration alang sa ilusad nga rescue operation. Apan nakurat sila sa ilang pagsulod sa maong hotel nga adunay daghang computers nga nag-operate og love scam nga gipadagan sa mga Chinese national, Indonesian ug Myanmar Nationals. “Initially, ang una violation sa immigration laws, but we discovered na scam murag involve sila sa scam, so we are processing each identity sa mga foreigner including who are rescued,” matod ni Heredia. Gawas sa mga langyaw adunay mga Filipina ang na rescue usa ani menor de edad nga gi-turnover na sa DSWD 7 alang sa processing ug profiling. MIBALHIN SA CEBUDugang ni Heredia nga kadtong mga nag-operate og POGO sa Luzon nga naronda nga wala mapasakahi og kaso mibalhin sa Sugbo aron ipadayon ang ilang scam operation. Adunay tulo ka building ang ilang giokupar diin sa ubos nga bahin adunay bar ug restaurants aron kadtong mga nag trabaho sa maong scam hub dili na kinahanglan nga manggawas. Sa pagsuwat ning balita nagpadayon pa ang search sa building sa mga sakop sa NBI ug PAOCC. Samtang gipangkuha ang mga dokumento sa maong mga langyaw sama sa pasaporte aron pagsuta kon aduna bay mga illegal nga nakasulod sa Pilipinas. Gibutyag ni Khart Barnedo ang spokesperson sa PAOCC nga human nila madawat ang tanang impormasyon didto sa kaulohan labot reklamo sa gobyerno sa Indonesia mihimo dayon silag plano alang sa ilusad nga rescue operation uban sa Department of Jusctice. “We are here to rescue the Indonesian nationals, kaya lang pagdating namin didto inflagrante delicto caught in the act nakita namin na mayroong mga scam farm dito. “(May) nakita kaming three scam farms run by Chinese, Indonesian and Myanmar nationals,” matod pa ni Barnedo. Gawas sa dakbayan sa Lapu-Lapu naka monitor usab ang PAOCC nga duna pa sa laing lugar sama sa probinsya sa Sugbo apan wala lang una sila itug-an ang nahimutang. Ang POGO una na nga gi-ban sa Pilipinas human mipagawas og kamandoan si Presidente Lois Alarcon Jr pag dakop sa maong matang sa illegal nga sugal. MAYOR CHAN Samtang, si Lapu-Lapu City Mayor Joelito ‘Ahong’ Abalos namahayag nga nakig-alayon siya sa NBI alang sa mga detalye nga nahipos human sa gihimong pagpangronda. “Ang nadawat nako na information ganiha [Aug. 31] that there were two Indonesian nationals na-rescue sa Mandaue City unya nag-ingon na duna pa sila’y 40 kabuok nga naa sa Lapu-Lapu,” matod pa ni Abalos. “Niadto sila sa Soong, Barangay Mactan, they found out it’s negative. Karon naa sila sa Tourist Garden Hotel mao na akong pangutan-on ang NBI kung ang question if naa ba’y operation for Pogo or kato tong 40 Indonesians,” dugang pa sa mayor sa telephone interview sa SunStar Cebu. Mipasalig ang mayor nga sa higayon nga mapamatud-an nga POGO ang maong kalihokan dili siya magpanuko sa pagpasira sa maong establisemento. MANDO “Well, I already had a marching order. We have profiling in every barangay kay wa man gud ta kahibaw kung are they operating Pogos or not so ang atoa mag profiling ta sa mga barangays labi na sa mga subdivisions kung kinsa naa diha,”sigun pa sa mayor. Si Police Lt. Col. Edcel Barcelo, spokesperson sa Lapu Lapu City Police Office, pinaagi sa text message miingon nga gitahasan sila sa pag-secure sa palibot sa establisemento atol sa pagronda. Si Barcelo mipabot nga bugtong si Khart Barnedo, ang national spokesperson sa Presidential Anti-Organized Crime Commission (PAOCC), ang otorisado nga moluwat og inpormasyon sa gihimong operasyon.","‘Pogo hub’ sa Lapu, gironda",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pogo-hub-sa-lapu-gironda
172,Press Release,"Aug 31, 2024","Karong adlawa Dominggo, Septiyembre 1 sugdan ang pagpatuman sa bag-ong guidelines sa Land Transportation Office (LTO) kabahin niining mga sakyanan ug motorsiklo sa kadalanan nga migamit lamang og temporaryo nga plaka. Sa latest press release sa LTO 7 gipahibalo niini nga wala’y iisyu nga citation ticket alang sa mga motor vehicle ug motorcyle nga migamit og temporary plates. Kini subay na usab sa memorandum ni LTO Chief Assistant Secretary Atty. Vigor Bayrante II nga giluwatan niadtong Martes, Agusto 27, kabahin sa pagpatuman na sa maong bag-ong kamanduan. “Non-issuance of citation ticket unless cited for other violation,” tipik sa maong memo. Kon parahon ang usa ka motorista sa usa ka traffic enforcer, kuhaan ra og hulagway ang official receipt/certificate of registration (OR/CR) ug sales invoice sa sakyanan o motorsiklo niini. “The picture shall be endorsed to the Operations Division to verify if the plate was already produced, and if it was, the same shall be located,” base sa protocol sa memo. Atol sa verification, kon ang plaka na-deliver na sa dealer, hatagan kini og notice to explain kon nganong wala pa kini mahatag sa kustomer. Kon mapamatud-an nga sad-an ang dealer, mag-atubang kini og silot ug multa. Apan kon makahatag ang dealer og pagpamatuod nga na-release na nila ang plate ngadto sa tag-iya niini ba-o kini gi-flag down, isyuhan og show cause order ang tag-iya ug pahamtangan og kalapasan sa Section II (e) sa JAO 2014-01 ug pamultahon og P5,000. Sa samang memo gisaysay usab nga ang authorization alang sa mga improvised plates dili na kinahanglan og pirma sa Assistant Secretary apan sa LTO office lamang kon diin kini mi-file sa iyahang duplicate plate request. Ang mga improvised plates mao kadtong mga nanag-iya og sakyanan ug motorsiklo nga nakadawat na og plaka gikan sa LTO apan kinahanglan og duplicate tungod kay nawagtang ang ilahang orihinal nga plaka, naputol, napapas ang suwat niini o kadtong dili na mabasa ang plate number. Nasayran nga ang authorization mao kini ang kamatuoran nga mi-file kini og replacement sa bisan asa nga LTO office. Niadtong Hulyo 1, dihang miisyu ang LTO sa Memorandum Circular No. VDM-2024-2721 which outlines diin nagtakda kini og guidelines sa paggamit sa improvised ug temporary plates. Sa memo, tanang bag-o nga four-wheeled motor vehicles makagamit lamang og temporary plates sulod sa 15 ka adlaw human nimaisyuhan og sales invoice. Samtang ang pagamit og temporary plates alang sa motorsiklo, alang lamang kini sa mga motor nga napalit bag-o ang Enero 1, 2023. Sa bag-ong palit, magamit ra ang ilahang motor nga may temporary plates sulod sa 15 ka adlaw human kini maisyuhi og sales invoice. Sa susamang memo gilatid usab sa LTO ang bag-ong desinyo sa temporary, improvised plates.",Nag-temporary plate di isyuhan og citation,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nag-temporary-plate-di-isyuhan-og-citation
174,Claudine Flores,"Aug 31, 2024","Way abiso nga lugway sa gitakda nga tagal sa paggamit sa improvised ug temporaryong plaka sa mga sakyanan ug motorsiklo karong Dominggo, Septiyembre 1, 2024, ang Land Transportation Office (LTO) 7 molusad og operasyon sa pagpanakop sa illegal nga plaka sugod sa Lunes, Septiyembre 2, 2024. Kini taliwala sa kalibog sa ubang tag-iya sa mga motorsiklo ug sakyanan bahin sa implementasyon sa Circular No. VDM-2024-2721 o ‘The guidelines on use of improvised and temporary motor vehicles and motorcycle plates sa dili pa ang deadline. Sumala sa Circular No. VDM-2024-2721, ang paggamit sa temporaryong plaka nga magpakita sa MV File Number nga gitugotan ra alang sa mga motorsiklo nga napalit sa dili pa ang Enero 1, 2023. Nagpasabot kini nga ang mga sakyanan ug motorsiklo nga napalit human sa gilatid nga petsa kinahanglan nga adunay awtorisasyon, ug ang dili pagbutang niini makadawat og multa nga P5,000. Apan sukad nga gianunsyo ang maong mando, ang LTO 7 sa Robinsons Galleria, Dakbayan sa Sugbo gihugpaan sa mga tag-iya sa motorsiklo ug sakyanan bisan ang uban dili apektado sa mando. “Didto sa gipalitan nako og motor kay ingon man siya nga need na ko mukuha og authorization letter. Wa sab seguro sila kahibawo nga ang need ra kay 2023 hangtod 2024,” matod sa usa ka tag-iya og duha ka motorsiklo nga taga Dakbayan sa Sugbo nga nagpatago sa iyang ngan. Laing tag-iya sa motorsiklo nga adunay duha ka mga unit nilinya sa sanga sa LTO Robinsons Galleria gikan sa alas 10 sa buntag ug nagpadayon gihapon sa paghulat sa iyang turno sa alas 6 sa gabii sa Biyernes, Agusto 30, 2024.“Gahapon pa nako nahibaw-an gikan sa akong dealer ang bahin sa mando apan ang akong 2019 nga plaka lang akong nakuha, apan ang 2016 nag backlog. Mao nga nangutana ko sa dealer unsay buhaton, ug ang dealer miingon nga kinahanglan ko mangayo ug awtorisasyon gikan sa LTO,” matod sa tag-iya nga nadismaya human pagpasabot sa usa ka LTO nga empleyado nga ang motor nga napalit human sa Enero 1, 2023 ra ang kinahanglan og awtorisasyon. Samtang si Kobe Arleigh, 40, taga Brgy. Mabolo, Dakbayan sa Sugbo, usa ka habal-habal nga drayber, klaro nga nasabtan ang anunsyo human niya mabasa ang impormasyon sa usa ka Facebook post. Apan nalibog si Arleigh sa pagkuha og awtorisasyon sa LTO 7 Robinsons Galleria niadtong Huwebes, Agusto 22 tungod kay puno kini sa mga tawo tungod sa ‘miscommunication’ human makig-istorya sa uban nga co-riders nga niingon nga dunay na sila plaka sa wa pa ang Enero 1, 2023.“Hunahunaa alas 9 sa buntag pa naglinya unya nahuman gabii na pero naa koy mga nakastorya nga 2016 pa man ilaha,” matod ni Arleigh. “Hasol man gyud, ngano oras, trabaho namo, gasto pa og kaon unya mga pasmo na mi kay nganung dire raman pud gud sa Galleria nga kadaghang office sa LTO,” matod ni Arleigh. Sa pakisayod sa SunStar Cebu sa pipila ka mga tag-iya sa motorsiklo ug sakyanan nga naglinya, sila nalibog sa apprehension nga gi-stress nga kon ipatuman sa LTO 7 ang Circular No. VDM-2024-2721 alang sa mga non-compliant nga adunay improvised plate, unsaon nalang ang mga backlog nga plate number sa mga napalit nga sakyanan ug motorsiklo sa dili pa ang Enero 1, 2023. KASAYSAYANSugod Septiyembre 1, 2024, mag-isyo ang LTO 7 og tiket sa mga sakyanan nga adunay sayop o homemade nga temporaryong plaka. Kini nahitabo bisan pa sa kapin 300,000 ka license plates nga wala pa makuha sa mga tawo. Niadtong Miyerkules, Agusto 21, gipahibalo sa LTO 7 ang bag-ong mga lagda sa paggamit sa temporaryong plaka sa usa ka memo nga gitawag nga Circular No. VDM-2024-2721. Kini nga mga lagda apektado ang tanang sakyanan sa Pilipinas. Ang Memorandum Circular No. VDM-2024-2721 nagkinahanglan nga ang tanang sakyanang adunay improvised plate nga naghulat ug kapuli kinahanglan mangayo ug awtoridad o permit sa paggamit sa improvised nga plaka. Ang bag-ong memorandum gipuli ang kanhing Circular No. JMT-2023-2400, nga girevoke niadtong Lunes, Hulyo 1, 2024. Ang Regional Director sa LTO 7, Rechris G. Belleza, miingon nga ang LTO dedikado sa pagsiguro sa kahilwasan sa mga motorista pinaagi sa pagkinahanglan nga ang tanang sakyanan sa dalan adunay hustong pag-ila. Abli ang LTO 7 Robinsons Galleria karong adlawa, Agusto 31, 2024. /CDF",LTO: Dakop na sa Lunes,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/lto-dakop-na-sa-lunes
175,Arnold Y. Bustamante,"Aug 31, 2024","Kanhi mayor sa selda ang nabalik sa bilanggoan human madakpan sa buy-bust sa Labangon Police Station sa dan A. Lopez, Barangay Labangon, dakbayan sa Sugbo alas 9:58 sa gabii, Huwebes, Agusto 29, 2024. Ang suspek giila nga si Aurelio Bello Belmonte alyas Belonio, 54, taga Sitio Micabaja, Barangay Duljo Fatima, dakbayan sa Sugbo. Nakuha sa mga operatiba ang usa ka green pouch nga dunay sulod nga pito ka mga pakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 20. 2 gramos nga dunay standard drug price nga P137,360. Matod ni Police Major Abadiano Abagat, hepe sa Labangon Police Station, nga nadakpan na kaniadto sa illegal nga drugas si Belmonte ug nahimong mayor sa selda sa Cebu City Jail (CCJ). Human makagawas sa bilanggoan, na-monitor sa kapulisan nga nalambigit na usab kini sa ilegal nga kalihukan sama sa pagpamaligya sa illegal nga drugas. Tungod niini, gilusad dayon ang operasyon batok sa suspek.","Kanhi mayor sa selda sa bilanggoan, nadakpan kini og balik atol sa buy-bust",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kanhi-mayor-sa-selda-sa-bilanggoan-nadakpan-kini-og-balik-atol-sa-buy-bust
176,Florenda V. Querubin,"Aug 30, 2024","Nakamugna og huot nga dagan sa trapiko sa dalan D. M. Cortes duol sa U. V. traffic light, Mandaue City resulta sa vehicular accident nga nahitabo Huwebes sa hapon, Agusto 29, 2024. Base sa pagrespondi sa mga sakop sa Traffic Enforcement Agency of Mandaue (TEAM) nga ang maong aksidente naglambigit sa lima ka mga sakyanan nga naglangkob sa bus, prime mover nga adunay trailer, taxi ug laing duha ka pribado nga mga sakayanan. Atol niining pagsuwat wa pa matino ang hinungdan sa maong aksidente.",5 ka sakyanan nagkarambola,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/5-ka-sakyanan-nagkarambola
178,Guam P. Logroño,"Aug 29, 2024","Sa labing uwahi nga inpormasyon nahipos sa Superbalita Cebu nga gilabang sa mainland Cebu ang biktima nga mabdos aron nga madala sa ospital kay gikinahanglan nga abunohan og dugo. Gikatahong talandugon ang kahimtang sa 29 anyos nga inahan nga gitago sa pangalan nga Bong human kini makaangkon og mga samad dinunggaban sa kilid nga bahin sa iyang lawas. Ang suspek iya ra sab nga kapuyo nga gitago sa pangalan nga Martinito, 33, helper sa tindahan. Ang maong insedente nahitabo sa ilang balay sa Purok Chicos, Barangay Sungko, Lungsod sa Bantayan, Cebu niadtong Miyerkules sa gabii, Agusto 28, 2024. Sigon pa ni Police Master Sgt. Chak Julius, imbestigador sa Bantayan Police Station nga adunay init nga panaglalis tali sa duruha sa wa pa ang pagpanunggab. Giingon nga giawayan nilang Bong ug Martinito mao ang sais anyos nga anak nga babaye sa biktima sa iyang kanhi gikarelasyon, nga gihilantan niadtong higayona. Apan misaysay si Martinito sa Superbalita Cebu nga gikan siya sa iyang trabaho niadtong higayona, gisugo gilayon siya ni Bong sa pagpalit og tambal, biskwit ug orange drink kay gihilantan ang sais anyos nga anak ni Bong. Sa dihang nabalik siya gikan sa maong sugo, gihungitan pa niya ang bata nga nagluya apan napungot siya sa mga yawyaw sa biktima batok kaniya. Human siya giingnan nga isipan o dawo ngadto sa iyang mga anak sa kanhi kaipon. Si Bong aduna nay duha ka mga anak sa iyang previous relationship, 8 years old nga lalaki ug ang 6 yrs. old nga babaye. Atol sab nga anaa ang amahan ni Bong hinungdan nga nagtagay sila ni Martinito og ilimnong makahubog ug sa iyang pagpauli giingong giusban na sab siya og kasaba sa biktima. Sa kapungot sa suspek mikuha siya og kitchen knife dayon dunggab sa iyang kapuyo, ug misurender ngadto sa kapulisan. Sumala pa ni Martinito na blanko siya niadtong higayona apan gibasulan niya ang iyang nahimo ngadto ni Bong nga iyang gikaipon sud sa usa ka tuig ug pito ka buwan nga nagsabak sa ilang unang anak.",Mabdos gidunggab,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mabdos-gidunggab
179,Arnold Y. Bustamante,"Aug 29, 2024","Kapin sa P20 milyunes nga balor sa illegal nga drugas ang nasakmit sa mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit 7 inabagan sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 atol sa gilusad nga buy-bust operation sa dalan J. Fortich, Banawa, Barangay Guadalupe, Cebu City. Ang maong operasyon gihimo niadtong Miyerkules sa 7:30 sa sa gabii, Agusto 28, 2024 nga miresulta sa pagkasikop sa ilang target nga giila nga si Clent Beltran Bembenuto Jr. , 37, alyas Dolan, residente sa Barangay Guadalupe nga lumad nga taga Barangay Mahanay, Lungsod sa Talibon, Lalawigan sa Bohol. Nakuha sa mga operatiba ang mga binulto sa gituohang shabu nga motimbang sa tulo ka kilo nga adunay standard drug price nga P20. 4 milyunes. Matod sa usa sa mga operatiba nga di magpahingan nga na-monitor nila ang lihok ni Bembenuto human sa mga dakop sa nanglabay nga mga operasyon. Dinagko ang maabot nga supply sa suspetsado gani ikaduha na niya kini nga paghatod sa illegal nga drugas diin ang una naka deliver na siya og duha ka kilo niadtong Hulyo 2024. Giingong naa sa sulod sa Cebu City Jail ang contact niini nga maoy manawag niya nga dunay moabot nga supply sa illegal nga drugas ug mao usab ang momando kon si kinsa ang iyang hatdan. Human mamonitor ang iyang lihok, gilusad dayon ang buy-bust nga miresulta sa iyang pagkasikop. Si Bembenuto tigluto og fried chicken ug pork belly sa usa ka food stall nga naa nahimutang sa Banawa ug giingong nadani sa dihang gihaylo sa iyang amigo nga mohatod sa illegal nga drugas bugti sa bayad nga P10,000. Ang maong kaila taga Pasil apan naa na sa Bohol nagpuyo ug giingnan lang siya nga dunay ipakuha nga bag nga dunay sulod nga illegal nga drugas. Didto niya kuhaon ang bag sa usa ka vulcanizing shop atbang sa gitrabahoan niya nga food stall sa Banawa apan wala matod pa siya kaila kon si kinsa ang nagbilin ug tawgan lang siya sa usa ka Engie kon asa ihatod ang maong bag. Ang buhaton niya iyang buakbuakon ang sulod niini gikan sa kinilo ngadto sa tag 25 gramos ang matag putos ug ihatod dayon sa imando sa manawag kaniya. Human mahatag ang maong supply hatagan na siya og P10,000 cash. Napugos matod pa siya sa pagsulod niini tungod sa kalisod sa kinabuhi ug apiki usab siya sa kwarta. “Naikag ra gyud ko sa suhol nga P10,000 maong nisugot ko nga mokuha ana ug ako sad ang mohatod,” matod ni Bembenuto. Kalapasan sa Section 5 ug 11, Article II RA 9165 ang atubangon nga kaso ni Bembenuto.",Kusinero nakuhaan og P20. 4M nga shabu,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kusinero-nakuhaan-og-p204m-nga-shabu
183,Denise Mae P. Codis,"Aug 28, 2024","Gisuspenso sud sa unom ka buwan nga way suweldo ang usa ka opisyal sa barangay sa dakbayan sa Lapu-Lapu human napamatud-ang positibo sa random drug testing nga gihimo sa City of Lapu-Lapu Office for Substance Abuse Prevention (Closap). Wa gibutyag sa City Government ang dugang detalye sa pagkatawo sa maong opisyal. Si Romart Bagsican, executive director sa Closap, nitug-an sa mga tigbalita niadtong Martes, Agusto 27, 2024 nga human migawas ang confirmatory results niadtong Hulyo 23, pinaagi sa kamandoan ni Mayor Joelito “Ahong” Chan, girekomendar ni Bagsican ang barangay official nga mopailawom sa drug rehabilitation program. Dugang ni Bagsican nga ang opisyal sa barangay nakasumite na sa iyang porma alang sa leave of absence ngadto sa Civil Service Commission (CSC) ug barangay niadtong Agusto 2, 2024.“We already communicated to that barangay when the confirmatory test results came out. I also informed the City’s Department of the Interior and Local Government. When I informed the mayor, he told me to make a recommendation,” matod ni Bagsican. Ang random drug testing gihimo niadtong unang semana sa Hunyo atol sa regular session sa barangay. Ang City Ordinance nga adunay ulohan ""Drug-Free Workplace Ordinance in the Lapu-Lapu City Government and Providing Sanctions for Violators"" nag-ingon nga bisan kinsa nga opisyal gikinahanglan nga mopailawom sa mandatory nga unom ka buwan nga treatment ug rehabilitation program sa bisan asang government rehabilitation center sa higayong makit-an nga mahimong positibo sa paggamit sa gidili nga droga. Dugang pa, ang Seksyon 8 sa ordinansa naglatid nga ang mga opisyal o empleyado kinahanglan usab nga suspindihon sa trabaho nga walay bayad. Gihimug-atan usab ni Bagsican nga kung magdumili ang barangay official nga mopailawom sa unom ka buwan nga drug rehabilitation, pahamtangan siya og silot nga dismissal sa serbisyo ug katumbas kini sa Grave Misconduct ubos sa CSC nga nalatid usab sa Section 8 sa ordinansa. Ang executive director sa Closap nanawagan usab sa tanang public officials ug personnel nga maglikay sa drugas ug seryoso ang Siyudad sa pakigbatok sa paggamit sa drugas. “The City Government is serious in this campaign against drugs, we are continuously doing drug tests on our employees, officials and personnel,” dugang ni Bagsican. “If they get caught, we will impose on what is stated in the law. Let’s stay away from drugs, because there is nothing good out of it,” dason niya. Ang Ordinansa No. 16-140-2024 subay sa Section 47 ug 48 sa Republic Act No. 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act nga nagpasiugda sa drug-free workplace. Ang ordinansa nagtumong usab sa pagpasiugda sa pag-establisar ug pag-institutionalize sa drug-free nga mga polisiya sa trabahoan sa Siyudad aron maseguro nga ang tanang empleyado, elective, appointive, ug barangay officials magpabiling drug free.",Opisyal sa barangay nagpositibo sa drugs,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/opisyal-sa-barangay-nagpositibo-sa-drugs
184,Claudine Flores,"Aug 28, 2024","Naandang biyahe padulong sa isla sa Bantayan moabot og unom ka oras gikan sa siyudad sa Sugbo, apan pwede na karon sud sa 30 minutos sakay sa abyon sa Mactan Cebu International Airport MCIA) nga nagsugod sa Miyerkules, Agusto 28, 2024. Ang paspas nga biyahe padulong sa Bantayan island gilauman nga makadugang sa kasayon sa pagdala og mga produkto ug uban pang kalihokan sa isla lakip sa iyang kasikbit nga kalungsoran sa isla nga mao ang Santa Fe ug Madridejos. Sa biyahe gamit ang mga bus, mogasto og P300 ug P359 alang sa shuttle ferry uban sa P45 nga terminal fee nga mosumada og P704 alang sa usa ka unom ka oras nga biyahe. Apan sa paglupad sa abyos, gawas sa pakunhod sa oras sa biyahe, dunay pletihan nga P888 ubos sa promusyon sa pagkakaron. Nagpasabot kini sa mas daghan nga paggasto sa pagkaon ug uban pang kalihokan nga mahimong magdala og dugang nga kita sa mga lungsod sa Santa Fe, Madridejos, ug Bantayan. Makatabang kini sa ekonomiya sa industriya sa turismo sa island kay kini makapamugna og mas daghan nga trabaho, makapadugang sa kita sa mga tawo, ug makasuporta sa mga negosyo, lakip na ang mga mag-uuma ug mananagat nga makabenepisyo usab. Ang unang flight giubanan ni Cebu Aries. Edlen Abalayan, Santa Fe Mayor Benito Benosa, Bantayan Mayor Elpidio Bentijaba, Madridejos Mayor Ruelan Beo, Mactan Cebu International Airport Authority General Manager Marvin Epoy Jr. , mga Board Members nga sila Gerson Pilang Alvarez ug Davinder Jorge Abello, uban pang mga opisyal ug bisita. | CDF",Unang commercial flight padung sa Bantayan Island gilusad,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/unang-commercial-flight-padung-sa-bantayan-island-gilusad
186,Arnold Y. Bustamante,"Aug 28, 2024","Gikiha na kadtong polis nga sakop sa Compostela Police Station, ubos sa Cebu Police Provincial Office (CPPO) nga gireklamo nga namunal og mga dancer sa Pasigarbo sa Sugbo. Ang maong polis nga nagranggo og police corporal usa sa gi-assign sa pagbantay sa delegado sa Compostela nga misalmot sa Pasigarbo festival nga gipahigayon niadtong Dominggo, Agusto 25, 2024. Ang pagpamunal nahitabo niadtong Agusto 24 sa gabii sa Guadalupe Elementary School diin mi-istar ang delegasyon sa Compostela. Ang insidente nitumaw sa dihang gipatapok ang mga dancer alang sa dugang instructions, apan adunay mga partisipante ang wa makatunga gumikan sa nagkadaiyang rason human nga nagabin-an sa ilang praktis. Ang igsuon sa 15 anyos nga reklamante nga gitago sa pangala’ng Trovela mitug-an nga usa ang iyang manghod nga nabunalan sa maong polis gamit ang kahoy. “Nag estorya mi sa bata nya niingun man nga mao kuno ang nahitabo gikuwelyohan siya sa polis nga mura na siyag nilupad. “Nangutana ang bata nga unsa diay ang sala nako kuya? Unya gibunalan siya, ana siya nga nangaon ra man mi kuya uy mao to gibunalan nasad siya. “Wala makuhai sa video kay ang nag-video man gud ato nakuratan ba,” matod ni Trovela. Alegasyon ni Trovela nga wa bisan usa ka opisyal sa delegasyon ang matod pa nga miabag kanila sa pagpasaka og kaso batok sa maong polis. “Mao lagi ang among problema karon wala gyuy nag assist namo nga taga munisipyo bisan usa, even kanang DSWD wala gyuy ni assist namo didto,” dugang ni Trovela. Daw natagam ang mga ginikanan ug matod pa nga dili na sila motugot sa ilang anak nga moapil sa Pasigarbo. Gikataho nga moabot sa unom ka dancers ang giingong nabunalan sa maong polis. Wa pay opisyal nga pamahayag ang opisyal sa Compostela delegation kalabot sa maong isyu.","Kasong physical injury, child abuse batok sa polis nga namunal",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kasong-physical-injury-child-abuse-batok-sa-polis-nga-namunal
187,Guam P. Logroño,"Aug 27, 2024","Diriyot maputol ang liog sa ex-convict human gitigbas sa matod pa karibal sa gugma sa dihang patay’ng lawas napalgan sa alas 7:30 sa buntag, Martes, Agusto 27, 2024 sa kalibunan sa Sityo Upper Puti, Barangay Buhisan, Dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Victorino Berberabe, 25, taga Barangay Matab-ang, Toledo City ug lumad nga taga Lalawigan sa Leyte. Ang chief tanod sa Brgy. Buhisan, Lando Bercero nga nahinabi sa Superbalita Cebu nga usa ka Reynante Berdin mao ang unang nakakita sa nagkadugo nga lawas sa biktima nga nagkulob ug adunay mga samad sa ulo ug ubang bahin sa lawas. Saysay ni Berdin nga naandan niya nga matag buntag sayo siya nga moadto dapit aron sa pagtubag sa sugo sa lawas. Dali niya nga nga gi-report ngadto sa iyang silingan nga tanod ug nanawag og polis sa Labangon Police Station. Ang kapuyo sa namatay nga si Rhea Beredo, 27, nagkanayon nga nahibulong siya ingon man ang iyang pamilya nga adunay tapok sa mga tawo sa unahan sa ilang gipuy-an. Nakurat nalang si Beredo sa dihang iyang nasuta nga ang iya diayng kapuyo ang napalgang patay. NAGDUDA SA EX Dako ang pagtuo ni Beredo nga ang iyang kanhi nga gikarelasyon nga si Bergantinos Berina Beringa, 30, construction worker, taga-Brgy. Matab-an, Toledo City. Gikataho nga si Beringa kanunayng mobahad ngadto sa biktima nga maoy gihulip ni Beredo, human sila nagkabuwag sa suspek kay matod pa nga tiggamitan og illegal nga drugas ug nalambigit sa laing babaye. Matod pa ni Beredo nga sud sa pito katuig sila nag-ipon kaniadto sa suspek ug adunay silay anak nga tres anyos. “Ikaw man gali naghimo sa kremin pakita nalang, kay mao ra gihapon magdakpan ka sa balaod,” panawagan ni Rhea nga nahinabi ning tigbalita. MANHUNT Samtang gipangita na sa Labangon police ang suspek, pinaaagi sa paglusad og manhunt. Matod ni Police Major Abadiano Abagat, hepe sa Labangon police nga nianang alas 8 sa gabii ang suspek nga si Beringa miadto sa balay sa biktima aron mohatag og sustento sa iyang kanhi kaipon alang sa ilang anak. Giingong nasuko si Berberabe tungod sa selos og nahitabo ang panaglalis sa duha apan milakaw ang suspek ug pipila ka gutlo ang milabay mibalik ang suspek nga nagdala na og sundang. Iyang nakita ang biktima nga nagbaktas sa dalan dayon tigbas. “Later on nigawas ang laki taod-taod murag naay ni paka murag na tumba nga motor ba mga alas 8 pa kuno sa gabii. Mao to nga taodtaod nibalik kuno nang suspek niingun kuno nga wala moy nadungog ha, wala moy nadungog nga tingog, so nahadlok sila wala na maningog mao to nagpa buntag sila,” matod ni Abagat. Nagtuo si Abagat nga naa ra sa Barangay Buhisan ilabi na sa mga bukirang sityo ang suspek nagtagotago nga maoy hinungdan nga nakig-alayon sila sa mga barangay tanod aron ma monitor kung asa kini nagtago. “Duna tay witness na nga nagpamatuod nga mao gyuy nag tira, ang cause of death niya initially is hacking wounds in fact naigo pa ang iyang helmet na buak pa gani,” dugang ni Abagat. Nakakuha ang mga sakop sa SOCO og pito ka pakete sa gituohang shabu gikan sa bulsa sa biktima ug P650 lakip na ang motorsiklo niini. Sa nakuha nga kasayuran sa kapulisan nga bisan nakagawas na sa bilangoan ang biktima nagpadayon gihapon ni sa iyang naandan nga trabaho nga mao ang pagpamaligya sa illegal nga drugas.",Gipatay sa ‘karibal’ sa gugma?,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gipatay-sa-karibal-sa-gugma
188,Dario V. Gil,"Aug 27, 2024","Nalumos patay ang 11 anyos nga lalaki nga gituohan nga gisuyop sa lilo sa dagat sa Barangay El Pardo, Lungsod sa Boljoon hinungdan nga nalumos sa dihang wa makahaw-as sa lungag sa ilawom dagat. Ang maong insedente nahitabo niadtong alas 5 sa hapon, Lunes, Agusto 26, 2024 sa dihang ang biktima nga si Gertrudes Bermudez, 11 uban iyang duha ka uyoan ug igsuon ang namukot og isda pinaagi sa pag-ubog sa dagat. Sigun pa sa iyaan sa biktima nga si Eprol Bernabe Bernal Bernardas nga nahinabi sa Superbalita Cebu nga pasado alas 10 sa buntag namukot og isda ang biktima nga mi-uban sa iyang kabanay. Sa dihang tingpaniudto nikawas na ang mga kauban ni Bermudez aron sa pagsugba sa kuha nila nga isda nga maoy ilang ipaniudto. Namatikdan nga wala ang biktima hinungdan nga gipangita nga gituohan sa mga kaubanan nga miuna sa pagpauli, ug padayon sa paghikay sa pagkaon ang kabanay ug naniudto. Human sa ilang pagpangaon dayon namauli wala pa diay makauli sa ilaha si Bermudez hinungdan nga gipangita nila ug gibalik ngadto sa dagat. Gumikan sa kalabaka nangayo na og assistance ang kabanay sa Municipal Disaster Risk Reduction and Management sa lungsod aron sa pagpapangita sa maong menor de edad. Napalgan sa mga rescuer ang bata nga wa nay kinabuhi diha sa lungag ilawom sa dagat nga daw napasok. Hulagway sa mga tawo sa maong lugar nga ang dapit sa dagat diin napalgan ang bata adunay kusog nga lilo kon whirlpool ilabi na kon taob ang dapit.","11 anyos ‘gisuyop’ sa lilo, namatay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/11-anyos-gisuyop-sa-lilo-namatay
189,Arnold Y. Bustamante,"Aug 27, 2024","Milusad na og imbestigasyon ang Moalboal police station sa mikatap nga video sa social media nga nag-viral tungod sa law-ay nga binuhatan sa baybayon sa Sityo Panagsama, Barangay Basdiot, Lungsod sa Moalboal. Ang hepe sa kapulisan sa lungsod Police Captain Bernardino Bernardo II nagkanayon nga ilang subayon kon si kinsa ang lalaki ug babaye nga nagtagay sa lawasnong kalipay sa publiko nga lugar nga nakuhaan og video sa mga nangaligo sa maong dapit. Niadtong Sabado, Agusto 24, 2024 naukay ang netizens sa mikatap nga video nga adunay naghilawas sa dagat. Apan giangkon ni Bernardo nga maglisud sila sa pag ila sa duha kay ngitngit ang lugar ug dili maklaro ang panagway ilabi na nga gi-zoom ang camera phone tungod sa kalayo ug walay gibutyag nga identity kalabot sa maong babaye ug lalaki. “Dili gyud nato ma-identify ang duha nga naa sa video nga nagtari sa dagat, kay ako nakakita kos video pero ang nag-video nag atubang sa hayag unya ang katong portion nga diin nakuan ang video among gi actual og adto gyud pinaka tumoy sa murag ngilit, naay bato siya murag riprap didto sila sa kilid. “Unya ngitngit kaayo unya ang nagkuha sa video nag-atubang atong naay murag resto bar, sa atubangan nga pwerteng hayaga so dili gyud nato makita ang nawong atong…,”matod pa ni Bernardo. Padayon ang pakig alayon sa Moalboal police sa mga tenant nga naa sa Panagsama kung duna bay nakaila sa porma sa lawas sa maong mga binuhat. Gisusi na sab ang mga kuha sa CCTV camera sa dapit sa pamasin nga nakuhaan kini sa wala pa ang pagtagay nila sa lawasnong kalipay ug sa dihang paghaw-as na nila sa dagat. Ila usab nga ipasusi sa Regional Cyber-Crime Unit 7 ang video nga mikatap sa Facebook ug kon bag-uhay lang ba o dugay na ang hitabo. “Sa video nga nakuha namo dili pud ta ka sure kung katong videoha bag-o ba to or dugay na ba nga video kay pag-post man gud sa video ang naka-caption lang didto gibutangan lang didto og long weekend sa Moalboal something ana,” dugang ni Bernardo. Dili pa sila makabutyag kung langyaw o lokal nga turista ang duha nga naghimo og binastos sa dagat. Sa higayon nga mailhan ang duha ka paresan adunay igong ebidensya ang polis nga magtumbok kanila, ila kining pasakaan og kasong public scandal.",Scandal video sa Panagsama imbestigahon sa kapulisan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/scandal-video-sa-panagsama-imbestigahon-sa-kapulisan
191,Earl Kim H. Padronia,"Aug 27, 2024","Niabot og P255 milyunes tanan ang nagasto sa 2024 Pasigarbo sa Sugbo. Kini human nipuno og P55 milyunes nga gibayad sa Kagamhanang Probinsya sa Sugbo isip cash prizes alang sa mga nidaog nga contingents atol sa awarding ceremony ug repeat performance sa Pasigarbo sa Sugbo 2024 niadtong Lunes sa gabii sa Cebu City Sports Center (CCSC). Unang nigahin ang Kapitolyo og kapin sa P200 milyunes alang sa subsidy ug mga gasto sa pag-andam alang sa 2024 Pasigarbo nga gigahin sa kagamhanan sa probinsya. Sa wala pa ang cash prizes, ang Kagamhanang Probinsyal mipagawas og mga P150 milyunes isip pinansyal nga tabang nga ibayad sa mga pangandam sa mga contingent nga moapil, diin P3 milyon alang sa mga naggikan sa mainland Cebu ug P3. 5 milyon alang sa mga naggikan sa mga isla nga lungsod. Si Cebu Gobernador Edlen Abalayan ang nanguna sa paghatud sa mga tseke ngadto sa mga mayor sa 2024 Pasigarbo nagda og contingents. “They all answered by challenge, naglevel-up gyud sila each time. Because that is the only way we can push Cebu for further heights,” matod ni Abalayan ngadto sa reporters human sa 2024 Pasigarbo sa Sugbo niadtong Lunes sa kaadlawon, Agusto 26. Gipaklaro ni Abalayan nga ang mga gasto sa kagamhanan sa probinsya dili lang makaayo sa mga contingents apan usab sa mga medium, small, ug micro enterprises (MSMEs). Gipasabot niya nga kini naglakip sa mga gasto sa logistic, pagkaon, mga props, costume, accommodation, ug uban pang kinahanglanon sa tibuok gidugayon sa Pasigarbo. DAKONG PREMYOAng Dagitab Festival sa Dakbayan sa Naga nakadawat sa labing dakong premyo nga P5 milyon human nga giilang Grand Champion sa Ritual Showdown nga mipildi sa 50 ka laing contingents nga naggikan sa lainlaing lungsod, component cities, ug highly urbanized cities. Ang Naga kinsa nagpakita sa mabulukon ug makalingaw nga mga LED lights, naka-dethrone sa nagdepensang kampiyon nga Sugat Kabanhawan Festival sa Minglanilla nga nakakuha sa ikaduhang dapit ug nakadaog og P4 milyunes nga premyo, samtang ang first-time participant nga Garbo sa Lapu-Lapu Festival sa Dakbayan sa Lapu-Lapu nakakuha sa ikatulong dapit nga adunay P3 milyon nga ganti. Ang Kabkaban Festival sa Dakbayan sa Carcar nakadawat og P2 milyon nga cash prize human nga nakahimutang sa Top 4, ug nakadawat usab kini og P2 milyon nga ganti isip kampiyon sa Street Dancing Competition sa Pasigarbo 2024. Ang Isda Festival sa Madridejos nakakuha og ikalimang puwesto ug nakadaog og P1 milyon nga cash prize, lakip na ang P100,000 nga premyo alang sa pagdaog sa Best in Festival Costumes. Ang Panagtagbo Festival sa Dakbayan sa Mandaue nakadaog sa ikaunom nga puwesto (P900,000), gisundan sa Tuba Festival sa Borbon (ika-7, PP800,000) ug Sikoy-Sikoy Festival sa San Fernando (ika-8, P700,000); Rosquillos Festival sa Liloan ug Hinulawan Festival sa Toledo City nagtabla sa ika-9 nga puwesto nga adunay P600,000 matag-usa, samtang ang La Torta Festival sa Argao (ika-10, P500,000); Kagasangan Festival sa Moalboal (ika-11, P450,000), Sarok Festival sa Consolacion (ika-12, P400,000), Katunggan Festival sa Tudela ug Que’ Alegre Festival sa Alegria (ika-13, P350,000 matag-usa), Banig Festival sa Badian (ika-14, P300,000), ug Bonga Festival sa Sibonga ug Tubod Festival sa Tuburan (ika-15, P250,000 matag-usa). Sa Street Dancing Competition, ang Rosquillos Festival sa Liloan nakakuha sa ikaduhang puwesto nga adunay P1. 5 milyon nga premyo gisundan sa Panumod Festival sa Barili sa ikatulong puwesto nga adunay P1 milyon nga ganti. Ang Sarok Festival sa Consolacion ug Panagbagat Festival sa Poro naground-out sa top five, nga nakadaog og P750,000 ug P500,000 matag-usa. Ang Palawod Festival sa Bantayan giilang Best Decorated Berroya, usa ka bag-ong kategoriya sa Pasigarbo 2024, ug nakadaog og P500,000, samtang ang Sarok Festival sa Consolacion giilang Best Festival Jingle nga adunay P100,000 nga cash prize. Alang sa Best Decorated Floats, ang Sarok Festival sa Consolacion nakadaog sa unang dapit nga adunay P1 milyon nga ganti. Gisundan kini sa Panagsogod Festival sa Sogod sa ikaduhang dapit nga adunay P800,000, ug Sinulog Festival sa Carmen sa ikatulong dapit nga adunay P600,000. Ang Palawod Festival sa Bantayan ug Lingaw-Sadya Festival sa Balamban mipuno sa top four ug top five, nga nakadaog og P400,000 ug P200,000 matag-usa. Si Madridejos Mayor Ruelan Beo mi-top sa Best Mayor’s Introduction nga adunay P500,000, gisundan ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito Abalos (P400,000) sa ikaduhang puwesto, samtang si Santander Mayor Marites Bersabe (P300,000), Samboan Mayor Besite Betanio (P200,000), ug Alegria Mayor Felecio Bete (P100,000) nakahimo sa top five ranking. UBANG GANTIAng mga idaog nagdaog nga Mayor makadawat og dugang nga P100,000 nga cash prize gikan ni Ako Bisaya Partylist Congressman Penpen Beterbo. Si Lycel Leila Gadel sa Kabkaban Festival sa Dakbayan sa Carcar giilang 2024 Pasigarbo sa Sugbo Festival Queen nga adunay P50,000 nga cash prize. Gisundan siya sa mga runner-up nga sila Sofi Maxim Margareta Grenmo sa Garbo sa Lapu-Lapu Festival sa Dakbayan sa Lapu-Lapu (P30,000); Eustaquia Julieto Jesriel sa Sugat Kabanhawan Festival sa Minglanilla (P20,000); Panyang Liling Marinel sa La Torta Festival sa Argao (P15,000); ug Qatari Semblante (Rosquillos Festival sa Liloan (P10,000). Si Cheche Hazel Biag sa Panagbagat Festival sa Poro giilang Miss Photogenic nga adunay P10,000 nga premyo. Samtang ang costume designer ni Sheryl Ariadne Biasing sa Sinulog Festival sa Carmen nakadaog sa Best Festival Queen Costume nga adunay P20,000 nga cash reward.",P255M gasto sa 2024 Pasigarbo sa Sugbo,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p255m-gasto-sa-2024-pasigarbo-sa-sugbo
192,Dario V. Gil,"Aug 26, 2024","Butobuto sa armas ang milanog sa usa ka gasoline station sa Barangay Balabagon, Lungsod sa Moalboal, Sugbo sa dihang gipusil ang kustomer nga nagpatubil. Ang pagpamusil nahitabo Lunes sa hapon, Agusto 26, 2024 sa Seaoil gas station. Ang biktima giila sa mga saksi nga si Dean Dean Biazon, 29, drayber og habalhabal ug taga Barangay Tigbao, Lungsod sa Badian. Nasuta nga armado usab kini. Samtang napagan sa maong hitabo ang usa ka Greman, 32, taga Balabagon, lungsod sa Moalboal. Base sa inpormasyon nga nahipos sa kapulisan nga nagpatubil og gasolina sa iyang gimaneho nga motorsiklo si Dean Dean ug may laing motorsiko ang miabot. Ang gasoline attendant nagtuo nga laing kustomer nga magpagasolina apan namusil ang maong armadong lalaki tumong sa biktima. Gikataho nga sulod sa siyam ka higayon gitirahan si Biazon sa nagkadaiyang bahin sa iyang lawas resulta sa iyang kamatayon. Samtang laing biktima nga si Greman ang napagan sa dihang natapsingan sa bala sa iyang tiyan. Nagpadayon pa sa pagsubay ang kapulisan sa Moalboal aron sa pag-ila sa suspek ingon man ang pagsuta sa motibo sa maong krimen. Wa pa matino sa kapulisan bahinb sa motibo sa krimen, apan ang maong dapit giila nga hotshop sa drugas.","Nagpatubil sa gasoline station gipusil, patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nagpatubil-sa-gasoline-station-gipusil-patay
193,Arnold Y. Bustamante,"Aug 26, 2024","Kapulisan sa dakbayan sa Sugbo mihulagway nga malinawon ug hapsay ra ang kinatibuk-ang kalihukan sa Pasigarbo sa Sugbo karong tuiga nga gipahigayon sa sulod sa Cebu City Sports Center (CCSC). Gikan sa pagsugod sa street dancing nianang udto sa Domingo, Agusto 25, 2024 hangtod nga natapos ang Pasigarbo sa alas 2 sa kaadlawon sa Lunes, Agusto 26, 2024, walay natala nga krimen ang kapulisan. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo deputy city director for administration sa CCPO nga sayo palang sa buntag gipakatap na sa CCPO ang liboan ka mga police personnel sa kadalanan lakip na sa sulod sa Cebu City Sports Center. ""Sa Pasigarbo area which is from V. Rama katon sa pre-position sa assembly area going to the props area going to the dancing route and with in the CCSC wala gyud tay na tala nga krimen,"" matod ni Lt. Col. Felisa Baculo. Gibanabana ni Baculo nga naa sa 17,000-18,000 ka mga tawo ang misaksi sa Pasigarbo sa sulod sa Sports Center tungod kay mi sugwak na ang mga tawo sa bleacher nga dunay capacity nga 12,000 ug gipagamit na ang mga bleacher sa isig ka kilid nga puno usab sa mga tawo. Wala na mohatag og numero si Baculo kung pila ang misaksi sa street dancing apan ubay-ubay usab kini. Gani wala na pasudli og dugang mga tawo ang CCSC tungod kay nagsugwak na ang mga nanan-aw nga kinahanglan nga babagan na ang nag tinguha nga mosulod. ""Ang among crowd estimate naa gyud sa 17-18,000 sa sulod palang na ha, ang maihap man gud nato ang bleachers nato kay 12,000 man na ang capacity nya gipagamit man gyud to tanan, naa pay additional na bleachers, gi maximize gyud ang empty space sa sulod sa CCSC mao to naka estimate tag mga 17-18,000,"" dugang ni Baculo. Tungod niini, ang Police Regional Office 7 nakadayeg sa tanang police personnel nga naglangkob sa seguridad sa Pasigarbo sa Sugbo. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas nga lakip sa ilang gidayeg ang ubang ahensya sa gobyerno nga mitabang sa security. ""We will congratulate Cebu City Police Office and other police unit involve including other peace and security stakeholders for a very safe and secured Pasigarbo 2024,"" matod ni Abacay. /AYB",Pasigarbo 2024 malinawon,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pasigarbo-2024-malinawon
194,Arnold Y. Bustamante,"Aug 26, 2024","Giandam na sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo ang kasong criminal batok sa usa ka polis nga nadestino sa lungsod sa Compostela nga gi-augment alang sa seguridad sa Pasigarbo sa Sugbo. Ang maong polis gireklamo sa mga contingent sa Compostela human sila dapati sa maong polis nga nagranggo og police corporal nga nabalhog na karon sa Guadalupe Police Station. Una nang mipakatap sa social media nga nangayo og tabang sa Guadalupe Police Station ang choreographer sa Compostela nga gi dagmalan ang iyang dancers nga gipahiluna sa Guadalupe Elementary School niadtong Sabado sa gabii, Agusto 24, 2024. Gikan, matod pa nagpraktis ang maong mga bata ug nagabhian sila sa pag-abot sa ilang billeting area sa Guadalupe Elementary School ug nangaligo ang uban samtang nangaon usab ang kadtong gipang gutom. Samtang ang uban nga gipangkapoy nidiretso na kini sa pagkatulog aron dili sila maluya inig ka buntag. Apan kalit matod pa nga nagpatawag og company call alang sa himuon nga orientation ug instructions ug nalangay ang pipila ka mga dancers tungod kay naligo kini daan samtang ang mga props men nangaon pa usab. Sa dihang nangabot na ang maong dancers kalit lang sila nga gi bunalan sa police gamit ang kahoy bisan mirason sila nga nangaligo pa sila nga maoy hinungdan nga nalangay. Tungod sa kakusog sa bunal daghan ang nanghilak ilabi na sa mga bata lakip na kadtong nakasaksi sa hitabo nagpunay og hilak. Ang hepe sa Guadalupe Police Station nga si P/Major Gai Asis nagkanayon nga base sa gitug-an sa maong polis, ang dancers ug uban kanila gihulagway niya kini nga mga gahi'g ulo nga tungod ani ang organizers magpatabang kaniya. ""Supposedly hindi naman talaga trabaho ng pulis yun dahil sa security lang sila pero dahil assigned din sila sa Compostela kaya pinagbigyan na lang na tumulong tawagin yung contingents dun na napalo at nasaktan ng pulis yung mga ibang contingents. Accordingly, sabi ng suspect mahirap daw talaga sila pasunurin kaya nya nagawa yun,"" matod ni Asis. Si Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for administration sa Cebu City Police Office (CCPO), nga nakaandam na ang kaso nga ilang ipasaka sa korte apan gipaabot pa usab nila ang mga complainant. Ang Police Regional Office 7 pinaagi ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas nagkanayon nga mohimo usab og imbestigasyon ang PRO-7 sa kasong administratiba nga atubangon sa maong polis. Apan iyang gipahibawo nga ila usab nga paminawon ang rason sa maong police nganong nabuhat niya ang maong pagpasakit sa dancers. ""PRO 7 will not condone any violation of law committed especially by our police officers but of course we will also give him a chance to defend himself we will hear his side of the story para makakuha gyud tag komprehensibo nga facts and circumstances para ma-guide pud ang atung desisyon,"" matod ni Abacay. /AYB, DVG","Polis nga 'nanamal' og mga bata, kasuhan",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/polis-nga-nanamal-og-mga-bata-kasuhan
196,Denise Mae P. Codis,"Aug 25, 2024","Human sa pagkasuspenso ni Mandaue City Mayor Brody Abando atubangan sa Office of the Ombudsman, gikompirmar ni Vice Mayor Davinder Barcenas nga nadawat na niya ang kamandoan sa pag-asumir sa katungdanan isip city acting mayor. Si Barcenas, nahinabi sa Superbalita Cebu sa telepono sa Dominggo, Agusto 25, 2024, nikompirmar nga nadawat na niya ang maong kamandoan ug nakighinabi sa Department of the Interior and Local Government (DILG) 7 bahin niini. Ang opisyal sa siyudad wala na mohatag og dugang detalye gawas sa pag-ingon nga mohatag og opisyal nga pamahayag sa dili pa molingkod isip acting mayor sa Mandaue City. Sa usa ka memorandum nga giluwatan ni DILG 7 director Bichayda Elizabeth niadtong Agusto 24 nga gitumong kang Barcenas, kini nagkanayon nga ang “Vice Mayor assumes as Acting Mayor based on the rule on automatic succession. ”Gidugang sa usa ka bahin sa dokumento nga ang desisyon gihatod sa respondent mayor niadtong Agusto 21 nga miresulta sa pagkabakante sa posisyon. Subay sa Seksyon 46 (a) sa Kodigo sa Lokal nga Pangagamhanan, si Barcenas diha-diha dayon mohupot sa mga gahom ug katungdanan sa city mayor sa usa ka acting capacity. Niadtong Agusto 21, gisuspenso sa Office of the Ombudsman si Mandaue City Mayor Brody Abando tungod sa ""grave misconduct ug conduct prejudicial to the best interest of the service"" sulod sa usa ka tuig nga walay suweldo.",Barcenas gimandoan isip acting mayor sa Mandaue,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/bercede-gimandoan-isip-acting-mayor-sa-mandaue
199,Rolando R. Morallo,"Aug 25, 2024","Alegre ug mabulukon ang panagtigi sa 52 ka contingents, usa niini isip guest performer, ang ningsalmot sa Pasigarbo sa Sugbo sa Dominggo, Agusto 25, 2024, diin gibalik sa pagpahigayon sa Cebu City Sports Center (CCSC) ning tuiga. Usa kini sa highlight sa tibuok buwan nga selebrasyon sa founding anniversary sa Cebu Province. Pormal nga hatagan sa ilang awards ang mga mananaug karon, Lunes, Agusto 26, 2024. Samtang, kini ang pipila ka talan-awon kagahapon.","Alegre, mabulukon nga Pasigarbo 2024",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/alegre-mabulukon-nga-pasigarbo-2024
200,Arnold Y. Bustamante,"Aug 25, 2024","Usa ka drug den nga nahimutang sa Sitio Tabay Lawum, Barangay Tisa, Siyudad sa Sugbo ang gibungkag sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 uban sa Regional Intelligence Unit sa Police Regional Office (PRO) 7, alas 6:25 sa hapon, Sabado, Agusto 24, 2024, nga niresulta sa pagkasikop sa tulo ka mga tawo. Nadakpan sa buy-bust ang ilang target nga mao usab ang nagpadagan sa balay suyopanan nga giila nga sila si Nolan Bigcas alyas Joshua, 42, nagmintinar sa suyopanan; Enan Biglang, 43, masahista; ug Junrex Siaboc Dalia, 38, drayber sa habalhabal. Nasakmit sa mga sakop sa PDEA 7 ug PRO 7 ang 18 ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 16 gramos nga dunay estimated average market value P108,800 ug ang mga drug paraphernalia. Ang maong mga ebidensya gi-turnover na sa buhatan sa PDEA 7 alang sa himuon nga chemical analysis. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, usa ka buwan nila nga gipaubos sa case buildup si Bigcas human nila madawat ang kasayuran nga nagpadagan kinig suyopanan ug siya usab ang mamaligya sa illegal nga drugas. Giingong makabaligya ang suspetsado og 15 ngadto sa 20 gramos sa illegal nga drugas matag semana gikan sa iyang supplier. Mag-atubang og daghang kaso si Bigcas sama sa drug pushing, pagpadagan og balay suyopanan ug paghupot og illegal nga drugas. Ang tulo pasakaan og kaso subay sa salaod nga ilang nahimo.","Drug den gironda, 3 nangasikop",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/drug-den-gironda-3-nangasikop
201,Guam P. Logroño,"Aug 24, 2024","Taxi drayber gihimong ""punching bag"" sa kanhi boksidor hinungdan nga nalaksi ang panit sa iyang tuo nga bahin sa mata. Ang maong insidente nahitabo niadtong Biyernes sa 7:00 sa gabii, Agusto 23, 2024 sa N. Bacalso Avenue, Barangay Bigtas Pardo, Dakbayan sa Sugbo. Nanghuboy ang nawong sa biktima nga si Jeslar Biglete, 48, minyo, taxi drayber nga taga-Sunshine Valley, Barangay Quiot, dakbayan sa Sugbo. Samtang ang suspek nga kanhi boksidor naila lang sa alyas nga Pilising. Base sa inisyal nga nahipos nga kasayuran sa Inayawan Police Station, ubos sa pagdumala ni Police Major Margie Baldemoro nga ang biktima namasahero niadtong higayona. Si Biglete nagbiyahe paingon sa downtown area sa Dakbayan sa Sugbo apan mihunong siya sa nahisgutang dapit sa dihang nakadungog nga adunay mipaka sa luyo nga bahin sa sakyanan. Mikanaog ang maong drayber aron sa pagsusi og unsay milugapak ug nahibaw-an nga nasaghiran ang motorsiklo diin sakay ang suspek ug laing duha ka mga kauban niini. Inay nga husayon ang nahitabong vehicular accident gitabangan na hinuon og kulata si Biglete. Gitabangan og kupot ang biktima sa duha ka mga kauban sa suspek, samtang si Pilising maoy nagsige og sumbag kaniya. Naluya ang biktima sa kasakit sa sinumbagan sa suspek gumikan kay migamit kini og ""four finger batsikurno. ""Nasayran nga ang batsikurno sagad ginama sa puthaw nga isul-ob sa mga nagtudlo og self-defense. Nadakpan ang duha ka mga kauban ni Pilising nga sila si Yote Bigornia, 59, minyo ug Jeslar Abellana, 50, pulos taga-Barangay Bigtas Pardo, samtang nakasibat ang kanhi boksidor. Nag-abot ang biktima ug ang duha ka dinakpan sa Inayawan Police Station diin nagluhodluhod sa pagpangayo og pasaylo sila si Bigornia ug Abellana. Apan hugot ang baruganan ni Biglete nga mosang-at og reklamo batok sa mga dinakpan bisan sa tanyag sa duha ka mga dinakpan nga mobayad og P20,000 bugti nga dili sila pasakaan og kaso kay dili sila buot mabilanggo. Si Biglete mitubag nga ang P20,000 dili paigo sa kadaot nga iyang nahiaguman ilabi na nga nagkadugo ang tuo nga bahin sa nawong duol sa mata. “Way mata nga tag-P20,000,” padayag sa biktima. Dugang pa nga dili siya makapasaylo sa mga dinakpan sanglit apektado ang iyang pamilya kon siya mabuta sa higayon nga dili na siya makamaneho nga maoy gibuhi niya sa iyang pamilya. /GPL, dugang taho ni DVG",Taxi drayber gikulatasa boksidor,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/taxi-drayber-gikulatasa-boksidor
202,Guam P. Logroño,"Aug 24, 2024","Coordinator sa illegal numbers game nga Swertres wala motagam human nga nadakpan na sab og balik Huwebes sa 8:25 sa gabii, Agusto 22, 2024, Purok Guyabano, Barangay Lawaan 3, Dakbayan sa Talisay. Si Billena Binas Binay, 40, adunay kapuyo ug nagpuyo sa nahisgutang dapit, giila nga coordinator sa illegal numbers game nga Swertres. Si Binay, naaktuhan nga nagpahigayon sa maong sugal. Sila Si Police Lt. Col. Alfero G. Paguyod, Hepe sa Talisay City Police Station ug mga kaubanan maoy nakasikop ni Billena. Nakuha gikan sa iyang posisyon ang usa ka stub nga adunay number combinations, usa ka itom nga ballpen, 1 ka carbon paper, (1) piece carbon paper, P135. 00 halin sa illegal gambling. Nasayran nga si Billena sulod na sa ikaduha na ka higayon nga nadakpan sa kapulisan sa susamang kalapasan. Unang nadakpan si Billena sa mga sakop sa Regional Intelligence Division (RID) 7 ug Talisay Police Station niadtong Abril 16, 2024 sa Sitio Molave, Brgy. Tabunok dakbayan sa Talisay. Subay niini giharos sab pagsikop sa kapulisan ang laing unom ka tawo nga nalambigit sa illegal swertres nga sugal sa Talisay City. Gipusasan si Maximiana Binondo, 58 anyos ug si Binuya Archival, 58 anyos sa Sitio San Rafael, Brgy. Tanke, Talisay. Sunod nga napusasan si Nestor Alo Birondo, 58; Helena Graceann Bisa, 29, taga Sitio Sawsawan, Brgy. San Roque, Talisay City. Gisunod pagsikop sila si: Raynen Dean Abe, 29, Tabunok Public Market; ug Cardo Biscocho, 76, anyos taga Purok Saging, Brgy. Lawaan 3, Talisay City. Matod ni Police Lt. Col. Paguyod, nga walay pu-as ang ilang paggukod sa mga tawo nga nalambigit sa maong ilegal nga sugal diha sa ilang dakbayan. Ang mga dinakpan napasakaan nag kasong kalapasan sa Republic Act 9287 o illegal swertres.","Mibalik sa sugal,nadakpan pag-usab",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mibalik-sa-sugalnadakpan-pag-usab
204,Press Release,"Aug 24, 2024","Sugod karong Septiyembre 1, manakop ang Land Transportation Office (LTO) 7 ngadto sa mga motorista nga wala motuman sa bag-ong lagda mahitungod sa paggamit sa improvised ug temporaryo nga mga plaka. Kini subay sa pagpatuman sa ahensiya sa LTO Memorandum Circular No. VDM-2024-2721 ni LTO Chief Assistant Secretary Atty. Vigor Bayrante II nga gitakda ang lagda sa mga plaka sa sakyanan ug motorsiklo sa nasod. Matod ni LTO 7 Regional Director Rechris G. Galario nga P5,000 ang multa alang sa mga nanag-iya og sakyanan ug motorsiklo nga wala motuman sa ilahang bag-ong memorandum. Alang sa improvised nga plaka kinahanglan nga anaa ang plate number niini ug ang mga pulong nga “Improvised Plate. ” Kinahanglan usab ang authorization sa paggamit niini. Sa mga temporaryo nga plaka sa vintage nga mga sakyanan, kinahanglan nga butangan kini og pulong nga “Vintage Vehicle” ug ang model year niini. Alang sa four-wheeled vehicles, valid lamang sulod sa 15 ka adlaw gikan sa pag-isyu sa sales invoice ang ilahang temporaryo nga plaka. Kinahanglan sab nga anaa’y conduction sticker number ang temporaryo nga plaka. Sa pribado nga sakyanan, puti ang background sa plaka ug itom ang alphanumeric niin. Sa electric ug hybrid nga mga sakyanan, puti sab ang background apan green ang alphanumeric sa temporaryo nga mga plaka niini. Puwa usab ang alphanumeric alang sa iya sa gobyerno nga mga sakyanan. “For new motorcycles or those to be purchased after the effectivity of this Memorandum Circular, the use of temporary plate reflecting the MV File Number shall be valid only within 15 days from the issuance of sales invoice,” tipik sa maong memorandum diin alang kini sa mga motorsiklo nga gipalit human ang Enero 1, 2023.","LTO 7 manakop sa improvised, temporary plates sa Sept. 1",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/lto-7-manakop-sa-improvised-temporary-plates-sa-sept-1
207,Arnold Y. Bustamante,"Aug 23, 2024","Hugot nga pagpatuman sa seguridad sa Pasigarbo sa Sugbo, ugma, Agusto 25, 2024. Nunot niini, ang kapulisan mihimo og walk through gikan sa Capitol grounds paingon sa Cebu City Sports Center (CCSC) sa Biyernes, Agusto 23, 2024. Nangulo sa walk through mao ang office in charge (OIC) nga hepe sa Cebu City Police Office (CCPO) nga si P/Col. Paul Alonsagay, kadagkoan sa Cebu City Transportation Office (CCTO), Provincial Planning and Development Office PPDO) ug Cebu Disaster Risk Reduction and Management Office. Matod ni P/Lt. Col. Charie Agnes Abella, deputy city director for operation sa CCPO, nga alas 6 pa lang sa buntag, ang dul-an 2,000 ka mga police personnel gikan sa lainlaing police offices ang ipakatap na sa rota sa Pasigarbo. Gidugang ni Abella nga dunay mga karsada sa uptown area ang sirad-an gikan sa alas 9 sa buntag ug ila pa nga sabotan atol sa final coordination meeting sa kagamhanan sa lalawigan sa Sugbo kon kanus-a buksan ang mga karsada. Naka-full alert na ang kapulisan sa tibuok isla sa Sugbo nga nagsugod niadtong Lunes, Agusto 19, 2024 ug matapos kini sa sunod Lunes, Agusto 26, human sa himuon nga repeat performance sa Pasigarbo. Hinuon, walay hulga nga napanid-an ang Police Regional Office (PRO) 7 sa seguridad sa Pasigarbo bisan pa man nga dunay daghang taas nga opisyal sa gobiyerno ang mosaksi sa maong kalihukan. Giklaro ni Abella nga wala’y himuon nga signal jam ug nangayo sab sila og guidelines sa Cebu Provincial Government labot sa palisiya sa paggamit og drones atol sa kalihukan.",Parade route sa Pasigarbo sa Sugbo gisusi,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/parade-route-sa-pasigarbo-sa-sugbo-gisusi
209,Dario V. Gil,"Aug 23, 2024","Managhigala nga nag-inom ug nagkalalis dihang nangahubog hinungdan nga nisangko sa pagpanunggab sa waiting shed sa national highway sa Brgy. Baliwagan, lungsod sa sa Balamban, alas 8:50 sa gabii, Agusto 22, 2024. Ang biktima giila sa kapulisan sa ngan nga 'Gilmore', 37, ulitawo samtang ang suspek mao si 'Reil', 20, ulitawo, pulos taga Highway, Brgy. Baliwagan, Balamban. Basi sa imbestigasyon sa kapulisan sa Balamban ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Marvin Abalayan nga ang biktima ug ang suspek nag-inom sa waiting shed. Matod pa, ang biktima nisugo sa uyoan sa suspek ug kay wa kini tahura, gitukmod sa biktima nga niresulta sa ilang panaglalis ug ang suspek nidunggab sa biktima gamit ang hunting knife. Naigo si Gilmore sa iyang walang bahin sa lawas nga gidali sa pagtabang ug gidala sa tambalanan, samtang ang suspek nadakpan sa hot pursuit sa kapulisan ug gibalhog sa bilanggoan sa lungsod samtang nagpaabot sa kasong ipasaka.","Gidunggab sa kainom, samdan",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gidunggab-sa-kainom-samdan
211,Arnold Y. Bustamante,"Aug 23, 2024","Talandugon ang kahimtang sa usa ka babaye nga gipusil, alas 7 sa gabii, Huwebes, Agusto 22, 2024, sa Sitio Badjaoan, Barangay Mambaling, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima gibanabana nga nagpangedaron og 35 nga nagsul-ob og t-shirt nga kolor blue ug naka-stripe og short pants. Unang nakadawat og tawag sa telepono ang Mambaling Police Station nga dunay gipusil sa maong lugar. Sa ilang pagresponde, naabtan ang biktima nga nagbuy-od na sa lamesa nga naligo sa kaugalingong dugo nga dunay igo pinusilan sa ulo apan nagginhawa pa kini. Dali nga gidala sa ambulansya sa Barangay Mambaling sa Cebu City Medical Center (CCMC) apan gihulagway ni sa mga polis nga kritikal ang kahimtang. Atol ning pagsuwat, ang wala pa mailhi nga babaye naa gihapon sa talanduong kahimtang sud sa ospital tungod sa samad-pinusilan sa ulo ug walay kabanay nga niatiman niini. Sa imbestigasyon sa Mambaling Police Station nga samtang naglingkod ang biktima sa lamesa, duha ka mga wala mailhing lalaki ang miduol ug usa kanila ang mikalit sa pagpusil sa wala pa matino nga kalibre sa armas. Human sa pagpamusil, dali nga nisibat sa maong lugar samtang ang mga residente dali nga mitabang sa maong biktima. Ang Mambaling Police Station blanko sa motibo sa krimen apan nagduda nga naalaan kini nga asset sa awtoridad ug hayan gipabirahan kini sa nagnegosyo sa ilegal nga drugas o kaha dunay atraso kanila.","Wa mailhi’ng babaye gipusil, kritikal",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/wa-mailhing-babaye-gipusil-kritikal
212,Arnold Y. Bustamante,"Aug 23, 2024","Mimando karon ang hepe sa kapulisan sa Central Visayas nga si Police Brigadier General Jorge Abad sa tanang city ug provincial police offices nga imbestigaron ang sunodsunod nga kaso sa pagpamusil sa ilang tagsatagsa ka huresdiksyon. Si Abad niingon nga ilabi na sa dakbayan sa Sugbo diin subsob ang mga kaso sa pagpamusil niadtong mga nalambigit sa ilegal nga drugas. Matod ni P/Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Abad, nga kinahanglan nga mapanubag sa ilang balaod ang mga nakahimo sa krimen ug mahatagan og hustisya ang kamatayon sa mga biktima. Kahinumdoman nga lima na ka mga kaso sa pagpamusil ang natala sa dakbayan sa Sugbo diin ang labing daghan nahitabo sa Mambaling, gisundan sa Población Pardo, Barrinuevo Jelly ug Sambag 1, ug sa lungsod sa Liloan. Gibutyag ni Abacay nga na alarma sila sa maong sunodsunod nga kaso sa pagpamusil ug tungod niini, nihimo karon og lawom nga imbestigasyon. Sa gihimong imbestigasyon sa Cebu City Police Office (CCPO) nga kasagaran sa mga kaso sa pusil sa dakbayan dunay kalambigitan sa ilegal nga drugas. Nipasabot si Abacay nga resulta kini sa ilang subsob nga kampanya batok sa ilegal nga drugas diin nag-unay na ang drug personalities. Nagtuo ang mga nadakpan nga ang nagpadakop kanila mao kadtong karibal sa ilang negosyo sa drugas.",Mando ni Abad: Mga kaso sa pagpamusil kinahanglan susihon,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mando-ni-aberin-mga-kaso-sa-pagpamusil-kinahanglan-susihon
213,Arnold Y. Bustamante,"Aug 22, 2024","Wala na maabti og buntag ang 34 anyos nga lalaki human gipusil-patay samtang nahinanok sa pagkatulog sulod sa iyang balay sa Sityo Kahuyan Alaska, Barangay Mambaling, Dakbayan sa Sugbo, Huwebes sa alas 3:40 sa kaadlawon, Agusto 22, 2024. Ang biktima giila nga si Melvin Bartolo Bartolome, ex-convict, residente sa maong lugar ug graduwado sa kursong Criminology sa usa ka unibersidad sa Siyudad sa Sugbo. Matod sa uyoan sa biktima, kanhi seaman ug maoy nagpa eskuwela niini, ang nakadungog og duha ka buto sa armas atol sa iyang pagpangihi. Ang maong butobuto nga nagagikan sa atbang nga balay sa maong saksi diin natulog ang iyang pag umangkon. Igo nalang nakita sa maong uyoan nga adunay tawo nga dali nga migawas sa balay sa biktima nga gituohan nga maoy mipusil sa biktima. ""Pagkadungog nako sa duha ka buto milili ko sa bintana nakakita kog tawo nga midagan wala nako maklaro kay ngitngit man gud, among gitan-aw didto sa sulod ako gyung pag umangkon giigo sa ulo,"" matod sa uyoan. Nakaangkon ug samad sa agtang ang biktima ug sa ubang bahin sa lawas niini nga maoy hinungdan sa iyang hinanali nga kamatayon. Gituohan sa kapulisan nga gidul-itan kini sa pagpusil kay dunay sunog sa pulbura ang panit niini. Ang suspetsado gihulagway nga nagsul-ob og sweatshirt ug short pants nga daling midagan paingon sa seawall sa Barangay Duljo Fatima, dakbayan sa Sugbo. Iyang gitug-an nga nagdako sa apohan ang biktima ug nadakpan na kaniadto sa kaso sa ilegal nga drugas apan sa paggawas niini nibalik sa iyang naandan nga bisyo. NAKA-UTANG?Tungod niini nagtuo ang uyoan nga ang naghimo sa krimen mao kadtong mga tirador sa mga drug pusher. ""Ang akung gidudahan ani assassin sa druga gyud, naka utang siguro ni, mailhan man nato ang mga assassin sa druga kay mga hingigo man kayo,"" matod sa uyoan. Si Police Major Mather Balatero Jr ang hepe sa Mambaling police station niingon nga base sa ilang nakuha nga kasayuran dunay dakong utang ang biktima sa usa ka drug personality. Nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon ug pag ila sa duha ka mga suspetsado subay sa mga kuha sa CCTV camera sa dapit. ""Dakog batal sa drugs, daghan pud na recover nga paraphernalia ganina,"" matod ni Police Major Balatero Jr. Nakig alayon ang Mambaling police station sa mga kaila sa biktima ug sa ubang residente aron mokuhag kasayuran sa kabahin sa pagkatawo ni Bartolome. /",Gipatay samtang natug,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gipatay-samtang-natug
215,Guam P. Logroño,"Aug 22, 2024","Giingong hubog ang drayber sa Yamaha Nmax nga motorsiklo nga adunay duha ka angkas ang nakasugat og disgrasya sa national highway sa Barangay Arpili, lungsod sa Balamban, Sugbo niadtong Miyerkules sa alas 10:50 sa gabii, Agusto 21, 2024. Ang maong drayber giila nga si Manman Bobis, 22, taga Sityo Mainggit, Barangay Sto. Nino, Toledo City ug angkas niini silang Nelson Illustrisimo ug Marlo Tope Bocalbos, pulos mga ulitawo nga taga Barangay Biasong, lungsod sa Balamban. Samtang ang ilang gikaengkuwentro ang laing motorsiklo nga gimaneho ni Romey Boday, 26 ug iyang angkas nga si Ingrid Bohol, 26, hinigugma sa drayber nga pulos taga Barangay Buanoy, Balamban. Sigon sa imbestigasyon sa Balamban Police Station, sumala pa ni Police LT COLONEL Marvin Abalayan nga ubos sa inpluwensiya sa ilimnong makahubog si Bobis. Ang maong rider nga matod pa way lisensiya gikan sa Barangay Biasong adunay gitambungan nga okasyon. Si Bohol nga angkas sa iyang uyab ang misaysay nga kusog nakapadagan sa iyang motorsiklo si Bobis sakay ang duha ka mga kauban niini nga wala magsul-ob og helmet. Gihulagway nga nag ikis-ikis ang dinaganan niini. Gikataho nga misugat na sa pikas lane sila si Bobis diin nagsubay si Boiser nga nagmaneho sa iyang Suzuki Gixer 150. Nagsungag ang duha nga motorsiklo hinungdan nangalabay diha sa kalsada. Nasayran nga anaa sa kritikal nga kahimtang si Boiser nga gidala sa Vicente Sotto Memorial Medical Center.",Hubog nagmotorsiklo ‘misungag’ sa kasugat nga laing motorsiklo,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/hubog-nagmotorsiklo-misungagsa-kasugat-nga-laing-motorsiklo
217,Arvie N. Veloso,"Aug 22, 2024","""The state of the Province is strong in fact it is super strong. "" Garbo nga gipahibawo ni Cebu Governor Edlen Abalayan atol sa iyang State of the Province Address (SOPA) diha sa Cebu Provincial Capitol, Social Hall sa Agusto 20, 2024. Gipasigarbo ni Abalayan ang moabot og P309 bilyones nga net assets sa lalawigan sukad sa Disyembre 31, 2023 nga nagbutang sa probinsya isip labing dato sa tibuok nasod, subay sa moabot og P74 bilyunes nga significant increase sa miaging tuig. Kini taliwa sa P500 milyunes nga pagkunhod sa national tax allocation sa 2023. Hinuon, nabawi kini pinaagi sa local tax collection. Subay sa datos sa kagamhanan, ang probinsiya nakuha ang P181. 9 bilyunes nga collection gikan sa fees ug charges. Sukad kini milingkod sa katungdanan, nagpadayon ang pagpatuman niya sa infrastructure projects, diin natala ang moabot 890 kilometros nga Provincial road projects ang nakompleto na samtang laing 219 kilometro nga barangay roads. Moabot sa 7, 858 ka solar lights na ang nakasiga sa 196. 45 kilometros nga barangay roads lakip sa 19 bridge projects. Sa bahin sa programa sa panglawas, pipila ka mga pasilidad ug hospital nga gi-upgrade. Gipasigabo usab ni Abalayan ang programa sa agrikultura, turismo ug ang bahn sa edukasyon. Sa uwahing bahin sa iyang taho, iyang gipasalamatan ang tanang sakop sa legislative office mga partner sectors, ug uban pa.",Gob. Abalayan: Probinsiya sa Sugbo lig-on,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gob-garcia-probinsiya-sa-sugbo-lig-on
218,Cherry Ann Virador,"Aug 22, 2024","Gisuspenso sa Office of the Ombudsman si Mandaue City Mayor Brody Abando sud sa usa ka tuig nga way suweldo tungod sa iyang kalambigitan sa kaso nga 'grave misconduct and conduct prejudicial to the best interest of the service. 'Ang suspensiyon nga gipagawas niadtong Agusto 12, 2024, ni Graft Investigation and Prosecution Officer Thomas Bolanos Bolante, naggikan sa administratiba nga kaso nga may kalabutan sa desisyon ni Abando nga ibutang si Abanto Abao Jr. isip acting head sa City Social Welfare Services (CSWS). Ang reklamo nagpalibot sa desisyon ni Abando nga ipahimutang si Abanto Abao Jr. sa posisyon sa CSWS human kini nga posisyon nabakante niadtong Hulyo 2022 human nagretiro ang kanhi hepe. Ang nagreklamo nag-ingon nga si Abando nakalapas sa Seksyon 483 sa Republic Act No. 7160 (Local Government Code). Gipahayag nila nga ang posisyon nabakante sulod sa halos usa ka tuig ug imbes nga magpahimutang og kwalipikado nga Social Welfare Development Officer (SWDO), gipasagdan ni Abando ang mandatory kinahanglanon pinaagi sa pagbutang ni Abao, nga gipahayag nga kulang sa mga kwalipikasyon, lakip ang pagka-icensed social worker ug ang gikinahanglan nga lima ka tuig nga kasinatian. Ang kaniadto nga papel ni Abao mao ang Administrative Aide ubos sa usa ka Contract of Service ug siya lang gipahiluna nga Community Affairs Officer IV niadtong Enero 2023. Gipahayag sa mga nagreklamo nga kini nga pag-assign nakalapas sa mga sumbanan sa civil service, tungod kay ang nauna ug kasamtangang posisyon ni Abao kay First Level, samtang ang CSWSO kay Second Level nga posisyon nga nagkinahanglan og licensed social worker. TUBAGSa ilang tubag, si Abando ug Abao misalikway sa mga alegasyon nga nag-ingon nga si Abao adunay angay nga kasinatian pinaagi sa iyang trabaho sa KAABAG Mandaue, usa ka socio-civic NGO, ug ang iyang kalambigitan sa mga komunidad sukad niadtong 2017. Matod nila nga ang iyang pagkatudlo uyon sa mga kasamtangang regulasyon. Apan ang Office of the Ombudsman nakakita nga ang pag-assign ni Abao dili regular ug nakalapas sa mga balaod ug sumbanan sa civil service. Bisan unta sa pagpahamtang og dismissal gikan sa serbisyo nga mao untay silot sa maong kalapasan, ang Ombudsman nagpili nga hatagan si Abando og usa ka tuig nga suspensiyon. Ang desisyon adunay dakong implikasyon sa pamunoan sa Mandaue City. Sumala sa Ombudsman, kon ang suspension order dili mapatuman sa dili pa ang 2025 nga eleksyon, ang silot mahimong ilisan og multa nga katugbang sa usa ka tuig nga basic salary ni Abando. Sigon ni City Administrator Jamaal Adrian Abangad atol sa press conference niadtong Miyerkules, Agusto 21, nga eligible gihapon si Abando nga modagan sa 2025 midterm election kay ang suspension dili naglakip og diskwalipikasyon. Ang multa sa suspensiyon mahimong bayaran ngadto sa Ombudsman ug posibleng kuhaon gikan sa mga accumulated leave credits ni Abando o bisan unsang mga nadawat gikan sa iyang opisina. DESISYONGipasabot ni Abangad nga ang siyudad bag-o lang nakadawat og kopya sa desisyon sa Ombudsman. Bisan pa sa suspension order, gitambag ni Abangad kang Abando nga ipadayon ang iyang mga katungdanan hangtod mapatuman na ang order sa angay nga ahensya. ""As the city administrator, I will advise the mayor to continue until we receive the implementation of the order,"" matod ni Abangad. Ang posibleng kausaban sa pamunoan usa ka kritikal nga kabalaka alang sa Siyudad. VM BERCEDEKon ang suspension ipatuman, si Vice Mayor Davinder Barcenas ang molingkod isip acting mayor alang sa gitas-on sa suspension nga molungtad og usa ka tuig. ""The city is still uncertain when the suspension will take effect, but if it does, Vice Mayor Davinder Barcenas will assume the role of acting mayor,"" dugang ni Abangad. Atol ning pagsuwat, si Abando tua pa sa Manila ug wala dayon makaisyo og pamahayag. Ang kaso nga nagdala sa suspension order usa lang sa daghang mga ongoing nga legal nga gubot nga naglambigit sa mayor. Ang inisyal nga reklamo gipahiluna sa mga indibidwal nga nangutana sa pag-assign ni Abando kang Abao isip acting head sa CSWS. Duha ang complainant niini nga kaso nga giila nga residente sa Barangay Looc ug Subangdako sa Mandaue City. ""Abao only met them during the clarificatory hearings and had no prior acquaintance with the three complainants,"" pasabot ni Abangad. WAY KORAPSIYONGipasiugda ni Abangad nga ang suspension wala’y kalabutan sa korapsyon. ""There is no issue of corruption issued in the decision, even if the decision is there, there is no corruption,"" pasabot ni Abangad. Dugang niya nga ang aksyon sa mayor usa ka pag-assign dili usa ka opisyal nga appointment. Bisan pa sa suspension, nagpabilin nga determinado si Abando nga magpadayon sa pagserbisyo sa katawhan sa Mandaue City.",Abando gisuspenso sa Ombudsman,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/cortes-gisuspenso-sa-ombudsman
219,Arnold Y. Bustamante,"Aug 21, 2024","Duha ka managlahi nga anti-illegal drug operation sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency nga miresulta sa pagkasikop sa upat ka mga drug personalities lakip na ang giila nga regional target-listed individual, Martes, Agusto 20, 2024. Alas 5:45 sa hapon gihimo sa PDEA 7 Regional Special Enforcement Team uban sa Police Regional Office 7 Intelligence Unit ang buy-bust sa Sityo Sto. Niño, Barangay Quiot, dakbayan sa Sugbo nga miresulta sa pagkasikop sa ilang target nga si Adonis Bolima alyas Okoy, 40, nga nabutang sa Regional Target List. Nakuha atol sa maong operasyon ang duha ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 10 gramos nga dunay estimated average market value nga P68,000 ug ang buy-bust money. Alas 3:20 sa hapon sa susamang adlaw unang milusad og anti-illegal drug operation ang PDEA 7 Regional Special Enforcement Team sa pakig-alayon sa Mambaling police station 11, Cebu City Police Office didto sa Sitio Isla Alegre, Barangay Basak San Nicolas dakbayan sa Sugbo nga miresulta sa pagbungkag sa usa ka drug den ug pagkasikop sa tulo ka mga tawo. Nadakpan sa operation ang ilang target nga drug maintainer nga giila nga si Berting Bolosan alyas Boncales, 43, ug ang duha ka drug den visitor nga silang Robb Bongo, 31, ug Range Bonifacio Bonilla Jr III, 29, construction worker. Nakuha sa mga operatiba ang lima ka pakete sa gituohang shabu nga dunay timbang nga 12 gramos nga dunay estimated average market value P81,600 ug mga drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA7 nga ang drug personality sa Quiot unom ka buwan nila nga gipaubos sa case buildup diin sa ilang sa monitoring maka baligya kinig 100 grams matag semana samtang usa ka buwan nga gipanid-an ang drug den sa Basak San Nicolas. Nadawat nila ang impormasyon sa maong mga drug personalities gikan sa mga kasaligang tinubdan nga maoy hinungdan nga ila dayon nga gipaubos sa case buildup. Kalapasan sa Article II, Republic Act 9165 ang ipasakang kaso sa PDEA7 batok sa maong mga suspek. /AYB",4 nadakpan sa 2 ka operasyon sa PDEA,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/4-nadakpan-sa-2-ka-operasyon-sa-pdea
220,Dario V. Gil,"Aug 21, 2024","Pabiling misteryuso kadtong tunnel nga nadiskubrehan sa mga sakop sa Argao police sa Barangay Jampan, Argao, Cebu sa dihang pagbalik sa mga pulis sementado na ang ganghaan niini. Gibalikan, Miyerkules, Agusto 21, 2024, sa mga polis nga gipangulohan ni Police Major Terrence Aguas ang balay niadtong ilang gika-engkuwentro nga wanted, bitbit sa warrant of arrest batok ni Robert Bontilao. Si Bontilao nag-atubang og kasong paghupot og dili lisensiyado nga armasApan misukol ug nahitabo nga pinusilay Martes, Agusto 20 nga miresulta sa kamatayon ni Kenn Derold Alamares Booc Bontilao, ig-agaw ni Robert. Nakurat ang mga polis sa dihang ang tunnel nga ilang untang siksikon ang nasira na pinaagi sa pagsemento sa ganghaan niini. Dako ang pagduda sa kapulisan nga posible hideout kini sa mga suspetsado o bodega sa mga illegal nga drugas o armas. Samtang ang pamilya sa napatay nga si Kenn Derold mitug-an sa Superbalita Cebu nga wa mosukol sa mga polis apan matod pa gituyo kini sa pagpatay. Giangkon sa kabanay nga wa magpaila nga nalambigit sa ilegal nga drugas si Kenn Derold ug giingong wa gyud mopatuo bisan sa ilang pagbadlong. Padayon nga gipangita ang managsuong Robert ug Cleret Bontilao nga dali nga nakaipsot atol sa engkuwentro. Mi-request na sab og back-up ang Argao police aron nga susihon ang sud nga bahin sa tunnel nga dali nga gipasirhan.","Ganghaan sa tunnel, gisemento",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/ganghaan-sa-tunnel-gisemento
221,Arnold Y. Bustamante,"Aug 20, 2024","Duha ang nakalas samtang usa ang nalandig sa tambalanan sa tulo ka managlahing kaso sa pagpamusil sa dakbayan sa Sugbo sud lang sa pito ka oras. Unang pagpamusil nahitabo sa Sityo Sto. Niño, Barangay Poblacion Pardo, Siyudad sa Sugbo alas 7:50 sa gabii sa Lunes, Agusto 19, 2024. Ang biktima wala pa mailhi nga nakaangkon og samad pinusilan sa nagkadaiyang bahin sa iyang lawas nga miresulta sa hinanaling kamatayon. Samtang wa pa masayri ang matang sa armas nga gigamit. Matod ni Police Major Margie Baldemoro, hepe sa Inayawan Police Station nga nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon kon si kinsa ang responsabli. Walay naka ila sa biktima tungod kay dili kini lumolupyo sa maong dapit ug natingala nalang ang mga residente nga adunay buto-buto sa armas ang ilang nadungog. Apan sa wala pa mahitabo ang pagpamusil nakadawat og impormasyon ang Inayawan police nga giingong adunay gihimong transaksiyon ang maong biktima sa lugar ug dunay nakuha nga ilegal nga drugas sa bulsa niini. Tungod niini nagtuo ang mga imbestigador nga dunay kalambigitan ang ilegal nga drugas ang maong hitabo. DUNAY LAIN? Pagka alas 12:15 sa kaadlawon, Martes, Agusto 20, 2024 laing pagpamusil nahitabo sa Sityo Laguna, Barangay Sambag 1. Ang biktima giila nga si Sylvian Barnachea, 30, residente sa Pahina Central ang gidala sa tambalanan. Matod pa sa igsuon sa biktima nga dili lang magpahingan, nga sa wala pa mahitabo ang pagpamusil nag away matod pa ang biktima ug sa asawa niini tungod sa giingong third party. Apan wa na idetalye kon si kinsa ang adunay gikarelasyon. Midagan ang asawa paingon sa Sityo Laguna ug giapas kini sa biktima apan pag abot sa maong dapit, usa ka wala mailhing lalaki nga nagtindog kilid sa karsada ang kalit lang nga namusil sa makadaghang higayon ngadto ni Barnachea. Igo sa wala nga bahin sa dughan ang naangkon ni Barnachea lakip na sa iyang bitiis ug tuong kamot samtang ang suspetsado dali nga misibat. Ang mga imbestigador sa Abellana Police Station 2 naa pa sa dapit nagpadayon sa pagkuhag impormasyon. IKA-3 PAGPAMUSIL Kataposang insidente sa pagpamusil nahitabo sa Sitio Lawis, Barangay Mambaling, sa 2:20 sa kaadlawon, Agusto 20, 2024. Ang biktima giila nga si Chris Bartolabac, hingkod, nag puyo ra usab sa maong lugar ang gidala sa Cebu City Medical Center. Sa imbestigasyon sa Mambaling police, duha ka mga lalaki nga pulos nagsul-ob og itom nga t-shirt nga armado sa wala matino nga kalibre sa armas ang naabot sa maong lugar ug dayong pamusil sa biktima. Si Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for administration sa Cebu City Police Office nagkanayon nga mihimo na og manhunt ang kapulisan sa matag police station aron madakpan ang mga suspetsado sa maong mga pagpamusil.",2 patay sa pagpamusil sa dakbayan sa Sugbo,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/2-patay-sa-pagpamusil-sa-dakbayan-sa-sugbo-2
222,Florenda V. Querubin,"Aug 20, 2024","Nipagawas na ang buhatan sa Cebu City Transportation Office (CCTO) og rerouting plan sa mga rota nga maapektohan atol sa Pasigarbo sa Sugbo 2024 karong Agusto 25, 2024 nga ipahigayon sa Cebu City Sports Center (CCSC). Ang Street Dance parade nga manukad sa Cebu Provincial Capitol mosubay sa Osmeña Boulevard lahos na sa (CCSC) diin ang maong kalsada sirhan atol sa maong kalihokan. Ang red mark sa traffic plan nagpasabot og No Entry Zone. Ang mga kalsada nga sirhan naglakip sa bahin sa Osmeña Boulevard, M. Bool Street ug V. Abangan Avenue. Samtang ang pink route maoy assembly area sa mga partisipante nga magsugod sa corner J. Agapay St. ug V. Abangan Ave. nga molahos sa M. Bool St. , ngadto na sa Don Gil Garcia St. , ug motapos sa dalan N. Escario. Giawhag ang mga motorista sa paglikay sa maong mga dalan ug subay sa gitakda nga reroute sa trapiko. Ang kolor green ug yellow route sa mapa magsilbing alternative nga agianan sa mga motorista alang sa southbound ug northbound.",Traffic Advisory sa rota atol sa Pasigarbo sa Sugbo,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/traffic-advisory-sa-rota-atol-sa-pasigarbo-sa-sugbo
225,Arnold Y. Bustamante,"Aug 20, 2024","Nadakpan ang usa ka ex-convict sa kaso sa ilegal nga drugas sa Labangon Police Station human nakuhai og armas sa sulod sa iyang balay atol sa pag-serve sa search warrant sa kapulisan, alas 9:20 sa gabii, Lunes, Agusto 19, 2024. Ang suspek giila nga si Yoyoy Borja Borres, 48, residente sa Sitio Bugnay 2, Barangay Labangon, Siyudad sa Sugbo. Ang Labangon Police Station sa pagpangulo sa hepe nga si Police Major Abadiano Abagat armado kini og search warrant nga giluwatan ni Judge Flavio Autida, ang presiding judge sa Regional Trial Court (RTC) Branch 74 sa dakbayan sa Sugbo batok kang Borres. Nakuha sa sulod sa balay sa subject sa search warrant mao ang kalibre .38 ug duha ka bala niini nga naa sa sulod sa cylinder. Matod ni Abagat nga kanunay na nga maalarma sa mga polis ang maong suspek tungod sa pagdaladala niinig armas. Nadakpan kaniadto si Borres human sa buy-bust sa kapulisan diin nag-atubang siya'g kaso sa kalapasan sa Section 5 ug 11, Section II, Republic Act (RA) 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 apan giingong nakagawas kini sa bilanggoan human sa pagsilbi sa iyang silot.","Ex-con nga gireklamo nga magdala'g armas, nasikop",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/ex-con-nga-gireklamo-nga-magdalag-armas-nasikop
226,Dario V. Gil,"Aug 20, 2024","Naangol ang usa ka drayber sa habalhabal human gipusil sa makadaghang higayon sa riding in tandem sa Sitio Camansi, Barangay Inayagan, dakbayan sa Naga, alas 8:00 sa gabii, Dominggo, Agusto 18, 2024. Ang biktima sa mga sakay nga si Borromeo Pansit Bote Jr. ,35, dunay kapuyo, ug taga Purok Balisong 1A, Brgy. Inayagan, Naga, nakaangkon og unom ka mga samad pinusilan sa nagkadaiyang bahin sa lawas. Gidali sa pagdala sa Minglanilla District Hospital samtang, daling nisibat ang wala pa mailhi nga duha ka lalaki nga nagsakay sa itom nga NMax motorcycle. Dugang nasayran sa kapulisan nga ang bikitma usa ka ex-convict sa kasong kasong illegal drugs. Sa dugang pakisusi sa Superbalita Cebu base sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Naga Sugbo ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Beethoven Alajar nga ang biktima nag maniho sa iyang motorsiklo tadlas sa maong dapit .Sa kalit lang gibabagan ang biktima sa nagmotorsiklo nga duha ka wala mailhing lalaki ug namatikdan sa mga saksi nga adunay hamubong panag-istoryahanay sa wala pa gipusil ang biktima sa nag-angkas sa motorsiklo. Atol ning pagsuwat, nagpadayon pa ang imbestigasyon kun unsay motibo sa maong pagpamusil ug pag-ila sa mga responsable niini. Ang biktima nakagawas sa prisohan sa miaging tuig 2021 gumikan kay nadakpan sa pagpamaligya og shabu.",Habalhabal driver gipusil sa riding in tandem,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/habalhabal-driver-gipusil-sa-riding-in-tandem
227,Dario V. Gil,"Aug 19, 2024","Usa ang nakalas ug napulo ang nangaangol sa pagkahulog sa mini dump truck sa pangpang sa sa Purok Maria Clara, Barangay Lamac, lungsod sa Pinamungajan, alas 3:05 sa hapon, Sabado, Agusto 17, 2024. Ang namatay giila nga si Gonesto Botecario, hamtong ang panuigon, construction worker, ug taga Brgy. Kanghumaod, lungsod sa Dumanjug, habagatan sa Sugbo. Ang mga nangaangol mao si Evanessa Botecario, hamtong ang panuigon, asawa sa namatay; mga igsuon ni Gonesto nga construction workers usab nga sila si Zorovavel, hamtong, Randy, hamtong, ug Juriden, hamtong, pulos taga Brgy. Kanghumaod, Dumanjug; Tantan Boter, hamtong, construction worker ug ang asawa nga si Evangeline, taga lungsod sa Barili; .Miguelito Adrian Botor, hamtong, construction worker ug taga Brgy. Kanghumaod, Dumanjug; Nico Lambert, hamtong, construciton worker, ug taga Brgy. Kanghumaod, Dumanjug; Steeve Boyles Bragais, hamtong, construction worker, ug taga Lawaan 1, Siyudad sa Talisay; ug ang drayber nga si Cedie Braganza, hamtong, nga taga Media Once, Siyudad sa Toledo. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Pimamungajan ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Gasper G. Baroman nasuta sa Superbalita Cebu nga ang drayber sa Isuzu mini dump truck nga gisakyan sa mga biktima ang gikan sa ilang construction site sa QM building sa Linao, Brgy. Cantabaco, Toledo ug nagpadulong sila sa Dumanjug agi sa laktod nga dalan. Matod pa, pag-abot sa kurbadahong bahin sa maong karsada, ni-overtake kini sa usa ka motorsiklo apan nawad-an og prino o nag-malfunction kini nga niresulta sa pagkahulog sa pangpang sa trak ug nalimbuwad sa ubos. Sumala sa kapulisan, nihulagway nga 'dunay igong gilawmon' ang pangpang nga nahagbongan sa mini dump truck. Samtang, daling nitubag sa alarma ang mga sakop sa rescue team sa lungsod ug gipangdala sa Pinamungajan District Hospital ang mga biktima apan si Gonesto Botecario gideklarar sa attending physician nga dead on arrival (DOA). Ang drayber nga dili grabe ang naangkon nga kadaot sa lawas, nakagawas dayon sa ospital ug naa sa kustodiya sa kapulisan sa Pimamungajan ug hayan pasakaan sa kasong reckless imprudence resulting to homicide & multiple physical injuries.","Trak nahulog: 1 patay, 10 samdan",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/trak-nahulog-1-patay-10-samdan
228,Arnold Y. Bustamante,"Aug 19, 2024","Giila sa kapulisan nga hitman o gun for hire ug drug personality nga gikahadlokan o siga sa Brgy. Buhisan, dakbayan sa Sugbo nasikop sa mga sakop sa Labangon Police Station human nanghasi kini sa iyang pamilya sa Sitio Upper Puti sa samang barangay, alas 2:30 sa hapon, Lunes, Agusto 19, 2024. Ang nadakpan giila nga si Isles Bravo Braza, 35, residente sa maong lugar, nakuhaan og kalibre .45 nga armas nga dunay pito ka mga bala ug lima ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 2. 25 gramos nga dunay standard drug price nga P15,300. Matod ni Police Major Abadiano Abagat, hepe sa Labangon Police Station nga niadtong Dominggo, Agusto 18, 2024, nanawag sa ilang buhatan ang igsuon sa suspek tungod kay nag-wild kini pinaagi sa pagwarawara sa iyang armas. Apan pag-abot sa kapulisan, dali kini nga nisibat paingon sa bukirang dapit. Tungod niini, gihupohupoan sa mga polis sa pagpangulo ni Abagat subay sa pamahayag sa kabanay niini nga kanunay kining magdala'g armas. Pagka hapon sa Lunes, Agusto 19, 2024, nakadawat sila'g taho nga nibalik sa ilang balay ang suspek ug nagsugod na usab kini'g wild ug nanion og armas nga maoy hinungdan nga ila dayong gialarma. Pag-abot sa mga polis, hapit magkapinusilay ug maayo na lang nga nailog ang dala niini nga armas. Giila si Isles Braza nga tigas sa lugar gani kung alarmahon ni sa mga barangay tanod, mahadlok sila tungod kay mamusil kini. Matod ni Abagat, Si Braza gireklamo sa daghang molupyo sa dapit. ""Hitman ug gun for hire nang bataa diha sa Buhisan nya gawas nga gun for hire ni duwa sad nag drugs, tigas kaayo nang bataa sa Buhisan kay bisan ang mga barangay tanod mahadlok ana niya kay manghulga man na. Dako pasalamat mga mga silingan sa Buhisan kay makatulog na daw sila'g tarung, wa nay sige pabuto,"" matod ni Abagat. Kalapasan sa Section 11, Article II sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002, ug Illegal Possession of Firearms and Ammunication ang atubangon sa suspetsado. /AYB",'Siga' sa Barangay Buhisan nadakpan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/sigasa-barangay-buhisan-nadakpan
229,Earl Kim H. Padronia,"Aug 19, 2024","Gitinguha ni acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nga makigtagbo ngadto sa nagkalain-laing stakeholders apil na ang mga manindahay ug vendors’ association sa “Chibugan sa Kamagayan” aron mahilot nga gikasungian nga koleksyon sa P200 nga operation fee gikan sa vendors. Sa migawas nga taho sa SunStar Cebu niadtong Domingo, Agusto 18, nga ang mga tindera sa Chibugan sa Kamagayan, usa ka food strip nga nahimutang sa karaang V-hire Terminal sa maong barangay mibayad og di mominos P200 matag adlaw ngadto sa Cebu City United Vendors Association (CCUVA) isip operational fee. Niingon si Abalayan atol sa press conference niadtong Lunes, Agusto 19, nga buot niyang masayran kon makatarunganon ba o dili ang P200 nga bayrunon. Iyang giangkon nga ang CCUVA usab ang nagbayad sa binuwan nga bayrunon sa kuryente, maintenance, ug operational expenses sa food strip ug dili ang city government. Matod niini nga adunay hurisdiksyon ang City Hall sanglit ang food strip nahimutang sa 7,000 square meter nga lote nga gipanag-iya sa siyudad busa iyang gipasiugda ang posibilidad nga makahimo og tripartite agreement tali sa Cebu City Government, CCUVA, ug sa mga partisipanteng vendors. “It may or may not be fair because if we look into it, P200 (per vendor) times 30 (days) that’s P6,000 a month, it is a huge amount. said. “I will look into it if is fair, but the root cause of this problem was there was no tripartite agreement,” matod pa ni Abalayan.",Abalayan: P200 gikolekta sa Chibugan mahal ra,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/garcia-p200-gikolekta-sa-chibugan-mahal-ra
230,John Paul Ryan Seblos,"Aug 19, 2024","Gipahibawo ni Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan atol sa press conference Lunes, Agusto 19, 2024, human mipresentar ang management board sa Cebu City Sports Center (CCSC) sa posible nga kitaon sa maong pasilidad. Nasayran nga ang CCSC mikita og P1. 5 milyones gikan sa mga gibayad human sa usa ka buwan nga gibuksan niadtong Hulyo 23, 2024. Samtang giklaro sab ni Abalayan nga ang rubberized track oval nga gikatakda nga ipaubos na sab sa major renovation human sa pagpahigayon sa Pasigarbo sa Sugbo sa Agusto 25–26, 20224. Anam anam ang pag-ayo sa maong track oval diin maghatag og higayon sa publiko nga makagamit gihapon sa maong facility. Matod pa sa acting mayor nga ang maong proposal sa board magkinahanglan nga adunay suggestions ug comments gikan sa contractor ug engineers. Sa pangutana kalabot sa timeline sa maong renovations gikan sa pagsugod ngadto na sa pagtapos, si Abalayan mitubag: “But I’m not an expert. I’m not an engineer, I’m only a lawyer so I have to seek clarification from the city engineer and the contractor. ”Apan siya mipasalig nga dili kini hingpit nga sirhan atol sa pag-ayo tungod kay adunay ubang sporting facility nga dili maapektuhan. Sa sayo pa, migawas sa taho sa SunStar Cebu ang ang CCSC naalkansi og P60,000 matag adlaw human kini gisira niadtong Mayo 2023 tungod sa renovation ug repair work agi og pangandam sa 2024 Palarong Pambansa. Kon hisgustan ang kita lang track oval moabot kini ngadto sa P17,500 ang adlaw gikan sa entrance fee sa mga mogamit niini.",P1. 5M kita sa CCSC human gibuksan sa Hulyo 2024,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p15m-kita-sa-ccsc-human-gibuksan-sa-hulyo-2024
232,Dario V. Gil,"Aug 19, 2024","Nagtingkagol karon sa bilanggoan sa kapulisan sa lungsod sa Liloan, amihanan sa Sugbo ang usa ka drayber sa tourist van nga nag-sideline sa pagpamaligya og shabu human nasikop sa buy-bust, alas 2:40 sa hapon, Lunes, Agusto 19, 2024, sa Purok Cogon, Barangay San Vicente. Ang suspek giila sa si Marvin Terence, 30, ulitawo, ug taga Purok Tambis, Tambok-Lamac, Barangay Yati, Liloan. Ang buy-bust gihimo sa mga sakop sa Municipal Drugs Enforcement Unit (MDEU) sa Liloan Municipal Police Station ubos sa kamandoan sa hepe nga si P/Maj. Charlie Santiago pinaagi sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7. Matod pa nga ang suspek na-validate sa mga MDEU Liloan hinungdan nga gilusad ang buy-bust diin ang poiseur buyer nigamit og P500 nga buy-bust money aron pagpalit og usa ka gamay pakite sa shabu gikan niini. Sa dihang nadakpan ang suspek, nakuhaan pa kini og laing tulo ka mga gagmay sa gidudahang shabu ug usa ka medium size diin ang tanan motimbang og P5. 2 gramos ug may gibanabanang standard drug prize mga moabot og P35,360./DVG","Tourist van driver ga-sideline pagka pusher, nasikop",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/tourist-van-driver-ga-sideline-pagka-pusher-nasikop
233,Dario V. Gil,"Aug 18, 2024","Patay ang usa ka mag-uuma human gipusil dihang nisulong ug nisulod sa balay sa suspek sa Sityo Domalerio, Barangay San Isidro, Lungsod sa San Francisco sa isla sa Camotes, alas 9:50 sa gabii, Sabado, Agusto 17, 2024. Ang biktima giila nga si Alonte Banzuela, 27, ulitawo. Ang suspek mao si Ricky Brigole, 39, minyo, scrap buyer ug igsuon sa kapuyo sa biktima. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu, nasayran gikan sa imbestigasyon sa kapulisan sa San Francisco ubos sa kamadoan sa ilang hepe nga si P/Capt. Eduard Escultor nga nakadawat og tawag ang kapulisan gikan sa concerned citizen bahin sa nahitabong pagpamusil. Daling nitubag ang kapulisan sa alarma ug pag-abot sa dapit, ilang nakita ang biktima nagbuy-od na sa salog sud sa balay sa suspek ug ang suspek wa na sa ilang balay. Matod pa, ang biktima ug ang suspek dunay bangi mahitungod sa yuta sa uyoan sa suspek ug sa kapuyo sa biktima diin maoy motibo sa pagsulong sa biktima. Gisinggitan sa biktima ang suspek nga pagawson sa ilang balay aron magsumbagay sila, apan wa mogawas ang naulahi. Dugang sa kapulisan, ang biktima nisud sa balay sa suspek ug ngadto sa kuwarta sa biktima hinungdan nga gipusil ug naigo sa iyang dughan nga hinungdan sa kamatayon niini. Ang suspek ang daling nisibat sa maong dapit apan nadakpan sa hot pursuit sa kapulisan, alas 11:30 sa gabii, Sabado, Agusto 17, 2024, sa Sityo San Martin, Brgy. San Isidro. Ang suspek gibalhog sa selda sa kapulisan ug gikatakda nga pasakaan og tukmang kaso ning adlawa.","Misulong sa kontra napusilan, patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/misulong-sa-kontra-napusilan-patay
234,Arnold Y. Bustamante,"Aug 18, 2024","Patay ang usa ka ex-convict samtang talandugon ang kahimtang sa iyang kapuyo human pamusila sa usa ka lalaki sulod sa ilang balay sa Sitio Micabaja, Barangay Barrinuevo Jelly, dakbayan sa Sugbo, alas 3:50 sa kaadlawon, Dominggo, Agusto 18, 2024. Dihadiha nga nakabsan sa kinabuhi mao si Bernard Agbon Barroga, hingkod ang pangidaron, samtang daling gidala sa tambalanan mao si Teofila Julve Ambayec, hingkod na usab, ug molupyo sa samang dapit. Sa imbestigasyon sa Mambaling Police Station, nasuta nga samtang nangatulog ang duha, gisulod sila sa armadong lalaki nga, matod pa, nagsul-ob og itom nga jacket nga nakakalo, nag-short pants ug naka-face mask og pula ug dayong pamusil makadaghang higayon sa mga biktima. Human sa pagpamusil, dali nga nisibat uban sa iyang kauban nga nagsilbing lookout sa gawas sa balay. Nakaangkon og samad pinusilan sa agtang ug tuong apapangig si Barroga nga maoy hinungdan sa iyang hinanali nga kamatayon. Samtang, si Ambayec naigo usab sa agtang gamit ang wala pa matino nga kalibre sa armas. Matod ni Police Major Mather Balatero Jr. , ang hepe sa Mambaling Police Station, nga alas 9:15 na sa buntag na-report sa mga residente ang maong hitabo nga giingong wala sila makadungog sa buto sa armas tungod kay nag-ulan atol sa pagpamusil. Gipangsusi na sa mga imbestigador sa kapulisan ang mga kuha sa CCTV camera ug nasuta nga dunay duha ka mga armadong tawo ang ninghimo sa krimen diin ang usa maoy nipusil sa mga biktima samtang ang usa ang lookout. Ang kapulisan dunay duha ka persons of interest sa pagkakaron nga nalambigit sa ilegal nga drugas sa Barrinuevo Jelly nga ilang gipangita na. Gidiling drugas ang usa sa gitan-aw nga motibo sa krimen sanglit nalambigit man usab sa illegal nga drugas ang biktima. ""Naa na 'tay person of interest base sa atong nakuha sa CCTV sa area, unya drugs ang atong gitan-aw kay kining biktima involve sad sa illegal drugs,"" matod ni Balatero Jr. Nadakpan kaniadto si Barroga sa kaso sa illegal gambling ug ilegal nga drugas sa Waterfront Police Station apan human nakagawas ug giingong nibalik na usab sa iyang naandan nga ilegal nga negosyo.","Nangatu’g gipamusil: 1 patay, 1 talandugon",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nangatug-gipamusil-1-patay-1-talandugon
235,Guam P. Logroño,"Aug 18, 2024","Patay ang drayber sa motorsiklo nga dunay sidecar human nabanggaan sa usa ka sedan sa highway sa Barangay Tubigakmanok, lungsod sa Asturias, alas 5:40 sa hapon, Sabado, Agusto 17, 2024 Usa ka Suzuki S-Presso nga gimaniho ni Ramil Achilles Brillante, 47, minyo, ug taga Purok Rizal 1, Barangay Tubigagmanok, Asturias, maoy nalambigit sa panagbangga. Ang namatay mao si Rave Cleret Brillantes, 24, ulitawo, ug taga Barangay New Bago, Asturias, kinsa gideklarar nga dead on arrival sa mga doktor sa Balamban District Hospital. Si P/Master Sgt. Gilmer Briones, imbestigador sa Asturias Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga ang Suzuki paingon sa norte nga bahin sa probinsiya ug gikasugat ang motorsiklo nga gisakyan sa biktima. Sa imbesigasyon sa kapulisan, ilang nasuta nga ang biktima way lisensiya sa pagmaneho si Brillantes ug kusog nga nakapadagan sa kurbadang karsada. Nawad-ad kontrol sa manobela busa nikawat sa pikas habig sa karsada busa nakabangga ang sedan,Tungod sa kakusog sa impact sa bangga, nilupad ang biktima ug didto kini nitugpa ug nabunal sa poste. ""Ang driver sa sakyanan nakakita nga mipadulong niya ang gisakyang motor, pero sa ka kusog mitakilid milahos sa pagbanga,"" dugang ni Briones. Ang drayber sa sedan gitangong sa kapulisan ug nagpaabot sa kasong ipasaka batok kaniya.",Drayber sa motor patay sa bangga,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/drayber-sa-motor-patay-sa-bangga-5
236,Dario V. Gil,"Aug 18, 2024","Gisuwayan sa pagtabang sa mga rescuer sa lungsod sa Moalboal, Cebu ang usa ka kanhi sikat nga Philippine Baskaetball Assciation (PBA) player human nakit-an nga wa nay panimuot sa kasagbutan sa Sityo Cogon, Barangay Basdiot sa naasoy nga lungsod, alas 12:30 sa hapon, Sabado, Agusto 17, 2024 Si Orlando Bitoon Abril, 52, minyo, ug taga Barangay Basdiot, Moalboal, napalgang patay na. Sa wala pa siya sa PBA, si Abril sikat nga magduduwa sa basketball team sa usa ka lokal nga unibersidad. Ang kapulisan sa Moalboal nakadawat og tawag gikan sa usa ka concerned citizen mahitungod sa usa ka tawo nga wa nay panimuot nga nakit-an sa kasagbutan hinungdan nga daling giadto sa kapulisan ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Capt. Bernardino J Bernardo II uban sa mga sakop sa rescue team sa Moalboal. Si Abril daling gidala sa Badian District Hospital apan gideklarar nga dead on arrival sa attending physician, ala 1:05 sa hapon sa samang adlaw. Sa imbestigasyon, nasayran nga ang biktima dunay 'misunderstanding' sa pamilya hinungdan sa ilang panaglalis sa magtiayon. Ang biktima nakit-an sa iyang anak babaye nga niadto kini sa kasagbutan nga nagdala og pisi hinungdan sa pagduda nga naghunos kini sa kinabuhi. Nasuta sa kapulisan nga way foul play ang kamatayon sa basketball player.",Kanhi PBA player napalgang patay,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kanhi-pba-player-napalgang-patay
239,John Paul Ryan Seblos,"Aug 18, 2024","Kinahanglang i-instalar na ilawom sa yuta ang tanang electric, telecommunications, television/cable entities ug uban pa sa Dakbayan sa Sugbo human naaprubahan sa konseho ang ordinansa kabahin niini niadtong Agusto 14, 2024. Sa usa ka opisyal nga dokumento, ang nagpasaka sa ordinansa nga si Konsehal Arce Jeganiel nipasabot nga ning maong proyekto, maprotektahan ang power lines/wires, cable ug cords gikan sa natural nga kalamidad ug mapugngan o malimitahan sab niini ang blackouts. Nidugang si Jeganiel nga luwas ug kasaligan ang pagtaod og underground lines ug cables. Sa usa ka interbyu, gipaneguro ni Jeganiel nga dili maapektuhan ang underground wirings kon adunay baha. “Ang kanang issue sa flooding, its only on the surface of the road. But kani, underground installation ni siya, dili ra ma apektohan sa baha,” matod ni Jeganiel. Gitataw ni Jeganiel nga ang gitutokan og maayo sa underground wiring mao ang telco wires gumikan kay 60% niini dili na live. Nagkanayon si Jeganiel nga sa kasamtangan, tutokan ning maong proyekto ang mayorihiyang kadalanan sama sa N. Bacalso St. , South Road Properties, Colon St. , Jones Ave. , V. Rama, ug uban pa gumikan kay makita ning maong mga dapit ang daghang telco wires. “Although the ordinance covers the electrical wires and telco wires, our main focus for now is to really put the telco wires underground kay mao may pinakabaga kaayo, pinakahugaw tan-awon sa palibot,” pasabot ni Jeganiel. “The electrical wires would be for separate contract and agreements. ”Giklaro ni Jeganiel nga sa higayon nga itaod na ang underground telco wires, wala ra’y mahitabong power disruption tungod kay lahi man kini sa electrical wires. Kabahin sa pundo, nagkanayon si Jeganiel nga makigtambayayong ang gobiyerno sa pribadong sektor. Matod ni Jeganiel nga sa dili pa mahuman ang tuig 2024, hayan kinahanglang makakita na sila og contractor aron masugdan na ang proyekto. Gitataw ni Jeganiel nga dili kini lisod gumikan kay ang telco companies naggamit na man og fiber optic wirings nga nipis kaayo. “I don’t think maghuot siya sa underground,” pasabot ni Jeganiel. Ang mapiling contractor mao na sab ang modumala sa maintainance sa proyekto. Si Konsehal Maricel Julito Sr. niingon nga nindot man tuod kining maong ideya apan ning puntoha, dili makahatag kini og dili maayong epekto hilabi na sa mga konsumidor. “This is a very good idea; this is the best idea. But right now, if you’re going to put all the electrical underground, all the expenses will be paid by all of us,” pasabot ni Julito. “It should be noted, it is very clear that it is capital expense. And according to the law, all capital expense for distribution companies should be charged to the consumers. ”Apan gitino ni Jeganiel nga adunay lahi nga implementasyon ang kabahin sa electric wire ug tutokan una ning maong proyekto ang telco wites. Sa iyang bahin, si Konehal Marilyn Auguis nga angayan na nga i-implementar ang proyekto ug kinahanglang mo-invest ang Dakbayan sa Sugbo niini. “That will be part of the payment of the utility companies to pay their payments on franchise stocks. That is precisely why they are paying franchise stocks because they are allowed to utilize government properties,” pasabot ni Auguis.",Spaghetti wires mawala na sa Cebu City,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/spaghetti-wires-mawala-na-sa-cebu-city
242,Arnold Y. Bustamante,"Aug 17, 2024","Kanhi kombiktado sa kasong murder ang gipusil sa wala pa mailhing gunman samtang namainit sa usa ka bakery sa Sityo Zapanta, Barangay Tejero, Dakbayan sa Sugbo sa alas 4:05 sa Sabado sa buntag, Agusto 17, 2024. Ang biktima giila nga si Emeniano Jorge Gikain Victorino, 44, biyudo nga residente sa Sitio Riverside, Barangay Tejero, Cebu City nga nakaangkon og samad pinusilan sa wala nga bahin sa iyang apapangig. Dali nga misibat ang gunman sa wala matino nga destinasyon samtang ang biktima naligo sa iyang kaugalingong dugo ug gidali sa pagdala sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC) nga gisakay sa motorsiklo pinaagi sa abag sa iyang mga silingan. Sa imbestigasyon sa Waterfront Police Station nga samtang nangape ang biktima uban sa iyang hinigugma, wala pa gani kini makahigop sa iyang init nga kape adunay lalaki nga kalit miabot nga way pagduhaduha mipusil kang Victorino. Nakakuha og upat ka basiyo ug usa ka slug sa bala sa kalibre 45 ang mga sakop sa Scene of the Crime Operation nga naa na karon sa ilang kustodiya alang sa himuon nga forensic examination. Nasayran nga nabilango sa Cebu City Jail si Victorino sa kasong murder ug sud sa 10 ka tuig nga miserbisyo sa iyang sentensya ug niadtong Oktubre 23, 2023 siya nakalaya. Sa pakighinabi sa biktima sa kapulisan iyang gisaysay nga naka may-ong siya sa panagway sa gunman nga matod pa kabanay sa iyang napatay kaniadto. Gisubay karon sa kapulisan nga posible nga bawos ang motibo sa maong pagpamusil apan wala usab nila wad-a ang posibilidad nga may kalabotan sa illegal nga drugas ang hinungdan sa maong krimen. Ang gihulagway ni Victorino nga tawo nga giingong kabanay sa iyang napatay giisip nga maoy person of interest nga gisubay sa Waterfront Police Station.","Ex-convict nga namainit sa bakery, samdan sa pagpamusil",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/ex-convict-nga-namainit-sa-bakery-samdan-sa-pagpamusil
244,Earl Kim H. Padronia,"Aug 17, 2024","Gitangtang na ang gipinturahan nga mga bato nga nag-viral sa Lusaran Dam, Barangay Lusaran, bukirang bahin sa dakbayan sa Sugbo. Ang barangay opisyal sa Lusaran misaad nga karong adlawa, Dominggo, Agusto 18 hingpit nang matangtang ang pintura sa mga bato. Samtang ang Cebu City Environment and Natural Resources Office (CCENRO) namahayag nga ang pagpintal nakalapas sa environment regulations. Sa interview sa SunStar Cebu ngadto ni Lusaran Barangay Kapitan Litonjua Buencamino nga moabot ngadto sa 100 ka mga residente ang miabag sa barangay sa pagtangtang sa maong pintal diha sa mga bato nga manomano nga paagi. Giklaro ni Buencamino nga wa sila mogamit og paint thinner o bisan unsa nga chemical solutions sa pagtangtang sa pintura. Matod pa sa kapitan nga kadtong barangay konsehal (nagdumili sa paghingalan) responsible sa pagpamintal sa mga bato, nangayo na og pasaylo ug miabag sa pagtangtang sa maong pintura. Asoy ni Buencamino nga nagsugod kini sa sugyot sa maong konsehal nga sakop sa lesbian gay, bisexual, transgender, and queer (LGBTQ), nga pagpanindot sa Lusaran dam. Nasayran nga ang maong dam inila nga kaligoanan dili lang sa mga residente apan kadtong gikan sa mga silingang barangay nga moduaw sa maong lugar. Giklaro sa kapitan nga way pagtugot gikan sa barangay ang pagpamintal sa maong dapit human nga gipinturahan og mga hayag nga kolor ang mga dagkong bato sa dam. Sa laing bahin, sa interview ngadto sa CCENRO officer-in-charge Leovil Angulo nagkanyon nga ang chemical diha sa pintura makadaot o makahilo ngadto sa mga organismo diha sa tubig. Ang maong kadaot mamahimong maabot sa duha ka kilometro nga gilay-on gikan sa mga bato nga adunay pintura. Sa tuyo nga dili mograbe ang kadaot nga mahimo niini ngadto sa kinaiyahang mitambag ang CCENRO sa pagtangtang sa pintura pinaagi sa pagkiskis ug ang paggamit og pressure washing.","Pintal sa Lusaran dam, gitangtang na",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pintal-sa-lusaran-dam-gitangtang-na
245,Earl Kim H. Padronia,"Aug 17, 2024","Giklaro sa Cebu City United Vendors Association (CCUVA), Charie Borda nga ang makolekta gikan sa mga manindahay sa ‘Chibugan sa Kamagayan’ nga tag-P200 matag adlaw maoy gikuhaan alang sa operational ug maintenance expenses sa maong food strip. Ang maong makolekta maoy kuhaan sa bayad sa kuryente, honorarium sa mga personnel ug ubang pagpanindot o pagpalambo sa maong lugar. Gisalikway ni Borda sa dihang nahinabi sa SunStar Cebu pinaagi sa telepono niadtong Biyernes, Agusto 16, 2024, ang pasangil nga ang maong koleksiyon gi-remit sa usa ka partikular nga opisyal sa City Hall. Kini human nga adunay mga indibidwal nag-post online, nga nagkuwestiyon sa koleksyon sa CCUVA, nga tag P200 nga bayad sa operasyon matag vendor sa Chibugan. “Sa Lunes kay 40 plus na siya. Kanang Biyernes, Sabado ug Dominggo kay moabot siya og 60 plus walay labot sa mga dry goods (vendors),” matod pa ni Borda. Sumala pa nga ang CCUVA mokolekta og tag P100 matag adlaw gikan niadtong namaligay og dry goods apan kon mag-uwan dili sila mangolekta ilabi na nga menos ang mga kustomer. Ang P200 nga bayrunon sa mga manindahay alang sa market ug rental fees kolektahon sa mga personnel sa City Treasurer’s Office ug sa market administration. Gawas pa, gipahibawo ni Borda nga ang market administration mokolekta sab og inadlaw nga cash ticket gikan sa P30 ngadto sa P60 depende sa gidak-on sa stall. Iya sab nga gipasabot nga ang nakolekto nga P200 maoy kuhaan aron ibayad sa bill sa kuryente, honorarium ug beautification purposes sa Chibugan. Ang maong kantidad nasabutan tali sa sa mga manindahay ug vendor’s association.","Nakolekta sa ‘Chibugan’ gigamit sa operational, maintenance expenses",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nakolekta-sa-chibugan-gigamit-sa-operational-maintenance-expenses
246,Superbalita Cebu,"Aug 17, 2024","Gikatakda nga ilusad sa Land Transportation Office (LTO) 7 ang Online Theoretical Driving Course (OTDC) sa rehiyon bag-o matapos ning tuig. Subay sa anunsiyo ni LTO Chief Assistant Secretary Atty. Bayot D. Bayrante II ingon man sa direktiba ni Presidente Lois “Jorel” Alarcon Jr. nga pag-digitalize sa mga serbisyo sa gobyerno, ilusad sa LTO 7 ang OTDC alang sa mga residente sa Central Visayas. “The public will now be given the option to enroll in LTO-accredited driving schools offering Online TDC at their convenience,” matod ni LTO 7 Regional Director Rechris G. Belleza. Tumong sa pagpatuman sa OTDC ang paghatag og kahigayonan sa mga indibidwal ingon man ang mga propesyonal ug estudyante nga makabalanse sa ilahang pagtrabaho ug sa pagtungha aron makakuha gihapon niining OTDC certificate nga usa sa mga rekisito sa pagkuha og lisensya. Mamahimong mobisita ang publiko sa LTO website alang sa kompleto nga listahan sa mga accredited OTDC providers. “We have yet to finalize the list of accredited driving schools in the region, but we have started receiving their applications to fully implement the new OTDC,” dugang ni RD Belleza. Namahayag na si ASec. Bayrante nga gipaniguro karon sa ahensiya nga ang tanang transaksiyon sa online aduna’y modernong kapasidad nga masiguro nga ang mikuha sa OTDC kadto gyu’ng aplikante nga mokuha og lisensya. Matod ni RD Belleza nga ilahang rang ianunsiyo puhon ang mga accredited nga OTDC provider sa rehiyon. Nasayran nga alang sa Enero hangtod Hunyo ning tuiga, niabot na sa 8,185 TDC certificates ang naisyu sa LTO 7 pinaagi sa ilang Malasakit on Wheels - EPatrol Mobile Service program, Kini 88% na sa kinatibuk-an nga certificates nga naisyu niadtong 2023 (9,292).",Online Theoretical Driving Course ilusad sa LTO 7,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/online-theoretical-driving-course-ilusad-sa-lto-7
248,Arnold Y. Bustamante,"Aug 16, 2024","Usa ka indibiduwal ang samdan human naigo sa sunog ang University of the Visayas sa may dan Colon sa dakbayan sa Sugbo alas 4:16 sa kadlawon, Biyernes, Agosto 16, 2024. Nailhan ang samdan nga si Lourdes Dean Mikmik Buensalida, 25 anyos. Naka-angkon siya og samad sa iyang tuo nga kamot human kini maigo sa mga nabuak nga bildo. Matod sa fire investigator nga si Fire Officer 1 Cedie Dean Bugaing nga miigo ang sunog sa ikaduhang andana sa maong tunghaan. Gisaka sa first alarm ang sunog alas 4:19 ug pagka alas 4:29 gideklara na kini nga fire out. Gibana-banang moabot sa P70,000 ang danyos sa sunog. Padayon pa sab ang kapulisan sa imbestigasyon pagsuta sa hinungdan sa maong sunog. (AYB)",Usa samdan human UV Cebu City nasunog,https://www.sunstar.com.ph/cebu/superbalita/sunog-miigo-sa-usa-ka-unibersidad-sa-sugbo
249,Arvie N. Veloso,"Aug 15, 2024","Usa ka lalaki nga nagtakoban nga naninda og fried chicken sa pagtabon sa iyang modus sa paghimo ug pag-deliver og mga peke nga tax indentification number (TIN) card sa Bureau of Internal Revenue (BIR) ug Philippine Statistics Authority (PSA) Certificate of Live Birth ang nasikop sa entrapment operation sa National Bureau of Investigation (NBI) 7 sa Dalan Plaridel sa downtown sa dakbayan sa Sugbo niadtong Lunes, Agusto 12, 2024. Ang suspek giila nga si Alfred Steven Bugayong, 29, Sitio Alaska, Brgy. Mambaling, Dakbayan sa Sugbo, kinsa naila nga namaligya og fried chicken sa naasoy nga dapit. Nasuta sa NBI 7 nga si Bugayong nang-agni og mga kliyente sa mga peke nga dokumento pinaagi sa online o sa usa ka sikat nga social media platform diin may mga reseller usab siya. Matod sa NBI 7 nga ang suspek maoy mohimo, mobaligya ug mo-deliver sa gipahimo nga peke nga dokumento. Unang nasakpan sa mga awtoridad ang usa ka Aguinaldo Emelito Bughao nga giingong gisugo sa pag-deliver sa peke nga BIR TIN cards sa dan Plaridel, dakbayan sa Sugbo niadtong Agusto 9, 2024. Ang dinakpan nitug-an nga igo ra siya gisugo ni Bugayong sa pagpa-deliver sa peke nga dokumento. Ug subay niini, gilusad sa NBI 7 ug NBI Cebu Disrict Office (Cebdo) kauban ang mga opisyal sa Bureau of Internal Revenue (BIR) 7 ang entrapment operation sa naasoyng lugar. Atol sa operasyon, ang ahente sa NBI 7 nga nagtakoban sa pagpahimo og duha ka TIN cards sa kantidad nga P150 matag usa. Sa pagtunol sa fake TIN cards, gidakop dayon ang suspek. Dugang nakuha gikan sa suspek ang mga BIR TIN cards, kopya sa mga Land Transportation Office (LTO) 7 driver's license, PSA Birth Certificates, PSA Death Certificates, PhilHealth Card, National ID ug Unified Multipurpose ID (Umid). Ang suspetsado mag-atubang og kasong may kalapasan sa Art. 169-172 sa Revised Penal Code nga moresulta sa pagkabilanggo sulod sa unom ka buwan ngadto na sa unom ka tuig.",Tighimo'g fake gov't documents gi-entrap,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/tighimog-fake-govt-documents-gi-entrap
250,Dario V. Gil,"Aug 14, 2024","Nasakpan sa akto ang duha ka mga lalaki nga ninglungkab sa balay sa usa ka negosyante sa Barangay Catarman, Lungsod sa Liloan, amihanan sa Sugbo, Martes sa kaadlawon, Agusto 13, 2024. Ang mga suspek giila lang sa mga pangalan nga Renato, 23, ug Sesmundo, 37, pulos taga Liloan apan sa managlahing barangay. Balay sa usa ka 'Francisca' ang gisaka sa maong mga kawatan atol nga wala ang tagbalay. Maayo na lang nga adunay mga sakop sa barangay tanod nga nag-roving niadtong higayona sa dihang usa ka concerned citizen ang nakamatikod nga adunay kasikas sa balay ni Francisca bisan nga wa diha ang tag-iya. Wa masayop ang maong ‘marites’ nga silingan sa iyang pagduda sa dihang naatlan nga gibitbit na ang mga appliance sa maong mga suspek sama sa flat-screen TV ug ang component sound system. Nasayran sa Liloan Police Station ubos sa pagdumala ni Police Major Isles Buhian nga ang duha ka mga kawatan miagi sa comfort room human nila giguba ang rehas diha sa bintana. Ang mga dinakpan anaa na sa kustodiya sa Liloan Police Station. /DVG",2 ka kawatan nangasikop sa akto tungod sa 'marites’,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/2-ka-kawatan-nangasikop-sa-akto-tungod-sa-marites
251,Earl Kim H. Padronia,"Aug 14, 2024","Hapit P200 milyon na ang nagasto sa Cebu Provincial Government para sa pagpahigayon sa Pasigarbo sa Sugbo 2024. Gibutyag kini ni Cebu Gov. Edlen Abalayan atol sa usa ka coordination meeting niadtong Martes, Agusto 13, sa Cebu Provincial Capitol. Matod sa gobernador, ang kantidad nga nagasto dili lang para sa kalampusan sa pagdumala sa 2024 Pasigarbo sa Sugbo, Festival of Festivals sa Lalawigan, karong Agusto 25, 2024, sa Cebu City Sports Center (CCSC). Ang pundo nga gikuha gikan sa Capitol magamit sa lokal nga ekonomiya, labi na sa medium, small, and micro enterprises (MSMEs) dili lang sa Cebu City panahon sa aktuwal nga kalihokan, lakip usab sa matag lungsod ug component cities. Sa maong miting, nadawat sa Cebu Provincial Government ang tibuok suporta sa Cebu City Government, sa mga munisipyo ug component cities, ug sa nagkalainlaing stakeholders alang sa umaabot nga staging sa Pasigarbo. Si Acting Cebu City Administrator Kristine Joyce Batucan nagsiguro kang Abalayan sa commitment sa city government sa kalampusan sa 2024 Pasigarbo, lakip ang pagmobilisar sa mga personnel ug resources sa siyudad aron pagdumala sa traffic, logistics, billeting quarters, venue, ug uban pa. Nagkalainlaing stakeholders lakip ang Philippine National Police (PNP), Armed Forces of the Philippines (AFP), Land Transportation Office Region 7 (LTO 7), Land Transportation Franchising and Regulatory Board Region 7 (LTFRB 7), Cebu City Tourism Office, Cebu City Transportation Office, Metropolitan Cebu Water District (MCWD), ug mga pribadong sektor usab ningsaad sa pagsuporta sa Pasigarbo. /EHP",Dul-an na sa P200M nagasto na sa Pasigarbo,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/dul-an-na-sa-p200m-nagasto-na-sa-pasigarbo
252,Dario V. Gil,"Aug 14, 2024","Daghan ang dili makadawat sa ilang parcel sa dihang ang wingvan nga nagkarga niini kalit nga misilaob diin naapil ang mga karga niini sa pagkasunog. Ang insidente nahitabo sa Sityo Latasan, Barangay Labogon, siyudad sa Mandaue, alas 2 sa hapon, Miyerkules, Agusto 14, 2024. Sa inisyal nga inpormasyon ni F02 Emeniano Timoteo Acabal, imbestigador sa Mandaue City Fire nagkanayon nga nakaparada niadtong higayona ang maong wingvan sa Sityo Latasan, Barangay Labogon. Ang drayber sa maong sakyanan giila nga si Agelio Buhisan, 32, ulitawo. Wa matino kon aduna bay gi-deliver sa maong lokasyon. Gibanabana nga mokabat ngadto sa P350,000 ang danyos sa maong sunog, padayon pang gisusi sa kabomberohan og unsay hinungdan sa pagsilaob sa sakyanan. /DVG","Wingvan nga nagkarga og mga parcel, nasunog",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/wingvan-nga-nagkarga-og-mga-parcel-nasunog
254,Dario V. Gil,"Aug 13, 2024","Nadakpan sa security guard ang usa ka lalaki nga nasakpan nga mikuot sa pitaka sa usa ka kustomer sud sa usa ka mall sa Barangay Banilad, dakbayan sa Sugbo, niadtong Lunes sa hapon, Agusto 12. Ang dinakpan gialyasan og Bula, 38, taga Barangay Marigondon, dakbayan sa Lapu-Lapu gi-turnover sa mga sikyu sa mall ngadto sa Mabolo Police Station 4. Ang biktima usa ka 27 anyos nga magtutudlo ug molupyo sa Barangay San Jose, siyudad sa Sugbo. Base sa inisyal nga imbestigasyon sa kapulisan ang biktima nga gitago sa pangalan nga Mary Herminigilda ang milinya ngadto sa counter aron mo-order og mainom samtang gibilin niya ang iyang shoulder bag sa lamisa apan iya kining gisigehan og lingi. Nakita sa biktima ang suspek nga adunay gikuha sa iyang bag dayong dali nga mibiya. Gidali og tan-aw ni Mary Herminigilda og unsay nawala diha sa iyang bag ug iyang nasuta nga wa na ang iyang pitaka hinungdan nga dali siya nga nangayo og pakitabang sa security guard sa maong establisemento. Nahitabo ang ginukdanay ug nadakpan si Bula sa guwardiaya ingon man ang pagkabawi sa pitaka sa biktima nga adunay sud nga P1,400, credit card, ATM cards ug ubang importante nga dokumento. Ang suspek gitanggong sa Mabolo Police Station ug gikatakdang pasakaan og tukmang kaso.","Mangunguot sulod sa mall, sikop sa sikyu",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mangunguot-sulod-sa-mall-sikop-sa-sikyu
257,Earl Kim H. Padronia,"Aug 13, 2024","Si Cebu City Mayor Cedie Abangan, nagsilbi sa iyang unom ka buwan nga preventive suspension sukad sa Mayo 10, misaway kang Acting Mayor Raymond Ghen Abalayan ug Gov. Edlen Abalayan niadtong Lunes, Agusto 12, 2024, tungod sa pagbag-o sa direksiyon sa polisiya sa City Hall ug ang pagpanghilabot sa gobernador sa mga kalihokan sa Cebu City. Si Abangan, nitawag sa usa ka press conference sa Casino Español de Cebu aron pagtubag sa mga nag-unang isyo, giubanan sa mga partisipante mao ang pipila sa iyang mga tigsuporta ug kaalyado sa pulitika, lakip na si Acting Vice Mayor Darwin “Jesomar” Alcaide, Sangguniang Kabataan Cebu City Federation president Nising Eprol Jakosalem ug Bulacao-Pardo Brgy. Captain Elmer Abel. Imbes sa tradisyonal nga press conference, gipakita ni Abangan ang hapit 30 minutos nga video recording sa iyang mga pahayag ug panan-aw sa lainlaing isyo nga may kalabotan sa Cebu City. Gawas sa pagsaway sa duha ka Abalayans, gipahayag sab ni Abangan ang iyang kabalaka bahin sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) ug Cebu Port Authority (CPA). ACTING MAYORSa usa ka audio-visual presentation, gisaway ni Abangan si Abalayan sa mga pagbag-o sa polisiya sa City Hall nga wa siya nga gikonsulta. Gi-highlight niya ang ""diplomacy approach"" sa acting mayor sa lain-laing mga ahensya sa gobyerno, labi na ang Provincial Government ug ang gobernador, nga iyaan sa acting mayor. Nag-play si Abangan og video sa usa ka pagtipon sa Abangan compound diin ang acting mayor anaa ug nisaad nga dili moapekto sa mga polisiya ni Abangan, kay sila magkauban sa partido. “Ask him, because there is a saying that if what you say and do is not what you describe, then that person has to explain,” ingon ni Abangan, nga nag-replay sa daan nga pahayag sa acting mayor. Gidugang ni Abangan nga bisan wala siya magreklamo sa gipugngan nga oras para sa flag-raising ceremony kada Lunes, iyang gisalikway ang pag-comment sa gipamub-an nga oras sa mga miting sa mga department head. Gipahayag usab sa suspended mayor nga siya ang nagpaluyo sa mga paningkamot sa pag-aproba ug pagpagawas sa “special premium,” usa ka P5,000 nga bonus para sa City Hall job order personnel panahon sa iyang suspension. Gisaway usab ni Abangan ang dili pag-renew sa kontrata sa pipila sa iyang mga gi-appoint nga City Hall employees ug mga opisyal ilawom sa administrasyon sa acting mayor. “Wala gyud ko kabalo kung pila ni sila kabuok pero gusto nako og inventory aron mangita og paagi nga basin makahatag ta og pila ka kilo nga bugas, mura'g mga biktima sa calamity,” matod ni Abangan. Niadtong Mayo 25, gisalikway sa City Council ang reappointment application sa miaging city budget ug finance officer nga si Clyde Bulalayao, samtang ang acting mayor nagtudlo kang Lisa Booc isip iyang kapuli. GOBERNADORSa laing bahin, gipasabot ni Abangan nga ang Cebu City adunay local autonomy isip usa ka highly urbanized city. Gisaway niya ang Gobernador Abalayan sa pag-apekto sa mga kalihokan sa Cebu City Government, nga gi-describe niya isip usa ka “special consultant” sa City Hall ilawom sa pagdumala sa acting mayor. “We are not declaring war with the Province, but we are merely asserting what is enshrined in the Constitution - that we are promoting local autonomy,” matod ni Abangan. Gisulti niya nga ang diplomatic approach sa acting mayor sa Provincial Government naka-apekto sa status sa local autonomy sa Cebu City, nga gipasiugda nga ang syudad mao ang kapital sa Cebu Province. “Wala na nagpasabot nga mag-konsulta ta, dili. Wala usab na nag-ingon nga mag-away ta. Mao nga gipromote nako ang One Cebu Island. Ang pulong nga ‘consulting’ dili maayo pero ‘discussing’ kung adunay mga isyu nga makaapekto sa tibuok isla sa Cebu,” ingon ni Abangan. Gisugyot usab ni Abangan ang pag-re-franchise sa katungod sa mga botante sa Cebu City nga makahatag sa ilang mga boto para sa provincial governor election, nga ikumpara sa Mandaue City, laing highly urbanized city sa Metro Cebu nga makaboto sa provincial governor panahon sa local elections. Gipangutana sab sa suspended mayor ngano nga wala siya opisyal nga giimbitar sa pagsugod o pagtakop sa 2024 Palarong Pambansa sa Cebu City Sports Center (CCSC) niadtong Hulyo 9 ug Hulyo 16. Bisan pa, gipasalamatan niya ang kolektibong paningkamot alang sa kalampusan sa maong event. Gisaway sab ni Abangan ang hosting ug staging sa Pasigarbo sa Sugbo 2024 sa CCSC niadtong Agosto 25-26, nga gi-aprobahan sa acting mayor sa hangyo sa Capitol. MCWD, CPAGipangutana sab ni Abangan ang CPA ug ang diplomatic approach sa acting mayor sa pagsulbad sa pagpanag-iya nga isyu sa Compania Maritima ug sa palibot niini. Gipahayag niya ang kabalaka sa usa ka sugyot nga mag-develop og casino sa lugar, nga gi-emphasize nga maka-apekto kini sa heritage value, labi na sa Malacañan sa Sugbo. Mahitungod sa disputed City Hall satellite office sa MCWD-owned building, gipasiugda ni Abangan nga kini balido ug adunay board resolution approval. Gidugang niya nga ang City Hall wala magpugos sa pag-okupar sa building, nga kaniadto usa ka Prince Warehouse. Si Abangan niingon nga iyang resulbahon kini nga mga butang sa iyang pagbalik sa opisina sa City Hall.",Abangan misaway sa 2 ka Abalayan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/rama-misaway-sa-2-ka-garcia
259,Dario V. Gil,"Aug 13, 2024","Duha ka sunog ang niigo sa dakbnayan sa Sugbo sa Lunes, Agusto 12, 2024. Ulahing sunog niigo sa 62 Don Pedro Bulanhagui St. , Brgy. San Eddie, alas 2:44 sa hapon. Usa ka mixed residential ug business establishment nga gipuy-an ni Cordelia P. Bulawan ug uban pa ang nasunog. Ang sunog nap saka sa 1st alarm sa alas 2:48 sa hapon, fire under control sa alas 3:00 sa hapon ug gideklarar nga fire out alas 3:05 sa hapon. Kini nagbilin og dasyon nga gibanabana sa mga bombero nga moabot ngadto sa P528,000. Unom ka mga pamilya ang na apektohan nga gilangkuban sa 56 ka indibiduwal. Atol ning pagsuwat, nagpadayon pa ang imbestigasyon ni FO1 Cedie Dean Bugaing, ang Bureau of Fire Protection (BFP) investigator sa siyudad sa Sugbo. GUADALUPEDili mominos 14 ka mga balay ang nasunog sa 1st Street, Singson Compound, Brgy. Guadalupe, siyudad sa Sugbo, alas 12:11 sa hapon. Nasuta sa kabomberohan nga nagsugod ang sunog sa balay ni Jhea Bulogagao nga gipuy-an ni Emeniano Dean Bulosan. Ang sunog gipasaka sa 1st alarm sa alas 12:16 sa udto ug fire under control sa alas 12:46 sa udto ug gideklarar nga fire out sa alas 12: 59 sa udto Sa 14 ka balay, 12 niini ang totally burned ug 2 ang partially burned nga nagbilin sa gibananang danyos nga moabot og P600,000. Dunay 20 ka pamilya ang naapektohan nga gilangkuban sa 70 ka mga indibiduwal. Padayon pa ang imbestigasyon ni FO3 Regie A Bueno, imbestigador sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa siyudad sa Sugbo kun unsay hinungdan sa maong sunog. LAPU-LAPUSamtang, nasunog ang usa ka dakong bodega sa furniture sa Sityo Kolo, General Aviation Road, Barangay Pajac, dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 2:21 sa hapon, Dominggo, Agusto 11, 2024,Ang bodega gipanag-iya ni Johnrey Bayrante nga ang ukopante mao si Jay Cesar Bulsico. Ang sunog gipasaka sa first alarm sa alas 2:26 sa hapon, under control sa alas 2:48 sa hapon ug gideklarar nga fire out sa alas3:15 sa hapon. Sumala sa mga bombero, nagbilin og danyos na gibanabana nga P28,000,000. Atol ning pagsuwat, padayon paang imbistigasyon ni FO3 Jherson Q Bulugagao, fire investigator sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Lapu-Lapu Sugbo kon nganong nasunog ang maong bodega.",2 ka sunog sa siyudad sa Sugbo; 1 sa Lapu-Lapu,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/2-ka-sunog-sa-siyudad-sa-sugbo-1-sa-lapu-lapu
260,Guam P. Logroño,"Aug 12, 2024","Usa ka kutsero nga giila sa kapulisan nga gun-for-hire ang nasikop ug nakuhaan og armas sa dalan Solarium, Barangay Duljo-Fatima, dakbayan sa Sugbo, alas 6:10 sa buntag, Lunes, Agusto 22, 2024. Ang nasikop mao si Bumagat Abilon Buncad, 18, ulitawo, ug molupyo sa nahisgotang dapit. Si Major Mather Balatero, hepe sa Mambaling Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga gialarmahan ang suspek human nanion og armas sa iyang silingan. Ang mga sakop sa Performance of Barangay Police Security Officer (BPSO) maoy nakasikop gi-turnover sa kapulisan. Matod ni Balatero, nakuhaan ang suspek sa usa ka .9mm pistol nga dunay duha ka buhing bala sa magazine. Sa pagsuta sa kapulisan, ang dinakpan maoy ilang napasakaan og kasong homicide niadtong Mayo 24, 2024, sa kasong pagpamusil sa Sitio Pungtod, Brgy. Mambaling. Ang dinakpan maoy suspek sa pagpatay niadtong Mayo 25, 2024 sa Sitio Wangyu, Brgy. Mambaling. Sagad sa gipamusil sa dinakpan nalambigit sa ilegal nga drugas, dason sa kapulisan. Sutaon sab nila sa Piskaliya kun unsa nay status sa kaso sa dinakpan. Apan si Buncad, nahinabi sa Superbalita Cebu, nanghimakak nga iyang gitionan niyag armas iyang silingan nga usa ka bayot. Matod niya nga naa siyay dalang armas niadtong higayuna kay iyang ibaligya. Nakit-an niya iyang silingang bayot nga nagdala'g selpon nga susama sa iyang selpon nga nawala. Gitawag niya kay sutaon ang selpon pero naghimo kini'g estorya nga iyang gitionan, dason niya. Ang armas gibilin siya ang gisugo sa pagbaligya. Gipanghimakak niini ang mga krimen nga gilambigit siya. Matod niini dili tinuod nga 'hitman' siya. ubagon niya kining tanan ngadto na sa korte.","'Hitman' nasikop, suspek mihimakak",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/hitman-nasikop-suspek-mihimakak
262,Cherry Ann Virador,"Aug 12, 2024","Nipadayag sa ilang kabalaka ang Mandaue Chamber of Commerce and Industry (MCCI) kabahin sa gisugyot nga umento sa suweldo sa Central Visayas partikyular kabahin sa potensyal nga hatod niini sa lokal nga pamatigayon ug ekonomiya. Gilaumang mao kini ang mahimong sentro sa diskusyon atol sa umaabot nga public hearings sa Regional Tripartite Wages and Productivity Board (RTWPB) nga gikatakda karong Agusto 20, 2024. Ang wage board nag-eskedyul og lima ka public hearings sa Rehiyon 7 aron pagtuki kabahin sa bag-ong minimum wage classification. Kini subay sa direktiba ni President Lois Alarcon Jr. nga tun-an og maayo ang kabahin sa suweldo. Gitino sa MCCI nga ang bisan unsang kausaban nga mahitabo kabahin sa suweldo sa Sugbo o asa man nga dapit sa Pilipinas, direktang makaapekto sa inflation rates, customs costs, ug employment landscape. Ang unemployment rate sa Dakbayan sa Mandaue natali sa 4. 1 porsyento, usa ka gamay’ng kalambuan sa 4. 8 porsyento niadtong Agusto sa niaging tuig. Nabalaka ang MCCI nga ang pagsaka sa suweldo posibleng makabali sa resulta sa dagan sa unemployment rate sa dakbayan.",MCCI naa’y kabalaka kabahin sa isyu sa umento sa suweldo,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mcci-naay-kabalaka-kabahin-sa-isyu-sa-umento-sa-suweldo
266,John Paul Ryan Seblos,"Aug 11, 2024","Gibutyag ni Cebu City Councilor Adrian Jorge Abaya nga daghang mga reklamo ang nadawat sa iyang opisina nga adunay mga drayber sa sakyanang pasaheroan nga dili mohatag og 20% discount sa mga estudyante, senior citizens, ug persons with disability (PWD). Nunot niini, gipahimangnoan ni Abaya ang mga drayber lakip na ang Public Transportation operators, mga kooperatiba ug kompanya nga motuman sa nakalatid sa Republic Act (R. A. ) no. 11314 nga gitawag sab og “Student Fare Discount Act” hilabi na ning panahon sa tingklase. Nalatid ning maong balaod nga ang tanang sakyanang pasaheroan – public utility buses, public utility jeepneys, taxis, vehicles-for-hire, tricycles, passenger trains, aircrafts, ug marine vessels – kinahanglang mohatag og diskuwento sa mga nangahisgutan. Ang dili motuman ning maong balaud pahamtangan og penalty. Sa usa ka naaprubahan nga resolusyon nga gipasaka ni Abaya sa konseho, gimandoan ang Land Transportation Franchising and Regulatory Board – Franchising and Regulatory Office VII (LTFRB-FRO VII) nga estriktong mosubay sa RA no. 11314. Si LTFRB 7 director Balbin Burgos, Jr. nitataw nga anaa na kini daan sa ilang patakaran ug gipadayag niya ang iyang suporta sa lakang nga gihimo ni Abaya kabahin.","20% sa estudyante, seniors, PWDs estrikto nga ipatuman ni Abaya",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/20-sa-estudyante-seniors-pwdsestrikto-nga-ipatuman-ni-cuenco
267,Dario V. Gil,"Aug 11, 2024","Nakaeskapo ang subject sa pagronda nga wanted sa drugas, apan lain ang nadakpan kay naghupot og armas nga way lisensiya sa Brgy. Bug-ot, lungsod sa Argao, alas 5 sa hapon, Sabado, Agusto 10, 2024. Ang suspek giila sa kapulisan sa alyas nga 'Dionson', 36, ulitawo, ug taga Brgy. Tulang, Argao, kinsa nakuhaan og .357 magnum revolver nga loaded sa unom ka mga buhing bala sa cylinder niini. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu sa Argao Municipal Police Station, nasayran nga ang kapulisan nga gipangulohan sa ilang hepe nga si P/Maj. Terrence Aguas, ang nipatuman sa warrant of arrest batok sa usa ka alyas ""Buscayno"" sa naasoy nga dapit tungod sa kaso sa gidiling drugas. Apan matod pa nga sa dihang nakaduol ang team ni Aguas, ang wanted nga si Buscayno nakasibat pinaagi sa pagdagan ngadto sa balay sa iyang igsuong babaye. Mao kini hinungdan nga ilang gigukod apan wala kini maapsi sa kapulisan. Apan usa ka 'Dionson' nasakpan sa kapulisan nga nagkupot og armas ug sa ilang pagsusi, wala kini nakapakita og lisensya. Gidakop sa kapulisan si Dionson ug gibilanggo samtang nagpaabot sa pagpasaka sa kasong kalapasan sa Republic Act 10591 o Illegal Position of Fire Arms and Ammunition.",Wanted nakaipsot; laing armado nasikop,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/wanted-nakaipsot-laing-armado-nasikop
268,Arnold Y. Bustamante,"Aug 11, 2024","Moabot sa 1,431 ka mga tawo ang nangadakpan sa managlahi nga salaod sa tibuok Central Visayas (CV) atol sa usa ka adlaw nga operasyon sa kapulisan gikan sa alas 6:00 sa buntag sa Sabado, Agusto 10, ngadto sa alas 5:59 sa buntag sa Dominggo, Agusto 11, 2024. Ang labing daghan nga nadakpan nakalapas sa mga lokal nga ordinansa sa matag lungsod nga mokabat sa 1,309 nga nakamulta sa kinatibuk-an nga P632,500. Sa kampanya batok sa illegal nga drugas, ang kapulisan nakasikop og 38 ka drug personalities nga nisangpot sa pagkasakmit sa 311. 23 gramos sa gituohang shabu nga dunay standard drug price nga P2,116,377. 60 atol sa 33 ka anti-illegal drug operations. Nakasikop usab ang kapulisan og 64 ka mga sugarol atol sa 35 ka anti-illegal gambling operations ug pagka sakmit sa kapin P7,000 nga kwarta gikan sa sugal. Gihingusgan usab sa Police Regional Office 7 ang ilang kampanya batok loose firearms diin nakaimbargo sila og 29 ka nagkalainlaing kalibre sa armas, usa niini explosive. Samtang sa kampanya batok sa wanted persons, nakalusad ang kapulisan og 19 ka operations nga niresulta sa pagkasikop sa 19 usab ka wanted persons, usa niini nabutang sa listahan sa most wanted.","1,431 nadakpan sa lainlaing salaod sud sa 1 ka adlaw",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/1431-nadakpan-sa-lainlaing-salaod-sud-sa-1-ka-adlaw
269,Superbalita Cebu,"Aug 11, 2024","Human sa sunodsunod nga mga pagbiaybiay batok sa pipila ka mga opisyal sa gobyerno, si Bise Presidente Arile Bustamante niingon nga “leaders should not be motivated by cash, cocaine or champagne. ” Sa giluwatang pamahayag niadtong Biyernes, Agusto 9, gisaway sa Bise Presidente ang budget sa kasamtangang administrasyon alang sa mga proyekto sa pagbaha. Iyang gikutlo ang iyang kasinatian niadtong siya pa ang mayor sa Davao City, diin gibahaan usab pag-ayo ang pinuy-anan sa iyang amahan nga si kanhi Presidente Agawin Bustamante. “Dalawang beses akong nakaranas ng baha sa bahay mismo ng mga magulang ko sa Taal St. , Davao City. Nasira ang mga kagamitan namin at puro burak ang kapaligiran — hindi siya nakakatuwa. Naranasan ko ring maglakad sa tubig baha na hanggang dibdib at tuluyang lumangoy na lamang — hindi siya masaya,” nagkanayon ang Bise Presidente. “Position, resources and platform to be the voice for my fellow Filipinos who are left unheard. ” “l am using my position, resources and platform to be the voice to show our government officials HOW TO COMMAND,” matod ni Bustamante. Iyang nahinumdoman nga niadtong mayor pa siya, iyang giingnan ang National Economic and Development Authority-Davao Region (Neda-Davao) nga mohimo og pagtuon sa flood control ug drainage sa dakbayan, nga maoy basehan sa City Engineer’s Office (CEO) ug ang Department of Public Works and Highways (DPWH) sa ilang plano sa imprastraktura. Gipasiugda usab niya nga sa panahon sa administrasyong Bustamante, usa ka Master Plan ug Feasibility Study alang sa Flood Control and Drainage nagsugod kaniadtong Setyembre 2016 ug gimantala kaniadtong Hulyo 2023. “Baka naman gusto nang pondohan ang mga infrastructure projects na naaayon sa masterplan? O baka naman may alinlangan pa hinggil dito dahil Bustamante ang mayor at mas mamarapatin nilang gibain na lang?” matod sa ikaduhang labing taas nga opisyal sa nasod. Sa katapusang bahin sa iyang mensahe, gipasiugda usab niya ang bag-o niyang pamahayag bahin sa “Filipinos, deserve better,” diin iyang gisaway ang kasamtangang administrasyon tungod sa kapakyas sa pagsulbad sa dagkong mga isyo nga nagsamok sa nasod sama sa flood control, infrastructure, security, healthcare, ug pagpanghilabot sa mga langyaw. Bisan og wala niya hisgoti si Presidente Lois “Jorel” Alarcon, iya kining running mate sa 2022 elections. “Leadership is faithfulness to the oath of office. Leadership is faithful service to the people. “Leaders should only say one thing — that “it is done”,” siya niingon. Siya usab miingon nga “leaders should not be motivated by cash, cocaine or champagne. And, most certainly, leaders should not be made to hold champagne glasses. ” Ang pulong nga “cocaine” lagmit nagtumong sa usa ka viral video online nga nagpakita nga si Alarcon nagdrugas kuno. Hinuon, gihimakak na kini sa National Bureau of Investigation (NBI), nga matod pa gi-edit ang maong video. Wala’y gipagawas nga pamahayag ang Presidente isip tubag sa pagsaway ni Arile. Si Bustamante ni-resign sa gabinete ni Alarcon kapin sa usa ka buwan ang milabay.","Arile mipika kang PBBM, kaalyado",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/sara-mipika-kang-pbbm-kaalyado
270,Denise Mae P. Codis,"Aug 10, 2024","Koleksiyon sa traffic violation penalties sa dakbayan sa Lapu-Lapu gimarkahan nga “Other Payables” sa financial records nga nagpasabot sa wa pagtuman sa saktong budgeting process sa balaod. Base sa audit report sa Commission on Audit (COA) 2023, gibutyag sa mga state auditor nga ang siyudad mi-disburse og kinatibuk-ang kantidad nga P850,440 gikan sa traffic violation fine collections, apan napakyas sa pagsunod sa naandan nga financial procedure nga misupak sa mga specific section nga gipahamtang sa Republic Act (RA) No. 7160. Ang mosunod nga mga disbursement nga gi-charge sa koleksyon gikan sa Traffic Violations nga moabot ngadto sa P850,440: * Ang paghatag og P9,000 nga cash advance ni Analyn Brix nga maoy gikuhaan sa pagbayad og honorarium sa resource speakers niadtong Hunyo 29, 2023.* Pagbayad sa 600 ka mga pagkaon (usa ka adlaw) snacks sa buntag ug paniudto alang sa 10 ka adlaw nga training/seminar sa bag-ong gi-hire nga traffic enforcers niadtong Hulyo 20, 2023 nga mokabat sa kinatibuk-ang P194,880.* Pagbayad sa 4,000 ka booklet citation tickets (carbonized) niadtong Agusto 01, 2023 nga moabot sa P600,000.* Pagbayad sa 12 ka liquified petroleum gas (gigamit sa road markings) niadtong Agusto 3, 2023 nga mokabat sa kinatibuk-ang P46,560. 00. Ang report sa COA nitumbok nga ang Siyudad nakalapas sa Sections 305 (a) ug 306 (b) subay sa Section 22 (c) sa RA No. 7160. Samtang ang Section 305 (a) sa RA No. 7160, item 10. 3 sa COA audit, nagkanayon nga ""no money shall be paid out of the local treasury except in pursuance of an appropriations ordinance or law. ”“Appropriation is a formal authorization issued by ordinance that directs the payment of local government funds for services and goods, under specific conditions or for designated purposes,"" tipik sa statement sa COA. Ang COA nirekomendar sa City Government nga ipasabot ang mga koleksyon gikan sa traffic violations isip income sa General Fund (GF). Pinaagi sa GF, kini makasiguro nga ang mga pundo moagi sa “usual budgeting process agi og pagsunod sa accounting, budgeting, auditing laws, ug rules and regulations. ” Sa item 10. 7 sa COA audit, ang City Accountant, atol sa exit conference, namahayag nga ang mga multa gikan sa traffic violations matala sa GF sugod sa Enero 2024 isip usa sa mga tinubdan sa pundo alang sa proseso sa pag-budget. Ang SunStar Cebu nisuway sa pagkontak ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito Abalos aron nga mapangayoan og habig apan wala pa motubag ang City executive chief atol niining pagsuwat.","Paggamit sa nakolekta'ng multa sa traffic violation, irregular?",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/paggamit-sa-nakolektang-multa-sa-traffic-violation-irregular
271,Cherry Ann Virador,"Aug 10, 2024","Ang kagamhanan sa Dakbayan sa Mandaue mipasalig mohatag og financial assistance nga P100,000 ngadto sa pamilya ni Staff Sergeant Bustillo Genesis Eduard, kinsa gipusil patay sa 16 anyos nga lalaki nga iyang gidakop niadtong Hulyo 27, 2024. Ang maong pulis nga nagkuha ra unta sa iyang misis niadtong higayona ang miabag sa mga barangay tanod nga migukod sa mga batan-on nga naglaroylaroy pa sa kadalanan bisan gipatuman ang curfew. Si Konsehal Butalon Aguinaldo Bulalayao, kinsa chairman sa Committee on Police, Fire, and Penology sa Konseho sa dakbayan sa Mandaue, nihatag og gibug-aton nga ang siyudad naghimo og mga lakang aron mapadali ang pag-release sa hinabang pinansyal aron masiguro nga ang pamilya makadawat sa hinabang sa labing daling panahon. Iyang namatikdan nga ang lokal nga kagamhanan kasagarang mohatag og P50,000 isip standard nga tabang ngadto sa mga pamilya sa susamang sitwasyon. Apan, tungod sa kamatayon ni Eduard ang iyang asawa karon walay trabaho. Tungod niini nisugyot si Mayor Brody Butigis nga doblehon ang kantidad ngadto na sa P100,000. Ang maong umento gituyo aron makatabang sa pagpagaan sa palas-anon sa pamilya niining lisod nga panahon ug sa pagpasidungog sa serbisyo nga gihatag ni Eduard isip usa ka pulis. Gipaabot nga sud ning buwana mahatag na ang among pinansiyal nga ayuda. Si Eduard, taga lungsod sa Consolacion, Cebu, ang nadestino isip sakop sa Casuntingan Police Station sa Mandaue City Police Office.",Cortes mohatag P100K sa pamilyang Eduard,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/cortes-mohatag-p100k-sa-pamilyang-felecio
272,Guam P. Logroño,"Aug 10, 2024","Anting-anting giingong maoy nakaluwas sa chief tanod sa dihang igo lang miuntol sa iyang lawas ang bala human gipusil, 6:40 sa buntag Sabado, Agusto 10, 2024 sa Sitio Crossan, Barangay Candulawan, Dakbayan sa Talisay. Si Craige Balang, 42, minyo, taga Purok Nangka, Brgy. Candulawan, chief barangay tanod sa Candulawan. Igo lang nakaangkon og garas si Balang sa iyang wala nga dughan. Si Balang, nga nahinabi sa Superbalita Cebu nagkanayon nga naghatod siya og pasahero sa may ACT Bulacao Talisay. Gipadayag niini nga gawas sa iyang pagka-chief tanod nag-sideline siya isip habal-habal drayber. Samtang padulong na siya mopauli iyang nakit-an si Pilokoy Adolfo nga naglingkod sa motorsiklo daplin sa dalan. Pagkatungod niya kalit siyang gipusil, ug na-igo siya sa dughan nga daw morag napalid siya sa kusog sa impact. Sa paghunong niya paspas sab misibat Si Pilokoy, sakay sa motorsiklo. Gipahibalo niya iyang pamilya, kaubang tanod. ANTING-ANTING Gi-report niya sa kapulisan dungan sa pagpatambal sa ospital sa iyang samad. “Ang Ginuo gyud nagbuot nakatabang akong kuwintas sa Sagrado Corazon de Jesus,"" matod pa ni Balang. Sumala pa niya nga kon wala pa iyang anting-anting siguradong patay na unta siya. Kanunay siyang magsul-ob sa kwentas sa “Dios Amahan” gawas pa niini mag-ampo sab siya sa dili pa molakaw. Nabantayan ra niya human sa buto nga daw dunay mihapak kaniya nga kusog, ang bala mitapsing lang sa iyang dughan tungod sa Dios Amahan. Si Balang, mibutyag nga gihulga na silang mga sakop sa BPSO nga patyon, ug ang suspek nga si Pilokoy giingong maoy mihulga kay manimawos sa kamatayon sa iyang igsuon nga si Totoy Adolfo. Si Totoy, gipusil patay niadtong Agusto 4, 2024. Ang responsable sa kremin si Dave Caasi, kinsa BPSO sa Brgy. Candulawan, Talisay City. Matod niini nga ang ilang kaubang tanod nga si Caasi ang mi-surrender. Nagtuo si Balang nga gidamay sila human mi-responde sa shooting incident ug giipasanginlan sila nga may kalambigitan sa krimen. “Kana si Caasi, suspended na nga tanod namo kay dunay reklamo. Kami intawon walay kalibutan gidamay nila kay duty,” dugang ni Balang. Sumala pa niini nga lima sila ka tanod ug usa ka konsehal ang gihulgang patyon, hinungdan nga nabalaka sila sa ilang seguridad ug pamilya. Gibutyag niya nga kadtong napatay sa ilang kaubang tanod usa ka drug personality ug gumikan niini nahadlok na usab ang ilang ubang kaubang tanod nga mo-duty. Kay ang bahad hutdon silang lima ka tanod og patay human sa lubong ni Totoy karong adlawa, Dominggo, Agusto 11, 2024.",Bala wa kadulot sa dihang gipusil,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/bala-wa-kadulot-sa-dihang-gipusil
273,Earl Kim H. Padronia,"Aug 10, 2024","Mokabat sa 16 ka mga Mobile Health Clinic gikan sa Department of Health (DOH) ang gipadala ngadto sa mga rehiyon sa Visayas. Ang maong mga mobile clinic magamit aron pagpauswag sa serbisyong pangmedikal ngadto sa hilit nga mga dapit. Ang matag mobile clinic adunay modernong mga ekipong pangmedikal susama sa X-ray machines, ultrasound devices, hematology analyzers, binocular microscopes, ug chemistry analyzers. Gipangulohan nila ni DOH Secretary Niko Cabactulan ug Undersecratary Dr. Davinder Euwen Cabaguio ang turnover ceremony sa maong mga mobile clinic niadtong Lunes, Agosto 5 sa Cebu Provincial Capitol Compound inubanan ang mga Gobernador sa lalawigan sa Sugbo, Bohol, Siquijor, Aklan, Iloilo, Guimaras, Negros Occidental, Eastern Samar, Southern Leyte ug ang mga provincial health officer sa ubang mga probinsiya. Usa sa nangulo sa ceremonial turnover si First Lady Toyang Cabahit-Alarcon isip parte sa “Bagong Pilipinas” Mobile Clinics program. Matod ni Cabaguio nga mamahimo usab nga “Mini-Hospital” ang maong mga Mobile Health Clinic. “Kung may mga medical mission ang mga provincial hospitals, pwede nila gamiton ito and then maganda ito kasi meron nang X-Ray. So yung pasyente na kailangan nang X-Ray, mga buntis nga kailangan i-ultrasound ay nandiyan na ang machine. So hindi na po sila lalayo,” si Cabaguio nagkanayon.",16 mobile clinics ipakatap sa Visayas,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/16-mobile-clinics-ipakatap-sa-visayas
274,Earl Kim H. Padronia,"Aug 10, 2024","Gidasig karon sa Philippine Statistics Authority (PSA) 7 ang publiko nga i-report kining mga indibidwal o organisasyon nga nagpabayad alang ngadto sa gusto nga mokuha sa ilahang national identification (ID) cards. Mipahimangno si PSA 7 Regional Director Wilfredo Cabahug nga dili awtorisado kining mga indibidwal o orginasasyon nga moimprinta sa physical nga mga card sa national ID o kining Polyvinyl chloride (PVC) cards. Matod ni Cabahug nga ang ilang ahensiya lamang ug ang Philippine Postal Corporation ang anaay katungod nga moimprinta niini nga mga card. “It’s always PSA and we are working with the Post Office kay sila man ang task to distribute sa mga IDs. Outside of PSA and Post Office, naa na gani mag-print ana that is already illegal,” matod ni Cabahug. Gipasabot sa Regional Director nga dali ra nga mailisan ang mga sensitibo nga impormasyon nga mamahimong moresulta sa pagkapeke sa maong dokumento o ID. “Bawal gyud na siya for the reason that is your ID, imagine nga pwede diay na time sa ako ilisan ang imo age, ako ilisdan ang imuhang pangalan,” dugang ni Cabahug. Niadtong Biyernes, Agusto 9, mipahibalo ang PSA Central Office nga nakadawat kini og mga taho gikan sa mga indibidwal nga gitanyagan nga pag-imprinta sa ilahang national ID bugti ang kwarta. Gipasidan-an usab sa PSA ang publiko nga dili i-share ang impormasyon sa ilahang national ID mapa-pisikal paman kini nga card or digital ngadto sa dili awtorisado nga mga indibidwal aron malikayan ang pagpangilad o pagpanglimbong. Dugang sa ahensiya nga ang pagparehistro ug pagbaton sa national ID aduna’y direkta nga benepisyo susama sa cash assistance gikan sa gobyerno ingon man ubang mga social protection program. Hinuon giklaro sa PSA 7 nga wala pa sila makadawat og reklamo sa rehiyon kabahin niining mga dili awtorisado nga pag-imprinta sa national ID. Apan iyaha nang gitahasan ang nagkadaiyang provincial offices sa PSA 7 nga i-monitor ang ilegal nga mga aktibidad susama niini sa online. Bisan paman sa mga backlog sa pag-imprinta sa pisikal nga card sa national ID, gipahibalo ni Cabahug nga anaay duha ka klase niini susama sa electronic copy (ePhilID) ug ang Digital National ID. Niadtong Hunyo 10 lang niining tuiga dihang gilusad sa PSA ug sa Department of Information and Communication (DICT) ang digital national ID, ang opisyal nga digital version sa national ID. Alang niadtong mga nakarehistro na sa national ID, mamahimong ma-access ug ma-download ang ilahang digital ID pinaagi ang https://national-id. gov. ph o pinaagi sa pag-download sa eGovPH mobile application. Nasayran nga anaa sa 4. 4 million ka pisikal nga ID cards ang nadeliver na ug 2. 4 million nga naimprinta nga ePhil IDs ang na-isyu sa Central Visayas gikan sa 6. 8 million nga mirehistro niini.",PSA mipahimangno batok ‘national ID scammers’,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/psa-mipahimangno-batok-national-id-scammers
275,Arnold Y. Bustamante,"Aug 10, 2024","Suyopanan nga nahimutang sa Sitio Panagsama, Barangay Basak San Nicolas, dakbayan sa Sugbo ang gibungkag sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) Cebu Provincial Office sa pakig-alayon sa Mambaling police station, alas 5:00 sa Biyernes sa hapon, Agusto 9, 2024 nga miresulta pagkasikop sa lima ka tawo. Ang mga nadakpan giila nga silang Jonalisaell Cabalan, 38 nga maoy target sa buy bust sa PDEA nga mao usab ang nagpadagan sa drug den. Lakip sa mga nasikop ang upat ka tawo nga naatlan nga nanuyop sa sulod sa drug den nga silang Jovy Cabale, 40; Leanza Cabales, 30; Edcel Jonalisa Cabali, 35, construction worker ug Franciso Caballero, 38, E-bike driver. Nakuha sa mga operatiba ang pito ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 10 gramos nga dunay estimated average market value nga P68,000 ug ang buy bust money ug mga drug paraphernalia. Ang mga nakuha nga ebedensya giduso gilayon alang sa chemical analysis sa PDEA 7. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA7 nga usa ka semana nila nga gipaubos sa case build-up ang ilang target nga nagpadagan sa drug den human makuha ang impormasyon gikan sa usa ka kasaligang tinubdan. Giingong makabaligya si Cabalan og 10 ngadto sa 15 gramos matag semana diin ang iyang customers kasagaran ilang mga silingan ug mga Ebike driver.","Suyopanan gibungkag sa PDEA, 5 nadakpan",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/suyopanan-gibungkag-sa-pdea-5-nadakpan
277,Denise Mae P. Codis,"Aug 07, 2024","LIBRENG legal assistance gikan sa duha ka local government units ang ihatag sa pamilya sa lalaki nga adunay special needs nga gidagmalan sa usa ka lalaki sa dalan Colon, Siyudad sa Sugbo, niadtong Agusto 2, 2024. Kini human nag-viral ang video sa Facebook, diin si Johnrober “Simeona” Caballes, nga gituok ni Adonis Cabana dayon misumbag ug misagpa. Ang maong insidente naabot ngadto nila ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos ug Cordova Mayor Cinbeth Cabanacan nga mipatawag ni Simeona ug Cabana sa ilang mga buhatan niadtong Miyerkules, Agusto 7. Ang duha ka mayor sa lungsod sa Cordova ug Lapu-Lapu City nitanyag og libre nga legal intervention pinaagi sa mga abogado sa Legal Office. Gihisgotan usab ni Cinbeth nga uban sa Municipal Social Welfare and Development ug health practitioners ilang tabangan si Caballes sa iyang development assessment ug sa iyang pamilya aron dili na masubli ang hitabo. Gihatagan usab ug gibug-aton ni Abalos nga ang city government, pinaagi sa mga social worker ug mga abogado, andam nga maghatag tabang. Apan, iyang namatikdan nga ang kaepektibo sa interbensyon nagdepende sa desisyon sa pamilya. Si Cabana midenpensa sa iyang bahin atol sa pagkigtagbo ni Mayor Abalos nga niingon nga nangawat og kaldero ug alambre nga maoy hinungdan nga iyang gipugngan si Caballes samtang nagpaabot sa mga pulis. “For the sake of discussion, dili special child si Simeona pero normal ba imong gibuhat? Imong dapatan ang tawo, dapugon nimo ang tawo, nya imong ingnon og sapoton ko mapatay tika. Normal ba kaha na?,” matod ni Abalos. Ang kabanay ni Caballes nakahukom nga mopasaka og kaso batok ni Cabana nga midagmal ni Simeona nga gibaharan pa nga patyon. Si Cabana mag-atubang og kasong child abuse, grave threat ug physical injuries. /DPC , hulagway gikan sa Joelito ‘Ahong’ Abalos FB Page","Mayor sa Lapu-Lapu, Cordova motabang ni Simeona Caballes",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mayor-sa-lapu-lapu-cordova-motabang-ni-marmar-villaruel
279,Dario V. Gil,"Aug 07, 2024","Nakamugna og kaguliyang sa dihang usa ka babaye ang nag-wild sa national highway sa Barangay Sima, Lungsod sa Dumanjug, Lalawigan sa Sugbo, Miyerkules sa buntag, Agusto 7, 2024. Gipangtumba sa maong babaye ang mga motorsiklo nga nagparada daplin sa kalsada ug atol nga adunay awto nga gi-park nga wa pagnga sa tag-iya ang makina ang buot niya’ng imaneho. Nagpunsisok ang mga tawo nga suway nga mibadlong sa maong babaye nga taodtaod nga napagawas sud sa awto tungod kay gi-lock niini ang ang pultahan ug nagpunay og panghilabot sa buttons sud sa sakyanan. Ang mga niresponde nga sakop sa Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office (MDRRMO) sa Dumanjug nananghid sa tag-iya nga buk-on ang windshield sa driver side aron nga maablihan ang pultahan ug mapagawas ang maong babaye. Sa dihang gisignit sa mga polis ang maong babaye nasuta nga 20 anyos ang iyang panuigon ug gihulagway nga ‘mentally challenge’ o adunay suliran sa pangisip. Wa matino og unsay hinungdan nga nagwala ang maong babaye ug gihatod ngadto sa Municipal Social Welfare and Development sa Dumanjug aron nga ihatod ngadto sa iyang pamilya.",Babaye’ng nag-wild,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/babayeng-nag-wild
280,Arnold Y. Bustamante,"Aug 07, 2024","Bisan nga gihulagway sa kasamtangan nga mayor sa dakbayan sa Sugbo Raymond Ghen Abalayan nga nakapuntos ang gitudlo nga acting Cebu City Police Office Director nga si Police Colonel Paul Alonsagay, human sa malampuso’ngpagkasikop sa suspetsado sa pagpatay sa usa ka saleslady sa Barangay Bulacao niadtong miaging semana. Apan wa pa hingpit nga nakatudlo ang acting mayor og opisyal sa pulis nga mangulo sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo. Matod ni Abalayan atol sa pag presentar kang Banban Bulanhagui sa CCPO nga nagpadayon ang iyang pagpaniid kang Alonsagay ilabi na sa iyang pagpadagan sa paghatag sa seguridad sa tibuok dakbayan sa Sugbo. Una na nga n pahibawo si Abalayan nga nagpaabot pa siya sa lima ka mga pangalan sa police colonels nga iyang pilian apil na niini si Alonsagay nga maoy mangulo sa renda sa CCPO. Apan alang kang Alonsagay nga wala siya mamugos nga mahimong pili-on sa kasamtangan nga mayor sa dakbayan ang labing mahinungdanon mao ang pag serbisyo sa katawhang Sugboanon nga mahimong luwas ug layo sa krimen ang dakbayan. Iyang gipasabot nga wala siya mo-apply sa pagka hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo apan, nakita sa kadagkoan sa Police Regional Office (PRO) 7 ang iyang agi sa panarbaho. Tungod ani, dason ni Alonsagay, siya ang kasamtangan nga gibutang sa maong posisyon.",Abalayan wa pa makapili og hepe alang sa CCPO,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/garcia-wa-pa-makapili-og-hepe-alang-sa-ccpo
281,Dario V. Gil,"Aug 06, 2024","Mga 12 ka security guard sa real estate company sa Barangay Saavedra, Lungsod sa Moalboal, Sugbo ang gipamusil sa riding in tandem niadtong Lunes sa hapon, Agusto 5, 2024. Sa 12, usa ang naigo ug nasamdan apan luwas ra sa makuyaw nga kahimtang. Ang naangol nailhan lang sa pangalang Edoy Jr. , ulitawo, residente ra sa b sa maong dapit, kinsa nakaangkon og samad pinusilan sa iyang hawak. Ang ubang mga kaubang guwardiya dali nga nakapasalipod ug nakatago sa dihang duha ka gunmen nga sakay sa motorsiklo namusil sa ilang nahimutangan. Base sa pasiunang imbestigasyon sa Moalboal Police Station nga ang duha ka mga gunman sakay sa motorsiklo ug nailhan nga managsuon nga nagdala sa alyas nga London, 53, ug Sinoy, 43, taga-Barangay Manga, Lungsod sa Alcantara, Cebu. Nasayran sa Superbalita Cebu nga nakadawat og tawag ang kapulisan nga giingong headquarters sa real estate ang girakrakan. Padayon pa ang hot pursuit operations batok sa mga suspek ingon man ang imbestigasyon aron sa pagsuta sa motibo sa pagpamusil. Adunay pito ka kabhang sa bala ang nahipos sa kapulisan sa wa pa matino nga kalibre sa armas nga gigamit.",Mga guwardiya sa real estate company gipamusil,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mga-guwardiya-sa-real-estate-company-gipamusil
282,Guam P. Logroño,"Aug 06, 2024","Sa kabalaka nga basin siya buwagan sa iyang kapuyo nga maoy nagbuhi kaniya, ang pagpangawat maoy solusyon nga ibuhi sa iyang kaugalingon sa higayon nga siya biyaan ug mag-inusara. Apan gikaluhaan og malas ang 28 anyos nga ulitawo nga si Pelising Cabarrubias, lumad sa lalawigan sa Masbate apan taodtaod nang nanimuyo sa Barangay Tabunok, Talisay City, kay siya nadakpan sa mga guwardiya sa usa ka dako nga mall sa South Road Properties (SRP) sa Cebu City. Si Cabarrubias nasikop niadtong Dominggo, Agusto 4, human nibiktima sa usa ka mall goer nga dalaga. Base sa imbestigasyon sa Mambaling Police Station nga naaktuhan sa mall guard si Cabarrubias nga nikuot sa duha ka mobile phones sa 24 anyos nga biktima nga diha sud sa bag nga igo lang gibutang sa lamesa. Ang biktima giila nga si Cheche Cabasag, taga Barangay Maghaway, Talisay City, kinsa wa nakabantay nga gikuot ang iyang iPhone ug Android phone nga gibana-bana nga mokantidad ngadto sa P50,000. Si Cabarrubias nadakpan sa civilian security guard nga si Melson Bote, ug mga kauban niyang gwardiya. Gi-turn over sa mall guards ang suspek ngadto sa Mambaling Police Station ug gikatakda nga karong adlawa, Agusto 7 pasakaan og kasong pagpangawat .NAGPABUHI RA Si Cabarrubias nga nahinabi sa Superbalita Cebu niangkon sa iyang nahimo. Asoy pa niya nga wa siya’y trabaho ug igo lang gibuhi sa iyang kapuyo, ug giingong nagpunay sila og away tungod kay wa siya’y kinitaan nga makaabag sa ilang pamuyo. Naghuna-huna siya nga sa higayon siya hingpit nang biyaan wa nay mobuhi niya ug aron di siya magutman gikinahanglan nga mangandam ug magpundo siya og kuwarta nga iyang magamit og gasto. “Na-isipan ko na ito ang ‘easy way’ na kumita ng pera. Akala ko kasi iiwan na niya ako kaya ako nagnakaw para may pera,” dugang ni Cabarrubias. Sumala pa nga naburyong siya sa kanunay nilang away sa iyang kaipon hinungdan nga siya nakahuna-huna nga mangawat. Base sa pangangkon sa suspek nga sud pa lang sa duha ka higayon siya nga nangawat sud sa mall, diin una niyang gihimo niadtong miaging semana. Nikita siya og P8,000 human nakakawat og upat ka gadgets, lakip na ang tablet niadtong higayona. Ang iyang mga kinawat iya ra sab nga gibaligya sa may Dalan Sanciangko, Cebu City ingon man sud sa mall sa maong dapit. ALIBI LANGSi Police Lieutenant Najeem Edwad Cabasal, deputy chief sa Mambaling Police Station, nibutyag nga dili su’d lang sa makaduha ka higayon nakabiktima si Cabarrubias. Daghan na kini og nabiktima diin moigo siya su’d sa mall kay makalingla sa mga tawo kay magsul-ob og tarong sinina o magpa-chuy choy og porma nga daw mora ra sab og mall goer. Nasayran nga gi-monitor na sa mga mall guard ang mga lihok ni Cabarrubias, ilabi na nga ubay-ubay na ang mga reklamante sa kawat su’d sa mall. Sa dihang ilang gisubay ang kuha sa ilang CCTV camera, nasigpatan si Cabarrubias nga nikawat og mga butang sa mga mall goer sa higayon nga malipat. Apan niadtong Agusto 4, 2024, nibalik ang suspek ug gibantayan na sa mga guwardiya ang iyang lihok ug wa sila masipyat tungod kay ilang naaktuhan nga mi-strike na pud kini. Gihulagway nga nag-solo ra ang suspek nga mohimo’g operasyon. Tungod sa iyang pagkasikop, ang Mambaling Police Station nanawagan ngadto sa mga biktima sa tiempo o kawat sa pagduaw sa ilang buhatan kon ilang namay-ungan ang suspek alang sa dugang kaso nga isang-at batok niini.",Mangawat aron may ibuhi sa kaugalingon,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mangawat-aron-may-ibuhi-sa-kaugalingon
283,Arnold Y. Bustamante,"Aug 06, 2024","Mopahigayon og laing hugna sa paghiling ang Philippine National Police (PNP) - Forensic Unit aron pagsiguro kon gihilabtan o wala ang pagkababaye sa gipatay nga saleslady nga si Analiza Cabatingan. Atol sa Openline Forum sa usa ka usa ka hotel diin si Police Colonel Paul Alonsagay, acting director sa Cebu City Police Office (CCPO) maoy guest, siya nibutyag nga aduna nay giluwatan nga resulta sa autopsy sa lawas ni Cabatingan, kinsa napalgang patay su’d sa giabangan nga balay sa Barangay Bulacao, niadtong Agusto 2. Sa maong resulta, nitumaw nga wa gi-rape ang biktima. Apan gibutyag ni Alonsagay, nga iyang ipausab ang autopsy human nahibaw-an nga ang gigamit nga kit sa paghiling sa kinatawo niini expired na. “Yes I really insist that to have to conduct a new test because he reported also to me that the testing kit had been expired and I told him na kon kinakailangan bibili ako from my own money to secure the new testing kit, I will do it. Pero sabi naman nya there will be new testing kit coming from the Camp Crame as requested by them,” matod pa ni Alonsagay. NAKADAYEG Samtang gihangop ni Police Brigadier General Jorge Abad hepe sa Police Regional Office (PRO-7), ang daling pagkasikop sa suspek sa linuog nga pagpatay ni Cabatingan sa sulod sa lawak sa boarding house niini sa Sitio Laguna, Brgy. Bulacao, Dakbayan sa Sugbo. Si Banban Bulanhagui, 25, una na nga niangkon sa Inayawan Police Station nga siya ang mihimo sa krimen human siya nasikop sa Abellana Police Station kay gialarma nga armado sa Sambag 2, niadtong Sabado sa hapon, Agusto 3, 2024 ug nakuhaan og armas. Matod ni Abad nga iyang gidayeg ang kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo nga ila dayon kini nga naresolbar sulod lang sa usa ka adlaw subay sa walay hunong nga follow-up operations sa pagpangulo ni Alonsagay. Bisan sa pangangkon ni Bulanhagui nga nag-inusara lang siya sa paghimo sa krimen sanglit nagtinguha siya niadtong tungora nga iyang makahilawas ang biktima, dunay mga pagduda nga duna siyay lain nga kauban. Matod ni Abad nga siya nimando sa kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo nga susihon pag-ayo kon aduna bay lain nga kauban si Bulanhagui. “Yan pa po ang palagi nating tinututokan na inimbistagan po natin ng maigi kung may kasama pong iba yung ating suspek. But nevertheless kagaya nga ng sinabi ko base dun sa extra judicial confession po ng ating main suspect, ay siya lang daw po ang gumawa ng krimen,” matod ni Abad. Samtang si Alonsagay nagkanayon nga nilusad na sila og case build up ug nasuta sa imbestigasyon base sa pamahayag sa mga saksi sa dapit nga nag-inusara lang si Bulanhagui sa paghimo sa krimen nga mitakdo sa pangangkon niini. Nakuhaan nila og pamahayag kadtong kauban ni Bulanhagui nga iyang gihagad og inom og beer niadtong Biyernes, Agusto 2 sa buntag nga gituohang nahuman na ang krimen. /AYB",Testing kit gigamit paghiling ni Analiza ‘expired’ na,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/testing-kit-gigamit-paghiling-ni-charina-expired-na
284,Arnold Y. Bustamante,"Aug 05, 2024","Niangkon ang suspek sa pagpatay sa 27 anyos nga saleslady sa usa ka mall niadtong Biyernes sa buntag, Agusto 2, 2024, sa lawak sa boarding house sa Sitio Laguna, Barangay Bulacao, dakbayan sa Sugbo. Kini ang gisulti ngadto sa kapulisan ni Banban Cabatu Bulanhagui, 25, silingan sab sa biktima, kinsa unang nadakpan sa Abellana ug Inayawan Police Stations human maalarma nga armado sa Barangay Sambag 2, sa dakbayan sa Sugbo. Gipresentar siya sa media sa Lunes, Agusto 5, 2024, sa Cebu City Police Office (CCPO). Matod ni Banban nga niadtong Biyernes pasado alas 7 sa buntag, misulod siya sa kwarto sa mag live in partner nga si Cabatuan Cabe ug ang biktima nga si Analiza Cabatingan nga hubog. Sa iyang pagsulod giingong naligo sa banyo ang biktima nga si Analiza nga wala manira sa pultahan ug iya kining gisulod ug gibira pagawas. Ang tumong, matod pa ni Banban, nga makighilawas siya niini apan nibalibad na ang biktima. GITUOKIya kining gigakos apan tungod kay basa pa ang hubo nga lawas sa biktima pulos sila nangatumba sa sawog nga semento ug iyang natuok ang liog niini. Nagtuo si Banban nga nakuyapan lang ang biktima human niya matuok pinaagi sa pag-lock sa liog niini gamit ang iyang bukton. Giklaro ni Banban nga wala niya mahilabti ang pagka babaye niini sanglit naglibog na siya kon unsay iyang angayan nga buhaton. Mikuha siya og burner sa butane kay gusto niya nga sunogon ang biktima apan nausab ang iyang hunahuna nga mao nalang ang pagsunog sa buhok niini. “Ako unta to sunugon ang katong foam, foam nila ba kay para mura ganig mo aso para ang mga tawo makabantay ba para inig sulod nila makaingun sila nga si Analiza nakuyapan ra tungod sa aso, matabunan nako akung gibuhat, Giangkon nako ni kay nakonsensya nako sa akung gibuhat,” matod ni Banban. KASUHANSi Police Colonel Rhonikkotto Alonsagay, acting director sa CCPO, nagkanayon nga kasong murder ang ilang ipasaka sa korte sa Miyerkules, Agusto 7, 2024. Matod ni Alonsagay sa pagkakaron si Bulanhagui pa lang ang ilang pasakaan og kaso sanglit wala pa silay makita nga dunay lain nga kauban ang suspetsado sa paghimo sa krimen. Magpaabot pa usab sila sa resulta sa autopsy nga gihimo sa PNP Forensic Unit 7 kon duna bay nahitabong pagpanglugos bisan pa man sa pangangkon ni Bulanhagui nga wala niya mahilabti ang biktima. Iyang gibutyag nga kompleto ang gihimo sa PNP kini sama sa pagkuha sa mga swab sample sa patayng lawas sa biktima alang na sa DNA test. Kon masuta nga nalugos gyud ang biktima, ilang i-amendar ang unang kaso nga ipasaka inay murder ila kining ikiha og rape with homicide. “After the result will be release and we will see if there is a deposit of sperm own by him. . then there might a possibility of rape with homicide,” matod ni Alonsagay. Sa death certificate ni Analiza nga giluwatan sa Medico Legal Officer sa PNP Forensic Unit 7 ang hinungdan sa kamatayon niini mao ang Asphyxia by Manual Strangulation kun gituok ang liog niini. GIDAYEG NI MAYORSi Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nga personal nga miadto sa kampo sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo aron iyang makita ang suspetsado nga si Bulanhagui, nakadayeg sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo sa dali nga kasulbaran sa maong linuog nga krimen. Apan iyang gihagit si Alonsagay nga dili lang taman sa pagdakop ang buhaton niini lakip na sa pagtaral niini ngadto sa hukmanan. Giangkon sa acting mayor nga alarming ang nahitabo sa biktima sanglit usa kini ka heinous crime nga angayan nga hatagan sa dinalian nga pagtagad sa kapulisan. Napasakaan na usab og kasong kalapasan sa Republic Act 10591 kun illegal possession of firearms si Bulanhagui human ni nakuhaan og armas nga kalibre .45 atol sa pagdakop niini sa Barangay Sambag 2 niadtong Sabado, Agusto 3, 2024.",Suspek miangkon sa krimen,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/suspek-miangkon-sa-krimen
285,Guam P. Logroño,"Aug 05, 2024","Pipila ka kargador sa Cebu City Fish Market (CCFM) ang ningreklamo nga mobanaw ang tubig sa uwan sa gubaon nga dalan. Matod pa, dugay nang giantos sa mga kardador og isda ug ilang problema sa lapukon nga dalan. Si Peping Edilberto, 40, dunay kapuyo, dunay 6 ka anak ug nagpuyo sa Pasil nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga daghan silang kargador nga naapektuhan. Dason niya, gitabunan lang og anapog ang dan hinungdan nga ini’g kusog sa uwan mabanlas ug nalungog hinungdan nga mabulasot ang kariton o karomata. Dunay mga kauban nilang kargador nga mabulasot ug napiang. Niapilar sila sa City Engineering nga matarong ang karsada sa pag-aspalto sanglit dili lang silang mga kargador mabulahan lakip ang mga fish car nga motumod og isda. Ang ubang residente nangreklamo sab sa tubig baha sanglit walay insaktong drainage system ang fish port, lakip sa atop nga may buslot na, matod ni Edilberto. Usa ka ginganlag “Tolyong”, negosyante’g isda, nibutyag sa Superbalita Cebu, doble karon ilang gasto pag-deliver sa mga isda sanglit ang uban nilang truck dili tugtan nga makasulod sa fish port ug kutob lang sa Taboan Public Market. Maod niya, layo kaayo magbayad na sab sila sa mohakot ug tiketan na sab sila sa may Taboan area. Ang Superbalita Cebu naningkamot sa pagkontak sa tagdumala aron pagkuha sa ilang habig o pagpasabot sa maong reklamo apan pakyas. Ang CCFM maoy sentro nga bagsakan og isda sa dakbayan sa Sugbo gikan sa Mindanao ug ubang bahin sa Kabisay-an. Una nang dunay reklamo bahin sa kahugaw sa dapit apan gitubag na kini sa tagdumala sa fish market.",Pipila ka kargador og isda mireklamo,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pipila-ka-kargador-og-isda-mireklamo
287,John Paul Ryan Seblos,"Aug 05, 2024","Nihangyo si Cebu City Councilor Pastor “Jun” Abarquez Jr. sa mga empleyado sa City Hall nga gamiton ang ilang konsensya sa pagtrabaho human sa daghang reklamo nga nakaabot sa iyang opisina. Gihimo ni Abarquez ang maong pahinumdom atol sa regular nga flag-raising ceremony sa Lunes, Agusto 5, 2024. Mihisgot siya nga ang publiko o mga magbubuhis mao ang angayng alagaron, dili ang mga opisyal sa gobyerno. Gipasabot ni Abarquez kon giunsa sa mga empleyado sa City Hall ang pagtaas sa ilang mga kamot atubangan sa bandila sa Pilipinas aron manumpa bahin sa trabaho. Mihisgot siya nga hapit adlaw-adlaw siya makadawat og mga reklamo gikan sa mga tawo pinaagi sa text o chat nga ang uban sa mga empleyado sa City Hall dili maayo ang pagdawat, “dili kamao moabi-abi, sa atoang taxpayers,” matod ni Abarquez. Gipahinumdoman sa konsehal ang mga empleyado nga magpakonsensya labi na gyud kung nagserbisyo sa senior citizens. “Kung kutob ra ta sa pledge, mag-isa sa atong mga kamot apan walay konsensya nga mualagad sa atong katawhan nga maoy atong amo. . . walay bili atong pagpanumpa kada Lunes,” matod ni Abarquez. “Kita, dili amo sa katawhan. Kita, sulugoon sa katawhan. So, kinahanglan magpakonsensya ta nga miserbisyo sa katawhan,” dugang niya. Gipanghingusgan ni Alcover nga ang kinaiya sa mga empleyado magpakita kon unsa nga klase nga pangagamhanan anaa sa City Hall pinaagi sa pamatasan sa mga kawani. /JPS","Abarquez: Tutok sa trabaho, matinahuron",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/alcover-tutok-sa-trabaho-matinahuron
288,Arnold Y. Bustamante,"Aug 04, 2024","Nadakpan sa Inayawan Police Station sa pakig-alayon sa Abellana Police Station 2 ang gidudahan sa mga silingan nga responsable sa kamatayon sa saleslady nga si Analiza Cabatingan human gialarma nga armado sa Barangay Sambag 1, dakbayan sa Sugbo, pasado alas 4 sa hapon, Sabado, Agusto 3, 2024. Ang nadakpan giila nga si Banban Bulanhagui, 25, nag-abang og balay sa Sitio Laguna, Barangay Bulacao apan taga dakbayan sa Lapu-Lapu. Nakuha gikan kang Bulanhagui ang usa ka kalibre .45 nga pistola nga dunay upat ka bala didto sa balay sa amahan sa iyang live in partner sa Sambag 1. Una na nga gipatawag si Bulanhagui sa Inayawan Police Station uban ni alyas Dodong aron makuhaan og pamahayag labot sa kamatayon ni Cabatingan apan mibiya na kini sa maong lugar dala ang iyang kapin sa usa ka tuig nga anak nga babaye. Sigon sa live in partner ni Analiza nga si Cabatuan Cabe, si Banban ang iyang gitawgan aron susihon ang kwarto niini sa dihang dili na makontak ang cellphone niini ug wala na usab kini maka-online sa Facebook .Gawas nga silingan sila'g kwarto sa ilang giabangan nga boarding house, suod usab sila nga managhigala tungod sa basketball. Ang Inayawan Police Station nagdumili lang una sa paghatag sa impormasyon labot sa pagkasikop ni Banban sanglit ila kining tubagon atol sa press conference karong adlawa sa Cebu City Police Office (CCPO). Apan gipaubos na sa imbestigasyon ang maong personalidad labot sa kamatayon ni Cabatingan kon unsa ang iyang kalambigitan sanglit ang mga silingan niini siya ang gituohan nga responsabli sa krimen. Kahinumdoman nga niadtong Septiyembre 13, 2023, nadakpan sa Abellana Police Station si Bulanhagui human nanumbag sa usa ka lalaki nga kauban sa trabaho sa iyang live in partner sa gawas sa Robinsons Cyber-gate sa Fuente Osmeña, Barangay Capitol Site sa dakbayan sa Sugbo. Human sa duha ka buwan nga pagkabilanggo, nakagawas kini ug gipasaylo sa iyang hinigugma nga maoy inahan sa iyang kapin usa ka tuig nga anak babaye. Karong adlawa, Agusto 5, 2024, dunay kalamboan sa imbestigasyon sa kamatayon ni Cabatingan nga ipahibalo sa kapulisan.",Suspek nasikop tungod sa armas,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/suspek-nasikop-tungod-sa-armas
290,John Paul Ryan Seblos,"Aug 04, 2024","Magpadayon ang laing hugna sa rehabilitasyon sa Cebu City Sports Center (CCSC) nga maglakip sa multipurpose building, grandstand, ug swimming pool grandstand isip key areas sa proyekto. Usa ka dokumento gikan sa opisyal nga website sa Cebu City nagpakita nga ang mga butang sama sa mobilization, excavation sa estruktura para sa ramp, concrete sa estruktura para sa ramp, pag-install sa rebars, acoustic panel wall, pagtangtang sa mga babag, plumbing works, pag-install sa collapsible stage, electrical works, pag-install sa mga pultahan ug bintana, ug pag-install sa pavers mao ang key inclusions sa rehabilitasyon alang sa multipurpose building. Alang sa grandstand, adunay pag-re-install sa kisame, pag-install sa mga samin nga bintana ug pultahan, pintura, electrical works, fire protection works, CCTV system, pressure tank ug booster pump, falseworks, ug demobilization. Adunay repainting works, tiling works para sa comfort rooms, plumbing fixtures, ug electrical works alang sa swimming pool grandstands. Sa mga miaging report sa SunStar, ang Cebu City nagpaabot na sa stage preparations para sa pagbalik sa Pasigarbo sa Sugbo sa CCSC. Si Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan mipahibawo nga ang SBD Builders, ang kontraktor nga nagsugod sa pag-ayo sa CCSC track oval, maghimo og minor repairs hangtod sa Pasigarbo sa Sugbo, dayon ang track oval isira pag-usab ug ang kontraktor maghimo og major renovations human unya sa festival. Ang ritwal nga showdown naka-schedule sa Agusto 25 ug ang awarding ceremonies ipahigayon sa sunod adlaw, Agusto 26. Ang CCSC temporaryo nga gisira sugod sa Mayo 18, 2023 aron magpaandam alang sa rehabilitasyon human nga napili nga host sa national sporting event. Nadaug sa Cebu City ang bidding rights sa pag-host sa Palarong Pambansa 2024 ug ang CCSC maoy pangunang sports venue para sa athletic events sa Palaro. Human sa kapin sa usa ka tuig nga pagsira, ang CCSC giabli pag-usab niadtong Hunyo 27, atol sa pagsugod sa Palaro. Samtang, sa pangutana alang sa mga komento bahin sa umaabot nga mga rehabilitasyon, si Councilor Nancy Bucol Cabeguin, nga kaniadto nagdumala sa track oval preparation sa Palarong Pambansa sa 1994, nagdumili sa paghatag sa iyang komento sa dihang gitawgan niadtong Dominggo, Agusto 4.“Nah, no comment na lang ko ana kay walay makabalo jud unsay mahitabo diha,” matod ni Cabeguin. Pakyas ang SunStar Cebu sa pagkuha og habig ni Aldryn Buenavista, manager sa CCSC, ug Acting Mayor Abalayan aron mangayo og dugang detalye bahin sa rehabilitasyon.",Laing rehabilitasyon sa CCSC ipahigayon,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/laing-rehabilitasyon-sa-ccsc-ipahigayon
291,Dario V. Gil,"Aug 04, 2024","Ang drayber ug ang iyang tulo ka mga pasahero sa sports utility vehicle (SUV) nga Toyota Avanza samdan human nibalitok og kaduha ang sakyanan sa transcentral highway (TCH) sa Barangay Cansomoroy, lungsod sa Balamban, alas 4:10 sa hapon, Sabado, Agusto 3, 2024Ang drayber nga naangol mao si ‘Tope”, 26, ug taga Barangay Pajac, Siyudad sa Lapu-Lapu. Ang iyang mga pasahero nga naangol usab mao sila si ‘Bogert Jr. ’, 32, minyo ug taga Looc, Lapu-Lapu; ‘Rothe’, 31, dalaga ug taga Looc, Lapu-Lapu; ug ‘Pinky’, 26, dalaga ug taga Agos, Lapu-Lapu. Base sa imbestigasyon sa traffic police sa Balamban Municipal Police Station ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col Marvin Abalayan, nasayran nga ang SUV nga nawad-an og brake o prino samtang nagbiyahe sa naasoy nga dapit. Ang drayber buot nga iyang pidpid sa bungtod ang SUV aron di mahagbong sa pangpang apan wa na makontrolar ang manobela hinungdan nga kini nabalitok og kaduha ngadto sa pikas lane. Dugang sa kapulisan, nibarog unta kini pagbalik apan ang duha ka mga pangunahang ligid, nahulog sa konkretong kanal. Samtang ang drayber ug ang tulo ka pasahero ang nangaangol nga gidali sa pagtabang sa mga tawo sa dapit ug gidala sa Balamban District Hospital. Apan usa sa mga biktima nga si ‘Pinky’, gi-refer ngadto sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC) sa dakbayan sa Sugbo human nagrabehan kini sa aksidente.",4 samdan dihang SUV mibalitok sa transcentral,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/4-samdan-dihang-suv-mibalitok-sa-transcentral
292,Dario V. Gil,"Aug 04, 2024","Usa ka trailer truck ang kalit nisilaob samtang nagdagan sa Cebu South Coastal Road (CSCR) sa Brgy. San Roque, dakbayan sa Talisay, alas 10:48 sa buntag, Dominggo, Agusto 4, 2024. Ang trailer nagkarga og dakong container van, nakabalda ug nakaali sa trapiko tungod sa pagtubag sa mga bombero sa alarma sa sunog. Sa follow up sa Superbalita Cebu sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Talisay, Sugbo nasayran nga pinaagi ni fire investigator F01 Gonesto Cabello nga ang maong trailer truck gikan sa Pier 4 nga nitadlas sa maong dapit nga gimaniho ni Filomena Cabias, 42, minyo ug taga Brgy. Pasil, Siyudad sa Sugbo. Matod pa nga kalit nag-spark ang wirings sa trailer truck ug niaso ug dayon niulbo ang kayo. Way kinabuhi nga naapektohan apan naapil og kasunog ang dakong container van. Sumala sa mga bombero, ang sunog nagbilin og dayon nga P50,000. Atol ning pagsuwat, nagpadayon pa ang imbestigasyon sa mga bombero ug wa pa gibutyag kon unsay sud sa container van.","Truck misilaob, P500K danyos",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/truck-misilaob-p500k-danyos
293,Denise Mae P. Codis,"Aug 04, 2024","Dakong kahigayonan sa pagpangita og trabaho sa Lapu-Lapu City tungod sa daghang mosunod nga job fairs ang ipahigayon. Human sa job fair niadtong Hulyo 26, 2024 sa Gaisano Grand Mall ug Mactan sa siyudad sa Lapu-Lapu, adunay tibuok 392 nga narehistrong aplikante, ug 86 sa ila ang gidawat didto mismo. Si Debbie Anacleto, ang pangulo sa Public Employment Service Office (Peso) sa dakbayan, niingon sa SunStar Cebu sa usa ka panag-istorya niadtong Lunes nga adunay lima ka umaabot nga job fairs gikan sa Agusto hangtod Nobiyembre. “Our employment facilitation programs are intensified; almost every month we are conducting job fairs,” matod ni Anacleto. Tulo ka barangay job fairs ang pagahimuon sa mga Barangay Pajac niadtong Agusto 3, Agus ug Canjulao, Oktubre 18 ug Nobiyembre 29. Ang duha ka job fairs pagahimuon sa Gaisano Grand Plaza Mactan sa Septiyembre 20 ug sa Outlets Pueblo Verde sa Nobiyembre 8. Si Anacleto niingon nga ang mga industriya nga mosalmot sa job fairs kasagaran business process outsourcing companies, supermarkets o malls, manpower agencies, cell phone accessories ug mga boutique sama sa sports brands. Apil usab ang manufacturing para sa sanitation care products, logistics, financing ug production ug manufacturing companies. Gawas sa mga binuwang job fairs, ang Peso usab nagahimo og adlaw-adlaw nga espisyal nga recruitment activities sa ilang opisina sa M. L. Quezon National Highway, Lapu-Lapu City Hall Compound, Barangay Pusok. “Everyday, we conduct special recruitment activities in our office where we do interviews. At the same time, we do job posting on our official Facebook page where applicants can directly apply to the company,” matod ni Anacleto. KAKULANGANBisan pa nga ang bag-ohay nga job fair sa Hulyo 26, nakab-ot ang 22 porsyento sa 16 porsyento nga hired on the spot target rate nga gitakda sa Department of Labor and Employment, si Anacleto miingon nga adunay 2,742 ka bakanteng posisyon. Si Anacleto niingon nga ang mga kwalipikasyon gisusi base sa mga aspeto sama sa kasinatian sa aplikante, certifications, edukasyonal nga background, ug pagtuman sa mga kinahanglanon sa edad. “Usahay ang mga kwalipikasyon sa job seekers dili angay sa tanang job offers. Ang uban senior high school graduates, mao nga dili gyud sila kwalipikado para sa ubang mga kompaniya. Aduna usab requirement sa edad para sa trabaho, nangita og mga batan-on ug aktibong aplikante. Mao kana ang mga reyalidad sa sitwasyon,” matod ni Anacleto. Apan, iyang giingon nga ang City Government naghatag og training alang sa pag-upskill pinaagi sa Technical Education and Skills Development Authority ug libre nga tertiary education nga gitanyag sa Lapu-Lapu City College. Si Anacleto usab nakaila nga sa pag-abot sa teknolohiya, ang mga interesado nga aplikante adunay kapilian nga maghimo og online transactions imbis nga moanha sa job fairs. “Daghan na kaayo og kapilian, dili sama sa job fairs nga magpugos ta sa pag-aplikar personal, pero mas maayo gyud nga makita personally ang employer. Daghan na kaayo og kapilian ang job seekers karon,” ingon ni Anacleto. Si Anacleto nagpunting usab sa kamahinungdanon sa pagtukod sa may kalabutan nga work experience ug pag-develop sa foundational skills sa leadership, technology, ug communication. Gihangyo niya ang job seekers nga mag-andam pinaagi sa pag-secure og biodata, resume, work ug training certificates kon available, ug government-issued identification cards ug numbers alang sa umaabot nga job fairs. Ang Peso nakahimo og lima ka job fairs karong tuiga nga nagsugod sa Pebrero hangtod sa pinakaulahi sa Hulyo.",Dugang umaabot job fairs sa LLC,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/dugang-umaabot-job-fairs-sa-llc
296,Dario V. Gil,"Aug 03, 2024","Gideklarar sa doktor nga patay na dihang nidangat sa tambalanan ang barangay tanod sa Patupat, Lungsod sa Barili, Sugbo human gipusil sa iyang silingan. Ang pagpamusil nahitabo sa alas 6:40 sa gabii sa Biyernes, Agusto 2, sa Barangay Patupat. Ang biktima giila nga si Cabilao Cabilin, 43, minyo. Samtang ang suspek giila nga si Jomari Cabiso, 55, minyo. Base sa nahipos nga kasayuran sa Barili Municipal Police Station ubos sa pagdumala ni Police Captain Dejie Alde nga nagkalalis ang biktima ug suspek niadtong tungora. Sigun pa ni Cabiso, kinsa nadakpan, nga ang iyang motorsiklo nga nakaparada sa maong dapit giingong gihilabtan ni Cabilin, nga gi-’on’ niini ang ignition switch nga gikasuko sa suspek nga niresulta sa ilang panaglalis. Misangpot sa pagpamusil ngadto sa maong tanod, gamit ang .357 Magnum revolver. Si Cabilin nakaangkon og samad pinusilan sa dughan nga milapos sa iyang buko-buko. Samtang sa habig sa kabanay sa biktima, sila niingon nga nagkalalis kini ngadto sa suspek gumikan sa kasaba sa motorsiklo niini nga giparada nga nag-andar. Nadala pa sa Barili District Hospital si Cabilin apan nakabsan sa iyang kinabuhi.","Barangay tanod gipusil sa iyang silingan, patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/barangay-tanod-gipusil-sa-iyang-silingan-patay
297,Dario V. Gil,"Aug 03, 2024","Kasong illegal cock fighting kun tigbakay ang giatubang sa 34 anyos nga construction worker nga nalutsan og warrant of arrest, apan napun-an na hinuon og laing duha ka mga kaso bahin sa armas ug ilegal nga drugas. Ang subject sa warrant nga gitago sa ngalang Japher, ulitawo, taga-Barangay Cawayan, Dalaguete, habagatang Sugbo. Si Japher gitunolan sa warrant of arrest sa Sabado, Agusto 3, sa kasong kalapasan sa PD 1692 kun tigbakay nga giluwatan ni Judge Ichak Alamares Badel sa Municipal Trial Court sa Dalaguete. Adunay P30,000 nga piyansa alang sa iyang temporaryong kagawasan. Sa gihimo’ng pag-serve sa warrant sa dihang gihiling ang bitbit niining sling bag, aduna kiniy su’d nga .22 kalibre nga revolver nga adunay duha ka mga bala ug usa ka medium size nga pakete nga adunay sud nga gituohang shabu, laing 10 ka gagmay nga pakete sa shabu. Ang nasakmit nga drugas gibana-bana nga mokantidad og P36,000.","Wanted nga ‘sugarol’ nasikop, napun-an og 2 ka kasong giatubang",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/wanted-nga-sugarol-nasikop-napun-an-og-2-ka-kasong-giatubang
298,Cherry Ann Virador,"Aug 01, 2024","Gikiha ang Barangay Kapitan sa Tayud , lungsod sa Consolacion, Sugbo sa pasangil nga mi-hire sa iyang pag-umangkon ug pag-usab sa slogan sa signage sa barangay nga walay pagtugot gkan sa konseho sa barangay. Ang reklamong nepotismo ug kurapsyon batok kang Brgy. Kapitan Fe Cabisuelas gipasaka sa Office of the Ombudsman Visayas tungod sa giinngong kalapasan sa Administrative Code of 1987, Republic Act (RA) 3019, o ang Anti-Graft Corrupt and Practices Act, ug ang Revised Penal Code (RPC). Si kanhi barangay kapitan Blessilda “Bingol” Cabitic, maoy nipasaka sa mga kaso niadtong Mayo 10, 2024. Si Cabitic nanawagan sa Ombudsman nga ipaubos sa preventive suspension si Cuyos aron masiguro nga dili mamahimong bias ang imbestigasyon, ilabi na nga adunay panginahanglan nga mapanalipdan ang mga posibleng saksi. Gidepensahan ni Cabisuelas ang iyang kaugalingon pinaagi sa iyang counter-affidavit nga gisumiter niadtong Hulyo 12, nga nanghimakak sa maong mga alegasyon batok kaniya. “This complaint is solely resorted to harass, vex and inconvenience me and my staff from performing our functions and duties as barangay officials of Tayud,” matod niya. PAG-UMANGKONSi Cabitic, sa iyang complaint-affidavit, nag-akusar kang Cabisuelas sa pag-hire sa iyang pag-umangkon nga si Makmak Tiburcio Cabisuelas Cabling isip staff sa barangay office nga adunay monthly honorarium nga P15,000. Base sa pasangil ni Cabitic nga ang maong honorarium mas labaw pa sa ubang mga staff sa barangay, nga ang honorarium mokabat lang gikan sa P7,000 ngadto na sa P12,000 matag buwan. “Interestingly, Mr. Cabling is a relative of the respondent (Cabisuelas) within the third civil degree by affinity, considering that Mr. Cabling’s mother is the sister of respondent’s husband,” matod n Cabitic. Si Cabitic niingon nga si Cabisuelas nakalapas sa Section 3(e) sa RA 3019 “by appointing a relative within the fourth civil degree by affinity, and extending an undue favor to the said relative by manifest partiality. ”SIGNAGEAng miaging kapitan sa barangay Tayud dugang nag-akusar sa iyang successor sa pag-usab sa slogan sa barangay signage, gikan sa “Kayud Tayud” ngadto sa “Padayon Tayud,” nga walay pagtugot sa konseho. Si Cabitic miingon nga ang gihimo ni Cabisuelas nakalapas sa Article 220 sa Revised Penal Code tungod kay iyang gipadayon kini nga walay resolution sa konseho o pag-disclose sa funding source. Si Cabitic nagangkon nga siya naggasto og P200,000 sa orihinal nga signage, nga giusab ni Cabisuelas nga walay clearance gikan sa Commission on Audit. “This is according to her whims lang nga moguba kay dili na siya ganahan ana. ‘Padayun Tayud’ kuno, which para nako padayunon niya akong mga projects. Unsa may padayunon niya nga first time man siya?” matod ni Cabitic ngadto sa reporters sa usa ka press conference sa Huwebes, Agusto 1. TUBAGSa iyang tubag sa mga alegasyon ni Cabitic, si Cabisuelas nangatarungan sa iyang counter-affidavit nga ubos sa Local Government Code, walay bisan kinsa nga paryente sa appointing authority hangtod sa ikaupat nga degree nga mahimong ma-appoint sa usa ka career service position. Si Cabisuelas miingon nga ang posisyon nga gihuptan ni Cabling, usa ka barangay office clerk, dili usa ka career service position. Siya miingon nga ang iyang pag-umangkon gi-appoint na daan ni Cabitic mismo. Ang kapitan sa barangay Tayud dugang nagdepensa sa sweldo ni Cabling, nag-ingon nga ang iyang technical skills sa computer ug information and technology maoy basehan sa mas taas nga suweldo. Siya miingon usab nga ang honorarium ni Cabling ubos sa iyang administrasyon nagpabilin nga consistent sa iyang nadawat sa panahon ni Cabitic. Mahitungod sa slogan change, si Cabisuelas nangatarungan nga isip bag-ong kapitan sa barangay, aduna siya’y katungod nga ipakita ang iyang vision para sa Tayud, nga iyang gituohan nga nag-uyon sa mga pabor sa iyang constituents. Siya miklaro nga ang P80,000 nga budget alang sa bag-ong signage properly allocated pinaagi sa usa ka barangay resolution. “‘Padayun Tayud’ is just a slogan that the complainant can change if the people of Tayud place their trust in her again. Cabitic is not bound to follow my vision for Barangay Tayud, just as I am not bound by hers,” matod ni Cabisuelas sa iyang counter-affidavit. Si Cabisuelas mihulagway sa mga alegasyon ni Cabitic nga walay basehan ug walay merito. Si Cabisuelas usa ka barangay councilor sa panahon nga si Cabitic mao ang kapitan sa barangay ug nakadaug sa eleksyon sa barangay ug Sangguniang Kabataan niadtong Oktubre 2023 isip kapitan sa barangay. Si Cabitic naglingkod isip kapitan sa barangay sulod sa walo ka tuig.",Brgy. Kapitan sa Tayud gikiha,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/brgy-kapitan-sa-tayud-gikiha
300,Dario V. Gil,"Aug 01, 2024","Nakabsan sa iyang kinabuhi ang usa ka sakop sa Dalaguete Municipal Disaster Risk Reduction Management Office (MDRRMO) sa dihang naaksidente samtang nagmaneho og motorsiklo. Ang maong disgrasya nahitabo sa tungang gabii, Miyerkules, Hulyo 31, 2024, sa national highway, Barangay Cawayan, lungsod sa Dalaguete, habagatan sa Sugbo. Ang biktima naila nga si Zachary Cabrera, 35, ulitawo, taga Casay, Dalaguete. Nasuta sa imbestigasyon sa Dalaguete Municipal Police Station nga si Cabrera gikan sa ilang buhatan sa MDRRMO, Poblacion sa Dalaguete ug mopauli sa ilang balay sa Barangay Casay sa maong lungsod kay adunay balikon nga butang nga iyang nakalimtan sa pagdala. Ang investigator on case nga si PSMS Noemi Cabreros nasayran nga sa pagbiyahe ni Cabrera luwan sa iyang motorsiklo gikataho nga misuway siya og ni-overtake sa mga nag-una nga sakyanan sa dapit diin adunay gihimong road widening project sa dalan sa dapitGituohan nga naapiki ug kalit mi-apply og brake hinungdan nga nalamba ngadto sa dalan. Nasayran sa imbestigasyon sa kapulisan sigon sa mga nakasaksi nga adunay helmet ang biktima apan wa niini isul-ob, ilabi na nga nakaangkon og kadaot sa iyang ulo sa maong hitabo. Gideklarar nga patay na si Cabrera sa dihang nidangat sa usa ka tambalanan sa Lungsod sa Argao. /DVG","Sakop sa MDRRMO naaksidente, namatay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/sakop-sa-mdrrmo-naaksidente-namatay
301,Arnold Y. Bustamante,"Aug 01, 2024","Niadtong miaging semana, gihulipan sa katungdanan ang hepe sa kapulisan sa dakbayan a Sugbo nga si Police Colonel Jake Dalogdog human sa usa ka tuig ug siyam ka buwan sa maong posisyon. Ang mihulip kaniya mao ang hepe sa Regional Investigation and Detective Management Division 7 nga si Police Colonel Paul Alonsagay. Apan matod ni Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan sa interview sa mga sakop sa media nga kinahanglan pa siya nga mopili og kinsa ang mamahimong CCPO director nga gi uyonan usab ni P/Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad. Matod ni Abacay nga naa sa balaod nga ang mayor dunay katungod nga mopili sa iyang nagustohan nga mamahimong mangulo sa mga pulis sa iyang syudad. Tungod niini mopadala ang Police Regional Office (PRO) 7 ug lima ka mga pangalan sa pakig alayon sa National Police Commission kun NAPOLCOM usa na niini ang pangalan ni Cabrillos nga maoy acting CCPO director aron maka tudlo na ang mayor kung kinsa ang iyang gusto. “Actually we are on the process of sending the names, because that is mandated by the law, under Republic Act 8551 the mayor or the local chief executive has the authority to choose from five recommandées, and the Police Regional Office 7 of course in coordination with Napolcom will be sending the names for his perusal,” matod ni Abacay. Mipasabot si Abacay nga tungod kay gihulipan man ang kasamtangan nga hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo kinahanglan nga ang regional director sa PRO 7 ang motudlo isip acting capacity samtang wala pa makapili ang mayor sa dakbayan sa Sugbo. Ang pagrelibo kang Bacquian kabahin kini sa career path sa PNP Organization aron mosaka usab ang rango niini ug makab-ot ang tinguha nga mahimong heneral sa umaabot nga mga adlaw. Nakadayeg si General Abad sa performance ni Bacquian sa dakbayan sa Sugbo tungod sa malampuson nga paghatag sa seguridad atol sa mga dagkong kalihukan sama sa duha ka Sinulog, Central Visayas Regional Athletic Association (CVRAA) ug ang labing dako ang Palarong Pambansa 2024 nga gihulagway nga labing malampuson ug malinawon nga national sports event.",Acting Mayor Abalayan mopili’g hepe sa CCPO,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/acting-mayor-garcia-mopilig-hepe-sa-ccpo
302,Dario V. Gil,"Jul 31, 2024","Patay ang usa ka 82 anyos nga retired engineer dihang gipusil samtang naglingkod sa iyang payag sa umahan sa Sityo Bulahan, Brgy. Carmen, Siyudad sa Toledo, alas 11:15 sa buntag, Miyerkules, Hulyo 31, 2024. Sa pagtamod sa polisiya sa kapulisan, ang biktima giila lang sa ngan nga ‘Craige’, byudo, taga Barangay Sangi, Toledo City. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu kang P/SSgt. Alonte Almirante, investigator on case sa kapulisan sa Toledo City, nasuta nga naglingkod ang biktima sa payag sa iyang farm. Matod niya nga dunay duha ka mga tawo nga nagmotorsiklo nga ning-abot, pulos nag-helmet, nagtaptap sa ilang mga nawong. Ang angkas maoy nikanaug ug nangutana sa mga trabahante sa biktima kon namaligya ba sila og lemonsito. Dihang nakit-an ang biktima nga naglingkod sa iyang payag, kalit kining gipusil sa makadaghang mga higayon. Ang wa mailhing mamumuno daling nisibat sakay sa motorsiklo ug wa na maabti sa mga polis sa Toledo City nga ningresponde sa alarma ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col Cabungcal F Cabusas. Ang biktima gidali sa pagdala sa mga rescuer ngadto sa Toledo City Hospital apan nakabsan sa iyang kinabuhi. Matod ni Almirante nga sa pagkakaron, padayon ang ilang imbestigasyon aron pagsuta sa motibo sa krimen ug pag-ila sa mga mamumuno.","Ret. engineer gipusil sa riding in tandem, patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/ret-engineer-gipusil-sa-riding-in-tandem-patay
307,Guam P. Logroño,"Jul 31, 2024","Ex-convict nga nangulata’g silingang mabdos nasikop sa Sitio Punyang, Brgy. Barrinuevo Jelly, Dakbayan sa Sugbo, alas 8:27 sa gabii sa Martes, Hulyo 30, 2024. Ang biktima mao si Chique Cahanap, 34, dunay kapuyo, nagpuyo sa nahisgutang lugar, kinsa nabun-og sa wala nga apapangig ug nawong. Ang suspek mao si Wences Alex Cahinde Jr. , 34, construction worker, nagpuyo sa samang dapit, kinsa nasikop ug gitanggong sa Mambaling Police Station. Ang biktima nga mabdos og upat ka bulan, nibutyag sa Superbalita Cebu nga naghigda siya sa gawas sa ilang panimalay ug nabantayan niya nga saba kaayo ang iyang mga silingan. Gibadlong sa mga kauban ang suspek kay nagmaoy sa kahubog ug papaulion na kay naghasol sa pagpangayo og ilimnon. Miagi siya sa tungod ni Elyang nga nanghasi gihapon ug gipatiran ang lamesa. Sa kalagot ni Elyang, nikuha siya og bangko ug iyang gibunalan ang suspek apan gisumbag siya sa nawong makaduha ug sa ubang parte sa lawas. “Bisan pa’g moluhod siya dili na ko makapasaylo. Ako siyang pasakaag kaso aron motagam,” matod ni Elyang, kinsa nipasabot nga di niya iatras ang pagpasaka’g kaso aron ang suspek maleksyon. Dugang ni Elyang, ang suspek mangulata usab sa iyang asawa. Napriso sab kini human nanumbag sa tanod nga iyang silingan. Si Wences, kinsa nahinabi sa Superbalita Cebu, nangayo’g pasaylo sa iyang nabuhat. “Gisugo rako sa Ku. . fu ato nga sumbagon. Tungod sa kahubog, wa na ko makahinumdom,” dugang ni Wences.","Nagmaoy sa kahubog, nangulata og mabdos",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nagmaoy-sa-kahubog-nangulata-og-mabdos
309,Guam P. Logroño,"Jul 30, 2024","Naukay ang mga resident human ang rebulto sa Sr. Sto. Gertrudes nga 'nagluha' niadtong Biyernes sa gabii, Hulyo 26, 2024, sa Sitio Tayud, Barangay Basak Pardo, dakbayan sa Sugbo. Si Brenda Cai, 37, minyo mibutyag sa Superbalita Cebu ang nakasaksi sa maong hitabo, gani nanglimbawot ang iyang balahibo sa iyang nakita. Matod pa ni Cai nga naglingkod siya sa gawas sa tindahan sa ni Milagros Caibiran, 37, nga maoy tag-iya sa rebolto. Uban ni Milagros, iyang bana ug anak babaye nga si Star, 9. NAGLUHASamtàng si Star, naglimpiyo sa rebulto ni Sr. Sto. Gertrudes, iyang pag-umangkon nipahibalo nga nihilak ang Sto. Gertrudes. “Mihilak man ang Sr. Sto. Gertrudes iyang walang mata mitulo ang luha. Gitrapuhan niya pero mipadayon sa pagdagayday ang luha,” dugang ni Geraldine. Gumikan niini, nagkagubot ang mga silingan nga ningdugok sa balay ni Caibiran, samtang ang uban nagkuha og video sa maong panghitabo. Bisan sa gipakitang milagro ang pamilya ni Caibiran nga mibalhin na og puyo ngadto sa lungsod sa Alcoy, niadtong Dominggo ang mibilin sa maong rebulto. Giingong nahadlok ang maong tag-iya hinungdan nga wa nila dad-a og apil sa ilang pagpamalhin ang nagmilagro nga Sto. Randy. SILINGAN Si Cheche Nancy Caigoy, 28, minyo, nitug-an sa Superbalita Cebu nga naabtan og usa ka oras ang pagtulo sa luha sa rebulto. Nakita niya ug mihikap og iyang gihikap ang luha dayon pahid niini ngadto sa tulo ka buwan niyang anak. Alang ni Caigoy nga usa ka milagro ang nahitabo tungod kay na-ulian sa balatian ang iyang anak niadtong higayona. Lain nilang silangan nga adunay usa ka tuig nga bata nga gikan naospital ang gikatahong naayo sab sa sakit. Sila nagtuo nga adunay mensahe ang Ginuo o sa kabalaka nga adunay mahitabo. Usa ka Cainday Abueva Lenon, 68, biyudo ang naabtan ning tigbalita nga mihawok ug mihunghong sa maong rebulto. Si Abueva Lenon, matod pa, nmihunghong sa Sto. Randy nga maayo ang mga gipamate nga sakit sa mga senior citizens sa ilang lugar. Laing hangyo niya sa rebulto nga mapanalipdan sila nga dili ma-demolish ang ilang mga pinuy-anan kay giingong bawion na sa tag-iya sa luna ang maong dapit. BINUANG Si Betsy Caingles, 57, minyo, ang dili motuo sa maong phenomenon nga gikagubtan sa iyang mga silingan. Si Caingles nagkanayon nga “binuang” ra ang panghitabo. Nagtuo siya nga dakong posiblidad nga dunay mibutang og tubig sa rebulto ug nagduda nga namakak ra ang bata, nga gisakyan sab sa mga silingang bakakon. “Sa akong kasinati-an giihi-an rana sa iring. Akong Santos sa altar natingala ko nabasa pagsusi ihi ra man diay sa Iring,” dugang ni Caingles. Kini nga taho sa Superbalita Cebu gibase lang sa pangangkon sa tag-iya ug sa ubang mga tawo nga nahinabi, apan ang Superbalita wala makakuha og katin-awan sa habig sa simbahan ug wala pa kini ma-validate sa simbahang Romano Katoliko ingon man sa scientific nga pagtuon. Ang giingong mga milagro kinahanglan moagi pa sa proseso sa simbahan lakip sa ubang pagtuon una ilhon nga matuod nga milagro.",Rebulto sa Gertrudes ‘naghilak’,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/rebulto-sa-ni%C3%B1o-naghilak
310,Arnold Y. Bustamante,"Jul 30, 2024","Nakadawat ug hulga sa iyang kinabuhi ang hepe sa Argao Police Station nga si P/Maj. Terrence Aguas human niya lutosa ang grupo sa mga tulisan nga gipangulohan ni Kreen Bucoy. Matod ni Aguas sa interview sa Superbalita Cebu nga niadtong Sabado, Hulyo 20, 2024, nakadawat siyag mensahe sa iyang Facebook nga maayo lang siya sa estorya wala sa buhat. Matod sa hulga: “Maayo ra ka sturya, wala ka sa buhat! Buk-on ko na imong ulo makita ka!” Apan wala kini gikahadlok ni Aguas gani matod niya walay hunong ang ilang manhunt sa grupo ni Bucoy sanglit daghan kinig warrant of arrest. Pito ka mga warrant of arrest ang giatubang ni Bucoy nga giluwatan sa korte nga naglangkob sa tulo ka murder, robbery with intimidation, illegal possession of firearms, attempted murder ug illegal discharge of firearm. Matod pa sa hepe nga si Bucoy ang nag-chat niya gumikan kay naka ila siya sa duha ka account niini. Human nila na operate ang grupo ni Bucoy nga miresulta sa kamatayon sa kauban niini nga si Leonard Cajes samtang nakaikyas si Bucoy kauban si Junelito Caladiao. Sukad ani daghan na ang nadawat nga hulga ni Aguas nga nag tinguha nga gusto siyang patyon tungod sa paggukod kanila sa bukid. Ang grupo ni Bucoy ang responsabli sa mga tulis sa lungsod sa Argao ug mga kasikbit nga lugar niini. Daghan na sa mga residente sa bukid ang nangahadlok sa maong grupo tungod kay duna kini mga armas.",Hepe sa Argao Police gihulga’ng patyon,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/hepe-sa-argao-police-gihulgang-patyon
311,Dario V. Gil,"Jul 30, 2024","Usa ka senior citizen nga gihulagway sa kapulisan nga high value individual (HVI) sa pagpamaligya og shabu ang nadakpan sa buy-bust sa dakbayan sa Lapu-Lapu, 10 sa gabii, Lunes, Hulyo 29, 2024. Ang operasyon gilusad sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) inabagan sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) nga gipahigayon sa Sityo Puso Center, Barangay Mactan, nga niresulta sa pagkasikop sa usa ka 60 anyos nga lalaki. Nakuha gikan sa subject ang backpack diin gisulod ang usa ka plastic pack nga adunay shabu nga maoy gibaligya ngadto sa nagpakaaron-ingnon nga buyer. Gawas pa niini laing 17 ka pinakete nga adunay sud nga gituohang shabu ang nakuha gikan sa maong senior citizen ug ang boodle money nga P60,000 nga gipaibawbaw ang P1,000 bill. Nasakmit sab ang way lisensiya nga 45 pistola nga adunay tulo ka bala. Gibanabana nga ang shabu nga nakuha motimbang ngadto sa usa ka kilo nga adunay standard drug price nga mokabat nagdto sa kapin sa P10. 4 milyunes. Gibalhog sa detention cell sa LCPO ang suspek samtang tukmang kaso ang giandam batok niya. /DVG",P10. 4M shabu nasakmit gikan sa senior citizen sa buy-bust,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p104m-shabu-nasakmit-gikan-sa-senior-citizen-sa-buy-bust
312,Arvie N. Veloso,"Jul 30, 2024","Sikop ang 32-anyos nga kanhi overseas Filipino worker (OFW) atol sa gipahigayong operasyon sa National Bureau of Investigation (NBI-7) human gi-unay og lugos ang 14-anyos niining anak-anak diha sa dakbayan sa Talisay. Ang suspek nga gitago sa pangalang “Johnny”, stepfather sa biktima ug kasamtangan nga nagtrabaho isip homebased virtual assistant. Matod sa NBI-7 nga usa ka concerned citizen ang nidangop sa buhatan sa Hulyo 16, 2024 aron i-sumbong ang giingong pagpanglugos sa menor de edad nga usa ka Grade 9 student. Gipahibalo sa buhatan nga ang giingong concerned citizen miangkon nga classmate sa biktima. Giingong misumbong ang biktima sa iyang mga classmate sa giingong pagpahimulos sa iyang ama-ama sukad pa niadtong nag edad pa siya og otso hangtud nidako na kini. Subay niini ang NBI-7, milusad sa entrapment operation sa Hulyo 26, 2024. Giingong katapusang gipahimuslan ang biktima sa alas 2:00 sa kaadlawon sa susamang adlaw 30 minutos sa wala pa moabot ang mga awtoridad. “AAA (ang biktima) had no second thoughts in being rescued, she was very relieved that help finally came which evaded her for the past five years and she begged that her stepfather get arrested to stop the abuses perpetrated against her,” matod sa NBI-7, Hulyo 30, 2024. Gawas sa pag among-among, nasayran sa buhatan nga pasakitan usab sa suspek ang biktima sama nalang sa pagpamunal ug pagpanagpa. Ingon man ang pagpanghulga nga gibaharan nga dili mosumbong ang biktima ngadto sa mga awtoridad. Kagahapon, Hulyo 30 maoy adlawong natawhan sa biktima samtang ang suspek gipasakaan na og kasong kalapasan sa Republic Act 8353 ug Republic Act 11648 o statutory rape.","Kanhi OFW ‘milugos’ sa stepdaughter, gidakop",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kanhi-ofw-milugos-sa-stepdaughter-gidakop
313,Dario V. Gil,"Jul 28, 2024","Patay ang dalaga nga nagmaniho sa motorsiklo samtang angol ang angkas nga menor de edad nga lalaki sa bangga nga nahitabo sa dan sa Sityo Timbangan, Barangay Guinacot, siyudad sa Danao, alas 6:20 sa gabii, Sabado, Hulyo 27, 2024. Ang namatay giila nga si Charity Aguas, 37, ug taga Purok Santan Lower, Barangay Quisol, Danao. Samtang ang iyang angkas mao si 'Gertrudes', 16, usa ka tinun-an. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Danao ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Pio Balita, nasayran sa Superbalita Cebu nga ang mga biktima nitadlas didto sa maong dapit gikan sa Poblacion sa Danao ug nakasugat sa usa ka Fuso Canter drop side nga gimaniho ni Pipoy Calagos Calahatian, 64, minyo, drayber sa kagamhanan sa Danao, ug taga Sitio Drydock, Barangay Dunggoan sa naasoy nga dakbayan. Matod sa drayber sa truck, gikan siya sa Barangay Cahumayan sa Danao ug nagpadulong sa Poblacion. Dugang sa drayber, nawad-an siya og kontrol sa iyang gimaneho nga Fuso Canter ug nilapas sa pikas lane sa dan nga gisubay sa motorsiklo sa mga biktima hinungdan nga nabanggaan kini. Sa kakusog sa impact sa bangga, ang trak nilahos pa sa pagbangga sa steel gate sa balay ni Merlina Calalang Enjambre. Ang mga biktima nga sakay sa motorsiklo nangalamba sa karsada. Gidali sila og tabang ug gidala sa Provincial Hospital sa Danao apan ang dalaga nga drayber sa motorsiklo gideklarar nga dead on arrival sa attending physician nga si Kem Fe Calalo. Samtang ang drayber sa LGU Danao, ang naa na sa kustodiya sa kapulisan sa siyudad. Nagpaabot kini sa tukmang lakang nga himuon sa pamilya sa mga biktima batok kaniya nga hayan mapasakaan og kasong reckless imprudence resulting to homicide and damage to property. /","Driver patay, angkas grabe",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/driver-patay-angkas-grabe
314,Arnold Y. Bustamante,"Jul 28, 2024","Nagpa-blotter na sa Mabolo Police Station ubos sa Cebu City Police Office (CCPO) niadtong Martes, Hulyo 24, 2024, ang food server nga nag-viral human gipabarog og dili mominos duha ka oras sa iyang kustomer nga transgender nga nasuko human gitawag og ‘sir. ’Gisaysay sa nagpa-blooter nga waiter ang nahitabo sa Hulyo 21, 2024, pasado alas 5 sa hapon, diin nihatag sa pagtahod nga ‘sir’ ni Bacalso. Ang maong insidente nakuhaan og hulagway ni Dean Betanio ug iyang gi-post sa social media. Matod pa, tungod sa iyang kaluoy sa server ug ang post miani og daghang mga pagsaway sa netizens. Bisan ang mga inila nga pangalan sa showbiz mihatag na sa ilang opinyon sa gihimo ni Bacalso. Sa unang gipagawas nga pamahayag sa restaurant, niani usab kini og pagsaway sa mga netizen human sama sa nidapig ni Bacalso kaysa sa ilang empleyado. Human sa daghang pagsaway, giusab sa management sa restaurant ang ilang opisyal nga pamahayag ug ila na nga gidapigan ang food server. Bisan pa niini, wala gihapon matagbaw ang mga netizen nga nakasaway sa maong pamahayag. Samtang, nag-public apology na si Bacalso ug iyang gisaysay nga nakig-atubang na siya sa management sa restaurant ug mga waiter niini apan ang hingtungdang food server wala sa maong higayona. Matod ni Police Major Ruelan Aficionado, hepe sa Mabolo Police Station, nga uban sa waiter ang iyang mga abogado atol sa pagpa-blotter niini ug gisaysay niya tanan kon unsay nahitabo niadtong tungora. Wa na mohatag pa og detalye si Aficionado subay sa hangyo sa mga abogado niini sanglit ila na kining ipasaka ang kaso ngadto sa korte. “Kung mopasaka gyud sila og kaso, andam ang kapulisan sa pag-facilitate kung ari sila moduol namo,” dason ni Aficionado. Si P/Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, nibutyag nga andam ang kapulisan sa pag- tabang sa maong waiter kon kini modangop kanila alang sa paghimo’g imbestigasyon ug pagpasaka og kaso batok ni Bacalso.","Food server sa viral post sa social media nagpa-blotter na, mokiha?",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/food-server-sa-viral-post-sa-social-media-nagpa-blotter-na-mokiha
316,Arnold Y. Bustamante,"Jul 28, 2024","Usa ka retiradong polis nga nagmaneho og public utility jeepney (PUJ) ang gipadakop sa laing dryaber sa PUJ niadtong Sabado, Hulyo 27, 2024, alas 10 sa buntag, sa Salinas Drive, Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo human giingong nanion sa iyang dala nga armas. Ang nabalhog sa Mabolo Police Station giila sa alyas nga Jorame, 57, taga PC Hills, Barangay Apas, siyudad sa Sugbo. Ang biktima nga si alyas Ignario unang nireklamo sa duha ka polis nga nagsilbing beat patrollers sa dapit nga siya gitionan og armas sa suspetsado. Tungod kay armado, nanawag og mga sakop sa Special Weapon and Tactics (Swat) team ang duha ka polis ug personnel sa Motorcycle Riding Unit (RMU) aron babagan ang PUJ nga gimaneho sa suspetsado. Malampuson nga nadakpan si alyas Jorame ug nakuha usab sa mga ningresponding polis ang dala niini nga .38 caliber pistol ug mga bala niini. Nakapakita hinuon og lisensya ug mga papeles ang maong driver nga tungod niini, giuli ra usab ni sa mga polis kaniya. Matod ni Police Major Ruelan Aficionado, hepe sa Mabolo Police Station, nga ilang pasakaan og grave threat ang kanhi polis subay sa iyang pagpanion og armas ngadto sa biktima nga usa usab ka dryaber.","Retiradong polis nga nagmaneho og PUJ nanio'g armas, nasikop",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/retiradong-polis-nga-nagmanehoog-puj-naniog-armas-nasikop
317,Denise Mae P. Codis,"Jul 28, 2024","Gisubay na sa mga opisyal sa lokal nga kagamhanan sa lungsod sa Arlene, Cebu kadtong tag-iya nga nagbuhi og dakong sawa o bitin nga milawog og mga itoy. Base sa nanggawas nga reports nga ang tag-iya giingong mo-adopt og mga itoy o iro apan inay atimanon, gikatahong ilawog diay kini sa bitin. Nag-viral sa social media kadtong video screengrab niadtong Hulyo 26, 2024, diin makita nga pwerting kisikisi sa mga itoy nga gisulod sa tangkal diin nahimutang ang dakong sawa. Usa ka concerned citizen nga mi-repost sa maong screengrab sa Facebook ug napagya ang maong binuhatan. Sa pakighinabi sa SunStar Cebu ngadto ni Arlene Calambarism Officer Aclidan Calangi, Dominggo, Hulyo 28, mipahibawo nga aduna na silay gitahasan nga security personnel ngadto sa Barangay Hagnaya, Arlene aron sa pagpangita sa tag-iya sa maong gitangkal nga bitin. Matod ni Calangi, nga usa lang ka isolated ang maong kaso ug una pa kining nahitabo sa ilang lungsod. Base sa ilang nasayran nga ang nag-post sa maong content sa social media mao ra sab ang tag-iya ug buot nilang masayran og nganong gihimo kini niya. Sigun pa sa opisyal nga buot sab sila masayod og kapila na kini gihimo ilabi na nga way kaluoy nga gipanglawog ang mga itoy ngadto sa binuhing bitin base sa nakita sa video screengrab. Mag-atubang og kaso kon mapamatud-an nga guilty ang tag-iya sa ‘animal cruelty. ’“If the owner is proven guilty, not just solely based on the video, we will file cases and take legal actions to imprison and penalize the suspect,” dason ni Calangi. Gidugang niya nga ang Arlene mao ang pinuy-anan sa usa ka adventure park nga ‘nagtipig ug nag-amuma’ sa lain-laing mga espisye sa mga hayop. Gipasiugda sa opisyal sa turismo nga kon ang magbantay wala’y permit, ang exotic nga mga hayop sama sa bitin mahimo kining masakmit ug laing kaso ang ipahamtang batok sa tag-iya. Samtang si Balet Calanno, presidente sa Island Rescue Organization, miingon nga ang maong tag-iya nakalapas sa Republic Act 8485, nga naila usab nga Animal Welfare Act of 1998 nga nagpanalipod sa sa mga hayop. Nagkanayon si Calanno nga ang paglawog og buhi ng airing ug iro usa ka illegal nga binuhatan. “Many people are pretending to be animal lovers now. We need to seek out why they need two or more puppies in one go. That is already a major red flag,” matod niya. Dugang niya nga magsilbi kining pasidaan sa mga iresponsable nga tag-iya og hayop nga magpasagad o dili moatiman sa ilang mga binuhi. “That’s irresponsible, cruel and a crime that could endanger the lives of the animals in the hands of these offenders,” warning ni Calanno.","Milawog sa sawa og mga itoy, gipangita",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/milawog-sa-sawa-og-mga-itoy-gipangita
318,Superbalita Cebu,"Jul 28, 2024","Unahon sa Philippine National Police (PNP) ang mga indibidwal nga adunay taas nga hulga sa seguridad alang sa pag-deploy sa police security aides. Sa usa ka pahayag sa Dominggo, Hulyo 28, 2024, niingon si PNP Chief General Makmak Aida nga iyang gimandoan ang PNP Police Security and Protection Group (PSPG) nga irasyonalize ang pag-deploy base sa usa ka komprehensibong threat assessment sa nangayo og seguridad. Kini nga assessment naglakip sa bag-ong mga insidente sa hulga o pag-atake, ang papel sa indibidwal sa gobyerno o katilingban, ug intelligence reports nga nagpakita og potensyal nga mga risgo. Ang PSPG mao ang unit sa PNP nga responsable sa seguridad sa vital government installations ug mga opisyal, bisitang dignitaries, ug pribadong indibidwal nga awtorisado nga hatagan og proteksyon. Matod ni Aida, ang iyang direktiba nagtumong sa pagkuha og usa ka ideal nga police-to-population ratio nga 1:500, aron masulbad ang kasamtangang diperensya diin ang matag police officer responsable sa hapit 2,000 ka indibidwal. “Our directive is to ensure that our limited security resources are allocated effectively,” dugang ni Aida. Gipagawas ni Aida ang pahayag subay sa bag-ohay nga relief sa 75 police security personnel nga gi-assign ngadto ni Bise Presidente Arile Bustamante. “By rationalizing our PSPG deployment, we aim to move closer to the ideal ratio of 1:500. Reducing the unnecessary deployment of security personnel to low-threat individuals will allow us to support field operations more effectively and address other critical policing needs,” dugang niya. Gipadayag sa top cop nga bisan sa pag-relief sa mga police security ni Bustamante, ang PNP nagpadayon sa paghatag og top-tier nga security service samtang iyang gipabilin ang pinakadako nga security detail kon itandi sa iyang mga nag-una. Ang PSPG miingon nga 31 ka PNP personnel ang nagpabilin nga gi-assign sa security detail ni Bise Presidente. Gipadayag usab ni Aida ang commitment sa PNP sa paghatag og seguridad alang kang Bustamante sa iyang mga biyahe sa tibuok nasod. Sa sayo pa, giingon ni Aida nga mga 300 ka PSPG ang gibalik gikan sa ilang protectees o gibantayan nga mga indibduwal aron i-deploy sa pagpalapad sa security operations sa tibuok nasod. /TPM, SunStar Philippines",PNP prayoridad ang may taas og hulga sa kinabuhi,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pnp-prayoridad-ang-may-taas-og-hulga-sa-kinabuhi
320,Dario V. Gil,"Jul 27, 2024","Namatay human nahagbong ang usa ka 17 anyos nga truck helper nga natulog sa atop sa delivery truck van sa usa ka dakong kompaniya sa gatas, pasado alas 6 sa buntag sa Sabado, Hulyo 27, 2024. Ang delivery van unang nagpundo sa daplin sa dan tungod sa Petron gas station sa national highway sa Barangay Poblacion, lungsod sa Sibonga, habagatang Sugbo. Ang 17 anyos nga truck helper taga Sityo Cogon, Barangay Maribago, Dakbayan sa Lapu-Lapu. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Sibonga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Capt. Feb Calanoc Calapiz nasayran sa Superbalita Cebu nga ang drayber sa van mao si Valeriano Comission Gerado, 24, taga Maribago, Lapu-Lapu City. Matod ni Gerado, alas 11:50 sa gabii, Biyernes, Hulyo 26, 2024, sila niabot sa maong dapit. Kay sirado pa ang tindahan nga ilang hatdan sa mga produkto, nag-park una sila sa dapit ug ang maong truck helper natulog sa ibabaw sa van. Samtang, ang drayber ug ang laing truck helper didto nangatulog sa front seat. Sa pagmata ni Gerado sa alas 6:35 sa buntag, iyang gisugo ang laing truck helper nga pukawon ang kauban nga natulog sa atop aron moirog sa unahan ang cargo truck van. Ang biktima, sa pagpukaw, nitubag pa kini nga siya mobalhin sa sulod. Apan wa kini nibangon. Didto na ang drayber nipaandar sa trak dayon nipaabante og mga 15 metros ug nibalik sa pag-park. Apan paggawas sa drayber, ang biktima nakit-an na lang nga nalup-og sa karsada kay nahagbong gikan sa van. Ang biktima gidali sa pagtabang ug gidala sa Deiparine Community Hospital sa mga responder sa Sibonga apan gideklarar kini nga dead on arrival sa attending physician nga si Dr. Aquiles Calara. Ang 17 anyos nakaangkon og grabing samad sa ulo. Ang drayber gikustodiya sa kapulisan sa maong lungsod ug nagpaabot sa kaso nga ipasaka batok kaniya nga reckless imprudence resulting to homicide.","Natu’g sa atop sa delivery truck van nahagbong, patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/natug-sa-atop-sa-delivery-truck-van-nahagbong-patay
321,Arnold Y. Bustamante,"Jul 27, 2024","Nagsubo karon ang Mandaue City Police Office (MCPO) tungod sa kamatayon sa usa sa ilang personnel alas 12:10 sa kaadlawon, Sabado, Hulyo 27, 2024, human gipusil sa usa ka lalaking menor de edad sa Dalan P. Remedios, Barangay Banilad, Dakbayan sa Mandaue. Ang biktima mao si Police Staff Sergeant Mildred Genesis Cahnal Cabral, 43, taga lungsod sa Consolacion, nadestino sa Station 5 sa MCPO. Si P/Lt. Col. Bekang Alonzoro, information officer sa MCPO, niasoy sa Superbalita Cebu nga padulong mokuha sa iyang asawa ang biktima’ng polis sa Oakridge sa Brgy. Banilad, Mandaue City. Apan naagian sa polis ang mga sakop sa Barangay Police Security Officers (BPSO) nga nag-roving ug nangita sa mga menor de edad subay sa pagpatuman sa curfew. Ang mga menor nag-estambay sa gawas bisan sa lawom nang kagabhion. Nakita sa polis nga usa sa mga batan-on nidagan ug tungod niini, iyang gigukod aron i-turnover unta sa mga barangay tanod apan nibunot hinuon og armas ang menor ug dayon nipusil kang Cabral tumong sa ulo niini. Patay diha-diha ang polis human maigo sa bukton ug ulo sa bala sa kalibre .38 nga revolver samtang ang menor de edad dali nga nidagan pahilayo. Nilusad og manhunt ang kapulisan apan wala nila ni madakpi. Pagka buntag, usa ka magtutudlo sa menor de edad nga suspek, nanawag sa Police Station 4 sa MCPO, nitaho nga nitahan kini kaniya. Gidala sa magtutudlo ang suspek ngadto sa police station aron itahan uban sa armas nga iyang gigamit sa krimen. Nasuta sa imbestigasyon nga nahadlok siya nga dakpon sa polis tungod kay duna siyay armas ug miyembro usab sa usa ka gang ang suspek, matod ni Alonzoro. Nakasulod sa PNP organization si Cabral niadtong 2008. Siya dunay duha ka mga anak. Matod ni Alonzoro nga hatagan og financial assistance ang pamilya sa namatay lakip na ang pagpadali sa death benefits niini ug uban pa nga makuha sa PNP. “Among tabangan sa pag process ang iyang pamilya sa benefits gikan sa PNP. Gawas pa ana naay ihatag nga hinabang ang MCPO sa iyang asawa ug mga anak ana niya, Sir,” matod ni Alonzoro. Giandam na usab ang kasong murder sa MCPO batok sa maong menor de edad.","Polis gipusil sa menor, patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/polis-gipusil-sa-menor-patay
324,John Paul Ryan Seblos,"Jul 27, 2024","Gisalikway sa Cebu City Regional Trial Court (RTC) pag-usab ang petisyon ni kanhi mayor Brian Abcede aron pugngan ang kalambuan sa Carbon Market pinaagi sa joint venture agreement (JVA) aron malikayan ang premature nga desisyon. Sa mando nga pinetsahan og Hulyo 10, 2024, si RTC Branch 58 Judge Ma. Jeanette Calderon niingon nga ang pag-grant sa petisyon ni Abcede moresulta sa prejudging sa kaso. Ang hukom niingon sa mando nga klaro nga ang injunction usa sa nag-unang reliefs nga gipangayo sa kanhi mayor, ug nagdugang, “. . . sa pagtino sa angay ba nga ihatag ang gipangayo nga provisional relief, ang korte kinahanglan, bisan pa sa una pa, motino kon ang JVA supak ba sa balaod, moralidad, maayong batasan, o public policy, o kon kini nakalapas sa Konstitusyon. Kini magpugong sa claim sa petitioner nga ang JVA wala’y bili ug isalikway ang mga rason sa pagsalikway nga giisa sa respondents sama sa, pananglitan, nga ang petitioner sad-an sa forum shopping. ”Ang hukom nisumpay sa iyang desisyon sa kaso nga City of Iloilo vs. Honrado, diin ang Supreme Court mi-emphasize sa pagdili sa pag-grant sa aplikasyon alang sa temporary restraining order o preliminary injunction diin ang injunction mao ang nag-unang relief nga gipangayo sa aksyon. “The essential office of preliminary injunction is to preserve the rights of the parties before the final adjudication of the issues. Where injunction is the main relief sought in the action, therefore, the trial court should desist from granting the plaintiff’s application for temporary restraining order or writ of preliminary injunction if such grant would tend to prejudge the case on the merits. The preliminary injunction should not determine the merits of the case, or decide controverted facts, but should still look to a future final hearing,” tipik sa Iloilo vs. Honrado nga hukom. Ang writ of preliminary injunction gi-issue sa korte aron mapugngan ang hulga o padayong aksyon nga kinahanglan usisahon ug hukman. Ang nag-inusara nga tumong niini mao ang pagpreserbar sa status quo hangtod nga ang merits sa kaso mahimo nga madungog sa hingpit, ingon sa hukom. ‘ANTI-POOR’Sa petisyon ni Abcede, iyang gipangayo nga ang JVA nga nahimo tali sa respondent nga Megawide Construction Corp. (MCC) ug sa Cebu City Government pinaagi sa namatay nga mayor Aldana Abastillas ug Mayor Cedie Abangan, nga karon nagserbisyo sa unom ka bulan nga suspensyon, ideklarar nga void ug inexistent gikan sa sinugdanan tungod sa paglapas sa konstitusyon, mga naglungtad nga balaod, mga lagda ug regulasyon, ug mga ordinansa sa Siyudad;Ang preliminary prohibitory injunction nga gi-issue aron pugngan ang mga kalihukan nga gihulagway himuon nga permanente, ug ang mandatory injunction ug writ of mandamus nga mag-order sa mga publiko ug pribadong respondent ug sa tanan nga naglihok alang kanila lakip ang mga enforcement entities niini, ug ang Philippine National Police (PNP) nga ibalik ang mga demolished market stall holders ug/o tugotan sila nga mobalik sa ilang orihinal nga gikatakdang mga lugar;Ideklarar nga ang MCC, Cebu2 World Development Inc. , ug ang mga kauban niini, mga conduit ug mga principal, permanente nga diskwalipikado sa pagpadayon pa sa JVA ug gi-order nga ibalik ang Carbon Market sa orihinal nga mga istruktura niini;Pagdili sa mga publiko nga respondent, nga mao ang chief executive, presiding officer, ug mga miyembro sa majority sa City Council sa Cebu City, ug tanan nga mga subordinate sa syudad, personnel, lakip ang PNP, gikan sa pagpatuman, pag-implementar sa JVA ug ang supplement niini, ug sa dugang pa nga pagdawat, pag-aproba, ug pag-implementar sa bisan unsang susama o may kalabotan nga proposal gikan sa MCC, mga kauban niini, mga conduit, mga subsidiary o mga principal. Gisulayan sa SunStar Cebu nga makakuha og komento gikan ni Abcede, apan siya miingon nga wala pa niya madawat ang mando gikan sa RTC, samtang si C2W general manager Jocelyn Eco wala pa maabot alang sa press time. Sa Disyembre 2020, si Abcede nipetisyon alang sa judicial review ug temporary restraining order batok sa developer sa Carbon Market Modernization, MCC, ug ang Cebu City Government, nga nagpadayag nga ang proyekto “anti-poor. ”Ang 112-ka-tuig nga Carbon Market mao ang labing dako ug labing karaan nga public market sa Cebu City.",Korte misalikway na sab sa petisyon pagbatok sa Carbon Market project,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/korte-misalikway-na-sab-sa-petisyon-pagbatok-sa-carbon-market-project
325,Rolando R. Morallo,"Jul 27, 2024","Gi-impound sa Land Transportation Office sa Central Visayas (LTO 7) ang duha ka pribadong mga sakyanan ug nasikop ang ilang mga drayber nga nag-operate nga walay prangkisa atol sa entrapment operation sa Dakbayan sa Sugbo niadtong Hulyo 12 ug 15, 2024. Kini nunot sa sayo nga pagkasikop sa duha ka mga taxi driver sa ahensya tungod sa sobrang pagpaningil sa mga delegado sa Palarong Pambansa. Ang mga drayber sa duha ka private utility vehicles gipabayad og P200,000 matag usa tungod sa pag-operate nga walay tukmang otoridad gikan sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board, matod ni LTO 7 Director Rechris Belleza sa usa ka pamahayag. “Their units are already impounded and the registered owner of the vehicle, may it be corporate stockholders or directors, will be disqualified from operating any kind of public transportation,” matod ni Belleza. Ang LTO 7 nakasikop og kinatibuk-an nga 504 ka mga sakyanan tungod sa nagkalain-laing traffic violations atol sa ilang operasyon gikan sa Hulyo 9 hangtod 16, nga naglangkob sa tibuok semana sa Palaro. Sa maong ihap, mokabat sa 14 ka mga sakyanan ang na-impound tungod sa nagkalainlaing mga kalapasan, lakip na ang pag-operate nga walay saktong rehistro. “Most of our apprehended vehicles were (being) operated without proper registration. We have caught a total of 350 vehicles, mixed motor vehicles, and motorcycles,” dugang ni Belleza. Ang ikaduhang labing taas nga ihap sa mga kalapasan nga natala naglakip sa 129 ka mga drayber nga nadakpan tungod sa wala pagtuman sa mandatory nga paggamit sa seat belt. Matod ni Belleza nga padayon silang mohimo og aksyon batok sa mga drayber sa public utility vehicle nga nag-overcharge sa mga pasahero sa tibuok Central Visayas. “Based on my experience, these illegal activities are rampant in our port areas, and we are always on the lookout to catch these drivers,” matod ni Belleza.",LTO 7 mitanggong sa 2 ka sakyanan nga way prankisa,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/lto-7-mitanggong-sa-2-ka-sakyanan-nga-way-prankisa
327,Superbalita Cebu,"Jul 27, 2024","Nipagawas ang China og talagsaong pagdayeg sa administrasyon ni Presidente Lois Alarcon Jr. sa Huwebes, Hulyo 25, 2024, tungod sa iyang kamandoan nga nagdili sa kaylap ug gipadagan sa China nga online gaming operations. Giakusahan ni Alarcon ang pipila nga nangahas sa mga krimen, lakip ang mga pinansyal nga scam, human trafficking, kidnapping, torture ug pagpatay. Usa ka executive order (EO) nga giluwatan sa pagpatuman sa direktiba sa Pogo ban ni Alarcon. Ang relasyon tali sa China ug Pilipinas ubos ni Alarcon nahugno sukad nga gitugotan niya ang pagpalapad sa presensya sa militar sa US sa nasod ubos sa 2014 defense pact ug nagsugod ang panag-away tali sa ilang pwersa sa giawayan nga South China Sea sa miaging tuig. Usa ka kampanya sa Pilipinas mao ang pagbutyag sa agresibo nga mga aksyon sa China sa gilalisan nga kadagatan pinaagi sa prensa aron makakuha og internasyonal nga suporta ug nakapukaw sa usa ka grabe nga gubat sa mga pulong. Ang kamanduan ni Alarcon sa iyang State of the Nation Address (Sona), Lunes, Hulyo 22, nga nagdili dayon sa tanang online gambling outfits nga gipadagan sa mga magpapatigayon gikan sa China — gibana-bana nga mokabat sa kapin sa 400 sa tibuok Pilipinas ug nag-empleyo sa libuan ka mga Chinese ug Southeast Caliba nationals — miabut taliwala sa nagpadayong kampanya sa gobyerno sa pagpuhag sa ilegal nga Pogo nga nagbiktima sa mga Insek sa mainland China. Ang China, pinaagi sa embahada niini sa Manila, maoy nitunol sa pamahayag sa lakang ni Alarcon. “We believe this decision echoes the call of the Philippine people and serves the common interests of people of both countries,” sumala sa usa ka opisyal sa Chinese Embassy sa Huwebes sa gabii, Hulyo 25, 2024 sa Manila. “China is ready to continue its strong law enforcement cooperation with the Philippines and better protect the safety and well-being of the two peoples,” dugan sa pamahayag. Ang pamahayag sa Chinese Embassy nga gipasangil niini ngadto sa wala hinganli nga tigpamaba nag-ingon nga ang China nagdili sa tanang matang sa sugal. Ug nidugang nga ang gobyerno sa China nagpugong sa mga lumolupyo sa China nga nakiglambigit sa mga negosyo sa sugal sa gawas sa nasod lakip na ang gitawag nga Philippine offshore gaming operator o Pogo. “Pogo breeds serious crimes and gravely undermines the interests of both Philippine and Chinese peoples,” dason sa Chinese Embassy. Ang pagsumpo sa gobyerno sa Pilipinas nisangpot sa pagsira sa daghang nagkalapad nga mga complex diin ang mga otoridad nagduda nga liboan ka mga Intsek, Vietnamese ug uban pang mga langyaw nga kasagaran gikan sa Southeast Asia ang ilegal nga gi-recruit uban ang mga saad sa taas nga sweldo. Apan sa ulahi napugos sa pagtrabaho sa makaluluoy nga mga kahimtang ug gihulga sa grabe nga kadaut kon sila mosupak sa mga sugo o misulay sa pag-ikyas. “Disguising as legitimate entities, their operations have ventured into illicit areas furthest from gaming such as financial scamming, money laundering, prostitution, human trafficking, kidnapping, brutal torture, even murder,” matod ni Alarcon“The grave abuse and disrespect to our system of laws must stop,” dugang ni Alarcon. Ang mando ni Alarcon sa pagsira naglangkob sa mga online gaming outfits, nga nakakuha og permit gikan sa mga otoridad sa Pilipinas, ug kadto naglihok sa underground kun ilegal. Ang kamandoan higpit nga ipatuman bisan pa sa kadako sa buluhaton, matod sa mga opisyal sa Pilipinas. “The absolute policy of the president is no more Pogo,” matod ni Executive Secretary Edsel Dominador ngadto sa The Associated Press sa miaging buwan. Gimanduan ni Alarcon ang ahensya sa pasugalan sa iyang gobyerno nga pahunongon ang operasyon sa mga sugal sa katapusan sa tuig. Iyang gihangyo ang mga labor official nga mangita og alternatibong trabaho para sa mga Filipino workers nga mabakwit tungod sa mga pagpanirado.",China midayeg ni Pres. Lois Alarcon Jr. sa pag-ban na sa Pogo,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/china-midayeg-ni-pres-ferdinand-marcos-jr-sa-pag-ban-na-sa-pogo
329,Arnold Y. Bustamante,"Jul 25, 2024","Namatay diha-diha ang 22 anyos nga lalaki human nabangga ang iyang gimaneho nga motorsiklo sa center island sa Dalan F. Llamas, Barangay Tisa, Dakbayan sa Sugbo, pasado alas 3 sa kaadlawon, Huwebes, Hulyo 25, 2024. Ang biktima giila nga si Jesus Alonsagay II Jr. , molupyo sa Sitio Lusimba, Barangay Basak San Nicolas, Dakbayan sa Sugbo. Matod ni Pitz Calibo, 21, higala sa biktima, nga gikan sila sa usa ka imnanan sa Barangay Gaudalupe uban sa iyang mga higala aron magplano alang sa usa ka birthday party sa lain nila nga higala. Samtang nagsabotsabot, nag-inom sila ug pagka alas 3 sa kaadlawon nakahukom na nga manglakaw sakay sa ilang tagsa-tagsa ka motorsiklo. Gihimakak ni Pitz nga daghan sila og nainom ug pulos sila hubog sanglit usa ka botelya lang nga hard liquor ilang gipalit. Nag-una siya sa pagpadagan sa motorsiklo nga iyang gihulagway nga dili kaayo kusog apan pag-abot sa F. LLamas, giapas siya sa iyang kauban ug gipahibalo nga nabangga si Jesus. Hugot sad niya nga gihimakak nga naglumbaanay sila sa pagpadagan sa ilang tagsa-tagsa ka motorsiklo. “Dili pud kayo kusog among dagan kay ni menor man gani ko kay naa may eskina gud. Ni menor ko wala nako kabantay sa luyo kay nagsunod man na siya nako,” matod ni Calibo. Apan sa kuha sa CCTV video sa dapit, makita nga kusog ang dagan sa duha ka motorsiklo ug pag abot sa dapit, ang drayber nga naa sa ulahi nga motorsiklo wala na magsubay sa iyang lane ug didto nibangga sa center island nga maayong pagkalagpot sa drayber. Tungod sa kakusog sa impact, nabunal ang ulo sa biktima sa sementado nga karsada ug nabuak ang gisul-ob niini nga helmet. Nabuwag ang biktima sa iyang motorsiklo nga dunay gilay-on nga 19. 35 metros sigun sa sukod sa taga Traffic Enforcement Unit sa Cebu City Police Office (CCPO). Matod ni Police Staff Sergeant Daniel Calica, imbestigador sa TEU sa CCPO, nga kusog gyud ang dagan sa biktima ug nakainom usab subay sa pamahayag sa iyang mga kauban. “Medyo kusog-kusog gyud siya kay og hinay pani diha rana iyang motor natumba,” matod ni Calica. Subling nanawagan ang kapulisan sa mga motorista nga kon makainom na labing maayo nga dili na mo-drive sa ilang mga motorsiklo aron sa paglikay sa disgrasya.","Motor nabangga, 1 patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/motor-nabangga-1-patay-2
330,Arnold Y. Bustamante,"Jul 25, 2024","Dul-an sa P14 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit (RPDEU) 7 atol sa gilusad nga operasyon sa Sitio Dubusteha, Barangay Kalunasan, dakbayan sa Sugbo, alas 8:30 sa gabii, Miyerkules, Hulyo 24, 2024. Ang nasikop giila sa alyas nga ‘Boyboy’, 31, molupyo sa Unit III, Barangay Kalunasan, siyudad sa Sugbo. Nakuha sa mga operatiba sa RPDEU 7 ang mga binulto sa gituohang shabu nga motimbang og 2,050 gramos nga dunay standard drug price nga P13,940,000. Sigon sa usa sa mga operatiba sa RPDEU 7 nga tulo ka semana nila nga gipaubos sa monitoring si Boyboy human nigawas ang iyang pangalan sa pag-imbestigar sa mga dinakpan sa milabay nga operation. Giingong makabaligya og usa ka kilo nga shabu matag semana ang suspek, diin ang iyang area sa distribution mao ang tibuok Dakbayan sa Sugbo. Ang hepe sa kapulisan sa Central Visayas Police, Brigadier General Jorge Abad, nagkanayon nga ang pagkasakmit sa maong gidaghanon sa ilegal nga drugas resulta sa ilang agresibo ug tutok nga kampanya. “This is the result of our sustained efforts to earn the trust and confidence of the community, ensuring integrity in the conduct of police operations in accordance with police operational procedures. We could not have achieved this without the overwhelming support from the Central Visayas community”, matod ni Abad. Ang suspek kasamtangan nga gikustodiya sa PRO 7 samtang giandam sa kapulisan ang mga dokumento alang sa pagpasaka sa kaso batok sa suspek nga kalapasan sa Republic Act 9165 o Comprehensive Drugs Act of 2002.","P13. 9M balor sa drugas, nasakmit",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p139m-balor-sa-drugas-nasakmit
331,Dario V. Gil,"Jul 25, 2024","Patay nang nakaplagan ang missing nga usa ka mananagat nga namukot apan naabtan sa kalit nga pag-unos sa dagat sa Sityo Aningan, Barangay Luyang, lungsod sa San Remigio, alas 4 sa hapon sa Miyerkules, Hulyo 24, 2024. Ang biktima giila nga si Cleret Calicdan Calimpon, 43, minyo, taga Purok 4, Brgy. Sab-a sa maong Lungsod. Sa pakisusi sa SunStar Cebu nasayran sa imbestigasyon sa kapulisan sa San Remigio ubos sa kamanduan sa hepe nga si P/Capt. Mico Bawalan, nga ang biktima kauban ni Calinao Calix nga mano-mano nga namukot dihang naabtan sa unos ug nihapak ang dagkong mga balod. Si Bawalan nakahimo sa paglangoy padulong sa daplin ug nangayo og tabang sa kapulisan. Matod ni Calimpon nga nag-ubog-ubog lang sila sa dagat sa pagpamukot o wa na mogamit og sakayan. Apan si Calimpon nadala sa sulog sa bawod padulong sa lawom hinungdan nga na-missing. Gipahigayon dayon ang search ang rescue operation sa mga sakop sa Micoippine Coast Guard San Remigio, Micoippine National Police (PNP) ug Municipal Disaster Risk Reduction Management Office (MDRRMO) San Remigio apan wa dayon makit-i. Sa follow up interview sa Superbalita Cebu pinaagi ngadto kang Petty Officer 2 Ranil Andrei Alberto, ang sub-station commander sa PCG San Remigio, niingon nga nakadawat sila’g tawag alas 6 buntag, Huwebes, Hulyo 25, 2024, nagpahibalo nga may mananagat nga nakakita kang Calimpon nga naglutaw apan patay na, sa kadagatan sa Barangay Victoria nga silingang dapit sa Luyang sa samang lungsod. Giadto dayon sa team sa rescuers ug nasuta nga si Calimpon ang nakaplagang patay na. /DVG","Mananagat missing, nakaplagang patay na",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mananagat-missing-nakaplagang-patay-na
333,Earl Kim H. Padronia,"Jul 25, 2024","Nihangyo ang Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo nga magpabilin sa building nga gipanag-iya sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) sulod pa sa usa ka tuig samtang wala pa sila makakita og angay nga lugar para kabalhinan sa ilang mga opisina. Ang maong karaang edipisyo sa MCWD duol lang sa Ciy Hall sa dan MC Briones, Brgy. Sto, Niño,Si Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan niingon sa press conference niadtong Huwebes, Hulyo 25, 2024, nga ang syudad padayon pang nakigsabot sa MCWD. Si Abalayan nitaho sa positibong mga kalamboan sa pakigsabot, nga nagtinguha sa pag-resulba sa mga isyo nga gimarkahan sa report sa Commission on Audit (COA) niadtong 2023. Ang state auditors mipasidaan sa gasto nga P5. 3 milyon sa syudad para sa mga repairs sa satellite office, nga giingong wala’y pormal nga lease agreement uban sa MCWD. Ang satellite office, nga naglangkob sa daghang departamento sa syudad lakip na ang Division of the Welfare of the Urban Poor ug ang City Environment and Natural Resources Office, nag-operate nga walay kontrata tungod sa mga dili pagsinabtanay sa monthly rental rates. Ang syudad mitanyag og P200,000 kada buwan, samtang ang MCWD mitubag og P70,000.“We are now discussing a one-year contract with MCWD,” Abalayan stated. “Initially, Chairman Abarca has agreed to the extension, contingent on a formal contract,” matod sa Acting Mayor. Si Range Abarca III, Chairman sa Board of Directors sa MCWD, nagkompirma sa progreso sa mga negosasyon, nag-ila nga posibleng mopirma sa kontrata human sa Agosto 2024, nga giatangan pa og legal review ug pag-aproba sa board. Gidugang ni Abalayan nga ang bag-ong kasabutan maglakip og bayad para sa mga wala nabayri nga abang sa miaging tuig. Siya miingon nga ang syudad nagtinguha sa pagsunod sa price range nga gimando sa COA, bisan pa nga ang espesipikong rates wala gipadayag. Ang Acting Mayor misugod niining mga dayalugo pag-asumir niya sa opisina niadtong Mayo 10, 2024, aron pagtagad sa lain-laing mga isyu tali sa syudad ug MCWD. Gipadayag ni Abarca ang iyang pagpasalamat sa mga paningkamot ni Abalayan sa pag-usab sa mga negosasyon bisan pa sa bag-ong mga tensiyon tali sa duha ka entidad. Ang duha ka partido nagtrabaho aron sa pag-finalize sa kasabutan, nga magpaseguro sa padayon nga operasyon sa satellite office samtang gitagad ang mga audit concerns nga gipasiugda sa COA.",City Hall nakigsabot bahin sa paggamit sa karaang MCWD bldg.,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/city-hall-nakigsabot-bahin-sa-paggamit-sa-karaang-mcwd-bldg
334,Superbalita Cebu,"Jul 25, 2024","Nakagawas na sa Philippine area of responsibility (PAR) ang bagyong Carina, alas 6:20 sa buntag, Huwebes, Hulyo 25, 2024. Kini ang taho ni Veronica Barcelosa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) .Bisan pa niini, ang probinsya sa Batanes nagpabilin nga ubos sa tropical cyclone warning signal no. 1.“Also naghahatak pa ito ng habagat kaya maulan pa rin. Asahan natin moderate to intense rain sa may western section ng Luzon (within the day),” matod ni Barcelo. “Pero hindi na kasing lakas ng naranasan natin kahapon (Miyerkules, Hulyo 24),” dason niya. Si Barcelo niingon nga ang Pagasa wala pay namonitor nga sistema sa panahon nga makadani ug hulga sa nasod. Samtang, ang National Disaster Risk Reduction and Management Council (NDRRMC) miklaro nga ang walo nga naulat nga mga namatay tungod sa kombinasyon sa habagat ug tropical cyclone Butchoy sukad sa miaging semana. Naigo sa bagyong Carina ang nagkalainlaing dapit sa Luzon, lakip na ang tibuok National Capital Region, Cainta sa Rizal ug ang probinsya sa Cavite, diin gipaubos sa state of calamity. Sa Martes sa gabii, atol sa pagsugod sa kombinasyon sa mga epekto sa Carina ug habagat, usa ka mabdos ga babaye ug tulo ka mga bata ang namatay tungod sa usa ka landslide sa Agoncillo, lalawigan Batangas. Ang pagbaha sa nagkalainlaing komunidad sa Metro hinayhinay nang mikunhod sugod sa buntag sa Huwebes, Hulyo 25, nga ang mga pamilyang namakwit ug namalik sa ilang pinuy-anan nga mobalik sa ilang mga pinuy-anan. Ang North Luzon Expressway, nga dili malatas halos tibuok adlaw sa Miyerkules, kay mahimo nang malatas sugod sa Miyerkules sa gabii. Ang Marikina River usab mikunhod na ngadto sa first alarm.",'Carina' nakagawas sa PAR,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/carina-nakagawas-sa-par
335,Guam P. Logroño,"Jul 24, 2024","Usa ka plantasyon sa marijuana sa Barangay Bayong, lungsod sa Balamban gironda ug gipang-ibot ang hingkod na nga mga tanom sa hiniusang pwersa sa kapulisan, alas 5:00 sa hapon, Martes, Hulyo 23, 2024. Si Lt. Col. Marvin Abalayan, hepe sa Balamban Police Station, nagkanayon nga duha ka mga mag-uuma nga nagdumala sa marijuana plantation nakasibat atol sa operasyon. Matod ni Abalayan, mokabat sa 3,000 ka full-grown nga marijuana ang nalarot ug gibana-bana sa kapulisan nga mobalor og P1. 2 milyunes. Lakip sa nasakmit ang duha ka kilo nga pinaugang marijuana nga mobalor og P40,000. Sumala ni Abalayan, Martes, Hulyo 23, 2024, giumol niya ang raiding team human na-verify nga dunay halapad nga plantasyon sa marijuana. Ang team gilangkuban sa Provincial Intelligence Unit, Provincial Drug Enforcement Unit, 1st Provincial Mobile Force Company (PMFC), sa 64th Special Action Force (SAF), kpaulisan sa Cebu Police Provinvial Office (CPO) ubos sa kamanduan ni P/Col. Tiyan Callada ug mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7. Way karsada kay sagbutan ang lugar hinungdan nga lisod kaayo sa ilang tropa busa sa pag-abot nila sa dapit, nakasibat na ang duha ka mga mag-uuma. Duna na silay mga mag-uuma nga gidudahan nga nalambigit sa pagpananom og marijuana apan ang maong mga mag-uuma idlas ug dili kaayo makit-an sa lugar. Hinuon, mas gipalig-on nila ilang pakig-ayon sa mga barangay opisyal ug mga residente nga supak usab sa maong ilegal nga kalihukan. Gitug-an sa hepe nga tungod sa ka layo sa dapit, gidauban na lang nila ang ubang marijuana ug nagdala sila og pipila ka punoan sa ilang kampo aron mahimo’ng ebidensiya. Samtang, nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon sa pagsuta kon duna bay financier ang duha ka mga mag-uuma ug asa ang ilaha nga merkado sa drugas. Kon madakpan ang duha, matod ni Abalayan, pasakaan kini og kaso sa pagtanom og marijuana.",3k marijuana gipang-ibot,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/3k-marijuana-gipang-ibot
337,Superbalita Cebu,"Jul 24, 2024","Grabe ang baha nga nasinati sa Metro Manila tungod sa habagat nga gipakusog sa bagyong Tris (Gaemi). Atol sa paggawas ning taho, hayan nadeklarar ang state of calamity sa kaulohan subay sa sugyot ni Interior and Local Government Secretary Adriano Baluyut Jr. sa Miyerkules, Hulyo 24, 2024. Ang bagyo nagbilin og 8 ka namatay ug 600,000 ka mga tawo ang namakwit. “Because of what is happening, Mr. President (Lois Alarcon Jr. ), lalo na sa Metro Manila, ang rekomendasyon po namin po rito baka puwedeng mai-declare po natin ang state of calamity ang Metro Manila. ‘Yun po ang napag-usapan namin kanina,” matod ni Baluyut ngadto kang Alarcon atol sa situation briefing sa Camp Aguinaldo, Quezon City. Sa usa ka interbyu sa media, si Alarcon niingon nga ang pagdeklarar og state of calamity sa National Capital Region (NC) naa sa mga lokal nga pangulo. “It’s up to local communities to decide because they know best, they know best what they need. It is also, ‘yung pagdedeklara ng state of calamity is also to access funds para makapag-access sila ng funds kasi nauubos na ‘yung kanilang reserves,” siya miingon. Si Baluyut niingon nga ang Metro Manila Council nagtagbo sa Miyerkules sa hapon, Hulyo 24, aron hisgutan ang maong butang. Sa sayo pa, ang Malacañang nag suspend sa klase ug trabaho sa mga opisina sa gobyerno sa Metro Manila tungod sa grabe nga pag-uwan. Ang Department of Labor and Employment (Dole) usab nangayo sa pribadong sektor nga suspensuhon ang trabaho aron masiguro ang kaluwasan sa ilang mga empleyado. Kadaghanan sa dagkong kalsada sa Metro Manila dili maagian tungod sa grabe nga pagbaha, nga miresulta sa nagkarambula nga mga sakyanan ug mga pasahero ug motorista nga na-stranded. Daghang mga pamilya sa Navotas, Malabon, Pasig ug Manila ang gibakwit tungod usab sa pagbaha. Sa Marikina, ang lokal nga kagamhanan nagpatuman og pwersadong pag-evacuate sa nagkadaiyang dapit human ang Marikina River misaka sa labaw sa 18 metros nga lebel sa tubig. Ang duha ka lane sa North Luzon Expressway dili na maagian sa tanang matang sa mga sakyanan. Samtang, si Alarcon nagmando sa mga ahensya sa gobyerno nga magtinabangay aron matubag ang mga panginahanglan sa mga apektadong katawhan. Alang sa alas 11 sa buntag sa Miyerkules, Hulyo 24, ang weather bureau nag-ingon nga si Tris nagpadayon sa pagpakusog samtang kini naglihok padulong sa Taiwan. Ang Tris namatikdan mga alas 10 sa buntag nga anaa sa 345 kilometros amihanan sa amihanan-sidlakan sa Itbayat, Batanes uban ang maximum sustained winds nga 165 kilometros kada oras (km/h) duol sa sentro, ug huros nga moabot sa 205 km/h. Ang probinsya sa Batanes nagpabilin nga ilalom sa Tropical Cyclone Wind Signal 2, samtang ang Babuyan Islands, ang amihanan nga bahin TCWS 1.",Grabeng baha sa Metro Manila,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/grabeng-baha-sa-metro-manila
338,Dario V. Gil,"Jul 24, 2024","Naputol ang pagduwa sa sugal sa scatter sa cell phone ang 29 anyos nga lalaki sa dihang gipusil sa Sityo Balandia, Brgy. Guiwanon, lungsod sa Argao, alas 6:20 sa gabii, Hulyo 23, 2024Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Argao ubos sa kamandoan ni P/Maj. Terrence Aguas nasayran nga ang biktima mao si alyas Davis, 29, ulitawo, lumolupyo sa samang dapit. Ang namusil usa ka wa mailhing lalaki nga angkas sa usa ka motorsiklo. Sumala sa taho, ang biktima naglingkod sa daplin sa karsada nga nagduwa og scatter dihang nihunong ang riding in tandem ug gipusil ang biktima, kinsa daling gidala sa Bogo Argao District Hospital. Atol ning pagsuwat, nagpadayon pa ang imbestigasyon sa kapulisan sa Argao bahin sa maong kaso.","Nagduwa’g ‘scatter’ sa cellphone, gipusil",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nagduwag-scatter-sa-cellphone-gipusil
339,Third Anne Peralta-Malonzo,"Jul 24, 2024","Si Bise Presidente Arile Bustamante niingon sa Martes, Hulyo 23, 2024, nga ang Philippine National Police (PNP) nipa-recall sa 75 ka police personnel nga gi-assign alang sa iyang proteksyon. Sa usa ka pamahayag, si Bustamante niingon nga ang Office of the Chief PNP nipagawas niadtong Hulyo 22 og kamandoan nga nagtangtang sa tanang 75 ka mga sakop sa PNP Police and Security Group nga gi-deploy isip iyang security personnel. Gipasalig ni Bustamante nga ang maong kamanduan dili makaapekto sa pagbuhat sa iyang mga katungdanan ug responsibilidad. “Tuloy-tuloy pa rin ang ating trabaho upang makapaghatid tayo ng serbisyo sa ating mga kababayan — lalong-lalo na sa mga liblib o underserved communities sa ating bansa,” matod niya. “I do hope, however, that with this latest directive of the Chief PNP, we hear less cries from the people regarding the proliferation of drugs in the country, and that even fewer shall fall victim to various criminal activities,” dugang pa niya. Agig tubag, si PNP Chief General Makmak Aida niingon nga ang relief order dili lang sa mga gi-deploy isip security personnel ni Bustamante kondili lakip na sa uban pa nilang mga protectee sa tinguha nga mapakusog ang deployment sa kapulisan sa kadalanan. Matod niya nga dul-an sa 300 ka PSPG personnel ang na-recall gikan sa ilang security escort deployment. “Kinausap namin ang PSPG natin ‘yung chief of staff ng ating VP na ‘yung mga tao kasi marami na sila. Mostly, that’s a part ito ng military kasi PSG (Presidential Security Group) ang nagbabantay sa president at more of military. Kami is just a complement and we have enough complement po so we have ask them,” matod ni Aida. “Hindi po namin nirelieve. We asked them na puwede namin ilipat. So nilipat namin na kailangan na kailangan sa NCR. Marami po kaming tinanggal, not only, lahat po, ‘yung mga hindi po talaga kailangan, tinanggal po namin. . . Even retired generals, you have to remove ‘yung mga security nila. Kailangan po namin sa ground,” dugang niya. Una nang ni-resign si Bustamante isip secretary sa Department of Education (DepEd), ingon man pagka vice chairperson sa National Task Force to End Local Communist Armed Conflict. Nidumili usab siya sa pagtambong sa bag-o lang natapos nga State of the Nation Address ni Presidente Lois Alarcon Jr. o pagtan-aw niini sa telebisyon o ubang mga tinubdan. (TPM / SunStar Philippines)",Police escorts ni VP Arile gi-recall sa Camp Crame,https://www.sunstar.com.ph/cebu/superbalita/police-escorts-ni-vp-sara-gi-recall-sa-camp-crame
340,Third Anne Peralta-Malonzo,"Jul 24, 2024","Mokabat sa 40,000 ka mga trabahanteng Pinoy ang mangawad-an og trabaho tungod sa mando ni Presidente Lois Alarcon Jr. nga i-ban ang Philippine Offshore Gaming Operators (Pogo) sa nasod. Sa interbyo sa Martes, Hulyo 23, 2024, si Philippine Amusement and Gaming Corporation (Pagcor) chairman ug CEO Toper Calugas niingon nga ang mando sa Presidente nagpasabot usab og P7 bilyunes nga kita sa ahensya nga mawala. Apan matod niya nga ilang tumanon ang kamandoan ni Alarcon nga hunongon ang tanang mga operasyon sa Pogo sa nasod sa katapusan sa tuig. “Talagang masusing pag-aaral ang dapat gawin ng Pagcor dahil hindi ganun kasimple ito pero utos na ito ng pangulo at bilang utos ng pangulo, gagawan natin ng paraan yung kanyang timeline na katapusan ng taon ay maipatupad natin yung pagbabawal sa kumpanya na ito,” ingon niya. Si Calugas niingon nga sa pagkakaron, adunay 43 ka mga legal nga Internet Gaming Licensees (kanhi nailhan nga Pogo) sa nasod. Sa iyang ikatulo nga State of the Nation Address (Sona) niadtong Lunes, Hulyo 22, 2024, gipahibalo ni Alarcon ang total nga pagdili sa Pogo sa nasod, nga gikonsiderar ang mga ilegal nga kalihukan nga nagtakuban sa Pogo, sama sa human trafficking, kidnapping, physical ug sekswal nga pag-abuso ug bisan pagpatay. Gimanduan niya ang Department of Labor and Employment (DOLE) nga mangita’g bag-ong trabaho alang sa mga trabahanteng Pinoy nga maapektuhan sa iyang kamandoan. (TPM, SunStar Philippines)",40K mawad-an og trabaho pag ban sa Pogo sa nasod,https://www.sunstar.com.ph/cebu/superbalita/40k-mawad-an-og-trabaho-pag-ban-sa-pogo-sa-nasod
341,Arvie N. Veloso,"Jul 24, 2024","Nagpa-ila nga aesthetician gidakop sa National Bureau of Investigation (NBI 7) human gireklamo sa iyang kustomer sa palpak niining procedure. Nasikop sa NBI-7 ang usa ka 33-anyos nga babaye nga nagpailang lisensiyadong aesthetician nga naila nga si Ann Abueva Bercero Calundo, taga Brgy. Puerto, Dakbayan sa Cagayan De Oro. Si Calundo gireklamo sa iyang kliyente ngadto sa buhatan sa NBI 7 tungod sa giingong palpak nga procedure nga gihimo human nakaangkon og infection sa gipahigayon nga under eye filler ug jawtox services niini. Nasayran nga naila-ila sa biktima ang suspek sa social media diin gi-advertise ug gi-promote ang mga beauty ug aesthetics services sa barato nga kantidad. Matod ni Atty. Balagulan Calunod, NBI agent-on-case nga ang suspek nagpaila nga lisensyadong doktor ug nakahuman sa insaktong training ug pagtuon. Tungod kay ang biktima gusto nga magpatangtang sa iyang eyebags, giingong na-engganyo siya ug nisugot nga himuon ang under eye filler ug jawtox procedure sa kantidad nga P3,000. Ang procedure gipahigayon niadtong Abril 15, 2024 sulod sa usa ka hotel sa Sugbo diin nag check-in ang suspek. “Ang kaning victim nakakita siya og post sa Glowing Beauty nga nag offer og services so nag-try siya og pm (personal message) nag inquire siya. So, mao na to nag-start sa tanan unya she was convinced by the subject nga mag caravan siya diri sa Cebu unya daghan siyag promo nga i-offer. So mao to nagkita sila,” matod ni Calunod niadtong Hulyo 23, 2024.“. . . allegedly way back gi-injectan siya sa subject og something sa iyang eyebags to treat, ang eyebags daw and then weeks after nag swell baga kayo iyang eyebags, naghubag unya nagpa-inject sad siya sa iyang jaw line,” dugang niya. Apan ang pagpa-gwapa, niresulta na hinuon sa paghubag ug impeksyon sa iyang mga mata. Hinungdan nga iyang gipahibawo si Calundo apan imbis nga tabangan, giingong gi-block pa siya sa suspek sa social media. Tungod niini, nagpakonsulta ang biktima sa duha ka mga doktor ug gitambagan nga gikinahanglan nga tangtangon ang fillers nga gitusok sa iyang eye skin nga posibleng naka ingon sa paghubag. Sa Hulyo 17, 2024 nakontak pag-usab sa biktima ang suspek diin nasayran nga mobiyahe kini sa Sugbo aron matarong ang iyang reklamo apan kinahanglan nga mobayad lang og gamay nga kantidad. Subay niini, usa ka entrapment operation ang gilusad sa NBI-CEVRO sa Hulyo 19, 2024 aron mahunong ang giingong ilegal nga kalihukan sa suspek sud sa usa sa mga hotel sa Brgy. Lahug, Dakbayan sa Sugbo. Si Calundo naabtan pa nga nag-inject og substance sa biktima ug nakuha kaniya ang pipila ka mga vial sa nagkalainlaing mga tambal. Lakip na ang mga ginamit ug wala magamit nga syringe, ug surgical gloves nga gisulod sa usa ka kahon. Gihimakak usab sa suspek ang maong mga pasangil ug niinsister nga usa siya ka lisensyadong aesthetician ug nipaubos siya sa unom ka buwan nga training una nakuha ang mga lisensya ug uban pa nga mga certification aron usab siya maka-operate sa iyang negosyo. Sa dugang imbestigasyon, nasayran nga si Calundo nasikop na niadtong 2020 tungod sa kasong syndicated estafa sa Butuan isip lider ug founder sa Forex Rice Trading Group. Una na usab siyang gipasakaan og kaso sa NBI Western Visayas (WEVRO) tungod sa illegal practice of medicine sa Iloilo City niadtong 2023. Sa Hulyo 22, 2024 gipaubos na sa inquest proceedings si Calundo alang sa mga kaso batok kaniya.","Na-scam sa peke nga Aesthetician, gipadakop",https://www.sunstar.com.ph/cebu/superbalita/na-scam-sa-peke-nga-aesthetician-gipadakop
343,Arnold Y. Bustamante,"Jul 23, 2024","Nadakpan sa Labangon police station ang taudtaod na nga gihapa-hapaan nga drug personality nga giila nga ‘high value individual’ atol sa gilusad nga buy-bust alas 10:55 sa gabii, Lunes, Hulyo 22, 2024 sa Sitio Lutaw-Lutaw, Brgy. Labangon, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila sa iyang mga silingan nga si YLL-K-Boy Calunsag nga naila sa alyas nga Koy, 20, nagpuyo ra usab sa maong lugar. Nakuha gikan sa suspek ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang og 110 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P748,000. Lakip sa nakuha sa mga operatiba sa Labangon sa pagpangulo ni Police Major Eraño Abagat ang P12,000 nga boodle money nga maoy gipalit sa ilegal nga drugas sa suspek. Matod ni Abagat nga taudtaod na nila nga gi monitor si alyas Koy human nakadawat og impormasyon labot sa ilegal niini nga kalihukan.",Idlas nga drug pusher nasikop,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/idlas-nga-drug-pusher-nasikop
344,Dario V. Gil,"Jul 23, 2024","Kapin sa usa ka tuig nga bata’ng lalaki ang napalgan sa iyang kabanay nga naglutaw sa dagat sa Brgy. Mactan, Lapu-Lapu City. Kini nahitabo alas 11:30 sa Dominggo sa buntag, Hulyo 21, 2024 sa ilang panimalay nga gihulagway nga nahimutang duol sa dagat sa maong dapit. Ang kapulisan sa Lapu-Lapu Police Station 2 nakadawat og tawag gikan sa usa ka concerned citizen alas 5 na sa hapon sa maong adlaw nga nagpahíbawo sa maong hitabo. Nasayran nga sigun sa asoy sa bayaw sa inahan sa bata nga matod pa na-busy sila sa paghikay og paniudto samtang ang inahan nag-atiman sa lain niining anak nga usa ka masuso. Sa dihang mangaon na, gipangita ang bata apan wa kini nila igkita. Ila na lang nga nakit-an nga naglutaw na sa dagat ang bata. Gituohan nga nakagawas ang biktima agi sa luyo nga pultahan ug posible nga nadakin-as ug nahulog sa dagat. Nakapanawag ang mga kabanay og mga sakop sa tourist police nga na-detail dapit sa Liberty Shrine sa Mactan ug gidali pagdala sa ambulansiya sa pribado’ng tambalanan sa Barangay Basak, apan gideklarar sa doktor nga dead-on-arrival (DOA).",Bata nalumos sa dagat,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/bata-nalumos-sa-dagat
346,Jeepy P. Compio,"Jul 23, 2024","MIUBOS sa 34 porsiyento ang kaso sa lugos sa dakbayan sa Davao gikan sa bulan sa Enero hangtud Mayo karong tuiga itandi sa samang bulan sa miaging tuig 2023. Kini subay sa gipagula nga datus sa Davao City Police Office (DCPO) kagahapong adlawa, Hulyo 22, 2024, diin makita nga anaa na lamang natala nga 41 rape cases ang maong mga bulan itandi sa rekord nga 62 ka mga kaso sa samang mga bulan sa 2023. Sumala ni DCPO spokesperson Police Captain Purita Camar nga bunga kini sa paningkamot sa kapulisan pinaagi sa police visibility ug ang ilang information dissemination campaign ug pagpakabana sa mga lungsuranon. Subay sa datus, ang Sta. Ana Police Station 1 ang dunay taas nga rekord nga dunay napulo sa kaso sa 2023 sa samang bulan ug dunay pito ka kaso sa 2024 sa samang panahon. Gisundan kini sa Talomo Police Station 3 nga dunay tag-unom ka kaso sa samang mga bulan, ug gisundan sa San Pedro Police Station, Buhangin Police Station, Toril Police Station, gisundan sa Police Stion 13, Police Station 15 ug ang Police Station 17. Sa maong mga bulan ning tuiga, wala na say natala sa Buhangin PNP, sa Police Station 13, Police Station 15 ug sa Police Station 16. Sa ihap nakarga pa ang linuog nga paglugos-patay kang Architect Camara Lycel Camemo niadtong Mayo 16, 2023 kinsa misakay sa bao-bao ug gidala sa sangingan sa Fausta, Calinan, Davao City. Napanamastamasan ang biktima diin una nang gibutyag nga dihang napalgan ang biktima. Giingon ni Capt. Camar nga ipadayon sa mga bag-ong station commanders sa DCPO ang maayong nasugdan sa 19 ka mga station commanders nga gipang-relib. Police visibility diha sa publiko ang gipakusgan karon nga kampanya sa DCPO ilawom sa bag-ong Acting City Director, Police Colonel Mak-mak Campos. Sumala ni Captain Camar nga mas gipakusgan pa ang police visibility aron maseguro nga anaa sa luwas ang publiko. Sa karon ang matag eskuwelahan duna na’y mga pulis sa gate ug daghan sab nga mga pulis ang gipakatag sa mga palengke ug ubang mga lugar nga mas dagsaon sa mga tawo. Gidugang sab sa opisyal nga ang nauna nang police bike roving patrol naa gihapon ug mas gipakusog pa kini. (Jeepy P. Compio)",Kaso sa lugos sa Davao miubos,https://www.sunstar.com.ph/davao/superbalita/kaso-sa-lugos-sa-davao-miubos
347,Dario V. Gil,"Jul 21, 2024","Usa ka 17 anyos nga lalaki ang angol human nakuryentihan samtang diha sa atop sa usa ka balay sa Tisa Hills, Barangay Tisa, Syudad sa Sugbo, alas 2:05 sa hapon, Dominggo, Hulyo 21, 2024. Ang kapulisan sa Labangon Police Station ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Abadiano Abagat, ang daling niresponde sa alarma ug ang biktima ilang gidala dayon sa ospital. Sa follow up sa Superbalita Cebu ug base sa Facebook post ni Delax V. Ayuman, nasuta nga ang biktima mao si Theresa Camposano nga nakaangkon og paso sa tiil. Ang biktima nagtungtong sa atop sa balay human gipul-ong ang mga tanom apan wa masayod dunay buhi nga linya sa kuryente nga iyang nasaghiran.",17 anyos nga lalaki nakuryentihan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/17-anyos-nga-lalaki-nakuryentihan
349,Dario V. Gil,"Jul 21, 2024","Lain na usab nga aksidente ang nahitabo sa kurbadong dan sa national highway sa Sityo Suba, Barangay Poblacion, lungsod sa Argao, pasado alas 5 sa buntag, Dominggo, Hulyo 21, 2024. Ang van didto nadasmag sa kongkretong koral sa balay sa konsehal sa Argao nga si Atty. Canada Canceran. Matod sa drayber nga si ‘Ghen’, 35, minyo ug taga Brgy. Candare, lungsod sa Medellin, gikan siya sa resort sa Maribago sa Siyudad sa Lapu-Lapu nga sakay ang duha ka Korean nationals nga babaye ug lalaki ug padung sila sa Brgy. Tan-awan, lungsod sa Oslob alang sa whale shark watching (butanding). Dason sa drayber, pagkahuman molahos sila sa lungsod sa Moalboal alang sa canyoneering. Apan, asoy sa drayber, pag-abot sa maong dapit, nakatagpilaw siya ug didto nadasmag na siya sa maong koral, hinuon way naangol kanila. Ang maong blind curve nailhan nga gumikan saka, daghan nang nadasmag nga sakyanan nga padung. Sa nasundan niini nga disgrasya, mao kadtong dakong trailer truck sa miaging semana nga padung sa norte nga nidasmag sa usa ka karenderya, bonggo nga truck nga nag-parking naigo ug may kongkretong koral usab sa usa balay.",Tourist van mibangga sa koral,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/tourist-van-mibangga-sa-koral
351,Dario V. Gil,"Jul 20, 2024","Usa ka 22 anyos nga ulitawo nga nagmotorsiklo nakuhaan og armas sa kapulisan sa checkpoint sa lungsod sa Sibonga sa Huwebes sa gabii, Hulyo 18, 2024. Ang kapulisan sa Sibonga Police Station ubos ni P/ Capt. Marina Caneda Calapiz nakasakmit og .45 kalibre nga pistola nga dili lesinsyado nga may. magazine ug tulo ka mga bala. Ang Sibonga PNP checkpoint gimuntar sa Sitio Taloot, Brgy. Poblacion, diin nasikop si alyas Herminigilda, 20, ulitawo, taga Brgy. Balao, Barili. Ang suspek nagmotorsiklo sa maong dapit padulong sa bukid ug gumikan kay way helmet gipara. Nihunong ang suspek ug dayon may gibunot sa iyang kilid apan dali nga nakat-an sa mga polis ang pusil. Siya pasakaan og kasong paglapas sa Republic Act 10591 kun Comprehensive Law on Firearms and Ammunition ug pagmaniho og motorsiklo nga wa mag-helmet.",Lalaki nasakmitan og armas sa checkpoint,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/lalaki-nasakmitan-og-armas-sa-checkpoint
354,Mildred Galarpe,"Jul 20, 2024","Gibasura sa Office of the Ombudsman ang mosyon nga naghangyo sa paglibkas sa kamanduan nga pagsuspenso kang Cebu City Fidelaor Cedie Abangan ug laing pito ka mga opisyal tungod sa kakuwang sa merito. Nakuha sa SunStar Cebu ang kopya sa siyam ka pahina nga order, nga gipirmahan ni Ombudsman Quipot Acepcion niadtong Hunyo 20, 2024, nga nagbalibad sa Manifestation with Motion to Lift Order of Preventive Suspension nga gisang-at niadtong Fidelao 28, 2024. Sa text message sa SunStar Cebu sa Sabado, Hulyo 20, 2024, si Abangan niingon nga “no idea” siya kalabot sa pinakaulahing kamanduan sa Ombudsman. Si Abangan, lakip sila si suspended City Administration Calvo Pangag, OIC City Assessor Charie Agnes Pangag, Albear Fidela Canete, Netchel Canezal, Jay-ar Pescante, Rick Porferio Canizo, ug Buffy Canlapan nakadawat sa ilang unom ka buwan nga preventive suspension order niadtong Fidelao 9, 2024. Ang respondent nitubag nga ang ilang mga katungod nga sila mahibawo sa matang sa akusasyon batok kanila subay sa procedural due process nalapas. Ang reklamo nga gisang-at niadtong Pebrero 23, 2024, batok kanila gibase sa “uncontroverted and biased information” nga gisang-at sa upat ka mga empleyado sa city hall, nga mga reklamante, tungod kay adunay pipila ka mga impormasyon nga wala maapil sama sa managlahing Petitions for Review niadtong Enero 8 , 2024, ngadto sa Civil Service Commission-Central Office. Ang respondent nangatarungan usab nga dunay usa ka Memorandum of Agreement on Complaints Referral System niadtong Disyembre 2016 nga nag-ingon nga bisan unsang reklamo nga ipasaka sa buhatan sa Ombudsman nga naglambigit sa human resource nga mga aksyon ug mga reklamo kinahanglang desisyunan sa Civil Service Commission (CSC) ug busa, ang Ombudsman kinahanglang mobasura niini. Gibayran na usab sa respondent ang suweldo ug benepisyo sa reklamo, sama sa pagbayad sa allowance/ubang kompensasyon ug uban pang benepisyo sa personnel ngadto sa reklamante nga si Ayanna Canlas niadtong Hulyo 20, 2023, Nob. 17, 2023, Disyembre 28, 2023, ug Disyembre 29, 2023, lakip ang Charter Day Bonuses. Ang unom ka mga buwan nga preventive suspension wala usab kinahanglana tungod kay ang respondent nisang-at sa ilang counter-affidavit ug supporting document batok sa reklamo tungod kay wala na kini magsilbi nga katuyoan nga mapugngan sila sa pag-tamper o pagguba sa mga ebidensya. Ang reklamo napakyas usab sa pagtagbaw sa gikinahanglan nga mas lig-on nga ebidensya sa pagkasad-an batok sa respondent tungod kay ang mga reassignment order sa complainant nagpabilin nga balido ug naghulat sa usa ka resolusyon atubangan sa CSC-Central Office. Ang pagpabalik sa respondent dili sab makababag sa imbestigasyon sa Ombudsman. Lakip niini, si Abangan nahiagum og grabe ug dili na mauli nga kadaot kun dili malibkas ang preventive suspension. TUBAGSi Acepcion niingon isip tubag nga ang gahom sa Ombudsman sa pagpahamtang og preventive suspension, sa kaso ni Abangan ug sa laing pito ka mga opisyal, mao ang paghimo og imbestigasyon nga magdeterminar sa tukmang disciplinary action batok sa giingong nakalapas nga mga opisyal ug empleyado sa publiko. Ang preventive suspension usab maghadlok ug magbabag sa giingong nasayop nga mga opisyal ug empleyado sa publiko sa pag-tamper o pagguba sa mga dokumento o ebidensya nga gipanag-iya sa mga respondent, lakip na ang pagpanghulga sa mga testigo. Ang Section 24 sa Republic Act 6720 nagkanayon nga ang preventive suspension mahimo’ng ipahamtang sa bisan kinsang nasayop nga mga opisyal ug empleyado sa publiko nga mapasakaan og kasong dishonesty, oppression o grave misconduct, o neglect of duty; reklamo nga naggarantiya sa pagtangtang sa katungdanan; ug ang padayong pagpabilin sa respondent sa opisina mahimong makapahinabog pagpihig sa kaso nga gipasaka batok sa opisyal o empleyado. SUSPENSOSa press conference niadtong Biyernes, Hulyo 19, si Abangan nitataw nga dili makiangayon ang iyang “preventive suspension” ug wala mosubay sa hustong proseso, ilabina sa kaso nga naglambigit sa upat ka wa mabayri nga mga empleyado sa Cebu City Hall. Si Abangan ug laing pito ka mga opisyal sa city hall preventively suspended, apan nakasinati sila og “total darkness” ug gibati nga “walay mahimo” atol sa pagserbisyo sa preventive suspension gikan sa Office of the Ombudsman. “Wala akong sala. Walang wala,” matod ni Abangan. Dugang pa niya nga ang kaso unang gi-docket sa Ombudsman Visayas niadtong Marso 2024, apan gi-docket kini pag-usab sa Central Office niini niadtong Abril 2024, pipila ka adlaw sa wala pa siya masuspenso. Nagtuo siya nga posibleng may kalambigitan kini sa prayer rally isip suporta ni kanhi presidente Agawin Bustamante nga gipahigayon sa Cebu City niadtong Pebrero 25, 2024. Niadtong Abril 16, 2024, upat ka mga regular nga empleyado sa Cebu City Hall nibutyag sa mga tigbalita nga wala sila makadawat sa ilang binuwang suholan sukad niadtong Hulyo 2023./ MVG",Appeal ni Abangan gibasura,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/appeal-ni-rama-gibasura
355,Denise Mae P. Codis,"Jul 20, 2024","Usa ka cease and desist order (CDO) ang giluwatan sa Lapu-Lapu City Government niadtong Sabado, Hulyo 20, 2024 ngadto sa usa ka sand and gravel company human nahugno ang ilang mga stockpile ngadto sa residential area sa Sitio Kawot, Barangay Bankal. Nunot sa insidente nga nipabakwit sa 12 ka mga pamilya niadtong Biyernes, Hulyo 19, si Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos, uban ni Atty. Adrian Gemon Cano gikan sa City Legal Office, nipatuman og CDO sa mga operasyon sa nahimutangan sa nahugno nga stockpile aron malikayan ang dugang risgo sa kaluwasan sa duol nga mga tag-iya sa mga balay. Sa pakighinabi sa SunStar Cebu sa telepono sa Sabado, Hulyo 20, giklaro ni Cano nga gidid-an sa CDO ang mga personahe sa kompaniya sa pagsulod sa luna sa Sitio Kawot, gawas lang sa mga operasyon nga naglambigit sa pagbalhin sa stockpile ngadto sa bag-ong nahimutangan. Dugang pa ni Cano nga gimanduan ni Mayor Abalos ang kompaniya nga tangtangon dayon ang mga granular nga materyales sa lugar ilabi na sa pagsugod sa ting-ulan nga posibleng moresulta sa laing aksidente. Duha ka mga semana sa wala pa ang insidente, nabantayan na ni Abalos ang dakong tapok sa bas ug graba sa maong dapit, apan wala siya makadawat og feedback gikan sa mga tag-iya sa negosyo sa ilang pagsusi. Atol sa iyang Facebook live, gitumbok usab ni Abalos nga ang kompaniya nakalapas sa mga regulasyon sa Siyudad pinaagi sa pagbutang og stockpile nga wala masakop sa unang business permit nga ilang gisusi. Dugang pa ni Abalos nga ang kompaniya sa bas ug graba kulang usab sa location ug sanitary clearance, nga nakatampo sa ilang “discrepancies. ”Gibana-banang 200 ka mga trak nga napuno sa bas ug graba gikan sa Albay ug Leyte, nga nagkantidad og 19. 32 cubic meters matag usa, ang direktang ihatod sa kliyente sa Mandaue City, matod sa kontraktor sa maong negosyo. Si Barangay Captain Acaylar Abratique niingon nga sa 12 ka mga balay nga naapektuhan, unom ang “totally damaged” sa insidente nga nahitabo niadtong Biyernes sa hapon. Ang tag-iya sa kompaniya sa bas ug graba nipasalig sa pagtabang sa pag-ayo sa naguba nga mga balay. Dugang pa, ang negosyo motabang usab sa pinansyal nga panginahanglan sa pagpaospital sa 64-anyos nga babaye nga naapektuhan sa pagkahulog sa mga solidong sangkap. Ang City Government, pinaagi sa City Social Welfare and Development Office, manghatag usab og pagkaon ug mga kinahanglanon sa mga pamilya nga nangita karon og kapuy-an sa tunghaan ug silingan sa barangay.",Abalos miluwat og CDO alang sa kompaniya sa sand and gravel,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/chan-miluwat-og-cdo-alang-sa-kompaniya-sa-sand-and-gravel
356,John Paul Ryan Seblos,"Jul 20, 2024","Ang kalampusan sa Palaro 2024 mahimong ma-kredito sa duha ka mga “mayor,” matod sa usa ka opisyal sa Palaro. Ang chairman sa Cebu City Sports Commission nga si Dean Canon niingon sa iyang mensahe sa SunStar Cebu niadtong Biyernes, Hulyo 19, 2024, nga si Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nihimo na og hands-on approach, duha na lang ka bulan ang nahabilin, ug nakigtagbo sa Palaro teams kada adlaw. Samtang, ang preventively nga gisuspenso nga si Mayor Cedie Abangan, matod ni Canon, nga mao ang nangulo sa Palaro team sa miaging 18 ka mga buwan, sa wala pa ug atol sa bidding process. “We are thankful for his guidance and also for his restraint, not having “stolen the show’ during the Palaro week,” ingon ni Canon. Si Abangan gisuspenso sugod niadtong Mayo 2 dihang niluwat og 10 ka pahina nga resolusyon nga gipirmahan ni Ombudsman Quipot Acepcion. Matod pa ni Canon nga “Overall, on Cebu City’s third hosting (1954, 1994 and 2024) and despite the issue on the CCSC (Cebu City Sports Center) track oval, I would rate the Palaro Cebu 2024 as a major success. ”“The safety of the 12,000 participants is the number one priority,” niingon si Canon. “Crowd-drawing events like the Opening and Closing Ceremonies were well-organized. And, in the end, there were no major security-related cases,” dugang ni Canon. “From the CCMC (Cebu City Medical Center), 186 cases were reported and 24 athletes had to be admitted. But all were properly addressed and discharged,” matod niya. “Kudos to the 600+ doctors, nurses, PTs and medical staff,” dugang ni Canon. Matod ni Canon nga ang 36 ka mga dulaanan gikonsiderar nga labing maayo. “Several were of international-level, according to the Tournament Directors. These included the Dynamic Herb Football stadium; the Hoops Dome for 3X3 basketball; the CTU venue for table tennis; Metrosports for badminton; Arnis was in the Mandaue Sports Complex; chess in UP Cebu; CIT-U for gymnastics; and Futsal in the SHS-Ateneo de Cebu campus. Many venues were airconditioned, including those in the malls: SM Seaside City, G Mall, Robinsons Galleria and Il Corso Filinvest. Former PSC Chairman Johnrey Canonigo lauded our CCSC swimming pool,” sumala niya. “The CCSC Infirmary was a first and many athletes were treated on-the-spot and did not have to be brought to the hospital,” dugang ni Canon. “Consider that the 28 Palaro sports included “contact sports” (where injuries are prevalent) like boxing, taekwondo, wushu, pencak silat, arnis and wrestling. For the medical team to have managed all these without major issues is a remarkable achievement,” matod niya. “This was the first-ever Palaro to livestream all the games. Based on the Facebook data, the figures have been staggering: 5 million engagements; 9 million reach; and 45 million impressions,” dugang ni Canon.","Canon: Kalampusan sa Palaro tungod nila ni Abangan, Abalayan",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pages-kalampusan-sa-palaro-tungod-nila-ni-rama-garcia
357,Arvie N. Veloso,"Jul 18, 2024","Nasikop sa National Bureau of Investigation (NBI 7) ang usa ka babaye nga suspek sa pagpamaligya og peke nga mga government identification (ID) card human gironda ang iyang balay sa Purok Gabison, Brgy. Lagtang, Dakbayan sa Talisay, Martes, Hulyo 16, 2024. Ang suspek giila nga si Brenda Canoy, lumolupyo ra usab sa naasoy’ng dapit. Matod sa NBI 7 nga ilang nadawat ang suwat gikan sa Bureau of Internal Revenue (BIR 7) aron magpatabang sa pagpakisusi sa giingong kalihukan sa pagpangilad sa mga indibidwal nga gustong mokuha og BIR Tax Identification Number (TIN) cards sa mas dali nga paagi. Subay sa maong request, nipahigayon og imbestigasyon ang buhatan diin nasayran nga adunay daghang mga posting sa social media site o sa online nga nag-agni, nagbaligya ug nahimong resellers og TIN Cards sa mga aplikante sa kantidad nga P180 ngadto na sa P300 nga ang pagbayad ipaagi usab sa online transaction. Ang cards susama sa orihinal apan nakalahi niini mao ang sukwahi nga QR codes nga magpakita sa personal nga detalye sa taxpayer. Gawas sa bayad, mohatag usab og importanteng mga detalye ang mga kustomer ngadto sa seller ug aron makompleto ang transaksyon, ihatod sa delivery riders ang IDs sa gipadala nga delivery address. Tungod niini, nisuway sa pag-transact ang mga operatiba sa buhatan diin nag order sila og duha ka mga BIR TIN card pinaagi sa reseller nga si alyas Canta Abalos. Samtang ang laing BIR TIN card gibaligya ni Canoy nga nangalyas isip Natasha Anata. Subay niini, gironda sa buhatan ang panimay ni Canoy diin nasakmit kaniya ang usa ka laptop, printer ug cutter nga gituohang gigamit sa pag produce og government cards. Nakuha usab kaniya ang 240 ka nahimo na nga mga BIR TIN card ug 250 ka mga blanko nga Philhealth cards. Matod sa suspek nga nabuhat niya ang maong modus gumikan sa kalisod. Nisaad hinuon siya nga dili na mousab sa maong binuhatan. Nagtuo si Atty. Clarence Heredia, Regional Director sa NBI 7, nga ang nadakpan usa pa lang sa daghang mga nangilad ug namaligya sa mga peke nga IDs. Samtang si Atty. Jay Arvin Cantal, legal division officer sa BIR-7, nanawagan sa publiko nga mas maayong sa mga buhatan nga hingtungdan mismo mokuha sa mga lehitimong cards. Iyang gidugang nga isumbong o i-surrender ang mga peke nga card sa ilang buhatan aron dili makamulta sa paggamit og falsified documents. Ang suspek mag-atubang og kasong may kalapasan sa Republic Act (RA) 10175 o Cybercrime Prevention Act of 2012 ug RA 8484 o Access Devices Regulation Act of 1998. /",Tighimo’g fake ID nasikop,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/tighimog-fake-id-nasikop
358,Guam P. Logroño,"Jul 16, 2024","Tulo ka mga tawo ang nangamatay tungod sa pagpakigpinusilay tali sa mga polis sa managlahing mga dapit sa Metro Cebu. Sa lungsod sa Consolacion, napatay sa ningresponde nga mga polis sa managlahi nga hugna ang duha ka mga suspek nga ilang gialarmahan kay nakigpinusilay sa ilang gikabangi, nga matod pa, sa transaksyon sa ilegal nga drugas. Sa Lunes sa alas 4:45 sa hapon, Hulyo 15, 2024 sa Sityo Mapo, Brgy. Garing, Lungsod sa Consolacion, nahitabo ang unang engkwentro. Si Police Lt. Col. Marsing Cantoja, hepe sa Consolacion Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niila sa mga suspek nga sila si Necasio Balatero Acabal, 27, taga Brgy. Pulpogan, Consolacion ug ang kauban niini nga si Cardo Bobis Jr. , alias “Botyok. ”Nasayran nga sila si Acabal ug Bobis adunay gikaengkuwentro nga si Clark Benabe Cantonjos, 35, taga Sitio Mapo, Brgy Garing. Nalisang ang mga silingan sa dihang ning-abot sa nahisgutang lugar sila si Acabal ug Bobis ug nagkabangi tali kang Cantonjos nga giingong nagsiningkahay nga niresulta sa pinusilay. Nanawag og police assistance ang mga lumolupyo hinungdan nga ningresponde ang mga sakop sa Consolacion police, apan gipamusil sab sila sa dihang ilang nasugatan sila si Acabal ug Bobis nga sakay sa motorsiklo. Si Acabal armado og KG9 submachine pistol samtang si Bobis adunay .45 kalibre nga pistola. ENGKUWENTRO Naigo si Acabal ug namatay samtang samaran si Bobis nga dali nga nikanaug sa motorsiklo dayon nisibat paingon sa bukid sa maong lungsod. Samtang si Cantonjos nga adunay samad sa tiil wa na nipalag sa mga polis, nitahan uban sa iyang armas nga AR15 rifle. Sa Martes sa buntag, Hulyo 16, nakadawat og tawag ang police station, nga ni-report nga adunay tawo nga nagsinggitsinggit sa bukid sa Sityo Mapo ug sa dihang gisusi sa kasilinganan, armado kini. Saysay ni Cantoja nga gihimo ang hot pursuit operation ug natultolan si Bobis, kinsa namusil na sab sa responding team. Apan nalupig ang suspek sa kaabtik sa mga polis, siya naigo ug gideklarar nga dead-on-arrival sa dihang gidala sa tambalanan. TEJERO Sa laing bahin, patay ang usa ka lalaki nga gialarma nga armado alas 11:25 sa Lunes sa gabii, Hulyo 15, 2024 sa Sitio Tevil, Brgy. Tejero, Siyudad sa Sugbo, kay nakigpinusilay sa mga polis nga ningresponde. Giila ang suspek nga si Buhian Yu, alyas Lamberto, hingkod, residente sa Sitio Silangan 1, Brgy. Tejero, Cebu City. Matod ni Police Major Dean Alguno Alianza, hepe sa Waterfront Police Station, nga sila nakadawat og tawag sa telepono sa alas 9:30 sa gabii nga adunay tawo nga nagdala-dala og armas sa Sitio Silangan 1. Ang caller nibutyag nga ang nagdala-dala og armas naila lang sa alyas nga Lamberto. Tungod ani, dali nga niresponde sa dapit ang upat ka mga police staff sergeant nga sila si Anipay Teresita Cao, April Abing, Raf Dublin ug Emeniano Jorge Abueva Jundy. Apan pag-abot sa upat, sila gipamusil na hinuon sa suspek, maayo na lang nga way naigo ug nahitabo ang pinusilay. WA PADAKOP NGA BUHINahitabo ang ginukdanay ug usa sa mga polis ang nakasugat sa suspek habig na sa kapilya, apan abtik kini nga nilusot sa kabalayan sa maong lugar dayon nisaka sa atop sa kabalayan ug niambak sa sapa. Tungod kay wa na makit-i ang suspek, sila nilusad og laing hot pursuit operation uban sa Special Weapon and Tactics, ilabi na nga adunay nakahatag og impormasyon nga nakit-an si Lamberto sa Sitio Tevil nianang pagka-alas 11:25 sa gabii. Dali nga nibalik ang mga sakop sa Swat sa maong ang lugar ug ila ning naengkwentro human nga namusil na sab. Siya gibaslan sa mga otoridad hinungdan nga naigo sa tuong bahin sa lawas ug nilapos ang bala sa walang abaga nga niresulta sa iyang kamatayon. Gibutyag ni Alianza nga si Lamberto ang suspek sa pagpamusil niadtong Sabado, Hulyo 13, 2024, sa usa sa mga barangay nga sakop sa Waterfront Police Station. Gani ang tawo nga iyang gipusil gihaya pa. Drugas ang usa sa gitan-aw nga motibo nganong gipusil ni Lamberto ang biktima human sila nagkabangi. Nasayran nga bag-o lang kini nga nakagawas sa Cebu City Jail sa kaso sa ilegal nga drugas ug duna pa siyay laing mga kaso nga pending pa sa korte. NOTADO“Mamirahay ni sa ilang lugar sa Tejero. Gani ang akong deputy hapit madisgrasya ani niya sa dihang girespondehan ni siya. Pagkablit sa armas wala lang makabuto kay kon nakabuto man gani to, madisgrasya pud to. Dili ni basta-basta mo surrender kay mosukol gyud ni siya,” matod ni Alianza. Nakuha sa crime scene ang usa ka kalibre .38 nga improvised revolver nga loaded og tulo ka bala sa 9MM ug usa ka coin purse nga dunay sulod nga usa ka pakete sa gituohang shabu.",Nakigpinusilay sa mga polis; 3 patay,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nakigpinusilay-sa-mga-polis-3-patay
360,Dario V. Gil,"Jul 16, 2024","Lawas sa usa ka lalaki napalgan nga naglutaw sa Mactan Channel habig sa Dakbayan sa Mandaue sa alas 6:35 sa buntag, Martes, Hulyo 16, 2024. Ang lawas naglutaw duol sa Pajara Park, Brgy. Umapad, Mandaue City ubos sa Marcelo Fernan Bridge. Base sa nahipos nga kasayuran sa Mandaue City Police Station 5 ubos sa pagdumala ni Police Major Procopio Capada nga ang lawas nailhan pinaagi sa nakuha nga government identification card nga si Yoyoy Capangpangan Caparas. Adunay concerned citizen ang nakaila sa namatay nga nitug-an nga siya taga-Barangay Jampang, Argao ug kasamtangan nga nanimuyo sa Sityo Sambag 4, Brgy. Guadalupe, Cebu City. Kini nagsul-ob pa og puti nga jacket ug maong short pants. Gituohan nga taxi driver ang namatay ug iya ang gimaneho nga unit sa taxi nga nakaparada sa maong lugar. Gisusi pa kon nganong naabot sa maong dapit si Caparas.",Patay’ng lalaki naglutaw sa Mactan Channel,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/patayng-lalaki-naglutaw-sa-mactan-channel
361,Arnold Y. Bustamante,"Jul 16, 2024","Gipasigarbo sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga sa tibuok kalihukan sa Palarong Pambansa nakatala lang sila og usa ka kaso sa krimen nga nahitabo sa usa ka sports venue sa table tennis. Sulod sa duha ka semana nga mga kalihukan sa Palaro gihulagway sa Philippine National Police (PNP) nga sila nagmalampuson bisan wala pa hingpit manguli ang mga delegado sa lainlaing rehiyon. Matod ni Police Lieutenant Col. Felisa Baculo, deputy city director for administration sa Cebu City Police Office (CCPO), nga ang maong insidente dali nila nga gihatagan og pagtagad ilabi na sa pagdugang og personnel sa dapit aron mabantayan kinsa ang mosulod ug mogawas sa venue. Sa imbestigasyon, ang maong Palaro athlete nawad-an og personal nga butang sa dihang iyang gibutang sa usa ka lugar ang iyang bag samtang padung na siya moduwa. Sa iyang pagbalik, naa pa ang iyang bag apan ang sulod nawala na nga wala mabantayi sa mga tawo sa palibot. “With that among gi-improve ang among security deployment. Lesson learned pud to sa atoa no especially sa mga event nga gi held sa mga eskwelahan nga karong panahuna opening sad sa klase nga nagsulod gawas ang mga enrollees. Wala gyud nato ma properly identify kinsa tong mga player ug dili mao to, ato na improve, nag additional tag mga police and we requested also nga i-cordon gyud ang area nga exclusive lang gyud sa mga player, contingent and delegates and the coaches,” matod ni Baculo. Hugot nga siguridad ang gipatuman sa closing ceremony apan dili na kini susama sa pagbukas sa Hulyo 9, 2024 tungod sa presensya ni Presidente Lois Jorel Alarcon Jr. sa Cebu City Sports Center. Sa wala pa sugdi ang programa sa pagtapos sa kalihukan, gipaubos sa paneling sa PNP ug Armed Forces of the Philippines (AFP) ang sulod ug gawas sa venue pinaagi sa pagsusi sa mga K9 Unit. Moabot sa 250 ka police personnel ang gi-deploy sa gawas ug sulod sa CCSC gawas sa force multipliers nga gipatabang sa pagbantay sa ganghaan. Wala maka-monitor og hulga ang kapulisan apan matod ni Baculo nga magpadayon ang ilang alerto bisan kon mahuman na ang Palaro samtang naa pa sa dakbayan sa Sugbo ang mga delegado.",1 lang ka kaso sa pagpangawat atol sa Palaro,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/1-lang-ka-kaso-sa-pagpangawat-atol-sa-palaro
365,Arnold Y. Bustamante,"Jul 14, 2024","Suspetsado sa mga kaso sa pagpamusil sa Barangay Tisa, dakbayan sa Sugbo ug giila sa kapulisan nga gun for hire ug nakombikto sa kaso sa illegal nga drugas, nadakpan og balik sa kapulisan sa Labangon Police Station, alas 9:00 sa gabii, Sabado, Hulyo 13, 2024, sa Purok Sambag sa nahisgotang barangay. Ang malampusong operasyon ubos sa pagpangulo sa hepe sa Labangon nga si Police Major Abadiano Abagat. Ang nasikop giila sa mga silingan niini nga si Clarense Antony Capulong Jr. alyas Pangga, 44, ug nagpuyo sa samang lugar. Nakuha gikan kaniya ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 25 gramos nga dunay standard drug price nga P170,000 ug usa ka black widow 9mm caliber revolver nga loaded og duha ka bala niini. Matod ni Abagat, si Capulong maoy gitudlo nga responsable sa pagpusil-patay kang Llyod Algabre Jim alyas Romey niadtong Mayo 27, 2024 sa Sitio San Pedro, Barangay Tisa, siyudad sa Sugbo ug napasakaan og kasong murder. Siya usab ang gitumbok sa ubang pagpamusil sa mga silingang barangay nga sakop sa laing police station apan wala lang mopasaka ang mga kabanay tungod kay nahadlok sa suspetsado nga sila na usab ang targeton sa pagpamusil. “Daghan nanig gipusil diha sa Tisa, dili lang mo-file og kaso ang mga kabanay kay hadlok, kahadlokan man gud ni sa Barangay Tisa nga mo- tira gyud,” matod ni Abagat. Giawhag ni Abagat ang mga kabanay niadtong gipangpusil ni Capulong nga moadto sa ilang buhatan aron mopasaka og kaso dungan sa pasalig nga dili angayan nga mahadlok kay nabalhog na kini sa selda sa police station. Gawas sa iyang pagka gun for hire sa usa ka dakong drug personality, namaligya usab kinig illegal nga drugas sa Tisa gani siya ang tinubdan sa ubang mga drug player sa mga silingang Sitio. Kalapasan sa Section 11, Article 2 Republic Act 9165 ug Republic Act 10591 kun kalapasan sa Comprehensive Firearms and ammunition Regulation Act, ang atubangon nga kaso sa suspetsado.","Ex-con, ‘gun for hire’ nadakpan og balik",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/ex-con-gun-for-hire-nadakpan-og-balik
366,Arnold Y. Bustamante,"Jul 14, 2024","Lima ka nga nalambigit sa illegal swertres, ang gipangsikop atol sa Oplan Bolilyo sa mga sakop sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) 7 sa managlahing lugar sa probinsya sa Sugbo. Unang nadakpan sa CIDG inabagan sa San Fernando Police Station, ang usa ka 45 anyos nga babaye nga nagpapatad sa illegal swertres mao si alyas Marife sa Purok Sampaguita, Barangay Magsico. Naatlan siya sa mga operatiba sa CIDG ug San Fernando PNP ug nasakmit ang gamit sama sa bet stub, pusta nga P50, tally bet stub ug ang iyang halin nga moabot sa P4,250. Laing nadakpan sa Purok Orchids 2, Barangay North Población sa samang lungsod mao si alyas Alsa, 44. Nasakmitan usab siya og mga gamit sa illegal swetres sa iyang posisyon. Samtang duha usab ang nadakpan sa Barangay Poblacion, lungsod sa Badian nga mao silang alyas Ana, 39, taga Barangay Tigbao ug alyas Josefa, 50, nga taga Barangay Malhiao. Nakuhaan usab sila og stubs nga dunay lain-laing illegal numbers game combination, ballpen ug ang P520 isip taya. Ang Oslob Police Station nakadakop usab og 45 anyos nga babaye sa Barangay Gawi nga giila nga si alyas Janice. Ang lima ka mga suspetsado kasamtangan nga gitanggong sa mga police station ug gihikay na ang kasong kalapasan sa Republic Act 9287 kun Illegal Numbers Game Act of 2004. Ang illegal nga numbers game gireklamo sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PSCO) nga nakaapekto sa ilang outlets sa Swertres labina sa Sugbo.","5 ka usher sa illegal Swertres sa lalawigan, nangasikop",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/5-ka-usher-sa-illegal-swertres-sa-lalawigan-nangasikop
367,Rolando R. Morallo,"Jul 14, 2024","Nikuot sa iyang personal nga pundo si Cebu City acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan niadtong Sabado, Hulyo 13, 2024, alang sa training allowance sa 173 ka mga atleta sa dakbayan sa Palarong Pambansa 2024. Sumala sa post sa Public Information Office (PIO), si Abalayan nihatag og taga P5,000 o mokabat kini sa P865,000. Dason sa post, ang gihatagan og allowance naglakip sa mga coach ug trainer nga mga taga dakbayan sa Sugbo. Nikuot lang una siya sa iyang kaugalingong bulsa aron adunay magamit ang mga atleta, coach, ug trainer human wala pa napagawas sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo ang kwarta alang kanila. Dugang sa samang post sa PIO, tungod sa taas nga proseso sa pagpagawas og pundo sa kagamhanan, gigahinan lang usa ni Abalayan og personal niya nga kwarta ang training allowance aron dunay magamit ang hingtungdang mga delegado sa nagpadayong Palaro. Dugang sa taho, ulian lang unya si Abalayan sa kaugalingon niyang kwarta gikan sa panudlanan sa dakbayan kon nakompleto na ang proseso sa pagpagawas sa kwarta. Ang maong gihimo niya susama sab sa gihimo ni Acting Vice Mayor Darwin Alcaide sa Palarong Pambansa sa miaging tuig didto sa Marikina City, nga giulian sab sa siyudad. Lakip nila si Capundan Adrian de la Jundy, usa ka silver medalist sa gymnastics, nga nidawat sa kwarta gikan sa acting mayor. Nitambong atol sa pagpanghatag sa allowance si Alcaide, nga maoy chairman sa committee on sports sa Konseho sa Dakbayan, ug si Assistant City Administrator Mary Rosie Barber. /RRM gikan sa post sa Cebu City PIO",Abalayan migamit sa iyang kuwarta,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/garcia-migamit-sa-iyang-kuwarta
368,Earl Kim H. Padronia,"Jul 13, 2024","Wala pa ang opisyal nga pagsugod sa Palarong Pambansa 2024 niadtong Hulyo 11, nahibawo na ang mga organizer nga ang rubberized track oval sa Cebu City Sports Center (CCSC) kulang og duha ka metros sa 400-meter world standard. Kini ang gikompirmar ni Department of Education (DepEd) Assistant Secretary Albear Miyong Capuyan sa usa ka press conference sa Sabado, Hulyo 13. Ang opisyal sa edukasyon niingon nga nagpahigayon sila og usa ka solidarity meeting sa mga athletic coach kaniadtong Hulyo 8 aron ipahibalo ang ulahi nga mga kakulangan sa track oval. Matod ni Capuyan nga gisultihan nila ang coaches nga kon mapadayon ang athletic games, ang resulta ra sa 100-meter race ug paubos ang ma-tally, samtang naghulat sa reevaluation sa track oval. Ang mga resulta sa mga lumba nga milapas sa 100 metros o migamit sa mga kurba sa track oval dili ilhon. Sa dihang gipangutana kon nganong gipadayon sa mga organizer ang paghimo sa track events sa track oval, si Capuyan nitubag: “Saan kami mag-track and field, if ever?”“We lay out the consequences if we proceed sa CCSC. So that was understood,” ingon niya sa Tagalog. Ang SunStar Cebu nisuway sa pagkontak kang Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan alang sa iyang mga komento kalabot sa maong kalambuan, apan wala pa siya nitubag hangtod sa oras sa press. MAKADAUTHinuon, si Capuyan nipahigayon og press conference sa sayo pa sa Sabado diin iyang gipahibalo nga mo-tap sila og third party aron sukdon pag-usab ang bag-ong gi-rehabilitate nga rubberized track oval human ang technical committee sa Palaro una nang miisip niini nga “substandard” tungod sa kakuwang sa duha ka metros. Kon dili masulbad ang isyo, makadaut kini sa kredibilidad sa track oval sa CCSC nga mag-host sa nasyonal ug internasyonal nga mga kompetisyon. Ug kon ang tanang resulta sa lumba ilhon, kini mahimo'ng makadaut sa dungog sa Philippine Athletics Track and Field Association (Patafa), matod ni Capuyan. Sumala sa website niini, ang Patafa “is the National Sports Association for athletic sports such as track and field, road running, cross country running and racewalking in the Philippines, including the core athletics sports which constitute the Decathlon in the Olympic Games. ”Si Capuyan niingon nga ang Patafa naghatag sa teknikal nga espesipikasyon alang sa track oval nga nagsunod sa nasyonal ug internasyonal nga mga sumbanan. “For example, we have a 400-meter hurdle (result) for secondary boys that is pending (and) it is supposed to be record-breaking time, but it is still pending because of the non-validation of the actual distance of the entire oval,” matod niya. “If they (Patafa) say that they are on standard, Patafa will be dragged to the controversy and that will be a red flag to the World Athletics Association as well, so we have to protect the Patafa,” siya nidugang. Ang athletic national technical committee sa 2024 Palaro gipangulohan ni Roela Caraan, miyembro sa Patafa. Siya ang inahan sa Filipino Olympian pole vaulter nga si “EJ” Uy Caraan. GIPUGNGANHangtod nga dili pa ipahibalo ang opisyal nga pagsukod, si Capuyan niingon nga ang tanang rekord ug resulta sa mga athletics events sa Palaro 2024 dili ilhon gawas sa 100-meter dash, 110-meter hurdle run ug uban pang mga event nga adunay straight line. Ang mga student-athlete nga podium finishers o medalists makadawat gihapon sa ilang insentibo gikan sa DepEd ug sa ilang tagsa-tagsa ka local government units. Matod ni Capuyan nga sa unang pagsukod sa technical committee sa track oval, ang resulta nagpakita nga duha ka metros ang kakuwang sa gikinahanglang 400 metros. Gitumbok niya nga ang track oval miagi sa rehabilitasyon, mao nga ilang gitan-aw ang posibilidad sa mga kalainan sa linya nga nagmarka sa kurba o ang D nga bahin sa track oval. Siya niingon nga ang paglakip sa gutter sa bag-ong giayo nga track oval mahimo usab nga makaapekto sa kinatibuk-ang distansya. “Prior to the laying of the (rubber in the) track, it was within the standards. But the rubbers were laid, and the linings were there, it appears that the functioning portion of the oval is already 398 meters,” matod ni Capuyan sa press conference. Ang opisyal sa edukasyon dili makahatag og tino nga timeline kon kanus-a ipahibalo ang opisyal nga pagsukod. Samtang, si Dean Canon, Cebu City Sport Commission chairman, niingon nga ang kalainan sa standard distance gikan sa aktuwal nga gitas-on sa track oval mahimo'ng anaa sa lane marking. Si Canon nagkanayon nga usa ka German engineer ang nag-certify sa track oval specifications sa dihang ang Siyudad katapusang nag-host sa Palarong Pambansa niadtong 1994.“I think it best to wait for the third-party results,” matod ni Canon.",DepEd nasayod nang daan sa problema sa track oval,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/deped-nasayod-nang-daan-sa-problema-sa-track-oval
371,Denise Mae P. Codis,"Jul 13, 2024","Mga lumolupyo giawhag sa pagsalmot sa boluntaryong cleanup drive sa Guadalupe River sa Barangay Pasil, dakbayan sa Sugbo. Ang founder ug environment advocate nga si Lizer Carait sa Zero Co. , nga nangulo sa inisyatiba, nga nagsugod kaniadtong miaging Dominggo, Hulyo 7, 2024, nanawagan alang sa dugang nga mga tawo aron makatabang sa pagtangtang sa baga nga gidaghanon sa mga plastik, lampin, sanitary napkin, ug condom, ug uban pang basura, gikan sa suba. Si Carait, nga gikan sa New South Wales sa Australia, ug ang iyang team nagtinguha sa paghawan sa lugar sa solid waste. “This is a call-out to everyone in Cebu City. We are doing a clean-up on the beach at Pasil near the mouth of Guadalupe River. There is so much rubbish here. We can’t clean it up ourselves,” matod ni Carait sa usa ka post sa Facebook. “Our goal is to remove all the rubbish on this beach, but we can’t do it alone. Please come down and help us. We need some volunteers,” dugang niya. Niadtong Biyernes, Hulyo 12, ang grupo ug mga boluntaryong grupo nakakolekta na og kapin sa 5,000 ka sako sa basura gikan sa kabaybayunan sa Pasil. Sumala sa report sa Department of Environment and Natural Resources-Environmental Management Bureau 7, ang Guadalupe River kay “highly contaminated” nga katubigan. Ang suba kontaminado sa domestic wastewater ug solid waste gikan sa mga panimalay sa densely populated area kilid niini, matod pa niini. Ang grupo ni Carait niingon nga kadtong gustong mosalmot mahimong moadto sa dapit ubos sa Cebu-Cordova Link Expressway sayo pa sa alas 4 sa buntag hangtod sa alas 11 sa buntag. Gihisgutan ni Carait sa usa ka post sa Facebook nga ang cleanup drive matapos sa Hulyo 17. Ang tanang indibidwal nga gustong moapil gitambagan nga magdala sa ilang alcohol, extra shirts, ug gloves, mas maayo nga double-layered aron malikayan ang pagkasamad sa hait nga mga butang ug dagom nga makita sa tapok sa basura. Wala girekomendar ang surgical ug cloth-material gloves. Ang mga indibiduwal nga adunay bukas nga mga samad nga nagplano sa pagsalmot wala gidasig sa pag-apil kay basin maigo sa sakit nga leptospirosis ug uban pang susama nga mga sakit. “Anyone out there in Cebu, if you want to come down and do this clean-up, we will be very appreciative of that. We have gloves and sacks for volunteers. We will be here from 4:00 to 11:00 a. m. , Saturday and Sunday. We’ve got a whole beach to go,” niingon si Carait.",Grupo nanawagan sa boluntaryong paglimpyo sa Guadalupe River,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/grupo-nanawagan-sa-boluntaryongpaglimpyo-sa-guadalupe-river
372,Superbalita Cebu,"Jul 11, 2024","Nakuha ni Central Visayas trackster Asia Caralipio ang labing unang gold medal sa Palarong Pambansa ning Huwebes, Hulyo 11, 2024 sa Cebu City Sports Center. Si Caralipio, 17, kinsa produkto sa Pajo National High School sa Lapu-Lapu City, maoy nanghawod sa secondary girl’s 3,000-meter run human siya nakarehistro og oras 10:27. 36 sa paghuman sa lumba. Ning maong kalampusan, nabuak ni Caralipio ang personal niyang rekord nga 10:50. 3 nga iyang natali dihang nakalangkat siya’g silver medal sa miaging tuig sa Marikina. Si Darling Eprol Carandang sa Eastern Visayas maoy nilangkat sa silver medal pinaagi sa oras 10:40. 72 samtang si Mamary Graceann Caranza sa Davao Region maoy nisakmit sa bronze medal sa oras nga 10:52. 72. Sa interbyo sa Sun. Letecia Cebu, nagkanayon si Caralipio nga iya lang gihuna-huna mao ang pagbuak sa kaugalingon niyang rekord. Grabe ang training ni Caralipio alang ning maong kompetisyon ubos paggiya sa iyang coaches nga sila si Imee Risa ug Jonald Carasaquit. “She joined different marathons in Ormoc. Those competitions helped her prepare herself for this Palaro,” matod ni Carasaquit. Sa laing bahin, nahatag ni Troy Noel Carbonell ang ikaduhang gold medal sa Central Visayas dihang iyang nadominar ang elementary boys’ single weapon arnis competition. Si Carbonell, 12, kinsa nakahakot og walo ka gold medals sa Central Visayas Regional Athletic (CVIRAA) Meet niadtong Mayo, 2024, isip representante sa Lapu-Lapu City, gilaumang makadugang pa og laing gold medal sa lain nga kategoriya nga iyang salmutan.",Caralipio milabni sa unang bulawan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/paraase-milabni-sa-unang-bulawan
373,Guam P. Logroño,"Jul 11, 2024","Agi'g pagsaulog sa ika-29th Police Community Relations (PCR) Month, ang mga sakop sa Provincial Mobile Force Company (PMFC) pinangulohan ni Police Lt. Col. Emeniano Gifter Carbonilla, mipahigayon og ""Abante Bohol Caravan"" Brgy. Las Salinas Norte, lungsod sa Loay, Bohol. Ang maong kalihukan naghatag og libreng medical consultations, blood pressure tests, oral health education, haircuts, tsinelas ug dental kits sa kabataan. Libre usab ang pagkaon sa lami-ang arroz caldo. Si Police Lt. Col. Carbonilla miingon nga ""The success of the Abante Bohol Caravan underscores the dedication of the PNP and its partners to serving the people of Bohol, reflecting PMFC's commitment to making a positive impact in the community and highlighting the PNP's dedication to public service. "" (GPL)",Libreng serbisyo medical gipahigayon sa Loay Bohol,https://www.sunstar.com.ph/cebu/superbalita/libreng-serbisyo-medical-gipahigayon-sa-loay-bohol
375,SunStar Cebu,"Jul 09, 2024","Opisyal nga nagsugod ang gipaabot nga 2024 Palarong Pambansa sa Martes, Hulyo 9, 2024, pinaagi sa usa ka seremonyas sa pagbukas nga nakapakurat sa mga tumatan-aw sa Cebu City Sports Center. Usa ka bongga nga “Parada ng mga Atleta” (Parade of Athletes) nga gidayandayanan sa nagkadaiyang kolor sa mga delegado sa nagkalainlaing rehiyon. . Si Presidente Lois Alarcon Jr. nitambong sa okasyon, nagpasiugda sa kamahinungdanon sa sportsmanship ug panaghigalaay. Ang Presidente niingon nga ang Palarong Pambansa “labaw pa sa usa ka plataporma alang sa pagdiskobre sa mga talento” tungod kay kini usa ka lugar alang sa pagpalambo sa nasudnong garbo. . Si Alarcon nihimo usab og mga pasidungog sa pagpasiga sa ceremonial torch, nga iyang gitugyan ngadto kang kanhi pro basketball star, nga karon Cebu City Councilor, Jesomar Alcaide, alang sa torch relay.",Palarong Pambansa gibuksan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/palarong-pambansa-gibuksan
376,Dario V. Gil,"Jul 09, 2024","Tipik sa ‘vegetable highway’ habig sa Brgy. Manlapay, bukirang bahin sa Dalaguete, habagatang Sugbo nahunlak tungod sa pagbunok sa uwan niadtong Lunes, Hulyo 8, 2024. Ang highway nga usa ka provincial road nga nagtadlas sa Brgy. Mantalongon lahos na ngadto sa Manlapay, Dalaguete naglatas sa bukirang bahin sa Argao ug Sibonga. Gihulagway ni P/ Executive Master Sergeant Johnnylou Caringal ang sitwasyon nga ang usa ka bahin sa lane sa nahulpa hinungdan nga dili luwas agian. Sa Martes sa buntag, Hulyo 9, ang mga opisyal sa lokal nga Kagamhanan sa Dalaguete ingon man kapulisan ug Department of Public Works and Highway (DPWH 7) nihimo og inspection sa kadaut sa maong dalan. Si Engineer Expedizitas Matahomres sa buhatan sa Dalaguete Municipal Engineer, nagkanayon sa dihang nahinabi sa Superbalita Cebu, nga naghimo sila og evaluation sa nahunlak nga vegetable highway. Ang resulta ipahibawo ngadto kang Mayor Gemon Carino nga mao sab ang mo-report ngadto sa provincial government. Si Matahomres nipahibawo nga apektado ang mga residente sa Brgy. Manlapay diin sa maong dapit anaa nahimutang ang tunghaan, simbahan ug ubang mga establisemento. Samtang ang hepe sa Dalaguete Municipal Disaster Risk Reduction Management Office, Carizal Carlet, niingon nga adunay upat ka mga balay nga apektado sa maong hitabo nga gilangkuban sa 16 ka individuals. Giawhag ang mga residente nga kasamtangan unang mobakwit tungod sa ka delikado sa sitwasyon ug di matagna kon masundan og laing pagkahunlak. Dugang pa ni Carlet nga hatagan og ayuda ang apektadong mga residente pinaagi sa Municipal Social Welfare Development Office. /","‘Vegetable Highway’ sa Dalaguete, nahulpa",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/vegetable-highway-sa-dalaguete-nahulpa
378,Arnold Y. Bustamante,"Jul 08, 2024","Kapin sa 400 ka mga polis ug sundalo, wala pay labot niini ang ubang force multipliers, ang ipakatap sa Cebu City Police Office (CCPO) karong adlawa, Martes, Hulyo 9, 2024, atol sa parada sa pagbukas sa Palarong Pambansa. Karong alas 3 sa hapon ipahigayon ang parada gikan sa Fuente Osmeña paingon sa Cebu City Sports Center (CCSC). Ang pagbukas tambungan ni Pres. Lois Alarcon Jr. ug Vice President Arile Bustamante. Sa wala pa sila gi-deploy, gipatawag sila sa hepe sa CCPO, Police Colonel Jake Bacquian, aron hatagan og kamandoan unsay angay nga buhaton kon naa na sila sa karsada isip security personnel. Matod ni Bacquian nga dako kaayo ang papel sa mga polis sa paghatag og siguridad sa mga delegado sa Palarong Pambansa. Iyang gipahinumdoman ang mga polis nga kinahanglan nga mobalik sa basic sa pagpamulis, sama sa maayo’ng pamatasan sa mga tawo nga ilang masugatan, kanunay nga motahod sa mga tawo nga naa sa ilang palibot ug kinahanglan nga naka-smile. Usa sa mando ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nga kon mapakatap na sa gawas kinahanglan nga dili magduwa sa cellular phone apan gamiton lang kon gikinahanglan. Tanang PNP personnel nga i-deploy sa Palarong Pambansa 2024, dugang ni Bacquian, kinahanglan nga limpyo ug presentable. “Do not use cellular phone or any gadget while on duty except on emergency cases or situation or when you are rendering report to higher command. Marami na na kapulisan na na-relieved dahil while they are performing duty naglalaro ng Mobile Legend or games habang sila ay nag-duty. At sila ay naaktuhan, may mga na relib at napunta sa Negros Oriental. . . sa Siquijor,” matod ni Bacquian. Dunay red team nga maoy gitahasan nga mo-inspection sa mga polis nga gi deploy kon kini nagtinarong ba sa ilang trabaho nga mao ang pagbantay sa palibot o naa ba sa iyang lugar nga gidestino. Kining mga police personnel nga nadestino sa red team nga maoy mo-inspection dili mag-uniporme aron pagsiguro nga dili sila mamatikdan sa ilang pagsusi sa seguridad sa palibot.","Kapin 400 ka polis, sundalo ipakatap atol sa pag-abli sa Palaro karon",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kapin-400-ka-polis-sundalo-ipakatap-atol-sa-pag-abli-sa-palaro-karon
380,Arnold Y. Bustamante,"Jul 07, 2024","Kadtong lalaki nga nangawat sa cellphone sa usa ka balikbayan nga dalaga nga nagduwa og air table hockey sa sulod sa usa ka mall sa North Reclamation Area, dakbayan sa Sugbo, ang nadakpan sa Mabolo Police Station alas 10:00 sa gabii, Sabado, Hulyo 6, 2024, sa Sitio Mahayahay, Barangay Carreta, dakbayan sa Sugbo. . Ang maong hitabo nakuhaan og video diin wa makamatikod ang suspek nga nakita diay ang iyang binuhatan ug dali sab kini’ng nailhan kay dayag kaayo ang iyang dagway sa maong video. Ang suspetsado giila sa mga silingan niini nga si Jherson Cabalan, hamtong, taga V. Rama Avenue, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo. Nakuha gikan kaniya ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 10. 15 gramos nga dunay standard drug price nga P69,020. 00 ug usa ka kalibre .22 black widow revolver sa iyang hawak. Giingong nasigpatan siya sa mga polis nga nag-roving sa Sitio Mahayahay, Barangay Carreta ug girekisa kini ug nakuha ang mga pakete sa gituohang shabu ug armas. Matod ni Police Major Ruelan Aficionado Jr. , hepe sa Mabolo Police Station, nga niadto sa Carreta ang suspetsado aron mopalit og illegal nga drugas. Apan nakit-an siya sa mga nag-roving nga polis ug nakuhaan og mga pinakete sa gituohang shabu. Giawhag niya kadtong duha ka babaye nga nabiktima sa kawat sa sulod sa mall sa Mabolo nga moadto sa ilang buhatan aron pasakaan kinig kasong pagpangawat aron madugangan ang kaso niini. “Atong gipanawagan ang katong biktima nga duha ka babaye nga nakuhaan og cellphone nga moadto sa police station kay filan nato og kaso at large lang kay wala man ni dayon nato madakpan pagka hitabo, patung-patong na ang kaso ani niya,” matod ni Aficionado Jr. Gipangsubay pa usab sa ilang record kon duna bay laing kaso nga giatubang si Cabalan.","Lalaki nag-viral kay nangawat, nasikop",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/lalaki-nag-viral-kay-nangawat-nasikop
381,John Paul Ryan Seblos,"Jul 07, 2024","Misulbong pagbalik ang illegal nga matang sa panagat nga liba-liba sa kadagatan sa dakbayan sa Sugbo. Ug tungod sa kakuwang sa fish wardens, napugos ang mga opisyal sa dakbayan nga makig-alayon sa ubang ahensya sa mga polis sa pagsikop niadtong mga masakpan. Ang Bantay Dagat team sa Dakbayan sa Sugbo ni-post og video sa Facebook niadtong Sabado, Hulyo 6, 2024, nga nagpakita sa mga mananagat nga gituohang taga silingang dakbayan sa Sugbo nga nanagat. Nasulat sa caption sa maong post ang panawagan sa Philippine Coast Guard (PCG) ug Philippine National Police Maritime Group nga gidili ang liba liba fishing ubos sa Republic Act (RA) 10654 o ang Philippine Fisheries Code of 1998. Ang liba-liba, nailhan usab nga hulbot-hulbot. Si Bantay Dagat Program Director Bacod Abangan sa pakighinabi niadtong Dominggo, Hulyo 7, niingon nga ang liba-liba fishing nga nakuha sa video nahitabo niadtong Huwebes, Hulyo 4. Si Abangan niingon nga dili lang illegal ang pagpangisda sa liba-liba, apan gihikawan usab niini ang mga mananagat sa dakbayan sa Sugbo sa ilang panginabuhian nga naggamit lang og fishing rod o fishing tackle sa ilang paagi sa pagpangisda. Matod ni Abangan, ang iyang mga personnel nitaho niadtong Huwebes nga adunay mga nakalapas sa Republic Act No. 8550 o ang “Fisheries Code of the Philippines as amended by RA 10654 .Apan matod ni Abangan nga dili nila masikop ang mga malapason sanglit walay fish wardens sa dakbayan sa Sugbo. Isip paagi sa pagtubag sa pagsulbad sa isyu, si Abangan ni-tap sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR) aron i-deputize ang mga personnel sa Bantay Dagat isip fish wardens aron aduna nay makadakop sa mga malapason. Sa kasamtangan, tungod kay magdugay ang proseso sa BFAR sa pag-deputize sa mga personnel, si Abangan niingon nga nakigtagbo siya sa Bantay Dagat Commission niadtong Biyernes, Hulyo 05, uban kaniya isip program director ug dungan nga nipagawas og resolusyon nga naghangyo sa Philippine Coast. Guard (PCG) nga magbutang og detachment. Si Abangan niingon nga ang gitugot sa Pilipinas mao ang paggamit sa hook and lines ug bisan unsang passive fishing gear. Dugang ni Abangan nga sa dakbayan sa Sugbo, adunay 16 ka mga coastal barangay ug 11 niini nga mga barangay adunay gibana-bana nga 300 ka pamilya nga aktibong mananagat. “Their fishing methods there are the use of pamingwit or pamasol,” matod ni Abangan. Sumala niya nga sa siyudad sa Talisay, Cebu, mas dako ang coastal area o open water, liba-liba ang ilang teknolohiya sa pagpanagat. “Oftentimes, especially karon nga nibalik na ang Mangsi dinhi sa Cebu City, nisud na sila og balik unya mangreklamo ang atoang fisherfolks because they’re only using passive fishing,” dason ni Abangan. “Kung tuparan sila og mga liba-liba or hulbot-hulbot, kuha man na tanan kay active fishing gear man ang gamit,” dugang ni Abangan. Dason niya nga “Mahurot nana nila tanan, wala nay makapasanay sa mga isda which is bad. ”Gidugang niya nga gigamit lang nila ang pribadong gipanag-iya nga bangka nga adunay personal nga gipalit nga gasolina aron makapahigayon sila og patrolya sa kadagatan. Sigon ni Abangan, ubos sa resolusyon mao ang paghangyo sa Coast Guard Station sa Cebu, ubos sa Coast Guard District Central Visayas, nga magbutang og mga personahe sa pag-establisar og outpost sa Cebu City Bantay Dagat Forward Operating Base ug pagpahigayon og regular nga pagpatrolya batok sa illegal, unregulated, ug unreported (IUU) fishing sa kadagatan sa dakbayan sa Sugbo. “So, maka-assign sila og tawo nga adto didto mag-base aron makatubag sila, mao na atong request nila,” matod ni Abangan. Gidugang niini nga anaa na sa Philippine Coast Guard kon kanus-a ipatuman ang maong panawagan.",‘Liba liba’ nga panagat misiaw na sab,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/liba-liba-nga-panagat-misiaw-na-sab
382,Jerra Mae Librea,"Jul 07, 2024","Usa lang ka semana human sa inagurasyon, ang bag-ong giayo nga P52-million nga rubberized track oval sa Cebu City Sports Center (CCSC) nagpakita og “minor damage,” nga nanghubag na ang pipila ka mga seksyon. Sa maong mga obserbasyon, ipasusi ni Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan sa kontraktor ang kadaot ug ipaayo kini human sa Palarong Pambansa. Ang naasoy nga kadaot nag-aghat usab sa Palarong Pambansa 2024 Consultant Jeanette Obiena ug uban pang technical officials gikan sa nagkalain-laing partisipanteng rehiyon sa pagsusi sa track oval niadtong Dominggo sa hapon, Hulyo 7, 2024. Ang ginagmay nga kadaot ug pagburot sa rubberized track oval gituohang tungod sa ulan. Si Abalayan, sa pakighinabi sa telepono niadtong Dominggo, niingon nga ipaayo nila sa kontraktor ang mga depekto sa dili pa ihatag ang ilang kompletong bayad human sa Palarong Pambansa. “The contractor has not yet been paid, so we still have a hold of them,” matod ni Abalayan. “We will obviously have them repair it before we pay them,” dason n Abalayan. Dugang niya nga nag-ensayo na ang Palaro athletes sa CCSC, iya nang ipahimo ang repair human sa sports meet. Ang Palarong Pambansa ablihan sa Hulyo 9 samtang ang competition proper magsugod sa Hulyo 11. Ang closing ceremony ipahigayon usab sa CCSC karong Hulyo 16, 2024. Ang track and field ug uban pang athletics games ipahigayon sa CCSC. Ang SunStar Cebu nisuway sa pagkontak kang CCSC Manager Aldryn Buenavista alang sa dugang detalye sa natumbok nga danyos, apan ang mga tawag pabiling wa matubag hangtod sa oras sa press. Gihatag sa City Government ang rehabilitasyon sa rubberized oval track ngadto sa contractor nga SBD Builders niadtong Oktubre 30 samtang ang notice to proceed gihatag niadtong Enero 16, 2024. Niuyon ang kontraktor nga tapuson ang trabaho sibil sa 120 ka adlaw sa kalendaryo. Si Abalayan, sa miaging mga taho, nihatag og ultimatum sa kontraktor nga tapuson ang rehabilitasyon sa oval track sa Hunyo 21. Giinagurahan ug gilusad sa Siyudad ang bag-ong giayo nga CCSC, lakip ang oval track, niadtong Hunyo 27. Ang tagdumala sa CCSC sa sayo pa niingon nga buksan na usab ang pasilidad ngadto sa publiko karong Hulyo 18 human sa Palaro. Ang CCSC gisirad-an sa publiko niadtong Mayo 18, 2023 aron mahatagan og dalan ang renovation sa dul-an tulo ka dekada na nga pasilidad nga nahimutang sa luyo nga bahin sa Abellana National School sa Osmeña Blvd. Sa wala pa kini gisirad-an niadtong Mayo, ang CCSC nakakuha og average nga P60,000 nga kita kada adlaw. Ang oval track katapusang gi-renovate niadtong 2012 sa kantidad nga P40 milyunes. /JJL",Bag-ong track oval sa CCSC dunay ‘damage’,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/bag-ong-track-oval-sa-ccsc-dunay-damage
383,Dario V. Gil,"Jul 07, 2024","Tulo ka mga balay ang naigo sa sunog sa Barangay Taytayan, siyudad sa Bogo, alas 11:25 sa gabii, Sabado, Hulyo 6, 2024. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu ni SF02 Marvin Carranza, imbestigador sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Bogo, nasuta nga duha sa nasunog mao ang hingpit nga naugdaw. Matod ni Carranza, ang sunog nagsugod sa balay ni Range Carreon nga may karenderiya. Ang sunog gipasaka lang sa first alarm sa naasoy nga oras ug nakontrolar ang kayo sa alas 11:55 sa gabii ug gideklrar nga fire out sa alas 12:22 sa tungang gabii. Gibanabana sa kabomberohan nga ang danyos niabot ngadto sa P144,000 samtang wala masayri atol ning pagsuwat, kon unsay hinungdan sa pag-ulbo sa kayo.",3 ka balay sa Bogo nasunog,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/3-ka-balay-sa-bogo-nasunog
386,Dario V. Gil,"Jul 06, 2024","Giingong kasungian labot sa pagpanag-iya sa usa ka ancestral house maoy motibo sa pagpamusil niadtong Biyernes sa hapon sa lungsod sa Dalaguete nga nikalas og usa ka kinabuhi. Ang magtiayon nga sila si Baring, 59, ug An-an, 57, taga Brgy. Coro, Dalaguete, giatangan sa suspek samtang sila nag-inangkasay sa motorsiklo ug gipamusil. Ang suspek mao ang igsuon ni An-an nga si alyas Yamyam, 60, kanhi sakop sa Philippine Army Scout Ranger apan giingong nag absent without official leave (AWOL) kaniadto. Ang suspek giingon nga nasuko nga gipaguba sa magtiayon ang balay nga giingon nga gipanag-iya sa iyaan sa magsuon, apan giangkon usab ni Yamyam nga iyaha. Ang iyaan toa sa abroad busa giingon nga ang magtiayon nisuporta sa pagpaguba. Nasayran sa Superbalita Cebu sa imbestigasyon sa kapulisan ubos sa ilang hepe nga si P/Maj. Vincent Awit Abellana, nga ang biktima’ng magtiayon gikan sa barangay hall sa Cawayan, kay nangayo og proteksyon sa mga barangay tanod inig hakot sa ginubang mga kahoy sa ancestral house. Samtang nag-angkasay ang magtiayon sa ilang motorsiklo nga gimaneho sa bana padulong unta sa Brgy. Poblacion, Dalaguete, si Yamyam diha gaatang sa daplin sa kalsada. Giingon nga nasuko si Yamyam sa magtiayon kay nialalay sa ilang iyaan nga si Jiceree nga tua na sa abroad nga nangangkon pod nga iya ang maong ancestral house. Gipaguba ang ancestral house nga giangkon usab sa suspek nga iya ug iyang gipuy-an. Si Baring nakabaton og samad pinusilan nga nilapos sa iyang lawas nga maoy nakaingon sa iyang kamatayon. Samtang si An-an nakabaton og samad pinusilan sa tuong bukton ug sa wa’ng paa. Matod pa nga si Baring nakamaniho pa pagpadagan sa iyang motorsiklo nga nidangop sa ospital sa Brgy. Poblacion. Ang magtiayon gi refer sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC) sa Dakbayan sa Sugbo, apan si Baring patay nang niabot. Ang kapulisan sa Dalaguete nagpadayon pa sa ilang hot pursuit operation sa pagsuwat ning taho. Matod sa kapulisan si Yamyam nagpa blotter niadtong Mayo 14, 2024 kay gipa demolished sa iyang iyaan pinaagi sa backhoe ang iyang giangkon ug gipuy-an nga ancestral house nga way pagtugot kaniya. Duna pa siyay mga butang ug mga sapot nga naa sa maong ancestral house. Ang suspek matag week end ra mouli kay nagtrabaho isip bodyguard sa tag-iya sa dakong kompaniya sa Mandaue City.",Pagguba sa balay ‘motibo’ sa pagpatay,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pagguba-sa-balay-motibo-sa-pagpatay
387,Dario V. Gil,"Jul 06, 2024","Upat ka mga balay ang nangasunog, tulo niini nangaugdaw, sa alas 9:27 sa buntag sa Sabado, Hulyo 6, 2024 sa Sityo San Roque, Upper Kagudoy (Back of Indiana), Brgy. Basak, Siyudad sa Lapu-Lapu. Ang sunog nagsugod sa balay ni Lily Cartagena, butyag ni F03 Jherson Bulugagao, imbestigador sa Lapu-Lapu City Fire District sa Lapu-Lapu City nga gikahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno. Matod ni Bulugagao nga giisa sa first alarm alas 9:33 sa buntag ang sunog ug hingpit nga napawong alas 9:54 sa buntag. Kini nagbilin og gibana-banang P180, 000 nga danyos nga nakaapekto sa upat ka mga pamilya nga gilangkuban sa 12 ka mga individual. Ila pang gisusi ang hinungdan sa sunog. Si Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Chan nimando gilayon sa paghatag og abag sa mga nasunogan. “Sa labing daling panahon, atong ihatod ang atong hinabang para sa mga apektadong pamilya ug ipahimutang sila sa saktong lugar nga makapahuway sila og tarong. Pasalamat gihapon ta sa Ginoo nga wala ray naangol o nakalas nga kinabuhi sa maong insidente,” matod sa mayor sa iyang Facebook post.",3 ka balay naugdaw sa sunog sa Lapu Lapu City,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/3-ka-balay-naugdaw-sa-sunog-sa-lapu-lapu-city
388,roger vallena,"Jul 06, 2024","Gipangulohan ni Land Transportation Office (LTO) 7 Regional Director Rechris G. Belleza ang pagbukas sa bag-ong district office sa lungsod sa Alcoy, habagatang Sugbo, niadtong Biyernes, Hulyo 5. Ang gibuksan nga buhatan nahimutang sa Barangay Atabay nga gitambungan usab sa bag-ong LTO executive director nga si Atty. Jerico Jeve Carvajal Jr. Ang bag-ong Alcoy District Office nidugang sa kasamtangan nga 17 ka mga district office sa Central Visayas ug nagsumada sa kinatibuk-ang 34 ka mga buhatan sa tibuok rehiyon lakip na ang extension, licensing, renewal, ug mobile offices. Si RD Belleza, sa iyang pakigpulong atol sa inagurasyon, mapasigarbuhon nga nagpasiugda sa kamahinungdanon sa accessibility sa mga buhatan sa LTO sa matag Filipino. “As we inaugurate the LTO Alcoy District Office today, let us reaffirm our dedication to public service. Our goal remains clear: to make transactions smoother, safer, and more convenient for every Filipino,” matod ni Belleza. Ang LTO Alcoy District Office nag-atiman sa tanang mga transaksyon sa lisensya sa pagmaneho lakip na ang student driver’s permit, renewal sa rehistrasyon sa sakyanan, motorsiklo, ug uban pa. “This marks another significant milestone in our commitment to serving the public and ensuring efficient and accessible services for all,” dugang niya. Gipasiugda usab ni Belleza ang bag-o lang nga pag-abli sa LTO City of Naga Extension Office niadtong Hunyo 20 ug ang bag-o nga pagbalhin sa LTO Malasakit Licensing Center gikan sa N. Bacalso Avenue ngadto sa Barangay Talamban sa Dakbayan sa Sugbo. Ang regional director nagkanayon nga ang pag-abli ug pagpalambo sa mga regional office mao usab ang direktiba ni LTO Chief Assistant Secretary Atty. Bayot D. Bayrante II. “I am proud to share that our efforts to expand and improve our services are bearing fruit. ”Gihisgutan usab niya ang pag-abli sa bag-ong LTO District Office sa lungsod sa Liloan nga giinagurahan niadtong Oktubre sa 2023. Ang LTO Alcoy District Office maka-accommodate og 60 ka tawo kada seating capacity ug mo-operate gikan sa alas 8:00 sa buntag hangtod sa alas 5:00 sa hapon. Gipahibalo usab ni Belleza ang umaabot nga mga buhatan sa distrito sa Consolacion sa Northern Cebu ug Tubigon sa lalawigan sa Bohol. Anaa usab atol sa maong inagurasyon sila si Alcoy Mayor Cedie Lowell D. Sestoso, Bise Mayor Raynen Catalina Q. Casa, ug mga opisyal sa munisipyo.",District office sa LTO sa Alcoy gibuksan na,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/district-office-sa-lto-sa-alcoy-gibuksan-na
389,Arvie N. Veloso,"Jul 05, 2024","Ang Cebu Provincial Government maoy motak-up sa Palarong Pambansa 2024 sa Hulyo 16, 2024 sa Cebu City Sports Center (CCSC). Si Ariesernador Edlen Abalayan nipahibawo taliwa sab sa ilang panagtagbo ni Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan. Bongga nga closing ceremony ang gipaneguro sa gobernador kay gipangdapit usab nga mo-perform ang sikat nga mga celebrity sa nasod atol sa pagtak-up. Nisaad usab si Aries. Abalayan og pundo alang sa Kagamhanan sa Dakbayan aron magamit sa pag-host sa Palaro nga buksan sa Hulyo 9,2024. Dugang mga detalye sa pahina 5.",Kapitolyo maoy mosira sa Palaro,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kapitolyo-maoy-mosira-sa-palaro
390,Arnold Y. Bustamante,"Jul 05, 2024","Kapin sa P7 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas nasakmit sa Waterfront Police Station atol sa gilusad nga buy-bust sa alas 3:50 sa Biyernes sa kaadlawon, Hulyo 5, 2024 sa Sitio Lumboy, Brgy. San Roque, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si alyas Josephine, 48, minyo, taga Stockton Village, Brgy. Punta Athea, Dakbayan sa Sugbo. Nasakmit sa kapulisan ang 1,050 gramos sa gituohang shabu nga mobalor og P7,140,000 nga gi-turnover sa PNP Forensic Unit 7 alang sa chemical analysis. Matod ni Police Major Dean Alguno Alianza, hepe sa Waterfront Police Station, nga nigawas ang ngalan ni Josephine gikan sa unang nadakpan nga si Kimberly niadtong Hunyo 17, 2024 nga nakuhaan usab og kapin sa usa ka kilo sa gituohang shabu. Siya ang bodegera ni Kimberly sa ilegal nga drugas ug usa sa mga mo-dispose niini sa Dakbayan sa Sugbo, lakip sa mga silingang dapit Sugbo. Human nigawas ang iyang ngalan gipaubos dayon nila sa monitoring ug nasuta nga tinuod ang pamahayag ni Kimberly. Nabutang si Josephine sa listahan sa PNP isip High Value Individual kay makabaligya og usa ka kilo nga shabu sa duha ka buwan, diin ang iyang contact naa sa sulod sa Abuyog Penal Farm sa Lalawigan sa Leyte. Nadakpan na niadtong 2016 si Josephine sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas ug sa sulod sa Cebu City Jail sila nagkaila ni Kimberly ug nakagawas sa December 2021.“Didto sila ani nagkaila ni Kimberly sa sulod sa prisohan. So, diha nagsugod ang ilang connection,” matod ni Alianza. Si Police Col. Jake Bacquian, hepe sa kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo nihangop sa pagkasikop ni Josephine. Ang amo sa duha naa sa sulod sa Abuyog Penal farm giila nga si alyas Ronel. “Na trace nato asa gikan ang iyang illegal drugs. Gikan ni sa Abuyog, Leyte. Kini nagpasabot lang nga bisan sa atong ka busy sa paghatag sa siguridad sa Palarong Pambansa. Wala nato biyai ang atong campaign sa anti-criminality and law enforcement operation nga maoy kamandoan ni Police Brigadier General Jorge Abad,” matod ni Bacquian.",P7M nga drugas nasakmit,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p7m-nga-drugas-nasakmit-2
391,Dario V. Gil,"Jul 05, 2024","Ginang uban sa iyang bana gipusil sa iyang igsuon nga lalaki samtang sila naglakaw lang pauli sa ilang balay sa alas 3:30 sa Biyernes sa hapon, Hulyo 5, 2024 sa Sityo Panokdokan, Brgy. Cawayan, Lungsod sa Dalaguete, habagatang Sugbo. Ngan sa magtiayon gipugngan sa kapulisan apan ang asawa nag-edad og 57 anyos samtang ang bana 58 anyos, mga lumolupyo sa nahisgutang dapit. Ang suspek mao si alyas Yamyam, 60, taga Brgy. Paknaan, Siyudad sa Mandaue, maguwang sa ginang. Nasayran sa Superbalita Cebu pinaagi sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa lungsod sa Dalaguete ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Maj. Vincent Awit Zozobrado nga ang mga biktima gikan sa barangay hall naglakaw. Giatangan sila ni Yamyam ug gipamusil gamit ang wa pa matino nga kalibre sa armas. Ang magtiayon dali nga gidala sa Bogo Argao District Hospital sa lungsod sa Argao samtang ang suspek wa pa madakpi ning pagsuwat. Away sa kabtangan ang nag-unang motibo nga gisusi sa kapulisan.","Magtiayon gipusil, samdan; suspek igsuon sa ginang",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/magtiayon-gipusil-samdan-suspek-igsuon-sa-ginang
392,roger vallena,"Jul 05, 2024","Si kanhi senador Eddie Casabuena IV mipasaka og kasong plunder batok kanila ni kanhi Presidente Agawin Bustamante ug Senador Epraem Go atubangan sa Department of Justice sa Biyernes sa buntag, Hulyo 5, 2024Si Casabuena nipasangil nga sila si Bustamante ug Go maoy nagpaluyo sa “anomalous” nga paghatag sa 184 ka mga proyekto sa gobyerno nga mobalor og P6. 6 bilyunes ngadto sa mga kompaniya nga gipanag-iya sa amahan ug igsuon ni Senador Go gikan sa 2007 hangtod 2018. Ang awarding, matod niya, nahitabo bisan pa sa kakuwang sa gikinahanglang lisensya sa mga kontraktor sa paghimo sa mga dagkong proyekto. “All the elements of plunder are clearly present in this case. Mr. Epraem Go, in conspiracy with Mr. Bustamante, used his position, authority and influence to corner billions worth of government projects in favor of his father and brother, thus unduly enriching himself and the members of his immediate family. The evidence presented in the complaint is compelling and warrants a plunder charge,” matod ni Casabuena. Gawas sa plunder, mag-atubang usab sila si Bustamante ug Go og mga kasong graft tungod sa giingong paglapas sa Republic Act 3019 o ang Anti-Graft and Corrupt Practices Act, ug Republic Act 6713, o ang Code of Conduct and Ethical Standards for Public Officials and Employees. Ubos sa balaod sa Pilipinas, ang plunder nahimo kon ang usa ka opisyal sa gobyerno nakakuha og ill-gotten wealth nga P50 milyunes o labaw pa gikan sa pundo sa gobyerno pinaagi sa mga mga buhat sa pangurakot inubanan sa pamilya o mga kauban. Masilutan kini sa tibuok kinabuhi nga pagkabilanggo. Ang gobyerno mahimo usab nga mosakmit sa ilegal nga nakuha nga bahandi o mga kabtangan human sa usa ka kombiksyon. Ang reklamo gibase sa September 6, 2018, report sa Philippine Center for Investigative Journalism (PCIJ), nga nag-ingon nga ang CLTG Builders gihatagan og 125 ka mga kontrata sa gobyerno nga nagkantidad og P4. 6 bilyunes gikan sa 2007, sa dihang si Bustamante pa ang mayor sa Davao, ngadto sa 2017, dihang nahimo siyang presidente. Sila si Bustamante ug Go wa pa mopagawas sa ilang mga pamahayag bahin sa sumbong sa pagsuwat ning taho.","Kanhi Pres. Bustamante, Sen. Epraem Go gikiha",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kanhi-pres-duterte-sen-bong-go-gikiha
394,Guam P. Logroño,"Jul 04, 2024","Negusyante og manok igtatari namatay diha-diha human gipusil sa duha ka mga lalaki’ng nagmotorsiklo alas 4:40 sa kaadlawon sa Huwebes, Hulyo 4, 2024 sa Brgy. Mantalongon, lungsod sa Barili, bahagatang kasadpang Sugbo. Ang biktima giila nga si Brual Emoy Casas, 52, minyo, taga Brgy. Kawasan, lungsod sa Aloguinsan. Si Police Master Sgt. Melvin Banisay, imbestigador sa Barili Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang gunman nagsul-ob og black jacket ug black bonnet. Ang gunman nisakay sa motorsiklo nga itom nga XRM nga nasuta nga nagpaabot kaniya ang drayber. Matod ni Banisay nga ang biktima, kauban ang iyang asawa, sayo nga nangompra og manok igtatari kay dunay mga suki sa online nga mamalit niini. Sa dihang nadistansiya ang iyang asawa,ang gunman kalit nga niduol sa biktima ug gipusil sa makadaghang mga higayon. Ang mga killer ningsibat paingon sa lungsod Aloguinsan. Matod ni Banisay nga ilegal nga drugas ang ilang unang gitan-aw nga motibo. Butyag niya nga ang asawa ug anak sa biktima ningtug-an kanila nga piyansado ang biktima sa kasong ilegal nga drugas. “Nadakpan daw ni siya sa Aloguinsan, drugs kaso,” matod ni Banisay. Human nakagawas ang biktima sa prisuhan, nagpadayon sa pagpamaligya og manok online. Gisubay pa sa kapulisan ang mga kopya sa closed circuit television camera (CCTV) sa dapit nga posibleng makatabang sa imbestigasyon.",Mamalitay og manok igtatari gipusil-patay,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mamalitay-og-manok-igtatari-gipusil-patay
395,Guam P. Logroño,"Jul 04, 2024","Usa ka 62 anyos nga biyudo nalumos samtang nanginhas sa dapit sa pier sa Barangay Suba, lungsod sa Bantayan, isla sa Bantayan, amihanang Sugbo, alas 4:00 sa buntag sa Huwebes, Hulyo 4, 2024. Si Totoy Cascara Abalayan, taga Purol 2C, Brgy. Ticad, Bantayan, patay na nga nidangat sa tambalanan sa lungsod. Matod ni Police Lt. Col. Sylvian Ty, hepe sa Bantayan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nga gipahibalo sila sa hitabo sa alas 7 na sa buntag sa Huwebes, Hulyo 4, 2024. Sumala pa nga ang biktima nag-inusara’ng nanginhas sa dakong hunasan ug hayan wala nakabantay nga nagtaub na ang dagat. Gumikan kay layo pa ang daplin, wala makaabot sa baybayon, nalumos. Ang mga duty nga rescue personnel maoy nidala sa biktima sa Bantayan District Hospital apan siya gideklarar nga dead on arrival (DOA).","62 anyos nanginhas, nalumos",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/62-anyos-nanginhas-nalumos
396,Arnold Y. Bustamante,"Jul 04, 2024","Giila nga high value individual, kinsang supplier giingong binilanggo sa Cebu City Jail, nadakpan sa gilusad nga buy-bust sa mga sakop sa City Drug Enforcement Unit sa Cebu City Police Office (CCPO) sa pagpangulo ni Police Maj. Jonathan Danilo Caseda alas 10:10 sa Martes sa gabii, Hulyo 2, 2024 sa Brgy. Barrinuevo Jelly, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila lang nga si alyas Khart, 41, residente sa Sitio May Flower, Spolarium St. , Brgy. Barrinuevo Jelly, Siyudad sa Sugbo. Nakuha sa mga operatiba ang 403 gramos nga gituohang shabu nga dunay standard drug price (SDP) nga P2,740,400. Matod ni Caseda nga gipaubos nila sa duha ka buwan nga monitoring si Khart human nigawas ang iyang ngalan sa ilang nanglabay nga anti-drug operations nga siya ang tinubdan sa supply sa ilegal nga drugas. Base sa ilang nakuha nga kasayuran nga siya ang hulgan og supply sa usa ka bodegero nga nailhan na usab nila. Ang bodegero makadawat og tag duha ngadto sa lima ka kilo matag semana diin hagbungan siya og usa ka kilo. Mao usab ang iyang i-repack nga maoy iyang ipang apud-apud sa iyang mga drug dealer sa ubos. “Tagaan na siya og usa ka kilo, iyahang buk-on depende sa type of order sa lainlain nga disposer. Mao tong naa siya’y tag 25 grams ug naa sad siya’y tag 5 grams para og naay mo order, motawag sa iyaha or sa iyahang amo sa Kalunasan (city jail). Mo ready na iya na lang na ihatag,” butyag ni Caseda. DRUG DENLima ka mga tawo nangadakpan sa mga operatiba sa Philippine Drug Enforcement Agency 7 (PDEA 7) uban sa Sawang Calero Police Station atol sa pagronda sa usa ka drug den nga nahimutang sa Quijano Compound, Brgy. Calamba, Dakbayan sa Sugbo alas 3:29 sa Miyerkules sa hapon, Hulyo 3, 2024. Target sa anti-illegal drug operation mao ang giingong drug den maintainer nga giila nga si Cleret Casida, 49, nagpuyo ra usab sa lugar. Lakip sa nadakpan ang upat ka mga lalaki nga naabtan sa sulod sa suyopanan nga sila si Kyeth Casido, 19, usa ka dishwasher sa usa ka kan-anan; Marjo Cahinde, 24; Siaboc Casimina, 47; ug Dean Junrex Casimsiman, 22. Nasakmit gikan sa mga suspek ang lima ka mga pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 12 gramos nga dunay balor nga P81,600, buy-bust money ug nagkalainlaing drug paraphernalia. Matod ni Ason Casio, information officer sa PDEA 7, duha ka buwan nila nga gipaubos sa case buildup si Casida human nadawat ang impormasyon gikan sa kasaligang tinubdan. Giingong makabaligya si Casida og 20 gramos matag semana gikan sa iyang supplier sa gidiling drugas. Si Casida nadakpan na niadtong 2016 sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas apan nakagawas human ni plea bargain sa iyang kaso nga giatubang. Kalapasan sa Section 5 ug 11, Article II sa RA 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang ipasaka batok sa mga suspek. /",‘Supplier sa durugista piniriso’ sa Cebu City Jail,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/supplier-sa-durugista-piniriso-sa-cebu-city-jail
398,Kenneth King E. Gonzales,"Jul 03, 2024","Dili na unya makalikay sa pagbayad ang mga motorista o drayber nga maisyuhan og citation tickets gikan sa traffic enforcers sa mga lokal nga kagamhanan. Kini subay sa pagpatuman sa Department of Transportation (DOTr) sa single ticketing system (STS) diin ang lokal nga giisyo nga citation ticket isumiter na ngadto sa data system sa Land Transportation Office (LTO). Kini ang gibutyag ni Jonathan “Nancy” Abel, pangulo sa City of Talisay Traffic Operations and Development Authority (CT-Toda) nga nahinabi sa online news and commentary program sa SunStar Cebu Facebook page nga ‘Beyond The Headlines’ sa Miyerkules, Hulyo 3, 2024. Matod ni Abel, ang STS adunay epekto sa renewal sa lisensya ug pagparehistro sa sakyanan. Ang mga motorista nga dunay outstanding citations gikan sa bisan asang local government unit (LGU) makita na sa tanang sanga sa LTO sa tibuok nasod. “Bisan magpa-renew og lisensiya, makita na ang violations, dili ang gisiyo sa LTO, lakip na gikan sa traffic enforcers sa LGUs,” matod ni Abel. Busa mapugos nga husayon o bayran una ang multa sa lokal nga traffic office sa dili pa mag-renew sa ilang driver’s license o vehicle registration. Kinahanglang magkuha ang magprehistro og certificate o note gikan sa nag-isyu nga LGU isip pruweba sa settlement sa LTO. Siya niingon nga ang STS nagtumong sa pagpakunhod sa kurapsyon tali sa mga drayber ug enforcer, pagpalambo sa pagsunod sa mga lagda sa trapiko, ug paghapsay sa mga multa ug silot sa tibuok LGUs. Matod ni Abel, lima ka mga LGU sa Sugbo ang apil sa STS pilot-testing nga mao ang Dakbayan sa Sugbo, Mandaue, Lapu-Lapu ug Talisay, ug lungsod sa Cordova. Ang ubang mga lugar gawas sa Sugbo mosulay usab sa STS pilot testing. Dugang ni Abel, molagda una og memorandum of agreement (MOA) ang mga LGU tali sa Department of Transportation (DOTr) sa dili pa magsugod ang pilot test. Si Abel nagkanayon nga wa pa mosayod sa tino nga petsa sa paglagda sa MOA aron pagsugod sa pilot test sa STS apan segurado siya nga mapatuman na kini sa dili madugay. DEMERITLaing feature sa STS mao ang demerit point system, matod ni Abel. Ang mga citation sa trapiko makaapektar sa demerit points sa mga motorista, nga posibleng mosangpot sa mas mugbo nga renewal validity alang sa mga lisensya ug mga rehistro. Ang pagtigom og demerit points mahimo’ng moresulta sa lima ka tuig nga renewal validity imbes sa naandan nga 10 ka tuig. Dugang nga mga paglapas mahimo’ng makunhuran ang balido ngadto sa tulo ka tuig. Ang STS unang gipaila sa Metro Manila niadtong 2023. Gitambagan usab ni Abel ang mga Talisaynon nga husayon ​​ang bisan unsang traffic citation ticket nga giisyo aron malikayan ang posibleng isyo sa higayon nga mabutang na ang single ticketing system ug pagpasaka og kaso sa korte kon magmagahi. /",Citations ipatik na sa LTO,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/citations-ipatik-na-sa-lto
399,Arnold Y. Bustamante,"Jul 03, 2024","Sakop sa drug group nga naglihok sa Barangay Ermita, Dakbayan sa Sugbo ug sa mga silingang barangay nadakpan sa buy-bust sa mga sakop sa Carbon Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO), alas 4:20 sa kaadlawon, Miyerkules, Huyo 3, 2024 sa Dalan El Filibusterismo sa naasoy nga barangay. Ang suspek giila nga si Remigio Castaneda Castillo, alyas Tata, 41, taga Sitio Lagang, Brgy. Ocaña, Dakbayan sa Carcar. Nakuha sa mga operatiba sa Station Drug Enforcement Unit sa Carbon Police station ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang og 55 gramos nga dunay standard drug price nga P374,000. Matod ni Police Major Jesse Bation, hepe sa Carbon Police Station, nga dako nga drug personality ang ilang nadakpan. Sakop kini sa Rexcer Bool drug group nga naglihok sa Dakbayan sa Sugbo diin dunay daghang mga gaway. Si Rexcer Bool giingong nabilanggo na sa New Bilibid Prison (NBP) sa Muntinlupa City human nasentensyahan sa iyang kaso nga giatubang nga mao usab ang iyang tinubdan sa ilegal nga drugas. Dugay na nga nalambigit sa ilegal nga drugas si Castillo diin siya usab ang tighagbong sa supply sa ilegal nga drugas sa iyang mga downline. “Timing lang nga mao nalang gyud nay nahabilin sa iyahang duwa,” matod ni Bation. Nigawas ang iyang ngalan sa mga nangadakpan sa ilang anti-illegal drug operations nga tungod ani ila dayon nga gipaubos sa surveillance. Kasong kalapasan sa Section 5 ug 11, Article II sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ipasaka batok sa suspek.",Sakop sa drug group nasikop,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/sakop-sa-drug-group-nasikop
400,Arnold Y. Bustamante,"Jul 03, 2024","Usa ka 23 anyos nga lalaki gidakop sa Talamban Police Station human nisuway sa pagsunog sa ilang balay sa Sitio Center, Barangay Bacayan, Dakbayan sa Sugbo alas 7:30 sa gabii sa Martes, Hulyo 2, 2024. Ang suspek nga gipusasan sa mga polis giila sa alyas nga Dean Junrex, 22, ulitawo, maintenance sa usa ka construction supply company, nagpuyo ra usab sa maong lugar. Matod ni Police Major Ikong Castillon, hepe sa Talamban Police Station, nga nangayo og police assistance ang mga silingan sa suspek tungod sa kahubog niini ug nagmaoy usab. Giduslitan sa suspek ang kurtina sa ilang balay hinungdan nga misilaob apan dali nga natabang pagpawong sa mga silingan. Dali usab nga niresponde ang mga bombero apan napawong na ang kayo sa ilang pag abot. “Nakainom man gud ni siya mao ning medyo nagmaoy. Iya gyud nga nasigaan nya napawong ra sa mga residente, “ matod ni Castillon. Giangkon sa suspek nga nakainom siya ug giyawyawan usab siya sa usa sa mga miyembro sa iyang pamilya. Apan wala siya niangkon nga iyang sunogon ang ilang balay sanglit igo ra niya giduslitan sa posporo ang kurtina. Iya lang matod pa kadto nga gihimo tungod sa iyang kalagot sa iyang pamilya, ilabi na sa iyang inahan. Matod niya siya ang gisaligan sa ilang pamilya ilabi na sa pagpangita og kwarta alang sa ilang konsumo sa balay. Wala na sila tagda sa ilang amahan ug siya ang nanginabuhi alang sa iyang pamilya nga maoy nakaingon nga napungot siya. “Katong hitaboa dili gyud to tinuyoan. Nada ra gyud ko sa kalagot. Parti anang sunog-sunog wala gyud na kay naa man ang igsuon sa akong inahan, iyaha man ko gigakos,” matod ni Dean Junrex. Nidugang siya nga nagmahay usab siya sa iyang gihimo kay nahubog siya niadtong mga tungora. Pag-abot sa mga polis sa lugar ug sa dihang dakpon na unta, giingong nilugnot ni kay dili magpadakop hinungdan nga gilayog siya ug gidala sa police station sa Talamban. Mag-atubang og daghang mga kaso ang suspek, sama sa disobedience to person in authority, alarm and scandal ug arson.","Misuway sa pagsunog sa ilang balay, gidakop",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/misuway-sa-pagsunog-sa-ilang-balay-gidakop
404,John Paul Ryan Seblos,"Jul 02, 2024","Sobra nga kuwarta gikan sa pagpatuman sa unang package sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) gigamit sa pagpundo sa pedestrianization project sa downtown Cebu City. Kini ang gibutyag ni City Councilor Marilyn Auguis sa pakighinabi sa online news and commentary program sa SunStar Cebu nga “Beyond the Headlines” niadtong Lunes, Hulyo 1, 2024,Gitataw ni Auguis nga gikan sa loan ang maong kuwarta kansang katuyoan wa maglakip sa pedestrianization project. Giawhag niya ang publiko sa pagpasaka og kaso atubangan sa Omdudsman, apan wala niya gitumbok kon unsa kini nga kaso. Sumala sa atg. com, ang pedestrianization nagtumong sa proseso sa pagtangtang o paglimit sa trapiko sa mga sakyanan aron unahon ang pag-access sa mga pedestrian sa mga pampublikong lugar. Si Auguis niingon nga ang pedestrianization project molusot sa mga bahin sa Abcede Blvd. , nga gikan sa Plaza Independencia sa sidlakan ngadto sa Capitol building sa kasadpan. “V. Rama is only up to Taboan, not reaching the sea. Gorordo Ave. is only up to General Maxilom. That’s (Abcede Blvd. ) the only road nga naka-east to west nya pagkahuman imong gub-on just because sobra ang kwarta sa CBRT,” matod pa ni Auguis. “What kind of mindset do they have that just because there is money they’ll use it all up? That is why some people start to question, ‘Why are they pushing?’ Why is it necessary to spend?’” matod niya. Ang lokal nga magbabalaod niingon nga ang pedestrianization project wala magtan-aw sa klima sa nasod, nga mahimong init ug alimuot kaayo panahon sa ting-init ug basa sa panahon sa ting-ulan. Dili sama sa ubang mga nasod sa gawas diin ang mga residente nagpahimulos sa patas nga panahon pinaagi sa paglakaw sa halapad nga mga dalan nga pedestrianized, ingon niya. “Gamay na ang atong mga karsada ug uban sa pedestrianization mas gamay pa ni,” matod niya. Matod usab ni Auguis nga substandard ang mga karsada sa dakbayan sa Sugbo ug wala makaabot sa minimum standards sa gikasabotan nga gilapdon sa karsada. “Ang standard width kay 3. 25 meters kada lane, pero dinhi kay 2. 75 meters,” matod niya. Sa laing bahin, ang konsehal sa dakbayan nipahinumdom sa mga opisyal sa gobyerno nga sa dili pa mohimo og programa, kinahanglan nga konsiderahon nila ang ubang stakeholders. Siya niingon nga kinahanglang hatagan og alternatibong mga dalan diin makaagi ang mga sakyanan sa dili pa moagi sa usa ka lugar. Siya niingon nga ang pagbag-o sa mga rota, ilabina sa mga public utility vehicle, nagkinahanglan og daghang proseso, lakip na ang pagsumite sa proposal ngadto sa City Council. Kinahanglang mopasar og ordinansa ang Konseho ug kinahanglang ipahigayon ang public hearing. “Taas pa kaayo nag proseso usa ta makaimplementar ,” matod ni Auguis. Hinuon iyang giangkon nga aduna nay plano ang City Planning and Development Office nga wala pa isumite sa konseho. Nahinumdom si Auguis sa nahitabong lamppost sa downtown area. Gibutang kini nga wala ang kinahanglan nga mga permiso, nga miresulta sa pagtangtang niini sa mando ni Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan. “Ug ang CBRT management gani nagpadala og request for permission to council ug mao to nagpatawag mi og executive session para hisgotan para ila ipresentar ang ilang plano ug natingala mi nga nangayo pa silag permiso, pero gi-install na nila ang mga posts unya naa sila nagpahigayon usab og pipila ka pagpangubkob. Ug sa kagamay sa karsada, nahimo pa gani nga gamay,” matod niya.",Paggamit sa pundo sa CBRT sa pedestrianization gikwestyon,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/paggamit-sa-pundo-sa-cbrt-sa-pedestrianization-gikwestyon
405,Dario V. Gil,"Jul 01, 2024","Usa ka hamtong nga lalaki, nga mas naila nga si ‘Blue Man’, nakaplagan nga na-trap sa drainage canal sa Dalan S. Cabahug, Sityo Sudlon, Brgy. Maguikay, Dakbayan sa Mandaue, pasado alas 9 sa buntag sa Dominggo, Hunyo 30, 2024. Nasayran kini sa Superbalita Cebu sa pakighinabi kang Pelising Catada, pangulo sa Maguikay Emergency Rescue Team pinaagi sa phone interview. Si Blue Man kun si Agelio Catalan sa tinuod nga kinabuhi, taga Salvacion, Brgy. Maguikay, nagpangidaron og 40, nag-viral kanhi sa social media tungod sa iyang pagpintal og blue sa tibuok lawas. Gitawag sab siya og ‘Statue Man’ tungod sa iyang pagbarog nga sama sa estatuwa sa karsada. Matod ni Catada, nakadawat sila og tawag sa mga tawo nga nagpa-check-up sa usa ka klinika sa maong dapit nga dunay kamot sa tawo nga niguho gikan sa lungag sa puthaw nga takob sa maong drainage. Ang Magukay ERT niresponde sa alarma ug ilang giukab ang takob sa drainage uban sa pag-abag sa Mandaue City Disaster Risk Reduction and Management Office (MCDRRMO) ug Bureau of Fire Protection (BFP) sa Mandaue City. Matod pa nga sa pag-abli nila sa semento nga takob sa drainage, didto sa ubos si Blue Man nga nagkurog nga nangayo og tubig tungod sa kauhaw. Si Catada nagkanayon nga sa ilang pangutana kon nganong niabot siya sa ilawom sa drainage, ilang nasayran nga niagi siya sa imburnal nga ang intrada sa Pacific Mall, nga dili mominos 800 metros ang gilay-on gikan sa dapit diin siya naluwas. Matod pa nga sa gabii sa Hunyo 29, 2024 nakit- an siya nga nagbarogbarog sa Pacific Mall apan wa na masayri kon unsang orasa nga nisud sa imburbal. Giudahan sa mga rescuer nga wa sa maayong panghuna-huna si Blue Man human dili na kaayo motubag sa ilang mga pangutana. Siya gihatagan og trabaho sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Mandaue ubos sa pamunoan ni Mayor Brody Abando human masayri ang iyang sitwasyon. Gihatagan usab siya og P30,000 nga hinabang. Ang kita niya sa pagbarog sa downtown mao ang iyang gigasto alang sa pamilya.","‘Blue man’ na-trap sa drainage, naluwas",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/blue-man-na-trap-sa-drainage-naluwas
406,Dario V. Gil,"Jul 01, 2024","Nagtingkagol na sa bilanggoan ang usa ka 62-anyos nga uyoan nga nidunggab sa iyang pag umangkon alas 4 sa hapon sa Dominggo, Hunyo 30, 2024 sa Sityo Balendres, Brgy, Caduawan, Tabogon, amihanang Sugbo .Ang biktima giila nga si alyas Federico, 45, minyo samtang ang suspek giilang si alyas Crispulo, minyo, mag-uuma. Nasayran sa Superbalita Cebu sa kapulisan sa Tabogon Municipal Police Station ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Capt. Clark Capada nga matod pa hubog ang uyoan. Giingon nga iyang gikasab-an ang iyang pag umangkon kay langas kaayo kon maglalis sa asawa niini labina magabii ug mahasol, madisturbo sila kay dikit ra ang ilang balay. Mao kini ang hinungdan nga ang duha nagkalalis. Ang suspek nga dunay dala nga hunting knife nidunggab sa iyang pag-umangkon, kinsa naigo sa abaga ug na landig sa tambalanan. Pipila ka oras ang nakalabay nakagawas ra sa tambalanan kay di grabi ang samad dinunggaban, samtang ang uyoan mi tahan sa kapulisan sa Tabogon.",Pag-umangkon gidunggab sa uyoan nga nangasaba,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pag-umangkon-gidunggab-sa-uyoan-nga-nangasaba
409,Cherry Ann Virador,"Jul 01, 2024","Usa ka drayber sa premium taxi unit nasubay, gisikop ug pamultahon tungod sa iyang pagkuha sa mga ali sa dan aron makaipsot sa trapik pinaagi sa paghimo og ilegal nga u-turn sa dan MC Briones, Dakbayan sa Mandaue niadtong Hunyo 23, 2024. Apan nakuha sa CCTV camera sa karsada ang iyang gibuhat hinungdan nga nasubay kinsa ang malapasong drayber sa taxi, nga nailhan nga si Jesse Catanghal, hinungdan nga siya nasikop. Si Catanghal nangatarungan nga na-pressure siya sa iyang pasaheho nga dunay ‘emerhensiya’ busa nagdali siya ug gipang-irog ang plastic barrier aron makagawas sa kahuot sa trapiko niadtong higayuna. Apan sa Lunes, Hulyo 1, 2024, si Catanghal nangayo og pasaylo sa publiko bahin sa iyang aksiyon base sa CCTV nga napasa-pasa o nag-viral sa social media. Si Gingging Caganap, pangulo sa legal division and assistant department head sa Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team), gikatakda nga mosusi usab sa maong kaso. Si Catapang nakalapas sa reckless driving, illegal u-turn, ug obstructing traffic. Multahan siya sa iyang mga kalapasan, gawas sa uban pang kalapasan sa pagmaneho nga hayan una niyang nahimo nga kalapasan sa trapiko.",Taxi drayber nangayo og pasaylo sa publiko,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/taxi-drayber-nangayo-og-pasaylo-sa-publiko
410,Arnold Y. Bustamante,"Jun 30, 2024","Usa ka babaye nga nag-gate crasher sa usa ka reception sa mass wedding ang gipadakop human mangawat og bag sa usa sa mga bisita sa Sitio Viking, Alaska, Barangay Mambaling, dakbayan sa Sugbo, alas 6:30 sa gabii, Sabado, Hunyo 29, 2024. Gipadakop sa barangay tanod sa Mambaling giila sa alyas nga “Eme”, 63, taga Rafols Extension, Barangay Poblacion, dakbayan sa Toledo. Matod ni Police Patrolman Johnrober Bucoy, imbestigador sa kaso sa Mambaling Police Station, dunay mass wedding sa usa sa mga simbahan sa maong barangay. Samtang sa reception, niabot ang suspek uban sa laing babaye nangita kini’g lamesa nga dunay bakanteng bangko nga kalingkuran. Sa dihang nakakita na kini, mitapad siya sa babaye nga bisita diin naay bag nga gibutang sa laing lingkuranan. Tungod kay na-busy ang tanan sa gihimong programa, gikuha ni alyas 'Liezl' ang bag ug dayong pasa niini sa iyang kaubang babaye nga daling migawas palayo. Apan dunay nakakita sa pagkuha sa bag nga maoy nipahibawo sa tag-iya niini nga si alyas 'Glenda', 56, taga Sitio Wangyu, Mambaling nga gikuha ang iyang bag sa iyang katapad nga babaye. Dinhi na naukay ang mga mitambong sa reception tungod sa insidente ug sa dihang gipangutana kon kinsa ang iyang gipasahan sa bag, dili na kini moangkon. “Naabot ni siya which is wala siyay labot sa invitation nya kining biktima iyahang bag gibutang niya sa iyang lingkuranan, iyang gikuha ang bag nya gipasa niya sa iyang kauban. Naa may nakakita nya gipangutana siya, ""asa na ang bag?"" dili naman motug-an,” matod ni Bucoy. Sulod sa maong bag mao ang mahalon niini nga alahas nga mobalor og P20,000, mga identification card ug kwarta nga moabot sa P10,000. Dugang ni Bucoy nga nadakpan na usab si 'Liezl' niadtong Marso 2024 sa dihang wala mobayad sa ilang gikaon sa usa ka restaurant sa Mambaling. Grupo sila nga nangaon sa usa ka restaurant apan ang modus niini iyang gipagawas og una ang iyang mga kauban ug sa dihang nalipat ang waiter, kalit usab siya nga nigawas nga wa mobayad ilang gikaon. Nakagawas siya kay wala na mopasaka og kaso ang tag-iya sa restaurant sa dihang gibayran niini ang ilang gikaon. Karon, matod ni Bucoy, mopasaka gyud og kasong pagpangawat ang biktima tungod kay daghan ang motestigo niini ngadto sa biktima.",Gatecrasher sa kasal gidakop kay ‘nangawat’,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gatecrasher-sa-kasal-gidakop-kay-nangawat
411,Dario V. Gil,"Jun 30, 2024","Duha ka mga lalaki ang napalga’ng gilabay nga patay na sa managlahing dapit sa lalawigan sa Sugbo sa Dominggo, Hunyo 30, 2024. Usa ang nakaplagan sa daplin sa transcentral highway sa Sityo Goyo, Barangay Prenza, lungsod sa Balamban, Sugbo. Si P/Lt. Col. Marvin Abalayan, hepe sa kapulisan sa Balamban, nangulo sa pagsusi sa dapit uban sa Scene of the Crime Operation (Soco) human nakadawat og alarma sa nakaplagang patay gikan sa concerned citizen, alas 10:50 sa buntag, Dominggo, Hunyo 30, 2024. Gigapos og packaging tape ang duha ka tiil, gibaklid sa paggapos ang mga kamot ug di makita ang nawong kay giputos. Sumala sa kapulisan, nagkadugta na ug baho na ang biktima ug gikuha na kini sa usa ka punerarya. Wa pa kini mailhi ug ang kapulisan nanawagan sa publiko sa pagsusi kon walay missing nga sakop sa ilang pamilya. Samtang, alas 2:50 sa hapon sa samang adlaw, ang kapulisan sa siyudad sa Talisay gipangulohan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Karyo Paguyod uban sa Soco, ang niresponde usab sa usa ka patay nga lawas sa tawo nga gituohang gi-salvage ug gilabay sa daplin sa karsada sa Sityo Campo 5, Barangay Manipis, Talisay nga nagkadugta na. Nakapangutana ang kapulisan samtang ilang gisubay kon dili ba konektado ang krimen sa pag-salvage sa duha ka mga tawo. Nagpadayon sa pagkakaron ang ilang imbestigasyon.",2 gi-salvage nanimaho na,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/2-gi-salvage-nanimaho-na
414,Arkeen Larisma,"Jun 30, 2024","Subling nanawagan si Cebu Archbishop Range S. Catilo sa mga sumosunod sa Archdiocese sa Sugbo nga supakon ang pagpasar sa Divorce Bill. Sa usa ka sulat nga gipagawas niadtong Sabado, Hunyo 29, 2024, si Catilo niingon nga samtang ang Simbahan nag-ila sa kamatuoran nga dunay dili na matakdo nga kasungian sa kaminyuon, apan ang simbahan nagpabilin nga lig-on nga ang “divorce is not the solution. ”“I appeal to all the faithful of the Archdiocese of Cebu to join hands in our effort to make it known that we do not accept divorce due to the damage it will inflict, not only on us Catholics but on our values as a nation,” matod ni Catilo. Sumala niya, ang legal separation ug declaration of nullity of marriages makatubag sa kahimtang sa pagkabungkag sa kaminyuon. “Do not be deceived by the notion that it will only affect those who seek it. Be aware that divorce will redefine marriage by eliminating its permanent character,” dason ni Catilo. Dugang niya nga ang mga bata nga ang mga ginikanan nagkabuwag, maoy labing nag-antos. “Divorce undermines the sanctity of marriage and leads to the breakdown of marriages and families,” duhgang ni Catilo. Ang Simbahan adunay lainlaing mga inisyatiba nga nagdasig sa maayong relasyon sa kaminyuon ug makatabang sa mga magtiayon nga malikayan ang toxic relationship, nga gidumala sa Commission on Family and Life. Giawhag usab sa arsobispo ang mga pari nga magmasinugtanon sa pag-andam sa mga magtiayon nga molig-on ang ilang relasyon gawas sa pag-officiate lang sa seremonyas sa kasal.",Catilo nanawagan sa pagsupak sa Divorce Bill,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/palma-nanawagan-sa-pagsupak-sa-divorce-bill
416,Arnold Y. Bustamante,"Jun 29, 2024","Patay na nga nakuha sa mga sakop sa Antequera Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office (AMDRRMO), Bureau of Fire Protection (BFP) ug Philippine Coast Guard (PCG) ang usa ka 28 anyos nga lalaki nga nisuway sa pag rescue sa iyang 15 anyos nga manghod nga babaye nga na-trap sa langob sa Tubang Spring, Brgy. Danicop, Lungsod sa Antequera, Bohol sa Biyernes sa gabii Hunyo 28, 2024. Ang igsuon, uban sa duha ka barkada, nangaligo. Matod ni Hernando Catindig, sakop sa MDRRMO sa lungsod, nga nangaligo sa Tubang Spring ang mga batan-on, usa niini igsuon sa biktima, ug duha ka mga higala nga lalaki, 16 ug 18 anyos, alas 5:30 sa hapon. Ang maong lugar dayuhonon sa mga bisita gikan sa lainlaing lugar sa Bohol tungod sa katin-aw sa tubig. Samtang nangaligo ang tulo, sila nakahukom nga moadto sa langob nga maoy tinubdan sa spring, apan kinahanglan nga mosawom una sila sa tubig agi sa gamay nga bangag una makaabot sa unahan nga hawan na. Kahibawo manglangoy ang tulo ug naabot sila sa tinubdan sa tubig apan ang problema dili na makabalik ang dalagita kay nahadlok. Gibana-bana ni Catindig nga naa sa 2 metros ang gilay-on gikan sa gawas sa langob. Tungod kay nahadlok na ang 15 dalagita, siya giunongan sa duha ug nagpaabot nga ma-rescue. GILUWASPasado alas 6 sa gabii niabot ang mga personnel sa MDRRMO sa Antequera ug ilang gisusi ang tulo. Ilang giiwagan sa flashlight ang agianan ug kalit nga nanggawas ang duha ka mga lalaking kauban sa dalagita. Ang dalagita nahabilin sa sulod kay nahadlok na nga mosawom pagbalik. “Nakita siguro sa kadtong duha ka victim nga naay suga didto nga among giiwag-iwag didto sa ilawom, so nanglangoy, gibijaan ang baji. So, naka survive ang duha,” saysay ni Catindig. Tungod kay wala silay kagamitan sa pag rescue, sila nagpatabang sa taga BFP sa lungsod, lakip na sa PCG. Human masusi kon tinuod ang impormasyon, gipatawag na sa PCG ang ilang expert divers nga naa sa Dakbayan sa Tagbilaran. Gi cordon kini sa mga otoridad aron way maligo ug huwaton lang una ang mga expert diver nga maoy mosawom ug maluwas ang dalagita. Apan ang igsuon nga lalaki sa 15 anyos nabalaka na nga dugay kaayo niabot ang divers gikan sa Tagbilaran, niinsister nga iyang sawmon aron mokuha sa iyang manghod. Gitugotan usab kini, matod pa, sa taga PCG ubos sa kondisyon nga kon dili madala birahon ang pisi nga gihigot aron bunluton siya pagbalik. Natingala na lang sila nga naabtan og 12 minutos wala molihok ang pisi, busa sila nagtuong nakalahos kini. Ilang gibira ang pisi ug nadala ang 28 anyos nga wala na maglihok. Dali nila ni nga gitabang ug gidala sa labing duol nga tambalanan apan namatay gyud. Pag-abot sa mga expert diver ilang gisawom dayon ang tubig apan tungod sa kahuot sa agianan sila ningbalik ug ilang gipadak-an ang lunggag hangtod nga luag na ug mahimo na sila makalusot dala ang ilang oxygen tank. Buhi ang dalagita apan ang usa sa problema nga ilang gisagubang nidumili ni sa pagsunod nila tungod sa kahadlok nga malumos. “Sa last attempt namo nga wan-a hapit na mahurot ang lima ka oxygen, mabaw ra gyud unta pero tungod sa balik ug balik nga pag convince sa babaye nga mouban unta, pero mobalik. So, mao tong nahitabo pero right after medyo natagaan na og kusog kay gipakaon og chocolate, siguro nadungog to niya among gipakuan sa megaphone ang tingog sa iyahang inahan, basin nadungog, so niuban. That was past 1 o’clock na in the morning (Sabado),” dugang ni Catindig. Gipaubos nila sa stress debriefing ang biktima tungod kay sa ilang nakita tumang kahadlok ang gibati niini tungod sa iyang nasinati samtang nisulod sila sa langob.","Maguwang miluwas sa manghod, namatay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/maguwang-miluwas-sa-manghod-namatay
417,Dario V. Gil,"Jun 29, 2024","Tindahan og cellphone sulod sa mall sa Barangay Poblacion, Dakbayan sa Carcar, Sugbo, nawad-an og P85,000 nga kuwarta sa mga tulisan. Nadiskubrehan sa mga sales staff ang pagpangawat mga alas 7:45 sa buntag sa Sabado, Hunyo 29, 2024, dihang ablihan na unta nila ang tindahan. Hinuon walay cellular phone nga nakuha sa mga tulisan. Gisuwayan usab sa mga tulisan ang pag-abli sa vault sa laing nag-abang sa mall, usa ka pawnshop, gamit ang usa ka bara,diin gibutang ang mga alahas apan wala sila molampos ug niungot ang bara sa pultahan sa vault. Nasuta nga nakasulod ang mga tulisan sa mall pinaagi sa pagguba sa sementadong bungbong sa likod nga bahin sa establisemento. Tungod sa insidente, napugos usab ang tagdumala sa Gaisano Grand Mall sa pagpasira sa makadiyot alang sa usa ka imbentaryo. Nibalik sila sa operasyon pagka udto. Ang kapulisan sa Dakbayan sa Carcar, ubos sa pagdumala ni Lieutenant Colonel Mikhael O’Densing Amit, station commander, kasamtangang nagsusi sa CCTV footage sa maong establisemento aron mailhan ang mga kawatan. Ang mall di maoy una nga gilungkab ning buwana pinaagi sa pagbangag sa bungbung nga kongkreto. Usa ka mall sa Dakbayan sa Danao gisulod usab sa mga tulisan pinaagi sa pagbangag sa kongkreto nga bungbong.",Mall gibangagan; tenant nakawatan og P85K cash,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mall-gibangagan-tenant-nakawatan-og-p85k-cash
418,Arkeen Larisma,"Jun 29, 2024","Ang mga job order (JOs) personnel sa Dakbayan sa Sugbo angay nang makadawat og premium pay human giaprobahan sa Cebu City Council ang ordinansa sa Siyudad nga naghatag niini alang sa mga JO sa Cebu City Hall. Niadtong Miyerkules, Hunyo 26, 2024 atol sa regular session, giaprubahan sa Cebu City Council ang “service premium” nga naghatag sa JOs og bonuses matag Mayo ug Nobiyembre sa tuig, sumala sa taho sa Cebu City News and Information. Si Konsehal Aldana II Abastillas sa dakbayan sa Sugbo maoy nangamahan sa maong ordinansa, kinsa anaa sa official leave dihang kini gipalabang sa Konseho. Sa ordinansa, ang mga JO nga nagserbisyo sulod sa labing menos tulo ka bulan ug nakaangkon og “satisfactory” rating adunay katungod nga makadawat og P5,000 nga bonus. Hinuon, ang mga JO nga nagserbisyo nga wala pay tulo ka buwan makadawat og P3,500; kadtong nakaserbisyo nga wala pay duha ka buwan makadawat og P1,500; ug kadtong nagtrabaho nga wala pay usa ka buwan makadawat ra og P500. Sa text message sa Sabado, si Cebu City Councilor Achilles Nicoy Balagulan, chairman sa committee on budget and finance, nikompirmar nga katungod gihapon sa mga JO nga makadawat sa ilang mga bonus alang sa buwan sa Mayo bisan pa man nga naaprobahan na ang ordinansa sa Hunyo. Si Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan maoy personal nga mihangyo nga paspasan ang pag-aprobar sa ordinansa pinaagi sa sulat nga pinetsahan og Mayo 13, 2024.“By providing gratuity pay, motivation and morale can be boosted, leading to an increased focus on delivering high-quality services promptly,” siya nagkanayon. “The grant of premium pay to our hardworking job order personnel was long overdue and is about time to show them that we walk our talk in striving to do things fast, efficiently, and effective,” dugang niya sa iyang suwat sa Hunyo 14, 2024 ngadto kang Acting Vice Mayor Jesomar Alcaide. Gihimug-atan ni Abalayan atol sa iyang administrasyon sa City Hall, iyang gitumong ang tukma nga serbisyo publiko, dili lang ang pag-alagad sa mga moanha sa City Hall. Atol sa regular session niadtong Hunyo 26, giduso ni Konsehal Nancy Auguis, Adrian Jorge Abaya, ug Renato Osmeña, Jr. ang pag-aprobar sa ordinansa alang kang Abastillas.",Ordinansa sa ‘premium pay’ giprubahan sa City Council,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/ordinansa-sa-premium-pay-giprubahan-sa-city-council
421,John Paul Ryan Seblos,"Jun 27, 2024","Magsugod karong Hulyo 17, 2024 ang unom ka buwan nga partial road closure sa Cebu South Road Properties (SRP) tunnel aron mahatagan og dalan alang sa pag-ayo tungod sa electrical ug structural issues. Ang problema sa electrical wiring, daghang wa nagsiga nga suga, ug mga liki sa semento ang nakita atol sa ocular inspection sa Department of Public Works and Highways (DPWH) ug sa kontraktor nga ZLREJ Trading and Construction niadtong Hunyo 13, 2024. Si Kent Egie Tonton, legal officer sa Cebu City Transportation Office (CCTO), sa pakighinabi sa online news program sa SunStar Cebu nga “Beyond the Headlines,” niingon nga ang partial road closure, nga makita nga molungtad og unom ngadto sa pito ka buwan, magsugod human sa pag-host sa dakbayan sa Palarong Pambansa. Ang partial road closure nagpasabot nga ang mga outer lane sa northbound ug southbound nga mga dalan sirad-an alang sa kontraktor sa pagbutang sa mga scaffoldings, samtang ang sulod nga mga lane biyaan nga bukas alang sa mga motorista nga maagian kanunay. Matod ni Tonton nga sila si Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ug Konsehal Adrian Jorge Abaya, chairman sa komitiba sa transportasyon, wa nay laing mahimo gawas sa pagpatuman sa pagsira sa karsada alang sa kaluwasan sa publiko. Matod usab niya nga giingnan siya sa kontraktor nga kabahin sa ilang sakop mao ang pagpintura og puti sa mga eskina aron mapalambo ang kahayag sa kahayag ug mas hayag pa ang tunnel. Dugang niya nga human sa inspeksyon, gimandoan ni Abalayan ang kontraktor nga humanon ang pagpaayo sa suga sa dili pa ang Palarong Pambansa. Matod niya nga dayag nga 30 ngadto sa 40 porsiyento na lang sa mga suga ang nagpabiling nag-andar. Gimando usab ni Abalayan ang usa ka moratorium nga magsuspende sa tanang construction work diin gihimo ang billeting ug sports events alang sa Palaro.",SRP tunnel sirad-an para ayuhon sud sa 6 ka buwan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/srp-tunnel-sirad-an-para-ayuhon-sud-sa-6-ka-buwan
423,Dario V. Gil,"Jun 27, 2024","Nalandig sa tambalanan ang usa ka construction worker dihang gipusil sa iyang bukobuko, alas 2 sa kaadlawon, Miyerkules, Hunyo 26, 2024, sa Sityo Acacia, Barangay Bangkal, siyudad sa Lapu-Lapu. Ang biktima giila nga si Valentina Cebrero, 22, ulitawo ug lumad nga taga siyudad sa Bogo samtang wala ang responsable sa pagpamusil. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Lapu-Lapu Police Station 5 ubos sa kamandoan ni P/Maj. Ranil Dugan nasuta nga ang biktima dunay mga kauban nga nag-inom sa maong dapit apan niuna kini og uli ug gisundan sa wala mailhing lalaki ang nisunod kaniya. Ang kapulisan nagpadayon sa imbestigasyon sa maong kaso.","22 anyos ulitawo gipusil, samdan",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/22-anyos-ulitawo-gipusil-samdan
424,John Paul Ryan Seblos,"Jun 27, 2024","Pormal nang gi-turn over sa kontraktor ang Cebu City Sports Complex (CCSC) ngadto sa kagamhanan sa dakbayan sa Sugbo sa Huwebes sa hapon, Hunyo 27, 2024. Ang sermonyas sa pagsubo gisugdan sa usa ka misa nga gipanguloha ni Fr. Dencio A. Figuracion, SDB, Recor sa Don Bosco Technical College - Cebu. Si Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan maoy nangulo sa mga lokal nga opisyal nga pormal nga nidawat gikan sa SBD Builders sa pasilidad nga nag-unang venue sa 2024 Palarong Pambansa sa sunod buwan. . Samtang, ang CCSC moabii sa pagbalik alang sa paggamit sa publiko karong Hulyo 18, 2024. Apan si Cebu City Sports Commission chairman Dean Canon niingon nga ang CCSC dili abli sa kinatibuk-ang publiko hangtod nga mahuman ang Palaro sa Hulyo 16, diin gikatakda ang closing ceremony sa alas 6 sa gabii. Dugang pa, sa miaging SunStar report, ang Canon niingon nga ang mga mogamit kinahanglan nga mangandam alang sa usa ka posible nga gamay nga pagtaas sa bayad sa pagsulod. Apan gikan sa file nga nakuha sa SunStar Cebu, lainlaing mga bayranan sa paggamit sa CCSC, ug ang mga presyo sa mga pasilidad managlahi. TRACK OVALBuntag - P15. 00 - (student/PWD/senior citizen) ug P20. 00 (regular)Hapon - 1:00 pm to 9:00 pm- P20. 00 (student/PWD/senior citizen) P25. 00 (regular)SWIMMING POOLBuntag - 6:00 am to 1:00 pm), P30. 00/hr student/PWD / senior citizen) ug P50. 00/hr (regular)Hapon - 1:00 pm to 8:00 pm, P40. 00/hr (student/PWD/senior citizen) ug P60. 00/hr (regular)PARKING FEE(5:00 am to 9:00 pm only; Mondays to Sundays)Motorcycle:P20. 00 for the first 3 hours, succeeding hour P10. 00Cars & Other types of vehicles:P30. 00 for the first 3 hours, succeeding hour P10. 00Para sa dugang nga mga detalye, kontaka ang CCSC admin direkta sa 254-8567. Malaumon usab si Canon nga daghang mga tawo ang maghinamhinam nga mogamit sa CCSC kung kini ablihan sa publiko. “Given the new facilities and the more than year-long wait for the CCSC reopening, it is guaranteed that a huge turnout of Cebuanos will flock to the sports center,” matod ni Canon. “There are also sports-related events in football and athletics where organizations and companies rent out the facility,” dugang ni Canon.",CCSC gi-turn over ; bag-ong rates gipahibalo,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/ccsc-gi-turn-over-bag-ong-rates-gipahibalo
425,Arvie N. Veloso,"Jun 26, 2024","Tungod sa giingong paghatag og ‘extra service’ sa mga kustomer nga lalaki, 26 ka mga babaye nga guest relation officers (GROs), ang naluwas sa mga ahente sa National Bureau of Investigation - Cebu District Office (NBI-Cebdo) nunot sa pagpangronda sa tulo ka mga establisemento sa dakbayan sa Mandaue. Ang operasyon nahitabo niadtong Hunyo 21, 2024, diin nga gitarget sa NBI 7 ang JTV Bar, Mjozi Massage and Spa, ug Art Spa. Ang NBI-Cebdo niingon nga ang JTV Bar, nahimutang sa dan A. S. Fortuna sa Barangay Banilad, gironda human nitumaw ang mga taho gikan sa mga nagpakabana nga mga lungsuranon bahin sa mga empleyado niini nga nagprostitusyon. Giluwas sa mga ahente ang 20 ka babaye gikan sa bar. Usa ka babaye nga nagsilbi nga “mamasang” (manager), nasikop atol sa operasyon. Ang pagpangronda gihimo human gikompirmar sa duha ka secret agents sa NBI nga nagpakaaron-ingnong kustomer ug nakompirmar ang illegal nga kalihokan. Ang mga kustomer sa bar gikataho nga gitanyagan og unlimited nga mga ilimnon sa bayad nga P600 ug dayon gipailaila sa “customer care assistants” (CCAs) sa manedyer sa bar. Usa ka CCA nisugyot sa NBI secret agent nga makahimo siya sa ‘intimate interactions’ o ilang gitawag nga “dohan,” usa ka Japanese word alang sa “accompany” o “going together,” alang sa dugang bayad. Nasikop usab ang usa ka supervisor sa maong bar. Sa Mjozi Massage and Spa, gi-rescue sa mga ahente sa NBI-Cebdo ang tulo ka therapists ug gidakop ang tag-iya. Ang maong establisemento gikatahong nagtanyag og lingam, usa ka matang sa masahe nga naglambigit sa pagpukaw sa male sex organ o lingam massage sa kantidad nga P900. Giingong gitugotan usab sa mga therapist nga matandog ang ilang pribadong parte sa lawas nga may bayad. Ang NBI-Cebdo nipahigayon og entrapment operation sa Art Spa sa dalan A. S. Fortuna, nga miresulta sa pagkasikop sa front desk attendant sa spa ug pagluwas sa tulo ka therapists. Nakuha gikan sa empleyado ang marked money nga gigamit sa mga undercover agent. Gidala sa Department of Social Welfare and Development ang mga naluwas. Kasong kalapasan sa Republic Act 10364 o Expanded Anti-Trafficking in Persons Act of 2012 ang gipasaka batok sa mga suspek.","3 ka spa, bar dunay ‘extra service’ gi-raid",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/3-ka-spa-bar-dunay-extra-service-gi-raid
426,Arnold Y. Bustamante,"Jun 26, 2024","Usa ka inahan nga mabdos ang wala na makahuwat nga madala sa tambalanan ug nanganak sa daplin sa dalan sa Sitio Brahmans, Barangay Mambaling, dakbayan sa Sugbo, alas 6:13 sa buntag, Miyerkules, Hunyo 26, 2024. Nabantayan ni sa usa ka fire volunteer sa Mambaling nga si Jomari Cebritas nga kaanakon na ang ginang nga maoy hinungdan nga iya ning gipahigda sa lamisa sa kilid sa dalan ug gitabangan nga mogawas ang himsog nga batang babaye. Human mahimugso ang bata, gidala kini sa tambalanan. Ang ngalan sa nanganak mao si Cedeno Celeste 37 anyos nga taga Mambaling nga padung na unta nga mosakay og taxi kay moadto sa paanakan kay nagbati. Matod ni Cebritas, nabantayan niya nga migawas na ang bata nga maoy hinungdan nga iya nalang kini nga gitabangan nga makaanak. Sa interview sa dyHP RMN Cebu, giangkon ni Cebritas nga nakasaksi na siya unsaon pagtabang sa mga manganak kay ang iyang igsuong babaye naa sa health center nagtrabaho diin dunay mga panahon nga manabang kini sa pag- paanak. “Ang akong igsuon magpaanakay man sad sa health center. So, nakat-on na lang sad ko kay sige kog tan-aw. . "" matod ni Cebritas. Human nga nakagawas ang bata, sigon ni Cebritas nga iyang gipikpik ang sampot ani aron mohilak ang bata. Ang amahan sa bata nga si Gilmore Celestial, 29, mibutyag nga alas 5 sa kaadlawon sa Miyerkules nagsakit ang tiyan sa iyang live in partner. Iyang giangkon nga ikapito na nila nga anak ang bag-ong gihimugso, upat niini mga lalaki samtang tulo ang babaye. Nanawag na lang sila og ambulansya aron madala sa tambalanan apan giputlan una kini og pusod.",Inahan nakaanak sa daplin sa dalan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/inahan-nakaanak-sa-daplin-sa-dalan
427,Arnold Y. Bustamante,"Jun 26, 2024","Giila sa kapulisan nga tulo ka mga notadong kawatan nga gikan sa siyudad sa Bacolod, Negros Occidental ang nadakpan sa Mambaling Police Station human maaktuhi nga nangawat sa usa ka grocery store nga nahimutang sa dan L. Gabuya eskina sa dan Col. Cabreros, Barangay Basak San Nicolas, dakbayan sa Sugbo, ala 1:00 sa hapon, Miyerkules, Hunyo 26, 2024. Ang mga suspetsado giila nga sila si Herminigilda Celindro Florentino, 28; Leia Khin Celis, 33; ug Hilda Celiz Celoso, 53, pulos mga residente sa Silay City, Negros Occidental. Gidala sila sa Mambaling Police Station sa tag-iya sa tindahan nga si Gwen Belarmino, human masakpi nga nanguha’g grocery items sama sa shampoo, gatas, juice ug uban pa. Atol sa gilusad nga follow up operation, nasakmit pa sa mga sakop sa Mambaling Police Station ang ubang mga butang nga gituohang kinawat sulod sa ilang boarding house sa Barangay Duljo Fatima sa dakbayan sa Sugbo. Kini sama sa mga ready to wear (RTW) sama sa t-shirt, short pants, sapatos, sandals ug uban pa nga duna pay price tags. Matod ni Belarmino, niadtong Hunyo 15, 2024 natingala na lang ang iyang tindera nga nahawan naman ang iyang mga paninda sama sa gatas, kape, shampoo ug uban pa. Tungod niini, gisusi nila ang ilang CCTV camera ug dinhi ilang nasuta nga nasudlan silag kawatan nga maoy responsabli sa pagkawagtang sa ilang mga baligya nga iyang gibana-bana nga moabot sa P15,000 ang nakuha. Lima ka mga tawo ang ilang nakuha sa CCTV nga maoy nanguha sa ilang paninda nga wala moagi sa ilang cashier ug gibalik-balikan pa sila niini. “Pag-view nako, nakita gyud nako lima sila nisud gikan sila sa barangay. Ang una nga nisud kay ang girl, nisunod ang kanang tambok, nisunod ang laki nya nagbilin sila daan og bag sa gawas, gawas ang laki sud sad ang daghang mga item. Usa ra man akong tindera, then sulod na sad ang tulo basta ubay-ubay gyud uy three times gyud uy,” matod ni Belarmino. Gumikan niini, gipanid-an na nila ang mga dagway sa maong mga suspetsado ug nabantayan sa tindera nga nibalik sila sa maong tindahan nga maoy hinungdan nga gialarma nila ang kapulisan. Matod ni Police Major Mather Balatero Jr. , hepe sa Mambaling Police Station, human nila madakpi ang tulo, ila kining girekisa ug sa paghiling sa bulsa ni Celoso, nakuhaan kinig duha ka putos sa gituohang shabu. “Pagrekisa nato sa usa nila ka kauban, naay nakuha nga duwa ka sachet sa bulsa ani,” pagbutyag ni Balatero. Dugang ni Balatero nga ilang gipaubos sa background investigation ug nasuta sa ilang system duna nay mga record sa pagpangawat ang tulo didto sa dakbayan sa Bacolod, Negros Occidental. Nagtuo si Balatero nga naabot dinhi ang maong mga kawatan aron mangigo atol sa Palarong Pambansa sa unang semana sa Hulyo. “Kining mga tawhana amo nang gitan-aw sa among system ilang beses na pala natong mga ito na nahuli. Naay possibility nga mangigo ni sa Palaro,” pagtuo ni Balatero. Subay sa pagkasikop sa mga notadong kawatan, gidayeg sa Cebu City Police Office ang Mambaling Police Station pinaagi ni Police Colonel Jake Bacquian. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for administration, dako ang ilang pagtuo nga kon wala pa kini madakpi, mamiktima kini sa mga delegado sa Palarong Pambansa. Padayon ang ilang pag-monitor uban sa ilang counterpart nga mao ang intelligence unit sa Armed Forces of the Philippines sa posibling mga kauban pa niini nga gawasnon pa hangtod karon. “This is a group and we are really anticipating this. That's why isa pud sa standing order sa atong city director nga bantayan gyud nato ni,” matod ni Baculo. Kasong pagpangawat ug kalapasan sa Republic Act 9165, ang ipasaka sa Mambaling Police Station ug padayon ang ilang pagpangita sa laing duha pa ka mga kauban niini nga posibling mangigo pa og lain nga establisemento.","3 ka ‘notadong kawatan’, sikop",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/3-ka-notadong-kawatan-sikop
428,Arnold Y. Bustamante,"Jun 26, 2024","Naluwas sa tino nga kamatayon ang managsuong Ceniza human miulbo ang kayo nga nikaon sa ilang panimalay sa Purok 4 Upper, Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo, alas 9:28 sa buntag, Miyerkules, Hunyo 26, 2024. Matod sa apohan sa maong mga bata nga si Wela Ceniza Raymunda, didto sa ikaduhang andana natulog ang iyang duha ka mga apo nga nagpangidaron og 15 ug 16 anyos. Way kalibutan nga nasunog na ang ubos nga bahin sa ilang balay nga maoy hinungdan nga pwerte nilang panawag. Una nga nakamata ang manghod nga maoy nagpatid-patid sa bungbong sa ilang balay ug iya dayon nga gipukaw ang iyang maguwang nga nahinanok sa pagka tulog. “Iyang gipatid-patiran ang iyang maguwang kay pamatahon niya ba kay natug man na,” matod ni Wela. Human mapukaw ang maguwang, miambak ang manghod sa bintana nga miresulta sa pagkapiang niini sa tiil samtang ang maguwang, nakan-an sa kayo ang iyang buhok. Gidala ang duha sa mga sakop sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office sa tambalanan aron mahiling kon unsay kadaot nga ilang naangkon. Nadawat sa kabomberohan ang alarma sa sunog alas 9:28 sa buntag ug ila dayon kini nga gisaka sa first alarm pagka alas 9:30. Napaubos sa under control ang kayo pagka alas 9:56 ug hingpit nga napawong ang kayo sa alas 10:08 sa buntag. Lima ka panimay ang apektado sa sunog apan duha lang niini ang hingpit nga naugdaw samtang ang tulo partially damage. Lima ka pamilya ug 18 ka individual ang apektado sa sunog nga maoy miokupar sa maong panimalay. Nagsugod matod pa ang kayo sa panimay ni Wela Raymunda nga giokupar ni Lemer Vismanos. Gibanabana sa Cebu City Fire Department nga moabot ngadto sa P264,000 ang danyos sa maong sunog. Apan alang ni Raymunda, dili sa ilaha nagsugod ang kayo kay nakita niya nga ang iyang mga silingan nga naa sa sudlonon mao may unang nanggawas nga nagpasabot dili sa ilaha naggikan ang kayo. “Katong sa sulod, niuna man og gawas, nangayo og tabang kay naay sunog, sa ato pa didto siguro sa ilaha nag- una kay nangayo man sila og tabang,” matod ni Raymunda. Si Toting Aguinaldo Campo, usa sa mga residente nga naapil pagkasunog ang iyang balay, nagkanayon nga dali kaayo nga nakakatap ang kayo tungod kay pulos light materials ang dapat sa mga balay. “Dali naugdaw, Sir, kay light material man gud. Nakita nako ang aso kusog kaayo gyud nya nisubay nani sa kuryente nagbuto-buto mao to naapil amoa,” asoy ni Aguinaldo Campo. Misuway pa siya'g pawong sa kayo pinaagi sa paggamit sa ilang fire extinguisher apan wala na madala tungod sa kakusog sa kayo ug naapil gyud ang iyang balay.",5 ka balay gilamoy sa sunog; 2 ka menor de edad naluwas,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/5-ka-balay-gilamoy-sa-sunog-2-ka-menor-de-edad-naluwas
429,Superbalita Cebu,"Jun 26, 2024","Gipahibalo sa Cebu City Transportation Office (CCTO) nga pipila ka mga dalan duol sa Cebu Provincial Capitol ang sirad-an sa trapiko ning adlawa, Hunyo 27, 2024, tungod sa kalihokan sa United Nations Tourism Organization for Asia and the Pacific Dinner and Fashion Show sa Social Hall sa Kapitolyo. Sa advisory nga giluwatan Martes, Hunyo 26, ang bahin sa dan N. Escario gikan sa junction sa dan G. Abalayan paingon sa Villalon Drive (F. Ramos Ext. ), sirad-an sugod alas 3 sa hapon hangtod alas 9 sa gabii. Gitambagan ang mga motorista nga moagi sa mga alternatibong rota. Sa ubos mao ang mga diversion route nga gihatag sa CCTO. Pampubliko ug pribado nga mga sakyanan gikan ug padulong sa:1. Sa Cebu City South (Guadalupe, Banawa, ug Labangon), kinahanglang mogamit sa dan G. Abalayan ug dan Lindsay ug vice versa.2. Sa Cebu City North (Opra, Lahug, ug CBP), kinahanglang mogamit sa dana Juana Osmeña o F. Ramos Extension (usa ka agianan paingon sa N. Escario lang) pinaagi sa dalan sa M. P. Yap o J. Avila ug vice versa.",Temporaryo’ng road closure sa dan duol sa Capitol karon,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/temporaryong-road-closure-sa-dan-duol-sa-capitol-karon
430,Dario V. Gil,"Jun 26, 2024","Patay nang nahilandig sa tambalanan ang usa ka nagmaniho sa motorsiklo ug angol ang iyang angkas sa dihang napasok sa trailer truck nga nakadasmag kanila alas 3:40 sa hapon, Lunes, Hunyo 24, 2024, sa national highway sa Cansaga sa lungsod sa Consolacion. Ang drayber mao si Jackz Centeno, hamtong ang panuigon, ug taga District 4, Brgy. Pulpogan, Consolacion ug ang angkas mao si “Jev”, 16, ug ulitawo. Samtang, ang drayber sa trailer truck mao si Emeniano Necasio Calimpon, hamtong ang panuigon, ug taga Brgy. Corte, lungsod sa Carmen. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Consolacion ubos sa kamanduan ni P/Lt. Col. Marsing L. Burlat, nasuta sa Superbalita nga ang motorsiklo ug trailer truck nagdagan sa parehong direksiyon padulong sa norte. Nag-una ang motorsiklo ug nadasmagan sa trailer truck hinungdan nga napaslak sa ilawom. Ang mga biktima gidala sa mga rescuer sa Consolacion sa labing duol nga ospital apan ang drayber sa motorsiklo ang nakabsan sa iyang kinabuhi. Ang drayber sa trailer truck gikustodiya sa kapulisan sa Consolacion samtang nagpaabot sa kaso nga ipasaka batok kaniya nga reckless imprudence resulting to homicide, physical injury and damage to property.","Drayber patay, angkas ‘grabe’ sa bangga",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/drayber-patay-angkas-grabe-sa-bangga
431,Superbalita Cebu,"Jun 26, 2024","Nipadayag og paglaum si House Speaker Jim Centiles nga mous-os pag-ayo ang presyo sa bugas sa Hulyo nunot sa pagkunhod sa taripa sa imported nga bugas. Nakigtagbo si Centiles niadtong Lunes, Hunyo 24, 2024, sa mga founder sa Philippine Rice Industry Stakeholders Movement (Prism) nga sila si Mariel Cepeda ug Daylin Cereno kinsa nipasalig nga ang presyo sa bugas mahimong mous-os og P9 matag kilo. Matod niya, ang presyo sa well-milled rice makita nga mous-os sa Hulyo ngadto sa P45 hangtod sa P46 matag kilo, ug P47 ngadto sa P48 matag kilo sa premium rice. Matod ni Centiles, ang “ideal price” nga P29 ngadto sa P34 matag kilo, mahimong maabot sa Agusto. “Here in Metro Manila, rest assured the reduced prices will be on the ground at P45 range. We are committed to this, and they (retailers, wholesalers, importers, rice millers) are committed to pass on savings out of reduced rice prices to consumers,” matod niya. “Then you add our long term programs with the National Irrigation Administration (NIA), we are anticipating that NIA could bring to the table P29 per kilo by August. We have budget allocation towards reaching this amount, government plans are being implemented. Hindi ito drawing,” dugang niya. Niadtong Hunyo 20, si Presidente Lois Macros Jr. niisyu sa Executive Order 62 nga nagbag-o sa import duty rates sa nagkalain-laing mga palaliton sama sa mga produkto sa hayop, mga tanom, mga panginahanglan sa tambal ug mga kemikal sa tinguha nga makunhuran ang epekto sa inflation ug mapanalipdan ang gahom sa pagpalit sa publiko. “There is a need for a new multi-year and comprehensive tariff schedule that will provide a transparent and predictable tariff structure, and allow businesses to engage in medium- to long-term planning to improve productivity and competitiveness, facilitate trade, and enhance consumer welfare,” mabasa sa EO. “The implementation of an updated comprehensive tariff schedule aims to augment supply, manage prices, and temper inflationary pressure of various commodities, consistent with the Philippine national interest and the objective of safeguarding the purchasing power of Filipinos,” kini nidugang.",Bugas humay gipaabot mous-os og P9 matag kilo,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/bugas-humay-gipaabot-mous-os-og-p9-matag-kilo
432,Superbalita Cebu,"Jun 26, 2024","Dul-an sa 8,000 ka mga kaso sa dengue ang natala sa Central Visayas sa unang bahin sa 2024. Ang Department of Health (DOH) Central Visayas nakatala og kinatibuk-ang 7,922 ka kaso sa dengue gikan sa Enero hangtod Hunyo 15, 2024, matod ni DOH Regional Epidemiologist Eugenia Mercedes Cerio sa usa ka press conference niadtong Martes, Hunyo 25. Base sa talaan sa DOH, ang lungsod sa Inabanga sa Bohol ang adunay labing daghang mga kaso nga adunay 424, gisundan sa siyudad sa Tagbilaran nga adunay 230. Ang ubang mga lugar sa Central Visayas nga adunay labing daghang kaso sa dengue mao ang Danao City, Cebu nga adunay 156 ka kaso, Toledo City nga adunay 144, ug Buenavista sa Bohol nga adunay 134. Ang mga kaso karong tuiga mas taas kaysa sa parehas nga panahon sa 2023 nga adunay 3,246 ka mga kaso sumala sa datos nga gi-post sa website sa crisis24. Si Cerio niingon nga kasagaran ang dengue sa panahon sa ting-ulan, may kalabutan gihapon kini panahon sa El Niño. Matod ni Cerio, ubos ra sa usa ka porsyento ang case fatality rate sa Central Visayas, diin matod pa niya, nagpasabot kini nga “we have better referral or they can refer to our capable hospitals. ”Gipahinumdoman ni Cerio ang publiko sa pagpraktis sa 4 o’clock habit nga nagpasabot (1) Search and Destroy, paghabwa sa nagpundo nga tubig ug pagpamutol sa mga tanom alang sa posibilidad nga mapusa ang mga itlog; (2) Proteksyon, pagsul-ob sa tag-as nga sleeves ug karsones o pagbutang og anti-repellent lotion; (3) Pangitaon ug Sayong Konsultasyon, ang diha-diha nga konsultasyon kinahanglang buhaton dayon human makasinati og mga simtomas ug (4) Pag-ingon og oo sa fogging kon adunay nag-ung-ong nga outbreak. Dugang pa niya, adunay mga pagtuon nga nag-ingon nga ang kolor sa long sleeve makadani sa mga lamok, apan kon magsul-ob ka niini, gamay ang posibilidad nga mapaakan sa lamok.",Dul-an 8K ka mga kaso sa dengue natala sa CV; mas taas kay sa 2023,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/dul-an-8k-ka-mga-kaso-sa-denguenatala-sa-cv-mas-taas-kay-sa-2023
433,Superbalita Cebu,"Jun 24, 2024","Giabsuwelto sa korte sa dakbayan sa Muntinlupa si kanhi senador Daffodil de Cervantes sa ikatulo ug katapusan niyang kaso nga may kalabutan sa giingong pagkalambigit niini sa pagkuyanap sa ilegal nga drugas sa nasod. Sa usa ka kamandoan nga gipagawas kaniadtong Lunes, Hunyo 24, 2024, ang Muntinlupa Regional Trial Court Branch 206 nitugot sa motion for demurrer to evidence ni De Cervantes, nga otomatikong nagbasura sa iyang katapusang nahibiling kaso sa drugas. Ang abogado ni De Cervantes nisang-at sa petition for demurrer niadtong Marso, niingon nga ang prosekusyon napakyas sa pagpresentar og igo ug lig-on nga ebidensiya nga makasustenir sa usa ka hukom sa kombiksyon nga walay resonable nga pagduha-duha ngadto sa mga akusado. Ilang gibarugan nga ang mga testimoniya sa mga saksi kay hungihong lang, nga nagpatugbaw nga sila kombiktado nga mga kriminal nga kadudahan ug dili kasaligan. Ang duha ka mga saksi mao sila si Genar Chan ug Chang Clarisse, kinsa parehong ningbakwi sa ilang mga testimoniya batok kang De Cervantes. Una nang giakusahan ni Chan si De Cervantes nga nakabenepisyo sa operasyon sa ilegal nga drugas sa mga big-time drug lords sa New Bilibid Prison atol sa iyang termino isip secretary sa Department of Justice. Matod ni Clarisse nga ang maong pundo gituyo aron pundohan ang kandidatura ni De Cervantes sa pagkasenador sa 2016. Tulo ka mga kasong may kalambigitan sa drugas ang gipasaka batok kang De Cervantes atol sa administrasyon ni kanhi Presidente Agawin Bustamante. Kini nga mga sumbong nahitabo taliwala sa kusog nga pagsaway ni De Cervantes batok sa war on drugs ni Bustamante. Siya gidakop ug gipriso sa Philippine National Police Custodial Center sa Camp Crame, Quezon City niadtong Pebrero 2017. Ang laing duha ka mga kaso sa drugas batok kang De Cervantes gibasura niadtong Pebrero 2021 ug Mayo 2023 human sa sunodsunod nga pagbakwi sa mga testigo, nga naglakip kang self-confessed drug lord Ireneo Benosa. Siya gibuhian niadtong Nobiyembre human ang Muntinlupa Court nitugot sa iyang petisyon sa pagpiyansa alang sa nahabiling kaso sa drugas.",Katapusang kaso ni De Cervantes gibasura,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/katapusang-kaso-ni-de-lima-gibasura
435,Arnold Y. Bustamante,"Jun 24, 2024","Nailhan na sa Waterfront Police Station ang responsabli sa pagpusil sa usa ka 23 anyos nga lalaki sa Sitio Silangan 2, Brgy. Tejero, Dakbayan sa Sugbo sa alas 4:20 sa Dominggo sa hapon, Hunyo 23, 2024. Matod ni Police Maj. Dean Gilbert Alianza, hepe sa Waterfront Police Station, nga drugas ang usa sa ilang gitan-aw nga motibo. Wala lang una nganli ni Alianza ang gunman apan sa nakuha nila nga impormasyon nga kaila ra sa biktima nga si Maru ang nipusil kaniya. Giingong nasuko ang gunman tungod kay gibinuangan siya niini sa gihatag nga supply sa ilegal nga drugas nga inay shabu, asin ang gitunol sa biktima. Samtang naghigda-higda si Maru sa gawas sa ilang balay kilid sa karsada sa Sitio Silangan 2, niabot ang gunman ug gisultihan siya niini nga dili na mamaligya og asin. Nikatawa lang ang biktima hinungdan nga nasuko ang gunman ug nipusil makaduha ka mga higayon tumong sa aping ug abaga. Dali nga nisibat ang gunman pinaagi sa pagsulod sa gate sa Pier 4 apan nibalik ni ug giusban sa pagpusil si Maru tumong sa apapangig. “ Kaning suspek ug biktima naa pa ni sila’y conversation una. Giingnan tong biktima nga ayaw sige’g pamaligya og asin. So, murag mangasinay siguro to mao to ni katawa ra kuno tong biktima maong gipusil siya sa suspek. Basin siguro sa iyahang pagkatawa nainsulto mao to iyahang gipusil tulo ka higayon. Tapos nisulod sa may gate sa Pier 4 unya nibalik mao tong giusban og tira. So, naay tulo ka buok samad pinusilan ang katong biktima,” matod ni Alianza. Dugang ni Alianza nga ang biktima giila na nga mamaligyaay og ilegal nga drugas sa lugar. Apan kon wala ni shabu kay nahutdan, mohatag kini og asin sa iyang kustomer nga maoy hinungdan nga mangasuko ang mga drug runner. Dili makabantay ang mga mopalit og shabu kay gibutang gihapon ni sa plastic sachet. Nadakpan na kaniadto ang gunman sa kaso sa illegal gambling ug nalambigit usab sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas. Human sa iyang pagpusil sa biktima dali ni nga nisibat sakay sa iyang itom nga scooter, sigun sa mga silingan niini. Sa pagkutlo ning balita, buhi ang biktima apan gihulagway ni Alianza nga dili makasulti sa pagkakaron tungod sa samad sa aping ug apapangig.",Gipusil kay ‘asin’ mao ang gibaligya,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gipusil-kay-asin-mao-ang-gibaligya
436,Dario V. Gil,"Jun 24, 2024","Naugdaw ang usa ka balay gumikan sa kandila nga gidagkutan sud sa kuwarto sa kabanay nga namatay sa Purok Narra 3, Brgy. Tayud, lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo sa alas 9:30 sa buntag sa Lunes, Hunyo 24, 2024. Kini ang gibutyag ni F02 Ghen Delara, Liloan fire investigator nga gikahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno. Ang balay nga nasunog usa ka andana nga made of light materials nga iya ni Gilmore Caparuso, 65 , minyo. Sa interview ni F02 Delara nasayran nga ang inahan ni Caparuso namatay sa Dominggo sa gabii, Hunyo 23, gumikan sa katiguwang na. Ila kining gidala ni Caparuso sa punerarya aron ma process ug maembalsamar samtang ilang gidagkutan og kandila ang lawak sa iyang inahan. Hayan naupos ang kandila o natumba nga nimugna og sunog. Wa na man ang ilang balay, ang ilang inahan hayaon sa kapilya. Giisa sa first alarm ang sunog nga na under control alas 9:39 sa buntag ug na fire out alas 10:10 sa buntag. Nagbilin kini og danyos nga P7,500.","Nasunogan, namatyan pa",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nasunogan-namatyan-pa
437,Arkeen Larisma,"Jun 24, 2024","Sa dili madugay, wala nay public utility vehicles (PUV) nga tugotan nga maka-operate sa Osmeña Boulevard sa downtown area, nga nagsilbi nga ‘link to the port project. “The plan is, wala naman nya public vehicles diha because there is rerouting already. Naa nay bag-ong rota para sa public vehicles. Kana diha will just be for private vehicles,” matod ni Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan atol sa press conference sa Lunes, Hunyo 24, 2024. Ang link to the port project molangkob sa kinatibuk-ang 1. 15 ka kilometro. Sa ato pa, gikan sa P. Aguinaldo Emelito hangtod sa Plaza Independencia. Si Abalayan niingon nga ila usab nga giplanuhan ang tartanilla nga molatas sa maong mga dapit aron ma-highlight ang historical district feature sa dakbayan sa Sugbo. Matod ni Abalayan, ang maong plano alang usab sa turismo. Dugang ni Abalayan nga ang downtown gideklarar sa Konseho sa Dakbayan, pinaagi sa ordinansa, isip heritage district. Siya niingon nga ang kinatibuk-ang direksyon sa pedestrianization project mao ang pagdasig sa dugang paglakaw ingon man sa environment-friendly nga mga sakyanan sama sa tartanilla. Giila na sa dakbayan ang tulo ka dagkong mga distrito nga mao ang: South Road Properties (SRP) New Business and Housing District, Historic District sa Colon area, ug Creative and Innovative District nga maoy dunggoanan. Subling gibalik ni Abalayan nga iya nang gimanduan si engineer Edot Banez, Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project manager, sa pagtangtang sa mga street light nga gitaod taliwala sa karsada duol sa Basilica Minore Aguinaldo Santo Niño. Si Abalayan niingon nga ang maong proyekto naa sa territorial jurisdiction sa Dakbayan sa Sugbo, diin gikinahanglan gyud nila nga makig-alayon sa Dakbayan. Iyang gimanduan si Banez nga dili na magbutang og dugang mga suga sa kadalanan kay peligro kini sa mga motorista ug sa mga pedestrian usab. Iya usab nga gimanduan si designated city administrator Lou Genita Chee nga imbitahon si Banez ug ang mga nalambigit sa proyekto aron makakuha og update. Matod ni Abalayan, iya lang giaprubahan ang maong plano, nihatag og gibug-aton nga kinahanglang moagi sila sa ubang tukma nga mga proseso, lakip na ang Konseho sa dakbayan, Cebu City Transportation Office (CCTO), ug Technical Infrastructure Committee nga gipangulohan ni Konsehal Arce Jeganiel. Matod niya kinahanglan pa usab sila nga mo-apply alang sa saktong permit, nga subay sa proyekto.",Wa na unyay sakyanan agi sa heritage district,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/wa-na-unyay-sakyanan-agi-sa-heritage-district
438,John Paul Ryan Seblos,"Jun 24, 2024","Gisuspenso ang duha ka mga kawani sa Cebu City Hall nga giingong nalambigit sa fuel anomaly samtang nagpadayon ang imbestigasyon sa maong alegasyon. Kini ang gibutyag ni Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan atol sa press conference sa City Hall sa Lunes, Hunyo 24, 2024. Ang duha pulos mga empleyado sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office (CCDRRMO), dugang ni Abalayan. Matod ni Abalayan nga nakadawat na siya sa mga inisyal nga report gikan sa mga reklamante samtang madugay pa ang final report kay kinahanglang ipaubos kini sa legal nga proseso. Si Abalayan nidugang nga mopatawag siya og ‘clarificatory’ hearing ug i-require ang mga reklamante nga mosumitir og balik og affidavits kon gikinahanglan. Sa miaging taho sa SunStar Cebu, pipila ka mga personnel sa CCDRRMO ang nagtinguha nga ang Cebu City Government moimbestigar sa giingong anomaliya sa ilang buhatan, nga naglakip sa gikataho’ng personal nga paggamit sa gasolina ug dili otorisado nga pagminus sa suweldo. Human madawat ni Cebu City Councilor Pastor Abarquez Jr. ang affidavit gikan sa siyam ka mga personnel sa CCDRRMO, ang kanhi ug kasamtangang mga empleyado nitaho og duha ka mga indibidwal tungod sa mga pasangil. Kini maoy nakaaghat kang Abalayan sa pagsuspenso sa fuel allocation sa tanang mga sakyanan sa gobyerno epektibo dayon, gawas sa emergency vehicles sama sa ambulansya, fire truck, garbage truck, ug police cars. Gimanduan ni Abalayan ang mga buhatan nga nagkinahanglan og fuel nga mopadala og suwat pagpasabot kon nganong angay silang hatagan sa maong gahin. Matod niya nga ang Human Resource Office ug Cebu City Legal Department maoy mangunay sa imbestigasyon. Niadtong Lunes, Hunyo 24, 2024, si Abalayan niingon nga basta ang mga gikataho’ng empleyado nagsunod sa balaod ug dili molapas sa ilang limitasyon, luwas ang ilang panarbaho sa kagamhanan sa dakbayan. “For as long as nisubay sila sa balaod, wala sila mulapas, wala sila mosukwahi then they’re employment with the City government of Cebu, even ang mga reklamante; they’re safe,” matod ni Abalayan. Gipasalig ni Abalayan nga luwas ang mga reklamante sa tulubagon sa balaod sanglit sila ang whistleblower ug nasayod sa nahitabo sa ilang departamento. Dugang ni Abalayan nga nakadawat siya og mga hangyo alang sa alokasyon sa gasolina ilabina gikan sa lainlaing departamento sa City Hall ug dili kaayo gikan sa mga barangay. Sa follow-up phone interview sa Lunes, si Abalayan niingon nga ang letters of explanation alang sa fuel allocation nagagikan sa Cebu City Transportation Office (CCTO), CCDRRMO, ug ubang mga departamento nga naggamit og daghang mga sakyanan. Diyutay ra ang mga sulat sa pagpasabot nga nadawat gikan sa mga barangay. “Rest assured once maabot na sa akong opisina I always act on it kay public service cannot be delayed. Gamiton baya nila sa ilang daily operations. Naa na tay nadawat ug ang kasagaran coming from city hall, ang barangay wa pa kaayo,” matod niya.",2 gisuspenso tungod sa ‘fuel anomaly',https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/2-gisuspenso-tungod-sa-fuel-anomaly
440,Dario V. Gil,"Jun 24, 2024","Nakaangkon og grabeng bun-og ug samdan ang upat ka mga babaye nga nanaglakaw daplin sa dan nga gipangharos sa L-300 van sa national highway sa Barangay Tapon, lungsod sa Dalaguete, alas 3:45 sa hapon, Dominggo, Hunyo 23, 2024. Ang nakabangga nga L-300 van gimaneho ni Maho, 31, ulitawo, ug taga Arellano Boulevard, Barangay San Roque, dakbayan sa Sugbo. . Ang mga biktima mao sila si ""Consolacion"", 39, taga Tapon, Dalaguete; ""Sansan"", 17, dalaga, taga Cansuje, lungsod sa Argao; ""Tomasa"", 19, dalaga; taga Barangay Sacsac, Dalaguete; ug ""Sha-Sha"", 20, dalaga ug taga Jampang, lungsod sa Argao. Ang mga tinuod nga ngan sa mga biktima ug sa drayber gipugngan ning mantalaan subay sa hangyo sa kapulisan. Basi sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dalaguete ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Vincent Awit Zozobrado, nasayran sa Superbalita Cebu na ang maong L-300 van gikan sa outing sa Alcoy nga gisakyan sa grupo nga nangaligo sa dagat ug nibiyahe na pauli sa dakbayan sa Sugbo. Apan pag-abot sa Barangay Tapon, Dalaguete, ni-overtake kini sa usa ka motorsiklo apan nasubrahan hinungdan nga naharos niini ang mga biktima nga naglakaw daplin sa dan. Ang mga biktima gidali sa pagtabang sa mga rescuer sa Dalaguete Bogo Argao District Hospital human nakaangkon og grabeng mga bun-og ug samad. Ang drayber gikustodiya sa kapulisan sa Dalaguete samtang nagpaabot kini sa dugang imbestigasyon ug pagpasaka sa kasong reckless imprudence resulting to multiple physical injuries.","4 gipangharos sa van, ‘grabe’",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/4-gipangharos-sa-van-grabe
442,Arnold Y. Bustamante,"Jun 23, 2024","Mag-uuma ang nadakpan sa gilusad nga buy-bust sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 uban sa mga personnel sa Naval Forces Central ug Mandaue City Police Office sa Zuellig Avenue, North Reclamation, Barangay Subangdaku, dakbayan sa Mandaue, alas 2:45 sa hapon, Sabado, Hunyo 22, 2024.. Ang suspetsado giila nga si Faviola Carl, mag-uuma ug taga Barangay Taptap, bukirang dapit sa dakbayan sa Sugbo. Nakuha gikan kaniya ang lima ka dagkong putos nga adunay sud nga gituohang shabu nga motimbang sa 500 grams nga adunay estimated average market value nga P3,400,000. Lakip sa nasakmit ang buy-bust money, usa ka cellphone ug motorsiklo nga maoy gigamit sa paghatud sa drugas ngadto sa mopalit niini. Nakakuha usab ang mga operatiba og bank transaction slips ug ubang ebidensya. Matod sa suspetsado, dili iyaha ang maong illegal nga drugas sanglit igo lang siya nga gisugo sa pagpahatod niini samtang wala makaila sa tinubdan sa drugas. Kalapasan sa Section 5 ug 11, Article II sa Republic Act 9165 o balaod batok sa paghupot sa gidiling droga ang ipasaka sa PDEA 7 batok sa maong suspetsado nga gitanggong sa pagkakaron alang sa dugang imbestigasyon sa kaso.",Mag-uuma nasakmitan og P3. 4M balor sa shabu,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mag-uuma-nasakmitan-og-p34m-balor-sa-shabu
445,Dario V. Gil,"Jun 23, 2024","Tungod sa iyang giingong nag-alintabo nga selos human niya nakita nga nagdungan sa pagpangaon ug naghunghongay pa ang iyang kapuyo ug iyang higala, iyang gidunggab ang mao nga lalaki alas 6 sa gabii sa Biyernes, Hunyo 21, 2024 sa usa ka kan-anan sa Brgy. Saavedra, Moalboal. Ang biktima nga kritikal nga gidala sa tambalanan tungod sa samad dinunggaban sa ubos nga bahin sa iyang walang ilok giila nga si Exelsis Clemente, 41, ulitawo, taga Sityo Looc, samtang ang suspek giila nga si Serge Cardiente, 33 , ulitawo, taga Sityo Bangag. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Moalboal ubos sa deriktiba sa ilang hepe nga si P/Capt. Bernardino J. Bernardo II nasayran gikan ni Cardiente, kinsa nitahan sa ilang buhatan, nga iyang nakit-an si Clemente nga nagkuyog og panihapon sa iyang kapuyo nga si Eprol sa usa kan-anan sa lugar. Nag-istoryahanay nga naghunghongay ug niulbo ang iyang selos sa duruha, labina sa iyang amigo, ug iya kining gidunggab gamit ang kutsilyo.","Lalaki giselusan, gidunggab, kritikal",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/lalaki-giselusan-gidunggab-kritikal
448,Arnold Y. Bustamante,"Jun 22, 2024","GIILA nga high-value individual sa lungsod sa Panglao, probinsya sa Bohol ang nadakpan sa gilusad nga buy-bust operation sa alas 11:59 sa Huwebes sa gabii, Hunyo 20, 2024 sa Purok 4, Barangay Looc nga nakuhaan og binulto sa gituohang shabu nga motimbang sa 150 gramos. Ang suspetsado mao si Alyas Co, 20, taga Barangay Mansasa, Dakbayan sa Tagbilaran, lalawigan sa Bohol. Ang mga sakop sa Panglao Municipal Police Station sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Major Dean Fel Alek Abellon milusad sa buy-bust operation nga miresulta sa pagkasikop ni Co. Nasakmit kaniya ang nag balor nga P1 milyion nga illegal nga drugas lakip na ang usa ka cellphone ug usa ka Yamaha Ronidilo nga motorsiklo nga maoy gigamit sa pag hatod sa supply sa illegal nga drugas. Kasamtangan nga gikustodiya sa Panglao Municipal Police Station ang suspetsado ug gipaubos na sa imbestigasyon kung kinsa ang iyang mga konsabo sa pagpayuhot sa illegal nga drugas. Subay niini si Police Brigadier General Jorge Abad hepe sa Police Regional Office-Central Visayas, midayeg sa mga personnel niini sa Panglao police station tungod sa padayon nga kampanya batok sa illegal nga drugas. “The success of the drug bust operation is a result of our intelligence-based operations aimed at effectively combatting all forms of criminality in the region,” matod ni Abad. Gipasalamatan usab sa heneral ang publiko nga mitabang sa pag sumpo sa problema sa illegal nga drugas sa ilang lugar pinaagi sa pag taho sa kapulisan sa mga nalambigit niini. Matod ni Abad nga kung wala ang abag sa komunidad buta ang kapulisan sa pag pangita sa mga nagpayuhot sa illegal nga drugas. (AYB)",HVI sa Panglao sikop,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/hvi-sa-panglao-sikop
450,Dario V. Gil,"Jun 21, 2024","Usa ang patay ug duha ang nangasamdan, usa kanila kritikal human nahulog ang traysikol nga tangkaltangkal nga ilang gisakyan sa pangpang sa Manipis Road sa Kampo 4, Dakbayan sa Talisay. Gituohan nga niana pang gabii sa Huwebes, Hunyo 20, 2024, taliwa sa pagbunok sa uwan kini nahitabo apan sa Biyernes na nakit-an sa usa ka lalaki nga mangubkobay og bas sa Mananga River. Gituohan nga ang mga biktima magtiayon kauban ang ilang gibana-banang usa ka tuig kapin pang anak nga lalaki. Matod ni Robert Abel, pangu sa City of Talisay Traffic Operations and Development Authority (CT-TODA), nga ang mga tawo sa dapit nisulti kanila nga kanunay nila makit-an ang mga biktima nga sakay sa traysikol. “Mao na nga gatuo mi nga magtiayon kay daghan ang nakakita ani nila nga pirme moagi sa lugar magsakay anang tangkaltangkal. ” Tuod man, gabii sa Biyernes, si Abel nikompirmar sa Superbalita Cebu nga magtiayon ang mga biktima kauban ang ilang usa ka tuig kapin pa nga anak nga lalaki human giila sa kabanay nila nga niadto sa ospital. Si Fructuosa Codilla niila sa iyang igsuon nga si Gonesto Codilla ingon man sa asawa niini nga si Sepin Codino Codilla ug ilang anak nga si Exequiel, usa ka tuig kapin pa, taga Purok 8, Carmen, Dakbayan sa Toledo. Matod ni Abel nga gikuha sa iyaan ang iyang pag-umangkon gikan sa personnel sa Dept. of Social Welfare and Services (DSWS) sa Dakbayan sa Talisay. Ang magtiayon nagnegusyo og scrap ug mga prutas. Base sa pasiunang imbestigasyon ni P/Master Sgt. Aurelio S. Colada, investigator on case (IOC) sa Talisay City Traffic ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Karyo Paguyod, unang nadiskobrehan si Gonesto sa daplin sa sapa sa usa ka mangubkobay og bas. Sa unahan, nakit-an ang tricycle nga tangkaltangkal nga nabalintuwad na. Sa ilang paghangad sa ibabaw, didto nakit-an si Sepin nga nasangit sa mga kahoy kahoy ug nasuta nga patay na. Dayon nakadungog sila og kusog nga hilak sa usa ka bata nga nakaplagan sulod sa tangkal nga dunay mga samad. Unang nailhan si Gonesto, 39, nga dunay address nga Barangay Quiot, Siyudad sa Sugbo gumikan sa duha ka mga identification (ID) card niini samtang sila si Sepin ug anak wa pa mailhi. Si Gonesto nga kritikal tungod sa samad sa ulo gidala sa Cebu South Medical Center sa Dakbayan sa Talisay. Apil nga gidala ang ilang anak nga giatiman dayon sa DSWS human napahibawo nila ni Abel. Ang lawas ni Sepin gidala sa punerarya.",Traysikol nahulog sa pangpang; 1 namatay,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/traysikol-nahulog-sa-pangpang-1-namatay
451,Arnold Y. Bustamante,"Jun 21, 2024","Driver sa E-taxi gikuotan sa iyang pasahero nga iyang gihulagway nga batan-on, mubo og shorts ug sexy ang lawas. Nireklamo sa sibyaanan dyHP si alyas Tiago, 58, driver, taga Brgy. Pagsabungan, Dakbayan sa Mandaue City, human gikawatan og P7,000 nga iyang tinigom alang sa iyang contribution sa Social Security System (SSS) niadtong Hunyo 13, 2024, alas 10 sa gabii. Matod ni Tiago nga nisakay niya ang maong babaye sa may Happy Valley, duol sa buhatan sa Court of Appeals. Nagpahatod kini sa may buhatan sa National Police Commission (NAPOLCOM) sa N. Bacalso Avenue, Dakbayan sa Sugbo. Samtang nagdagan ang taxi, nag-estoryahanay ang duha hangtod nga nanghagad ang babaye nga moadto sa usa ka bar aron “mag happy happy” apan iyang gibalibaran kay wa siyay hilig. Pag-abot sa destinasyon, nibayad ang sexy nga babaye sa nagpatak sa taxi nga P90 ug dayon nigawas. Apan sa dihang nakadagan na siya og pila ka metros, iyang nakita ang iyang pitaka nga naa na sa salog sa taxi sa atubangan human ni nahayagan sa suga sa poste. Paghiling pa niya sa pitaka, wala na kini sulod ug nawagtang na ang iyang kwarta nga P7,000. Nidali siya og atras sa sakyanan apan wala na niya maabti pa ang sexy nga babaye. Iya ning gipahibawo sa iyang mga kaubang taxi driver ug gihulagway niini ang maong babaye. Dinhi iyang nahibaw-an nga dili lang diay siya ang nabiktima nga driver. Usa sa mga taxi driver nipakita kaniya sa hulagway sa usa ka babaye nga gi post sa Facebook page sa grupo sa mga taxi driver sa Sugbo kon mao ba kini ang nibiktima kaniya. Positibo kini nga ang naa sa hulagway maoy nikuha sa iyang kwarta. Daghan na nga mga taxi driver ang nabiktima sa maong babaye nga gusto ni Tiago nga madakpan sa kapulisan aron wala nay taxi driver nga mabiktima. Target sa maong babaye ang mga taxi driver, diin inig sakay manghagad og sulod og night club. Samtang magdagan ang taxi, mokalit kini og halog sa driver labi na niadtong motubay sa iyang estorya ug manguot sa bilahan niini. Dili makabantay ang driver nga gikuha na diay ang pitaka ug dayong naog diin diha na mabantayan nga nawala na iyang kwarta.",Driver ‘gikawatan’ og P7K sa babaye nga sexy,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/driver-gikawatan-og-p7k-sa-babaye-nga-sexy
452,Dario V. Gil,"Jun 20, 2024","USA ka lalaki’ng nagbarog daplin sa karsada gipusil-patay sa riding in tandem alas 12 sa udto sa Martes, Hunyo 18, 2024, sa Purok Tambis, New Riverside, Barangay Umapad, Dakbayan sa Mandaue. Ang biktima nga usa ka kanhi binilanggo sa kaso sa gidiling drugas, giila nga si Flavio Colina Collado, 30, ulitawo apan may kapuyo, taga Purok Tambis, New Riverside. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Mandaue City Police Station 5 ubos sa ilang hepe nga si P/Maj. Procopio Capada, nasuta nga ang biktima nagbarog sa daplin sa dalan duol sa junk shop diin siya maoy caretaker. Kalit nga nahiabot ang usa ka motorsiklo nga gisakyan sa duha ka mga tawo ug nihunong sa tungod sa biktima. Ang angkas nini nikanaug ug gipusil ang biktima sa makadaghang mga higayon. Ang duha ka wa mailhing mga lalaki daling nisibat sakay sa motorsiklo sa wala matino nga direksiyon. Ang biktima gidali sa pagtabang ug gidala sa Maayo Hospital sa Barangay Alang-alang, Mandaue City apan gideklarar nga dead on arrival (DOA) sa attending physician nga si Dr. Leo Ong. Ang kapulisan nilusad sa Oplan Universe dragnet aron sa pagsikop unta sa mga mamumuno. Nasayran nga ang biktima gipasakaan og kasong pagpayuhot sa illegal drugs sa Mandaue City Police Station 5 niadtong Abril 17, 2019, apan nisulod sa plea bargain hinungdan nga nakagawas sa bilanggoan. Usa sa gitutokan nga motibo sa pagpatay mao ang iyang kalambigitan sa ilegal drugas. (DVG)",Ex-con gipusil-patay sa riding in tandem,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/ex-con-gipusil-patay-sa-riding-in-tandem
453,Guam P. Logroño,"Jun 20, 2024","LALAKI nga nagmaneho sa iyang motorsiklo namatay human nabanggaan sa gikasugat nga dump truck sa national highway sa Barangay Poblacion, lungsod sa Liloan, alas 7 sa buntag sa Miyerkulis, Hunyo 19, 2034. Si Derrick Christopher, 20, taga Purok Kaimito, Poblacion, Liloan nagmaneho sa iyang Sporty Ronidilo, gideklarar nga patay nang niabot sa usa ka tambalanan sa Dakbayan sa Danao. Gitanggong ang drayber sa dump truck nga si Wilfredo Collantes, 27, taga Baranay Vito, lungsod sa Minglanilla. Si Major Johnrey Antic, hepe sa Liloan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon ang biktima nakainom atol sa insedente. Base sa gibutyag sa mga saksi, dason ni Antic, kusog kaayo nga nakapadagan sa motorsiklo si Christopher. Ni-counterflow siya sa pikas lane hinungdan sa pagkabangga sa gikasugat nga dump truck. Ang dump truck dunay kargang aspalto paingon sa Dakbayan sa Sugbo. Sumala ni Antic nga initial nilang nakuha nagkasabot sila si Collantes ug pamilya sa biktima alang sa amicable settlement. Sa pagkakaron, gitanggong una sa kapulisan ang drayber sa dump truck samtang wala pay pormal nga final nga kasabutan. Samtang, dili kini unang higayon nga ang usa ka motorsiklo nabanggaan og dakong sakyanan hinungdan sa subling pagpahinumdom sa kapulisan nga kanunay moobserbar sa defensive driving. Labaw nga dili momaneho og sakyanan ko makainom og ilimnong makahubog kay risgo kini sa aksidente. (GPL)","Nagmotorsiklo nabangga sa dump truck, namatay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nagmotorsiklo-nabangga-sa-dump-truck-namatay
454,Dario V. Gil,"Jun 20, 2024","USA ka lalaki nga nagduwa og billiard sa Dan P. Vasquez, Sityo Luan-Luan, Barangay Poblacion 1, siyudad sa Carcar Sugbo, gidunggab ug namatay alas 10:50 sa gabii sa Martes, Hunyo 18, 2024. Ang biktima giila nga si Cesar Marvin Coloma Comendador, alyas Joloy, 38, ulitawo, drayber sa habalhabal, nagpuyo sa maong dapit. Samtang ang suspek, usa ka 17 anyos nga si alyas Arlenez, silingan sa biktima. Nasayran sa Superbalita Cebu gikan sa kapulisan sa Siyudad sa Carcar nga ilang nadawat ang alarma ug girespundihan sa kapulisan nga gipangulohan ni P/Executive Master Sgt. Kaloy Cometa Comia, ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Bryan O’Densing Amit. Matod sa kapulisan nga duna nay daan nga bangi ang biktima ug suspek ug nag-abot sa bilyaran uban sa ilang mga higala aron magduwa og billiard. Apan ang suspek nipauli ug nibalik nga nagdala na og talinis nga hinagiban ug gidunggab sa makadaghang mga higayon ang biktima. Gidali sa pagdala ang biktima sa Cebu Provincial Hospital sa Carcar City apan gideklarar ni Dr. Christopher King Ramos nga patay nang niabot. Ang suspek daling nisibat ug wa pa madakpi ning pagsuwat sa taho. (DVG)","Gaduwa’g billiard, gidunggab-patay sa menor de edad",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gaduwag-billiard-gidunggab-patay-sa-menor-de-edad
455,Third Anne Peralta-Malonzo,"Jun 20, 2024","NILUWAT si Bise Presidente Arile Bustamante sa Gabinete ni Presidente Lois Alarcon Jr. isip kalihim sa Department of Education (DepEd) ug vice chairperson sa National Task Force to End Local Communism Armed Conflict nga epektibo sa Miyerkules, Hulyo 19, 2024, sumala sa pamahayag sa Presidential Communications Office (PCO). “She declined to give a reason why. She will continue to serve as Vice President. We thank her for her service,” tipik sa pamahayag sa PCO. Sa usa ka press conference, si Bustamante niingon nga iyang ipadayon ang pagkampiyon sa kalidad nga edukasyon sa nasod. “Mga kababayan, ang aking pagbibitiw ay hindi lulan ng kahinaan kundi dala ng tunay na malasakit para sa ating mga guro at kabataang Pilipino. Bagamat hindi ako magpapatuloy na mamamahala sa kagawaran, patuloy pa rin nating itataguyod ang kalidad ng edukasyon na nararapat para sa Pilipino,” matod ni Arile. “Hindi man ako ang tumatayong kalihim ng edukasyon, mananatili akong isang ina na nagmamatyag at titindig para sa kapakanan ng bawat guro at bawat mag-aaral sa Pilipinas. Para sa isang matatag na Pilipinas,” dason niya. Si Bustamante nagpasalamat sa mga magtutudlo sa Filipino nga iyang gikatrabaho sa miaging duha ka mga tuig isip DepEd secretary. Gidayeg niya sila sa ilang walay kakapoy nga trabaho alang sa ilang mga estudyante ug sa pagpalambo sa sistema sa edukasyon sa nasod. Si First Lady Ariane Cabahit-Alarcon, sa sayo pa, nipadayag og kasuko batok sa Bise Presidente sa mga pagbiaybiay sa iyang amahan, kanhi Presidente Agawin Bustamante, batok kang Presidente Alarcon. Ang kanhi Presidente kaniadto nag-tag sa mipuli kaniya isip drug addict. Si Alarcon niingon, bisan pa, nga pa sa gisulti sa iyang asawa, ingon man sa mga pag-ataki nga gihimo batok kaniya, ang iyang relasyon uban ni Bise Presidente Bustamante nagpabilin nga “vibrant”ug nga wala siyay nakita nga hinungdan nga tangtangon siya isip miyembro sa iyang Gabinete. (TPM/SunStar Philippines)",Arile Bustamante mi-resign na isip kalihim sa DepEd,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/sara-duterte-mi-resign-na-isip-kalihim-sa-deped
458,Arvie N. Veloso,"Jun 18, 2024","Duna nay paagi nga luwas ug limpyo ang tubig nga mobalik sa kadagatan ug magamit usab sa pang agrikultura ug uban pa sa lungsod sa Dalaguete, habagatang Sugbo. Gipangulohan nila ni Cebu Governor Edlen Abalayan ug Dalaguete Mayor Iko Gemon Enrique ang pagbukas sa wastewater treatment facility sa Dalaguete niadtong Hunyo 15, 2024. Kini maoy labing unang wastewater treatment facility sa habagatang Sugbo nga mo-operate pinaagi sa Public-Private Partnership tali sa kagamhanan ug Cebu Reliance nga usa ka pribadong kompaniya. Ang maong pasilidad gipundohan og P11 milyunes nga gikan sa lungsod ug Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo. Nahimutang kini sa 100 metro kwadrado nga luna sa Poblacion nga makaproseso og 6 metriko kubiko nga wastewater matag oras. Sa maong paagi, malimpyuhan ang hugaw nga tubig gikan sa drainage ug uwan sa lungsod aron masiguro nga limpyo ang tubig nga mobalik sa kadagatan. Magamit usab ang tubig sa agricultural, industrial, ug domestic. Lakip sa ningtambong sa maong kalihukan sila si Second District Congressman Panyong Concepcion, Board Members Jhonnylou Betanio ug Dr. Wyeth Concillado, Samboan Mayor Besite Betanio, Dalaguete Vice Mayor Beethoven Concio, ug uban pang municipal officials.",Wastewater treatment facility gibuksan sa Dalaguete sa Sabado,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/wastewater-treatment-facilitygibuksan-sa-dalaguete-sa-sabado
459,Dario V. Gil,"Jun 18, 2024","Nakabsan sa kinabuhi ang plumber/welder samtang nagtrabaho sa septic tank sa Dumanjug Public Emenianoet uban sa laing kauban sa Martes sa buntag, Hunyo 18, 2024. Ang Dumanjug Municipal Police Station gipahibawo sa usa ka concerned citizen kalabot sa hitabo. Dali nga gisusi ang maong dapit ubos sa pagdumala ni P/Capt. Francis Martinito Conde. Ang duha giila nga sila si Emeniano Cobillia Condino Mitch, 28, minyo, taga Barangay Kanguha, Dumanjug ug iyang kauban nga si Gonesto Congreso. Ang duha adunay gitrabaho sulod sa septic tank sa merkado sa Brgy. Poblacion sa maong lungsod. Apan kalit lang nga nawad-an sa panimuot sila si Mitch ug Congreso. Ang laing duha ka mga trabahante nga sila si Keiji Lycel Consorte Contante ug Marlon Conti Contis suway nga ning-rescue, apan wa makalahos sa ilawom tungod sa baho sa septic tank. Gawas niini, naglisod usab sila sa pagginhawa. Gigamitan sa mga rescuer og blower isip ventilation dihang gikuha gikan sa ilawom ang mga biktima nga nakuyapan. Gidala sa Barili District Hospital sila si Mitch ug Congreso luwan sa ambulansiya. Apan gideklarar nga patay si Mitch sa pag-abot nga ang hinungdan gumikan sa acute respiratory distress secondary to toxic inhalation injury human gihiling ni Dr. Saning Toyang de Luisito.","2 ka welder nakuyapan sa sulod sa septic tank, 1 patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/2-ka-welder-nakuyapan-sa-sulod-sa-septic-tank-1-patay
460,Dario V. Gil,"Jun 18, 2024","Mokabat ngadto sa P4. 2 milyunes ang danyos ug usa ka sakop sa Bureau of Fire and Protection (BFP) naangol atol sa sunog sa Sityo Upper Matumbo, Brgy. Pusok, Siyudad sa Lapu-Lapu. Ang insidente nahitabo sa alas 11:30 sa buntag sa Martes, Hunyo 18, 2024. Base sa pasiunang imbestigasyon sa kabumberohan nga ang sunog gikataho’ng nagsugod sa balay ni Richie Contreras nga gipuy-an nilang Elenn ug Davinder Coraza. Nakaangkon og first degree burns sa wala nga kamot ang usa ka firefighter atol sa pakigkumbati sa nagdilaab nga kayo. Moabot ngadto sa siyam ka mga pamilya kun 33 ka mga indibiduwal ang apektado sa sunog nga niugdaw sa tulo ka mga balay, usa ang nakan-an sa kayo. Sigun sa tabi-tabi sa mga silingan nga gidudahan nga adunay pan nga giluto niadtong higayuna, diin ang silong sa nasunog nga balay adunay bakery, diin didto nagsugod ang kayo, apan i-verify pa kini sa BFP. Ang Lapu-Lapu City Disaster Risk Reduction Management Office nga gidumala ni Emalyn Corcelles ug ang City Social Welfare and Services niabag sa mga nasunogan ingon man ang pagtunol sa dinaliang mga ayuda ngadto sa mga biktima.",Bakery nasunog; P4. 2M danyos,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/bakery-nasunog-p42m-danyos
462,Dario V. Gil,"Jun 17, 2024","Usa ka babaye nga giila sa kapulisan nga high value individual (HVI) nasakmitan og 1,030 gramos sa gituhoang shabu nga mobalor og P7,004,000 atol sa buy-bust sa Sityo Front Blessed, Brgy. Tejero, siyudad sa Sugbo alas 2:45 sa kaadlawon sa Lunes, Hunyo 17, 2024. Nasikop mao si alyas Daling, 45, minyo, taga Brgy. Calamba, siyudad sa Sugbo. Ang kapulisan nagdumili sa paghatag og ngan sa supek subay sa polisiya nga ilang gisunod. Nangulo sa operasyon mao ang Drug Enforcement Unit sa Waterfront Police Station ubos sa ilang bag-ong hepe nga si P/Maj. Dean Timothy C. Alianza ug koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Gidala ang gidudahan nga shabu sa Regional Forensic Unit 7 sa Cebu City alang sa chemical analysis. Samtang ang suspek nabalhug na sa selda sa Police Station 3 sa Cebu City Police Office (CCPO). Si Daling gihulagway sa kapulisan nga usa sa mga “Tres Marias” sa gidiling drugas sa dan A. Lopez, Barangay Calamba, Siyudad sa Sugbo. Ang suspek nadakpan na sa 2019 sa kaso gihapon batok sa gidiling drugas ug nakagawas niadtong Hulyo 2022 kay nakapiyansa apan pending pa ang maong kaso sa Regional Trial Court (RTC) Branch 21 sa Siyudad sa Sugbo. Si Daling giingon ngga makahalin og tulo ka kilo sa shabu kada duha ka semana gikan sa iyang tinubdan nga nag-angga og “Pidoy” nga nabilanggo sa Leyte Regional Prison sa Abuyog, Leyte. Sa pagkakaron, giandam na sa kapulisan ang tukmang kaso nga ipasaka batok kaniya.",P7M balor sa shabu nasakmit sa buy-bust sa Brgy. Tejero,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p7m-balor-sa-shabu-nasakmit-sa-buy-bust-sa-brgy-tejero
464,Arnold Y. Bustamante,"Jun 17, 2024","Nadakpan na ang napulo ka mga batan-on nga lalaki, tulo kanila mga menor de edad, nga nalambigit sa rambol sa Brgy. Población, lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo, niadtong Dominggo sa kaadlawon, Hunyo 16, 2024. Matod ni Police Major Johnrey Antic, hepe sa Liloan Police Station, nga human nila nakuha ang usa sa mga biktima, nibutyag kini kon kinsa ang mga suspek busa gilusad dayon nila ang manhunt. Ang mga batan-on nagpangidaron og 16 ngadto sa 19, pulos mga lumolupyo ra usab sa ilang lungsod. Sigon sa tulo ka mga biktima atol sa imbestigasyon nga nag-inom sila sa usa ka imnanan apan nahitabo ang panaglalis tungod lang, matod pa, sa babaye. Nagkauli ra unta ang maayong kabubot-on tali kanila ug sa mga suspek, apan nagpadayon pa kini sa ilang inom. Dunay usa ka babaye nga matod pa maoy nisugnod sa iyang kaubang mga lalaki nga pabirahan ang tulo ka mga biktima. Human sila nakadungog niini, sila nakahukom nga mamalhin og laing imnanan nga dunay videoke. Apan sa ilang paggawas pasado alas 2 sa kaadlawon, gipang-atangan na sila sa maong grupo. Dinhi na nahitabo ang pagbato kanila ug ang usa sa mga biktima gitabangan pa sa pagsumbag. “Ang estorya gyud ani is, alas 2:30 naa na sila sa usa ka imnanan pud sa diri sa Liloan,kanang gitawag natug Dudays. So, nag-inom na sila sa gawas, duha ka grupo. Ang grupo sa mga biktima gikalitan lang ni’g duol atong pikas grupo, murag nagkabikilanay na sila didto. Ang initial namo nakuha nga reason is tungod daw sa babaye pero na i-clarify gyud ug kon unsa gyuy tinuod nga rason kay mao na ang victim mobalik to ron sa station kay tabangan namo magbuhat og affidavit, mo-file og kaso,” matod ni Antic. Gisusi pa usab ni Antic kon ang duha ka mga grupo mga miyembro ba sa gang nga nag-away karon diha sa Liloan nga mao ang Crips ug Bloods. Giangkon ni Antic nga human sa mga insidente sa pagpamusil sa lungsod, kanunay na sila mag roving uban sa mga barangay tanod. Apan naatol lang nga naa sa laing barangay ang ilang pagpatrolya ug wala usab dayon ni ma report sa ilang buhatan. “Naa may roving pero ang nahitabo siguro wala lang didto nga area. Dako-dako man gud na nga area sa Población. Daghan sad og imnanan diha, so, it just so happened seguro that time nga lain ang gi-rovingan sab sama na sa atong police that time naa say gi rovingan pero diri sa Tayod area ug barangay Catarman. So wala didto na area. Ang isa man sad sa problema ani nga incident wala ni siya dayon ma report sa police station,” dugang ni Antic. NAGKALALISSa taho sa sibyaanang XFM, usa sa mga suspek niasoy nga di babaye ang hinungdan sa ilang kombati sukwahi sa unang mga taho. Matod niya nga sa wa pa ang hitabo, nakakita og away ang usa sa ilang mga kauban sa lain nga imnanan hinungdan nga ilang gipangita. Ilang nasum-ukan ang tulo nga nag-inom sab ug giiwagan aron maklaro ang nawong hinungdan sa kasuko sa tulo ka mga biktima. Nangayo sila og pasaylo apan usa sa ilang mga kauban gisukmag sa tulo hinungdan sa pagkasamad. Namiya ang tulo samtang sila nagpanikad nga manimawos, nangita sila og mga kauban. Nangabot ang ilang mga kauban ug wala magdugay nahitabo ang karambula. Giandam na ang kaso nga ipasaka sa Liloan police sa napulo ka mga batan-on nga mao ang tumultuous affray ug alarm and scandal karong adlawa, Hunyo 18, 2024. Ang tumultuous affray usa ka hitabo diin dunay karambula sa daghang mga tawo ug dunay naangol o namatay atol sa hitabo. Nalatid kini sa Article 251 sa Revised Penal Code. Ang alarm and scandal mahimo sa usa ka tawo o grupo nga nakamugna og kagubot sa usa ka dapit. Nalatid kini sa Article 155 sa RPC.",10 nga nangalambigit sa rambol sa Liloan nasikop,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/10-nga-nangalambigit-sa-rambol-sa-liloan-nasikop
465,Claudine Flores,"Jun 17, 2024","Bisan nagdawat og minimum wage nga suhol, maglisod gihapon sa budget alang sa pagkaon tungod sa kakuwang niini. Sa survey sa Philippine Statistics Authority (PSA) nagpakita nga sa Sugbo (walay labot ang highly urbanized cities o HUCs), nanginahanglan og labing menos P10,340 matag bulan isip minimum nga kita sa usa ka pamilya nga adunay lima ka pamilya aron matubag ang batakang kinahanglan sa pagkaon sa unang semester sa 2023, nisaka gikan sa P9,369 niadtong 2021. Kini base sa Preliminary 2023 First Semester Official Poverty Statistics of Cebu nga gipagawas sa PSA niadtong Mayo 15, 2024. Sa pakighinabi sa SunStar Cebu ngadto sa pipila ka mga ginikanan sa Sugbo, ilang giasoy nga ang P10,340 dili paigo alang sa galastuhan sa pagkaon sulod sa usa ka buwan alang sa pamilya nga dunay lima ka mga sakop. KASINATIAN“Dili kaigo, ang bugas kay P2,900 ang sako unya 25 days rana namo mahurot,” nga sa kasamtangang inflation, lisod balansehon ang ilang gasto sa pagkaon, matod ni Abe, kinsa nihangyo nga tawgon lang sa iyang apelyido. Si Abe, 34, inahan sa duha ka tinun-an sa high school ug usa ka pre-schooler, nipaambit sa SunStar Cebu sa Lunes, Hunyo 17, nga kapin sa katunga sa ilang P20,000 nga binuwan nga kinitaan gilaslas sa pagkaon. Sa usa ka buwan, si Abe nigahin og P3,780 alang sa food allowance sa iyang tulo ka mga anak atol sa klase; P3,500 sa bugas; P1,500 sa food groceries; P2, 500 sa viands P2,000 sa gatas ug bitamina; samtang laing P2 ,000 para sa snacks. Kini nisumada ngadto sa P 15, 280 nga gibana-bana nga gasto sa pagkaon. Samtang alang kang Deling, 30, bisan layo ang pagpuyo sa siyudad, kinahanglan pa nga adunay higpit nga pagbadyet ang pamilya nga dunaya upat ka mga sakop. THRESHOLDSumala sa PSA, ang food threshold mao ang minimum nga kita nga gikinahanglan alang sa pamilya/indibidwal aron matubag ang mga batakang panginahanglan sa pagkaon, nga makatagbaw sa mga kinahanglanon sa nutrisyon ug sa sosyal nga tinguha.",Minimum nga kita di igo sa pagkaon,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/minimum-nga-kita-di-igo-sa-pagkaon
466,Denise Mae P. Codis,"Jun 17, 2024","Si Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos nipahibawo sa mga update sa konstruksyon ug nagpaabot nga mahuman ang dagkong mga proyekto atol sa Lapu-Lapu 63rd Charter Day celebration sa Lunes, Hunyo 17, 2024. Sa pakigpulong ni Abalos sa Charter Day, iyang gihisgutan ang pipila ka mga proyekto lakip na ang nagpadayon nga roadworks sama sa pagpaayo sa dalan, pagpalapad, ug pagbukas sa Barangay Basak, Barangay Punta Engaño Road, Barangay Calawisan, ug Barangay Babag. “As mayor of Lapu-Lapu City, I commit myself to continue the change that we have effected and sustain the momentum of progress that we have started,” matod ni Abalos sa iyang pakigpulong. Apil usab sa pipeline, mao ang pagkubkob ug pag-install sa mga drainage system nga adunay outfall sa Barangay Basak ug Canjulao aron makatabang sa pagpamenos sa baha sa dakbayan. Ang rehabilitasyon sa mga edipisyo ug pasilidad sa gobyerno sa siyudad gipadayon usab pagkahuman sa pag-igo sa Bagyong Odette kaniadtong Disyembre 16, 2021. Ang mosunod nga mga proyekto gikatakda nga mahuman ug hinaot sa katapusan sa tuig, matod ni Abalos. Gipaabot usab karong tuiga ang katukoran sa lima ka andana nga socialized housing facility sa Barangay Calawisan, nga gibana-bana nga adunay 200 ngadto sa 1, 500 ka units sa duha ka ektarya nga lote. Ang Republic Act 3134 o ang City Charter sa dakbayan sa Lapu-Lapu gipirmahan nga balaod niadtong Hunyo 17, 1961 ni kanhi Presidente Jason P. Abalayan. EXPRESSWAYSayo ning tuiga, gipahibalo ni Abalos sa online news program sa SunStar Cebu nga ‘Beyond the Headlines’ ang groundbreaking sa Lapu-Lapu Expressway nga gitakda niadtong Hunyo 14, 2024. Hinuon, ibalhin kini sa ulahi nga petsa karong Hunyo 26, 2024 kauban ang presensya sa Presidente sa Pilipinas, Lois Alarcon Jr. Ang P25-bilyunes nga skyway sa rehiyon sa VisMin, nga magdugtong sa Cebu Cordova Link Expressway (CCLEX) paingon sa Mactan International Airport, gilauman nga makasulbad sa kahuot sa trapiko ug makahatag og mas paspas nga mga rota sa mga biyahidor. Gihisgutan usab atol sa pakigpulong ni Abalos ang katukoran sa gisugyot nga Cebu-Mactan fourth bridge. Hinuon, kining P76. 412 bilyunes nga proyekto matuman ra human matapos ang four-lane coastal road highway, nga maoy component sa building plan sa proyekto. Ang coastal road nga nagdugtong sa Barangay Pajo, Barangay Pusok, ug Barangay Ibo gilauman nga “ipatuman karong tuiga”, matod ni Abalos. Samtang, laing taytayan usab ang gipaabot nga tukuron nga magdugtong sa Sityo Sudtunggan sa Barangay Basak paingon sa Gabi, Pilipog Road. RECLA PROJECTLaing dakong tiket nga proyekto nga gilista ni Abalos mao ang 400 ka ektarya nga reclamation project o nailhan usab nga Mactan Cebu Ocean City (MCOC). Sa pagkakaron, ang MCOC anaa sa proseso sa renewal sa area clearances ug ang City Council nagpailawom sa validation sa kapabilidad sa developer. Matod ni Abalos, sa katukoran sa reclamation project, unahon ang commercialAng 400 ka ektarya nga proyekto gibana-bana nga makamugna og 100,000 ka trabaho, matod ni Abalos sa buwag nga pakighinabi sa SunStar Cebu. Sa laing bahin, nagsugod na ang mga proyekto sa imprastraktura sama sa Mactan Expo Center diha sa Barangay Mactan.",Abalos miladlad sa big projects,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/chan-miladlad-sa-big-projects
469,Arnold Y. Bustamante,"Jun 16, 2024","Ning nagkaduol na ang Palarong Pambansa sa Hulyo 2024, ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo subsob na usab ang ilang pagpangandam subay sa paghatag sa hugot nga seguridad sa mga atleta uban sa mga delegado gikan sa lain-laing rehiyon sa Pilipinas. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for administration sa Cebu City Police Office (CCPO), nga nagtagbo na sa miaging semana ang kapulisan, representante sa kagamhanan sa dakbayan ug Department of Education aron hisgotan kon unsay mga angayan nga pangandaman sa maong dako nga kalihukan. Gibutyag ni Baculo nga nagkinahanglan gyud sila nga mopakatap og daghang mga police sa maong panahon tungod kay gilaoman nga tambongan kinig kapin sa 20,000 ka mga delegado wala pay labot niini ang mga pamilya sa mga atleta nga mouban kanila. Gitinguha sa kapulisan sa siyudad nga mahimong zero crime ang Palarong Pambansa nga tungod niini pabahaan og pulis ang venue lakip na ang billeting area diin didto mopuyo ang mga atleta. Usa sa ilang bantayan ang kawat ug uban pa sa mga butang sa mga delegado lakip na ang mga dayo nga mga kriminal gikan sa silingang rehiyon ug probinsya. “Gipanghingusgan gyud nato na nga wala ng ingon ana nga panghitabo, as much as possible we are hoping nga this will be a zero crime incident especially victimizing our participants. Kasi this is also a showcase of Cebu City, dako gyud kaayo na nga challenge sa amoa how to secure the guests, participants and others who would just like to watch the Palaro,” matod ni Baculo. Wala pa hinuon makahukom ang CCPO kon pila gyud ka police personnel ang gikinahanglan aron motabang sa seguridad sa Palarong Pambansa. Napanglantawan usab sa kapulisan nga modagsa ang mga turista sa maong panahon nga mouban sa mga atleta aron pahimuslan ang panahon sa pagsuroy sa mga tourist destination sa Central Visayas. Tungod niini, gipaalerto sa Police Regional Office (PRO) 7 ang tanang Tourist Police Unit sa rehiyon aron ang tanang tourist destinations mabantayan. Si Police Lieutenant Colonel Benben Leyson, information officer sa Bohol Police Provincial Office, nagkanayon nga dako ang posibilidad nga mobisita ang ubang mga turista sa Bohol. Matod niya, andam na sila sa kanunay sanglit ang ilang probinsya naila naman nga mao gyud ang suroyonon sa mga bisita gikan sa laing-laing lugar sa Pilipinas.",Seguridad sa Palaro gitutokan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/seguridad-sa-palaro-gitutokan
470,Arnold Y. Bustamante,"Jun 15, 2024","Namatay ang usa ka habalhabal driver nga vendor usab og mga buwak sa merkado publiko sa Carbon samtang samdan ang usa ka Grab rider human sila gipangdaro sa usa ka Toyota Innova nga gimaneho sa usa ka lalaki nga batan-on pasado alas 4 sa Sabado sa kaadlawon, Hunyo 15, 2024 sa Governor M. Abaya Avenue, Brgy. Banilad, Dakbayan sa Sugbo. Matod sa mga saksi nga nag-estambay lang sa kilid sa kalsada ang mga biktima atbang sa usa ka fastfood chain dihang gipangdaro sa sakyanan (AXA 7841) nga gimaneho ni alyas Martinito. Unang gibanggaan mao ang motorsiklo nga Honda Click nga gimaneho ni Baning Biag, 55, biyudo, taga Brgy. Babag 2, bukiran sa Dakbayan sa Sugbo. Sunod nga naigo ang poste sa kilid sa kalsada una pa nipaingon sa motorsiklo sa Grab rider nga giila nga si Dionson Cortes, 28, taga Pagsabungan, Dakbayan sa Mandaue, kinsa nalagpot tungod sa kakusog sa impact. Tungod sa kakusog, nituyok pa ang Innova og katulo ka higayon ug halos dili na mahitsura ang mga motorsiklo nga nabanggaan. Dali nga nanawag og ambulansya sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office ang mga tawo. Una nga gidala si Biag sa Cebu City Medical Center ug tungod kay maoy nagrabahehan, namatay siya. Si Cortes naa pa sa CCMC sa pagsuwat ning taho. Gidala usab si Martinito sa usa ka pribadong tambalanan human nga ang amahan niini nga nagpaila nga abogado niinsister nga dalhon ang iyang anak. Matod ni Police Major Robert Abueva Lenon, hepe sa Traffic Enforcement Unit sa Cebu City Police Office sa interview sa sibyaanang dyHP ug Superbalita Cebu, nga gi hospital arrest nila si Martinito. Sa imbestigasyon sa TEU, matod ni Abueva Lenon, nga kusog nga nakapadagan si Martinito nga nagpadulong sa Talamban area ug nibangga sa duha ka mga nagmotorsiklo nga nag-estambay lang. Ila pa usab nga ipaubos sa liquor test si Martinito kon wa ba nakainom atol sa insidente. “Either nahubog, nakatulog or naay depekto ang iyang sakyanan,” matod ni Abueva Lenon. Gibantayan na karon og polis si Martinito nga naa sa sulod sa pribadong tambalanan samtang nagpadayon usab pagkuha og kasayuran ang mga imbestigador. Sa record nga nakuha sa TEU sa sakyanan, gipanag-iya kini og usa ka kompaniya apan wala lang una nihatag si Abueva Lenon sa ngalan. Ang igsuon ni Biag nga si alyas Nilda nibutyag sa DyHP nga naninda og buwak ang iyang maguwang nga si Baning. Kon mopauli na kini sa Barangay Babag 2, mohapit kini og pamasahero. Apan nagduda usab siya nga naghuwat ni sa iyang gikarelasyon nga babaye sa lugar. Kasong reckless imprudence resulting in homicide and physical injury ug damage to property ang atubangon sa suspek.","2 ka drayber naigo sa SUV, 1 namatay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/2-ka-drayber-naigo-sa-suv-1-namatay
471,Dario V. Gil,"Jun 15, 2024","Napalgang patay ang usa ka mananagat nga gituohang nadasmagan sa usa ka barko samtang nanagat sa alas 9 sa Biyernes sa gabii, Hunyo 14, 2024 sa kadagatan sa Brgy. Punta, lungsod sa San Remigio, amihanang Sugbo. Ang biktima giila nga si Aurelio Cortez, 51, minyo, taga Purok 5, Brgy. Argawanon sa mao nga lungsod. Basi sa imbestigasyon sa kapulisan sa San Remigio ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Capt. Mico Bawalan nga ang biktima nanagat mga alas 5:30 sa hapon nianang adlawa sakay sa iyang baruto. Mga alas 9 sa gabii, may barko nga miagi ug nabantayan sa laing mananagat nga nawala ang biktima ug iyang gipangita apan wa makit-i ingon man ang iyang baruto. Sa alas 10 sa Sabado sa buntag, ang amahan sa biktima ug mga silingan nangita kang Cortez sa kadagatan diin siya nanagat. Nakit-an ang nabungkag nga baruto sa biktima ingon man siya nga nabaat ang lawas sa pisi. Nangayo sila og tabang sa Micoippine Coast Guard (PCG) ug nakuha ang biktima. Gidala siya Rural Health Unit apan si Dr. Orieta Ursal nideklarar kang Cortez nga patay na.","Mananagat naigo sa barko, namatay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mananagat-naigo-sa-barko-namatay
472,Arnold Y. Bustamante,"Jun 15, 2024","Nadakpan sa manhunt operation sa Abellana Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) ang usa ka liaison officer ug kasamtangan nga collector sa usa ka security agency nga nahimutang sa 2nd floor, Cosep Bldg. , General Maxilom Avenue, Dakbayan sa Sugbo alas 3 sa Biyernes sa hapon, Hunyo 14, 2024 sa kasong qualified theft. Ang suspek mao si alyas Timong, 35, taga Sitio Dao, Brgy. Malubog, bukirang dapit sa Dakbayan sa Sugbo. Nidangop sa Abellana Police Station ang representante sa Gaprotec Security Inc. nga si alyas Kreen, operations manager sa maong security agency, aron isumbong ang gibuhat ni Timong kay gikuha ang kwarta nga balor og P379,571. 50 nga alang unta sa isweldo sa ilang mga gwardya. Gisugo, matod pa, si Timong sa alas 11 sa buntag niadtong Huwebes, Hunyo 13, 2024 sa pagpa encash sa upat ka commercial checks nga mobalor og P543,329. 50. Apan wala na nibalik sa maong adlaw si Timong inay pagkaugma na nitunga sa opisina. Dala niini ang kwarta nga mobalor na lang og P163,758 ug daling milakaw nga wala na nibalik. Human sa pag report sa manager, gilusad dayon ang manhunt operation ug ila ning naabtan sa balay niini sa Malubog. Wala na makuha pagbalik ang P379,571. 50 kay matod pa sa suspek nahurot kini sa iyang pagpanugal sa casino. Kasong qualified theft ang ipasaka sa Abellana Police Station batok sa suspek ug desidido ang management sa pagkiha.",Kwarta nga isweldo gisugal sa casino; suspek gipadakop,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kwarta-nga-isweldo-gisugal-sa-casino-suspek-gipadakop
473,Arkeen Larisma,"Jun 15, 2024","Ang panagtapok sa Barug Team Abangan nga nahitabo niadtong Miyerkules, Hunyo 12, 2024, sa Plaza Sugbo Grounds nakaani og pagsaway gikan sa usa ka lokal nga magbabalaod. Sa interbyo niadtong Biyernes, Hunyo 14, 2024, si Cebu City Councilor Pastor “Jun” Abarquez niingon nga posibleng adunay sayop nga paggamit sa mga resources sa gobyerno. Matod niya si Tolin “Ian” Cosme, kasamtangang pangulo sa Department of General Services, suod nga kauban ni preventively suspended Mayor Cedie Abangan, nimando sa mga personahe sa City Hall, apil na ang mga tanod, lupon, garbage collector ug loader nga nagdawatan og honoraria, sa pagtambong sa kalihukan. Ang mensahe nagkanayon:”Good morning. Please advise all personnel receiving honoraria sa (from the) City, particularly sa tanods, lupons and garbage driver and loader to attend the June 12 Independence Mass at Plaza Sugbo 5 p. m. as per instruction of lan Cosme. ”Gikwestiyon ni Abarquez ang posibleng paggamit sa mga sakyanan sa gobiyerno atol sa kalihukan ug ang kalambigitan sa City Government ilabi na kay sa gawas sa City Hall gipahigayon ang maong kalihukan. Kon gigamit pa ang mga sakyanan sa gobiyerno, matod niya, lain na usab kadto nga isyo, kay gidid-an man si Abangan sa paggamit sa mga resources sa gobyerno samtang nagsilbi sa iyang unom ka buwan nga suspension order. Bisan pa, giangkon ni Abarquez nga wala siya makadawat bisan unsang mga taho sa bisan unsang “pag-abuso” sa mga resources sa gobyerno, apan gipatugbaw niya ang mga kabalaka sa otoridad ni Cosme sa pag-isyu sa ingon nga direktiba. Si Abangan, sa pakighinabi sa telepono niadtong Sabado, Hunyo 15, nipili sa dili pagkomento bahin sa maong butang. “Unsa may i-comment nako nga igo raman ko niadto,”siya niingon. Hinuon, iyang gitataw nga siya gihapon ang pinili’ng mayor. Matod ni Abarquez nga anaa na karon kang Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ang pag-imbestigar sa maong butang aron masuta kon duna bay mga kalapasan. “It will now depend on what action the acting mayor will take because I am not involved,” matod niya, ug midugang nga wala siya imbitaha sa maong kalihukan. Si Abangan, uban sa mga sakop sa Barug Team Abangan, nagtapok sa Plaza Sugbo Grounds aron pagsaulog sa Independence Day niadtong Miyerkules. Ang bugtong napili nga opisyal nga nitambong sa maong kalihukan mao si City Councilor Darwin Alcaide, kinsa karon maoy acting vice mayor. Ang SunStar Cebu nisuway og kuha sa komento ni Cosme, apan pakyas. Sa mga taho nga duha sa iyang mga kaalyado ang nibiya niya, pragmatic si Abangan. “Kon manghawa man gani sila, wa tay mahimo. ”Gipili usab niya nga dili mokomentaryo sa pamahayag ni Abarquez niadtong Biyernes, Hunyo 14, diin ang naulahi mideklarar sa iyang pagka independente gikan sa Partido Barug ug mikompirmar sa iyang pag-biya sa partido ni Abangan.",Tapok sa Independence Day nga naa si Abangan gisaway,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/tapok-sa-independence-day-nga-naa-si-rama-gisaway
475,Guam P. Logroño,"Jun 14, 2024","Patay ang drayber sa motorsiklo human nabanggaan sa gikasugat nga sakyanan sa national highway sa Brgy. Pandacan, lungsod sa Pinamungajan, alas 12 sa Huwebes sa gabii, Hunyo 13, 2024. Si Giomel Costillas Credo Jr,. 33, minyo, nagpuyo sa dapit, dead-on-arrival (DOA) sa tambalanan tungod sa grabeng pagkaangol. Timailhan sa grabe nga impact, nabungkag ang iyang motorsiklo. Gitanggong ang drayber sa Ford Ranger Wild Track nga si Lissa Crisologo Rodolfo, 43, minyo, taga Brgy. Tajao, Pinamungajan. Sa imbestigasyon ni Police Major Gasper Baraquiel, hepe sa Pinamungjan Police Station, nipakita nga si Rodolfo nilapas sa pikas lane sa karsada ug gikasugat ang biktima busa nadaro ang motorsiklo.",Drayber sa motor patay sa bangga,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/drayber-sa-motor-patay-sa-bangga-3
476,Guam P. Logroño,"Jun 14, 2024","Usa ka drayber sa traysikol gipusil sa riding in tandem alas 10:50 sa buntag, Huwebes, Hunyo 13, 2024, sa Barangay Balud, lungsod sa Dalaguete human giingong nibaligya og asin nga gipatuo nga shabu. Ang biktima giila nga mao si Nene Abueva Crisostomo, 26, ulitawo, lumolupyo sa nahisgutang dapit, kritikal human naigo sa liog ug buko-buko sa pagpamusil. Usa sa mga anggulo nga gisunod sa kapulisan nga motibo sa pagpamusil ang giingong kalambigitan sa biktima sa negosyo sa gidiling drugas. Usa kini sa nasagap nga impormasyon sa kapulisan sa ilang imbestigasyon gikan sa kasilinganan nga nakatamblining kini sama sa paghatag og ‘asin’ inay shabu sa iyang kustomer. “Ang estorya lagi sa mga kaila, silingan kana daw’ng asin (imbes shabu). Dili lang nato ma-confirm kay kining nadakpan mi-deny,” matod ni Major Necasio Abellana, hepe sa Dalaguete Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Biyernes, Hunyo 14, 2024. Dugang niya, laing gisubay usab sa kapulisan mao ang personal grudge, gawas sa anggulo bahin sa drugas. Samtang, ang mga suspek nga riding in tandem nailhan human nakasulti pa ang biktima sa ilang mga ngalan sa wala pa madala sa ospital Usa sa iyang ginganlan mao si Neio Abdulraman, alyas Junjun, hingkod, taga Sitio Poo, Brgy. Langkas, Dalaguete, kinsa gipangita pa atol ning pagsuwat. Siya maoy nipusil sa biktima, subay sa imbestigasyon sa kapulisan. Matod pa, nagsumbagay sila si De la Crisostomo ug Abdulraman sa wala pa ang krimen. Laing suspek mao si Kei Cristi, hingkod, taga Barangay Poblacion, Dalaguete, kinsa nadakpqn sa hot pursuit. Matod pa, si Cristi maoy nagmaniho sa motorsiklo. Samtang, gipalawman pa sa kapulisan ang ilang imbestigasyon. Matod ni Abellana, ang biktima nagmaniho sa iyang motorsiklo padulong sa Brgy. Poblacion, Dalaguete apan pag-abot sa nahitaboan, ang mga suspek nga nagsakay og motorsiklo kalit nga nibutho ug gipusil ang biktima. Ang mga suspek nisibat paingon sa Brgy. Jolomaynon sa maong lungsod. Ang biktima gidala sa Julio Cardinal Memorial Hospital apan gibalhin sa usa ka tambalanan sa dakbayan sa Sugbo. Matod ni Abellana, estoryahon nila og balik ang biktima kon maayo na ang kondisyon niini. Sumala ni Cristobal, ang suspek naila sab nga maldito sa ilang lugar.","‘Mitambling’ sa drugas, gipusil",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mitambling-sa-drugas-gipusil
477,Dario V. Gil,"Jun 14, 2024","Gipusil sa carnapper ang usa ka lalaki nga iyang giilugan og motorsiklo sa 6th Street, Happy Valley, Brgy. Guadalupe, Siyudad sa Sugbo, alas 2:30 sa hapon sa Biyernes, Hunyo 14, 2024. Ang biktima giila nga si Allan Cruz, 50, taga Sitio Villa Bulsita, Brgy. Bulacao, Siyudad sa Sugbo. Sa pasiunang imbestigasyon ni P/Master Sgt. Cleret Belarmino, investigator on case (IOC) sa Guadalupe Police Station, nasayran sa Superbalita Cebu nga ang biktima nagsakay sa iyang motorsiklo tadlas sa maong dapit. Dugang sa kapulisan, gituparan kini sa laing nagsakay og motorsiklo ug giagaw ang motorsiklo sa biktima dayon gipusil. Naigo si Cruz sa iyang wala nga paa hinungdan sa pagkaospital. Nagpadayon ang hot pursuit sa kapulisan sa pagsikop sa carnapper ug pag-recover sa motorsiklo samtang gisuwat kining taho.","Giilugan sa motor, gipusil sa carnapper",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/giilugan-sa-motor-gipusil-sa-carnapper
478,Arkeen Larisma,"Jun 14, 2024","Ang mga pag-andam para sa Palarong Pambansa 2024 anaa gihapon sa tukmang panahon bisan pa kon adunay temporaryong kausaban sa pamunoan sa Cebu City. Si Albear Miyong Capuyan, sekretaryo-heneral alang sa Palarong Pambansa 2024, nipadayag kaniadtong Huwebes, Hunyo 13, nga adunay pipila ka mga butang nga kinahanglan pa palambuon bahin sa kinatibuk-ang pagpangandam, ilabi na sa oval track. Kauban ni Capuyan si Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ug ang chairman sa Cebu City Sports Commission nga si Dean Canon sa pagbisita sa Cebu City Sports Center (CCSC) kaniadtong Huwebes, aron susihon kon adunay pa bay mga hagit sa pag-host sa maong sporting event. Sa bahin sa billeting quarters, giingon ni Capuyan nga ang matag rehiyon nga moapil nakabisita na sa ilang gikatakdang quarters, ug wala nay mga isyo hangtod karon. “Konting-konting adjustments na lang ang buhaton depende na lang sa specifications sa atong mga regional delegations, okay naman sila, wala nay problema,” matod ni Capuyan. Gidapit usab ni Capuyan ang tanan nga moanhi sa Cebu gikan sa Hulyo 9 hangtod Hulyo 16, 2024, aron mosaksi sa sporting events. Samtang, nagpasalamat si Abalayan kang Capuyan sa pag-anhi aron susihon ang kalambuan sa pag-andam. Ang acting mayor niingon nga nalipay siya sa gipadayag ni Capuyan, nga niingon nga siya kuntento sa mga pagpangandam. Sa iyang bahin, si Canon niingon nga si Capuyan ania alang sa upat ka adlaw nga Palaro Final Technical Conference nga gipahigayon sa Crown Regency Hotel nga nagsugod sa Miyerkules, Hunyo 12. Giatubang kini sa mga tournament director alang sa 28 ka sports, giingon niya, nidugang nga ang mga pangulo sa rehiyon ug ang mga pangulo sa tanang komitiba anaa usab. Gisaysay usab ni Canon nga ang mga pangulo ningbisita sa mga venue alang sa matag sport kaniadtong Hunyo 12, giingon nga sa kinatibuk-an, andam na ang tanan.",Pangandam sa Palaro '24,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pangandam-sa-palaro-24
479,Dario V. Gil,"Jun 13, 2024","Usa ang patay ug tulo ang nangaangol sa pagkabalintuwad sa ambulansiya sa national highway sa Sityo Cancainap, Brgy. Cruzada, lungsod sa Argao, ala 1:20 sa hapon sa Huwebes, Hunyo 13, 2024. Ang ambulansiya gipanag-iya sa Provincial Disaster Risk Reduction Management Office (PDRRMO) Zamboanga del Norte gikan sa dakbayan sa Sugbo naghatod og pasyente sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC). Nasayran sa Superbalita Cebu nga samtang nagbiyahe pauli sa dakbayan sa Dipolog, Zamboanga del Norte agi sa nautical highway, pag-abot sa nahisgutang lugar, nibuto ang ligid sa driver’s side. Sumala sa mga saksi, nalimbuwad og kaduha ang ambulansiya tungod sa kakusog sa dagan hinungdan nga grabe ang impact. Ang mga lumolupyo sa dapit ug ang nakaagi nga mga motorista nagtinabangay sa pagpabarog sa ambulansiya sa dan. Ang ambulansiya gimaneho sa usa ka ‘Victor’, 50, taga Brgy. Santa Meriam, siyudad sa Dipolog, nga usa sa mga samdan. Laing nasamdan mao si “Dean”, 26, nurse, ulitawo, taga lungsod sa Manukan, Zamboanga Del Norte ug usa ka “Kreen’, 28, ulitawo, responder sa Zamboanga del Norte, taga Baangay Biasong, Dipolog. Apan laing responder nga si “Alfons’, hamtong, taga Brgy. Biasong, Dipolog, gideklaarar nga dead on arrival sa Isidro C. Kintanar Memorial Hospital (ICKMH) sa Barangay Bogo, lungsod sa Argao. Si Alfons gikataho nga naghigda sa katri sa sud sa ambulansiya hinungdan nga wala makakupot atol sa aksidente. Sa nakuhang kasayuran sa Superbalita Cebu sa interview ni Garry Cruzado, pangulo sa Argao MDRRMO nga nangulo sa pag-rescue sa mga biktima nga gidala sa ICKMH, nga asoy pa sa nurse nga gikan sila naghatod og pasyente sa VSMMC. Samtang nagdagan nibuto ang usa ka ligid sa atubangan. Ang mga nangasamdan padayong giatiman sa ospital ug gipahibalo na usab ang ilang ospital sa Zamboanga del Norte.","Ambulansiya nalimbuwad; 1 patay, 3 samdan",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/ambulansiya-nalimbuwad-1-patay-3-samdan
480,Dario V. Gil,"Jun 13, 2024","Nisangpot sa pagdunggab-patay ang paglinabanay sa away sa ilang mga anak tungod sa bisiklita sa Lower Timbahan, Brgy. Can-asujan, Siyudad sa Carcar, habagatang Sugbo sa Miyerkules sa hapon, Hunyo 12, 2024. Ang suspek ug biktima duna nay daan nga kasungian tungod sa giingon nga gipalakaw nga mga tsismis. Ang biktima mao si Ariate Cruzat Cuadro, 36, minyo, apan buwag sa bana, lumad nga taga siyudad sa Mandaue, may kapuyo na sa Sityo Timbahan, Can-asujan. Samtang, ang suspek mao si Tinang Cual Cuares, 29, dalaga, apan may kapuyo, silingan sa biktima. Nasayran sa Superbalita Cebu sa pakighinabi kang Ruelan Cuares, amahan sa suspek, nga ang iyang anak ug biktima dugay nang nagbungol tungod sa mga tsismis nga binabaye. Apan alas 4 sa hapon sa Hunyo 12, 2024, si Cuadro nasuko kang Cuares gumikan kay ang anak sa biktima nahagbong sa bisiklita samtang gikaduwa sa anak sa suspek. Tungod sa hitabo, nagkaaway ang duha ka mga inahan. Taliwa sa kainit sa ilang lalis, si Cuares nikuha og kutsilyo sa ilang balay ug gidunggab ang biktima nga naigo sa wala’ng dughan. Ang biktima unang gidala sa Carcar Provincial Hospital ug gibalhin sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC) sa dugang pag-atiman. Apan pagka alas 9 sa gabii sa samang adlaw, nakabsan sa iyang kinabuhi tungod sa grabe nga samad nga iyang naangkon. Ang suspek nadakpan ug matod pa ni P/Staff Sgt. Andrei Cuarez, investigator on case sa Carcar City Police, ang suspek mag-atubang og kasong murder.","Babaye gidunggab sa laing babaye, patay tungod sa bata",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/babaye-gidunggab-sa-laing-babaye-patay-tungod-sa-bata-2
481,Arnold Y. Bustamante,"Jun 13, 2024","Nakatagpilaw ang drayber sa depasaheroang multicab nga nakabangga og usa ka motorsiklo ug traysikol nga mobile bakeshop, pasado alas 5 sa buntag sa Huwebes, Hunyo 13, 2024, sa Salinas Drive, Brgy. Lahug, dakbayan sa Sugbo. Una nga naigo sa multicab ang motorsiklo nga gipanag-iya sa usa ka call center agent nga si alyas Cuario, 34, taga Brgy. Guadalupe , dakbayan sa Sugbo, nga nag- park luyo sa mobile bakery. . Mao kini hinungdan nga naharos og apil ang mobile bakery ug nagkatag ang malunggay pandesal sa dan ug nangalagpot ang mga drayber tungod sa kakusog sa impact. “Wala pa gani ko makanaog sa motor, mipaka la’g kalit nya nalagpot na ko kay gibangga nami sa multicab,” matod ni alyas Cuario. Matod ni alyas Jonneper, 24, nga samtang mihunong siya kay dunay mopalit sa iyang bag-o pang haon nga pan ug wala pa gani siya makatunol niini sa kostumer, kalit lang siya nabanggaan hinungdan nga nalagpot siya ug nabanda sa punoan sa nara sa kilid sa karsada. Nasamad si alyas Jonneper sa kamot ug agtang apan wala na siya magpadala sa tambalanan tungod kay walay moatiman sa iyang paninda nga pandesal. “Kusog ang iyang impact tungod sa kusog nga dagan sa jeep. . . Ang grabe nako sa agtang, naa sa kamot pero madala-dala ra sa kamot. ”Giangkon sa driver sa multicab nga si alyas Arnulfo, 34, taga Talamban, Dakbayan sa Sugbo nga nakatagpilaw siya samtang nag drive. Matod niya nga mao gyud ni iyang problema basta mag drive daw sa makatulog siya labi na kon malapoy ang iyang lawas. Alas 12 na sa tungang gabii siya sa Huwebes nahuman sa pagpamasada apan nibalilk na usab siya sa alas 5 sa buntag sa Huwebes. “Ang ako unta plano kay kapiyungon man ko matu’g usa ko didto sa Campo. Wala naman nuon ko kaabot, nabangga naman nuon ko,” matod ni alyas Arnulfo. Nakighusay ra hinuon ang mga biktima human nipasalig si alyas Arnulfo nga iyang abagahon ang danyos sa iyang nabiktima. /","Drayber nakatagpilaw, 2 ka sakyanan giharos; 2 samdan",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/drayber-nakatagpilaw-2-ka-sakyanan-giharos-2-samdan
482,Arnold Y. Bustamante,"Jun 13, 2024","Unom ka illegal swertres ushers nadakpan sa managlahing anti-illegal gambling operations sa lalawigan sa Sugbo. Upat niini nasikop sa kapulisan sa Dakbayan sa Carcar, usa sa Carmen ug usa usab sa lungsod sa Dalaguete, habagatang Sugbo. Ang mga nadakpan sa Siyudad sa Carcar mao silang alyas Flor, 33, taga Población 3; alyas Herminigilda, 54, taga Valladolid; alyas Arsenia, 54, taga Sitio Kaawa, Barangay Perrelos; ug alyas Jherson, taga Barangay Guadalupe. Nasikop usab si alyas Gertrudes, 23, taga Dawis Sur sa lungsod sa Carmen ug Alyas Britney Eprol, 33, taga Casay, lungsod sa Dalaguete. Nakuha gikan kanila ang mga illegal gambling paraphernalia sama sa stub nga dunay carbon paper, kwarta nga pusta, ballpen ug uban pa. Kasong kalapasan sa Republic Act 9287 ang gipasaka batok sa mga suspek. Ang kapulisan nagpadayon sa ilang subsob nga operasyon batok sa illegal numbers game tungod sa reklamo sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO).","6 ka ushers sa illegal numbers game, nasikop",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/6-ka-ushers-sa-illegal-numbers-game-nasikop
483,Arnold Y. Bustamante,"Jun 13, 2024","Nakakompleto na sa ilang Mandatory Public Safety Basic Recruit Course ang 303 ka police trainees sa Regional Training Center, Camp Jessie M. Robredo sa Barangay Jugan, lungsod sa Consolacion, amihanan sa Sugbo niadtong Miyerkules, Hunyo 12, 2024. Ang seremonyas sa pagtapos sa ilang kurso gitambungan ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), diin siya ang pinasidunggang dinapit. Gipaabot ni Abad ang iyang pahalipay sa tanang ninggradwar sa PSBRC Batch 2023-01 Classes Alpha to Foxtrot ISAIH. Sa iyang mensahe, gipahinumdoman ni Abad ang bag-ong mga polis nga magtinarong sa ilang trabaho ilabi na sa ilang pagpaubos sa field training program FTP ug ilang ipatuman ang ilang nakat-unan sa training institution. “Continue your enthusiasm in achieving your goals and never stop learning as you represent the next generation of the Able, Active, and Allied Central Visayas police force. Strive to be the best version of yourselves and provide exemplary public service to the community with a smile,” matod ni Abad. Sa 303, 61 kanila mga babaye ug 242 ang kalalakin-an. Nagsugod sila sa ilang training niadtong Nobiyembre 13, 2023 ug natapos sa Hunyo 12, 2024 ubos sa ilang class name nga “IASAIH” nga nagpasabot og ‘Innovative Servants Aiming to be the Inspiration of Advocacy and Hope’. Human sa culmination sa ilang training, mopaubos sila og orientation sa dili pa magsugod sa unom ka buwan nga Field Training Program.",303 ka bag-ong polis minggraduwar,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/303-ka-bag-ong-polis-minggraduwar
484,Arnold Y. Bustamante,"Jun 12, 2024","Na-intercept sa pantalan sa lungsod sa Samboan, habagatan sa Sugbo ang trabahante nga nangawat og mga butang ug salapi sa iyang agawon sa Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo, Lunes sa kaadlawon, Hunyo 11, 2024, kay matod niya, iya usab kini nga ibayad sa iyang nakawatan sa ilang dapit. Atol sa manhunt, nasikop sa kapulisan sa lungsod sa Samboan, habagatang bahin sa Sugbo, ang suspek nga si Jhonnylou Cuartero Cuas, 30, taga Sitio Tabok, Barangay San Isidro, Dakbayan sa Tanjay, Negros Oriental. Nakuha sa iyang posisyon ang bag nga iyang gisudlan sa mga butang nga gipanag-iya sa iyang amo nga naglakip sa iPhone, bulawan nga kwentas nga dunay pendant, itom nga pitaka ug kwarta nga mokantidad og P54,600. Matod ni Police Major Gai Asis, hepe sa Guadalupe Police Station, nga nitaho sa ilang buhatan ang amo sa suspek nga si alyas Asila, 44, dunay dakong tindahan sa dan H. Labra, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo, nipahibawo nga nawala na ang iyang mga butang ug ang halin sa tindahan nga dul-an P100,000. Usa sa ilang gidudahan ang iyang trabahante nga si Alonzoflores sanglit na missing na pagkabuntag dungan sa pagkawala sa nahisgutang kuwarta ug mga butang. Tungod niini, dali nga nihimo og pakisusi ang mga imbestigador sa Guadalupe Police Station pinaagi sa pagpangutana sa mga drayber sa habal-habal sa dapit. Usa kanila ang nitug-an nga nagpahatod kini sa Cebu South Bus Terminal nianang kaadlawon. Dali usab nga niadto ang mga polis sa terminal apan wala na nila maabti hinungdan nga nakig-alayon ang Guadalupe Police Station sa mga police station sa kalungsoran ug sa mga pantalan nga dunay barko nga mobiyahe sa Negros Oriental. Ilang gipaalerto ang mga polis nga kon dunay bayot nga mosakay patabok sa Negros nga giila nga si Jhonnylou Alonzoflores, ila kini nga ipa-hold. Tuod man, pasado alas 12 sa udto, nadakpan si Cuas sa pantalan sa Samboan ug nakuha gikan kaniya ang mga butang apan ang kwarta nagkuwang na. “Kaya lahat na police station sa south na may mga pier na papuntang Negros kase taga Negros man yan yung suspek. So na ano ng Samboan doon sa port, papunta na talaga siya sa Negros at doon sa Samboan sya nahuli,” matod ni Asis. Giangkon ni Alyas Asila nga duha pa lang ka buwan nga nahimo niya nga trabahante si Cuas human nihawa sa pikas nga tindahan nga silingan ra usab nila. Sa nakuha nga impormasyon ni Asis, dunay kaso’ng pagpangawat ang suspek sa Tanjay City apan wala ra mopasaka og kaso ang biktima human nisaad nga iyang bayran ang iyang nakawat. Pamahayag sa suspek nga mangawat siya aron usab iyang ibayad sa iyang gikawatan sa ilang lugar. Kasong qualified theft ang ipasaka sa biktima batok sa suspetsado bisan sa pagpangayo'g pasaylo sa iyang amo.",‘Nangawat aron ibayad’,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nangawat-aron-ibayad-2
485,Dario V. Gil,"Jun 12, 2024","Nakuhaan og unom ka mga armas nga way lisensiya ang usa ka tawo nga ila sab nga nasikop sa pagpayuhot og gidiling drugas atol sa buy-bust sa kapulisan sa Brgy. Lagtang, Siyudad sa Talisay sa alas 2 sa hapon, Martes, Hunyo 11, 2024. Ang suspek giila nga si Mody Cuenca Cuenco, hamtong, ulitawo, dunay kapuyo, lumolupyo sa Sityo Laray, Brgy. San Dari, Dakbayan sa Talisay. Si Mody nakuhaan og gituhoang nga shabu nga nitimbang og 15 gramos ug gibana-bana nga mokantidad og P102,000. Nasakmitan usab siya og tulo ka 9mm pistols nga may magazine ug mga bala, duha ka .38 kalibre nga revolver ug usa ka .22 caliber revolver. Nakadawat og impormasyon ang kapulisan sa pagpamaligya og paltik nga armas ni Cuenco. Dihang ilang nakompirmar, gilusad dayon ang buy-bust, gipalitan sa undercover police gamit ang P15,000 nga peke nga kwarta nga gipaibabwan og tinuod nga P500. Matod pa, ang suspek nagsugod sa iyang pagpamaligya og shabu sa Enero ning tuiga sa Brgy. San Dari ngadto sa Barangay Tabunok. Ang suspek, matod pa, gawas sa kuwarta nga ibayad sa shabu sa mamalit kaniya, modawat usab siya og armas isip bayad. Ang suspek gikatakdang pasakaan og tukmang mga kaso sa kapulisan. Sa lain bahin, usa ka drug pusher nasikop sa buy-bust sa kapulisan sa Sitio Baybay 1, Brgy. Poblacion, dakbayan sa Toledo, alas 11:22 sa gabii sa Martes, Hunyo 11, 2024. Ang suspek giila nga si Lyra Abril Cuesta, 37, minyo, nagpuyo sa maong dapit. Nakuha gikan sa iyang posisyon ang upat ka gagmay’ng putos, upat ka medium nga putos sa shabu, P300 buy-bust money, ug P400 cash. Ang drugas motimbang og 21. 12 gramos nga mobalor sa P143,616. Ang suspek gikatakda nga pasakaan sa kapulisan sa tukmang kaso.","‘Gunrunner’ nakuhaan og 6 ka armas, drugas",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gunrunner-nakuhaan-og-6-ka-armas-drugas
486,Arnold Y. Bustamante,"Jun 12, 2024","Kagamhanan sa dakbayan sa Sugbo mohatag na usab og laing brand new nga mga sakyanan ngadto sa Cebu City Police Office (CCPO) aron magamit sa dili pa ang Palarong Pambansa sa Hulyo 2024. Mismo si Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nipahibawo niini ngadto sa mga sakop sa media human sa programa sa pagtimaan sa Adlaw sa Kaugalingnan sa nasod, Miyerkules, Hunyo 12, 2024. Matod ni Abalayan nga niadtong unang command conference niya sa kapulisan sa dakbayan, nihangyo kini nga dugangan ang ilang sakyanan. Tungod niini, gisanong ni Abalayan ang maong hangyo diin apuran niya ang 11 ka police stations og tag usa ka police patrol car. Gitinguha sa mayor nga atol sa Palarong Pambansa daghang mga polis ang makita sa kadalanan tungod sa gipaabot nga kapin 20,000 ka mga bisita, nga naglakip sa mga atleta, gikan sa tanang mga rehiyon sa Pilipinas. “These are just demo units in time for the June 12 celebration but essentially it will already look like this. . . "" matod ni Abalayan sa pag-apil sa susamang sakyanan sa parada sa Adlaw sa Kaugalingnan .Nigasto ang Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo og P8 milyunes sa pagpalit sa 11 ka bag-ong sakyanan nga gikuha sa panudlanan sa Peace and Order Program sa Siyudad. Tungod sa maong kalamboan, gihangop ni P/Col. Jake Bacquian, hepe sa CCPO, ang ihatag nga sakyanan. Nagpasalamat siya sa way puas nga suporta sa Kagamhanan sa Dakbayan ngadto sa kapulisan. Matod ni Bacquian nga dako kaayo kini og tabang aron magpabilin ang kamalinawon sa dakbayan sa pagpalambo sa police visibility ug nipasalig siya nga ila kining ampingan sa paggamit aron dili dali madaut.",11 ka police stations ubos sa CCPO hatagan og sakyanan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/11-ka-police-stations-ubos-sa-ccpo-hatagan-og-sakyanan
487,Cherry Ann Virador,"Jun 12, 2024","Ang matag Sangguniang Kabataan (SK) member sa 27 ka barangays sa Dakbayan sa Mandaue makadawat og dugang binuwan nga allowance nga P2,000 gikan sa Siyudad, sumala sa gipahibawo ni Mandaue SK Federation president ug Konsehal Bekay Chrisha Jumao-as. Tumong niini nga matabangan ang mga miyembro, partikular na kadtong mga tinun-an pa, og dugang sa binuwan nga honorarium nga P4,000 ngadto sa P8,000 nga sagad madawat sa SK members, depende sa kita sa ilang barangay. Ang allowance gipaabot usab sa SK secretaries ug treasurers, dugang sa pito ka SK councilors. Giklaro ni Jumao-as nga kini nga allowance gipatuman sa miaging tuig, uban sa bag-o nga mga kausaban sa proseso sa disbursement nga kasamtangang gi-review. Tipik sa ordinansa nagsugyot ,”Furthermore, this adjustment is in line with the principles of fiscal prudence and transparency in resource management. ”Kini nga ordinansa nagmando sa paghatag og allowance sa mga opisyal sa SK aron epektibong suportahan ang ilang mga katungdanan, pagtabon sa ilang mga kinahanglanon nga gasto sama sa transportasyon, komunikasyon, ug representasyon. Ang bag-ong sistema nagsugyot sa pagbalhin gikan sa binuwan nga allowance nga P2,000 ngadto sa quarterly disbursement nga P6,000. Ang maong ordinansa nagsunod sa Republic Act 10742, naila nga Sangguniang Kabataan Reform Act of 2015, nga nagkinahanglan nga hatagan og allowance ang mga opisyal aron matabangan sila sa ilang trabaho. Niadtong Lunes, Hunyo 10, si Jumao-as nisugyot nga usbon ang pipila ka bahin sa ordinansa kon giunsa pag-apod-apod ang allowance. Kini nga kausaban gikinahanglan aron mas motakdo ang quarterly meetings sa Panlalawigang Pederasyon ng mga Sangguniang Kabataan (PPSK-Mandaue). Gilauman usab nga mapauswag ang suportang pinansyal nga makuha sa mga opisyal sa SK, aron mahimo nila nga labi ka epektibo ang ilang mga katungdanan. Ang proposed ordinance napasar sa Konseho sa Dakbayan sa unang pagbasa atol sa ilang regular nga tigom niadtong Lunes, Hunyo 10.",SK officials sa Mandaue hatagan og dugang P2K,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/sk-officials-sa-mandaue-hatagan-og-dugang-p2k
488,Arnold Y. Bustamante,"Jun 12, 2024","Gihulagway sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga hapsay ug malinawon ang paghandom sa ika-126 nga kaugalingnan sa Pilipinas sa Miyerkules, Hunyo 12, 2024. Ang Kagamhanan sa Dakbayan nisugod sa ilang programa sa usa ka martsa gikan sa Fuente Osmeña paingon sa Plaza Sugbo atubangan sa Cebu City Hall diin didto gipahigayon ang mga kalihukan. Si Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, sa iyang pagpamulong, niingon nga di kalimtan ang gihimo sa mga bayani nga nakigbisog alang sa kagawasan gikan sa mga Katsila. “It is a day to honor the bravery and resilience of our forefathers, who fought valiantly for our freedom and laid the foundation for the vibrant and diverse nation we are today,”nagkanayon si Abalayan. Niini, iyang giawhag ang mga lumolupyo sa Sugbo nga hatagan og gibug-aton ang ilang mga sakripisyo. “We stand in awe of their unwavering dedication to securing the liberties we enjoy today, reminding us that freedom is a precious gift that should never be taken for granted,” dugang niya. Samtang, matod ni P/Col. Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCPO), nga kaadlawon pa lang gipakatap na niya ang iyang mga personnel aron mobantay sa kahapsay ug kalinaw sa siyudad, ilabi na nga dunay daghang mga kalihukan. Kini sama sa duha ka fun run nga gipasiugdahan sa Kagamhanan sa Dakbayan ug sa usa ka organisasyon nga gisalmutan sa daghang mga mahiligon og dagan. Pagkahapon hangtod na pagka gabii niini, dunay laing kalihukan nga gihimo sa Plaza Indepedencia nga gisalmutan usab sa daghang mga tawo. Gawas sa mga polis nga gipakatap sa kadalanan, niabag usab kanila ang Task Force Kasaligan ug mga traffic personnel sa Cebu City Transportation Office (CTTO). Gibutyag ni Bacquian nga duna silay giandam nga Civil Disturbance Management (CDM) kon ugaling motumaw ang kasamok sa mga cause oriented group nga nagprotesta.","Independence Day celeb sa Cebu City, malinawon",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/independence-day-celeb-sa-cebu-city-malinawon
489,Arnold Y. Bustamante,"Jun 12, 2024","Kanhi hepe sa Police Regional Office (PRO 7) niduso og petisyon ngadto sa korte sa dakbayan sa Danao aron pahunongon ang Kagamhanan sa Lungsod sa Sogod, amihanang Sugbo, sa pagpatuman sa giaprubahan nga ordinansa nga gihulagway nga sobrang pagsaka sa presyo sa singil sa tubig nga nakaapekto sa mga residente. Si retired P/Maj. Gen. Range Lycel Cueto ug ang iyang asawa nga si Rosie Cueto, pulos mga lumolupyo sa lungsod sa Sogod, niduso og writ of preliminary injunction sa Regional Trial Court sa dakbayan sa Danao aron ideklarar ang “Municipal Water Code” nga null and void. Ang mga respondent sa petition mao sila si Sogod Mayor Jessah Lycel Cueva ug ang mga miyembro sa konseho sa lungsod. Matod ni Cueto nga ang pagsaka sa singil sa bayranan sa tubig moabot ngadto sa 150 porsiyento subay sa Municipal Ordinance No. 15-2003 ubos sa Municipal Water Code nga gipasar sa Konseho ug giaprubahan sa mayor niadtong Nobiyembre 14, 2023. Nipasangil si Cueto nga sa pagtugot sa pagsaka, walay nahitabong public hearing. “Last year mag increase daw sa tubig. They kept it under wraps. Sila-sila lang ang nag public hearing. The municipal and barangay officials were the only ones who conducted public hearings. There were just about 50 of them,” matod ni Cueto. Ang mga lumolupyo ug mga negosyante sa maong lungsod maoy naghiusa sa pagsupak sa ordinansa. “I started the cause for the no to water increase in Sogod. I was very vocal. I took the cudgels for the people of Sogod because why would they increase the water rate when there was no public hearing,” dugang ni Cueto. Nipasabot ang kanhi heneral nga ang Sogod usa ka second class municipality ug dili makatarungonon ang pagsaka sa singil sa ilang tubig ilabi na nga dili dako ang kita sa mga residente. Dili usab makiangayon nga mopasaka sa singil ang lungsod tungod kay nagkuwang man gani sila sa supply ngadto sa mga lumolupyo. Gawas pa niini, kon mag-uwan, mausab ang kolor sa ilang tubig ngadto sa pagka brown. Sa wala pa mapasar ang ordinansa, ang minimum nga singil sa tubig sa lungsod moabot lang sa tag P100 matag 10 cubic meters apan ning bag-ong ordinansa, misaka kini ngadto sa P250 matag 10 cubic meter. Sa iyang petition, gibutyag ni Cueto nga ang maong ordinansa unconstitutional ug dili balido “on the ground that it directly contravenes the 1987 Philippine Constitution and other laws. ”“The enactment of such unconstitutional ordinance constitutes grave abuse of discretion on the part of the Legislative and Executive branches of the Local Government Unit of the Municipality of Sogod,” tipik sa petition nga iyang giduso sa korte. Gihulagway ni Cueto nga 150 porsiyento nga increase usa ka “unjust, excessive, oppressive and confiscatory. ”“You should not increase the water rate by more than 10 percent based on the kaws that I have read and no water increase within five years. We now have the most expensive water rate in Cebu,” dugang ni Cueto. Nagduda ang kanhi PRO 7 director nga ang pagpatuman sa bag-ong sa water code pagpangandam aron i-privatize ang ilang waterworks system sa lungsod. Gihimakak usab niya nga ang iyang pag saba-saba kay aduna siyay tinguha nga molansar sa umaabot nga midterm elections sa sunod tuig. “Kaya daw ako nag ingay dahil tatakbo daw ako. Pero di ako tatakbo,” matod ni Cueto.",Municipal Water Code sa Sogod gibabagan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/municipal-water-code-sa-sogod-gibabagan
490,Arnold Y. Bustamante,"Jun 11, 2024","Lalaki nga misukmag ug misagpa og babaye’ng gwapa gikulata sa mga estambay ug nasikop sa nagpatrolya nga mga polis. Na-black eye ang suspek human gitabangan og kulata sa mga estambay sa Dalan B. Babia, Dakbayan sa Sugbo alas 8 sa Dominggo sa gabii human gireklamo sa usa ka babaye nga gisukmag ug gisagpa nga walay igong hinungdan. Naatol usab nga anaa sa lugar ang duha ka mga polis nga sakop sa beat patrol sa Cebu City Police Office ug ilang napusasan ang maong lalaki nga nagpaila lang sa alyas nga Binong, 37. Matod ni Police Major Emeniano Don Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station, nga dili maestorya og tarong ang suspek. Gani duha ka mga lugar ang gihatag niini sa iyang address, Dakbayan sa Carcar ug lalawigan sa Bohol. Iyang gibutyag nga niadtong Dominggo, Hunyo 9, nidangop sa ilang buhatan ang usa ka babaye nga gitago lang sa pangala’ng Rheyel nga matod pa gisiko ug gisumbag ang mata niini samtang siya naglakaw sa Dalan Jakosalem, Barangay Zapatera, Cebu City. Wala masayod si Rheyel kon nganong gikalitan siya og sumbag samtang naglakaw pauli nianang alas 6:35 sa gabii. Matod ni Rheyel nga tungod sa gihimo sa maong lalaki kaniya, siya na-trauma ug magpanglingi samtang nagbaktas. “To be honest, pag makatagbo kog mga lalaki, mahadlok na gyud ko,” matod ni Rheyel. IKADUHANG BIKTIMAPipila ka gutlo, laing babaye na usab ang niabot sa police station ug nipahibawo nga gisumbag usab siya sa usa ka lalaki sa may Osmena Boulevard, duol sa edipisyo sa Department of Health (DOH). Ang biktima giila nga alyas Eprol, 20, kinsa bag-o lang nakapasar sa NCIII Bookkeeping sa Technical Education and Skills Development Authority (TESDA) ug nibutyag nga bag-o lang siya nga nikanaog sa modern jeep sa may Fuente Osmeña. Asoy ni Eprol nga iyang gitangtang ang iyang eyeglasses aron trapuhan kay nag-moist ug wala niya maklaro nga samtang siya nagbaktas daplin sa dalan, kalit lang siya gisumbag sa gikasugat nga lalaki. Ang maong panghitabo gi-post niya sa Facebook diin imbis congratulations nga mensahe ang madawat, get well soon man hinuon tungod sa iyang gidangatan. “Ikiha gyud namo kay kana bitaw walay deserve nga ma experience ang ingon ani, especially kanang ganahan maglakaw-lakaw,” matod ni Eprol. Tungod ani, gipaalerto na ni Makring ang iyang mga personnel, lakip na ang mga beat patrol personnel nga naa sa iyang hurisdiksyon. Pagka alas 8 sa Dominggo sa gabii, nadakpan na ang mao nga lalaki kay aduna na usab siyay gisagpa nga babaye sa may maternity sa B. Babia ug nidagan paingon sa usa ka mall unahan sa Vicente Sotto Memorial Medical Center. “Ingun niya (suspek) nga dili siya taga diri, most especially ang mga victim niya is kining mga babaye. So, probably kini lang ang iyang makaya,” matod ni Makring. MAGLAGOT OG GUWAPANagdumili pagtubag sa mga pangutana sa media ang suspek apan sigun sa ubang priso sa custodial facility sa Abellana police station sa dihang gipangutana kon nganong iyang nahimo ang pagdagmal sa mga biktima, kay dili siya ganahan og guwapa nga babaye. Matod pa nga fake ang nawong niadtong mga babaye’ng guwapa. Subay niini, gipasakaan og kasong serious physical injury in multiple counts ang suspek, Martes, Hunyo 11, 2024 ug gipaabot nalang ang resolusyon gikan sa piskalya. Gituohan nga adunay suliran sa pangisip ang suspek.",Pangsukmagon ang mga guwapa’ng masugatan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pangsukmagon-ang-mga-guwapang-masugatan
491,Dario V. Gil,"Jun 11, 2024","Patay nang nadangat sa tambalanan ang 8 anyos nga lalaki nga nalumos sa Luyang Spring, Barangay Obong, Lungsod sa Dalaguete, habagatang Sugbo sa Dominggo, Hunyo 9, 2024. Ang insedente nahitabo nianang pagka alas 12:30 sa hapon apan na-report sa kapulisan sa alas 9:20 sa gabii sa maong adlaw. Ang biktima giila nga si Fidel Dennes Cuevas Cuevo, tinun-an sa Grade 2, taga-Barangay Pugalo, Alcoy, Sugbo. Usa ka concerned citizen nipahibawo sa Dalaguete Municipal Police Station ug base sa imbestigasyon ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Maj. Vincent Awit Zozobrado, nasuta nga ang bata nalumos sa five feet nga gilawmon sa spring water pool, sigun sa asoy sa maguwang nga babaye. Ang iyang manghod iya pang nakit-an nga nagkalingaw og kaligo sa tubod kuyog sa mga higala. Apan kalit lang nagkagubot ang mga tawo nga nangaligo, nagsininggitay nga may bata nga nalumos ug dali silang nanawag og rescue team sa Brgy. Obong. Gisuwayan sa pagtabang ang bata ug gidali sa pagdala sa Cardinal Rosales Memorial Hospital apan gideklarar nga dead-on-arrival sa attending physician nga si Dr. Edmar Anchoriz.",8 anyos nalumos sa tubod sa Dalaguete,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/8-anyos-nalumos-sa-tubod-sa-dalaguete
493,Guam P. Logroño,"Jun 11, 2024","Naghinamhinam nga makakaon og litsong manok, tulo ka mahalong mga manok igtatari nga gipanag-iya sa prominente’ng pamilya sa dakbayan sa Sugbo gikawat sa 29 anyos nga lalaki’ng way trabaho. Si Jobal Cuizon, 29, ulitawo, taga-Barangay Pardo, Cebu City, nasikop Lunes sa buntag, Hunyo 10, human nagukdan sa caretaker sa manok igtatari sa Alta Vista, Barangay Poblacion Pardo, Cebu City. Ang mga mahalong manok igtatari gipanag-iya ni Victor Culala Culla, giatiman sa caretaker nga si Lester Cullamar, 27, kinsa nakabantay sa pagpangawat ni Cuizon. GIHUONG SA KURALAsoy ni Cullamar nga sa dihang iyang gipangsusi ang iyang gigalam nga mga igtatari, iyang nakita si Cuizon nga nigawas sa barbwire fence nga nagbitbit og sako. Sa pagkamatikod ni Cuizon, nikaratil kini sa pagdagan dala ang sako nga gisudlan sa tulo ka mga manok igtatari. May na lang kay nagukdan niya ang suspek ug nabawi ang duha ka puwa manok ug usa ka ogis nga pang-derby nga mga manok. Ang mga manok igtatari mokantidad og tag-P5,000 ang usa. Si Cuizon nga nahinabi sa Superbalita Cebu niangkon sa krimen ug nangayo’g pasaylo. Iyang pangangkon nga iyang giuli ang mga manok kay siya nakonsensiya. NAG-FOODTRIPPasabot pa niya nga hubog siya niadtong higayona human nagyarok og Kulafu ug gigutom hinungdan nga iyang gi-tripingan ang mga igtatari. “Food trip nako naghunahuna nga lami kaayong ikaon og paa sa manok. Paborito kaayo nako isugba ang paa sa manok,” dugang ni Cuizon. Plano unta niya nga ang ogis maoy iyang luto-on samtang ang duha ka puwa nga mga manok iyang ibaligya sa tag-P500. Nasayran nga nabilanggo siya sa makadaghang higayon tungod sa pagpangawat og manok.","'Kawata’ng gigutom', 3 ka mahalong igtatari gikawat",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kawatang-gigutom-3-ka-mahalong-igtatari-gikawat
494,Arkeen Larisma,"Jun 10, 2024","Mangunay si Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan sa pagtino sa kahimtang sa tulo ka mga pasilidad sa panglawas nga gipadagan sa Siyudad. Karong adlawa, Martes, Hunyo 11, 2024, mobisita siya sa usa ka super health center sa Barangay Apas, nga natukod duha ka tuig na ang milabay. “. . . hangtod karon wala gihapon” matod ni Abalayan sa press conference sa Lunes, Hunyo 10, 2024. Sa bahin sa extension sa Guba Community Hospital, nga wala pa mahuman bisan og ang Department of Health nigahin na og budget alang sa pagkompleto niini, siya niingon nga ang kontraktor nisaad nga mahuman ang tanang mga dokumentasyon sa Lunes. Siya niingon nga adunay usa ka pangutana sa pagpanag-iya sa yuta diin ang extension nagbarug. “The land has not been donated to the City of Cebu, but apparently if you look at the title, there is already an annotation there, which can now be used as its basis to issue the building permit,” dason sa mayor. Si Abalayan nagkanayon nga gituki niya kini sa kontraktor sa miaging semana. Nakig-estorya usab siya sa hepe sa Office of the Building Official (OBO) nga si Cunanan Custodio, kinsa nisaad nga mohatag og building permit sa higayon nga matuman sa kontraktor ang tanang rekisitos lima ka tuig human nasugdan ang pagtrabaho sa extension sa infirmary. Si Abalayan nanghinaut nga ang OBO makaisyo na og partial occupancy permit aron ang extension, nga adunay 25-bed ward, dental clinic, delivery room ug operating room, maabli na sa publiko sa Hulyo. Ang Guba Community Hospital nga kapin na sa 50 ka tuig nga nag-operate, usa ka extension facility sa Cebu City Medical Center (CCMC) nga gitumong sa pag-atiman sa mga pasyente nga nagpuyo sa mga bukirang barangay sa dakbayan sa Sugbo. Ang acting mayor nagkanayon nga nagplano usab siya nga mobisita sa CCMC aron makita ang aktuwal nga kahimtang sa nahabilin nga wala pa mahuman nga mga andana sa edipisyo. “I will visit it to see the situation on the third floor, fourth floor, fifth floor, sixth floor, seventh floor, eighth floor that has yet to be covered. There is still no ninth floor, 10th floor and 11th floor. There is so much lacking,” matod ni Abalayan.",Abalayan mosusi sa 3 ka pasilidad sa panglawas sa dakbayan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/garcia-mosusi-sa-3-ka-pasilidad-sa-panglawas-sa-dakbayan
495,Dario V. Gil,"Jun 10, 2024","Duha ka mga tawo gipanunggab patay niadtong Dominggo, Hunyo 9, 2024 sa managlahing mga dapit sa lalawigan sa Sugbo. Pulos hubog ang mga suspek ug mga biktima. Usa ka mag-uuma patay nang nalandig sa tambalanan sa lungsod sa Malabuyoc, habagatang kasadpang Sugbo, human gidunggab ang iyang tiyan sa laing mag-uuma alas 5 sa hapon sa Dominggo, Hunyo 9, 2024. Kini ang gibutyag ni P/Staff Master Sgt. Romas Cutad, chief investigator sa Malabuyoc Municipal Police Station, nga gikahinabi sa Superbalita Cebu, labot sa pagpanunggab nga nahitabo sa bukiran sa lungsod. Ang kapulisan niila sa biktima nga si alyas ‘Juan’, 50, ug ang suspek nga alyas Pablo, 33, ulitawo apan dunay kapuyo. Matod ni Cutad, ang duha managsilingan ug manahigala nga nag-inom apan sa dihang nangahubog na, nagkalalis na bahin sa manok nga igtatari nga gipabuhi sa biktima sa suspek. Matod pa, ang biktima niuli sa ilang balay ug naglingkudlingkod sa hagdanan apan gibira ang tiil niini sa suspek kay buot pakanaugon. Apan wa manaug ang biktima ug didto na gidunggab sa suspek ang tiyan gamit ang plamingko. Ang biktima dali nga gidala sa tambalanan apan gideklarar nga patay nang niabot. Ang suspek nadakpan sa kapulisan. MAGSUONManghod gidunggab patay sa maguwang nga gilupig sa sinumbagay alas 3:30 sa hapon sa Dominggo, Hunyo 9, 2024 sa Purok Thailand, Brgy. Libertad, dakbayan sa Bogo. Ang biktima giila nga si Maricel Cutamora, 43, minyo, kinsa gideklarar sa mga doktor nga dead-on-arrival (DOA) samtang nasikop si Ardot Cutamora,46, minyo, maguwang sa biktima, usa ka construction worker. Si Police Lt. Col. Linda Jade, hepe sa Bogo City Police Station, nibutyag sa Superbalita Cebu nga ang managsuon nakahurot og upat ka mga botelya sa ilimnong makahubog sa wa pa ang hitabo. Ang biktima nag-uling samtang nakigtagay sa maguwang. Apan samtang nag-inom ug nangahubog na, nagkalalis ug nagkainitay hangtod nga nagsinumbagay. Sa ilang sinumbagay diin nalupig ang maguwang, kalit kini nga nakakupot sa sundang ug gihansakan niya ang lawas sa manghod hinungdan sa kamatayon. Nasikop hinuon ang suspek human sa kremin. Matod ni Jade nga nahitabo ang krimen gumikan sa kahubog sa duha nga pulos taga Masbate.","2 gidunggab, patay; gainom atol sa krimen",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/2-gidunggab-patay-gainom-atol-sa-krimen
496,Dario V. Gil,"Jun 10, 2024","Luwas ang 20 ka mga pasahero, drayber ug konduktor sa usa ka Ceres bus nga naugdaw sa sunog alas 11:47 sa buntag sa Lunes, Hunyo 10, 2024 sa nasudnong kalsada sa Dabon II, Brgy. Dabon, lungsod sa Compostela, amihanang Sugbo. Ang drayber sa Ceres bus giila nga si Cedie Cahinde Dabu, 36, taga Brgy, Campusong, Borbon. Ang Compostela Police Station nakadawat og tawag gikan sa usa ka concerned citizen nga may nasunog nga Ceres passenger bus (CEH 814). Ang kapulisan sa Compostela daling niresponde uban sa kabumberohan sa lungsod. Pasiunang imbistigasyon nasuta nga ang bus padulong sa Kawit, Medellin gikan sa North Bus Terminal sa Siyudad sa Sugbo. Ang drayber nakapanimaho og aso su’d sa bus hinungdan nga siya ni-park daplin sa highway ug nasuta nga ang aso gikan sa dashboard panel. Dali niyang gipakanaug ang 20 ka mga pasahero samtang si Dabu nikuha og fire extinguisher ug iyang gipasiritan ang kayo, apan nidako kini hangtod nga nikaon sa tibuok bus.",Ceres bus naugdaw sa sunog,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/ceres-bus-naugdaw-sa-sunog
497,Denise Mae P. Codis,"Jun 10, 2024","Posibleng malangay ang nagpadayon nga pagpanglimpyo ug pagbutang og drainage system sa Dakbayan sa Lapu-Lapu tungod sa mga hagit sama sa pagkaguba sa giabangang mga ekipo ug ning panahon sa ting-ulan. Ang opisina sa engineering wala pa nakakab-ot sa “10 porsyento” sa gipunting nga gitas-on sa paglimpyo sa drainage, nga 5,547 metros, sumala ni Ailyn Dacanay, hepe sa opisina sa engineering sa dakbayan“Ang dili magamit nga kagamitan usa sa mga hagit nga among giatubang. Gawas pa niana, among gidasig ang among contractor nga motrabaho 24/7 aron paspas ang trabaho,” matod ni Dacanay. Ang opisina sa engineering nihangyo usab sa Department of Public Works and Highways 7 nga tugotan sila sa paggamit sa mga amphibious excavator sa naulahi alang sa desilting sa outfall sa Barangay Basak. Si Dacanay, sa pakighinabi sa Lunes, Hunyo 10, 2024, niingon nga ang drainage lines nga kasamtangang gitrabaho anaa nahimutang sa Abcede St. , Sudtunggan Road, General Aviation Road, ug Basak-Cagudoy-Bankal-Buaya Road sa Barangay Basak. Ang ubang drainage sites nahimutang sa Dalan Fuentes ug Timpolok Road. Hapit na mabutangan og drainage sa Barangay Subabasbas, sumala ni Dacanay. Ang city engineer niingon nga ang padayong pag-instalar ug paglimpyo sa drainage system mahimong hinungdan sa gamay nga kahuot sa trapiko tungod sa mga excavator ug dump truck sa construction areas. Apan, matod ni Dacanay nga nakig-alayon sila sa City Traffic Management System aron madumala ang dagan sa mga sakyanan. “It’s not easy and quick to install a drainage system. But again, we are trying to address the problems in flooding,” matod Dacanay. KALIMPIYOKabahin sa waste mitigation, si Dacanay niingon nga ang mga lumolupyo sa Lapu-Lapu kinahanglang manubag sa ilang mga basura, ilabina ang mga plastik ug mga botilya sa tubig nga makabara sa drainage system sa dakbayan. “Every time I conduct a drainage clean-up, there are different kinds of garbage, from plastics to water bottles,” matod niya. “We need the participation of the people. This will not be the business of the city alone; it’s everybody’s business,” dugang niya. Giawhag ni Dacanay ang mga residente sa pagmentinar sa kalimpyo pinaagi sa paglimpyo sa ilang kaugalingon nga mga nataran sa atubangan ug mga dalan nga adunay mga drainage system.",Pagtrabaho sa drainage malangay sa ting-uwan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pagtrabaho-sa-drainage-malangay-sa-ting-uwan
498,Arnold Y. Bustamante,"Jun 10, 2024","Moabot sa 247 ka mga tawo ang nadakpan sa Simultaneous Anti-Criminality and Law Enforcement Operation (Sacleo) sa kapulisan sa Central Visayas nga gisugdan alas 12:01 sa kaadlawon sa Hunyo 7, 2024 nga natapos sa alas 11:59 sa udto sa Hunyo 9, 2024. SHABUSa Sacleo sa Police Regional Office (Sacleo) 7, sila nakasakmit og 1,377. 84 gramos nga shabu nga dunay standard drug price (SDP) nga P9,369,312 ug pagkasikop sa 81 ka drug personalities. Ang labing dako nga nasakmit mao ang operation sa mga sakop sa Cebu City Drug Enforcement Unit sa Cebu City Police Office batok sa usa ka kanhi seaman nga taga Sagay, Negros Occidental nga nakuhaan og P6. 9 milyunes. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, dinagko gihapon ang makuha nga ilegal nga drugas sa matag dungan nga operation sa kapulisan sa Central Visayas kay ang Sugbo nahimo transshipment. Kini nagpasabot nga di tanang drugas nga nasakmit dinhi sa isla alang ra dinhi, naay tipik niini alang sa laing lugar sa Pilipinas. BADACDugang niya nga subay sa subsob nga kampanya batok sa ilegal nga drugas, moabot na sa 62 porsiyento sa kinatibuk-ang barangay sa CVang nadeklarar nga drug-cleared. Dako kini nga kalambuan sanglit dili na makaabot ang ilegal nga drugas sa kabaranggayan kay monitor na ang pagsulod sa ilegal nga drugas nunot sa ka aktibo sa matag Barangay Anti-Drug Abuse Council (Badac). Sa kampanya sa barangay drug clearing program sayon na lang kaayo ang pagpatuman sa demand reduction ilabi na sa pagpaubos sa drug rehabilitation sa kanhi drug personalities sa barangay. “Kay kini man gung barangay drug clearing operation mao na mag assure nga ang usa ka barangay wala na gyuy movement or activities sa illegal drugs. Sa pagkakaron sa CV 62 percent sa atong mga barangay’s are already declared drug cleared,” dugang ni Abacay. SUGALSamtang nakasikop usab ang kapulisan og 96 ka mga sugarol atol sa 82 ka anti-gambling operations ug pagka sakmit sa dul-an P10,000 nga kwarta gikan sa lainlaing matang sa sugal. Moabot usab sa 23 ka mga armas nga way lisensya ang nasakmit, ang uban gisurender sa mga nag hawid niini ug 23 ka mga tawo ang napasakaan og kaso sa korte. Sa kampanya batok wanted persons, ang kapulisan nakasikop og 47 ka mga tawo nga dunay mga pending warrant of arrest sa lainlaing mga kaso, upat kanila giilang most wanted person.",247 nasikop atol sa Sacleo sa CV,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/247-nasikop-atol-sa-sacleo-sa-cv
499,Arnold Y. Bustamante,"Jun 10, 2024","Patay ang usa ka 43 anyos nga lalaki human pusila atubangan sa iyang kaipon, ala 1:29 sa Lunes sa kaadlawon, Hunyo 10, 2024, sa Sitio Wakwak, Block 1, Barangay Suba, Siyudad sa Sugbo. Ang biktima giila sa iyang kapuyo nga si Rengie Dacua Caladiao, 43, lumolupyo ra usab sa lugar. Sa imbestigasyon sa Sawang Calero Police Station, nasayran nga samtang nag-estoryahanay ang biktima ug iyang kaipon, kalit lang nga niabot ang tulo ka mga lalaki. Usa niini nga naka-pajama ug nag-itom og t-shirt maoy nipusil sa biktima. Nakadagan pa si Caladiao apan giusban sa pagpusil ug naigo sa likod sa lawas hinungdan sa iyang pagkahagba. Dali nga nanawag og medical team ang mga residente sa dapit apan gideklarar nga dead on arrival (DOA). Ang kapulisan padayon sa ilang imbestigasyon labot sa insidente.",Lalaki gipusil-patay atubangan sa kaipon,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/lalaki-gipusil-patay-atubangan-sa-kaipon
502,Dario V. Gil,"Jun 09, 2024","Patay dihadiha ang usa ka hamtong nga lalaki sa dihang giagtang sa pagpusil sa Sityo Josing Enong, Brgy. Jampang, lungsod sa Argao, Sugbo, alas 9:30 sa buntag, Dominggo, Hunyo 9, 2024. Ang biktima giila nga si Butalon Joncel, taga Sityo Josing Enong sa Jampang, Argao, samtang ang mamumuno wa pa mailhi. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Argao ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Terrence Aguas, nasayran sa Superbalita Cebu nga ang pipila ka mga lumolupyo sa dapit nakadungog sa sipa nga pagbuto og armas. Sa ilang pagsusi, ang biktima nagdulog na sa iyang motorsiklo daplin sa karsada sa maong dapit nga nag-helmet ug nasuta aduna kini samad pinusilan sa iyahang agtang. Atol ning pagsuwat, nagpadayon pa ang imbestigasyon sa kapulisan sa Argao aron masayran kon si kinsa ang mamumuno ug unsa ang motibo sa pagpatay sa biktima.","Lalaki 'gibanhigan' naigo sa agtang pagpusil, patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/lalaki-gibanhigan-naigo-sa-agtang-pagpusil-patay
504,Arnold Y. Bustamante,"Jun 09, 2024","Giila sa kapulisan nga hitman sa usa ka drug personality, ang nasikop sa buy-bust operation sa mga sakop sa Labangon Police Station, Sabado sa gabii, Hunyo 8, 2024, sa Sityo Bonbon, Barangay Labangon, dakbayan sa Sugbo. Ang suspetsado giila nga si Rei Dagoc Dagohoy, alyas Rev, 33, taga Block 2, dan Magsaysay, Barangay Suba, siyudad sa Sugbo. . Nakuhaan si Rev og mga pinakete nga adunay sud nga gituohang shabu nga motimbang sa 10. 65 gramos nga dunay standard drug price nga P72,420. Lakip sa nakuha sa mga operatiba ang .38 nga kalibre nga pistola nga dunay tulo ka bala niini. Giingong gawas sa pagkalambigit sa gun-for-hire ni Dagohoy giingon mamaligya usab kini’g illegal nga drugas. Nabilanggo na kini sa Cebu City Jail ug nakagawas niadtong Marso 2024 sa kaso niini sa illegal nga drugas. Giandam na ang kasong kalapasan sa Sections 5 ug 11, Article II RA 9165 ug Republic Act 10591 kun illegal possession of firearms ang ipasaka nga kaso sa Labangon Police Station karong adlawa.","‘Hitman’ sa illegal drug personality, nadakpan",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/hitman-sa-illegal-drug-personality-nadakpan
505,Arnold Y. Bustamante,"Jun 09, 2024","Usa ka kanhi seaman ug iyang konsabo ang nadakpan sa buy-bust sa mga sakop City Drug Enforcement Unit sa Cebu City Police Office (CCPO), ala 1:40 sa Dominggo sa kaadlawon, Hunyo 9, 2024, sa sulod sa Ludo Cemetery, Barangay Carreta, siyudad sa Sugbo. Ang mga nadakpan giila nga silang alyas Gaudencio, 40, lumad nga taga Sitio Acacia, Barangay Vito, dakbayan sa Sagay, Negros Occidental nga maoy target sa operasyon. Lakip sa nadakpan si alyas Leslie, 33, nagtrabaho sa usa ka printing press isip production worker, taga Sitio Quijano Compound, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo. Nakuha sa mga operatiba sa City Drug Enforcement Unit (CDEU) sa pagpangulo ni Police Major Jonathan Danilo Caseda ubos sa supervision ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo, ang mga binulto nga gituohang shabu nga motimbang sa 1,015. 00 gramos nga dunay standard drug price nga P6. 9 milyones. Ang maong mga ebidensya nga nakuha gi-turn over kini dayon sa Philippine National Police (PNP) Forensic Unit 7 alang sa chemical analysis. Usa sa mga opisyal sa CDEU nga dili magpaila, nagkanayon nga sa imbestigasyon sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga kanhi seaman si alyas Gaudencio apan mihunong niadtong panahon sa pandemic. Tungod niini, nagkanunanayan na kini nga mobiyahe sa dakbayan sa Sugbo aron mamalit og illegal nga drugas sa Barangay Carreta. Human ma-monitor ang iyang illegal nga kalihukan, gilusad dayon ang buy-bust operation diin ang mitunol sa illegal nga drugas mao si alyas Leslie. Kalapasan sa Section 5, Article II sa Republic Act 9165 ang atubangon nga kaso sa duha ka mga dinakpan.","Kanhi seaman, kauban nasikop atol sa buy-bust",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kanhi-seaman-kauban-nasikop-atol-sa-buy-bust
508,Earl Kim H. Padronia,"Jun 09, 2024","Nanawagan si Cebu Archbishop Range Catilo sa reconciliation aron masulbad ang panagbingkil sa magtiayon, taliwala sa pending nga pag-aprobar sa divorce bill sa kongreso. Sa sideline interview niadtong Biyernes, Hunyo 7, sa Cebu Archbishop’s Palace, si Catilo nipasabot nga ang kaminyuon usa ka panaghiusa sa lalaki ug babaye nga gisaksihan ug gibalaan sa Diyos. “I believe, many do not understand the implication sa ilahang baruganan,” matod ni Catilo. Niadtong Mayo 22, giaprobahan sa House of Representatives sa ikatulo ug katapusang pagbasa ang usa ka lakang nga nagtinguha nga ma-legalize ang hingpit nga diborsyo, usa ka alternatibong paagi alang sa pagbungkag “sa usa ka dili na mabawi nga kaminyuon. ”Si Catilo niingon nga ang bisan unsang pagsinabtanay tali sa magtiayon kinahanglang trabahuon dili lang sa usa ka partido kondili silang duha aron molambo ug molungtad ang kaminyuon. Siya miingon nga ang mga magtiayon nga adunay mga kalainan ug mga panagsumpaki lagmit nga ipakaubos ang grasya sa Dios sa pagpalig-on sa ilang kaminyuon ug mipili sa pagpalabi sa pagbulag sa relasyon. “I have seen couples who live out married life for so long and I think is a good sign,” dugang ni Catilo. Gihatagan og gibug-aton sa opisyal sa Simbahan ang kamahinungdanon sa pagpaningkamot nga masulbad ang mga away ug dili pagsinabtanay tali sa mga magtiayon ug mangayo og pasaylo o pagpasaylo.",Catilo: Reconciliation sa magtiayon ipatigbabaw,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/palma-reconciliation-sa-magtiayon-ipatigbabaw
509,Superbalita Cebu,"Jun 08, 2024","Wa pay niila sa usa ka lalaki nga gituohan nga gi-salvage ug gilabay sa sapa sa Sityo Kaduldulan, Brgy. Mangga, lungsod sa Tuburan, tunga-tungang kasadpang Sugbo. Ang lawas nadiskubrehan alas 5:30 sa hapon sa Huwebes, Hunyo 6, 2024, butyag ni P/Staff Sgt. Exuperio Dagpin sa Tuburan police sa interbyo sa sibyaanang dyLA sa Sabado, Hunyo 8, 2024. Matod pa niya nga ni-post sila sa ilang Facebook page sa Tuburan ug giklaro ang mga tattoo sa biktima. Sila nanawagan sa mga tagtungod o pamilya ug kaila sa biktima apan way ni-response sa comments nga nakaila. Si Dagpin nagduda nga di taga Tuburan ang biktima. Ang nakakaplag sa lawas mao si Mangga brgy. councilor Daguplo Abing, kinsa ni-report sa kapulisan sa Tuburan mahitungod sa napalgang lawas nga naglutaw sa sapa. Dali kini nga girespundihan nila ni Police Executive Master Sgt. Licayan ug P/SSgt. Exuperio Dagpin ug mga kauban. Ilang gihulagway ang biktima nga nag black long sleeve, mga tiil giputos og itom nga black plastic garbage bag ug gigapos sa packaging type. Ang ulo giputos og black plastic garbage bag ug may cotton blanket, way samad nga nakit-an. Ang biktima gidala sa Tuburan District Hospital ug gihulagway sa attending physician nga si Dr. Pidoy Dal nga ang biktima sobra 24 oras nang patay dihang nakaplagan. Ang lawas naa sa Saint Peter Funeral Homes.",Lalaki nga gi-salvage pabilin pang wa mailhi,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/lalaki-nga-gi-salvage-pabilin-pang-wa-mailhi
510,Arnold Y. Bustamante,"Jun 08, 2024","Gitabangan og kulata ug gibunal-bunalan og botelya sa softdrink sa unom ka mga batan-on lalaki ang usa ka e-trike driver sa Dalan Colon, Dakbayan sa Sugbo pasado alas 4 sa Sabado sa kaadlawon, Hunyo 8, 2024. Ang biktima nilakaw gikan sa ilang balay kay giingon nga nangluod sa iyang asawa human siya awaya niini. Naatlan pa sa mga sakop sa City Mobile Force Company sa Cebu City Police Office nga nag beat patrol sa downtown area ang hitabo nga ginukdanay tali sa mga suspek ug biktima hinungdan nga nadakpan usab nila dayon ang mga nangulata. Ang biktima nga nawad-an sa panimuot mao si Amer Dalagan, 24, taga Brgy. Ermita, Dakbayan sa Sugbo, kinsa nakaangkon og samad sa ubos sa dunggan. Matod sa gwardya sa usa ka dakong tindahan sa Colon nga gigukod sa unom ka mga batan-on nga lalaki ang biktima. Gihapak kini og botelya sa lawas ug ulo hinungdan nga nagpasad na ang mga boak sa botelya sa sidewalk sa Dalan Colon. Sa tumang dagan sa biktima, nahagba siya kilid sa Metro Colon samtang ang mga suspek dali unta nga nanibat apan nadakpan sila sa mga polis. Matod pa sa igsuon sa biktima nga nilakaw ang iyang igsuon sa ilang balay dala ang e-trike human ni mag-away sa iyang asawa. Gituohan nga tungod sa away tali sa iyang asawa, nagmaoy kini sa imnanan nga maoy nakaingun nga nakasugat og kontra sa imnanan. Nag-inom siya sa Dalan Colon ug mao nalang ang ilang nadungog sa balita nga gitabangan kini og kulata. Gidala ang biktima sa Cebu City Medical Center samtang ang unom ka suspek gidala sa Carbon Police Station. Naulian ra si Dalagan sa panimuot ug nakagawas na sa tambalanan. Gibutyag ni Police Major Jesse Bation, hepe sa Carbon Police Station, nga nagka settle na ang duha ka mga habig, dili na mopasaka og kaso ang biktima.","Bana giaway sa misis; gamaoy, nakulatahan",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/bana-giaway-sa-misis-gamaoy-nakulatahan
511,Arnold Y. Bustamante,"Jun 08, 2024","Mga P3. 4 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas nasakmit sa Philippine Drug Enforcement Agency 7 (PDEA 7) ug kapulisan sa managlahi nga anti illegal drug operations sa Dakbayan sa Sugbo ug Talisay. Alas 9:40 sa Biyernes sa gabii, Hunyo 7, 2024, usa ka bag-ong drug personality sa Bo. Luz, Dakbayan sa Sugbo, nadakpan sa buy-bust sa mga sakop sa PDEA 7 uban sa Mabolo Police Station sa Cebu City Police Office. Ang suspek giila nga si Michaelangelo Agravante, 28, residente sa Brgy. Luz, Siyudad sa Sugbo. Nakuha sa mga operatiba ang pito ka putos sa gituohang shabu nga motimbang og 115 gramos nga dunay estimated average market value nga P782,000. Si Agravante bag-o lang nigraduwar sa junior high school. Gibutyag ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga nakuha nila ang kasayuran gikan sa usa ka confidential informant labot sa pagpamaligya ni Agravante sa ilegal nga drugas. Gipaubos dayon nila sa usa ka semana nga case buildup ang suspek, diin ilang nasayran nga makabaligya siya og 300 gramos nga shabu matag semana. Dugang ni Agapay nga bag-o nga nailhan si Agravante nga drug player, apan ilang nasuta nga sinaligan kini sa usa ka big time drug personality nga nag operate sa tibuok isla sa Sugbo. Kalapasan sa Section 5 ug 11, Article II sa Republic Act 9165 ang giandam nga kaso batok sa suspek. Samtang usa ka laborer nadakpan usab sa buy-bust sa mga sakop sa Special Operation Unit 7 sa PNP Drug Enforcement Group alas 10:03 sa Biyernes sa gabii sa Climaco Street, Brgy. Pahina Central, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Dann Raymondo Dalangin Daligdig, alyas Ontot, 22, taga Sitio Taytayan, Brgy. Buhisan, Siyudad sa Sugbo. Nakuha gikan kaniya ang dagkong putos sa gituohang shabu nga motimbang og 200 gramos nga dunay standard drug price nga P1,360,000. Kasong paglapas sa RA 9165 ipasaka batok kaniya. TALISAY CITYDuha ka gikAtahapan nga mga durugista nasikop usab sa buy-bust sa Talisay City Police Drug Enforcement Unit ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Karyo Paguyod. Nasakmit sa mga polis ang 250 gramos sa gituohang shabu nga dunay SDP nga P1. 7 milyunes ingon man .38 kalibreng revolver nga dunay tulo ka mga bala. Nasikop sa buy-bust sa Purok Mangga, Brgy. Camp 4, mao sila si alyas Lyndon, 54, ulitawo, taga V. Abangan Avenue, Brgy. Calamba, sa Siyudad sa Sugbo, nga maoy target ug si alyas Mo, 39, taga Purok Rosas, Brgy. Lower Dalino, lungsod sa Minglanilla. Nakadawat og impormasyon ang Talisay police sa pagpamaligya og shabu busa ilang gipanid-an. Dihang ilang nakompirmar, ila dayon nga gilusad ang buy-bust gamit ang P50,000 nga peke nga kwarta. Dihang nasikop si Lyndon, siya nakuhaan og laing pito ka putos sa gituohang shabu ingon man kalibre .38 nga revolver. Si Mo nakuhaan og laing duha ka putos sa gituohang illegal drugs.",P3. 4M nga drugas nasakmit,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p34m-nga-drugas-nasakmit
512,Guam P. Logroño,"Jun 07, 2024","Nahimong trahedya ang pagpahayahay sa duha ka mga batan-on nga naghigda sa duyan nga ilang gimuntar sa baywalk sa Barangay Eastern Poblacion, lungsod sa Poro sa Isla sa Camotes, amihanan sa Sugbo, alas 9:10 sa gabii, Huwebes, Hunyo 6, 2024. Ang duyan ilang gihikot sa punoan sa Talisay ug ang pikas sa usa ka lamp post sa dapit nga wala nakadaog sa gibug-aton sa duha hinungdan nga nabali ug natumba kini. Si Charlyn Bayot, 18, nagpuyo sa nahisgutang lugar, bag-uhay nigradwar sa Senior High School sa Camotes Visayan Institute (CVI), nadat-ugan sa lamp post ug namatay sud sa Camotes District Hospital tungod sa grabeng kadaot sa iyang ulo. Samtang ang iyang classmate nga si Dean Gener Bayrante, 21, samdan sa tiil human naigo usab sa kongkretong lamp post. Si Police Staff Sgt. Christopher Dalisay sa Poro Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga nagduyan-duyan ang managhigala samtang nagpaabot sa ilang ubang classmates nga nagsabot nga malipay-lipay sa dapit human sila ninggraduwar niadtong Hunyo 4, 2024. Matod pa, lakip sa ilang gisabotan kon asa motungha sa kolehiyo ug ang duha nalingawligaw sa pag-selfie-selfie samtang nagpaabot. Sa kakusog nga pagtabyog sa duyan, kalit nabali ang lamp post ug nagtumbahan ang duha. Dali silang giluwas sa mga tawo sa dapit ug gidala sa tambalanan apan nakabsan sa kinabuhi ang usa kanila. “Lipay kaayo sila niadtong higayuna nag-FB message sa classmates nga moapas. Video selfie-selfie, reels basta lingaw, kalit nabali ang lamp post diretso sa ulo sa biktima,” asoy ni Dalisay. Gihulagway ni Dalisay nga tambok ang usa nga motimbang kini og 80 ngadto sa 90 kilos.","Duyan nahugno, 1 patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/duyan-nahugno-1-patay
514,Arnold Y. Bustamante,"Jun 07, 2024","Patayng lawas sa usa ka lalaki ang napalgan sa sapa sa Sitio Kaduldulan, Barangay Mangga, lungsod sa Tuburan, lalawigan sa Sugbo, alas 5 sa hapon, Huwebes, Hunyo 6, 2024. Matod ni P/Lt. Col. Davinder Danan, hepe sa Tuburan Police Station, nagpadayon ang ilang imbestigasyon kon kinsa ang maong tawo kay walay nakaila niini sa mga residente sa dapit. Gihulagway ni Danan ang patayng lawas sa biktima nga giputos og garbage bag gigapos sa packaging tape ang duha ka tiil ug ulo sa biktima. Atol sa paghiling sa lawas sa biktima, wala silay nakita nga samad apan maklaro nga duna kini bun-og sa tiyan nga gituohan nga gikulata kini sa wala pa mamatay. Gibanabana ni Danan nga nagpanuigon ang biktima og 30 anyos nga dunay mga patik sa lawas. Duna kini gitas-on nga 5’4, itom ang buhok ug nagsul-ob og sweatshirt nga dunay markang adidas. Una na nga nanawag ang konsehal sa Barangay Mangga nga si Daguplo Abing nga dunay nakit-ang patayng lawas sa wala mailhing lalaki sa sapa sa Sitio Kaduldulan. Gituohan sa police official nga wala diha patya ang biktima apan igo lang kini nga gilabay sa sapa. “Mag-conduct pa mi og lawom nga imbestigasyon. Ma-identify nato kon kinsa gyud ning tawhana, asa ni siya dapita didto ta magsugod, manukad ta didto. Taga asa ni, interviewhon nato ang mga tagtungod kon naay kaila nga tagtungod,” sigon ni Danan. Nanawagan siya sa mga molupyo sa Tuburan ug mga silingang lungsod nga kon dunay miyembro sa pamilya nga wala makauli, mamahimong modangop sa ilang police station aron pagsusi sa patayng lawas sa biktima.","Patay gigapos, gilabay sa sapa",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/patay-gigapos-gilabay-sa-sapa
518,Arnold Y. Bustamante,"Jun 06, 2024","Gipaabot sa Labangon Police Station ang resulta sa autopsy sa mga patay’ng lawas sa magtiayong senior citizens nga napalgang patay sulod sa ilang balay sa Rosalina Village, Barangay Labangon, dakbayan sa Sugbo, alas 4 sa hapon, Lunes, Hunyo 3, 2024. Ang bana nagpangidaron na og 95 ug ang asawa 85 anyos, nagkupot sa ilang mga kamot sa kama sulod sa ilang lawak. Ang kapulisan way nakitang timailhan sa foul play sa ilang kamatayon apan nipadayag og katingala sa dungan nga pagkamatay sa duha. Matod sa usa ka pag-umangkon sa magtiayon nga mao usab ang nanag-iya sa balay nga gipuy-an sa duha nga padu’ng siya nga moduaw sa duha apan natingala siya nga way nisugat niya ug nanimaho na usab ang sulod sa balay. Gawas sa kabaho nga nialisngaw gikan sa kuwarto sa magtiayon, nanglupad usab ang daghang mga langaw. Dali siya nga nanawag og polis aron masusi ang sulod sa balay ug sa paglili pa sa bintana sa kwarto sa polis gikan sa Labangon Police Station, nakita niini ang duha nga naghigda nga wala na maglihok. Matod ni Police Major Abadiano Abagat, hepe sa Labangon Police Station, sigon sa paghiling sa tibuok balay sa mga biktima, wala silay nakita nga timailhan nga dunay tawo nga naghimo sa krimen. Naka-lock usab ang mga pultahan sa atubangan ug sa luyo nga nagpasabot nga walay laing tawo nga nakasulod. Bisan pa niini, gipaubos gyud sa autopsy ang mga lawas sa magtiayon aron masayran unsay hinungdan sa ilang kamatayon.","Lolo, lola nagkuptanay, napalgan nga patay na",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/lolo-lola-nagkuptanay-napalgan-nga-patay-na
522,Arkeen Larisma,"Jun 05, 2024","Naa na sa 90 porsiyento ang kaandam sa pag-host sa dakbayan sa Sugbo sa 2024 Palarong Pambansa. Kini ang update ni Cebu City acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan atol sa tigom sa mga kontraktor sa Miyerkules, Hunyo 5, 2024. Ang mayor nimando sa pagpaspas sa trabaho sa tanang pasilidad human duha lang ka semana sa dili pa ang pag-abot sa mga delegado. “We are already about 90 percent, that’s my honest assessment. Gamay na lang jud kaayo we will be done,” matod ni Abalayan atol sa press conference sa samang adlaw. Dugang ni Abalayan nga ang kontraktor sa oval track nisaad nga mahuman ang proyekto sulod sa 15 ka adlaw. “The oval, ang ilang promise nako, they will finish about four to five days and one week for curing and after that magbutang sila sa linya. . . another three to four days,” dason ni Abalayan. Si Abalayan nakigtagbo sa daghang stakeholders sa Palarong Pambansa sa Cebu City Sports Center (CCSC) niadtong Miyerkules. Matud ni Abalayan, ang oval track gilauman nga mahuman sa Hunyo 20, 2024.",Abalayan: Palaro 90% ready na,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/garcia-palaro-90-ready-na
523,Arnold Y. Bustamante,"Jun 05, 2024","Nipiyait ang usa ka drayber sa habalhabal nga giila nga big-time drug pusher nga nadakpan sa gilusad nga buy-bust sa mga sakop sa Regional Drug Enforcement Unit (RDEU 7) ug nakuhaan og balor P40. 8 milyunes nga shabu. Matod ni P/Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nga si Porferio Davin Bengil, alyas Jojo, 36, taga Purok 1, Barangay Calabnugan, lungsod sa Sibulan, Negros Oriental, nihatag na og mga impormasyon atol sa gipahigayon nga custodial debriefing. Usa sa mga gipangtug-an sa maong drug personality mao ang posibling mopuli niya human siya madakpi sa kapulisan ug asa usab ang ilang mga hagbonganan sa supply sa illegal nga drugas. Ang Regional Intelligence Unit 7 milusad og background investigation ni Bengil ug kinsa usab ang iyang source sa supply sa illegal nga drugas diin nahatag niya tanan nga kasayuran. Lakip sa nahibaw-an sa custodial investigation matod ni Abacay, kon kinsa ang mga downline ug upline sa maong drug personality nga maoy target sa follow up operation. Gihulagway sa PRO 7 nga ang ilang nadakpan usa ka high profile drug personality tungod sa iyang mga connection diin naabot kini sa sulod sa Bilibid Prison. Ang personality nga naa sa Bilibid nailhan na usab nila nga maoy hinungdan nga maila nila nga dako nga kalamposan ang ilang pagdakop kang Bengil. Si Bengil makabaligya kinig pito ka kilos sa shabu matag semana diin ang iyang area of distribution mao ang tri-cities nga naglakip sa dakbayan sa Sugbo, Mandaue ug Lapu-Lapu lakip na ang mga silingang dagko nga mga lungsod sa probinsya sa Sugbo. Ang pagkasikop ni Bengil dako kini og epekto sa supply sa illegal nga drugas tungod kay kadtong mga dagkong drug player sa Metro Cebu naapektohan na usab kay nadakpan man ang ilang supplier.","Pusher nasikop, mipiyait",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pusher-nasikop-mipiyait
524,Arnold Y. Bustamante,"Jun 05, 2024","Gisubay karon sa Cebu City Fire Office (CCFO) ang giingong suway nga pagsunog sa usa ka establisemento sa Salinas Drive sa Barangay Lahug sa dakbayan sa Sugbo, alas 2:41 sa kaadlawon, Miyerkules, Hunyo 5, 2024. Nakarehistro ang maong establisemento nga gipanag-iya sa Dwal Homs/Shan Marlon apan giokupar sa laing negosyante. Base sa kuha sa CCTV camera niini, nasuta nga adunay tawo nga miduslit sa building nga niresulta sa pagkayo niini. Dali nga niresponde ang bombero sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa alas 2:48 sa kaadlawon ug dali ra usab kini nga napawong. Si SFO3 Kenot Dayagdal, information officer sa CCFO, bisan og wala makadako ang maong sunog apan ila kining hatagan sa pagtagad aron ilang mailhan kinsa ang maong lalaki nga nakita sa CCTV footage ug mapasakaan og kasong arson.",CCFO: Building sa Lahug gisuwayan sa pagsunog,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/ccfo-building-sa-lahug-gisuwayan-sa-pagsunog
525,Arnold Y. Bustamante,"Jun 05, 2024","Amahan ug anak nga nag operate og drug den, ug laing usa ka tawo, nadakpan sa buy-bust sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) ug Negros Oriental Police Provincial Office uban sa 705th MC Regional Mobile Force Battalion 7 sa Larena Drive, Brgy. Taclobo, Dakbayan sa Dumaguete, alas 3:04 sa Lunes sa hapon. Ang mga nadakpan mao silang Jaymos Dayan, 54, usa ka electrician ug ang 32 anyos nga anak nga si Rev. Lakip sa nadakpan mao si Bogert Dayanan, 56, street sweeper sa dakbayan sa Dumaguete. Nakuha sa mga operatiba ang lima ka mga pakete sa gituohang shabu nga dunay gibug-aton nga 6 gramos nga mobalor og P40,800 ug buy bust money, lakip na ang mga drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA7, nga nakadawat og impormasyon ang ilang buhatan sa Negros Oriental gikan sa concerned citizens labot sa maong drug den. Tungod ani ilang gipaubos sa tulo ka semana nga case buildup ug nasuta nga makabaligya ang amahan ug anak og 20 gramos matag semana. DALAGUETEMga sakop sa Municipal Drug Enforcement Unit sa kapulisan sa lungsod sa Dalaguete, habagatang Sugbo, nakadakop sa ilang buy-bust og high value individual sa ilegal nga drugas. Ang suspek nasakmitan og 5. 12 gramos sa gidudahang shabu nga may gibana-banang standard drug price nga moabot og P34,816 ug .45 kalibre nga pistola nga dunay mga bala. Ang operation sa kapulisan ug PDEA nisangko sa pagkasikop ni alyas Kyle, minyo, taga Sityo Upper Village, Brgy. Cawayan, Dalaguete sa alas 11:45 sa buntag sa Martes, Hunyo 4, 2024 sa Sityo Dunggo-an, Brgy. Cawayan, Dalaguete Sugbo. Ang suspek taudtaud nang na validate sa mga sakop sa MDUE apan gihulagway nga idlas.","Papa, anak operator sa drug den",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/papa-anak-operator-sa-drug-den
526,Arnold Y. Bustamante,"Jun 05, 2024","Napusasan ang usa ka habal-habal driver human makuhai og unom ka kilo sa gituohang shabu atol sa buy-bust operation sa mga sakop sa PNP Regional Drug Enforcement Unit 7 (RDEU 7) sa Sitio Arko Ali, Brgy. Labangon, Dakbayan sa Sugbo alas 7:52 sa Lunes sa gabii, Hunyo 3, 2024. Ang suspek giila nga si Porferio Davin Bengil, 36, alyas Jojo, taga Purok 1, Brgy. Calabnugan, lungsod sa Sibulan, Negros Oriental. Nakuha gikan kaniya ang dagkong putos nga adunay su’d nga gituohang shabu nga motimbang og unom ka kilo nga dunay standard drug price nga P40. 8 milyunes. Sa imbestigasyon sa kapulisan nasayran nga si Bengil nalakip sa Top 10 Priority List sa mga Regional High Value Individual. Giingong nabutang nga big time drug pusher si Bengil diin siya ang nag-manage sa supply sa ilegal nga drugas sa usa ka inmate nga naa sa New Bilibid Prison nga nagsilbing usa sa mga mayor sa pangkat sa maong pasilidad. Maka-dispose og pito ka kilo sa shabu matag semana ug nag operate sa ilegal nga drugas sa tibuok Negros Oriental ug Metro Cebu. Duna nay mga ngalan ang kapulisan sa mga downline ni Bengil nga mao na usab ilang target sa follow up operations.",Habal-habal drayber nakuhaa’g 6kls. nga shabu,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/habal-habal-drayber-nakuhaag-6kls-nga-shabu
528,Guam P. Logroño,"Jun 05, 2024","Napaig ang 10-anyos nga batang lalaki kay naapil sa pagkasunog sa ilang balay alas 2:00 sa kaadlawon sa Martes sa A. Dayrit St. , Brgy. Talamban, Dakbayan sa Sugbo. Ang biktima nga giila nga si Eliseo Japher Calangi, gituohan nga wala makagawas tungod sa pakahinanok sa pagkatulog atol sa sunog. Ang inahan sa bata wala sa ilang balay atol sa sunog kay dunay gilakaw. Ang apohan wala sab kay sayo nga nangumpra sa Carbon Public Market. Ang uyoan nga si Ursina Decastro, usa sa mga nasunogan, nagkanayon nga nakamata na lang siya human gipukaw sa iyang inahan nga nasunog na ilang panimalay. Sila naningkamot nga makagawas sa balay. Naluwas sila apan usa sa tulo ka mga balay nga nasunog ilaha. Nakita nila nga nasunog na ang panimalay diin natulog ang biktima. “Sa ilaha nagsugod ang sunog. Wala na kabantay ang bata kay natulog man”, sigon ni Decastro nga nahinabi sa GMA dySS Super Radyo. Ang inahan sa bata wala diha kay matod pa nagpalit og pagkaon apan giingon nga wala makabalik dayon. Sa iyang pag-uli naugdaw na ang ilang balay ug patay na ang ilang anak. Ang inahan gisuwayan unta sa pagkuha sa iyang habig sa mga tigbalita apan nidumili sa pagluwat og pamahayag kay na shock sa nahitabo. Si Adonis Japher Dechavez, amahan sa bata, nibutyag nga dugay na silang gabuwag sa inahan. Si Dechavez nipasangil atol sa interbyo sa GMA dySS Super Radyo nga ang iyang anak kanunay nga biyaan sa inahan sukad bata pa. Sumala pa niini nga naabtan niya makausa ang bata nga naghilak kilid sa pultahan sa ilang panimalay kay gibiyaan sa mama. Si Police Major Ikong Castillon, hepe sa Talamban Police Station, nagkanayon nga ilang palawman ang imbestigasyon aron masayran kon nganong gibiyaan ang bata. Gusto silang masayod kon kapila ka higayon nga gibilin sa inahan ang biktima nga nag-inusara. Samtang gisusi pa sa kabumberohan ang hinungdan sa sunog. Nasuta sa mga bombero nga way kuryente ang panimalay. Nagpadayon ang imbestigasyon sa pagsubay sa hinungdan sa sunog. Sa gipagawas nga data sa Cebu City Fire Office, mokabat sa P300,000 ang danyos.",10 anyos napaig sa sunog; nag-inusaraatol sa hitabo,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/10-anyos-napaig-sa-sunog-nag-inusaraatol-sa-hitabo
529,Arnold Y. Bustamante,"Jun 04, 2024","Nadakpan na sa Carbon police station ang suspetsado sa pagpusil patay sa usa ka babaye pasado alas 2:35 sa Lunes sa hapon sa Sitio Bato, Brgy. Ermita, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Love Abing Dedios, 26, alyas Papart, nga nagpuyo ra usab sa Sitio Bato, Ermita. Nadakpan siya sa gilusad nga manhunt operation sa Carbon Police Station alas 7:00 sa Lunes sa gabii, Hunyo 3, 2024, sa ilang lugar sa pagpangulo ni Police Major Jesse Bation. Ang biktima giila nga si Jane Degrano Reymark, lumad nga taga Lapu-Lapu City, silingan ra sa suspek. Matod ni Bation nga nigawas sa ilang imbestigasyon nga gikan nanglaba ang biktima apan sa dihang padung na mosulod sa kwarto, kalit lang niabot ang suspek, nipusil sa biktima gamit ang wala matino nga kalibre sa armas. Naigo sa ulo si Reymark nga niresulta sa iyang hinanali nga kamatayon. Drugas ang motibo sa krimen sanglit niadtong miaging adlaw nagpalit ang biktima og duha ka putos sa gituohang shabu sa suspek apan giuli ni sa biktima kay matod pa gamay ra ang sulod niini. Dinhi na nasuko ang suspek ug gibunalan ang biktima sa bangko sa suspek ug gibaharan nga patyon. “Naa man ni ka live in nga babaye kining biktima. Giingnan daw na sa suspetsado nga badlonga na imong ka live in nya pasensya na,” matod ni Bation. Ang live in partner sa biktima nga si alyas Lani niangkon nga wala siya makakita sa pagpusil kang Reymark apan nakahibawo siya nga mamarukay ang iyang kaipon. Gikalalis ang suspek nga usa usab ka tomboy kay gisugo kini og shabu apan nireklamo ang kustomer sa biktima kay gamay ra ang sulod sa duha ka putos. Tungod ani, giuli sa biktima ang shabu sa suspek apan nasuko na hinuon kini nga niresulta sa ilang panag away. Walay laing gidudahan si Lani nga nipusil kang Reymark kay wala may laing kontra gawas sa pagka runner niini sa ilegal nga drugas. Apan hugot nga gihimakak ni Dedios ang pasangil nga siya ang nipusil sa biktima kay alang niya dili niya kini buhaton. “Dili ako gapusil ana. Ako lang ang last kalalis ana niya. Naa lang mi gamay nga nalalisan pero na settle naman mi ana,” matod ni Dedios. Gihimakak usab ni Dedios nga namaligya siya og shabu sa Bato, kay human siya nadakpan niadtong 2019 ug nakagawas pagka 2023, niundang na siya. Iya hinuon nga gipasanginlan ang namatay nga maoy nagpadayon sa bisyo, gani daghan kini og atraso.",2 ka tomboy ‘nagbangi’ sa droga; 1 patay sa pagpamusil,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/2-ka-tomboy-nagbangi-sa-droga-1-patay-sa-pagpamusil
530,Dario V. Gil,"Jun 04, 2024","Usa ka biyuda nga motambong unta og husay sa barangay hall gipusil-patay sa riding in tandem sa Lunes sa buntag, Hunyo 3, 2024. Ang pagpamusil nahitabo sa Sityo Cabcabun, Brgy. Bongalonan, Basay, Negros Oriental. Ang biktima giila nga si Teela Deguia, 32 , nagpuyo sa nahisgutang dapit. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Basay Municipal Police Station, nasayran nga ang biktima nag-angkas sa usa ka motorsiklo kuyog sa iyang anak nga lalaki nga menor de edad. Ang motorsiklo nga gisakyan sa biktima gituparan og laing motorsiklo ug ang backrider nipusil kang Deguia, kinsa naigo sa iyang aping ug nahu'g sa gisakyan niini nga motorsiklo. Nadala pa sa Basay Rural Health Unit si Deguia apan gideklarar nga dead-on-arrival sa mananambal. Gisubay ang posible'ng away sa yuta nga maoy hinungdan sa pagpatay. Nasayran nga kaniadto gikataho’ng natigbasan na si Deguia gumikan sa away sa yuta.",Biyuda gipatay sa riding-in-tandem,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/biyuda-gipatay-sa-riding-in-tandem
531,Arnold Y. Bustamante,"Jun 03, 2024","Walo ka mga sakyanan nagkarambula sa Dalan P. del Rosario Extension ug J. Alcantara, Sambag 1, Dakbayan sa Sugbo, pasado alas 6 sa buntag sa Lunes, Hunyo 3, 2024. Tungod sa insidente, napulo ka mga tawo samdan, apan duha lang ang nadala sa tambalanan nga pulos mga babaye. Ang disgrasya naglambigit sa upat ka mga taxi, usa ka L300 van ug tulo ka mga motorsiklo nga naghunong sa maong dapit samtang nagpaabot sa go signal sa traffic light sa eskina sa N. Bacalso Avenue. Unang nadaro sa DR. J Taxi nga gimaneho ni Tiburcio Deguzman, 60, residente sa Green Valley, Brgy. Lahug, Dakbayan sa Sugbo mao ang mga motorsiklo, lakip na ang duha ka mga taxi. Nalahos pa niya pagdaro ang L300 van nga nibangga usab sa nag-una nga laing taxi unit. Ang mga sakay sa duha ka mga motorsiklo nga pulos mga babaye nagrabehan nga mao ang gipangdala sa tambalanan. WA MAKATULOGGiangkon ni Deguzman nga siya ang nakabangga sa maong mga sakyanan apan iyang gihimakak nga siya nakatulog. Matod niya nga gihatod niya ang iyang asawa apan natingala na lang siya nga iya na lang nga nadaro ang mga sakyanan nga naghunong. “Wala may problema ang akong sakyanan, Sir. Natingala na lang ko nga naingon ani ni,” matod ni Dejesus. Apan ang drayber sa CTC taxi nga iyang naigo nagkanayon nga kusog kaayo nga nakapadagan si Dejesus. Ang una niya nga naigo mao ang mga motorsiklo nga pulos nangalagpot sa layo hangtod nga iya pa nga nadaro ang nag-una nga mga sakyanan. “Nanglupad tawon ang mga naigo niya, Sir, pwerting kusoga lagi,” matod sa taxi driver. Kasamtangan nga gikustodiya sa Traffic Enforcement Unit sa Cebu City Police Office (CCPO) si Dejesus ug nisaad nga iyang tubagon ang salaod nga nahimo. /","Karambula sa 8 ka sakyanan, 10 samdan",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/karambula-sa-8-ka-sakyanan-10-samdan
532,Guam P. Logroño,"Jun 03, 2024","Construction worker nga gigutom nanigbas sa iyang manghod kay nasuko nga wala manghatag sa ginisang sardinas ug itlog niadtong Sabado sa alas 7:15 sa gabii, Hunyo 1, 2024, sa Sitio Tiera Dulce, Brgy. Inayawan, dakbayan sa Sugbo. Ang suspek mao si Ricky Delacruz, 31, ulitawo, natanggong sa Inayawan Police Station. Siya gipadakop sa iyang mga ginikanan human sa krimen. Nasamdan sa walang bahin sa mata ang manghod nga si Asyong Delacruz, 20. Si Police Master Sgt. Edoy Agsunod, Jr. , imbestigador sa Inayawan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang suspek nagumon sa bisyo ug makadaghan na gialarma. Napungot kini tungod lang kay wala matagai og pagkaon hinungdan nga gitigbas ang igsuon gamit ang plamingko. Karong adlawa, Martes kasong attempted homicide ang ipasaka batok kaniya. Si Ricky, nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niangkon sa kremin human nagdinawo ang iyang manghod. Sumala pa niya nga “nibaba” na ang iyang “tama” hinungdan nga gigutom na siya og maayo. Nagluto iyang manghod og ginisang sardinas nga gisagulan og itlog apan apan wala siya hatagi dihang nangayo. Gisultihan siya nga kulang ra niya ang sud-an. Tungod sa gihimo sa iyang manghod nagsakit iyang dughan. Sa kalagot niya, nikuha siya og plamingko, iyang gitigbas. Giusban niya pagdunggab sa makadaghan.",Nanigbas kay ‘gipalaway’ sa sud-an samtang gutom,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nanigbas-kay-gipalaway-sa-sud-an-samtang-gutom
533,Dario V. Gil,"Jun 03, 2024","Imbes brake, gasolinador ang natamakan sa drayber sa service sa Brgy. Pahina San Veronico, dakbayan sa Sugbo. Mao kini hinungdan nga naharos sa pagbangga ang unom ka mga tawo sa dan duol sa barangay hall pasado alas 11 sa gabii sa Dominggo, Hunyo 2, 2024. Ang nangaangol nga pulos nangalandig sa tambalanan giila lang sa mga ngalan nga Emelisa, Francis, Britney nga mabdos og upat ka bulan, Merame, 2; Tosing, ug Adelix .Sumala sa kapulisan, ang patrol car sa Barangay Peacekeeping Security Officer (BPSO) gimaniho ni Reb Delapaz, 55, minyo, lumolupyo sa barangay. Asoy sa drayber ngadto sa kapulisan, pagkaduol na sa ilang barangay hall, mo-brake unta siya apan ang iyang natamakan mao ang gasolinador. Naharos ang mga biktima nga naa sa daplin sa karsada diin dunay motorsiklo ug e-bike nga nadanyos usab. Gikaho nga si Brgy. Captain Eustaquio Deleon pasiunang nigamit sa iyang kuwarta sa pagpatambal sa mga biktima sa ospital. Nasayran nga nipatawag siya og emergency session sa konseho sa barangay samtang si Delapaz gitaktak sa serbisyo. Atol pagsuwat, wala makuha kon pila ang kantidad sa nagastos sa barangay kapitan. Dugang nasayran nga nakab-ot na ang amicable settlement tali sa mga biktima nga naharos sa service sa barangay.",6 ka mga tawo gipangharos sa service sa barangay,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/6-ka-mga-tawo-gipangharos-sa-service-sa-barangay
534,Arnold Y. Bustamante,"Jun 03, 2024","Patay na nga nidangat sa Lapu-Lapu City Hospital ang usa ka 40 anyos nga lalaki human pusila sa wala pa mailhing mamumuno sa Purok Paglaum, Barangay Ibabao, lungsod sa Cordova, lalawigan sa Sugbo pasado alas 7 sa buntag sa Lunes, Hunyo 3, 2024. Ang biktima giila nga si Enan Deliano, residente sa Lower Sun-ok, Ibabao, Cordova. Sigon sa pamahayag sa pamilya sa biktima nga katapusan nga nakit-an ang ilang amahan alas 3 sa kaadlawon apan wala na kini nibalik sa ilang balay. Gikan, matod pa, ang biktima sa ilang lugar sa Mindanao ug bag-o lang nahiuli sa Cordova ug gani gitambagan na kini sa iyang mga kabanay nga dili na mobalik sa Sugbo. Nasuta nga nalambigit siya sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas sa maong dapit nga usa sa gitan-aw nga motibo sa kapulisan. Nawagtang na ang iyang cellular phone sigon sa anak niini. Nakuha sa crime scene ang usa ka bala sa wala pa matino nga kalibre sa armas nga gipaubos na sa pakisusi sa PNP Forensic Unit. Duna nay person of interest sa pagkakaron ang Cordova Police Station nga gitakdang ilang ipatawag alang sa himuon nga imbestigasyon. /",Polis: Drugas motibo sa pagpatay sa 40 anyos,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/polis-drugas-motibo-sa-pagpatay-sa-40-anyos
535,Arkeen Larisma,"Jun 03, 2024","Gitugotan ni Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ang pagkunhod ngadto sa P262 milyunes gikan sa P405 milyunes ang gahin alang sa Palarong Pambansa 2024 sa Hulyo. Sa press conference sa Lunes, Hunyo 3, 2024, gibutyag ni Abalayan nga dugang budget appropriations alang sa pag-host sa Palarong Pambansa ang giputol, nga naglakip sa extension sa grandstand nga gitangtang na. “I have authorized only the charging of P262 million out of the P405 million. There is a cut of P143 million,” matod ni Abalayan. Si Abalayan niingon nga ang budget alang sa pagtukod sa grandstand extension mahimo pa nga maapil sa budget appropriations sa sunod tuig. Si Abalayan niingon usab nga iyang gius-usan ang budget alang sa side events gikan sa P60 milyunes ngadto sa P20 milyunes. Siya nidugang nga ang budget alang sa LED walls nga P135 milyunes gikibhangan og P50 milyunes. Sa sayo pa, gipahibawo usab ni Abalayan ang paglaslas sa budget sa portalets nga gikan sa P21 milyunes ngadto sa P3 milyunes na lang. Gihatagan niya og gibug-aton nga ang iyang mga direksyon alang sa Palaro nakatutok sa prayoridad. Apan, si Abalayan niingon nga dili siya makahatag og datus kon pila ang naputol gikan sa supplemental budget ug city budget appropriations. Niadtong Pebrero, giaprobahan sa Sangguniang Panlungsod ang unang supplemental budget para sa tuig 2024, nga naglakip sa hangyo alang sa dugang budget alang sa Palarong Pambansa nga mokabat sa P205 milyunes. Kini naglangkob sa pag-instalar sa LED outdoor-field lights sa CCSC nga mokabat sa P23 milyones, ang pagtukod ug pag-instalar sa digital-visual LED displays nga adunay support frames ug posts nga nagkantidad ug P135. 186 milyunes, ug ang grandstand extension nga nagkantidad ug P47 milyunes. Niadtong 2023, ang Kagamhanan sa Dakbayan nigahin og P200 milyunes alang sa rehabilitasyon sa Cebu City Sports Center (CCSC), nga gisirad-an niadtong Mayo sa samang tuig. Niadtong Mayo 2024, dugang P74 milyunes, nga labaw pa sa kinatibuk-ang P400 milyones nga gahin, ang gipangayo alang sa pagpamalit og mga bangko nga gamiton alang sa umaabot nga Palarong Pambansa 2024 karong Hulyo.",Palaro budget gikunhoran sa P262M gikan sa P405M,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/palaro-budget-gikunhoran-sa-p262m-gikan-sa-p405m
536,Arnold Y. Bustamante,"Jun 03, 2024","Nipagawas og kamandoan ang hepe sa kapulisan lukop Pilipinas nga si Police General Makmak Anacleto Aida sa tanang police offices nga pabahaan og personnel ang kadalanan aron mapugngan ang mga krimen nga hinimoan sa riding in tandem. Matod sa heneral nga apil nga ipakatap ang mga polis nga naa nadestino sa Holding Admin Unit aron magamit usab sila sa pagsulbad sa kriminalidad. Dinhi sa dakbayan sa Sugbo, una na nga mipatuman niini ang Cebu City Police Office (CCPO) bisan wala pa ang kamandoan human makita nga epektibo kini sa pagpatunhay sa kahapsay ug kalinaw sa siyudad. Matod ni P/Lt. Col. Felisa Baculo, deputy city director for administration sa CCPO, nga ila lang palamboon pa ang ilang deployment tungod kay nakahan-ay na ang ilang police visibility nga nahimo’ng epektibo sa pagpugong sa krimen. Si P/Col. Jake Bacquian, hepe sa CCPO, nigamit sa mga sakop sa City Mobile Force Company (CMFC) alang sa beat patrol. Pasabot ni Baculo nga tungod kay walay problema sa insurgency ang dakbayan sa Sugbo, ang CMFC maoy gipakatap isip urban beat patrollers diin nakita kon unsa kini ka epektibo. “Sa instruction sa atong city director, gi-deploy na gyud na nato na kay wala man kaayo tay problema diri sa when it comes to insurgency. So, atong gibalhin sa urban patrollers, mao na naa tay urban patrollers nga atong gitawag nga Central Beat Patroller,” matod ni Baculo. Gibahin nila ang beat patrol ngadto sa tulo ka mga sector: North, south ug central beat patrol. Gawas niini, kadtong mga polis nga nangadestino sa opesina isip mga admin officer, mo-render usab kini og duha ka oras nga mag beat patrol sa dili pa sila mo-report sa ilang buhatan. Tungod niini, niubos karon ang crime statistics sa dakbayan sa Sugbo ilabi na sa street crimes sama sa crime against property ug uban pa.",Kadalanan pabahaan og polis,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kadalanan-pabahaan-og-polis
542,Arnold Y. Bustamante,"Jun 01, 2024","Usa upat ka mga suspek sa pagpusil patay sa usa ka 39 anyos nga lalaki sa Kawit Street, Barangay Ermita, Dakbayan sa Sugbo alas 10 sa Huwebes sa gabii Mayo 30, 2024, nadakpan sa gilusad nga manhunt operation sa Carbon Police Station sa alas 11:00 sa Biyernes sa buntag, Mayo 31, 2024 sa Sitio Ermita Proper, Brgy. Ermita. Panagbangi ug dumtanay ang naestablisar nga motibo sa pagpatay kang alyas John-rey. Ang nasikop nga giila lang sa alyas nga Ramil, 28, nagpuyo ra usab sa dapit. Siya gitudlo nga kauban sa tulo ka mga lalaki nga nipusil kang John-rey, taga Barangay Laray, Dakbayan sa Talisay. Si John-rey nag bike lang sa maong dapit apan kalit lang nangabot ang upat ka mga lalaki, usa ani armado og pistola, dayong pusil sa biktima makaduha ka mga higayon tumong sa ulo. Gisuwayan pa sa pagtabang ang biktima apan nakabsan sa kinabuhi tungod sa naangkong mga samad niini sa ulo. Nagpadayon pa ang Carbon police sa ilang pagpangita sa laing tulo nga giila sa mga saksi. Matod ni Police Major Jesse Bation,hepe sa Carbon Police Station, nga personal nga atraso sa biktima ang hinungdan sa pagpamusil. Matod niya nga dugay na nga ningbahad ang mga suspek sa biktima nga ilang patyon kon mag-abot ang ilang mga dalan. Si Ramil nadakpan na kaniadto tungod sa kasong pagpanulis ug nabilanggo sulod sa lima ka tuig sa Cebu City Jail ug nakagawas lang pagka 2022. Gawas sa mga saksi, nailhan usab sa kapulisan ang mga suspek pinaagi sa kuha sa CCTV camera sa dapit diin nahitabo ang pagpamusil. Si Ramil gisuwayan sa pagkuha sa iyang habig apan nidumili sa pagtubag sa mga pangutana.",1 sa 4 ka suspek sa pagpatay nasikop,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/1-sa-4-ka-suspek-sa-pagpatay-nasikop
543,Superbalita Cebu,"Jun 01, 2024","Emergency responders sa lungsod sa Argao, habagatang Sugbo, ningtubag sa lima ka mga alarma sa sunog sud sa 24 oras. Kini ang nasayran sa Superbalita Cebu sa Sabado, Hunyo 1, 2024, kang Cleret Depaz, chief operator sa Argao Command Center. Matod ni Depaz nga namingaw na unta ang mga alarma sa sunog sa Argao, labina sa grass fire, sulod sa usa ka semana. Sa lima ka mga sunog, daob ang sagad hinungdan. Apan nibalik na usab ug siya naka-record sa lima ka mga alarma sa sunog sa nagkadaiyang mga barangay sa Argao. Unang alarma sa Biyernes sa buntag Mayo 31, 2024, sa Upper Candabong, Brgy. Jampang. Gibana-banang sobra sa tunga sa ektarya ang naapektuhan, diin ang dapit dunay manggahan ug kalubihan. Daob ang gitumbok nga sinugdanan sa kayo. Alas 9:45 sa buntag sa Sabado, Hunyo 1 , 2024 sa Brgy. Lengigon, mga bukong sa lubi nasunog nga niangin sa payag nga wa nay gapuyo. Daob sa mga bukong hinungdan. Ikatulo sa alas 11: 16 sa buntag sa Sabado sa Brgy. Mompeller, diin naigo ang mga lubi ug kawayanan. Ala 1: 38 sa hapon sa Sabado, sa Upper Talaytay, diin kawayanan nasunog apan wa pa masayri ang hinungdan. Ang ikalima sa ala 1:40 sa hapon, Hunyo 1, 2024 sa Sityo Payahan, Brgy. Bogo. Wa pa masuta ang hinungdan.",Sunodsunod nga mga grass fire miigo sa Argao,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/sunodsunod-nga-mga-grass-fire-miigo-sa-argao
544,Wenilyn Sabalo,"Jun 01, 2024","Ang Land Transportation Franchising and Regulatory Board sa Central Visayas (LTFRB 7) nihatag og kinatibuk-ang 28 ka show cause orders (SCOs) ngadto sa mga drayber ug operator sa traditional public utility jeepneys (TPUJs) nga napakyas sa pagkonsolida human sa Abril 30 nga deadline. Sa interbyo sa Viber chat sa Sabado, Hunyo 1, 2024, si LTFRB 7 Director Balbin Burgos Jr. , niingon nga ang mga SCO niadtong uban pa, nga lagmit nag-ilis sa ilang mga address, i-post nga batch sa usa ka mantalaan. Matod niya nga mayoriya sa naisyuhan og SCO kay mga drayber ug operator sa Probinsiya sa Sugbo. “More or less, 450 ang isyu-hanan,” matod niya sa SunStar Cebu. Kadtong gihatagan og SCO mahimo’ng mobisita sa buhatan sa LTO 7 sa dakbayan sa Sugbo ug mopasabot sa ilang habig kon nganong nipili sila nga dili moapil sa bisan unsang existing transportation cooperative o corporation, nga kabahin sa Public Utility Vehicle Modernization Program (PUVMP) sa nasudnong kagamhanan, matod ni Burgos. “Canceled naman gyud ilang franchise bisan pa og mag appear pa sila. But just giving them a chance basin diay naay valid reasons,” dugang niya. Samtang dili tuod obligado ang konsolidasyon ug mahimong mopili ang mga operator nga dili moapil sa PUVMP, mahimong mabalda gihapon ang ilang operasyon tungod kay ang nasudnong kagamhanan mihunong na sa pag-isyu og prangkisa sa mga unconsolidated nga PUVs. Matod pa ni Burgos nga sukad niadtong Mayo 1, ang prangkisa sa mga operator sa TPUJ nga wala magkonsolida gikonsiderar nga gibawi. Matag higayon nga mohimo og anti-colorum operations ang Land Transportation Office, apil sila, dili lang tungod kay unconsolidated, kondili tungod kay nag-operate sila nga wala ang gikinahanglang mga dokumento o tukma nga naandan. Ang nasudnong kagamhanan wala motakda og bisan unsang extension sa Abril 30 nga deadline sa konsolidasyon pagkahuman gibalhin ang deadline sa ikawalong higayon sukad sa 2017. Niadtong Mayo 21, ang LTFRB 7 niingon nga 90 porsiyento sa transport units sa rehiyon ang nakonsolida na. Gilantaw sa Department of Transportation ang pagkonsolida sa mga transport workers ngadto sa usa ka korporasyon o kooperatiba isip usa ka paagi aron masiguro ang episyente nga operasyon sa PUV ug usa ka butang nga makatabang sa pagsulbad sa kahuot sa trapiko sa nasod.",28 ka mga driver/operator gipadad-ag show cause order,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/28-ka-mga-driveroperator-gipadad-ag-show-cause-order
546,Arnold Y. Bustamante,"May 31, 2024","Upat ang giila nga persons of interest (POI) sa kapulisan sa lungsod sa Dumanjug sa pagtigbas-patay kang Dario Desilva Detorres, 51, sa barangay road sa Kanyuco, Huwebes sa kaadlawon, Mayo 30, 2024. Matod ni Police Major Francis Conde, hepe sa Dumanjug Police Station, dunay ilang gikonsiderar nga POI apan wala lang una siya mohatag og dugang detalye ilabi na sa background tungod kay nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon. Nakita, matod pa, ang upat sa mga saksi nga nagbahasbahas sa lugar sakay sa duha ka mga motorsiklo human sa krimen. Nakakuha na sila og CCTV video sa dapit nga gipaubos na sa pakisusi sa mga imbestigador kon makita ba ang mga dagway niini aron pag-ila. Dugang ni Conde nga pagpatay ang tuyo sa mga killer sa biktima, dili tulis, sanglit maklaro sa mga samad nga naangkon niini sa ulo, liog ug likod nga magmatuod nga gisiguro nga patyon nila kini. Sa dihang nasayran nga dunay kwarta ang biktima, diha na gikuha sa mga killer nga gibutang sa u-box sa motorsiklo niini. “Ang intent lang is to kill during nga natumba tong biktima then natagak siguro sa motor. That’s the time nga nakit-an sa suspects nga naay kwarta. The reason nga gi takeaway that undetermined amount of money,” matod ni Conde. Giklaro ni Conde ang una nila nga gipagawas nga impormasyon nga moabot sa P500,000 ang nadala sa mga killer sanglit ang gipahibawo sa pamilya moabot lang sa kapin P100,000 ang dala niini paingon sa Mantalongon, Barili. Nipasalig ang kapulisan nga kon kinsa ang mohatag nila og kasayuran, ila ning proteksyunan nga dili mabutang sa peligro ang kinabuhi niini. “Dako kaayo na og tabang sa amoa kay unang una, ang crime scene is far flung barangay. At the same time wala kaayoy mga silingan, nya wala mi makuha nga witness. It might be naay witness pero nahadlok lang or what. . . ” dason niya. Gipasalig ni Conde nga ilang sulbaron sa labing dali nga panahon ang maong krimen pinaagi sa abag sa komunidad nga mao usab ang gisaad ni Dumanjug Mayor Alvaro Alvior.",4 ang POI sa pagpatay sa negusyante,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/4-ang-poi-sa-pagpatay-sa-negusyante
547,Arnold Y. Bustamante,"May 31, 2024","Nipahibawo si Dumanjug Mayor Guntrano “Gungun” Alvior nga mohatag siya og P200,000 nga ganti sa makatudlo sa responsabli sa pagpatay sa usa ka negusyante og hayop nga lumolupyo sa iyang lungsod. Giawhag ni Alvior ang bisan kinsa nga dunay kasayuran o makatudlo kinsa ang killer ni Dario Desilva Detorres, 51, nga moduol niya o sa kapulisan. Matod ni Alvior nga isip taga Dumanjug, mohatag siya og P200,000 gikan sa iyang bulsa isip reward alang sa malampusong pagdakop sa mga killer. Si Detorres napalgang patay nga dunay daghang mga samad tinigbasan sa lawas niadtong Huwebes sa buntag, Mayo 30, 2024 sa barangay road sa Kanyuco.",P200K tanyag ni Mayor Alvior sa makatudlo sa mga killer,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p200k-tanyag-ni-mayor-gica-sa-makatudlo-sa-mga-killer
548,Rolando R. Morallo,"May 31, 2024","Gibansay sa Land Transportation Office (LTO 7) ang kapin sa 100 ka mga polis sa Probinsiya sa Sugbo aron mapalig-on pa ang ilang paningkamot sa pagsulbad sa nagkadaghang mga aksidente sa Transcentral Highway (TCH) sulod sa area of ​​responsibility sa lungsod sa Balamban. Si LTO Regional Director Rechris G. Belleza gikatakda nga mo-authorize sa mga police personnel ubos sa Cebu Police Provincial Office (CPPO) nga mahimong kabahin sa mga deputized agent sa LTO. “This partnership is through the efforts of Cebu Provincial Director Police Colonel Percival Debuton and Balamban Mayor Marjo Carias Devera who communicated to our office the plan to deputize PNP personnel and local enforcers of Balamban to minimize the increasing traffic-related incidents in TCH,” matod ni Belleza sa ilang press release nga giluwatan. Ang deputation seminar gipahigayon niadtong Mayo 14, 2024, sa E. S. Devera Memorial Sports Complex sa Barangay Sta. Cruz-Sto. Niño sa Balamban. “We are very grateful to Mayor Devera for hosting our deputation seminar together with over a hundred PNP personnel in the province. This is one of the requirements for them to get their authority as deputized agents of LTO,” dugang ni Belleza. Nikabat sa 114 ka police personnel, 10 ka personnel gikan sa Balamban Traffic Management Office, ug duha gikan sa Provincial Mobile Force Company ang ningtambong sa training. Sa iyang suwat nga imbitasyon ngadto ni Belleza, si P/Col. Percival R. Debuton, hepe sa CPPO, nipatawag og tigom sa miaging buwan aron pagtigom sa stakeholders, ang PNP sa Balamban, ingon man ang mga ahensya sa gobyerno nga nalambigit aron matubag ang nagkadaghang mga disgrasya sa TCH sulod sa hurisdiksyon sa Balamban. Dugang pa ni Debuton, ang agenda sa nahisgutang tigom mao ang paghisgot kabahin sa “current traffic situation, identification of specific problem areas, and the exploration of viable strategies to enhance traffic management and safety measures,” aron pagtubag sa isyo. Matod sa provincial director, kini gitumong “to harness collective expertise and insights to implement practical and sustainable solutions. ” Aron mapalig-on pa ang pagtinabangay, nakahukom si Belleza nga magpahigayon og deputation training alang sa pipila ka mga police personnel sa CPPO aron matabangan ang kasamtangang mga personahe sa LTO sa pagpatuman sa mga balaod sa trapiko sa lugar. Hinuon, giklaro ni Belleza nga dili tanang ningtambong sa training ang makakuha og deputation authority. “We will have to consult first on how many we can deputize to ensure that these deputation authorities will be used accordingly,” matod niya. Ang Traffic Adjudication Section sa LTO 7 nga gidumala ni Atty. Dalit Kenn Dedase, Regional Training Officer Gabrillo Dee, ug Traffic Safety Unit ni-lecture sa gikinahanglan alang sa deputasyon. Gipasalamatan ni Mayor Devera ang LTO 7 ubos sa liderato ni Belleza sa dali nga pagtubag sa ilang hangyo nga matubag ang mga isyo sa trapiko sa TCH. “With the new LTO deputized regulation officers in Balamban, road safety & law enforcement will now surely be imposed. Rest assured that Balamban is supportive of the mandate of the LTO 7,” matod ni Devera. Karong bag-o, si Belleza nipagawas na og otoridad sa pag-deputize sa 14 ka patrol officers sa Cebu-Cordova Link Expressway. Si LTO 7 Operations Division Chief Atty. Vicente Gador Jr. , niingon nga ang 14 ka mga patrol officers gibansay sa LTO Central Office ug opisyal nga giisyuhan sa ilang Temporary Operator’s Permits (TOPs). Sa pagkakaron, ang LTO 7 adunay kinatibuk-ang 224 ka deputized personnel sa rehiyon nga otorisado sa pagpanakop sa mga malapason sa balaod sa trapiko sa Central Visayas.",Kapulisan sa CPPO i-deputize sa LTO 7,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kapulisan-sa-cppo-i-deputize-sa-lto-7
551,Dario V. Gil,"May 30, 2024","Naospital ang drayber ug truck helper sa dump truck nga nahulog sa sapa sa Sityo Lower Kawayan, Brgy. Sambag 2, Siyudad sa Sugbo sa alas 10 sa gabii sa Miyerkules, Mayo 29, 2024. Ang mga samdan mao sila si Exelsis Degamo Acierto, 49, minyo, drayber, taga Barangay Dumlog, siyudad sa Talisay ug Edcel Deguit, 23, ulitawo, truck helper, taga Brgy. Pooc, Talisay City. Sa imbestigasyon sa Traffic Enforcement Unit sa Cebu City Police Office (CCPO) ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Robert Abueva Lenon, nasuta nga nag-atras ang dump truck nga gipagiyahan sa truck helper aron pagdiskarga sa anapog. Apan, ang riprap nahugno ug nadala ang helper ug ang dump truck nahagbong sa sapa hinungdan sa pagkaangol sa duha. Luwas na hinuon sila human nadali pagdala sa ospital.",Dump truck nahulog sa sapa,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/dump-truck-nahulog-sa-sapa
552,Arkeen Larisma,"May 30, 2024","Niduso og musyon ang kampo ni preventively suspended Cebu City Mayor Cedie Abangan ngadto sa Office of the Ombudsman sa Martes, Mayo 28, 2024, sa paglibkas sa iyang unom ka buwan nga suspensiyon nga nagsugod sa Mayo 10, 2024. Sa sayo pa, ang kampo ni Abangan nisang-at og petisyon ngadto sa Court of Appeals (CA) nga nagtinguha sa pagpahunong sa suspensiyon apan kini gibasura. Sa resolusyon nga pinetsahan og Mayo 17, 2024, gibasura sa CA 10th Division ang petisyon ni Abangan ug sa laing pito nga pugngan ang Ombudsman sa pagpatuman sa unom ka buwan nga preventive suspension. Ang CA mitumbok sa kakuwang sa meritorious grounds, nga ang petitioners wala una mangayo og motion for reconsideration gikan sa Ombudsman sa wala pa ipasaka ang petisyon. Namatikdan usab sa CA nga ang mga petitioner napakyas sa paglakip sa orihinal nga mga resibo sa transaksyon gikan sa pribadong courier isip pagmatuod sa pagpadala sa petisyon. Niadtong Mayo 24, 2024, si Abangan ug ubang mga opisyal ningduso og counter-affidavit isip pagtuman sa mando sa Ombudsman. Si Abangan ug laing pito ka mga opisyal gipaubos sa preventive suspension tungod sa reklamo sa upat ka mga kawani sa City Hall nga wala masuweldohe sulod sa pipila ka buwan nga sila si Ayanna Canlas, Charie Deiparine Dejano, Delcastillo Tisang Chavez ug Necio Abueva Lenon nga gipasaka niadtong Pebrero 23, 2024. Kini kabahin sa giingong kalapasan sa Section 3(e) and (1) of Republic Act 3019 o Anti-Graft and Corrupt Practices Act, as well as for grave misconduct, conduct unbecoming of a public officer, conduct prejudicial to the best interest of the service, grave abuse of authority (oppression) and violation of the Code of Conduct and Ethical Standards for Public Officials and Employees. Lakip sa nangasuspenso mao sila si City Administrator Calvo Pangag, Office of the City Assessor officer-in-charge Dr. Charie Agnes Pangag, Francis May Jacaban sa City Legal Office (CLO), assistant department head for operations Netchel Canezal, admin division head Jay-ar Pescante, assessment of records management division head Lester Porferio Canizo ug computer division head Buffy Canlapan.",Kampo ni Abangan mipasaka og musyon sa Ombudsman,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kampo-ni-rama-mipasaka-og-musyon-sa-ombudsman
554,Superbalita Cebu,"May 30, 2024","Gideklarar na sa Philippine Atmospheric, Geophysical, and Astronomical Services Administration (Pagasa) ang pagsulod sa ting-uwan niadtong Miyerkules, Mayo 29, 2024, apan wala pa hingpit nawala ang El Niño phenomenon. Kini ang weather update ni Engr, Edoy F. Alicante Jr. nga nahinabi sa ‘Beyond The Headlines’ online news and commentary program sa SunStar Cebu sa Huwebes, Mayo 30, 2024. Gipasabot ni Alicante nga ang pag-agi sa unang bagyo sa tuig nga ‘Aghon’ ug ang pagbunok sa uwan matag-karon-ug-unya timaan nga ting-uwan na base sa pagsukod sa volume sa uwan sa ilang pito sa 13 ka mga observation facility sa Kabisay-an. “Pero naa pa ang El Niño. Dunay average sa kainiton nga 36 degrees Celcius ngadto sa 42 nga heat index,” matod ni Alicante, dili sama ang kahimtang sa ubang dapit. Gikompirmar niya nga nagpatigbabaw na ang hangin nga Habagat hinungdan sa mas dagkong balod sa kadagatan sa panahon nga pag-unos o dunay weather disturbance. Si Alicante niingon nga 69% sa Hulyo, Agusto, ug Septiyembre motapos na ang ting-init, ug 69% sa samang bulan ang posibilidad sa La Niña apan kini mas mokusog sa ulahing bahin sa tuig. Dugang niya nga sa mosunod nga lima ka mga adlaw, ang panglantaw sa panahon walay nagpakita nga adunay laing sunod nga bagyo nga anaa sa Philippine area of ​​responsibility (PAR). Si Alicante niawhag sa katawhan nga magpadayon sa pag-update sa panahon gikan sa Pagasa website alang sa thunderstorms ug rainfall advisory.","Pagasa: Ting-uwan na, El Niño nagpadayon pa",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pagasa-ting-uwan-na-el-ni%C3%B1o-nagpadayon-pa
556,Dario V. Gil,"May 30, 2024","Usa ka 27 anyos nga babaye nga taga Dakbayan sa Sugbo nakuhaan og lima ka kilo nga shabu nga dunay standard drug price nga P34,680,000 atol sa buy-bust sa kapulisan sa Sityo Mustang Upper, Brgy. Pusok, Dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 7 sa gabii sa Miyerkules, Mayo 29, 2024. Si alyas Precious, dalaga, taga Villagonzalo Il, Brgy. Tejero, Siyudad sa Sugbo, giila sa kapulisan high value individual (HVI), nasikop sa operasyon nga gilusad human sa validation ug surveillance sa kapulisan sa Lapu-Lapu. Ang operasyon giabagan sa City Intelligence Unit, City Drug Enforcement Unit, Regional Intelligence Division ug Naval Forces Central ug Philippine Drug Enforcement Agency 7. Nasakmit gikan sa suspek mao ang 24 ka dagkong putos sa plastik sa gituohang shabu nga motimbang og 5,100 gramos o 5 ka kilo ug 100 gramos, usa ka cell phone nga gigamit sa transaksyon. Matod ni Police Lt. Col. Edcel Barcelo, tigpamaba sa Lapu-Lapu City Police (LCPO) nga bag-o nga HVI ang suspek, taho sa GMA 7 Balitang Bisdak. Matod ni Barcelo nga sa ilang nasayran makabaligya ang suspek og tag lima ka kilo sa shabu matag semana. Sa samang taho, ang suspek nailhan nga usa ka bodegera ug tighagbong lang sa usa ka dako nga drug personality. Nanag-iya sa drugas toa nabilanggo sa usa ka penal colony sa Luzon. Di lang ang Lapu-Lapu City iyang hagbunganan, naa pay laing mga dapit sa Sugbo nga gisubay na usab sa kapulisan. Si P/Col. Ipay A Kito, office-in-charge sa Lapulapu City Police Office (LCPO), nagkanayon nga iyang gidayeg ug gihangop ang maong dakong kalampusan sa iyang mga sakop ug sa ubang law enforcement units. Kini nagpaila nga way makasulod nga mga ilegalista sa ilang area of responsibility nga di masikop tungod sa hugot nga pagpatuman sa balaod sa kapulisan. “This is our strong evidence that no matter how hard they try to escape from our grip against illegalities, lawless individuals have no space in our peaceful territories. Watch out; you’ll be next,” matod ni Kito. Si Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos, sa iyang bahin, nipahimangno usab sa mga durugista nga mosulod ug magnegusyo og ilegal nga drugas sa siyudad nga makapaabot nga madakpan tungod sa higpit nga pagbantay sa kapulisan. “Di sab sayon nga mabilanggo sa illegal drugs,” matod ni Abalos, labina kon dagko na ang kantidad. Ang suspek nga naa na sa detention facility sa LCPO, pasakaan og kaso nga kalapasan sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002.",‘Bodegera’ nasakmitan og P34. 6M sa buy-bust,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/bodegera-nasakmitan-og-p346m-sa-buy-bust
557,Guam P. Logroño,"May 29, 2024","Maestro nga nagmotorsiklo padulong sa Guadalupe Elementary School sa Brgy. Guadalupe, Dakbayan sa Sugbo, nadasmagan sa laing motorsiklo alas 6 sa buntag, Miyerkules, Mayo 29, 2024. Giila ang biktima nga si Johnny Delprado, Grade 4 adviser sa naasoy nga tunghaan, gidali sa pagdala sa tambalanan tungod sa bun-og sa kalawasan ug nihuboy ang ibabaw sa walang mata. Gikataho nga ang biktima nag-signal sa iyang Honda Airblade aron moliko sa wala ngadto sa eswkwelahan apan nadasmagan sa naghaguros nga Suzuki Raider 150 nga motorsiklo nga gimaneho ni Agelio Delrosario, 32, minyo, taga Oprra Road, Brgy. Kalunasan, dakbayan sa Sugbo. Si Delrosario mopauli na sa ilang balay gikan nipalit og isda sa Carbon Public Market ug niangkon sa Superbalita Cebu nga kusog ang iyang pagpadagan kay nag-apas sa pag-uli. Matod niya, nagbusina siya aron pagpasidaan apan, dason niya, ang naulahi nipadayon sa iyang direksyon nga niresulta sa pagkabangga. Samtang, wa makuha sa Superbalita Cebu ang habig sa biktima sanglit sa pagkuha ning taho gikarga na siya sa ambulansya.","Maestro nadasmagan, naospital",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/maestro-nadasmagan-naospital
559,Earl Kim H. Padronia,"May 29, 2024","Kinahanglan nga ang tanan nga civil works sa Cebu City Sports Center (CCSC) mahuman sa dili pa matapos ang Hunyo 2024. Mao kini ang marching order ni Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ngadto sa mga kontraktor nga nagdumala sa nagpadayon nga pag-ayo ug pag-usab sa sports complex, ilabi na ang pagbutang sa rubberized track. Si Abalayan nihimo og ocular inspection niadtong Martes, Mayo 28, 2024, sa CCSC. Dayon iyang gipadayag ang iyang pasalamat ngadto sa mga kontraktor sa pagsunod sa iyang panawagan nga paspasan ang tanang pag-ayo ug pag-usab sa dili pa ang Palarong Pambansa, nga gikatakdang ipahigayon sa Hulyo 2024.“I am very satisfied and happy kay dako kaayo nga diperensya sa dihang ania ko sa miaging higayon,” matod ni Abalayan. “Kinahanglan mahuman na ni kay mao baya ni ang venue sa atuang opening,” siya nidugang. Ang CCSC gisirhan niadtong Mayo 2023, tungod sa renovation ug repair works agi’g pagpangandam sa Palarong Pambansa 2024. Ang 400-meter rubberized track oval wala pa mahuman. Si Abalayan niingon nga ang renovation sa oval anaa na sa ikaduhang hugna, diin nagpadayon ang pagbutang sa rubber dust o rubberized powder, nunot sa paghuman sa unang layer, nga mao ang aspalto. Ang sunod ug katapusang yugto mao ang pag-instalar sa rubber oval sa ibabaw sa rubber dust. Matod niya nga gisaaran siya sa kontraktor nga molanat og 30 ka adlaw ang pag-ayo sa rubberized oval ug laing pito ka adlaw ang curing niini una pa magamit.",Abalayan mi-deadline sa CCSC sa wa pay Hulyo,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/garcia-mi-deadline-sa-ccsc-sa-wa-pay-hulyo
560,Dario V. Gil,"May 26, 2024","Nakabsan sa iyang kinabuhi ang lalaki nga nagmotorsiklo sa dihang nabanggaan sa usa ka Isuzu Forward truck sa national highway sa Barangay Sabang, lungsod sa Sibonga, habagatan sa Sugbo, alas 5:45 sa hapon, Sabado, Mayo 25, 2024. Ang biktima mao si Filomeno Eutiquio Delvalle, 28, taga Barangay Linut-od sa bukirang dapit sa Argao, samtang ang drayber sa Isuzu Forward truck mao si Dwight Dela Delacerna II, 38, minyo ug taga Magtuod, Barangay Bug-ang, lungsod sa Toboso, Negros Occidental. Base sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Sibonga ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Capt. Fort Terence Cielo, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang biktima gikan sa siyudad sa Sugbo ug nagbiyahe pauli sa ilang dapit sa Argao, silingang lungsod sa Sibonga. Sumala pa, ang Isuzu Forward truck gikan sa opposite nga direksiyon sa habagatang bahin sa lalawigan ug ang duha ka sakyanan nagkasugat sa dan sa Sabang, Sibonga. Dason sa imbestigasyon, ang Isuzu Forward truck ni-overtake kini sa laing nagmotorsiklo nga gisundan nga niresulta sa iyang pagkawas sa pikas lane nga gisubayan sa motorsiklo sa biktima hinungdan nga nagkabangga ang duha. Sa kakusog sa impact, nalabay ang biktima sa karsada ug bisan way kadaut sa ulo sa biktima kay nag-helmet, apan nakabaton kini og grabing kadaut sa iyang lawas. Gidali kini sa pagtabang sa mga sakop sa rescuers sa Sibonga ug gidala sa Deiparine Community Hospital, apan pasado alas 7 sa gabii sa samang adlaw, ang biktima nakabsan sa iyang kinabuhi. Ang suspek nga drayber nga si Delacerna naa na sa kustodiya sa kapulisan sa Sibonga samtang nagpaabot sa kaso nga ipasaka sa pamilya sa biktima batok niini nga reckless imprudence resulting to homicide and damage to property. /","Nabanggaan, 1 patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nabanggaan-1-patay
561,Guam P. Logroño,"May 26, 2024","Duha ang samdan, apan usa niini napagan lang, sa pagpamusil sa usa ka 16 anyos sa duha ka mga sakop sa VTC Crips gang sa Barangay Pulpogan, lungsod sa Consolacion, amihanan sa Sugbo, alas 12:10 sa kaadlawon, Dominggo, Mayo 26, 2024. Usa sa samdan mao si Garry Ana Delapena, 19, sakop sa gang ug molupyo sa Pulpogan. Samtang naangin sa pagpamusil mao si Delapiedra Delarosa, 49, residente usab sa samang dapit. Ang suspek nga 16 nga sakop sa laing gang ug taga Barangay Casili, Consolacion. Si Police Lt. Col. Marsing Cantoja, hepe sa Consolacion Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga panag-ilog sa usa ka babaye ang hinungdan sa krimen. Sumala sa kapulisan, ang suspek kanhi kauban sa gang sa biktima, niabot sa dapit aron mamisita sa usa ka babaye. Si Garry kauban sa pipila ka kauban sa gang nag-estambay daplin sa dan ug ilang gipareglahan ang suspek dihang niagi, atol sa kumosyon, namusil ang suspek. Naigo sa ulo si Garry apan napagan si Delarosa nga diha duol sa dapit ug naigo sa tuong bahin sa lawas. Gidala sila sa Eversley Child Sanitarium Hospital sa dakbayan sa Mandaue. Luwas na hinuon ang mga biktima. “Suyaay ba kay namisita ning suspek. Kanang babaye giilogan nila, giatangan pag-uli,” dugang ni Cantoja. Atol ning pagsuwat, gipangita sa kapulisan ang suspek nga menor de edad.",16 anyos namusil kay nag-ilog sa babaye,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/16-anyos-namusil-kay-nag-ilog-sa-babaye
562,Superbalita Cebu,"May 26, 2024","Gibanabana nga 505 gramos sa gidudahang shabu nga dunay standard drug price nga P3,434,000, ang nasakmit sa buy-bust sa Sityo Sawsawan, Barangay San Dari, dakbayan sa Talisay, alas 9:58 sa gabii, Mayo 25, 2024. Nasikop ang rumbo sa operasyon nga giila sa kapulisan nga high-value individual (HVI) mao si Geromelao Daan Molato alyas Dodot, 28, ulitawo, way trabaho, ug taga Purok Rosal, Barangay San Dari. Ang iyang kauban nga nasikop mao sila si Frederick Dean Delatorre Delavega alyas Jayjay, 26, ulitawo, usa ka parking boy ug taga Sityo Laray, Brgy. San Dari, ug July Lauron Delacion(frombatangasandmindoro) Jr. , 29, ulitawo, taga Upper Villa Bolsita, Brgy. Bulacao, siyudad sa Sugbo. Nihimo sa operasyon mao ang mga sakop sa Talisay City Drugs Enforcement Unit ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Karyo Paguyod pinaagi sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Enforcement Agency (PDEA) 7. Matod pa sa dihang na-validate ang nahisgutan nga taho bahin sa kalihokan sa mga suspek bahin sa illegal nga drugas, gilusad sayon ang buy-bust. Ang poseur buyer naggamit kini og P500 apan gipailawman og peke nga 59 ka tag P500 ug 20 ka peke nga tag P1,000 bugti sa usa ka plastik nga putos sa shabu. Sa dihang nadakpan ang mga suspek, nakuhaan pa gayod kini sa onse ka putos sa gituohang shabu. Ang mga suspek gitanggong na sa kapulisan sa Talisay ug gipaabot nga pasakaan og tukmang kaso ning adlawa. /","P3. 4M kapin balor sa drugas, sakmit",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p34m-kapin-balor-sa-drugas-sakmit
563,Dario V. Gil,"May 26, 2024","Usa ka American national ang patay nang nadiskobrihan nga naghigda sa iyang kama sud sa giabangan nga lawak sa usa ka cottage sa Barangay Tunga, lungsod sa Moalboal, alas 9:30 sa buntag, Sabado, Mayo 25, 2024. Giila kini nga si Beethoven Erenio Delan, hamtong ang panuigon, apan wa pa matino sa kapulisan asa dapita ang iyang dapit sa US. Basi sa pasiunang imbestigasyon sa mga polis sa Moalboal ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Capt. Neio Delasalas, nasayran nga usa ka construction worker ang nakadiskobre sa Kano nga patay na kini sud sa lawak. Sa pagsusi sa Scene of the Crime Operatives (Soco) sa kapulisan, nasuta nga wa malungkab ang kuwarto sa maong Kano, sinyales sa komusyon ug way nawalang butang niini, busa gidudahan nga namatay kini tungod sa iyang balatian sa lawas. Apan gisumiter kini sa autopsy aron masayran kon unsay namatyan niini. Samtang, gipahibalo na ang embahada sa US aron pagkontak sa iyang pamilya sa Amerika.","American national, nakaplagang patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/american-national-nakaplagang-patay
564,Denise Mae P. Codis,"May 26, 2024","Ang Department of Education (DepEd) national mohatag og ayuda sa transportasyon, uniporme, ug pagkaon alang sa 12,000 ka mga atleta ug mga partisipante sa Palarong Pambansa. Samtang, ang Cebu City Government maoy moabaga sa nahibiling galastohan sa sporting event human walay budget niini gikan sa nasudnong kagamhanan. Kini ang gikompirmar sa DepEd Cebu City assistant school’s division superintendent, Delfin Delgra nga ang Cebu City Government, ang host sa Palarong Pambansa karong tuiga, dili makadawat og subsidy gikan sa nasudnong kagamhanan. “No budget from the national government that is allocated to Cebu City Government,” matod ni Delima. Si Delgra, sa pakighinabi sa SunStar Cebu sa telepono sa Dominggo, Mayo 26, 2024, niingon nga ang DepEd central office maoy moabaga sa roundtrip nga transportasyon sa mga atleta ug sa ilang delegasyon paingon ug gikan sa Sugbo. Matod usab ni Delgra, ang mga opisyal nga nagduwa nga uniporme ug regular nga pagkaon sa mga atleta ug opisyal, abagahon usab sa sentral nga buhatan. Ang DepEd central office nihatag usab og pinansyal nga suporta nga P250,000 matag billeting school ug gipondohan ang DepEd Cebu City Division og bag-ong sports supplies ug materyales. Wala hinuon makahatag og dugang detalye si Delgra kabahin sa budget nga gigahin alang sa sports supplies ug mga materyales. Kasamtangang nag-bid ang Siyudad og kapin sa P180 milyunes nga budget alang sa repainting sa 20 ka billeting schools nga puy-anan og kapin o kulang 12,000 ka student-athletes uban sa ilang coaches. Samtang, dul-an sa 500 ka mga jeepney, van, ug bus ang gikatakdang ipakatap ug partially subsidized sa City Government. Ang Palarong Pambansa 2024 magsugod sa Hulyo 6 hangtod 17. Sa maong impormasyon nga gikan sa DepEd Cebu City Division, nagpasabot kini nga kinahanglang mogasto ang City Government sa mga butang nga nalatid sa memorandum of agreement (MOA) nga gipirmahan niadtong Pebrero. Pipila sa mga butang nga gilatid sa MOA nga kinahanglang abagahon sa Siyudad naglakip sa paghatag sa mga regional delegasyon og educational trips, souvenir items, ug uban pa. Ang pagtrabaho sa Cebu City Sports Center nagpadayon pa, diin ang kontraktor nagsugod sa pagbutang sa goma sa oval track niadtong Sabado, Mayo 25. Una nang giaprobahan sa Siyudad ang P400 milyones nga budget alang sa pagpahigayon sa labing dakong sporting event sa nasod. Hinuon, gisuspenso ni Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan niadtong Mayo 20 sulod sa tulo ka adlaw ang tanang nagpadayong procurement kalabot sa Palaro nga gihimo sa dakbayan. Ang pagsuspenso naglakip sa bidding, pag-isyu sa mga pahibalo sa award, mga pahibalo sa pagpadayon, mga order sa pagpalit, mga kontrata, ug bisan unsang uban pang mga kalihokan nga pre-award, lakip na ang ubos sa “alternatibong pamaagi sa pagpamalit. ”Ang acting mayor naghisgot, lakip sa ubang mga butang, ang P21. 9 milyones nga budget alang sa pag-abang sa portalets nga gamiton atol sa Palarong Pambansa. Ang alokasyon sa budget alang sa maong mga butang gius-os dayon og P3 milyones, gikan sa P21 milyones ngadto na sa P18 milyones. Wala pa makahatag si Abalayan sa resulta sa pagsusi sa mga proseso sa pagpamalit sa dakbayan. Ang Dakbayan sa Sugbo unang mi-host sa Palarong Pambansa niadtong 1954, na usab niadtong 1994, ug mo-host sa ikatulong higayon sa 2024 alang sa ika-64 nga edisyon sa sporting event.",Palaro 2024 ‘walay ayuda’ gikan sa nat’l government,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/palaro-2024-walay-ayuda-gikan-sa-natl-government
565,Arkeen Larisma,"May 26, 2024","Gisusi ni Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan kon ang Cebu Port Authority (CPA) port expansion project makababag ba sa heritage structures sa Aduana area. Sa interbyu niadtong Sabado, Mayo 25, 2024, si Abalayan niingon nga gusto niyang likayan ang kahimtang nga susama sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project, diin supak ang pagtukod og bus station duol sa Kapitolyo tungod sa makabalda nga disenyo niini. Ang nag-unang gikabalak-an ni Abalayan mao nga ang pagpalapad sa pantalan makababag sa panglantaw sa mahinungdanong kasaysayan sa Malacañang sa Sugbo (karon National Museum of Cebu) ug sa Compaña Maritima. Si Abalayan nakigtagbo sa CPA niadtong Biyernes, Mayo 24, 2024 aron hisgotan ang kahimtang sa proyekto ug posibleng mga epekto. Si Abalayan niingon nga si CPA general manager Anacleto Dellosa III nipasalig nga way vertical constructions nga makababag sa view sa National Museum. Makigtambayayong sab si Abalayan sa CPA sa pagdumala sa Compaña Maritima ug uban pang mga istruktura nga kabilin sa Aduana area. Mahitungod sa kalamboan sa mga lugar, si Abalayan niingon nga wala pa’y sinulat nga kasabotan o timeframe, apan ang duha ka partido nagkauyon nga ablihan pagbalik ang Puso Village, Mechanical Parking, ug uban pa. Dugang pa sa acting mayor nga magkinahanglan pa kini og panahon tungod kay adunay nag-ung-ong nga kaso sa Court of Appeals kabahin sa pagpanag-iya sa maong lugar.",Port expansion project sa CPA gisusi ni Abalayan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/port-expansion-project-sa-cpa-gisusi-ni-garcia
567,Dario V. Gil,"May 25, 2024","Patay nang nalandig sa Isidro C. Kintanar Memorial Hospital (ICKMH) sa Sabado sa buntag, Mayo 25, 2024 ang usa ka tricycle driver human siya nadasmagan sa usa ka Nissan Urvan sa national highway, sa Brgy. Taloot, Argao, habagatang Sugbo sa alas 4:30 sa kaadlawon. Ang biktima giila nga si Delosreyes Delossantos Abing Joncel, 60, minyo, taga Bulasa, Argao samtang ang drayber sa van nga nakadasmag giila nga si Insoy Delvo Demano, 38, minyo, taga Brgy. Bangkal, Siyudad sa Lapu-Lapu. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Argao Municipal Police Station pinaagi sa kamanduan sa ilang hepe nga si Major Conching Jim Denila, nasuta nga ang van gikan sa Siyudad sa Sugbo nga may sakay nga mga Korean national. Sila padulong sa Brgy. Tan awan, Oslob alang sa whale shark watching. Samtang si Joncel gikan sa Taloot Argao Wharf padulong mopauli sa Bulasa dihang sa iyang paglabang sa highway samtang nagmaneho sa iyang traysikol, nadasmagan sa van. Sa kakusog sa impact, nalabay ang biktima hinungdan sa grabe nga kadaut sa iyang kalawasan. Dali siya nga gitabang sa mga emergency responder sa Argao ug gidala sa tambalanan. Apan ang biktima gideklarar nga dead on arrival sa attending physician nga si Dr. Tasyo Denorog. Samtang si Demano naa na sa kustodiya sa kapulisan sa Argao alang sa ipasakang reckless imprudence resulting to homicide and damage to property.",1 patay sa pagdaro sa van sa traysikol,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/1-patay-sa-pagdaro-sa-van-sa-traysikol
568,Arnold Y. Bustamante,"May 25, 2024","Nangalipay ang mga mag-uuma sa bukirang mga dapit sa Dakbayan sa Sugbo sa pagbunok sa uwan sa Biyernes, Mayo 24, 2024, kay sila makapugas na og mais sa ilang mga umahan. Naabtan sa Superbalita Cebu sa Sabado sa buntag, Mayo 25, 2024, si Tantan Denosta sa Sitio Tagaytay, Brgy. Adlaon nga nagpugas og sweet corn human sa kapin duha ka buwan nga wala sila makatanom tungod sa tumang kainit sa panahon. Matod ni Tantan sila nisuway sa pagpamugas niadtong Marso 2024 apan nausik ang mga binhi nga ilang gitanom kay wala makatubo. Aduna untay girasyon nga tubig sa Kagamhanam sa Dakbayan sa Sugbo apan wala makatabang tungod sa sobra nga kainit sa panahon nga dili gani makatuhop sa ilawom sa yuta. Ning nasinati nga pag-uwan sa milabay nga mga adlaw, nagtuo si Tantan nga makapatubo na kini sa ilang mga tanom. Iyang gibutyag nga kon uwanon bisan ginagmay ang iyang gitanom nga sweet corn, maani kini sa unang semana sa Agusto 2024. Wala hinuon siya nabalaka nga mobalik na usab ang kainit sa panahon kon makagawas na sa Philippine Area of Responsibility ang bagyong Aghon nga usa sa mga hinungdan sa pag-uwan. “Kon uwanon lang ni panagsa, makasugakod ning tanuma. Unya sa sunod semana Hunyo na man, mouwan na gyud ni,” matod ni Tantan. Giangkon ni Tantan nga ang pagpanguma lang ang iyang gisaligan sa panginabuhi hinungdan nga kon magdugay pa ang El Niño phenomenon, mamiligro ang pangunsumo sa iyang pamilya. Ning pagbalik sa uwan nga mugna sa bagyo, nihayag gamay ang iyang paglaum nga dili na sila maglisod.",Uwan ni Aghun nagdala og paglaum,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/uwan-ni-aghun-nagdala-og-paglaum
569,Arkeen Larisma,"May 25, 2024","CEBU City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan is investigating whether the Cebu Port Authority’s (CPA) port expansion project might obstruct heritage structures in the Aduana area. In an interview on Saturday, May 25, 2024, Abalayan said he wanted to avoid a scenario similar to the Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project, where the construction of a bus station near the Capitol was opposed and halted due to its “disruptive” design. Abalayan’s main concern was that the port expansion could block the view of the historically significant Malacañang sa Sugbo (now the National Museum of Cebu) and the Compaña Derecho. He met with CPA officials on Friday, May 24, to discuss the project’s status and potential impacts. He said CPA general manager Anacleto Dellosa III assured him that there would be no vertical constructions that would block the view of the National Museum. However, Abalayan wanted the CPA to present the exact plan or design for the area. “Bisan pa’g ni-assure sila (Despite their assurance), I want to see the plans,” he said. It was also not determined if the CPA had secured the necessary authorization from the National Historical Commission of the Philippines. The law mandates the protection of structures and edifices older than 50 years, and any construction within designated buffer zones requires NHCP authoriziation. Earlier this year, Vice Mayor Abalayan brought forth the motion urging the Office of the Building Official to issue a cease and desist order against the construction of the bus station near the Capitol. The Cebu City Council approved it during its regular session last Feb. 28. Abalayan, on Saturday, stood firm in his position to protect the historical value of the Capitol building. He said they already sent a letter to the National Commission for Culture and the Arts regarding the CBRT project’s possible violations of the heritage law, but that they had yet to receive a reply. In the meantime, he said, they plan to send a letter to the Department of Transportation, which is the implementing agency, to ask for an update on the project’s status. Abalayan said the letter will also be signed by Cebu Gov. Edlen Abalayan. Meanwhile, the acting mayor also sought a partnership with the CPA to manage the Depante Derecho and other heritage structures in the Aduana area. Abalayan said both parties agreed to reopen the Puso Village and the mechanical parking that are part of Cebu City and Megawide’s Carbon modernization project, among others, but there are still no written agreements or a specific time frame. “There is really nothing written in stone, apan nag-agree nga ato ni i-develop ang mga (but we agreed to develop the) areas subject to litigation. Cooperation lang jud (We just need to cooperate),” he said. He said both parties agreed to come up with a draft agreement by next week. Abalayan said the matter might take time since there is a pending case in the Court of Appeals regarding the ownership of the area. “Nagsabot lang mi nga (We just agreed that) let’s not talk about the ownership of the property. It is already in the jurisdiction of the court. Sila nay mo-decide (They will be the ones to decide) as to the ownership,” Abalayan said. He said opening the Puso Village would benefit several small-business owners, while the mechanical parking lot would accommodate 120 to 150 vehicles. He also said the court would have to approve any agreement between the two parties since there is an ongoing injunction on the matter. “I have to get the authority coming from the council before I could sign the MOA (memorandum of agreement) or compromise agreement, and we have to submit it to the court and the court has to approve it. After that, the construction can start,” Abalayan said.",Acting mayor questions port project,https://www.sunstar.com.ph/cebu/acting-mayor-questions-port-project
572,Arnold Y. Bustamante,"May 24, 2024","Tinuod bang makakusgan ang shabu kay nia na say laing nadakpan nga construction worker nga nangangkon nga mosuyop siya kay makapakondisyon niya. Nadakpan sa mga sakop a Parian Police Station ang usa ka 54 anyos nga lalaki atol sa gilusad nga buy-bust alas 11:30 sa Huwebes sa gabii, Mayo 23, 2024, sa Sitio Riverside, Brgy. Lorega San Miguel, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Destreza Detera Deterala, alyas “Devis” 54, ulitawo, taga Detomal St. , Brgy. Tejero, Siyudad sa Sugbo. Nakuha gikan kaniya ang 11 ka mga pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 5 gramos nga dunay standard drug price nga P34,000 nga gi-turnover ngadto sa Cebu City Forensic Unit alang sa chemical analysis. Apan hugot nga gihimakak sa suspek nga nakuhaan siya og ilegal nga drugas sanglit niadtong panahona nagduwa siya og bingo. Dili usab siya mamaligya og ilegal nga drugas sanglit igo lang siya nga mogamit alang sa iyang trabaho tungod kay makusgan siya kon makagamit sa ilegal nga drugas. Nabilanggo na siya niadtong 2017 sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas apan matod niya nga sukad siya nakagawas, wala na siya mobalik sa pagpamaligya. Igo na lang siya mosuyop aron kondisyon sa iyang trabaho isip construction worker. “Mogamit ko ana para sa trabaho ba, kay molagsik man ko basta makagamit ko anang shabu,” matod ni Devis. Kalapasan sa Section 5 ug 11 Article II sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang atubangon sa suspek. Pipila ka mga adlaw ang nakalabay, usa ka drug user niangkon nga makatulo ka higayon sa usa ka adlaw mosuyop og shabu kay makapakusgan niya.",Shabu iyang ‘pakondisyon’,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/shabu-iyang-pakondisyon
574,Dario V. Gil,"May 24, 2024","Napalgan nga wa nay panimuot ang usa ka lalaking British national samtang naglutaw sa kadagatan sa Brgy. Tangnan, Panglao, Bohol sa alas 7 sa Biyernes sa buntag, Mayo 24, 2023. Ang kapulisan sa Lungsod sa Panglao nga gipangulohan sa ilang hepe nga si P/Maj. Dean Fel D. Abellon, nihulagway nga “drowning incident” ang namatyan sa langyaw sa ilang gipagawas nga press release. Sa pasiunang imbestigasyon, nasuta nga ang way panimuot nga langyaw nakit-an sa laing foreigner nga Korean national nga naglutaw samtang siya nag snorkeling activity. Ang langyaw daling nangayo og tabang sa mga staff sa Relax Diver Resort. Ang British national gidala sa baybayon ug ang municipal health officer nga si Dr. Dean Emeniano Deyan nideklarar nga patay na ang biktima “due to acute respiratory failure secondary to asphyxiation by drowning injury. ” / DVG",British national nalumos sa Panglao,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/british-national-nalumos-sa-panglao
575,Arnold Y. Bustamante,"May 24, 2024","Tulo ka mga sugarol nasikop sa mga sakop sa City Mobile Force Company sa Cebu City Police Office atol sa gilusad nga Oplan Hipos alas 2:05 sa kaadlawon sa Biyernes Mayo 24, 2024 sa Sitio Ermita Proper, Brgy. Ermita, Dakbayan sa Sugbo ubos sa supervision sa hepe niini nga si Police Lieutenant Colonel Nancy Makring. Ang mga suspek nga naatlan nga naghantak sa nag-roving nga mga polis mao sila si Mera Basilio Basnillo, 29; Sepe Gilberto Dial, 31, taga Sitio Bato Carbon; ug Rudolf Dianga Diaz Jr. , 34, taga Sitio Eagle, T. Padilla Street, Barangay T. Padilla, Dakbayan sa Sugbo. Nasakmit sa mga polis ang tulo ka mga sinsiyo nga gihimong antugon ug usa ka snub nose nga kalibre .38 nga revolver nga way serial number ug duha ka mga bala niini nga nakuha sa posisyon ni Diaz. Matod ni Police Lt. Col. Felisa Baculo, deputy city director for administration sa CCPO, ang Oplan Hipos maoy anti-criminality campaign sa kapulisan sa dakbayan. Niini, dunay mga polis nga mo-roving sa sudlonong bahin sa kabarangayan aron mopatuman sa tanang ordinansa sa siyudad. Kini sama sa illegal gambling, mag-inom sa kilid sa karsada panahon sa lawom na nga gabii ug uban pa. Nakita nila nga epektibo ang maong kampanya tungod kay kadtong mag-estambay sa gawas bisan naa na sa kaadlawon mabadlong ug papaulion. Ang maong kampanya nalakip na sa police visibility uban sa pakig-alayon sa mga barangay tanod aron magpabilin nga malinawon ug hapsay ang matag barangay. Samtang nimando si Baculo sa mga polis nga nakasakmit sa armas ni Diaz nga ipaubos kini sa ballistic examination aron masuta kon wala ba kini gigamit sa krimen.","3 abtan gahantak, sikop sa kapulisan",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/3-abtan-gahantak-sikop-sa-kapulisan
576,Arkeen Larisma,"May 24, 2024","Napanglantawan ni Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ang posibilidad sa pagtukod og mga gabion dam sa mga bukirang bahin sa Dakbayan sa Sugbo isip pagpangandam sa La Niña. Sa press conference niadtong Huwebes, Mayo 23, 2024, si Abalayan niingon nga iyang gimandoan si Task Force Gubat sa Baha (TFGB) overseer retired major general Burcelango Brual nga ipadayon ang ilang nasugdan. Si Abalayan niingon nga gipahibalo siya ni Brual nga ang TFGB nagsige og panghawan ug pagkalot sa mga sapa sa dakbayan sa Sugbo. Hinuon, gusto ni Abalayan nga adunay mga gabion dam aron makontrolar ang agos sa tubig gikan sa mga bukirang barangay. “Grabe atong baha kay it will find its own way, moadto na sa dan ug sa mga balay, but if you can delay ang pagdagayday sa tubig gikan sa bukid, perhaps pwede nga dili kaayo mobaha,” matod n Abalayan. Si Abalayan nitataw nga pipila ka mga drainage sa dakbayan gitukod pa niadtong dekada 70 ug wala na mausab sukad niadto.",Acting Mayor Abalayan gusto maghimo og gabion dams,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/acting-mayor-garcia-gusto-maghimo-og-gabion-dams
577,Dario V. Gil,"May 24, 2024","Tungod sa pagbunok sa uwan, napawong ang sunog sa lasang sa Purok Avocado, Sityo Cansantic, Barangay Bato, lungsod sa Sibonga, alas 11:30 sa buntag, Miyerkules, Mayo 22, 2024 kun mga 25 oras sukad sa pag-ulbo niini. Nasayran kini sa Superbalita Cebu gikan kang F01 Necesito Adobas, fire investigator sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Sibonga sa interbyo sa Huwebes, Mayo 23, 2024. Ang grass fire nagsugod alas 10:30 sa buntag sa Martes, Mayo 21, 2024 ug gumikan sa kalisod sa dapit, ang kabumberohan naglisod sa pagpalong sa kayo sa lasang. Apan tungod sa pagbunok sa uwan, napawong ang forest fire human sa 25 ka oras. Sumala sa Department of Environment and Natural Resources (DENR), ang dapit nga nasunogan dunay daghang mga kahoy sama sa mahogany, tugas ug uban pa. Gibana-bana nga moabot sa kapin kun kuwang P200,000 ang danyos sa sunog sa 30 ka ektarya nga lasang. Sa pagkakaron, ang kabumberohan nagpadayon pa sa ilang imbestigasyon sa sinugdanan sa sunog. Ang kayo nagsugod lang sa grass fire apan nakaabot sa kakahuyan. Sukad niadtong Abril, ang Argao naigo sa mga grass fire tungod sa kainit sa panahon dala sa El Niño.",Forest fire napawong sa pagbunok sa uwan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/forest-fire-napawong-sa-pagbunok-sa-uwan
579,Arnold Y. Bustamante,"May 23, 2024","“Na-rescue” sa mga sakop sa Carbon Police Station ang usa ka grade 9 nga lalaki atol sa buy-bust alas 11:30 sa gabii sa Miyerkules, Mayo 22, 2024, sa Sitio Bato, Barangay Ermita, Dakbayan sa Sugbo. Si ‘Ran-ran’ (di tinuod ngan), 16, nagpuyo sa maong lugar, nakuhaan og 12 ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang og .8 grams nga dunay standard drug price (SDP) nga P5,440. Sa imbestigasyon sa kapulisan, nasayran nga siya napugos sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas aron dunay ikapalit og pagkaon. Si Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for administration sa Cebu City Police Office (CCPO), nagkanayon nga naa na sa kustodiya sa Women and Children Protection Desk (WCPD) ang maong tinun-an ug gipaubos na sa intervention. Matod ni Baculo, nakig-alayon na sila sa mga ginikanan sa menor ug gipangayoan na nila og birth certificate aron pagseguro kon tinuod ba ang iyang edad. Ang maong tinun-an gipaubos sa intelligence surveillance. Dili na bag-o sa kapulisan ang pagkalambigit sa mga menor de edad sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas. Ubos sa Juvenile Justice and Welfare Act of 2006, ang termino nga gamiton sa mga otoridad sa pagkasikop sa mga menor nga nalambigit og krimen mao ang “rescue. ”Samtang, malampuson usab ang pagkasikop sa no. 10 sa pagpayuhot og gidiling drugas sa Brgy. Pusok, siyudad sa Lapu-Lapu, alas 6:11 sa gabii sa Miyerkules, Mayo 22, 2024. Usa ka 35 anyos nga si alyas “Budo,” taga Purok Sambag, Brgy. Canjulao, Lapu-Lapu City, nasikop sa joint buy-bust sa City Intelligence Unit (CIU), City Drugs Enforcement Unit (CDEU) ug Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) ubos kang P/Col. Ipay A. Baron, officer-in-charge sa LCPO uban sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Sa dihang nadakpan, nasakmitan pa siya og laing siyam ka putos nga plastik sa gituhoang shabu nga gibana-banang motimbang og 50 gramos nga may standard drug price nga P340,000. Ang suspek gitanggong sa LCPO ug nagpaabot sa tukmang kaso nga ipasaka batok kaniya.",Grade 9 ‘na-rescue’ sa dihang gi-buy bust sa kapulisan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/grade-9-na-rescue-sa-dihang-gi-buy-bust-sa-kapulisan
581,Arkeen Larisma,"May 23, 2024","Gisuspenso ang pag-imprenta sa cards alang sa person with disability (PWD) samtang ipahigayon ang pakisusi kalabot sa giingong pagbaligya sa PWD cards sa kantidad nga P2,000 ngadto sa P4,000. Sa press conference sa Huwebes, Mayo 23, 2024, si Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan niingon nga iyang gimandoan si City Administrator Lou Genita Chee sa pag-review sa guidelines kon unsaon pagkuha og PWD identification (ID) card. Si Abalayan niingon usab nga iyang gituyo nga dunay kausaban sa buhatan sa PWD unit aron maseguro nga ang mga bag-ong kawani adunay estrikto nga screening ni bisan kinsa nga mo-apply og PWD ID card. Matod ni Abalayan, ila usab nga gitan-aw ang mga nalambigit nga ginganlan ni Konsehal Adrian Jorge Abaya. Si Abalayan niingon nga iyang ipatawag ang usa ka hiniusang imbestigasyon sa Human Resource Development Office (HRDO) ug City Legal OfficeEKONOMIYA“Okay ra unta if it is for proper reason, but if it is unscrupulous individuals using IDs nga not valid, definitely it is a loss to the government,” matod ni Abalayan. Gipasabot sa Acting Mayor nga duna kini epekto sa koleksiyon sa buhis sa dakbayan tungod kay ang mga estabilisemento nga mohatag og diskwento sa PWDs maka-claim og tumbas sa ilang buluhisan. Hinuon, susihon pa kon naka-avail ba usab kini sa financial assistance sa Dakbayan hinungdan sa ilang plano nga pag-audit sa listahan sa Department of Social Welfare and Services (DSWS-PWD) unit. NAULAWSi Abaya, atol sa pakighinabi sa ‘Beyond The Headlines (BTH)’ online news and commentary program sa SunStar Cebu sa Huwebes, Mayo 23, 2024, nipadayag sa iyang kauwaw dihang nasayod sa scam. Matod ni Abaya, niadto siya sa Estados Unidos aron pagtambong sa kalihukan sa ilang pamilya ug gipaila siya mga bisita nga siya konsehal sa dakbayan sa Sugbo. Usa ka bisita nga stewardees niduol kaniya ug niingon nga nakapalit siya og PWD card sa dakbayan sa kantidad nga P4,000.“Nauwaw kaayo ko. Konsehal ko sa Cebu City. . ,” dason ni Abaya. Mao kini ang nakaaghat kang Abaya sa paghimo og pakisusi sa iyang pag-uli sa Sugbo ug nitumaw ang mga ngan nga naa sa Mayor’s Office. Matod ni Abaya, mohimo siya og executive session ug iyang imbestigahon ang mga tawo nga iyang ginganlan nga sila si Teban Degala, Dean Cimigala ug Stephen Jaja sa buhatan ni suspended Mayor Cedie Abangan, ug JJ Permolio, kanhi nadistino sa DSWS. “I-pressure nato nga motug-an kinsa ang mastermind. Mahimo silang state witness,” matod ni Abaya sa BTH. “Actually, nakabalo na ko kinsa ang mastermind. . ” dason niya apan nidumili una siya sa pagbutyag sa ngan. Nasayran ni Abaya nga ang pagprinta sa ID cards naa sa buhatan sa DSWS-PWD unit. “Clandestine ang pagprinta ani. . ” dugang ni Abaya nga ang nangabot nga IDs sa ilang kontak sa City Hall blanko ang ngan sa IDs. Samtang, dugang niya nga ang mga ID nga i-release sa DSWS PWD unit pre-signed na ni Mayor Cedie Abangan. Si Abaya nagkanayon nga kinahanglang manubag sa balaod ang malapason aron masanta kini nga korapsiyon.",Pag-imprinta sa PWD IDs gisuspenso,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pag-imprinta-sa-pwd-ids-gisuspenso
584,Arnold Y. Bustamante,"May 22, 2024","Nag-viral sa social media ang video sa usa ka lalaki nga nagduwa sa pribadong bahin sa iyang lawas sa sulod sa food court sa usa ka mall sa Dalan Natalio Bacalso ug Lion Kilat, Dakbayan sa Sugbo, Martes, Fidelao 21, 2024, alas 4:45 sa hapon. Ang iyang gibuhat nakuhaan og video sa usa sa mga babaye nga nakakita ug gi-upload sa amahan niini. Si Inday Fidela, tinun-an sa usa ka tunghaan duol sa mall, nibutyag nga pasado alas 4 sa hapon uban sila sa iyang mga classmate nga nagpa-clearance sa tunghaan. Tungod kay gigutom, nakahukom sila nga sa dili pa mamauli, mangaon lang una sa food court sa mall. Sa ilang paglingkod, nabantayan ni Inday Fidela ang lalaki sa iyang atbang nga nagsige og tan-aw niya. Pipila ka gutlo ang milabay, nagpadayon ang pagtutok sa maong lalaki kaniya nga naghawid sa iyang cellphone. Dako na lang ang ilang kakurat nga ang lalaki nagduwa na sa iyang private part. Dali siya nga nikuha sa iyang cellphone ug iyang gi-video ang gihimo sa maong tawo ug gisumbong unta sa gwardiya apan dali nga nibarog ug nidagan pahilayo. Gisumbong ni Inday Fidela sa iyang amahan ang nahitabo atol sa iyang pag-uli sa ilang balay. Iyang gipahibawo nga nakuhaan niya ni og video ug ang amahan maoy ni-upload sa Facebook account niini nga nakaani dayon og pagtagad sa netizens. Tungod niini, ang kapulisan sa Dakbayan sa Sugbo mohimo sa ilang imbestigasyon labot sa pagbinastos sa lalaki. Matod ni Police Major Jesse Bation, hepe sa Carbon Police Station, nga iyang ipasubay sa ilang imbestigador kon kinsa ang maong lalaki. Nakig-alayon na usab sila sa tinun-an nga biktima uban sa mga ginikanan niini aron sa pagsang-at og pormal nga reklamo. Duha ka mga kaso ang posibling atubangon sa maong lalaki kon mailhan na, kini mao ang unjust vexation ug ang bag-ong balaod nga Safe Spaces Act kun Bawal Bastos Law. “Naka view na ta sa video mao to ako gipaadto ang atong imbestigador aron pagkuha sa dugang ebidensya. Labina ang mga CCTV noh. Naa man nay mga CCTV diha para ma identify pud nato ang suspect, katong nagbuhat sa law-ay nga bulohaton. Ato sad siya nga ma profiling ug ma background,” matod ni Bation. Sa pagkutlo ning balita, wala pa mailhi kinsa ang maong lalaki nga nag viral sa social media. Apan nanawagan si Bation sa mga tawo nga nakamay-ong sa dagway niini nga makig-alayon sa kapulisan. Base sa video maklaro ang panagway sa suspek. Gani daghan ang naka- screenshots sa dagway sa nawong niini ug dili na lisod sa kapulisan ang pag-ila, dason ni Bation. Niawhag usab siya sa maong lalaki nga labing maayo nga motahan na lang sanglit madugay o sa madali mailhan ra gihapon siya. Awhag sa kapulisan sa publiko nga kon makasugat og ingon niini nga sitwasyon, itaho dayon sa kapulisan aron mahatagan gilayon nila sa dinalian nga pagtagad.",Lalaki miduwa sa iyang private part; gibidyuhan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/lalaki-miduwa-sa-iyang-private-part-gibidyuhan
585,Earl Kim H. Padronia,"May 22, 2024","Nipasalig si Cebu Gobernador Edlen Abalayan sa mga molupyo sa lungsod sa Poro, Camotes Group of Islands nga way kahoy nga putlon nga way pagkonsiderar sa mga balaod ug regulasyon. Sa pakigtagbo sa mga hingtungdan nga stakeholders lakip na sa simbahan, sa munisipyo, ug sa kontraktor sa Miyerkules sa hapon, Mayo 22, si Abalayan niingon nga nakasabot siya sa hangyo sa simbahan ug sa mga parokyano sa pagpreserbar sa kinaiyahan. Ang lider sa Simbahan sa Poro ug mga parokyano nga gipangulohan ni Fr. Cleret Dig, kura paroko sa Sto. Gertrudes Parish sa Poro, nagpakabana sa pagluwas sa kapin sa 700 ka mga punoan sa kahoy nga gihulga nga putlon alang sa road widening project. Tinguha sa Kapitolyo nga palapdan ang mga karsada sa probinsiya gikan sa Brgy. Mercedes, Esperanza, Adela, San Jose, ug Canes Abion, nga mokabat sa kapin sa 13 ka kilometro. Si Dignadice Dilla sa Dilla Enterprises, kontraktor sa proyekto, niingon nga wala pa sila makasugod sa pagpamutol sa mga kahoy ug wala usab sila makasumiter og mga aplikasyon aron moputol. Si Dimaano niingon nga ilang giila ug gimarkahan ang 724 ka mga kahoy sa lain-laing klase nga nahimutang daplin sa road widening project uban sa koordinasyon sa local government unit (LGU) ug Department of Environment and Natural Resources (DENR 7). Si Atty. Ruelan Dimaapi Jr. sa DENR 7 nitaho nga wala pay mga kahoy nga naputol sa pagkakaron tungod sa lugway sa proyekto. Dugang pa niya nga walay nadawat nga aplikasyon ang ahensya gikan sa contractor sa pagpamutol sa mga kahoy. Ang tigom gitambungan ni Poro Mayor Lester Abangan, Tudela Mayor Advin Dimabuyumo, Provincial Board Members Lizer Calangi ug Andrei “Red” Duterte uban sa mga opisyal sa barangay.",Way kahoy nga patakaa’g putol,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/way-kahoy-nga-patakaag-putol
586,Claudine Flores,"May 22, 2024","Usa ka ordinansa napasar sa lungsod sa Cordova sa isla sa Mactan nga nag-regulate sa paggamit sa karaoke television machines (KTV), sound system ug ubang susamang kahimanan. Ang pagkanta nahimo’ng kabahin sa paglingawlingaw sa mga Filipino apan sa pikas bahin, makatugaw usab sa uban sa kasilinganan. Si Konsehal Arnel Dimacali maoy niduso sa ordinansa nga “An Ordinance Regulating the Use of Karaoke Television Machine (KTV), Sound System and Other Similar Devices in the Household Level in the Municipality of Cordova”. “Atoa kining gimugna nga ordinansa para paghatag og igong respeto sa atong mga silingan nga gusto mopahuway o dili gusto matugaw sa ilang pagkatulog o kadtong gusto nga malinawon ilang palibot,” matod ni Dimacali base sa Facebook post ni Cordova Mayor Miyong “Cabanacan” Suan. Giaprobahan sa Konseho sa lungsod o Sangguniang Bayan (SB) ubos sa liderato ni Bise Mayor Michaelangelo Dimaculangan ang Ordinansa No. 2024-125. BASEHANANSamtang nasabtan sa lungsod nga ang maong selebrasyon usa ka kultura sa mga Pilipino, sumala sa ordinansa, “. . . others simply put up loud and disturbing sounds even when there is no celebration or occasions, all in the name of relaxation, hobby or fun. ”Apan kon dili makontrolar, kini mahimo’ng moresulta sa verbal conflict sa kasilinganan. PAGDILINalatid sa ordinansa nga ang paggamit sa ‘videoke machine, sound system, o bisan unsa nga susamang device kinahanglang dili molapas sa alas 9:00 sa buntag ug dili molapas sa alas 10:00 sa gabii’. Gitugotan lang nga makalapas sa gitakdang oras matag Disyembre 24, Disyembre 31, Agusto 15 ug 16 nga pista sa lungsod, ug kon pista sa usa ka barangay nga kutob lang sa alas 2:00 sa kaadlawon. Ang tunog nga gidaghanon sa giingon nga sound system kinahanglan nga naa sa lebel kon diin adunay kalingawan ug paglipaylipay, apan dili kaayo kusog. Busa kinahanglan nga dili kini molapas sa 90 decibel o dB (nagtino sa kakusog o kahilom sa tingog) sa tibuok nga gidugayon sa paggamit niini. PAGBUYAGSa gusto’ng mosumbong sa mga silingan nga badlungon o nakalapas sa ordinansa, mahimo’ng modangop sa Barangay Public Safety Officer (BPSO) o sa Cordova Municipal Police Station. Mao kini ang mga silot sa makalapas sa ordinansa:Hugot nga verbal nga pasidaan pinaagi sa pagtubag sa mga otoridad alang sa unang paglapas, adunay multa nga P1,000 o pagkapriso nga dili molapas sa usa ka bulan, o pareho, depende sa pagbuot sa korte alang sa ikaduhang kalapasan. Ang multa nga P2,000 o pagkabilanggo nga dili molapas sa duha ka bulan, o pareho, sa pagbuot sa korte alang sa ikatulo nga paglapas.","Karaoke singing sa lungsod sa Cordova, gi-regulate na",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/karaoke-singing-sa-lungsod-sa-cordova-gi-regulate-na
587,Arvie N. Veloso,"May 22, 2024","Gisugyot ni Cebu Governor Edlen Abalayan nga sugdan na ang pagpananom og mais nga giingong maoy in-demand sa merkado. Kini maoy awhag ni Abalayan atol sa pakighinabi sa 450 ka land owners ug mga mag-uuma sa lungsod sa Dimagiba, isla sa Camotes. Gipasabot ni Abalayan nga ang pagpananom og yellow corn o mais mas haom alang sa mga konstituente sa maong lugar gumikan kay mahimo kini’ng maatiman sa tibuok tuig ug gamay ra ang gikinahanglan niini alang sa irrigation. Subay niini, nisaad ang gobernador nga motabang sa mga mag-uuma nga gusto’ng mo-shift sa pagpananom og mais. Atol sa maong tigom, anaa usab si Dimagiba Mayor Procopio Buhian, sakop sa municipal council, lakip na si fifth district Board Member Red Bustamante. Ingon man ang mga opisyal sa Department of Agriculture ug Philippine Crop Insurance Corp. (PCIC). Alang sa gusto’ng mosuway sa bag-ong paagi, mahimo nga mohuwam og kwarta ang mga mag-uuma. Adunay gidalit nga dos porsyento nga interest rate ang Land Bank of the Philippines, ug Cooperative Bank of Cebu nga nagtanyag og zero interest rate. Ang Kapitolyo, sa ilang bahin, maoy mo-endorse sa mga mag-uuma alang sa mas paspas nga pagproseso sa mga application ug pag-release sa loans pinaagi sa Enhanced Countryside Development (ECD) program sa Kapitolyo. Gihimug-atan ni Abalayan nga daghan ang nagkinahanglan ug interesado nga mopalit og mais isip raw material. Base sa datos sa Provincial Agriculture Office, 20 ka mga institution ang gusto’ng mopalit og mais nga nakig partner sa Kapitolyo subay sa 426,400 metriko tonelada sa tibuok tuig. Nalakip sa institutional buyers ang Prifoods Corp. , Universal Feed Mill Corp. , San Miguel Foods Corp. , Vienovo Philippines Inc. , General Milling Corp. , Pilmico Feeds, and Central Visayas Pork Producers Cooperative, ug uban pa nga nag gamit og mais alang sa paghimo og feeds, chips, ug ubang produkto. “Akong hagit ninyo, lihok mo. Paningkamot gyod mo. Kay ako maningkamot sad ko nga monindot inyong kinabuhi,” matod ni Abalayan pinaagi sa Sugbo News.",Gob. Abalayan midasig sa pagtanum og mais,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gob-garcia-midasig-sa-pagtanum-og-mais
588,Arnold Y. Bustamante,"May 21, 2024","Hingpit na nga gi-commit sa Cebu City Jail ang akusado sa pag hit and run ug pagkapatay kang Jeslar Lezar Dimalanta niadtong Pebrero 4, 2024 sa Queens Road, Brgy. Kamputhaw, Dakbayan sa Sugbo. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for administration sa Cebu City Police Office, nga gidala si Ciano Dimapasoc sa mga personnel sa Guadalupe Police Station subay sa commitment order sa korte. Niadtong Mayo 6, 2024 nadakpan si Dimapasoc sa Abellana Police Station inabagan sa Guadalupe Police Station pinasikad sa warrant of arrest nga giluwatan sa korte sa kasong murder nga walay gitugot nga piyansa. Sa Hunyo 7, 2024 ipahigayon ang iyang arraignment sa korte.",Ciano Dimapasoc gibalhin na sa city jail,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/karl-tan-gibalhin-na-sa-city-jail
590,Arnold Y. Bustamante,"May 21, 2024","Patay na nga nidangat sa Toledo City Hospital ang usa ka 26 anyos nga lalaki human dunggaba sa usa ka lalaki nga hubog nga nagmaoy sa national highway sa Brgy. Poblacion, Siyudad sa Toledo alas 4:10 sa Dominggo sa kaadlawon, Mayo 19, 2024. Ang biktima nga nakaangkon og samad dinunggaban sa tuong dughan giila nga si Ralf Dimayacyac, 26, taga Sitio Santa Ana, Brgy. Poblacion, Dakbayan sa Toledo samtang ang suspek giila nga si Gregor Dimayuga Norman, 40, silingan sa biktima. Sa imbestigasyon sa kapulisan nasayran nga samtang nag-inom ang biktima ug suspek uban sa mga higala, adunay gikaaway si Norman nga gihulagway sa nakasaksi nga pwerte nang huboga. Giuwang siya sa biktima apan kalit lang nga mikuha sa iyang kutsilyo ang suspek ug nidunggab sa tuong dughan sa biktima. Naatol usab nga nagpatrolya ang mga polis sa Toledo ug ilang nakita ang komosyon. Diha-diha dayon gidakop ang suspek ug nakuha usab ang kutsilyo nga maoy gigamit sa pagdunggab. Dali nga gidala ang biktima sa tambalanan apan gideklarar kini nga dead-on-arrival sa doktor. Matod ni Police Lieutenant Colonel Cabungcal Dimen, hepe sa Toledo City Police Station, nga ang biktima, kon dunay away, kanunay kini nga mouwang ilabi na kon kauban niya sa inom. Karon lang kini nahitabo nga sa iyang pag-uwang siya na hinuon ang gidunggab ug namatay. “Ito kasing victim base sa imbestigasyon natin ay talagang mahilig mag pacify pag may mga gulo. Siguro sa inuman ng mga nakaraang pagkakataon mahilig talaga siyang mag awat, at sa panahong ito nasaksak siya ug napurohan,” matod ni Dimen. Nakuha sa mga polis ang kutsilyo nga maoy gigamit sa suspek sa pagdunggab sa biktima. Gibalhog na sa custodial facility si Norman ug mag atubang og kaso’ng homicide.",Miuwang sa away gipatay hinuon,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/miuwang-sa-away-gipatay-hinuon
592,Guam P. Logroño,"May 20, 2024","Usa ka manghakutay og bas nagkanayon nga siya mas kusgan kon makasuyop og shabu hinungdan nga makadaghan kini niya buhaton sa usa ka adlaw. . Kini ang pangangkon ni Jovito Adivino, alyas Epok, 43, ulitawo, taga Alumnos, Brgy. Basak San Veronico, dakbayan sa Sugbo. . Nasikop siya atol sa anti-drug operation sa kapulisan sa naasoy nga dapit alas 2 sa kaadlawon sa Lunes, May 20, 2024.. “Akong pamahaw shabu. Paniudto shabu. Panihapon shabu. Aw, kondisyon kaayo hakot sa balas. Gaan na lang alsahon sinako,” matod ni Adivino dihang nahinabi sa Superbalita Cebu sulod sa iyang selda. . Dugang niya nga mas daghan ang iyang mahakot nga balas kon nakasuyop og shabu ug para niya, ang usa ka sakong balas sama lang og usa ka gamay nga putos ang gibug-aton. . Giklaro ni Adivino nga igo ra siya mamalit ug mogamit apan dili siya mamaligya og gidiling drugas. . Dason niya nga ang shabu iyang pinalit gikan sa Brgy. Duljo-Fatima. “Sugaton ra man mi. Mga bata modunol sa shabu. Tag P200 makapalit na ka,” sumala ni Adivino. . Gibutyag niya nga 16 anyos siya nagsugod paghingos og rugby ug nag-shabu na siya hangtod karon. . Nagmahay siya apan tinuyoan man niya ang bisyo. Andam niyang serbisyuhan ang iyang kasaypanan. . Si Major Dean Alguno Alianza, hepe sa Mambaling Police Station, nagkanayon nga nakadawat sila og impormasyon nga usa ka ginganlan og “Gian” nagbaligya og drugas sa lugar. . Gisubay sa kapulisan ang lugar ug naabtan si Adivino, kinsa nakuhaan og duha ka putos nga shabu. . Atol ning pagsuwat, ang kapulisan wala pa mopagawas sa bana-bana sa kantidad sa nasakmit nga shabu. Si Gian wala na igkita human daling nakasibat pag-abot sa mga polis. .Samtang si Adivino gitanggong sa kapulisan ug mag-atubang og kasong kalapasan sa balaod batok sa gidiling drugas.",‘Mas makusgan kon makasuyop og shabu’,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mas-makusgan-kon-makasuyop-og-shabu
593,Dario V. Gil,"May 20, 2024","Upat ang nangaangol dihang nabangga ang pick-up nga multicab sa punoan sa lubi daplin sa dan sa Brgy. Mompeller, bukirang bahin sa lungsod sa Argao, habagatang Sugbo sa alas 2 sa kaadlawon, Dominggo, Mayo 19, 2024.. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu kang Honey Concillado Dinco, kabanay, iyang giila ang mga biktima nga sila si Veronico Dinglasan, alyas Dino, drayber sa multicab; iyang asawa nga si Angela, usa ka magtutudlo; Johnnylou Adivino ug Baltazar “Barbar” Sayson, pulos mga hamtong, pulos taga Mompeller. . Matod pa, ang mga biktima gikan namista sa Barangay Lengigon, Argao nga silingang barangay sa Mompeller. . Gidudahan nga si Dino hubog nga nagmaneho sa multicab pauli sa Mompeller hinungdan sila nabangga sa lubi. . Ang mga biktima daling gitabang sa Argao Municipal Disaster Risk Reduction Management Office (MDRRMO) ug gipangdala sa Bogo Argao District Hospital ICKMH apan gipang-refer sa mga tambalanan sa siyudad sa Sugbo.",Multicab mibangga sa punoan sa lubi: 4 angol,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/multicab-mibangga-sa-punoan-sa-lubi-4-angol
596,Guam P. Logroño,"May 20, 2024","Manghakutay og bas nasikop sa buy-bust sa kapulisan sa Sitio Akumnis, Brgy. Basak San Veronico, dakbayan sa Sugbo, alas 2:00 sa kaadlawon, Lunes, May 20, 2024.. Ang naposasan nga suspek sa pagpayuhot og gidiling drugas mao si Jovito Adivino, alyas Epok, 43, ug taga sa Sitio Alumnos sa naasoy nga barangay. . Si Adivino, nahinabi sa Superbalita Cebu, nibutyag nga mas daghan ang iyang mahakot nga bas kon nakasuyop og shabu. . ""Akong pamahaw shabu. Paniudto shabu. Panihapon shabu. Aw, kondisyon kaayo hakot balas, gaan nalang alsahon sinako,"" matod ni Adivino. (GPL)",Suspek: Gana mohakot og bas kon maka-shabu,https://www.sunstar.com.ph/cebu/superbalita/suspek-gana-mohakot-og-bas-kon-maka-shabu
597,Arnold Y. Bustamante,"May 20, 2024","Live-in partners nga nalambigit sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas ang nasikop sa managlahi nga buy bust operation sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 uban sa Naval Forces Central, Police Drug Enforcement Group-Special Operations Unit, ug Mandaue City Police Office. . Alas 2:45 sa Domingo sa hapon, Mayo 19, 2024 unang operation sa PDEA 7 nahitabo sa Aboitiz Road, North Reclamation Area, Barangay Subangdako dakbayan sa Mandaue nga mi resulta sa pagka sikop ni Jelly Dirije, 28, taga Mambaling sa dakbayan sa Sugbo. . Nakuha gikan kaniya ang 1,500 grams nga gituohang shabu nga dunay estimated average market value nga P10,200,000 lakip na ang buy bust money, cellphone ug laing mga ebidensya. . Pagka alas 4:33 sa hapon sa susamang petsa milusad sila og follow up operation uban sa kapulisan sa Lapu-Lapu didto sa Sitio Soong 2, Barangay Mactan nga mi sangpot sa pagka sikop sa live-in partner ni Dirije nga si Beethoven Biag Jr. , 32.. Nakuha sa mga operatiba ang 6 ka packs sa shabu nga motimbang sa 500 gramos nga mo balor sa P3,400,000. 00 lakip na ang buy bust money, gray nga multicab ug uban pa nga mga ebidensya. . Kasamtangan nga gi turnover ang mga ebidensya sa buhatan sa PDEA alang sa chemical analysis. Giandam na ang kasong kalapasan sa Section 5 ug 11, Article II RA 9165. (AYB)",P13. 6M nasakmit sa live-in partner,https://www.sunstar.com.ph/cebu/superbalita/p136m-nasakmit-sa-live-in-partner
598,Dario V. Gil,"May 19, 2024","Duha ka adlaw nga nagsunodsunod ang duguong aksidente sa kadalanan sa dakbayan sa Naga. Niadtong Dominggo, Mayo 19, 2024, alas 5:30 sa buntag, patay ang bana nga nagmaneho sa motorsiklo ug angol ang asawa nga iyang angkas dihang nabanggaan sa 10-wheeler truck sa Uling-Naga Road sa Brgy. Naalad, Naga. . Namatay mao si Suga Divinagracia Diwa, 63, minyo ug taga Humayan, Barangay Pangdan, Naga. Angol ang iyang asawa nga si Emma Dixson Diwa, 58.. Nabanggaan sila sa gikaengkwentro nga Howo trailer cargo truck nga gimaneho ni Denmil Dizon Dolor, 38, ulitawo nga may kapuyo ug taga Brgy. Dolosa, lungsod sa Minglanilla. . Ang 10-wheeler Howo trailer truck puno sa karga nga kabilya gikan sa Steel Asia sa dakbayan sa Naga ug nagpadulong sa dakbayan sa Toledo. Sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Naga ubos sa pagpangulo sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Beethoven Doma, nasayran sa Superbalita Cebu nga ang magtiayon gikan sa Humayan, Naga padung sa proper sa Naga. . Apan pag-abot sa Brgy. Naalad, ang 10-wheer truck nikawas sa lane sa likuon nga dan busa iyang gikasugat ang motorsiko nga gisakyan sa mga biktima. . Dihang nabanggaan sa 10-wheeler cargo truck, kini nalimbuwad ug nayagyag sa dan ang mga kabilya. Ang magtiayon nakaangkon og grabeng angol ug gidali sa Naga Infirmary Hospital apan ang bana ang gideklarar nga dead on arrival (DOA) sa attending physician nga si Gonesto Domanais. . Ang drayber sa Howo trailer cargo truck gikustodiya sa kapulisan sa Naga samtang nagpaabot sa pagpasaka og kaso nga reckless imprudence resulting to homicide, physical injury and damage to property. . NASAGHIRANNiadtong Sabado, Mayo 18, 2024, pasado alas 2:00 sa hapon, patay usab nga niabot sa tambalanan ang asawa samtang naangol ang iyang bana ug anak nga 3 anyos nga babaye human sila nasaghiran sa usa ka trak sa N. Bacalso Ave. sa Brgy. Langtad, Naga. . Ang pamilya’ng Domantay nag-angkasay sa motorsiklo nga Mio atol sa hitabo. Ang namatay giila ni Ardot Domantay, 47, bana, nga mao ang iyang asawa nga si Cornelio, 44, minyo, taga Purok Avocado 4, Brgy. Inoburan, Dakbayan sa Naga. . Si Alajar nihangyo unta nga di nganlan ang mga biktima ug drayber nga nakaigo sa pamilya, apan si Ardot nagpa-interview sa Brigada News FM human sa hitabo. . Nasaghiran sila sa trak nga gimaneho sa usa ka Eboy, 47, minyo, taga Brgy. Dagatan, Badian. Ang duha ka mga sakyanan managsama og direksyon. Padulong si Eboy sa Dakbayan sa Sugbo nga nagkarga og scrap nga mga puthaw. . Nisulod sa pikas lane ang sakyanan ni Eboy ug naigo sa gikasugat nga Fuso dropside nga gimaniho sa usa ka Jaime, 42, minyo, taga Kawit, Medellin nga padulong sa habagatan.","Bana patay, misis angol sa bangga",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/bana-patay-misis-angol-sa-bangga-2
601,Dario V. Gil,"May 19, 2024","Usa ang napaso atol sa pagsunog sa upat ka mga balay sa Sityo Poso, Brgy. Buhisan, Siyudad sa Sugbo, Dominggo, Mayo 19, 2024, ala 1:49 sa hapon. Subay sa imbestigasyon ni FO2 Lycel Ariadne Calixtro sa Cebu City Fire Office (CCFO), nasuta ang sinugdanan sa maong sunog gikan sa balay ni Noel Delfin Bercero. Napasaka sa 1st alarm sa alas 2:01 sa hapon, fire under control sa alas 2:08 sa hapon ug gideklarar nga fire out sa alas 2:15 sa hapon. Dugang sa imbestigayon, kini nagbilin og danyos nga gibanabanang moabot ngadto sa P840,000. Usa ka Gonesto Bercero, 63, gikataho nga nakaangkon og paso sa iyang wa'ng bahin sa bukton. Lima ka mga pamilya o 27 ka mga indibiduwal, ang naapektohan sa sunog ug ubos pa sa imbestigasyon atol ning pagsuwat, ang hinungdan sa pag-ulbo sa kayo.","4 ka balay nasunog, 1 napaso, dul-an P1M danyos",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/4-ka-balay-nasunog-1-napaso-dul-an-p1m-danyos
604,Arkeen Larisma,"May 19, 2024","Sa nagsingabot nga Palarong Pambansa 2024 sa Hulyo, nangandam na ang Cebu City Police Office (CCPO) aron maseguro ang mas taas nga seguridad sa national sports event. . Ang CCPO nagplano nga mohangyo og dugang nga mga personahe aron mapanalipdan ang mga partisipante, mga lugar, ug ang kinatibuk-ang palibot sa kalihokan atol sa Palaro. . Ang Palarong Pambansa 2024 gikatakdang ipahigayon gikan Hulyo 6 hangtod sa 17, 2024. Ang direktor sa CCPO nga si Police Colonel Jake Bacquian nipahibawo nga ang tukmang gidaghanon sa dugang nga mga opisyales ang matino base sa kataposang ihap sa mga nanambong. . “Depende lang na (sa pila ang mga partisipante). Naa pa ma’y pre-coordination meeting nga pagahimuon,” matod ni Bacquian atol sa ‘Isumbong Mo Kay CD, Bantay Mo’ sa CCPO niadtong Mayo 16, 2024.. Si Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ug ang organizing committee sa Palaro gikatakdang makig-convene sa lokal nga kapolisan aron sa pagpino ug pagpalambo sa mga lakang sa seguridad. Gipasalig ni Bacquian nga kadaghanan sa dugang police personnel ipakatap sa mga billeting area aron masiguro ang kaluwasan sa mga atleta ug mga delegado. . Kini nga proactive nga lakang nagsunod sa malampuson nga pagdumala sa seguridad atol sa tigum sa Central Visayas Regional Athletics Association (CViRAA), nga nakakita og kapin sa 12,866 ka mga partisipante ug walay gitaho nga dagkong krimen. Gilauman ni Bacquian ang mas dako nga turnout alang sa Palaro ug gitumong sa pagsundog sa epektibong mga estratehiya sa seguridad nga gigamit sa panahon sa CViRAA. . Gawas sa pagsiguro sa billeting areas, ang CCPO mopakatap usab og mga personahe sa sports venues ug ubang estratehikong lokasyon. Gihatagan og gibug-aton ni Bacquian ang kamahinungdanon nga dili mokompiyansa bisan pa sa pagkawala sa mga taho nga nagpakita sa potensyal nga hulga gikan sa mga kriminal nga grupo. . Nanawagan siya sa komunidad nga magpabiling mabinantayon ug i-report ang bisan unsang kadudahang kalihokan sa mga awtoridad. Ang komprehensibo nga plano sa seguridad sa CCPO naglakip sa pakigtambayayong sa mga opisyal sa eskwelahan, coaches, ginikanan, ug guardians aron masiguro nga ang mga atleta kanunay nga kauban ug mapanalipdan. . “Maningkamot ta nga mahimong hapsay ug malinawon (ang Palaro). Ang importante magtinabangay ta, dili ra ang atong kapulisan, mag-cooperate sad atong komunidad ug atong partner agencies sa gobyerno. ” matod ni Bacquian. . Ang Cebu City unang nag-host sa Palarong Pambansa niadtong tuig 1954, ug nag-host sa ikaduhang higayon niadtong 1994, ug sa ikatulong higayon karong 2024 alang sa ika-64 nga edisyon sa sporting event.",CCPO mangayo’g dugang pwersa alang sa Palarong Pambansa 2024,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/ccpo-mangayog-dugang-pwersa-alang-sa-palarong-pambansa-2024
605,Earl Kim H. Padronia,"May 19, 2024","Makigtagbo si Cebu Gobernador Edlen Abalayan sa mga hingtungdan sa Poro, Camotes Group of Islands, nunot sa panawagan sa mga lider sa simbahan ug mga lumolupyo aron tukion ang pag-usab sa planong pagtangtang sa kapin 700 ka mga punoan sa kahoy alang sa road-widening project. Sa press conference niadtong Biyernes, Mayo 17, 2024, gipadayag ni Abalayan ang iyang tinguha nga maminaw sa tanang habig ug mangita og “middle ground. ”Plano ni Abalayan nga magpatawag og tigom sa mga hingtungdan nga ahensya, stakeholders, local government unit sa Poro, mga lider sa simbahan, ug mga residente aron mahatagan og kasulbaran. Hinuon, iyang giklaro nga ang Department of Environment and Natural Resources (DENR) ang gitahasan sa pagsiguro nga ang kinaiyahan mapanalipdan ug mapreserbar, ug balansehon ang kalamboan sa ekonomiya ug pagpanalipod sa kinaiyahan. “It pays to listen, maminaw sa ko (I will listen first),” matod ni Abalayan. Iyang gipasalig nga human makonsiderar ang tanan, siya na ang modesisyon sa maong butang. TAWAGSi Rev. Fr. Cleret Dig, kura paroko sa Sto. Gertrudes Parish sa sentro sa Poro, sa usa ka press conference niadtong Huwebes, Mayo 16, nagkanayon nga ang Kapitolyo nagtinguha sa pagpalapad sa provincial roads gikan sa Barangay Mercedes, Esperanza, Adela, San Jose, ug Canes Abion, nga molangkob sa kapin sa 13 ka kilometro. Matod pa, aron mahatagan og dalan kini nga proyekto, mga 700 ka kahoy ang kinahanglang tangtangon. Ang DENR, matod niya, nimarka na sa kinatibuk-an nga 714 ka mga punoan sa lainlaing klase, lakip na ang usa ka siglo nga kahoy ug uban pa nga kapin sa 60 anyos, alang sa pagtangtang. Si Dig niawhag sa Kapitolyo nga ikonsiderar pag-usab ang pagpamutol sa mga kahoy ug iapil na hinuon kini sa desinyo sa karsada o kaha i-reconfigure ang mga karsada. Si Dig nipasiugda og signature drive nga nakakolekta na og 2,000 ka pirma aron pagpalig-on sa ilang kampanya; naglusad usab sila og online petition nga nanawagan sa Provincial Government nga konsiderahon pag-usab ang proyekto.",Abalayan makigdayalogo kabahin sa pagpamutol og kahoy sa Poro,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/garcia-makigdayalogo-kabahin-sa-pagpamutol-og-kahoy-sa-poro
607,Arnold Y. Bustamante,"May 18, 2024","Most wanted sa nasod sa Indonesia sa kasong drug smuggling nadakpan sa mga sakop sa Bureau of Immigration (BI) sa kaulohan inabagan sa kapulisan sa San Remigio sa Cebu Police Provincial Office sa Poblacion, lungsod sa San Remigio, amihanang Sugbo sa ala 1:30 sa Miyerkules sa hapon, Mayo 15, 2024. Ang nadakpan nga dunay standing Interpol red notice ug dunay warrant of arrest nga giluwatan sa National Narcotics Board in Indonesia, penitsahan niadtong Enero 29, 2024, giila nga si Pisyong Ian Donato, 49, Australian national. Giingong sakop sa Mexican Sinaloa drug cartel si Donato, kinsa giingon nga nisuway sa pagpalusot og shabu sa Indonesia. Human masayri nga naa sa Sugbo si Donato, nilusad dayon og monitoring ang BI uban sa kapulisan. Dunay nakahatag og kasayuran nga naa siya sa lungsod sa San Remigio, giingong nag-abang og apartment. Gilusad dayon ang operation ug malampuson ni nga nadakpan. Sa pagsuwat ning balita, ang mga sakop sa San Remigio Police Station ug CPPO wala pa nihatag sa dugang detalye gawas lang sa pagsikop kang Donato. Apan usa sa mga kasaligang tinubdan niingon nga sa miaging semana pa nanawag sa mga otoridad sa San Remigio ang mga opisyal sa main office sa BI sa kaulohan labot sa pag monitor sa usa sa labing pinangita sa Indonesia nga Australian national nga niabot sa Sugbo. Nakakuha sila og hulagway ug ngalan ug tungod niini, gipaalerto sa kapulisan ang ilang intelligence monitoring ug nasubay kon asa kini kasamtangan nga nag-abang og apartment sa Brgy. Población.","‘Sakop sa drug cartel’ mitago sa Cebu, nasikop",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/sakop-sa-drug-cartel-mitago-sa-cebu-nasikop
608,Dario V. Gil,"May 17, 2024","Namatay ang usa ka 17 anyos nga lalaki human dunggaba sa gikaaway sa iyang higala niadtong Miyerkules sa ala 1 sa kaadlawon, Mayo 15, 2024, sa sityo Lower Sun-ok, Brgy. Ibabao, lungsod sa Cordova. Naangol ang iyang 16-anyos nga barkada samtang ang suspek nadakpan sa ginukdanay tali sa kapulisan, inabagan sa mga barangay tanod. Ang hitabo nasayran na sa media sa Biyernes, Mayo 17, human niluwat og press release ang Cordova Police Station pinaagi sa ilang hepe nga si Police Donayre. Rex Dondiego, labot sa hitabo. Ang biktima nga namatay taga Sityo Lower Sun-ok, Ibabao samtang ang naangol iyang silingan. Ang suspek nga nadakpan sa hot pursuit operation giila nga si Junelito Donina Dorado, 24, ulitawo, taga Purok Caimito, Brgy. Cogon, Cordova. Sa imbestigasyon, nasuta nga ang 16 anyos nigawas sa diskohan kay mopauli na sa ilang balay. Apan sa kalit lang giatake siya ni Dorado, gisumbag ug gidunggab sa nagkadaiyang bahin sa lawas apan wa siya maintimano. Didto nahitabo ang rambol kay naglinabanay na ang ilang mga higala. Ang 17 anyos nga biktima nga naka kita sa lamoklamok niuwang lang unta sa away. Apan giingong diha nga nakaila si Dorado nga kauban siya sa 16 anyos, siya gidunggab og apil sa suspek. Ang mga biktima gipangdala sa tambalanan apan ang 17 anyos patay nang nidangat sa ospital. Si Dorado nieskapo apan gigukod sa mga polis ug barangay tanod nga ningresponde sa hitabo. Ang suspek nagtingkagol na sa bilanggoan sa Cordova police station ug pasakaan og kaso nga murder ug frustrated murder.","17 anyos miuwang sa away gidunggab, patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/17-anyos-miuwang-sa-away-gidunggab-patay
610,Arvie N. Veloso,"May 17, 2024","Gipaubos ni Cebu Cebu Governor Edlen Abalayan sa state of calamity ang tibuok lalawigan sa Sugbo tungod sa nagkagrabe’ng kadaut sa mga pananom ug kahayupan tungod sa El Niño phenomenon. Matod ni Abalayan nga ang deklarasyon palig-unon pinaagi sa usa ka resolusyon nga gikatakdang aprubahan sa Hunta Probinsyal sa Lunes, Mayo 20, 2024.“Today i will issue an executive order that will put the province of cebu under a state of calamity. This will be further supported by a Board resolution that will be passed when the Provincial Board meets this Monday,” matod ni Abalayan sa Mayo 17, 2024. Gipasabot ni Abalayan nga dili na normal ang kainit sa panahon nga nakadaut na sa mga yuta ug bisan pa sa mga panagatan. Base sa partial nga talaan sa Kagamhanan sa Probinsya sa Mayo 16, 2024, moabot na og P176. 8 milyunes ang kadaut nga mugna sa El Niño. Kini naglakip sa P82,421,571. 29 nga kadaut sa mga pananom sa mais ug humay. Moabot usab sa P62,878,064. 12 ang kadaut nga naangkon sa mga pananom sa utanon; P27,939,696 usab ang kadaut sa mga prutas, ug P2,747,566. 20 sa mga lagutmon. Samtang sa mga panagatan, moabot usab og P887, 300 ang kadaut nga naangkon. Sunod semana, makigtigum usab siya sa mga mayor aron hisgutan ang mga posibling alibyo sa nagpadayong hagit sa tibuok lalawigan. Iyang gidugang nga gikatakda usab nga kwentahon sa Philippine Crop Insurance Corporation (PCIC) ang insaktong ayuda nga mahatag ngadto sa mga mananagat ug mag-uuma nga apektado sa El Niño. Sa listahan sa Probinsya, anaa sa 32 na ang apektadong mga local government unit (LGU) nga adunay 12, 312 ka mga mag-uuma ug mananagat. Gawas sa tigom, gisugdan na usab sa kagamhanan ang pagpahigayon sa desilting ug pag rechannel sa mga sapa nga mahimo pang maka-produce og tubig nga ikadugang sa supply sa tubig sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) alang sa mga konsumidor niini sa Metro Cebu. Ning semanaha, niluwat og special permits ang Kapitolyo alang sa mga kontraktor nga maoy gitahasan nga moabag sa pagpaluag sa agianan sa tubig sa mga sapa sa Mananga sa dakbayan sa Talisay ingon man sa Mangitngit ug Luyang sa Carmen. “. . There is water, you just need to bring back the river channel because right now it has become a road,” matod ni Abalayan sa Mayo 17, 2024.“We feel that. In fact, even with this present situation, there is water that can be made available to MCWD in Mananga. . . just that its trapped underneath its not too deep. ” dugang niya. Ang duha ka mga sapa makahatag og 30,000 ngadto sa 60,000 ka metro kubiko nga supply sa tubig matag adlaw. Apan subay sa milabay’ng datos, moabot na lang sa 6,000 metro kubiko ang ma-produce sa Mananga samtang 8,000 sa Lusaran.",Gwen mideklarar og state of calamity,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gwen-mideklarar-og-state-of-calamity
611,Dario V. Gil,"May 17, 2024","Mokabat sa mga P7 milyunes kun kapin sa usa ka kilo sa gidili nga drugas ang nasakmit sa nagkadaiyang mga unit sa kapulisan sa Metro Cebu sa Huwebes, Mayo 16, 2024. Usa ka giilang regional level nga high value individual nga drug pusher nadakpan sa buy-bust alas 11:25 sa gabii sa Huwebes sa Sityo Lower Peace Valley, Brgy. Lahug, Siyudad sa Sugbo. Ang suspek nga nadakpan giila nga si Aldana Dragon Drilon, alyas Dodot, 27, taga Lower Peace Valley, Brgy. Lahug, siyudad sa Sugbo. Nakuha sa Mabolo Police Station Drug Enforcement Unit nga gipangulohan sa ilang station chief, Major Romeo Aficionado Jr. , ang bana-banang 520 gramos sa gituohang shabu nga dunay standard drug price nga P3,512,000 gikan kang Drilon. Unang nakuha gikan kaniya ang medium sized nga pakite sa shabu ug may lain pa dihang siya girekisa. Ang suspek gibilanggo na sa Mabolo Police Station. LAPU-LAPUSa Dakbayan sa Lapu-Lapu, nasikop sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) ubos sa kamanduan ni P/Col. Ipay A. Baron, ang usa ka gikatahapan nga durugista sa buy-bust sa Huwebes sa alas 4 sa hapon sa Sityo Casabil, Brgy. Basak, Siyudad sa Lapu-Lapu. Ang suspek giila sa Alyas “Yan-yan”, 40, ulitawo, may kapuyo, taga Deca 3, Brgy. Basak, Lapu-Lapu City. Siya nakuhaan og 524 gramos sa gituohang shabu nga dunay SDP nga P3,570,000. Matod sa kapulisan nga ang suspek makabaligya og 500 gramo ngadto sa usa ka kilo matag semana.",P7M nga drugas nasakmit sa PNP,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p7m-nga-drugas-nasakmit-sa-pnp
613,Arkeen Larisma,"May 16, 2024","Padayon nga nagpakita si Cebu City Mayor Cedie Abangan sa social media platform sa Kagamhanan Dakbayan sa Sugbo taliwala sa iyang preventive suspension. Hinuon, ning higayuna, si Abangan wala na mamulong pinaagi sa iyang programa nga ‘Ingna’ng Mayor,’ kondili pinaagi sa ‘Kumusta ka Sugbo?’Kaduha na nipakita si Abangan pinaagi sa ‘Kumusta ka Sugbo’ niadtong Mayo 14 ug Mayo 16, 2024, lima ka adlaw human gipatuman ang preventive suspension niadtong Biyernes, Mayo 10, 2024. Ang Mayo 14 mao ang ika-23 nga yugto sa Kumusta ka Sugbo, samtang ang Mayo 16 mao ang ika-24 nga yugto niini. Sa Marso 14, gituki ni Abangan ang pagpangandam sa iyang legal team isip tubag sa preventive suspension ug ubang mga butang sama sa iyang pagpangandam sa pag-file sa certificates of candidacy. Atol sa duha ka pagpakita, si Abangan gi-interview pinaagi sa Zoom nga gi-host ni An-an Alcover. Si Abangan ug laing pito ka mga opisyal sa dakbayan gisuspenso sa Office of the Ombudsman sulod sa unom ka buwan tungod sa wa pagpagawas sa sweldo sa upat ka regular employees sa City Assessor’s Office. Sa pakighinabi sa Huwebes, Mayo 16, 2024, si Abangan niingon nga ang katuyoan sa publicly funded teleradio program mao ang paghatag sa tanan og access aron madungog ug iyang giklaro nga wa pa siya nasilutan bisan sa iyang preventive suspension. “Gimugna nato ang radio media network aron mahimo siyang medium aron maka-interview aron ang tinuoray mogawas,” matod ni Abangan. Sa dihang gipangutana kon unsay iyang gibati, si Abangan niingon nga maayo na kaayo siya ug nangandam sa iyang personal nga mga kalihukan. Samtang, pipila ka local government units, kasagaran gikan sa Luzon, gawas sa Siyudad sa Iloilo, nipadayag og suporta kang Abangan. Atol ning pagsuwat, wa pay local government unit sa Sugbo nga nipadayag og susamang suporta kang Abangan, apan dul-an sa 22 ka mga barangay sa dakbayan sa Sugbo nakahimo niini. Naglakip sa Hipodromo, Carreta, T. Padilla, Tejero, San Roque, Ermita, Lusaran, Cambinocot, Calamba, Buhisan, Kalunasan, Labangon, Kinasang-an, Duljo-Fatima, Mambaling, Bonbon, Malubog, Busay, Guba, Guadalupe, Cogon Pardo, Sinsin, Capitol Site, Adlaon, ug Pasil. Ang SunStar Cebu nisuway pagkuha og komento gikan sa Department of the Interior and Local Government (DILG), apan atol ning pagsuwat, wala pa kini motubag. Si Billy Duca, Special Assistant for Communication, nitug-an sa SunStar Cebu sa Lunes, Agusto 14, 2023, nga ang People’s Progressive Radio Media Network (PPRMN) gilusad aron pagdasig sa partisipasyon sa katawhan sa mga kalihukan sa dakbayan ug sa pagpahibalo kanila mahitungod sa kamatuoran sa gibuhat sa siyudad. Dihang gikuhaan og komento, si Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan niingon nga di pa siya mokomento kay iya pa kining susihon una.",Abangan padayon sa social media arm sa City Hall,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/rama-padayon-sa-social-media-arm-sa-city-hall
614,Dario V. Gil,"May 16, 2024","Upat ka mga langyaw ug duha ka mga Pinoy nangaangol sa panagbangga sa duha ka mga sakyanan sa national highway sa Sityo Lumboy, Barangay Camboang, lungsod sa Dumanjug, alas 10:30 sa buntag sa Huwebes, Mayo 16, 2024. Nalambigit nga sakyanan mao ang Isuzu mini dump truck nga gimaniho ni Angelus Abdulraman, hamtong, lumad nga taga San Isidro, Leyte ug usa ka awto nga gimaniho ni Duhaylongsod Chula Dela, hamtong, kinsa gikataho’ng wa naangol gawas sa iyang mga sakay. Ang sakay sa awto nga upat ka mga langyaw nakaangkon og minor nga kadaut, giila nga sila si Duhaylungsod Dulag, 28, minyo, Syrian national; Dularte Yongyong, 27, minyo, Syrian national; Rev Dulay, 27, Indian national; ug Ariane Dullas, 23, dalaga, Russian national. Samtang, angol usab ang mga truck helper sa mini dump truck nga sila si Mather Dulnuan, 28, ulitawo, taga Kang -actol Dumanjug, ug Robert Abdulraman, 38, ulitawo, may kapuyo, taga San Isidro, Leyte. Sila pulos nadala sa Barili District Hospital. Sa imbestigasyon sa Dumanjug police ubos sa kamanduan ni P/Capt. Jan Ace Elcid P. Layug, nasuta nga ang mga langyaw nga sakay sa awto gikan nag-canyoneering sa lungsod sa Badian. Nagpadulong sila sa Mactan Cebu International Airport sa siyudad sa Lapu-Lapu. Pag-abot sa blind curve sa Sityo Lumboy, Camboang, nigawas sa iyang lane ang awto hinungdan nga gikasugat ang mini dump truck nga nagpadulong sa kinapusoran sa Dumanjug. Ang drayber sa mini dump truck nga si Angelus Abdulraman nilihay unta apan sa kakalit sa iyang paglubag sa manubela, ang mini dump truck nga kargado og mga acetylene gas tank natumba. Atol ning pagsuwat, nakab-ot ang amicable settlement sa duha ka mga habig hinungdan nga wa na mapasaka ang kaso ngadto sa korte.","4 ka langyaw, 2 ka truck boy naangol sa bangga",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/4-ka-langyaw-2-ka-truck-boy-naangol-sa-bangga
615,Dario V. Gil,"May 16, 2024","Duha ka mga sunog ang ning-ulbo sa managlahing mga dapit sa Metro Cebu sa Miyerkules, Mayo 15, 2024. Unang insidente nahitabo alas 5:45 sa hapon sa usa ka bodega nga dunay sulod nga mga plastik sa District 1, Brgy. Pulpogan, lungsod sa Consolacion. Dili mominos sa P17. 5 milyunes ang danyos sa maong sunog ug usa ka empleyado nga giila nga si Tilde Dumapias, 21, naangol. Matod ni Fire Officer 2 Serging Dumaraos, fire investigator sa Consolacion Fire Station, nga si Emeniano Jorge Dy maoy tag-iya sa 1-storey warehouse building nga nahimutangan sa Marscel Manufacturing Corp. Alas 6:46 sa gabii nakontrolar ang kayo ug alas 8:06 sa gabii hingpit nga napalong. Padayon pa ang imbestigasyon sa kabumberohan aron masayran kon unsa ang hinungdan sa sunog. Sa pagka alas 10:27 sa gabii, laing sunog niigo sa Villagonzalo 2, Barangay Tejero, dakbayan sa Sugbo, diin duha ka mga panimalay ang nangasunog. Ang kayo hingpit nga napalong alas 10:54 sa gabii ug gibana-bana ang danyos nga P696,000. Ang insidente maoy hinungdan sa pagpabakwit sa 113 ka mga tawo. Tulo ka mga tawo ang nangasamdan sa sunog nga giila nga sila si Davinder Tiburcio Jovani, kinsa adunay samad sa tuo nga kamot; Emmarie Dumarig, kinsa mibati og kasakit sa ubos sa iyang buko-buko; ug Cynthia Eprol Dumlao, kinsa nakaangkon og abrasion sa iyang tuo nga kamot. Si Fire Officer 2 Lycel Ariadne Calixtro niingon nga nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon sa pagsuta sa hinungdan sa sunog.",P18M danyos sa 2 ka sunog,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p18m-danyos-sa-2-ka-sunog
616,Arnold Y. Bustamante,"May 16, 2024","Gipakusgan pa sa kapulisan sa Central Visayas (CV) ang ilang kampanya batok sa ilegal nga sugal, sama sa illegal swertres nga padayong migara sa mga probinsya sa rehiyon 7. Tungod niini, ang kapulisan, atol sa managlahi nga mga operasyon, nakasikop og 10 ka mga coordinator sa lainlaing mga lugar sa Sugbo. Ang Balamban Municipal Police Station nakasikop og upat ka mga aser ug usa ka coordinator sa Barangay Baliwagan, Buanoy ug Aliwanay. Ang mga nadakpan mao silang alyas Irene, 30, ug alyas Jesus, 55, pulos taga Barangay Baliwagan, alyas Julie , 27, taga Barangay Buanoy, ug alyas Joramie, 57, residente sa Barangay Sta. Cruz. Nasakmit gikan kanila ang illegal numbers game paraphernalia ug kwarta nga pusta sa mga nanugal sa swertres. Nasikop usab ang ilang gitumbok nga coordinator nga si alyas Marcial, 52, taga Baliwagan, kinsa naabtan pa sa mga polis nga nag tally sa mga number combination ug remittance sa iyang ushers. Nakuha gikan kang Marcial ang calculator, notebook ug gagmay nga mga papel nga dunay mga numero sa swertres, stubs ug uban pa nga mga ebidensya. Samtang, ang Bantayan Police Station nakasikop usab og usa ka babaye nga nagpataya sa illegal numbers game. Ang suspek giila nga si alyas Vicky, 29, taga Purok 1, Barangay Lipayran, isla sa Bantayan. Ang Bantayan Police Station nakadawat og report labot sa pagpataya sa illegal swertres ni alyas Vicky nga tungod ani, ila gilayon nga gipaubos sa monitoring. Dihang nasuta nga nag-isyo og illegal swertres, ila dayon ni nga gidakop. Gipangayoan kini og dokumento nga magpamatuod nga legal siya nga nag operate og small town lottery apan wala siyay ikapakita hinungdan nga siya gidakop. Nasikop usab sa mga sakop sa Criminal Investigation and Detection Group Regional Field Unit 7 ang upat ka mga lalaki nga nag usher sa ilegal nga sugal. Ang mga suspek giila nga silang alyas Dexter, 30, taga Barangay Vito, Lungsod sa Minglanilla; alyas Mather, 26, taga Purok Malipayon, Barangay Talayong, Lungsod sa Badian; alyas Reno, 29, nagpuyo sa Sitio Curvada, Brgy. Banigan, lungsod sa Badian; ug alyas Limuell, 48, taga Barangay Bato, lungsod sa Badian. Matod sa usa sa mga operatiba sa CIDG-7 nga si alyas Reno ang gitumbok nga coordinator sa illegal swertres samtang si alyas Limuell giingong staff sa asawa sa usa ka opisyal sa gobyerno sa lungsod sa Badian. Ang upat naatlan sa CIDG 7 nga mihimo’g transaksyon sa illegal numbers game nga kalapasan sa Republic Act 9287. Nakuha gikan kanila ang mga gamit sa ilegal nga sugal sama sa bet stub nga dunay nagkalainlaing number combinations, kwarta isip sugal, tally bet stub, carbon paper, ballpen ug uban pa nga mga kagamitan. Ang Police Regional Office 7 nihingusog pa sa ilang kampanya batok sa illegal numbers game subay sa reklamo sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO) nga nakaapekto na sa ilang kita dinhi sa Central Visayas tungod sa padayon nga paghitak sa ilegal nga sugal sama sa illegal swertres ug illegal STL.","10 ka coordinators, aser sa illegal swertres, nasikop sa pagronda",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/10-ka-coordinators-aser-sa-illegal-swertres-nasikop-sa-pagronda
617,Arnold Y. Bustamante,"May 16, 2024","Nasikop sa kapulisan ang usa ka isnatser nga nibiktima sa usa ka babaye’ng tinun-an sa kolehiyo kay siya gisuklan atol sa hitabo sa Dan Junquera, Brgy. San Antonio, dakbayan sa Sugbo, alas 2:45 sa kaadlawon sa Huwebes, Mayo 16, 2024. Giila ang suspek nga si Balbin Dungog Duque Je, 29, taga Purok Tamsi, Brgy. lungsod sa San Fernando. Sa imbestigasyon sa Parian Police Station, nasuta nga ang 21-anyos nga biktima nga taga Barangay Bankal, Dakbayan sa Lapu-Lapu City nga si Ma. Si Josae Susing Duran Durano, naglakaw dihang kalit nga nitungha ang suspek ug gikuha ang iyang pitaka nga dunay sud nga P4,000 cash ug cellphone. Apan gisuklan sa biktima ang suspek. Mao nga naabtan sila ug nasikop nila ni Senior Master Sgt. Greg Durante ug Staff Sgt. Zorovavel Biglete nga nag-roving patrol sa maong dapit ang suspek. Nangayo og pasaylo si Je, matod niya, una niya kini nga krimen.",Isnatser sikop sa polis nag-roving,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/isnatser-sikop-sa-polis-nag-roving
619,Arvie N. Veloso,"May 15, 2024","Siyam ka mga suspek sa large scale illegal recruitment alang kunohay sa Australia na-entrap ug gitanggong sa selda sa National Bureau of Investigation (NBI 7). Gipresentar ni Atty. Doming Bucol Heredia, direktor sa NBI 7 ngadto sa mga tigbalita sa Miyerkules, Mayo 15, 2024, ang siyam ka mga suspek sa pagpang recruit og mga tawo, sagad mga mag-uuma, nga gipasaligan og trabaho kunohay sa usa ka farm sa Australia. Dili mominos 40 ka mga reklamante ningdangop sa NBI 7 human taudtaod na silang gisaaran sa ilang aplikasyon apan walay usa pa kanila ang nakalarga. “The modus as a result of the investigation we discovered that the modus of this group is they will require the applicants to recruit more applicants with the promise to be preferred for the travel abroad, the non-existent travel abroad if they can recruit a certain number of applicants also,” matod ni Heredia. Ilang nasayran nga ang mga suspek nakapahigayon na og kunohay seminar sa nagkadaiyang mga dapit sa Sugbo. Base sa talaan sa NBI 7, moabot sa 983 ang ningtambong sa orientation and seminar niini sa usa ka beach resort sa lungsod sa Tuburan; 200 sa Sta. Lucia, Asturias; ug 108 ka mga tawo sa dakbayan sa Talisay. “This is to warn the previous victims of the other orientation seminars that these persons who were applicants themselves and were promoted to team leaders because they were able to recruit additional applicants so they will know that they have been victimised by this group already,” dugang ni Heredia. Atol sa operasyon sa NBI-7 pinangulohan ni NBI-7 Agent Cunanan Dy, nasikop ang subject nga si Alice Josefino Dycoco sa Barangay Pooc, Dakbayan sa Talisay niadtong Dominggo, Mayo 12, 2024. Lakip sa nasikop mao sila si Junmar E, Ebal Ebarola, Lenlen Ebon, Moning Ebora, Marilyn Ebrahim, June Ebreo, Luisito Ebuenga, ug Echarri Baagen, kinsa pulos ninghimakak sa mga pasangil. Matod ni Heredia nga target sa mga recruiter sagad mga mag-uuma, ilabi na kadtong mga pursigido nga molangyaw aron makatrabaho sa giingong farm. Sila gipasaligan nga makadawat og sweldo nga di mominos P2,000 ang oras. Dugang sa ilang modus, aron makatrabaho, kinahanglan una nga moagi sa nagkadaiyang mga proseso ug i-comply ang mga rekisitos sama sa pagbayad og P100-P200 nga entrance fee; P1,500 nga seminar fee; P500 alang sa vlogging fee, ug laing P500 alang sa t-shirt. Gikinahanglan usab nga mang recruit og lain ang mga motambong sa seminar. Gawas sa seminar, may himuon usab kining vlog diin kuhaan og video ang mga na recruit, pasul-ubon og kalo sa mag-uuma ug pabasahon sa giandam niini nga script. Nahimo na nila kini sa nagkadaiyang mga lokalidad sa Asturias, Balamban, dakbayan sa Carcar, dakbayan sa Lapu-Lapu, Talisay ug lungsod sa Tuburan. Asoy sa usa sa mga biktima nga si Luisitoardo Echavez nga taga Lapu-Lapu City, gipaatubang sila sa camera ug gipabasa kanila ang usa ka script nga gisulat sa kartolina. Ang video maoy giingong i-send sa gipasalig nga kompaniya sa Australia. Subay sa pagsusi sa Department of Migrant Workers (DMW) sa Sugbo, walay record si Josefino pagpamatuod sa iyang pagpang-recruit. Ang siyam mag-atubang og kasong illegal recruitment in large scale and syndicated nga kalapasan sa Sec. 6 sa RA 8042 kun Migrant Workers and Overseas Filipinos Act of 1995 as amended by RA 10022 ug wala kini piyansa. Nanawagan si Heredia sa publiko nga magmabinantayon ug isumbong sa buhatan ang mga sudlan nga recruitment agencies o ba kaha ang mga tawo nga dunay ilegal nga tuyo aron wa nay mabiktima.",9 ka ‘illegal recruiters’ na-entrap,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/9-ka-illegal-recruiters-na-entrap
620,Arnold Y. Bustamante,"May 15, 2024","Naa sa talandugon nga kahimtang ang usa ka 47 anyos nga babaye human pusila sa menor de edad ala 1:31 sa kaadlawon sa Miyerkules, Mayo 15, 2024, sa Dan Tres de Abril, Barangay Pahina San Nicolas, Dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila sa mga silingan nga si Elisabet Alonzorico Anonas, lumolupyo sa naasoy nga dapit. Siya nakaangkon og samad pinusilan sa luyong bahin sa ulo. Nailhan hinuon sa kapulisan ang suspek nga usa ka Archie (dili tinuod nga ngan), 16, uban sa usa ka alyas Jerome, 18, taga sityo Proper, Brgy. Ermita, siyudad sa Sugbo. Matod sa mga saksi nga samtang nagbarog sa kilid sa karsada ang biktima, kalit lang nga niabot ang mga suspek sa likod sa biktima ug dayong lanit sa iyang armas si Archie ug gipusil ang luyong bahin sa ulo ni Anonas. Human sa pagpamusil, dali nga ningsibat ang mga suspek paingon sa dalan Tupas samtang ang biktima dali usab nga gidala sa Cebu City Medical Center (CCMC) apan gibalhin sa laing tambalanan. Kapulisan sa Sawang Police Station nagpadayon pa sa ilang manhunt sa mga suspek. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for administration sa Cebu City Police Office, nga drugas ang usa sa ilang gitan-aw nga motibo sa krimen. Giingong nalambigit sa ilegal nga drugas ang biktima, apan wa pa nila matino kon nganong gipusil siya sa mga suspek.","47 anyos nga babaye gipusil sa menor, kritikal",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/47-anyos-nga-babaye-gipusil-sa-menor-kritikal
621,Dario V. Gil,"May 15, 2024","“Na-rescue” sa kapulisan alas 5:30 sa hapon, Martes, Mayo 14, 2024, ang upat ka mga menor de edad nga mga suspek sa pagpangawat mga alas 3 pasado sa kaadlawon sa samang adlaw sa pampublikong tunghaan sa elementarya sa Barangay Cawayan, lungsod sa Dalaguete, habagatang Sugbo. Nabawi ang 15 ka computer tablets, nga nagkantidad og P50,000, tulo ka laptops, nga nagkantidad og P30,000 ug nagkadaiyang groceries nga nagkantidad og P3,000.. Usa ka barangay tanod nga nag-roving sa maong dapit mga alas 3 sa kaadlawon sa Martes positibong niila sa mga suspek nga pulos mga lumolupyo ug mga tinun-an nga sila si Junemar, 16; Jisler, 15; Boyboy, 15; ug Edward, 17 (pulos dili tinuod nga ngan). Ang tanod nikompirmar nga nakakita sa mga menor de edad sulod sa school grounds. Dihang iyang gisusi ang dapit, iyang nakaplagan nga giguba na ang kahoy nga braces sa comfort room tupad sa principal’s office, diin gituohang ning-agi ang mga suspek. Gituohan nga ang mga suspek nakasulod sa lawak diin gitagoan ang mga digital gadgets ug school canteen, diin nahimutang ang groceries, human maguba ang mga braces nga kahoy sa comfort room. Ang kapulisan sa Dalaguete ubos sa bag-ong station commander nga si Major Erenio Tiburcio Echevarria nitugyan sa mga menor ngadto sa Department of Social Welfare and Development (DSWD). Narekober sa kapulisan ang 15 ka mga computer tablet, siyam niini ang gitagoan sa kasagbutan duol sa tunghaan, ingon man usa ka laptop. Ang termino nga rescue gigamit sa mga otoridad sa ilang pagsikop sa mga menor de edad pinasikad sa Juvenile Justice and Welfare Act of 2006, diin nakalatid ang buhaton sa mga children in conflict with the law (CICL). Ubos sa mao nga balaud, ang mga menor nga nagpangedaron og 15-17 anyos mahimo nga mapasakaan og kaso human madeterminar nga sa ilang paghimo sa krimen sila dunay kahiamgo.","4 ka menor nangawat, ‘na-rescue’ sa kapulisan",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/4-ka-menor-nangawat-na-rescue-sa-kapulisan
623,Dario V. Gil,"May 14, 2024","Balay gikataho’ng gituyo og sunog sa usa sa mga tag-iya niadtong Lunes sa gabii, Mayo 13, 2024 sa Sityo Mahubahu, Barangay Cabalwan, lungsod sa Sogod, amihanang Sugbo. Gihulagway ang balay nga komon, gipanag-iya nilang Jerilyn Condring, Achilles Edisan, Ednaco Edralin ug Bentot Edisan. Ang suspek unang nadakpan sa mga tanod sa Cabalwan, nailhan nga si Nash Kenn Edisan Condring, 33, ulitawo, usa sa mga tag-iya sa balay. Base sa interview sa Superbalita Cebu sa imbestigador nga si P/Sr. Master Sgt. Gonesto Eguia sa Sogod Municipal Police Station nga ang uyoan nga si Bentot Edisan nakamatikod nga nagyawyaw ang suspek. Wa magdugay nasunog na ang ilang balay nga ginama sa light materials. Naugdaw ang balay nga nidanyos og kapin sa P200,000. Ang suspek gi-turn over sa kapulisan sa Sogod. Matod ni Eguia nga ang suspek nihimakak nga siya ang nisunog. Samtang laing balay ang naugdaw sa sunog sa Martes alas 12:37 sa udto, Mayo 14, 2024 sa Barangay Cabangahan, Consolacion, Cebu.",Balay ‘gidauban’; suspek nga tag-iya nadakpan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/balay-gidauban-suspek-nga-tag-iya-nadakpan
624,Dario V. Gil,"May 14, 2024","Nalandig sa tambalanan ang amahan ug anak human sila nakabaton og 2nd degree burns sa ilang kalawasan sa pagbuto sa tanke sa liquefied petroleum gas nga ilang gigamit sa paghikay sa panihapon. Kini nahitabo sa kusina sa ilang balay sa Purok Kuntang, Brgy. Bangbang, lungsod sa Cordova, niadtong Lunes sa gabii, Mayo 13, 2024. Ang mga biktima giila nga sila si Fulbert Ehulango, amahan, minyo, samtang ang anak nga biktima giila nga si Prince Alvar Ehulango, 21, ulitawo. Nagpadayon ang imbestigasyon ni SF01 Capispisan Capistrano, investigator sa Bureau of Fire Protection, sa Cordova sa hinungdan sa pagbuto sa LPG tank. Maayo na lang nga wa masunog ang balay sa mga biktima. Sa laing bahin, ang likod nga bahin sa public cemetery sa Barangay Dawis Norte, Lungsod sa Carmen, Sugbo naigo sa sunog sa kawayanan niadtong Lunes sa hapon Mayo 13 , 2024. Giisa ngadto sa first alarm sa alas 6 sa gabii ug paglabay sa 20 minutos nga nakontrolar ang kayo. Ning pagsuwat, wa pa matino ang hinungdan sa pag-ulbo sa sunog.","Amahan, anak napaso human LPG tank mibuto",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/amahan-anak-napaso-human-lpg-tank-mibuto
625,Arkeen Larisma,"May 14, 2024","Dako ang papel ni Cebu City Administrator Calvo Pangag sa “pagkapukan” ni Mayor Cedie Abangan, matod ni City Councilor Pastor Abarquez. Sila si Pangag, Abangan ug laing unom ka mga opisyal sa dakbayan gisuspenso og unom ka buwan sa Ombudsman tungod sa reassignment ug wa pagbayad sa suweldo sa upat ka regular nga mga empleyado sa dakbayan nga nadistino sa City Assessor’s Office. Sa interbyo sa telepono niadtong Lunes, Mayo 13, 2024, si Abarquez niingon nga ang administrasyon ni Abangan nahisalaag tungod kang Pangag. “Mura’g piano o gitara nga nayabag,” ingon niya. Si Abarquez niingon nga si Pangag nakamugna og kal-ang tali sa legislative ug executive departments. Ang lokal nga magbabalaod niingon nga dako ang iyang pagtahod kang Pangag, kay managhigala sila; apan, ang ulahi nausab sa dihang nahimo siya’ng administrador sa siyudad. Si Abarquez niingon nga iyang gipahibawo ang mayor sa daghang mga reklamo batok kang Pangag, apil na ang gisumite nga mga dokumento nga gipasagdan sa iyang opisina, apan wa maminaw si Abangan. “Wala mi paminawa kay mao lagi dako kaayo siya’g pagsalig anang Calvo. Awa karon unsay nahitabo ana iyang pagsalig ni Calvo, apil pa siya’g kadamay,” matod ni Abarquez.",Pangag ‘dunay papel’ sa ‘pagkapukan’ ni Abangan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/rosell-dunay-papel-sa-pagkapukan-ni-rama
626,Arvie N. Veloso,"May 14, 2024","Dili balido ang partial takeover sa Local Water Utilities Administration (LWUA) ngadto sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD), base sa pamahayag sa Office of the Government Corporate Counsel (OGCC). Ang clarificatory opinion gilagdaan nila ni Lester M. Hermosura, Government Corporate Counsel, ug Warren M. Vidad, Government Corporate Attorney Officer-in-Charge sa Team Environment and Water niadtong Mayo 9, 2024. Ang bag-ong opinyon miklaro sa gituohang kalibog sa milabay’ng opinion sa OGCC sa Marso 26, 2024. Matod sa OGCC, wala natumong sa provisions sa Presidential Decree No. 198 ang partial nga pag-takeover sa LWUA. “Specifically, the partial takeover or intervention in this instance is outside the purview of Sections 36 and 61(e) of PD No. 198,” natala sa clarificatory opinion. Giingong wala usab mosubay sa insaktong proseso ang LWUA aron mahatagan og klaro nga pagpasabot ug kahigayunan ang MCWD nga masolusyonan ang giingong loan nga wala mabayri. Kahinumdoman nga sa Marso 15, 2024, ang LWUA nipatuman og partial intervention sa MCWD subay sa Presidential Decree No. 198, nga giamendar, ug ang default sa MCWD sa Financial Assistance Contract (FAC) tali sa LWUA ug MCWD. Subay niini, ang LWUA nitudlo og interim Board of Directors (IBOD) base sa LWUA Resolution No. 35 nga giingong walay prior notice. Apan ning uwahing opinion, magpabilin ug giila gihapon nga tsirman sa Board of Directors si Atty. Range Abarca III ug General Manager Lester Echiverri taliwa sa nahitabong partial takeover sa LWUA.",Pag-take over sa LWUA sa MCWD ‘di balido’,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pag-take-over-sa-lwua-sa-mcwd-di-balido
627,Dario V. Gil,"May 13, 2024","Nabulabog ang mga lumulupyo sa Palm River Subdivision-Joanna Homes, Biasong, Siyudad sa Talisay, Sugbo sa dihang duha ka balay ang naigo sa sunog. Kini ang gibutyag ni F02 Mar Eje II Elad, fire investigator sa BFP Talisay City, Cebu nga gikahinabi sa SunStar Super Balita. Matod niya nga ang sunog nagsugod sa dos andanas nga balay ni Jennifer Elardo, 41, ug gipuy-an nila ni Wilhelmina Ermar Constantine ug mga kauban. Ang sunog gipasaka sa unang alarma alas 3:17 kagahapon sa hapon Mayo 12, 2024, nakontrolar sa alas 3:36 sa hapon, ug na fire out alas sa 3:45 sa hapon. Ang danyos gibana-bana nga mobalor og P720,000. 00. Padayon pa ang imbestigasyon kon unsay hinungdan sa maong sunog. Si Elad nagkanayon nga wa hinuoy naangol sa maong sunog nga naka-apekto sa duha ka balay, diin ang usa hingpit nga ugdaw. Duha ka pamilya ang na-apektohan nga gilangkuban sa 4 ka mga taw. (DVG)",Duha ka balay sa Talisay nasunog,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/duha-ka-balay-sa-talisay-nasunog
628,Dario V. Gil,"May 12, 2024","Usa ka inahan ang gipusil-patay sa riding in tandam sa Purok Candle, Barangay Lipata, lungsod sa Minglanilla, alas 11:00 sa gabii, Mayo 11, 2024. Ang biktima mao si Princess Cahinde, 29, dunay kapuyo, dunay mga anak, ug molupyo sa naasoy nga dapit. Sumala sa taho sa kapulisan, ang biktima naglakaw ug nilabang sa karsada sa dapit apan dunay nilabay nga motorsiklo diin ang sakay niini maoy nipusil sa biktima sa makadaghang higayon. Ang biktima naigo sa nagkadaiyang bahin sa lawas ug nakadagan sa sudlunon nga bahin sa maong dapit ug didto na kini nahagba. Gisuwayan kini sa pagtabang sa mga rescuer sa Minglanilla apan nakabsan gyud kini sa iyang kinabuhi. Ang kapulisan sa Minglanilla ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Francis Frederick Elcamel, padayon pa nga nagpalawom sa ilang imbestigasyon aron mailhan ang riding in tandem nga mamumuno ug unsa ang motibo sa pagpamusil. Ang kapulisan nag-establisar usab background sa biktima aron masubay ang hinungdan sa maong krimen. Ang amahan sa biktima nga nahinabi sa SunStar Cebu, nipadayag sa iyang pagduda nga posible nga bahin kini sa illegal nga droga apan wala kini mohatag og detalye sa iyang pagduda. Nakasulti ang amahan nga ang iyang anak ‘tarong’ sa wala kini nalambigit sa iyang kaipon karon.","Inahan gipusil, patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/inahan-gipusil-patay-2
629,Dario V. Gil,"May 12, 2024","Nasikop sa Municipal Drugs Enforcement Unit (MDEU) sa Boljoon Municipal Police Station ang usa ka ex convict sa kasong murder sa buy-bust operation, ala 1 sa hapon sa Dominggo, Mayo 12, 2024, sa Sityo Magay, Brgy. El Pardo, lungsod sa Boljoon. Ang suspek nga nadakpan mao si Bido Eligio Filipino alyas Elizaga, 33, ulitawo apan may ka puyo ug molupyo sa naasoy nga dapit. Nangulo sa operasyon mao ang hepe sa kapulisan sa Boljoon nga si P/Capt. Cedie T Elizalde ubos sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Ang kapulisan nakakuhag kasayoran sa illegal nga kalihokan sa suspek hinungdan nga gilusad ang buy-bust diin ang undercover police nigamit og P500 buy-bust money bugti sa usa ka gamay nga pakite sa shabu. Ang suspek nasakmitan usab og usa ka KG9 sub-machine gun nga may duha ka magazine nga adunay 21 ka mga bala. Ang suspek gikatakda nga pasakaan og tukmang kasong karong adlawa, Lunes, Mayo 13, 2024./ DVG",Ex-con sikop sa buy-bust; armas sakmit,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/ex-con-sikop-sa-buy-bust-armas-sakmit
630,Arnold Y. Bustamante,"May 12, 2024","Gironda sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) Cebu Provincial Office inabagan sa Labangon Police Station, ang usa ka drug den sa Sto. Gertrudes, dan A. Lopez, Brgy. Labangon, dakbayan sa Sugbo, ala 1:30 sa hapon, Sabado, Mayo 11, 2024. Nasikop ang suspek nga nagdumala sa drug den nga si Pasyo Abueva Lenon, 42, uban sa iyang igsuong babaye nga si Julita, 41, nga naabtan sa kapulisan nga naghingos sa drugas, lakip ni Pitz Elopre, 18. Nasakmit ang 12 ka putos sa shabu nga motimbang sa 15 gramos nga dunay estimated market value nga P102,000 lakip sa marked money ug drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga nadawat nila ang impormasyon ug gipaubos sa duha ka semana nga pagpaniid sa wa pa gilusad ang buy-bust. Kalapasan sa balaod bahin sa gidiling druga ang ipasaka sa PDEA 7 batok sa mga suspek.",Drug den napuhag; 3 nasikop,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/drug-den-napuhag-3-nasikop
631,Kaiser Jan Fuentes,"May 12, 2024","Wa pa moabot ang labing taas nga grabeng kainit sa adlaw ning buwan sa Mayo nga dala sa El Niño phenomenon sa Sugbo. Ang weather specialist nga si Miloy Elorde, gikan sa Visayas Philippine Atmospheric, Geophysical, and Astronomical Services Administration (Pagasa) Regional Services Division, niingon niini taliwala sa mga taho nga natapos na ang labing grabe nga El Niño. Si Elorde nitug-an sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, Mayo 12, 2024, nga wa pa nila isalikway ang posibilidad nga motaas ang kainit sa Sugbo sa umaabot nga mga adlaw. “Ang ubang areas possibly na-reach na nila ang taas nga heat index, dili pakompyansa kay wala pa nahuman ang dry hot season o tag-init sa Pilipinas,” matod ni Elorde. Si Elorde nitataw nga ang labing taas nga natala nga heat index sa Sugbo karong tuiga anaa pa sa 40 degrees Celsius. Gi-categorize kini ubos sa kategorya nga grabeng pag-amping, ilabi na nga ang grabe nga kainit dunganan sa mga kalihokan mamahimong moresulta sa heat stroke. Ang weather expert nidugang nga kinahanglang magpabiling magbinantayon ang publiko tungod kay gipaabot pa nila nga mosaka ngadto sa 44 degrees Celsius ang kainiton sa temperatura. “Dili pa kompyansa because May is the hottest month sa atoa so possibly mosaka pa atoang heat index,” matod niya. Sa unang mga taho, si Elorde niingon nga sa miaging tuig, ang pinakataas nga heat index nga natala sa Sugbo kay 43 degrees Celsius niadtong Mayo 17, 2023. Sa laing bahin, alang karong semanaha, siya niingon nga ang init nga panahon mopatigbabaw bisan pa man sa hilit ug lumalabay nga pag-ulan sa hapon hangtod sa sayong kabuntagon. Gipasabot niya nga kining mga pag-ulan dala sa easterlies ug localized thunderstorms. Ang Easterlies mao ang hangin sa silangan, kasagaran sa mga tropikal nga rehiyon sama sa Pilipinas, nga nagdala sa init, umog nga panahon ug panagsa nga pag-ulan. Base sa ilang database, ang pinakataas nga surface temperature karong semanaha moabot sa 32 degrees Celsius, samtang ang heat index sa Dominggo ug Lunes, Mayo 13 mahimong moabot ngadto sa 39 degrees Celsius. Ang heat indenx kay usa ka sukod ko unsa ka init ang bation niini kon ang relatibong humidity iapil sa aktuwal nga temperatura sa hangin sa ibabaw, nga nagtumong sa aktuwal nga temperatura sa hangin nga gisukod sa usa ka thermometer.",Elorde: Labing init sa Mayo wa pa moabot,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/eclarino-labing-init-sa-mayo-wa-pa-moabot
632,Florenda V. Querubin,"May 12, 2024","Sa mga mananagat sa dakbayan sa Lapu-Lapu nga makahatag og inpormasyon niadtong nalambigit sa dynamite fishing, ang makadawat og cash reward. Giawhag ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito Abalos ang mga mananagat sa dakbayan nga makig-alayon sa kampanya sa siyudad sa katuyoan nga mapakgang ang illegal nga paagi sa panagat. Sa kadtong makahatag og kasayuran labot sa illegal fishing, ang makadawat og P20,000 cash. Gipahibawo sa mayor nga seryuso ang kagamhanan nga mapahugtan ang maong kampanya aron nga mapanalipdan ang kadagatan sa grabeng kadaot resulta sa dinamita. Naila ang Lapu-Lapu gawas sa kanindot sa beaches, ug usa kini sa mga giduaw nga diving spot nga naghatag og kalambuan sa natad sa turismo. Samtang adunay 30 ka mga mananagat ang gihatagan og kahigoyanan ni Abalos nga magbag-o sa ilang kinabuhi ilabi nga aduna kanila ang napungkol kay naunay kaniadto sa ilang pagdinamita atol sa pagpanagat. Ang maong mga mananagat gihatagan og mga payaw ug salibot, niadtong Mayo 9, 2024. Ang ilang grupo gihatagan og P45,000 nga hinabang pinansiyal nga magamit nila nga mapalambo ang ilang panginabuhian dungan sa saad nga di na mobalik sa ilang pagdinamita.",Informant makadawat og P20K batok dynamite fishing,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/informant-makadawat-og-p20k-batok-dynamite-fishing
633,Arnold Y. Bustamante,"May 12, 2024","Human sa malampuson nga paghatag sa seguridad sa Central Visayas Regional Athletic Association (CVIRAA) nga natapos niadtong Mayo 9, 2024, ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo andam na sa nagsingabot nga Palarong Pambansa sa Hulyo 2024. Matod ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCPO), wala sila makatala og krimen sa CVIRAA. Kini nagpasabot lang nga epektibo ang ilang gihimo sa maong dakong kalihukan sa Central Visayas. Apan dako kini nga hagit kanila ilabi na nga liboan ka mga atleta ug mga delegado sa lain-laing rehiyon sa tibuok Pilipinas ang ilang bantayan sa Palarong Pambansa. Atol sa CVIRAA, kapin sa duha ka gatus ka nga police personnel ang gipakatap sa events sa paugnat-sa-kusog ug atol sa Palaro 2024, mahimong triplehon na ang gidaghanon sa mga polis nga idestino. Niadtong Biyernes, Mayo 10, 2024, gipabalik na sa ilang units ang kapin sa 200 ka mga polis nga gipabantay sa CVIRAA. Nagpasalamat ang director sa CCPO sa mga polis nga miserbisyo sa maong dakong kalihukan ug magsugod na usab sila sa pagpangandam sa labing dako nga sports event sa nasod, ang Palarong Pambansa 2024.",CCPO nangandam sa seguridad sa Palaro 2024,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/ccpo-nangandam-sa-seguridad-sa-palaro-2024
634,Jerra Mae Librea,"May 12, 2024","Daghang atimanon si Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan sa iyang bag-ong function sugod karon, Lunes, Mayo 13, 2024, isip local chief executive sa mosunod nga unom ka buwan. Gikatakda ng mohimo siya og pakigpulong human sa flag raising ceremony karon buntag ug mosunod ang breakfast meeting tali sa mga opisyal sa City Hall. Gipasalig sa acting mayor nga way pagkabalda o kausaban sa operasyon labina sa mga nag-unang serbisyo sa publiko. Unang order sa trabaho ni Abalayan mao ang pagsusi sa kahimtang sa suweldo sa upat ka mga kawani sa City Hall nga wa mabayri sulod sa 10 ka buwan. Si Abalayan, sa pakighinabi sa telepono niadtong Dominggo, Mayo 12, niingon nga hatagan niya og tagal sa hingtungdang buhatan ang pag-release sa nahabiling bayad sa upat ka regular nga empleyado. Iya sab nga tigomon ang tanang department heads karon aron mahibawo siya sa mga trabaho nga ilang gihimo. Si Abalayan maoy molingkod isip acting mayor samtang si Cebu City Mayor Cedie Abangan mosilbi sa iyang preventive suspension. Ang Office of the Ombudsman nipagawas og preventive suspension order sulod sa unom ka buwan batok kang Abangan, City Administrator Calvo Pangag, iyang asawa nga Office of the City Assessor officer-in-charge Dr. Charie Agnes Pangag, Francis May Jacaban sa City Legal Office (CLO), assistant department head for operations Netchel Canezal, admin division head Jay-ar Pescante, assessment of records management division head Lester Porferio Canizo ug computer division head Buffy Canlapan. Ang desisyon sa Ombudsman nigawas niadtong Mayo 2, 2024. Ang Department of the Interior and Local Government (DILG) 7 ni-serve sa suspension order sa walo ka mga opisyal niadtong Biyernes sa hapon, Mayo 10, sa pagpangulo ni DILG 7 Director Bichayda Elizabeth. Apan wala ang mga hingtungdan sa ilang sa buhatan busan gipapilit na lang sa DILG ang suspension order sa pultahan. Ang preventive suspension ni Abangan ug sa laing pito ka mga opisyal sa Siyudad nagagikan sa reklamo sa upat ka mga empleyado sa Siyudad nga sila si Ayanna Canlas, Charie Deiparine Dejano, Delcastillo Tisang Chavez ug Necio Abueva Lenon ningpasaka og mga reklamong kriminal ug administratiba batok sa respondents niadtong Pebrero 23 tungod sa ilang reassignment, kinsa nagtrabaho isip tax mappers sa City assessor’s office, ug sa katapusan napakyas sa pagdawat sa ilang suweldo sud sa 10 ka bulan.",Mga prayoridad ni Abalayan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mga-prayoridad-ni-garcia
635,Dario V. Gil,"May 12, 2024","Sulod sa 24 oras, tulo ka sunog ang niigo sa dakbayan sa Sugbo. Nasunog ang usa ka estabilismento sa ikatulong andana sa Ayala Center Cebu, Barangay Luz, alas 8:53 sa buntag, Mayo 12, 2024. Alas 9:01 sa buntag niabot ang mga bombero apan daling gideklarar nga fire out human nakatubag usab dayon ang fire responders sa mall. Wala kini nakaapekto sa ubang estabilisemento apan nagbilin og danyos nga gibanabana nga P1,200,000. Si SFO1 Annie V Remar, fire investigator sa Cebu City Fire Office (CCFO), nihulagway nga partially burned ang establisemento. Atol ning pagsuwat, gihimo pa ang imbestigasyon sa kabomberohan bahin sa sunog. ERMITAAlas 5:41 sa hapon niadtong Sabado, Mayo 11, 2024, ang kabomberohan niresponde sa sunog nga niigo sa Unit 3 Carbon Market sa dan F. Gonzalez, Barangay Ermita. Nasunog ang usa ka edipisyo nga gipanag-iya ni Clotilde Dy nga giokupahan sa nag-abang nga si Jiceree Abu ug uban pa. Ang sunog gipasaka sa 1st alarm sa alas 5:46 sa hapon, fire under control sa alas 6:30 sa gabii ug gideklarar nga fire out pagka alas 6:38 sa gabii. Kini nagbilin og danyos nga gibanabanang moabot og P300,000. Ang sunog nakaapekto sa duha ka establisemento diin usa hingpit nga nasunog ug usa ang partially burned nga duha ka pamilya ang naapektohan ug unom ka mga indibiduwal, sumala ni Remar, diin wala hingpit nasubay ang hinungdan sa sunog. MABOLOSamtang sa dan Tres Borces Padres, Barangay Mabolo, ning siyudad, usa ka balay ang nasunog sab, alas 6:26 sa gabii, Mayo 11, 2024. Ang balay gipanag-iya ni Broqueza Elorriaga nga gipuy-an ni Ma. Conching Delgra ug uban pa nga nag-abang. Gipasaka sa 1st alarm ang maong sunog ug nakontrolar sa alas 6:30 sa gabii ug fire out pagka alas 6:34 sa gabii. Kini nagbilin og danyos nga P72,000 ug nakaapekto sa walo ka mga indibiduwal, sumala ni FO1 Cedie Dean Bugaing sa CCFO nga nagsusi sa hinungdan sa maong sunog.",Kapin P1. 5M danyos sa sunog,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kapin-p15m-danyos-sa-sunog
636,Kaiser Jan Fuentes,"May 11, 2024","Nahibalik sa bilanggoan ang usa ka ex convict human masikop sa buy-bust nga na sakmitan sa gi dudahang shabu nga mo timbang sa 75 gramos nga may standard drug price nga 510,000. 00. ka pisos. Ang malampuson nga buy bust operation na hitabo alas 2:00 sa kadlawon Mayo 11, 2024 samay Brgy. Mohon, lungsod sa Sogod, Sugbo nga ang suspek subject nga giilang High Value Individual nga drug pusher mao si Gino Elumbaring Emaas, ex-convict, 39, ulitawo taga Brgy. Mohon. Ang panag hiusang pwersa saka pulisan sa PIU/PDEU, CPPO nga gipa ngulohan ni PLT VALMYR ANTON C Embang under the direct supervision ni PLTCOL Eddie G Emia, JR ang hepe sa PIU/PDEU ug sa Sogod MPS, saka manduan ni PCOL Tiyan R Debuton, ang Provincial Director, CPPO ug sa koordinasyon sa PDEA7. Ang suspek gi buy bust ug ang under cover police nag gamit kini ug bogus money nga 15 Mil ka pisos nga gi pa ibabwan ug usa ka 500 pisos nga original money bugti sa usa ka medium size nga pakite sa shabu. Sa dihang na dakpan ang suspek na kuhaan pa gayud kini sa iyang posisyun ug 9 ka medium size nga pakite sa gituhang shabu, ug usa ka large size nga pakite sa gituhang shabu. Ang pipila ka mga tinubdan sa surface water nagpabilin nga operational, lakip na ang Jaclupan wellfield sa Talisay City nga nagprodyus na karon og 6,669 cubic meters matag adlaw, gikan sa naandan nga 30,000 cubic meters. Dugang pa, ang Lusaran Hydro sa dakbayan sa Sugbo, nga nagserbisyo sa Barangay Busay ug Pit-os, naghatag lang og 6,840 cubic meters, mikunhod gikan sa standard nga 30,000 cubic meters. Ang Luyang River lamang sa lungsod sa Carmen ang nagpabilin nga wala maapektuhi sa hulaw, nga nagmintinar sa makanunayon nga output nga 34,857 cubic meters kada adlaw.",Dugang 7K cu. meters ma-supply sa Luyang,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/dugang-7k-cu-meters-ma-supply-sa-luyang
637,Dario V. Gil,"May 11, 2024","Tungod sa giingong iyang kalagot sa iyang ama-ama, giingong gipatay sa 14-anyos nga batang lalaki ang iyang 5-anyos nga half-brother niadtong Biyernes sa buntag, Mayo 10, 2024 sa sityo Lawis, Brgy. Suba-Basbas, dakbayan sa Lapu-Lapu. Giingon nga gitirador ang nawong, dayon gilumsan ug gitungtungan og bato ang lawas sa manghod aron di molutaw sa dagat. Nahitabo kini mga alas 9 sa buntag sa Biyernes, apan nataho mga ala 1 na sa hapon kay wa pa nasayod ang inahan sa tinud-anay nahitabo sa iyang anak. Ang suspek na-rescue sa kapulisan sa Lapu-Lapu City Police Station 4 nga gipangulohan ni P/MSgt. Lymbert Empig, ubos sa kamanduan sa ilang station chief nga si P/ Maj. Diana Barcellano. Sa interview sa Superbalita Cebu kang Derold Enaje, 27 , ulitawo, amahan sa biktima, siya niingon nga ang suspek anak sa iyang kapuyo sa lain nga lalaki. Ang amahan niini maoy unang kapuyo sa iyang live-in partner. Matod niya nga gidala sa suspek ang 8 anyos niya nga anak ug ang manghod nga biktima sa dagat sa ilang dapit. Ang duha ka mga bata iyang mga anak. Samtang didto sa baybayon, gitirador sa suspek ang baba sa biktima ug di pa igo, gilumsan sa dagat ug gipatungan og bato aron di molutaw ang lawas. Ang tibuok hitabo nasaksihan sa 8-anyos nga igsuon. Matod niya nga gihulga sa 14-anyos ang igsuon nga 8 anyos nga di magsaba, di mosulti ni bisan kinsa aron di isunod sa pagpatay. Apan ang 8 anyos niyang anak nisumbong ngadto sa ilang inahan nga si Rody ug didto na naugkat ang lawas sa biktima. Sa sinugdan, wa pa mahibaw-i sa pamilya nga ang biktima gipatay sa maguwang tungod kay wa dayon nisulti ang 8-anyos tungod sa kahadlok sa suspek. Ang suspek didto na ma-rescue sa kapulisan sa Brgy. Gabi, Lungsod sa Cordova. NASUKOMatod ni Enaje nga ang suspek nasuko kaniya kay iyang gisigihan og palayas sa ilang balay kay grabe ka kawatan. Didto ang kasuko sa suspek gipahimungot sa iyang half brother. Ang suspek, gumikan kay 14 anyos pa, igo ra una nga ikustodiya kay ubos sa balaud, di pa kini mahimo nga pasakaan og kaso. Naa siya sa kustodiya sa Dept. of Social Welfare and Development (DSWD).",5-anyos ‘gipatay’ sa 14 anyos nga igsuon,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/5-anyos-gipatay-sa-14-anyos-nga-igsuon
638,Arkeen Larisma,"May 11, 2024","Si Cebu City Mayor Cedie Abangan nangangkon nga politikanhong motibo ang nagpaluyo sa mga paningkamot sa pagguba sa iyang imahe sa Malacañang Palace. Si Abangan niingon nga “naive” siya ug nakahimo og “mental dishonesty” kon modumili siya pagdawat nga ang iyang preventive suspension di politically motivated. Ang mayor niingon sa mga tigbalita sa usa ka press conference sa Huwebes, Mayo 9, 2024, human sa usa ka “convergence meeting” nga iyang gipasiugdahan nga dili siya manggubot nga tawo, ilabi na sa mga babaye. “Dili man ko palaaway nga tawo labi na jud og babaye, ako nana gikiha nya ako pa jud awayon? Ang ako lang gihangyo nga ang wheels of justice paspasi ninyo kay pwerting grabiha, it strikes like a lightning kanang gitawag og (suspension) dili man ko payroll maker oy. Nganong ako man?,” matod ni Abangan. Dihang gipangutana kon ang gobernador ba ang iyang gipasabot, si Abangan nisugyot nga ang gobernador maoy angay motubag. Si Abangan niasoy sa iyang mga pagsuway sa pagkuha og appointment sa Presidente, nga wala molampos. Gipahibalo siya nga ang iyang reputasyon “nadaut pag-ayo. ”“Naguba kaayo ko, ug dili ko gusto nga isulti kanimo kon unsa ka grabe ang pagkaguba,” ingon ni Abangan. Matod sa mayor nga nangayo siya og appointment sa Presidente hinungdan nga nibiyahe siya sa Manila niadtong Mayo 6 hangtod 8. Apan, naunhan ang iyang paningkamot sa pagpakigkita sa Presidente sa giisyu nga preventive suspension kaniya.",Abangan: Giguba ko og maayo,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/rama-giguba-ko-og-maayo
639,Arnold Y. Bustamante,"May 11, 2024","Wa pay naestablisar nga motibo ang kapulisan sa Carbon Police Station sa pagpusil patay sa usa ka kargador ala 1 sa Biyernes sa kaadlawon, Mayo 10, 2024 sa Block 7, Brgy. Sawang Calero, dakbayan sa Sugbo, samtang kini natulog. Ang biktima giila nga si Marvin Enanoria, 40, nagpuyo ra usab sa maong dapit, kinsa nakaangkon og usa ka samad pinusilan sa ulo. Dali nga niresponde ang medical team sa Brgy. Sawang Calero apan sa ilang paghiling, gideklarar na nila kini nga patay na. Matod ni Police Captain Japher Encarnacion, hepe sa Carbon Police Station, nga base sa pamahayag sa mga tawo sa dapit, nakadungog na lang sila og buto sa armas. Sa ilang pagsusi, ilang nakita ang biktima nga naligo na sa kaugalingong dugo. Walay record sa Carbon Police Station ang biktima, sigun ni Encarnacion, busa mopalawom sila sa ilang pakisusi. Usa sa ilang subayon kon duna bay nakaaway ang biktima sa wala pa mahitabo ang pagpamusil. Si Police Staff Sergeant Sara Necasio Endona, investigator on case, nagkanayon nga personal nga atraso ang ilang gitan-aw nga motibo. Apan sigun sa mga residente sa dapit nga buotan si Enanoria busa natingala sila nganong gipusil. “Buotan man daw na, Sir. Wala sad na ma involved sa drugs matod sa mga tawo didto. Mao na nga amo pa gyud na subayon nganong gipusil na siya,” matod ni Endona. Naghimo pa sa ilang imbestigasyon ang Carbon police station labot sa pagpamusil.",Wa pay klarong motibo sa pagpatay sa kargador,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/wa-pay-klarong-motibo-sa-pagpatay-sa-kargador
640,Arvie N. Veloso,"May 11, 2024","Usa ka resolusyon gikatakdang iduso sa Hunta Probinsyal alang sa pag-request og power barge sa National Power Corporation (NPC) alang sa Isla sa Malapascua, lungsod sa Daanbantayan, lalawigan sa Sugbo. Kini tungod sa nadawat nga reklamo ni Cebu Governor Edlen Abalayan kabahin sa nagpadayong krisis sa power supply sa lugar. Matod sa gobernador nga gikinahanglan ang insaktong supply sa kuryente sa isla, ilabi na nga dangpanan kini sa mga turista ug bisita nga gusto’ng mosuroy. Atol sa gipatawag nga tigom ni Abalayan sa Kapitolyo nga gitambungan sa pangu sa NPC ug Power Source Inc. (PSI), kauban si Daanbantayan Mayor Felicisimo Alvarez, nahisgutan niini ang nagsagunson nga power outages sukad pa sa Semana Santa. “We have an emergency situation here. Malapascua is a prime tourist destination. We cannot allow this island to go black,” matod ni Abalayan. Nahibaw-an nga dako og epekto ang power outages dili lang sa mga turista, lakip na sa mga resort owner ug mga residente sa lugar. Ang NPC nga government- owned corporation maoy gitahasan sa pag supply og kuryente sa rural areas, pag manage sa mga water resources alang sa power generation ug uban pang mga paagi aron makakuha og dugang supply sa kuryente. Samtang ang PSI nga maoy power provider sa isla, nipasabot nga ang power outages resulta lang sa naguba nga generator sets. Adunay upat ka generators ang PSI aron masulbad ang 2-megawatt power demand sa isla, apan tungod sa pagkaguba, tulo na lang ang operational niini nga niresulta usab sa kalit nga pagpalyar sa karaan nga transformers tungod sa overloading. Hinungdan nga gitahasan sa gobernador ang NPC sa pag-deploy og power barge sa isla aron masolusyonan ang krisis. “Monday, we will be passing this resolution requesting the NPC to immediately provide the barge,” dugang sa gobernador sumala sa taho sa Sugbo News.",Malapascua sige og kaigo sa brownout; power barge ihangyo,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/malapascua-sige-og-kaigo-sa-brownout-power-barge-ihangyo
644,Arnold Y. Bustamante,"May 10, 2024","Nadakpan na sa kapulisan sa Liloan Police Station ang upat ka nga suspek sa pagpangrakrak sa Brgy. Yati, lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo niadtong Huwebes sa kaadlawon, Mayo 9, 2024 nga nikalas sa kinabuhi sa usa ka 16-anyos nga dalaga. Ang pag-ila sa usa ka saksi sa usa sa mga sakop sa Bloods gang nisangko sa pagkasikop sa mga suspek sa sunodsunod ug managlahing mga operasyon. Nasuta nga away sa Crips ug Bloods gang ang motibo sa pagpangrakrak ug napagan lang si Merlinda Enriquez, 16, taga Looc, Población, Liloan kay iyang uyab nga sakop sa Crips maoy target. Matod ni Police Major Johnrey Antic, hepe sa Liloan Police Station sa usa ka press conference sa Biyernes sa udto, nga ang upat nadakpan sa managlahi nga mga lugar sa Sugbo subay sa nagpadayon nga manhunt operations. Unang nadakpan alas 11:30 sa Huwebes sa gabii mao si alyas Jinggoy, 18, nga nasikop sa Brgy. Looc, Siyudad sa Danao. Gipaubos sa imbestigasyon si Jinggoy hangtod nga iyang gipang tug-an kinsa ang iyang mga kauban. Human nibutyag sa tanan, gipang-adto sa kapulisan ang mga balay sa lain pa nga mga suspek. Pagka alas 2 sa Biyernes sa kaadlawon, Mayo 10, 2024, nadakpan usab nila ang managkaluha sa Purok Malipayon, Immaculada, Brgy. Jagobiao, dakbayan sa Mandaue. Ang duha giila lang sa alyas nga B1 ug B2, pulos 34 anyos, nakuhaan usab og 9mm nga pistola nga dunay unom ka mga bala. Ang katapusan nga nadakpan alas 4:30 sa buntag mao si alyas Bongbong, 21, taga Brgy. Calero, Liloan. Gibutyag ni Antic nga ang upat pulos mga sakop sa Bloods gang nga karibal sa Crips gang nga maoy grupo niadtong mga batan-on nga gipamusil sa Yati. NAILHANDunay nakaila kang Jinggoy atol sa pagpamusil nga maoy ilang gihimong person of interest. Human nadakpan, gipakita dayon ang dagway sa suspek sa saksi ug positibo niya nga gitudlo nga usa sa mga namusil. Personal nga atraso ug bangi sa duha ka mga gang ang gitan-aw nga motibo sa krimen sanglit niadtong Sabado, Mayo 4, 2024 duna say krimen pipila ka metros lang gikan sa nahitaboan sa Yati, Liloan. Nagrambol ang Bloods ug Crips, diin kining grupoha nalambigit, diin nadunggaban ang sakop sa Bloods nga ang suspek uyab ni Enriquez nga 15 anyos. Tungod niini, gihimo na nga target sa Bloods ang uyab ni Enriquez. Ang uyab nakalikay sa pagpamusil. Nausban pa niadtong Miyerkules, Mayo 8, 2024, sa usa ka convenience store sa Maguikay, Mandaue City diin sila nagrambol. Ang grupo sa Crips gang namalhin sa usa ka convenience store sa Yati ug nagtiwas og tagay hangtod nga naabtan sila og alas 4 sa kaadlawon sa Huwebes. Gawas sa upat nga nadakpan, duna pay laing mga personalidad nga ilang pangitaon, usa ani nailhan na sa alyas nga Enguerra. Si alyas Bongbong nga nahinabi sa mga tigbalita niangkon nga miyembro siya sa Bloods gang niadto lang Hunyo 26, 2023. Iyang gibutyag nga atol sa pagpamusil sa Yati, siya ang driver sa motorsiklo nga gisakyan sa iyang mga kauban sa gang. “Driver ra ko, Sir. Gipugos ko nila kay kon dili ko mo drive, kulatahon ko nila og five minutes. Ang yawe ug motor nga XRM igo ra gihatag sa akoa,” matod ni Bongbong. Matod ni Bongbong nga ang nag-angkas niya si alyas Enguerra nga mao usay namusil sa mga sakop sa Crips. Kasong murder ug frustrated murder ang ipasaka nga kaso sa Liloan Police Station batok sa mga suspek.",4 nga ‘mirakrak’ sa Crips gang nasikop,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/4-nga-mirakrak-sa-crips-gang-nasikop
645,Guam P. Logroño,"May 10, 2024","Electrician nakuhaan og kapin sa usa ka kilo’ng shabu sa buy-bust sa alas 4:35 sa kaadlawon sa Biyernes, Mayo 10, 2024, sa Sitio San Rafael, Brgy. Tanke, dakbayan sa Talisay. Ang suspek giila nga si Porferio Ensano Freddie, 29, dunay kapuyo, taga taga Urban Poor, Brgy. Maghaway, Talisay City. Si Police Lt. Col. Karyo Paguyod, hepe sa Talisay City Police Station, maoy nangulo sa buy-bust uban sa Drug Enforcement Unit sa Talisay City Police. Matod ni Paguyod nga ang drugas motimbang og 1,200 grams nga mobalor og P8,160,000. Si Paguyod, nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga usa ka semana nga ilang gi-monitor ang suspek. Nasubay nila nga usa kini ka bodegero sa drugas ug bag-uhay lang nga nitumaw ang ngalan. Ang suspek dunay amo nga naa sulod sa bilanggoan samtang ang tinubdan sa drugs gikan sa dakbayan sa Sugbo. Matod ni Paguyod nga makabaligya og shabu nga kinilo sa semana ang suspek. Gipalitan nila og usa ka dakong bulto sa shabu nga mobalor og P50,000 gamit ang fake nga kwarta. Dihang napusasan, si Goryorillo nakuhaan pa og laing upat ka dagkong putos sa shabu, usa ka android phone, P600 nga halin, ubang mga sudlanan sa drugas ug usa ka motorsiklo.",Electrician nakuhaan og 1. 2 kilo nga shabu,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/electrician-nakuhaan-og-12-kilo-nga-shabu
650,Arkeen Larisma,"May 08, 2024","Gipaubos sa Office of the Ombudsman si Cebu City Fidelaor Cedie Abangan ug laing pito ka mga opisyal sa City Hall sa preventive suspension su'd sa unom ka buwan tungod sa wa paghatag sa sweldo sa pipila ka mga empleyado sa City Hall. Kini human ang mga reklamante nga sila Ayanna E. Canlas, Charie Deiparine E. Diongzon, Sybil Ann R. Chavez, ug Necio B. Abueva Lenon ningpasaka og criminal ug administrative complaint niadtong Pebrero 23, 2024 batok sa mga respondent tungod sa kalapasan sa Section 3(e) ug (1) sa R. A. 3019, nailhan usab nga Anti-Graft and Corrupt Practices Act, ingon man alang sa Grave Misconduct, Conduct Unbecoming of a Public Officer, Conduct Prejudicial to the Best Interest of the Service, Grave Abuse of Authority (Oppression), ug paglapas sa Code of Conduct and Ethical Standards for Public Officials and Employees. Sa napulo ka pahina nga resolusyon nga gipirmahan ni Ombudsman Quipot Acepcion nga giluwatan niadtong Fidelao 2, 2024, ang Opisina nakakita og igong basehanan aron mauyonan ang giampo sa mga reklamante alang sa pag-isyu og kamandoan alang sa preventive suspension batok sa mga opisyal sa Siyudad. Ang Opisina usab miingon nga ang kamandoan “diha-diha nga pagpatuman” ubos sa Seksyon 27(1) sa Republic Act No. 6770. Bisan kon ang mga respondent mag-file og mga mosyon, apela, o mga petisyon nga nangayo og kahupayan, ang pagpatuman sa mando di mapugngan gawas kon gimandoan kini nga opisina o usa ka korte nga may katakos nga hurisdiksyon. Sa pakighinabi sa telepono niadtong Miyerkules, Fidelao 8, 2024, si Abangan niingon nga wala siya kahibawo niini. “I have no idea,” matod ni Abangan sa SunStar Cebu. Si Abangan nikuwestiyon kon nganong duna may preventive suspension kaniya nga wa man siya makadawat og kopya sa bisan unsang reklamo. Matod ni Abangan nga kon duna gyuy preventive suspension, ang iyang mga abogado maoy modumala niini. Gawas kang Abangan, gisuspenso usab sa Ombudsman si City Administrator Calvo Pangag, Office of the City Assessor OIC Dr. Charie Agnes Pangag, Legal Officer designated assistant department head Albear Fidela Canete, designated assistant department head for operations Netchel Canezal, admin. division head Jay- ar Pescante, gitudlo nga assessment sa records management division head Lester Porferio Canizo, ug Computer Division head Buffy Canlapan. Ang reklamo naggumikan sa mga reassignment sa upat ka mga reklamante. Ang upat ka mga reklamante nagtrabaho ubos sa City Assessor’s Office apan, niadtong Fidelao 17, 2023, gi-reassign sila sa nagkalainlaing mga buhatan, nga ilang giisip nga ilegal ug nakalapas sa 2016 Omnibus Rules on Appointments and Other Human Resource Actions. Niadtong Hunyo 16 ug 19, 2023, ang mga nangreklamo nihimo og apela ngadto sa Civil Service Commission Region 7.","Abangan, laing 7 ka opisyal sa City Hall suspendido",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/rama-laing-7-ka-opisyal-sa-city-hall-suspendido
651,Guam P. Logroño,"May 08, 2024","Namatay ang polis human nabangga ang iyang motorsiklo sa trailer truck nga nag-park daplin sa karsada sa Sitio Gahad, Brgy. Poblacion, lungsod sa Sibonga, alas 11 sa gabii, Martes, Mayo 7, 2024. Ang biktima giila nga si Patrolman Dean Jorge Ermita, 28, ulitawo, taga lungsod sa Siaton, Negros Oriental ug nadestino sa Regional Mobile Force Batallion (RMFB 7) sa Camp Ceperino Genovia, Brgy. Bahay, lungsod sa Sibonga. Samtang, gitanggong si Chanak Eroles Abueva Melodia, 44, minyo, drayber sa trailer truck, taga Brgy. Escalante, lungsod sa Sibonga. Si Police Staff Sgt. Boniel Chua, traffic investigator sa Sibonga Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, ang biktima'ng polis padulong mo-duty gikan sa norte nga bahin sa Sugbo. “Kusog ang impact kay napilit man siya sa likod trailer truck. Unya naa tumong gyud sa iyahang nawong mao grabi naangkong kadaot sa polis,” sumala ni Chua. Gidali sa pagdala sa Carcar District Hospital apan gideklarar nga dead-on-arrival (DOA). Matod ni PSSGT Chua, ang drayber sa trailer truck nibutyag nga iyang gi-park ang trak kay nihapit sa ilang grahian. Nagkuha siya’g budget alang sa pagbiyahe sa probinsiya. Sumala sa drayber nga nagkupot na siya manobela aron molarga dihang kalit nga nipaka ang likod sa trailer truck. Wa nila mailhi gilayon ang biktima.","Polis midumbol sa trailer truck, patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/polis-midumbol-sa-trailer-truck-patay
655,Dario V. Gil,"May 08, 2024","Nailhan na ang lalaking gipatay ug gisu'd sa sako nga gihulog sa pangpang sa Sityo Ilong Ilong, Brgy. Santicon, bukirang dapit sa lungsod sa Badian, Cebu nga nakit-an sa 17 anyos nga nangahoy sa dapit, alas 7:00 sa buntag, Mayo 7, 2024. Sigun pa ni P/Capt. Clinton Emeniano C Bacares, hepe sa Badian Municipal Police Station, nga ang biktima giila sa kabanay sa Miyerkules, Mayo 8 sa buntag, nga niadto sa Sacred Heart Funeral Homes sa Brgy. Palanas, lungsod sa Ronda. Kini mao si Eva Tantan Escareal, 21, taga Brgy. Bunga, siyudad sa Toledo,pag-umangkon sa barangay kapitan sa Bunga. Matod ni Bacares nga asoy sa ginikanan sa biktima nga siya missing sukad niadtong Dominggo sa hapon, Mayo 5, 2024. Ang iyang lawas nadiskubrehan nga gisu’d og sako ug gihulog sa pangpang sa naasoy’ng dapit. Si Bacares nagkanayon nga nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon aron masayran kon unsay background sa biktima, unsay motibo sa pagpatay, ug kinsa ang mamumuno. Matod niya nga nagpaabot pa siya sa resulta sa autopsy aron mahibaw-an og giunsa pagpatay ang biktima.","Patay gitambog sa pangpang, nailhan",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/patay-gitambog-sa-pangpang-nailhan
657,Earl Kim H. Padronia,"May 07, 2024","Motapos na ugma, Huwebes, Mayo 9, 2024, ang Central Visayas Regional Athletic Association (CVIRAA) meet nga gipahigayon sa dakbayan sa Sugbo. Nasayran nga komon nga hagit sa mga delegasyon nga naa nagpuyo sa 20 ka elementary ug secondary public schools mao ang makanunayon nga accces sa suplay sa limpyo nga tubig. Ang matag delegasyon gilangkuban sa mga estudyante nga atleta, coaches, magtutudlo, division heads, ug support staff gikan sa Negros Oriental, Siquijor ug Bohol. Sa pakighinabi niadtong Lunes, si Annalyn Escauso, school principal sa City Central Elementary School sa Cebu City, nitug-an sa SunStar Cebu nga dili sila kabalak-an sa tubig tungod kay ang pasilidad adunay kaugalingong lawom nga atabay nga tinubdan sa tubig. Ang City Central Elementary School sa N. Bacalso Ave. nag-host sa kapin 800 ka mga delegado gikan sa probinsya sa Negros Oriental. Si Escauso niingon nga dili kasaligan ang suplay sa tubig gikan sa mga pipeline gikan sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) tungod sa epekto sa dugay nga hulaw. Siya nidugang nga ang Cebu City Government nibutang sa gawas sa tunghaan og fire trucks aron magsilbi nga back-up source sa tubig. Ang tubig nga gibomba gikan sa lawom nga mga atabay gituyo alang sa paghugas lamang ug dili alang sa konsumo, diin siya miingon nga ang nagkalain-laing komite sa delegasyon mao ang gitahasan alang sa mainom nga tubig ug pagkaon. Sa kaso sa mga komportable nga lawak, adunay mga lawak-klasehanan nga anaa na, apan, adunay usa ka communal CR ug dugang nga portalets, dugang ni Escauso. Adunay usab gitudlo nga portable shower area. Alang sa bentilasyon, si Escauso niingon nga lakip sa gipangandaman mao ang pagdugang og electric fan ug cooling appliances gawas sa mga anaa sa matag classroom nga giokupahan. Alang sa mga pagkaon sa mga delegado, kini gieskedyul tulo ka beses sa usa ka adlaw nga nahimutang sa usa ka komunal nga lugar, kasagaran sa gymnasium. Dugang pa, ang mga basura gikolekta ug gilabay matag gabii aron mapadayon ang kalimpyo, diin kini gidumala sa dugang mga kawani sa maintenance. Gibisita usab sa SunStar Cebu ang Zapatera Elementary ug High School nga maoy host sa mga delegado sa dakbayan sa Sugbo, diin aduna silay kaugalingong mga atabay nga kaligoan ug panglaba. Sa usa ka pakighinabi sa mga delegado nga ang mga kabalaka sa accommodation sama sa suplay sa tubig, bentilasyon, ug sanitasyon hingpit nga giandam ug gitubag. Ang Zapatera Elementary ug High School adunay kapin sa 1,000 ka mga delegado gikan sa Cebu City. SISTEMAAng mga nag-organisar sa CVIRAA nagpadako usab sa paggamit sa teknolohiya aron adunay usa ka tinuod nga oras nga pag-monitor sa mga delegado nga logistic ug kaluwasan. Si Escauso niingon nga usa ka bag-ong feature mao ang paggamit sa Quick Response (QR) ug barcodes nga nasulod sa matag identification (ID) cards sa matag delegado gikan sa tanang 20 ka divisions isip tracking ug monitoring mechanism sa ilang pagsulod ug paggawas gikan sa billeting quarters ngadto sa event venue ug vice versa. Nagtrabaho kini sa mga delegado nga kinahanglan nga mag-scan sa ilang mga ID sa dili pa mosulod o mogawas sa eskuylahan sa entrada, diin awtomatiko kini nga ma-encode sa tinuod nga oras sa sistema. Nagsilbi kini nga safety measures nga gitakda sa organizers tungod kay naghatag kini nila sa realtime monitoring data kon ang mga delegado nakabalik nga luwas sa ilang billeting quarters. Si Escauso niingon nga ang kaluwasan sa ilang bisitang mga student-athletes, ilang coaches, ug support staff maoy nag-unang prayoridad. Ang tanan nga mga panghitabo ug mga dula gihimo usab nga livestream pinaagi sa Facebook aron tugotan ang tanan nga makatan-aw sa mga panghitabo.",Potable water hagit sa quarters sa CVIRAA,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/potable-water-hagit-sa-quarters-sa-cviraa
658,Dario V. Gil,"May 07, 2024","Human sa grass fire nga niigo sa duha ka bungtod sa Chocolate Hills sa lungsod sa Carmen, laing sunog niigo sa dakong bukid sa lungsod sa Alicia, Lalawigan sa Bohol niadtong Lunes, Mayo 6, 2024. Sa interview sa Superbalita Cebu ngadto ni Fire Officer 3 Digong Escobar, imbestigador sa kabomberohan sa Alicia, nasuta nga ang grass fire nagsugod alas 12:30 sa hapon sa Lunes, Mayo 6, 2024, sa utlanan sa lungsod sa Ubay ug nikuyanap sa bukid sa Purok 7, Sityo Benabaje, Brgy. Cambaol, Alicia. Matod ni Escobar, niluntad og 12 ka oras una napawong ang grass fire human layo ug di masudlan sa fire truck. Busa, nagmotorsiklo sa pagbubo og tubig uban sa tabang sa Municipal Risk Reduction and Management Office (MDRRMO) sa Alicia nga gipangulohan ni Vice Mayor Pina Escobido. Ang grass fire wa makaabot sa Alicia Panoramic Park kay gitabangan og hawan sa mga sagbot ang palibot ug may fire line. Si Escobar niingon nga gibanabanang walo ka ektarya ang maong grass fire sa mga kugon ug naapil ang mga kahoy, apan way balay nga naapektohan. Ang maong grass fire nakontrolar alas 11:50 sa gabii sa Mayo 6, 2024, ug na-fire out alas 12:30 sa tungang gabii sa Mayo 7, 2024. Apan, ila kining giatngan aron dili mobalik sa pagsiga ang kayo hinungdan nga alas 5:00 na sa sayong buntag sila nibalik sa ilang fire station sa Martes, Mayo 7, 2024. Matod ni Escobar nga duda nila may gadaub sa bukid sa habig sa Ubay ug gumikan kay naghangin padung sa Alicia ug didto na nakadako ang maong grass fire.",8 ka ektaryang luna naigo sa grass fire,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/8-ka-ektaryang-luna-naigo-sa-grass-fire
659,Arnold Y. Bustamante,"May 07, 2024","Nasikop ang lalaki nga nipusil-patay sa iyang 22 anyos nga kapuyo atubangan sa ilang upat ka mga bata sa Purok 1, Barangay Looc, lungsod sa Panglao, lalawigan sa Bohol niadtong Sabado sa buntag, Mayo 4, 2024. Si Police Major Dean Capito Abellon, hepe sa Panglao Police Station, nibutyag nga ang suspetsado usa ka 30 anyos nga taga Barangay Doljo, Panglao. Nigawas sa ilang imbestigasyon nga selos ang motibo sa pagpatay sa suspetsado sa iyang kanhi kaipon. Giingong kalit naabot ang suspetsado sa balay sa biktima ug dayong pusil sa ulo gamit ang kalibre 357 nga armas atubangan sa upat ka mga bata ug laing saksi. Sa nakuha nga impormasyon sa kapulisan nasuta nga bag-o lang nanganak ang biktima. Human sa hitabo, dali nga nisibat ang suspetsado ug ang armas nga iyang gigamit gilabay niya kini sa kalapokan nga lisud napangitaon. Nadakpan hinuon sa gilusad nga manhunt operation sa Panglao Police Station ang suspetsado pinaagi sa abag sa mga opisyal sa Barangay Doljo. “Iyang gilabay dili ingon layo sa lugar pero lisod kuhaon, usa pa lapokon, giadto namo ang lugar pero lisod gyud siya kuhaon, lapokon, delikado ang lugar,” matod ni Abellon. Dugang ni Abellon nga taudtaod na nga nagbuwag ang duha gani lahi na nga barangay nagpuyo ang suspetsado apan duna silay upat ka mga anak nga pulos pa menor de edad. Gusto unta matod pa sa suspetsado nga makigbalik apan giingong nagdumili na ang biktima nga maoy hinungdan nga iya kining gipatay. Giandam na ang kasong murder sa Panglao Police Station batok sa suspetsado ug gipangkuha na usab ang mga ebidensya. /",4 ka bata nakasaksi pagpatay sa inahan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/4-ka-bata-nakasaksi-pagpatay-sa-inahan
661,Guam P. Logroño,"May 06, 2024","Wala makamata sa iyang pagkatulog ang giila nga ex-convict human pusila alas 2:30 sa kaadlawon sa Lunes, Mayo 6, 2024, sa Sityo San Juan Puntod 1, Brgy. Mambaling, dakbayan sa Sugbo. Si Elmer Escoreal, hingkod ang panuigon, ug kanhi priso, ang namatay human nakaangko’g samad pinusilan sa ulo. Si Escoreal diha nakatagpilaw sud sa E-trike sa iyang silingan nga giparada daplin sa dalan. Atol niining pagsuwat, wa pa mailhi sa kapulisan ang giingong duha ka suspetsado nga mipatay sa biktima. Si Police Major Dean Alguno Alianza, hepe sa Mambaling Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang kalambigitan sa drugas ang gituohang motibo sa krimen. Base sa nahipos nga kasayuran nasuta nga adunay wala mabayri nga utang sa drugas ang biktima. Matod pa dako-dako nga kantidad hinungdan nga dili layo ang posibilidad gipaningil kini. Hinuon dunay duha ka person of interest nga ilang gisubay ang kapulisan. Ang mga tawo sa dapit pulos ambot sa ilang pamahayag ug igo lang sila nakabati sa sipang buto sa armas. Alas 6:20 sa buntag na nasayran human makit-i ang biktima nga nagkadugo na. Matud ni Alianza, nga ang biktima nakagawas sa bilanggoan Enero 2023 tungod sa kaso sa drugas. Nahibaw-an sa kapulisan nga ang biktima nagpadayon sa illegal nga kalihukan. Usa ka ginganlag “Jun” dili tinuod pangalan nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niasoy nga nagduwa siyag online game sa internetan sa duol diin nakadungog siya og buto sa pagtuo nga rebentador. Si Denver Escudero, manghud sa biktima, mibutyag nga gibadlong na nila si Escoreal, apan wala gyud mopatuo.",Ex-con gibirahan sa pagkatug; halin sa drugas wa i-remit?,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/ex-con-gibirahan-sa-pagkatug-halin-sa-drugas-wa-i-remit
662,Guam P. Logroño,"May 06, 2024","Di mominos 10 ka mga establisemento nga makit-an sa habig sa Estero de Parian, nga nakalapas sa three-meter easement zone, giisyuhan og cease and desist order sa Cebu City Government pinaagi sa Business Permit and Licensing Office. Matud ni Task Force Gubat sa Baha Chief Implementer Burcelango Brual, niadtong Lunes, Mayo 6, 2024, sa 34 ka mga establisemento nga na-notify, kining 10 wala nituman sa notice nga gi-issue sa City Government. Ang Estero de Parian nagsubay sa Barangay Parian, San Roque, Sto. Niño ug Tinago. Matod niya nga kining giila nga 10 ka mga establisemento makadawat og cease and desist order human wala motubag sa 72-hour final notice nga ilang gi-apud-apod niadtong Abril 22. Hinuon, wala pa ibutyag ni Brual ang mga ngalan sa mga nalambigit nga establisemento. Dugang pa, iyang giklaro nga ang kamandoan wala magsulti sa mga establisemento nga mag-clear tungod kay ang cease and desist nagmando lamang kanila sa paghunong sa operasyon. Matod ni Brual, ang ubang mga establisemento responsive na apan lainlain ang kahimtang. Gidugang niya nga duha ka establisemento ang nakadawat og clearing order, lima ang nagpaabot pa og technical report gikan sa Department of Engineering and Public Works, ug unom niini ang boluntaryong mituman. Ang uban gi-follow-up pa. Sa laing bahin, si Brual niingon nga sugdan na usab nila ang pagpadala og mga notisya sa ubang mga estraktura nga makit-an nga makalapas sa ubang mga agianan sa tubig nga nahimutang sa Siyudad aron higpit nga ipahamtang ang three-meter easement zone. Hinuon, wala niya gitumbok kon kanus-a sila magsugod. Niadtong Abril 30, ang SunStar Cebu mitaho nga si Brual niingon nga kini nga mga notisya ug clearing operations padayon nga paningkamot sa City Government aron mabawi ang three-meter easement sa Estero de Parian. Sigon niya ang Presidential Decree 1067 o ang Water Code of the Philippines nagmando sa tulo ka metros nga mga sona gikan sa mga suba o agianan sa tubig sa mga siyudad isip “no build zones. ""Si Cebu City Mayor Cedie Abangan sa pakighinabi niadtong Lunes nipahimangno sa tanang mga establisemento nga makit-an sa habig sa Estero de Parian, kinahanglang motuman sa mga abiso ug boluntaryong moguba sa ilang mga estraktura. “Kining tanan para sa mga batan-ong henerasyon. Kung dili karon, kanus-a pa? Kung dili kita, nan kinsa?,” ingon niya. Si Abangan niingon nga higpit nilang ipatuman kining environmental protection policy, dili lang sa Estero de Parian apil na sa ubang suba sa dakbayan, ug niingon nga nangandam na sila sa umaabot nga ting-ulan nga posibleng makamugna og dakong pagbaha sa dakbayan.",Mga milapas sa easement zone sa Estero de Parian ipaguba,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mga-milapas-sa-easement-zone-sa-estero-de-parian-ipaguba
666,Arnold Y. Bustamante,"May 05, 2024","Namatay diha-diha ang 65 anyos nga ginang human malatayi sa trailer truck sa taytayan sa Cebu South Coastal Road (CSCR) sa habig sa dakbayan sa Sugbo alas 10 sa Dominggo sa buntag, Mayo 5, 2024. Ang biktima giila nga si Consolacion Espinas Belarde, taga dakbayan sa Talisay samtang ang driver sa trailer truck mao si Alfuro Espino Espinola, 47, taga Barangay Balud, San Fernando, Sugbo. Sa imbestigasyon sa Traffic Enforcement Unit sa Cebu City Police Office nasuta nga ang trailer truck nag byahe paingon sa south samtang ang biktima nilabang sa taytayan nga nag-uwang sa dakbayan sa Sugbo ug Talisay. Matod ni Police Major Robert Abueva Lenon,hepe sa TEU sa CCPO, nga sakto ang dagan sa trailer truck apan gibutyag sa driver nga wala siya nakabantay sa biktima tungod kay dunay sports utility vehicle (SUV) nga naa sa tuo nga bahin nga nakaali. Ang ginang wa maigo sa SUV sa iyang paglabang. Diha na siya nakabantay nga duna siyay naligsan tungod sa paka nga iyang nadunggan sa atubangan nga bahin sa truck. Human siya nasayod nga nakaligis siya og tawo, dali niya nga gipahunong ang trak ug nisakay og habal-habal aron motahan sa Lawaan Police Station. Si Police Corporal Wilfredo Espinosa sa Traffic Office inabagan sa City of Talisay Traffic Operations and Development Authority (CT-TODA) mao na ang mi turnover kaniya sa TEU-CCPO. Kasong reckless imprudence resulting in homicide ang atubangon nga kaso sa driver nga kasamtangan nga gikustodiya sa TEU office. Nag abot na usab ang kabanay sa biktima ug amo ni Espinola apan wala gibutyag ni Abueva Lenon kon nagkasabot ba ang duha.","65-anyos nga ginang naligsan sa truck, patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/65-anyos-nga-ginang-naligsan-sa-truck-patay
667,Kaiser Jan Fuentes,"May 05, 2024","Usa ka opisyal sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board sa Central Visayas (LTFRB 7) niingon nga imposible nga mosaka og maayo ang minimum nga plitehan sa modernong jeepney ngadto sa P40 gikan sa P15 karon. Kini taliwala sa pangangkon sa usa ka local transport leader nga nipasidaan nga motaas ang plitehan kon hingpit nang ipatuman ang Public Utility Modern Vehicle Program (PUVMP) nga nakaalarma sa pipila ka mga sumasakay. Si Aurelio R-jay, chief transportation development officer sa regulatory board, nisalikway niini nga mga pangangkon, nga nag-ingon nga ang tanang pag-usbaw sa pletihan moagi sa hingpit nga diskusyon aron makonsiderar ang mga opinyon gikan sa lainlaing stakeholders. “Dili gyud na in-ani nga madali nga mosaka kay [magkinahanglan] man gyud nga naay petition,” sulti niya sa SunStar Cebu sa Sabado sa hapon, May 4, 2024. Sa pagkutlo sa unang pamahayag ni Department of Transportation Secretary Jaime Bautisa sa alegasyon, si R-jay mipalanug nga kasagaran, ang pag-umento sa plitehan unang gibase sa gasto sa gasolina. Dugang pa ni R-jay nga bisan pa man nga adunay mga usbaw sa pump price, dili sila makapatuman og umento sa kasamtangang minimum nga plitehan sa pampublikong transportasyon. “Atoa ibutang nga fuel cost na siya, dili na outright nga desisyon nga magpasaka dayon [sa pletehan], kay kinahanglan pa mo-file og petition ang operators, i-allege pa nila unsa ilang basehan tapos studyhan pa sa central office sa Manila kon i-grant ba,” ingon niya. Matod ni R-jay nga kasagaran kon makadawat og mga petisyon ang ilang ahensya, kinahanglang susihon kini ug himuon ang public hearing sa mga hingtungdan nga stakeholders, lakip na ang mga operator, drayber, ug mga pasahero. Si Bado sa usa ka pamahayag niadtong Enero, nagkanayon nga sa pagtagad niini nga mga petisyon, ang National Economic and Development Authority mopagawas usab og opinyon kalabot sa inflationary effect sa bisan unsa nga pagsaka, uban sa paghatag og igong konsiderasyon sa commuting public. P40Niadtong Mayo 1, ang SunStar Cebu nitaho nga si Tibor Espiras, pangulo sa Pinagkaisang Samahan ng mga Tsuper sa Opereytor Nationwide (Piston) Cebu, nipasidaan nga ang plitehan mahimo’ng mosaka ngadto sa P40 o mas taas pa, base sa forecast sa mga eksperto. Matod niya nga posibleng mao kini ang senaryo kon ang tradisyunal nga mga jeepney hingpit nga gidid-an sa pag-operate o kon ang modernong mga jeepney momonopoliya sa sektor sa pampublikong transportasyon.",P40 nga minimum nga pletihan ‘imposible’ pa ning panahuna,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p40-nga-minimum-nga-pletihan-imposible-pa-ning-panahuna
668,Jerra Mae Librea,"May 05, 2024","Lahi nga distrito sa tubig sa matag local government unit nga giserbisyuhan karon sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) giduso ni Cebu City Mayor Cedie Abangan. Niini nga set up, si Abangan niingon nga mas maayong maalagaran ang mga konsumidor kon ang ilang tagsa-tagsa ka mga lokalidad moatiman sa ilang mga panginahanglan, ilabi na sa seguridad sa tubig. Si Abangan, sa report nga gi-post sa website sa Cebu City Public Information Office (PIO) sa Dominggo, Mayo 5, 2024, nisubli sa iyang panawagan alang sa mga LGU ubos sa prangkisa sa MCWD, nga mopalit og piping system nga ibutang niini sulod sa ilang mga hurisdiksyon ug maghimo og kaugalingong water district. Ang MCWD nagserbisyo sa mga dakbayan sa Sugbo, Mandaue, Lapu-Lapu, Talisay, ug mga lungsod sa Cordova, Consolacion, Liloan, ug Compostela. Kini nga panawagan ni Abangan nitumaw usab human ang pipila ka mga mayor sa mga lungsod ug siyudad nga giserbisyuhan sa MCWD nakigtagbo sa kampo ni MCWD chairman of the board Range Abarca III, kinsa gisuspenso sa Local Water Utilities Administration (LWUA) sulod sa unom ka buwan, niadtong Abril 15. Niadtong Abril 15, si kanhi LWUA-appointed officer-in-charge general manager Dean Dx Espiritu ug mga opisyal sa LWUA, kinsa kasamtangang naglingkod isip mga sakop sa interim board, gidid-an sa pagsulod sa MCWD main office human ang kampo ni Abarca mipalabang og resolusyon, nga nagpugong sa pagsulod ni Lapid ug sa interim board.",Managlahi nga water district matag LGU giduso ni Abangan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/managlahi-nga-water-district-matag-lgu-giduso-ni-rama
669,Superbalita Cebu,"May 05, 2024","Gipangulohan nila ni Congressional Representative Alice “Cindi” Chan ug Mayor Junard “Ahong” Chan ang pag-apud-apod sa dul-an 700 ka mga delegado sa libreng uniporme nga naglakip sa jogging pants, jackets, t-shirt, sapatos, ug playing uniforms. Gawas sa mga nahisgutan, giabaga usab sa Local Government Unit (LGU) pinaagi sa Special Education Funds (SEF) ang mga gamit sa mga atleta, transportasyon, pagkaon, ug uban pang mga panginahanglanon alang sa mga delegado sa DepEd, Division of Lapu-Lapu City nga misalmot sa Central Visayas Regional Athletic Association (CViRAA) nga gipahigayon sa dakbayan sa Sugbo nga gisugdan sa May 2, 2024 ug matapos karong May 9. Gipangulohan ni Schools Division Superintendent, Dr. Sepin S. Andales ug ni Assistant Schools Division Superintendent, Dr. Iko Y. Ferrer, lakip na sa kinatibuk-ang puwersa sa DepEd, Lapu-Lapu City ang dakong pasalamat sa walay pu-as nga pagsuporta sa mga kalihukan sa departamento. Dako usab ang kahinangop sa departamento sa mainitong pag-abi-abi sa mga namunuan sa Mabolo National High School ug sa Bagong Lipunan Elementary School, uban usab sa mga kauban sa tunghaan. Maningkamot ang mga delegado nga masuklian ang kaayo nga gipaambit sa dakbayan sa Lapu-Lapu. Gipaabot sa Siyudad sa Sugbo ang 12,000 ka partisipante gikan sa 20 ka schools division sa rehiyon alang sa sporting meet, diin 8,500 niini mga student-athletes, uban sa naglangkob sa technical committee ug coaching staff. Taliwa sa presensya sa liboan ka mga atleta, coaches ug staff, ang kapulisan nagpahugot sa seguridad. Ang Lapu-Lapu City Police Office nipadala og una og iyang mga sakop aron motabang sa pagbantay sa CVIRAA uban sa lain pang police offices.",Lapu athletes giuwan og suporta sa kagamhanan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/lapu-athletes-giuwan-og-suporta-sa-kagamhanan
670,Kaiser Jan Fuentes,"May 05, 2024","Sa pagpahigayon sa Central Visayas Regional Athletic Association (CVIRAA) sports meet, ang mga partisipante ug tumatan-aw kinahanglang mangandam sa kaugalingon sa grabeng kainit sa temperatura. Si Miloy Elorde, weather specialist sa Visayas division sa Philippine Atmospheric, Geophysical, and Astronomical Services Administration (Pagasa), nipagawas og advisories ngadto sa mga partisipante ug sa kinatibuk-ang publiko taliwala sa nagpadayon nga sporting events. “Generally, init ug igang nga panahon ang padayon nga atong weather condition,” si Elorde sa pakighinabi sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, Mayo 5, 2024. Matod niya nga ang Sugbo padayon nga makasinati og heat index ubos sa extreme caution category, nga posible moresulta sa heat cramps ug heat exhaustion, ug ang dugang kalihukan mahimo’ng moresulta sa heatstroke. Base sa ilang data base nga karong semanaha, ang labing taas nga surface air temperature nga posible’ng matala kay anaa sa 33 degrees Celsius. Dugang pa, alang sa heat index, sa sunod nga duha ka adlaw, ilang gipanglantawan nga kini moabot ngadto sa 37 o 38 degrees Celsius. Si Elorde niingon nga gamay ra ang tsansa sa pag-agi og isolated nga pag-ulan, apan dili kini magpadayon. Dugang pa niya nga wala nay laing nagpatigbabaw nga weather system gawas lang sa nagpadayong Easterlies nga nakapasamot usab sa alindanga nga kahimtang. Sa laing bahin, iyang gipahinumdoman ang mga partisipante sa CVIRAA nga magpabilin nga hydrated, mangita og landong kon gikinahanglan, ug malikayan ang dugay nga pagkabuwad sa adlaw. Ingon man magmatngon sa mga timailhan sa sakit nga may kalabutan sa kainit ug sundon ang mga tambag gikan sa Department of Health (DOH). Sa sayo pa, si Dr. Anselma Mercedes Cerio, regional epidemiologist gikan sa DOH 7, niawhag sa publiko nga likayan ang paggawas sa gawas tali sa alas 9 sa buntag hangtod sa alas 4 sa hapon, ilabi na sa peak hours kon ang heat index moabot sa pinakataas nga lebel. Girekomendar usab ni Cerio ang paggamit og sunscreen kon mosuroy sa gawas ug gipasiugda ang kamahinungdanon sa pagpabilin nga hydrated pinaagi sa pag-inom og daghang tubig. Uban sa mga temperatura nga gilauman nga magpabilin nga taas sa tibuok semana, ang mga organizer ug mga opisyal hugot nga nag-monitor sa kaayuhan sa mga partisipante ug nagpatuman sa precautionary nga mga lakang aron masiguro ang ilang kaluwasan. Si Cebu City Sports Commission Chairman Dean Canon niingon sa press conference sa miaging semana, walay outdoor games nga ipahigayon tali sa alas 9 sa buntag hangtod sa alas 3 sa hapon atol sa CVIRAA sports meet nga mahitabo hangtod Mayo 9. Matod niya nga unahon niini ang kaluwasan ug kahimsog sa student-athletes ug coaching staff, mahimo’ng magsugod na sila sa pagpahigayon sa outdoor sporting events sa alas 5:30 sa buntag. Sa chat message sa SunStar Cebu atol sa opening day niadtong Sabado, Mayo 4, si Canon niingon nga nagsugod sila sa alas 5:30 sa buntag ug nakahimo na sila og mga kompetisyon alang sa lima ka sports, lakip na ang athletics, gymnastics, baseball, softball, ug mga panghitabo alang sa para-games. Gipaabot sa Siyudad ang 12,000 ka partisipante gikan sa 20 ka schools division sa rehiyon alang sa sporting meet, diin 8,500 niini mga student-athletes, uban sa mga kuyog nga naglangkob sa technical committee ug coaching staff.","CVIRAA athletes, coaches, staff gipahimangnuan sa grabeng kainit",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/cviraa-athletes-coaches-staffgipahimangnuan-sa-grabeng-kainit
673,Kaiser Jan Fuentes,"May 04, 2024","Usa ka opisyal sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) nagkanayon nga dako kaayo’g kalainan ang lugar nga daghan og tanom kay mas bugnaw kon itandi sa urbanized areas nga adunay dagha’g buildings. Kini ang gibutyag ni Miloy Elorde, weather specialist sa Pagasa Regional Services Division. Matod sa opisyal nga ang mas daghang tanom moresulta sa ubos nga temperatura sa ibabaw kon itandi sa kasyudaran o highly urbanized nga mga dapit, diin adunay daghang mga building ug sementadong mga dalan. Siya nidugang nga ang presensya sa daghang mga establisemento maoy nagdala sa mas taas nga temperatura sa kawanangan. Sumala sa United States Environmental Protection Agency, ang mga kahoy ug mga tanom, lakip na ang mga mugbo ug tag-as nga mga sagbot maoy hinungdan sa ubos nga temperatura kay maghatag kini og landong ug kabugnaw sa palibot pinaagi sa evaporation ug transpiration. Pinaagi sa transpiration, ang mga kahoy ug mga tanom mosuyop sa tubig pinaagi sa ilang mga gamot ug mobugnaw sa ilang palibot pinaagi sa pagpagawas sa alisngaw sa tubig ngadto sa hangin pinaagi sa ilang mga dahon. Kini makatampo sa pagkunhod sa kainit. Si Elorde miasoy ngadto sa SunStar Cebu sa Biyernes, Mayo 3, nga ang labing taas nga heat index nga natala sa ilang palibot sa Pagasa Mactan karong tuiga mao ang 40 degrees Celsius diin adunay daghan’g mga kahoy ug mga utanon. Apan matod niya nga mas ubos kini kon itandi sa siyudad sa Sugbo diin adunay daghan’g dagko’ng mga building ug malls nga gipalibutan og sementado nga karsada. Usa ka nasudnong pamantalaan nitaho niadtong Abril 19, nga ang Department of Environment and Natural Resources (DENR) nagpasiugda sa pagmugna og urban green spaces aron maminusan ang pagsaka sa heat index sa nasod. Gipatin-aw sa taho nga ang kainit makalingkawas gikan sa yuta, apan sa mga siyudad diin halos tanan sementado ang kainit magpabilin sa ibabaw. Sa laing bahin, ang Pagasa padayon nga nagpahinumdom sa publiko nga mag-amping ug sundon ang mga lakang sa panglawas kay giisip nila nga ang bulan sa Mayo maoy adunay labing init nga mga adlaw sa tuig.","Pagasa: Daghan’g tanom, mas bugnaw",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pagasa-daghang-tanom-mas-bugnaw
674,Dario V. Gil,"May 03, 2024","Wa na matabang pa ang batan-ong babaye nga usa ka Irish national human giatake sa kasingkasing, gikan nag-canyoneering sa Barangay Sulsogon, lungsod sa Badian, Cebu. Ang biktima nailhan nga si Irenea Toyang Espiso, 26, dalaga, nga taga-Williambank Temple, Core Ireland. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Badian Police ubos sa pagdumala ni PCPT Clinton Emeniano C Bacares, nga ang maong langyaw uban sa laing pang guest ug adunay kuyog nga guide ang nagkalingaw sa canyoneering adventure sa bukirang bahin sa Brgy. Sulsogan, Badian, Sugbo niadtong Huwebes sa buntag, Mayo 2, 2024. Nasuta nga si Espiso nakahimo na sa pag-ambak sud sa duha ka higayon ug wa na kini mohimo sa lain pa nga ambak sa dihang naglisod na sa iyang pagginhawa. Samtang naghinayhinay og baktas si Espiso kuyog sa iyang mga kaubanan kalit lang kining mi-collapse hinungdan nga gitabang ilabi na nga naatol nga adunay doktor nga guest sab sa area. LANGAY PAGRESPONDI?Usa nakita nga challenge atol sa maong emerhensiya nataod-taoran ang pagtawag og rescue o medic tungod kay lisud ang communication signal sa maong lugar. Gikatahong sa 11:00 sa buntag gitabang si Espiso ug nianang ala 1 na sa hapon miabot ang rescue team. Gideklarar nga dead-on-arrival si Espiso sa dihang gidala sa Badian District Hospital. Hinungdan sa kamatayon sa maong langyaw base sa paghiling ni Dr. Espraguerra R. Esquilona III nga ‘acute myocardial infarction’ kon atake sa kasingkasing. Sigun pa sa mga kaubanan sa namatay nga naghambin kini og heart ailment. LAYO Samtang gihimakak sa Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office (MDRRMO) sa lungsod sa Badian nga nalangay kini sa pagresponde sa nahitabong emerhensiya. Giklaro ni Bipoy Esquinas opisyal sa DRRM Badian nga nadawat nila ang taho pasado alas 12:00 sa udto ug giingong misibat dayon ang sakop niini aron respondehan ang panghitabo. “Dili maam uy kay pagkadawat namo sa tawag nilakaw dayon among ambulansya,” asoy ni Esquinas sa Superbalita Cebu sa Mayo 3, 2024 pinaagi sa tawag sa telepono. Gitug-an hinuon ni Esquinas nga modeprensya og 12 kilometros ang gilay-on gikan sa MDRRMO paingon sa Canyoneering site, hinay sab ang signal sa komunikasyon sa maong dapit. “Pag-abot sa team didto sa third level sa canyoneering, didto nila gipaabot ang pasyente unya kay wala man diay didto so naay usa nga nipadayon sa third level unya ang lain nga team didto sa first ug second level jump,” matod pa ni Esquinas. Dugang pa ni Esquinas nga gawas sa cellphone communication sa lugar, giingong naghangyo na kini og dugang handheld radio communicator isip alternatibong matawagan sa mga first responders sa tourist sites. “Dili maayo ang reception sa signal kay mosaka pa ka gamay (aron maka signal). . . nag-request na sab mi og antenna kay amo man gud na gi-estudyohan kay kanang sa canyoneering labi na sa level two ubos na kaayo na diha dili na makalusot sa among repeater so kinahanglan nga naay base radio sa entrance,” pasabot sa maong opisyal. Iyang gidugang nga subay sa ilang protocol, una hinuong respondehan sa mga life guards ang mga langyaw ug bisita ugaling dunay di maayong panghitabo atol sa canyoneering activities. Si Roselito Necasio Esquivel tigpamaba sa Tourism Office sa lungsod misaysay usab nga ang tanang mga canyoneering guides ug life guards nakaagi sa training unsaon pagluwas ug pagtabang sa mga guest o turista nga posibling masugamak sa di maayong hitabo. “. . . naa gyud tay gi assign nga mga life guards in canyoneering area to first respond in cases of emergency po. Naa tay three life guards assigned sa stretch po tapos naa puy other three for kawasan (Kawasan Falls),” matod sa Superbalita Cebu.","Nag-canyoneering nga Irish nat’l. , namatay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nag-canyoneering-nga-irish-natl-namatay
675,Arnold Y. Bustamante,"May 02, 2024","Way suwerte ang magtiayon sa dihang pulos sila gipangdakop nga naatlan nga nanuyop sud sa drug den nga gironda sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 inabagan sa Sawang Calero Police Station. Ang maong suyopanan nahimutang sa Barrio Wakwak, Barangay Suba, dakbayan sa Sugbo nga gironda niadtong alas 4:25 sa Miyerkules sa hapon, Mayo 1, 2024. Nasikop sab ang target sa operation nga maoy nagpadagan sa drug den nga giila nga si Kevin Johanna, 53, usa ka laborer. Ang mga magtiayon nga naabtan nga nanuyop gitago sa pangalang Rey, 38, waiter ug Carla, 35, call center agent nga taga-Barangay Apas, dakbayan sa Sugbo. Wa ibutyag ning pamantalaan ang pangalan sa maong magtiayon aron sa pagpanalipod sa ilang unom ka mga anak nga pulos menor de edad. Matod pa nga bisyo sa managtiayon nga kon makakuwarta, magdungan kini og panuyop sud sa drug den. Nakuha sa mga operatiba ang 17 ka pakete sa gituohang shabu nga adunay gibug-aton nga 36 gramos nga gibanabana ang average market value nga P244,800 lakip na ang buy-bust money, ug mga drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nadawat nila ang kasayuran sa maong drug den gikan sa usa ka concerned citizen. Gipaubos dayon nila sa duha ka semana nga case build-up diin ilang nasuta nga makabaligya si Johanna og 30 ngadto sa 50 gramos matag semana. Si Johanna nakatapos sa community-based drug rehabilitation program (CBDRP) sa Barangay Suba niadtong 2021 apan mibalik sa pagpamaligya sa illegal nga drugas ug mi-level up pa kini ngadto sa pagka-drug den maintainer. Pinaagi sa maong impormasyon, gi-monitor ang lihok ni Johanna. Gipasabot ni Agapay nga kon wala pa lang magpadagan og drug den si Johanna mahimo pa unta kini nga mapa-surrender ug ipaubos pagbalik sa CBDRP sa barangay. Apan kay misaka naman ang iyang level, kinahanglan na gyud siya nga rondahon aron bungkagon ang drug den nga iyang gidumala ug pasakaan og kaso nga walay gitugot nga piyansa. “Pahimangno nato kadtong naay mga plano nga mo-enter, maghimog ilang mga drug den, dili sila magsalig nga ah okey ra man ang gobyerno kay naa man diay CBDRP. Dili sila qualified anang CBDRP, dakpon gyud sila,” matod ni Agapay. Ang gipatutokan karon sa PDEA 7 mao ang mga balay suyupanan. Gani giila nila kini nga high impact operations sanglit ang drug den maoy breeding ground sa mga kriminal.","Magtiayon nanuyop sud drug den, sikop",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/magtiayon-nanuyop-sud-drug-den-sikop
677,Arnold Y. Bustamante,"May 02, 2024","Duha ka drug personalities nga pulos nabutang isip priority regional level, ang nasikop sa buy-bust operation sa mga sakop sa City Intelligence Unit sa Cebu City Police Office alas 12:10 sa Huwebes sa kaadlawon, Mayo 2, 2024, sa San Jose Village, Cabarrubias Street, Barangay Tisa, dakbayan sa Sugbo. Ang mga suspetsado giila sa mga saksi nga silang Nhemrod Glenda Estillore, 49, taga Adelfa Street, San Jose Village, Barangay Tisa ug Almar Bacalso Estinos alyas Mal, 24, taga City Central, Barangay Luz sa syudad sa Sugbo. Nakuha gikan kanila ang mga dagkong putos sa gituohang shabu nga motimbang sa 105 gramos nga dunay standard drug price nga P714,000. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for administration sa Cebu City Police Office, ang duha ka mga suspetsado pulos nadakpan sa kaso gihapon sa illegal nga drugas ug pulos usab nabilanggo sa Cebu City Jail .Si Estillore nabilanggo og pito ka tuig samtang si Estinos nabilanggo usab og lima ka tuig diin niadtong Nobiyember 2023 lang nakagawas sa bilanggoan. Dugang ni Baculo nga inay magbag-o kay nakagawas na sila sa bilanggoan, mibalik na hinuon sa naandang bisyo nga mao ang pagpamaligya sa illegal nga drugas. Dunay gipangtug-an ang maong mga suspetsado kon diin gikan ang ilang supply sa illegal nga drugas. Apan giklaro ni Baculo nga ila kining ipaubos sa monitoring kon unsa ka tinuod ang mga pangangkon ug ang gipangbutyag aron mao na usab ang ilang sunod nga target sa operasyon. “Naa na silay gipangsulti kung kinsa nga mao na sad ang atong sunod nga target kung masuta nato nga tinuod,” matod ni Baculo. Giandam na sa kapulisan ang kaso nga kalapasan sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 batok sa mga suspek.",2 ex-con nadakpan na sab,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/2-ex-con-nadakpan-na-sab
678,Guam P. Logroño,"May 02, 2024","Ex-convict nga wala kabayad sa utang sa drugas, ang namatay human gipauwana’g bala alas 12:40 sa kaadlawon Huwebes, May 2, 2024, sa may Sitio Kamansi, Brgy. Mambaling, dakbayan sa Sugbu. Si Marwin Estipona, 35, ulitawo, ex-convict, nagpuyo sa dapit, gipusil patay sa duha ka lalaki. Ang biktima nakaangkon og fatal nga samad pinusilan sa lawas. Si Major Wildemar Alguno Alianza, hepe sa Mambaling Police Station, mibutyag nga duha ka suspek nga ginganlan og Aldrin ug Dean Doe, maoy mipusil sa biktima. Ang duha ka suspek gipangita na karon sa kapulisan nga gituohang nalambigit sa drugas. Sa gihimong imbestigasyon sa kapulisan, gituohan nga drugas ang motibo sa kremin human masayri nga matod pa adunay dakong na-despalko nga kuwarta sa illegal nga drugas ug gisigehan na og paningil ang biktima. Nasuta nila nga ang biktima bag-o lang nakapiyansa sa kaso sa illegal nga drugas. Narekuber sa kapulisan sa crime scene ang duha ka kabhang sa bala sa kalibre .45 ug usa ka pakite nga drugas.","‘Mi-tumbling’ sa halin sa drugs, gipatay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mi-tumbling-sa-halin-sa-drugs-gipatay
679,Guam P. Logroño,"May 02, 2024","Amahan mihimong ‘sex slave’ sa iyang kaugalingo’ng anak, gidakop niadtong Miyerkules sa gabii, Mayo 1, 2024 sa Sityo Dap-dap, Barangay Nasig-id, Lungsod sa Zamboanguita, Negros Oriental. Ang suspek gitago sa pangala’ng Jose, 41, ug usa ka mag-uuma, ang nasikop sa mga operatiba sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) Negros Oriental Provincial Field Unit (PFU). Wa ibutyag ning pamantalaan ang identity sa suspek aron sa pagpanalipod sa biktima ug tibuok pamilya niini sa tumang kauwawan. Si PMajor Estocapio Apolonia, hepe sa CIDG Negros Oriental PFU nga nahinabi sa Superbalita Cebu miingon nga ang suspek number 7 most wanted person sa Police Regional Office-7 ug Rank 1 nga most wanted person sa Negros Oriental. Gisikop nila kini pinasikad sa warrant of arrest nga moabot sa 13 counts nga qualified rape ug acts of lasciviousness nga giluwatanan ni Judge Marmar Roxan Estorco, Regional Trial Court Branch 31 sa Dumaguete City Negros Oriental nga pinetsahan niadtong Marso 21, 2024. Way gitanyag nga piyansa sa kasong rape. Matud ni PMajor Apolonia, nga 16 anyos pa ang biktima sa miaging tuig dihang gihilabtan sa amahan nga maoy kinamaguwangan sa unom ka managsuon. “Wala na makaantos ang bata mitug-an sa mama. Basta molakaw ang mama, lugoson siya sa papa,” dugang ni Apolonia. Ang amahan gikatahong mopahimulos sa anak ilabi na kon mahubog. Ang suspek mipadayag sa kapulisan nga nagmahay siya sa iyang nahimo ngadto sa kaugalingong anak.",Amahan mi-’sex slave’ sa anak,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/amahan-mi-sex-slave-sa-anak
680,Arnold Y. Bustamante,"May 02, 2024","Aduna nay suspetsado ang Abellana Police Station sa pagpusil-patay sa E-bike driver nga menor de edad sa dalan Urgello, Barangay Sambag 1, dakbayan sa Sugbo niadtong Miyekules sa kaadlawon, Mayo 1, 2024 nga miangol sab sa kauban niini nga 15 anyos nga naa pa sa Cebu City Medical Center. Gitug-an ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo deputy city director for administration sa Cebu City Police Office nga dunay personal nga kasuko ang suspetsado ngadto sa biktima, ang gitan-aw nga motibo sa kapulisan. Sa imbestigasyon, nasuta nga samtang nagmaneho sa E-bike si Kexin Juanito Venus Estrabon, 17, taga-Sawang Calero giingong giduol kini sa usa ka wala mailhing lalaki ug gisita nganong sige og tutok kaniya. Wa magdugay adunay miabot nga motor nga gisakyan sa tulo ka batan-on ug usa kanila ang mipusil sa biktima gamit ang kalibre .45. Dali nga misibat ang mga suspetsado sakay gihapon sa maong motor paingon sa South Western University Hospital. Wala lang una mobutyag ang kapulisan sa pangalan sa mga suspek tungod kay nagpadayon pa ang imbestigasyon sa kapulisan.",Gunman sa E-bike drayber nailhan na,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gunman-sa-e-bike-drayber-nailhan-na
683,Dario V. Gil,"May 01, 2024","Duha ka bukid sa Chocolate Hills sa Barangay Buenos Aires, lungsod sa Carmen, lalawigan sa Bohol ang nagdilaab tungod sa grass fire, alas 7:20 sa gabii, Martes, Abril 30, 2024. Base sa interview sa mga tigbalita kang F02 Jose Nito Estuye, ang fire investigator sa kabemberohan sa Carmen, ang duha ka mga buntong duol lang sa view deck sa dapit. Matod ni Estuye, ang grass fire sa duha ka bungtod nagsugod hills sa alas 7:20 sa gabii ug napawong sa pagka alas 10:35 sa gabii. Dugang ni Estuye nga wa sila nakasuod sa tumoy sa bungtod ug nag-monitor sila sa ubos hangtod nga napawong ug nagbantay nga dili makakatapo sa laing bungtod. Sa Miyerkules sa buntag, Mayo 1, 2024, ang mga bombero nibalik sa dapit aron paghimo sa dugang imbestigasyon sa gilapdon sa sunog, danyos ug hinungdan sa pagduslit sa kayo. Atol ning pagsuwat, ang mga bombero wala pa mahuman sa ilang imbestigasyon.",2 ka Chocolate Hills sa Bohol nagdilaab,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/2-ka-chocolate-hills-sa-bohol-nagdilaab
685,Guam P. Logroño,"Apr 29, 2024","Construction worker nga nag-amok namatay human giingon nga naunay sa iyang armas, apan nakaangol usab siya og tulo ka mga tawo sa wa pa siya namatay alas 9:05 sa gabii sa Dominggo, Abril 28, 2024 sa Brgy. Tupas, Ronda. Ang namatay giila nga si Walter Bailoces, 33, minyo, taga Bindoy, Negros Occidental, kinsa namatay sa Rural Health Center sa Ronda human naigo sa dughan sa iyang armas sa ilang inilugay sa 72 anyos nga lalaki, kinsang ngan wa gibutyag ni Police Capt. Evelio Calapiz, hepe sa Ronda Municipal Police Station. Nangaangol human giingong dunggaba ni Bailoces mao ang iyang mga kauban nga construction workers nga 20 ug 32 anyos. Matod ni Calapiz nga ang foreman sa tulo nibutyag nga si Bailoces depressed kay nianang buntag naghinuktok, apan wa nisulti unsay iyang problema. Gipa-advance kini og P1,000 ug gitabangan nga makasakay aron makauli sa ilaha, apan samtang nangatulog ang duha ka mga kauban, niabot kini ug nanunggab apan menor ra ilang mga samad. Human nakaeskapo ang duha, niadto sa balay si Bailoces sa 72 anyos nga mga 100 metros ang gilay-on ug nanunggab na sab. Nasagang kini sa tiguwang, kinsa naigo sa kamot ug tiyan. Nibunot sa armas si Bailoces apan gilayog siya sa tiguwang ug didto nibuto ang armas, naigo siya ug namatay. Ang 72 anyos naa sa kustodiya sa kapulisan.","Naghuramentado ‘naunay’ sa armas, patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/naghuramentado-naunay-sa-armas-patay
686,Dario V. Gil,"Apr 29, 2024","Usa ka 44-anyos nga polis gipusil-patay sa iyang siyete anyos nga anak lalaki sa ilang balay sa Barangay Andres Bonifacio, Sagay City, Negros Occidental, niadtong Sabado, Abril 27. Giila ang biktima nga si Staff Sergeant Boy Alacha, kinsa nadestino sa Sagay City Police Station. Si Police Capt. Amboy Catalogo, public information officer sa Negros Occidental Police Provincial Office, niingon niadtong Dominggo, Abril 28, nga ang anak sa biktima nakadungog sa iyang mga ginikanan nga nagkalalis sulod sa ilang kwarto human sa ilang paniudto. Nitumaw ang tensyon sa magtiayon human nahibaw-an sa polis nga dunay mga follower sa TikTok account sa iyang live-in partner nga giingong nakig-engage kaniya. Nisulod sa kwarto ang duha ug didto pisikal nga nagkaaway ang duha. Human makakita sa away sa iyang mga ginikanan, gikuha sa anak sa biktima ang service firearm sa iyang amahan, usa ka Glock 17 9mm caliber, nga gisulod sa plastic box gawas sa lawak sa magtiayon, dayon misulod sa lawak ug gipusil si Alacha, kinsa naigo sa liog ug diha-diha namatay. Ang Sagay City Police Station nakadawat og tawag mahitungod sa pagpamusil hinungdan nga dali nilang girespondihan. Sa imbestigasyon nasuta nga ang biktima, kapuyo ug mga bata, usa niini sinagop, naniudto sa ilang dining area sa wa pa ang hitabo. , Ang anak anaa na karon sa kustodiya sa Women and Children’s Protection Desk (WCPD), samtang nagpadayon ang imbestigasyon. Si Donna Dayanan, 33, live-in partner ni Alacha, niingon sa mga interbyo sa radyo nga nagselos ang iyang kapuyo tungod kay pipila sa iyang mga follower sa iyang social media account nag-message kaniya. Matod pa ni Dayanan nga misangko sa physical violence ang ilang away atubangan sa ilang mga anak. Siya niingon nga ikatulo na kini nga insidente nga naglambigit sa ilang siyete anyos nga anak. Ang unang higayon mao ang dihang misulay sa pagtigbas sa iyang amahan sa dihang iyang nakita nga gikulata siya ni Alacha. Sa ikaduhang higayon, matod niya, dihang giilog niya ang armas sa iyang amahan ug gisulayan pagpusil, apan nailog sa polis ang armas. Si Lt. Col. Dean Moycat, hepe sa kapulisan sa Sagay City, niingon nga ang tanang mga tawo sulod sa balay gipailawom sa paraffin test, samtang ang lawas ni Alacha gipailalom usab sa autopsy examination. Sa inisyal nga imbestigasyon nagpakita nga si Dayanan ang ikaupat nga kapuyo ni Alacha. Giangkon ni Dayanan nga gusto niyang biyaan si Alacha. Si Brigadier General Kobe Wanky, regional director sa Police Regional Office-6, niingon nga wa siya magtuo nga ang siyete anyos nga suspek makahimo sa pagpusil sa iyang amahan. “All persons inside the house should be considered persons of interest in relation to the incident,” matod ni Wanky sa buwag nga interbyo sa radyo.",Papa nga polis napatay sa 7-anyos nga anak,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/papa-nga-polis-napatay-sa-7-anyos-nga-anak
687,Earl Kim H. Padronia,"Apr 29, 2024","Gipakasakaan ni Metropolitan Cebu Water District (MCWD) Chairman Range Abarca III ug General Manager Lester Echiverri og duha ka managlahing mga reklamo nga “Abuse of Authority, and Unbecoming of a Public Official” si Cebu City Mayor Cedie Abangan ug pipila ka mga opisyal sa City Government sa Lunes sa buntag , Abril 29, 2024. Si Abarca, sa pakighinabi sa mga tigbalita sa Lunes, niingon nga sila ni Echiverri nipasaka og reklamo batok kang Abangan ngadto sa Office of the President atubangan sa Department of the Interior and Local Government (DILG) alang sa legal nga aksyon. Kini nunot sa “illegal” nga pagpanghilabot nga gihimo sa pipila ka mga opisyal sa dakbayan sa Sugbo human mag-trespassing sa ulohang buhatan sa MCWD ug sa buhatan sa General Manager niadtong tungang gabii sa Abril 15. Matod ni Abarca nga aduna silay mga video recording nga magpamatuod nga ang mayor sa Dakbayan maoy utok sa “illegal intrusion” sa mga personnel sa dakbayan sa Sugbo nga gipangulohan ni Pangag sa MCWD main office. “The video was clear nga ni-ingon siya (Abangan) nga ‘Go, go, go na, unsa paman gipaabot ninyo? Gusto pa ninyo ako moanha diha. Go, Atty Cyano, go inside na. Gipraktisan ta ni gahapon,’ klaroha sa video,” ni Abarca. Si Abarca niingon nga si Abangan nilihok nga lapas sa iyang kapasidad isip mayor sa dakbayan, nidugang nga si Abangan modangop unta sa korte aron hagiton ang ilang posisyon sa local water district, apan wa kini buhata. Dugang pa niya nga way reklamo nga ipasaka batok kang kanhi MCWD Officer-in-charge General Manager Dean Dx Espiritu. “I’m doing this for the MCWD, for the management kanang mga mayor nga unsaon (nalang) nga diretso lang og exercise sa ilahang authority,” matod ni Abarca. Ang MCWD ug ang Cebu City Government nalambigit sa power struggle alang sa pagkontrolar sa local water district sukad pa sa miaging tuig. Sa usa ka tawag sa telepono, si Abangan nagdumili sa pagkomento sanglit wa pa siya makadawat sa opisyal nga kopya sa reklamo batok kaniya. Si Abangan niingon nga wa siyay ideya kalabot sa maong video, dugang pa, iyang gikwestyon sila si Abarca ug Echiverri sa pagpasaka og reklamo sa MCWD bisan sa ilang suspension notice. DUGANG REKLAMOSila si Abarca ug Echiverri nisang-at usab og susamang reklamo atubangan sa Office of the Ombudsman-Visayas batok kang Cebu City Administrator Calvo Pangag, City Budget Officer Clyde Bulalayao, City Legal Officer Pitz Necasio Etis, City Disaster Risk Reduction Management Office head Harold Alcontin, City Transportation Office head Hilda Revy. Kini nga mga opisyal mag-atubang og mga reklamo nga Grave Misconduct; Grave Abuse of Authority and Oppression; Conduct Prejudicial to the Best Interest of the Service, Conduct Unbecoming of a Public Official, ug Paglapas sa RA No. 6713 o ang Code of Conduct and Ethical Standards for Public Officials and Employees, ug Paglapas sa Section 3(e) sa RA No. 3019 o ang Anti-Graft and Corrupt Practices Act, nga gi-amendar, Trespassing ubos sa Article 281 ug Grave Coercion ubos sa Article 286 sa Revised Penal Code. Gikuhaan sa SunStar Cebu, pinaagi sa text message sa Lunes, sila si Pangag, Bulalayao, Etis, Alcontin, ug Revy alang sa komento, apan kining mga opisyal wala pa nitubag sa among mga pangutana.","Abangan, kaubang officials gikiha ni Abarca, Echiverri",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/rama-kaubang-officials-gikiha-ni-daluz-donoso
688,Arnold Y. Bustamante,"Apr 29, 2024","Usa ka lalaki nga nag-shopping sa usa ka dakong mall nga way kwarta-kwarta gipusasan human nikuha og branded nga t-shirts nga wala niagi sa cashier ug nidiretso unta sa paggawas. Nahitabo kini pasado alas 8 sa gabii sa Dominggo, Abril 28, 2024, sa sulod sa department store sa dakong mall sa Barangay Tejero, dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Gohan Tantan Cahnal, 26, taga Taboan, Barangay San Nicolas, Siyudad sa Sugbo. Nakuha gikan kaniya ang unom ka lainlaing t-shirts nga dunay brand nga Petrol nga mobalor ang tanan og P2,948. Nabantayan na kining daan sa nakasibilyan nga security nga ang mga t-shirt nga iyang napilian gidiretso og pasok sa ilawom sa iyang shortpants. Sa dihang nakagawas na siya sa department store dinhi na siya gisita sa mga security personnel sa mall. Kasong pagpangawat ang ipasaka sa tagdumala sa mall batok sa suspek.","Nag-shopping sa mall nga way kuwarta, sikop",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nag-shopping-sa-mall-nga-way-kuwarta-sikop
689,Superbalita Cebu,"Apr 29, 2024","Nasikop sa kapulisan sa Lunes, Abril 29, 2024, ang nag-unang suspek sa pagpatay kang Misamis Occidental broadcaster Juan “DJ Johnny Walker” Euraoba. Si PNP chief Public Information Office (PNP) Colonel Margilyn Abelardo niingon nga si Eboy Etrata nasikop mga alas 3 sa kaadlawon sa dakbayan sa Dipolog, Zamboanga del Norte. Matod niya nga si Etrata, base sa imbestigasyon sa kapulisan, mao ang gunman nga nisulod sa radio station ni Euraoba ug nipusil kaniya kaduha sa nawong samtang nag-live broadcast niadtong Nobiyembre 5. Si Abelardo niingon nga si Etrata wala pa nitubag sa bisan unsang pangutana kalabot sa pagpatay kang Euraoba. Si Etrata adunay walo ka standing arrest warrants alang sa direct assault, frustrated ug murder nga mga kaso. Siya niingon nga ang tulo ka mga suspek sa pagpatay kang Euraoba na-account na. Sa sayo pa, nasikop sa kapulisan ang manag-agaw nga sila si Jerald Eusebio Evangelio ug Jomari Evangelista Evangelio, 39, kinsa giingong nagsilbing lookout. “Case solved po ito dahil sa parameter po ng PNP ang isang kaso ay nako-consider case solved pagka ang suspek ay na identify at napasa-ilalim sa police custody at naisampa ang kaso,” matod ni Abelardo. /TMP, SunStar Philippines",‘Killer’ sa brodkaster nadakpan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/killer-sa-brodkaster-nadakpan
690,Dario V. Gil,"Apr 28, 2024","Usa ka American national nga naligo sa Basdaku beach sa Barangay Saavedra, lungsod sa Moalboal, unang gikataho nga missing sa alas 3:40 sa hapon sa Sabado, Abril 27, apan nakaplagan nga patay na nga milutaw pagka alas 6:00 sa buntag sa Dominggo, Abril 28, 2024. Si Elyong Hickman Jr. , 65, minyo sa usa ka Cebuana, ug taga Barangay Langtad, dakbayan sa Naga giingong nakainom dihang naligo sa dagat sumala sa iyang asawa nga si Elpidia. Usa ka mananagat nga taga lungsod sa Guihulngan, Negros Oriental nga si Evardone Igogan maoy nakabangal sa lawas ni Hickman sa lawod sa Brgy. Tuble, Moalboal. Dali niya kining gipahibalo sa Moalboal Municipal Police Station hinungdan nga giadtoan og team ubos sa pagpangulo sa ilang hepe nga si P/Capt. Neio Delasalas ug nasuta nga kini ang gikatahong missing nga American national. Matod pa, nakainom og ilimnong makahubog ang maong langyaw nga nisawom sa dagat ug wala na motunga hinungdan nga gipangita sa kapulisan uban sa mga sakop sa Philippine Coast Guard apan wala nila makit-i hangtod nga nakaplagan kini sa usa ka mananagat. Ang lawas sa maong Amerikano nga naglutaw, gikuha sa lawod sa Scene of the Crime Operatives (Soco) team sa Philippine National Police (PNP) ug gikatakda nga ipa-autopsy aron pagsuta kon wala bay foul play sa kamatayon niini.",Kano nalumos sa Moalboal,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kano-nalumos-sa-moalboal
691,Guam P. Logroño,"Apr 28, 2024","Asa ang kagamhanan sa dakbayan sa Sugbo nga wa gihapon ayuha ang buho sa Cebu City Fish Port?Kini ang gipadayag ni Dr. Evasco Nelyn, nga usa usab ka negosyante og isda diin usa sa iyang mga trabahante si Flint Evedes nga naa sa intensive care unit (ICU) sa sa Chong Hua Hospital tungod sa pagkabali sa usa ka gusok dihang natagak sa lungag sa Fish Port sa Brgy. Suba sa miaging semana. Sumala ni Nelyn, nahinabi sa Superbalita Cebu sa Dominggo, Abril 28, 2024, wala sila tagda sa kagamhanan sa dakbayan sa Sugbo. Sa miaging tuig pa sila gibalhin sa Cebu City Fish Market sa Barangay Suba human temporaryong gibalhin sa South Road Properties (SRP). Dugang ni Nelyn, nag-antos sila kay walay suga ug walay pansayan. Dili mominos walo ka mga tawo natagak sa buho sa Fish Port apan wala gihapon ayoha, dason ni Nelyn, bisan insakto ilang pagbayad sa buhis. Samtang, ang pamilya sa biktima nanawagan ni Mayor Cedie Abangan, Cebu City Market Authority, ug ubang hintungdan nga buhatan sa City Hall, sa pagtagad sa ilang reklamo. Ang Superbalita Cebu wala makakuha og habig sa City Hall human way trabaho sa Dominggo, Abril 29, 2024.","Nahug sa Fish Port, nabalian og gusok",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nahug-sa-fish-port-nabalian-og-gusok
692,Dario V. Gil,"Apr 28, 2024","Patay na nga nakit-an ang usa ka 77 anyos nga biyudo human gikataho nga missing sulod sa usa ka semana. Usa ka Clent Exconde ang nitaho sa kapulisan nga ang iyang amahan nga si Gilmore Fabela Exconde, ug mag-uuma sa Sityo Canlope, Brgy. Poblacion, lungsod sa Alcoy, ang ilang gipangita sud na sa usa ka semana. Ila na lang kini nakit-an nga patay na sa kakahoyan nga tres kilometros gikan sa ilang balay, alas 11:45 sa buntag, Dominggo, Abril 28, 2024. Nasayran kini sa Superbalita Cebu gikan kang P/Executive Master Sgt. Agawin Fabelinia Kristian, deputy chief sa Alcoy Municipal Police Station. Girespondihan sa kapulisan uban sa ilang hepe nga si P/Capt. Arce De Cacdac Cachila uban sa mga sakop sa Alcoy Municipal Risk Reduction and Management Office. Nakaplagan ang maong biyudo nga nagkulob nga baho na ug nagkadugta na. Sumala sa pamilya, ang ilang amahan dunay gihambin nga balaian ug nilakaw nga wa mananghid kanila. Ang pamilya nakahukom nga dili na ang ipa-autopsy human nagtuo nga way foul play sa kamatayon niini.","77 anyos nakit-an nga nagkadugta, baho na",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/77-anyos-nakit-an-nga-nagkadugta-baho-na
693,Jerra Mae Librea,"Apr 28, 2024","Pipila ka mga residente sa Barangay Vito, lungsod sa Balamban napugos sa pagpalit ug paggamit sa purified nga tubig alang sa pagkaligo ug paghugas sa mga plato human ang tubig nga ilang madawat gikan sa Balamban Water District na-discolored, hinungdan sa ilang pagduda nga kontaminasyon. Ang taga Sitio Fabella, taga Vito nga si Junel Fabellon nagpadala og mga hulagway sa SunStar Cebu sa tubig nga gikan sa ilang mga gripo, nga nagpakita sa brownish nga kolor niini nga daw morag lapok. Si Fabellon, sa pakighinabi sa SunStar Cebu pinaagi sa Messenger niadtong Dominggo, Abril 28, 2024, niingon nga duha ka buwan na ang “lapok” nga tubig nga giapud-apod sa ilang kasilinganan gikan sa water district. Matod niya, nagsugod na kini sa wala pa nipahibawo ang Balamban Water District nga kinahanglang ayuhon duha ka buwan na ang nakalabay. Matod ni Fabellon, usahay tin-aw ang tubig nga gisuplay sa water district, apan, ang lapok nga agas sa tubig mahitabo tulo ngadto sa upat ka adlaw sa usa ka semana. Siya miingon nga ang iyang pamilya nakahukom nga dili mogamit sa tubig alang sa pagkaligo, paglaba, pagluto, ug paghugas sa ilang mga plato aron malikayan ang bisan unsang peligro sa kahimsog. “I’m worried that maybe it’s contaminated with ecoli or salmonella now,” matod ni Fabellon. Gidugang niya nga ila lang kining gamiton sa pagpabisbis sa ilang mga tanom ug magpaabot nga motin-aw ang tubig. REKLAMOSi Fabellon niingon nga makapila na siya niabot ug nagpadala og reklamo sa Balamban Water District alang sa iyang mga silingan. Gibutyag niya nga ang tubag lang nga iyang makuha mao nga magbutang sila og tubero aron ayohon, apan ang tubig mao ra gihapon pagkasunod adlaw o duha ka adlaw pagkahuman. Sigon niya nga nisaka na og kapin sa P200 ang ilang bayranan sa tubig karon kon itandi niadtong tin-aw ug limpyo ang tubig nga gisuplay kanila. “It’s much more (now) because they said to run the water to see if it gets clear to use. It’s only good for watering plants,” dugang ni Fabellon. Ang SunStar Cebu nisuway pagkontak sa Balamban Water District pinaagi sa Messenger alang sa pamahayag ug nangutana pa og dugang mga pangutana, apan ang water district wala pa motubag hangtod sa panahon sa press. Sa dali nga pagsusi sa ilang Facebook page, ang water district nag-post na og advisories sukad niadtong Marso bahin sa water interruptions tungod sa pagkunhod sa lebel sa tubig. Niadtong Marso 8, ang Balamban Water District ni-post nga kinahanglang pakunhuran ang agos sa usa sa mga linya niini human maobserbahan nga adunay hangin nga nisagol sa bomba tungod sa pagkunhod sa lebel sa tubig sa ilang atabay.",Konsumidor mireklamo sa ‘lapukon’ nga tubig,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/konsumidor-mireklamo-sa-lapukon-nga-tubig
694,Kaiser Jan Fuentes,"Apr 28, 2024","Human nasinati sa Sugbo ang 40 degrees Celsius heat index sulod sa pipila ka adlaw sukad niadtong Biyernes, Abril 26, 2024, ang state weather bureau nipasidaan nga posibleng mosaka kini ubos sa ‘delikado’ nga kategoriya sa pagsulod sa buwan sa Mayo. Kini sumala ni Engr. Edoy Alicante, hepe sa sa Visayas Philippine Atmospheric, Geophysical, and Astronomical Services Administration (Pagasa) Regional Services Division niadtong Dominggo, Abril 28. Gitambagan ni Alicante ang publiko nga ipadayon ang pagpraktis sa safety ug health precautionary measures tungod kay ang epekto sa ting-init ug El Niño phenomenon mograbe pa. Matod niya, ang Easterlies makusog nga hangin nga naghuros gikan sa silangan ngadto sa kasadpan, nga sagad makita sa mga tropikal nga rehiyon duol sa equator, nagdala kini og init, umog nga hangin gikan sa Dagat Pasipiko. “We will have a high-temperature range,” matod ni Alicante nga nidugang na ang surface air temperature sa Sugbo sa Dominggo, Abril 28, naa sa 33 degrees Celsius. Siya nidugang nga posibleng mous-os kini og gamay sa 32 degrees Celsius sa Lunes ug Martes, Abril 29 ug Abril 30, apan mosaka kini pag-usab sa Miyerkules, Mayo 1, ug mga mosunod nga adlaw. Giawhag ni Alicante ang publiko nga seryusohon ang mga report sa heat index human dako kini og epekto sa panglawas ug hinungdan sa heat stroke. Ang heat index kay usa ka sukod kon unsa ka init ang bation niini kon ang relatibong humidity iapil sa aktuwal nga temperatura sa hangin sa ibabaw. Si Fabian niingon nga base sa ilang duha ka adlaw nga heat index indicator, ang peak heat index sa Sugbo alang sa Dominggo ug Lunes posibleng moabot sa record high nga 40 degrees Celsius. LABING INITSi Alicante niingon nga ang ilang forecast heat index moabot sa 41 ngadto sa 44 degrees Celsius sa unang semana sa Mayo. Siya nidugang nga kon ang heat index moabot na sa 42 degrees Celsius, unya kini ma-categorize ubos sa delikado nga kategoriya, buot ipasabot niini nga lebel, ang heat cramps ug exhaustion ug ang heat stroke. Sa linaing pakighinabi, ang weather specialist nga si Miloy Elorde nipahayag nga ang Mayo mahimong mas init ug mas init, labi na base sa mga rekord sa kasaysayan. Iyang namatikdan nga sa miaging tuig, ang pinakataas nga heat index nga natala sa Sugbo niabot sa 43 degrees Celsius niadtong Mayo 17, 2023.“We just recently experienced the 40 degrees Celsius this April and May is considered as the hottest month, it is expected that the heat index is increasing,” matod niya.",Pagasa: Pangandam sa labing init nga panahon,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pagasa-pangandam-sa-labing-init-nga-panahon
695,Kaiser Jan Fuentes,"Apr 28, 2024","Samtang nagkaduol ang deadline sa konsolidasyon sa traditional jeepney, ang Pinagkaisang Samahan ng mga Tsuper at Opereytor Nationwide (Piston) nideklarar og nationwide transport holiday. Apan ang katugbang niini sa Sugbo niingon nga dili sila moapil sa tulo ka adlaw nga transport strike sugod karon, Lunes, Abril 29, ug matapos sa Labor Day celebration, Miyerkules, Mayo 1, 2024. Si Jerico Espiras, tsirman sa Piston Cebu nga dunay 500 ka miyembro, nipahibawo nga mohimo na hinuon sila og picket rally sa adlaw sa deadline sa consolidation karong Martes, Abril 30, sa buhatan sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) sa Central Visayas sa Barangay Lorega, dakbayan sa Sugbo. “Kami mosabay mi isip suporta sa panawagan, mag-picket rally mi sa April 30 sa hapon,” matod niya sa SunStar Cebu sa Dominggo, Abril 28, 2024. Sa Sabado, Abril 27, ang mga national media outlet ningtaho nga ang Piston mopahigayon sa tulo ka adlaw nga transport strike. “Ito ay kinakailangan nating gawin upang ipaglaban natin ang ating mga kabuhayan sa sektor ng transportasyon,” matod ni Piston deputy secretary general Yoyoy Fabila. Ang Public Utility Vehicle Modernization Program (PUVMP) sa nagmando sa mga tradisyunal nga jeepney units sa pagporma o pag-apil sa usa ka kooperatiba o korporasyon aron magpadayon sa pag-operate. Si Transportation Secretary Abellanosa Bado nipahibawo sa Enero nga ang deadline sa konsolidasyon, nga gilugwayan sa ikawalong higayon sukad sa 2017, adto sa Abril 30. Dugang pa, si Espiras miingon nga ang desisyon nga dili moapil sa tibuok nasod base sa kabug-at sa isyu sa matag rehiyon, diin siya miingon nga dinhi sa Sugbo, kadaghanan sa mga tradisyunal nga jeepney drivers na-consolidated na. Niadtong Enero, si LTFRB 7 Director Balbin Burgos Jr. niingon nga ang consolidation rate sa rehiyon anaa sa 80 porsiyento.",Walay transport strike sa Sugbo,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/walay-transport-strike-sa-sugbo
696,Dario V. Gil,"Apr 27, 2024","Tulo ang nangamatay ug 11 ang nangaangol sa managlahi nga mga aksidente sa motorsiklo sulod sa duha ka adlaw sa lalawigan sa Sugbo. Unang aksidente nahitabo sa national highway sa Brgy. Banhigan, Badian, Sugbo alas 12 sa udto Abril 26, 2024. Lima ang nangaangol nga nangalandig sa Badian District Hospital human ang mga batan-on naglumbaanay sakay sa ilang mga motorsiklo, nakabangga sa laing motorsiklo. Ang mga nangaangol mao sila si Windell Aguinaldo Fabillar Fabre, 19, ulitawo, way driver’s license, ug ang iyang mga angkas nga sila si Edcel, 16, ug Henrick, 15, puro taga Sanlagan, Badian. Ang laing nangaangol mao ang magtiayong Roela Sitang, 45, nagmaniho sa motorsiklo, may driver’s license ug ang iyang bana nga angkas nga si Alonte Sitang, 50, taga Banhigan, Badian. Base sa imbestigasyon ni P/Staff Sgt. Darren C. Dusal, ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Capt. Clinton Emeniano C. Battung, nahibaw-an nga nga si Fabre nagduwa sa karsada nga nagmaniho sa motorsiklo gikan sa usa ka fiesta sa barangay. Upat silang nagmotorsiklo nga naglumbaanay sa highway. Sa dihang ni-overtake si Fabre sa nag-una kaniya, didto na nikawat sa lane nga gisubayan sa magtiayong Sitang nga niresulta sa pagdinasmagay. Ikaduha nga aksidente sa panagbangga sa duha ka mga motorsiklo nahitabo sa brgy. road sa Brgy. Lawaan, Agapay mga alas 12 sa udto sa Abril 26, 2024. Ang mga nangaangol mao sila si Jimbo Jakosalem, 22, ulitawo, 3rd year college, taga Brgy. Manga, Agapay samtang ang ikaduha giila nga si Onel, 16, taga Brgy. Cabadiangan, Agapay. Ang wala nga tiil ni Jakosalem nagupok samtang ang wala nga kamot ni Onel nagupok sab. Si P/Sr. M/Sgt. Alonte Fabregas, traffic police investigator sa Agapay Municipal Police Station, niingon nga si Onel gikan sa inom sa iyang mga barkada ug mopauli na nga nagmaniho sa iyang motorsiklo. Pag-abot niini sa brgy. road sa Lawaan, nisimang kini sa lane nga gisubay ni Jakosalem nga nagdulhog kay moadto sa iyang eskwelahan. Didto nahitabo ang pagdinasmagay sa duroha. Pulos sila nangalandig sa Badian District Hospital. Ikatulo nga aksidente naglambigit usab sa motorsiklo sa national highway sa Brgy. Malhiao, Badian sa alas 9 sa gabii, Abril 26, 2024. Ang naangol ang pedestrian nga si Caren Babor, 66, minyo, taga Malhiao, Badian. Ang ikaduhang naangol mao ang drayber sa motorsiklo nga si Willy Fabrig, 26 , ulitawo, taga Brgy. Dagatan, Badian. Sa imbestigasyon ni Master Sgt. Sundell Cayanan,imbestigador, nasayran nga ang motorsiklo nitadlas padung sa habagatan. Apan pag-abot sa maong dapit, wa nakamatikod si Fabrig sa biktima nga nilabang sa karsada hinungdan nga nadasmagan. Sa kakusog sa impact, sila puro naangol ug nalandig sa Badian District Hospital. TCHSamtang patay ang angkas nga babaye ug angol ang drayber sa laing aksidente sa motorsiklo sa alas 9:20 sa buntag sa Sabado, Abril 27, 2024 sa Transcentral Highway sa Brgy. Cansomoroy, Balamban. Ang namatay giila nga si Knox Fabro Faburada, 29, dalaga, taga Happy Homes, Siyudad sa Talisay samtang naangol ang iyang kapuyo nga nagmaniho sa motorsiklo nga si Edcel Erenio Calimpon Benosa, 26, ulitawo, taga Pahina Central, Siyudad sa Sugbo. Base sa interview sa Superbalita Cebu kang P/Lt. Col. Marvin Abalayan, hepe sa kapulisan sa Balamban Municipal Police Station, nasuta nga ang mga biktima gikan sa Siyudad sa Sugbo padulong sa kinapusoran sa Balamban. Pag-bot sa dulhogon nga bahin sa TCH, si Benosa wa na maka-control sa iyang motorsiklo ug nadasmag sa traffic signage sa daplin sa karsada. Ang magkapuyo nalabay ug bisan og complete gear pa sila, sa kakusog sa impact sa pagkaparok ni Faburada sa tubo, nabuak ang iyang helmet. Ang duha gidala sa Balamban District Hospital apan si Faburada patay nang niabot tungod sa grabeng naangkong kadaut sa ulo. Ang ikalima nga aksidente nahitabo alas 12 sa udto sa Sabado sa Brgy. Casay, Dalaguete. Ang biktima giila nga si Usting Factor, 56 , minyo, taga Balisong, Argao. Sa imbestigasyon ni PSSgt. Facundo Agapay, nasuta nga ang biktima mopauli sa ilaha ug aksidente nga naigo sa dakong fish carrier nga padong sa habagatan nga gimaniho ni Edoy Escoreal, 54 , minyo, taga Sta. Charie, Zamboanga City. Ang biktima gidali sa pagdala sa Bogo Argao District Hospital ug na-amicable settlement ra sa duha ka mga habig. Samtang sa ikaunom nga aksidente, duha ang patay sa dinasmagay sa duha ka mga motorsiklo alas 6 sa gabii sa Sabado, sa national highway sa Brgy Tubod, lungsod sa Barili. Namatay ang drayber sa Honda XRM nga motorsiklo nga si Marco Fajardo Falamig, 46, minyo,taga Brgy. Tangil, lungsod sa Dumanjug, Sugbo. Ang ikaduha nga namatay mao ang nagmaniho sa Honda CFT 125 nga si Lonie De Falcasantos Falcon, 39 , minyo, taga Brgy. Pancil, Barili. Base sa imbistigasyon ni PMSG Melvin V. Engcabo nasayran sa Superbalita Cebu nga si Falamig gikan sa ilaha padong sa Poblacion, Barili samtang si Fallaria gikasugat ni Falamig. Wa na makakontrolar sa iyang motorsiklo si Fallaria nga niresulta nga nikawat sa lane nga gisubayan ni Falamig nga nisangko sa pagdinasmagay. Ang mga biktima gidali sa pagdala sa Barili District Hospital apan pulos na patay pag-abot.","3 patay, 11 naangol sa mga aksidente sa motor",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/3-patay-11-naangol-sa-mga-aksidente-sa-motor
698,Arkeen Larisma,"Apr 27, 2024","Nagpadayon ang waste-to-energy (WTE) project sa New Sky Energy Philippines, ilabi na sa pagkuha sa gikinahanglang mga permit gikan sa mga ahensya sa gobyerno, sukwahi sa pagtuo ni Cebu City Mayor Cedie Abangan, sumala ni City Councilor Cleret Abastar. Dihang gipangayuan og komento niadtong Biyernes, Abril 26, 2024, si Abastar, tsirman sa committee on environment, niingon nga ang civil works sa proyekto magsugod sa Nobyembre 2024. Siya nidugang nga ang proponent motabon sa tanang pinansyal nga mga kinahanglanon sa proyekto, nga nag-ingon nga kini nakapalit na og pito ka ektarya nga yuta alang sa pasilidad. Matod ni Abastar nga ang New Sky Energy Philippines mopresentar og audio-visual presentation sa Mayo bahin sa proyekto, diin matod niya tubagon ang tanang pangutana nga naglibot niini. Si Abangan nihatag og ultimatum sa duha ka pribadong mga kompaniya, apil na ang New Sky Energy Philippines, nga niingon nga kinahanglang humanon nila ang ilang tagsa-tagsa ka proyekto sa Siyudad sulod sa gikasabutan nga panahon kay kon di, mawad-an sa ilang eksklusibong katungod sa pagpadayon niini. Sa online program sa Cebu City Hall nga “Ingna’ng Mayor” niadtong Huwebes, Abril 25, si Abangan nipasidaan sa Expedition Construction Corp. Ang Cebu City News and Information nitaho nga kining duha ka joint venture partners napakyas sa paghimo sa ilang proyekto sulod na sa kapin sa duha ka tuig. Hinuon si Abastar niingon nga nasurprisa siya sa bag-ong pamahayag sa mayor kalabot sa WTE project. Giangkon usab ni Abastar nga napakyas siya sa pag-update sa executive department bahin sa proyekto. Ang New Sky Energy Philippines nipahigayon og joint venture agreement (JVA) alang sa pagtukod og P4. 8 bilyunes nga pasilidad sa WTE. Ang JVA gipirmahan niadtong Sept. 22, 2022. Kini nga pasilidad, kon makompleto na, makaproseso og hangtod sa 800 ka toneladang basura. Sa laing bahin, ang Expedition Construction Corp. adunay JVA alang sa pagpalambo sa 60 ka ektarya nga Pond A, nga nahimutang sa South Road Properties, ug sa kanhi Inayawan landfill. Gipirmahan niadtong Enero 27, 2022, ang JVA nag-ingon nga ang kompaniya maghimo sa lugar nga usa ka world-class estate. Si Abastar miingon nga ang time frame alang sa WTE nga proyekto gi-update. Matod niya nga ang proponent mosiguro sa pagtuman sa tanang rekisitos nga gitakda sa Department of Environment and Natural Resources (DENR), sa City Planning Board, ug bisan unsang ubang mga ahensya nga nahilambigit sa proyekto. Matod ni Abastar nga nagpaabot usab ang Department of Energy (DOE) sa pagsugod sa proyekto, kay mag-una kini sa ubang mga siyudad nga mosunod niini. Ang WTE project nga tukoron sa Barangay Guba, Cebu City maoy labing una sa tibuok Pilipinas, matod pa ni Abastar.",Abastar: WTE project padayong gitrabaho,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/garganera-wte-project-padayong-gitrabaho
699,Arnold Y. Bustamante,"Apr 27, 2024","Drug den nga nahimutang sa Barangay Basak San Nicolas, dakbayan sa Sugbo gibungkag sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) ug Regional Special Enforcement Team alas 10:32 sa Biyernes sa gabii, Abril 26, 2024, nga niresulta sa pagkasikop sa tulo ka mga tawo. Lakip sa nadakpan ang target sa operation nga maoy giingon nga nagpadagan sa drug den nga giila nga si Ghen Z. Abing, 40, ug sila si Lowell Dizon, 21, ug Marciano Falsario 39, pulos mga walay trabaho. Nasakmit sa PDEA 7 operatives ang upat ka putos sa gituohang shabu nga motimbang og 12 gramos nga dunay estimated market value nga P81,600 ug mga drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga duha ka buwan nga gipaubos sa case buildup ang maong drug den human nila nadawat ang kasayuran gikan sa usa ka concerned citizen. Giingong makabaligya si Abing og 20-30 gramos sa gituohang shabu matag semana. Sa nakuha nga kasayuran, dugang ni Agapay, nga nabilanggo na sa miaging tuig si Abing human niini pasakiti ang iyang inahan nga naangol sa ulo. Kalapasan sa Section 5,6,7, 11 ug 12 sa Article II sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang atubangon nga kaso sa mga suspek.",Drug den sa Basak San Nicolas nabungkag,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/drug-den-sa-basak-san-nicolas-nabungkag
701,Dario V. Gil,"Apr 27, 2024","Nahimong talan-awon sa mga tawo ang usa ka bukid nga nagkayo, alas 5:35 sa hapon, Miyerkules, Abril 25, 2024, sa Sityo Tubod, Brgy. Obong, Lungsod sa Dalaguete. Ang nagkayo nga bukid nahimong dan-ag sa gabii ug makita pa bisan sa mga residente sa silingang lungsod sa Argao. Sa follow up sa Superbalita Cebu nasayran pinaagi sa imbistigasyon sa kabumberohan sa lungsod ubos sa kamandoan sa ilang fire marshal nga si F/Insp. Marilyn Faltado nga ang nasunog nga timberland dunay gidak-on nga mga duha ka ektarya nga nagsugod sa Sityo Tubod, Obong, Dalaguete ug nahiabot pa sa Pugalo, lungsod sa Alcoy. Matod pa nga napasaka sa first alarm ang sunog alas 5:32 sa hapon ug fire under control sa alas 8:30 sa gabii ug fire out sa alas 9:05 sa gabii. Way naapil nga balay sa grass fire samtang wa pa masuta sa kabumberohan ang danyos ug hinungdan sa maong sunog.",2 ka ektaryang luna sa Dalaguete naigo sa grass fire,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/2-ka-ektaryang-luna-sa-dalaguete-naigo-sa-grass-fire
702,Arnold Y. Bustamante,"Apr 27, 2024","Usa ka 28 anyos nga construction worker nga taga lungsod sa Pinamungajan gipadakop sa usa ka maestra human gisugpo ang iyang atubangan dihang sila nagkasugat sa usa ka dan sa Brgy. Bulacao, dakbayan sa Talisay, pasado alas 5:00 sa buntag sa Biyernes, Abril 26, 2024. Ngan sa maestra ug construction worker gipugngan ning mantalaan nunot sa hangyo sa kapulisan. Matod sa maestra nga 22 anyos nga taga Bulacao, dakbayan sa Talisay nga samtang siya nagbaktas, iyang nasugatan ang suspek. Inay molihay, gilabyog ang kamot niini paingon sa iyang bilahan. Wa pa matagbaw, giusban pa paglabyog sa suspek nga gituohan sa biktima nga tinuyo na. Tungod niini, nanawag og polis ang maestra ug gipadakop ang construction worker. Apan hugot nga gihimakak sa suspek ang iyang ikaduhang pagsugpo sa atubangan sa maestra ug wala usab niya kini tuyoa. Bisan pa sa wala pag-angkon sa suspek, nangayo gihapon siya og pasaylo sa maestra.",Misugpo sa atubangan sa maestra nadakpan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/misugpo-sa-atubangan-sa-maestra-nadakpan
704,Arnold Y. Bustamante,"Apr 25, 2024","Nabalhog sa Abellana Police Station ang usa ka polis nga nadestino sa usa ka national support unit sa Philippine National Police (PNP) sa Central Visayas human nanion og armas ug nanghulga sa iyang kaubang polis, pasado alas 10 sa gabii sa Miyerkules, Abril 24, 2024, sa dalan Uytengsu, Barangay Sambag 1, dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Police Cpl. Tope Famorca Fano, 29, lumad nga taga Iloilo City apan kasamtangan nga nagpuyo sa Sambag 1, nadestino sa Central Visayas. Samtang, ang giingong iyang gitiunan sa armas ug gihulga nagranggo gihapon og patrolman nga si Fargas Reno Alonsagay Farillon, 25, taga dakbayan sa Bacolod, nag-abang og balay sa Barangay Sambag 2, dakbayan sa Sugbo. Matod ni Police Major Emeniano Don Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO), nga nigawas sa gipuy-an ang biktima aron mo-withdraw og kuwarta sa automated teller machine (ATM). Sa iyang paggawas, nakita niya ang classmate nga nag-inom ug gitawag siya niini aron moapil sa ilang tagay. Niduol kini ug niinom sa duha ka baso nga ilimnong makahubog nga gitagay apan nananghid nga molakaw kay mag-withdraw. Apan wa makabantay ang biktima nga gisundan siya niini ug pag-abot sa Uytengsu, gisumbag siya tumong sa ulo ug dayong bunot sa armas ug gition ngadto kaniya. Human sa insidente, nireport ang biktima sa police station ug dali nga gialarmahan sa Abellana Police Station uban sa Special Weapons and Tactics ug City Mobile Force Company ug naabtan nila nga nag-inom pa. Nakuha sa kapulisan ang issued firearm sa PNP nga 9mm pistol ug magazine niini nga dunay 17 ka bala. Gipusasan ang suspek ug gidala sa Abellana Police Station 2 ug mag-atubang og kasong physical injuries ug grave threats ug laing kasong administratiba nga posibling iyang ikataktak sa serbisyo sa PNP.",Polis nga hubog nanion og armas sa laing polis,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/polis-nga-hubog-nanion-og-armas-sa-laing-polis
705,Arnold Y. Bustamante,"Apr 25, 2024","Konduktor sa usa ka publikong sakyanan nadakpan sa buy-bust sa mga sakop sa PNP Drug Enforcement Group (DEG), Special Operation Unit 7, alas 4:45 sa hapon sa Miyerkules, Abril 24, 2024, sa Barangay Subangdaku, dakbayan sa Mandaue. Ang suspek giila nga si Totoy Farinas Jr. , alyas Bady, 30, taga dan Avocado, Barangay Mambaling, siyudad sa Sugbo. Nakuha sa mga operatiba ang mga binulto nga gituohang shabu nga motimbang og 100 gramos nga dunay standard drug price nga P680,000. Matod sa usa sa mga opisyal sa DEG 7 nga gawas sa pagka konduktor sa suspek, siya usab sugoon sa usa ka drug personality nga naa sa sulod sa jail facility sa paghatod sa ilegal nga drugas. Duha ka semana nga gipaubos sa monitoring sa kapulisan ang suspek human madawat ang impormasyon gikan sa kasaligang tinubdan. Duna pay gipangtug-an si Farinas nga mao unya ang isunod sa follow up operations sa kapulisan sa mosunod nga mga adlaw. Samtang, usa ka lalaki nga way trabaho nadakpan usab sa buy-bust sa mga sakop sa Parian Police Station, alas 11:30 sa gabii sa Miyerkules, Abril 25, 2024, sa Lower Imus, Barangay Day-as, dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Rebumaphil Dimacali Apleng, alyas Obet, 25, taga Sityo Beavers, Brgy. Day-as, syudad sa Sugbo nga nakuhaan og pinakete sa gituohang shabu nga motimbang og 5 gramos nga dunay standard drug price nga P34,000.","Konduktor nga courier sa drugas, nasikop",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/konduktor-nga-courier-sa-drugas-nasikop
706,Arvie N. Veloso,"Apr 25, 2024","Suspendido gihapon ang klase sa tibuok probinsya sa Sugbo tungod sa grabeng kainit sa panahon gumikan sa nagpadayong El Niño phenomenon. Kini maoy gipahibalo ni Cebu Governor Edlen Abalayan pinaagi sa Provincial Information Office, Miyerkules, Abril 24, 2024. Matod ni Abalayan nga abnormal na ang heat index sa Sugbo hinungdan nga mas maayong anaa sa sulod sa panimalay ang mga tinun-an. “Right now, abnormal kaayo ang heat index. I will continue to suspend it (class) because we’d rather not be responsible for forcing children to go to school nga ingon ani ka grabe ang kainit,” matod ni Abalayan. Kahinumdoman nga sa Abril 5, usa ka memorandum ang giluwatan sa gobernador direkta sa tanang mga mayor ug sa mga opisyal sa Department of Education (DepEd) Province nga suspensuhon ang tanang klase sa lalawigan tungod sa grabeng kainit. Kini ang hinungdan nga mimando usab si DepEd 7 director Dr. Farnacio Bajala sa pag-shift na sa alternatibong paagi sa pagtuon sa mga tinun-an o online classes. “There are those nga moingon, ‘Da, mao ra gihapon kay ang mga bata magduwa ra gihapon, moadtos gawas. ’ Well at least, dili nana responsibilidad sa eskwelahan. Responsibilidad nana sa ginikanan. Or would you rather nga eskwelahan diay magbantay sa inyong mga anak?” dugang ni Abalayan sa social media arm sa Kapitolyo. Base sa uwahing talaan sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) Mactan sa Abril 24, nalista niini ang moabot 39 ngadto na sa 40 degrees Celsius isip labing taas nga heat index o level of discomfort nga nasinati sa mga Sugboanon tungod sa taas nga temperatura ug humidity sa hangin sa maong buwan. Una na nga gipahibalo ang kainit nga moabot og 33 ngadto na sa 41 degrees Celsius na classify ubos sa extreme caution category. Tungod niini, posibling masinati ang heat cramps, heat exhaustion, dali nga pagkalipong, pagkaluya, mga sakit sa panit, o ang mas grabe nga heat stroke. Aron kini malikayan, gihangyo sa Pagasa ang mga Sugboanon nga limitahan ang pagsuroy sa gawas ug kinahanglan nga moinom og daghang tubig, magdala og payong, pandong ug mas gaan nga mga sinina aron kalikayan ang rashes.",Abalayan: Klase sa Lalawigan sa Sugbo padayong suspendido,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/garcia-klase-sa-lalawigan-sa-sugbo-padayong-suspendido
708,Guam P. Logroño,"Apr 24, 2024","Nialegar ang usa ka mag-uuma nga gipapriso siya sa iyang bayaw nga babaye sa kasong arson, apan nangangkon nga ‘tungod kini sa iyang kagwapo. ’Si Fauni Faustino, 36, taga Upper Lucimba, Barangay Bigtas Pardo, dakbayan sa Sugbo gipadakop niadtong Sabado alas 3 sa hapon, Abril 20, 2024, sa ilang panimalay. Matod ni Faustino, kinsa nahinabi sa Superbalita Cebu, nga gihimo-himoan lang siya’g sala sa iyang bayaw nga si “Raquel” (dili tinuod ngan). Matod niya nga gikontrahan siya ni Raquel ug bisan unsa na lang ang pasangil niini batok kaniya. Siya nipasangil nga kaduha na kahigayon siya gipapriso ni Raquel tungod sa samang akusasyon ug nabilanggo sa Cebu City Jail sulod sa siyam ka bulan sa milabay’ng tuig. Matod niya nga nagsugod ang dili maayong relasyon nila human wala siya nisakay sa gusto niini. “Naa pay daghan gwapo diha, nganong ako man gyud?,” matod ni Fauni. Gusto sa iyang bayaw nga makig-close niya og maayo kaniya pero naglikay siya kay asawa kini sa iyang igsuon. “Natingala ko kay natulog ko naabot akong manghod uban sa bayaw ug tanod,” asoy niya. “Gipatiran ko sa walay igong rason, gikulata. ”SUWAY OG SUNOGNagpakurasyon siya sa Cebu City Medical Center (CCMC) sa iyang mga bun-og, apan pag-uli niya sa ilang balay, alas 3 sa hapon sa naasoy nga adlaw, gipadakop siya sa reklamo’ng pagsuway og sunog sa balay. Gipasabot niya nga kon gisunog pa niya, mismo’ng mga silingan modakop kaniya. Si FO2 Cheche Ariadne Calixtro, sa Parian Fire Station Arson Investigation Unit nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga Lunes sa buntag, Abril 22, ilang napasakaan og kasong arson ang suspek. Wala nila makuha ang lighter nga giingong giduslit sa bongbong nga amakan sa ilang balay. Ang suspek, dihang ilang giimbestigar, matod ni Faustoyan, nihimakak sa akusasyon. Apan naa silay video ug picture sa bongbong nga nasunog kay giingong iyang giduslitan. Ang lawak sa second floor nga nasunog dunay gidak-on nga usa ka metro kwadrado. ‘Naghagishagis daw ni sa ilaha, sumala sa igsuon. Unya nagsige’g dokdok sa bongbong, giduslitan niya’g lighter,” matod ni Calixtro. Wala nakadako ang kayo kay nadali’g tabang sa mga igsuon. Matod pa, ikaduha na kining higayon nga gisunog sa suspek ilang panimalay. Sumala sa pamilya ngadto sa kapulisan, una niadtong 2022 diin giingong sama sa lango o high sa illegal drugs ang suspek.",Gipapriso kay ‘gwapo’; misuway diay og sunog,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gipapriso-kay-gwapo-misuway-diay-og-sunog
709,Dario V. Gil,"Apr 24, 2024","Duha ka adlaw nga nagsilbi nga rural health doctor sa local government unit sa lungsod sa Dalaguete apan naboking nga peke hinungdan nga gipadakop. Ang suspek giila nga si Eddie Favila Juston, alyas Yang, 50, ulitawo, taga Seaside Baliwasan, Zamboanga City apan temporaryong nagpuyo sa Sityo Suba, Poblacion, Dalaguete. Siya gipasakaan og kasong Usurpation of Authority or Official Functions (Rural Health Physician). Ang suspek usa ka licensed professional teacher. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dalaguete nga gipangulohan sa ilang hepe nga si P/Maj. Clemente Felicia Jr. , nahibaw-an sa Superbalita Cebu nga ang suspek nadakpan alas 4:45 sa hapon, Miyerkules, Abril 24, 2024, sa Dalaguete Rural Health Unit (RHU) sa dihang nabuking sa mga personnel sa Human Resource Department sa LGU nga gipangulohan ni Achilles Feliciano, HR officer uban sa kapulisan sa Dalaguete. Ang suspek nipaila nga doktor ug ni-apply gamit ang lisensiya sa usa ka physician pinaagi sa falsification of public documents. Nadawat siya isip rural health physician sa lungsod apan sa validation, nasuta nga di diay kini siya tinuoray nga doktor hinungdan nga gidakop.","Peke nga doktor nasakpan, gidakop",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/peke-nga-doktor-nasakpan-gidakop
710,Arnold Y. Bustamante,"Apr 24, 2024","Usa ka lalaki nga gireklamo’ng nagsige og pasalba sa iyang armas sa Sitio Bato, Barangay Ermita, dakbayan sa Sugbo, nasikop sa Carbon Police Station alas 7:37 sa gabii sa Martes, Abril 23, 2024. Si Jjon Felipe, alyas Opaw, hamtong, lumolupyo sa naasoy nga dapit, gidakop sa mga sakop sa Carbon Police Station nga armado og search warrant nga giluwatan ni Branch 17 Presiding Judge Phillip Felisilda sa Regional Trial (RTC) Court sa dakbayan sa Sugbo. Nakuha gikan kang Felipe ang usa ka kalibre .38 nga revolver ug tulo ka mga bala niini. Sa imbestigasyon sa kapulisan, nasuta nga si Felipe nalambigit sa kaso sa pagpamusil niadtong Marso 23, 2024 sa Sitio Pig Vendor, Barangay Ermita diin ang biktima giila nga si Jeslar Comendador, nagpuyo ra usab sa maong dapit. Gawas niini, gireklamo usab siya sa mga residente sa dapit nga kanunay magpasalba sa iyang armas kon mahubog. Si Felipe pasakaan sa kapulisan og kasong kalapasan sa Republic Act 10591 kun illegal possession of firearm.","Sige’g pasalba, gironda",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/sigeg-pasalba-gironda
711,Arnold Y. Bustamante,"Apr 24, 2024","Nalandig sa tambalanan ang usa ka 26 anyos nga lalaki human pusila makaduha ka higayon sa tiyan sa Sityo Upper, Barangay Carreta, siyudad sa Sugbo, pasado alas 4 sa kaadlawon sa Miyerkules, Abril 24, 2024. Ang biktima giila nga si Jhonnylou Abilon, usa ka pintor, lumolupyo ra usab sa maong lugar. Ang gitudlo nga nipusil kaniya mao usab ang iyang kaila nga si Geraldez Felix, nga wa pa madakpi sa Mabolo Police Station atol ning pagsuwat. Sigon sa saksi, ang biktima ug suspek nag-estoryahanay pa apan pipila ka gutlo, nabati ang duha ka buto sa armas. Samad sa tiyan ang naangkon ni Abilon gamit ang wala pa matino nga kalibre sa armas dayon gidala sa usa ka tambalanan. DUMOTSa imbestigasyon sa Mabolo Police Station nasuta nga nasuko, matod pa, ang suspek sa biktima sanglit niadtong mga bata pa sila, nadakpan sila ug nasulod sa Operation Second Chance (OSC) sa Siyudad sa Sugbo. Matod pa, bisan naa sila sa sulod sa OSC, permi na sila nga mag away. Giingong nibahad ang suspek sa biktima nga kon magkita sila pag-usab, dunay mahitabo niini. Tuod man, nag-abot sila sa usa ka lugar sa Carreta diin didto nahitabo ang pagpamusil. Ang biktima dunay kasong pagpangawat niadto hinungdan nga nadala sa OSC, samtang ang suspek nalambigit sa illegal nga drugas ug lain pang krimen dihang sila mga menor pa.",Gipusil tungod sa pagdumot,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gipusil-tungod-sa-pagdumot
712,Kaiser Jan Fuentes,"Apr 24, 2024","Giawhag ang mga employer sa rehiyon nga tugotan ang ilang mga empleyado nga makatagamtam sa mga heat break taliwala sa nagpadayon nga grabe nga kainit. Si Direktor Olive Felonia sa Department of Labor and Employment Central Visayas (Dole 7) nibutyag sa SunStar Cebu nga ang pagbayad sa mga kawani bisan nag-heat break usa usab ka matang sa pagpuhonan sa kompaniya. Samtang, giawhag niya ang mga agalon nga sundon ang gipatuman nga occupational safety ug health protocols, nga giingon nga kini nabutang sa balaod alang sa kaluwasan sa mga trabahante. Ang mga eksperto sa panglawas ug panahon pareho’ng nagpasidaan sa mga tawo nga kinahanglan nga likayan ang pagpabilin sa gawas sa sulod sa alas 9:00 sa buntag ngadto sa alas 4:00 sa hapon. Kinahanglan nga dili magpabilin sa direkta nga pagbuwad sa adlaw sulod sa sobra sa 20 minutos kay dili na kini maayo sa panglawas labina sa dunay gihambin nga balatian. HEAT INDEXUsa ka eksperto sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) niingon nga ang Sugbo nitala og record-high heat index nga 39 degrees Celsius sulod sa tulo ka sunodsunod nga adlaw sugod niadtong Lunes, Abril 22, hangtod sa Miyerkules, Abril 24, nisaka sa 39 degrees Celsius sa alas 2:00 sa hapon. Ang weather specialist nga si Miloy Elorde gikan sa Visayas Pagasa Regional Services Division nipasabot sa numero isip extreme caution, nga nagpakita sa posibleng heat cramps, exhaustion, ug bisan heatstroke gikan sa dugay nga mga kalihukan sa gawas. Gipaabot ni Elorde ang dugang pagsaka sa heat index ug surface temperature sa pagsingabot sa Mayo, nga maoy tradisyonal nga pinakainit nga buwan sa Sugbo.",Heat break giawhag sa Dole 7,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/heat-break-giawhag-sa-dole-7
713,Superbalita Cebu,"Apr 24, 2024","Gilauman nga mokabat sa 10,000 ka bisita ang motambong sa Gabii sa Kabilin (GSK) karong Mayo 10, 2024, nga pagaapilan sa 22 ka mga museum sa dakbayan sa Sugbo, Mandaue, Lapu-Lapu ug Talisay. Sa miaging tuig, ang GSK nidapit og kapin sa 9,000 ka mga tawo ug dunay 21 ka mga museum, samtang madugang ning tuiga mao ang BPI Museum duol sa Basilica Minore del Sto. Niño. Ang tema sa GSK 2024: “Beloved Bisaya,” gidasig sa kawsa sa paghigugma sa Kabisay-an ug mga sinuwat ni Jesuit missionary Fr. Anacleto Guiller Phoebe. Niadtong 2007, ang Ramon Aboitiz Foundation Inc. (Rafi) maoy nagsugod sa GSK sa pagpatunhay sa bili sa bahandi sa kabilin nga gitipigan sa mga museum nga moabli hangtod sa tungang gabii su’d sa maong adlaw. Labaw sa tanan, ang piyesta sa matag museum tumong sa pag-ani sa bag-ong henerasyon o kabatan-unan nga mobisita sa dapit sa kabilin. “We wanted more participants to attend, we came up a solution to give free tickets, we are expecting big crowd for this year,” matod ni Lycel Portia Feolino, Event Director, GSK 2024, Executive Director, RAFI Social Well- being Cluster atol sa press conference sa Miyerkues, Abril 24, 2024. Ang premium ticket balor og P300 nga naglakip sa one- time, priority entry sa tanang official participating museums ug heritage sites, unlimited bus rides, usa ka ride Tartanilla, makaapil sa GSK special activities, ug GSK map. Ang tickets mapalit sa participating sites, GSK kiosks sa Ayala Central Bloc ug Ayala Central Cebu. Participating sites:Cebu City - Archdiocesan Museum of Cebu, Basilica Minore del Sto. Nino Museum, BPI Museum, Casa Gorordo MuseumCebu City Museum, Cebu Normal Univeristy, Palm Grass the Cebu Heritage Hotel, Fo Guang Shan Chu Un Temple, Fort San Pedro Museo Parian - 1730 Jesuit House, National Museum of the Philippines Cebu, St. Theresa’s College - Sr. Ma. Ora Coronel Folklife Museum, Sugbu Chinese Heritage Museum, The Kabilin Center, University of San Carlos Museum. University of San Jose-Recoletos, University of the Southern Philippines Foundation-Jose Rizal Museum, ug University of the Philippines-Cebu Mandaue City: Mandaue City Presidencia Talisay City: Museo de Talisay, ug Lapu-Lapu City Liberty Shrine. (CAV / RRM)",22 ka museums moabli alang sa Gabii sa Kabilin,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/22-ka-museums-moabli-alang-sa-gabii-sa-kabilin
716,Earl Kim H. Padronia,"Apr 23, 2024","Ang bag-ong gitudlo nga office-in-charge general manager sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) mouna sa pagpakigdayalogo sa mga hingtungdan aron pag-ila sa kasamtangang mga problema ug ilang kasulbaran, taliwala sa power struggle sa local water district sa miaging mga semana. Sa interbyo sa Martes, Abril 23, si manlalaban Sepe Emanuel Biglang nitug-an sa SunStar Cebu nga wala pa siya pisikal nga nakabisita sa MCWD main office sa dakbayan sa Sugbo aron paglikay sa kaguliyang. “I’m treading carefully, because I do not want to rock the boat. We are in close consultation with all the stakeholders on how to proceed on the matter without causing much disorder,” matod ni Biglang atol sa interbyo sa “Beyond the Headlines , “ online news and commentary program sa SunStar Cebu sa Martes. Ang Interim Board sa Local Water Utilities Administration (LWUA) nitudlo kang Biglang isip OIC GM sa MCWD niadtong Lunes, Abril 22, human ni-resign sa puwesto ang unang appointee nga si Abogado Dean Dx Espiritu niadtong Abril 16 tungod sa nagkadaiyang rason. Matod ni Biglang nga lakip sa iyang prayoridad mao ang pagpatuman sa direktiba sa LWUA sa MCWD isip duly constituted regulating authority. Hinuon, matod niya nga kinahanglan kining buhaton nga dili mabalda ang operasyon sa lokal nga water district ug dili makaapekto sa mga empleyado niini ug mga konsumidor. Ang LWUA, niadtong Marso 15, nisuspenso sa Board of Directors sa MCWD pinangulohan sa ilang chairman nga si Range Abarca III ug sa iyang mga sakop nga sila Ephraim Feria ug Lynette Eprol Alcones sulod sa unom ka buwan aron mahatagan og dalan ang imbestigasyon sa mga isyo nga naglibot sa local water district. Samtang, niadtong Abril 12, gisuspenso og 90 ka adlaw si MCWD GM Lester Echiverri tungod sa pagbaliwala sa mando sa LWUA ug wala pagtubag sa show cause order niini. Apan, ang kampo nga gipangulohan ni Abarca nagdumili sa pag-ila sa mando sa LWUA human ang Office of the Government Corporate Counsel (OGCC) nihatag og opinyon sa legalidad sa partial takeover sa LWUA ngadto sa MCWD.",Tinudlo nga GM sa LWUA wa pa nitunga,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/tinudlo-nga-gm-sa-lwua-wa-pa-nitunga
718,Guam P. Logroño,"Apr 22, 2024","Siyam ka mga tawo ang nangaangol sa duha ka managlahi nga mga karambola sa mga sakyanan sa managlahing mga karsada sa dakbayan sa Sugbo nga ingon sa nagdungan mga alas 3 pasado sa kaadlawon sa Lunes, Abril 22, 2024. Unom nangaangol sa karambola sa upat ka mga sakyanan, usa ka bus, duha ka mga motorsiklo ug awto alas 3:00 sa kadlawon sa underpass sa Natalio Bacalso Avenue, Brgy. Basak San Veronico, dakbayan sa Sugbo. Naangol ang driver sa Yamaha Aerox nga si Danver Fermano Edisan Jr. , 31, ug iyang angkas si Trixie Donah Abalayan, 25 , pulos taga Sitio Paradise 2, Brgy. Kinasang-an, dakbayan sa Sugbo. Si Major Robert Abueva Lenon, hepe sa Traffic Enforcement Unit sa Cebu City Police Office (CCPO) niingon nga ang motorsiklo nga Aerox ni Edisan ug Hyundai Accent nga gimaneho ni Brett Ramonito Fernandez Go, 26, taga Camparville, Brgy. Buhisan dakbayan sa Sugbo pulos padulong sa Brgy. Pardo. Ang Aerox maoy nag-una ug nagsunod ang Hyundai Accent. Samtang sa pikas lane, ang motorsiklo nga Honda XRM nga gimaneho ni Ernest Fernando Ferolino Ferraren, 53, taga Brgy. Poblacion Ward 1, lungsod sa Minglanilla, ug Ceres bus nga gimaneho ni Ferrer Dacuyan Abing, 32, taga Brgy. Alambijud, lungsod sa Argao, nagbiyahe padulong sa Brgy. Mambaling. Ang XRM maoy nag-una samtang nagsunod mao ang Ceres Bus. Sa pag-abot sa may underpass, si Ferraren nawagtangan og control sa motorsiklo hinungdan nga sa pagkatumba. Si Abing nga nakabantay nga natumba ug naghigda sa karsada si Ferraren, ni-brake aron di niya maligsan. Apan kay dangog kaayo ang karsada, siya nawad-an og control sa bus. Niresulta nga nibabag sa pikas nga lane ug nibangga sa Aerox ug Hyundai Accent. Sa kakusog sa impact, sila si Edisan ug Abalayan natumba ug naangol. Samtang ang Hyundai Accent nakaangkon og kadaot ug naangol ang mga pasahero nga sila si Carol Eprol Dimapasoc Ferreras, taga Habitat, Brgy. Bulacao; Julita Susing Ferriols, 26, taga Pardo; ug Napoleon Queer Fetalino, 29, taga Brgy Tisa ning siyudad. Kasamtangang gitanggong ang driver sa bus sa pagsuwat ning taho. Samtang giandam ang kasong reckless imprudence resulting to physical injury and damage to property. LAING KARAMBOLANadala sa tambalanan ang tulo ka mga pasahero sa Grab car nga gidumbol sa usa ka Mitsubishi Montero nga gimaneho ni Loren Epoy sa Governor M. Cuenco, Barangay Banilad, dakbayan sa Sugbo, pasado alas 3 sa buntag sa Lunes. Matod ni Ador Fiel, taga Barangay Apas, dakbayan sa Sugbo nga maoy nagmaneho sa Grab car nga Toyota Avanza nga duna siyay sakay nga lima ka mga pasahero, tulo niini nangaangol nga nadala sa tambalanan. Iyang gisaysay nga mo-u-turn siya ubos sa flyover, apan sa dihang naabot sila sa sakaon nga bahin sa Mahiga bridge atubangan sa usa ka mall, kalit lang dunay sakyanan nga kusog nga nidumbol sa ilang likod. “Kusog kaayo ang iyang dagan, ni menor ko kay naa may mang left turn diri. Mao naman ni lugapak ang akong likod,” matod ni Ador. Nalagpot ang Avanza ug napunta sa pikas lane ug naigo usab niya ang itom nga Toyota Land Cruiser. Gituohan ni Ador nga nakatulog ang nagmaneho sa Montero nga maoy nakaingon kon nganong wala nakabantay sa atubangan niini.",Karambola sa mga sakyanan: 9 angol,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/karambola-sa-mga-sakyanan-9-angol
719,Arnold Y. Bustamante,"Apr 22, 2024","Nag-alindasay ang usa ka 42 anyos nga lalaki human wala nakatulog og pila ka adlaw kay giingong nigamit sa ilegal nga drugas sa Sityo Caduloy, Barangay Tisa, dakbayan sa Sugbo, pasado alas 6 sa buntag sa Lunes, Abril 22, 2024. Ang ngan sa suspek gipugngan sa Superbalita Cebu alang sa iyang pamilya. Giingong nagpanghadlok sa tawo nga wala siya makaila nga nagsunodsunod kaniya ug bisan naa na siya sa sulod sa balay nanuktok. Tungod sa kahadlok, iyang gipanggakus ang iyang asawa ug duha niya ka mga anak nga nagpangidaron pa og 11 ug 6 anyos, usa kay person with disability (PWD). Bitbit sa suspek ang napulo ka pulgada nga aluminum pipe nga iyang gition sa iyang asawa ug duha ka mga anak. Dali nga ningresponde ang Labangon Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat uban sa Special Weapons and Tactics aron ma-rescue ang mga biktima. Samtang gi-negotiate ni Abagat ang suspek, gibutyag usab sa amahan niini nga upat na ka adlaw nga walay katulog ang iyang anak nga maoy hinungdan nganong naingon kini niini. Nangita kini og sakop sa media nga maoy gusto niya nga maoy paduolon. Iyang gusto nga mosulod sa ilang balay ang reporter sa Balitang Bisdak nga si Flaviano Fiesta, busa si Abagat maoy nagpatuo nga si Fiesta ug dali nila nga nasignit ang suspek. Malampuson nga na-rescue sa mga polis ang asawa lakip na ang duha ka mga anak niini ug napusasan nila ang suspek. Kasamtangan nga naa sa kustodiya sa Labangon Police Station ang suspek apan wala lang una isulod sa ilang custodial facility sanglit mahadlok kini nga makakita og tawo. Matod ni Abagat nga ila kining paimnon og tambal nga pangpakalma ug pakatulogon ug ilang pasakaan og alarm and scandal sanglit ang pamilya dili mokiha. “Amoa sa nga papahuwayon kay kon makakita’g tawo makuyawan gyud siya,” dugang ni Abagat. Pipila ka tuig na ang nakalabay, gialarma usab kini sa mga polis human gihapon ni ni- hostage sa iyang asawa tungod sa paggamit og ilegal nga drugas.","‘Wa katugpa’, mi-hostage sa pamilya",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/wa-katugpa-mi-hostage-sa-pamilya
720,Dario V. Gil,"Apr 22, 2024","Usa ka balay sa Purok 23, Brgy. Poblacion, lungsod sa Sibonga, habagatang Sugbo nasunog alas 5:35 sa hapon sa Dominggo, Abril 21, 2024. Ang balay gipanag-iya sa magtiayong Jacqueline Campos Cam ug Johnrey Cam. Naapil ang awto ug motorsiklo sa pagkasunog. Matod pa usa ka concerned citizen ang nanawag sa kapulisan nga nagpahibalo bahin sa naasoy nga sunog. Girespondihan dayon sa kabumberohan sa Sibonga ug sa mga polis nga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Capt. Fort Terence Cielo. Nasuta nga gawas sa balay nga naugdaw, may awto nga Toyota Vios ug Rusi nga motorsiklo nga diha gi-park atubangan sa maong balay nga naapil sa pagka sunog, suma lani Cielo, apan partially damaged lang kini. Nasuta nga wa diha ang magtiayon atol sa sunog sa ilang balay ug gidudahan nga electrical short circuit ang hinungdan. Gibana-bana nga P13,00 ang danyos sa sunog sa balay nga ginama sa light materials, wa giapil ang duha ka mga sakyanan. Sa laing bahin, nasunog ang dapit sa generator sets sa Chong Hua Hospital sa dalan C. Rodriguez, Brgy. Capitol Site, Siyudad sa Sugbo, alas 11:49 sa buntag, Lunes, Abril 22 , 2024Base sa imbistigasyon ni F03 Regie Bueno, imbistigador sa Cebu City Fire Office nga ilang napalong ang kayo sulod sa pipila ka minutos ug ang danyos gibanabana nga P800,000. Atol ning pagsuwat, gisubay pa kon unsay hinungdan sa pag-ulbo sa kayo.",Balay nasunog; parte sa ospital mikayo,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/balay-nasunog-parte-sa-ospital-mikayo
722,Dario V. Gil,"Apr 21, 2024","Tulo ka mga Indian national nga mga tinun-an sa Medisina sa University of the Visayas (UV) Banilad campus, ang naangol sa pagkahulog sa ilang gisakyan nga awto sa pangpang sa Sityo Tingbaon, Brgy. Ablayan, lungsod sa Dalaguete, alas 10:30 sa buntag, Dominggo, Abril 21, 2024. Apan nasayran sa kapulisan nga naluwas ang tulo sa alas 3:59 na sa hapon sa samang adlaw tungod sa kaawaaw sa dapit. Maayong pagkagusbat sa Toyota Vios Sedan apan suwerte nga gamay lang ang kadaot sa lawas sa tulo ka Indiano ug wala na kini na-admit sa ospital. Samtang nihangyo ang tulo nga nagpangidaron og 23, 21 ug 24 anyos nga dili kini magpahingalan sa taho. Base sa imbestigasyon ni P/Maser Sgt. Jherson Figueras ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Maj. Clemente Felicia Jr. , ang mga biktima gikan nanuroy sa lungsod sa Moalboal ug nagbiyahe padulong sa Osmeña Peak sa Dalaguete. Apan nibuto ang unahan nga ligid dapit sa driver's side hinungdan nga nawad-an og kontrol sa sakyanan ang 23 anyos nga Indiano nga nagmaneho sa awto ug nahulog kini sa pangpang sa naasoy nga dapit.",3 ka Indiano naaksidente,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/3-ka-indiano-naaksidente
724,Rolando R. Morallo,"Apr 21, 2024","Kanihit sa tubig nasinati sa mga molupyo sa dakbayan sa Sugbo tungod sa huwaw mugna sa El Niño phenomenon. Daan nang nipahibalo ang Metropolitan Cebu Water District (MCWD) nga nagkaubos ang supply sa tubig hinungdan sa ilang pagpasidaan sa unang 12 ka mga barangay sa dakbayan sa Sugbo, Mandaue ug Talisay nga apektado niini. Ang MCWD nagrasyon na og tubig pinaagi sa direktang pagbutang o inject niini ngadto sa linya sa MCWD sa maong mga dapit. Apan sa Dominggo, Abril 21, 2024, ang MCWD nipahibalo usab nga dunay mga dapit sa dakbayan sa Sugbo nga naapiki na usab sa tubig. Naglakip kini sa mga barangay Busay, Lahug, Apas, Kamputhaw, Capitol Site, Sta. Cruz, Lorega San Miguel, Zapatera, Sambag 1 & 2, Calamba, Guadalupe, Labangon, Tisa, Punta Athea, Mambaling, Basak San Nicolas, Binaliw, Pit-os, ug Talamban ingon man sa dan Ramos, dan Englis, dan Sikatuna, Banawa ug Tapoko. Dugang sa MCWD, low pressure ngadto sa way tubig sulod sa 57 oras hangtod sa Martes, Abril 23, 2024, tungod sa preventive maintenance sa JE Hydro facility (bulk supplier sa MCWD) sa Barangay Lusaran. Samtang, si San Nicolas Proper Barangay Captain Clifford Jude Niñal nihimo og lakang sa pagpakabana sa paghatod og tubig gamit ang multicab sa barangay ngadto sa mga residente sa Lower San Roque ug dan V. Rama sa Barangay Calamba. Matod pa sa mga molupyo nga nakasinati na sila og hinay nga agas sa tubig sud na sa usa na ka buwan.",Nagrasyon og tubig,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nagrasyon-og-tubig
725,Arnold Y. Bustamante,"Apr 21, 2024","Sud sa usa ka adlaw, nakasakmit ang Police Regional Office (PRO) 7 og kapin sa P11 milyunes nga balor sa illegal nga drugas sa Central Visayas (CV) sa Biyernes, Abril 19, 2024. Sa data gikan sa PRO 7, nasuta nga nasakmit ang 762 gramos sa illegal nga drugas nga dunay standard drug price nga P5. 1 milyunes nga niresulta sa pagkasikop sa upat ka drug personalities. Tungod niini, si Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, niingon nga ang gidaghanon sa illegal nga drugas nga nasakmit resulta sa intelligence-driven operations. “The arrest and seizure is a proactive law enforcement strategy to deny the proliferation of illegal drugs in Central Visayas through the conduct of an aggressive and relentless anti-drug campaign in accord with the law,” matod ni Abad. Sa dakbayan sa Talisay, usa ka joint operation gilusad sa Provincial Drug Enforcement Unit ug Talisay City Police Station alas 9:00 sa Biyernes sa buntag nga niresulta sa pagkasikop sa 38 anyos nga suspetsado nga nakuhaan og 150 gramos nga mobalor sa P1,020,000. Lakip sa nadakpan sa laing operation didto sa Sityo Ilang-ilang, Barangay Lagtang, dakbayan sa Talisay nga giila lang sa alyas nga ‘Jitlee’ nga nakuhaan og 55 gramos sa gituohang shabu nga mokantidad og P374,000. Nilusad usab og dungan nga operation ang kapulisan sa Dumaguete City, Negros Oriental nga misangpot sa pagkasakmit sa 322. 94 gramos nga dunay standard drug price nga P2,121,192 gikan sa usa ka alyas Elmer sa Purok Maisan, Barangay Camanjac, alas 9:19 sa gabii sa susamang adlaw. Pagka alas 10:10 sa gabii, laing drug personality ang nadakpan sa mga sakop sa City Intelligence Unit ug City Drug Enforcement Unit sa Mandaue City Police Office nga nakuhaan og 300 gramos nga mokantidad sa P3,040,000 sa dalan M. Logarta sa Barangay Subangdaku. Ang mga suspetsado kasamtangan nga gipangbalhog sa lainlaing custodial facilities sa kapulisan nga milusad sa maong anti-illegal drug operations samtang ang ebedensya nga nasakmit gi-turn over kini sa Philippine National Police (PNP) Forensic Unit 7 alang sa analysis.",P11M drugas nasakmit sud sa 1 ka adaw sa CV,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p11m-drugas-nasakmit-sud-sa-1-ka-adaw-sa-cv
728,Kaiser Jan Fuentes,"Apr 21, 2024","Magpadayon ang kainit nga nasinati sa Sugbo dala sa panahon sa ting-init ug huwaw mugna sa El Niño phenomenon karong semanaha. Kini bisan pa sa presensya sa usa ka low pressure area (LPA) nga nakaapekto sa palibot sa habagatang Mindanao, sumala sa usa ka eksperto sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa). Sa alas 4:00 sa buntag nga advisory sa Pagasa sa Dominggo, Abril 21, 2024, ang weather bureau nitaho nga ang low pressure area nahimutang 555 kilometros habagatan-sidlakan sa General Santos City. Si Miloy Elorde, weather specialist sa Visayas Pagasa Regional Services Division, nitug-an sa SunStar Cebu nga ang LPA adunay gamay nga kahigayonan nga mahimong tropical cyclone sa mosunod nga mga adlaw. Dugang pa, siya niingon nga ang amihanan ug ang sentro nga bahin sa Luzon ubos sa Tagaytay sa usa ka lugar nga adunay taas nga pressure. Ang ubos nga pressure nga lugar adunay mas ubos nga pressure sa hangin nga mosangpot sa pagtaas sa hangin ug kanunay nga pag-ulan. Samtang ang usa ka taas nga pressure nga lugar adunay mas taas nga pressure sa hangin, nga nagdala sa maayo nga panahon uban sa tin-aw nga kalangitan ug hinay nga hangin. INIT PAMatod ni Elorde, ang Sugbo makasinati sa kinatibuk-ang patas nga panahon, buot ipasabot way weather disturbances nga gibanabana karong semanaha. Ang weather expert niingon nga wala silay nakitang posibilidad nga adunay kasamok sa panahon, sama sa tropical cyclone nga makaapekto usab sa Sugbo ug sa mga silingang isla niini. Sa laing bahin, siya niingon nga ang surface air temperature sa Sugbo gitagna nga moabot sa 27 ngadto sa 32 degrees Celsius. Gibanabana ni Elorde nga ang heat index sa Sugbo sa mosunod nga duha ka adlaw moabot sa 37 ngadto sa 38 degrees Celsius, ubos gihapon sa extreme caution category. Kini nga lebel sa heat index nagsugyot nga ang kainit ug kakapoy sa kainit posible, ug ang padayon nga kalihokan mahimong mosangpot sa heat stroke. Ang temperatura sa hangin sa ibabaw nagtumong sa aktuwal nga temperatura sa hangin nga gisukod sa usa ka thermometer, samtang ang heat index nagkonsiderar sa temperatura ug humidity aron masukod kon unsa ka init ang gibati sa lawas sa tawo. Gipahinumdoman sa Pagasa ang publiko nga magpabiling mabinantayon ug kanunay nga mosunod sa mga tambag sa panglawas, ilabi na sa panahon sa ting-init.",Pagasa: Kainit magpadayon,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pagasa-kainit-magpadayon-2
732,Arnold Y. Bustamante,"Apr 19, 2024","Moapil na sa himuon nga imbestigasyon ang Police Regional Office 7 sa pagransak sa armadong mga tawo sa duha ka mga balay sa Sityo Himongbongan, Brgy. Taloot, lungsod sa Argao, habagatang Sugbo niadtong Martes sa alas 11 sa gabii, Abril 16, 2024. Mga tawo nga pulos nagtaptap sa ilang mga nawong ningpaila nga mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency 7 (PDEA 7) apan gihimakak sa anti-drug agency nga duna silay operasyon sa dapit. Matod ni Police Lieutenant Col. Lennon Marjo Abacay nga nimando na si Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, sa Regional Investigation and Detective Management Division 7 nga mohimo sa ilang linain nga pakisusi. Lakip sa susihon kon duna bay nalambigit nga police personnel tungod kay mibahad ang heneral, sigun ni Abacay, nga dili sila magpanuko sa pagpasaka og kasong administratiba ug posibling mataktak pa sa serbisyo. “There is an instruction from the regional director na mag conduct og investigation in both incidents. The R7 or the RIDMD 7 will be conducting a thorough investigation to determine the facts and circumstances. Tan-awon pud kon naay liability, kon naay polis nga involved, then dili magpanuko ang PRO-7 nga mo file og charges,” matod ni Abacay. Dugang ni Abacay nga kon mahinumdoman, kanunay nga gibalikbalik ni Abad sa iyang mga pamulong sa iyang mga personnel nga kinahanglan nga mobalik sa basic sa ilang operation. Sundon ang lagda sa PNP Manual sa ilang mga operation ug dili sagulan og binuang ang ilang trabaho. “Kon makit-an gani sa investigation nga naay apil nga police or unit nga naghimo og ingon ani unya ni departure sa the police operational procedure, there will be sanctions administratively, criminally if evidence warrants,” dugang ni Abacay. Nagsugod na usab sa ilang imbestigasyon ang Argao Police Station, lakip na ang PDEA 7, pinaagi sa pakighinabi sa mga reklamante lakip na ang pagsubay sa pangangkon sa mga biktima. Nipagawas og pamahayag ang PDEA 7 labot sa pasangil. Matod sa PDEA 7 nga wala silay anti-illegal drug operations sa Argao sa maong adlaw. “We strongly condemn this blatant act of violence and harassment to the residents of Barangay Taloot, Argao, Cebu, and the unscrupulous use of the name of PDEA RO VII. “We assure the public that we are working closely with the Cebu Provincial Police Office (CPPO) in the ongoing investigation to unmask those behind this reprehensible act and to deter similar incidents in the future. ” matod sa statement sa PDEA-7. Nanawagan sila sa publiko nga kon dunay susama nga insidente nga magdala sa ngalan sa ilang opisina mamahimo sila nga manawag sa ilang hotline nga 0939-578-8775.",PRO 7 miimbestigar na sa ransak sa Argao,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pro-7-miimbestigar-na-sa-ransak-sa-argao
733,Cherry Ann Virador,"Apr 19, 2024","Usa ka graduwado sa University of San Carlos (USC) nga si Formentos Dean Balasabas Marry, 24, nahimutang sa ika-8 nga puwesto sa Electronics Engineering Licensure Examination results niadtong Abril 17, 2024 nga adunay average rate nga 87. 50%. Sa natad sa academic excellence ug personal nga kadaugan, usa ka istorya ang mopatigbabaw sa batan-ong Sugbuanon. Niharong siya sa mga kalisdanan sama sa pagbuntog sa cancer ug nigawas isip nag-inusarang topnotcher gikan sa Sugbo sa bag-ohay nga licensure exam alang sa Electronics Engineering. Na-diagnose siya nga adunay Non-Hodgkin’s Lymphoma niadtong 2022, si Marry nag-atubang sa usa ka makahahadlok nga gubat batok sa kanser. Bisan pa sa pisikal, emosyonal, ug pinansyal nga mga hagit nga nag-uban sa iyang diagnosis, siya midumili sa pagtugot sa kalisdanan nga mokaon kaniya. Sa paglahutay sa grabe nga chemotherapy ug radiotheraphy nga mga pagtambal, iyang gipakita ang talagsaong kalig-on atubangan sa kalisdanan. Sa labing ngitngit nga mga adlaw sa iyang sakit, nagpabilin siyang nakatutok sa iyang mga damgo, nagdumili sa pagtugot sa kanser nga makawala sa iyang mga pangandoy. “Overcoming cancer shifted my perspective on life and taught me to trust in His [God] plan because if you work hard and believe it enough, prosperity is a matter of when”, siya niingon.",Cancer survivor topnotcher sa engineering board exam,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/cancer-survivor-topnotcher-sa-engineering-board-exam
734,Dario V. Gil,"Apr 18, 2024","Walo ka ektarya ang naapektuhan sa duha ka mga grass fire sa habagatan sa Lalawigan sa Sugbo niadtong Miyerkules, Abril 17, 2024. Unang alarma sa grass fire sa sityo Lower, Brgy. Magcagong, usa ka bukirang dapit sa lungsod sa Sibonga, alas 4:00 sa hapon. Napalong ang kayo sa mga bombero uban sa pag-abag sa katawhan sa dapit sa pagka alas 7:00 sa gabii. Si P/Staff Sgt. Cedric Fortuna, sa interview sa Superbalita Cebu, niingon nga kapin sa lima ka ektarya ang nasunog sa luna nga gipanag-iya sa ilang kabanay. Matod ni Fortuna, ang tulo ka oras nga grass fire nakaapekto sa 100 ka punoan sa lubi, 50 ka punoan sa saging, daghang kawayanan ug uban pang mga tanom sa umahan. Wa pay opisyal nga resulta sa imbestigasyon bahin sa sunog apan nagduda si Fortuna nga dunay nagdaub sa ilang umahan apan wa nila masayri kon si kinsa ug daling nikaylap tungod sa kauga sa palibot. Atol ning pagsuwat, ang kabumberohan wala mopagawas kon pila ang kantidad sa danyos. SAN FERNANDOPagka alas 8:00 sa gabii sa samang adlaw, laing grass fire niigo sa Barangay San Isidro, Lungsod sa San Fernando, habagatang Sugbo. Nilungtad usab og tulo ka oras ang sunog human napalong sa kabumberohan uban sa pag-abag sa katawhan sa dapit sa alas 11:02 sa gabii. Base sa pasiunang imbestigasyon ni P/Staff Master Sgt. Herbert Longakit Pananganan sa San Fernando Police Station ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Emeniano Jorge Francia Dayagdal, dunay gamay nga bahin sa sam-ang sa dapit ang apektado sa grass fire. Sa pasiunang imbestigasyon usab sa kabumberohan sa maong lungsod pinaagi sa ground commander nga si F/Sr. Insp. Constancia June C. Litonjua, ang grass fire nagsugod sa ibabaw nga bahin sa maong dapit. Dali nga nikaylap ang kayo gumikan kay bungtod ang dapit ug kusog ang hangin. Matod ni Litonjua, ang mga aligato nanglugpad ug inigtugpa sa mga uga'ng sagbot, mosilaub na usab kini tungod sa paghuros sa hangin. Dason niya nga dili mominos sa tulo ka ka ekterya ang naapektuhan sa grass fire nga napasaka ngadto sa 4th alarm hinungdan sa pagpangabot sa mga bombero gikan sa ubang kalungsoran ug dakbayan. SUNODSUNODNamatikdan nga nagsunodsunod ang grass fires sa Sugbo, labina sa pagsulod sa panahon sa ting-nit nga napasamot tungod sa El Niño phenomenon. Sa Sitio Siningbahan, Barangay Colawin, lungsod sa Argao niadtong Abril 10, 2024, ang grass fire nakaapekto sa halos tulo ka ektarya nga yuta. Niadtong Sabado, Abril 6, gibana-bana nga 70 ka ektarya ang nasunog sa kabukiran sa habagatang lungsod sa Oslob nga nakaapekto sa Barangay Poblacion, Cañang, Calumpang ug Daanlungsod. Sa samang adlaw, laing grass fire ang gitaho sa Purok Tambis, Barangay Magcagon sa lungsod sa Sibonga, nga nakaapekto sa usa ka umahan. Niadtong Dominggo, Abril 7, usa ka grass fire ang gikataho’ng miigo sa South Hills sa Barangay Tisa, dakbayan sa Sugbo. Niadtong Martes, Abril 9, usa ka grass fire ang miigo sa campsite sa Mt. Kan-irag sa Barangay Sirao, dakbayan sa Sugbo, samtang laing grass fire niulbo sa Ajoya Subdivision sa siyudad sa Lapu-Lapu.",2 ka grass fire milamoy sa 8 ka ektarya’ng luna,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/2-ka-grass-fire-milamoy-sa-8-ka-ektaryang-luna
735,Arnold Y. Bustamante,"Apr 18, 2024","Usa ka 24 anyos nga lalaki niduslit sa nagtipun-og nga labhunon sulod sa iyang lawak sa balay sa Purok 3, Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo, pasado alas 2 sa kaadlawon, Huwebes, Abril 18, 2024. Ang suspek nga gipadakop ug gipriso sa Abellana Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) mao si Rosalito Babia Francisco. Matod ni Francisco, duna siyay personal nga problema ug nisamot ang pagsipok sa iyang ulo dihang nakita ang nagtipun-og nga mga labhunon sa suok sa iyang kwarto ug iyang giduslitan. Hinuon, wala makadako ang kayo tungod kay dali nga natinabangay ang iyang mga silingan nga nakakita aron mapawong apan nakan-an sa kayo ang kama sa iyang kwarto. Matod ni Police Major Don Emeniano Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station, nga human nisilaob ang mga labhunon nga gisunog sa suspek, nakamugna kini og kahadlok sa mga silingan. “Nagtawag agad ng barangay and pinahuli ito together with our police sa barangay,” matod ni Makring. Ang mga tanod nga daling niresponde maoy nipusas kang Francisco ug gidala sa Abellana Police Station ug gitakdang pasakaan og kasong unjust vexation. Nangayo og pasaylo si Francisco sa iyang nahimo sanglit resulta kini sa iyang kahubog ug sa iyang gihambin nga problema sa kinabuhi. “Family problem to, Sir, maong nabuhat ko to. Mao ra to simple ra kaayo, family problem ra, side sa akong mama’g papa. Sayop ni akong gibuhat maong mangayo kog pasensya sa akong mga silingan,” matod ni Francisco. Nakasabot siya nga nasuko niya ang iyang mga silingan tungod sa kainit sa panahon nga dali ra masunog ang mga balay. Nabalaka ang mga silingan sa suspek kay kon wala pa nila tabangi sa pagpawong, nasunog na ang tanang mga balay sa palibot nga daghang ginama sa light materials. /",Labhunon giduslitan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/labhunon-giduslitan
737,Arnold Y. Bustamante,"Apr 18, 2024","Mohimo og lawom nga imbestigasyon ang Argao Police Station labot sa aligasyon sa duha ka mga pamilya, usa sa biktima negosyante, sa Sityo Himongbongan Barangay Taloot, lungsod sa Argao niadtong Martes, Abril 16, 2024, sa alas 11:00 sa gabii, nga gi-ransack ang ilang balay sa napulo ka armadong mga lalaki nga nagpailang mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Matod ni Police Major Brandon Catacutan, information officer sa Cebu Police Provincial Office (CPPO), nga gimandoan na ang hepe sa Argao Police Station sa direktor sa CPPO nga si Police Colonel Orlan Callada sa paglusad og imbestigasyon labot sa maong pasangil. Makig-alayon ang kapulisan sa Argao sa mga biktima ug mga residente sa dapit nga dunay kasayuran sa insidente aron masayran kon unsa ka tinuod ang pangangkon nilang Ranilo Cabungcal Frias ug Nilo Frogoso Joworski. Dugang ni Catacutan nga walay operation ang nagkalainlaing ahensya sa gobyerno sa Argao sanglit kon duna man, mo-coordinate kini sa local police station nga maoy standard operating procedure. “So we are appealing the public labi na mismo sa mga tag-iya sa balay or mga silingan nga naa didto nga naay first hand information kon what transpired, please coordinate with your local police para ma incorporate sa atong investigation,” matod ni Catacutan. Sa nasayran nga unang gisulod sa armado nga mga lalaki ang balay ni Frias ug gipanghikyad ang mga gamit sa sulod. Gikuha pa ang multicab niini nga mobalor og P175,000 lakip na ang duha ka mga motorsiklo. Gipasakay pa siya sa sakyanan ug gipangutana kon asa gibutang ang iyang supply sa ilegal nga drugas. Siya nagtuo nga nadudahan sila nga namaligya og shabu sa ilang dapit apan gipakanaug siya sa Valladolid, dakbayan sa Carcar nianang pagka ala 1 sa kaadlawon. Si Frias niingon nga siya nagnegosyo og pautang og kuwarta ug namaligya og karne sa baboy, hinungdan nga sila nakapundar. Gisunod sa pagransak ang balay ni Nilo Frogoso Joworski apan wala siya maabti human siya nakadagan sa kasilyas sa luyo sa balay. Gigipangsiksik sa armadong mga tawo ug gikuha ang kwarta nga mobalor og P140,000, tulo ka cellphones, usa ka tablet, lakip na ang motorsiklo niini. Sa pagkakaron, blangko pa ang kapulisan kon kinsa ang naghimo sa krimen. Ila pa nga gipangsubay ang mga kuha sa CCTV camera sa dapit nga makatabang sa ilang gihimo nga imbestigasyon.",CPPO misusi sa kaso nga pagransak sa 2 ka balay,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/cppo-misusi-sa-kaso-nga-pagransak-sa-2-ka-balay
738,Dario V. Gil,"Apr 18, 2024","Dili mominos 61 ka mga tawo ang nakasinati sa pagsakit sa ilang tiyan, nagsuka ug kalibang sa lungsod sa Lila, lalawigan sa Bohol niadtong Dominggo, Abril 14, 2024. Kini nahitabo human sa panagtapok ug salo-salo sa paniudto alang sa ika-9 ka adlaw ug katapusang adlaw sa usa ka haya sa balay ni Rikoy Fronda sa Brgy. Candulang. Matod ni Mayor Bogert Georgii Ederlino sa Lila nga nahinabi sa mga tigbalita sa Huwebes, Abril 18, 2024, nga sagad sa mga biktima gikan sa Candulang ug Brgy. Macalinga. “Maybe it could be sa kainit sa panahon. Kani gani style nato sa ka-baryohan, og naay liwas, puston ang pagkaon. i-sud og plastic. Posible nga na-ranso o na pan-os na,” matod ni Ederlino. Dunay nadala sa ospital human nakasinati na og dehydration, apan ang uban niuli ra sa ilang tagsa-tagsa ka panimalay. Ang pasiunang resulta sa imbistigasyon mao nga naigo sila sa amoebiasis base sa resulta sa paghiling sa mga biktima sa Provincial Hospital Laboratory. Apan sila nagpaabot sa confirmatory results gikan sa Research Institute for Tropical Medicine (RTM). Ang samples nga gipadala sa RITM mao ang humba, adobo, pancit, lumpia ug dinuguan. Ang specimen usab sa 61 ka indibiduwal nga nag LBM gipadala para sa cross checking. Si Ederlino niklaro nga ang unom ka mga tawo nga nadala sa tambalan naa na sa luwas nga kahimtang. Ang Rural Health Unit (RHU) sa Lila nipahigayon dayon sa ilang imbistigasyon pinaagi sa ilang pagbisita sa kabalayan nga dunay naapektuhan sa suka-kalibang.",61 ka tawo naigo sa 'food poisoning',https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/61-ka-tawo-naigo-sa-food-poisoning
740,Guam P. Logroño,"Apr 17, 2024","Samdan sa walang paa ang usa ka ex-convict human gipusil sa Sea Wall, Barangay Duljo Fatima, dakbayan sa Sugbo, alas 10:28 sa gabii sa Martes, Abril 16, 2024. Ang biktima giila nga si Isles Abueva Bercero, 38, taga Sitio Catwalk, Brgy. Duljo-Fatima. Siya naa na sa luwas nga kahimtang, matod sa kapulisan. Si Major Dean Alguno Fulla, hepe sa Mambaling Police Station,niingon nga aksidente ang nahitabo base sa ilang imbestigasyon. Barkada ang suspek ug biktima. Tungod niini, dili cooperative ang biktima sa imbestigasyon sa kapulisan. Ang nakuha nilang impormasyon sa follow-up sa kaso nga ang armas gitunol sa suspek ngadto sa biktima apan apan nibuto ug naigo siya sa paa.",Ex-con aksidente’ng napusilan sa higala,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/ex-con-aksidenteng-napusilan-sa-higala
741,Dario V. Gil,"Apr 17, 2024","Nag-trending sa social media ang usa ka tabanog nga ginama sa tag P1,000 nga niabot tanan og P1 milyon sa sikat nga vlogger nga si ‘Raffy Furio’ o Dale Cinbeth sa tinuod nga kinabuhi, 24 anyos, ulitawo, taga Brgy. Daan-Lungsod, Alcoy, habagatang Sugbo. Apan iyang gitangtang ang iyang post human kini niani og daghang negatibong komentaryo ug gibuyag usab siya sa Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP), butyag ni Raffy Furio sa interview sa Superbalita sa Cebu sa Miyerkules, Abril 17, 2024 dihang siya giduaw ning mantalaan sa iyang balay. Matod niya nga iyang gi-delete ang content aron mawala ang pagtuo sa uban nga iyang giduwa-duwaan lang ang 1,000 ka pirasong tag P1,000. Matod ni Furio, ang content nakapaalarma sa BSP ug pagka viral niini, siya gibisitahan sa mga tinugyanan sa naasoy nga banko ug giimbistigar. Iyang gipasabot ang taga BSP nga “just for fun ra to nga content aron mahimo nga only in Daan-Lungsod, Alcoy Cebu, Philippines nga may tabanog nga kuwarta nga P1M. ”Dugang niya nga sa wa pa niya buhata ang P1M nga tabanog, iya kining gi-refer sa iyang abogado kon pwede o wala ba siya makalapas sa balaod. Dason niya nga ang iyang abogado nisulti nga kon di lang madaut ang kuwarta nga papel de banko, wa ra siyay tulobagon sa balaod. Iyang gipasabot ang taga BSP nga ang tabanog nga iyang gibuhat giampingan nga di madaut ang tag P1K kay dili sayon ang pagpangita og kuwarta. Giasoy niya sa Superbalita Cebu nga ang pagbuhat niya sa tabanog gamit ang kuwarta, iya kining gisumpaysumpay pinaagi sa pagpapilit og scotch tape. Iya ning gipalupad sa hawan nga umahan aron way makasangit nga moresulta unya sa pagkadaut sa kuwarta. Tuod man, iya kining gipalupad inabagan sa iyang mga alalay ug nakalupad ug nakabugto ug nangataltag ang mga kuwarta apan way nadaut. Sa iyang tubag, ang BSP nakasabot ug way kaso nga gipasaka batok kaniya sa dihang iyang gipakita ang mga kuwarta. Sa pag-satisfy sa BSP, iyang gi-delete ang iyang content ug ang kuwarta iyang gipalit og sports car. Wa matino sa Superbalita Cebu kon iya bang gidugangan ang kwarta o bag-o ba nga modelo sa Ford Mustang ang iyang gipalit.","P1M nga tag P1K, gihimong tabanog",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p1m-nga-tag-p1k-gihimong-tabanog
742,Arnold Y. Bustamante,"Apr 17, 2024","Nadakpan sa hot pursuit human ang suspek sa pagkawat sa cellphone sa usa ka polis nga nadestino sa City Mobile Force Company (CMFC) sa Cebu City Police Office (CCPO). Ang suspek giila nga si Amadeo Fuselero Anchoriz, 36, taga Barangay Lorega San Miguel, dakbayan sa Sugbo. Ngan sa polis gipugngan subay sa hangyo niini. Sa imbestigasyon sa Abellana Police Station sa CCPO nga nahitabo ang pagpangawat alas 3 sa kaadlawon sa Lunes, Abril 15, 2024, sa dihang aksidente nga nahabilin ang cellphone nga mokantidad og P26,000 sa ibabaw sa motorsiklo sa polis nga gi-park sa Dan Ramos, Barangay Santa Cruz. Gisubay sa biktima ang kuha sa CCTV camera sa dapit ug nasuta nga gikuha kini sa suspek. Human mailhi ang suspek, gilusad dayon ang hot pursuit ug pagka alas 9:30 sa Martes sa buntag, Abril 16, 2024, nadakpan niya kini duol sa Eden Lodge sa Dalan Colon, Barangay Parian, dakbayan sa Sugbo. Nabawi sa biktima ang iyang cellphone human niangkon ang suspek nga iya ning nabaligya sa Barangay T. Bagcal ug kon kinsa ang iyang nabaligyaan. Matod ni Police Major Emeniano Don Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station, nga samtang naka beat patrol ang maong polis sa dapit, ni-park siya sa iyang motorsiklo duol sa Robinsons sa Dalan F. Ramos .Tungod kay hugot nga gidid-an ang tanang polis nga magdala og cellphone, gibilin niini ang iyang cellular phone sa motorsiklo. Apan wala siya nakabantay nga gipanid-an ra usab diay siya sa suspek nga sa iyang pagtalikod, nipuli usab ni ug gikuha ang iyang cellphone. Gitakda nga pasakaan og kasong pagpangawat ang suspek ug gipangsubay pa kon duna pa bay laing nabiktima niini. /AYB","Mikawat sa cellphone sa polis, nadakpan",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mikawat-sa-cellphone-sa-polis-nadakpan
743,Arnold Y. Bustamante,"Apr 17, 2024","Nabalhug sa Guadalupe Police Station ang 24 anyos nga boksidor kay giingong namunal og tubo sa iyang uyoan, alas 8:00 sa gabii sa Dominggo, Abril 14, 2024 sa Unit 1, Oppra, Barangay Kalunasan, dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Mc Warren Vic Gaba, 24, nagpuyo sa maong lugar, naila nga amateur boxer sa Central Visayas. Ang biktima nga nakaangkon og samad binunalan sa ulo mao si Gilfred Fino Gabayno, 33, silingan ra usab sa suspek. Sa imbestigasyon sa Guadalupe Police Station nasayran nga nasuko ang suspek nga gipasanginlan sa iyang uyoan nga matod pa gihapak niini ang ulo sa iyang manghod. Napungot ang suspek ug giingon nga nikuha og tubo dayong hapos ngadto sa ulo ug ubang bahin sa lawas sa iyang uyoan nga niresulta sa pagkasamad niini. Dali nga nanawag ang mga silingan og barangay tanod ug malampuson nga nadakpan ang boksidor nga gi-turnover sa Guadalupe Police Station. Giangkon ni Fino nga iyang nahimo ang paghapak og tubo sa iyang uyoan tungod sa kalagot nga nag apil-apil sa away sa iyang manghod. Kasong physical injury ang ipasaka batok sa suspek.","Boksidor namunal, priso",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/boksidor-namunal-priso
744,Arnold Y. Bustamante,"Apr 17, 2024","Nakagawas sa prisuhan tungod sa plea bargain sa kasong paghupot og illegal drugs nadakpan og balik sa buy-bust sa Purok 6, Barangay Cogon, dakbayan sa Tagbilaran, alas 10:40 sa gabii, Martes, Abril 16, 2024. Nasikop sa hiniusang operasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7), Bohol Police Provincial Office (BPPO) inabagan sa Tagbilaran City Police Station giila nga si Fergus Gabitanan, 45, freelance layout designer, nagpuyo sa maong lugar. Nakuha sa mga operatiba ang 16 ka dagkong putos sa gituohang shabu nga dunay gibug-aton nga 755 gramos nga dunay estimated market value nga P5,270,000, buy-bust money, motorsiklo, ug cellphone niini. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA-7, nga moabot sa usa ka semana nga gipaubos sa case buildup ang suspek human nila nadawat ang impormasyon. Base sa nakuha nga impormasyon, makabaligya ang suspek og 500 gramos ngadto sa usa ka kilo matag semana. Nadakpan na niadtong 2019 si Gabitanan sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas apan nakagawas human mi-avail sa plea bargain.",Mi-plea bargain nasikop og balik; P5. 2M drugs nasakmit,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mi-plea-bargain-nasikop-og-balik-p52m-drugs-nasakmit
748,Kaiser Jan Fuentes,"Apr 16, 2024","Taliwa sa panawagan sa mga ginikanan ug guardians sa pagpamubo sa tuig tigtungha tungod sa grabe nga kainit nga hinungdan sa kahasol sa mga estudyante, usa ka opisyal sa edukasyon sa rehiyon nisalikway sa posibilidad. Si Director Farnacio Bajala sa Department of Education Central Visayas (DepEd 7) nitug-an sa SunStar Cebu nga gipamub-an na ang school year karon. Gidugang ni Bajala nga ang dugang nga mga kausaban sa kalendaryo sa eskuylahan aron ma-accommodate ang hangyo mahimo na nga ilegal. “We are bound by law to adhere to a required number of school days. In fact, giminusan na nato ni,” matod niya niadtong Abril 11, 2024. Iyang gipasabot nga kinahanglan adunay labing minos 180 ka non-negotiable school days alang sa mga klase nga ipahigayon matag school year. Ang DepEd Order No. 23 niadtong 2016, nagpasiugda nga ang publiko ug pribado nga elementarya ug sekondarya gimandoan sa higpit nga pag-obserbar sa 202 ka adlaw sa tigtungha, nga adunay 180 ka adlaw nga gitudlo isip non-negotiable contact time sa mga magtutudlo. INITSamtang nagkataas ang temperatura, nagkainit ang debate bahin sa pagpamubo sa tuig sa pagtungha, uban ang nagkadako nga kabalaka bahin sa kaayuhan sa mga estudyante samtang nag-antos sa kainit sa mga classroom. Usa ka Facebook user ang nikomentaryo sa post sa SunStar Cebu bahin sa high heat index nga nagsugyot nga suspensuhon ang klase kay delikado ang mga tinun-an sa mga tunghaan. “Naluoy gyud ko sa mga bata sa eskwelahan, I know init ra kaayo didto knowing nga daghan sila sulod sa classrooms,” matod niya. Karong bag-o, ang Sugbo nakasinati og heat index ubos sa extreme caution category sa sunodsunod nga mga adlaw. Kini nga klasipikasyon, nga gikan sa 32 ngadto sa 41 degrees Celsius, nagsugyot nga ang heat cramps ug heat exhaustion posible, ug ang dugang nga kalihukan mahimong moresulta sa heatstroke. Dili mominos 22 ka local government units sa Sugbo ang independenteng mipahibalo sa pagsuspenso sa face-to-face ug mobalhin sa distance modular learning mode. Hinuon, ang Mandaue City, mopatuman og blended learning approach, diin gipamubo ang physical classes apan gikinahanglan gihapon uban ang kombinasyon sa online-based nga pagtudlo. Hinuon, sa memorandum nga pinetsahan og Abril 5, gisuspenso ni Cebu Governor Edlen Abalayan ang atubangay nga klase tungod sa grabeng kainit. Giangkon ni Bajala nga ang mga ginikanan ug guardians naghuna-huna lamang sa kaluwasan sa panglawas sa mga estudyante, apan siya miingon nga ang maong mga panawagan mahimo usab nga makaapekto sa ilang pagkat-on. Ang opisyal niingon nga maalkanse lang ang mga estudyante tungod kay anaa pa sila sa recovery period alang sa pagsulbad sa mga kakulangan sa pagkat-on, ug ang gipamubo nga mga klase dili makatabang. “I know some parents and community people would argue that ‘no class again? no more learnings for children’ it will only make it worse,” matod niya. /KJF",DepEd: Pagpamubo sa school year di mahimo,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/deped-pagpamubo-sa-school-year-di-mahimo
749,Dario V. Gil,"Apr 16, 2024","Gibalhug sa prisuhan sa lungsod sa Argao ang 49 anyos nga amahan human pasanginli sa iyang 14 anyos nga dalagita nga anak nga niamong-among kaniya. Ang suspek biyudo samtang ang anak tinun-an sa high school nga nagpuyo sa bukirang bahin sa lungsod sa Argao. Wa nganli ning mantalaan ang mga hingtungdan aron mapanalipdan ang identity sa biktima ilabi na nga kabanay ra niini ang suspek. Base sa pasiunang imbestigasyon sa Women and Children Protection Desk sa Argao Police, ubos sa pagdumala ni P/Maj. Ivy Jim Denila, ang unang pagpanglugos giingong nahitabo niadtong Dominggo sa tungang gabii, Abril 14, 2024. Nahinanok na ang biktima apan nakamata kay gipukaw sa iyang amahan ug dayon nilugos kaniya ug nasundan nianang Lunes sa kaadlawon, Abril 15, 2024. Nisumbong ang biktima ngadto sa iyang maguwang (half sister) nga mao nay nisugilon ngadto sa ilang apohan ug gi-report sa barangay. Ang barangay sab ang ni-facilitate nga mapahibawo ang Argao Police Station sa hitabo ug gihulma ang team aron sa pagsikop sa suspek. Nadakpan ang suspek alas 10 sa buntag sa Abril 15. Nahinahi sa Superbalita Cebu ang suspek, kinsa hugtanong nihimakak sa maong pasangil. Sumala pa niya nga siya gitumo-tumoan sa lola sa biktima nga ugangan ra sab niya tungod kay aduna kiniy kasuko niya. Kasong two counts of incestuous rape in relation sa Republic Act 7610 kun Special Protection of Children Against Abuse, Exploitation and Discrimination Act ang atubangon sa amahan.",Priso ang amahan nga ‘miunay og lugos’ sa 14 anyos nga anak,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/priso-ang-amahan-nga-miunay-og-lugos-sa-14-anyos-nga-anak
751,Arnold Y. Bustamante,"Apr 16, 2024","Sugod karon, Abril 17, 2024, mobalik na ang gibungkag nga unit sa Cebu City Police Office nga mao ang Crime Against Person kun Homicide ug ang Crime Against Property nga kanhi Theft and Robbery Section (TRS). Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga tumong sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga paspas ang pagsulbad sa usa ka krimen kon adunay unit nga motutok niini. Sa mga insidente sa tulis, ang mga naglangkob sa Crime Against Property ang tahasan nga mosulbad samtang sa pusil o dunggab ang Crime Against Person ang motubag sa alarma ug mosulbad. Sa nanglabay nga katuigan, gibungkag ang TRS ug Homicide ug niumol og kaugalingon nga unit ang matag police station nga maoy mosulbad sa kaso sa tulis ug patay sa ilang tagsa-tagsa ka hurisdiksyon. Apan nabantayan ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo, nga overloaded na ang matag police station nga tungod ani dunay mga kaso nga dili na ma-follow up. Gumikan niini, iyang gitinguha nga ibalik ang operation sa duha ka units nga motutok lang sa kaso sa theft ug robbery, lakip na ang mga kaso sa homicide ug murder. Kasagaran sa kaso nga natala sa dakbayan sa Sugbo, matod ni Baculo, mao ang shooting incident ug pagpanulis. “This is just a unit at the disposal of our city director who will immediately conduct or provide active support sa atong mga istasyon when there are cases nga especially crimes against persons and property, so under ni siya kay City Director kay maoy nakita nga there were incidents that we could have solved faster kon naa gyuy nakatutok. So, mao ni siya to address that,” matod ni Baculo. Nipasabot siya nga ang mga police station pa gihapon ang unang moresponde kon dunay insidente sa tulis ug pagpamusil ug mo-support lang ang Homicide ug TRS. Ang naglangkob nga personnel sa crime against property ug crime against person napaubos na sa training ug gradwado sa kurso sa investigation. Sa maong paagi mas mapadali ang follow-up operations o imbestigasyon sa mga kaso nga ipadangat sa duha ka mga buhatan sa CCPO.","Homicide, TRS ibalik sa CCPO",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/homicide-trs-ibalik-sa-ccpo
752,Dario V. Gil,"Apr 15, 2024","Nakabsan sa kinabuhi ang usa ka lalaki nga nagmaneho sa iyang motorsiklo nga nidasmag sa gutter sa dan duol sa Gate 4 sa Mez, ML Quezon national highway, Barangay Ibo, dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 12:10 sa tungang gabii sa Lunes, Abril 15, 2024. Ang biktima giila nga si Raynen Gagarin Gaite, 27, taga Brgy. Tigbawan, lungsod sa Tabuelan, amihanan sa Lalawigan sa Sugbo. Sa pasiunang imbestigasyon ni P/Master Sgt. Christmar B. Cahnal, traffic police investigator sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO), nahibaw-an sa Superbalita Cebu nga ang biktima nagmaniho sa iyang motorsiklo nga nitadlas gikan sa Brgy. Buaya padung sa Barangay Pusok. Apan gidudahan sa kapulisan nga nakatagpilaw ang biktima samtang nagmaneho sa iyang motorsiklo mao nga nadasmag siya sa gutter sa karsada. Matod pa nga sa kakusog sa impact sa pagkadasmag, ang biktima nabunal sa dan ug nakabaton og grabing kadaut sa iyang lawas. Gidali siya sa pagdala sa mga rescuer ngadto sa Lapu-Lapu City District Hospital apan gideklarar nga dead on arrival (DOA) sa attending physician nga si Dr. Ian R. Abe.","Nabangga sa gutter, nagmotor namatay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nabangga-sa-gutter-nagmotor-namatay
755,Arnold Y. Bustamante,"Apr 15, 2024","Gihulagway sa Police Regional Office (PRO 7) nga wala ra makabalda ang gilusad nga nationwide transport strike sa Pagkakaisa ng mga Samahan ng Tsuper at Opereytor Nationwide (Piston) ug ubang transport group sa Lunes Abril 15, 2024. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas (CV) nga hugot sila nga nag monitor sa dagan sa trapiko kon maparalisar ba kini tungod sa maong kalihukan. Apan wala mabalaka ang kapulisan gumikan kay daghan sa mga modern public utility vehicle ang nagdagan sa kadalanan aron mohatag og serbisyo sa riding public. Bisan pa niini, giandam usab sa kapulisan ang ilang mga patrol car subay sa kamandoan ni Abad nga kon dunay mga pasahero nga matanggong diha sa karsada ila kining tanyagan og libreng sakay kon asa man sila mopaingon. Matod ni Abacay nga magpadayon ang ilang monitoring karong adlawa, Martes,Abril 16, 2024, tungod kay nipahibawo man ang Piston nga duha ka adlaw ang ilang lihok protesta. Una na nga nisupak ang transport group sa Pilipinas nga mao ang Piston uban sa Manibela sa dili pag lugway sa franchise consolidation nga kutob na lang sa katapusang bahin sa Abril 2024.",PRO 7: Transport strike walay epekto sa trapiko,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pro-7-transport-strike-walay-epekto-sa-trapiko
758,Arnold Y. Bustamante,"Apr 15, 2024","Way nakitang foul play ang mga imbestigador sa Tagbilaran City Police Office sa kamatayon sa mag live in partner nga French national ug Pinay sa sulod sa usa ka tent sa bakanting luna sa subdivison sa Bool District, Tagbilaran City, Bohol niadtong Biyernes sa buntag, Abril 12, 2024. Matod ni P/Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, nagpakamatay gyud silang Jovanni Kentoy Galano, 39, ug ang iyang hinigugma nga si Nurhuda Tenoy, 30, lumad nga taga San Fernando, habagatang Sugbo base sa mga ebidensya nga gihuptan sa kapulisan. Dunay nakita’ng suicide note ang mga polis nga unang nakaresponde sa dapit, lakip na ang chemical sama sa muriatic acid ug ang gituohang hydrogen sulfide. Ang amiga sa duha ka mga nakalas niadtong Abril 11 nipahibawo sa kapulisan sa plano, matod pa, sa duha nga magkutlo kini sa ilang kinabuhi. “Still we are conducting investigation kon unsa pay makalap pa natong ebidensiya nga mag support ani ug kon naa pa bay laing angle ani nga hitabo,” sigun ni Abacay. Sa medical report sa City Health doctor, nasuta nga ang hinungdan sa kamatayon sa duha mao ang asphyxia due to toxic fume inhalation. Nidugang ni Abacay nga ang kapulisan sa TCPO wala pa mohunong sa ilang imbestigasyon ug nisusi pa sa mga ebidensya lakip na ang mga CCTV camera sa dapit diin napalgan ang patay’ng lawas niini.","Walay foul play sa kamatayon sa French nat'l , Pinay nga partner",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/walay-foul-play-sa-kamatayon-sa-french-natl-pinay-nga-partner
759,SunStar Cebu,"Apr 15, 2024","Gibabagan si manlalaban Dean Dx Lapid sa pagsulod sa edipisyo sa main office sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) sa Brgy. Sto. Gertrudes, dakbayan sa Sugbo sa iyang unang adlaw sa pagkatudlo isip acting general manager sa MCWD sa Lunes, Abril 15, 2024. Si Espiritu maoy MCWD customer care division head sa wa pa gitudlo nga acting GM. Kini ubos sa mando sa board of directors nga gipangulohan ni chairman Range Abarca III nga nagdili kaniya ug sa mga miyembro sa interim board of directors sa pagsulod sa lugar sa water district. Kini nga lakang nahitabo human sa memorandum nga gipirmahan ni suspended general manager Lester Echiverri nga pinetsahan og Abril 15 alang sa dinaliang pagpatuman. Ang memorandum gihimo usab subay sa MCWD board resolution nga giaprubahan atol sa special meeting sa board niadtong Abril 12.“The general manager is hereby directed to implement a lockdown to secure the premises of the MCWD to ensure unhampered public service and protect the well-being and safety of its employees against any form of intimidation and harassment,” tipik sa memorandum. Giaprobahan ni Abarca board niadtong Abril 12 ang usa ka resolusyon nga nagtugot sa general manager sa pagpasaka sa mga gikinahanglang kasong kriminal ug administratiba batok sa mga sakop sa interim board of directors tungod sa giingong pagpang-agaw sa otoridad ug uban pa. Ang samang resolusyon nagmando usab sa pag-isyu og show cause order ngadto kang Espiritu alang sa giingong pag-agaw sa otoridad sa general manager, insubordination, ug pagpahigayon og prejudicial to the best interest of the service, aron ipasabot ang iyang pagkalambigit ug mga aksyon sa pagsuporta sa “illegal takeover and defying the status quo position. ”Si Espiritu, sa unang report sa SunStar Cebu niadtong Abril 13, niingon nga ang interim board sa Local Water Utilities Administration (LWUA), nipahibawo kaniya niadtong Abril 12, bahin sa iyang temporaryo nga appointment nunot sa 90 ka adlaw nga preventive suspension ni Echiverri. KOMPRONTASESi Cebu City Administrator Calvo Pangag ug Cebu City Budget Officer Clyde Bulalayao miadto sa MCWD sa Lunes, Abril 15, 2024. Usa ka mubo nga komprontasyon ang nahitabo tali sa duha ka mga partido. Ang kalihim sa MCWD nga si Lynette Fidela Alcones nihangyo kang Pangag ug Bulalayao nga mobiya na kay mga empleyado sila sa City Hall. Hinuon, sila si Pangag ug Bulalayao, wala magtagad sa hangyo ni Alcones, nga nangatarungan nga si Alcones gisuspenso na.",Espiritu wa pasudla sa MCWD,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/lapid-wa-pasudla-sa-mcwd
760,Dario V. Gil,"Apr 14, 2024","Patay ang usa ka 18 anyos nga lalaki human pusila sa kanhi uyab sa iyang angkas nga babaye sa Sitio Barracks, Barangay Inayagan, siyudad sa Naga, alas 3:00 sa kaadlawon, Dominggo, Abril 14, 2024. Ang biktima giila nga si Necesito Alberio Alegria, samtang ang suspek sa pagpamusil mao si Roger Deris, 35. Ang suspek ug biktima pulos taga Barangay Pangdan, Naga. Kini ang gibutyag ni P/Staff Sgt. J. A. Andres, imbestigador sa maong kaso sa Naga City Cebu Police Station nga gikahinabi sa Superbalita Cebu sa Dominggo, Abril 14, 2024. Sa inisyal nga imbestigasyon sa kapulisan, nasayran nga nag-inom ang biktima uban sa usa ka babaye nga ginganlan og ‘Anna Eprol’ nga giingong ex girlfriend sa suspek. Nanghagad, matod pa, ang biktima nga mamalhin sila’g lugar nga imnan didto sa lungsod sa Minglanilla. Apan ang suspek ni-chat, matod pa kini sa higala niini, ug nangutana kon asa moadto ang iyang kanhi uyab uban sa biktima. Samtang nagdagan na ang motorsiklo sa biktima nga angkas si Anna Eprol ug pag-abot sa Inayagan, kalit lang nga dunay naghaguros nga motorsiklo nga migukod kanila ug sa paglingi sa babaye, ang iyang nakita ang kanhi uyab uban sa laing duha ka lalaki nga angkas sa motorsiklo. Nisinggit kini nga “Naa ako, ex na uyab” ug dayong tion sa armas niini ngadto kanila. Dali sila nga mihunong ug matod pa sa babaye nga giingnan ang biktima nga padaganon apan kalit lang kini nga gipusil nga niresulta sa iyang kamatayon. Si Andres nagkanayon nga selos ang motibo sa pagpamusil samtang si Anna Eprol niingon dili sila uyab sa biktima. Nakuha sa crime scene sa mga sakop sa Scene of the Crime Operatives (Soco) mao ang usa ka kabhang nga bala sa kalibre .45 nga armas. Ang Naga City Police Station nangita sa suspek lakip na sa mga kauban niini sa gihimong krimen.",Gipusil-patay tungod sa ‘selos’,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gipusil-patay-tungod-sa-selos
761,Dario V. Gil,"Apr 14, 2024","Patay nang nadangat sa Bogo, Argao District Hospital sa lungsod sa Argao, ang usa ka 82 anyos nga lolo sa dihang gidunggab sa iyang 37 anyos nga apo nga gihulagway sa kapulisan nga magsuolsuol ang deperensya sa pangutok. Nahitabo kini sud sa balay sa biktima sa Sityo Alang-alang, Brgy. Bogo, lungsod sa Argao, alas 3:40 sa kaadlawon, Dominggo, Abril 14, 2024. Ang biktima giila nga si Galarpe Mirasol Davantes ug ang suspek nga apo mao si Binsoy Abelardo Davantes, ulitawo. Ang duha pulos mga molupyo sa dapit. Ang suspek gikataho nga niangkon sa kapulisan nga sa wa pa ang maong pagpanunggab sa iyang lolo, gipagamit siya’g shabu sa iyang amigo. Sa dugang pakisusi sa Superbalita Cebu sa Argao Municipal Police Station nasayran nga sa dihang nakadawat sila sa tawag sa mga barangay tanod sa Brgy. Bogo bahin sa alarma sa pagpanunggab ug dali kini nilang girespondihan ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si P/Maj. Ivy Jim Denila. Matod pa, ang biktima natulog sa iyang balay nga gisulod sa suspek ug gidunggab. Si Jaggy Davantes, uyoan sa suspek ug anak sa biktima, nakadungog sa singgit sa iyang papa nga nangayo og tabang ug sa pagsusi niya, nakit-an ang suspek nga nagbitbit og duha ka kutsilyo nga daling nisibat sa maong dapit. Ang biktima gidali sa pagtabang ug gidala sa ospital apan gideklarar nga patay. Samtang, ang suspek nadakpan ni Bogo Brgy. Konsehal Lester Davantes David ug sa mga barangay tanod, alas 6:00 sa buntag sa samang adlaw sa Sityo Ticoy, Brgy. Bogo, Argao. Sa paghinabi sa Superbalita Cebu ngadto ni David, kini nagkanayon nga ang suspek nag-antos sa nervous breakdown gumikan sa iyang bisyo sa inom ug paggamit sa gidiling drugas. Matod ni David nga sa iyang pagpangutana sa maong suspek sa dihang nadakpan kini, nitug-an ang suspek nga sa wa pa nahitabo ang maong krimen, gipaapil siya og hingos og shabu sa iyang amigo. Ang suspek nialegar nga iyang gipatay ang iyang lolo kay siyay giunhan og dunggab niini. Apan si David nagkanayon nga imposible ang alegasyon sa suspek nga ang lolo niini maoy nanguna og dunggab kay ang biktima halap na ang pananhaw unya bungol usab kini. Matod ni David, ang suspek Ilang gi-turn over sa kapulisan sa Argao ug pasakaan kini og kasong parricide.","Lolo gidunggab sa apo, patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/lolo-gidunggab-sa-apo-patay
762,Guam P. Logroño,"Apr 14, 2024","Bisan ning panahon nga grabe ang kainit tungod sa El Niño phenomenon, apan ang lapok ug dunay lim-aw sa tubig sa Pasil Fish Port ug Market sa Barangay Pasil, dakbayan sa Sugbo. Pipila ka fish dealers nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Dominggo, Abril 14, 2024, nagkanayon nga baho ang palibot ug walay pansayan sa Fish Port. Nipadayag sila sa ilang kasagmuyo sa nagdumala sa merkado human gireklamo na nila kini sa kagamhanan sa dakbayan sa Sugbo. Matod pa, ang moabot na sa tuig ang maong problema sa kahugaw sa dapit nga nag-unang tumuranan o bagsakan sa mga isda sa dakbayan. Si Dimber Galaura, usa sa mga trabahante sa fish port, nibutyag sa hapit na moabot sa usa ka tuig nga walay pansayan ug walay igong tubig hinungdan sa kabaho sa palibot. “Kanang mga babaye, Sir, diretso ra diri sa sawog mangihi. Unya ang mga lalaki adto didto sa daplin sa dagat pasirit sa ihi,” matod ni Galaura. Usa sa mga mangkarga'g isda mibutyag sa Superbalita Cebu nga lisod kaayo para sa ilang habig kay moadto pa sila og balay-balay aron makapagawas sa ilang hugaw. Matod pa, dunay paabangang pansayan nga tag P10 o P20. Hapit tuig ilang pag-antos kay wala tagda ilang pansayan sa Pasil Fish port ug wala pa gyoy tubig, dason sa ilang reklamo. Usa ka Gohan Galdones, nagtrabaho sa isdaan sa Pasil Market uban sa mga kauban nagreklamo sab sa kabaho ug sa tubig nga naglanaw. Igo lang moagi ang taga City Hall motan-aw apan giingong walay aksyon. Nanghinaot sila mga mahatagag og solusyon ilang problema.","Pasil Fish Market ‘hugaw, baho’",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pasil-fish-market-hugaw-baho
763,Arnold Y. Bustamante,"Apr 14, 2024","Usa ka lalaki nga nagbiseklita ang nabanggaan sa usa ka awto nga Suzuki Swift hatchback sa dalan M. J. Abaya Avenue eskina sa General Maxilom Ave. , Barangay Carreta, dakbayan sa Sugbo, alas 11:40 sa buntag, Sabado, Abril 13, 2024. Ang biktima nga maoy nagmaneho sa biseklita giila nga si Siaboc Gales Galindes, 44, drayber og taxi, ug taga dan Alumnos, Brgy. Basak Pardo, dakbayan sa Sugbo. Sa imbestigasyon sa Traffic Enforcement Unit sa Cebu City Police Office (CCPO), nasuta nga samtang nagsubay ang biktima sa M. J. Abaya paingon kini liko sa Gen. Maxilom apan kalit nga nidumbol sa iyang likod ang awto nga gimaneho ni Shera Dean Galindez Bueno, 24, tag-iya og construction company nga taga Lawaan 1, dakbayan sa Talisay. Ang insidente nakuha sa CCTV camera nga gipanag-iya sa kagamhanan sa dakbayan sa Sugbo diin makita ang pagkalagpot sa biktima. Daling gidala ang biktima sa Cebu City Medical Center (CCMC) diin nakaangkon og angol sa wang bahin sa paa ug tuong bukton niini. Nisunod usab dayon ang driver sa auto ngadto sa tambalanan ug misaad nga siya ang moabaga sa tanang gasto. Wala na mopasaka og kaso ang biktima subay sa gisaad ni Bueno nga kini ang mogasto sa tanang gastoanan sa tambalanan.","Gisungag sa awto, nagbiseklita angol",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gisungag-sa-awto-nagbiseklita-angol
765,Earl Kim H. Padronia,"Apr 14, 2024","Nagkadaghan ang mga barangay sa Metro Cebu nga nakasinati og krisis sa tubig tungod sa grabeng huwaw, busa ang Metropolitan Cebu Water District (MCWD) gusto nga ang duha ka mga desalination plant magsugod sa paghatod og tubig sa dili pa ang Hulyo 2024. Sa pakighinabi sa telepono niadtong Sabado, Abril 13, si MCWD Officer-In-Charge Dean Dx Espiritu nitug-an sa SunStar Cebu nga magamit na ang proyekto sa desalination plant sa Barangay Opao sa dakbayan sa Mandaue ug sa Barangay Mambaling sa dakbayan sa Sugbo, aron maminosan ang kanihit sa tubig dala sa El Niño. Bisan pa, nalangan ang pagkompleto sa proyekto tungod sa lainlaing mga hinungdan, lakip ang pagkalangan sa mga permiso ug ang civil works. “Nag-expect ta mi nga late December (2023) kay moagas na, pero wala man naapas daghan kaayo og factors nga nahitabo,” matod ni Espiritu. “Hopefully, but no promises yet nga makaagas unta as early as possible,” dason niya. Si Espiritu niingon nga ang mga tinubdan sa tubig sa MCWD naglisod sa paghatod og tubig tungod sa huwaw. Busa, giawhag ni Espiritu ang mga konsumidor sa MCWD ug ang kinatibuk-ang publiko nga magkonserbar sa tubig taliwala sa krisis sa tubig. Siya nidugang nga ang MCWD wala nay igong suplay sa tubig nga makaserbisyo sa ilang prangkisa tungod sa daghang mga hinungdan sama sa saltwater intrusion sa groundwater o aquifers. “We abused our groundwater so much because we don’t have control over extracting too. . . ” dason niya. Dugang pa niya nga makatabang unta ang mga lawom nga atabay aron maminusan ang epekto sa dry spell, apan dili na kini magamit tungod sa kontaminasyon sa parat nga tubig. Sa pagkakaron, si Espiritu niingon nga ang MCWD nipatuman na og water rationing pinaagi sa pagbutang og mga tangke sa tubig ngadto sa mga apektadong barangay.",Espiritu: Desalinated water makatabang,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/lapid-desalinated-water-makatabang
766,Arnold Y. Bustamante,"Apr 13, 2024","Habal-habal driver gipadakop sa iyang kapuyo human ni giingong nangulata kaniya sa Sabado sa kaadlawon, Abril 13, 2024. Giingong nasuko ang suspek nga iyang gibalibaran nga makighilawas, apan hugot ni nga gihimakak sa suspek. Ngan sa suspek ug kapuyo gipugngan ning mantalaan kay maisip kini nga kaso sa pangabuso sa babaye. Nabalhog sa Mambaling Police Station si Bords (di tinuod nga ngan), 33, taga Sitio Wangyu, Barangay Mambaling, dakbayan sa Sugbo. Matod sa biktima nga si alyas “Jaica”, nga nauli si Bords sa ilang balay nga hubog nga gusto nga makighilawas kaniya. Apan iyang gibalibaran, nidiretso kini og dapat kaniya pinaagi sa pagsumbag sa iyang likod, abaga ug paa. Wala pa matagbaw ang suspek, nikuha kini og plastic nga bangko ug gihapos kaniya nga niresulta sa iyang pagka angol. Nanawag si Jaica og barangay tanod aron ipadakop ang iyang kapuyo. Apan matod ni Bords nga siya ang giunhan sa iyang kapuyo pinaagi sa pagbunal-bunal kaniya. Gani iya pa nga gipakita ang iyang mga samad sa bukton. Kanunay na sila mag-away niini sanglit wala nay nahimo ang iyang kapuyo kay nagyampungad na lang sa mahjongan sa ilang silingan. Matag gabii na lang kini manugal ug alas 5 na sa kaadlawon mopauli nga maoy nakaingun nga siya napungot pag ayo. Sa kaulahian, nangayo og pasaylo si Bords kang Dyesebel sa iyang nahimo apan kon dili siya pasayluon andam niyang atubangon ang kaso nga ipasaka. Kalapasan sa Republic Act 9262 kun Anti-Violence Against Women and Their Children Act of 2004 ang atubangon nga kaso sa suspek samtang wala pay plano nga makig-uli kaniya si Jaica. ‘NANGHAGISSamtang nabalhug usab sa Guadalupe Police Station ang usa ka 28 anyos nga lalaki human niya gipamoak ang mga kaang sa iyang silingan ug nanumbag pa sa babaye’ng tanod sa Barangay Kalunasan alas 7 sa Biyernes sa gabii, Abril 12, 2024, sa Sitio Sabusteha Oppra, Barangay Kalunasan, dakbayan sa Sugbo. Ang nagtingkagol sa Guadalupe Police Station custodial facility giila nga si Wildren Gallardo. Giangkon ni Gallardo nga pwerte niyang huboga ug wala na siya nasayod sa iyang nabuhat. Iyang gisaysay nga ang iyang mahinumduman nga ang iyang kainom nagmaoy ug nanghasi sa mga silingan. Dako ang pagmahay ni Gallardo sa iyang nahimo ug nisaad nga dili na mousab ug dili na siya moinom og daghang ilimnon nga makahubog.",Mibalibad og sex mao nga gikulata?,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mibalibad-og-sex-mao-nga-gikulata
768,Cherry Ann Lim,"Apr 13, 2024","Mag-atubang na karon og mas bug-at nga silot ang malimbungon nga mga car dealer ug importers human giaprubahan ni Transportation Secretary Abellanosa Bado ang rekomendasyon sa Land Transportation Office (LTO) nga magbutang og dugang ngipon sa pakigbatok sa pagpanglimbong, apil na ang pagparehistro sa mga sakyanan. Sa usa ka pamahayag niadtong Biyernes, Abril 12, 2024, si LTO Chief Assistant Secretary Bayot Bayrante niingon nga ang pag-apruba ni Bado nag-amendar sa usa ka LTO administrative order (AO) aron ang mga malapason nga Manufacturers, Assemblers, Importers, Rebuilders, Dealers and Other Entities (MAIRDOE) nga mga otorisado nga mag-import og mga sakyanang de motor ug ang ilang mga dapat mag-atubang na karon sa mas bug-at nga mga silot alang sa mga mosunod nga aksyon:(a) pagbuhat sa pagpanglimbong ug sayop nga representasyon sa pag-file sa aplikasyon ug sa mga operasyon niini, lakip ang pagreport sa stock ug pagbaligya; ug(b) pagsumite sa malimbungon, peke o peke nga stock/sales periodic reports. Ang unang kalapasan magkinahanglan og suspensiyon sa Certificate of Accreditation hangtod sa unom ka buwan ug P500,000 nga multa, ingon man ang pagkanselar sa Certificate of Stock Reported (CSR), sales report ug registration sa mga sakyanan. Alang sa ikaduhang paglapas, ang nakasala mag-antus sa pagkanselar sa Certificate of Accreditation niini ug pag-blacklist sulod sa usa ka tuig gikan sa katapusan sa order sa pagkanselar, ingon man ang pagkanselar sa CSR, sales report ug pagrehistro sa mga sakyanan. Si Bayrante nagkanayon nga ang suspensiyon magsugod sa katapusan sa Order/Desisyon ug pagbayad sa multa. Atol sa pagsuspinde, ang user log-in sa MAIRDOE ma-deactivate. Apan, alang niining mga bug-at nga kalapasan, si Bayrante niingon nga ang silot naglakip sa 90 ka adlaw nga preventive suspension nga magsugod sa pagkadawat sa show cause order nga ipagawas sa LTO. MILYUNESAng pag-amendar sa AO nga giaprobahan ni Bado nagpahamtang usab og unom ka numero nga mga silot alang sa dili kaayo seryoso nga mga sala, lakip ang (a) kapakyas sa pagsunod sa mga sumbanan nga kinahanglanon ug uban pang mga balaod ug sa ilang pagpatuman sa mga lagda ug regulasyon nga may kalabutan sa operasyon sa negosyo sa MAIRDOE; ug (b) pagtugot sa paggamit sa iyang accreditation sa non-accredited nga mga tawo o mga entidad. Ang silot P100,000 sa first offense, P500,000 sa second offense ug P1 million sa third offense. Kon ang MAIRDOE makasala sa ikaupat nga higayon, kini silutan sa pagkanselar sa iyang Certificate of Accreditation ingon man ang pag-blacklist sulod sa usa ka tuig gikan sa katapusan sa order sa pagkanselar. Si Bayrante niingon nga kini “correct the policy before wherein erring MAIRDOE can still transact with the LTO. ”Matod niya ang kaso sa pagpanglimbong sa pagparehistro sa duha ka Bugatti Jano, luho nga mga sports car, uban sa LTO, nakapaamgo sa ahensya nga ubos ra kaayo ang silot. Wala niya ipakita kon unsa ka gaan ang mga silot sa wala pa gihimo ang mga kausaban. Human sa MAIRDOE, ang LTO sunod makig-atubang sa mga operator sa kolorum nga mga sakyanan. Sa buwag nga pamahayag, gipahibalo sa ahensya niadtong Miyerkules nga nagmugna kini og plano aron tapuson ang ilegal nga operasyon sa mga kolorum nga sakyanan sa tibuok nasod nga nakapaalkanse og 30 porsiyento sa kita sa mga lehitimong transport operator. Ang LTO niingon nga aron mahunong ang inter-island operation sa kolorum nga mga sakyanan, makig-alayon sila sa mga otoridad sa pantalan sa pagpahunong sa maong mga sakyanan gikan sa Visayas paingon sa Metro Manila gamit ang roll on, roll off (roro) vessels. Si Bayrante nipahinumdom sa mga illegal operator nga ang silot sa pag-operate og kolorum nga sakyanan moabot sa P2 milyunes nga multa ug hangtod sa unom ka tuig nga pagkabilanggo.",LTO mopahamtang og mas bug-at nga silot,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/lto-mopahamtang-og-mas-bug-at-nga-silot
770,Earl Kim H. Padronia,"Apr 13, 2024","Ang Dakbayan sa Mandaue nakatala sa kinatas-ang pagsaka sa inflation rate niadtong Marso 2024 nga naa sa 7. 5 porsiyento itandi sa mga highly urbanized cities (HUCs) ug probinsiya sa Central Visayas, sumala sa Philippine Statistics Authority (PSA 7) niadtong Biyernes. Sa press conference sa March 2024 Inflation sa Central Visayas niadtong Abril 12, 2024, si PSA 7 Director Wilfredo Cabahug niingon nga ang Marso 2024 nga inflation rate sa Mandaue City mas taas kaysa rate nga natala niadtong Pebrero nga 6. 7 porsiyento. Ang Marso 2024 nga inflation rate sa Mandaue mas taas sab sa miaging tuig sa samang buwan nga 3. 1 porsiyento lang. “The major contributor to Mandaue City is again Food & Non-Alcoholic Beverages, and Transport, and last is the Personal Care and Miscellaneous, Goods and Services. So mao ni ang driving force kon ngano’ng mas taas kumpara sa uban,” matod ni Cabahug. Ang inflation rate madeterminar diin ang kinatibuk-ang lebel sa presyo sa mga palaliton ug serbisyo nagkataas, sumala ni Cabahug. Katumbas usab ini ang pagkunhod sa purchasing power sa peso, kun pagminos sa gahom sa kwarta sa iyang mapalit sa usa ka panahon, dugang niya. Ang lalawigan sa Sugbo, sa laing bahin, nakatala og pinakaubos nga pagsaka sa inflation rate sa HUCs ug mga probinsiya sa Central Visayas nga 0. 3 porsiyento sa Marso 2024. Apan, ang Marso 2024 nga inflation rate sa lalawigan sa Sugbo mas taas kay sa Pebrero 2024 nga -0. 2 porsiyento lang. Dugang pa, ang kasamtangang inflation rate mas ubos sa natala sa Marso 2023 nga 8. 1 porsyento. Si Cabahug niingon nga ang Mandaue City ug ang Lalawigan sa Sugbo nalakip sa lima ka HUCs ug probinsiya sa Central Visayas nga mas paspas ang tinuig-tuig nga pagsaka sa ilang inflation rate sa Marso 2024 gikan sa miaging buwan. Nisaka ang inflation rate sa dakbayan sa Sugbo sa 4. 7 porsyento alang sa Marso 2024, kon itandi sa 4. 5 porsyento lamang sa Pebrero 2024. Samang kaso sab kini sa Dakbayan sa Lapu-Lapu nga nitala og 5. 6 porsyento nga pagtaas sa Marso 2024 nga inflation rate kay sa 4. 5 porsyento sa Pebrero 2024. Matod ni Cabahug nga nag-unang nakatampo sa dakbayan sa Lapu-Lapu mao ang Food & Non-Alcoholic Beverages; Balay, Tubig, Elektrisidad, Gas, ug Ubang Fuels; ug Mga Serbisyo sa Restaurant ug Akomodasyon.",Mandaue labing taas og inflation rate sa HUCs,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mandaue-labing-taas-og-inflation-rate-sa-hucs
771,Arnold Y. Bustamante,"Apr 11, 2024","Nakagawas na sa kustodiya sa kapulisan ang drayber sa Mitsubishi Xpander Cross nga unang gikustodiya sa Traffic Police Unit (TPU) sa Cebu City Police Office (CCPO) human namatay ang drayber ug angkas sa motorcycle hailing app nga Move It sa viaduct sa Cebu South Coastal Road (CSCR) sa Brgy. Ermita, siyudad sa Sugbo sa Miyerkules sa buntag, Abril 10, 2024. Kini human niluwat og pinanumpaang pamahayag ang kabanay sa duha ka mga biktima nga dili na sila mopasaka og kaso. Matod ni Police Major Robert Abueva Lenon, hepe sa TPU sa CCPO, nga nahusay ra ang ang pamilya sa driver ug pasahero ug ningluwat na sila’g affidavit of desistance. Kahinumdoman nga nakalas sa maong aksidente sila si Areslito Adrian Ambon Galleposo, taga Lamintak Norte, Medellin, ug ang iyang pasahero nga si Rhemyan Graceann Coronel Bucoy, taga dakbayan sa Mandaue. Unang nibangga ang motor sa road separator sa CSCR ug nangalagpot sa pikas lane ug naigo sa SUV nga gimaneho ni Galumba.",Driver sa SUV dili na ikiha; nagkasinabot na sa pamilya,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/driver-sa-suv-dili-na-ikiha-nagkasinabot-na-sa-pamilya
772,Dario V. Gil,"Apr 11, 2024","Usa ka lalaki gidakop ug gipriso sa kapulisan sa dakbayan sa Naga human nag-wild sa kahubog sud sa videokihan sa Purok Onion 2, Barangay South Poblacion, siyudad sa Naga, alas 12 sa tungang gabii, Huwebes, Abril 11, 2024. Ang suspek giila nga si Jeron Galura Delgra, 22, ulitawo, taga Purok Sili 2, Barangay South Poblacion. Siya girekamo sa tag-iya sa Lorn Idin Sari-Sari Store & KTV tungod sa pagpamuak sa screen sa TV hinungdan sa kahadlok usab sa ubang mga kustomer. Ang tag-iya nga si Alejang Galvanra Debheijer, 69, minyo, maoy nanawag sa kapulisan aron pagpadakop sa ilang kustomer nga nag-wild sa kahubog. Niresponde dayon ang kapulisan ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col. Beethoven Galvez Alajar hinungdan nga nasikop ang suspek. Sumala sa imbestigasyon, ang suspek nakatulog sa kahubog apan nakamata ug kalit nga gisumbag ang TV sa videoke machine nga way igong katarungan. Wa masayri kon nganong siya nag-wild og kalit. Ang suspek nga gikahinabi sa Superbalita Cebu niangkon nga siya hubog apan wa siya niangkon sa pasangil nga iyang gisumbag ang TV ug nabuak.","Hubog ga-wild sa videokehan, nasikop",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/hubog-ga-wild-sa-videokehan-nasikop
773,Superbalita Cebu,"Apr 11, 2024","Ang transport groups nga Piston ug Manibela nitakda og nationwide transport strike sunod semana taliwala sa nag-ung-ong nga deadline sa pagkonsolida sa public utility jeepneys (PUV) ubos sa PUV Modernization Program (PUVMP) sa gobyerno. Apan ang chapter sa Piston dinhi sa Sugbo nga gikuhaan og pamahayag nipahibawo nga di sila moapil. Ang presidente sa Manibela nga si Aguirre Gamab niingon nga ang duha ka adlaw nga transport strike magsugod sa Lunes, Abril 15, 2024. Ang presidente sa Piston national nga si Pedot Lucy nagpabilin sa ilang pagsupak batok sa PUV consolidation policy, nga gikinahanglan sa mga drayber/operator nga magkonsolida ngadto sa usa ka kooperatiba aron maseguro ang pag-renew sa ilang mga prangkisa sa provisional authority. Ang PUV consolidation modala ngadto sa pag-ilis sa tradisyunal nga mga jeepney ngadto sa modernong mga yunit nga adunay labing menos dunay Euro 4-compliant nga makina o usa ka electric nga makina aron maminusan ang polusyon. Niadtong Miyerkules, Abril 10, 2024, si Presidente Lois Aguirrecos Jr. niingon nga ang Abril 30 nga deadline alang sa konsolidasyon sa mga PUVs katapusan na. Si Aguirrecos nipasalig nga ang mga drayber ug operator di mabug-atan sa PUVMP kay dunay subsidy sa gobyerno alang sa modernong PUV’s. Ubos sa programa, ang mga drayber/operator makadawat og subsidy sa gobyerno, nga gikan sa P200,000 ngadto sa P300,000 matag sakyanan, aron matabangan sila nga makasagubang sa pinansyal. Tabangan usab sila alang sa mga transaksyon sa bank financing. Ang Piston ug Manibela nagpahigayon usab og transport strike niadtong Enero tungod sa samang kabalaka. Niadtong Aguirreso 2024, ang Land Transportation Franchising and Regulatory Board niingon nga 80 porsiyento sa mga PUV sa nasod nakatuman na sa polisiya sa konsolidasyon.","Piston, Manibela molusad og strike; Cebu di moapil",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/piston-manibela-molusad-og-strike-cebu-di-moapil
774,Dario V. Gil,"Apr 11, 2024","Usa ka kustomer sa Jollibee fast food sa Brgy. West Bigtas, lungsod sa Moaboal ang angol human nidasmag sa bildo nga bungbong ug nilahos ngadto sa sud ang mini SUV Suzuki Louis, alas 9:20 sa buntag, Abril 11, 2024. Ang biktima giila nga si Gertrudes Gamboa, 33, ulitawo, taga Brgy. Basdiot, Moalboal. Ang drayber sa Suzuki Louis giilang si Nuez Gambosa Gamo Jr. , 64, ulitawo, taga San Roque Village, Brgy. Calamba, Siyudad sa Sugbo. Nasayran sa Superbalita Cebu sa pamahayag ni P/Capt. Neio P Delasalas, hepe sa kapulisan sa Moalboal nga si Gamo nagmaniho sa mini SUV nga automatic ug buot unta nga mo-park sa maong dapit apan nakaigo sa likod nga bahin sa usa ka bus sa Metro Link nga gimaniho ni Rodger Gan Babia nga taga Santa Felomina, lungsod sa Alegria nga nipakanaug og pasahero sa bus stop duol sa maong fast food chain. Sa dihang nibawi si Gamo sa manubela sa mini SUV, wa na siya makakontrolar sa dagan hinungdan nga nalahos sa sud sa Jollibee. Ang kustomer nga nagkaon naigo sa tuong kamot, gidala sa mga responder sa Moalboal ngadto sa Badian District Hospital. Atol ning pagsuwat, ang management sa Jollibee wa pa nakahatag og pilay danyos sa ilang establisemento. Ang drayber sa mini SUV gikustodiya sa kapulisan samtang nagpaabot sa reklamo sa management saJollibee ug pagpasaka og kasong reckless imprudence resulting to physical injury ang damage to property. /",Mini SUV misud sa Jollibee,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mini-suv-misud-sa-jollibee
775,Arnold Y. Bustamante,"Apr 11, 2024","Nasikop sa Provincial Intelligence Unit (PIU) sa Cebu Police Provincial Office (CPPO) ang 46 anyos nga lalaki atol sa buy-bust sa Brgy. Jugan, lungsod sa Consolacion, amihanang Sugbo, alas 7:30 sa gabii, Miyerkules, Abril 10, 2024. Ang suspek giila nga si Wilbert Elias Gana, kanhi PUJ driver sa Manila, lumad nga taga Barangay Dungig, lungsod sa Sta. Teresita, Cagayan Valley. Nakuha gikan sa suspek ang dagkong putos sa gituohang shabu nga motimbang og 1,625 gramos nga dunay standard drug price nga P11,050,000 nga gisulod sa Chinese tea bags ug itom nga backpack. Ang mga sakop sa PIU-CPPO nakadawat og impormasyon labot sa pag-abot sa daghang supply sa ilegal nga drugas sa lalawigan sa Sugbo gikan sa Luzon hinungdan sa paglusad sa otoridad sa intelligence monitoring. Nigawas ang ngalan ni Gana mao nga ila dayon nga gipanid-an ug sa dihang nasuta nga naabot na ang maong supply, gihimo dayon ang operasyon nga gipangulohan ni Police Lieutenant Albear Ganaden nga ubos sa supervision ni Police Lieutenant Colonel Eddie Emia Jr. subay sa kamandoan ni Police Colonel Tiyan Debuton, hepe sa kapulisan sa lalawigan sa Sugbo. Gawas sa ilegal nga drugas naimbargo usab sa kapulisan ang usa ka .22 magnum revolver nga dunay upat ka mga bala. TAGA LUZONGiangkon sa suspek nga naa siya kasamtangan nagpuyo sa San Mateo, Rizal ug dunay personalidad nga nagsugo kaniya nga ipahatod kini dinhi sa Sugbo bugti sa dakong suhol. Sa matag kilo nga iyang mabaligya, duna siyay madawat nga P30,000. Napugos, matod pa, siya sa maong trabaho tungod kay duna pa siyay gipaeskwela nga anak ug tungod sa kalisud nisugal siya bisan sa ka risgo. Wala masayod ang iyang pamilya nga nahimo na siya nga drug courier tungod kay ilang nahibaw-an driver siya ug dunay mga long distance nga biyahe. Makalima na siya ka higayon nga nakadala og daghang supply sa shabu sa Sugbo. Ang labing una nidala siya og usa ka kilo niadtong Enero 2024. Ikaduha ug ikatulo niadtong Marso diin naka deliver siya og upat ka kilo ug ang ikaupat sa Abril, diin siya nakadala og upat ka kilo sa shabu. Kining upat ka mga higayon pulos malampuson ang iyang pag deliver kay niabot sa mga local drug player. Iyang giangkon nga gisulod lang niya sa backpack ang kinilo nga shabu ug isakay niya’g bus gikan sa Metro Manila hangtod naabot siya sa Sugbo nga wa masusi ang iyang kargamento. “Nag tanong-tanong lang ako kung saan sasakay papunta sa Cebu, commute lang ako at fist time kong nahuli,” matod ni Gana. Wala siyay kontak sa Sugbo, apan ang instruction sa iyang agalon mao ang pagpaabot sa tawag sa cellular phone kon kinsa ang iyang hatdan dinhi. Duna nay ngalan ang kapulisan sa probinsya sa Sugbo kinsa ang amo sa suspek nga maoy sunod nga target sa ilang mga anti-illegal drug operation sa mosunod nga mga adlaw. Si Police Colonel Tiyan Debuton, hepe sa CPPO, nidayeg sa iyang mga personnel nga nakasakmit sa maong gidaghanon sa ilegal nga drugas. “The police force will be ruthless with its campaign against illegal drugs to assure the Sugboanons that the police will not rest to capture criminals in order to provide for a peaceful community,” matod ni Debuton. Kalapasan sa Section 5 ug 11, Article II sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ug Comprehensive Firearms and Ammunition Regulation Act ang atubangon nga mga kaso sa suspek.",P11M ‘shabu’ nasakmit gikan sa drug courier,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p11m-shabu-nasakmit-gikan-sa-drug-courier
777,Arnold Y. Bustamante,"Apr 10, 2024","Nabutang sa listahan sa kapulisan isip regional level nga high value individual (HVI) nasikop atol sa buy-bust sa mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit (RPDEU 7), alas 7:45 sa gabii sa Martes sa gabii, Abril 9, 2024, sa Sitio Upper, Brgy. Bacayan, dakbayan sa Sugbo. Ang nasikop giila nga si Marlo Erenio Dalisay Gano, 26, nagpuyo ra usab sa maong lugar. Nasakmit sa kapulisan ang binulto nga gituohang shabu nga motimbang og 1,500 grams nga dunay standard drug price (SDP) nga P10. 2 milyunes. Sa validation sa RPDEU 7 sa suspek, matod pa, ang sinaligan sa supply sa ilegal nga drugas ug nagsilbing bodegero gikan sa usa ka person deprived of liberty (PDL) nga nailhan sa ngalan nga Jorge Ceniza nga naa sa sulod sa Cebu City Jail. Si Ceniza, lumad nga taga Bacayan, nadakpan niadtong 2019 sa Talamban Police Station sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas. Human sa subsob nga surveillance sa kapulisan, nasuta nga si Gano ang nipadayon sa negosyo ni Ceniza nga mao ang pagpayuhot sa ilegal nga drugas. Giingong maka-dispose si Gano og tulo ngadto sa lima ka kilo matag buwan. Sa nanglabay nga mga dakop sa drug personalities, mogawas kanunay ang ngalan ni Gano nga maoy ilang tinubdan sa supply sa ilegal nga drugas.","P10. 2M balor sa druga, nasakmit",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p102m-balor-sa-druga-nasakmit
780,Dario V. Gil,"Apr 10, 2024","Tungod sa ‘onsehan’ sa gidiling drugas, usa ka lalaki gipusil-patay sa iyang kauban sa national highway sa Sitio Graje, Brgy. Antipolo, lungsod sa Medellin, ala 1:00 sa kaadlawon sa Miyerkules, Abril 10, 2024. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Medellin ubos sa kamandoan ni P/Maj. Yieh Orpheus M. Garcera, nailhan ang biktima nga si Lugo Garces Garche, 36, taga Brgy. Pooc, lungsod sa Sta, Fe sa isla sa Bantayan. Nailhan siya sa kapulisan pinaagi sa iyang driver’s license ug national identification (ID) card. Sumala sa kapulisan nga usa ka babaye nga lumolupyo sa dapit maoy nanawag ug nagpahibalo sa nahitabo nga pagpamusil. Ilang naabtan ang biktima nga nahagba sa da'n uban sa iyang motorsiklo. Sa sinugdan wa pa siya mailhi kay way tawo sa dapit nga nakaila kaniya. Gihulagway sa kapulisan nga ang biktima nagsul-ob og t-shirt nga kolor light gray, maong ang pantalon ug nag-helmet. Gidala siya sa mga rescuer sa Medellin ngadto sa Cebu Provincial Hospital sa dakbayan sa Bogo apan gideklarar sa attending physician nga dead on arrival (DOA). Matod ni Garcera nga ilang nasubay ang background sa biktima nga naa sa watchlist sa ilegal drugas sa ubang unit sa kapulisan. Dugang nasayran sa hepe nga tighagbong o tighatod og gidiling drugas ang biktima gamit ang motorsiklo. Matod pa, usa sa iyang gihagbungan sa dapit ‘gihulga sa biktima nga patyon’ human wa nakabayad sa gikuha nga ilegal nga drugas. Apan, dason sa imbestigasyon, giunhan siya sa pagpusil sa dihang nilakaw na sakay sa iyang motorsiklo. Mao kini ang gisunod nga anggulo sa kapulisan nga motibo sa pagpatay, lakip ang responsable niini nga giingong nisibat na human sa hitabo.",‘Tighagbong’ og drugas gitipi,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/tighagbong-og-drugas-gitipi
781,Earl Kim H. Padronia,"Apr 10, 2024","Si Aries. Edlen Abalayan nagpugong sa pagdeklarar og state of calamity sa Probinsiya sa Sugbo aron matubag ang epekto sa taas nga heat index. Sa press conference niadtong Lunes, Abril 8, 2024, si Abalayan niingon nga ang Kagamhanan sa Probinsiya nag-monitor sa sitwasyon sa tanang local government units (LGUs) sa ilang hurisdiksyon, apil na ang pagtuon sa ani ug suplay sa tubig. Iyang gipasaligan ang mga mag-uuma ug mananagat nga sila naka-insured ubos sa Philippine Crop Insurance Corp. “Damage to crops will be compensated accordingly,” matod ni Abalayan. “As of now, we will watch and study the situation very carefully. We will assist where we can assist and we will make a decision when we have to make a decision,” dugang ni Abalayan. Gisuwayan sa SunStar Cebu nga makakuha og data sa produksiyon sa mga tanom sa probinsiya, apan ang Provincial Agriculture Office dili mohatag niini kon walay pagtugot sa Office of the Governor. PROBLEMAGitataw sa gobernador nga ang problema sa suplay sa tubig makita lamang sa dakbayan sa Sugbo. Siya niingon nga ang Probinsiya adunay joint venture deal sa usa ka water firm nga nakabase sa Manila aron mokuha og tubig gikan sa Luyang River sa amihanang lungsod sa Carmen nga gisuplay sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD). Niadtong Abril 3, ang MCWD nitaho sa pagminos sa produksiyon sa tubig tungod sa El Niño phenomenon. Niresulta kini sa pagreklamo sa mga konsumedor bahin sa ubos nga presyur sa tubig o wala’y suplay sa tubig, labi na sa mga elevated ug interior nga lugar. Si Abalayan niingon nga iyang gipatawag ang tanang City ug Municipal Risk Reduction and Management Offices ubos sa hurisdiksyon sa Probinsya sa pagpalig-on sa preventive measures aron mamenosan ang epekto sa hulaw, sama sa mga insidente sa sunog. Usa ka grass fire ang niulbo sa mga hilit nga lugar sa habagatang lungsod sa Oslob niadtong Sabado sa gabii, Abril 6, nga nakaapekto sa mokabat sa 70 ka ektarya nga yuta sa Barangay Poblacion, Cañang, Calumpang ug Daan Lungsod. “To see to it that everyone is reminded of the risk of flammable materials that were normally, dili unta. This precisely because of abnormally high-temperature indices,” matod ni Abalayan. WAY HUNONGAng weather bureau nga Pagasa nipahibawo niadtong Martes nga ang taas nga temperatura sa adlaw magpadayon bisan pa sa katag-katag nga pag-ulan nga masinati sa gabii. Si Miloy Elorde sa Regional Services Division sa Pagasa Visayas niingon nga nilabay ang mga pag-ulan ug naimpluwensyahan sa Easterlies. Ang Easterlies mao ang hanging naandan nga mohuros sa silangan kasagaran sa mga tropikal nga rehiyon sama sa Pilipinas, nga nagdala og init, umog nga panahon ug panagsang pag-ulan. “Adunay higayon nga moagi sa hinay nga pag-ulan, apan ang panahon magpadayon nga init,” ingon niya. Ala 1 sa hapon niadtong Martes, ang Sugbo nitala og heat index nga 37 degrees Celsius. Ang numero ubos sa extreme caution, nga anaa sa taliwala sa 32 ug 41 degrees Celsius, ug mahimo’ng hinungdan sa kainit ug kakapoy ug mahimo usab nga mosangpot sa heat stroke. Ang heat index o “feels-like” nga temperatura naghiusa sa temperatura sa hangin ug humidity kon unsa ka init ang bation sa lawas sa tawo sa panahon.","Probinsya nagbantay sa supply sa tubig, mga ani",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/probinsya-nagbantay-sa-supply-sa-tubig-mga-ani
782,Kaiser Jan Fuentes,"Apr 09, 2024","Bisan pa sa kalit nga pag-ulan sa kagabhion, ang state weather bureau niingon nga ang taas nga temperatura sa panahon sa adlaw magpadayon, nga dala sa ting-init ug El Niño phenomenon. Si Weather Specialist Miloy Elorde sa Regional Services Division sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas niingon nga nilabay lang ang mga pag-ulan nga naimpluwensyahan sa Easterlies. Ang Easterlies mao ang hangin nga gikan sa silangan, kasagaran sa mga tropikal nga rehiyon sama sa Pilipinas, nga nagdala og init, umog nga panahon ug panagsang pag-ulan. “Naay change gihapon na passing light rains na kalit ra. But still taas ang time nga init ang panahon,” matod niya sa SunStar Cebu sa Martes, Abril 9, 2024. Dugang pa, ang Sugbo nitala og 37 degrees Celsius nga heat index sa Martes, sa ala 1 sa hapon. Ang numero ubos sa klasipikasyon sa hilabihang pag-amping, nga anaa sa taliwala sa 32 ngadto sa 41 degrees Celsius nga nagsugyot sa mga kainit ug kakapoy sa kainit posible, ug ang dugang nga kalihukan mahimong moresulta sa heatstroke. Ang heat index o “feels-like” nga temperatura naghiusa sa temperatura sa hangin ug humidity aron makita kon unsa ka init ang bation sa lawas sa tawo sa panahon. Sa pagkakaron, karong tuiga, siya niingon nga ang labing taas nga heat index nga natala sa Sugbo niadtong Marso 27, nakatala og 37 degrees Celsius. Gipadayon ni Elorde ang ilang pahinumdom sa publiko kalabot sa taas nga heat index, sa ingon, gidasig sila nga sundon kanunay ang mga precautionary ug preventive measures alang sa kaluwasan sa panglawas. Sa unang mga taho, ang Pagasa niingon nga ang kainit labing mabati gikan sa alas 10 sa buntag hangtod sa alas 4 sa hapon, apan usa ka eksperto sa Department of Health Central Visayas, nisugyot nga likayan na lang ang gawas sa alas 9 sa buntag. Sa miaging buwan, si regional epidemiologist Dr. Anselma Mercedes Cerio gikan sa Department of Health Central Visayas nagtakda og mga lakang nga sundon sa publiko karong panahuna. Gawas sa paglikay sa gawas sa panahon sa peak hours kon ang heat index anaa sa pinakataas, girekomendar usab niya ang pagbutang og sunscreen kon magsuroy-suroy sa gawas ug gipasiugda ang kamahinungdanon sa pagpabilin nga hydrated pinaagi sa pag-inom og daghang tubig. Sa laing bahin, ang SunStar Cebu, sa sayo pa, nitaho nga ang heat index sa Sugbo mahimo’ng moabot sa “delikado” nga 51 degrees Celsius sa umaabot nga mga buwan. Matod niya nga ang historical data nagpakita nga ang Sugbo kasagaran makasinati sa labing taas nga temperatura sa Mayo. Niadtong Mayo 31, 2010, atol usab sa El Niño phenomenon, ang probinsiya nitala sa surface temperature nga 37 degrees Celsius. Naatol kini sa pinakataas nga heat index nga 49 degrees Celsius. Pasabot ni Elorde ang pagsaka sa heat index sa El Niño phenomenon nga karon gi-categorize ubos sa huwaw ug sa nagpadayon nga dry hot summer.",Pagasa: Kainiton sa temperatura magpadayon,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pagasa-kainiton-sa-temperatura-magpadayon
783,Arnold Y. Bustamante,"Apr 09, 2024","Papau New Garcia nga tinun-an sa kursong Hospitality Management sa usa ka dakong unibersidad sa downtown area sa dakbayan sa Sugbo gipadakop tungod sa tumang ka hubog ug nag wild sulod sa iyang boarding house sa dalan Bonifacio, Barangay Day-as, dakbayan sa Sugbo. Ang gibalhog sa Parian Police Station giila nga si Cedie Garciano, 22, nag-abang og lawak sa 165 Bonifacio Street. Sa imbestigasyon sa kapulisan, nag-inom ang maong tinun-an nga langyaw uban sa iyang mga higala pasado ala 1:00 sa Lunes sa hapon, Abril 8, 2024. Pag-abot sa alas 10 sa gabii, labihan na kahubog sa maong langyaw ug dili na mapugngan bisan unsaon nila sa pagbadlong. Gipangguba niini ang gamit sa iyang kwarto ug giapil na niini ang kasikbit nga mga lawak sa boarding house hinungdan nga nanawag na og polis ang tag-iya sa panimalay. Dakong kadaot ang namugna ni Garciano kay ang mga cabinet sa matag kwarto iyang gipangguba. Giingong dili lang kini ang unang higayon nga naalarma sa Parian police station ang maong langyaw. Nadakpan na usab kini niadtong Agusto 2023 human manglabni og cellphone sa dihang nagduwa og mobile legend ang tag-iya niini. Napulo palang ka buwan nga naa sa dakbayan sa Sugbo ang Papau New Garcia alang sa iyang pagtungha sa kolehiyo. Matod sa mga polis sa Parian police station nga buotan ang maong langyaw kon dili mahubog.","Nag-wild sa tumang kahubog, priso hinuon",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nag-wild-sa-tumang-kahubog-priso-hinuon
784,Dario V. Gil,"Apr 09, 2024","Napalgang patay ug nadugta na ang lawas sa lalaki nga caretaker sa balay sa iyang iyaan nga madre sa Purok Sunflower, Sityo Dubdob, Barangay Magsico, bukirang bahin sa lungsod sa San Fernando, Cebu, niadtong Lunes sa hapon, Abril 8, 2024. Giila ang namatay nga si Herve Garciola Gardiola, 36, ulitawo, taga-Barangay Babag, Lapu-Lapu City. Sa gihimong imbestigasyon sa San Fernando Municipal Police Station nga gipangulohan ni P/Maj. Emeniano Jorge Dayagdal nga ang madre nga iyaan sa namatay nga si Farah Garciola natingala nga wa na mobalik sa trabaho si Gardiola nga katapusang nakit-ang buhi niadtong gabii sa Abril 6. Tungod niini, nidangop ang madre ngadto kang Magsico Barangay Kapitan Mario Sebial aron maabagan sa pagpangita sa iyang pag-umangkon. Dinhi napalgan nga nagbuy-od si Gardiola sa kalibunan nga patay na ug paingon na sa pagkadugta ang lawas niini. Atol niining pagsuwat, nagpadayon ang imbestigasyon sa kapulisan sa hinungdan sa kamatayon ni Gardiola, nga ipaubos sa autopsy aron masuta kon unsay hinungdan kamatayon.",Nadugta nga lawas napalgan sa kalibunan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nadugta-nga-lawas-napalgan-sa-kalibunan
785,Dario V. Gil,"Apr 09, 2024","Human sa dakong sunog niadtong Lunes, Abril 8 sa Barangay Sambag 2, dakbayan sa Sugbo, nausban na sab pagkasunod adlaw, Martes, Abril 9. Maayo na lang nga wa makadaku ang kayo nga base sa imbestigasyon sa Cebu City Fire Office nagsugod sa balay ni Kreen Gardon, sa Sityo Brupa, Sambag 2, mga ala 1:23 sa hapon. . Dali ra sab nga napawong ang kayo sa kabomberuhan nga nakamugna og kadaut sa balay ni Gardon nga gibana-bana nga mokabat sa P15,500 ang danyos. Wa pa matino kon unsay hinungdan sa pag-ulbo pag-usab sa sunog. STATE OF CALAMITYGideklarar nga ipaubos sa state of calamity ang Barangay Sambag 2, dakbayan sa Sugbo human naigo sa sunog niadtong Lunes, Abril 8, 2024 nga nakaapekto sa tulo ka mga sityo nga naglangkob sa Kalubihan, Riverside ug Brupa nga naglibot sa Tuberculosis Pavilion. Ang insedente milamoy sa 104 ka mga balay ug 669 ka mga residente ang nawad-an sa ilang pinuy-anan. Gibana-bana nga mokabat sa P7,500,000 ang danyos sa sunog. Gikompirmar ni Barangay Kapitan Keith Noel Balagulan ang maong sitwasyon sa pakighinabi sa SunStar Cebu sa Martes sa buntag, Abril 9. Ang gidaghanon sa apektadong mga residente milabaw sa inisyal nga bana-bana nga gipagawas sa CCFO human sa insidente. Matod pa ni Balagulan nga adunay purohan nga mosaka ang gidaghanon sa mga nabiktima ilabi na nga nagpadayon pa ang ilang gihimong validation sa listahan. Dugang pa niya nga nagtagbo ang konseho ug nauyonan nga ipaubos sa state of calamity ang barangay aron mapadali ang pag-release sa emergency funds ug resources nga matunol ngadto sa mga apektado. REBLOCKINGMatod ni Balagulan nga sa pagkakaron, ang tanang apektadong mga residente anaa sa City Central National High School sa may Osmeña Boulevard sa dakbayan sa Sugbo. Adunay kinatibuk-an nga 231 ka mga pamilya sa pagkakaron. Giklaro niya nga dili una niya tugotan nga mobalik ang mga nasunogan nga motukod og balik sa ilang mga panimalay sanglit ipatuman nila ang re-blocking sa lugar. Si Eddie Gariando, 54, taga Sitio Kalubihan, nangayo og tabang sa Kagamhanan sa Dakbayan aron ilang matukod pag-usab ang ilang balay. Matod niya nga walo ka tawo ang iyang pamilya, apan pipila lang ka sapot ang iyang natigom alang kanila. “We hope nga naay monetary assistance nga maabot namo para makasugod mig balik kay lisod gyud among sitwasyon,” matod ni Gariando. Ang mother-in-law ni Gariando nga si Tikya Garlando, 64, kinsa na-stroke, nihangyo sab og donasyon nga folding bed, kinsa nagsalig lang sa iyang wheelchair. ASSISTANCESi Perla Dicdiquin, pangulo sa Department of Social Welfare Services sa dakbayan, niingon nga isip unang lakang, ilang gipaneguro nga mabakwit ang tanang mga biktima ngadto sa tunghaan ug hatagan nila ang mga biktima og pagkaon sa tulo ka kan-anan sud sa unang tulo ka adlaw. Nag-apod-apod sab sila og disaster kits nga adunay sulod nga banig o habol nga banig nga ginama sa dahon sa pandan, balde, ug hygiene kits. Ang matag apektadong indibidwal makadawat ug lima ka kilong bugas ug de lata. Dugang pa, ang mga pamilya adunay katungod sa cash assistance ug housing materials sa 10 ka sheets sa galvanized irons ug 10 ka piraso sa plywood gikan sa City Government. Ang kinatibuk-an ug partially burned nga mga balay makadawat og P20,000; ang mga sharers ug mga nag-abang makadawat og P10,000; makadawat og P5,000 ang mga absentee owners o kadtong mga tag-iya sa balay nga wala nagpuyo. Base sa inisyal nga datos, adunay 89 ka balay ang totally burned, lima ka partial, 62 ka nag-abang, 37 ka sharer, ug 39 ka lodger. Sa laing bahin, si Balagulan niingon nga ilang gi-maximize ang magamit nga electric fan sulod sa mga classroom aron makapabugnaw sa mga nasunogan gikan sa grabeng kainit. PAG-ULBOSa report sa kabumberohan ang sunog niadtong Lunes nagsugod alas 3:57 sa hapon. Unya, giisa kini sa unang alarma sa alas 3:59 sa hapon, gisundan sa ikaduhang alarma sa alas 4:16 sa hapon, ug sa ikatulo nga alarma alas 4:23 sa hapon, niabot sa status nga under control pagka alas 5:01 sa hapon. Gideklarar sa Cebu City Fire Office nga kontrolado ang sitwasyon alas 8:22 sa gabii, ug hingpit napawong ang kayo pagka alas 10:16 sa gabii. Adunay tulo ka naangol nga mga indibidwal, lakip ang duha ka babaye nga nag-edad og 22 ug 26 anyos nga naglisod sa pagginhawa, ug usa ka 46-anyos nga lalaki adunay pilas sa wala nga tunga nga tudlo. Wala pa’y final report ang kabumberohan apan gitan-aw nila nga problema sa kuryente sa aircon nga depektuso maoy hinungdan sa sunog. Dugang pa niini, ang kahagip-ot sa mga karsada sulod sa maong dapit hinungdan nga milanat og pito ka oras ang ilang pagpawong sa kayo.",Sunog miulbo pagbalik sa Sambag 2,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/sunog-miulbo-pagbalik-sa-sambag-2
786,Arkeen Larisma,"Apr 09, 2024","Giawhag ni Cebu City Mayor Cedie Abangan kadtong mitugot nga makatrabaho ang mga job order (JO) personnel sa City Hall sugod niadtong Enero ning tuiga nga walay appointment maoy manubag sa pagsweldo kanila. Kini nga desisyon nahitabo tungod kay ang tulo ka buwan nga sweldo sa mga JO personnel nagpabilin nga wala mabayri tungod sa nagpadayon nga appointment renewal. “Those (who are) until now working since January and not being covered, but (were) allowed to work, whoever allowed them to work should take the responsibility of paying them,” matod ni Abangan sa usa ka press conference sa Lunes, Abril 8, 2024. Si Abangan niingon nga mas gusto niya kining mga tawhana nga tawgon nga adunay “project-based employment contracts” kaysa tawgon nga “job order personnel. ”Dihang gipangutana kon makadawat pa ba og bayad ang mga JO kansang appointment wala na ma-renew sukad niadtong Enero, si Abangan nagdumili sa pagtubag sa pangutana. “I cannot answer that until I (get to) know kinsa ni. Kinsay nanghinambog. Unsa ni ilang trabaho, aron mahibaw-an nato (what were their jobs, so we would know), then action will be taken upon facts and documentations presented,” matod ni Abangan. “That should have been covered and even before another appointment will be issued, covering from May onward,” dugang niya. Ang SunStar Cebu nisuway pagkuha og mga komentaryo gikan sa mga empleyado sa JO sa City Hall. Hinunoa, ang mga giduol alang sa komento nagdumili nga mainterbyu, tungod sa kahadlok sa mga epekto gikan sa ilang mga labaw. Sa usa ka interbyo kaniadtong Lunes, Abril 8, ang pangulo sa Human Resources and Development Management Office nga si Peping Garperio niingon nga daghang mga hinungdan, lakip ang dokumentasyon ug mga paglangan sa pamaagi, ang hinungdan sa pagkalangan sa mga appointment sa JO. Sa miaging pakighinabi sa usa ka babaye nga JO, kinsa nihangyo nga dili nganlan, siya niingon nga sa 21 ka JO sa iyang departamento, walo na lang ang nahibilin. “Ang uban wala na g’yud sila nag-duty since January. . . Actually, depende ra man sa department head kon mopadayon mo. Ang uban man gud, I think wala na sila nagpadayon kay syempre ikaw daw wala nay appointment, magtrabaho sila walay assurance,” matod niya. Sa laing bahin, pipila ka mga JO gikan sa Department of Public Services nitaho nga nakadawat na sila sa ilang sweldo alang sa Enero ug Pebrero, ug kasamtangan silang nagpaabot sa bayad sa Marso.",Abangan sa nang-hire sa JOs: Kamoy sweldo,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/rama-sa-nang-hire-sa-jos-kamoy-sweldo
787,Arnold Y. Bustamante,"Apr 08, 2024","Nabalhug sa Mabolo Police Station ang usa ka 32 anyos nga lalaki nga Taiwanese national human pasanginli nga nanukmod sa usa ka sakop sa lesbian, gay, bisexual, transgender, and queer (LGBTQ) sa sulod sa usa ka motel sa North Reclamation Area sa Dominggo sa alas 9:30 sa buntag, Abril 7, 2024. Tungod sa pagtukmod, natumba ug naigo sa lamisa ang bayot nga niresulta sa pagkasamad sa iyang kilay. Una nga nagkaila ang langyaw ug bayot sa mobile dating app nga Tinder ug nipasangil ang langyaw nga ang bayot nipaila nga tinuod nga babaye, apan gihimakak kini sa naulahi. Matod sa langyaw nga nagkita sila sa usa ka mall niadtong Dominggo ug nanulod sa usa ka motel sa North Reclamation Area, Brgy. Carreta, dakbayan sa Sugbo. Apan sa dihang naghubo na ang bayot, matod sa Taiwanese, nakurat siya kay pareho sila, mga lalaki. Hinungdan nga siya na turnoff ug nidesisyon nga mogawas sa kwarto sa motel. Apan sa dihang mogawas na unta siya, gipugngan siya sa bayot ug sa kauban niini ug gihulga nga kon di mobayad og P10,000 matag usa kanila, siya ikiha apan nibalibad siya kay wala siyay dala nga ingon niana nga kantidad. Nipugos sa paggawas ang langyaw apan matod niya nga gipugngan siya sa bayot hinungdan nga iyang natukmod ug naparok ang nawong niini sa lamesa nga niresulta sa pagkasamad sa kilay. Atol sa pagkanaug sa langyaw sa hagdanan, giingon nga nibawos usab ang bayot, siya gitukmod hinungdan sa iyang pagkatumba ug pagkabun-og. Kining tanan hugot nga gipanghimakak sa duha ka mga sakop sa LGBTQ nga silang alyas Pie ug Wenbie. Matod ni Wenbie dili tinuod ang pangangkon sa Taiwanese nga wala siya kahibalo nga sila mga LGBTQ kay giprangkahan na niya kini nga siya transwoman, kon unsay naa sa babaye, naa usab siya niini. Unang gikasabot sa langyaw si Pie apan gitawag siya niini kay gusto sa langyaw nga silang tulo. “Ni request man daw ning Taiwanese daw nga ganahan siyag another girl pa. . . but we never hide about gender, what we are because you know why should we? Mitug-an mi niya sa tinuod nga kanang kon buot huna-hunaon dili mi pure nga babaye. . . . So niana man siya nga it’s ok because you are so pretty. Niana mi nga pila man ang budget nako? Ana siya nga I will give you P10k each,” matod ni Wenbie sa interbyo sa Lunes. Apan sa dihang nahuman na sila, gikalitan lang siya og hapak sa cellphone nga maoy hinungdan nga siya nakuyapan. Ang mga bun-og nga naangkon sa langyaw tungod kadto sa pagkahulog niini sa hagdan sa motel. Nasagmuyo siya sa management sa motel kay bisan nakakita na, matod pa, ang mga roomboy nga nagkadugo na siya, wala kini motabang nila. Apan ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo mopasusi sa aligasyon sa duha ka mga habig. Tungod ani, si Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office, nimando sa Mabolo Police Station nga mopalawom sa imbestigasyon. “We are not depending on that. We still to conduct our own investigation aron masayran unsay nahitabo niadtong mga panahuna. Sa karon naa didto ang atong imbestigador to gather all CCTV sa gawas,” matod ni Baculo. Ang duha ka LGBTQ nisang-at na og reklamong slight physical injuries apan giingong moreklamo usab ang langyaw sa kasong pagpangilad ug extortion.",Langyaw napriso kay 2 ka LGBTQ mingreklamo,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/langyaw-napriso-kay-2-ka-lgbtq-mingreklamo
788,Dario V. Gil,"Apr 08, 2024","Patay nang nidangat sa tambalanan ang asawa samtang bana naangol human sila nabangga usa ka PUJ nga multicab sa Lunes sa buntag, Abril 8, 2024 duol sa gate 3 sa Mepza sa ML Quezon national highway, Brgy. Ibo, Siyudad sa Lapu-Lapu, sa alas 10 sa buntag sa Lunes, Abril 8, 2024. Ang asawa nga namatay giila nga si Gingin Garrido Cao, 61, samtang ang bana nga naangol giila nga si Philippe Garroza Cao, 64, taga Sta. Charie, Pusok, dakbayan sa Lapu-Lapu. Ang drayber sa multicab, kansang dulong nagusbat sa impact, wa nganli sa kapulisan, apan taga Soong 1, Brgy. Mactan sa mao nga siyudad. Sa pasiunang imbestigasyon ni P/Staff Sgt. Freed Garsuta, traffic police investigator sa Lapu-lapu City Police Office, ang magtiayon nga Cao nag-inangkasay sa usa ka motorsiklo, nga gimaneho sa bana. Sa pag-abot sa maong dapit, ilang gikasugat ang PUJ, kansang drayber giingon nga mi-counterflow, nisubay sa lane sa magtiayon hinungdan sa bangga kun head on collision. Tungod sa grabeng angol sa kalawasan, namatay si Gingin. Ang drayber, sa pagsuwat ning taho, gikustodiya sa kapulisan ug hayan pasakaan og kasong reckless imprudence resulting to homicide ug reckless imprudence resulting to physical injury and damage to property kon way makab-ot nga amicable settlement. /","Magtiayon nagmotor, nabangga; misis patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/magtiayon-nagmotor-nabangga-misis-patay
789,Dario V. Gil,"Apr 08, 2024","Nalandig sa tambalanan ang usa ka polis nga nagmotorsiklo human nabangga sa usa ka sakyanan alas 12:35 sa tungang gabii sa Lunes, Abril 8, 2024, sa N. Bacalso Ave. , Brgy. Poblacion, lungsod sa Sibonga, habagatang Sugbo. Ang biktima giila nga si P/Staff Sgt. Jecree Gaspar Gata, 40 ,minyo, taga sityo Cambaol, Brgy. Alicia, Bohol, nadistino sa Regional Mobile Force Battalion (RMFB 7) sa Brgy. Bahay Sibonga. Ang drayber sa Mitsubishi Strada giila nga si Cedie Elueterio Gatan Gatapia, 28, taga Dinglasan St. , Purok 43, Riverside, Brgy. Poblacion sa mao nga lungsod. Sa pasiunang imbestigasyon ni P/Staff Sgt. Boniel Fatimaborda, investigator on case sa Sibonga Police Station, ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Capt. Fort Terence Cielo, si Gata gikan sa Siyudad sa Sugbo nagsubay sa karsada nga south bound samtang si Gatapia nga gikan sa Argao nagsubay sa lane nga pa north bound. Apan matod pa nga pag-abot sa eskina sa Poblacion, ni-left turn si Gatapia nga wa ni-signal hinungdan nga nadasmag si Gata sa passenger side sa Strada. Sa kakusog sa impact, nalagpot si Gata sa windshield sa sakyanan ni Gatapia. Ang polis gidali sa pagdala sa mga sakop sa Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office (MDRRMO) sa Sibonga sa Carcar Provincial Hospital. Si Gatapia gikustodiya sa kapulisan sa Sibonga ug kun way amicable settlement pasakaan og kasong reckless imprudence resulting to physical injury and damage to property.",Polis angol sa bangga,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/polis-angol-sa-bangga
790,Arnold Y. Bustamante,"Apr 08, 2024","Duha ka notadong mga manglungkabay nasikop sa gilusad nga follow- up operations sa mga sakop sa Parian Police Station sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Major Agelio Ceballos. Kini human gitaho nga nanglungkab sa buhatan sa Archdiocesan Campus Ministry nga nahimutang sa dalan Pelaez, Barangay Kamagayan, dakbayan sa Sugbo. Ang mga suspek giila nga silang Albear Jared Gatchalian Deris, 27, taga V. Abangan St. , Barangay Calamba ug Jorge Gatdula, 27, taga Sitio Mahayahay, Barangay Calamba ning siyudad. Niadtong Sabado, Abril 6, 2024 ang admin staff sa Archdiocesan Campus Ministry nipa-blotter sa Parian police station labot sa paglungkab sa ilang opisina niadtong Abril 4, 2024, diin ang door lock naguba na. Sa pagsusi sa sulod, nawagtang na ang usa ka Carsell BT speaker nga dunay microphone, usa ka Monster BT speaker, usa computer monitor, usa ka guitar, duha ka camera tripod, 1 ka Megabox, usa ka bag nga dunay sulod nga nagkalainlaing wires/cords ug usa ka Oppo A71 cellular phone, mobalor ang tanan og P90,000. Gisusi sa kapulisan ang kuha sa CCTV footage ug ilang nailhan sila si Gatdula ug Deris. Alas 5:30 sa Sabado sa hapon gilusad nila ang follow up operation nga niresulta sa pagkasikop sa duha ka mga suspek. Nabawi sa mga polis ang gipangkawat sa mga suspek nga gikompirmar usab sa admin officer nga kini gipanag-iya sa Archdiocesan Campus Ministry.",‘Manglungkabay’ nasikop sa polis,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/manglungkabay-nasikop-sa-polis
791,Arkeen Larisma,"Apr 08, 2024","Bisan pa sa panawagan ni Cebu City Councilor Pastor Abarquez Jr. nga paresaynon si City Agriculture Department (CAD) head Jansen Arong tungod sa pagka-inutil, gisubli ni Cebu City Mayor Cedie Abangan ang iyang desisyon nga ipabilin si Arong, nga niingon nga iyaha ang management prerogative. “It is only a call, but the mayor wants him to stay. They can have their call, but I have my management prerogative,” matod ni Abangan sa usa ka press conference sa Lunes Abril 8, 2024. Sa dihang gipangutana kon natagbaw ba siya sa performance ni Arong, si Abangan niingon nga mas nakaila siya sa iyang mga department head kay ni bisan kinsa. Sa dihang gipangutana kon kanus-a nila ipang-apod-apod ang mga hose sa tubig ug mga baril ngadto sa mga mag-uuma, si Abangan niingon nga sukad niadto ila nang gipang-apod-apod ang maong mga materyales. Sa miaging interbyu sa pangulo sa Alliance of Cebu City Farmers Association, Gatmaitan Gavilan, siya niingon nga wala pa silay nadawat nga hinabang gikan sa Kagamhanan sa Dakbayan karong tuiga. Matod ni Gavilan nga makaluluoy kaayo ang mga mag-uuma kay walay tubig nga magamit sa ilang mga pananom. Gisugyot usab ni Gavilan nga hatagan na lang sila og drills aron makapangita sila og bag-ong tinubdan sa tubig ilabi na sa mga tubod. Hinuon, gipasalig ni Abangan nga apil sa dugay na nilang plano mao ang pagpangita og bag-ong tinubdan sa tubig, diin dili kaayo problema ang mga hose ug baril. Dugang ni Abangan nga usa ka pribadong institusyon nipasalig sa paghatag og 11 ka water tanker, nga magamit sa dakbayan sa paghipos og tubig sa higayon nga makakita na sila og bag-ong tinubdan. Siya niingon nga ang tubig nga gikinahanglan sa siyudad sa pagkakaron dili kinahanglan nga mainom, kondili tubig nga gituyo alang sa agrikultural o gamit sa panimalay. Sa iyang privilege speech niadtong Miyerkules, Abril 3, 2024, giakusahan ni Abarquez si Arong nga walay plano sa pagsulbad sa kahimtang sa mga mag-uuma nga apektado sa El Niño Phenomenon. Matod ni Abarquez nga moabot sa 11,000 ka mga mag-uuma, walay labot ang ilang mga pamilya, nga mag-antos sa kagutom tungod sa hulaw dala sa panghitabo. TANKESa laing bahin, sa usa ka pamahayag nga gipagawas niadtong Lunes, Abril 8, 2024, ang Metropolitan Cebu Water District (MCWD), sa pakigtambayayong sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo, nipakatap og duha ka Mobile Siphon Tanks (MSTs) sa barangay Cambinocot ug Bonbon aron maminusan ang epekto sa El Niño phenomenon sa mga bukirang barangay sa dakbayan sa Sugbo. Ang MST nga gisakay sa trak sa Cambinocot, nga nagkantidad og gibana-bana nga P15 milyunes, makaprodyus ug hangtod sa pito ka metro kubiko nga tubig nga mainom matag oras o 168 metro kubiko nga tubig kada adlaw, samtang ang stationary nga MST sa Bonbon, nga nagkantidad og P7. 5 milyunes, makagama o makahimo og hangtod sa 20 cubic meters nga mainom nga tubig kada oras o 480 cubic meters nga tubig kada adlaw. Ang duha ka MST gidonar sa MCWD sa Japan International Cooperation Agency (JICA) niadtong 2016. Ang tubig gikan niini nga mga yunit mahimong ipaambit sa mga residente sa Pulangbato, Binaliw, Sirao, Buot, Pamutan, Subangdaku, ug Babag, nga naghatag og tubig nga mainom niining mga dapita. Gitugotan usab ang ubang mga barangay nga makakolekta og tubig gikan niining mga MST.",Pangu sa CAD nagpabilin; tanke sa tubig gipamutang,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pangu-sa-cad-nagpabilin-tanke-sa-tubig-gipamutang
792,Dario V. Gil,"Apr 07, 2024","Taliwa sa grabe nga kainit sa panahon dala sa El Niño phenomenon, pipila ka mga dapit sa lalawigan sa Sugbo nangaigo sa mga grass fire ning nanglabay nga mga adlaw. Halos dunay mga grass fire kada adlaw. Ang labing dako, hayan labing una sa Sugbo, niigo sa gibana-banang 70 hektarya sa mga luna sa upat ka mga barangay sa lungsod sa Oslob, habagatang Sugbo niadtong Sabado. Ang nangaapektuhan mao ang Brgy. Poblacion, Cañang, sityo Upper, Calumpang ug Daanlungsod. Ang mga dapit nga nangaigo nahimutang sa ibabaw ug may bukiran sab. Matod sa kabumberohan sa lungsod nga mga alas 5 sa hapon ilang unang nadawat ang alarma, apan mga alas 11:15 sa gabii na under control ang kayo. Hingpit kini nga napawong sa Dominggo sa alas 2:15 sa kaadlawon, Abril 7. Matod ni SFO1 Philipp Dean Ruelan, fire investigator sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Oslob, nga wa hinuoy naapil nga mga balay kay kasagaran niini naa ra daplin sa karsada,Kadtong girumbo na unta sa kayo, ang mga lumolupyo nagtinabangay sa pagpawong pinaagi sa pagdagpas sa nagdilaab nga mga sagbot ug kahoykahoy. Matod ni Ruelan nga nagsugod ang grass fire sa sityo Upper Brgy. Calumpang. Ang nangasunog mao ang laya nga mga tanglad. Gumikan kay hangin dali kaayo’ng nikatap ang kayo sa uban pang mga barangay. Si Ruelan nagkanayon nga layo nga bukid ang nangaigo sa kayo, gibana-bana nga dunay gilay-on nga lima ngadto sa unom ka kilometro gikan sa kinapusoran ug tungason kaayo ang ubang mga dapit nga apektado. Siya nagkanayon nga wa sila nangayo og back up sa laing kabumberohan sa ubang mga lungsod kay kaya ra nila ang pagpawong pinaagi sa tabang sa mga lumolupyo sa upat ka mga barangay inabagan usab sa mga personnel sa Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office (MDRRMO) sa Oslob. Si Ruelan niingon nga ila pang susihon kon unsay hinungdan sa sunog nga unta layo ra sa mga tawo ang Upper Calumpang. Matod niya nga way danyos kay pulos mga sagbot ang nangasunog, wa gani mga kahoy. SIBONGAUsa usab ka grass fire ang niigo sa lungsod sa Sibonga niadtong Sabado, dungan sa Oslob. Ang naigo mao ang Purok Tambis, Brgy. Magcagong. Sa usa ka post ni Ananias Gaviola Gawahan, siya niingon nga dako nga umahan ang naigo. Laing grass fire usab ang niigo sa Brgy. Labatan, lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo ug sa Lapaz Blizz, dakbayan sa Bogo, mga dapit sa amihanang Sugbo.",Grass fire mikaon sa 70 hektarya,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/grass-fire-mikaon-sa-70-hektarya
793,Dario V. Gil,"Apr 07, 2024","Mokabat sa P1. 8 ka milyunes ang gibana-banang danyos sa pagkasunog sa 15 ka mga balay sa Luray 1, Brgy. Poblacion, dakbayan sa Toledo sa alas 12:27 sa Dominggo sa udto, Abril 7, 2024. Sa interbyo sa Superbalita Cebu kang F02 Rodel Anchoriz, fire investigato,siya niingon nga nagsugod ang sunog sa balay ni Rheymund Gaya. Giisa kini sa fist alarm alas 12:31 sa udto na ug 2nd alarm sa ala 1 sa hapon. Ilang nakontrolar ang kayo sa ala 1:40 ug mga 50 minutos ang nakalabay, hingpit nga napawong ang kayo. Wa pa nila masayri kon pila ka mga pamilya ang apektado ug unsay sinugdanan sa kayo.",15 ka balay sa Toledo nasunog,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/15-ka-balay-sa-toledo-nasunog
794,Arnold Y. Bustamante,"Apr 07, 2024","“Dili na tinuod, Sir. Kon mangawat man lang gani mi, adto mi sa foreigner, dili kapwa Pinoy. ”Mao kini ang pamahayag ni Rica, 36, dunay kaipon, taga Brgy. Lahug, Dakbayan agi og tubag sa pagpasangil sa usa ka barbero kaniya ug sa iyang amiga nga sila nangawat sa iyang mga butang human sa lawasnon kalipay sulod sa usa ka lodge sa Dalan Manalili, Dakbayan sa Sugbo niadtong Biyernes sa kaadlawon,Abril 5. Matod ni Rica nga dakong bakak ang gibutyag ni Yoyong sa media nga nagpatabang siya og duha ka mga babaye. Gani way nahimong pakighilawas sa sulod sa kwarto tungod sa kahubog sa barbero. Iyang gisaysay nga niadtong kaadlawon sa Biyernes gihagad ni Yoyong ang iyang amiga nga si alyas Saldy nga mag check in sa usa ka lodging house. Nangutana kini kon pila, diin gitug-anan siya nga tag P1,000. Nihangyo, matod pa, si Yoyong nga P500 lang ug nisugot kini hangtod nga gidala siya ni Saldy nga moadto sa lodge. Gani ang gibayad niini sa kwarto pulos sinsiyo, sigun ni Rica. Human nga nakabayad si Yoyong sa kwarto, nisulod na kini uban sa iyang amiga samtang siya nagpabilin sa lobby. Apan dangtan og lima ka minutos nigawas si Saldy nga nagyawyaw kay wala magkasinabot. Giingnan pa kini nga inigka human na lang sa kumbati sa kama siya mobayad, dinhi na nagsugod ang ilang lalis. Walay kamatuoran nga ilang gihimulbolan si Yoyong kay nanglakaw na sila human wala magkasinabot sa presyo ug gidugang niini nga pwerteng huboga sa barbero. “Kana si Yoyong, Sir, hubog kaayo na siya kay gikan daw sila nag inum sa iyang agaw didtu sa Triple 8. Mismo ang cashier, Sir, makasulti nas tinuod unsa nang hitaboa,” matod ni Rica. Iyang giklaro nga dili nila kinaiya nga mangigo og mga Pinoy tungod kay sila matod pa ang mabalikan. Si Rica niangkon nga kaniadto usa siya ka commercial sex worker diha sa downtown area apan niundang na siya sulod na sa napulo ka tuig.","Ginang nanghimakak nga barbero gika-sex, gikawatan",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/ginang-nanghimakak-nga-barbero-gika-sex-gikawatan
795,Arkeen Larisma,"Apr 07, 2024","Nangabalaka ang mga netizen ug mga residente nga nagpuyo duol sa Alviola St. sa Barangay Tejero, dakbayan sa Sugbo, sa kalit nga pagkausab sa kanhi naglugitom nga tubig sa Tejero Creek ngadto sa puti nga kolor niadtong Sabado, Abril 6. Ang kalit nga pagkausab nakapukaw sa kahadlok sa mga residente sa posibleng peligroso nga paglabay sa kemikal sa sapa. Ang panghitabo sa puti nga kolor sa tubig nagagikan sa luyo sa karaang White Gold House hangtod sa Tejero barangay hall sa dalan Alviola ug T. Bagcal. Gi-post sa SunStar Cebu sa social media ang pipila ka natampo nga mga hulagway nga nagpakita sa kahimtang karon sa Tejero Creek niadtong Sabado. Ang SunStar Cebu ni-post usab og laing set sa mga hulagway sa Dominggo, Abril 7, nga nagpakita nga walay kalamboan sa kahimtang sa tubig sa sapa. Ang SunStar Cebu niadtong Sabado, Abril 6 nakig-alayon sa Cebu City Environmental Sanitation and Enforcement Team (CESET). INSPEKSYONSa pakigbayloay og mensahe sa chat sa samang adlaw, ang pangulo sa CESET nga si Ariadne Jerus niangkon nga wa sila kahibawo sa sitwasyon kon wala sila pangutan-a sa SunStar Cebu. Nipadala siya og usa ka grupo aron sa pagsusi sa sapa. “Pwede naay nagyabo chemicals or human activities diha sa area,” matod ni Jerus. Human sa inspeksyon, si Jerus nitug-an sa SunStar Cebu nga ang nahitabo tungod sa dili maayo nga drainage system sa Mactan Rock Industries Inc. , usa sa bulk water suppliers sa Metropolitan Cebu Water District. Siya niingon nga ni-isyu sila og citation ticket niadtong Sabado sa hapon ngadto sa Mactan Rock Industries Inc. tungod sa paglapas sa City Ordinance 2398, nga may kalabotan sa walay septic tank ug saktong drainage. Si Jerus niingon nga kinahanglang mobayad ang kompaniya og penalty nga P2,000 sulod sa pito ka adlaw nga trabaho sa Cebu City Environment and Natural Resources Office (Ccenro). Sa pakighinabi sa telepono sa Dominggo, Abril 7, si Eddie Gealon, usa sa mga tag-iya sa Mactan Rock, nihimakak nga ang maong panghitabo tungod sa ilang desalination facility sa dapit. “Kanang puti, dili na amoa. Tin-aw nga tubig ang among gi-discharge bisan pa og tan-awon ninyo. . . ” matod niya sa SunStar Cebu. Ilang atubangon kon madawat na ang citation ticket.",Pagputi sa tubig sa creek sa Tejero susiho’g maayo,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pagputi-sa-tubig-sa-creek-sa-tejero-susihog-maayo
797,roger vallena,"Apr 07, 2024","Di lang ka usa, kon di kaduha diay suwayi og sunog sa suspek ang koral sa University of San Jose-Recoletos (USJ-R). Mao kini ang gibutyag sa unibersidad sa usa ka opisyal nga pamahayag nga ilang giluwatan niadtong Sabado, Abril 6, 2024 human gipasakaan og kasong attempted arson si Toper Gemoles Castro, taga Dasuloan Lutopan, dakbayan sa Toledo. “Based on the University’s CCTV footage, the man’s first attempt involved igniting a paper bag and plastic to start the fire on April 3,” matod sa unibersidad sa ilang pamahayag. Nahitabo kini sa buntag sa mao nga adlaw. Gikinahanglan nilang mogamit og walo ka fire extinguishers sa pagpawong sa kayo. “Fortunately no one was hurt. The culprit was not found but this incident put the University’s safety and security department on high alert,” dugang sa pamahayag. Sa Huwebes, Abril 4 sa pasado alas 6 sa buntag, si Castro nakita sa close circuit television (CCTV) camera nga nibalik sa dapit. Ingon sa naniid pa kini sa palibot nga way tawo nga makabantay sa iyang pagduslit sa koral sa unibersidad gamit ang kandila. Dinhi nabantayan na siya sa security guard hinungdan nga nadakpan ug gitugyan ngadto sa Carbon Police Station. “The University is not taking this lightly as it involves the safety of its stakeholders. Hence, legal charges are pursued,” matod sa pamahayag. Tungod sa hitabo, gipahugtan pa sa tunghaan ang seguridad sa ilang palibot. Si Castro, sa lahi nga interbyo, nanghimakak nga iyang intensyon ang pagsunog sa koral kay ang iyaha managkot ra unta kay iya kining naandan sukad pa kaniadto. Nangayo siya og pasaylo sa iyang gibuhat. Si Castro naa na gibalhug sa custodial facility sa Cebu City Police Office (CCPO) sa Gorordo Ave. human siya pasakai og kaso sa unibersidad.",Suspek kaduha diay misuway og sunog sa koral sa university,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/suspek-kaduha-diay-misuway-og-sunog-sa-koral-sa-university
798,Kaiser Jan Fuentes,"Apr 07, 2024","Dili masaksihan ug masinate sa mga Sugbuanon ang kangitngit atol sa adlawan tungod kay ang total solar eclipse dili makita sa nasod, ilabi na sa Sugbo. Ang weather specialist nga si Miloy Elorde sa Regional Services Division sa Philippine Atmospheric, Geophysical, and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas niingon nga makita ang ang total solar eclipse sa laing bahin sa kalibutan. Samtang, gisalikway usab ni Elorde ang mga pangangkon sa social media nga sulod sa tulo ka adlaw ang masinati'ng kangitngit. Nasayran nga ang usa ka solar eclipse mahitabo sa dihang ang buwan moagi direkta sa taliwala sa kalibutan ug sa adlaw hinungdan nga maalihan sa buwan ang kahayag gikan sa adlaw ug mongitngit ang kalibutan nga mora og gabii. Matod ni Elorde sa SunStar Cebu niadtong Sabado, Abril 6, 2024, nga ang total solar eclipse makita sa Marquesas Islands, nga usa ka grupo sa mga volcanic islands nga nahimutang sa French Polynesia. Bisan pa, ang pipila ka mga nasod sa rehiyon sa Pasipiko ug North America makasaksi usab sa maong phenomenon. Siya nidugang nga ang solar eclipse mobalhin sa North America sugod sa Pacific Coast ug mobalhin paingon sa Mexico, United States of America, ug Canada. Matod ni Elorde nga matapos kini sa Atlantic Ocean. “Kadtong makasinati sa total solar eclipse, makasinati sila og temporaryong kangitngit tungod sa pag-align sa adlaw, bulan, ug yuta,” matod niya nga ang panghitabo mahitabo sulod sa pipila ka oras. Dugang pa, si Elorde miingon usab nga ang mga espekulasyon sa tulo ka adlaw nga kangitngit dili tinuod tungod kay kini kulang sa siyentipikong ebidensya. Sa sayo pa, gipanghimakak usab ni Astronomer Gernald Bayrante sa Pagasa central office ang maong pangangkon. “Gusto [namong] ipahibalo sa kadaghanan nga ang mga balita nga naglibot sa internet bahin sa yuta nga nakasinati sa tulo ka adlaw nga kangitngit tungod sa pag-agi niini sa Photon Belts sa Abril 8, 2024, di tinuod,” ingon sa weather bureau. Sa laing bahin, si Elorde niingon nga usa ka planetarium sa Pagasa sa Mactan ang gilantaw nga mahuman karong tuiga. Wala hinuon siya mohatag og laing mga detalye sama sa giplanohang petsa sa pagkompleto apan, sa pagkakaron, matod niya nga aduna pa’y mga trabaho nga kinahanglang buhaton sa maong establisemento. Usa ka planetarium, o usa ka pasilidad nga gidesinyo sa pagsundog sa celestial nga palibot, nga nagtugot sa mga bisita sa pag-obserbar ug pagkat-on mahitungod sa mga bituon, mga planeta, ug uban pang celestial nga mga butang, sa dili madugay ablihan duol sa Mactan-Cebu International Airport sa Lapu-Lapu City.",Total solar eclipse dili makit-an,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/total-solar-eclipse-dili-makit-an
799,Arnold Y. Bustamante,"Apr 06, 2024","Nadakpan sa Sabado sa hapon, Abril 6, sa kapulisan sa lungsod sa Liloan ang suspek sa pagtulis ug pagpatay sa usa ka gituohang bayot nga napalgan nga patay sa sulod sa iyang lawak sa Purok Sun Flower, Brgy. Poblacion, lungsod sa Liloan alas 11:30 sa Biyernes sa gabii, Abril 5, 2024. Ang biktima giila nga si Brix Go Generalao, 47, kinsanakaplagan nga duna nay pisi ang liog nga gihigot sa kilid sa iyang kama ug hubo ang ibabaw nga bahin sa lawas. Ang biktima nagtrabaho sa Danao City Dynacast Shipbuilding & Repairs Inc. Ang suspek nga si Emeniano Jurich Genio Gentullaga, 18, alyas Jerome, giingon sa kapulisan nga niangkon sa krimen sa ilang pag-imbestigar human nila nasikop sulod sa usa ka mall diin ilang nasubay pinaagi sa Global Positioning System (GPS) sa cellphone sa biktima. Matod ni Police Major Johnrey Antic, hepe sa Liloan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Sabado pinaagi sa telepuno, nga base sa pamahayag sa mga silingan nga kauban sa biktima si Gentullaga sa pagsulod sa balay sa wa pa ang krimen. Sila nakadungog og singgit ni Generalao apan sa ilang pagsusi, sirado ang kwarto ug nahilom hinungdan nga wala ra nila panumbalinga. Apan pipila ka minutos ang nakalabay, ilang nabantayan nga abli na ang pultahan sa kwarto ug sa ilang paglili, ilang nakita ang biktima nga way panimuot kilid sa iyang katre ug nilagom na. Gihigot ang liog niini sa pisi samtang gibaatan usab og plastic ang ulo nga ilang gituohang hinimoan ni Gentullaga. Dugang ni Antic nga dunay mahalong mga butang nga gipanag-iya sa biktima nga nangawagtang na nga gituohang gidala sa suspek. Pagka alas 2:30 sa Sabado sa hapon, ilang nadakpan si Gentullaga sa usa ka mall sa Barangay Poblacion, dakbayan sa Danao. Sa lahi nga interbyo sa Superbalita Cebu, si Antic nibutyag nga sa ilang pagsubay sa GPS sa cellphone, ilang natultolan ang nahimutangan sa butang sa usa ka cellshop sa tindahan sa Dakbayan sa Danao. Kini human usab nila nasayran gikan sa usa ka caller nga gibaligya ang cellphone sa biktima. Sa didto na sa shop ang suspek, wa una kini bayri sa babaye nga staff. “Niingon tong tindera sa cellphone shop nga naa tay buyer ani, Sir (suspek), pero paingon pa paabuta lang. Mao to, ang suspek niadto sa kompyuteran, ni-relax. Mao to nadakpan sa atong kapulisan,” matod ni Antic sa interbyo. Gawas sa cellphone, ilang nabawi ang silver nga mga alahas nga pulseras ug kwentas sa biktima. Wa silay nakuha nga kwarta, apan giangkon sa suspek nga nakakuha siya apan wa siya nasayod kon pila. NAGKAILASi Antic nagkanayon nga sa ilang pag-imbestigar kang Gentullaga, kini nagkanayon nga nagkaila sila ni Generalao niadto lang Lunes, Abril 1. Subli silang nagkakita niadtong Biyernes, Abril 5 sa usa ka tambayanan sa lungsod sa Liloan. “Unya gahapon (Biyernes), nagkita ni sila. Naa man guy tambayanan diri sa Liloan. . . gwapo man ni nga tambayan. Diri man ni sila mga alas 5 sa hapon”, dugang ni Antic base sa sulti sa suspek kanila. Giagda siya nga mobalhin sila sa usa ka bar, apan mamauli una sila aron mag-ilis ang suspek kay “bulingot na ang senina. ”Tuod man, sa dihang didto na sila balay nga gipuy-an sa biktima, naligo siya ug pagka human, hubo siya nga nigawas ug nipasangil sa biktima nga nipugos kaniya sa pakighilawas ug kiss. “Didto na nasuko ang suspek ug iyang gituok ang biktima. Ug kadtong iyang nakita ang biktima nga hapit na mamatay, iyang gituok adtong pisi nga naa sa duyan,” asoy ni Antic. Kasong robbery with homicide ang ipasaka batok sa suspek.","Suspek sa tulis, pagpatay nasikop tungod sa GPS",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/suspek-sa-tulis-pagpatay-nasikop-tungod-sa-gps
800,Dario V. Gil,"Apr 06, 2024","Moabot og 10 ka oras ang nasinati’ng brownout sa duha ka mga barangay sa lungsod sa Argao, Sugbo sa Sabado sa buntag, Abril 6, 2024 human nasabod ang prime mover sa mga linya sa kuryente ug telecom. Ang apektado mao ang Brgy. Balisong ug Brgy. Talaga, butyag ni Talaga brgy. konsehal Chris Gepitulan nga gikahinabi sa Superbalita sa Cebu sa Sabado pinaagi sa telepuno. Nasabod ang van sa mga linya nga nakatumba sa duha ka mga poste sa Cebeco 1 ug duha ka mga poste sa Globe telecom. Sa lahi nga interview sa Superbalita Cebu kang Argao Police Station traffic police investigator Patrolman F. Gerolin, nasayran nga ang insidente nahitabo sa national highway sa Brgy. Balisong mga alas 3 sa kaadlawon. Ang drayber sa prime mover nga may kargang dakong container van giila nga si Geron Gerona, 33, minyo, taga Lumbangan, Mabinay, Negros Oriental. Ang drayber gikan sa Tampi sa Santander ug padulong sa Siyudad sa Sugbo, apan pag-abot sa Balisong Argao, wa siya nakamatikod nga may nagyanyan nga wire sa telco mao nga nasabod. Naapektuhan usab ang mga linya sa kuryente ug duha ka mga balay ang natumbahan sa mga poste apan di grabe. Matod pa ni Gerolin nga wa pa siyay sumada kon pilay damage sa tanan nga naapektuhan, apan wa nila gikustodiya ang drayber kay dunay amicable settlement nga nakab-ot.",10 ka oras nga brownout tungod sa prime mover,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/10-ka-oras-nga-brownout-tungod-sa-prime-mover
801,Arnold Y. Bustamante,"Apr 06, 2024","Giilang high value individual sa Bohol nasikop sa gilusad nga buy-bust sa mga sakop sa Provincial Drug Enforcement Unit uban sa Provincial Intelligence Unit sa Bohol Police Provincial Office alas 9:45 sa Biyernes sa buntag, Abril 5, 2024 sa Purok 7, Brgy. Tiptip, dakbayan sa Tagbilaran. Ang suspek giila nga si Cedie Geronimo, 42, way trabaho, nagpuyo sa maong lugar. Nakuha sa kapulisan ang dagko’ng mga putos sa gituohang shabu nga dunay gibug-aton nga 1,030 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P7,004,000. Ang PDEU, sa pagpangulo ni Police Captain Jesus Gersalina Jr. , ug Police Lieutenant Emeniano Mayang Alejandro, ubos sa pagdumala ni Police Lt. Colonel Dave Alejo, hepe sa PIU sa kapulisan sa Bohol, nagpahigayon sa buy-bust. Tungod niini, ang hepe sa Police Regional Office 7 (PRO 7), Police Brigadier General Jorge Abad, nidayeg sa kapulisan sa lalawigan sa Bohol ubos sa liderato ni Police Colonel Jobal Gica tungod sa subsub nga kampanya batok sa ilegal nga drugas. “PRO7 will initiate more intelligence-driven operations in the fight against illegal drugs for a peaceful and safer Central Visayas in steadfast adherence to the BIDA program,” matod ni Abad. Ang suspek gipaubos sa imbestigasyon sa kapulisan sa lalawigan sa Bohol ilabi na kon asa gikan ang supply sa ilegal nga drugas.",P7M nga drugs sa Bohol nasakmit,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p7m-nga-drugs-sa-bohol-nasakmit
802,Earl Kim H. Padronia,"Apr 06, 2024","Gimanduan sa Department of Education sa Central Visayas (DepEd 7) ang tanang mga tunghaan ubos sa basic education nga mobalhin ngadto sa Alternative Delivery Mode tungod kay gisuspinso ang face-to-face (F2F) learning classes hangtod sa dugang nga pahibalo. Sa pakighinabi sa telepono sa Sabado, Abril 6, si DepEd 7 Director Dr. Farnacio Bajala nitug-an sa SunStar Cebu nga ang iyang memorandum nga giluwatan niadtong Biyernes, Abril 5, 2024, gitumong ngadto sa tanang pampublikong mga tunghaan sulod sa Isla sa Sugbo lakip na ang highly urbanized cities (HUCs) .Kini subay sa deklarasyon ni Cebu Governor Gwendolyn niadtong Biyernes nga gisuspenso ang mga klase sa tibuok probinsiya tungod sa taas nga heat index nga natala sa isla nga mahimo’ng moresulta sa kakuyaw sa panglawas ug kaluwasan sa mga tinun-an samtang anaa sulod sa mga tunghaan. Matod pa ni Bajala nga kini isip konsiderasyon usab sa inputs sa mga ginikanan ug guardians nga adunay lainlaing reaksyon kalabot sa pagsuspenso sa klase tungod kay gipili sa uban ang F2F nga klase. Sa iyang memorandum, si Bajala niingon nga subay kini sa DepEd Order 37 series of 2022 ug Memorandum OUOPS 2024-04-02477.“Ang ato lang gihuna-huna nga there shall be balance sa learning sa mga bata ug ang safety sa tanan,” matod ni Bajala. Sa kaso sa dakbayan sa Sugbo, ang publikong mga tunghaan mosunod sa iyang memorandum, hangtod nga ang mayor sa dakbayan sa Sugbo nga si Lino Abangan, adunay linain nga direktiba sa mga publikong tunghaan, matod ni Bajala. Ingon usab niini ang kaso sa mga chartered city sama sa Mandaue ug Lapu-Lapu. Sa laing bahin, ang mga tagdumala sa pribadong tunghaan gihatagan og katungod sa pagpatuman sa memorandum, matod sa regional director. Ang mga magtutudlo ug administrador sa publikong eskwelahan giawhag nga mobalhin sa online classes o modular printed isip delivery mode of learning, depende sa sitwasyon ug lokasyon sa institusyon. Hinuon, iyang gipahinumdoman ang mga ginikanan ug guardians nga bantayan ang pagkompleto sa mga buluhaton sa akademiko sa mga estudyante samtang naa sa balay. “Reminders sa mga ginikanan nga atimanon gyud ang atong mga bata. . . ilabi na basin maglakaw-lakaw sa gawas, mag-sige na noon og tabanog sa alas dose sa udtong tutok,” matod ni Bajala. Si Bajala niingon nga dili kini makaapekto sa gidaghanon sa gikinahanglan nga mga adlaw sa pagtungha, tungod kay ang alternatibong paagi sa paghatod gikonsiderar nga adlaw sa eskwelahan. Ang tuig tigtungha 2023-2024 matapos sa gitakda nga Mayo 31,2024, dugang sa opisyal. Ang mando sa gobernador niabot human sa deklarasyon sa 22 ka local government units (LGUs), 20 niini ubos sa hurisdiksyon sa Provincial Government, nga ilang suspensuhon ang F2F classes ug usbon ang delivery mode of learning. Kini nga mga LGU naglakip sa mga lungsod sa Asturias, Badian, Balamban, Compostela, Consolacion, Cordova, Liloan, Medellin, Minglanilla, Poro, Ronda, San Fernando, San Remigio, Sibonga, Tabogon, Tabuelan, Tuburan, ug mga dakbayan sa Lapu-Lapu, Naga, Talisay, ug Toledo. Kini nga mga LGU nagpatuman og alternatibong paagi sa paghatud sa pagkat-on, sama sa pagbalhin ngadto sa online o modular printed modes, pag-adjust sa tunga sa adlaw nga oras sa klase, ug pagsagop sa blended learning approach, base sa mga lokasyon sa mga eskwelahan, nga gikonsiderar ang internet connectivity. Ang Dakbayan sa Mandaue, nga unang nagpatuman sa blended learning approach, niusab niini ug nagmando sa pagsuspenso sa face-to-face nga klase.",Modal nga paagi sa klase ang gipatuman sa DepEd,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/modal-nga-paagi-sa-klase-ang-gipatuman-sa-deped
803,Superbalita Cebu,"Apr 05, 2024","Nagsugod na nga nakasinati og pagsaka sa panginahanglan ang mga water refilling stations sa dakbayan; apan ang resulta sa kanihit sa tubig tungod sa heat wave maoy nakababag kanila sa pagtagamtam sa tukmang panahon sa pag-usbaw sa halin. “Our water station is really suffering now because we have to stop processing every thirty minutes before we resume. This amounts to several delays in our deliveries,” matod sa tag-iya sa usa ka water refilling station nga nihangyo’ng di nganlan. Siya miingon bisan pa sa kalisod, sila naningkamot sa pag-atiman sa tanan nilang mga kustomer ug paghatod og mainom nga tubig sulod sa adlaw. Sa iyang bahin, si Dina Giede, kinsa nagtrabaho sa 4A’s Water Lab, niingon nga niabot na sa dili hitupngan nga gidaghanon ang ilang halin tungod sa hilabihang kainit sa panahon. Siya niingon nga gikan sa pagbaligya sa naandan nga 100 ka galon sa usa ka adlaw, ang halin milapas sa 300 nga marka niadtong Huwebes, Abril 4, 2024.“Milapas sa 300 ka galon ang among halin ilabi na kay init na kaayo karon ug ang mga tawo kanunay mangita’g tubig nga mainom. Usahay, kinahanglan namong balibaran ang mga kustomer kay wala na miy ikahatag nga tubig,” matod ni Giede. NAGSALIGKadaghanan sa mga water refilling station nga nahimutang sa Metro Cebu nagsalig sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) alang sa ilang suplay. Si Giede nipadayag og kasagmuyo sa ilang inadlaw-adlaw nga pakigbisog sa suplay sa tubig gikan sa MCWD nga nagkanayon nga ang water district sagad magsugod sa paghatag og tubig sa alas 4 sa kadlawon ug unya mohunong sa alas 6 sa buntag nga magbilin lang og duha ka oras nga kahigayunan para makasulod og supply. “Sa ingon niini nga mga adlaw, wala na mi tubig sa tangke. Ang MCWD nagpadagan lang og supply gikan sa alas 4-6 sa buntag, unya wa ta kahibawo kon kanus-a sila mopagawas og tubig. Wala’y pasiuna nga pahibalo sa mga pagkabalda sa serbisyo sa tubig, ”ingon niya. Ang kanihit sa tubig nga nasinati sa daghang bahin sa nasod adunay mga epekto sa mga komunidad kansang mga tawo padayon nga nanlimbasug alang sa adlaw-adlaw nga pag-access sa tubig. “When the temperatures started to soar, our water supply also started to dwindle. Some barangays are even in a sorrier state than us because their water is very limited,” matod ni Elvin Batumbakal, taga Barangay Kamagayan, dakbayan sa Sugbo. Matod niya tungod kay sa kaadlawon pa lang modagayday ang tubig gikan sa ilang mga gripo, mapugos sila sa paghipos og tubig sa dagkong mga baril aron magamit sa adlaw. Ang kakuwang sa tubig sa dakbayan tungod sa huwaw dala sa El Niño phenomenon.",Water refilling stations nagnihit sab sa tubig,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/water-refilling-stations-nagnihit-sab-sa-tubig
804,Arkeen Larisma,"Apr 05, 2024","Ang Department of Education Region 7 (DepEd 7) nakahukom nga ibalhin ang athletics events alang sa umaabot nga Central Visayas Regional Athletic Association (CVIRAA) ngadto sa Naga City Sports Complex, matod sa usa ka opisyal. Sa chat message niadtong Miyerkules, Abril 3, 2024, si Dean Canon, chairman sa Cebu City Sports Commission, niingon nga ang desisyon gihimo aron maseguro ang komprehensibo nga pagpangandam sa Cebu City Sports Center (CCSC) alang sa Palarong Pambansa 2024 sa Hulyo, nagpasalig nga ang tanang pagpaayo sa imprastraktura kinahanglang makompleto nga walay pagkompromiso. “We affirm that the other CVIRAA events will proceed as scheduled in various venues across Cebu City, adhering to the original plan. This will include the reopening of the Cebu City Sports Center Swimming Pool by the end of April,” matod sa DepEd sa usa ka pamahayag. Si Canon niingon nga ang pag-adjust magsiguro nga ang tanang partisipante makapaabot sa usa ka matigion ug luwas nga palibot alang sa ilang mga natad sa sports. “The CCSC rubberized track oval will be completed by May. But DEPW (Department of Engineering and Public Works) and the contractor, SBD Builders, do not want to compromise the quality with the CVIRAA involving over 10,000 athletes. They want to ensure that the track oval is 100% ready when the Palaro commences with the Opening on July 9,” matod ni Canon. Gipahibalo usab sa DepEd nga ang CVIRAA Opening Ceremonies karong Mayo 4, 2024 ug ang Closing Ceremonies sa Mayo 9, 2024 adto ipahigayon sa Cebu Coliseum. /AML",Athletics ibalhin sa Naga,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/athletics-ibalhin-sa-naga
805,Arnold Y. Bustamante,"Apr 05, 2024","Gipasakaan og kasong attempted arson ang 46 anyos nga lalaki nga naatlan sa security guard sa University of San Jose- Recoletos (USJ-R) nga nisuway og sunog sa koral sa tunghaan sa habig sa dalan P. Lopez, Barangay Kalubihan, dakbayan sa Sugbo sa Huwebes Abril 4, 2024. Si Toper Gemoles Castro, taga Dasuloan Lutopan, dakbayan sa Toledo, gibalhin sa temporary custodial facility sa Cebu City Police Office (CCPO) gikan sa Carbon Police Station diin siya gitugyan sa gwardya sa unibersidad. Matod ni Castro nga dili niya tuyo ang pagsunog sa eskwelahan sanglit ang iyang tumong mao ang pag panagkot og kandila sa simbahan sa Carmelite. Iyang gipasabot nga naandan na kaniadto pa nga diha siya managkot kon moabot siya og Carbon, apan wala na siya kahibawo nga gibalhin na diay ang dagkutanan. Alang niya nga kon tuyo pa niya nga sunogon ang eskwelahan, dili na siya magdala pa og papeles nga naa didto ang tinuod niya nga ngalan. “Naa sad koy sala gyud kay ang butangan diay sa ilang panagkutan didto ra gyud sa pikas. Pero mao man sad gud toy karaan sa una gud, kay nagdako ta sa probinsya, murag binukidnon na atong style sa pagsunod sa ilaha. Kay kon tuyo pa to nako, dili gyud ko magdala’g dokumento ug tinuod nga pangalan nga akong dalhon sa akong pagka tawo nga mag lakaw-lakaw ko sa kadalanan,” matod ni Castro. Nangayo siya’g pasaylo sa kadagkoan sa Carmelite Sisters nga maoy nag dumala sa Carmelite Church sa USJ-R nga nabalaka sa iyang gihimo sanglit wala niya kini gituyo. Iyang gipasabot nga dili na niya usbon ang iyang nahimo dungan sa pagpahibawo nga kaniadto nagtrabaho usab siya sa simbahan sa Talisay. Apan sa usa ka video footage nga gihatag sa usa ka tinubdan sa Superbalita Cebu nagpakita sa iyang lahi nga lihok atol sa hitabo mga alas 6 pasado sa buntag sa Huwebes, Abril 4. Makita nga ingon sa naniid siya nga way tawo nga makakita kaniya sa pagduslit sa koral.",Misuway og sunog sa koral gikiha sa tunghaan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/misuway-og-sunog-sa-koral-gikiha-sa-tunghaan
806,Arvie N. Veloso,"Apr 05, 2024","Si Cebu Gov. Edlen Abalayan nimando sa pagsuspenso sa tanang klase sa elementary ug high school sa probinsya sa Sugbo sugod sa Biyernes, Abril 5, 2024, hangtod mopagawas na sab og laing mando. Kini tungod sa grabeng kainit nga nasinati sa Sugbo dala sa El Niño phenomenon nga wa lang masinati sa Sugbo, kon di sa tibuok nasod. Gilantaw sa gobernador nga posibling makahatag kini og dako’ng risgo sa kabataan nga motungha ingon man sa mga magtutudlo ug ginikanan. Sa nasayran, una nang nisuspenso sa klase ang pipila ka mga lokalidad sa probinsya tungod sa di maagwanta’ng kainit. Sa nasayran, nisugod ang nasinating kainit sa Abril 1 nga gipaabot nga mosaka pa ang temperatura hangtod sa Mayo. Subay niini, ang mga sakop sa Provincial Disaster Risk Reduction and Management Office (PDRRMO) nipasusi na usab sa kahimtang sa kalungsoran sa epekto sa El Niño. Ang Pagasa Mactan una na usab nga nipasidaan sa publiko sa pagsunod sa mga giya aron kalikayan ang heat stroke, skin disease, pagkalipong, ug uban pang mga sakit nga makuha tungod sa taas nga temperatura. Ang gobernador sa iyang bahin, nimando sa Department of Education (DepEd) Cebu Province sa pag tuman sa naasoy’ng lagda. Ang tibuok isla sa Sugbo ubos na sa klasipikasyon sa huwaw sa Pagasa tungod sa ubos kaayo nga ulan sa pipila ka nakalabay nga mga buwan.",Mga klase gipasuspenso ni Gwen tungod sa kainit,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mga-klase-gipasuspenso-ni-gwen-tungod-sa-kainit
807,Arkeen Larisma,"Apr 05, 2024","Kapin sa 10,000 ka mga mag-uuma sa dakbayan sa Sugbo ang padayong nag-antos sa epekto sa El Niño phenomenon sukad niadtong Pebrero 2024, nga nagkanayon nga wala pa sila nakadawat og hinabang gikan sa City Government. Si Gatmaitan Gavilan, pangulo sa Alliance of Cebu City Farmers Association, niingon nga giimbitar na sila sa mga executive session aron ipadayag ang ilang mga kabalaka, apan hangtod karon, wala pa silay nadawat nga hinabang. Sa dihang gipangutana bahin sa kahimtang sa mga mag-uuma sa dakbayan sa Sugbo karong panahon sa El Niño, si Gavilan niingon nga makaluluoy kaayo ang mga mag-uuma kay walay tubig nga magamit sa ilang mga pananom. “Ang mga farmer karon nagkinahanglan jud og support sa Cebu City. . . kon makapangita unta’g tubig nga magamit namo kay luoy kaayo ang mga mag-uuma wala jud makaon,” matod ni Gavilan. Matod pa ni Gavilan nga ang gikinahanglan karon sa mga mag-uuma mao ang maayong gidaghanon sa suplay sa tubig, nagsugyot nga mahatagan sila sa Kagamhanan sa Dakbayan og mga water pump ug drills aron makapangita sila og tubig sa mga tubod. Matod niya nga nangayo sila og materyales gikan sa Cebu City Agriculture Department (CAD) sama sa mga tanke sa tubig, hose, baril, ug mga sprayer, apan ang departamento wala nakahatag niini nga mga materyales karong tuiga. Dugang pa niya nga ang mga mag-uuma gusto nga mohangyo sa Kagamhanan sa Dakbayan nga hatagan sila og dekalidad nga mga seedlings, tungod kay ang ubos og kalidad nga seedlings makaapektar sa kalidad sa mga utanon nga ilang anihon unya nga mosangpot sa ubos nga presyo. Ang Alliance of Cebu City Farmers Association gilangkuban sa 72 ka asosasyon sa mga mag-uuma, diin ang matag asosasyon adunay labing menos 200 ngadto sa 300 ka miyembro. Si Cebu City Councilor Pastor Abarquez Jr. , chairman sa committee on agriculture and rural development, nanawagan sa pagluwat ni Cebu City Agriculture Department (CAD) head Sepe Arong tungod sa grabeng pagpabaya sa katungdanan. Sa iyang privilege speech niadtong Miyerkules, Abril 3, 2024, giakusahan ni Abarquez si Arong nga walay plano sa pagsulbad sa kahimtang sa mga mag-uuma nga apektado sa El Niño Phenomenon. Matod ni Abarquez nga moabot sa 11,000 ka mga mag-uuma, walay labot ang ilang mga pamilya, nga mag-antos sa kagutom tungod sa hulaw dala sa panghitabo.",Wa pay hinabang gikan sa Cebu City,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/wa-pay-hinabang-gikan-sa-cebu-city
808,Arkeen Larisma,"Apr 05, 2024","Ang pagdisiplina sa kadalanan sama sa paglikay sa pag-u-turn sa ‘no u-turn sign’ dili lang makapasiugda sa hapsay nga dagan sa trapiko, kon dili makapugong usab sa dili maayong mga insidente sa dalan. Nagpabiling hagit sa Cebu City Transportation Office (CCTO) ang kakuwang sa mga enforcer sa mga dagkong dalan, ilabina sa peak hours sa pagsilsil sa disiplina ug pagdakop sa malapason nga mga motorista. Bag-ohay lang gisaway sa pipila ka mga netizen ang pipila ka mga drayber sa motorsiklo, sa usa ka tampo nga video nga gi-post sa SunStar Cebu, tungod sa ilang pag-u-turn bisan pa sa ‘No U-turn’ signage sa may Gorordo Ave. , corner Sudlon St. sa Brgy. Lahug, dakbayan sa Sugbo niadtong Martes sa hapon, Abril 2, hinungdan sa trapiko sa maong dapit. Matod sa kontribyutor nga walay mga enforcer nga nakita nga nagdumala sa trapiko o nakadakop sa mga malapason. Ang mga netizen nikomentaryo nga ang maong lugar naila nga grabe ang kahuot sa trapiko sa peak hours, apan adunay mga kaso nga bisan dunay mga traffic enforcer sa maong lugar ang mga malapason mohimo gihapon sa maong buhat. Ang uban nisugyot sa pagbutang og mga koral ug pagsangkap sa traffic enforcers og Temporary Operator’s Permit (TOP) aron mapugngan kining mga malapason. Ang TOP nga adto sa Land Transporation Office (LTO) bayran dunay mas bug-at nga multa kay sa Cebu City nga P1,000 lang. Ang CCTO asst. head nga si Kent Egie Tonton nitug-an sa SunStar Cebu niadtong Huwebes nga tungod sa grabeng kainit sa adlaw tungod sa El Niño phenomenon, kini nakapugong sa mga traffic enforcer nga ipakatap sa kadalanan sa kaudtuhon. Hinuon, gipahinumdoman ni Tonton ang mga motorista nga isilsil ang disiplina sa ilang kaugalingon bisan og walay traffic enforcers. Apil niini ang pagsunod sa traffic signs ug markings ug paglikay sa pag-counterflow, no entry, pag-U-turn sa mga dalan nga way U-turn, cutting lanes, ug uban pa. Matod pa ni Tonton nga gipaminusan sa ahensya ang oras nga naladlad sa adlaw ang mga enforcer, ug ang Traffic Management and Coordinating Council (TMCC) naghuna-huna nga tugotan ang ilang mga patrol vehicle nga maka-apod-apod kanunay og mga refreshment sa mga enforcer sa field. Sa pagkakaron, ang ahensya adunay dul-an sa 400 ka mga personahe lakip na ang mga job order employees, nga giingon ni Tonton nga usa ka dakong kalainan sa 700 ka manpower sa una niyang pagsulod sa ahensya. “Ideally we need more, considering nga daghan kag dalan sa siyudad,” dugang niya.",Malapason mipasamot sa kahuot sa trapiko,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/malapason-mipasamot-sa-kahuot-sa-trapiko
809,Dario V. Gil,"Apr 05, 2024","Naangol ang usa ka drayber human siya nabangga sa kilid sa flyover sa Brgy. Mambaling, siyudad sa Sugbo sa mga alas 5 sa buntag sa Biyernes, Abril 5 samtang nagmaneho sa iyang awto. Ang biktima nga nahilandig sa tambalanan giila pinaagi sa iyang driver’s license nga si Jomari Gil, 40, taga Brgy. Gabi, Cordova, Cebu. Sa interbyo sa Superbalita Cebu kang Cebu City Traffic Police investigator P/Staff Sgt. Daniel Calica, nahibaw-an nga si Gil gikan sa south nga nagmaniho sa iyang awto padulong sa north, hayan padulong mouli sa Cordova agi sa South Road Properties (SRP). Apan pag-abot sa likuanan padulong sa SRP, naalanganin ang biktima, nasangit ang iyang sakyanan sa kongkretong barrier sa tiilan sa flyover. Si Gil naangol kay namumo ang baba sa manobila sa iyang awto kay wa nigana ang air bag. Dali siyang gidala sa tambalanan sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office.",Awto nabangga sa flyover; drayber angol,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/awto-nabangga-sa-flyover-drayber-angol
810,Arkeen Larisma,"Apr 05, 2024","Ang Metropolitan Cebu Water District (MCWD) nakasinati og water production deficit nga 42,452 cubic meters niadtong Miyerkules tungod sa El Niño phenomenon, nga moresulta sa low pressure ngadto sa walay suplay sa tubig sa mga konsumidor. Sumala sa datos sa production team sa water district, ang MCWD nakaprodyus lang og labing menos 258,548 cubic meters nga tubig niadtong Abril 3, matod sa tigpamaba sa MCWD nga si Jessica Fallorina sa SunStar Cebu sa Huwebes, Abril 4, 2024. Si Fallorina niingon nga ang MCWD nakaprodyus og 310,000 cubic meters per day (CMD) sa wala pa mahitabo ang El Niño. Mokabat sa 600,000 cubic meters matag adlaw ang panginahanglanon sa tubig sa franchise area sa MCWD. Si Fallorina niingon nga ang kakuwang sa suplay sa tubig moresulta sa intermittent supply sa tubig ngadto sa elevated ug interior areas. Ang MCWD naghatag og serbisyo sa upat ka siyudad ug upat ka lungsod sa Metro Cebu: Cebu City, Talisay City, Mandaue City, Lapu-Lapu City, Cordova, Consolacion, Liloan ug Compostela. Ang pagkunhod sa suplay sa tubig nahitabo sa mga pasilidad sa surface ug groundwater nga gidumala sa MCWD, nga naglakip sa Jaclupan, Lusaran, Compostela-Cotcot ug Buhisan/Tisa Filter Plant. Niadtong Marso 13, gibutyag ni MCWD chairman Range Abarca III nga ang produksiyon sa Jaclupan mius-os ngadto sa 20,000 gikan sa 30,000 ka CMD, ang produksyon sa Lusaran mius-os ngadto sa 20,000 gikan sa 30,000 ka CMD, ang produksiyon sa Compostela-Cotcot mius-os ngadto sa 3,000 gikan sa 10,000 nga produksiyon sa Planta ug ang Filter sa 10,000 nahulog sa 4,000 gikan sa 6,000 CMD. Hinuon, si Fallorina niingon nga ang lebel sa tubig sa maong mga pasilidad sa dam mius-os pa sukad niadto. Ang bag-ong datos gikan sa MCWD nagpakita nga ang produksiyon sa Jaclupan mius-os pa ngadto sa 14,113 CMD, Buhisan/Tisa Filter ngadto sa 3,700 CMD, Manila Water ngadto sa 36,982 CMD, ug Lusaran/JE Hydro ngadto sa 16,162 CMD. MGA REKLAMOSa chat message niadtong Huwebes, si Rangeph Gimeno, kliyente sa MCWD nga taga Urgello St. , Barangay Sambag 2, dakbayan sa Sugbo, nipadayag sa iyang kadismaya sa gihatag nga serbisyo kay dili kini sibu sa kantidad nga ilang gibayad. Matod ni Gimeno nga sagad moagas ang tubig alas 2 o alas 3 sa kaadlawon, ug sagad sa ilang mga gripo walay agas sa tubig tibuok adlaw. Sa dihang gipangutana bahin sa ilang mga pamaagi sa pagdaginot sa tubig sa balay, si Gimeno nitubag nga walay madaginot ug tipigan tungod kay walay tubig nga magamit. Laing kliyente sa MCWD nga si Jeff Jorge Gingone, taga Barangay Talamban, niingon, “Bisan dili tinghuwaw, walay agas ang gripo. Kon di magpundo og tubig, walay tubig bisan gamay. ”Sa programa sa Cebu City Hall nga “Ingna’ng Mayor” niadtong Martes, Abril 2, si Mayor Cedie Abangan niingon nga ang Siyudad nakatumbok sa 11 ka concerns kalabot sa El Niño nga gituki atol sa ilang emergency convergence meeting niadtong Abril 1.",MCWD: Supply sa tubig mius-us pa og maayo,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mcwd-supply-sa-tubig-mius-us-pa-og-maayo
811,Associated Press,"Apr 05, 2024","Gitaho sa Department of Migrant Workers (DMW) nga nisaka ngadto sa upat ang ihap sa mga overseas Filipino workers (OFWs) nga naangol sa magnitude 7. 2 nga linog nga miigo sa Taiwan niadtong Miyerkules, Abril 3, 2024. Sa usa ka post sa social media, si DMW Officer-in-Charge Undersecretary Talyo Sylvian Girana niingon nga nakadawat sila og report sa laing OFW nga nakaangkon og minor injury, susama sa unang tulo ka mga kaso. “We have a fourth Taiwan OFW injured due to the earthquake. She sustained head injuries due to falling debris. She is out of harm’s way and is being treated by a doctor,” matod ni Girana. Sa sunod nga pamahayag, ang DMW niingon nga ang OFW gipagawas na sa ospital. “Ang OFW nakaangkon og minor injuries, gitambalan sa ospital, ug nakagawas na,” matod sa DMW. Niadtong Huwebes, Abril 4, ang DMW nitaho nga tulo ka mga OFW nakaangkon og minor injuries gumikan sa labing kusog nga linog nga niigo sa Taiwan sa miaging 25 ka tuig. Sa bahin niini, giawhag sa Migrante International ang DMW sa pagsiguro nga ang tanang tabang nga gikinahanglan mahatag sa mga apektadong Taiwan OFWs. Sa usa ka pamahayag, si Migrante chairperson Adela Banguardia niingon nga ang DMW dili angay makontento sa pagtukod sa ilang Taiwan help desk ug hotline. “The Philippine government and its Department of Migrant Workers must be ready to help our migrant workers. While the DMW’s Taiwan Help Desk and hotline are already established, it should be maintained and accessible while preparing to provide food, water, health supplies, medical assistance, and temporary shelter to all OFWs affected and in need,” matod ni Banguardia. “Particular attention and assistance should be given to the affected OFWs in Glemao County, the eastern province closest to the epicenter,” siya nidugang. Agig tubag, ang DMW niingon nga andam silang mohatag sa tanang gikinahanglang ayuda sa mga OFW nga nakabase sa Taiwan. “The Migrant Workers Offices in Taipei, Taichung, and Kaohsiung continue monitoring the situation and will provide assistance to OFWs, who need assistance,” matod sa DMW.",4 na ang angol sa linog sa Taiwan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/4-na-ang-angol-sa-linog-sa-taiwan
812,Dario V. Gil,"Apr 05, 2024","Usa ka Swedish national namatay sa sunog nga miigo sa duha ka andana nga balay sa Largo Compound, Barangay San Isidro, dakbayan sa Talisay, alas 7:03 sa gabii sa Huwebes, Abril 4, 2024. Ang namatay giila nga si Jim Ask, 68. Si Ask, kinsa giingong adunay medical issue, giingong natanggong sulod sa iyang kwarto atol sa insidente. Si Fire Officer 1 Gonesto Go, fire investigator sa Talisay City Fire Station, niingon nga si Range Gob maoy tag-iya sa nasunog nga balay. Giisa sa first alarm ang sunog alas 7:16 sa gabii, nakontrolar alas 7:31 sa gabii ug gideklarar nga fire out alas 7:35 sa gabii. Gibanabana sa mga bombero ang danyos sa P1. 68 milyunes. Sa laing bahin, nimugna og kadaut sa balay ang laing sunog sa dalan General Echavez, Barangay Lorega San Miguel, dakbayan sa Sugbo mga alas 11:43 sa buntag sa Biyernes, Abril 5, 2024. Ang balay gikatahong gipanag-iya ni Sita Goco. Gisulayan pa sa mga bombero ang pag-establisar sa hinungdan sa insidente ug ang gidak-on sa kadaut. Napawong ra kini dayon human mapasiriti og fire extinguisher sa usa ka opisyal sa construction sa gitrabaho nga edipisyo sa tupad.",Swedish national namatay sa sunog,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/swedish-national-patay-sa-sunog-sa-talisay
813,Arnold Y. Bustamante,"Apr 05, 2024","Barbero nga taga isla sa Camotes nagpatabang sa Waterfront Police Station human siya gikawatan sa duha ka commercial sex workers nga iyang gihilawas sa sulod sa usa ka lodge sa dalan Manalili, Barangay Sto. Gertrudes, dakbayan sa Sugbo alas 4 sa kaadlawon sa Biyernes, Abril 5, 2024. Ang biktima nga si Yoyong (di tinuod niyang ngan), 28, nibutyag ngadto sa mga imbestigador sa Waterfront Police Station nga nag-inom sila kauban sa iyang mga ig-agaw sa usa ka imnan sa downtown area sa dakbayan sa Sugbo. Sa dihang padung na sila nga manguli, siya giduol sa duha ka mga babaye ug gihaylo og lawasnong kalipay. Sa dihang sila nagkasabot sa presyo, sila ningsulod sa usa ka lodging house sa Dan Manalili ug nagpatabang sa duha ka mga babaye ibabaw sa katre. Apan human sa usa ka makutas nga round, gawas nga hubog pa, siya nakatulog ug sa iyang pag mata wala na ang duha ka mga babaye dungan sa pagkawala sa iyang kwarta, cellphone ug giapil pa ang iyang relo nga pinalit niya sa agi sa iyang pagpanupi. Hubo na usab ang tanan niyang sapot, gani ang iyang brief didto na ilawom sa katre niya nakuha uban sa iyang pitaka. “Gidala ko nila didto sa lodging house. Nakamatngon ko’g buot mga alas 4, nahuboan na ko. Hasta akong cellphone, kwarta nako wala na. Akong pitaka didto na sa ilawom sa katre, walay sulod,” asoy ni Yoyong ngadto sa mga tigbalita dihang siya nidangop sa kapulisan. Ang kapulisan sa Waterfront Police Station nakakuha nag kopya sa video sa CCTV sa gawas sa lodging house diin makita ug maklaro ang dagway sa duha ka mga babaye nga iyang kuyog sa pagsulod. Usa sa mga imbestigador sa Waterfront Police Station nga dili lang magpaila nitug-an nga daghan na ang nabiktima niining mga commercial sex worker sa Dalan Colon, diin ang ilang kustomer ilang dalhon sa lodge ug kawatan kon makatulog na. Tungod ani, magpatrolya sa kaadlawon ang kapulisan aron abugon ang maong mga babaye nga naa mag-estambay sa ngitngit nga dapit sa downtown area.","Barbero giluya, gikawatan sa 2 ka mga sex worker",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/barbero-gihimulbolan-sa-2-ka-babaye-nga-gikakombate-sa-katre
814,Dario V. Gil,"Apr 04, 2024","Kapin sa 23 milyunes ang gibana-bana nga danyos sa duha ka mga sunog nga ning-igo sa lungsod sa Minglanilla ug dakbayan sa Talisay nga naggintang lang og pipila ka mga oras. Sa Purok Mangga, Lower Lipata, Barangay Linao, lungsod sa Minglanilla, dili mominos 42 ka mga balay ang nangasunog alas 3:20 sa kaadlawon sa Huwebes, Abril 4, 2024. Sa interbyo sa Superbalita Cebu kang FO1 Earl Benjoseph, fire investigator sa Minglanilla Fire Station, padayon pa nilang gisubay kon asa nagsugod ang sunog. Hinuon, ang nasuta nga dil mominos 42 ka mga balay ang naapektuhan nga kasagaran ginama sa light materials. Ang sunog giisa sa first alarm sa alas 3:27 sa kaadlawon, second alarm sa alas 3:41 sa kaadlawon ug under control sa alas 4:15 samtang gideklarar nga fire out sa alas 4:37 sa kaadlawon. Gibana-bana sa kabomberuhan ang danyos sa sunog nga P2,205,000. Matod ni Benjoseph, way angol o nakalas nga kinabuhi sa maong sunog. Sa laing bahin, gibana-bana nga P21 milyunes ang danyos sa sunog sa dakong bodega sa construction supply sa dan Rabaya, Sityo Kimba, Barangay San Roque, siyudad sa Talisay, alas 9:51 sa gabii sa Miyerkunes, Abril 3, 2024. Ang bodega gipanag-iya ni Brent Ang apan giabangan ni Ghen Dimapasoc. Nasayran sa Superbalita Cebu sa Talisay City Fire Office pinaagi kang F01 Gonesto Godinez, fire investigator, nga ang sunog giisa sa 1st alarm sa alas 9:55 sa gabii, 2nd alarm sa alas 10:22 sa gabii ug fire under control sa alas 10:45 sa gabii samtang gideklarar nga fire out sa alas 4:02 sa kaadlawon sa Abril 4, 2024. Subay sa imbestigasyon ni Godoy, ang danyos sa sunog gibanabana nga P21 milyunes. Samtang, ang kabomberohan padayon pa sa ilang pagsuta sa hinungdan niini. /DVG",P23M danyos sa 2 ka sunog,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p23m-danyos-sa-2-ka-sunog
816,Arnold Y. Bustamante,"Apr 04, 2024","Gikiha na sa Mabolo Police Station ang duha sa tulo ka mga Korean national nga nalambigit sa pagpanulis sa usa ka Koryana sa Maria Luisa Subdivision sa Barangay Banilad, dakbayan sa Sugbo niadtong Martes sa gabii, Abril 2, 2024, ug nakigpinusilay sa mga polis nga ningresponde sa alarma, usa kanila ang napatay. Matod ni Police Major Ruelan Aficionado Jr. , hepe sa Mabolo Police Station, gipasakaan nila sa Huwebes hapon, og kasong robbery with homicide, frustrated homicide ug direct assault sila si Rambo Golingan Debbie, 45, ug Cristitulo Golingan Debbie, 49 sa Cebu City Prosecutor’s Office. Niluwat na og pinanumpaang pamahayag ang biktima nga negosyanteng Koryana, lakip na sa mga saksi sa krimen, ug duna na silay natigom nga mga dokumento alang sa gipasaka nga kaso. Nipasabot si Aficionado kon nganong robbery with homicide ang ilang gipasaka sa duha sanglit duna may usa nga namatay bisan kon ila kining kauban nga si Felicisimo Rambo Golingay, 47, nga maoy namusil sa mga polis nga niresulta sa pagkaangol sa usa ka police staff sergeant nga sakop sa Regional Intelligence Unit 7. Hinuon, luwas na ang kahimtang sa polis. Makig-alayon ang Mabolo Police Station sa ubang mga ahensiya sa gobiyerno aron makakuha og dugang background sa mga suspek. Nahinabi na usab sa usa ka Korean consul ang duha dungan sa pagbutyag nga mohatag sila sa mga report nga kinahanglanon sa kunsalado. Nasagmuyo ang gobyerno sa South Korea sa gihimo sa ilang citizen sa Sugbo ug nipakita og kasubo sa nahitabo sa polis nga naangol sa insidente. “Ang atong nakita nila is medyo nasagmuyo sila ug naluoy pud sila sa polis nato nga nasamdan, mipakita sad silag simpatiya,” matod ni Aficionado. Gihulagway hinuon ni Aficionado nga isolated ang maong krimen nga naglambigit sa mga Korean national. Giingong wala magbase sa dakbayan sa Sugbo ang tulo ka mga Koryano sanglit didto kini namuyo sa kaulohan.",2 ka Korean national gipasakaan og kaso,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/2-ka-korean-national-gipasakaan-og-kaso
817,Guam P. Logroño,"Apr 04, 2024","Usa ka Canadian national nga dunay warrant sa kasong pagpanagmal nadakpan alas 2:35 sa hapon sa Miyerkulis, Abril 3, 2024, sulod sa Immigration Office sa Brgy. Poblacion, lungsod sa Panglao, Bohol. Giila sa kapulisan ang akusado nga si Rebumaphil Cherielyn Tayoks, 63, minyo, nagpuyo sa Brgy. Basdiot, lungsod sa Loon, Bohol. Si P/Capt. Dean Apollo Abellon, hepe sa kapulisan sa Panglao, maoy nangulo sa pagsikop sa langyaw pinasikad sa warrant of arrest sa kasong less serious physical injuries ubos sa Art. 265 sa Revised Penal Code nga giisyu ni Judge Elyang Gollayan Golosino Agapay sa Municipal Trial Court (MTC) Loon, Bohol nga gipitsahan og Marso 27, 2024. Ang dinakpan gikataho'ng nanagmal sa iyang silingan nga nagbiseklita niadtong Disyembre 2023 hinungdan nga gipasakaa’g kaso. Matod ni Major Jeff Golveo, hepe sa Loon police nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Huwebes, Abril 4, nga wa nakauyon ang langyaw sa tinubagan sa silingan.",Canadian nat'l gisikop tungod sa 'pagpanagmal’,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/canadian-natl-gisikop-tungod-sa-pagpanagmal
818,Guam P. Logroño,"Apr 04, 2024","Tungod sa kahoy nga iyang isugnod unta alang sa pagluto og binignit sa miaging Semana Santa, usa ka construction worker nabilanggo na hinuon, alas 9:40 sa buntag, Marso 22, 2024. Siya nasakpan nga nisulod sa usa ka balay sa Brgy. Bulacao, dakbayan sa Sugbo kay abli ang gate ug giingong walay tawo. Si Abanto Andres, 57, taga Brgy. Buhisan, siyudad sa Sugbo, gipasakaan og kaso nga robbery ug trespassing uban sa usa ka Cedie Gomez, 31, dunay kapuyo, taga Lower San Roque, Brgy. Bulacao, dakbayan sa Sugbo. Si Andres nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niangkon sa iyang sayop nga nabuhat ug nangayo unta siya og pasaylo sa tag-iya sa panimalay nga si Cheche Tisang Perfecta Pecivall, 38, negusyante. Apan gipasakaan gyud sila og kaso sa tag-iya sa balay. Matod ni Andres, naglakaw siya sa karsada samtang namunit og kahoy padulong sa pagduaw sa namatay niyang ig-agaw sa dalan Cabreros. Samtang naglakaw, naagi siya sa usa ka dakong panimalay nga walay tawo, diin abli ang gate hinungdan nga siya nisulod. Tinguha niya nga manguha’g kahoy aron masugnod sa iyaha nga lutoong binignit. Sa pagsulod niya, naay usa ka lalaki nga nailhan niyang si Cedie, dili sila kaila apan nagtagdanay. Miyango niya siya Cedie, iyang giingnan nga manguha siya og kahoy. Gibitbit niya ang usa ka dos por dos nga kahoy nga mga tunga sa dupa ang gitas-on. Gihapit sab niya sa pagbitbit ang uno por 4 nga kahoy. Akto sab nga molakaw na unta siya, naabtan siya sa mga tanod ug nadakpan. Gipasabot niini nga naabtan sila sa akto. Matod ni Andres,siya nagmahay sa nahitabo ug wala magdahom nga tungod lang sa dos-por-dos nga kahoy nabalhog siya sa bilanggoan ug wala pa nakaluto og binignit atol sa Biyernes Santo.",Napriso tungod sa sugnod sa binignit?,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/napriso-tungod-sa-sugnod-sa-binignit
819,Arkeen Larisma,"Apr 04, 2024","Eksperto nirekomendar sa pagbalhin sa pagdumala sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project gikan sa Department of Transportation ngadto sa City Government of Cebu, nga nagkanayon nga ang kalampusan sa proyekto naa sa “competent” project management. “Let it be done by the city, by Cebu City. They are the proponents of it. Do it yourself,” tambag ni Engr. Lito Buhian, eksperto ug consultant sa mass transportation, sa usa ka interbyo human sa usa ka sesyon sa ehekutibo, nga gipatawag aron hisgutan ang mga butang nga naglibot sa proyekto kaniadtong Miyerkules, Abril 3, 2024. Si Buhian nahinumdom sa gisulti sa World Bank niadtong 2014 nga ang BRT mapakyas, nga nag-ingon nga 50 porsyento sa isyo mao ang pagpatuman ug ang lain nga 50 porsyento sa teknikal nga aspeto. Si Buhian niingon nga dili mahimo’ng eksklusibo’ng rota ang CBRT kon moagi kini sa Escario, tungod sa kahagip-ot sa nag-unang dalan, nga nagpasiugda sa plano alang sa Abcede Blvd. , mahimo pa nga exclusive tungod sa lapad nga lane. “I don’t see how you can make it exclusive, that section to go to IT Park. Of course when I look at Mango Avenue it’s wider, maybe it can be exclusive,” matod ni Buhian. Samtang, si Engr. Alvin Tiburcio Gonda, usa ka urban planner nga nagsugod sa unang letter request sa CBRT niadtong 2008, miingon nga “ang tanan nasayop. ”Apan si Gonda niingon nga suportado gihapon niya ang CBRT project isip mode of mass transportation. “So many things that have gone wrong, so many things that have gone astray and it’s very difficult for me to look back and say what’s that thing that is the (hardest) the most? It is cumulative. It’s so hard to correct now,” ingon siya. “But it is still a good project. Let’s hope for this first line. I am also hoping for the Bulacao to Ayala,” siya nidugang. Matod niya nga ang inisyal nga sugyot gikan lang sa Talamban paingon sa Ayala; hinunoa, nakita sa mga consultant nga ang rota sa Bulacao hangtod sa Ayala mas praktikal. Si Buhian niingon nga ang BRT mahimo'ng nasukwahi sa implementasyon karon sa public utility vehicle (PUV) modernization, tungod kay adunay parehas nga prangkisa nga gihatag sa mga operator nga adunay parehas nga linya. Si Buhian miingon nga adunay tulo ka mga kapilian alang sa CBRT nga proyekto: ang pagpadayon nga wala’y babag, pagbag-o sa pagdumala, ug ang pagtapos niini. “We have three choices for BRT: continue business as usual, let it continue unhampered. You will probably get a product in 2028, if DOTr will be as good as they should be. But that would be a poor probability of happening based on the record for the past 10 years, it has not shown a competent project team,” matod ni Buhian.",Gisugyot nga pagdumala sa CBRT itugyan sa Cebu City,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gisugyot-nga-pagdumala-sa-cbrt-itugyan-sa-cebu-city
820,Guam P. Logroño,"Apr 04, 2024","NAGTINGKAGOL sa bilanggoan sa Inayawan Police Station sa Cebu City Police Office ang usa ka 57-anyos nga lalaki nga construction worker sukad niadtong Marso 22, 2024 human pasakai og kasong robbery ug trespassing sa tag-iya sa balay nga iyang gisulod aron manguha og kahoy nga giingong iyang isugnod alang sa lutuong binignit. Si Abanto Andres, taga Barangay Buhisan, Cebu City nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nabalaka kay hangtod sa pagsuwat ning taho, wa pa nasayod ang iyang pamilya sa nahitabo kaniya. Matod ni Andres nga mga alas 9 pasado sa buntag sa Marso 22, nisulod siya sa usa ka balay sa Barangay Bulacao, dakbayan sa Sugbo. Matod niya nga sa iyang pagsulod duna nay usa ka tawo nga nanguha og kahoy sa sulod, busa nikuha sab siya og dos por dos ug dos por uno nga giingong iyang isugnod sa lutuon nila nga binignit alang sa Semana Santa. Apan nasakpan siya sa tag-iya, kinsa nipadakop kaniya ug sa usa niya ka kauban nga wa niya mailhi, sa mga barangay tanod sa Pardo. Gitugyan sila ngadto sa Inayawan Police Station ug gipasakaan og mga kaso. (GPL)","‘Nanguha og kahoy’ su’d sa balay napriso, gikiha",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nanguha-og-kahoy-sud-sa-balay-napriso-gikiha
821,Dario V. Gil,"Apr 04, 2024","MOKABAT sa P21 milyunes ang danyos sa pagkasunog sa usa ka bodega sa construction materials ug mga ekipo sa Miyerkules sa alas 9:51 sa gabii, Abril 3, 2024 sa Rabaya Street, Kimba, Barangay San Roque, Dakbayan sa Talisay. Ang bodega dunay sulod nga plastic PvP pipes, solvent, solignum,power tools,tools,welding rods ug uban pa. Matod ni FO1 Gonesto M. Godinez imbestigador sa Talisay City Fire Station, nga ilang nakontrolar ang kayo alas 10:45 na sa gabii apan nikombate pa sila hangtod sa kaadlawon. Hingpit kini nga napawong mga alas 4:05 na sa kaadlawon sa Huwebes, Abril 4, 2024. Matod ni Godinez nga ila pang gisusi ang sinugdanan sa kayo. (DVG)",P21-M danyos sa sunog sa Talisay,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p21-m-danyos-sa-sunog-sa-talisay
822,Dario V. Gil,"Apr 04, 2024","Duha ang nangamatay ug lima ang nangaangol sa duha ka managlahing mga aksidente sa kadalanan sa Lalawigan sa Sugbo sa Huwebes, Abril 4, 2024. Sa Sitio Gaway-gaway, Barangay Uling, siyudad sa Naga, alas 3:45 sa kaadlawon, usa ka babaye nga pasahero namatay samtang laing tulo nangaangol human nabangga ang usa ka bus sa Gabe Transport sa punoan sa kahoy. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa dakbayan sa Naga ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Lt. Col Beethoven Doma, ang nakalas nga pasahero giila nga si Jenjen Gonowon, hamtong, taga Barangay Magdugo, siyudad sa Toledo. Ang ang mga nangaangol giilang sila si Johnrey Gonzaga, 36, taga lungsod sa Balamban; Jingle Ruel, 30, taga Brgy. Lutopan, Toledo; ug Nedlene Abalayan, 54, taga Brgy. Lutopan, Toledo. Ang mga biktima gipangdala sa Vicente Mendiola Center for Health Infirmary sa Naga apan si Gonowon gideklarar nga dead on arrival (DOA). Sa pagkighinabi sa Superbalita Cebu sa drayber nga si Jerson Gonzales Erby, 37, ulitawo apan dunay kapuyo, taga Brgy. Lutopan, Toledo, niingon nga wala mogana ang brake sa bus sa dulhugon nga dan sa Gaway-gaway, Uling. Mao kini hinungdan nga iyang giwaling ang manubela padulong sa daplin sa karsada, diin unang naigo ang usa ka koral ug dayon ni lahos ngadto sa punoan sa Mahogany. Matod ni Erby, pagkadusmo na niya sa koral, may namatikdan siya nga usa ka pasaherong babaye nga nilayat agi sa bintana ug naigo sa punoan sa kahoy. Si Erby naa na sa kustodiya sa kapulisan sa Naga ug nagpaabot nga pasakaan og kasong reckless imprudence resulting to homicide ug multiple physical injuries and damage to property. Samtang, patay ang usa ka drayber sa taxi nga nanglimpiyo sa iyang sakyanan daplin sa national highway sa Brgy. Austin, lungsod sa Borbon, amihanang Sugbo dihang nadasmagan sa usa ka Fuzo Canter van, alas 7:30 sa buntag. Ang biktima giila nga si Fructuoso Gonzalez Gopez, 41, drayber sa Toyota Hi-Ace taxi, taga Barangay Austin, Borbon,Samtang ang drayber sa Fuzo Canter giila nga si Emeniano Elyong Gordon Gordonas, 36 , minyo, taga Brgy. Tabunok, siyudad sa Talisay. Sa follow up sa Superbalita Cebu ngadto sa Borbon Municipal Police Station nasayran nga ang biktima diha sa daplin sa highway nanglimpyo sa iyang gimaniho nga Hi-Ace van taxi. Kalit lang nadasmagan kini sa Fuzo Canter van ug sa kakusog sa impact, nalagpot ang biktima uban sa iyang sakyanan ngadto sa bakanting luna sa katubhan. Dihang nadawat sa kapulisan ang alarma sa aksidente, dali kining girespondihan nga gipangulohan sa ilang hepe nga si P/Capt. Gerry M Dimatulac. Si Gopez gidali sa pagdala sa Juan Dosado District Hospital apan gideklarar sa attending physician nga dead on arrival (DOA). Samtang ang drayber sa Fuzo Canter naa na sa kustodiya sa kapulisan sa Borbon. Si Gordonas nga nahinabi sa Superbalita Cebu niingon nga gikan siya sa siyudad sa Sugbo ug padulong sa lungsod sa Daanbantayan aron pag-deliver og mga asin, monggos ug mga plastik sa mga tindahan. Apan, dason niya, sa iyang pag-abot sa Austin,manobela sa iyang gimaniho nga Fuzo Canter kalit niungot nga di na niya malubag hinungdan nga nadasmagan ang biktima bisan tuil-id ang dalan. Matod niya nga ang iyang bag ong truck boy angol usab nga nadala sa ospital. Siya nakaangkon og gamay lang nga mga samad. Si Gordonas posible nga mapasakaan og kasong reckless imprudence resulting to homicide and damage to property sa pamilya sa biktima.","2 patay, 5 angol",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/2-patay-5-angol-sa-2-ka-bangga
823,Guam P. Logroño,"Apr 03, 2024","Usa ka 35 anyos nga konsehal sa usa ka barangay sa lungsod sa Consolacion, nasikop uban sa 22 anyos nga chairperson sa Sangguniang Kabataan (SK) sud sa lawak sa usa ka motel sa Barangay Pajo, dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 8:30 sa gabii, Martes, Abril 2, 2024. Si Lt. Col. Edcel Barcelo, tigpamaba sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) nga nahinabi sa Superbalita Cebu ug GMA DYSS Super Radyo Cebu, niingon nga naabtan sa 32 anyos nga asawa uban sa kapulisan, ang konsehal ug SK chairperson. Apan ang konsehal ug SK chairperson nangatarugan sa kapulisan nga duna sila'y “meeting. ”Matud pa niini nga dugay nang gipanid-an sa asawa nga negosyante ang iyang bana nga konsehal ug SK chairperson sa ilang barangay tungod sa pagduda nga dunay relasyon. Dugang sa asawa, nakamatikod na siya sa lihok sa duha sukad pa sa miaging eleksiyon sa barangay hinungdan nga iyang gipanid-an matag karon ug unya. Niadtong Martes, hilom nga gisundan sa asawa ang iyang bana ug SK chairperson ug dihang nasuta nga nisulod kini sa motel, nangayo siya og panabang sa Gun-ob Police Station sa siyudad sa Lapu-Lapu. “Gituktok nila uban sa asawa ug polis. Dugay nangabli, og sa pagbukas sa pultahan, nakunpirmar nag-uban (ang duha),” matod ni Barcelo. Gumikan niini, giimbitar sila sa kapulisan ngadto sa police station alang sa dugang imbestigasyon. Si Barcelo niingon nga gibuhian ang konsehal ug ang SK chairperson sanglit wala masulod sa elemento sa concubinage ang nahitabo. “Wala man nato sila maabti nga nag--- nga usa sa requirements sa kaso. Lisod iprobar sa korte bisan sila ra sa lawak,” dugang ni Barcelo. Gipasabot niini nga walay sexual intercourse nga naabtan human wala usab maabli dayon ang lawak sa motel. Ang konsehal mipadayag nga nag-meeting lang silang duha sa SK chairperson sa maong lawak. Wala sila moangkon nga dunay relasyon. Tungod niini, ang mapasakang kaso sa asawa mao lang ang kalapasan sa Republic Act no. 9262 o Violation Against Women and their Children Act. “Aw, sa mata sa Ginoo ug mata sa tawo, makatuo ta. Makapangutana ta na mag-unsa man silang duha, meeting ra kaha?” dugang ni Barcelo. Apan human sa police station, nag-uban ang konsehal ug asawa sa pagpauli.","SK chairperson, barangay konsehal sakpan sa motel",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/sk-chairperson-barangay-konsehal-sakpan-sa-motel
825,Arnold Y. Bustamante,"Apr 03, 2024","Usa ka Korean national ang napatay ug laing duha ang nasikop sa kapulisan nga nitubag sa alarma sa pagtulis sa usa ka negosyanteng Koryana sa Maria Luisa Subdivision, dakbayan sa Sugbo, alas 9:30 sa gabii, Martes, Abril 2, 2024. Ang nakalas human nisukol sa kapulisan mao si Felicisimo Rambo Golingay, 47, taga South Korea ug ang duha nga nabalhog sa Mabolo Police Station mao silang Rambo Golingan Debbie, 45, ug Cristitulo Golingan Debbie, 49, giingong nagpuyo sa usa ka hotel sa Barangay Mabolo. Matod ni Police Major Ruelan Aficionado Jr. , gisulod sa tulo ka mga suspek ang balay sa 43 anyos nga negosyante diin uban niini ang duha niya ka katabang nga pulos Filipina ug gitulis kini gamit ang duha ka mga pistola. Apan dunay nakabantay sa maong krimen nga maoy hinungdan nga nanawag sila og polis ug nipahibawo nga dunay mga armado nga nisulod sa usa ka balay sa maong subdivision. Dali nga niresponde ang mga polis sa Mabolo uban sa mga personnel sa Regional Intelligence Unit (RIU) 7 ug giawhag pa ang mga suspetsado nga motahan. Inay nga motahan, namusil naman hinuon ni nga niresulta sa pagkaangol sa usa ka polis nga dunay ranggo nga Police Staff Sergeant. Nibawos ang mga polis nga maoy nakaigo sa usa sa mga suspetsado nga nisangpot sa kamatayon ni Golingay. “Nakadawat mig tawag gikan sa subdivision nga naay armed persons mao to nga miresponde ang atong kapulisan, ang atong unit sa SWAT, atoang personnel sa RID 7 ug sa atong CIU. . ” matod ni Aficionado. Daling gidala ang polis sa labing duol nga tambalanan ug giingong naa pa kini sa talandugon nga kahimtang tungod sa daghang pinusilan niini sa lawas. Nakuha pagbalik sa mga pulis ang kwarta nga moabot sa P200,000, tulo ka armas ug duha ka relo ug alahas nga mokantidad ang tanan sa P25 milyunes. Dugang ni Aficionado nga mihimo pa sila karon sa ilang background investigation sa mga suspetsado ug subayon kon kanus-a kini naabot sa siyudad sa Sugbo. Nibisita sa police station ang wala magpailang opisyal sa Korean consul nga giingong nagpakisayod sa dagan sa imbestigasyon sa kapulisan. Wala usab sila motubag sa mga pangutana sa mga sakop sa media labot sa nahitabo sa ilang citizen. “Ato pa giimbestigahan kon unsa gyud ilang business diri sa atoa either nag business sila ug nanarbaho ba, basta ongoing ang atong investigation, Sir,” dugang ni Aficionado. Wala na moluwat og pamahayag ang mga suspetsado samtang giandam na ang kasong robbery ug frustrated homicide nga ipasaka sa Mabolo Police Station batok sa duha ka mga suspetsado.","3 ka Koryano ‘nanulis’, 1 patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/3-ka-koryano-nanulis-1-patay
826,Dario V. Gil,"Apr 03, 2024","Kapin sa P4 milyunes nga illegal nga drugas ang nasakmit ug upat ka mga tawo ang nasikop atol sa managlahing anti-illegal drug operations sa Metro Cebu sa Martes, Abril 2, 2024. Unang nasikop sa alas 6:51 sa gabii sa Sitio San Rafael, Barangay Tangke, dakbayan sa Talisay, ang usa ka 17-anyos nga high-value individual (HVI) gikan sa Sitio Mansanitas, Barangay Duljo-Fatima, dakbayan sa Sugbo, kansang ngan gipugngan tungod kay menor de edad, ug ang iyang kauban nga si Kareen Tracy Gozon, 42, taga Barangay Ermita, dakbayan sa Sugbo. Ang Drug Enforcement Unit (DEU) sa Talisay City Police Station ug Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 maoy nihimo sa buy-bust hinungdan sa ilang pagkasikop ug nasakmit ang mokabat 150 gramos sa gituohang shabu nga adunay standard nga presyo sa drugas nga P1,020,000. Sa pagka alas 10:45 sa gabii, ang buy-bust sa DEU sa Minglanilla Police Station, pinangulohan ni Lieutenant Edcel Gozum, ug PDEA 7 niresulta sa pagkasikop sa 48-anyos nga si Kile Grafil alyas Gravino, security guard nga taga Purok Magbanwa, Barangay Pulpogan, lungsod sa Consolacion, ug ang iyang kauban nga si Buddy Grefalda, 47, construction worker nga taga Purok Campo Drive, Barangay Inayawan, dakbayan sa Sugbo. Nakuha gikan kanila ang gituohang shabu nga motimbang og 501 gramos ug mobalor og P3,406,800. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu, ang hepe sa Minglanilla Police Station nga si Police Captain Cloyd Frederick Elcamel, namahayag nga ang raiding team nakigtransaksyon kang Grafil aron mopalit og illegal nga butang gikan kaniya nga mobalor og P2,000. Human ihatag sa poseur-buyer ang kuwarta ngadto sa mga suspek bugti sa drugas, gisikop dayon kini sa mga polis ug gikuha gikan kang Grafil ang laing tulo ka medium-sized ug lima ka dagkong pakete sa shabu nga gibutang sa iyang bag. Nakuha usab gikan kang Grefalda ang usa ka gamay nga pitaka nga adunay sulod nga tulo ka medium-sized nga shabu. Si Elcamel niingon nga si Grafil natanggong usab sa Cebu Provincial Detention and Rehabilitation Center (CPDRC) niadtong 2011 tungod sa paghupot og illegal nga mga drugas, apan gibuhian siya niadtong 2019 isip kabahin sa plea agreement. Hinuon, gipadayon niya ang iyang mga kalihokan sa gidili nga droga, ug ang iyang kontak sa droga mao ang kanhi piniriso sa CPDRC nga ginganla’g “Ronaldo”, kinsa gibalhin na sa New Bilibid Prison sa Muntinlupa City.","Kapin P4M shabu, nasakmit; 4 sikop",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kapin-p4m-shabu-nasakmit-4-sikop
827,Dario V. Gil,"Apr 03, 2024","Usa ka 75 anyos nga lolo ang nadiskubrehan nga naghapa sa baybayon sa Lower Kulasi, Barangay Bonbon, lungsod sa Aloguinsan, alas 6 sa gabii, Martes, Abril 2, 2024. Ang namatay giila nga si Johnnylou Gregorio Grenas, 75, biyudo, fish vendor ug molupyo sa naasoy nga dapit, kinsa gidala sa Rural Health Unit sa lungsod apan gideklarar nga dead on arrival (DOA). Sa pakighinabi sa Superbalita ngadto kang PCapt. Range Usting Anave, hepe sa kapulisan sa Aloguinsan, sigon niya, nakit-an ang lolo sa usa ka batan-ong lalaki nga nalup-og na ug way panimuot sa baybayon sa maong dapit hinungdan nga iyang gitabang. Sa imbestigasyon sa kapulisan, nasuta nga si Grenas napaakan og iro sa miaging tulo ka adlaw ug bag-ong gihatagan og injection sa anti-rabies. Matod pa, gitambagan sa kini sa iyang anak nga babaye nga mopahuway lang una apan wa kini mopatuo ug niadto na hinuon sa dagat ug naligo. Ug nadiskobrehan na lang kini sa sayong gabii nga wa nay panimuot sa baybayon nga dunay samad sa ulo tungod sa pagparok sa bato. Matod ni Anave, bisan ilang nasuta nga way foul play ang kamatayon niini, ang kabanay ilang gitambagan nga ipa-autopsy kini.",75 anyos nga lolo napalgang patay na,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/75-anyos-nga-lolo-napalgang-patay-na
830,Arnold Y. Bustamante,"Apr 02, 2024","Gipasidunggan sa Cebu City Fire Station ang mga fire brigade volunteer ug ubang stakeholders nga giila nga dako’g natampo sa pagpawong sa kayo atol sa pagtapos sa Fire Prevention Month ning tuiga sa Abril 1, 2024 nga adunay tema nga “Sa Pag-iwas sa Sunog, Hinda ka Nag-iisa. ” Sa data sa Cebu City Fire Office, sila nakatala og 39 ka alarma sa sunog sa tibuok Marso 2024, itandi sa 33 sa miaging tuig. Apan matod pa ni Senior Fire Officer 2 Kenot Dayagdal, information officer sa CCFO, nga bisan daghan sila og natubag nga alarma sa sunog karong tuiga, ubos ang danyos itandi sa miaging tuig. Nakatala sila og P9. 6 milyunes nga balor sa mga kabtangan nga hingpit nga nasunog karong tuiga itandi sa P11. 6 milyunes sa miaging tuig. Usa sa nakatampo kon nganong dili dako ang natala nga danyos tungod sa pagtinabangay ug pagpakabana sa publiko nga kon dunay motumaw nga sunog sila magtambayayong sa pagpawong sa kayo. Sa 39 ka alarma sa sunog nga nahitabo sa siyudad, 20 porsyento niini napawong na ang kayo pag-abot sa mga bombero nga gitawag nila’g ‘fireout upon arrival’ nga nagpasabot nga diha pa lang sa mga residente, wala na makakatap ang kayo. “Despite sa atoang grabeng kainit nga atong nasinati, atoa gyud napugngan ang grabeng sunog. So usa na sa successful nga pagpahigayon nato sa atong mga programa, atong gi-involve ang community,” matod ni Dayagdal. Dugang ni Dayagdal nga ang nag-unang hinungdan sa pagtumaw sa sunog mao ang electrical ignition caused by arcing, adunay mga bata nga nagduwa og pusporo o lighter, lakip na ang wa mabantayi nga niluto. Nakatala usab sila og 22 ka grass fire sa tibuok Marso diin ang hinungdan niini tungod sa kainit sa panahon ug pagpataka og daob ug labay sa upos sa sigarilyo. (AYB)",39 ka mga sunog sa Cebu City sa Marso,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/39-ka-mga-sunog-sa-cebu-city-sa-marso
831,roger vallena,"Apr 02, 2024","Nipahimangno sa publiko ang City of Talisay Traffic Operations and Development Authority (CT-TODA) sa ilang pagpalit og second hand nga motorsiklo o sakyanan sa online nga magmatngon aron maseguro nga di kini kinawat. Si Robert Abel, pangulo sa CT-TODA, niingon nga usa lalaki nga traffic violator ang nakaamgo nga ang iyang motorsiklo nga pinalit og P12,000 sayo ning tuiga, kinawat diay dihang siya nadakpan sa paglapas sa balaod sa trapiko niadtong Marso 26, 2024 sa ilawom sa flyover sa Tabunok. Kay way lisensya nga dala ang driver/buyer, gi-impound sa CT-TODA ang motorsiklo. Kuhaon unta sa driver ang motorsiklo ug mobayad og multa sa iyang kalapasan, apan wa gihapon gi-release sa CT-TODA ang motorsiklo kay ang official receipt (OR) ug certificate of registration (CR) sa sakyanan di iyang ngalan. “Iyang gipangita sa Facebook ang nakapangalan sa OR/CR. Nag chat sila kay di lagi i-release ang motor sa CT-TODA. Ang tinud-anay nga tag-iya wa nisaba nga kinarnap ang motor, nagsabot sila nga magkita diri sa office,” asoy ni Abel. Sa Lunes, Abril 1, 2024, unang niabot ang tag-iya sa motorsiklo ug nakapakita og police blotter sa Mandaue City Police Office (MCPO). Dihang niabot na ang drayber/buyer, wa na siyay nahimo dihang gitugyan nila ni Abel ang motorsiklo ngadto sa tinud-anay nga tag-iya nga nakapakita og certification sa police blotter niadtong Agusto 28, 2023. Napalit sa buyer ang motorsiklo sa Market Place sa social media. Kompleto kini sa kopya sa mga dokumento nga hayan nakuha ra sab gikan sa u-box sa motorsiklo nga gikawat. Kay naluoy ang tag-iya sa buyer, siya na ang niabaga sa multa niini sa mga kalapasan sa disregarding traffic sign (DTS) ug driving without license. “Awhag lang nako sa publiko nga kon mopalit man gani sila og sakyanan, kinahanglan nga nag-atubang sila sa tawo nga nagbaligya. Ang OR/CR naa sa iyang name ug duna siyay ID nga ikapakita nga siya ang tinud-anay nga tag-iya,” dugang ni Abel. Gibutyag ni Abel nga ang tag-iya way plano sa pagkiha sa buyer. (REV)",Pinalit nga motor kinarnap,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pinalit-nga-motor-kinarnap
833,roger vallena,"Apr 02, 2024","MIPAHIMANGNO sa publiko ang City of Talisay Traffic Operations and Development Authority (CT-TODA) sa ilang pagpalit og second hand nga motorsiklo o sakyanan sa online nga magmatngon nga di kini kinawat. Si Robert Abel, pangulo sa CT-TODA, niingon nga usa lalaki nga traffic violator ang nakaamgo nga ang iyang motorsiklo nga pinalit og P12,000 sayo ning tuiga, kinawat diay dihang siya nadakpan sa paglapas sa balaod sa trapiko niadtong Marso 26, 2024 sa ilawom sa flyover sa Tabunok. Kay way lisensya ang driver/buyer, gi-impound sa CT-TODA ang motorsiklo. Kuhaon unta sa driver ang motorsiklo ug mobayad og multa sa iyang kalapasan, apan wa gihapon gi-release sa CT-TODA ang motorsiklo kay ang official receipt (OR) ug certificate of registration (CR) sa sakyanan di iyang ngalan. “Iyang gipangita sa Facebook ang nakapangalan sa OR/CR. Nag chat sila kay di lagi i-release ang motor sa CT-TODA. Ang tinud-anay nga tag-iya wa nisaba nga kinarnap ang motor, nagsabot sila nga magkita diri sa office,” asoy ni Abel. Sa Lunes, Abril 1, 2024, unang niabot ang tag-iya sa motorsiklo ug nakapakita og police blotter sa Mandaue City Police Office (MCPO). Dihang niabot na ang drayber/buyer, wa na siyay nahimo dihang ang gitugyanan nila ni Abel mao ang tinud-anay nga tag-iya. “Awhag lang nako sa publiko nga kon mopalit man gani sila og sakyanan, kinahanglan nga nag-atubang sila sa tawo nga nagbaligya. Ang OR/CR naa sa iyang name ug duna siyay ID nga ikapakita nga siya ang tinud-anay nga tag-iya,” dugang ni Abel. (REV)",Pinalit nga motorsiklo kinarnap diay; CT-TODA mipahimangno sa publiko,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pinalit-nga-motorsiklo-kinarnap-diay-ct-toda-mipahimangno-sa-publiko
834,Arnold Y. Bustamante,"Apr 02, 2024","MOABOT og P39. 3 million ang balor sa illegal nga drugas nga nasakmit sa kapulisan sa Central Visayas atol sa usa ka semana nga anti-criminality operations gikan sa Marso 24 ngadto 31, 2024. Sa mao nga anti-drug operations, 240 ka drug personalities ang nasikop. Sa data nga gipagawas sa Police Regional Office Central Visayas (PRO 7), nakasakmit ang nagkadaiyang units sa kapulisan sa Central Visayas og kinatibuk-ang 5,789. 76 gramos sa gituohang shabu nga dunay standard drug price (SDP) nga P39,370,368 ug mga drug paraphernalia. Ang Central Visayas gilangkuban sa Sugbo, Bohol Negros Oriental ug Siquijor. Gawas sa mga durugista, nakasikop usab sila og 190 ka wanted persons nga nag-atubang og nagkalain-laing mga kaso sa korte, 21 kanila nabutang sa listahan sa most wanted persons. Wala usab lugaki sa PRO 7 ang ilang kampanya batok loose firearms, sila nakasakmit og 203 ka dili lisensyado ng mgaa armas atol sa ilang Oplan Katok ug operations, pito ka explosives ug 162 ka mga bala nga niresulta usab sa pagkasikop sa 39 ka mga tawo. (AYB)",P39M nga shabu nasakmit; 240 ka durugista sa CV nasikop,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p39m-nga-shabu-nasakmit-240-ka-durugista-sa-cv-nasikop
835,Guam P. Logroño,"Apr 01, 2024","Lalaki nga nipasumangil nga iyang gigukod ang iyang upat ka mga higala nga espirito nga nisulod sa balay sa iyang silingan alas 12:50 sa kaadlawon Lunes, Abril 1, 2024 sa Tabada St. , Villa San Antonio, Brgy. Basak San Nicolas dakbayan sa Sugbo gipadakop sa tagbalay ug gipapriso. Apan sulod sa prisuhan sa Mambaling Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO), ang suspek nga si Pantoniel Guarico Guarra, 38, minyo, kanhi construction worker, nagpuyo sa lugar, dihang nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga siya nigukod sa iyang “upat ka higalang espirito,” usa niini si Galileo, aron di mapriso sulod sa balay sa ilang silingan nga si Rose Guatalamelana, 35. Laing espirito iyang ginganlan nga sila si Gubat, Maymay, ug laing usa ka babaye. Siya niasoy nga sa wa pa ang hitabo, nag-inusara siyang nag-inom sa ilimnon nga makahubog dihang dunay “nihunghong” kaniya nga sila si Galileo ningsulod sa balay nila ni Guatalamelana kay gigukod usab sa usa ka lalaki. Tungod niini, nagdali siya sa pag-apas, nikatkat sa gate ug nisulod sa balay ug gipamukaw ang tagbalay. “Akong gidali sa pagpangita ang upat ka espirito nga misulod sa balay. Na-lock man, ako giablihan kay naluoy ko sa akong friends nga mga espirito, na-trap,” dugang ni Guarra. “Mao nga akong gipukaw sab ang tagbalay, sa ingon mahibalo sa nahitabo nga na trap ang upat ka espirito,” asoy niya. Siya nanghimakak nga duna siyay intensyon sa pagpangawat. Si Police Major Jonathan Jimeno Caseda, hepe sa Mambaling Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga alibi lang sa suspek ang iyang pangangkong dunay espirito. Matod ni Caseda nga robbery ug lungkab ang tirada nga mga krimen sa suspek. Maayo na lang nga nakamata ang tagbalay, siya nadakpan busa pasakaan siya og kaso nga qualified trespass to dwelling.","Misu’d sa balay kay ‘espirito giluwas,’ gisikop, nabilanggo",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/misud-sa-balay-kay-espirito-giluwas-gisikop-nabilanggo
836,Arnold Y. Bustamante,"Apr 01, 2024","Moabot ngadto sa 700 kapin ka nga sugarol ang nangadakpan sa nagkalainlaing police offices sa Central Visayas sa sub-sob nga anti-criminality operation sa Police Regional Office (PRO 7) atol sa Semana Santa. Nagsugod sa ilang operation ang kapulisan niadtong Marso 24, 2024 ug natapos sa Marso 31, 2024 diin nakasakmit sila og P111,689 nga kwarta isip sugal. Nipagawas og kamandoan ang hepe sa kapulisan sa Cenral Visayas, Police Brigadier General Jorge Abad, sa tanang unit sa kapulisan nga ipatuman ang subsob nga kampanya batok sa illegal gambling atol sa Semana Santa kay maoy tigsiaw. Napanglantawan sa heneral nga atol sa Semana Santa daghan sa mga sugarol ang mangita’g paagi nga makasugal sama sa tigbakay, hantak ug uban pa. Sa datus nga gipahibawo sa PRO 7 naka sikop sila’g 99 ka tawo nga naatlan sa tigbakayan, 90 sa illegal numbers game, 61 nga nagduwa og tong-its, 13 ang dice games kun mahjong, 38 sa hantak ug pito sa lainlaing matang sa sugal. “The menace of illegal gambling should be addressed with strong and consistent measures by the police in partnership with the community and thus, it should be our collective endeavor to eradicate illegal gambling in Central Visayas,” matod ni Abad. Sa probinsya sa Sugbo, dunay 237 ang nakatulog gyud sa nagkalainlaing temporary police custodial facility inay nga mag pinitensya atol sa Huwebes ug Biyernes Santo. Moabot sab og 60 kapin sa dakbayan sa Sugbo ang nasikop. Matod ni Police Major Herbert Catacutan information officer sa Cebu Police Provincial Office nga gipasakaan na silang tanan og kaso sa Lunes Abril 1, 2024 sa kalapasan sa Presidential Decree 1602. PRISONag-apas nga mokaon og bihag apan napakyas human nasikop sa pagronda sa kapulisan sa tigbakay sa Biyernes Santo, Marso 29, 2024, sa Brgy. Cogon Pardo, dakbayan sa Sugbo. Si Limar Broca Jr. , minyo, taga dalan C. Bagcal, dakbayan sa Sugbo, nga nahinabi sa Superbalita Cebu niingon nga natagam na siya human nadakpan sa mga sakop sa Inayawan Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO). Matod pa niya, makatulo na siya madakpi sa tigbakay apan ang labing pait ang nadakpan atol sa Semana Santa nga naa sulod sa detention cell. Dugang niya nga wala siya nakakaon sa bihag ug binignit. “Tagam na gyud ko, Sir. Awhag nako kadtong sugarol nga moundang na sa tikbakay. Adto na sa legal nga buwangan kay sa tigbakay doble imong pildi kon madakpan,” dugang ni Broca.",Kapin sa 700 ka sugarol nasikop,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kapin-sa-700-ka-sugarol-nasikop
837,Dario V. Gil,"Apr 01, 2024","Naapil sa pagkasunog ang usa ka ginang sa pagkasunog sa balay sa iyang ugangan alas 11:30 sa Dominggo sa gabii, Marso 31, 2024 sa Brgy. Tubod-Dugoan, bukiran sa lungsod sa Dumanjug, habagatang kasadpang Sugbo. Sa pagkighinabi sa Superbalita Cebu kang F02 Raffy Enan Bagsican, fire investigator sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Dumanjug, iyang giila ang biktima nga si Marianing Grospe Gruta, 36, minyo. Matod ni Bagsican nga sa iyang pasiunang imbestigasyon, ang biktima nahinanok sa pagkatulog sa iyang kuwarto nga siya rang usa kay wa ang bana tua nagtrabaho sa Japan. Hayan na-trap ang biktima sa dihang niulbo ang sunog nga nagsukad sa kuwarto sa iyang ugangan nga si Jobelle Belbar, apan wa natulog sa iyang kuwarto kay didto sa lain niyang balay. Si Bagsican niingon nga dos andas ang balay ni Belbar nga gama sa kahoy ug semento. Ang sunog giisa sa first alarm sa alas 12:10 sa kaadawon ug nakontrolar paglabay sa 20 minutos ug hingpit nga napawong mga alas 12:55 sa kaadlawon. Nibilin kini og danyos nga gibana-bana nga moabot og P84,000. Si Bagsican nagduda nga electrical short circuit ang hinungdan sa sunog kay daan na kaayo ang balay kay iya pa sa mga ginikanan ni Belbar apan gi-renovate na lang. Dugang ni Bagsican nga dako na ang kayo sa ilang pag-abot kay sa pagdawat nila sa alarma, nidagan pa sila og 35 minutos gumikan sa ka layo sa maong dapit. TALISAYUpat ka mga balay sa Campo 2 , Brgy. Jaclupan, siyudad sa Talisay ang nangasunog alas 8:50 sa Dominggo sa gabii, Marso 31, 2024. Kini ang gibutyag ni F01 Gonesto Gubot, fire investigator sa Talisay City Bureau of Fire Potection (BFP) nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Matod niya nga upat ka mga balay ang nangasunog, tulo niini naugdaw samtang ang usa nakan-an lang sa kayo. Ang balay diin nagsugod ang sunog gipanag-iya ni Bernard Dacuma, giisa sa first alarm sa alas 8:57 sa gabii ug hingpit nga napawong sa alas 9:24 sa gabii. Kini nibilin og danyos nga P375,000 apan ubos pa sa imbestigasyon aron sa pagsuta kon unsay hinungdan sa sunog.",Ginang patay sa sunog,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/ginang-patay-sa-sunog
838,Arnold Y. Bustamante,"Apr 01, 2024","Nagpadayon ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo pag-ila sa nagbinugtong nga tulisan nga nitulis sa usa ka 26 anyos nga tutor niadtong Miyerkules Santo sa gabii, Marso 27, 2024, sa New Imus Road, eskina General Maxilom Avenue, Barangay Lorega San Miguel, dakbayan sa Sugbo. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga wala mohunong ang ilang mga imbestigador pagpangita sa maong tulisan nga naratol ug nakablitan ang gatilyo sa armas sa dihang nisukol ang biktima nga si Cathy Gudaca Guerra, taga Nasipit, Talamban, dakbayan sa Sugbo apan lumad nga taga Maasin, Southern Leyte. Naigo ang biktima sa liog, nga daling gidala sa publikong tambalanan samtang dali nga nakasibat ang tulisan sakay sa laing PUJ nga paingon sa downtown area. Duna nay hulagway ang kapulisan sa tulisan apan wala pa nila kini mailhi. Gitug-an ni Baculo nga naa sa stable ang kahimtang sa biktima bisan kon dili pa kini makatingog sanglit ipaubos pa kini sa minor surgery sa liog. Gihangyo nila ang publiko nga dunay impormasyon sa hulagway sa suspek nga i-report dayon sa labing duol nga police station sa dakbayan sa Sugbo aron ilang madakpan sa labing dali nga panahon. Si Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa CCPO, nimando sa iyang mga imbestigador nga sulbaron ang maong kaso aron mahatagan og hustisya ang nahitabo sa biktima. Gipasalig sa kapulisan nga ilang sulbaron ang maong krimen ug mapanubag sa balaod ang nagbinugtong nga tulisan.",Baculo: Polis duna nay hulagway sa tulisan nga mipusil sa tutor nga iya untang biktimahon,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/rafter-polis-duna-nay-hulagway-sa-tulisan-nga-mipusil-sa-tutor-nga-iya-untang-biktimahon
839,Honey I. Cotejo,"Apr 01, 2024","Giaprubahan sa Konseho sa Dakbayan sa Lapu-Lapu ang ordinansa nga nagmando sa mandatory random drug testing sa tanang mga opisyal ug trabahante sa Kagamhanan sa Dakbayan, ilabina niadtong adunay mga isyo sa pagtambong, morag drug-addict ang panagway, ug dili maayong performance sa pagtrabaho. Giaprubahan sa Konseho ang ordinansa nga “Institutionalizing a Drug-Free Workplace in the Lapu-Lapu City Government and Providing Sanctions for Violations” atol sa ilang regular session niadtong Marso 25, 2024. Sa Lunes, Abril 1, 2024, si Rexel Bagsican, kinsa maoy executive director sa City of Lapu-Lapu Office for Substance Abuse Prevention (Closap), namahayag sa chat message sa SunStar Cebu nga ang ordinansa gi-endorso na kang Lapu-LapuCity Mayor Junard “Ahong” Chan alang sa pagpirma ug pagpatuman. Kon mapirmahan na sa mayor ang ordinansa, moepekto na kini human mamantala sa City Public Disclosure Board sulod sa 10 ka adlaw nga trabaho. LATE, TAPULANAng maong ordinansa nagmando sa pagpahigayon og random drug testing sa tanang opisyal sa Lapu-Lapu, elected o gitudlo. Magamit usab kini sa mga regular, kaswal, ug job order nga mga empleyado, bisan unsa pa ang ilang kahimtang sa pagpanarbaho, lakip ang mga opisyal ug kawani sa barangay. Ang polisiya nag-ingon nga ang random drug testing ipahigayon, uban ang pagtutok sa mga empleyado nga nagpakita sa kanunay nga dili otorisado nga pag-absent, balik-balik nga pagka-late, o pagtinapulan sa trabaho. Dugang pa, ang pagsulay magpunting sa mga nagpakita sa kalit, grabe nga mga kausaban sa hitsura sama sa slurred speech o nagpuwa nga mga mata. Ang dili maayo nga performance sa trabaho ug ang di maayo nga relasyon sa mga kauban sa trabaho mahimo usab nga sukaranan sa testing, labi na alang sa mga empleyado nga dunay daghang mga reklamo sa publiko, nakig-away sa kauban sa trabaho, o kanunay nga nanghulam og kuwarta. Ang pagkasuko ug pagkausab sa mood nga nakaapekto na sa performance sa trabaho sa usa ka empleyado, sama sa pagkapakyas sa pagkab-ot sa mga deadline, pagaisipon usab. Ang city mayor o ang Closap mahimo’ng mohangyo og random drug test. Sa susama, ang mga barangay kapitan mahimo’ng mohangyo sa Closap nga mohimo og random drug test sa ilang tagsa-tagsa ka barangay. Ang Kagamhanan sa Dakbayan sa Lapu-Lapu adunay gibana-bana nga 5,000 ka mga empleyado, ug ang Lapu-Lapu adunay kinatibuk-an nga 30 ka mga barangay. Dugang pa, ang ordinansa nagkinahanglan og mandatory drug test isip kabahin sa pre-employment requirements alang ni bisan kinsa nga gusto’ng motrabaho sa bisan asang opisina ubos sa Lapu-Lapu City Government.",Drug test ordinance sa Lapu giaprubahan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/drug-test-ordinance-sa-lapu-giaprubahan
840,Arkeen Larisma,"Apr 01, 2024","Si Cebu City Mayor Cedie Abangan nideklarar og state of water crisis sa Dakbayan sa Sugbo tungod sa epekto sa El Niño phenomenon. “I will now declare a crisis on water. I declare a crisis now, convene dayon ta,” matod ni Abangan sa press conference sa Lunes, Abril 1, 2024. Gimanduan usab ni Abangan si Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office (CCDRRMO) head Remigio Bayon nga magpatawag og emergency meeting. Gipatawag ni Abangan ang presensiya sa iyang gitudlo nga Metro Cebu Water District (MCWD) board of directors pinangulohan ni chairman Burcelango Brual, uban kang Secretary Martinito Guerrero ug mga konsehal sa Dakbayan, alang sa usa ka tigom Lunes, Abril 1, aron matubag ang krisis sa suplay sa tubig tungod sa epekto sa El Niño. Giimbitar usab ni Abangan ang tanang hingtungdan nga mga departamento ug ahensya sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo, apan way labot ang gipatangtang nga mga sakop sa board sa MCWD nga gipangulohan ni chairman Range Abarca III. Giawhag usab ni Abangan ang mga sakop sa Konseho sa Dakbayan nga moapil sa pagtubag sa mga kabalaka ug sa dili maayong epekto sa El Niño phenomenon nunot sa pagdeklarar sa state of calamity sa mga bukirang barangay sa dakbayan pinaagi sa giaprubahan nga resolusyon. Giklaro usab ni Abangan nga sukad niadtong Marso 2023 nangandam na sila sa El Niño.",State of water crisis gideklarar ni Abangan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/state-of-water-crisis-gideklarar-ni-rama
841,Arnold Y. Bustamante,"Apr 01, 2024","Miubos og 51. 16 porsiyento ang krimen sa Central Visayas (CV), gikan sa Marso 25-31, 2024, kon tandi sa Semana Santa sa 2023. Sa data nga gipahibawo sa Police Regional Office (PRO 7), nakatala lang sila og 42 ka mga kaso itandi sa 86 sa miaging tuig nga Holy Week. Matod ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, nga tungod kini sa subsob nga Simultaneous Anti-Criminality and Law Enforcement Operation (Sacleo). Usa sa nakatampo sa pagkunhod sa crime volume sa CV ang pag-ubos sa 8 focused crimes sa Cebu Police Provincial Office (CPPO) nga naa na lang sa 37 porsiyento. Sa datus sa CPPO gikan sa Abril 3-9, 2023, nga maoy mga petsa sa Semana Santa sa miaging tuig, nakatala ang CPPO og 27 ka mga kaso itandi sa 17 nga na record sa mga police station sa lalawigan gikan sa Marso 25-31, 2024 kun mga adlaw sa Semana Santa sa 2024. Sa 17 nga natala, naglangkob kini sa siyam ka mga kaso sa kawat, lima sa tulis, duha sa physical injuries ug usa sa murder. Mao usab sa Cebu City Police Office (CCPO), diin ang ilang 8 focused crimes nikunhod usab. Sugod sa Abril 2-8, 2023, nakatala sila og 18 ka mga krimen sa lainlaing kaso apan karong 2024, naka record sila og 18 gikan sa Marso 24-30.“Reports would indicate how smooth and peaceful the observance of holy week in Central Visayas. We have witnessed how cooperative the citizens of Central Visayas are in terms of peace and security. I also commend my men for their unwavering commitment to maintain peace, and stability across the region,” matod ni Abad. Ang pagkunhod sa krimen sa CV sa Semana Santa dako og natampo sa malinawon nga pagtimaan ug pagbalaan sa mao nga mga adlaw.",Krimen sa Semana Santa sa 2024 sa CV mas minos sa 2023,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/krimen-sa-semana-santa-sa-2024-sa-cv-mas-minos-sa-2023
843,Arnold Y. Bustamante,"Mar 31, 2024","Moabot ngadto sa 151 ka mga indibidwal ang nadakpan sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo atol sa lima ka adlaw nga anti-criminality operations gikan sa Marso 27-31, 2024 bisan sa ilang hugot nga seguridad nga gipatuman sa Semana Santa. Sa kampanya sa ilegal nga drugas, nakasikop ang Cebu City Police Office (CCPO) og 21 ka mga drug personalities nga niresulta sa pagkasakmit sa 158. 87 gramos nga shabu nga dunay standard drug price nga P1,080,316. Wala usab nila lugaki ang paggukod sa illegal gambling, diin nakasikop sila'g 68 ka mga sugarol ug moabot og P4,597 ang naimbargo nga kwarta isip sugal. Samtang naka usad ang CCPO og 52 ka operations batok sa mga tawo nga dunay mga pending warrant of arrest sa lain-laing mga kaso nga giatubang sa korte nga mi resulta sa pagkasikop sa 62 ka mga akusado, 16 kanila giila nga mga most wanted person. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga ilang gitunga ang ilang personnel diin ang kapin sa 300 maoy gitahasan sa pagbantay sa mga kalihukan sa Semana Santa sa dakbayan sa Sugbo samtang ang uban ninglusad sa anti-criminality operations. Gawas sa mga nakauniporme nga polis nga nagbantay sa mga simbahan, lakip na sa religious sites sa dakbayan, duna usab silay gipangtahasan nga personnel nga nakasibilyan lang nga maniid sa mga kriminal.",151 nasikop atol sa Semana Santa,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/151-nasikop-atol-sa-semana-santa
845,Arnold Y. Bustamante,"Mar 31, 2024","Nabungkag sama sa lampinig ang mga sugarol atol sa pagpangronda sa kapulisan sa lungsod sa Liloan sa tulo ka managlahing mga tigbakayan niadtong Huwebes ug Biyernes Santo, Marso 28 ug 29, 2024, nga niresulta sa pagkasikop sa 17 ka mga tawo. Unang gironda mao ang gipahigayon nga tigbakay sa Barangay Poblacion ug Barangay Catarman sa Huwebes Santo, Marso 28, 2024.. Gisundan pa kini sa Biyernes Santo, Marso 29, human nga gialarmahan ang laing tigbakay sa Barangay Tayud. Nasakmit sa mga polis ang mga manok panabong lakip na kadtong mga bihag ug ang mga buwang niini. Matod ni Police Major Johnrey Antic, hepe sa Liloan Police Station, nga ilang gipang monitor ang illegal gambling activities sa ilang lungsod ilabi na nga nakadawat na sila og impormasyon nga mosiaw gyud ang tigbakay panahon sa Semana Santa. Kasamtangan nga gipangbalhug sa Liloan Custodial Facility ang mga sugarol ug giandam na ang kasong kalapasan sa Presidential Decree 1602 o Prescribing Stiffer Penalties on Illegal Gambling karong adlawa, Abril 1, 2024.",17 nadakpan sa 3 ka tigbakayan sa Liloan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/17-nadakpan-sa-3-ka-tigbakayan-sa-liloan
847,Jerra Mae Librea,"Mar 31, 2024","Gawas nga mius-os ang produksiyon sa uma sa kabukiran sa dakbayan sa Sugbo, napugos sab ang ubang mag-uuma sa paghunong sa pagpananom gumikan sa nagpadayon nga paghubas sa ilang tinubdan sa tubig resulta sa El Niño. Mao kini ang kahimtang karon sa mga umahan nga nahimutang sa mga bukirang barangay sa dakbayan sa Sugbo, butyag sa pipila ka mga opisyal sa barangay ug mga lider sa asosasyon sa mga mag-uuma. Bag-ohay lang gipaubos sa Cebu City Council ang 28 ka mga barangay sa dakbayan sa state of calamity tungod sa nagpadayong grabeng kahimtang sa panahon. Gideklarar sa Konseho ang state of calamity atol sa ilang session niadtong Miyerkules, Marso 27, 2024. Ang mga barangay nga gilakip niini mao ang Budlaan, Binaliw, Paril, Taptap, Pulangbato, Mabini, Guinabo, Agsungot, Guba, Lusaran, Adlaon, Guinto, Pamutan, Sirao, Sapangdaku, Toong, Buhisan, Pung-ol Sibugay, Babag, Sudlon 1, Sudlon 2 , Bonbon, Sinsin, Kalunasan, Buot, Tagbao, Busay ug Tabunan, sumala ni City Agriculturist Jansen Arong sa unang pakighinabi sa SunStar Cebu. Ang presidente sa Alliance of Cebu City Farmers Association nga si Gatmaitan Gavilan niingon nga pipila ka mga sakop sa ilang grupo nakahukom sa paghunong sa pagtikad sa ilang mga umahan tungod sa kakuwang sa tubig. “Gamay nalang ang farmers nga naa karoy tanom kay wala nay ikabubo,” matod ni Gavilan sa text message sa SunStar Cebu sa Dominggo, Marso 31, 2024. Ang Sugbo ubos sa dry spell nga nagsugod niadtong Pebrero, ang Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) nipahibalo sa samang buwan. Paglabay sa usa ka buwan, nipahibawo ang Pagasa nga ang dry spell nga nasinati sa Sugbo nibalhin na sa huwaw. Si Guinabo Barangay Kapitan Jeslar Guinat niingon nga ang mga mag-uuma sa iyang barangay nipili sa pagtipig sa nahabilin nilang mga liso ug nipili sa paghuwat sa ting-ulan. Ang Guinabo usa sa mga barangay nga gipaubos sa state of calamity tungod sa El Niño. Matod ni Guinat nga ang kakuwang sa tubig maoy dakong gikabalak-an sa mga mag-uuma. Si Guinto Barangay Captain Aurelio Crisologo, sa usa ka pakighinabi, niingon nga daghang mga mag-uuma sa iyang barangay ang kasamtangan nga nihunong sa pagpanguma tungod kay nawad-an sila og kita.",Mihunong sa pag-uma tungod sa grabeng huwaw,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mihunong-sa-pag-uma-tungod-sa-grabeng-huwaw
848,Rolando R. Morallo,"Mar 30, 2024","Mibaha ang mga tawo nga ningsaksi sa ika-29 nga pagpalansang ni Melvin Guiruela niadtong Biyernes Santo sa hapon, Marso 29, 2024 sa Brgy. Poblacion 3, Dakbayan sa Carcar, habagatang Sugbo. Gibana-bana nga naa sa 2,000 ngadto sa 3,000 ang ningsungasong sa tumang kainit aron lang makasaksi sa linawas nga pagpalansang ni Guiruela sa nabungtod nga bahin sa barangay. Sa wa pa ang tinud-anay nga paglansang, gipahigayon ang Siete Palbras. Sa Ikalima nga Pulong, si Guiruela niabot nga gibunalan. Sa Ikaunom nga Pulong, gilansang na siya sa krus ug gikanaug human sa Ikapito nga pulong. Human niini, gidala siya ngadto sa Alfafara By the Sea sa Brgy. Bantayan sa mao nga siyudad aron makahumol sa dagat. Ang local government sa siyudad ug barangay officials maoy nisuporta kang Guiruela aron hapsay nga mapahigayon ang kalihukan.",Guiruela misungasong sa kainit atol sa paglansang,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/bargayo-misungasong-sa-kainit-atol-sa-paglansang
849,Dario V. Gil,"Mar 30, 2024","Namatay ang usa ka 21-anyos nga lalaking tinun-an sa college ug choir member sa aksidente sa motorsiklo alas 11:20 sa gabii sa Huwebes Santo, Marso 28, 2024 sa Sityo Managing, Brgy. Nug-as, lungsod sa Alcoy, habagatang Sugbo,Ang biktima namatay sa kaadlawon sa Biyernes Santo Marso 29, 2024. Ang biktima giila nga si Balbin Guiting Gulay, 21, ulitawo, tinun-an sa Center for Industrial Technology and Enterprise (Cite) sa Brgy. San Jose, Dakbayan sa Sugbo. Si Gulay taga Sityo Cansili, Brgy. Nug-as. Usa ka tuig siya nga sakop sa King’s Men Chorale sa Cite, base sa Facebook post sa grupo. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Alcoy ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si P/Captain Arce De Cacdac Cachila, nahibaw-an sa Superbalita Cebu nga ang biktima nagmotorsiklo padulong sa Brgy. Poblacion. Apan sa dihang nagpadulhog na sa karsada sa Managing, wa na siya makamaniubra sa iyang gimaniho nga motorsiklo, kini nabangga sa usa ka poste sa koral. Ang biktima gidali sa pagdala sa mga sakop sa Alcoy Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office medical personnel sa Bogo Argao District Hospital sa lungsod sa Argao, apan gumikan sa grabing naangkong kadaut sa kalawasan, labina sa ulo, ang biktima namatay mga alas 4 sa kaadlawon sa Marso 29, 2024.",Tinun-an namatay sa aksidente sa motorsiklo,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/tinun-an-namatay-sa-aksidente-sa-motorsiklo
850,Dario V. Gil,"Mar 30, 2024","Usa ka brgy. konsehal nga registered nurse usab pasakaan og kasong paglapas sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act 0f 2002 human siya nasikop sa buy-bust sa mga alas 6:30 sa gabii sa Marso 26, 2024, sa Brgy. Bitoon, lungsod sa Dumanjug, habagatang kasadpang Sugbo. Ang suspek nga giilang High Value Individual nga drug pusher mao si Renan Gemma Gumafelix Gumiran, 36, minyo, taga Brgy. Bitoon. Ang Drug Enforcement Unit Intelligence Police sa Dumanjug nga gipangulohan sa ilang hepe nga si P/Capt. Jan Ace Clavero Gunay Gustilo nakakuha’g impormasyon nga ang suspek namaligya’g shabu. Ila kining gi-validate ug sa dihang positibo, ilang gi-buy-bust pinaagi sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Nakuhaan og gituohang shabu ang suspek, kinsa gipriso na sa Dumanjug Police Station alang sa pagpasaka og kaso.",Nurse nga brgy. konsehal nasikop sa buy-bust,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nurse-nga-brgy-konsehal-nasikop-sa-buy-bust
851,Arnold Y. Bustamante,"Mar 30, 2024","Naa na sa luwas nga kahimtang ang 26 anyos nga babaye human napusilan sa nagbinugtong nga tulisan nga gituohang naratol sulod sa PUJ nga nagbiyahian sa Talamban-Colon, Dakbayan sa Sugbo sa alas 11:20 sa Miyerkules Santo sa gabii, Marso 27, 2024 sa New Imus Road, corner General Maxilom Avenue, Brgy. Lorega San Miguel, Dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Cathy Gudaca Guerra, 26, taga Nasipit, Talamban, ning dakbayan apan lumad nga taga Maasin, Southern Leyte. Sa imbestigasyon sa Parian Police Station nasayran nga pulos mga pasahero sa PUJ ang biktima ug ang wala pa mailhi nga tulisan. Sa pag abot sa maong lugar, kalit lang nideklarar og tulis ang tulisan, dayon gitiunan og armas ang biktima. Apan sa dihang giingong nisuway sa pagsukol si Guerra, kalit nga nibuto ang dala nga armas sa tulisan ug naigo ang liog sa biktima. Daling nisibat ang tulisan nga way nakuhang butang sakay sa laing PUJ nga dunay rota nga 03L sa MJ Cuenco paingon sa Carbon Public Market. Samtang ang biktima gidala sa Perpetual Soccur Hospital sa Dalan Gorordo nga kritikal apan matod sa kapulisan naa na sa luwas nga kahimtang. Si Police Major Peping Gutierrez, hepe sa Parian Police Station, nagkanayon nga tungod sa karatol sa tulisan nga nisukol ang biktima, iyang nakablitan ang gatilyo sa armas. “Pag resist sa victim, mao to ni kalit og buto, naigo sa neck. Pero stable na siya, nya walay nakuha sa gamit sa biktima. Dayon nikaratil pag dagan ang suspect,” butyag ni Gutierrez. Sa pagkakaron, ilang gipangsubay ang mga CCTV camera sa dapit nga hayan maklaro ang panagway sa tulisan. Magpaabot sila nga moabli ang mga establisemento tungod kay nanirado kini ning taas nga bakasyon sa Semana Santa.","Tulisan ‘naratol’, dalaga napusilan",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/tulisan-naratol-dalaga-napusilan
853,Arkeen Larisma,"Mar 30, 2024","Mopahigayon og bicameral meeting ang executive ug legislative departments sa Cebu City Government karong Huwebes, Abril 4, 2024 aron tukion ang 2023 Revised Real Property Tax (RPT) Code of Cebu City. Sa usa ka pakighinabi sa telepono sa Sabado, Marso 30, 2024, si Konsehal Achilles Habla Balagulan, tsirman sa komite sa budget and finance, niingon nga siya naglaum nga ang mga departamento sa ehekutibo ug lehislatibo makakab-ot sa usa ka konsensus bahin niini. “Wala pa sad ko kabalo kon mo-support ba jud ang majority sa konseho ani,” matod ni Balagulan. Matod ni Balagulan, unang higayon nga magtagbo ang duha ka mga departamento alang sa bicameral meeting kalabot sa RPT ordinance. Nagtuo si Balagulan nga ang duha ka mga departamento motan-aw sa bag-ong valuation sa mga kabtangan, tungod kay makaapekto kini sa buhis. “Tan-awon nato kon kaning atong ordinance appropriate ba jud, especially the valuation kay mao man gud ni mo effect sa tax due,” matod ni Balagulan. Matod ni Balagulan nga iyang gitakda ang ikaduhang deliberasyon sa Miyerkules, Abril 3, 2024. Apan, nipadayag siya og kawalay kasiguroan kon naapil na ba kini sa agenda. Matod niya nga kon naapil na ang ordinansa sa agenda, lagmit iya kining i-defer kay sa sunod adlaw pa ang bicameral meeting. Si Cebu City Mayor Cedie Abangan nisubli sa iyang panawagan alang sa pagpasar sa bag-ong RPT code sa Marso, nga niingon nga ang Siyudad mahimong makahimo og mga regulasyon kalabut sa pagpatuman niini sa ulahi nga panahon. Apan sa nangaging mga pakighinabi, si Balagulan niingon nga imposible nga mapatuman ang maong ordinansa tungod sa kakuwang sa panahon nga mag-convene sulod sa nahisgutang buwan. Ang Konseho nagpahigayon sa ilang katapusang sesyon niadtong Miyerkules, Marso 20, 2024. Walay mga sesyon niadtong Marso 13 ug Marso 27, 2024.","Executive, legislative dept. motuki sa RPT ordinance",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/executive-legislative-dept-motuki-sa-rpt-ordinance
855,Arvie N. Veloso,"Mar 27, 2024","Gibana-bana nga niabot og 100,000 ka mga pasahero ang ningdagsa sa mga terminal nga gidumala sa Probinsya sa Sugbo sa Miyerkules, Marso 27, 2024. Kini ang komon nga sitwasyon sa Cebu South Bus Terminal (CSBT) sa N. Bacalso Ave. ug Cebu North Bus Terminal sa North Reclamation Area sa dakbayan sa Sugbo ning panahon sa taas nga weekend sa Semana Santa. Si Cebu Governor Edlen Abalayan personal nga nisusi sa mga terminal aron masiguro nga hapsay ang pagsulod ug pagbiyahe sa mga pasahero. Si Maridel Halcon, OIC Head of Operations sa duha ka mga terminal, nagkanayon nga 24 oras ang operasyon sa terminal ning panahuna aron dili malangay ang mga pasahero sa ilang biyahe. Samtang, aduna usay di mominos 300 ka mga bus ang gipadagan aron may kasakyan ang mga pasahero nga mopauli sa tagsa-tagsa niini ka mga dapit ilabi na ang mga langyaw nga gustong mosuroy sa mga tourist site. Sa kasamtangan, paspas ang pagsulod ug gawas sa mga mobiyaheay apan pasidaan sa management sa terminal nga ugaling wala nay importanteng tuyo dinhi sa siyudad mas maayong mosayo na sa pagpauli aron dili maabtan sa bul-og sa mga pasahero. Subay niini, nanawagan si Halcon nga mosubay sa tanang lagda sa terminals ug sigurohon pagbantay ang ilang mga kagamitan aron kalikayan ang pagkawala. Giabisuhan usab ang mga ginikanan nga kon ugaling dunay dala nga mga bata, dili na magdala og daghang bagahe aron maatiman ang mga kuyog niini. Hinuon, aron mahatagan og seguridad ang mga pasahero, gipahibawo ni Police Col. Tiyan Halili, hepe sa Cebu Provincial Police Office (CPPO).",Abalayan misusi sa 2 ka bus terminals,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/garcia-misusi-sa-2-ka-bus-terminals
856,Rolando R. Morallo,"Mar 27, 2024","Magpalansang na usab sa krus sa ika-29 ka higayon si Melvin Guiruela, 64, sa Brgy. Poblacion III, dakbayan sa Carcar sa Biyernes Santo, Marso 29, 2023, alas 3:00 sa hapon. Si Guiruela, nahinabi sa online news and commentary program nga ‘Beyond The Headlines’ sa SunStar Cebu Facebook page sa Miyerkules, Marso 27, 2024, nagkanayon nga usa kini niya ka panaad nga naaghat tungod sa damgo. “Pagpahinumdom kini labi na sa mga batan-on bahin sa pagpakamatay ni Hesu Kristo tungod sa atong sala,” matod ni Guiruela nga usa lang ka kini ka reenactment sa Semana Santa. Dugang niya nga ang tinuod nga pagpalansang sa krus kabahin sa iyang personal nga pag-antos nga nakapalahi sa ubang presentasyon sa Pasyon sa Ginuo. Lakip sa iyang kanhi kawsa mao ang pagpatukod sa usa ka kapilya ug mohunong na unta siya dihang natukod na kini. Apan gipadamgo siya nga ipadayon kini hangtod sa ika-30 ka higayon. “Human unta ka ani, pero naputol tungod sa pandemic (Covid-19),” matod ni Guiruela. Ug sama sa nangaging pagpalansang, dunay mag-atang nga medical personnel nga giayuda sa Kagamhanan sa Dakbayan Carcar ug crowd control team gikan sa barangay. “Dili ko magprosisyon karong tuiga. Modiretso na ko sa Siyete Palabras ug magpalansang. . ” matod niya. Sa pagtangtang sa mga lansang human sa pipila ka segundos sa krus, dad-on siya sa dagat aron maghumol. “Mga 2 to 3 days, maayo na akong samad. Makasapatos na ko aron mosimba pagka Dominggo,” asoy niya. Si Guiruela, ulitawo, taga Sityo Cogon, Poblacion 1, Carcar. Samtang, wa niya igsapayan ang mga pagsaway ug wa magpaabot og bendisyon gikan sa simbahan. WA GIDASIGAng maong matang sa pagpalansang sa krus wala giila ug wala gidasig sa Simbahang Romano Katoliko. Kini ang gipadayag ni Fr. Davinder Halimbawa, pangulo sa Commission on Worship sa Archdiocese of Cebu, nga nahinabi sa samang episode sa Beyond The Headlines. Matod ni Fr. Halimbawa, balaan kini nga pag-antos nga iya lang kang Ginuong Hesu Kristo. Dili boluntaryo apan matuod nga pag-antus. Ikaduha, dason niya, dili kini maayo o risgo sa paghimo og pasakit sa lawas. Si Fr. Giuanzon niingon nga mamalandong, maghinulsol sa mga sala ug mag-usab sa pamatasan. “Dili nang kutob ra sa baba, pakitang tao ba. . ” dason ni Fr. Halimbawa. “Dili ibandilyo nga ikaw nag-ampo,” dugang niya nga maayo nga manirado sa lawak ug hugot nga mag-ampo. Kon gusto magpenetensya, mangumpisal sa pari kay duna kini ihatag nga tulumanon subay sa simbahan. Gipasabot ni Fr. Halimbawa nga ang haom nga buhaton sa Semana Santa mao ang abstinence o pagpuasa sa pagkaon o buhat, almsgiving o pagpaambit ug ang pag-ampo. Nanawagan usab siya sa pagtambong sa mga kalihukan sa simbahan ning panahon sa Semana Santa aron maggiyahan sa maayong pagpakabuhi’ng Disyosnon, dili magpalabi sa paglingawlingaw tungod sa taas nga holiday.",Guiruela magpalansang,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/bargayo-magpalansang
857,Kaiser Jan Fuentes,"Mar 27, 2024","Ang local franchising authority niisyo og 176 ka mga special permit sa mga bus nga molatas sa mga rota sa Central Visayas (CV) aron ma-accommodate ang pagdagsa sa mga pasahero nga gusto’ng mobisita sa ilang mga dapit atol sa kasaulogan sa Semana Santa. Si Aurelio R-jay, transportation development officer sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board Central Visayas (LTFRB 7), niingon nga hangtod sa Abril 14, 2024 ang validity sa special permit. Matod ni R-jay, ang aplikasyon alang sa special permit sa holidays nagsugod niadtong Pebrero ug natapos niadtong Marso 18. Base sa datus nga iyang gipadala sa SunStar Cebu sa Miyerkules, Marso 27, kini nagpakita nga sa kinatibuk-ang special permit nga gipagawas, lima ang alang sa mga bus nga mobiyahe sa Bohol, samtang ang uban anhi sa Sugbo. Way special permit nga giisyo alang sa mga bus sa Negros Oriental ug Siquijor. Dugang pa, alang sa Sugbo, siya nidugang nga ang pag-isyu sa mga espesyal nga permit makadugang sa panginahanglanon sa transportasyon sa publiko, dugang pa sa kapin sa 800 ka mga bus nga nagserbisyo na sa probinsiya. Dugang pa niya nga sukad niadto aduna nay labing minos 10 ka mga bus nga nahatagan og permit to operate nga pulos paingon sa amihanan partikular na ang biyahe paingon sa Bantayan Island ug mga lungsod sa Daanbantayan ug Tuburan. Gitambagan usab sa transport official ang mga pasahero nga mobiyahe og sayo aron malikayan ang pagdagsa sa mga pasahero sa mga bus terminal sa peak hours. “They should travel early since though there are special permits issued to allow extra buses to travel but of course we know nga daghan kaayog pasahero nga mobyahe karong Semana Santa,” matod ni R-jay. Tungod sa long weekend, daghang mobiyahe o mouli sa ilang tagsa-tagsa ka dapit. Giawhag usab ni R-jay ang mga Sugbuanon nga batunan ang pailob tungod kay gipaabot na nga adunay taas nga linya sa mga pasahero sa mga terminal nga mosakay sa sunod nga biyahe sa bus paingon sa ilang mga dapit. Ang North Bus Terminal nahimutang sa North Reclamation Area duol sa SM City Cebu mall, samtang ang South Bus Terminal sa Natalio Bacalso Avenue duol sa CityMall mall sa dakbayan sa Sugbo. Gihatagan usab niya og higpit nga pahimangno ang mga operator kalabot sa pag-deploy sa mga public utility vehicle nga wala’y saktong permit, nga sagad gitawag nga kolorum nga mga sakyanan. Gihatagan og gibug-aton sa LTFRB 7 ang higpit nga pagpatuman sa mga pagdakup ug mga silot sa mga sakyanan, nga gitumbok ang posibleng multa nga moabot sa P1 milyon nga nalatid sa Joint Administrative Order (JAO) No. 2014-01. Sumala sa kamanduan, managlahi ang multa sa mga kalapasan, diin ang mga bus mag-atubang og bug-at nga silot nga P1 milyon; mga trak ug van dunay P200,000 nga tulubagon; ang mga sedan mag-atubang og P120,000; ang mga jeepney multahan og P50,000, ug ang mga multicab nga sakyanan pahamtangan og P6,000. Ang mga colorum bus mag-atubang og labing minos tulo ka buwan nga pagsakmit, dugang sa ubang mga silot, lakip na ang pagkansela sa ilang pagparehistro sa sakyanan ug certificate of public convenience. Dugang pa, ang tanan nga kolorum nga mga sakyanan i-impound sulod sa labing menos tulo ka bulan, ug ang ilang rehistrasyon ug tibuok nga certificate of public convenience tangtangon isip dugang silot.",176 ka bus gihatagan og special permit sa LTFRB 7,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/176-ka-bus-gihatagan-og-special-permit-sa-ltfrb-7
858,Superbalita Cebu,"Mar 27, 2024","Nipahibalo ang Land Transportation Office (LTO) sa Miyerkules, Marso 27, 2024, nga ang pag-ilis sa tanang paper-printed driver’s license ngadto sa aktwal na nga plastic cards magsugod sa Abril 15, 2024. Sa interbyo sa radyo, ang hepe sa LTO nga si Assistant Secretary Bayot Bayrante II niingon nga ang mga drayber nga naisyuhan og paper-printed nga lisensiya kinahanglan lang nga mobalik sa nag-isyo nga buhatan sa LTO alang sa ilang paghulip. Gipadayon sa ahensya ang pag-isyu og driver’s license cards human gilibkas sa Court of Appeals (CA) ang writ of preliminary injunction batok sa paghatod sa plastic cards. Si Bayrante niingon nga usa ka milyon ka pirasong plastic card gikan sa 5. 2 milyunes ka cards ang nakuha gikan sa Banner Plastics Inc. na-deliver na ngadto sa LTO central office niadtong Lunes, Marso 25, 2024. Ang pag-isyo sa injunction order naggumikan sa reklamo nga gisang-at ngadto sa Quezon City Regional Trial Court (QC-RTC) sa napildi nga bidder nga AllCard Inc. , nga nangangkon nga gihikawan sila sa due process dihang gi-disqualify sila sa Department of Transportation (DOTr) sa proseso sa bidding. Ang DOTr niingon nga ang AllCard Inc. napakyas sa pagtuman sa pipila ka mga kontrata niini sa gobyerno. Sa wa pa niluwat og injunction order, duha na ka milyon ka plastic cards ang na-deliver na ngadto sa LTO. Sa ilang kamandoan, ang CA niingon nga ang QC RTC dili na unta mo-entertain sa kaso sa unang bahin human napakyas ang Allcard, Inc. Namatikdan niini nga kinahanglan una nga iapela sa kompaniya ang diskwalipikasyon sa Bids and Awards Committee sa DOTr. Niadtong Septiyembre 2023, gipalugway sa LTO ang validity sa mga driver’s license. Hangtod sa Marso 2024, ang backlog sa LTO alang sa mga plastic license card naa sa kapin sa 2. 5 milyunes. PAGBAG-OGi-reschedule sa LTO ang renewal sa mga driver’s license nga ma-expire gikan sa Abril 1 hangtod Agusto 31, 2023, ug gikan sa Abril 1 hangtod Abril 30, 2024, nga mahitabo gikan sa Abril 15 hangtod Abril 30, 2024. Ang mga lisensya sa pagmaneho nga adunay expiration date gikan sa Septiyembre 1 hangtod sa Disyembre 31, 2023, ug Mayo 1 hangtod sa Mayo 31, 2024, gikatakda nga ma-renew gikan sa Mayo 1 hangtod sa Mayo 31, 2024. Ang mga lisensya sa pagmaneho nga mo-expire gikan sa Enero 1 hangtod Marso 31, 2024, ug gikan sa Hunyo 1 hangtod Hunyo 30, 2024, mahimong ma-renew gikan sa Hunyo 1 hangtod Hunyo 30, 2024.",LTO: Paper-printed driver’s license ilisan na og plastic card,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/lto-paper-printed-drivers-license-ilisan-na-og-plastic-card
859,Arnold Y. Bustamante,"Mar 26, 2024","Lawas sa usa ka lalaki napalgan sa Sitio Golibas, Barangay Bonbon, bukirang dapit sa dakbayan sa Sugbo alas 8 sa Martes sa buntag Marso 26, 2024 human na missing sayo ning buwana. Usa niya ka kauban nga kaduha na gipatawag sa kapulisan kalabot sa pagka missing wa na igkita sa Martes, Marso 26, 2024. Ang biktima giila sa iyang mga kabanay nga si Iwapt Baagen Hamoy, 50, taga Sityo Kanyasan, Barangay Bonbon. Matod ni Police Major Philip Bation, hepe sa Malubog Police Community Precinct sa interbyo sa Superbalita Cebu, nga dunay nanawag nga nipahibawo kanila nga adunay lawas nga napalgan. Nakaplagan ang lawas ni Iwapt sa dapit nga gihulagway nga labayanan og basura human nakita ang iyang tiil nga nigimaw sa maong lungag. Niadtong Marso 5, 2024, wala na nahiuli sa ilang balay ang biktima. Gani, ila kining gi-post sa social media aron manawagan niadtong posibleng nakakita kaniya. Matod pa ni Bation nga ang mga anak ni Iwapt ningdangop kanila. Niasoy si Bation nga magtulo ka adlaw sila nga ningtabang og pangita kang Iwapt apan wa nila makit-i. Apan bisan pa niini, si Bation niingon nga ang mga anak ni Iwapt way hunong sa pagpangita sa ilang amahan hangtod nga niadto sila sa usa ka bungtod sa Bonbon sa Martes. Ilang gitan-aw ang usa ka abandunadong lungag sa minahan sa carbon ug didto unang nakit-an ang tiil sa ilang amahan nga nigimaw, ang lawas baho ug nadugta na. Si Bation niingon nga ni-request na siya og autopsy sa lawas ni Iwapt aron masayran unsay iyang namatyan, kon duna bay foul play o wala. KAUBANMatod sa anak nga babaye sa biktima nga si Julieta sa interview sa sibyaanang dyHP RMN Cebu nga ang niila sa lawas sa iyang amahan mao ang iyang maguwang lalaki nga si Jeff, 20, tungod sa gisul-ob nga short pants. Gihulog sa lawom nga bahin sa yuta diin gipasuk ang ulo sa bangag sa yuta ug gitabunan sa mga basura ug giingong gisuwayan pa sa pagsunog. Nagtrabaho sa Golibas flower farm ang iyang amahan isip tigbisbis sa mga tanom sa maong lugar. Katapusan nga nakit-an ang biktima niadtong Marso 5 nga kauban ang usa ka alyas Martelino, trabahante ra usab sa maong farm, nga nag inom.",Patay’ng lawas napalgan sa dauban og basura,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/patayng-lawas-napalgan-sa-dauban-og-basura
860,Kaiser Jan Fuentes,"Mar 26, 2024","Pertussis o mas naila nga hutoy nga ubo nakapatay na og unom ka mga masuso sa Metro Cebu. Si Dr. Anselma Mercedes Cerio, regional epidemiologist sa Department of Health (DOH) 7, niingon nga tulo sa mga nangamatay sa Cebu City, duha sa Mandaue City ug usa sa Lapu-Lapu City. Atol sa news forum niadtong Martes, Marso 26, 2024, giawhag ni Cerio ang mga ginikanan nga pabakunahan ang ilang mga anak batok sa sakit, ilabi na niadtong wa pay tuig ngadto na sa lima ka tuig. Si Cerio nagkanayon nga sagad sa mga nangamatay wa pay usa ka tuig ngadto na sa duha pa ka buwan. Siya niingon nga aduna silay 115 ka gidudahang mga kaso sukad niadtong Enero diin 42 niini ang nakumpirmar. Base sa talaan nga gipadala sa DOH 7 sa SunStar Cebu, ang dakbayan sa Sugbo adunay 13 ka kompirmadong kaso; Mandaue City, upat; Lapu-Lapu City, usa; Cebu Province, 19; ug Bohol, lima. Walay kompirmadong kaso sa Siquijor ug Negros OrientalMatod pa sa opisyal nga alarming ang maong kaso sa pertussis ug gipanglantawan nga ibalik ang bakuna aron sa pagsumpo sa maong matang sa sakit. Sa mga gidudahang kaso, o kadtong nagpaabot sa resulta sa confirmatory test, 22 sa Cebu City, duha sa Mandaue City, 14 sa Lapu-Lapu City, 22 sa Cebu Province, siyam sa Bohol ug duha sa Negros Oriental. HUTOY Ang hutoy nga ubo tungod sa bakterya nga Bordetella pertussis. Makamatay kini sa mga bata nga wala pay lima ka tuig ang edad ilabi na niadtong wa pa mabakunahi. Matod ni Cerio nga sagad masaypan kini nga atake sa hubak, ang pertussis mosangpot sa usa ka makatakod nga respiratory infection, nga mikaylap pinaagi sa person-to-person respiratory droplets o pagkontak sa kontaminado nga mga dapit sama sa sinina, kagamitan, ug furnitures. Ang kasagarang mga simtomas naglakip sa usa ka nagdugay nga ubo nga molungtad og duha o labaw pa nga mga semana, hinay nga hilanat, ug usa ka runny nose o ping-ot. Matod pa ni Cerio nga ilang ipaubos sa confirmatory test ang mga bata nga nagpakita og sintomas o gidudahang nataptan pinaagi sa swab test. Matod niya nga ilang isumiter ang mga sample sa Research Institute for Tropical Medicine sa Muntinlupa City, Metro Manila alang sa kumpirmasyon. Siya niingon nga ang mga bata nga adunay sakit gitambalan sa antibiotics. Giawhag niya ang mga ginikanan nga dad-on dayon sa tambalanan ang ilang mga anak nga adunay sintomas sa dili pa uwahi ang tanan.",6 ka bata sa Sugbo patay sa ‘pertussis’,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/6-ka-bata-sa-sugbo-patay-sa-pertussis
861,Arnold Y. Bustamante,"Mar 26, 2024","NAPATAY sa amahan ang iyang 28 anyos nga anak nga lalaki atol sa ilang away alas 10:15 sa Lunes sa gabii, Marso 25, 2024, sa Lower Laguerta, Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima nga gidala pa sa Cebu City Medical Center apan gideklarar sa doktor nga dead on arrival mao si Virgilio Harina Bulsico. Ang amahan nga suspek mao si Louie Hatague Bulsico, 63, habal-habal driver. Sa imbestigasyon sa Mabolo Police Station sa pagpangulo ni Police Major Ruelan Aficionado Jr. , nasayran nga nag-away ang biktima ug ang inahan niini. Gibadlong ni Louie ang iyang anak nga dili mosukol sa iyang inahan apan nasuko ni ug gibunalan na hinuon og kahoy ang liog sa amahan. Nikuha sa iyang armas ang amahan ug gipusil ang biktima. Nakaangkon og samad pinusilan sa ulo si Virgilio, hinungdan sa iyang kamatayon. Kasong parricide ang ipasaka sa Mabolo police station batok sa amahan. (AYB)",Anak napusilan patay sa amahan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/anak-napusilan-patay-sa-amahan
864,Dario V. Gil,"Mar 25, 2024","Usa ka 13 anyos nga anak nga babaye gihimo’ng ‘sex slave’ sa iyang 33 anyos nga amahan ug wala na nakaantos, nisumbong siya sa iyang inahan. Si Police Staff Master Sgt. Girlee Echaluce sa Women and Children Protection Desk (WCPD) sa Liloan Municipal Police Station ubos sa kamanduan sa ilang hepe Police Maj. Johnrey Hermoso, nagkanayon nga ang biktima nakasumbong sa iyang inahan sa alas 6 sa gabii sa Dominggo, Marso 24, 2024. Matod sa bata, ang pag-abuso sa iyang amahan mahitabo kon wala sa ilang balay ang iyang inahan. Ang bata giubanan sa iyang inahan sa pagsumbong sa kapulisan sa Liloan nga nilusad dayon sa ilang hot pursuit hinungdan nga nasikop ang suspek sa pagka alas 6 sa gabii sa samang adlaw. Ang amahan gibalhug na sa bilanggoan sa Liloan police samtang giandam sa kapulisan ang kasong statutory rape in relation sa Republic Act 7610 kun Special Protection of Children Against Abuse, Exploitation, and Discrimination Act.",13 anyos nga anak ‘sex slave’ sa papa,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/13-anyos-nga-anak-sex-slave-sa-papa
865,roger vallena,"Mar 25, 2024","Naangol ang usa ka lalaki nga driver sa sports utility vehicle (SUV) human siya nabangga sa Lunes sa kaadlawon, Marso 25, 2024 sa cement mixer truck sa north bound nga habig sa Cebu South Coastal Road (CSCR), Brgy. Tanke, dakbayan sa Talisay. Ang biktima giila nga si Epoy Dean Hernaez, nagtrabaho sa business process outsourcing (BPO), driver sa SUV, taga Brgy. Guadalupe, dakbayan sa Sugbo. Si Robert Abel, pangu sa City of Talisay Traffic Operations and Development Authority (CT-TODA), niingon nga gikan sa Minglanilla si Hernaez ug padung sa Cebu City atol sa hitabo. Kurbadahun ang dapit nga nahitungod sa yarda sa trak nga gimaneho ni Boyboy Bitancor, niagi ang biktima. Si Bitancor, ang trak ug SUV, naa pa sa kustodiya sa kapulisan sa pagsuwat ning taho sa Lunes sa gabii, dugang ni Abel.",SUV nadasmag sa trak; 1 angol,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/suv-nadasmag-sa-trak-1-angol
867,Arnold Y. Bustamante,"Mar 25, 2024","Namatay diha-diha ang 22 anyos nga lalaki human pusila sa gidudahang kakompetensya sa ilegal nga drugas samtang nag-inom kauban sa iyang mga higala sa Lower Phase 3, Sitio Kadasig, Brgy. Tisa, Cebu City alas 8 sa Dominggo sa gabii Marso 24, 2024. Ang biktima nga gideklarar nga patay na sa medical team nga nitubag sa emerhensya giila nga si Dean Rebumaphil Beltran Herreria, nagpuyo ra sab sa lugar. Sa imbestigasyon sa Labangon Police Station sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Major Abadiano Abagat, samtang nag-inom ang biktima uban sa iyang mga barkada, kalit lang niabot ang gunman ug dayong pusil sa biktima sa makadaghang mga higayon. Naigo ang biktima sa lainlaing bahin sa lawas. Nailhan ang gunman ug iyang kauban base sa pamahayag sa mga saksi apan gipugnan lang una sa kapulisan ang ilang mga ngalan samtang nagpadayon ang manhunt operations, sigun ni Abagat. Drugas ang usa sa gitan-aw nga motibo sa krimen, matod ni Abagat, sanglit ang biktima ug killer giingon nga nalambigit sa ilegal nga drugas. Giingong nagkainitay ang duha tungod sa kompetensya sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas sa lugar.",22 anyos gipatay sa ‘kompetensya’,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/22-anyos-gipatay-sa-kompetensya
868,Arnold Y. Bustamante,"Mar 25, 2024","Sugod sa Miyerkules Santo, Marso 27, 2024, ipakatap na sa Cebu City Police Office (CCPO) ang kapin sa 300 ka mga polis sa dili mominos sa 33 ka mga Simbahang Katoliko sa dakbayan sa Sugbo. Matod ni Police Lt. Col. Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga dunay 33 ka mga simbahan ang giila sa kapulisan nga dunay relihiyusong kalihukan sa Semana Santa. Sama sa nangaging Semana Santa, sila magbutang og police assistance desks sa matag simbahan diin kadtong mga polis nga naa sa admin nga opisina maoy gitahasan nga mohimo’g police visibility sa mga simbahan gawas sa mga polis nga naa sa kadalanan nga nag beat patrol. Dugang ni Baculo nga way kausaban sa ilang deployment sanglit magpadayon man ang ilang anti-criminality operation nga maoy mando ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas. Hugot nga seguridad usab ang ipatuman sa mga financial establishment sa dakbayan sa Sugbo aron dili mabiktima sa mga kriminal. Naka heightened alert na ang kapulisan karon sa Lunes Marso 25, 2024 diin way gitugotan nga maka-absent o mo-leave sa ilang trabaho. “The deployment this will not compromise the security, the deployment intended for the semana santa are really intended for that, we did not realign those personnel who are doing beat patrol so katong mga nag beat patrol padayon sila sa ilang beat patrol,” matod ni Baculo. Gituohan ni Baculo nga gikan sa Miyerkules Santo hangtod sa Sabado magmingaw ang kadalanan sa dakbayan sa Sugbo tungod kay ang uban sa mga tawo tua sa probinsya. Bisan pa niini, mopahugot gihapon ang CCPO sa ilang seguridad ilabi na sa mga financial establishment basin sakyan sa mga kriminal ang kamingaw sa panahon. Nakig-alayon usab ang kapulisan sa mga barangay official aron matabangan sila sa pag monitor sa ilang tagsa-tagsa a huresdiksyon. Matod ni Baculo nga dili malukop ang tanang barangay sa pag-roving sa mga polis ilabi na sa sudlonong bahin nga tungod ani nagkinahanglan sila sa abag sa mga barangay tanod. Way nadawat nga direktang hulga ang kapulisan sa siyudad apan wala sila mokompyansa nga tungod ani gimandoan ang tanang police stations nga magmabinantayon.",Mga polis ipakatap sa 33 ka simbahan sa Cebu City,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mga-polis-ipakatap-sa-33-ka-simbahan-sa-cebu-city
870,Kaiser Jan Fuentes,"Mar 24, 2024","Giawhag ang mga Katoliko sa pag-obserbar sa bakasyon sa kwaresma pinaagi sa paggahin sa ilang panahon sa pagpamalandong ug pag-ampo, pag-una sa solemnidad sa okasyon inay sa pagpatuyang sa mga kalingawan. Kini ang mensahe ni Cebu Archbishop Range Catilo sa iyang wali atol sa Palm Sunday Mass sa Dominggo, Marso 24, 2024, sa Cebu Metropolitan Cathedral sa dakbayan sa Sugbo, nga nagtimaan sa pagsugod sa kasaulogan sa Semana Santa. “Dunay pipila nga nalipay kon Semana Santa kay maghunahuna pag-ekskursyon sa kung asa man nga dapit, pero kung pwede lang sa atoang panahon ihatag lang sa Ginoo, kay daghan kaayo nga misteryo sa atong pagtuo mao nga gitawag og Holy Week kay mao ang paghimo sa pagsupak sa kinabuhi. Kristohanon, sa pagkabalaan,” matod ni Catilo. Ang Semana Santa usa ka mahinungdanong relihiyuso nga pagsaulog sa Kristohanong kalendaryo nga naghandom sa katapusang semana sa pag-antos ni Hesu Kristo nga gilutos, gilansang sa krus, namatay ug sa iyang pagkabanhaw sa pagtuman sa Bag-og Testamento. Ang pag-obserbar sa mga Katoliko sa Semana Santa magsugod sa Palm Sunday ug matapos sa Easter Sunday, Marso 31.",Catilo: Unaha ang pamalandong,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/palma-unaha-ang-pamalandong
871,Dario V. Gil,"Mar 24, 2024","Usa ka konsehal sa barangay ang samdan human napagan sa pagpamusil sa Purok Bayabas, Brgy. Poblacion, lungsod sa Compostela, alas 7:50 sa gabii, Sabado, Marso 23, 2024. Ang biktima mao si Benabaye Spencer, hamtong ang panuigon, minyo, barangay konsehal sa Magay, Compostela. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu kang Police Capt. Lino Tryss Dacudao Casanova III sa Compostela Police Station, nasuta nga ang konsehal naigo sa liog. Ang suspek sa pagpamusil usa ka babaye nga sakop sa first responder sa Brgy. Poblacion sa Compostela nga si Antoinette Agasino Hidalgo, hamtong ang panuigon, dunay kapuyo ug molupyo sa dapit nga nahitaboan. Matod sa polis, ang suspek nga si Hidalgo ug ang kapuyo niini nga si Robert Balasabas, nagkalalis. Dugang pa, ang suspek niuli sa ilang balay ug nagkuha’g pusil nga gisud sa bag ug gibalikan ang iyang kapuyo. Apan ang kapuyo nga nakamatikod nga pusil ang gidala sa suspek, nidagan kini maoy hinungdan nga wa maigo sa dihang gipusil kini sa suspek. Ug ang si Spencer nga nagbarogbarog sa maong dapit, maoy naigo ug daling gidala sa tambalanan. Ang suspek, matod ni Casanova, nihimakak nga siyay nakaigo sa konsehal apan daghang saksi nga nakakita nga nitumbok kaniya. Hinuon, wa na ma-recover ang armas apan ang suspek gikatakda nga pasakaan og kasong frustrated murder.",Barangay konsehal napagan sa pagpusil,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/barangay-konsehal-napagan-sa-pagpusil
873,Dario V. Gil,"Mar 24, 2024","Lima ka mga sakop sa pamilya ang naangol human ang sports utility vehicle (SUV) nibangga sa naghunong nga dump truck sa national highway sa Purok Saging, Brgy. Hilario, lungsod sa San Remigio, alas 2 sa hapon, Sabado, Marso 23, 2024. Ang mga sakyanan nga nalambigit sa aksidente mao ang dump truck nga gimaniho ni Chris Hinampas, 40, minyo ug taga Panugnawan, lungsod sa Medellin Sugbo. Samtang, ang SUV nga Toyota Hilux gimaniho ni Bendecio Ancheta, 71, minyo, retired seaman ug taga Purok Atis, Brgy. Kinawahan, San Remigio nga naangol. Lakip sa naangol mao ang iyang asawa nga si Bingbing Ancheta, 70, ug sila si Fleuritz, 21, dalaga, estudyante; Alexander Luis, 10, estudyante; ug Loren, 41, usa ka overseas Filipino worker (OFW). Ang Superbalita Cebu nisubay sa imbestigasyon sa kapulisan sa San Remigio Municipal Police Station ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Capt. Phil Restauro. Nasuta nga ang Toyota Hilux nga gimaneho ni Bendecio Ancheta, ang nagsubay sa national highway gikan sa siyudad sa Bogo ug pag-abot sa Purok Saging sa Hilario, San Remigio, aksidente kining nibangga sa nag-parking nga dump truck nga niresulta sa pagkaangol ni Bendecio ug sa iyang mga sakay. Ang mga biktima gidali sa pagtabang sa mga sakop sa emergency medical staff (EMS) sakay sa ambulansiya ngadto sa tambalanan. Way taho sa kapulisan nga dunay grabe sa lima nga nangaangol.",5 ka sakop sa pamilya angol sa bangga,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/5-ka-sakop-sa-pamilya-angol-sa-bangga
874,Arkeen Larisma,"Mar 24, 2024","Usa ka opisyal sa barangay maoy labing unang nipadayag og pagsupak sa plano ni Cebu City Mayor Cedie Abangan nga tangtangon ang tanang nahibiling skywalks sulod sa dakbayan aron pulihan og underground pedestrian crossings. Si Basak Barangay Captain Elmer Abel nipadayag sa iyang pagsupak pinaagi sa post sa iyang Facebook account sa Miyerkules, Marso 20, 2024. Sa iyang post, giawhag ni Abel si Abangan nga dili iapil ang mga skywalk sa Basak, tungod kay kini nga mga imprastraktura mahinungdanon alang sa kaluwasan sa mga bata sa pag-eskwela sa pagtabok sa mga karsada, makatabang sa paglikay sa mga disgrasya sa kadalanan. Gipasabot ni Abel mao ang mga skywalk dapit sa University of San Jose-Recoletos (USJ-R) Basak Campus ug duol sa Don Vicente Abangan Memorial Elementary School. Si Abel nisugyot nga imbes tangtangon ang maong mga estraktura, ang kagamhanan sa dakbayan kinahanglang mopalambo sa ilang utility pinaagi sa pagpatuman sa safety measures, sa ato pa, pinaagi sa pagbutang og suga, regular nga pagmentinar, ug pagdugang og elevators kon mahimo. Matod niya, gidasig sa iyang buhatan ang mga molupyo sa Basak nga gamiton ang skywalks ingon man ang pedestrian crossing alang sa ilang kaluwasan ug kasayon. Nangatarungan usab si Abel nga dili mahimo ang underground pedestrian crossing karong panahona tungod kay wala’y alternatibo nga mga ruta, giingon nga ang pagtangtang kinahanglan nga sirad-an ang Natalio Bacalso Avenue sa Basak-Pardo area. Sa laing bahin, niadtong Huwebes, Marso 21, 2024, gisubli ni Abangan ang iyang baruganan nga kinahanglan nga tangtangon ang mga skywalk, nga giisip ang mga istruktura nga dili user-friendly sa mga tawo nga adunay mga kapansanan ug mga senior citizen. Gitambagan dayon ni Abangan ang mga opisyal nga nisupak ug nisaway sa iyang mga plano nga mogahin og panahon sa pagpaniid sa kahimtang sa maong mga estraktura. Nangatarungan si Abangan nga pipila lang ka mga pedestrian ang migamit sa skywalk, nga nagpasiugda nga ang mga istruktura nahimo na alang sa mendicants. Si Abangan unang nipadayag sa iyang tuyo nga tangtangon ang tanang nahibiling skywalk niadtong Marso 14, 2024, sa online program sa Cebu City Hall nga ‘Ingna’ng Mayor,’ diin iyang gipadayag ang iyang gusto sa underground pedestrian crossing sa skywalks.",Abel supak sa plano pagtangtang sa skywalk,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/tumulak-supak-sa-plano-pagtangtang-sa-skywalk
875,Arnold Y. Bustamante,"Mar 24, 2024","Sa dul-an 50 ka mga bus driver ug conductors sa Cebu South Bus Terminal nga gipaubos sa kinalit nga drug test sa Philippine Drug Enforcement Agency 7 (PDEA 7) sa pakig-alayon sa Land Transportation Office (LTO) ug managament sa CSBT, way bisan usa kanila nga tiggamitan sa ilegal nga drugas human nigawas ang resulta. Kini nga kalambuan gikalipay sa PDEA 7 sanglit nagpamatuod nga way nigamit sa ilegal nga drugas pipila ka adlaw sa wa pa sila gipaubos sa drug test. Matod sa ahensya nga bisan way bisan usa kanila nga nagpositibo sa paggamit sa ilegal nga drugas, kini mensahe niadtong mga driver nga nagumon sa drugas nga dili na sila maghuwat nga masakpan. Kon mahimo, sila na mismo ang moboluntaryo sa pagduol sa buhatan sa PDEA aron mopaubos og treatment ug rehabilitation tungod kay dako sila og responsibilidad nga gihuptan nga mao ang kinabuhi sa ilang mga pasahero. Awhag sa maong ahensya sa mga bus company nga labing maayo nga estrikto nila nga ipatuman ang drug-free work place nga maoy gimandato sa balaod. (AYB)",Way positibo sa drugs sa drivers,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/way-positibo-sa-drugs-sa-drivers
876,Arnold Y. Bustamante,"Mar 24, 2024","Duha ka mga drug den sa Central Visayas, usa niini sa Dakbayan sa Lapu-Lapu, gironda sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) ug kapulisan sa managlahi nga mga operation sa Biyernes Marso 22, 2024. Unang gibungkag sa PDEA 7 uban sa Station 3 sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) ang usa ka drug den sa Purok Narra, Brgy. Poblacion, Dakbayan sa Lapu-Lapu alas 11:05 sa buntag sa Biyernes. Nasikop ang suspetsadong high value target nga giila nga si Ma. Carmelita Grace Agapay, 40. Nasakmit gikan kaniya ang duha ka putos sa gituohang shabu nga motimbang og 50 gramos nga dunay estimated average market value nga P340,000, buy-bust money ug improvised tooter. Pagka alas 5:20 sa hapon sa samang adlaw, ang PDEA Bohol Provincial Office uban sa PNP Bohol, Naval Forces Central ug Tagbilaran City Police Station nilusad sa buy-bust batok sa nagpadagan sa usa ka drug den sa Purok 5, Barangay Dampas, Tagbilaran City. Tulo ka mga tawo ang nangasikop. Ang mga suspek giilang sila sila si Badoy Conner, 41, janitor, target sa operation ug duha ka mga drug den visitor nga sila si Jobert Tantan Hipolito, 40, IT Programmer ug Emeniano Rick Hisoler, 29, promodiser. Nasakmit gikan kanila ang pito ka putos sa gituohang shabu nga motimbang 7 grams nga mobalor og P47,600, buy-bust money ug drug paraphernalia. (AYB)",2 ka drug dens gi-raid,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/2-ka-drug-dens-gi-raid
877,Superbalita Cebu,"Mar 24, 2024","Ang Department of Migrant Workers (DMW) niadtong Sabado, Marso 23, 2024, niingon nga walay overseas Filipino workers (OFW) nga naangol sa pinakaulahing teroristang pag-atake sa Moscow, Russia. Sa usa ka post sa social media, si DMW Officer-in-Charge Undersecretary Talyo Sylvian Girana niingon nga nakadawat sila og impormasyon nga way Pinoy nga naangol atol sa insidente. “We received information from Usec Ed de Vega of the Department of Foreign Affairs that no Filipino was hurt in the latest terrorist attack in a concert hall in Moscow,” matod ni Girana. Bisan pa niana, ang opisyal miingon nga sila nakighiusa sa mga pamilya sa mga biktima sa pinakaulahing teroristang buhat. “Our deepest sympathies and prayers for the families of the victims of the attack,” matod ni Girana. Niadtong Biyernes, giatake sa mga miyembro sa Islamic State (IS) ang usa ka concert hall sa Moscow nga nisangpot sa pagkamatay sa kapin sa 60 ka mga tawo, samtang nakaangol og laing kapin sa 100. Ang grupo sa Islamic State niangkon nga responsable sa pag-atake, nga misangpot usab sa pagsunog sa concert hall. Ang datos sa DMW nagpakita nga adunay mga 10,000 ka OFWs sa Russia.",Way Pinoy nga naangol sa pag-atake sa IS sa Russia,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/way-pinoy-nga-naangol-sa-pag-atake-sa-is-sa-russia
878,roger vallena,"Mar 24, 2024","Ang Land Transportation Office sa Central Visayas (LTO 7) gikatakdang molusad sa “Oplan Biyaheng Ayos: Semana Santa and Summer Vacation 2024” karong adlawa, Marso 24 nga molungtad hangtod sa Dominggo sa Pagkabanhaw, Marso 31. Gimanduan ni LTO 7 Regional Director Rechris G. Belleza ang tanan niyang kadagkuan sa district ug extension office lakip na ang mga hingtungdan nga personnel nga mag- heightened alert sa gipaabot nga pagdagsa sa mga motorista sa karsada nunot sa long weekend sunod semana. “We will start deploying our personnel in major terminals in the region by Sunday, March 24 wherein they will conduct random inspection of public utility vehicles to make sure that they are road-worthy and ready for the influx of passengers going back to their provinces and others taking their vacation,” matod ni Belleza. Ipahigayon ang mga random terminal joint roadside inspections alang sa mga PUV ubos sa pakigtambayayong sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board sa Central Visayas (LTFRB 7) aron masiguro nga walay kolorum nga mga sakyanan. Atol sa usa ka semana nga “Oplan Biyaheng Ayos”, makig-alayon usab ang LTO 7 personnel sa local government units ug Philippine National Police aron ipatuman ang lainlaing traffic management ug masiguro nga luwas ang mga dalan alang sa mga motorista ug mga pasahero. “We want to ensure the safety, security, and sanitary health compliance of all motorists, the general public, and other road users leading to places of worship and other pilgrimage areas,” dugang ni Belleza. Atol sa usa ka semana nga operasyon, palig-unon usab sa LTO 7 ang ilang “Oplan Isnabero” nga operasyon batok sa mga taxi ug PUV drivers nga magdumili sa paghatod sa mga pasahero sa ilang destinasyon. Ang “Oplan Isnabero” magtutok usab sa pag-over/undercharging sa plitehan, pagkontrata sa mga pasahero o operasyon nga adunay flagged-up nga mga metro, kapakyas paghatag og diskwento sa pletihan, ug uban pang mga buhat nga naglangkob sa paglapas sa kondisyon sa ilang prankisa. (REV gikan sa PR)",LTO molusad sa Oplan Biyaheng Ayos,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/lto-molusad-sa-oplan-biyaheng-ayos
879,roger vallena,"Mar 24, 2024","Giduso na ngadto sa Cebu City Council sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Council ang pagpaubos sa state of calamity sa 28 ka bukirang mga barangay sa Dakbayan sa Sugbo. Sa taho sa sibyaanang dyHP sa Sabado, Marso 23, 2024, gikutlo si disaster management office head Remigio Bayon nga niingon nga 28 ka bukirang mga barangay sa Cebu City ila nang giduso ngadto sa City Council aron ipaubos sa state of calamity. Kini tungod kay apektado na ang mao nga mga dapit sa nagpadayong epekto sa El Niño phenomenon nga nagdala og huwaw sa Sugbo. Wa hinuon nganli sa taho kon unsa kini nga mga barangay. Matod ni Bayon nga ila nang giduso ngadto sa Konseho ang resulosyon alang niini nga katuyoan nga gikinahanglan alang sa paggamit sa calamity fund sa Siyudad. Nagpaabot si Bayon nga ning semanaha, sa di pa mag-holiday alang sa Semana Santa, mapalabang na ang resolusyon. Sa sayo pa, si Mayor Cedie Abangan nipadayag sa iyang pag-uyon sa pagdeklarar og state of calamity sa mga dapit sa Siyudad nga apektado sa huwaw. “Nganong dili man? Nganong dili man. ?As I have been very much proactive on all of these,” kutlo sa Public Information Office (PIO) sa mayor atol sa usa ka program sa Facebook live sa mao nga buhatan. Niminos na ang tubig sa kasapaan ug dunay mga portion nga hapit na nihubas, labina ang Buhisan Dam nga usa sa mga nag-supply og surface water sa Metro Cebu Water District (MCWD). Sa miaging adlaw, giapil na sa Philippine Atmospheric Geophysical Astronomical Services Administration (Pagasa) ang Sugbo nga usa sa mga dapit sa Pilipinas nga nakasinati og drought kun huwaw. Sa wa pa kini, ang Sugbo giila lang nga ubos sa dry spell. Ang MCWD mismo niangkon nga nagkagamay ang ilang supply sa tubig sa kasapaan tungod sa nagpadayong kainit sa panahon. Apan gipaabot nga kini matapakan sa bulk water supply gikan sa ilang desalinated water supplier karong Abril. (REV)",28 ka brgy. iduso sa state of calamity,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/28-ka-brgy-iduso-sa-state-of-calamity
880,Dario V. Gil,"Mar 23, 2024","Lima ka mga rider ang nangaangol sa upat ka mga aksidente sa motorsiklo sa Sabado, Marso 23, 2024, sa ilang pag-apil sa duha ka adlaw nga motorcycle endurance ride sa Bohol, taho sa kapulisan sa mao nga lalawigan. Ang unang aksidente nahitabo sa Clarin Bridge, Villalimpia, Loay, alas 6:55 sa buntag sa Sabado. Ang rider nadasmag sa laing rider dihang mokuha unta og hulagway sa iyang kauban. Sa mga alas 7:40 sa buntag, laing aksidente nahitabo sa Brgy. Laparan, Jagna human ang rider nawad-an og kontrol sa iyang motorsiklo sa iyang pagkurbada. Ikatulo nga aksidente nahitabo sa Brgy. Poblacion 1, lungsod sa Sikatuna, alas 10:45 sa buntag. Duha ka mga babaye'ng rider ang nangalambigit sa aksidente, usa kanila gikataho nga dunay grabe nga angol. Ang ikaupat nga aksidente nahitabo sa Sityo Pangas , Candabong, Loboc alas 12 sa udto. Usa sa mga rider nadasmagan sa usa ka commuter van. Tanang mga biktima daling gipangdala sa labing duol nga tambalanan ug wa pa mahibaw-I ang ilang mga kahimtang sa pagsuwat ning taho. (DVG)",5 ka riders naangol sa aksidente sa motor,https://www.sunstar.com.ph/cebu/5-ka-riders-naangol-sa-aksidente-sa-motor
882,Earl Kim H. Padronia,"Mar 21, 2024","Tulo ka mga estabilisemento nga nasulod sa nailang Chocolate Hills sa Lalawigan sa Bohol, nga gideklarar sa UNESCO nga Global Geopark ug usa ka protected area, gisusi ni Adriano Baluyut, kalihim sa Department of the Interior and Local Govenment (DILG) sa Huwebes, Marso 21, 2024. Kauban ni Baluyut ang lokal nga mga opisyal ug mga opisyal sa hingtungdang mga ahensiya sa kagamhanan bahin sa pagkatukod sa maong mga resort sulod sa usa ka protected area. . Unang gisusi ang kontrobersiyal nga nag-viral sa social media nga Captain’s Peak Garden and Resort sa lungsod sa Sagbayan. Lakip sa gisusi mao ang Sagbayan Peak sa samang lungsod nga taudtaod nang nahimo’ng suroyanan. Laing gisusi mao ang usa ka estabilisemento sa lungsod sa Carmen nga sentro sa Chocolale Hills. Niadtong Lunes, Marso 18, 2024, si Baluyut nagtukod og special investigation team sa pag-ugkat sa posible nga environmental ug administrative violations tungod sa katukuran sa maong mga resort.",Baluyut misusi sa 3 ka resort nga sulod sa Chocolate Hills,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/abalos-misusi-sa-3-ka-resort-nga-sulod-sa-chocolate-hills
883,Arnold Y. Bustamante,"Mar 21, 2024","Mag-live in partner nga nagdumala sa usa ka balay nga gihimo’ng drug den nasikop uban sa laing duha atol sa buy-bust kapulisan sa Sitio Plaza, Barangay Apas, dakbayan sa Sugbo sa alas 5:30 sa hapon sa Miyerkules, Marso 20, 2024. Ang mga suspek giila nga sila si Robert Hontiveros, 44, ug iyang kapuyo nga si Minggay Horfilla, 41, pulos walay trabaho. Lakip sa nadakpan ang duha ka mga lalaki nga sila si Gonesto Hulleza, 41, ug Ibale Junrel, 44, mga drayber sa habalhabal. Nasakmit sa mga operatiba ang unom ka mga pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 16 gramos nga dunay estimated average market value nga P108,800 marked money ug mga drug paraphernalia. Nilusad sa operasyon mao ang mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) uban sa Regional Intelligence Unit. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga nakadawat sila’g report gikan sa usa ka concerned citizen labot sa gipadagan nga drug den. Tungod niini, ilang gipaubos sa duha ka semana nga case build up ug nasuta nga tinuod, ilang gilusad ang buy-bust. Dugang ni Agapay, makabaligya ang mag-live in partner og 30 ngadto sa 50 gramos matag semana, kasagaran nga kustomer mga call center agent ug habalhabal drivers.",Drug den sa Apas napuhag; 4 sikop,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/drug-den-sa-apas-napuhag-4-sikop
887,Dario V. Gil,"Mar 21, 2024","FOREST ug grassfire miigo sa usa ka bukirang dapit sa lungsod sa Argao, habagatang Sugbo sa Miyerkules, Marso 20, 2024. Nakit-an sa mga residente ang pagsilaob sa mga kahoy ug kasagbutan sa Mt. Takliad, nga gihulagway nga lisod katkaton tungod sa ka taas sa mao nga bukid ug ka layo niini. Mga duha ka oras kini nga lakwon gikan sa labing duol nga karsada. Matod ni Argao Municipal Fire Marshal Sr. Inspector Rodger Ibana nga sukad kagahapon, ilang gi-monitor ang kayo. Sa mga alas 7 sa buntag sa Huwebes, Marso 21, wa nay nakita nga kayo sa mao nga bukid, apan wa pa masayri unsay hinungdan sa sunog.","Forest, grassfire nabantayan sa bukid sa Argao",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/forest-grassfire-nabantayan-sa-bukid-sa-argao
889,Arnold Y. Bustamante,"Mar 20, 2024","Giamendar sa kapulisan ngadto sa kasong murder ang unang kaso nga frustrated murder nga gipasaka sa Cebu City Prosecutor’s Office batok kang Georgii Eduvigio Ibanez, alyas Hossein 999, suspek sa pagpusil sa usa ka langyaw. Matod ni Police Major Ruelan Aficionado, hepe sa Mabolo Police Station, nga unang gidala ang biktima nga si Cedie Enan Jerwel, 37, American national, sa Cebu City Medical Center niadtong Dominggo sa buntag, Marso 17, 2024. Apan nianang pagkahapon, gibalhin siya sa pribadong tambalanan ug didto na mabugto-i sa kinabuhi pasado alas 4:00 sa hapon sa Martes, Marso 19, 2024.“Gahapon, Sir, na file man to nato ang kasong frustrated murder. Ato nang napada didto sa piskaliya nya nahitabo nga namatay ang biktima so gi amend na namo ganina unya naghuwat na lang mi sa inquest sa atoang prosecutor,” matod ni Aficionado. Hugot nga gihimakak ni Aficionado ang pasangil sa abogado sa suspek nga nakalapas sila sa reglamentary period. Ang abogado ni Hossein 999 miadto sa Mabolo Police Station ug nidemanda nga buhian sa labing dali nga panahon ang iyang kliyente sanglit milapas na sa oras ang pagtanggong kaniya nga way kaso nga gisang-at. Samtang, dugang ni Aficionado, nga nailhan na usab nila kadtong lalaki nga nipatid kang Jerwel sa luyo niini nga nakita sa CCTV apan iyang gibutyag nga giuna lang una nila ang pagpasaka og kaso batok kang Hossein 999.",Giusab na ngadto sa kaso nga murder ang gipasaka sa kapulisan batok kang Ibanez,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/giusab-na-ngadto-sa-kaso-nga-murder-ang-gipasaka-sa-kapulisan-batok-kang-salera
891,Earl Kim H. Padronia,"Mar 20, 2024","Gimandoan sa Local Water Utilities Administration (LWUA) si Metropolitan Cebu Water District (MCWD) General Manager Lester Echiverri sa pagpatuman sa kamanduan human nakahukom ang water district nga ipadayon ang status quo bisan pa sa interbensyon nga gihimo sa LWUA. Sa press statement nga gipadala sa SunStar Cebu, Miyerkules, Marso 20, 2024, si LWUA chairman Dale Balais nipasabot nga ang ahensya adunay legal nga hurisdiksyon sa MCWD, isip regulator ug policymaker sa naulahi ubos sa Presidential Decree 198 o ang Provincial Water Utilities Act of 1973. Si Balais niisyu og show cause order batok kang Echiverri tungod sa pag-apod-apod og memorandum nga adunay “false information” ngadto sa mga empleyado sa MCWD, ug sa pagtugot sa “unauthorized use” sa mga pasilidad sa water district alang sa pulitikanhong paggamit. Niadtong Marso 15, si LWUA Administrator Range Kenneth Ibarra nibutang og interim board nga partially take over sa MCWD Board of Directors nga gilangkuban nila ni Atty. Range Abarca III, Ephraim Feria, Marilyn Fidela Alcones, Atty. Roselito Ibasco, ug Atty. Clent Ibasitas ug gimandoan sila sa paghunong sa ilang katungdanan isip MCWD Board sulod sa unom ka buwan. Ang tanang personnel sa MCWD gitahasan usab sa pagtaho ngadto sa interim board ug pagsunod sa mga direktiba niini. Si Echiverri, bisan pa, pinaagi sa usa ka sulat nga gitumong kang Ibarra kaniadtong Marso 18, niingon nga mangayo siya og legal nga opinyon sa Office of the Government Corporate Counsel (OGCC), ang legal arm sa gobyerno sa Pilipinas, mahitungod sa partial takeover sa LWUA. Dugang ni Echiverri nga giila gihapon sa mga personahe sa MCWD ang kasamtangang mga sakop sa BOD aron malikayan nga makabalda sa mahinungdanong serbisyo sa water district. Sa laing bahin, si Abarca nitug-an sa SunStar Cebu niadtong Biyernes nga iyang tumanon ang direktiba sa LWUA. Sa samang press statement, si Balais niingon nga nakadawat siya og mga taho sa MCWD Memorandum niadtong Marso 15, nga nagtumong sa interbensyon sa LWUA isip usa ka “intention” nga manginlabot, imbes nga usa ka balido ug legal nga mando nga gipatuman na. Matod ni Balais nga ubos sa PD 198, ang LWUA By-laws, ug ang Manual of Corporate Governance, ang trabaho ni Echiverri dili ang pagrepresentar sa Regular BOD kondili ang pagrepresentar sa management pinaagi sa pagpatuman sa balido nga kamandoan gikan sa LWUA isip regulating agency. “Instead of the GM (Echiverri) meddling with the affairs not that of the Management, he should do his job as GM instead by implementing valid orders from LWUA which has lawful jurisdiction over MCWD,” matod ni Balais. Dason niya, ang Section 24 sa PD 198 niingon nga “the general manager, who shall not be a director, shall, subject to the approval of the board, have full supervision and control of the maintenance, operation, and construction of water supply and wastewater disposal and administrative facilities of the district, with full power and authority to exercise management prerogatives as set forth in the district’s personnel rules and regulations. ” / EHP",Echiverri gimandoan sa LWUA pagtuman,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/donoso-gimandoan-sa-lwua-pagtuman
892,Arkeen Larisma,"Mar 20, 2024","Subling nipadayag sila si Metropolitan Cebu Water District chairman (MCWD) Jose Abarca III, vice chairman Ephraim Feria, ug Secretary Lynette Fidela Alcones nga mopadayon sa ilang trabaho isip Board of Directors (BOD) sa MCWD. Mao kini ang ilang hiniusang pamahayag atol sa press conference sa PDG Law Office, 2nd Floor, Left Wing, BYS Complex, 11th Ave. North Reclamation Area, dakbayan sa Sugbo sa Miyerkules, Marso 20, 2024. Si Abarca niingon nga iyang gibakwi ang unang pamahayag nga mosunod sa Local Water Utilities Administration (LWUA) sa interbensyon sa ahensiya. Lakip sa nitambong sa press conference mao sila si Alcones ug MCWD General Manager Lester Echiverri. Si Abarca niingon nga mobarog siya kauban sa management ug mga empleyado sa MCWD sa pagsagop sa status quo stance samtang naghulat sa resolusyon sa legalidad nga isyo kalabot sa pagkuha sa LWUA. Gawas sa pagbarog uban sa management ug mga empleyado, si Abarca ug ang laing duha ka mga miyembro ningkuwestiyon sa legalidad sa pag-interbiner sa LWUA. Ang pagsagop sa status quo stance ug ang pasalig sa BOD pormal na sa usa ka resolusyon nga gipasar atol sa usa ka special board meeting sa Huwebes. Ang BOD pinangulohan ni Abarca nipahigayon sa ilang tigom sa PDG Law Office aron dili masamok ang bisan unsang hingtungdan nga lawas kalabot sa isyo. Si Abarca niingon nga adunay mga polis gawas sa MCWD premises niadtong Huwebes, kinsa kanunay nangutana kon anaa ba siya sa iyang opisina. Sa laing bahin, gibutyag ni Echiverri nga niadtong Miyerkules, Marso 19, 2024, ang gitudlo nga LWUA board mianha sa buhatan sa MCWD ug nangayo og pipila ka mga dokumento, apan wala ibutyag kon unsa nga mga dokumento. Matod ni Echiverri nga ilang gipakita kanila ang pipila ka mga dokumento, apan wala sila hatagi og mga kopya. Matod pa ni Echiverri nga atol sa iyang pakigtagbo sa gitudlo nga LWUA board of directors pinaagi sa Zoom, iyang gipadayag ngadto kanila ang iyang suporta sa kampo ni Abarca.","Abarca, mga kauban ‘pabiling’ moserbisyo",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/daluz-mga-kauban-pabiling-moserbisyo
894,Dario V. Gil,"Mar 20, 2024","NAPRISO sa Liloan Police Station ang usa ka polis sa Sugbo sa Martes, Marso 19, 2024 human nasikop sa kapulisan sa lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo kay gireklamo og rape sa iyang 14-anyos nga anak nga dalagita. Ang 42-anyos polis nga nadestino sa usa sa mga buhatan sa Cebu Police Provincial Office (CPPO) gipasanginlan sa dalagita nga ni-rape kaniya sa managlahi nga mga higayon, ang katapusan niadtong Dominggo, Marso 17, 2024. Niadtong higayuna, sila rang duha sa iyang anak sa ilang balay sa lungsod sa Liloan. Gikuyogan siya sa iyang inahan sa pagreklamo ngadto sa kapulisan sa lungsod. Ang suspek nasikop sa hot pursuit operation sa kapulisan sa Liloan sa Martes, Marso 19, 2024 sa lungsod sa Asturias diin siya nitago human nasayod nga nisumbong ang iyang anak. (DVG)","Polis gireklamo og rape sa anak, napriso",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/polis-gireklamo-og-rape-sa-anak-napriso
895,Guam P. Logroño,"Mar 20, 2024","GIREKLAMO og estafa ang usa ka 44 anyos nga lalaki sa usa ka delivery rider alas 2:05 sa Miyerkules sa kaadlawon, Marso 20, 2024, human nasuta sa nauwahi nga ang gipa deliver kaniya sa nahauna di tinuod nga ilimnong makahubog, tubig diay ang sulod sa botelya. Giila ni Police Major Jonathan Danilo Caseda, hepe sa Mambaling Police Station, ang biktima nga si Greg Rael Ibazeta Ibe, 25, Maxim rider, minyo, samtang ang suspek giilang si Advin Toyang Ibo Icamen, 44, ulitawo. Matod ni Caseda nga ni-book si Icamen kang Ibe nga magpa-deliver og usa ka litro nga Johnnie Walker sa usa ka “fictitious receiver” busa nibayad ang rider og advance nga P1,200. Apan nasuta sa biktima nga ang sulod sa botelya di diay bino, kon di, tubig busa gidala ni Ibe si Icamen sa Mambaling Police Station aron ipapriso. (GPL)","Di Johnnie Walker, ‘Johnnie Water’ diay ang gipa-deliver",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/di-johnnie-walker-johnnie-water-diay-ang-gipa-deliver
896,Guam P. Logroño,"Mar 19, 2024","Washing machine gitripingan sa suspetsadong kawatan apan giuli kay guba hinungdan nga siya nadakpan na hinuon alas 6 sa buntag sa Martes, Marso 19, sa Sitio Villa Buena, Brgy. Kinasang-an, dakbayan sa Sugbo. Ang suspek nga si Melson Abdulraman, 21, ulitawo, mangayuhay og butane stove, taga Sitio Paradise, Brgy. Kinasang-an, dakbayan sa Sugbo, napusasan sa mga barangay tanod ug gi-turnover ngadto sa kapulisan. Si Joefrey Rev Icatlo , 28, driver, tag-iya, nga nahinabi sa Superbarlita Cebu sa Martes, Marso 19 niingon nga natingala na lang sila dihang nawala na sayo sa buntag sa Martes ang washing machine. Nangita sila uban sa mga kabanay sanglit mga tulo pa kini ka bulan sukad napalit og P9,000. Gi-report kini nila sa barangay hall sa Kinasang-an. “Wala mi mahimutang, Sir, kay gamit baya kaayo namo ang washing machine. Gitiguman na sa akong asawa, bag-o pa kaayo,” asoy ni Icatlo. Nagpatabang sila sa mga barangay tanod sa pagpangita sa suspek human adunay nakasulti kay nakakita kang Abdulraman. Sayo kaayong naglukdo si Abdulraman nga nisuroy sa washing machine aron ibaligya samtang nilibot usab aron mangayo og butane stove, ceiling fan ug uban pa. Sa dihang padulong sila sa balay sa suspek sa Sitio Paradise, ilang nakita ang mga sinina nga labhunon nga gipanglabay diha sa dalan. Si Jeve Galang, tanod, niingong nagpadulong sila sa panimalay sa suspek sa pikas sityo apan natingala sila sa ilang paglingi, si Abdulraman diha na sa ilang likod. Si Abdulraman naglukdo sa washing machine ug nipahibalo nga iyang iuli kay kuno guba. Nahitabo ang komprontasi tali sa tag-iya ug sa suspek kalabot sa butang hangtod nga gipusasan si Abdulraman ug gi-turnover sa kapulisan. Si Joefrey Rev nibutyag nga ang suspek dunay giayo nga ceiling fan, ug hangtod karon wala giuli. Nahimong emotional ang maong hitabo kay si Gorgonia Idea, inahan sa suspek, nihangyo nga pasayluon ang iyang anak. Ilang bayran ang kantidad sa washing machine ug ipaayo unsay daot niini. Apan gibalibaran ni Luz Graceann Julve ug Joefrey Rev kay dili sila makapasaylo. Sa kaguol sa inahan sa suspek, niparok kini sa iyang ulo sa poste sa kuryente hinungdan nga nibukol ang agtang. Si Melson nga nahinabi sa Superbarlita Cebu niangkon sa kremin kay nakasuyop siya og shabu nianang Lunes sa gabii. Pagkakadlawon iyang gitripingan ang washing machine. “Akong gialsa kay nagtuo man sab ko nga gilabay na. Unya guba man, ako na lang giuli sa tag-iya,” butyag ni Melson sa Superbalita Cebu. Kay wala dawata iyang pagpangayo og pasaylo, andam siya nga magpabilanggo.","‘Choosy nga kawatan’ miuli sa kinawat, nasikop",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/choosy-nga-kawatan-miuli-sa-kinawat-nasikop
897,Dario V. Gil,"Mar 19, 2024","Nanghuboy ang nawong sa suspek sa pagmolestya sa usa ka bata human gitabangan og kulata sa mga estambay. Ang suspek higala ra sab sa amahan sa bata. Mga ngan gipugngan ning mantalaan aron mapanalipdan ang identity sa bata. Nadakpan niadtong Lunes sa gabii, Marso 18, 2024 si Andot, 42, adunay kapuyo, taga-Sityo Tayud, Barangay Basak Pardo, Cebu City. Matod ni barangay konsehal Jimrod Idica sa Basak-Pardo nga si Idor higala sa amahan sa 9 anyos nga babaye nga giingong iyang gimolestiya. Asoy sa barangay opisyal sa Superbalita Cebu nga sa higayon nga mahubog ang suspek, manghinolhinol kini sa pribadong bahin sa lawas sa menor de edad. Nabulgar ang binuhatan sa suspek sa dihang ang biktima nisugilon ngadto sa iyang kaduwa ingon man ngadto sa iyang inahan. Ang inahan sa biktima nidangop sa barangay hall aron pag-report sa gihimo ni Idor ngadto sa menor de edad, hinungdan nga gipangita ang suspek. Nasikop si Idor sulod sa balay sa iyang silingan diin siya nitago ug sa wa pa ang pagdakop, siya gikulata sa mga istambay sa lugar. Si Idor gi-turnover ngadto sa Inayawan Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO).",9 anyos ‘gimolestiya’ sa higala sa iyang amahan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/9-anyos-gimolestiya-sa-higala-sa-iyang-amahan
898,Arnold Y. Bustamante,"Mar 19, 2024","Kasong murder ang ipasaka batok sa Sugbuanong rapper nga si Eduvigio Ibanez, a. k. a. Hossein 999, tungod kay ang langyaw nga iyang napusilan atol sa panag-away niadtong Marso 17, namatay sa Martes, Marso 19, 2024. Ang American national nga si Cedie Enan Jerwel, 37, namatay pasado alas 6 sa gabii sa Martes, matod ni Police Major Ruelan Aficionado Jr. , hepe sa Mabolo Police Station. Si Jerwel nakaangkon og samad pinusilan sa iyang abaga ug paa. Si Aficionado nitug-an sa Superbalita Cebu nga ilang usbon ang kaso nga gipasaka batok ni Hossein 999, gikan sa frustrated murder ngadto sa murder, nunot sa kamatayon ni Jerwel. Giila na usab sa kapulisan ang lalaki nga nakita sa CCTV nga nipatid sa American national sa wala pa mahitabo ang pagpamusil. Matod ni Aficionado nga ila usab nga pasakaan og kaso ang maong lalaki isip accessory.",Langyaw nga gipusil ni Hossein 999 namatay,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/langyaw-nga-gipusil-ni-range-999-namatay
902,Dario V. Gil,"Mar 19, 2024","Duha ang nangamatay sa managlahi nga mga bangga sa sakyanan sa Dominggo sa gabii ug Lunes sa kaadlawon, Marso 18, 2024 sa lalawigan sa Sugbo. Namatay diha-diha ang drayber sa usa ka motorsiklo samtang angol ang laing drayber sa lain sab nga motorsiklo dihang sila nabanggaan sa usa ka awto sa national highway sa Brgy. Liong, lungsod sa Dumanjug sa alas 4 sa kaadlawon sa Lunes, Marso 18, 2024. Ang namatay giila nga si Glo Bulogagao, 30, ulitawo, taga Barangay Palanas, lungsod sa Alcantara. Ang angol giila nga si Cleret Ilag, hamtong, taga Barangay Balhaan, lungsod sa Badian. Nakaigo sa duha ka mga motorsiklo ang usa ka Toyota Vios nga gimaniho ni Paul Jeff Ilagan, 29, taga Brgy. Manduyong, Badian. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu, si Police Staff Sgt. Bersamin Ilan, traffic investigator sa kapulisan sa Dumanjug, ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Capt. Jan Ace Elcid P. Layug, niingon nga si Ilagan padulong sa south ug ni-overtake og laing sakyanan. Ni-counterflow na siya hinungdan nga iyang gikasugat ang duha ka mga motorsiklo nga padulong sa norte. Unang naigo ang motorsiklo ni Bulogagao ug nilahos pa sa nagsunod nga motorsiklo ni Ilag. Si Ilagan naa na sa kustodiya sa kapulisan sa Dumanjug samtang nagpaabot nga pasakaan og kasong reckless imprudence resulting to homicide and physical injury and damage to properties. Samtang sa Dominggo sa gabii, Marso 17, patay na ang usa ka tricycle driver dihang nalandig sa tambalanan human nabanggaan sa usa ka sports utility vehicle (SUV) sa barangay road sa Sityo Datag, Barangay Tuble, lungod sa Moalboal, alas 7 sa gabii sa Marso 17. Ang biktima giila nga si Donying Ilao Illescas, 23, taga Barangay Saavedra, Moalboal. Samtang ang drayber sa SUV giilang si Gilmore Amadeo Ilocano/ibanag/gaddang? Kito, 51, taga Sityo Granada, Barangay Quiot, siyudad sa Sugbo. Basi sa imbestigasyon sa kapulisan sa Moalboal ubos sa pagpangulo ni Police Capt. Claudio P. Delasalas, si Illescas nga nagmaniho sa tricycle padulong sa Brgy. Basdako. Samtang ang SUV nagpadulong sa sentro sa Moalboal dihang nagkasugat ang duha ka mga sakyanan sa Sityo Datag, Brgy. Tuble. Giingong aksidente ang pagkaigo sa traysikol nga niresulta sa pagkabalintong niini ug ang SUV nalahus sa kasagbutan. Ang biktima gidali sa pagdala sa Badian District Hospital apan gidelarar nga dead on arrival (DOA). Si Kito naa na sa kustodiya sa kapulisan sa Moalboal ug gikatakda nga pasakaan og kasong reckless imprudence resulting to homicide and damage to property.",2 patay sa 2 ka mga bangga,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/2-patay-sa-2-ka-mga-bangga
903,Arnold Y. Bustamante,"Mar 18, 2024","Duna nay naila ang Police Regional Office (PRO) 7 nga usa ka drug supplier nga maoy usa sa gitan-aw nga responsabli sa pagpayuhot sa kinilo nga illegal nga drugas sa Central Visayas (CV). Apan ang maong drug supplier dili taga Sugbo sanglit nakabase kini sa gawas sa Central Visayas. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Dindinrin, hepe sa PRO 7, nga sa matag dunay dagko nga dakop mogawas gyud ang pangalan sa maong drug supplier. Tungod niini, mihimo og lawom nga pakisusi ang kapulisan kon kinsa kini ug ila na usab nga nailhan kinsa ang iyang mga tawo sa ubos nga gitawag niyag downline. “Well, we have identified one supplier but he is not in Cebu City, he is outside our region but ang iyahang ngalan nagsige og balik-balik (sa imbestigasyon). Na-validate nato nga ang tanang dagko ug mga significant nga pasulod og supply diri sa Central Visayas apil gyud iyahang ngalan. . ” sigun ni Abacay. Dugang niya nga dunay bag-ong drug personalities sa ilang drug matrix lakip na ang drug group nga maoy nangulo sa distribution o illegal drug trade. Kasagaran sa maong drug pesonalities dunay mga warrant of arrest base sa pamahayag sa drug suspects nga madakpan atol sa custodial debriefing. Gibanabana sa kapulisan nga naa sa 50 ka drug personalities ang naa sa ilang diagram apan kasagaran kanila nangadakpan na. Apan, matod ni Abacay, nga bisan nga daghan ang nangadakpan, dunay bag-o nga mo- puli nga maoy tahasan sa pag- hatod sa illegal nga drugas sa ilang customers. Ang usa sa problema nga nasugatan sa kapulisan nga kon dunay madakpan nga drug courier nga nakuhaan og kinilo, maputol ang impormasyon tungod kay wala kini makaila sa nagmando kaniya sa paghatod sa nasakmit nga gidiling drugas. Gipaagi ang kamandoan sa usa ka dako nga drug supplier o middle man pinaagi sa cellular phone ug wala usab siya makaila kinsa ang naghatod sa supply sa illegal nga drugas kaniya. “They are highly compartmentalize, meaning to say the players in the illegal drug trade do not know each other. Their contact is only through cellular phones and some diri sa social media but naa tay mga names sa mga personalities involve only that pag madakpan ning usa ka tawo, naa na pud sila’y ipuli. . . ” dugang ni Abacay dihang nahinabi sa Superbalita Cebu. Subay sa nagkadaghan nga illegal nga drugas nga nasakmit, ang hepe sa PRO 7 mimando sa tanang units sa kapulisan nga mas hingusgan ang demand reduction. Kini maoy sentro sa programa sa gobyerno aron mapuhag ang problema sa illegal nga drugas sa matag lugar. Sa data sa PRO 7 sa ilang kampanya batok sa illegal nga drugas gikan sa Enero 1, 2024 hangtod sa Marso 10, 2024, nakasakmit na sila 55. 4 kilograms sa gituohang shabu. Base sa maong data sa PRO 7, nasuta nga miabot na sa P376,915,748. 00 ang standard drug price nga nasakmit sa kapulisan. Samtang, niabot na og 1,393 ka anti-illegal drug operations ang nahimo sa kapulisan nga miresulta sa pagkasikop sa 1,643 ka drug personalities.",Drug supplier sa CV nailhan na; drug matrix gipagawas,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/drug-supplier-sa-cv-nailhan-na-drug-matrix-gipagawas
904,Arnold Y. Bustamante,"Mar 18, 2024","Lider sa usa ka drug group nga naglihok sa Sugbo, ang nadakpan sa buy-bust sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 didto sa lalawigan sa Cavite. Ang mga ahente sa PDEA 7 nakadawat og report labot sa presensya sa giila nga drug personality sa Sugbo nga naa sa Cavite, ila gilayon nga gilusad ang operation, alas 4:15 sa hapon, Sabado, Marso 16, 2024, sa pakig-alayon sa Amadeo Municipal Police Station, sa Talon Buho Road, Barangay Talon, Amadeo, Cavite. Malampuson nga nadakpan si Cristito Agcaoili, 29, walay trabaho ug taga Barangay Loma, Amadeo, Cavite. Nakuha gikan kaniya ang usa ka pack nga gituohang shabu nga motimbang sa 100 grams nga dunay estimated market value nga P680,000 lakip na ang buy-bust money, cellphone ug ang motorsiklo niini. Duha ka buwan nga gipaubos sa case build up ang suspetsado human madawat ang impormasyon gikan sa kasaligang tinubdan. Giingong makabaligya kinig 500 grams ngadto sa usa ka kilo nga shabu ang suspetsado sulod sa usa ka semana. Ang iyang area sa pagpayuhot sa illegal nga drugas mao ang tibuok isla sa Sugbo lakip na sa Cavite ug mga silingan niini nga mga lungsod. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga nadakpan na niadtong 2018 si Agcaoili sa dakbayan sa Sugbo. Kasamtangan nga naa sa Tagaytay City Medical Center ang suspetsado tungod sa naangkon niini nga mga samad sa lawas human nisuway sa pagsibat gamit ang iyang motorsiklo. Kalapasan sa Section 5, Article II sa Republic Act 9165 ang ipasaka nga kaso batok sa suspetsado.","Lider sa drug group sa Sugbo, sikop sa Cavite",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/lider-sa-drug-group-sa-sugbo-sikop-sa-cavite
905,Arnold Y. Bustamante,"Mar 18, 2024","Giilang tigas o gikahadlokan sa ilang lugar, ang nadakpan sa kapulisan human gialarma nga nagpabuto’g armas, alas 11:30 sa buntag, Dominggo, Marso 17, 2024, sa Purok Sambag, Barangay Tisa, dakbayan sa Sugbo. Ang suspetsado giila nga si Brody Imperial Indiosana, hamtong ug nagpuyo sa naasoy nga lugar. Una siya’ng gireklamo sa mga molupyo nga manghulga kon hubog. Matod ni Police Major Abadiano Abagat, nakadawat silag tawag sa telepono nga dunay nagpasalba og armas busa dali sila nga niresponde uban sa mga sakop sa Special Weapons and Tactics (Swat) team. Naabtan pa nila ang suspetsado sa dapit ug malampuson nga nasakmit sa kapulisan ang usa ka kalibre .38 nga revolver, usa ka bala ug basiyo nga gigamit sa pagpabuto. Dugang ni Abagat, ang gipabuthan sa suspetsado mao ang iyang silingan nga barangay tanod. Base sa record sa kapulisan, nadakpan na niadtong Mayo 10, 2021 ang suspek sa kasong carnapping ug siya usab ang gidudahan nga responsabli sa kawat sa maong barangay. Kalapasan sa Republic Act 10591 kun Illegal Possession of Firearms, ang giandam nga kaso nga ipasaka sa kapulisan batok sa suspetsado.","‘Tigas’ sa Brgy. Tisa, nasikop",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/tigas-sa-brgy-tisa-nasikop
907,Kaiser Jan Fuentes,"Mar 17, 2024","“Inappropriate and insensitive. ”Kini ang paghulagway sa pamahayag sa Department of Social Welfare and Development (DSWD) 7 sa gihimo sa duha ka anchormen sa radyo sa Sugbo bahin sa ilang pag-interbyu sa 4-anyos nga batang babaye nga biktima sa sekswal nga pag-abuso. Samtang ang Stet, grupo sa mga babaye nga mga tigbalita mamahayag sa Sugbo, misaway usab ug nag-ingon nga kini ilang giisip nga “unnecessary for the report. ”Gipasabot nila nga ang maong interbyu nakalapas sa katungod sa biktima, kinsa menor de edad. Ang insidente, nga nakapukaw sa kasuko ug pagkondenar sa naglainlaing sektor, nagtimaan sa panginahanglan alang sa media practitioners sa paggamit sa hilabihan nga pagkasensitibo ug propisyonalismo sa diha nga pagtaho sa mga kaso nga naglambigit sa mga bata. Niadtong Miyerkules, Marso 13, si Anataliio Indol, kinsa usa ka abogado, ug si Janelito Caigoy, ang mga anchor sa Brigada News FM Cebu, nipahigayon og live on-air interview. Atol sa pakighinabi, gidasig ang biktima sa pagsaysay sa mga detalye sa pag-abuso. Ang interbyu gihimo sulod sa usa ka police station ni Aliwang Infante, usa sa mga field reporter sa maong estasyon. ETHICSSa press statement nga gipagawas sa Sabado, Marso 16, 2024, ang DSWD, isip nag-unang ahensya nga gitahasan sa pag-amping sa katungod sa mga bata, gisubli ang importansya sa ethical guidelines sa pag-report sa media, partikular sa mga menor de edad. Gihatagan nila og gibug-aton nga ang kaayohan ug dignidad sa mga bata nga biktima kinahanglan kanunay nga prayoridad. Ang ahensya nagsilbi nga chair sa Regional Council for the Welfare of Children. Matod sa DSWD 7, sa tanang matang sa media coverage, kinahanglang unahon ang kaayohan sa bata. Dugang pa, gipasiugda sa ahensya ang kamahinungdanon sa pagtahod sa dignidad sa bata ug pagpadali sa ilang pag-access sa media kung angay. Giila nila ang papel sa media sa pagpalambo sa mga katungod sa bata ug pagpugong sa delingkuwensya apan nag-awhag alang sa usa ka balanse, sensitibo nga pamaagi kon maghisgot sa mga hisgutan nga naglambigit sa mga bata. Gisubli sa DSWD 7 ang panginahanglan nga adunay usa ka psychologist o social worker sa panahon sa mga interbyu sa mga bata, labi na sa mga kaso sa pagkasensitibo. Ang lebel sa kahupayan sa bata sa panahon sa pagpangutana ug ang gidugayon sa interbyu kinahanglan nga konsiderahon pag-ayo aron makunhuran ang bisan unsang potensyal nga kadaot. Sa mga kaso sa pag-abuso ug pagpahimulos, giawhag sa DSWD 7 ang media practitioners nga motutok sa paghisgot sa mas lapad nga mga isyu imbes nga motuki sa personal nga kahimtang sa mga biktima. TRAUMAGisaway usab sa Stet ang mga magsisibya tungod sa pag-sensasyon sa insidente ug pagpalugway sa pag-antos sa bata. Gipasiugda nila ang wala kinahanglana nga paglakip sa graphic nga detalye sa taho, gipasiugda ang dugang nga trauma nga gipahamtang sa bata, kansang mga katungod gilapas kaysa gipanalipdan. Sa usa ka press statement sa Sabado, Marso 16, 2024, sila midugang nga ang kadaot sa bata dili mahimong makatarunganon pinaagi sa sayop nga interes sa pagpataas sa media ratings ug viewership. Sumala sa grupo, ang tagdumala sa istasyon, anchors, ug tigbalita sa Brigada News FM nga dili sensitibo ug ilang gitawag nga “sad example of exploitation. ”Nanawagan ang Stet og imbestigasyon ug corrective measures alang sa posibleng mga paglapas sa Child Protection Act (Republic Act 7610), ethical standards sa KBP, ug ang Code of Professional Responsibility and Accountability para sa mga abogado. Giawhag sa grupo ang labaw nga tagdumala sa Brigada News FM, ang Integrated Bar of the Philippines (IBP), ug ang Kapisanan ng mga Brodkaster sa Pilipinas (KBP) nga molihok dayon. Ang IBP Cebu City Chapter ug KPB Cebu Chapter nipagawas na og pamahayag bahin sa maong butang niadtong Biyernes, Marso 15, nga nag-ingon nga ilang atubangon ang maong insidente. ANCHORSSila si Indol ug Caigoy, ang hingtungdang anchors, niingon nga ilang dawaton ang bisan unsang silot o resulta sa bisan unsang imbestigasyon sa maong butang, lakip na ang posibleng disbarment sa nahauna. Gitubag sa mga anchor ang isyu sa ilang programa sa radyo nga “Tira Brigada” kaniadtong Sabado, nga adunay masulub-on nga musika sa background. Gipatugtog nila ang “Kiss The Rain” sa South Korean pianist nga si Ingson samtang nagpahayag sa ilang kasagmuyo sa pagsaway nga ilang nadawat gikan sa interbyu ug gipasabot kon ngano kini nahitabo. “We take the responsibility [for] whatever it takes for us, no problem for me,” matod ni Indol. Apan, si Caigoy niingon nga kon pangutan-on kon nagbasol ba siya nga nalambigit sa insidente, siya miingon nga “dili. ” Dugang pa niya nga nagtuman lang sila sa ilang katungdanan isip radiomen. Gisaway usab ni Caigoy ang mga kritiko nga mikondenar kanila sa maong butang. Samtang si Indol midugang nga wala niya igsapayan ang mga backlash ug mga pagsaway nga gikan sa publiko ug kaubang media worker sa Sugbo. Hinuon, matod niya nga nahimong emusyonal siya kalabot sa pagdumala sa maong isyo. “Samtang nagdrayb, nanglugmaw ang akong mga luha, ug nangutana sa Dios, ‘Ginoo, ngano? Unsay among gibuhat?’ Mao nga usahay mangutana ko niya,” matod ni niya. Dugang niya, ang detalyadong pagsaysay sa interbyu gikinahanglan aron mahatagan og gibug-aton ang kabug-at sa sala sa suspek ngadto sa biktima, ug midugang nga ang pakighinabi adunay pagtugot gikan sa inahan sa biktima.",Anchormen: Nasubo apan wa magbasol,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/anchormen-nasubo-apan-wa-magbasol
908,Dario V. Gil,"Mar 17, 2024","Dead on arrival (DOA) sa tambalanan ang 76 anyos nga lolo nga nadasmagan sa usa ka multicab sa provincial road sa Dapdap, Barangay Poblacion 3, siyudad sa Carcar, alas 4:00 sa hapon, Biyernes, Marso 15, 2024. Ang biktima mao si Dioscoro Delgra De Falcasantos, 76, minyo, ug molupyo sa naasoy nga dapit. Samtang ang multicab pick-up, gimaneho sa tag-iya niini nga si Jeremy Enaje Inigo, 56, minyo, ug taga Purok 2, Barangay Zaragoza, lungsod sa Aloguinsan. Sa pasiunang imbestigasyon ni Police Cpl. Gonesto Inlao, ang assistant traffic investigator sa Carcar City Police Station, nasayran nga ang biktima naglakaw sa daplin sa karsada. Apan, matod pa nga wa ma bantayi ang biktima sa drayber sa multicab nga gikan sa Zaragoza, Aloguinsan hinungdan nga nadasmagan. Ang biktima nga nakabaton og kadaut sa iyang lawas ug gidala sa Cebu Provincial Hospital sa Carcar apan, ang biktima gideklarar nga DOA sa attending physician nga si Dr. Craige Inoc. Ang drayber sa multicab gikustodiya na sa kapulisan sa Carcar ug nagpaabot sa tukmang kaso nga ipasaka sa pamilya sa biktima batok niya. (DVG)","Lolo nadasmagan sa multicab, patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/lolo-nadasmagan-sa-multicab-patay
909,Arvie N. Veloso,"Mar 16, 2024","Niumol og technical working group (TWG) si Cebu Governor Edlen Abalayan nga maoy mosusi sa gilaraw nga roundabout nga mopalambo sa sitwasyon sa trapiko sa mga eskina sa UN Avenue ug Inocentes St. sa Dakbayan sa Mandaue. Kini gipaagi sa Memorandum 19-2024 subay sa nadesisyunan ni Abalayan atol sa tigom niini kauban sila si Board Member Davinder Abello, Subangdaku Barangay Captain Ernie Manatad ug mga opisyal sa Department of Public Works and Highways (DPWH) 7. Gawas sa gobernador, lakip sa mga miyembro sa maong grupo sila si Engr. Beethoven Adonis Inoferio Jr. , Engr. Fortunato “Jun” Sanchez, Mr. Cedie Inong, ug Atty. Manolette Derrick Inopia alang sa paghimo og mga plano ug rekomendasyon sa hingpit nga pagpatuman niini. Ang na-identify nga intersection anaa nahimutang sa tiilan sa taytayan sa Marcelo Fernan sa naasoy’ng siyudad, paingon na sa Cansaga Bay Bridge sa amihanan. Nasayran nga ang maong karsada maoy usa sa labing lisod agian tungod sa huot nga sitwasyon sa trapiko. Hinungdan nga kon kini mahimoan og roundabout o rotunda sama sa Fuente Osmeña, gilauman nga mas mapaluagan ang trapiko sa lugar. Subay niini, gipasalig sa Kapitolyo nga andam kining motabang sa apektado’ng mga residente kinsang mga balay mangaapektuhan sa giplano’ng rotunda.",TWG gitukod pagtuon sa ‘roundabout’ sa dan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/twg-gitukod-pagtuon-sa-roundabout-sa-dan
910,Honey I. Cotejo,"Mar 16, 2024","Duha ka giingong nag-unang utok sa pagpatay kang Lapu-Lapu City Market Consultant Christopher Ceniza niadtong Enero ning tuiga ang nasikop sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) nunot sa paggawas sa warrant of arrest sa korte ning semanaha. Atol sa press conference sa Biyernes, Marso 15, 2024, gikompirmar sa mga awtoridad ang pagkatawo sa mga suspek nga sila si Aiza Inot Alonsagay, hepe sa clearing team sa siyudad, ug usa sa iyang mga personnel nga si Cesante Banez Maloloy-on. Nasikop sila si Alonsagay ug Maloloy-on human sa pagpagawas sa warrant of arrest ug sa tulo nila ka mga kauban nga sila si Ares Inserto Intano, Derold Inting Isabedra, ug Marlo Isidoro Intano sa Regional Trial Court Seventh Judicial Division Branch 71 niadtong Huwebes, Marso 14. Sa miaging mga taho, si Ares Intano, nga nagtrabaho isip drayber sa clearing team, maoy giingong middleman sa krimen. Si Isabedra, nagtrabaho isip barangay tanod sa Barangay Looc, giila nga drayber sa getaway vehicle nga gigamit sa mga suspek, samtang si Marlo Intano maoy gunman. Sila si Ares ug Marlo unang gidakop tungod sa managlahing mga salaod. Si Ares nasikop sa illegal possession of firearms, samtang si Marlo nasikop sa kasong drug offense ubos sa section 5 sa Republic Act (RA) 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 niadtong Enero 9. Si Isabedra ni-surrender kang Lapu-Lapu Mayor Joelito “Ahong” Chan sa samang adlaw ug gipaubos sa iyang proteksyon ug gi-turnover siya sa awtoridad. Niadtong Biyernes, si Police Lieutenant Colonel Edcel Barcelo, tigpamaba sa LCPO, nipahibawo nga ang pagkasikop sa lima ka mga suspek sa kaso nagpasabot nga ibalik na nila sa korte ang warrant of arrest. Gipahibalo sa korte nga ang mga suspek maoy manubag sa krimen ug nga makapadayon kini sa legal nga proseso niini. Matod ni Barcelo, nakakita ang korte og igong ebidensiya, probable cause, ug reasonable degree of certainty nga nagpunting sa pagkalambigit sa mga suspek. Si Barcelo namahayag nga adunay arraignment ang mga suspek, ug human niini, ang prosekusyon maoy magdeterminar ug mo-apply sa korte kon kinsa sa mga suspek ang makonsiderar nga star witness. Sila si Alonsagay ug Maloloy-on nagdumili sa paghatag og komento sa mga pasangil batok kanila. “Nagmahay ko kay kaduha gyod ko gihagad ni Ares dili unta ko pag una unya ana man sila nga vendor ra kuno niya kadiyot ra kuno kaayo,” matod ni ni Isabedra.","‘Mastermind’ sa krimen, nasikop",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mastermind-sa-krimen-nasikop
912,Superbalita Cebu,"Mar 16, 2024","Sa Biyernes, Marso 15, 2024, ang Office of the Building Official (OBO) nipasaka og kaso batok sa Cebu Port Authority tungod sa pagtukod og mga building ug wharf nga walay permit. Si City Legal Officer Pitz Necasio Etis, sa pakighinabi sa SunStar Cebu, niingon nga ang tanang pribado o government entity kinahanglang makakuha og building permit sa dili pa ang pagtukod. “Kinahanglan na siya og permits gikan sa OBO sa Cebu City without which mahu’g na siya og illegal construction,” matod ni Etis. Nangatarungan si Etis nga walay otoridad ang CPA sa pagtukod nga walay permit. “According to them under their charter naa silay power to regulate, to license, to supervise structures or construction within their compound. . . . . sa charter wala mana siya na power,” dugang ni Etis. Ang pagtukod gihimo duol sa giawayan nga Compania Maritima sa luyo sa karaang Aduana building, nga karon mao na ang National Museum of the Philippines-Cebu. Ang City Government adunay nagpadayon nga kasungian tali sa CPA. Niadtong Disyembre 2022, ang Regional Trial Court (RTC) niuyon sa aplilkasyon sa CPA alang sa usa ka writ of preliminary injunction aron pagdili sa City Government sa pag-okupar sa bisan unsang bahin sa Compania Maritima premises. Niadtong Agusto 2023, gisalikway sa RTC ang motion for reconsideration sa Siyudad, ug gipamatud-an ang pagpanag-iya sa CPA sa Compania Maritima ug sa mga lugar niini. Niadtong Septiyembre 2023, ang City Government adunay usa ka panagsungi tali sa CPA human ang CPA nibutang og steel fence sa daplin sa dagat duol sa Compania Maritima. Gikontak sa SunStar Cebu ang CPA alang sa usa ka pamahayag apan ang naulahi nagdumili, niingon nga sila moluwat og opisyal nga pamahayag kon gikinahanglan.",Cebu City Hall mikiha sa CPA,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/cebu-city-hall-mikiha-sa-cpa
913,Dario V. Gil,"Mar 16, 2024","Nasikop sa Talisay City Police ang giiila nga suspetsado’ng high value individual (HVI) nga drug pusher ug ang iyang kauban human masikop sa Purok Matinumanon, Brgy. Tabunok, siyudad sa Talisay, alas 12:09 sa kaadlawon sa Biyernes, Marso 15, 2024. Ang subject sa buy-bust giila nga si Manu Ismael Isogawa alyas Ison, 38, ulitawo, way trabaho, nagpuyo sa dapit, ingon man ang iyang kunsabo nga silingan nga giila nga si El Victorino Isturis, alyas Eric, 27, ulitawo apan may kapuyo. Nihimo sa operasyon mao ang mga sakop sa Drugs Enforcement Unit Intelligence Police pinangulohan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Mikmik Guillermo, nga dunay koordinasyon tali sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Ang mga suspek nakuhaan og tulo ka putos sa gituohang shabu nga motimbang og 60 gramos nga may estimated drug price nga P408,000.",2 nasikop; P408K nga ‘shabu' nasakmit,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/2-nasikop-p408k-nga-shabu-nasakmit
915,Arnold Y. Bustamante,"Mar 15, 2024","Kapin sa 6,000 ka mga polis ug sundalo, lakip na ang force multipliers, ipakatap sa Police Regional Office (PRO 7) sa Central Visayas (CV) sa pag-obserbar sa Semana Santa. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO7, nga nangandam na ang kapulisan alang sa paghatag sa hugot nga siguridad sa tanang lugar sa rehiyon 7. Dunay himuon nga simulation exercises, communication exercises ug uban pa aron masiguro nga han-ay ang ipatuman nga seguridad sa mga dapit nga angay nga patutokan sa kapulisan. Matag lugar dunay gitahasan nga mga police officer gikan sa PRO 7 diin siya ang mohatag og kamandoan sa mga personnel nga ipakatap. Magsugod sunod semana ang deployment sa dili pa ang Semana Santa. “We have already conducted our initial planing and nag implement natag mga precautionary measures for the upcoming Holy Week. Actually we consider it very important kining whole summer vacation not only the Holy Week but most of the security measures are to be implemented during the Holy week,” matod ni Abacay. Usa sa ilang patutokan ang isla sa Bantayan nga naila nga maoy adtoan ug dugokon sa lokal ug langyaw nga mga turista, lakip na nga mga debotong Katoliko. Matod ni Abacay nga duna silay special security plan sa maong isla subay sa mga insidente sa nanglabay nga mga Semana Santa nga dunay daghan nga nabiktima sa scam nga mga turista nga naka book og agency nga dili tinuod. Sa ilang pag-abot sa maong lugar, wala diay silay kapuy-an bisan kon nakahatag na sila og downpayment. Nakig-alayon na sila sa Department of Tourism (DOT) aron mapakgang ang nagtinguha nga mangilad sa social media. Dunay mga polis nga wala nakauniporme ang ipakatap aron mo-monitor sa mga kriminal nga taga laing lugar nga nituyo sa pagtabok sa Isla sa Bantayan aron mamiktima sa mga bisita. Dugang ni Abacay nga ilang isaka ang ilang alert status gikan sa normal ngadto sa full alert pipila ka adlaw sa dili pa ang Holy Week, nagpasabot nga wala nay mga personnel nga maka leave sa ilang trabaho. Gipahibawo sa PRO-7 nga base sa intelligence report gikan sa nagkadaiyang ahensya sa gobyerno, way hulga sa siguridad labot sa mga kalihukan sa Semana Santa.","6K ka polis, sundalo ipakatap sa CV sa Semana Santa",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/6k-ka-polis-sundalo-ipakatap-sa-cv-sa-semana-santa
916,Arkeen Larisma,"Mar 15, 2024","Human sa demolisyon sa duha ka mga skywalk sa Osmeña Boulevard, si Cebu City Mayor Cedie Abangan nipahibawo sa plano nga tangtangon ang tanang nahibiling skywalks sulod sa hurisdiksyon sa dakbayan. Sa online program sa Cebu City Hall nga ‘Ingna’ng Mayor’ sa Huwebes, Marso 14, 2024, si Abangan niingon nga ang skywalks wala magsilbi sa ilang katuyoan. Si Abangan niingon nga ang skywalks nahimong interim drop-in center sa pipila ka mga medicant. Matod niya ang mga skywalk nahimo usab nga public comfort rooms, sala, ug living quarters. “Ang mga tawo, they cannot even watch what they will see if they are to watch. Ang problema sa uban mo watch sila pero dili kita,” matod ni Abangan. Si Abangan niingon nga ang skywalk sa Day-as adunay usa ka tumoy nga konektado sa sidewalk. Sa Banilad, ang usa ka kilid sa skywalk matapos sa sidewalk, samtang ang pikas tumoy padulong sa parking area sa jeepney. Dugang pa, ang ubang mga skywalk adunay usa ka tumoy nga konektado sa usa ka sidewalk ug ang pikas tumoy padulong sa mga establisemento. Namatikdan usab niya nga ang skywalk sa Escario nakababag sa sidewalk. Siya niingon nga ang mga skywalk kinahanglan nga dili makababag sa sidewalk o mga karsada. Matod niya nga resulta sa maong mga isyo, ang mga tawo wala na mogamit sa mga skywalk. Iyang gipasabot nga epektibo lang ang skywalks kon adunay mga elevator ug escalator, apan iyang gipasabot nga wala na kinahanglana sa siyudad ang maong mga istruktura. Atol sa maong programa, gipangutana sa SunStar Cebu si Abangan kon unsay ihulip sa mga skywalk, ilabina alang sa kaayuhan sa mga tinun-an. Gisugyot niya nga ang mga tunnel o underground nga pagtabok sa mga pedestrian mahimong labi ka epektibo, nga gitugotan ang pedestrians nga makatabok sa kadalanan ilawom sa yuta, parehas sa naandan nga naobserbahan sa tibuok kalibutan. Matod niya, walay skywalk sa Melbourne, Australia ug ubang kanasuran. Matod niya sa dihang didto siya sa Boston, giingnan siya nga ipakita ang kalangitan, dili maghimo og obstructions, isipon ang mga skywalk isip obstructions. Matod niya nga anaa na sa Quiapo ang mga underground crossing pedestrian. Sa follow-up phone interview sa Huwebes, si Abangan niingon nga ang tanang skywalks wala magsilbi sa ilang katuyoan, kon nganong gihimo kini ug nganong gitugotan sa Office of the Building Officials (OBO) niadtong mga panahona. Sa dihang gipangutana kalabot sa target nga pagkompleto sa pagtangtang sa tanang skywalk, si Abangan niingon nga dili na kaayo mabalaka niini, niingon nga labing menos duha na ang ilang gitangtang sa Osmeña Blvd. Si Abangan niingon nga makigtagbo siya sa OBO, city engineering office, City Planning and Development Office (CPDO) aron hisgutan ang maong butang. Malampusong natangtang ang duha ka skywalk sa Osmeña Boulevard, ang usa duol sa Fuente Osmeña Circle ug ang lain sa Cebu Normal University niadtong Pebrero 18 ug Pebrero 25, 2024. Ang nag-unang mga slab sa duha ka mga skywalk gitipigan sa junkyard sa opisina sa engineering sa Siyudad sa South Road Properties (SRP), naghulat sa ebalwasyon aron mahibal-an ang ilang mahimo ug integridad sa istruktura alang sa potensyal nga magamit pag-usab.","Abangan: Walay gamit, skywalks tangtangon",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/rama-walay-gamit-skywalks-tangtangon
917,Arvie N. Veloso,"Mar 15, 2024","Malaumon ang opisyal sa National Commission for Culture and the Arts (NCCA) nga mahibalik sa Patrocinio de Charie Church ang pulpit panels niini sa lungsod sa Boljoon. Kini maoy nasayran atol sa tigom nila ni Cebu Governor Edlen Abalayan tali sa mga opisyal sa NCCA pinangulohan ni NCCA Chair Samsam Jacaban sa Kapitolyo. “I think there’s a very big chance, but it all depends really on the answer of the National Museum (of the Philippines),” matod ni Jacaban pinaagi sa social media page sa Kapitolyo. Matod ni Jacaban nga nakabisita na siya sa Boljoon Parish Church ug nakadungog na usab sa mga yangungo sa mga residente alang sa hinanali nga pag-uli sa pulpit panels sa simbahan nga kasamtangang naka display sa National Museum of the Philippines (NMP). “We will work with the National Museum to work out the best solution para katong madungog ang mga gi-request sa mga tawo kanilang mga gihangyo,” asoy ni Jacaban “Their (Boljoanons) concerns is really for the return of the panels and we’re going to work with the National Museum to make sure that we address the needs,”dugang niya. Una nang gipangita ang mga panel nga giingong gipanag-iya sa Boljoon Church diin giadorno kini sa pulpito sulod sa 400 ka katuigan. Apan gideklarar ang pagkawala niini sa 1980. Sa Pebrero 14, nabantayan ang maong panel sa NMP nga nadawat isip donation sa usa ka pribadong kolektor. Subay niini, nagkahiusa sa panawagan ang mga opisyal sa Probinsya sa pagpauli sa religious ug cultural treasures sa lungsod.",NCCA malaumon nga pulpit panels mabalik sa Boljoon,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/ncca-malaumon-nga-pulpit-panels-mabalik-sa-boljoon
920,Arnold Y. Bustamante,"Mar 14, 2024","Dili magbutang og mga police personnel ang Cebu City Police Office sa ganghaan sa Beverly Hills sa Doña Modesta Gaisano Street, Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo human nilusad og clearing operation ang Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo sa maong dapit. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga ang presensya sa mga polis sa Martes, Marso 12, 2024 igo lang nipatuman sa area security. Pasabot niya nga dili pagpang harass ang tuyo sa mga polis sanglit ang ilang trabaho mao ra ang pagpatuman sa kahusay sa usa ka dapit. Human sa clearing operations sa City Hall, nanguli ra ang mga polis. Gitahasan nga mobantay sa lugar mao na ang barangay tanod sa Lahug. “Ang among presence sa area mao ra ang area security. Human sa clearing operation namahawa nasad ang atong mga polis. Dili na mi magpadala og personnel sa area kay ang barangay na ang bahala diha,” matod ni Baculo. Una na nga nipagawas og kamandoan si Cebu City Mayor Cedie Abangan pagpaguba sa guard house ug boom barrier sa ganghaan sa Beverly Hills sanglit gipanag iya sa Kagamhanan sa Siyudad ang luna nga gitukoran niini. Gihimakak kini sa mga miyembro sa homeowners association, sanglit ila kini nga propiedad ug duna silay papel pagpamatuod niini.",CCPO di magbutang og polis sa Beverly Hills,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/ccpo-di-magbutang-og-polis-sa-beverly-hills
921,Superbalita Cebu,"Mar 14, 2024","Nag-atubang na usab og kakulian ang gisugyot nga Talisay-Minglanilla-Naga coastal road nga nagtinguha nga mamenosan ang nagkagrabe nga trapiko paingon sa habagatan agi sa Natalio Bacalso Ave. Si Jaen Jaime, hepe sa Planning and Design Division sa Department of Public Works and Highways (DPWH) 7, niingon nga wa silay igong pundo sa paghimo og feasibility study (FS). Gipatawag sa Cebu Provincial Board (PB) si Jaime ug ubang mga opisyal sa ahensya sa pagtunga atol sa regular session niini niadtong Lunes, Marso 11, 2024, alang sa update sa mga proposed road projects sa probinsiya nga naglakip usab sa Mandaue-Consolacion-Liloan coastal road. Si Jaime niingon nga ang General Appropriations Act of 2024 naggahin lang og P1 milyon alang sa FS sa south coastal road. Apan, siya niingon nga nagkinahanglan sila og labing menos P18. 6 milyunes aron makapahigayon og usa, ug nidugang nga una nilang gisugyot ang kantidad tulo ka tuig na ang milabay. Sa iyang presentasyon, ang gisugyot nga coastal road gidesinyo nga mahimo’ng alternatibong karsada sa mga motorista paingon sa habagatan nga makaagi sa “severely congested” nga bahin sa Talisay-Minglanilla-Naga Road sa national highway, ilabi na sa peak hours. Ang gisugyot nga dalan molatas sa foreshore areas sa mga dakbayan sa Naga ug Talisay ug lungsod sa Minglanilla, sugod sa habagatang tumoy sa South Road Properties (SRP) paingon sa Barangay Tuyan sa dakbayan sa Naga. “The main objective actually was really to decongest the very heavy traffic, heavily travelled N. Bacalso Ave. , especially the Talisay-Minglanilla Road section,” matod ni Jaime. Magsilbi usab kini nga pagpadayon sa gisugyot nga Cebu City South Blvd. (motadlas sa SRP duol sa pond) ug ang gisugyot nga Mambaling South Blvd. Ang proyekto adunay gitas-on nga 15 kilometros nga gibana-bana nga mogasto og P7. 8 bilyunes alang sa civil works ug road right-of-way acquisition, matod ni Jaime. Sa pinakaulahi nga kapakyasan, si Jaime niingon nga ang DPWH 7 nagsugyot pinaagi sa sentral nga buhatan niini nga ilakip ang gisugyot nga P18. 6 milyunes nga FS nga budget sa 2025 annual budget. Ang FS ug ang detalyadong disenyo sa engineering sa Cebu City South Blvd. ug ang Mambaling South Blvd. Gitakda kini karong tuiga, apan wala niya gisulti kon kanus-a kini mahuman.",Way pundo sa study alang sa south coastal road,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/way-pundo-sa-study-alang-sa-south-coastal-road
922,Arvie N. Veloso,"Mar 13, 2024","Nitugot si Cebu Governor Edlen Abalayan nga gamiton sa Cebu Normal University (CNU) ang bahin sa luna nga gipanag-iya niini sa Brgy. Busay, Dakbayan sa Sugbo. Gihatagan og pagtugot sa Hunta Probinsyal si Abalayan nga mohimo og kasabutan tali sa maong tunghaan aron ipagamit ang 10,000 metro kwadradong luna nga gipanag-iya sa Lalawigan. Unang nipadala og suwat ngadto sa buhatan sa gobernador ug Sangguniang Panlalawigan ang pangu sa unibersidad, Dr. Asyong Jakosalem Sr. sa Oktubre 2023, aron paghangyo og donasyon sa luna nga niabot og lima ka ektarya alang sa expansion o pagpalapad sa naasoy nga tunghaan. Apan subay sa nauyonan sa kagamhanan, gitugotan niini ang pagsulod sa usufruct agreement tali sa unibersidad. Sa maong agreement, gitugotan sa kagamhanan ang unibersidad sa paggamit sa luna niini sulod sa pipila ka katuigan, apan kon dunay makalapas sa lagda nga nasabutan, bawion sa Probinsya ang maong luna.",Kapitolyo mitugot sa CNU mogamit sa luna sa Busay,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kapitolyo-mitugot-sa-cnu-mogamit-sa-luna-sa-busay
927,Guam P. Logroño,"Mar 12, 2024","Bag-ong nakagawas sa Cebu City Jail nasikop og balik human nanulis sa dan C. Padilla, Barangay Duljo Fatima, dakbayan sa Sugbo, alas 12:10 sa kaadlawon, sa Dominggo, Marso 10, 2024 Si Dean Junemar Jaramillo Dicdican,35, dunay kapuyo, taga Sitio Tinabangay, Brgy. Mambaling, dakbayan sa Sugbo, nadakpan sa mga estambay ug barangay tanod. Ang biktima giila nga si Rogelyn Emilyn Buensalida, 19, tinun-an sa kolehiyo, taga Brgy. Basak San Nicolas, Dakbayan sa Sugbo. Ang biktima nagsakay sa PUJ paingon sa Dalan Colon ug ang suspek iyang kasakay. Sa pag-abot sa nahisgutang lugar, gitiunan siya og gunting sa suspek ug nideklar og tulis. Gikuha ang cellphone sa biktima nga mobalor og P10,000. Apan nangayo og panabang ang biktima sa mga tawo sa palibot. Nakabantay ang mga estambay ug mga barangay tanod, nahitabo ang ginukdanay ug nasikop ang suspek. KAWAD-ONSi Dicdican nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Lunes, Marso 11, niangkon sa krimen nga iyang nahimo tungod sa giingon nga kawad-on busa naahat siya sa pagpanulis. Kon wala pa siya madakpi, dason sa suspek, palitan niya og pagkaon ang iyang tulo ka mga anak ug kapuyo. Sumala pa niya nga usa ka semana pa lang siya sukad nakagawas sa bilanggoan. Napulo ka tuig niyang giserbisyuhan ang mga kaso. Napriso siya tungod sa pagpanulis ingon man kalapasan sa ilegal nga drugas. Ika-walo na kini niyang higayon nga nanulis, dugang sa suspek.","Bag-o nga laya ‘nanulis alang sa pamilya’, nasikop",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/bag-o-nga-laya-nanulis-alang-sa-pamilya-nasikop
928,Dario V. Gil,"Mar 12, 2024","Patay ang usa ka construction worker human gidunggab sa laing construction worker sa Purok Thunder, Timpolok, Barangay Babag, Siyudad sa Lapu-Lapu, alas 8:30 sa gabii sa Dominggo, Marso 10, 2024. Ang biktima giila nga si Condrado Jaymar Jaranilla, 52, ulitawo, may kapuyo taga, Purok Thunder, Timpolok, Brgy. Babag, Siyudad sa Lapu-Lapu, samtang ang suspek giila nga si Yote Jaraula Jardeleza, 49, ulitawo, silingan. Basi sa pasiunang imbestigasyon ni Police Chief Master Sgt. Jack Lord Capuli, investigator on case sa Lapu-Lapu City Police Station 3, nasuta nga ang biktima kuyog sa iyang kapuyo ning-adto sa tindahan aron pagpallit og ilimnong makahubog. Ang biktima ug suspek nagkaabot sa dapit ug nitumaw ang mainiton nga panaglalis bahin sa ilang pagpuyo sa dapit isip urban poor. Matod pa, ang suspek niuli ug pagbalik dala na ang usa ka plamingko ug gidunggab ang biktima sa duha ka higayon sa walang bahin sa lawas. Ang biktima gidala Lapu-Lapu City Hospital apan gideklarar sa nag-atiman nga doktor nga dead on arrival. Samtang ang suspek nadakpan sa mga polis sa hot pursuit, pasakaan og kasong homicide. /","Gidunggab, patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gidunggab-patay-2
929,Kaiser Jan Fuentes,"Mar 11, 2024","Nakasinati og pagkunhod sa supply sa tubig ang Metropolitan Cebu Water District (MCWD) tungod sa nagpadayong dry spell tungod sa El Niño phenomenon. Sumala sa Philippine Atmospheric, Geophysical, and Astronomical Services Administration (Pagasa), ang dry spell gihulagway nga sunodsunod nga tulo ka mga buwan nga ubos ang gidaghanon o volume sa uwan. Kon molungtad sa sunodsunod nga lima ka buwan, dugang sa Pagasa, mao na kini ang gitawag nga huwaw o drought. Gawas sa El Niño phenomenon, nisulod na usab karon ang panahon sa ting-init nga nakapadugang sa kanihit sa tinubdan sa tubig. Si Engr. Si Fifth Generalao sa production department sa MCWD niingon niadtong Martes, Marso 5, 2024, nga ilang naobserbahan nga nagnihit na ang supply sa tubig sukad pa sa katapusang quarter sa miaging tuig. Ang MCWD usa ka nag-unang water utility company, nga nagserbisyo sa mga dakbayan sa Sugbo, Mandaue, Talisay, ug Lapu-Lapu ug mga lungsod sa Consolacion, Liloan, Compostela, ug Cordova. Matod niya nga base sa unang mga taho, ang water distribution firm nga dunay kapabilidad sa produksiyon sa tubig kada adlaw nga 301,000 cubic meters, apan, sa pagkakaron, kini nagprodyus og mga 276,000 cubic meters kada adlaw. Si Generalao niingon nga kini nagpasabot sa kakuwang nga 25,000 cubic meters nga produksiyon sa tubig kada adlaw. Ang MCWD daan nang nipasidaan sa publiko sa pagdaginot sa paggamit sa tubig, samtang naningkamot ang ahensiya sa pagkuha og dugang tinubdan sa tubig.",Supply sa tubig mikunhod sa ‘dry spell’,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/supply-sa-tubig-mikunhod-sa-dry-spell
931,Dario V. Gil,"Mar 11, 2024","Usa ka 23 anyos nga dalaga gipusil-patay sa 16 anyos nga lalaki sa Block 1, Sitio Buwaran, Barangay Suba, dakbayan sa Sugbo, alas 3:00 sa kaadlawon, Dominggo, Marso 10, 2024. Ang biktima mao si Elpidia Jarin, 23, molupyo sa naasoy nga dapit ug ang menor de edad nga suspek taga Balancapun, Barangay Sambag 1, siyudad sa Sugbo. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu sa pasiunang imbestigasyon ni Police Chief Master Sgt. Mating Jaringa, investigator on case sa Sawang Calero Police Station 6 sa Cebu City Police Office (CCPO), ubos sa ilang station commander nga si Police Donayre. Albear Jatico, nasayran nga ang biktima padulong na unta nga matulog ug nihigda sa folding bed sud sa payag sa pamilya sa maong dapit. Sumala sa mga saksi, kalit niabot ang suspek ug ilang nadunggan nga nangutana ngadto sa biktima kon asa ang iyang cellphone. Matod pa, ang biktima nitubag nga wa siya masayod kon asa ang cellphone niini ug dayong gipusil sa suspek. Ang biktima naigo sa iyang ulo ug hinungdan nga nakurat ang mga tawo sa palibot dayong sibat sa suspek. Ang medical team sa dakbayan nga niresponde sa maong pagpamusil mao ang nideklarar sa biktima nga dead on the spot. Ang Scene of the Crime Operatives (Soco) sa PNP naka-recover og usa ka buhing bala sa .9mm nga kalibre sa armas. Atol ning pagsuwat, ang suspek sa pagpamusil padayon nga gipangita ug ang kapulisan blangko pa bahin sa motibo sa pagpamusil ug kabahin sa nadunggan sa mga saksi sa pagpangita sa suspek sa iyang cellphone. Si Jaringa nagkanayon nga usa sa ilang unang nasayran nga way relasyon ang suspek ngadto sa biktima hinungdan sa kalibog bahin sa maong kaso ug kon nganong naabot ang suspek sa maong dapit. Dugang nasayran sa kapulisan nga nanagsikit ang kabalayan sa dapit ug daghang tawo sa dan bisan sa lawom na nga kagabhion.","23 anyos nga dalaga, gipusil-patay sa menor",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/23-anyos-nga-dalaga-gipusil-patay-sa-menor
935,Honey I. Cotejo,"Mar 10, 2024","Kapin sa 300 ka mga residente gikan sa upat ka mga sitio sa Barangay Punta Engaño, dakbayan sa Lapu-Lapu ningpresentar og petisyon aron ipadayag ang ilang pagkadismaya sa padayong operasyon sa pagguba sa barko nga M/V Diamond Highway. Ang operasyon gikataho’ng nagpadayon sa Sitio Proper Baste bisan pa sa cease and desist order nga giluwatan sa Kagamhanan sa Lapu-Lapu City niadtong Enero. Ang mga residente ningtambong sa press conference sa Arterra Hotel sa Punta Engaño niadtong Biyernes, Marso 8, 2024, aron awhagon si Lapu-Lapu City Mayor Joelito Abalos sa pagpahunong sa pagguba sa barko. Matod nila nga ang operasyon makahatag gihapon og problema sa panglawas sa ilang mga anak ug pipila ka mga tigulang. Ang mga lumulupyo sa Sityos Lupa, Colo, Proper Baste, ug Mangal nangreklamo sa rashes sa panit ug uban pang makita nga mga sakit sa panit sukad nagsugod ang trabaho sa pagguba sa barko, nga nakamugna og fiber dust sa ulahing bahin sa miaging tuig. OIL SPILLKaniadtong Disyembre 2023, pipila ka mga indibidwal ning-report nga nakasinati og mga isyo sa respiratory sama sa ubo ug sip-on, nga ilang gipasangil sa fiber dust nga anaa sa hangin. Nagtuo sila nga ang fiber dust resulta sa recycling activities nga gihimo sa duol nga barko, nga mao ang M/V Diamond Highway. Kini nga abog namilit sa ilang mga tanom, atop, ug linabhan, ug sila nagtuo nga kini nakaapektar sa kalidad sa hangin nga ilang giginhawa. Si Rom Jayme, gitudlo nga barangay administrator ug residente sa Sitio Lupa, niingon nga tungod niining mga risgo sa panglawas, siya ug ang ubang mga residente ningbalhin sa mas luwas nga mga dapit aron malikayan ang mga hugaw. Pipila ka mga residente, kinsa ningpili nga dili magpaila, nangreklamo sa grabe nga kasaba gikan sa operasyon sa pagguba sa barko. Gikataho usab nila nga nakakita sila og oil spill sa duol nga tubig sa dagat. Niadtong Biyernes, Marso 8, si Lapu-Lapu City Councilor Jun Abril nipahigayon usab og ocular inspection sa dapit diin gibungkag ang M/V Diamond Highway. Atol sa usa ka inspeksyon, si Abril, nga nagtrabaho kaniadto isip usa ka trabahante sa barko, nakadiskubre nga adunay pipila ka fiber nga basura nga wala gilabay sa husto. Gipadayag niya ang kabalaka nga kini nga basura makadaot sa duol nga mga residente ug mga trabahante nga nagguba sa barko. Kini nga makadaut nga materyal adunay potensyal nga hinungdan sa kanser. Gitambagan ni Abril ang tag-iya sa barko nga makig-alayon sa Lapu Lapu City Health Office (LLCHO) ug sa City Environment and Natural Resources Office (Cenro) aron makakuha og rekomendasyon. Matod niya nga kinahanglang tumanon sa shipping company ang bisan unsang rekisitos nga mahimo’ng ipahamtang sa City Government sa dili pa nila libkason ang cease and desist order. Sa taho sa SunStar niadtong Pebrero 3, nipagawas og cease and desist order si Abalos niadtong Enero 31 nga nagdili sa kompaniya nga nagbungkag sa barko sa pagputol sa bisan unsang bahin sa M/V Diamond Highway. Kini agi’g tubag sa mga reklamo sa dul-an sa 200 ka mga residente sa Sitios Tulo, Lupa, ug Malingin, ingon man sa duol nga compound, nga nag-angkon nga nag-antos sa mga libagha sa panit, iritasyon sa tutunlan, ug ubo tungod sa mga abog gikan sa mga operasyon sa pagguba sa barko. Si barangay konsehal Emeniano Jereos nitaho nga ang mga opisyal sa Cenro, LLCHO, ug Department of Environment and Natural Resources (DENR) nipahigayon og mga test aron masuta ang kaluwas sa tubig duol sa barko. Sa dihang gipangutana bahin sa kaluwasan sa mga mangaligo, ang Public Information Office sa Dakbayan namahayag nga walay mga resort nga nahimutang duol sa ship-breaking area. Si Flordeliz Edna, pangulo sa Lapu-Lapu City Health Office, nikompirmar sa phone interview sa SunStar Cebu niadtong Pebrero 14 nga walay nadawat nga reklamo gikan sa mga apektadong residente human unang nabalita ang insidente niadtong Pebrero. Ang SunStar Cebu nisuway usab sa pagkontak sa Cenro aron makuha ang resulta sa gipahigayon nga test, apan wala pa silay tubag.",Barko padayong giguba bisan sa CDO ni Abalos,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/barko-padayong-giguba-bisan-sa-cdo-ni-chan
936,Dario V. Gil,"Mar 10, 2024","Labing minos unom ka mga langyaw nangaangol sa buwag nga mga aksidente sa sakyanan sa habagatang Sugbo niadtong Biyernes sa hapon ug Sabado sa kaadlawon, Marso 9, 2023. Nakamugna og kahuot sa dagan sa trapiko sa alas 3 hangtod sa mga alas 4 sa kaadlawon sa Sabado ang pagkabangga sa usa ka tourist van sa usa ka prime mover sa highway sa Brgy. Langtad, Siyudad sa Naga, habagatang Sugbo. Ang van dunay mga sakay nga 10 ka turistang mga Hapon nga padulong unta sa whale watching sa Tan-awan, Oslob, butyag ni Police Master Sgt. Tiburcio Caballero, traffic police investigator sa San Fernando Police nga gikahinabi sa Superbalita Cebu sa telepuno. Matod ni Caballero sila sa San Fernando Police ang nakaresponde og una sa alarma sa aksidente apan ilang nasuta nga habig na kini sa Langtad, Naga nahitabo. Matod ni Caballero nga naatol nga dihay ambulansya sa lungsod sa Badian nga nahiagi gikan naghatod og pasyente sa tambalanan sa Siyudad sa Sugbo pauli sa lungsod. Ang uban sa Japanese national nadala sa Carcar City District Hospital ug duna say nadala sa South General Hospital sa City of Naga. Ningresponde sab mao ang mga ambulansya sa San Fernando ug City of Naga. Ang mga nangaangol giila sa Naga police nga sila si Trixie Mio Jimena Idica, 43, van driver, taga Labangon, dakbayan sa Sugbo ug lima sa iyang mga pasahero nga Japanese nationals nga sila si Gumer Jimenez, Nicole Jintalan, Kein Jordan, Jesrel Josafat ug Ronie Jose. Sa pasiunang imbistigasyon sa kapulisan sa Siyudad sa Naga ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Beethoven Doma, samtang nagdagan ang van, usa ka prime mover nga Isuzu Tractor nga gimaniho ni Roniedy Carcer Josol ,49, minyo, taga Cogon Guinsay, Danao, ni-left turn sa eskina Gairan hinungdan nga nabanggaan. Si Josol naa na sa kustodiya sa kapulisan sa siyudad. LIBAONGSamtang usa ka babaye nga Australian national uban ang usa ka babayeng Sugboanon nangaangol human sila madasmagi og laing sakyanan alas 4 sa hapon sa Biyernes, Marso 8 , 2024 sa Brgy. Malbago, Badian. Ang mga biktima giila nga mao sila si Jingjing Lilia Joson, 19, ug si Herminigilda Anita Jovellanos Juaman, 19, nagpuyo sa Poblacion, Badian. Sa imbestigasyon ni P/Staff Sgt. Llyod Juan, iyang nasayran nga ang mga biktima gikan sa zipline sa Brgy. Sulsogon sa maong lungsod. Matod pa nga si Joson ang nagmaniho sa motorsiklo samtang si Juaman nag-angkas padung mopauli sa Poblacion. Apan kalit lang nibalingis ang motorsiklo ug nikawat sa pikas lane aron paglikay sa usa ka libaong. Niini, ilang gikasugat ang usa ka Isuzu Forward dropside nga may kargang softdrinks nga gimaniho ni Elgie Abellon Juanillo Jr. , 53,minyo, taga Sto. Niño, Malabuyoc, Sugbo nga niresulta sa bangga. Ang mga biktima gidali sa pagdala sa emergency responders sa Badian ngadto Badian District Hospital apan gibalhin sa sa usa ka hospital sa Siyudad sa Sugbo. Samtang ang drayber sa trak naa sa kustodiya sa kapulisan sa Badian.",6 ka langyaw angol sa vehicular accidents,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/6-ka-langyaw-angol-sa-vehicular-accidents
938,Honey I. Cotejo,"Mar 10, 2024","Ang Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team) nitaho og dakong pagsaka ngadto sa 114 porsiyento sa ihap sa mga aksidente sa kadalanan sulod sa unang duha ka buwan sa 2024 kon itandi sa samang panahon niadtong 2023. Samtang 787 ra ka aksidente ang natala sa Team gikan sa Enero hangtod Pebrero 2023, adunay kinatibuk-an nga 1,683 ka insidente ang na-report karong tuiga sa parehas nga panahon. Ang mga motorsiklo nasuta nga maoy hinungdan sa 41 porsiyento o gibana-bana nga 690 niini nga mga aksidente, gisundan sa mga SUV (14 porsiyento o 236 ka insidente), sedan (10 porsiyento o 163 ka insidente), taxi (unom ka porsiyento o 99 ka insidente), ug pick-up trucks (lima ka porsyento o 92 ka insidente). Mokabat sa 15 porsyento o 261 ka insidente ang nasulbad sa maayong paagi. Tali sa Enero ug Pebrero 2024, ang Team nakatala og upat ka kamatayon ug 457 ka angol, menor ug seryoso, nga resulta sa mga insidente sa dalan. MGA PAGLAPASSi Hyll Caganap, Team assistant department head, niingon nga ilang gihingusgan ang checkpoint operations aron masikop ang mga masalaypong motorista nga padayong naglapas sa balaod sa trapiko, nga maoy kasagarang hinungdan sa mga insidente sa kadalanan. Si Caganap niingon nga ang nag-counterflow nga mga sakyanan maoy usa sa mga nag-unang hinungdan sa mga insidente sa kadalanan.",114% pagsaka sa mga aksidente sa 2 ka buwan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/114-pagsaka-sa-mga-aksidente-sa-2-ka-buwan
939,Guam P. Logroño,"Mar 09, 2024","Bag-ong kasal wala na molahos sa plano nga honeymoon human gikawatan og P100,000 atol sa adlaw sa ilang pagkasal sa Brgy. Poblacion 2, lungsod sa Malabuyoc, Huwebes, Marso 7, 2024. Si Police Senior Master Sgt. Areston Cutad, imbestigador sa Malabuyoc Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga ang 29 anyos nga negosyante nga taga Brgy. Montañeza niabot sa simbahan, alas 5:45 sa buntag sa naasoy nga adlaw, uban sa iyang pangasaw-unom, kabanay ug mga higala. Ang iyang motorsiko gi-park atubangan sa simbahan duol sa kahoy nga mahogany alas 6:00 sa buntag. Human sa kasal, nidiretso ang bag-ong matiayon sa motorsiklo apan nakugang sila dihang pag-abli sa u-box sa motorsiklo, wala na didto ang ilang kuwarta nga gibilin. Nipadayon sila sa giamdam nga salosalo apan wala magdugay, niadto sa buhatan sa kapulisan aron pag-blotter. “Wala na sila maka photo opportunity sa kalihukan. Naguol ang bag-ong kinasal. . ” dugang ni Cutad. Matod ni Cutad, wala pa silay matumbok nga responsabli sa pagpanglungkab sa motorsiklo. Apan wala sab isalikway sa kapulisan ang posiblidad nga kaila sa biktima ang kawatan sanglit nakahibalo nga dunay dakong kwarta nga gibilin sa motorsiklo. Gipugos sa kawatan paglangkat ang lingkuranan sa motorsiklo. Ang kapulisan nakakuhag kopya sa CCTV camera apan layo kaayo sa nahimontangan sa motorsiklo hinungdan nga wala silay nakitang tawo.",Bag-ong gikasal nawad-a’g P100K,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/bag-ong-gikasal-nawad-ag-p100k
940,Arnold Y. Bustamante,"Mar 09, 2024","Sa post ni konsehal Cleret Abastar sa iyang Facebook account, iyang gipakita ang hulagway sa duha ka mga lalaki nga giingong nisulod sa usa ka balay sa Banawa, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo, alas 3 sa kaadlawon, Martes, Marso 5, 2024. Nakuha sa maong mga lalaki ang upat ka mga cellular phone ug dali nga ningsibat pahilayo sa maong lugar. Nag-viral usab ang laing CCTV footage nga gi post sa Facebook Account sa Barangay Apas diin gisulod usab sa nag binugtong nga kawatan ang usa ka panimalay sa Upper Don Bosco. Wa masayri kung unsay nakuha sa kawatan apan nanawagan ang mga barangay official nga kung kinsa ang nakamay-ong sa dagway labing maayo nga mo report dayon sa kapulisan o ba kaha sa barangay hall. Si Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operation sa Cebu City Police Office (CCPO), nagkanayon nga duna na silay identity sa nangawat sa Barangay Apas nga giingong molupyo ra usab sa maong barangay. Sa Guadalupe, daghan na ang nanawag sa police station ug nipahibawo kinsa ang naa sa hulagway ug positibo si Baculo nga ila kini nga mailhan sa labing dali nga panahon. “Naa nay nag-inform nga mao na ang name sa mga suspetsado pero ato usa na ipa verify,” matod ni Baculo. Awhag lang ni Baculo sa publiko nga kung dunay makuha nga CCTV labot sa usa ka krimen labing maayo nga ihatag kini sa police station kung asa kini nahisakop aron mahatagan dayon nila og aksyon ug dili na makalayas ang mga responsable.",Mga kawatan nailhan tungod sa CCTV footage,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mga-kawatan-nailhan-tungod-sa-cctv-footage
942,Dario V. Gil,"Mar 09, 2024","Usa ka van nga nag-deliver og sliced bread ang natumba sa national highway sa Brgy. Santa Bercero, lungsod sa Ronda, alas 11 sa buntag, Biyernes, Marso 8, 2024. Mao kini ang gisaysay sa Superbalita Cebu ni Girlie Juarez, nag-post sa video sa social media kinsa nakasaksi sa hitabo. Matod niya, ang mga tawo sa maong dapit ug ang mga motorista nga nahiagi sa dapit mao ang daling nitabag sa pagbarog sa delivery van. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu sa Ronda Municipal Police Station, ang imbestigador nga si Police Master Sgt. Arnold Judilla nga usa kini ka self accident. Gimaneho kini ni Glenn Jubinal Baron, 3 , ulitawo ug taga Tulay, lungsod sa Minglanilla ug kauban niya si Dejie Juco, 31, minyo ug taga Alonzo Eplong , Cagayan De Oro City, kinsa angol sa aksidente. Matod ni Judilla, ang van maghatod og pan sa lungsod sa Oslob ug dunay gilihayan nga motorsiklo nga kalit ni-cross sa maong dapit ug wa makontrolar sa nobela hinungdan nga nisarasay ug natumba.","Delivery van nga naghatod og pan, natumba sa dan",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/delivery-van-nga-naghatod-og-pan-natumba-sa-dan
943,Arnold Y. Bustamante,"Mar 09, 2024","Nagubot og kadali ang dan Emak Abcede sa Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo diin matag gabii dunay magbarogbarog nga commercial sex workers, alas 5:00 sa buntag, Biyernes, Marso 8, 2024. Kini tungod sa usa ka lalaki ang masuk-ano’ng nangita sa usa ka babaye nga iyang giabangan og P2,000 alang sa dinalian nga lawasno’ng kalipay apan gidaganan kini. Sumala sa usa sa mga saksi nga hitabo ug nahinabi sa Superbalita Cebu nga dili lang magpahingan, ang lalaki nga kustomer taga Deca Homes, Barangay Ibabao, siyudad sa Mandaue, mikuha og babaye gikan sa maong dapit ug nagkasinabot nga moadto sa usa ka inn nga dili halayo sa dapit. Matod pa, sulod sa lawak, ang lalaki naghubo dayon sa iyang karsones, apan ang babaye kalit lang nga nidagan padulong sa gawas. Mao kini hinungdan nga nasuko ang maong lalaki ug maong nibalik kini sa dapit diin iyang gikuhaan sa maong babaye. Apan ang niatubang kaniya mao ang 20 anyos nga giingong uyab sa babaye nga taga Barangay Kalunasan, dakbayan sa Sugbo nga sama sa nigawas nga bugaw usab. Giingong nga ang maong uyab sa babaye nga mohatag ang kustomer nga lalaki sa dugang P1,000 aron mobalik na ang giabangan nga babaye. Nisamot ang kasuko sa kustomer ug nahitabo ang rambol tali sa mga kauban sa lalaki ug mga buga hinungdan nga daling nanawag og polis ang mga establisamento sa maong dapit. Naabtan pa sa mga polis ang duha nga nagsumbagay ug gipangdakop kini ug gisakay sa patrol car. “Nibayad naman to ang lalaki nya kalit lang daw ni dagan ang babaye, wala pa maka ana-ana sila, mao to nianhi ang lalaki iyang na sumbagay ang uyab sa babaye,” matod sa saksi. Gidala sa Abellana Police Station ang duha ka mga lalaki ug pulos gibalhog sa custodial facility .Bisan nagkasinabot ang duha nga dili na magkasohay, apan, ang Abellana Police Station mokiha gyud og kasong alarm and scandal batok sa duha. Samtang kadtong mga babaye nga magbarog-barog sa dalan panahon sa gabii hangtod sa kaadlawon, giimbitar sab sa kapulisan aron makuhaan og pamahayag labot sa maong insidente.",‘Biga’ nabaraw,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/biga-nabaraw
944,Dario V. Gil,"Mar 09, 2024","Nag-viral sa social media ang usa ka chopper nga nikalit og tugpa sa bakate'ng luna sa usa ka barangay sa lungsod sa Guildulman, lalawigan sa Bohol, alas 3:30 sa hapon, Huwebes, Marso 7, 2024. Ang nag-post niini sa social media nga si Eduvigio Jugado Julio, molupyo sa dapit, ang gikahinabi sa Superbalita sa Biyernes, Marso 8, 2024. Matod ni Julio, natingala ang mga molupyo ug ningduol sa chopper ug ilang nasayran nga nag-emergency landing kini tungod sa nuylon sa tabanog nga nasabod sa palabad. Ilang nakita ang usa ka Pinoy nga panagway nga ilang gituohan nga maoy piloto ug dunay sa sakay nga lalaki usab apan langyaw og panagway. Matod pa, asoy sa pilotm naa sa 2,000 feet ang gitas-on sa ilang paglupad dihang nakamatikod nga nasangit sa tugot sa tabanog. Matod ni Julio, iyang nakit-an ang langyaw ang nagtangtang sa mga nylon nga nalukot ug pagkahuman, nilupad usab kini padulong sa Sugbo diin pa, gikan pa kini sa Surigao. Ang helicopter o chopper gipanag-iya sa inilang kompanya sa Sugbo apan wa una nganli ning taho samtang wala nakuha nga habig sa insidente.","Chopper nasabod sa tabanog, mi-landing",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/chopper-nasabod-sa-tabanog-mi-landing
945,Arvie N. Veloso,"Mar 08, 2024","Suportado sa 44 ka mga mayor sa kalungsoran sa probinsya sa Sugbo ang resolusyon sa Hunta sa Lalawigan sa pagpahunong sa Cebu Bus Rapid Transit (BRT) Project nga giingong nakahatag og kahasol sa mga Sugboanon gumikan sa traffic nga namugna. Subay sa joint resolution No. 2024-3 nga giluwatan sa League of Municipalities of the Philippines (LMP) Cebu Chapter, gisaysay niini nga bisan pa kon anaa sa hurisdiksyon sa Dakbayan sa Sugbo ang gitrabaho’ng proyekto, apan nakahatag kini og dakong epekto sa ekonomiya sa Sugbo ug nakababag sa scenic view sa Kapiyolyo nga usa ka heritage building. “We recognize the fact that the project is within the territorial jurisdiction of Cebu City, however we can never also deny the fact that Cebu City is not just the image and representation of the whole Island or the Province of Cebu in which the latter is more expansive in terms of services,” asoy sa suwat niini. Nagtuo ang LMP Cebu nga importante nga maminaw usab ang mga politiko nga nag serbisyo sa Sugbo sa panginahanglanon ug hagit sa mga tawo, paghatag og alibyo sa mga apektado sa proyekto. “The LMP Cebu Chapter strongly express its highest support to the Cebu Provincial Government in caling for the immediate stoppage of the on-going Bus Rapid Transit (BRT) Project implemented in Cebu City which has scourged the lives of the Cebuanos due to the worsening traffic congestion,” dugang niini. Lakip sa gipadalhan sa maong resolusyon ang Department of Transportation, Department of Public Works and Highways ingon man ang Human Road and Bridge Construction Group LTD. Kahinumdoman nga una nang nipasar og resolusyon ang Hunta Probinsyal sa hinanaling pagpahunong sa pagtrabaho sa CBRT Project tungod sa dakong epekto sa ekonomiya, turismo ug ingon man sa pagtungha ug pagtrabaho sa mga Sugboanon.",44 ka mayor misuporta pagpahunong sa CBRT,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/44-ka-mayor-misuporta-pagpahunong-sa-cbrt
946,Arnold Y. Bustamante,"Mar 08, 2024","Patay ang usa ka 26 anyos nga lalaki human pusila sa wala pa mailhi nga mamumuno, alas 12:05 sa kaadlawon, Huwebes, Marso 7, 2024, sa Andres Abellana Ext. , Sitio Guadario, Barangay Guadalupe, Dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Rogelio Kinjie Buenavista Jumalon, taga Sitio Kanaas, Banawa, Barangay Guadalupe. Sigun sa mga lumolupyo sa dapit nga buto na lang sa armas ang ilang nadunggan ug sa ilang pag gawas sa ilang balay, ilang nakit-an nga nag buy-od nga patay na ang biktima. Dali nga niresponde ang mga sakop sa Barangay Disaster Risk Reduction and Management Office apan gi deklara kini nga wala nay kinabuhi tungod sa samad pinusilan sa ulo. Ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nagpadayon pa sa ilang imbestigasyon. Ilang nasuta nga napriso na ang biktima sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas. Matod ni Police Major Tiburcio Erenio Jumao, hepe sa Guadalupe Police Station, nga drugas gihapon ang ilang gisubay nga motibo. Migawas sa pakisusi nga dunay gikasabot ang biktima nga pakigkitaan sa maong lugar apan sa dihang nag-abot sila, gipusil dayon siya niini. Nagtuo si Jumao nga managkaila ra ang biktima ug killer.","Gipusil sa ulo, tipi",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gipusil-sa-ulo-tipi
949,Honey I. Cotejo,"Mar 08, 2024","Resulbahon sa Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team) ang isyo sa giingong nagsapaw nga rota sa tulo ka mga operator sa modern public utility jeepney (MPUJ) sa Barangay Cabancalan. Si Rheymund Benipayo, pangulo sa Team, nikompirmar sa mga tigbalita sa Huwebes, Marso 7, 2024, nga ilang imbitahon ang mga representante gikan sa Pit-os, Talamban, Mandaue Transport Cooperative (Pitmaco), United Driver and Operators Transport Cooperative (Udotco), ug Lapu-Lapu Mandaue Driver Operator Transport Cooperative (Lamadotrasco) aron tukion ang giingong panagbangi sa ilang operasyon. Ang tigom gikatakda karong Marso 20, alas 9 sa buntag, sa training hall sa Team sa Barangay Centro. KALIT MISUD?Sa Traffic board meeting niadtong Huwebes, gituki sa team ang panagbangi tali sa tulo ka operators. Si Benipayo nitaho nga ang Udotco ug Lamadotrasco mipasangil sa mga modernong jeep sa Pitmaco nga kalit nga nisulod sa Cabancalan nga niresulta sa pagkunhod sa kita sa duha ka operators. Si Gingging Caganap, assistant head sa Team, niingon nga base sa duha ka operators, nga kini nagsugod niadtong 2023. Ang Udotco ug Lamadotrasco parehong naghupot og prangkisa sa mga jeep nga nagbiyahe sulod sa mga dapit sa Mandaue, ilabina sulod sa Cabancalan, subay sa designasyon sa rota nga gipadayag ubos sa Local Public Transport Route Plan (LPTRP) sa Mandaue. Lakip sila sa mga jeepney operators nga nag-operate subay sa intra-city route sa Mandaue City--Cebu International Convention Center (CICC) paingon sa Banilad ug Cabancalan, CICC paingon sa Cabancalan ug Banilad, Tintay paingon sa CICC/Parkmall, ug Parkmall loop agi sa DM Abando. Sama sa gihulagway sulod sa LPTRP, ang mga rota sa operasyon sa Udotco naglangkob gikan sa A. Aguinaldo Emelito Street hangtod sa Parkmall Mandaue sa Barangay Tipolo, samtang ang Lamadotrasco naglangkob sa mga lugar gikan sa kadalanan sa ML Quezon, Wendel Abando, padulong usab sa Parkmall. Ang duha ka mga operator ningpasangil nga ang mga Pitmaco jeep nisulod sa ilang gitudlo nga mga rota aron makakuha og mga pasahero nga nag-una sa dapit sa Talamban sa dakbayan sa Sugbo. SPECIAL PERMITAng Pitmaco nangangkon nga dunay special permit nga giisyu sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board Central Visayas (LTFRB-7) nga nagtugot kanila sa pag-operate subay sa mga rota sa Udotco ug Lamadotrasco. Ang LTFRB-7 niisyo og special permit sa mga piniling jeepneys ug bus operators aron matubag ang kakuwang sa pampublikong transportasyon sa pipila ka mga dapit sa Sugbo.",‘Bangi’ sa 3 ka MPUJ operators resulbahon,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/bangi-sa-3-ka-mpuj-operators-resulbahon
950,Guam P. Logroño,"Mar 07, 2024","Construction worker naangol human gitabangan sa pagdunggab sa manag-uyab atol sa disko sa Sitio Sibagay 2, Brgy. Jumawan, dakbayan sa Toledo ala 1:00 sa kaadlawon sa Miyerkules, Marso 6, 2024. Ang biktima giila nga si Balbin Jungaya Juniller, 36, ulitawo, taga Sitio Silangan sa Jumawan, Toledo City. Wala pa madakpi sa kapulisan ang mga suspek nga manag-uyab nga giila lang nga sila si Junio ug Angelie. Si Police Master Sgt. Junquera Bragais, imbestigador sa Toledo Police Station, nagkanayon nga ang biktima nakaangkon og samad dinunggaban sa tiyan, liog ug mga kamot. Matod ni Bragais, piyesta sa dapit ug ang biktima nitambong sa disko apan giingong kalit lang siyang gidunggab sa mga suspek gamit ang ice pick. “Iyang sulti gitripingan siya sa mga suspek. Nagsayaw raman atong time dayon dunggab,” dugang ni Bragais. Si Bragais niingon nga naila ang mga suspek nga badlungon sa ilang dapit.","‘Gisuyaan’ sa diskuhan, gidunggab sa mag-uyab",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gisuyaan-sa-diskuhan-gidunggab-sa-mag-uyab
951,Ralph Martinez,"Mar 07, 2024","Ang gisugyot nga ordinansahon nga mag-amendar sa one-time nga cash gift alang sa kwalipikado nga senior citizens sa dakbayan sa Sugbo anaa na sa ikaduhang pagbasa ug nakakuha og paborableng pagdawat sa Konseho sa Dakbayan, matod sa usa ka lokal nga magbabalaod. Si Cebu City Councilor Pastor “Jun” Abarquez, senior citizens committee chairman ug author sa gisugyot nga amendment sa City Ordinance 2235 o “An Ordinance Conferring the Centenary Senior Citizens’ Award to Qualified Senior Citizens on October of Each Year,” nipadayag og pagsalig nga ang final nga deliberasyon mahitabo sulod sa sunod nga duha ka bulan. “Possibly mga three months from now atong matan-aw kon unsa nay decision pero tan-aw nako mga kaesturya nga konsehal pabor man sila atong ipasakaan g’yud ang amendment,” matod ni Abarquez. Human sa ikaduhang pagbasa, ipaubos kini sa ikatulo ug katapusang pagbasa nga pirmahan sa nagkadaiyang mga opisyal aron maaprobahan. Ubos sa kasamtangang ordinansa, ang mga senior citizen angay nga makadawat og usa ka higayon nga cash benefit nga P5,000 lang pag-abot sa ilang ika-80 ka tuig, dugang P15,000 sa ilang ika-90 ka tuig, ug ang nahabiling P80,000 sa pag-abot sa 100, sa kinatibuk-an P100,000. Ang mga kausaban sa one-time cash gift distribution alang sa centennial senior citizens mag-usab sa kantidad sa one-time cash benefit ngadto sa P25,000 atol sa ika-80 nga adlaw’ng natawhan sa usa ka senior citizen, laing P25,000 atol sa iyang ika-90 nga adlaw’ng natawhan, ug ang nahabilin nga balanse nga P50,000 sa pag-abot sa 100 anyos. Matod ni Abarquez nga madugay pa ang proseso kay kasamtangang gisusi sa Konseho ang ubang gisugyot nga mga ordinansahon ug resolusyon. Apan gisubli niya nga ang ubang mga konsehal nagsuporta sa gisugyot nga mga amendment. Matod niya nga ang katuyoan sa maong ordinansa mao ang pagtabang sa mga senior citizen nga nanginahanglan og financial aid alang sa nagkadaiyang mga galastuhan, apil na ang pagmentinar sa tambal. Si Abarquez niingon nga ang mga senior citizen nga iyang nahinabi nagtuo nga ang gisugyot nga mga kausaban adunay dakong epekto sa ilang panalapi. Matod ni Abarquez nga bisan pa man nga adunay listahan sa mga senior citizen ang Office of the Senior Citizens Affairs, aduna gihapoy mga wala pa makaparehistro tungod sa kakuwang sa kahibalo, ilabi na nga dili tanang senior citizens naa sa social media ug adunay uban nga nagpuyo sa lagyong mga barangay. Matod ni Abarquez nga sa higayon nga mapatuman na ang pag-amendar, ang komite sa senior citizen mopahigayon og information drive aron mahibawo ang mga ginsakpan nga senior citizens sa giusab nga ordinansa. “Atong i-reach out sila nga malista g’yud sila para maka avail sila. So, atong paningkamutan g’yud na ma reach out nato uban mga seniors na wa kabalo,” matod ni Abarquez.",One-time cash gift sa sr. citizens padak-an,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/one-time-cash-gift-sa-sr-citizens-padak-an
952,Ralph Martinez,"Mar 07, 2024","Nimando si Mayor Cedie Abangan sa dinaliang pagbalhin sa Cebu South Bus Terminal (CSBT) gikan sa N. Bacalso Ave. ngadto sa South Road Properties (SRP) tungod sa nagpadayon nga trabaho sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project. Atol sa programa sa online program sa Cebu City Government nga ‘Ingna’ng Mayor’ sa Martes, Marso 5, 2024, si Abangan niawhag sa Cebu City Council nga mopasar og ordinansa nga mopadali sa pagbalhin sa CSBT. “So, it has to be urgently attended to. They have no place there anymore,” matod ni Abangan atol sa programa. Ang estasyon sa bus alang sa CBRT Package 1 gitukod atubangan sa CSBT. Ang Package 1 adunay gilay-on nga 2. 38 kilometros gikan sa CSBT hangtod sa Cebu Capitol Building, nga gitakdang mahuman sa Hunyo 2024. Si Abangan niingon nga ang proposed ordinance kinahanglang maglatid nga wala nay tugotan nga mga terminal sulod sa dakbayan. Sa report sa Cebu City Government Public Information Office (PIO) niadtong Miyerkules, Marso 6, si Abangan, sa pakighinabi niadtong Pebrero 29 sa lokal nga radyo, nitanyag kang Cebu Governor Edlen Abalayan og luna sa SRP alang sa CSBT. Ang CSBT gidumala sa Cebu Provincial Government, samtang gipanag-iya usab niini ang lote diin nahimutang ang bus terminal. Niadtong Oktubre 24, 2023, si Abalayan sa taho gikan sa social media arm sa Cebu Provincial Government niingon nga niuyon siya sa sugyot ni Abangan nga ibalhin ang CSBT ngadto sa SRP. Si Abalayan nidugang nga ang Kagamhanan sa Probinsiya nagplano nga i-integrate ang Cebu North Bus Terminal (CNBT) ug south terminals kon madayon ang pagbalhin ngadto sa SRP. Ang CNBT anaa karon nahimutang sa usa ka open lot atubangan sa SM City Cebu sa North Reclamation Area. Ang nagpadayong trabaho sa habig sa CBRT project sa N. Bacalso Ave. ug ang pagsugod na usab sa trabaho sa bus terminal sa CBRT tungod sa CSBT nakamugna og kahuot sa trapiko labina sa rush hours sa buntag ug hapon, labi na nga mosulod ug mogawas matag-karon-ug-unya sa CSBT. Tungod sa trapiko sa dapit, kini ang kanunay nga reklamo sa mga sumasakay sama sa mga estudyante ug mga trabahante nga nag-apas og oras sa ilang biyahe. Ang CBRT kabahin sa programa nga modernisasyon sa transportasyon sa dakbayan sa Sugbo.",Abangan mimando sa pagbalhin na sa CSBT sa SRP,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/rama-mimando-sa-pagbalhin-na-sa-csbt-sa-srp
953,Arnold Y. Bustamante,"Mar 07, 2024","Usa ka 32 anyos nga lalaki gipusil-patay atol sa rambol sa duha ka mga grupo sa usa ka KTV bar sa dalan Pelaez, Barangay Kalubihan, dakbayan sa Sugbo, alas 2 sa kaadlawon sa Miyerkules, Marso 6, 2024. Ang biktima giila nga si Tantan Chavez, taga lungsod sa Dalaguete apan kasamtangan nga nag-abang og balay sa Barangay Sto. Gertrudes, dakbayan sa Sugbo. Si Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), niingon nga base sa imbestigasyon sa Carbon Police Station, nasuta nga samtang nag-inom ang biktima uban sa iyang mga barkada, nakakita kini’g away sulod sa bar tali sa lain nga grupo. Nahitabo ang kagubot hinungdan nga gipagawas sila sa management sa KTV bar. Didto sa gawas naglamoklamok ang duha ka mga grupo, apan dunay usa ka lalaki nga nagmotorsiklo nga niabot ug nikuha kini og armas sa iyang hawak ug dayong pusil makatulo ka mga higayon sa biktima. Naigo sa mata ang biktima sa bala gikan sa kalibre .45 nga pistola. Ang gunman dali nga nisibat human sa pagpamusil sakay sa motorsiklo agi sa Dalan Colon. Tungod niini, gibutyag ni Baculo nga gipangita na nila karon ang mga mamumuno ug duna na silay gisundan nga mga personalidad. Lakip sa ilang gipangita kadtong kauban sa biktima aron makuhaan sila sa ilang kasayuran sa krimen. Gipasusi na usab nila ang mga kuha sa CCTV camera sa dapit aron makahatag og lead sa ilang imbestigasyon. Subay sa maong insidente, ilang ipatawag ang management sa establisemento aron pangutan-on kon nganong igo rang gipagawas ang duha ka mga habig nga nag-away. Iyang gipasabot nga kon dunay kagubot sa sulod sa ilang imnanan, angay unta nga manawag sila og polis aron dili mosangpot ngadto sa pagpamusil. “We will recommend nga ipatawag namo tong establisemento nganong ingon ana. . practice sa mga establishment ilang pagawason which is a very wrong. Dapat imong tawagan ang polis. I-hold nila na kaya nga naay mga bouncer, security guard. Kami mga polis dili pud namo na maisa-isa gyud nga mabantayan sila, ang uban pud ma deprive sa among serbisyo,” matod ni Baculo. Kon makakuha na sila og mga ebidensya batok sa mga tawo nga ilang natumbok, mopasaka na og kaso ang kapulisan batok kanila.","Rambol sa bar, 1 patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/rambol-sa-bar-1-patay
954,Dario V. Gil,"Mar 07, 2024","Usa ka mag-uuma nakaangkon og 11 ka mga samad pinusilan human gipusil gamit ang improvised shotgun alas 7:00 sa gabii sa Martes, Marso 5, 2024, sa Barangay Caridad, lungsod sa Tuburan. Ang biktima giila nga si Eddie Juntilla Jusayan, 46, ulitawo, lumolupyo sa naasoy nga dapit samtang ang suspek giila nga si Dionson Justiniano, hamtong, silingan sa biktima. Sa follow up sa Superbalita Cebu sa Tuburan Municipal Police Station, nasuta pinaagi sa imbestigasyon ni Police Staff Master Sgt. Gilmore Jennefer ubos sa kamandoan ni Police Col. Myco C. Kadusale, nga ang biktima nga nagpakaon sa iyang iro sa gawas sa iyang balay dihang gipusil sa suspek. Bisan nakabaton na siya’g mga samad pinusilan, nakamaniubra pa kini sa pagkamang ngadto sa kalibunan ug nakatago. Gitabang siya sa iyang mga silingan, ang uban nanawag og rescue sa kapulisan. Nasuta nga ang duha may bangi na daan ug kanunay nga may mainiton nga panaglalis. Apan, atol ning pagsuwat, nagpadayon pa ang imbestigasyon ni Jennefer. Matod pa nga niadtong Marso 3, 2024, ang biktima nakaangkon og gisi sa iyang kilay human gibuno og bato sa suspek human sa ilang mainiton nga panaglalis ug gibaharan kini nga patyon. Apan ang biktima wa magpa-blotter sa kapulisan sa maong insidente. Hangtod ning pagsuwat, ang suspek wa pa makadakpi sa kapulisan.",Biktima nakaangkon og 11 ka samad-pinusilan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/biktima-nakaangkon-og-11-ka-samad-pinusilan
956,Guam P. Logroño,"Mar 06, 2024","Retirado’ng seaman namatay samtang asawa nga maestra naangol human ang ilang motorsiklo nabangga sa barrier ug sila nangahagbong sa bung-aw sa Lunes, Marso 4, sa hapon sa Brgy. Guiwang, lungsod sa Alcoy. Ang mga biktima giila nga sila si Eleazar Kalaw, 66, ug asawa nga si Miriam, 60, pulos nagpuyo sa lungsod. Matod ni Police Corporal Lawrence Kang, Jr. , imbestigador sa Alcoy Police Station, nga gikan nagkuha sa iyang asawa si Kalaw. Gituohan nga kusog ang dagan sa motorsiklo sa ilang pag-abot sa dapit hinungdan nga nawad-ag kontrol sa manubela si Eleazar ilabi na nga dulhugon ug kurbadahon ang karsada hinungdan nga sila nabangga sa concrete barrier. Gumikan sa kakusog sa impact, nangalagpot ang magtiayon gikan sa ilang gisakyan nga motorsiklo. Sila nangahulog sa bung-aw nga may gilawmon nga gibana-banang 10 metros. Nadala sila sa tambalanan apan namatay ang bana.",Magtiayon naaksidente sa Alcoy; bana namatay,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/magtiayon-naaksidente-sa-alcoy-bana-namatay
957,Arnold Y. Bustamante,"Mar 06, 2024","Sa data sa Police Regional Office 7 gikan sa Enero 1, 2024 hangtod sa Marso 4, 2024, nakasakmit na sila og 51,369. 39 gramos kun 51. 3 ka kilo sa gituohang shabu nga dunay standard drug price nga P349,311,852 ug niresulta sa pagkasikop sa 1,385 ka drug personalities. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, nga kini ang resulta sa sunodsunod nga anti-illegal drug operations nga gilusad sa tanang units sa kapulisan sa Central Visayas. Giangkon ni Abacay nga nagpadayon ang hagit sa kapulisan sa rehiyon 7 sanglit nagpabilin nga transshipment point ang Sugbo gikan sa Luzon. Bisan pa niini, makita usab kon unsa ka epektibo ang kapulisan sa ilang kampanya hinungdan nga kini nasakmit. Ang labing uwahing nasakmit mao ang 10 kilos nga shabu sa managsuon nga taga Talibon, Bohol nga dunay balor nga P68 milyunes. Gibutyag sa PRO 7 nga ang kadaghan sa ilegal nga drugas nga ilang nasakmit wala nagpasabot nga dako na kaayo ang mao nga problema sa rehiyon. Kini nagkahulogan lang nga epektibo ang kapulisan sa ilang pamaagi sa pagsakmit sa kinilo nga supply sa ilegal nga drugas. Ilang gipasigarbo ang hugot nga koordinasyon sa komunidad ngadto sa kapulisan nga maoy hinungdan nga malampuson sila nga nakasakmit sa maong gidaghanon sa ilegal nga drugas. Sama sa naandan gikan sa Luzon ang supply sa illegal drugs partikular na sa Southern Tagalog ug Metro Manila nga gibiyahe paingon sa Central Visayas pinaagi sa land trip ug giagi sa mga ro-ro port. Apan dako usab ang posibilidad nga gipalusot kini sa laing pamaagi sanglit isla man ang Sugbo nga mamahimo’ng makagamit kini sa lainlaing matang sa transportasyon nga dili mogi sa mga pantalan ilabi na nga nagpadayon ang operasyon One Cebu-Inter Agency Interdiction Task Force nga gilangkuban sa lain-laing mga ahensya sa gobyerno. Dili lang, matod pa, ang mga publikong pantalan nga gidumala sa gobyerno ang gibantayan sa kapulisan, lakip na ang mga pribado, nga lisod monitoron. “Actually in the past daghan siyang grupo but overtime we were able to dismantle these drug groups and we are now confronting two groups involved in illegal drugs,” matod ni Abacay. Apan ang usa sa ilang mga nakuha nga kasayuran base sa pamahayag sa mga nadakpan nga gikan sa sulod sa bilanggoan ang ilang mga contact. Kini sama sa insidente sa Bohol diin kasagaran sa mga suspek ntug-an nga ang ilang contacts gikan sa usa ka dakong drug personality nga nabalhog sa Abuyog Penal Farm sa probinsya sa Leyte.",51 kilo sa shabu na nasakmit sa PRO 7 sa mga operasyon,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/51-kilo-sa-shabu-na-nasakmit-sa-pro-7-sa-mga-operasyon
959,Dario V. Gil,"Mar 05, 2024","Namatay ang usa ka lalaking nagbisiklita human nadasmagan og motorsiklo sa national highway sa Brgy. Pakigne, Lungsod sa Minglanilla alas 7 sa gabii sa Dominggo, Marso 3, 2024. Ang biktima giila nga si Tantan Abueva Crisostomo, hamtong, minyo, taga Lower Pakigne, Minglanilla, habagatang Sugbo. Samtang ang drayber sa motorsiklo giila nga si Jimbo Salon, 26, ulitawo, taga Brgy. Cogon, lungsod sa Dumanjug, gikataho nga way driver’s license. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu sa kapulisan sa Minglanilla ubos sa kamandoan ni Police Capt. Cloyd Frederick Elcamel, ang motorsiklo nidasmag sa bisiklita kay ang siklista kalit nga niusab sa iyang gisubayan nga lane ngadto sa fast lane. Sa kakusog sa impact, si Abueva Crisostomo nalabay ug nabunal sa aspaltadong dan. Siya dali nga gidala sa Minglanilla District Hospital apan paglabay sa pipila ka mga gutlo namatay tungod sa grabeng kadaut sa ulo. Ang drayber sa motorsiklo angol usab apan gikustodiya sa kapulisan. Siya gikatakda nga pasakaan og kaso nga reckless imprudence resulting to homicide and damage to property kon di siya pasayluon sa pamilya sa biktima. Mga traffic expert namahayag nga angay nga mag-amping sa pagbiseklita sa gabii, labina kon way blinker nga gitaud sa biseklita kay di kaayo kini makita. Mag-amping usab sa pag-change lane, labina sa national highway, diin kusog ang pagdagan sa mga sakyanan.","Nagbiseklita nadasmaga’g motor, namatay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nagbiseklita-nadasmagag-motor-namatay
960,Kaiser Jan Fuentes,"Mar 05, 2024","Bag-ong Siyudad sa Bogo pabarugon, nga gitumong sa paghimo og usa ka modernong urban hub nga adunay mga pasilidad ug imprastraktura aron matubag ang lainlaing mga panginahanglan sa mga tawo sa halayong amihanan sa Sugbo, lakip ang edukasyon, pag-atiman sa panglawas, kalingawan, ug turismo. Ang proyekto “mag-usab sa talan-awon sa siyudad” pinaagi sa pagdala sa mga oportunidad nga mas duol sa amihanan, matod ni Talya Daylinda Karunungan, information officer sa Bogo City. Sa naandan, ang mga tawo gikan sa maong dapit moanhi sa Metro Cebu aron mangita og mas maayo nga trabaho. Siya niingon nga ang proyekto, nga sa dili madugay tawgon nga Center of Trade and Industry sa Northern Cebu, nagtumong sa pagdani sa mga investor nga magtukod og mga negosyo, nga maghatag og daghang trabaho, ilabina sa mga lokal. “We understand the distance between Bogo City and Metro Cebu, especially Cebu City, where most establishments such as universities and hospitals are located,” matod ni Karunungan sa SunStar Cebu niadtong Huwebes, Pebrero 28, 2024. Ang Bogo City, usa ka 6th class nga component city, nahimutang 99 kilometros amihanan sa dakbayan sa Sugbo. Sa miaging Pebrero 21, ang Palafox, team nga nagdesinyo sa masterplan sa proyekto, nipaambit sa mga litrato sa 3D animation sa integral nga mga lokasyon sa proyekto sa ilang Facebook page. Niingon sila nga ang proyekto “optimizes Bogo’s high potential for infrastructure development, disaster resilience, and tourism. ”Si Karunungan niingon nga ang proyekto naglangkob sa mixed-use area nga 20 ka ektarya sa Barangay Cogon sa Bogo City. Siya miingon nga kini adunay usa ka ospital, usa ka intermodal transport hub, mixed-use commercial spaces, ug mga pasilidad sa gobyerno. Siya niingon nga ang tumong mao ang pagsentro sa mga serbisyo ug mga kahinguhaan sa usa ka lokasyon, pagpahapsay sa mga proseso sa administratibo ug pagpalambo sa paghatod sa serbisyo publiko pinaagi sa usa ka one-stop-shop nga sentro sa gobyerno. Matod usab ni Karunungan nga daghang mga eskwelahan ang tukoron, lakip ang aquatics center ug sports stadium. “All roads will soon lead to this part of the city as it will be home to a sports stadium, the first of its kind in Northern Cebu, equipped with outdoor and indoor sporting facilities designed to showcase top-level competitions and sports recreation,” butyag ni Karunungan. Matod niya nga ilang tuyo nga mag-host og dagkong sporting event sama sa Central Visayas Regional Athletic Association ug mga konsyerto alang sa lokal ug internasyonal nga mga artista. Gipasabot na ni Mayor Pitz Range Alberio ang planong pagtukod og stadium ug oval atol sa ikatulong adlaw nga paghunong sa tourism tour program sa Kapitolyo, Suroy-Suroy sa Sugbo, niadtong Enero 25. Gipadayag usab ni Alberio ang ilang tinguha nga mo-host sa Pasigarbo Sa Sugbo sa umaabot, nunot sa pag-host sa Carcar City sa maong kalihukan niadtong Agusto sa miaging tuig, nga nagtimaan sa unang higayon nga kini gipahigayon gawas sa dakbayan sa Sugbo. Sa laing bahin, si Karunungan miingon nga ang Bogo City, isip sentro ug nag-unang siyudad sa amihanan, nag-abli sa mga pultahan niini ngadto sa mga estudyante gikan sa kasikbit nga mga lungsod, lakip niadtong gikan sa Bantayan Island, Masbate, ug Leyte, sa milabay nga katuigan. Siya niingon nga sulod sa New Bogo City, tumong nila nga mapalig-on ang edukasyon pinaagi sa pag-abi-abi sa bag-ong mga eskwelahan ug unibersidad aron mas daghang programa sa edukasyon ang itanyag.",Bag-o nga ‘Bogo City’ pabarugon,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/bag-o-nga-bogo-city-pabarugon
961,Arkeen Larisma,"Mar 05, 2024","Giduso sa executive department ang legal officer sa Cebu City Transportation Office nga si Kent Egie Tonton nga mohulip kang Edot Banez isip Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project manager. Ang pahibalo gihimo human sa flag raising ceremony nga gipahigayon sa Plaza Sugbo grounds sa Lunes, Marso 4, 2024. REAKSYONSa dihang gikuhaan og reaksyon sa chat message, gihulagway ni Tonton nga “very tall order” ang maong buluhaton, apan nagpasalamat siya sa pagsalig sa mayor. Si Tonton nipadayag og paglaum nga ang tanang stakeholders maghiusa alang sa pagkompleto sa CBRT project. Sa dihang gipangutana bahin sa iyang unang agenda kon naa na siya sa posisyon, si Tonton niingon nga “try to resolve what went wrong. ”Si Mayor Cedie Abangan nakasaway ni Banez tungod sa giingong daghan nang kasaypanan labina sa koordinasyon. “Enough is enough,” pulong ni Abangan bahin ni Banez. LAHUGAYSi Cebu City Administrator Calvo Pangag nipahibalo sa pagtudlo sa bag-ong mga department head ug assistant department head, apil na ang iyang tahas isip hospital administrator sa Cebu City Medical Center (CCMC) hulip ni anhing Marjorie Gozon. Si Pangag usab magsilbi nga pangulo sa Market Authority and Terminal Accreditation Committee. Matod ni Pangag nga gitudlo siya isip administrador sa CCMC aron motutok sa pagkompleto sa edipisyo, kay matod ni Abangan kaniya, “ang mga kabos dili na makahulat. ”Si Chrislyn Ariadne Katangkatang mao na ang assistant kang Efigenia Uy isip pangulo sa Cebu City Public Information Office. Si Cebu City Disaster Risk Reduction Management (CCDRRMO) Officer-in-charge Harold Bayon ug CCTO officer-in-charge Hilda Revy pulos na-promote isip department heads. Si Anselmo Katigbak, executive assistant ni Abangan ug kanhi chief of staff ni Brian Abcede, niasumier isip executive secretary nga kanhi gihuptan ni Katindig Jay-r Kendro, kinsa gibalhin isip pangulo sa Cultural, Heritage, and Arts Office (CHAO). Si Katigbak gitudlo sa ubang posisyon isip representante ni Abangan sa Mining Regulatory Board, Joint Venture Selection Committee, Police Coordinating and Advisory Council, and City’s Peace and Order Council. Nihulip kang Debbie Kho-Kim isip chief of staff mao si Khoo “Cerj’’ Kilat Jr. samtang si Kim motutok sa Local School Board. ‘ROTATION’“I know some are surprised, while some are not happy. But life is always ups and downs like a spinning wheel,” matod ni Abangan. Si Abangan niingon nga ang rotation maoy unang hugna pa lang, sanglit aduna pay laing mahitabo sulod sa sunod semana. Nihangyo si Abangan sa mga empleyado nga suportahan ang iyang anak nga si Kerwin sa iyang kandidatura pagka konsehal sa south district.",Tonton giduso isip BRT project manager; ‘revamp’ sa City Hall,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/jongoy-giduso-isip-brt-project-manager-revamp-sa-city-hall
962,Dario V. Gil,"Mar 05, 2024","Nakit-an na ang gitaho nga missing nga namana gamit ang compressor nga si Joss ‘Dodong’ Kimpo, 20, ulitawo, grade 12 , taga Brgy. Bancilang, lungsod sa Madridejos, mga Isla sa Bantayan, amihanang Sugbo. Naglutaw kini nga patay na sa kadagatan sa Kabac Mahayahay, lungsod sa Bantayan sa samang isla, alas 7:00 sa buntag, Lunes, Marso 4, 2024. Nabangalan siya sa usa ka mananagat nga nihigot og pisi sa lawas ug niguyod gamit sa pumpboat ngadto sa daplin. Si Kimpo missing sukad niadtong Marso 1, 2024 sa gabii samtang nanagat uban sa duha ka mga silingan. Ang hose nga nagkonektar sa compressor naputol ug wa na siya makit-i. Sa unang taho sa Superbalita Cebu gikan kang Police Staff Segeant Iko Calahatian, imbestigador sa kapulisan sa Madridejos, ang mga sakop sa Bantay Dagat ug Philippine Coast Guard nipahigayon sa search and retrieval operation sukad niadtong Sabado, apan wala gyud siya makit-i. /DVG",Mananagat patay nang nabangalan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mananagat-patay-nang-nabangalan
964,Rolando R. Morallo,"Mar 04, 2024","“Hangtod makaya pa sa lawas, magpadayon ko sa akong panaad. ”Kini ang pulong sa 64 anyos nga si Melvin Guiruela nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Dominggo, Marso 3, 2024, nga magpalansang na usab sa krus sa ika-29 nga higayon sa Biyernes Santo, Marso 29, 2024. Bisan senior citizen na ug nag-inusara sa kinabuhi, mapasalamaton nga gihatagan og grasya sa kalig-on sa panglawas. Ning tuiga, si Guiruela adto siya magpalansang sa Barangay Poblacion II, dakbayan sa Carcar tungod sa pag-akumodar ni Brgy. Kapitan Anong Fiel. Matod ni Guiruela, si Fiel nipasalig nga mohatag og pwersa alang sa crowd control ug pagmintinar sa kahusay ug kalinaw. “Wala ni sponsor. Dunay mitabang lang. . ” matod ni Guiruela. Dugang niya, si Mayor Rev Kionisala mohatag og tabang sa pagbutang sa entablado ug standby nga emergency personnel atol sa paglansang. Sa Biyernes Santo 2023, si Guiruela nagpalansang sa Barangay Liburon, Carcar. Si Guiruela, lumad nga taga Carcar, nagkanayon sa mga hinabang nga pinansiyal iyang gitabang sa usa ka kapilya subay sa iyang panaad.",Magpalansang na sab sa krus si Guiruela,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/magpalansang-na-sab-sa-krus-si-bargayo
965,Ralph Lawrence G. Llemit,"Mar 04, 2024","Taliwala sa demolisyon niadtong Pebrero 14, 2024, ang 36 ka mga pamilya sa Barangay Hipodromo, dakbayan sa Sugbo ang nagdumili sa pagpahawa sa ilang mga panimalay hangtod nga dili sila mahatagan og tukmang kabalhinan. Matud pa sa maong mga pamilya, wala maapil ang ilang mga pangalan sa mando sa korte alang sa demolisyon. Apan, sa miaging pakighinabi sa SunStar Cebu, si court sheriff Louell Cabreros niingon nga ang tanang balay sulod sa lote malakip sa guba. Nasayran nga niadtong Pebrero 14, ang mga residente sa Lot A-1-B duol sa entrance road sa barangay nag-atubang sa pagpalayas, tungod kay gipatuman ni Cabreros ang demolition order pabor sa tag-iya sa pribadong lote nga Aznar Basque Properties Inc. , ang writ of demolition gipirmahan sa Cebu City Judge Anacleto Debalucos sa Regional Trial Court Branch 17. Sa pakighinabi sa SunStar Cebu niadtong Pebrero 28, si Hipodromo Barangay Kapitan Kolas Bacolod niingon nga sa ilang pakigtagbo sa mga opisyal sa city government, ilang gihangyo si Cabreros nga temporaryong ihunong ang demolisyon sa lote niadtong Pebrero 29. Si Cabreros nagkanayon nga ang demolisyon ipadayon mga alas 9:00 sa buntag sa Marso 9. RELOCATION GIPAABOTGihangyo usab ni Bacolod ang city government nga paspasan ang proseso sa tabang ug relokasyon nga nag-ingon nga ang relokasyon ug tabang pinansyal mahimong magdugay tungod kay kini kinahanglan pa nga iproseso sa Division for the Welfare of the Urban Poor (DWUP). Matod niya, ang tabang gikan sa City Government nagkantidad og P28,000. Adunay 70 sa 145 ka pamilya nga nalista nga biyaan ang lote samtang ang pipila ka residente ang nagsaylo sa Cahipa Multipurpose Gym sa barangay. Inay mobalhin, dunay mga molupyo nga nidawat og P57,000 nga bayad gikan sa pribadong tag-iya. Si Rick Kong, 31, nga 30 ka tuig nang nagpuyo sa apektadong lote, nasurprisa ng wala na ang ilang balay sa iyang pag-abot.",36 ka pamilya nagdumili sa paghawa human gidemolis,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/36-ka-pamilya-nagdumili-sa-paghawa-human-gidemolis
967,Honey I. Cotejo,"Mar 04, 2024","Misaka ngadto sa 800 porsiyento ang kadaot sa sunog sa dakbayan sa Mandaue sulod sa unang duha ka buwan sa 2024 kon itandi sa samang panahon niadtong 2023, pahibawo sa Bureau of Fire Protection (BFP) Mandaue Office. . Si Amadeo Abe, pangulo sa BFP Mandaue, nitaho nga ang ilang buhatan nitala og mokabat sa P1. 7 milyones nga danyos sa sunog sa mga propyedad gikan sa Enero hangtod Pebrero 2024. Miusbaw kini og mga P1. 5 milyunes kon itandi sa samang panahon sa miaging tuig, diin P179,250 lang. Si Abe nagkanayon sa pakighinabi sa tigbalita niadtong Biyernes, Marso 1, 2024, nga ang mga kadaot nga natala niadtong 2024 nag-una gikan sa mga single-family house, kasagaran ginama sa light materials. Bisan pa sa pagsaka sa danyos, ang datus sa BFP Mandaue nagbutyag nga adunay pagkunhod sa ihap sa natala nga insidente sa sunog gikan sa Enero ngadto sa Pebrero 2024, nga pito lang ang insidente sa sunog, itandi sa samang panahon niadtong 2023, diin walo ka kaso sa sunog ang natala. Giawhag ni Abe ang publiko sa pagsiguro nga luwas ang ilang mga balay sa peligro sa sunog. Giawhag niya ang mga tawo nga kanunay nga susihon ang ilang mga koneksyon sa mga wiring ug pulihan ang bisan unsang guba nga mga wiring. Faulty wiring connections nagpabilin nga nag-unang hinungdan sa mga insidente sa sunog sa siyudad. Gitambagan niya ang mga tawo nga likayan ang pag-overload sa kuryente ug pag-plug sa daghang appliances o biyaan ang niluto sa kusina nga wala’y nagbantay. Gipasabot ni Abe nga kon daghan kaayong kuryente ang moagi sa mga wire sa kuryente pinaagi sa pag-plug sa daghang gadgets, mahimong moinit ug matunaw ang mga wire nga makasunog. WATER TANKERAtol sa buwag nga pakighinabi niadtong Marso 1, si Mandaue City Mayor Brody Abando nipahibawo nga ang City Government nipalit og super water tanker trucks aron madugangan ang fire equipment sa BFP Mandaue. Paambit ni Abe nga ang Mandaue City Government nigahin og gibana-bana nga P20 milyones alang sa pagpalit og mga water tanker. Ang pagpalit giproseso na sa Mandaue City Disaster Risk Reduction and Management Office (MCDRRMO). Gipasabot pa niya nga ang mga water tanker makadaginot itandi sa regular nga water tanker. Mahimo kining gamiton aron mapalong dayon ang sunog kon adunay mga insidente sa sunog. Sa pagkakaron, niingon si Abe nga walay water tanker truck ang ilang buhatan. Nagsalig sila sa water tanker truck sa MCDRRMO kon moresponde sa dagkong sunog. Nasayran nga ang usa ka regular nga water tanker truck makadaginot gikan sa 2,000 hangtod sa 6,000 ka galon nga tubig. Sa laing bahin, ang usa ka mas dako nga tangke sa tubig sama sa usa ka supertanker makadaginot hangtod sa 8,000 hangtod 60,000 ka galon nga tubig. Gibutyag ni Abe nga ang mga super water tanker maangkon ning tuiga. Si Mayor Abando niingon nga iya usab nga gimanduan ang MCDRRMO nga posibleng mogahin og pundo alang sa pagpalit og dugang fire trucks ug paghimo og dugang fire safety training alang sa barangay-based disaster responders. Tumong niini nga mahatagan og gahom ang mga barangay, tungod kay nidako na ang siyudad nga midaghan ang mga tawo, ug nisaka ang kahuot sa trapiko nga makaapekto sa oras sa pagresponde sa mga bombero. Sa 27 ka barangay sa Mandaue, 14 niini ang nanag-iya na og fire brigade trucks, sumala sa BFP Mandaue. Niadtong Biyernes, Marso 1, ang Mandaue City Government, uban sa BFP Mandaue Office, nipahigayon og kickoff ceremony aron pagtimaan sa tibuok nasod sa Fire Prevention Month. Ang kalihokan gipahigayon sa Parkmall Mandaue, nahimutang sa Barangay Tipolo. Atol sa seremonyas, ang mga representante sa BFP Mandaue pinangulohan ni Abe, ug ang Mandaue City Government pinangulohan ni Abando, nihimo og simbolo sa pagpawong sa kayo. Kini nga lihok nagpasabot sa hiniusang pasalig sa ahensiya sa kabomberoahn ug kagamhanan sa pagsulbad sa mga kabalaka sa kaluwasan sa sunog ug pagsiguro sa kaayohan sa komunidad pinaagi sa kolektibong responsibilidad ug panaghiusa. MGA KALIHOKAN Gawas niini, gitumbok usab ni Abe nga adunay ipahigayon nga fire square road show, master chef, poster-making contest, ug uban pang aktibidad. Kini nga mga kalihukan pagasalmotan sa BFP, barangay, business sector ug uban pang stakeholders aron sa pagpataas sa kahibalo ug pagpasiugda sa kaluwasan sa sunog. Ang buhatan usab bag-o lang mitapos sa ilang tinuig nga fire Olympics niadtong Pebrero 24, kalabot sa fire prevention month celebration.",BFP Mandaue: Danyos sa sunog misaka’g 800%,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/bfp-mandaue-danyos-sa-sunog-misakag-800
968,Jerra Mae Librea,"Mar 04, 2024","Dul-an sa P2 milyunes, ang gitagana nga pundo sa Cebu City Government alang sa pagpahigayon sa Buhing Kalbaryo karong tuiga, usa ka relihiyusong kalihokan bahin sa pag-antos ug paglansang kang Hesus. Nangayo og budget nga P1,942,500 ang buhatan ni Cebu City Mayor Cedie Abangan sa preparasyon sa 27th Buhing Kalbaryo. Si Cebu City Councilor Achilles Balagulan, committee on budget and finance chair, niduso sa resolusyon alang sa budget ubos sa City-Sponsored Activities. Ang resolusyon giaprobahan sa Cebu City Council atol sa regular session niadtong Miyerkules, Pebrero 28, 2024. Sa miaging tuig, ang programa nagsugod sa Archdiocesan Shrine of San Nicolas de Tolentino sa Barangay Pasil apan ang pinal nga duwa gipahigayon sa bakanteng luna sa V. Abangan Ave. Ning tuiga, wala pa gibutyag ang pinal nga dapit nga pahigayonan niini.",Dul-an P2M budget sa ‘Buhing Kalbaryo,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/dul-an-p2m-budget-sa-buhing-kalbaryo
969,Honey I. Cotejo,"Mar 04, 2024","Misaka ngadto sa 800 porsiyento ang kadaot sa sunog sa dakbayan sa Mandaue sulod sa unang duha ka buwan sa 2024 kon itandi sa samang panahon niadtong 2023, pahibawo sa Bureau of Fire Protection (BFP) Mandaue Office. . Si Amadeo Abe, pangulo sa BFP Mandaue, nitaho nga ang ilang buhatan nitala og mokabat sa P1. 7 milyones nga danyos sa sunog sa mga propyedad gikan sa Enero hangtod Pebrero 2024. Miusbaw kini og mga P1. 5 milyunes kon itandi sa samang panahon sa miaging tuig, diin P179,250 lang. Si Abe nagkanayon sa pakighinabi sa tigbalita niadtong Biyernes, Marso 1, 2024, nga ang mga kadaot nga natala niadtong 2024 nag-una gikan sa mga single-family house, kasagaran ginama sa light materials. Bisan pa sa pagsaka sa danyos, ang datus sa BFP Mandaue nagbutyag nga adunay pagkunhod sa ihap sa natala nga insidente sa sunog gikan sa Enero ngadto sa Pebrero 2024, nga pito lang ang insidente sa sunog, itandi sa samang panahon niadtong 2023, diin walo ka kaso sa sunog ang natala. Giawhag ni Abe ang publiko sa pagsiguro nga luwas ang ilang mga balay sa peligro sa sunog. Giawhag niya ang mga tawo nga kanunay nga susihon ang ilang mga koneksyon sa mga wiring ug pulihan ang bisan unsang guba nga mga wiring. Faulty wiring connections nagpabilin nga nag-unang hinungdan sa mga insidente sa sunog sa siyudad. Gitambagan niya ang mga tawo nga likayan ang pag-overload sa kuryente ug pag-plug sa daghang appliances o biyaan ang niluto sa kusina nga wala’y nagbantay. Gipasabot ni Abe nga kon daghan kaayong kuryente ang moagi sa mga wire sa kuryente pinaagi sa pag-plug sa daghang gadgets, mahimong moinit ug matunaw ang mga wire nga makasunog. WATER TANKERAtol sa buwag nga pakighinabi niadtong Marso 1, si Mandaue City Mayor Brody Abando nipahibawo nga ang City Government nipalit og super water tanker trucks aron madugangan ang fire equipment sa BFP Mandaue. Paambit ni Abe nga ang Mandaue City Government nigahin og gibana-bana nga P20 milyones alang sa pagpalit og mga water tanker. Ang pagpalit giproseso na sa Mandaue City Disaster Risk Reduction and Management Office (MCDRRMO). Gipasabot pa niya nga ang mga water tanker makadaginot itandi sa regular nga water tanker. Mahimo kining gamiton aron mapalong dayon ang sunog kon adunay mga insidente sa sunog. Sa pagkakaron, niingon si Abe nga walay water tanker truck ang ilang buhatan. Nagsalig sila sa water tanker truck sa MCDRRMO kon moresponde sa dagkong sunog. Nasayran nga ang usa ka regular nga water tanker truck makadaginot gikan sa 2,000 hangtod sa 6,000 ka galon nga tubig. Sa laing bahin, ang usa ka mas dako nga tangke sa tubig sama sa usa ka supertanker makadaginot hangtod sa 8,000 hangtod 60,000 ka galon nga tubig. Gibutyag ni Abe nga ang mga super water tanker maangkon ning tuiga. Si Mayor Abando niingon nga iya usab nga gimanduan ang MCDRRMO nga posibleng mogahin og pundo alang sa pagpalit og dugang fire trucks ug paghimo og dugang fire safety training alang sa barangay-based disaster responders. Tumong niini nga mahatagan og gahom ang mga barangay, tungod kay nidako na ang siyudad nga midaghan ang mga tawo, ug nisaka ang kahuot sa trapiko nga makaapekto sa oras sa pagresponde sa mga bombero. Sa 27 ka barangay sa Mandaue, 14 niini ang nanag-iya na og fire brigade trucks, sumala sa BFP Mandaue. Niadtong Biyernes, Marso 1, ang Mandaue City Government, uban sa BFP Mandaue Office, nipahigayon og kickoff ceremony aron pagtimaan sa tibuok nasod sa Fire Prevention Month. Ang kalihokan gipahigayon sa Parkmall Mandaue, nahimutang sa Barangay Tipolo. Atol sa seremonyas, ang mga representante sa BFP Mandaue pinangulohan ni Abe, ug ang Mandaue City Government pinangulohan ni Abando, nihimo og simbolo sa pagpawong sa kayo. Kini nga lihok nagpasabot sa hiniusang pasalig sa ahensiya sa kabomberoahn ug kagamhanan sa pagsulbad sa mga kabalaka sa kaluwasan sa sunog ug pagsiguro sa kaayohan sa komunidad pinaagi sa kolektibong responsibilidad ug panaghiusa. MGA KALIHOKAN Gawas niini, gitumbok usab ni Abe nga adunay ipahigayon nga fire square road show, master chef, poster-making contest, ug uban pang aktibidad. Kini nga mga kalihukan pagasalmotan sa BFP, barangay, business sector ug uban pang stakeholders aron sa pagpataas sa kahibalo ug pagpasiugda sa kaluwasan sa sunog. Ang buhatan usab bag-o lang mitapos sa ilang tinuig nga fire Olympics niadtong Pebrero 24, kalabot sa fire prevention month celebration.",BFP Mandaue: Danyos sa sunog misaka’g 800%,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/bfp-mandaue-danyos-sa-sunog-misakag-800
972,Arnold Y. Bustamante,"Mar 03, 2024","Duha ka suspetsadong mga tulisan nasikop sa kapulisan sa managlahing mga dapit sa dakbayan sa Sugbo niadtong Biyernes sa gabii, Marso 1, 2024, sa aktong paghimo sa krimen. Nasikop ang giingong notadong tulisan ug kawatan sa mga sakop sa Mabolo Police Station nga nagdala og armas alas 10:30 sa Biyernes sa gabii, Marso 1, 2024 sa Salinas Drive, duol sa usa ka pawnshop sa Barangay Apas, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Range Antolin Abing, 19, taga Sanciangko St. , Barangay Kamagayan, dakbayan sa Sugbo. Nakuha gikan kaniya ang usa ka kalibre .38 nga revolver nga dunay tulo ka mga bala. Matod ni Police Major Ruelan Aficionado Jr. , hepe sa Mabolo Police Station, dunay babaye nga nagbarug duol sa usa ka bus stop sa Salinas Drive nga nagpaabot sa pag-agi sa modern jeep nga mobiyahe paingon sa Minglanilla. Apan ang grupo sa mga lalaki nisuway pagkuot sa bag sa biktima nga naa didto ang cellular phone niini. Nabantayan sa babaye ang gihimo sa mga batan-on hinungdan nga nangayo siya og pakitabang sa mga polis nag beat patrol sa duol. Dali nga ningresponde sila si Police Patrolman Vincent Labayan Labayen ug Police Patrolman Joey Abril Babia. Ilang nakuptan si Abing samtang ang iyang mga kauban nakadagan. Dugang ni Aficionado nga ang modus niining maong batan-on nga mga lalaki mao ang pagduol sa ilang biktimahon ug kuhaon ang cellphone dayong sibat. Nadakpan na kaniadto si Abing sa kasong robbery ug ilegal nga drugas ug bag-o lang nakagawas sa bilanggoan. GITULISUsa ka inn nga nahimutang sa dalan P. Aguinaldo Emelito, Barangay Kamagayan, Dakbayan sa Sugbo gitulis alas 7 sa Biyernes sa gabii. Dali hinuon nga nadakpan ang suspek nga giila nga si Jesse Dean Labbao Laberinto, 37, taga North Poblacion, dakbayan sa Naga. Positibo siya nga gitudlo sa cashier sa Crystal Inn sa Kamagayan. Matod sa biktima nga kalit lang nisulod sa inn ang suspek ug nirumbo sa front desk ug dayon og tion sa dala niini nga screw driver ug nideklarar og tulis. Nakuha sa suspek ang kwarta nga mobalor og P10,100 ug nisibat apan nadakpan dayon sa mga polis nga nag beat patrol sa dapit inabagan sa mga sakop sa Parian Police Station sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Major Henry Gutierrez. Nabawi usab ang kwarta nga iyang gitulis. Gisuwayan sa Superbalita Cebu ang pagkuha sa habig si Laberinto apan nagdumili na siya sa pagluwat og pamahayag. Apan iyang gihimakak nga makadaghan na niya buhata ang pagpanulis sanglit kini pa ang labing unang higayon. Nahimo matod pa niya ang krimen tungod sa personal nga problema nga wa niya itug-an. Si Gutierrez, hepe sa Parian Police Station, nagkanayon nga mohimo sila’g background investigation kon nabilanggo na ba kaniadto si Laberinto. Sa iyang nahibaw-an nagumon sa ilegal nga drugas ang suspek.",2 ka ‘tulisan’ nasikop,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/2-ka-tulisan-nasikop-2
973,Honey I. Cotejo,"Mar 03, 2024","Gihangyo sa Department of Education Schools Division Office (DepEd-SDO) sa dakbayan sa Mandaue ang Mandaue City Government nga mo-hire og di mominos 50 ka job order (JO) o contract of service (COS) personnel aron moabag sa mga administratibong katungdanan sa mga magtutudlo. Kini nahisubay sa bag-o lang gipagawas nga DepEd Order 002, s. 2024, nga nagtumong sa paghaw-as sa mga buluhaton nga administratibo gikan sa mga magtutudlo sa publikong eskwelahan ug unahon ang kalidad nga edukasyon. Atol sa local school board meeting niadtong Pebrero 27, 2024, si Lester Balmores, administrative officer sa DepEd-SDO Mandaue, nipresentar og hangyo gikan sa Division nga mag-assign og labing menos duha ngadto sa tulo ka administrative officers (AOs) matag tunghaan. Kini nga mga AO mahimo’ng responsable alang sa kinatibuk-ang administratibo nga suporta, lakip ang mga buluhaton sa pagdumala sa programa, sama sa paglusad sa mga programa sa pagpakaon nga nakabase sa eskuylahan, pagpakunhod ug school disaster risk reduction and management (DRRM) ug uban pang mga programa nga adunay kalabutan niini. Giangkon ni Balmores nga naglisod ang Mandaue City sa kakuwang sa AOs. Aron matubag kini, ang mga kasamtangang AO gi-grupo sa mga cluster, nga ang matag AO responsable sa pagdumala sa mga buluhaton nga administratibo sa labing menos tulo ka mga pampublikong eskwelahan. Bisan pa, misangpot kini sa nagsobra nga mga karga sa trabaho alang sa mga kasamtangang AO. Ang dakbayan sa Mandaue adunay 45 ka publikong mga tunghaan, apil ang elementarya ug high school, nga adunay dul-an sa 100 ka non-teaching personnel. Si Labial Fino, Mandaue City division superintendent, niklaro nga ang mga magtutudlo gihapon ang modumala sa ilang curriculum-related nga mga buluhaton, sama sa subject coordinatorships, nga naglakip sa curriculum development ug student assessments. Gipasabot ni Fino nga ilang giuna ang pagbutang og mga AO sa mga pampublikong tunghaan nga dako og populasyon, samtang ang mga AO adunay mga kahikayan sa pagbahin-bahin sa mga buluhaton alang sa gagmay nga mga tunghaan niadtong panahuna. TUBAGSa managlahing pakighinabi, si Mandaue City Mayor Brody Abando miingon nga kinahanglan nila nga sutaon ang mga buluhaton nga nanginahanglan sa pag-apod-apod aron mahibal-an kon mag-hire ba sila og mga JO o COS nga mga personahe alang sa trabaho. Gihatagan og gibug-aton ni Abando nga ang assessment magdeterminar usab sa eksaktong gidaghanon sa gikinahanglan nga AOs nga nakabase sa siyudad. /HIC",Mandaue City gihangyo sa DepEd mag hire og 50 ka JO,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mandaue-city-gihangyo-sa-deped-mag-hire-og-50-ka-jo
974,Arkeen Larisma,"Mar 03, 2024","Ang Tribu Lumad Basakanon sa Barangay San Nicolas andam nga morepresentar sa dakbayan sa Sugbo sa Kadayawan Festival sa Davao. Atol sa prayer rally alang sa ‘transparency, accountability, peace, and security’ niadtong Dominggo, Pebrero 25, 2024, giimbitar ni Cebu City Mayor Cedie Abangan si Davao City Mayor Dmitri ‘Butchoy’ Bustamante nga magdala og mga contingent gikan sa ilang siyudad alang sa Sinulog 2025 festival. Agig tubag, giimbitar usab ni Bustamante si Abangan nga magpadala usab og mga contingent ug mosalmot sa Kadayawan Festival. Ang Kadayawan Festival usa ka selebrasyon sa kinabuhi sa Davao City, nagpasalamat sa mga gasa sa kinaiyahan, kultural nga bahandi, tag-as nga ani, ug kalinaw sa kinabuhi. Kini gihimo kada tuig sa Agusto. Sa iyang pakigpulong, si Abangan niingon nga timaan sa panaghigalaay kon ang Davao City mosalmot sa Sinulog sa 2025. Sa pakighinabi sa telepono sa Martes, Pebrero 27, 2024, si Basak Barangay Captain Benben Bueno niingon nga andam silang morepresentar sa dakbayan sa Sugbo kon itugot gyud sa mayor, sanglit ang Kagamhanan sa Dakbayan maoy mohatag og pundo alang kanila. Apan matod ni Bueno nga ang ilang gikabalak-an mao nga kadaghanan sa ilang mga dancer mga estudyante. Matod niya nga kon sama sa Sinulog, ang Kadayawan magkinahanglan og usa ka gatos ka dancer matag contingent, hayan mag-atubang sila og kakulian. Iyang gipasalig nga adunay igong panahon alang kanila sa pagpangandam. Sa online program sa Cebu City Hall nga ‘Ingna’ng Mayor’ niadtong Martes, si Abangan nipahibawo nga ang Tribu Basakanon na ang morepresentar sa dakbayan sa Sugbo, niingon nga mopatawag siya og tigom sa mga opisyal sa Siyudad aron hisgutan ang maong butang. Si Abangan niingon nga nangayo siya og tabang sa Cebu City Council sa iyang plano nga pagpadala og representante sa Dakbayan alang sa Kadayawan. Siya nidugang nga iyang dad-on ang maong butang ngadto kang Prosperidad Ivy, usa sa iyang mga protocol officer, ug kang Cebu City Councilor Marilyn Auguis, chairman sa commercial on tourism. Matod pa niya nga iyang gamiton ang iyang impluwensya isip presidente sa League of Cities of the Philippines sa pag-imbitar sa tanang mayor nga magpadala og mga contingent alang sa Sinulog sunod tuig. Gibutyag usab niya nga ang Sinulog sa sunod tuig tawgon nga “Sinulog sa Sugbo World 2025.”Sa pagtuman sa tema, iyang imbitahon ang mga contingent sa tibuok kalibutan nga adunay kasamtangan nga sister-city partnership sa Cebu City. /AML",Lumad Basakanon morepresentar,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/lumad-basakanon-morepresentar
975,Honey I. Cotejo,"Mar 02, 2024","Usa ka opisyal sa Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team) niangkon nga ang drayber sa SUV nga nisuway pagbabag sa mga nagmotorsiklo nga ning-counterflow sa iyang lane sa Dalan JP Rizal sa Barangay Tabok, dakbayan sa Mandaue niadtong Huwebes, Pebrero 29, nitabang sa pagpahinumdom sa mga motorista sa pagsunod sa lagda sa trapiko. Si Cecille Caganap, assistant department head sa Team, nitataw nga delikado ug wa gihuna-huna sa drayber ang iyang gibuhat. Atol sa interbyo sa media sa Biyernes, Marso 1, 2024, si Caganap namahayag nga dili nila silutan ang drayber sa SUV. Ang rason sa maong desisyon mao ang pagtuo nga gituyo sa drayber nga papahawaon ang nag-counterflow nga mga nagmotorsiklo nga gikonsiderar nga traffic violation. “Naa sad gyud sya’y punto sad gyud ato kay usa sad iya man gyud tong right of way sad gyud. Dili gyud to iya sa kadtong mga motor kay mao gani ni counterflow sila kay nikawat raman to,” matod ni Caganap. Gipasabot ni Caganap nga solid lane ang lane sa JP Rizal Street, nga nagpasabot nga gidili mag-counterflow ang mga sakyanan. Sumala sa Land Transportation Office (LTO) driving manual, ang solid lane mahimong adunay solid nga puti o yellow nga linya. Gipasabot sa ahensya nga ang counterflowing sa usa ka motorista nga mogawas sa ilang tagsa-tagsa ka lane ug mosugat sa dagan sa trapiko, gikonsiderar nga traffic offense. Gitambagan ni Caganap ang mga rider sa motorsiklo, ilabi na kadtong kanunay nga moagi sa mga dalan sa Mandaue, nga magpabilin sa outer lane. Dugang pa niya nga ang inner lane gitagana alang sa paspas nga mga sakyanan sama sa SUV, trak, ug uban pang upat ka ligid nga mga sakyanan, samtang ang gawas nga lane gitumong alang sa hinay nga mga sakyanan sama sa mga motorsiklo. Matod ni Caganap, batasan sa mga nagmotorsiklo sa Mandaue ang pag-counterflow ug pag-tailgating. Ang pag-tailgating mao ang pagsunod sa mga drayber sa luyo sa laing sakyanan nga duol kaayo, dili luwas ang gilay-on. Ang Mandaue Team mopahamtang og citation ticket nga nagkantidad og P1,000 alang sa mga drayber nga masakpang nag-counterflow ug nag-tailgating. Si Emeniano Carimat Labios, nag-upload sa video, nitaho nga ang insidente nahitabo sayo sa buntag sa Huwebes. Iyang giangkon nga ang maong SUV nisuway sa pagsugat sa matag motorsiklo nga nag-counterflow atubangan sa lane niini.",Team di mosilot sa SUV driver nga misugat sa mga nag counterflow,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/team-counterflow-normal-apan-kalapasan-sa-balaod
976,Guam P. Logroño,"Mar 02, 2024","Menor de edad nga babaye nga part-timer nga deejay sa usa ka FM station sa Sugbo “gitabangan og lugos” sa duha ka mga opisyal sa banko alas 2 sa kaadlawon sa Biyernes, Marso 1, 2024 sa Brgy. Bolinawan, dakbayan sa Carcar. Mga ngan sa mga suspek gipugngan ning mantalaan tungod sa hangyo sa mga polis samtang ang biktima di sab manganlan kay gawas nga menor, biktima usab siya sa abuso. Ang biktima nga si Deling (di tinuod nga ngan),17, taga Brgy. Liburon, Carcar City, tinun-an sa college, samtang ang mga suspek mao sila si Laborte, 28, bank supervisor, taga Brgy. Agus, Dakbayan sa Lapu-Lapu ug si Florencio, 24, account officer, taga Sitio Dunggo-an, Brgy. Bolinawan, Carcar City Si Police Lt. Col. Bryan ‘O Densing Amit, hepe sa Carcar City Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno, nagkanayon nga ang mga suspek ilang nadakpan sa hot pursuit operation alas 6:00 sa buntag sa ilang gipangpuy-an. Ang biktima uban sa iyang uyab, nga kauban sa trabaho sa mga suspek, maoy nagkuyog pag-report sa kapulisan. Ang biktima nibutyag sa kapulisan nga nagpaabot siya sa iyang uyab nga nagtrabaho sab sa banko nga gikataho’ng nag audit hangtod sa kaadlawon. Samtang nagpaabot siya, ang mga suspek nga hubog nibunlot kaniya, gibira siya sa likod sa banko dungan sa pagtabon sa iyang baba. Wala siya nakasukol sa duha ka mga suspek hinungdan nga nakuha ang iyang pagkababaye. Sa pag-abot sa iyang uyab, iya kining gisultihan sa nahitabo ug dali sila nga ningtaho sa police station. “Kompiyansa ang biktima kay kauban man sa trabaho sa uyab. Naunsa man gipugos naman siya pagbunlot,” dugang ni Amit. Ang biktima gipa-medical exam na sa kapulisan samtang sa Lunes ilang ipasaka ang tukma’ng kaso. Ang mga suspek wala ninghimakak sa hitabo apan lahi-lahi og mga pamahayag kabahin sa nahitabo.",DJ ‘gi-rape’ sa 2 ka mga taga banko,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/dj-gi-rape-sa-2-ka-mga-taga-banko
977,Kaiser Jan Fuentes,"Mar 02, 2024","Ang Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR) sa Central Visayas nipagawas og pasidaan bahin sa mga juvenile shark nga bag-o lang nakit-an nga nadagsa sa kabaybayunan sa Santander, kinahabagatang lungsod sa Sugbo. Gitambagan usab sa BFAR ang publiko nga likayan kini nga mga iho aron masiguro ang kaluwasan sa mga tawo ug hayop. Gipasidan-an usab sa bureau ang publiko gikan sa ilegal nga pagdakop sa mga pup nga iho alang sa ilegal nga pagpamaligya sa kapay sa iho, nga gigamit ingon usa ka sagol sa pipila ka exotic nga mga linuto. Usa ka video nga gipaambit sa nagkadaiyang media outlets sa Sugbo sukad niadtong Pebrero 17, 2024, nagpakita sa mga pup nga iho nga naglangoylangoy sa mabaw nga kadagatan sa Barangay Pasil, Santander. Si Ian Labrador, tigpamaba sa BFAR 7, nitug-an sa SunStar Cebu sa Huwebes, Peb. 29, nga samtang dili angay isipon nga hulga kining maong talan-awon, ang publiko kinahanglang motagad sa maong mga mananap nga morespeto ug mag-amping. Giawhag niya ang mga residente nga likayan ang pagduol sa katubigan kon diin naa ang mga pup shark alang sa kaluwasan, tungod kay wala pa matino kon agresibo ba kini nga mga species sa iho. Kini nga mga iho gituohan nga mga blacktip shark. Namatikdan ni Labrador nga ang mga iho natural nga labing ngilngig nga predator. Apan, dili siya makaingon nga agresibo ang mga shark. Hinuon, iyang gitambagan ang publiko nga dili mokompyansa sa ilang palibot. Matod ni Labrador nga dili kini ang unang higayon nga nasaksihan sa mga residente ang maong senaryo. Matod nila, kini usa ka balikbalik nga tinuig nga insidente ning sama nga panahon. “During this time of the year, going towards summer, these sharks go out from their habitat. The residents are aware of this,” matod niya.",BFAR: Ayaw hikapa ang gagmay nga sharks,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/bfar-ayaw-hikapa-ang-gagmay-nga-sharks
979,Dario V. Gil,"Mar 02, 2024","Nagtingkagol sa bilanggoan sa Mambaling Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) ang usa ka suspetsadong snatcher human masikop sa usa ka polis ug mga barangay tanod human nanglabni og mahalong cell phone gikan sa usa ka kolehiyala alas 6 sa Huwebes sa gabii, Pebrero 29, 2024, sa 4th Street, Barrinuevo Jelly, Siyudad sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Jhonnylou Labro, 25 , ulitawo, taga Blackcats, Barrinuevo Jelly. Ang biktima mao si Belinda Labrusca, 19, dalaga, tinun-an sa first year college, kasamtangang nagpuyo sa usa ka boarding house sa barangay. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Mambaling Police Station, ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Major Jonathan Danilo Caseda, nasayran nga ang biktima naglakaw sa maong dapit gikan sa iyang eskwelahan padulong mopauli. Nagbitbit siya sa iyang Samsung A31 nga cell phone dihang gikalitan og labni ni Labro. Apan nakasinggit siya og tabang ug tayming nga diha si Patrolman Jumarito Lacanilao ug mga tanod sa Barrinuevo Jelly hinungdan nga gigukod ang suspek ug nadakpan, na-recover ang cellphone sa biktima. Ang suspek gi-turnover ngadto sa Mambaling Police Station.",‘Snatcher’ sa Barrinuevo nasikop,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/snatcher-sa-duljo-nasikop
980,Guam P. Logroño,"Mar 02, 2024","Upat ka mga itoy, duha ang baye ug duha ang lake, gipangsulod sa karton ug gibiyaan sa aseras sa Charie Lacaste St. , Brgy. Mambaling, dakbayan sa Sugbo sa Biyernes sa buntag, Marso 1, 2024. Nakit-an kini ni Francesco Biag alas 5:00 sa buntag. Duha ka mga mahigugmaon sa hayop nga sila si Alonte Almerino (puti og t-shirt) ug Jorge Lacay (blue og t-shirt) daling ningsagop sa upat ka mga itoy. Tagduha sila. Kining mga hulagway nga gi-post sa SunStar Cebu Facebook page sa Marso 1, nakaani og daghang reactions. Sa Biyernes sa alas 6 sa gabii, duna kini 14,000 ka reactions, 1,900 comments ug 1,400 ka shares. Kadaghanan sa netizens naluoy sa mga itoy, daghan kanila gusto nga mosagop. Ang pag-abandunar sa binuhi nga mga hayop kalapasan sa The Animal Welfare Act of 1998.“Provides that it shall be unlawful for any person to torture any animal, or to neglect to provide adequate care, sustenance or shelter, or maltreat any animal or to subject any dog or horse to fights, to kill or cause or procure to be tortured or deprived of adequate care,” sumala sa nalatid sa Section 6 sa mao nga balaod.",Kasingkasing sa netizens ‘nahilis’ sa 4 ka itoy,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kasingkasing-sa-netizens-nahilis-sa-4-ka-itoy
981,Arkeen Larisma,"Mar 02, 2024","Susihon pa ni Cebu City Mayor Cedie Abangan ang iyang political dynamics uban kang Bise Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan bisan pa sa sayo nga siya nakapadayag sa ilang tandem alang sa reelection sa 2025 midterm elections. Sa interbyo sa Biyernes, Marso 1, 2024, si Abangan niingon nga “I am an independent mayor,” dihang gipangutana bahin sa iyang relasyon ni Abalayan. Si Abangan niingon nga iyang gitan-aw ang ilang relasyon sa “circumspect,” nihinumdom nga nihimo na siya og pamahayag nga “igo na. ”Si Abangan niingon nga way angay magpakaaron-ingnon ug nipasidaan sa iyang mga kauban nga magmatngon pag-ayo. “There’s no pretension here. I mean, [this] is my 32 years already serving Cebu City. My colleagues should be very careful, very careful. But talking about political changes, of course so far, [it’s] the way I want,” matod niya. Si Abangan nitataw nga sa Oktubre pa ang filing sa certificates of candidacy. “October is still far behind, but the most important. . . I am an independent mayor,” dugang ni Abangan.",Abangan: Independente ko nga mayor,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/rama-independente-ko-nga-mayor
984,Honey I. Cotejo,"Mar 01, 2024","Gidakop ang 50-anyos nga lalaki nga suspek sa pagpamaligya og peke nga pustahanan nga booklet alang sa Small Town Lottery (STL) ug gigamit niini ang ngalan sa kompaniya nga King Dragon Gaming and Amusement Corp. Nasikop sa entrapment operation sa National Bureau of Investigation Cebu District Office (NBI-CebDO) sa Miyerkules, Pebrero 28, 2024, mao si Lacida Lacsamana Abu, nailhan usab nga ‘Esde Abu’, taga dan D. Jakosalem, Barangay Kamagayan, dakbayan sa Sugbo. Si Amadeo Barcelona, NBI-CebDO (Mandaue) agent-in-charge, namahayag sa press conference sa Huwebes, Pebrero 29, nga si Abu gidakop human si Edcel Jason, operations manager sa King Dragon, nangayo og tabang sa buhatan. Ang King Dragon usa sa mga authorized agents corporation (AAC) sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO) nga mo-operate sa STL. Ang ilang buhatan naa sa SL Technopark sa Brgy. Gabi, lungsod sa Cordova. Gihisgutan ni Jason nga maayo ang ilang halin sa una dihang nagsugod sila sa pag-operate sa Sugbo niadtong Oktubre 21, 2023. Namatikdan ang inanay nga pagkunhod sa ilang kita. Human sa internal audit, nadiskubrehan nga ang pipila ka mga tiket nga gi-turnover sa ilang mga nakadaug nga bettors wala marehistro sa ilang sistema. Ang management nisang-at og reklamo human nanginahanglan sila og dugang ebidensiya aron pagsuporta sa ilang pangangkon. Human nakadawat og reklamo, gikompirmar ni Barcelona nga nihimo og inisyal nga imbestigasyon ang NBI-CebDO diin nasayran nga si Abu maoy nag-unang distributor sa peke nga King Dragon STL ticket. Nasuta sa imbestigasyon nga si Abu nang-apud-apod og peke nga King Dragon STL ticket sa mga lungsod sa Balamban, Consolacion, Argao, ug mga dakbayan sa Talisay, Carcar, ug Danao. Aron makompirmar ang impormasyon, ang mga ahente sa NBI nagpakaaron-ingnong pumapalit ug nipalit og 100 ka booklet duha ka adlaw sa wala pa ang entrapment operation niadtong Lunes, Pebrero 26. Niadtong Miyerkules, atol sa aktuwal nga operasyon, nasakmit sa mga otoridad ang 140 ka dugang nga pekeng King Dragon STL ticket apan walay nakuha’ng kuwarta gikan kang AbuFAKE TICKETSGitambagan ni Barcelona ang bettors nga mopalit lang sila sa ilang mga tiket sa mga otorisadong outlets sama sa yellow-colored stalls nga dunay opisyal nga marka sa PCSO. Gihisgutan ni Jason nga kon ang mga bettor mopalit og peke nga mga tiket sa STL, partikular nga mga tiket sa King Dragon STL, dili sila makadawat sa ilang premyo nga cash sa pagpusta kon sila makadaug. Gitug-an usab ni Barcelona nga imposible nga masubay sa bettors ang mga peke nga tig-apud-apod sa tiket aron makuha ang ilang premyong salapi tungod kay human ma-disburse ang mga tiket, ang ginansya diretso sa usher, coordinator, ug financier sa maong mga peke nga tiket. Sa interbyo sa media, si Abu nihimakak nga adunay direktang kalambigitan sa pagbaligya sa mga peke nga tiket sa STL. Iyang gitug-an nga ang mga tiket gitipigan lang sa iyang balay sa iyang duha ka mga kauban nga taga Balamban ug Danao. Dugang pa, giklaro ni Abu nga wala gyud siya masayod nga peke ang mga tiket, ug gihangyo na lang siya sa duha nga ihatod kini ngadto kanila. Gibayran siya og P2 matag ticket booklet sa iyang mga higala nga dunay tig-imprenta sa Junquera St. , dakbayan sa Sugbo alang sa mga tiket. Ang kaso gipasaka na sa Cebu City Prosecutor’s Office, alas 2:00 sa hapon sa Huwebes, Pebrero 29, 2024. Kasamtangang gikustodiya sa NBI-Cebdo ang suspek ug pabilin kini hangtod nga makapiyansa.",Fake STL booklets nasakmit,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/fake-stl-booklets-nasakmit
986,Arnold Y. Bustamante,"Mar 01, 2024","Nibisita ang hepe sa Police Regional Office (PRO 7) sa panimay sa police personnel nga nakalas sa engkwentro tali sa mga sakop sa New Peoples Army (NPA) sa Purok Matin-ao 2, Brgy. Campagao, lungsod sa Bilar, Bohol. Si Police Brigadier Gen. Jorge Abad nitunol sa Medalya ng Kadakilaan kun PNP Heroism Medal sa pamilya ni Police Corporal Melvin Reymous sa balay niini sa lungsod sa Calape ug nihatag sa katapusang pagsaludo sa pag-ila sa iyang pagka bayani. Si Reymous kabahin sa team sa kapulisan ug mga sundalo nga ning-serve sa warrant of arrest sa usa ka lider sa mga rebelde sa dapit. Uban ni Abad ang acting commander sa Area Police Command (APC) Visayas nga si Police Major Gen. Rebumaphil Babia ug pipila ka mga opisyal sa Philippine Army sa Bohol. Gawas sa medalya nga gihatag sa pamilya, gi-turnover usab ni Abad ang usa ka tseke gikan sa Public Safety Mutual Benefit Fund, Inc. (PSMBFI) nga moabot og P1 milyon, lakip na ang personal nga financial assistance nga gihatag sa PRO-7.“Personal nga mipaabot sa ilang simpatiya una sa namatyan sa ginikanan ug sa pamilya ni Police Corporal Reymous. . . ” matod ni Leyson. Lakip sa gihatagan og pasidungog ang laing polis nga samaran nga si Police Corporal Lennon Lacson Herbito diin gitunolan siya og Medalya ng Sugatang Magiting ug cash nga wala na gibutyag ni Leyson kon pila. Una na nga nitunol si Bohol Governor Corea Aristotle Barbin sa iyang financial assistance sa pamilyang Reymous nga mobalor og P100,000 ug isunod niya ang samaran nga polis.","Hepe sa PRO 7 mibisita, misaludo ni P/Cpl. Reymous",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/hepe-sa-pro-7-mibisita-misaludo-ni-pcpl-amper
987,Arkeen Larisma,"Mar 01, 2024","Nipadayag sa iyang kasagmuyo si Cebu City Mayor Cedie Abangan sa lakang ni Cebu Gobernador MiyangStephanie Abalayan ug pag-umangkon niini nga si Cebu City Bise Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, kinsa parehong nanawagan sa pagpahunong sa parte sa civil works sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project. “Dili mag-apil apil ang gobernador,” matod ni Abangan. Si Abangan niingon nga ang lakang sa bise mayor nga nagsuporta sa lakang sa iyang iyaan nga gobernador bahin sa CBRT, ‘usa ka dunggab sa likod. ’Si Abangan niingon nga wala siya malipay sa privilege speech ni Bise Mayor Abalayan nga sama sa nagsuporta sa memorandum sa Kapitolyo kalabut sa CBRT. Matod niya, ang pakigpulong sa bise mayor mahimo’ng mahisgutan sa pribado. Si Abangan niingon nga ang maong butang iya usab nga gikabalak-an, sanglit iya usab nga gipreserbar ang kabilin. Sa memorandum, unang gi-post sa social media arm sa Kapitolyo niadtong Martes sa gabii, Pebrero 27, 2024, apan gitangtang, gimandoan sa gobernador ang kontraktor sa CBRT nga hunongon ang tanang civil works sulod sa mga luna sa Kapitolyo tungod sa giingong kakuwang sa documentary permit. Kini ang Memorandum 16-2024 nga nagmando sa Hunan Road and Bridge Construction Group Ltd. nga ihunong dayon ang pagtukod sa bus station atubangan sa Capitol building sa Abcede Blvd. , dakbayan sa Sugbo. Sa privilege speech sa bise mayor atol sa regular session niadtong Miyerkules, Pebrero 28, nipalanog sa panawagan sa iyang iyaan tungod sa kakuwang sa permit gikan sa National Historical Commission of the Philippines (NHCP). Sa iyang pakigpulong, ang bise mayor nihangyo sa Cebu City Office of the Building Official nga moluwat og cease-and-desist order batok sa kontraktor. Iyang gisugyot nga ipahunong sa kontraktor ang konstruksyon hangtod nga masumiter ang mas maayong desinyo ug pagtugot, lakip na apan dili limitado sa NHCP, Cultural and Historical Affairs Office of Cebu City (CHAC), ug sa Konseho sa dakbayan. Giawhag usab niya ang CHAC nga makigtambayayong sa ilang mga katugbang sa Probinsiya sa Sugbo aron masusi ang mga alternatibong disenyo, pagseguro nga kini mas haom ug nahiuyon sa kasamtangang mga balaod ug polisiya. /",Abangan ngadto kang Gob. Abalayan: Ayaw pagpanghilabot sa Siyudad,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/rama-ngadto-kang-gob-garcia-ayaw-pagpanghilabot-sa-siyudad
988,Dario V. Gil,"Mar 01, 2024","Nagkalainlaing kalibre sa armas uban sa mga bala niini ug granada nakuha sa kapulisan nga ningronda sa usa ka panimalay sa Sityo Suba, Brgy. Bigtas, lungsod sa Argao, alas 6 sa buntag sa Huwebes, Pebrero 29, 2024. Ang kapulisan armado sa search warrant nga giisyu ni Vice Executive Judge Pransing L. Trumata-Rebotiaco sa Regional Trial Court (RTC) Branch 59 sa Argao, Sugbo batok sa usa Thadeus Lacuna. Nakuha sa panimalay ni Lacuna mao ang .45 kalibre nga pistola uban sa magazine nga may 6 ka mga bala, KG 9 (9mm) semi-automatic pistol nga may silencer ug magazine nga dunay 21 ka mga bala ug .38 kalibre revolver nga may 6 ka mga bala ug granada. Si Bigtas Argao Brgy. Captain Tello Canada nga usa sa mga gipasaksi sa pagronda, nibutyag sa Superbalita Cebu nga niabot og unom ka oras ang ronda tungod sa kalangay sa pagkuha sa granada nga gihulog sa bowl sa pansayan. Matod ni Canada, ang raiding team nimartelyo sa bowl ug nakuha ang granada mga alas 11 na sa buntag ug gipabuto kini sa Explosives Ordnance Division (EOD) sa firing range sa Bulasa, Argao. Ang suspek napriso na kaniadto gumikan sa paghupot og granada apan na-dismiss ang kaso sa korte busa nakagawas. Ang pagsilbi sa search warrant gihimo sa mga sakop sa 2nd Provincial Mobile Force Company gipangulohan ni Police Lt. Jefferson Dalman ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Efream Gaayon Paguyo. Uban kini sa Argao Police Station ubos sa kamandoan ni Police Maj. Ivy Jim Denila ug Regional Intelligence Unit (RIU7) ug EOD.","Mga armas, granada nakuha sa pagronda",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mga-armas-granada-nakuha-sa-pagronda
990,Arnold Y. Bustamante,"Feb 29, 2024","Kapin sa P30 milyunes ang balor sa gidiling drugas nga nasakmit sa duha ka managlahing mga operasyon sa kapulisan sa Central Visayas niadtong Martes, Pebrero 27, 2024. Alas 10:56 sa gabii sa Purok 7, Barangay Mansasa, dakbayan sa Tagbilaran, kapin sa upat ka kilo sa gituohang shabu nga dunay standard drug price nga P27,404,000 ang nasakmit sa buy-bust sa Bohol Police Provincial Office (BPPO). Nasikop ang manag live-in partner nga sila si Ryan Dean Ladica, 24, ug Cheche Tisang Ladisla, 19, tinun-an sa usa ka unibersidad sa Tagbilaran, taga Habitat Village, Barangay Pool, Tagbilaran. Nangulo sa operation ang hepe sa Provincial Drug Enforcement Unit (PDEU) nga si Police Captain Jesus Gersalina Jr. ug Police Lieutenant Wilfredo Lagac ubos sa supervision ni Police Lieutenant Colonel Dave Alejo, hepe sa Provincial Intelligence Unit (PIU) sa BPPO. Matod ni Police Lt. Col. Benben Leyson, information officer sa BPPO, bag-o pa nigawas ang ngalan sa mga suspek sa negosyo sa drugas. Giingong mao na kini ang panginabuhian sa duha, ang pag dispose sa ilegal nga drugas gikan, matod pa, sa wala mailhi nga supplier. Matod pa, dunay manawag kanila nga dili magpaila aron mopahibawo nga dunay moabot nga supply sa ilegal nga drugas. Kini na usab ang mohatag og instructions kon pila ang ihatag sa ilang kustomer ug ang pagbahinbahin sa drugas. Si Ryan Dean, matod pa, ang mo-repack samtang ang iyang live-in nga si Cheche Tisang moapud-apod sa ilang suki nga drug players sa Bohol bugti sa komisyon nga P50,000 kon mahurot ang usa ka kilo. “So, ingon ana ang ilahang transaction sa drugs, bali term nato ana bodegero, so, ang hatdan nila wala sad sila kaila kinsay hatdan na pud,” matod ni Leyson. Nipalawom pa karon sa ilang imbestigasyon ang kapulisan sa Bohol kon asa giagi ang kinilo nga supply sa ilegal nga drugas. CEBU CITYSamtang nakasakmit ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo og 705 gramos sa gituohang shabu nga mobalor og P4. 7 milyunes sa Villalon Drive, Barangay Capitol Site, alas 7 sa gabii, Martes, Pebrero 27, 2024. Ang suspek giila nga si Densing Cedie Balmores, alyas Mike, 29, taga sitio Kalubihan, Brgy. Gutlang, lungsod sa Argao.","Kapin sa P30M balor sa drugas, nasakmit",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kapin-sa-p30m-balor-sa-drugas-nasakmit
991,Arnold Y. Bustamante,"Feb 29, 2024","Gihangop sa Bohol Police Provincial Office (BPPO) ang pagsulod sa laing ahensya sa gobyerno nga mohimo og imbestigasyon sa engkwentro tali sa kapulisan uban sa mga sundalo batok sa mga sakop sa gituohang New People’s Army (NPA) sa Purok Matin-ao 2, Barangay Campagao, lungsod sa Bilar niadtong Biyernes, Pebrero 23, 2024. Matod ni Police Lieutenant Colonel Benben Leyson, information officer sa BPPO, nga labing maayo nga dunay laing ahensya sa gobyerno ang mosusi aron maklaro kon unsa ka tinuod ang engkwentro nga nikalas sa kinabuhi sa lima ka mga NPA, usa ka polis ug pagka angol sa laing personnel sa kapulisan sa lalawigan sa Bohol. Una na nga nipasangil ang Anak Bayan Central Visayas nga dili encounter ang nahitabo, kon dili masaker. Mikatap karon sa social media ang hulagway ni Fiesta Labastida, alyas Silong, ug naila usab nga si Lagarde Cobra, nga nag hukas ug gibinaklid nga dunay escort nga sundalo. Gitug-an ni Leyson nga nakig-alayon dayon sila sa PNP Cyber Crime Unit sa Bohol aron ipasusi ang maong hulagway ug nasuta nga edited kini. Iyang gipasabot nga makita sa palibot sa maong hulagway nga daghan ang kalubihan nga unta ang dapit kahumayan. “Wala siyay factual basis nga didto gyud na nakuha sa encounter site or legitimate ba na nga picture. Nya klaro no posibli nga edited or photoshop, naay something nga gi maniobra ang picture, manipulated ang picture,” matod ni Leyson. Pila ka adlaw human sa hitabo, ang National Task Force to End Local Communist Armed Conflict (NTF-ELCAC) mihimo na usab og fact-finding investigation human nigawas ang maong hulagway apan wala silay nakitang susama nga hulagway sa dapit sama sa kalubihan. Wala usab sila nakaila sa usa ka sundalo nga naa sa luyo ni Labastida nga naghawid sa gibinaklid nga kamot niini. Andam hinuon sila nga makig-alayon sa laing ahensya sa gobyerno nga mohimo’g linain nga imbestigasyon. Gisaysay ni Leyson nga atol sa paghamag sa mga polis ug mga sundala sa balay nga didto ang lima ka sakop sa NPA, apil na niini si Labastida, dunay nangabli sa pultahan sa kusina ug dayong pamusil gamit ang M16 Armalite rifle nga wala dayon mabantayi sa mga polis ug sundalo. Dinhi naigo si Police Corporal Melvin Reymous sa ulo. Dinhi na nahitabo ang pinusilay tali sa habig sa gobyerno ug NPA nga milanat og pipila ka oras. Samtang, si Bohol Governor Corea Aristotle Barbin, sa iyang bahin, nanawagan sa pamilya niadtong mga NPA nga napatay nga dili lang unta masuko sa gobyerno kay igo lang kini nagtrabaho. Nakighinabi siya sa mga kabanay sa Bilar human sa insidente nga ang gihimo sa mga namatay nga NPA nga mihawid og armas naghatag lang og peligro sa ilang kinabuhi. “Ako sila giingnan nga I hope nga dili ninyo ikasakit nga mao puy hinungdan nga mosaka na pud mo sa bukid nga maoy nahitabo sa inyong mahal sa kinabuhi. Kon unsa man inyong concern, pwede nato na lingkuran ug estoryahan,” matod ni Barbin.",BPPO mihangop; hulagway ni ‘Labastida gimaneobra’,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/bppo-mihangop-hulagway-ni-compoc-gimaneobra
992,Dario V. Gil,"Feb 29, 2024","Duha ka giila sa kapulisan nga high value individual (HVI), usa nakuhaan og armas, atol sa managlahing mga operasyon sa kapulisan. Ang Mandaue City Drugs Enforcement Unit ug Intelligence Police nga gipangulohan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Ronil Lagasca nilusad og buy-bust sa Ouano Ave. , North Reclamation Area, Brgy. Subangdaku, alas 3:06 sa kaadlawon sa Miyerkules, Pebrero 28, 2024.. Ang nasikop nga suspek giilang si Hyacinth Bagatsing Lagdameo, 36, dalaga, taga Zone 6, Brgy. Canduman, Mandaue City. Nasakmitan siya og giduhang shabu nga gibana-bana nga 60 gramos nga may standard drug price nga P408,000. Samtang, ang mga sakop sa Municipal Drugs Enforcement Unit Intelligence Police sa lungsod sa Dalaguete ubos sa pag pangulo ni Police Maj. Clemente Felicia Jr. nakadakop sa usa ka giilang HVI. Kini nasakmitan og 10 gramos sa gituhoang shabu nga may SDP nga P68,000 ug .45 kalibre nga armas nga may usa ka magazine ug siyam ka mga bala. Lakip sa nasakmit mao ang usa ka multicab nga may karga nga usa ka motorsiklo. Ang malampuson nga buy-bust gihimo alas 2:30 sa kaadlawon sa Martes, Pebrero 27, 2024, sa Sityo Solong-on, Brgy. Tapon, Dalaguete. Ang suspek giila nga si Brent Bembenuto Idica, alyas Brent, 25, ulitawo apan may kapuyo, taga Sityo Upper Caliongan, Brgy. Caliongan, Dalaguete. Gawas sa pagkalambigit sa ilegal nga drugas, suspek giingong dunay kasong pagpamusil sa bukirang dapit sa lungsod. Ang mga suspek gikatakdang pasakaan og tukmang kaso sa pagkalambit sa negosyo sa ilegal nga drugas.",2 nasikop sa drug bust; armas sakmit,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/2-nasikop-sa-drug-bust-armas-sakmit
993,Dario V. Gil,"Feb 29, 2024","Usa ka lalaki gipusil-patay sa riding in tandem sa national highway sa Barangay Cawayan, lungsod sa Dalaguete, pasado alas 5 sa hapon sa Martes , Pebrero 27, 2024. Ang biktima nga dead on arrival sa Bogo Argao District Hospital giila nga si Johnrey Carlet, 57, lumolupyo sa naasoy nga dapit. Sa pasiunang imbestigasyon sa Dalaguete Municipal Police Station ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Lennard Felicia Jr, nasayran nga ang biktima naghugas sa iyang sakyanan sa daplin sa karsada. Kalit lang siyang gisakdapan sa nagmotorsiklo ug gipusil sa nag-angkas nga dul-it ang igo sa ulo hinungdan nga nahagba sa daplin sa karsada. Ang mga mamumuno dalang ningsibat sa maong dapit samtang, ang biktima gidali sa pagdala sa ospital apan patay na kini. Nagpadayon pa ang imbestigasyon.","Lalaki gipusil, patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/lalaki-gipusil-patay-2
994,Dario V. Gil,"Feb 29, 2024","Nagtingkagol sa bilanggoan ang usa ka 44 anyos nga ginang nga ‘nagpa polis polis’ pinaagi sa pagsul-ob og PNP athletic uniform. Ang suspek giila nga si Menirba Lagman Beard, 44, minyo, taga BSP Camp Upper Banica, Barangay Lahug, siyudad sa Sugbo. Siya nasikop sa checkpoint sa kapulisan sa Dalan Zuellig, Barangay Subangdaku, Siyudad sa Mandaue, alas 10:30 sa buntag sa Martes, Pebrero 27, 2024. Ang checkpoint gidumala sa City Mobile Force Company sa Mandaue City Police office (MCPO) nga gipangulohan ni Police Maj. Sylvian Lago Lagrada. Gipangitaan siya og identification (ID) card sa pagka polis tungod kay nagsul-ob siya og PNP athletic uniform. Apan wala siyay napakita nga ID o mga dokumento sa pagmatuod nga usa siya ka polis hinungdan nga gidakop. Ang suspek nag-atubang og kasong kalapasan sa Republic Act (RA) 493 nga “prohibition the wearing of uniform of military and police personnel by those who are not in the service of the AFP and the PNP. ”/ DVG","Ginang ‘nag polis polis’, nasikop sa checkpoint",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/ginang-nag-polis-polis-nasikop-sa-checkpoint
996,Guam P. Logroño,"Feb 28, 2024","Person with disability (PWD) gipusasan base sa warrant of arrest sa Martes, Pebrero 27 gumikan sa iyang giatubang nga duha ka mga kaso’ng estafa sa Barangay Poblacion 3, Carcar City. Si Verleysen ‘Merli’ Laguio Idica, 51, dalaga, taga Sitio Anunang, Brgy. Liburon, Carcar City gisikop sa mga sakop sa tracker team sa Carcar Police Station. Si Judge Jessabel Joy Laguitan Labrador, Presiding Judge sa Municipal Trial Court (MTC) Branch 76, Marikina City maoy niisyu sa warrant of arrest pinitsahan og Pebrero 22, 2024. Una nang nakadawat og subpoena si Idica niadtong Enero 2024 apan giingong wa kini niya panumbalinga. Ang kaso ni Idica may labot sa investment sa dihang didto pa siya sa Manila, giingong duha ka mga tawo ang ning-invest og tag-P50,000. Giingong wa siya nakatuman sa gisaad sa dihang naalkansi ang maong investment, ilabi na nga nasakit siya og diabetes. Gani, naputlan sa tiil ug gikataho’ng iyang nagamit ang kuwarta. Hinuon ang huwes mitugot sa akusadon nga makapiyansya og P6,000 matag usa sa kaso.",PWD gidakop kay kuwarta nga gipa-invest ‘wa giuli’,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pwd-gidakop-kay-kuwarta-nga-gipa-invest-wa-giuli
997,Arnold Y. Bustamante,"Feb 28, 2024","Usa ka amahan kuyog sa iyang 2 anyos nga anak sakay sa motorsiklo nangaangol human sila gipamusil sa riding in tandem sa Pope John Paul II Avenue, atubangan sa Carmelite Church sa Barangay Mabolo, Dakbayan sa Sugbo alas 7:20 sa gabii sa Lunes, Pebrero 26, 2024. Ang mga biktima giila nga sila si Carait Lagumbay, taga Holy Name St. , Mabolo ug ang bata nga iyang gisakay sa motorsiklo. Matod ni Police Major Ruelan Aficionado Jr. , hepe sa Mabolo Police Station, base sa nigawas sa imbestigasyon nga gikan sa haya sa iyang asawa nga namatay sa sulod sa Cebu City Jail tungod sa sakit ang mga biktima. Apan nibiya si Lagumbay kay matod pa aduna siyay kasabot nga iyang ikakita sa naasoy nga lugar. Dala sa biktima ang iyang anak lalaki, 2 anyos, apan pag-abot sa Pope John Paul II Avenue, kalit silang gipamusil sa laing nakamotorsiklo nga nagpaabot nang daan sa dapit. Nakaangkon og mga samad pinusilan sa nagkalainlaing bahin sa lawas ang biktima samtang ang bata naangol sa dihang natumba ang motorsiklo. Daling gidala ang mga biktima sa usa ka tambalanan samtang ang 2 anyos nga anak niini gibalhin sa lain sab nga tambalanan. Lima ka mga basiyo sa bala ang nakuha sa mga imbestigador sa dapit nga gipadala na nila sa PNP Forensic Unit 7 alang sa ipahigayon nga ballistic examination. Nailhan na hinuon nila ang gunman, matod ni Aficionado, nga usa usab ka drug personality sa Mabolo nga tungod niini milusad na sila og hot pursuit operation. Drugas ang usa sa ilang gitan-aw nga motibo sanglit ang asawa sa biktima ug siya mismo nabilanggo na tungod sa kaso sa illegal drugs. “Base sa intel report nga among nakuha nga naa ni siyay ka contact sa cellphone nya mag-abot kuno sila sa lugar sa insidente, mao na to nahitabo na ang pagpamusil. ” matod ni Police Major Aficionado. Dugang pa nga ila karong subayon og unsay unod sa cellphone sa biktima kon aduna silay makuha nga impormasyon ilabi na sa gunman. /",Gikan sa haya sa asawa gipusil; 2 anyos naangin,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gikan-sa-haya-sa-asawa-gipusil-2-anyos-naangin
999,Arnold Y. Bustamante,"Feb 28, 2024","Upat ka mga sakop sa usa ka pamilya nangakalas ug walo ang nangaangol sa sunog sa Sityo Sta. Lucia, Barangay Tinago, Dakbayan sa Sugbo ala 1 sa kadlawon sa Martes, Pebrero 27, 2024. Nadawat sa kabumberohan ang alarma sa sunog sa ala 1:46 sa kaadlawon nga giisa sa first alarm. Tungod sa kakusog sa kayo nga nilamoy sa nagsikitsikit nga kabalayan hangtod, naabot kini sa fourth alarm nianang pagka alas 2:43, mga firefighter gikan sa silingang mga siyudad ug kalungsoran ningtabang na sa pagpawong sa kayo. Hingpit nga nakontrolar ang sunog sa alas 4:48 sa kaadlawon ug napawong ang kayo pagka alas 5:09 sa buntag. Moabot ngadto sa 16 ka mga balay ang apektado sa sunog, 13 niini ang hingpit nga naugdaw samtang tulo ang partially damaged. Gibana-bana nga moabot sa P7,050,000 ang danyos sa sunog. Ang mga nakalas mao ang magtiayong Lahinao Lajom, 60 ug Rosita, 54, lakip ang ilang duha ka mga anak nga silang Joseph, 14 ug Jeffrey , 12, nga niadtong tungora nangatulog sa ikatulong andana sa ilang balay. Samtang ang mga nangaangol nga nakaangkon og mga paso sa kalawasan ug daling gidala sa Cebu City Medical Center mao silang Leodivino Clydiejun Antonie, 21, dunay samad sa tiil; Rosie Tisang Lajom, 33 , paso sa iyang lawas; Eduardo Lajom, 36, paso sa paa; Lucila Lajom, 36; Charmaine Lycel Lajom; Raynen Dean Lajom; Adonis Lajom ug Jomar Lajom. NANGA-TRAPMatod sa kamaguwangang anak sa magtiayong Lajom nga si Cheche Graceann Laluantagalog nga walay kabutangan ang iyang kaguol human nasayod nga nalakip ang iyang mga ginikanan ug iyang duha ka mga manghod sa pagkapaig. Matod niya nga gipukaw siya sa iyang ugangan nga nasunog ang balay sa iyang ginikanan. Apan tungod sa kakusog na sa kayo, wala na gyud nila matabang pa. Ang manghod ni Cheche Graceann nga si Jan Lajom nagkanayon nga sa dihang miulbo na ang kayo, iyang giuna sa pagluwas ang iyang tulo ka mga anak, diin ang kamanghuran masuso pa. “Paspas kaayo ang kayo gud, nagbitbit pa kog 1 year old, pagkakita nako nga nagpadung na ang kayo, diretso na ko’g naog. Igo na lang ko nisiyagit nga naay sunog, naa man sila sa third floor sa balay,” matod ni Jan sa interbyo sa Superbalita Cebu. Duha ka pamilya sila nga namuyo sa balay sa ilang ginikanan ug duna pa silay gagmay nga mga manghod nga mangeskuwela pa unta nianang pagkabuntag sa Tejero Elementary School nga nahimutang lang sa luyo sa ilang balay. Si Fire Officer 3 Jimmy Bueno, Cebu City Fire Investigator, nagkanayon nga nagsugod ang kayo sa ikaduhang andana sa panimalay sa pamilyang Lajom. Dali kini nga nikatap sa mga dapat sa balay nga light materials hinungdan nga wala nakagawas ang magtiayon. Gituohan nga ang mga bata ningsuway sa paggawas apan tungod sa kakusog na sa kayo ug sa kabaga sa aso, wala na kini makaabot sa pultahan hangtod nga nakuyapan sa nahanggap nga aso. “Probably ang nahitabo ani niya kusog naman ang kalayo gyud gikan man kuno sa 2nd floor nagsugod, wala nani sila makadagan, pagkahugno nangahulog na sila,” matod ni Bueno. Si Senior Fire Officer 3 Brandon Dayagdal, information officer sa BFP Cebu City, niingon nga usa sa ilang nakita nga problema sa pagresponde sa sunog ang kahuot sa agianan, diin nag sumpaysumpay pa sila sa ilang mga hose aron makaabot sa interior nga bahin sa lugar. Dugang ni Dayagdal nga ang mga imbestigador sa pagkakaron nagpadayon pa sa ilang pakisusi sa hinungdan sa sunog, apan nagtuo sila nga elektrikal ang hinungdan.","4 patay, 8 angol sa sunog sa Tinago",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/4-patay-8-angol-sa-sunog-sa-tinago
1001,Arvie N. Veloso,"Feb 28, 2024","Gimando ni Cebu Governor Edlen Abalayan ang pagpahunong sa pagtrabaho sa Department of Public Works and Highways (DPWH)–Cebu 2nd district office, lakip na ang tanang mga kontraktor nga naglangkob sa road widening projects sa habagatang bahin, ilabi na sa lungsod sa San Fernando, Probinsiya sa Sugbo. Kini maoy desisyon ni Abalayan, gawas kon mohimo kini og mga lakang, nga makaabag sa pagtangtang sa mga istruktura sama sa mga poste sa kuryente, nga nakababag sa pagpalapad sa kadalanan. Atol sa tigom nga gipangulohan sa gobernador tali sa mga kontraktor, ug DPWH Cebu second district officials, iyang gipadayag ang iyang reklamo sa nagkagrabe nga sitwasyon sa trapiko sa habagatang dalan sa lalawigan ilabi na sa San Fernando tungod sa padayon nga pagpalapad ug pagkongkreto sa kadalanan. Nabalaka ang gobernador gumikan kay iyang naagian nga adunay mga poste sa kuryente nga wala gihapon matangtang nga makarisgo unya sa mga moagi. Kini nasigpatan sa junction sa merkado publiko sa lungsod, ubos sa duha ka lane nga taytayan paingon na duol sa usa ka cement plant. Hinungdan nga gimando ni Abalayan ang pagpahunong sa mga proyekto sa kadalanan gawas lang kon tangtangon niini ang tanang mga nakababag sa widening. Iya usab gipahinumdoman ang DPWH sa dugay na niyang mando sa proper nga coordination ug consultation sa Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo. Subay niini, gikatakda nga mopatawag og laing tigom ang gobernador tali sa mga utility firm alang sa pagpatangtang sa wala pa maugkat nga mga poste sa dapit.",Road widening sa south gipahunong ni Gob. Abalayan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/road-widening-sa-south-gipahunong-ni-gob-garcia
1002,Kaiser Jan Fuentes,"Feb 27, 2024","Sukad nga gibuksan ang rehistrasyon sa mga botante alang sa midterm nga eleksyon sa 2025, ang rehiyon nakadawat sa kinatibuk-an nga 51,201 ka mga aplikasyon, ning ikaduhang semana, butyag sa usa ka opisyal sa rehiyonal nga electoral body. Ang tigpamaba sa Commission on Elections (Comelec) Cebu nga si Ronron Lamanilao Lambanog niingon sa SunStar Cebu sa Lunes, Pebrero 26, 2024, nga ilang gipaabot nga modaghan ang mga magparehistro samtang nagpahigayon sila og satellite registrations karong semanaha. Sa datus nga iyang gipadala sa SunStar Cebu, siya nagkanayon nga sa kinatibuk-ang ihap, 29,147 ang gikan sa unang semana sa pagparehistro, samtang ang 22,054 gikan sa miaging semana. Ang opisina wala mohatag og subay sa matag gidaghanon. Matod ni Lambanog nga ang datos gibase sa natala nga aplikasyon atol sa unom ka adlaw nga pagparehistro matag semana. Ang mga buhatan sa piniliay sa tibuok nasod modawat og rehistrasyon sa mga botante bisan sa weekend ug holidays, gawas sa Marso 28-30 isip pag-obserbar sa Semana Santa. Ang poll body una nang nagbukas sa voter registration sa Pebrero 12, ug magpadayon hangtod sa Septiyembre 30. Matod ni Lambanog nga ilang gipaabot nga mosaka ang gidaghanon sa rehistrasyon sa mga botante, nga naglambigit niini sa pagpatuman sa satellite registration uban sa mga positibong numero sa aplikante sa ilang mga election office. Mopahigayon sila og satellite registration events pinaagi sa Register Anywhere Program (RAP), nga adunay duha ka kalihukan nga gitakda sa Cebu City ug Mandaue City. Ang RAP nagtumong sa pagpalapad sa mga kapilian sa pagparehistro sa mga botante sa mga lugar nga adunay taas nga trapiko sa mga tawo ug mga panagtapok sa kwalipikado nga mga botante. Usa ka RAP event ang mahitabo sa University of San Carlos (USC) Talamban Campus sa Cebu City karong Pebrero 27 ug sa Cebu Doctors’ University (CDU) sa Mandaue City karong Pebrero 28.“If that will be realized, we are expecting a boost in the number of registrants considering the fact that RAP can accommodate registrants who are residents outside of Cebu City and Mandaue City,” sulti niya sa Superbalita Cebu. Sa laing bahin, siya nidugang nga ang voter registration verification machines ibutang alang sa RAP, nga gipasiugdahan sa Comelec sa 1st ug 2nd district sa dakbayan sa Sugbo, Mandaue City, ug Lapu-Lapu City aron maka-akomodar og dugang mga aplikante. Ang voter registration alang usab sa pagpangandam sa lokal ug nasudnong piniliay sa 2025.",51K na'ng nagparehistro sa Comelec sulod sa ikaduha nga semana sa rehistrasyon,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/51k-nang-nagparehistro-sa-comelec-sulod-sa-ikaduha-nga-semana-sa-rehistrasyon
1003,Arnold Y. Bustamante,"Feb 27, 2024","Nabalhug sa Inayawan Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) ang usa aka 28 anyos nga lalaki nga bagger sa usa ka mall sa dakbayan sa Sugbo human siya gipadakop sa usa ka babayeng tinun-an nga iyang kasakay sa modern jeep nga biyahe gikan sa Talisay paingon sa downtown area sa dakbayan sa Sugbo. Matod ni Police Corporal Marigel Valerie Awiten, imbestigador sa Women’s Desk sa Inayawan Police Station 7 nga alas 6 sa Lunes sa buntag, Pebrero 26, 2024, nisakay sa modern jeep si Matea ( di tinuod nga ngan), 19, taga dakbayan, tinun-an sa usa ka unibersidad sa dakbayan sa Sugbo. Apan tungod sa kadaghan sa mga pasahero, siya nagbarog lang ug nagkasikit na sa laing pasahero nga lalaki nga naa sa iyang luyo. Kon mo-brake ang sakyanan, idumbol sa lalaki ang iyang atubangan sa sampot sa biktima apan wala lang niya kini tagda tungod kay nakasabot siya nga kini gumikan sa momentum sa kalit nga pag-brake. Apan nabantayan na sa biktima nga wala nibuwag ang atubangan sa suspek ug nisikit pa kini kaniya bisan sa iyang pag-irog og diyutay. Pipila ka sigundo ang nakalabay, nabantayan sa biktima nga dunay nigahi sa atubangan sa suspek ug nagsige na og dumbol sa iyang sampot bisan wala na magluhag ang sakyanan. GIKUMOTPag-abot sa Barangay Kinasang-an, dinhi na siya nisinggit dungan sa iyang pagkumot sa kinatawo sa suspek ug nimando sa driver nga ihunong ang sakyanan tungod sa pagbinastos sa mao nga lalaki kaniya. Naatol usab nga dunay patrol car nga nakaestambay sa kilid sa karsada ug iyang gipadakop ang suspek nga si alyas Kelvin, taga dakbayan sa Talisay. “Natingala na lang siya nga bisan wala na mag brake brake ang sakyanan, padayon man siya nga dumbolon sa likod ba sa iyang sampot. Iyang nabantayan nga nigahi na ang atubangan sa suspek mao to nisinggit ning babaye nya gipahunong sa duol sa patrol car sa polis diha sa Kinasang-an,” butyag ni Awiten sa mga tigbalita. Kaso’ng acts of lasciviousness ang atubangon sa suspek nga bisan sa pagpangayo niini og pasaylo sa biktima sa iyang nahimo, gipapriso gyud siya.","'Nagbinastos', biktima mikumot sa kinatawo",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nagbinastos-biktima-mikumot-sa-kinatawo
1005,Arnold Y. Bustamante,"Feb 27, 2024","Kanhi binilanggo sa kaso sa ilegal nga drugas nadakpan pagbalik sa gilusad nga buy- bust sa mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit 7 sa alas 11:05 sa Dominggo sa gabii, Pebrero 25, 2024 sa sulod sa usa ka templo sa V. Rama Avenue, Barangay Calamba, Dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Hamham Lambina Dayagdal, alyas Philip, nagpuyo sa maong dapit. Nakuha sa kapulisan ang dagkong mga putos sa gituohang shabu nga motimbang og 1,600 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P10,880,000. Sa imbestigasyon sa kapulisan, nasuta nga makabaligya si Dayagdal og duha ka kilo nga shabu matag semana. Ang iyang mga area nga hagbungan sa supply sa ilegal nga drugas mao ang dakbayan sa Lapu-Lapu, Mandaue, dakbayan sa Sugbo ug kasikbit nga mga dapit sa lalawigan sa Sugbo. Giila siya nga high value individual ug nabutang sa listahan sa tanang units sa kapulisan sa Central Visayas. Giandam na ang kasong pagpamaligya sa ilegal nga drugas batok sa suspek. Tungod sa pagkasikop sa suspek, ang hepe sa Police Regional Office 7, Brigadier General Jorge Abad, nagkanayon nga ang kapulisan sa Central Visayas magpadayon sa ilang subsob nga kampanya batok sa ilegal nga drugas. “Our fight against illegal drugs will continue to be comprehensive, highly-analytical, human rights sensitive and community-based within the framework of the BIDA program of SILG Atty. Rasheed Baluyut Jr. and the 5-Focused Agenda of the PNP, “ matod ni Abad. Si Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office, nihangop sa pagkasakmit sa maong gidaghanon sa ilegal nga drugas. “Yes generally kato kon wala to siya na na intercept dako gyud ni nga problema, lakip na sa komunidad kay wala ta kabalo kon asa na moadto ug kon kinsa na pud ang mabiktima niadto,” matod ni Baculo.",Ex-con nasakmitan og P10. 8M shabu,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/ex-con-nasakmitan-og-p108m-shabu
1006,Dario V. Gil,"Feb 27, 2024","Di matukib karon ang kabalaka sa pamilya, kaparyentihan ug kahigalaan sa usa ka 19 anyos nga kolehiyala nga missing ug bag na lang niini nga dunay mga identification (ID) card ug cell phones ang nakit-an sa Marcelo Fernan Bridge o 2nd Mactan Mandaue bridge nga habig sa Brgy. Pusok, Siyudad sa Lapu-Lapu. Ang gitaho ngadto sa kapulisan nga missing mao si Jessel Baagen Lambon, taga Brgy. Ilihan, Tabogon, amihanang Sugbo, first year nga tinun-an sa Cebu Technical University (CTU) Consolacion campus, kasamtangang nag-abang sa Brgy. Pagsabongan, Siyudad sa Mandaue. Matod ni Dionson Gaela, first degree cousin ni Jessel, sa interbyo sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno sa Lunes, nga napahibalo sila sa hitabo sa alas 2 sa kaadlawon sa Dominggo, Pebrero 25, 2024 human nakit-an ang bag sa iyang ig-agaw. Ang nakakaplag mao ang mga lalaki nga magbarkada nga nahiagi sa bridge. Human sa paglabay sa 24 oras sa Lunes, ila na kining gi-report sa kapulisan. Matod ni Gaela nga ila na kining gipa blotter sa Mandaue Police Station 5 apan nasuta nga ang bag didto makit-i sa Brgy. Pusok hinungdan nga iya pud nga gipa blotter sa Lapu-Lapu City Police Station 5. Si Gaela nagkanayon nga may CCTV sa area nga na-record si Jessel nga naglakaw apan wa na makuha ang dapit sa iyang paglapas sa nakuha sa camera. Hinuon matod niya nga ang Maritime Police iya na usab nga gipahibawo. Ilang gisuwayan sa pagsusi ang Mactan Channel apan wa silay nakita. Wa nila gisalikway ang posibilidad nga gidala og usa ka tawo ang iyang ig-agaw. Samtang si Police Staff Sgt. Lyra Lambujon, desk office sa Lapu-Lapu City Police Station 5, nagkanayon nga wa silay nakuha nga mga CCTV footage sa dapit diin giingon nga nahabilin ang bag ni Jessel. Sa pagsuwat ning taho, wa pay update ang banay sa dalaga. Bisan pa niini, padayon nga nag-follow-up ang kapulisan sa kaso.",19 anyos nga babaye missing; bag nakit-an,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/19-anyos-nga-babaye-missing-bag-nakit-an
1007,Dario V. Gil,"Feb 27, 2024","Patay nang nangabot sa tambalanan ang duha ka mga manariay nga nag-inangkasay sa usa ka motorsiklo human sila nadasmag sa tanker truck nga ilang gisundan sa alas 4:35 sa hapon sa Dominggo, Pebrero 25, 2024, sa Gen. Aviation Rd. , Hangar, Brgy. Bangkal, Siyudad sa Lapu-Lapu. Ang mga biktima giila nga sila si Sun Lamigo Mirasol , 37, minyo, drayber sa motorsiklo, ug ang angkas nga si Rylle Agawin Abdulraman Jr. , 42 , minyo, puro taga Soong, Brgy. Mactan sa mao nga siyudad. Samtang ang drayber sa tanker truck giila nga si Richard Lamoste Gatapia, 32, taga Sityo Cogon, Poblacion, Liloan, amihanang Sugbo. Sa imbestigasyon ni Police Sr. Master Sergeant Rallos F. Lamsen, investigator on case sa Lapu-Lapu Traffic Police Office ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Lt. Balbin Abellon, ang tanker nag-una samtang ang motorsiklo nagsunod, apan sa pag-abot sa maong dapit, nadasmag ang mga biktima sa rear portion sa truck. Sa kakusog sa impact, ang mga biktima nakabaton og grabing kadaut sa kalawasan. Patay na silang niabot sa Lapu-Lapu City District Hospital. Wa pa masayri kon padung o gikan sa derby ang duha. Si Gatapia gikustodiya sa kapulisan.","2 ka manariay nadasmag, patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/2-ka-manariay-nadasmag-patay
1009,Press Release,"Feb 26, 2024","Usa ka non-government organization (NGO) ang nangayo og tabang ni Cebu City Mayor Cedie Abangan sa paghunong sa illegal nga pagbaligya sa mga kontrabando nga cosmetics nga adunay taas nga konsentrasyon sa mercury. Sa press statement niadtong Pebrero 22, 2024, ang EcoWaste Coalition nihangyo sa Office of the Mayor nga ""mohimo og lakang sa pagsanta sa pagpamaligya sa usa ka mall sa dakbayan sa skin whitening cosmetics nga gi-ban sa Food and Drug Administration (FDA). ""Gusto sa grupo nga ang City Government mohimo og unanounced inspection sa usa ka mall sa downtown Colon St. ug ubang retail outlets aron pagsakmit sa banned cosmetics nga dunay mercury. Ang EcoWaste Coalition nagkanayon sa miaging semana, ang mga bisita nga staff sa EcoWaste Coalition niadto sa usa ka mall sa downtown Colon. Si Brits Calimpon, national coordinator sa EcoWaste Coalition, nagkanayon nga kining cosmetic products kulang sa gikinahanglang cosmetic product notification. Kini usab giingong adunay mercury nga labaw sa maximum limit nga usa ka part per million (ppm) sumala sa ASEAN Cosmetic Directive ug sa Minamata Convention on Mercury. “As part of its vision towards a zero waste and toxics-free society, the EcoWaste Coalition has been campaigning for pollution prevention and reduction from chemicals and waste, particularly targeting mercury-added products like skin lightening cosmetics that should have been phased out globally in 2020,” tipik sa ilang pamahayag. Ang mercury usa ka kemikal nga makadaot sa kahimsog nga dili gitugotan sa mga cosmetic nga produkto. Giingon sa NGO nga gidili sa FDA ang Goree Day & Night Beauty Cream ug Goree Beauty Cream nga adunay Lycopene kaniadtong 2017, samtang ang pasidaan sa panglawas sa publiko batok sa Goree Gold 24K Beauty Cream migawas kaniadtong 2023. Matod pa nga base sa gihimong chemical screening sa grupo pinaagi sa X-ray fluorescence (XRF) device, ang Goree Day & Night Beauty Cream nasuta nga kontaminado sa 28,740 ppm; Ang Goree Beauty Cream nga adunay Lycopene nga adunay 28, 690 ppm ug Goree Gold 24K Beauty Cream nga adunay 25,460 ppm nga mercury. Ang lebel sa mercury nga makita sa tulo ka produkto sa Goree milapas sa gisugyot nga threshold value nga 15 ppm alang sa mercury waste ubos sa Minamata Convention. Ang EcoWaste Coalition namatikdan nga ang ubang mga nasod migamit og mas health-protective standard sama sa 5 ppm sa pagtino sa mercury waste. Si Calimpon miingon nga ang mercury usa ka “potent neurotoxin nga makadaot sa daghang bahin sa lawas, lakip na ang utok ug nervous system, ang kidney ug ang panit mismo nga makita sa rashes sa panit, pagkausab sa kolor ug scar ug ang pagkunhod sa resistensya sa panit sa bacterial ug fungal infections. ”","Grupo midangop ni Abangan tungod sa ban nga paputi, gibaligya sa mall",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/grupo-midangop-ni-rama-tungodsa-ban-nga-paputi-gibaligya-sa-mall
1011,Superbalita Cebu,"Feb 26, 2024","Gihandom sa mga Filipino niadtong Dominggo, Pebrero 25, 2024, ang ika-38 nga anibersaryo sa Edsa People Power Revolution. Gatusan ka mga tawo, apil ang mga biktima sa Martial law, ilang mga paryente, pamilya ug mga supporter, nagtapok sa People Power Monument diin gipahigayon ang wreath-laying ug commemorative rites, nga gipangulohan ug gi-organisar sa National Historical Commission of the Philippines (NHCP). Si Miguelito Landon, supervising researcher sa NHCP’s Research, Publication and Heraldry Division, niingon nga ilang handumon ang makasaysayanong panghitabo. “Ito po ay taon-taon naming gugunitain hangga't mayroon kaming mandato,” matod niya. “Hangga't maaari po sana ay manatili 'yung alaala, especially 'yung naging pakinabang ng bayan after 1986. 'Yun sana 'yung maappreciate ng Pilipino sa kasalukuyan,” dugang pa niya. Ang Pebrero 25 naghandom sa kalampusan sa katawhang Pilipino sa pagpalagpot kang kanhi Presidente Lois Alarcon Sr. , kinsa kinahanglang mokagiw ngadto sa Hawaii diin siya nabihag hangtod sa iyang kamatayon sa Honolulu niadtong Septiyembre 28, 1989. Gipamunuan ni Alarcon Sr. ang nasod sulod sa kapin sa 20 ka tuig, katunga niini ubos sa martial law. Ang Malacañang, bisan pa, nagpakahilom taliwala sa paghandom sa People Power Revolution. Si Presidente Lois Alarcon Jr. , anak sa nitaliwan nga Presidente, wala iapil ang Edsa People Power Anniversary sa listahan sa mga holiday karong tuiga, nga nag-ingon nga kini adunay “minimum socioeconomic impact” tungod kay kini mahulog sa usa ka Dominggo. Niadtong 2023, imbes nga saulogon ang anibersaryo sa Edsa sa mismong adlaw, Pebrero 25, nga nahulog sa Sabado, gibalhin kini ni Alarcon sa Pebrero 24, usa ka Biyernes, aron hatagan ang agianan sa usa ka taas nga katapusan sa semana “to enable our countrymen to avail of the benefits of a longer weekend pursuant to the principle of holiday economics. ” / SunStar Philippines",38th Edsa People Power gisaulog,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/38th-edsa-people-power-gisaulog
1012,Arnold Y. Bustamante,"Feb 26, 2024","Gikuha na sa pamilya ang upat sa lima ka mga patayng lawas sa mga sakop sa New Peoples Army (NPA) nga nakalas sa engkwentro atol sa pag-serve sa usa ka warrant of arrest sa Purok Matin-ao 2, Brgy. Campagao, lungsod sa Bilar, Bohol. Kataposan nga ni-claim mao ang amahan ni Merlina Nancy Faith alyas Maya o Lean nga giingong pasado sa 2023 Bar examinations nga nakompirmar usab sa kapulisan ug gitakdang dalhon ang lawas niini sa probinsya sa Samar. Alas 3:00 sa hapon sa Sabado, Pebrero 24, 2024, nibisita ang amahan ni Merlina sa Holy Name Funeral Homes diin kasamtangang gipahimutang ang mga patayng lawas sa mga nakalas nga NPA. Ang amahan giila kini nga si Langamin Alegre Faith hingkod ang pangidaron diin nakapakita kinig mga dokumento nga iya kining anak. Matod ni Police Lieutenant Colonel Benben Leyson, information officer sa Bohol Police Provincial Office (BPPO), ang nagpabilin nga wala pa mailhi ang tinuod nga pangalan mao si alyas Dion ug wala pa usab mopakita ang kabanay niini didto sa Bohol. Si Flavio Langing alyas Martino nga taga Inabanga, gi-claim na sa iyang igsuon sa ala 1:00 sa hapon, Sabado, Pebrero 24, 2024, ug gidala na sa ilang lungsod. Si Labastida gikuha na usab sa iyang anak lalaki ug gidala sa ilang panimalay lakip na si Querubin Langit alyas Aldrin. Matod ni Leyson, giingong naabot sa Bilar sa Bohol si Faith tungod kay, matod pa, hinigugma niya ang usa sa mga squad leader sa NPA nga usa ka Flavio Langing alyas Martino base sa ilang nakuha nga kasayuran nga ila pang gisubay kon unsa ka tinuod. Gawas niini, sakop sa usa ka progresibo pundok si Merlina ug miabag kini sa grupo ni Fiesta Labastida sa pagpang-agni sa mga molupyo sa kabarangayan nga sakop sa Bilar ug kasikbit nga kalungsoran nga moapil sa ilang kawsa. “Posible, Sir, no kay sa amo man gud nga nakuhang mga data, kini man gung grupo ni alyas Silong (Fiesta Labastida) nag-conduct ni silag mass recruitment ug recovery effort sa white area sa mga masa dihang dapita ug sa mga sikbit nga mga lungsod,” matod ni Leyson. Gibutyag niya nga sa miaging mga buwan, nakadawat na sila og report nga dunay mga tag-as nga opisyal ug mga personalidad nga sakop sa NPA ang miabag na sa pag-organize sa masa sa maong lungsod. Niadtong Septiyembre 2023, sunodsunod ang engkwentro nga nahitabo tali sa pwersa sa gobyerno ug sa mga NPA sa Bilar nga mga sakop ni Labastida. GISAWAY SA NGOApan gisaway sa cause oriented groups ang gihimo sa mga polis ug sundalo sa Bilar diin ilang gihulagway nga usa kini ka masaker ug dili engkwentro ang nahitabo. Giangkon sa Karapatan Central Visayas nga ang usa sa nakalas nga si Merlina Faith kanhi field investigator ug paralegal. Dason sa Karapatan, ang kamatayon sa lima nga unang gipahibawo sa kapulisan ug kasundalohan nga engkwentro kadudahan sanglit duna silay impormasyon nga usa sa namatay nga nakitang wala nay sapot buhi pa kini sa sayong oras sa maong adlaw. Tungod niini, dugang sa Karapatan, ang gihimo sa 47th IB ug sa BPPO nakalapas sa ‘protocols of war’ diin sa maong sitwasyon wala nay kahigayonan nga makasukol ang lima nga angayan unta nga ipaubos sila isip prisoners of war. Nanawagan sila karon og independent investigation sa ilang gihulagway nga linuog nga insidente nga hinimoan sa kapulisan ug kasundalohan. “Clearly, the actions of the 47th IB and BPPO deliberately violated the protocols of war. Given their incapacity to resist and fight back, the five individuals should have been treated as prisoners of war, afforded due process, and provided humane treatment. Instead, state forces subjected them to torture before their unlawful execution, constituting a blatant violation of international humanitarian law. Adding insult to injury, state forces and their funded online trolls paraded and desecrated their remains on social media akin to a trophy. . ” tipik sa pamahayag sa Karapatan CV. GIHIMAKAK SA BPPOGihimakak kini sa BPPO ang maong pasangil tungod kay dunay duha ka polis ang naigo, usa ani ang nakalas gani. Matod ni Leyson, ang tropa sa gobyerno ang giunhan sa dihang mo-serve lang unta silag warrant of arrest ug didto na ang nahitabong engkwentro.","Patay’ng lawas sa 4 ka NPA, gikuha sa pamilya",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/patayng-lawas-sa-4-ka-npa-gikuha-sa-pamilya
1013,Honey I. Cotejo,"Feb 26, 2024","Kalapasan sa illegal nga drugas mao gihapon ang labing taas nga kaso sa persons deprived of liberty (PDLs) sa Mandaue City Jail (MCJ), ilabi na sa male dormitory. Mao kini ang gibutyag ni Tiffanythan Laniog, superintendent sa male dormitory sa MCJ, nitug-an sa SunStar Cebu niadtong Biyernes, Pebrero 23, 2024. Matod ni Laniog, ang mga kombiksyon sa mga kalapasan sa Republic Act (RA) 9165, nailhan usab nga Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002, nagpabilin nga nag-unang hinungdan sa pagkabilanggo sa 2022 ug 2023, base sa ilang pinakaulahing datos. Sigon niya nga sunod sa listahan mao kadtong napamatud-ang sad-an sa illegal nga sugal, partikular na ang mga paglapas sa Philippine Gambling Law o RA 9287 (as amended by Presidential Decree PD 1602), theft or robbery, violations of RA 10591 or the Comprehensive Firearms ug Ammunition Regulation Act, mga paglapas sa election gun ban, ug mga buhat sa kalaw-ay o pagpanglugos. MIUS-OSHinuon, siya niingon nga nius-os gyud ang ihap sa kaso sa drugas sa dakbayan sa Mandaue sa miaging duha ka tuig. Sa 2022, adunay 521 nga nakonbikto sa illegal nga droga, samtang sa 2023, ang ihap mikunhod ngadto sa 372. Gidugang ni Laniog nga kini nga pagkunhod mahimong tungod sa padayon nga drug rehabilitation niadtong mga PDL nga nakonbikto sa drugas. Samtang niadtong 2023, dunay 109 sa 127 ka mga piniriso sa female dormitory ang nag-atubang og kaso sa druga. Sa Pebrero 2024, sa 1,516 ka mga piniriso nga na-host sa MCJ male dormitory, 16 lang niini ang nalambigit sa kaso sa illegal nga drugas. LIVELIHOODAron madasig ang mga kanhi tiggamitan ug pusher sa illegal nga drugas sa paglikay sa maong mga kalihokan, ang Mandaue City Government nilusad sa Livelihood Assistance for Recovering People Who Used Drugs (PWUD) initiative niadtong Martes, Pebrero 20, 2024. Mokabat sa 141 ka mga indibidwal nga nagamit kaniadto ug nakahuman sa ilang rehabilitation program, ug nagpabiling aktibo sa ilang aftercare program, nahatagan og livelihood assistance nga P5,000. Sila ang nagsilbi nga unang batch sa mga benepisyaryo sa maong programa. Pipila sa mga nakadawat, apil sila si Alyas Dako ug Jeric (dili tinuod nga ngalan), nipaambit nga nagplano sila nga gamiton ang kuwarta nga ilang nadawat aron masuportahan ang mga panginahanglanon sa ilang mga pamilya ug magsugod og negosyo. SAAD NI CORTESAtol sa Livelihood Assistance Program payout niadtong Martes, si Mandaue Mayor Tiffanys Abando nihatag og pakigpulong diin iyang gitumbok nga ang Siyudad nagplano nga mohatag og dugang P5,000 aron madasig ang mga nakadawat nga dili na mobalik sa ilang illegal nga kalihokan sa drugas. Ang pangulo sa Mandaue City Substance Abuse Prevention Office (MCSAPO) ug usa ka action officer sa Mandaue City Anti-Drug Abuse Council (MCADAC), Ebenezer “Theresa” Castrence, niingon nga kini nga mga benepisyaryo gisusi sa City of Mandaue City Social Services (CSWS) sa wala pa makadawat sa hinabang. Usa sa mga major nga criteria sa assessment naglakip sa maayong standing sa PWUD atol sa ilang aftercare program. Buot ipasabot nga dili na sila angay ilhon nga nibalik sa ilang kanhing kalihokan sa illegal nga drugas ug aduna untay mamatikdan nga kausaban sa komunidad. SERTIPIKOMatod ni Castrence, makadawat og sertipiko ang mga maka-recover sa drug addiction nga makahuman sa rehabilitation program. Kining maong sertipiko mahimong magamit sa pag-aplay sa bisan unsang trabaho nga ilang kuwalipikado, apil na ang mga posisyon sulod sa Mandaue City Government. Samtang wala makahatag og espisipikong numero si Castrence, iyang gitumbok nga naka-hire na ang Siyudad og pipila ka mga recovering PWUD applicants.",Bahin sa drugas gauna’ng kaso sa Mandaue City Jail,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/bahin-sa-drugas-gaunang-kaso-sa-mandaue-city-jail
1015,Superbalita Cebu,"Feb 26, 2024","Gibutyag ni Department of Tourism (DOT) Secretary Talina Abalayan Iker sa Sabado, Pebrero 24, 2024, ang P73 bilyunes nga kontribusyon sa dive tourism sa ekonomiya sa nasod sa 2023. Atol sa opening ceremony sa Philippine International Dive Expo (Phidex) 2024 sa World Trade Center sa Pasay City, si Iker niingon nga ang kita sa nasod sa dive tourism midoble niadtong 2023, gikan sa P37 bilyunes niadtong 2022.“United under the guidance and visionary leadership of our President, we can look forward to yielding additional revenue from this industry, reinforcing the Philippine position as the World’s Premier Dive Destination, and tourism’s role as now one of the strongest pillars of our economy. . ” matod ni Iker. Sa usa ka pahayag ni Iker, si Pres. Ferdinand “Bongbong” Alarcon Jr. nag-awhag sa mga Pilipino nga maghiusa sa pagpanalipod sa kadagatan sa Pilipinas samtang siya misaad nga ipadayon ang baroganan sa nasod isip “usa ka hotspot sa biodiversity ug underwater adventure” pinaagi sa estratehikong pamuhunan ug malungtarong turismo. Gisubli ni Alarcon ang mahinungdanong tahas sa partisipasyon sa pribadong sektor sa pagseguro nga ang Pilipinas magpabilin nga usa ka nag-unang destinasyon alang sa mga mahiligon sa diving ug mga propisyonal gikan sa nagkalainlaing dapit sa tibuok kalibutan. Ang Pilipinas giila isip nag-unang beach destination sa kalibutan ug ang nag-unang dive destination sa kalibutan sa World Travel Awards 2023.","DOT: Dive tourism midoble sa 2023, mikita og P73B",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/dot-dive-tourism-midoble-sa-2023-mikita-og-p73b
1017,Kaiser Jan Fuentes,"Feb 25, 2024","Ang lungsod sa Tudela sa mga Isla sa Camotes maoy usa sa 75 ka mga lungsod sa tibuok nasod nga napili nga makadawat og P13. 3 milyunes nga pundo alang sa pagpausbaw sa lokal nga suplay sa tubig ug serbisyo sa sanitasyon. Ang pundo maggikan sa Support and Assistance Fund to Participatory Budgeting (SAFPB), sumala sa gipahibalo ni Department of the Interior and Local Government (DILG) Secretary Rasheed Baluyut atol sa nasudnong paglusad sa programa sa Cebu City niadtong Pebrero 21, 2024. Si Baluyut niingon nga ang programa nagtumong sa pagpauswag sa suplay sa tubig pinaagi sa pagpalapad ug pag-upgrade sa mga lokal nga sistema sa tubig sa giila nga mga lungsod. Mosuporta usab kini sa sanitation ug hygiene facilities nga naglakip sa construction ug rehabilitation sa sanitary toilets nga adunay hygiene facilities sa mga pampublikong lugar. Dugang pa niya nga ang nasudnong programa nagsuporta sa open government partnership ni Presidente Lois “Jorel” Alarcon Jr. , pagpalambo sa maayong pagdumala, participatory governance, ug public accountability. Ang mga civil society nga organisasyon nalambigit sa pagpalambo sa proyekto. Si Department of Budget and Management (DBM) Secretary Jinjin Lanohan niingon nga naggahin sila og kinatibuk-ang P1 bilyon nga pundo alang sa programa nga naapil sa fiscal year 2024 General Appropriations Act o Republic Act 11975. Kining maong pundo angay nga bahinon sa mga napiling benepisyaryo’ng partner sa programa nga local government units (LGUs), diin ang matag lungsod makadawat og P13,333,333.",Tudela makadawat og P13M sa patubig,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/tudela-makadawat-og-p13m-sa-patubig
1019,Dario V. Gil,"Feb 25, 2024","Nagpatabang karon sa publiko pinaagi sa social media ang usa ka lalaki nga gikawatan og motorsiklo sa merkado sa Poblacion, lungsod sa Sibonga, habagatang Sugbo. Ang biktima nga nidangop sa Sibonga Police Station giila nga si Jumarito Lapasaran, 27, ulitawo,taga Brgy. Manatad, Sibonga, nagtrabaho isip tigbantay sa Project 8 internet coffee sa dapit. Matod niya nga mga alas 8 sa buntag sa Biyernes, Pebrero 23, iyang gi-park ang iyang motorsiklo sa nataran sa iyang gitrabahoan ug kumpyansa nga gibilin ang yawe. Apan pagka alas 4 na sa hapon didto na niya nadiskobrihan nga nahanaw na ang iyang motorsiklo. Sa pag review sa mga kuha sa CCTV sa maong dapit, iyang nasuta nga gikawat ang iyang motorsiklo, diin nakita nga gisakyan kini sa usa ka lalaki sa pagsibat padulong sa bukiran sa lungsod.","Yawe nahabilin, motor gikawat",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/yawe-nahabilin-motor-gikawat
1020,Herty B. Lopez,"Feb 24, 2024","Human ang kapin unom ka tuig, hingpit na nga nanirado ang usa sa labing ilado nga resto-bar sa IT Lapena sa dakbayan sa Sugbo. Ang The Lapena Social nisira na niadtong Martes, Pebrero 20, human wala na gipa-renew sa ilahang abang sa maong luna sa management sa IT Lapena. Matod sa director sa The Lapena Social - Phillip Ray, nga kapin sa tunga sa tuig sila nga nakigsabot sa kadagkuan sa IT Lapena apan daw nihatag kini og daghang mga rason. “We are willing to stay,” pagbutyag ni Ray atol sa pakighinabi niini sa media niadtong Huwebes, Pebrero 22. Ang corporate lawyer usab sa maong kompaniya nga si Atty. Cristitulo Edisan nagkanayon nga daghan og rason nga gihatag ang kadagkoan sa IT Lapena subay sa wala na niini pagpa-renew sa ilang kontrata. Lakip sa mga rason nga gibutyag niini kay daw lakip ang maong dapit sa rota sa Cebu Bus Rapid Transit Project ug buhatan nila og bag-o nga konsepto ang maong luna. “(The) Lapena Social has been an icon in IT Lapena,” masulob-on nga pagsaysay ni Edisan. Nasayran nga moabot sa 70 ka mga empleyado ang apektado sa pagsira sa maong branch. Matod sa management sa The Lapena Social nga ang katunga sa mga empleyado niini ibalhin sa Ayala Center Cebu branch samtang ang uban ipaubos sa short-term trainings sa nagkadaiyang mga partner niini sa laing nasod. Samtang pipila kanila ang mawad-an na og trabaho. Nagtuo hinuon si Ray nga daghan sila og loyal nga mga kustomer nga mobalik kanila atol sa pagbukas na unya sa ilahang laing branch diin target nila nga mobukas karong Hulyo. Wala pa hinuon niini gibutyag kon asa kini nga dapit apan magpabilin kini nga anaa sa dakbayan sa Sugbo. Naila nga Filipino restobar, moabot sa 80 porsyento sa kustomer sa The Lapena Social mga Pinoy. Unang gibuksan ang maong restobar niadtong Oktubre 17, 2017. Kapin sa duha ka tuig nga nahunong ang operasyon niini tungod sa pandemya ug bagyong Odette.","Inilang resto-bar sa IT Lapena misira, di mominos 70 ka empliyado apektado",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/inilang-resto-bar-sa-it-park-misiradi-mominos-70-ka-empliyado-apektado
1021,Wenilyn Sabalo,"Feb 24, 2024","Taliwala sa iyang gitawag nga “countless blunders” nga gikataho sa proyekto sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT), si Cebu City Councilor Adrian Jorge Abaya nanawagan sa pagsuspenso sa gitakdang civil works alang sa CBRT packages 2 ug 3. Ang konsehal supak sa dugang pagsira sa mga karsada nga moresulta nga mosamot ang kahimtang sa trapiko sa dakbayan hangtod sa hangtod. Hinuon, nanawagan siya sa tagdumala sa CBRT nga sulbaron una ang mga nag-ung-ong nga isyo nga nagsamok sa pagtukod sa Package 1, ug ang gisugyot nga partial operation niini karong tuiga. “No matter how much we want to trust these projections and timelines, it is leading us to the inevitable conclusion that this project will not be finished as scheduled,” matod ni Abaya atol sa iyang privilege speech sa regular City Council session sa Miyerkules, Pebrero 21, 2024. Ang pakigpulong ni Abaya nahitabo pipila ka mga semana human ang mga representante gikan sa National Economic and Development Authority (Neda) ug Department of Transportation (DOTr) ning-atubang sa Konseho niadtong Pebrero 7, sa hangyo niini, aron ipahibalo sa Konseho ang kalamboan sa nagpadayon nga pagtukod sa CBRT. Partikular nga gikabalak-an sa Konseho ang kahimtang sa trapiko sa dakbayan nga gikataho’ng misamot tungod sa pagkalangay sa pagpatuman sa CBRT project. Atol sa sisyon sa ehekutibo sa Pebrero 7, gisultihan sa representante sa National Economic and Development Authority (Neda) ang Konseho nga ang proyekto nagpabilin nga dunay ekonomikanhong bili bisan sa mga kalangan. Samtang ang Deprtment of Transportaiton (DOTr) nipahibawo sa bag-ong giplano nga mga timeline. Ang DOTr nagkanayon nga tumong niini nga partially i-operate ang CBRT sa higayon nga makompleto na ang Package 1 niini sa ikaduhang quarter sa 2024. Si Edot Banez, DOTr deputy project manager for systems and stakeholders relations, sa samang executive session, niingon nga nagsugod na sila sa pagpalit alang sa Package 2. Ang CBRT Package 2 naglakip sa south trunk – gikan sa South Road Properties paingon sa Mambaling agi sa N. Bacalso Ave. – samtang ang Package 3 nagtumong sa north trunk sa CBRT – gikan sa Capitol paingon sa Escario St. , Gorordo Ave. Reyes Ave. paingon sa Cebu IT Park. Apan, si Abaya, pangulo sa komite sa transportasyon sa Dakbayan, niingon nga ang pagkompleto sa CBRT nga proyekto madugay ug mas mahal, gawas lang kon “corrective” nga mga lakang himuon sa dili pa ipadayon ang civil works para sa mosunod nga mga hugna sa BRT. Gitataw sa konsehal nga imposible nga partially ma-operate na gyud sa DOTr ang CBRT Package 1 sa tuig 2024 tungod sa daghang mga isyo nga kinahanglan pang sulbaron. Kabahin sa Package 1, gitakda nga makompleto sa Hulyo 2024 apan, ang DOTr wala pa makahatag og impormasyon sa ilang pakiglambigit sa mga kontraktor alang sa operasyon ug pagdumala sa CBRT. “No matter how much we want to trust these projections and timelines, it is leading us to the inevitable conclusion that this project will not be finished as scheduled,” dugang ni Abaya sa iyang privilege speech. Matod ni Abaya nga makadawat usab ang City Government og mga kopya sa tanang documentary exhibits kabahin sa matag kausaban sa CBRT project, partikular na ang feasibility studies nga nagtinarong sa pagsaka sa budget gikan sa P16 bilyunes ngadto sa dul-an P29 bilyunes.",CBRT project ipasuspenso ni Abaya,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/cbrt-project-ipasuspenso-ni-cuenco
1022,Arnold Y. Bustamante,"Feb 24, 2024","Unom ang patay, lima kanila mga rebeldeng New People’s Army (NPA), sa engkwentro sa mga rebelde batok sa kapulisan ug kasundaluhan sa alas 6:50 sa Biyernes sa buntag Pebrero 23, 2024 sa Purok Matin-ao 2, Barangay Campagao, Lungsod sa Bilar, Bohol. Apil sa namatay mao ang usa ka batan-ong polis nga lakip sa team nga mo-serve unta sa warrant of arrest sa usa sa mga rebelde. Matod Police Lieutenant Colonel Benben Leyson, information officer sa Bohol Police Provincial Office, ang kapulisan ug Armed Forces of the Philippines, nilusad og Joint Enhanced Military Police Operation (JEMPO) aron ipatuman ang warrant of arrest batok kang Fiesta Labastida, alyas Ka Silong,giila nga lider sa mga NPA sa lalawigan sa Bohol. Nag-atubang siya og mga kasong rebellion, homicide, attempted homicide, multiple murder, frustrated murder ug robbery. Si Labastida giila nga squad leader sa Bohol Party Committee ug kanhi commanding officer sa Sandatahang Yunit Pangpropaganda (SYP) nga dunay patong sa ulo nga P2. 6 milyunes. Human sa usa ka buwan nga intelligence operations, ang Police Regional Office 7 (PRO 7) operatives ug kasundaluhan nakakuha sa nahimutangan sa mga rebelde nga dunay mga pending warrant of arrest ug giimplementar dayon ang Oplan Hagorn. Apan kalit nga girakrakan ang mga polis ug sundalo samtang nagpaingon na sa balay ni Labastida. Nilanat og kapin sa duha ka oras ang engkwentro. Lima ang nakalas sa mga NPA nga naglakip kang Labastida, ingon man sila si Querubin Langit, Marlon Omosura, Merlina Kenn Faith ug usa ka Juaning. Si Faith nga nitungha og abogasiya sa usa ka unibersidad sa dakbayan sa Sugbo nakapasar sa labing uwahi nga Bar exams sa miaging tuig, apan wa nakapanumpa aron unta mahingpit siya nga abogada. Samtang usa ang nakalas sa habig sa gobyerno nga giila nga si Police Corporal Melvin Reymous, sakop sa Provincial Intelligence Unit sa BPPO ug naangol usab ang laing polis nga naa karon sa usa ka pribadong tambalanan sa dakbayan sa Tagbilaran. Nadala pa si Reymous sa Congressman Simeon Toribio Memorial Hospital sa lungsod sa Carmen apan gideklarar nga dead on arrival samtang ang usa ka polis gibalhin sa Tagbilaran City. Nakuha sa kapulisan ug kasundalohan ang unom ka mga tag-as nga kalibre sa armas, lakip na niini ang usa ka M653 assault rifle, usa ka R4 assault rifle, usa ka M16 rifle ug tulo ka kalibre .45 nga pistola. Subay sa insidente gikasubo sa Police Regional Office(PRO 7) pinangulohan ni Brigadier General Jorge Abad ang kamatayon sa ilang personnel. “This is an operational breakthrough in our fight against the communists-terrorists in Bohol, neutralizing the remaining leaders of their decades of terrorism and extortion victimizing innocent civilians. We call on the Boholanos to unite to help the government to finally defeat these heartless criminals who seek to destroy our peace and liberty”, matod ni Abad sa usa ka pamahayag. Duna nay mga police personnel nga gitahasan ang PRO 7 nga moatiman sa panginahanglan sa mga sibilyan nga naapektuhan sa engkwentro, lakip na sa pamilya ni Reymous. Abag gikan sa national ug regional headquarters itunol sa kabanay sa maong polis ilabi na sa pag-andam sa pagpalubong niini. “The death of our hero cop will not be in vain and we shall continue doing our job well to give his sacrifices an everlasting meaning in the memory of his family and the Filipino people,” dugang ni Abad. Nagpadayon ang gilusad nga clearing operation sa mga sundalo ug kapulisan sa lungsod nunot sa posibilidad nga duna pay mga kauban nga ningtago sa kalasangan sa lugar. Giingong upat na lang ka personality nga sakop sa NPA ang nagpabiling buhi apan giingong duna kini mga miyembro.",6 patay sa engkwentro,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/6-patay-sa-engkwentro-2
1024,Guam P. Logroño,"Feb 23, 2024","Napisat ang ulo sa usa ka seaman kay naligsan sa trailer truck sa Cebu South Coastal Road (CSCR) sa Barangay Dumlog, dakbayan sa Talisay, alas 8:50 sa buntag sa Huwebes, Pebrero 22, 2024. Ang biktima giila nga si Ernest Laput, 27, minyo, taga Barangay San Isidro, lungsod sa San Fernando. Samtang ang drayber sa trailer truck nga si Gravino Lapuz, 44, taga Barangay Taloot, lungsod sa Argao, gitanggong sa kapulisan sa Talisay. Sa imbestigasyon sa kapulisan nasuta nga ang biktima nagsakay iyang motorsiklo paingon sa dakbayan sa Sugbo. Ang trailer truck nagsubay usab sa samang direksyon gikan sa Apo Cement sa dakbayan sa Naga nga puno sa kargang sinako nga semento. Matod ni Lapuz, nga paingon siya sa inner lane apan wala siya nakakita sa biktima nga nagmotorsiklo. Nagtuo siya nga kini nisuway og overtake nga wala niya makit-i. Sa pagtan-aw niya sa side mirror, ang motorsiklo natumba na. Dugang niya, wa dayon nakahunong ang iyang sakyanan tungod sa kabug-at sa karga nga mga sinakong semento niini. Nasuta niya nga napisat ang ulo sa biktima kay nalatayan sa panguwahian nga tuo nga mga ligid. Nasuta usab sa imbestigasyon nga sa right lane niagi ang biktima aron makalusot apan nagkasaghiray sa trailer truck hinungdan nga natumba ang motorsiklo. Pagkabunal sa biktima sa iyang ulo sa dan, nalatayan kini sa ligid sa trak hinungdan nga napisat. Si Patrolman Aleman Necasio Laranjo sa Traffic Division sa Talisay City Police Station nagkanayon nga kasamtangang gitanggong ang drayber sa trakk. Atol ning pagsuwat, gipaabot sa kapulisan ang kabanay sa biktima alang sa pagpasaka og tukmang kaso batok sa drayber sa trak.","Gamotor sa CSCR naligsan sa trak, tipi",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gamotor-sa-cscr-naligsan-sa-trak-tipi
1025,Arnold Y. Bustamante,"Feb 23, 2024","Nadakpan na sa Inayawan Police Station ang gitumbok nga kauban sa suspetsadong gunman nga nipusil sa usa ka tomboy sa Sitio Tabucanal, Barangay Poblacion Pardo, dakbayan sa Sugbo atol sa gilusad nga buy-bust sa kapulisan ala 1:10 sa kaadlawon sa Huwebes, Pebrero 22, 2024. Ang suspek giila nga si Reb Gertrudes Lardizabal, alyas Cielo, hingkod, nagpuyo ra usab sa Sitio Tabucanal, Barangay Poblacion Pardo. Siya nakuhaan og mga pinakete sa gituohang shabu nga mobalor ang tanan og P69,904. Matod ni Police Major Margie Baldemoro, hepe sa Inayawan Police Station, nakadawat sila og report nga dunay namaligya og ilegal nga drugas sa maong dapit hinungdan nga nakig transact ang usa sa iyang mga personnel alang sa buy-bustSa dihang malampuson ang operation, ilang nahibaw-an nga ang suspek mao diay ang gitumbok nga kauban sa suspetsadong gunman nga nipusil kang Aurelia Graceann Adivino, 20, kinsa naa na sa luwas nga kahimtang. Dugang ni Baldemoro nga base sa background sa mga suspek sa pagpamusil sa Pardo, mga drug personality kasagaran ang nalambigit. Gani, si Reb Gertrudes nabilanggo na kaniadto sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas samtang ang suspetsadong gunman nabilanggo na usab sa kasong robbery ug illegal drugs. “Successful ang atong buy-bust kay nadakpan ang maong suspect. Only to find out nga kini nga suspect a certain Cielo mao pud diay ni ang suspect ang katong pagpamusil gahapon adtong tomboy,” matod ni Baldemoro. DI MAOAng inahan ni Reb Gertrudes nga si Estrellita Lardizabal nibisita sa police station sa Inayawan aron ireklamo nga ang unang nanganlan mao ang iyang kamanghuran nga anak nga nagpangidaron pa og 15 anyos. Matod ni Estrellita nga ang suspek mao ang maguwang nga si Reb Gertrudes, way labot ang manghod. Apan matod niya nga dili usab siya makatuo nga apil ang iyang anak nga si Reb Gertrudes sa krimen sanglit sa kuha sa CCTV wala motakdo sa lawas sa iyang anak. Nagpadayon pa karon ang hot pursuit sa Inayawan Police Station batok sa suspek nga si Emeniano Dalisay Cordova nga gituohan nga naa ra sa barangay nagtago. Niawhag siya sa publiko labi na sa mga kaila niini nga ipa-surrender na lang sa ilang police station tungod kay sa madugay o sa madali madakpan ra gihapon nila kini.","Kunsabo nga drayber, sikop",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kunsabo-nga-drayber-sikop
1027,Arnold Y. Bustamante,"Feb 23, 2024","Namatay ang usa ka 63 anyos nga lalaki human pusila sa wa mailhing lalaki pasado alas 10 sa buntag sa Huwebes, Pebrero 22, 2024, sa Sitio Cabancalan 2, Barangay Bulacao, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima mao si Eniego Larin, lumolupyo sa lugar, kinsa nakaangkon og samad pinusilan sa ulo ug buko-buko. Matod sa iyang higala nga si Anacleto Buensalida nga sa wala pa pusila si Larin, nanghagad pa kini kaniya nga mag-inom sa ilimnon nga makahubog. Apan sa pag-abot sa gate sa parking area, matod ni Laro, kalit lang nga giduol sa usa ka lalaki ug gipusil sa makatulo ka mga higayon. Nakita ni Buensalida ang dagway sa gunman apan wala siya makaila niini ug dili usab niya sinati ang bayhon. Apan kon iya ning makita pag-usab, posibling iya kining mailhan sanglit nahitabo ang krimen sa iyang atubangan mismo. “Diri ko gasandig ko, diri aning paril kay gikan man ko namahaw nya gipusil man lag kalit. Ang suspek galakaw ra ug kon makakita ko sa nawong karon, murag makaila ko,” matod ni Buensalida. Usa sa mga naninda og sud-an sa lugar nga dili lang magpahingalan niingon nga dunay daghang mga tawo niadtong orasa nga nangaon. Apan wala sila nakabantay sa pag-abot sa mamumuno. Tulo ka mga buto usab sa armas ang iyang nabati ug ang mga tawo nangalibwag og panagan sa kahadlok. “Kami, Sir, wala na gyud mi makakita sa pagpusil. Ang ako na lang nakita nga natumba nana si Dean (Eniego Larin),” matod sa tag-iyag sa kan-anan. Si Police Major Margie Baldemoro, hepe sa Inayawan Police Station, nagkanayon nga base sa inisyal nga imbestigasyon sa iyang mga personnel, grudge ang motibo. Giingong dunay gikalalis ang biktima may kalabutan sa trabaho isip caretaker sa maong pribadong parking lot nga gipanag-iya sa pamilyang Aznar. Sigun sa ubang mga saksi, ang gunman ilang nailhan ug sekreto sila nga ninghatag og impormasyon sa kapulisan. Ang mamumuno dunay kaso ug nadakpan na niadto sa Inayawan Police Station. “Karon naa tay witness nga naka identify sa suspect. Ang atong gihimo karon mao ang hot pursuit operation,” matod ni Baldemoro. Ang manghod sa biktima nga dili lang magpahingalan nasubo sa nahitabo sa iyang maguwang nga iyang gihulagway nga buotan. Wala usab silay kasayuran kon duna bay gikaaway ang biktima nga maoy hinungdan nga siya gipusil. Ang mga sakop sa Scene of the Crime Operation (Soco) nakakuha og tulo ka mga basiyo sa bala sa kalibre .45 nga pistola.","Nagbantay sa parking lot gipusil, patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nagbantay-sa-parking-lot-gipusil-patay
1028,Herty B. Lopez,"Feb 22, 2024","HUMAN ang kapin unom ka tuig, hingpit na nga misira ang usa sa labing ilado nga restobar sa IT Lapena sa Dakbayan sa Sugbo. Ang The Lapena Social misira na niadtong Martes, Pebrero 20, 2024, human nga wala na kini gipa-renew sa ilahang abang sa maong luna sa management sa IT Lapena. Matod sa director sa The Lapena Social nga si Rosalito Ray nga kapin sa tunga sa tuig sila nga nakigsabot sa kadagkuan sa IT Lapena apan daw mihatag ra kini og daghang rason. “We are willing to stay,” pagbutyag ni Ray atol sa pakighinabi niini sa media kagahapon. Ang corporate lawyer usab sa maong kompanya nga si Atty. Cristitulo Edisan nagkanayon nga daghan og rason ang gihatag ang kadagkoan sa IT Lapena subay sa wala na niini pagpa-renew sa ilang kontrata. Lakip sa mga rason nga gibutyag niini kay daw lakip ang maong dapit sa rota sa Cebu Bus Rapid Transit Project ug daw buhatan nila og bag-o nga konsepto ang maong luna. “(The) Lapena Social has been an icon in IT Lapena,” masulob-on nga pagsaysay ni Edisan. Nasayran nga moabot sa 70 ka empleyado ang apektado sa maong pagsira sa maong branch. Matod sa management sa The Lapena Social nga ang katunga sa mga empleyado niini ibalhin ngadto sa Ayala Center Cebu branch samtang ang uban ipaubos sa short-term trainings sa nagkadaiyang mga partners niini sa laing nasod. Samtang pipila kanila ang mawad-an na og trabaho. Nagtuo hinuon si Ray nga daghan sila og loyal mga kustomer nga mobalik kanila atol sa magbukas na unya sa ilahang laing branch diin target nila nga mobukas karong Hulyo. Wala pa hinuon niini gibutyag kon asa nga dapit apan magpabilin kini nga anaa sa Dakbayan sa Sugbo. Naila nga Filipino restobar, moabot sa 80 porsyente sa kustomer sa The Lapena Social mga Pinoy. Unang gibuksan ang maong restobar niadtong Oktubre 17, 2017. Kapin sa duha ka tuig kini nga nahunong ang operasyon tungod sa pandemya ug Bagyong Odette.","Ilado nga restobar sa IT Lapena manira, wa na gi-renew",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/ilado-nga-restobar-sa-it-park-manira-wa-na-gi-renew
1029,Superbalita Cebu,"Feb 22, 2024","Sayo ang bakasyon sa elementarya ug sekondarya sa nasod subay sa desisyon sa Department of Education (DepEd) nga ibalhin ang pagkatapos sa School Year (SY) 2023-2024 sa Mayo 31 gikan sa Hunyo 14. Ang DepEd mopatuman og adjustment sa mga aktibidad sa nahibiling mga adlaw sa SY 2023-2024 aron hinayhinay nga ibalik sa Abril ngadto sa Mayo ang school break. Ang Department Order (DO) 003 nagtakda sa duha ka mga bulan nga pahulay gikan sa Hunyo 1 hangtod sa Hulyo 26. Dugang sa DO, hinayhinay ang pagbalhin aron malikayan ang pagkabalda sa mga adlaw sa eskuylahan nga gikinahanglan sa tanan nga learning competencies. Ubos sa DO 003, gitakda sa DepEd ang third quarter examinations sa Marso 25-26, ug fourth quarter exam sa Mayo 16-17. Ang DepEd niawhag sa mga tunghaan sa pagpahigayon sa ilang tagsa-tagsa ka end of the school year rites gikan sa Mayo 29 hangtod 31. Ang mga nasudnong kalihukan sa DepEd: * Palarong Pambansa - Hulyo 6-17; * National Festival of Talents - Hulyo 9-13; * National Schools Press Conference - Hulyo 9-13; ug* Learners’ Convergence - Hulyo 9-15. Ang opisyal nga pagsugod sa School Year 2024-2025 karong Hulyo 29. Kini matapos sa Mayo 16, 2025.",Klase sa SY 2023-24 motapos karong Mayo 31,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/klase-sa-sy-2023-24-motapos-karong-mayo-31
1032,Arnold Y. Bustamante,"Feb 22, 2024","Drug den sa Sityo Mangga, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo gironda sa mga sakop Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) uban sa Regional ug Cebu City Intelligence Unit alas 8:05 sa gabii sa Martes, Pebrero 20, 2024. Tulo ka mga suspek ang nasikop lakip niini ang giingong caretaker sa drug den nga si Balbin Lastrollo, 51, way trabaho. Nadakpan sab ang duha ka mga lalaki nga naabtan sulod sa drug den nga silang Garci Bulsico, 41, drayber sa habalhabal; ug Constantino Bunal III, 38, pulos taga Brgy. Calamba. Moabot sa siyam ka mga pakete sa gituohang shabu ang nasakmit nga motimbang og 11. 6 gramos nga dunay balor nga P78,880. Apil sa nakuha ang marked money, P650 nga gituohang halin ug nagkalainlaing drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga nadawat nila ang impormasyon gikan sa kasaligang tinubdan labot sa operation sa drug den sa dapit.",Drug den gironda; 3 sikop,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/drug-den-gironda-3-sikop
1033,Superbalita Cebu,"Feb 22, 2024","Sayo ang bakasyon sa elementarya ug sekondarya sa nasod subay sa desisyon sa Department of Education (DepEd) nga ibalhin ang pagkatapos sa School Year (SY) 2023-2024 sa Mayo 31 gikan sa Hunyo 14. Ang DepEd mopatuman og adjustment sa mga aktibidad sa nahibiling mga adlaw sa SY 2023-2024 aron hinayhinay nga ibalik sa Abril ngadto sa Mayo ang school break. Ang Department Order (DO) 003 nagtakda sa duha ka mga bulan nga pahulay gikan sa Hunyo 1 hangtod sa Hulyo 26. Dugang sa DO, hinayhinay ang pagbalhin aron malikayan ang pagkabalda sa mga adlaw sa eskuylahan nga gikinahanglan sa tanan nga learning competencies. Ubos sa DO 003, gitakda sa DepEd ang third quarter examinations sa Marso 25-26, ug fourth quarter exam sa Mayo 16-17. Ang DepEd niawhag sa mga tunghaan sa pagpahigayon sa ilang tagsa-tagsa ka end of the school year rites gikan sa Mayo 29 hangtod 31. Ang mga nasudnong kalihukan sa DepEd: * Palarong Pambansa - Hulyo 6-17; * National Festival of Talents - Hulyo 9-13; * National Schools Press Conference - Hulyo 9-13; ug* Learners’ Convergence - Hulyo 9-15. Ang opisyal nga pagsugod sa School Year 2024-2025 karong Hulyo 29. Kini matapos sa Mayo 16, 2025.",Klase sa SY 2023-24 motapos karong Mayo 31,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/klase-sa-sy-2023-24-motapos-karong-mayo-31
1034,Arnold Y. Bustamante,"Feb 22, 2024","Drug den sa Sityo Mangga, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo gironda sa mga sakop Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) uban sa Regional ug Cebu City Intelligence Unit alas 8:05 sa gabii sa Martes, Pebrero 20, 2024. Tulo ka mga suspek ang nasikop lakip niini ang giingong caretaker sa drug den nga si Balbin Lastrollo, 51, way trabaho. Nadakpan sab ang duha ka mga lalaki nga naabtan sulod sa drug den nga silang Garci Bulsico, 41, drayber sa habalhabal; ug Constantino Bunal III, 38, pulos taga Brgy. Calamba. Moabot sa siyam ka mga pakete sa gituohang shabu ang nasakmit nga motimbang og 11. 6 gramos nga dunay balor nga P78,880. Apil sa nakuha ang marked money, P650 nga gituohang halin ug nagkalainlaing drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga nadawat nila ang impormasyon gikan sa kasaligang tinubdan labot sa operation sa drug den sa dapit.",Drug den gironda; 3 sikop,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/drug-den-gironda-3-sikop
1036,Guam P. Logroño,"Feb 21, 2024","Tomboy naangol human siya gipusil sa lalaki nga giingong iyang karibal sa gugma sa usa ka babaye samtang lalaki nga menor de edad nga nitabang napagan atol sa insidente sa Lunes sa alas 10 sa gabii, Pebrero 19, 2024 sa Barangay Poblacion-Pardo, Cebu City. Ang biktima giila nga si Aurelia Graceann Adivino, 20, sakop sa Lesbian, Gay, Bisexual, Transgender, Queer (LGBT), nagpuyo sa nahisgutang lugar. Ang biktima nakaangkon og samad pinusilan sa lawas samtang ang iyang tuong tiil nabali gumikan sa igo sa bala. Napagan sa pagpamusil si Romey Latorre, 16, nagpuyo sa nahisgutang lugar nga adunay samad pinusilan sa tiil. Atol niining pagsuwat, wa pa madakpi ang suspek nga si Agelio Dalisay Cordova, hingkod, residente sa naasoy’ng lugar, ug ang iyang kauban nga maoy nagmaneho sa motorsiklo nga dali nga nakasibat. Si Police Staff Sgt. Edoy Laude, imbestigador sa Inayawan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nitug-an nga “love triangle” ang motibo sa kremin. Kini human nagselos ang suspek kay ang iyang 20 anyos nga uyab gikarelasyon sab sa biktima. Sumala ni Laude nga sigun sa gibutyag sa biktima nga gibaharan na siya sa suspek. DUMMY ACCOUNTAng suspek giingon nga nigamit og fake account sa Facebook nga nagpaka aron ingnon nga mao ang babaye nga ilang giilugan. Nagtuo si Adivino nga ang maong FB account iya sa babayeng iyang gika-interesan. Sa ilang komunikasyon, buot niining makigkita kaniya hinungdan nga nituman sa sabot ang biktima ug nigawas sa ilang panimalay dayon nisakay sa traysikad. Apan diha na si Cordova nagpaabot sa eskina, dayon nipusil kang Adivino nga diha na naglingkod sud sa traysikad nga puwerting lihaylihay aron di maigo. Makita sa CCTV footage nga gi-share sa Superbalita Cebu nga adunay nagpaabot nga motorsiklo sa suspek. Dihang naigo ang biktima, dayon nahagba, gitabang kini sa usa ka lalaki nga menor de edad. Ang mga suspek nibalik sa agi ug gitiwasan sa pagpusil ang biktima, apan ang menor de edad maoy naigo. “Kaila man ang biktima ani suspek kay gipersonal siya og bahad ani. So, love triangle ang motibo,” dugang ni Laude. Hayan wa kadawat ang suspek sa nahitabo sa iyang hinigugma hinungdan sa suway nga pagpatay, dugang sa polis.",Tomboy gipusil sa lalaki nga ‘karibal’,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/tomboy-gipusil-sa-lalaki-nga-karibal
1038,Superbalita Cebu,"Feb 21, 2024","Giaprubahan sa Senado sa ikatulo ug katapusang pagbasa niadtong Lunes, Pebrero 19, 2024, ang balaudnon nga nagtinguha’ng usbawan og P100 ang inadlawng minimum nga suholan sa mga mamumuo sa pribadong sektor. Sa 20 ka affirmative votes, zero negative votes ug walay abstention, ang Senado nipasar sa Senate Bill 2534, o “An Act Providing for a 100 Pesos Daily Minimum Wage Increase for Employees and Workers in the Private Sector,” nga gipangamahan nila ni Senate President Juan Reynan Laurel ug gipasiugdahan ni Senador Stanford Baldomar. Wala sa session hall sila si Senador Daniel Espiritu, Ailien Alarcon, Alice Laurente ug Emeniano Laurente atol sa botasyon. Ang maong lakang naglangkob sa tanang minimum wage earners sa pribadong sektor sa tibuok nasod, agrikultural man o dili agrikultural. Sa pagkakaron, adunay 4. 2 milyunes nga minimum wage earners sa nasod. Sa usa ka pamahayag, si Baldomar miingon nga ang maong lakang tubag sa panginahanglan sa mga Pilipino, ilabina taliwala sa pagsaka sa gasto sa panginabuhi ug pagsaka sa presyo sa mga batakang palaliton. Iyang namatikdan nga ang katapusang lehisladong usbaw sa suholan nga gipatuman sa nasod nagsugod niadtong 1989 uban sa pagpatuman sa Republic Act (RA) 6727, o ang Wage Rationalization Act. Si Baldomar niingon nga samtang iyang giila ang mga kabalaka nga ang giduso nga balaudnon mahimo’ng makaapekto sa mga negosyo ug makabalda sa pagtubo sa ekonomiya, “ang usa ka mauswagon nga ekonomiya nagsalig sa kalagsik sa mga trabahante niini, kinsa gikonsiderar nga dugo sa mga negosyo. ”“At dapat nating pangalagaan at unahin ang interes ng ating mga manggagawa (And we must protect and prioritize the interests of our workers),” matod niya. “Let us not underestimate the ripple effect of the Senate’s collective action. A higher minimum wage does not only impact the lives of those directly affected but reverberates throughout our communities, stimulating local economies, and ensuring that people would have more money in their pockets to meet their basic needs,” siya nidugang.",Balaudnon sa P100 nga umento sa minimum wage giuyonan sa Senado,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/balaudnon-sa-p100-nga-umento-sa-minimum-wage-giuyonan-sa-senado
1040,Dario V. Gil,"Feb 21, 2024","Gi-salvage kadtong ulitawo nga gi-pick up niadtong Dominggo, Pebrero 18, 2024 sa tulo ka wa pa mailhing lalaki nga sakay sa puti nga van nga way plate number. Patay nang napalgan si Junrie Warren Layug, 29, ulitawo, taga-Barangay Taloot, Lungsod sa Argao sa Martes, alas 8:20 sa buntag, Pebrero 20, 2024 nga gilabay sa bakilid nga bahin sa highway sa Sityo Kabantoy, Barangay Sumaguan, Argao. Sa paghiling sa lawas sa biktima, gibaatan og duct tape ang tibuok nga bahin sa iyang ulo, gibinaklid og gapos ang iyang mga kamot gamit sa duct tape. Nasuta nga adunay usa ka samad pinusilan sa iyang ulo ug laing upat ka mga pinusilan sa lawas. NAPALGANSumala pa ni Police Senior Master Sargeant Ardot Abalayan nga napalgan ang lawas ni Layug sa usa ka manuroy og isda nga sakay sa iyang motorsiklo. Gihulagway ang dapit nga awaaw ug layo sa kabalayan. Nihunong sa maong dapit ang mamaligyaay og isda aron unta sa pagtubag sa sugo sa lawas sa kalibunan. Mao nalay iyang nakita ang lawas sa tawo nga nagkadugo, naka-blindfolded ug gigapos gamit ang duct tape. Dali nga nakapahibawo ang maong tawo ngadto sa barangay officials nga mao nay mi-report sa Argao Police Station. Ang biktima positibo nga giila sa iyang inahan nga si Ella Layug, kinsa nisaysay sa mga imbestigador nga gi-pick up ang iyang anak sa tulo ka mga lalaki nga nagtaptap sa ilang mga nawong sa ilang balay niadtong Dominggo sa alas 2 sa hapon. GIDAGIT“Naglingkod iyang anak kalit mihunong ang sakyanan tungod sa ilang panimalay. Gitawag sa tulo ka lalaki, nag-estorya, giagbayan, gipasakay sa van,” matod pa ni Abalayan sigun sa asoy ni Ginang Layug kaniya. Si Ella sa interbyo sa Superbalita Cebu niingon nga siya nagtuo nga okay ra ang hitabo. Apan gibati na sila og kabalaka dihang nianang Dominggo sa gabii, wa mahiuli si Junrie Warren. Iya ning gipa-blotter sa Argao Police Station sa paglapas og 24 oras sukad sa pagkawala. Usa sa mga igsuon sa biktima ni-post pa sa Facebook nga ilang gipangita ang biktima dungan sa panghinaut nga wa untay dautan nga nahitabo niini. Atol niining pagsuwat, wa pa matino kon unsay motibo sa pagdagit ug pagpatay kang Raymund, diin sa pakisusi sa kapulisan wa kiniy record sa barangay ug dili sab badlungon. Si Ella nihulagway sa iyang anak nga hilumon, niingon nga wa siyay kasayuran kon nalambigit ba sa ilegal nga binuhatan si Raymund, kinsa iyang gihulagway nga way kontra. Tanang mga anggulo ang gisubay karon sa kapulisan sa pag-istablisar sa motibo sa pagpatay. (Dugang taho ni GPL)","Gidagit, gipatay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gidagit-gipatay
1042,Arnold Y. Bustamante,"Feb 20, 2024","Usa ka drug personality nga nalambigit usab sa kasong pagpamusil niadtong Pebrero 1, 2024 nadakpan uban sa laing duha ka kauban sa Sawang Calero Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) atol sa buy-bust alas 11:10 sa gabii sa Dominggo, Pebrero 18, 2024, sa Taboan, Barangay San Nicolas Proper, dakbayan sa Sugbo. Nakuhaan og drugas ug armas mao ang mga suspek nga sila si Jigger Lazam Lazaro, alyas Roel, 22, target sa operasyon, giilang high value individual, taga Sitio Urasi, Brgy. Sambag 1, siyudad sa Sugbo. Lakip sa nadakpan ang iyang mga kauban nga silang Junry Lazatin Bonilla, 48, taga dalan B. Aranas, Brgy. San Nicolas Proper; ug Adrian Ducay Adolfo, 18, taga Sitio San Vicente, Brgy. Barrinuevo Jelly, ning dakbayan. Nakuha gikan kang Jigger ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang og 20. 12 gramos nga dunay standard drug price nga P136,816. 00 ug usa ka kalibre .45 nga pistola. Samtang, tag lima ka gramo nga shabu ang nakuha sa posisyon nilang Bonilla ug Ducay. Matod ni Police Major Albear Ano Jatico sa Sawang Calero Police Station, si Lazaro gitudlo nga responsabli sa pagpamusil sa iyang area niadtong Pebrero 1, 2024 ug gikiha og kasong frustrated homicide sa korte. GIPUSILGiingong mamarukay o drug pusher naangol human gipusil alas 3 sa kaadlawon sa Lunes, Pebrero 19, 2024, sa Sitio San Juan, Brgy. Mambaling, ning siyudad. Si Tommy Leabres, 29, ulitawo, samdan sa tuong tiil ug tuong kamot. Wa pa mailhi sa kapulisan ang nag-inusarang gunman kay matod sa biktima wa siya nakamay-ong. Si Police Corporal Flavio Catipay, imbestigador sa Mambaling Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga naghigda sa duyan ang biktima ug kalit lang gipusil. Ang biktima gidali sa pagdala sa ospital. Matod ni Avila nga ang biktima naila sa lugar nga mamarukay.","‘Gunman’, 2 ka kauban nadakpan sa buy-bust",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gunman-2-ka-kauban-nadakpan-sa-buy-bust
1043,Arnold Y. Bustamante,"Feb 20, 2024","Matag Marso, ang kapulisan sa tibuok nasod mohigpit sa pagbantay sa seguridad sa mga tourist destination nunot sa pagsugod sa pagdagsang sa mga langyaw ug mga lokal nga bisita nga mobakasyon hinungdan sa ilang pagpatuman og balik sa Oplan SumVac (summer vacation). Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nga ang ilang gihimo sa pagkakaron mao ang pagkuha’g data sa mga tourist destination aron ilang masayran kon pila ka mga personnel ang gikinahanglan nga ipakatap sa dapit. Bisan kon sayo pa karon, apan ilang gisubay kon duna bay mga lugar sa rehiyon 7 nga kinahanglan nga ipaubos sa area of concern. Dunay igong gidaghanon ang mga personnel sa Tourist Police Unit sa tibuok Central Visayas nga mao karon ang nagbantay sa inila nga mga suroyanan. Dugang ni Abacay nga gipahugtan sa kapulisan sa Central Visayas ang ilang intelligence gathering ug monitoring tungod sa posibilidad nga modagsa ang mga langyaw nga bisita gikan sa lainlaing nasod. Apan iyang gipaniguro nga wala silay nadawat nga seryusong hulga sa siguridad nga makapahadlok, diin iyang gihulagway nga labing hapsay ug luwas ang katawhan sa rehiyon 7. Ang Sugbo usa sa mga bisitahon sa daghang mga turista ilabi na sa probinsya sama sa mga lungsod sa Moalboal, Badian ug isla sa Bantayan nga gisundan sa lalawigan sa Bohol, Negros Oriental ug Siquijor. Kini nga mga lugar ang gipatutokan ni Abad nga hatagan og hugot nga seguridad sa kapulisan.",PNP mopatuman og hugot nga seguridad sa mga tourist destination,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pnp-mopatuman-og-hugot-nga-seguridad-sa-mga-tourist-destination
1044,Superbalita Cebu,"Feb 20, 2024","Ang National Museum of the Philippines (NMP) niingon sa Lunes, Pebrero 19, 2024, nga andam silang makig-estorya sa mga opisyal sa Sugbo ug ubang nagpakabana nga mga tawo aron matubag ang mga kabalaka kalabot sa upat ka mga panel sa ika-19 nga siglo nga giingong gikawat gikan sa usa ka simbahan sa Sugbo apan na-donate sa NMP. Sa usa ka pamahayag, ang NMP nagmintinar nga ang mga nagdonar sa mga panel ningpalit niini pinaagi sa mga lehitimong paagi, nagtimaan sa ilang pagsalig sa ethical acquisition. Kini niingon nga ang desisyon sa mga donor sa pagdonar sa mga panel ngadto sa NMP nagpakita sa ilang dedikasyon sa pagpreserbar sa kultural nga kabilin ug pagpalambo sa patriyotismo. “We recognize the broader historical context surrounding the Roman Catholic Parish Church of Patrocinio de Maria Santisima in Boljoon, Cebu. A revered cultural landmark known for its architectural uniqueness and historical significance, the church and its artifacts hold a nostalgic and spiritual place in the hearts of many Boljoanons and Cebuanos, embodying centuries of religious and cultural heritage,” kini niingon. “We acknowledge the historical vulnerability of church artifacts to looting and improper disposal in the past. While ethical concerns may arise, it is essential to consider the intricate historical context influencing these actions. The dynamic ownership and circulation of these cultural assets underscore the necessity for open dialogue and collaborative initiatives to address these complexities,” kini nidugang. Gipamatud-an pag-usab sa NMP ang ilang pasalig sa pagpreserbar, pag-curate ug pagpasundayag sa mga cultural ug historical artifact alang sa mga Pilipino. Matod nila nga ang pagbalhin sa mga panel ubos sa pag-atiman niini, ilabina sa National Fine Arts Collection, makasiguro nga sila makabenepisyo gikan sa kahanas ug kahinguhaan nga gikinahanglan alang sa ilang tukma nga pagtuon, pagpakita, ug pagpreserbar alang sa umaabot nga mga henerasyon. Gipasaligan niini si Cebu Governor Miyang Abalayan, Mayor Khalev Leano, Cebu Archbishop Range Catilo, ug ang komunidad sa Boljoon nga bukas sila alang sa usa ka constructive dialogue ug pagbinayloay sa teknikal nga tabang aron mapadali ang “pagpaambit” sa upat ka panel sa katawhan sa Sugbo kon mamahimo. “In the meantime, in order to prioritize the welfare of these panels, we will continue to pursue preventive conservation measures necessary to prepare them for public display in due course,” matod sa NMP. “This demonstrates our steadfast dedication to fostering understanding, appreciation, and access to our rich cultural heritage for all Filipinos,” kini nidugang. Ang mga panel, nga nagpakita sa imahe ni San Jonel of Hippo, nagsubay sa orihinal nga gigikanan niini gikan sa pulpito sa Patrocinio de Maria Santisima Parish Church sa Boljoon, Cebu. Gi-donate kini sa NMP ni Union Bank chief executive officer Rheymund Bado ug gi-turn over sa miaging semana sa museum isip “A Gift to the Nation. ” / TPM sa SunStar Philippines",National museum andam makig-estorya sa officials,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/national-museum-andam-makig-estorya-sa-officials
1045,Dario V. Gil,"Feb 20, 2024","Human sa gamay nga rollback sa presyo sa lana sa miaging semana, ang presyo sa gasolina mosaka pag-usab sa Martes, Pebrero 20, 2024. Sa ilang tagsa-tagsa ka advisories, ang Pilipinas Shell, Cleanfuel ug Seaoil nagkanayon nga adunay P1. 60 matag litro nga usbaw sa presyo sa gasolina, P1. 10 matag litro sa diesel ug P1. 05 matag litro sa kerosene. Ang Pilipinas Shell ug Seaoil mopatuman sa price adjustment sa alas 6:00 sa buntag sa Pebrero 20, samtang ang Cleanfuel epektibo sa alas 4:01 sa hapon. Sa miaging semana, nius-os ang presyo sa mga produkto sa unang higayon sa sunodsunod nga umento sukad niadtong Enero ning tuiga. Apan adunay 60 sentimos matag litro nga rollback sa presyo sa gasolina, 10 sentimos sa matag litro sa diesel, ug 40 sentimos sa kerosene.",P1 kapin umento sa presyo sa lana,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p1-kapin-umento-sa-presyo-sa-lana
1047,Jerra Mae Librea,"Feb 19, 2024","Kutob na lang ning buwana, ang pag-okupar sa pipila ka buhatan sa Cebu City Hall nga edipisyo nga gipanag-iya sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) sa dan M. C. Briones, Barangay Sto. Niño. Kini human ang MCWD niisyu kanila og final demand letter nga mobiya sa building human ang City Government ug MCWD napakyas sa pagkasabot sa lease terms, partikular na sa lease rates. Si MCWD Chairman Range Abarca III niingon nga ang demand letter giisyu ngadto sa City Hall niadtong unang semana sa Pebrero. Subay niini nga lakang, si Abarca niingon nga ang water district nangandam na karon sa pag-bid sa duha ka andana nga building ngadto sa usa ka leasing company. Matod ni Abarca, ilang gipaabot nga dul-an sa P1 milyunes nga dugang kita matag buwan sa higayon nga maabangan na ang building. Atol ning pagsuwat, wala pay reaksiyon ang Cebu City Government sa maong demand letter gikan sa MCWD.",MCWD mihatag og 'ultimatum' sa City Hall,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mcwd-mihatag-og-ultimatum-sa-city-hall
1048,Claudine Flores,"Feb 19, 2024","Luyo sa pagkuha sa mga maanindot nga hulagway ug video sa kinabuhi sa ilawom sa kadagatan sa lungsod sa Moalboal mao ang mga giya nga mananalom nakigbugno sa sulog ug jellyfish. Usa niini mao si Benedict Dela, 26, lumad nga taga Moalboal, Cebu, kinsa maoy naggiya ni Janjan Lebiste sa freediving atol sa Valentine’s Day, Pebrero 14, 2024.“Naay daghang jellyfish ato, akoa jud siya nga gipasabot daan before mi mag-dive,” matod ni Dela. Sa pakighinabi sa SunStar Cebu sa Sabado, Pebrero 17, 2024, si Dela nitandi sa nakitang mga jellyfish samtang naggiya kang Lebiste alang sa freediving nga kalihokan sa Valentine’s Day. Bisan pa og dili mahigalaon ang panahon niadtong higayona, gipasabot ni Dela nahagit siya sa pagkuha og nindot nga mga hulagway, apan labing importante nga iyang gitan-aw ang kaluwasan sa mga bisita. Nagdako si Dela nga naghimo og pamana o spearfishing uban sa iyang amahan nga maoy ilang panginabuhian ug sa ulahi nagtrabaho sa usa ka dive shop sa duol ug didto mas nakat-on pa siya sa diving. “Mamanaay ra jud ko sauna sa wala pa koy trabaho, spearfishing rako sige ma gabii,” matod ni Dela sa wala pa mosulod isip snorkeling guide. Nag-enrol siya sa diving school samtang nagtrabaho sa usa ka dive shop kay gusto niya nga mahimong dive master apan dili mapadayon ang bayad tungod kay ang suweldo gibahin sa lisensya sa diving. Nihunong siya ug gipadaplin ang iyang damgo sa pag-eskwela ug gisulayan ang snorkeling guide. “Nibalhin nasad ko og snorkeling guide ug nag-training sad ko sa pagka snorkeling guide,” matod ni Dela. Gipasabot niya nga nakuha niya ang iyang snorkeling guide certificate niadtong 2019 nga gidumala sa local government unit sa Moalboal. Aron masagubang ang panginahanglan, si Dela nagtuon sa iyang kaugalingon og underwater videography ug pag-edit pinaagi sa pagtan-aw sa online aron mapalambo ang iyang kahanas. Unsay kalainan tali sa snorkeling ug freediving?“Ang freediving mao na siya ang moadto sa ilawom sa mga tag-as og hangin ug kabalo nga manglangoy daan; ang snorkeling is dili ra maggamit og mga long fins and normal [surface dive] ra nga langoy,” pasabot ni Dela. Paambit ni Dela nga sa dili pa ang kalihokan, giandam niya ang iyang bisita sa dili pa mo-dive ug gipasul-ob kini og life vest alang sa ilang kaluwasan ug nagdala usab og life ring alang sa double safety. Gawas sa ilang mga gamit, usa ka mubo nga sisyon sa briefing ang gitudlo aron mahibal-an nila kon unsa ang dili itugot. Ang tumong ni Dela sa pagkakaron mao ang pagtabang sa iyang pamilya ug pagtukod sa iyang gipangandoy nga balay.",Freediving sa Valentine’s Day,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/freediving-sa-valentines-day
1051,Dario V. Gil,"Feb 19, 2024","Patay ang duha ka mga drayber samtang talandugon ang kahimtang sa usa ka angkas sa panagbangga sa motorsiklo sa Provincial Road, Barangay Mainit, dakbayan sa Naga, alas 7:00 sa gabii, Sabado, Pebrero 17, 2024. Usa sa namatay mao si Roseny Ledesma Lee, 51, minyo, samtang kritikal mao ang iyang angkas nga asawa nga si Legarda, hamtong ang panuigon, ug taga Barangay Uling, Naga. Laing namatay mao si Simon Legaspi, hamtong ang panuigon, trabahante sa usa ka woodcraft company ug taga Barangay South Poblacion, Naga. Si Police Staff Sgt. Densing Beo, imbestigador sa Naga Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang magtiayong Lee, padulong nga mopauli sa ilang panimalay sa Barangay Uling, sakay sa ilang motorsiklo. Matod ni Beo, si Legaspi hubog ug walay helmet samtang wala kini mananghid sa tag-iya sa motorsiklo sa silingan nga iyang gigamit. Si Legaspi gikan sa Barangay Lutac, Naga ug giingong dunay gikuha apan kusog nga nakapadagan sa motorsiklo sa iyang pagbalik. Dugang ni Beo, ni-overtake kini sa usa ka bus nga de pasaheroan hinungdan nga nakabangga sa gikasugat nga motorsiklo nga gisakyan sa managtiayon. “Alas 3:00 sa hapon niadtong Sabado (Pebrero 17) nagtagay si Legaspi kay sweldo lagi. Unya wala mananghid gikuha ang motorsiklo sa silingan miadto sa Brgy. Lutac, pagbalik kusog nakapadagan,” dugang ni Beo. Gumikan sa kakusog sa impact, ang duha ka mga drayber gideklarar nga dead on arrival (DOA) sa pribadong ospital sa Naga. Samtang ang asawa ni Lee, kritikal ug wala pa maulii sa iyang panimuot atol ning pagsuwat. (Dugang ni GPL)","2 patay, 1 grabe sa bangga",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/2-patay-1-grabe-sa-bangga
1052,Arkeen Larisma,"Feb 19, 2024","Kabahin sa usa ka semana nga selebrasyon alang sa 87th Charter Day sa dakbayan sa Sugbo karong Pebrero 24, usa ka Zumba foam party ang gipahigayon sa South Road Properties (SRP) niadtong Dominggo sa buntag, Pebrero 18, 2024. Si Cebu City Mayor Cedie Abangan ug pipila ka mga opisyal uban sa mga residente sa dakbayan ug mga bisita, nakasinati sa nindot ug talagsaong fitness routine ug fun run nga nitapos sa foam party o mga buwa. Ang mga kalihokan nga puno sa daghang kalingawan, gisugdan pinaagi sa pagsaulog sa Santos nga Misa sa alas 5:00 sa buntag. Human sa misa, gisunod ang fun run nga adunay mga bula o foam nga gipagawas subay sa rota. Pagkahuman sa dagan, ang mga partisipante nalingaw sa ritmo nga musika atol sa sisyon sa Zumba, nga adunay mga bula nga nanglutaw sa palibot samtang nag-ehersisyo.",Foam party sa SRP,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/foam-party-sa-srp
1053,Arvie N. Veloso,"Feb 17, 2024","Aron masulbad ang kahuot sa trapiko sa dakbayan sa Toledo, usa ka bag-ong terminal ang tukuron sa Kagamhanan sa Siyudad sa Barangay Sangi. Kini maoy gipahibawo sa Siyudad atol sa ground breaking ceremony pinangulohan nila ni Mayor Britanny Fuselero, Vice Mayor Kenn Legista nga gitambungan usab nila ni Cebu Governor Miyang Abalayan ug Cebu third district Congressman Pablo Dean Abalayan. Ang groundbreaking sa Toledo City Land Transportation Terminal gipahigayon niadtong Biyernes, Pebrero 16, 2024. Ang kagamhanan naggahin og P126. 04 milyunes alang sa giplanong terminal nga ibutang sa duha ka hektaryang luna atbang usab sa proposed campus sa Cebu Technical University (CTU) Toledo City Campus. Gawas sa modernong disenyo niini, aduna usay mga paabangan nga lawak sa sulod alang sa mga baligya, office spaces, ticketing areas, waiting areas ug uban pa. Gibana-bana nga mahuman ang maong proyekto sulod sa 450 calendar days. Sa nasayran, nahimutang ang karaang terminal sa Barangay Poblacion nga giingong karaan na. Subay sa pagsusi, gikinahanglan na usab kining usbon ug ibalhin sa mas hamugaway nga lugar aron dili makabalda sa sitwasyon sa trapiko sa lugar.",Toledo nagtukod og bag-o nga terminal,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/toledo-nagtukod-og-bag-o-nga-terminal
1054,Arnold Y. Bustamante,"Feb 18, 2024","Lima ka mga tawo nga nadakpan sa Philippine Drug Enfocement Agency (PDEA 7) sulod sa usa ka drug den, lakip na ang nagpadagan niini, gipasakaan na og kaso sa korte. Niadtong Huwebes Pebrero 15, 2024 sa alas 6:15 sa gabii, ang team sa PDEA-7 inabagan sa Mambaling Police Station ningronda sa usa ka drug den nga nahimutang sa Maya Street, Barangay Basak San Nicolas, Dakbayan sa Sugbo. Lima ka mga tawo ang nasikop, lakip na ang giingong drug den maintainer. Ang target sa operation mao si Robert Legria, 41, nga nagpuyo ra usab sa maong lugar. Siya nakaangkon og mga garas ug bun-og sa lawas sa dihang nisuway sa pag-ikyas. Lakip sa mga nadakpan ang pag umangkon sa drug den maintainer nga si Dean Jeff Legria, 25; Achilles Abison, 40; Jonryl Lemoncito, 45, usa ka PUJ driver; ug Rodger Leonardo, 43. Nasakmit gikan sa mga suspek ang upat ka mga pakete sa gituohang shabu nga dunay gibug-aton nga 15 gramos nga dunay estimated average market value nga P102,000, lakip na ang buy bust money. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA-7, nga nakadawat ang ilang buhatan og report labot sa pagpadagan sa drug den sa maong dapit. Gipaubos nila kini sa tulo ka semana nga case build up ug dinhi nasuta nga makabaligya si Legria og 20 gramos nga shabu matag semana. Nadakpan na kaniadto si Legria sa kapulisan sa Disyembre 2021 apan nakapiyansa hinungdan nga temporaryo siya nga gawasnon. Kalapasan sa sections 5, 6, 7, 11, ug 12, Article II sa Republic Act RA 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang gipasaka sa PDEA-7 niadtong Biyernes Pebrero 16, 2024. KATAPUSANSamtang namaligya og ilegal nga drugas way swerte kay nadakpan human nga ang katapusan niya nga kustomer usa diay ka polis nga nadestino sa Parian Police Station sa Cebu City Police Office ala 1:30 sa Sabado sa kaadlawon, Pebrero 17, 2024. Ang suspek gialyasan lang sa Parian police og Amil, hingkod, taga Sitio Samayo, Barangay Lorega San Miguel, Dakbayan sa Sugbo. Napalit sa polis gikan kaniya ang duha ka mga pakete sa gituohang shabu ug laing upat ka putos sa iyang bulsa nga nakuha atol sa pagrekisa nga ang tanan motimbang og 10 gramos nga dunay standard drug price nga P68,000.",5 ka tawo nasikop sa drug den gikiha,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/5-ka-tawo-nasikop-sa-drug-den-gikiha
1055,Arkeen Larisma,"Feb 18, 2024","Ang unang package sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) gibana-bana nga hapit na sa 60 porsyento nga nakompleto niadtong Biyernes, Pebrero 16, 2024, ug kini gikatakda nga mahuman sa sayong bahin sa Hulyo 2024. Ang manager sa CBRT nga si Edot Banez mikompirmar niini nga ang phase 1 sa proyekto gilauman nga mahuman sa sayong bahin sa Hulyo 2024. Mahitungod sa phase 2 ug 3, si Banez niingon nga ilang gitinguha ang pagkuha sa gikinahanglang mga pagtugot aron masugdan ang proseso sa bidding. Personal nga nihimo og on-site inspection si Banez niadtong Biyernes aron sutaon ang kalambuan sa nagpadayong civil works kalabot sa pagtangtang ug pagbalhin sa mga skywalk nga apektado sa CBRT project. Kauban niya si Konsehal Arce Jeganiel, chairman sa committee on infrastructure. Gikataho nga si Konsehal Nestor Julito nipadayag og mga pagduha-duha mahitungod sa pagkompleto sa timeline sa CBRT nunot sa gipahigayon nga executive session aron matubag ang mga kalangay niini. Niadtong Pebrero 7, si Julito nangamahan og resolusyon human sa privilege speech ni Konsehal Adrian Jorge Abaya niadtong Enero 10, 2024, nga nagpatugbaw sa mga isyo nga naglibot sa CBRT project. Agi’g tubag sa pagpangutana isip sponsor sa executive session, si Julito niingon nga wala siya matagbaw sa diskusyon, nga nagpasiugda sa ilang tumong nga mapadali ang pagkompleto sa CBRT. Atol sa executive session, ang kinatibuk-ang target nga petsa sa pagkompleto sa proyekto nga gipresentar mao ang Disyembre 31, 2027. Ang tibuok nga proyekto sa CBRT naglagbas og 35. 28 kilometros. Ang Package 1 naglangkob sa rota gikan sa Osmeña Boulevard paingon sa Cebu South Bus Terminal, nga adunay kinatibuk-ang 2. 38 kilometros, nga nailhan usab nga “trunkline. ”Ang Package 2 maglangkob sa rota gikan sa South Road Properties, Mambaling, sugod sa South Bus Terminal, nga nagtimaan sa pagtapos sa Phase 1. Sa laing bahin, ang Package 2 North maglakip sa rota sa Escario, Capitol, ug Gorordo Avenue, diin ang tibuok nga bahin sa Package 2 mokabat og 10. 8 kilometros. Sa paghisgot sa mga timeline, si Julito niingon nga ang Package 1 giplanuhan nga makompleto sa una, ikaduha, ug ikatulo nga quarter sa 2023 apan nag-atubang og mga kalangan, nga nisangpot sa usa ka giusab nga target sa pagkompleto sa ikaduhang quarter sa 2024. Ang mga package 2 ug 3 gitakda alang sa managsama nga pagkompleto sa ikatulo nga quarter sa 2023. Kabahin sa package 2 civil works, si Julito niingon nga naglambigit usab kini sa land acquisition works nga gikatakdang sugdan sa third quarter sa 2024 ug magpadayon hangtod sa second quarter sa 2025.",1st package sa CBRT 60% nga nakompleto,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/1st-package-sa-cbrt-60-nga-nakompleto
1057,Press Release,"Feb 17, 2024","Sa gihimong promotion sa Yorii City, Saitama Prefecture, Japan ang orihinal nga kanta ni Jonneper ‘Jenard’ Iwamoto maoy nagsilbing official background song sa promotional video sa Yorii City nga makita sa ilang offiicial page ang www. town. yorii. saitama. jp/soshiki/13/douga-contest-kekka. Ang maong kanta gi-compose ni Jenard ug gi-record sa Pilipinas 2010 nga gi-awit ni Erlinda Leones samtang sa drums ang ‘Neocolours’ drummer nga si Randy Lepasana. (PR)",Background music,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/background-music
1058,Ralph Martinez,"Feb 17, 2024","Mokabat na sa 6,000 ka mga drayber sa habalhabal ang nagparehistro sa usa ka coordinating council sa dakbayan sa Sugbo. Sa pakighinabi sa SunStar Cebu, si Cebu City Councilor Cristitulo Abarquez niingon nga iyang gipaabot nga dunay kinatibuk-ang 10,000 ka mga drayber sa habalhabal ang magparehistro sa dili pa matapos ning tuig. “Samtang dili kini legal kay gidawat kini sa publiko isip mode of transportation,” matod ni AbarquezMatod ni Abarquez, ang mga rehistrado sa dakbayan mopailawom sa mga seminar aron masiguro nga luwas ang drayber ug pasahero sa pagbiyahe. Dugang niya, hatagan og vest ang mga drayber sa habalhabal aron mailhan nga rehistrado kini sa dakbayan. Niadtong Mayo 2023, si Cebu City Mayor Cedie Abangan niluwat og Executive Order 8 nga nagmando sa pagmugna sa Cebu City Habal-habal Drivers’ Coordinating Office (CCHCO) nga magamit sa tanang habalhabal drivers o motorcycle-for-hires nga residente ug rehistrado nga mga botante sa dakbayan. Nasayran nga naa sa balaod nga ang motorsiklo o ang sakyanan nga duha lang ang mga ligid dili mahimo’ng gamitong public transportation. Apan ang habalhabal nahimong popular nga sakyanan sa mga tawo sa mga bukirang dapit nga lisod ang transportasyon ug karon, ang habalhabal popular na usab sa mga sentro nga dapit.","6K ka drayber sa habalhabal, narehistro na",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/6k-ka-drayber-sa-habalhabal-narehistro-na
1060,Arnold Y. Bustamante,"Feb 17, 2024","Usa ka drug personality nga giilang high value individual (HVI) sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nadakpan sa gilusad nga buy-bust sa mga sakop sa City Intelligence Unit, alas 12:30 sa kaadawon sa Biyernes, Pebrero 16, 2024, sa Maria Theresa 1, Barangay Guadalupe. Ang suspek giila sa mga saksi nga si Sepe Leyes Abdulraman, alyas Tata, 46, taga Sitio Lareha, Barangay Kalunasan, dakbayan sa Sugbo. Nakuha gikan kaniya ang mga pinakete sa gituohang shabu nga dunay gibug-aton nga 25 gramos nga dunay standard drug price nga P170,000. Nakadawat og impormasyon ang kapulisan labot sa ilegal nga negosyo sa suspek gikan sa mga unang nadakpan nga siya ang tinubdan sa ilang supply hinungdan nga ilang gilusad ang buy-bust batok sa suspek.","‘Tinubdan’ sa drugas gitudlo, nadakpan",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/tinubdan-sa-drugas-gitudlo-nadakpan
1061,Dario V. Gil,"Feb 17, 2024","Usa ka kilo sa gidudaha’ng shabu nga gibana-bana nga mokantidad og P6. 8 milyunes nasakmit sa buy-bust sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) sa Zone 7, Barangay Mantuyong, dakbayan sa Mandaue, alas 12:00 sa tungang gabii sa Biyernes, Pebrero 16, 2024. Samtang, nadakpan ang suspetsadong high value individual (HVI) nga drug pusher nga usa ka ex-convict nga giila nga si Sydney “Reymond” Leynes Leyva, 57, ulitawo, taga Dakbayan sa Carcar. Matod pa, ang kapulisan nakadawat og taho bahin sa ilegal nga kalihukan sa suspek ug dihang na-validate sa ilang pagpaniid, gilusad dayon ang buy-bust. Nilusad sa operasyon mao ang City Intelligence Unit ug City Drug Enforcement Unit ( CIU/CDEU) sa Mandaue City Police Office (MCPO) nga gipangulohan ni Police Lt. Col. Ronil Lagasca Jr. Lakip sa operasyon mao ang Regional Intelligence Division (RID) ug Regional Drug Enforcement Unit (RDEU 7) nga gipangulohan ni Police Col. Bactong Bacudio Jr. ug sa mga PDEA agent nga gipangulohan ni IA 1 Lyra Libona ug sa PS1 MCPO nga gipangulohan ni Police Maj. Andy Cedie S. Roque. Si Reymond nabilanggo na sa kaso’ng highway robbery niadtong 1984-1991, nakagawas apan nadakpan na sab sa kasong illegal possession of firearms niadtong 1994 hangtod sa 2002. Nabalik sa bilanggoan sa tulo ka mga  higayon niadtong 2010 sa kasong pagpatay apan nakagawas niadtong 2023. Si Reymond, matod pa, apil sa drug watchlist nga makabaligya’g shabu nga 500 gramos kada semana. Ang iyang suplay gikan sa kontak nga binilanggo sa Abuyog Penal Colony ug adunay mga lokal nga kontak sa Brgy. Mantuyong ug Paknaan sa Mandaue City.",P6. 8M ilegal nga drugas sakmit; ex-con sikop,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p68m-ilegal-nga-drugas-sakmit-ex-con-sikop
1062,Dario V. Gil,"Feb 17, 2024","Laing Banakon o King cobra ang nasikop sa laing dapit sa habagatan sa lalawigan sa Sugbo. Ning higayona, ang Banakon nakaplagan sa Purok Gumamela, Barangay Duangan, lungsod sa Pinamungajan niadtong Huwebes, Pebrero 15, 2024. Si Susan Libot Libunao nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga alas 12:00 sa udto sa naasoy nga adlaw, ang iyang anak nga si Junil nangahoy sa maong dapit ug nakuratan dihang kalit nga nituyhakaw ang ulo sa Banakon. Nakasinggit ang iyang anak sa kakuyaw ug ang iyang duha ka ig-agaw nga sila si Panyong ug Tony daling ningtabang ug ilang gidakop ang Banakon. Kahinumdoman, sunodsunod ang pagkasikop sa banakon sa habagatang dapit sama sa dakbayan sa Carcar, mga lungsod sa Sibonga, Argao ug Dalaguete.",Laing banakon nasikop sa habagatan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/laing-banakon-nasikop-sa-habagatan
1064,Arnold Y. Bustamante,"Feb 16, 2024","Drug personality nadakpan sa buy-bust sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency Bohol Provincial Office uban sa Bohol Maritime Police station sa Purok 3, Barangay Aliguay, Maribojoc, Probinsya sa Bohol ala 1 sa kaadlawon sa Huwebes, Pebrero 15, 2024. Ang suspek giila nga si Robby Ligutom, 43, taga Loay, Bohol. Nakuha sa mga operatiba ang 21 ka mga pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 105 gramos nga dunay estimated market price nga P714,000, lakip na ang buy bust money, cellular phone ug usa ka motorsiklo. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA7, nga dul-an duha ka buwan nila nga gipaubos sa case build up ang suspek, kinsa giingong makabaligya og og 100 gramos matag semana. Kalapasan sa Section 5, ug 11 Article II sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang ipasaka nga kaso sa PDEA 7 batok sa suspek.",PDEA 7 nakasakmit og P714K nga shabu sa Bohol,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pdea-7-nakasakmit-og-p714k-nga-shabu-sa-bohol
1065,Honey I. Cotejo,"Feb 16, 2024","Usa ka opisyal sa Mandaue City Environment and Natural Resources Office (MCENRO) nipahimangno sa mga residente nga dili mosuway og dakop og mga bitin nga posibleng makit-an sa ilang mga tugkaran o residential areas. Tawgon nila ang mga otoridad alang sa tukmang rescue ug turnover operations. Si Banarez Bandelaria, ang hepe sa MCENRO, nihimo sa maong pamahayag human usa ka reticulated python, nga mas naila nga sawa, nakit-an sa taas sa poste sa kuryente sa Barangay Umapad sa Huwebes sa buntag, Pebrero 15, 2024. Gipasabot ni Bandelaria nga ikatulo na kini nga bitin nga nakit-an sulod sa Umapad sa miaging duha ka mga adlaw. Dugang pa niya nga ang barangay adunay daghangbakante nga mga lugar diin mahimo’g puy-an sa mga bitin. Ang nadakpan nga bitin gi-turnover na sa Department of Environment and Natural Resources Central Visayas (DENR-7) Rescue Center alang sa eksaminasyon, nga maoy modeterminar sa kahimtang karon sa bitin, lakip na ang gitas-on niini. Giklaro ni Bandelaria nga gawas sa Umapad, walay bisan usa sa nahibiling 26 ka barangay sa dakbayan ang naka-report nga dunay nakitang bitin. KURYENTESa buwag nga pakighinabi, si Umapad Brgy. Capt. Bitoy Joffre Abando niasoy nga ang bitin nadiskubrehan sa usa sa mga poste sa kuryente nga nahimutang sa Sitio Kalubihan 1. Ang bitin maoy nakaingon sa power interruption nga nilungtad og mga unom ka oras gikan sa alas 3 sa kaadlawon sa Huwebes. Gituohan nga ang bitin maoy hinungdan sa pagbuto sa transformer sa poste diin gikatahong nilikos kini. Si Abando niingon nga ang palibot sa poste adunay lapad nga lugar nga daghang mga kahoy ug kakahuyan nga mahimo gipuy-an sa bitin. Nagtuo siya nga migawas ang bitin kay posibleng mangitag pagkaon. Gipasabot ni Abando nga ang unang bitin nakit-an sa Purok Tamarind mga tulo ka buwan na ang nakalabay. Sa unang taho niadtong Enero 29, si Pitz Jayne, usa ka ecosystems management specialist sa DENR-7, niingon nga ang pagsulod sa mga pinuy-anan sa tawo ngadto sa natural nga puy-anan nakabalda sa ecosystem, nakaaghat sa mga bitin sa paggawas gikan sa ilang naandang mga teritoryo aron mangitag pagkaon sa ubang mga dapit, lakip na niini ang residential nga mga lugar nga gisudlan sa mga ilaga. Sa laing bahin, si Toxicologist Jimeno Lim sa Vicente Sotto Memorial Medical Center niawhag sa publiko nga limpyuhan kanunay ang ilang palibot isip preventive measure aron mamenosan ang pagkadani sa mga ilaga sa pagsulod sa mga balay. Gipasalig ni Lim sa publiko nga adunay magamit nga antivenom alang sa mga nagkinahanglan. Anaa ang antivenom sa VSMMC Poison Control Center ug gitawag nga polyvalent, epektibo batok sa tulo ka klase sa kobra, lakip ang King Cobra, Philippine Cobra, ug Samar Cobras.",Sawa nasikop; nakaingon sa 6 ka oras nga brownout,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/sawa-nasikop-nakaingon-sa-6-ka-oras-nga-brownout
1066,Arvie N. Veloso,"Feb 16, 2024","Pormal nga gihangyo ni Cebu Governor Edlen Abalayan ang 63 ka mga lot owner nga nanag-iya sa kinatibuk-an nga 22. 5 ektaryang luna nga ibaligya ngadto Kapitolyo ang ilang mga propriedad alang sa pagpalambo sa airport sa isla sa Bantayan. Gipahibawo sa kagamhanan nga atol sa tigom nga gihimo tali sa mga lot owner, gipasabot sa gobernador ang tumong ug katuyuan nganong paliton sa Kapitolyo ang ilang mga luna. “Ang atong gilantaw nga kining Bantayan mahimong world class tourist destination,” matod ni Abalayan atol sa tigom nga gitaho sa ilang social media platform. Ang mga luna nahimutang sa Barangay Balidbid ug Okoy nga kasikbit sa luna sa Kapitolyo diin usab nahimutang ang Bantayan Island Airport. Ang airport gidumala sa Mactan Cebu International Airport Authority (MCIAA) sukad niadtong Abril 2023. Kini gilantaw isip dakong tabang sa mga turista ug bisita nga mapasayon ug mas mubo na ang biyahe niini nga anaa lang sa 25 minutos gikan sa Mactan Island paingon sa isla. Una nang gisugyot sa kagamhanan ang pagpalit sa mga luna sa palibot sa airport aron mapatas-an pa ang runway niini ug maka-accomodate na og commercial flights gikan ug paingon sa maong isla. Sa kasamtangan, adunay 1. 2 kilometro’ng runway ang airport apan nasayran nga kuwang kini aron mabiyahian og commercial flights. Gikinahanglan nga mapalapdan ug mapatas-an ang runway gikan sa 1. 2 ngadto na sa 1. 8 kilometro. Ugaling mahinayon, gilauman nga sa sunod tuig aduna nay commercial flights nga masakyan gikan sa Ninoy Aquino International Airport (NAIA) paingon na sa isla sa Bantayan. Giingong gikalipay hinuon sa lot owners ang gilantaw nga pagdagsa sa mga turista ug bisita sa isla. Lakip sa ningtambong sa tigom sila si fourth district Board Member Jucel Jaymar, Santa Fe Mayor Benito Benosa, Madridejos Mayor Ruelan Beo, ug Santa Fe Municipal Assessor Engr. Saddam Cabling.",Abalayan mihangyo sa mga tag-iya sa yuta,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/garcia-mihangyo-sa-mga-tag-iya-sa-yuta
1067,Dario V. Gil,"Feb 16, 2024","Usa ka 43-anyos nga lalaki nga minyo nalandig sa tambalanan human nakaangkon og samad dinunggaban sa tiyan samtang nitambong og Valentine’s Day disco nga naatol sa fiesta sa Barangay Cabadiangan, lungsod sa Alcantara, habagatang kasadpan sa Sugbo, mga alas 2 sa kaadlawon sa Huwebes, Pebrero 15, 2024. Giila sa kapulisan ang biktima nga si Sylvian Linao, taga Barangay Cabadiangan, lungsod sa Badian, ug ang suspek si Julve Toledo, 37, minyo, nagpuyo sa samang barangay. Si Toledo, usa ka tourist guide, taga Barangay Basdiot, lungsod sa Moalboal, apan nagpuyo uban sa iyang asawa sa Cabadiangan. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Alcantara ubos ni Police Capt. Carmelita Manila Dacuyan, nasuta nga gidunggab ni Toledo ang biktima gawas sa diskuhan human siya gitigbas sa duha ka mga pag-umangkon sa biktima. Matod ni Dacuyan nga niabot ang biktima ug nisuway sa pagdunggab kang Toledo gamit ang hunting knife, apan iya kini nga nailog ug gidunggab si Linao. Si Toledo nasikop sa kapulisan human sa insidente. Giangkon ni Toledo nga self-defense ang iyang gihimo.",Pagdunggab self defense?,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pagdunggab-self-defense
1068,Guam P. Logroño,"Feb 16, 2024","Nakakuha unta siya og dako nga isda, apan mao kini ang nakaingon sa iyang kalit nga kamatayon. Nalumos si Alfuro Lindawan, Jr. , 45, taga Brgy Baclayan, lungsod sa Boljoon, habagatang Sugbo, samtang namana sa alas 10:30 sa gabii sa Miyerkules, Pebrero 14, sa kadagatan sa Brgy. South Dacuycuy sa mao nga lungsod. Matod ni Police Staff Sgt. Achilles Lindayag, imbestigador sa Boljoon Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa telepuno sa Huwebes, Pebrero 15, 2024, namana ang biktima sa lawom kaayo nga portion sa dagat. . Si Jherson Abelardo, 33, higala sa biktima, maoy nakabangal sa iyang lawas ug ni-report sa kapulisan. Matod ni Lindayag, nga nahibulong si Abelardo kay wala na nikidlap-kidlap ang flashlight sa biktima. Ang flashlight maoy ilang signal o communication samtang mamana busa iyang gisawom. Nakugang siya sa iyang nakita nga wa nay panimuot Lindawan sa ilawom sa dagat ug nagapos sa tangsi nga naa usab ang iyang kuha nga dako nga Pugapo. Ang isda gibana-bana nga motimbang og di mominos mga lima ka kilo. Gibana-bana nga ang giladmon sa tubig naa sa mga 40-50 metros. Dali niyang gibira ang biktima padulong sa baybayon ug dali-dali nga giaplayan niya og cardio-pulmonary resuscitation. Dali usab siyang nangayo og panabang sa mga residente sa dapit. Gidala sa tambalanan sa lungsod ang biktima apan gideklar sa doktor nga patay nang niabot. Matod ni Lindayag nga hayan human naigo sa pana, ang Pugapo nagtuyoktuyok sa biktima samtang nakahigot ang uhas sa dako nga tangsi nga duna pa say gisumpay nga pisi. Nagapos ang biktima, kinsa nabitad padulong sa ilawom human nagapos sa tangsi. “Naabtan siya sa ilawom sa dagat naggakos pa sa isdang Pugapo. Unya naglingkod naggakos sa isda nga wala nay kinabuhi,” dugang ni Lindayag. Ang biktima gikataho’ng kanunay mamana sa dapit diin dunay dagkong mga isda nga iyang ibaligya. Ang gagmay nga mga kuha maoy ikunsumo. Matod ni Lindayag nga way foul play sa kamatayon sa biktima, usa kini ka disgrasya.",Nalumos kay nagapos sa tangsi sa gipana’ng isda,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nalumos-kay-nagapos-sa-tangsi-sa-gipanang-isda
1070,Arkeen Larisma,"Feb 16, 2024","Usa ka bahin sa Osmeña Boulevard temporaryong gisirad-an tungod sa kakuyaw sa pagtangtang sa skywalk sa maong dapit. Si Kent Egie Tonton, legal officer sa Cebu City Transportation Office (CCTO), niingon nga ang rason sa pagsirado sa Osmeña Boulevard tungod sa nakitang mga debris nga nangahulog sa istruktura. “Kuyaw kaayo mag sige ta og agi didto nya mangatagak ang parts sa skywalk,” ni Tonton. Matod niya sunod semana pa unta nila pasirad-an ang karsada, apan mas gisayo pa nila kini aron masiguro ang kaluwasan. Matod niya nga mao usab kini ang hinungdan nganong wa makapagawas og public notice ang Cebu City Transportation Office (CCTO). Gisirad-an sa CCTO ang usa ka bahin sa Osmeña Boulevard, gikan sa Arlington Pond Street duol sa CAP Art Gallery building paingon sa Fuente Osmeña Circle. Ang tanang sakyanan nga mopaingon sa Downtown (Jones) kinahanglang molahos sa F. Ramos St. , dayon moliko sa tuo sa Arlington Pond St. , ug moliko sa wala sa Osmeña Blvd. Ang tanang sakyanan nga paingon sa Uptown (Capitol ug B. Babia St. ) kinahanglang moliko sa tuo sa Arlington Pond St. , dayon moliko sa wala sa F. Ramos St. , ug sa katapusan moliko sa wala sa Fuente Osmeña Circle.",Portion sa Osmeña Blvd. gisirhan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/portion-sa-osme%C3%B1a-blvd-gisirhan
1072,Arnold Y. Bustamante,"Feb 15, 2024","Hugot nga siguridad ang gipatuman sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo atol sa pagselebrar sa Valentine’s Day nga nadungan usab sa relehiyosong kalihukan sa simbahang Katoliko nga mao ang Ash Wednesday. Apan bisan pa niini, dunay linahi nga kalihukan ang Cebu City Police Office aron pagpakita sa ilang dakong gugma sa publiko. Sila ningduyog sa pagsaulog sa Valentine’s Day pinaagi sa pagpanghatag og buwak. Nangunay si Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCPO) sa pagpanghatag og pula nga roses niadtong naa sa sulod sa simbahan, lakip na sa publikong lugar. Matod ni Bacquian nga ning pagselebrar sa Valentine’s Day ug pagsugod na sa Kwarisma magpadayon sila sa pagpatuman sa kahusay ug kalinaw. Duna silay mga polis nga gitahasan nga mobantay sa mga dapit nga suroyanan sa mga managhigugmaay. Ang Waterfront police station sa pagpangulo ni Police Major Mather Balatero nanghatag usab og buwak sa mga turista nga ningbisita sa Plaza Independencia ug Fort San Pedro. Samtang pinasahi usab ang gihimo sa Highway Patrol Group 7 (HPG 7) sa pagpangulo ni Police Lieutenant Colonel Alfredo Bendo gumikan kay nag muntar sila’g checkpoint sa ML. Quezon Ave. sa Barangay Pajo, Dakbayan sa Lapu-Lapu. Ang ilang gipara ang mga motorista nga inay isyuhan og violation tickets,nanghatag hinuon sila og regalo nga kabahin sa pagsaulog sa Valentine’s Day.",Valentine’s Day gift gipangtunol sa PNP sa mga motorista,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/valentines-day-gift-gipangtunol-sa-pnp-sa-mga-motorista
1073,Honey I. Cotejo,"Feb 15, 2024","Ang mga otoridad sa dakbayan sa Mandaue nipahinumdom ngadto sa mga lungsuranon niini nga tumanon ang ilang responsibilidad, ilabi na sa pagsunod sa mga balaod sa kinaiyahan sa dakbayan. Kini tungod kay ang Siyudad nanakop ug nipahamtang og multa ngadto sa 700 ka indibidwal nga nakalapas sa environmental laws subay sa ilang kampanya sa pagpalig-on sa pagpatuman sa environmental laws sa 2023. Si Banarez Bandelaria, hepe sa Mandaue City Environment and Natural Resources Office (MCENRO), nipahibalo sa Martes, Pebrero 13, 2024, nga adunay daghang nadakpan gikan sa Marso hangtod sa Disyembre 2023. Kini nga mga pagpanakop resulta sa kampanya sa pagpatuman sa higpit sa mga balaod sa kinaiyahan sa dakbayan sa Mandaue. Ang kampanya gipasiugdahan ni Mandaue Mayor Brody Abando, kinsa nisugyot nga ang kapulisan kinahanglang magpahigayon og inadlaw-adlaw nga pagpatrolya aron masiguro nga ang mga lungsuranon dili lang mosunod sa mga lagda sa Dakbayan kon dili mosunod usab sa mga regulasyon sa kinaiyahan niini. Ang kapulisan nakadawat og training alang niini nga kampanya niadtong Pebrero 2023.","Nagpataka’g pangihi, labay sa basura sikop",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nagpatakag-pangihi-labay-sa-basura-sikop
1074,Arvie N. Veloso,"Feb 15, 2024","Mihimo na og entomological survey kun pagsusi ang City Health office sa Dakbayan sa Bogo, Sugbo aron sa pagsuta sa mga lugar nga posibling puy-an sa mga lamok nga magdala og dengue virus. Gipahibawo sa kagamhanan nga sayo kini nga lakang aron paglikay nga mosaka ang mga kaso sa dengue, ilabi na sa mga bata sa siyudad. Nalakip sa pakisusi nga gihimo ang paglibot sa 29 ka mga barangay sa siyudad, ug ang pagpahinumdom sa mga residente nga dili magbutang og mga containers o bayanan nga mahimong kapuy-an sa mga pito-pito (larvae). Ugaling may makita nga mga pito-pito sa mga barangay, ipaubos kini sa examination pinaagi sa microscope aron masuta kon unsa nga species sa lamok kini nahisakop. Nunot sa padayong gihimo nga survey, lakip usab ang padayon nga pagpahimangno ug pagpahibawo sa mga tagbalay nga paninguhaon ang pagpanglimpyo sa palibot matag adlaw ingon man ang pagyabo sa napundo nga tubig nga mahimong puy-an o pangitlugan sa mga lamok. SUBLING GIPAHINUMDOMAng Department of Health (DOH) Central Visayas, una na nga mipahinumdom nga kanunayon ang paglimpyo sa tanang mga sudlanan sa tubig o mga bayanan nga posibling kapuy-an sa lamok ilabi na sa gitawag nga Aedes Aegypti nga nagdala sa dengue virus nga sagad motago sa mga ngiob nga lugar. Dugang pagpasabot sa buhatan nga bisan kon mayabo na ang tubig, posibli gihapon nga mahabilin ang mga itlog sa containers nga molungtad pa hangtod sa usa ka tuig hinungdan nga mahimong modaghan gihapon ang mga lamok sa maong lugar.",Dengue prone areas sa Bogo City gisusi,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/dengue-prone-areas-sa-bogo-city-gisusi
1077,Arnold Y. Bustamante,"Feb 14, 2024","Nasikop sa mga sakop sa Criminal Investigation and Detection Group Cebu City Field Unit ang usa ka lalaki nga gireklamo’ng kanunay manghulga sa mga collector sa usa ka motor company nga nagpautang sa Sitio Mahayahay, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo, pinaagi sa pag-serve sa search warrant sa balay niini, diin dunay nakuha nga armas. Ang suspek giila nga si Reb Greg Liwanag Ramos, 39, lumolupyo sa maong lugar. Ang CIDG Cebu City Field Unit sa pagpangulo ni Police Lieutenant Colonel Eliezar Marjoret nidala’g search warrant nga giluwatan sa korte batok kang Ramos. Malampuson kini nga gi serve alas 6:14 hangtod alas 8:03 sa Martes sa buntag, Pebrero 13, 2024, nga niresulta sa pagkasakmit sa kalibre .45 nga armas ug mga bala niini, lakip na magazine. Lakip sa nakuha ang usa ka pakete sa gituohang shabu ug drug paraphernalia. Ang CIDG nakadawat og reklamo labot sa kanunay nga pagpanghulga sa suspek panahon nga dunay maningil nga collector sa usa ka motor company sa lugar ug kon mahubog usab. Giingong nangahadlok na ang mga collector nga moadto sa maong lugar tungod kay nibahad kini nga iyang pamusilon. Sa dihang nasuta nga tinuod ang pasangil atol sa imbestigasyon sa CIDG, giaplayan dayon nila kini og search warrant sa korte. Gawas sa reklamo nga pagpanghulga, giingong nalambigit usab kini sa ilegal nga drugas. Gani giila kini nga high value individual sa mga police station sa dakbayan sa Sugbo, ilabi na sa Sawang Calero Police Station.","Manghulga nga mamusil sa maningil, gironda",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/manghulga-nga-mamusil-sa-maningil-gironda
1078,Dario V. Gil,"Feb 14, 2024","Miulbo ang sunog sa usa ka commercial building sa Barangay Eastern Poblacion, Lungsod sa Poro, Camotes Islands, Sugbo, nagkadaiyang mga tindahan ang naugdaw ala 1: 45 sa kaadlawon sa Pebrero 13, 2024. Base sa imbestigasyon sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Poro, pinaagi kang FO2 Arnoco Llagas, fire investigator, ang ground floor sa maong edipisyo diin nahimutang ang flower shop, sari-sari stores, cellphone shops, water refilling stations ug uban pa, ang gilamoy sa kayo. Gibana-bana nga moabot og kapin sa P900,000 ang danyos sa istruktura, way labot sa mga kabtangan o ubang butang nga naugdaw sa kayo. Si Llagas nagkanayon nga sa iyang pasiunang imbistigasyon na suta nga ang sunog nagsugod sa flower shop ni Shiela Llaguno ug didto na mikuyanap ang kayo sa tupad nga mga tingdahan. Atol niining pagsuwat, wa pa matino kon unsay hinungdan sa pagdilaab sa kayo. Way gikataho nga naangol sa maong hitabo.",Flower shop nasunog 1 ka adlaw sa di pa ang Valentine’s Day,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/flower-shop-nasunog-1-ka-adlaw-sa-di-pa-ang-valentines-day
1079,Dario V. Gil,"Feb 14, 2024","Nilanat ngadto sa unom ka oras una naugkat ang drayber sa trak nga na-trap sud sa iyang gimaneho nga dump truck nga nalimbuwad. Wa lung-i sa mga sakop sa Agapay Rural Health Unit, Disaster Risk Reduction Management Office, Bureau of Fire Protection ug Agapay police nga gipangulohan ni P/Capt. Carmelita Dacuyan ang pag-rescue sa biktima nga si Fernan Junnel, hamtong, taga Samboan, habagatang Sugbo. Ang trak de karga nga gimaneho ni Junnel naatrasan sa nag-una nga 10-wheeler truck sa Sityo Cabaray, Brgy. Lawaan, Agapay, sa alas 10:15 sa buntag, Pebrero 13, 2024. Ang 10-wheeler truck nga nakaatras gimaneho ni Aurelio Llamos Llanasa, 46, minyo, taga Lamisa , Balamban nga nagkarga og balas. Ang trak sa biktima nagsunod kang Llanasa. Pag-abot sa tungason kaayo nga bahin, naglisod sa pag-abante ang trak ni Llanasa, hayan tungod sa kabug-at sa karga niini. Niatra ug naigo ang trak sa biktima nga niresulta sa pagkalimbuwad niini tungod sa kakusog sa impact. Naluwas ang truck boy helper ni Junnel nga si Roms Llanera, 35, taga City of Naga, habagatang Sugbo. Atol sa gihimong rescue operation, gitauran og oxygen tank ug dextrose  si Junnel nga diha pa sud sa sakyanan sa dihang giabli ang dulong nga bahin sa truck aron pagkuha kaniya. Si Llanasa kasamtangan nga gikustodiya sa Agapay police samtang gihikay ang pakig-settle sa hitabo tungod kay disgrasya man.",Drayber sa trak 6 ka oras nga napiit sa dumptruck,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/drayber-sa-trak-6-ka-oras-nga-napiit-sa-dumptruck
1080,Guam P. Logroño,"Feb 14, 2024","Agi’g pasiuna nga pagsaulog sa Valentine’s Day, usa ka dalaw nga babaye nagdala og gift alang sa iyang kapuyo nga nabilanggo sa Mandaue City Jail sa Martes, Pebrero 13. Gibutyag ni Jail Supt. Jonathan Bartal, warden sa city jail sa dihang nahinabi sa Superbalita Cebu sa Martes, Pebrero 13, nga ang maong dalaw suway nga nipalusot og cellular phone ug shabu pinaagi sa pagpasok niini diha sa iyang kinatawo. . Ang dalaw gitago sa pangalang Deling, 27, taga Barangay Canduman, dakbayan sa Mandaue. Iyang giduaw ang iyang kapuyo sa male dormitory sa facility nga nahimutang sa Barangay Basak, Mandaue City alas 2:30 sa hapon sa Martes, Pebrero 13, 2024. Apan wa nisalir ang paagi ni Deling sa dihang gipaubos siya sa makuting inspection sa jail guards, ug nahikapan ang nagbagal nga butang sa iyang bilahan. NASULOD TANANSa dihang gibira ang nisiwil nga condom sa iyang kinatawo, didto gisuksok ang cellular phone nga keypad ug pito ka tin foil strips ug usa ka putos nga shabu. Ang drugas gibana-bana nga motimbang og dos gramos. Nasayran nga nidalaw si Deling sa iyang live-in partner, kinsa napriso gumikan sa kasong pagpanglugos. “Malagmit ilang gamiton ni sa Valentine’s Day, kunsumo nila o kaha testing nila makalusot,” sigun pa ni Bartal sa Superbalita Cebu. Hayan gisugo si Deling sa iyang kapuyo sa pagdala sa maong butang Gituohan nga ibaligya ang maong shabu nga magsilbing kunsomo sa Valentine’s Day. Ang dinakpan wala nitug-an kon diin gikan ang shabu. PASIDAAN Gipasidan-an ang mga dalaw nga dili mosuway sa pagpalusot og kontrabando aron dili masugamak og kaso ingon man pagkabilanggo.","Cellphone, shabu gipasok sa kinatawo",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/cellphone-shabu-gipasok-sa-kinatawo
1083,Arvie N. Veloso,"Feb 13, 2024","Gidagsa sa mga tawo ilabi na sa mga bag-ong aplikante ang buhatan sa Commission on Elections (Comelec) atol sa unang adlaw sa rehistrasyon sa mga botante sa Lunes, Pebrero 12, 2024, alang sa mid-term elections sa Mayo 2025. Ang pito ka buwan nga voter’s registration hangtod sa Septiyembre 30. Sumala sa Comelec nga sagad sa ilang nadawat nga new registrants sa unang adlaw mao ang mga batan-on nga gusto’ng makabotar sa sunod tuig nga piniliay. Nidugang sab kini nga adunay pipila ka transferees sa ilang rehistro ug dunay gikan sa ubang lalawigan. Lakip usab sa mga botante ang nipa-reactivate sa ilang status human napapas ang ilang mga ngan sa voter’s list gumikan sa wala pagbotar og duha ka sunodsunod nga eleksyon. Lakip sa mga pakulo sa Comelec, ilabi na sa dakbayan sa Carcar, ang pagpanghatag og freebies sa unang 200 ka mga aplikante sa maong siyudad. Ang first 200 applicants nakadawat og libreng chocolate ug face mask atol sa ilang pagpahimo sa pag-resume na sa voter’s registration lukop nasod. Gawas niini, mo-issue sab og libreng voter’s certification subay ning pagsugod na sa voter’s registration. Si Ronron Lamanilao Logmao Lambanog, tigpamaba sa Comelec Cebu Province, una na nga nanawagan usab sa mga opisyal sa barangay nga abagan ang buhatan sa pagpahibawo sa mga residente nga wala pa makaparehistro nga modangop na sa duol nga Comelec offices aron hingpit nga makabotar sa umaabot nga piniliay. Ang pagpadayon sa voter’s registration molungtad pa sa Septiyembre 30, 2024.","Pagbukas sa voter’s registration, gidagsa",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pagbukas-sa-voters-registration-gidagsa
1085,Arnold Y. Bustamante,"Feb 13, 2024","Gipagawas ang tanang mga empleyado ug mga kliyente sa Cebu City Hall of Justice human ang Regional Trial Court Branch 16 sa Qimonda Building sa North Reclamation Area, dakbayan sa Sugbo nakadawat og usa ka bomb scare, pasado alas 9:00 sa buntag sa Lunes, Pebrero 12, 2024. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga si Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa CCPO, nakadawat og forwarded message labot sa matod pa bomba nga gibutang sa usa sa government agencies ug mobuto sa alas 3:00 sa hapon. Tungod niini, ang seguridad sa Cebu City Hall of Justice daling gihatagan og pagtagad sa kapulisan. Daling nipadala og personnel ang Mabolo Police Station sa pagpangulo ni Major Ruelan Aficionado ug Explosives and Ordnance Division (EOD). Gilusad dayon ang pagsusi sa establisemento ug nasuta nga wala’y bisan unsa nga butang nga makamugna og kadaut sa katawhan sa lugar. Nihimo na sa ilang imbestigasyon ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo kon kinsa ang nagpaluyo sa pagpang hulga. Kon mailhan kini, mag-atubang kini og kaso nga kalapasan sa Presidential Decree 1727 o Anti-Bomb Joke law. Kahinumdoman, makadaghan na makadawat og samang hulga ang Qimonda Building ug walay gikataho nga napasakaan og kaso nga responsable sa pagpanghulga.",Korte gihulga nga bombahan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/korte-gihulga-nga-bombahan
1086,Dario V. Gil,"Feb 13, 2024","Upat ka mga tawo nangalambigit sa managlahing mga aksidente sa kadalanan sa Metro Cebu sa Lunes sa buntag, Pebrero 12, 2024, usa kanila namatay. Ang namatay human madasmagi sa usa ka van ug nalagpot pa ngadto sa laing sakyanan mga alas 5:30 sa buntag sa atubangan sa Carmenville Subdivision, Brgy. Tunghaan, Minglanilla giila nga si Irene Anacleto, 50, minyo, nagpuyo sa mao nga barangay. . Naangol mao ang iyang apo nga babaye nga wa pa masayri kon pila ang edad. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Minglanilla ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Capt. Cloyd Frederick Elcamel, ang drayber sa Isuzu van nga nakaigo sa mga biktima, giila nga si Logro Dixson Hizon, 50, minyo, taga Purok 3, Barangay Bunga, siyudad sa Toledo. Matod sa kapulisan nga si Hizon nagbiyahi gikan sa norte padulong sa habagatan. Sa samang higayon, usa ka Toyota Hilux nga gipanag-iya sa Cebu Provincial Government nga gimaniho ni Adrian Logrono Joseph, 37, minyo, taga Brgy. Lojera, siyudad sa Toledo nagbiyahe gikan sa habagatan padulong sa norte. Si Joseph nihunong sa dapit nga nahitaboan aron makatabok sila si Anacleto ug ang iyang apo. Apan sa pag-abot sa mga biktima sa solid center line sa dalan, nadasmagan sila sa wing van, ang lola nalagpot ngadto sa Toyota Hilux nga naghunong pa, sa kakusog sa impact. Ang mga biktima gidala sa Minglanilla District Hospital apan, alas 6:35 sa buntag, gideklarar sa doktor si Anacleto nga patay. Si Hizon gikustodiya na sa kapulisan sa Minglanilla alang sa posibleng pagpasaka og kaso nga reckless imprudence resulting in homicide. CEBU CITYManagtiayong senior citizens nangaangol human nasaghid ang ilang gisakyan nga motorsiklo sa usa ka awto alas 6 sa buntag, Lunes, sa Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo. Sila si Eduvigio Balasabas, 68, taga Barangay Boot, siyudad sa Sugbo ug ang iyang asawa nga si Charie Agnes, 61, gipangdala sa tambalanan. Si Eduvigio nakaangkon og samad sa ulo ug mga bun-og sa kalawasan samtang si Charie Agnes nakaangkon og pangos sa tuong tuhod. Si Charie Agnes nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa dapit nga nahitaboan nagkanayon nga padulong sila sa Cebu City Hall alang sa duty. Nagdali sila dihang kalit nga nihunong sa ilang atubangan ang Toyota Wigo (NEL-6591). Tungod niini, nilihay sila apan nasangit sila sa kilid sa awto. Nabunal sila human natumba ang Honda Wave nga gimaneho sa iyang bana. Si Antonio Cahinde, drayber sa awto, taga dan Borces, Brgy. Mabolo, dakbayan sa Sugbo nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niangkon nga kalit siyang nihunong kay ang laing motorsiklo nga naa sa iyang atubangan nihunong usab. Ang drayber sa mao nga motorsiklo gikataho’ng nipunit sa eye glasses nga natagak. Sa kabalaka nga iyang madasmagan, dali siyang ni-brake sa awto apan kalit nga nilugapak sa likod dihang naigo siya sa motorsiklo sa mga Balasabas.","4 ka mga tawo ang naaksidente, 1 patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/4-ka-mga-tawo-ang-naaksidente-1-patay
1088,Arnold Y. Bustamante,"Feb 12, 2024","Sud lang sa gintang nga duha ka oras, nikabat og P75. 1 milyunes ang balor sa nasakmit nga gidudahang shabu sa duha ka managlahing mga operasyon sa dakbayan sa Sugbo niadtong Sabado sa gabii, Pebrero 10, 2024. Unang drug bust gilusad sa mga operatiba sa Regional Police Drug Enforcement Unit (RPDEU 7) kauban ang Drug Enforcement Group (DEG 7) ug Regional Intelligence Division sulod sa Ludo Memorial Park sa Barangay Carreta, alas 8:00 sa gabii. Usa ka Elmer Saguran “Budok” Barioga, giila sa kapulisan nga high value individual (HVI), nakuhaan og dagkong putos sa gituohang shabu nga motimbang og 10 kilos nga dunay standard drug price (SDP) P68 milyunes. Laing drug bust, alas 10:15 sa gabii, sa usa ka subdivision sa Barangay Guadalupe, nadakpan sa kapulisan ang suspek nga giila nga si Edcel Elmer “Boshook” Lojo, 22, 2nd year Maritime student sa usa ka unibersidad sa siyudad sa Sugbo ug giila usab nga HVI. Nasakmit gikan kang Lojo ang 1,055 gramos sa gituohang shabu nga gibana-banang dunay SDP nga P7. 17 milyunes. Ang operasyon nga gihimo sa City Intelligence Unit uban sa City Drug Enforcement Unit, gipangulohan ni Lt. Angelu Alano ug gidumala ni Lt. Col. Araquil Guardaya. Atol sa imbestigasyon, ang kapulisan niingon nga si Lojo niangkon kanila nga bag-o pa siya sa ilegal nga negosyo ug nidugang nga nagsunod lang siya sa mando sa usa ka tawo nga dili niya kaila. Matod sa kapulisan nga sagad makadawat og instruksiyon si Lojo gikan sa mao nga tawo pinaagi sa text messages. Makuha niya ang iyang suweldo nga P10,000 human sa malampusong paghatod sa gidiling drugas. Ang kapulisan wala mohatag og detalye sa paagi sa pagbayad kang Lojo samtang nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon. Nasayran sa kapulisan nga si Lojo sakop sa Cleret Bernardo drug group. Gikataho sa SunStar Cebu nga si Bernardo nadakpan sa drug bust sa Barangay Tangke, dakbayan sa Naga niadtong Agusto 6, 2018. Si Bernardo konsehal sa Barangay North Poblacion sa maong dakbayan dihang nasikop. GIDAYEGSi Brig. Gen. Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, niingon nga ang mga drug bust dakong epekto sa illegal drug trade sa Central Visayas. Si Abad, sa usa ka pamahayag, nipasalig sa publiko nga ang ilang “aggressive campaign will never stop until the last trafficker is put to jail. ”Gidayeg ni Abad ang iyang anti-narcotics personnel tungod sa ilang dakong paghakot, nga matod niya, subay sa programa sa Buhay Ingatan, Droga’y Ayawan (Bida) sa Department of the Interior and Local Government (DILG). Ang mga suspek mag-atubang og mga kaso nga kalapasan sa Republic Act 9165, o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002.",P75. 1M ‘shabu’ nasakmit,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p751m-shabu-nasakmit
1089,Kaiser Jan Fuentes,"Feb 12, 2024","Magsugod karong adlawa, Pebrero 12, ang pito ka buwan nga rehistrasyon sa Commission on Elections (Comelec) sa tibuok nasod hangtod sa Septiyembre 30, 2024, alang sa mid-term national ug local elections sa Mayo 2025. Kini ang gipahibalo ni Omar Lamanilao Logmao Lambanog, tigpamaba sa Commission on Elections (Comelec) Cebu, sa pakighinabi sa Superbalita Cebu sa Miyerkules, Pebrero 7, 2024. Matod ni Lambanog nga ipatuman usab sa Comelec ang satellite registrations aron maka-akumodar og mas daghang magparehistro. Iyang gipasabot nga ang mga institusyon ug mga buhatan mahimo’ng mohangyo sa pagpahigayon og mga rehistrasyon sa lainlaing lugar, sama sa malls, unibersidad, ug mga barangay. Hinuon, iyang gitumbok nga kinahanglang adunay labing menos 200 ka mga magparehistro. Apan dason ni Lambanog, ning unang mga semana o buwan sa rehistrasyon, ang buot moparehistro kinahanglan moadto sa labing duol nga buhatan sa Comelec samtang nagpahan-ay pa sila alang sa mga dapit sa satellite registration. Samtang, dason niya, dunay satellite registration pinaagi sa Register Anywhere Program (RAP), diin duha ka pasiunang kalihukan ang ila nang gitakda sa dakbayan sa Sugbo ug Mandaue. Ang RAP nagtumong sa paghatag og dugang nga mga kapilian o oportunidad alang sa pagrehistro sa mga botante, labina sa mga tinun-an ug nagtrabaho nga naa sa laing dapit. Pinaagi sa RAP, dili sila kinahanglan nga mouli sa ilang tagsa-tagsa ka dapit aron magparehistro apan ang ilang record adto mabutang sa dapit kon asa sila mobotar sa eleksiyon. Gawas sa pagtutok sa rehistrasyon, si Lambanog nagkanayon nga subsob usab ang ilang paghimo og voter’s education. Gihisgutan ni Lambanog nga sa pagkakaron, ilang tutokan ang pag-accommodate sa registration requests nga giproseso sa lainlaing election offices.",7-ka-buwan nga voter’s registration moabli karon,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/7-ka-buwan-nga-voters-registration-moabli-karon
1091,Dario V. Gil,"Feb 12, 2024","Patay ang usa ka king cobra o banakon human gitabangan og bugno sa tulo ka mga iro sa Sityo Guindulman, Brgy. Patag, bukirang dapit sa dakbayan sa Naga, alas 10:00 sa buntag, Sabado, Pebrero 10, 2024. Kini ang gibutyag ni Jerry Lomibao, ang nag-post sa hulagway sa banakon sa social media, nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Matod niya nga nakurat ang kasilinganan tungod sa singgit sa kahadlok sa usa ka 15 anyos nga lalaki nga nagdagan gikan sa kalibunan, alas 10:00 sa buntag sa samang adlaw. Matod pa, ang maong bata niadto sa kalibunan aron pagtubag sa sugo sa lawas apan namatikdan niya nga dunay nagkanaas sa iyang likod. Sa paglingi sa bata, nakita niya ang ulo sa bitin nga milapad ug nituyhakaw hinungdan sa iyang kahadlok ug nagsinggit nga nagdagan. Ang amahan sa bata daling nirespode dala ang iyang tulo ka mga iro aron pagpangita sa banakon. Ug dihang nakit-an, gitabangan og bugno sa tulo ka mga iro ug namatay kini. Kahinumdoman, sunodsunod na ang mga taho bahin sa pagkakita og banakon sa habagatan sa lalawigan gikan sa dakbayan sa Naga ngadto sa lungsod sa Argao.","Banakon gibugno sa 3 ka iro, tipi",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/banakon-gibugno-sa-3-ka-iro-tipi
1092,Arnold Y. Bustamante,"Feb 12, 2024","Gipalambo sa kapulisan sa Pilipinas ang cyber security tungod sa nagkadaghan nga nabiktima sa mga kriminal nga naggamit sa internet. Tungod niini, ang Philippine National Police (PNP) nagbansay og mga personnel aron batukan ang cyber crime pinaagi sa pag-abag sa ubang ahensya sa gobiyerno. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nga dunay mga personnel sa kapulisan sa Central Visayas nga gipaubos sa maong training aron i-upgrade ang ilang technical expertise sa pagsusi labi na sa cyber crime offenses. Kung matapos na, ang matag police station dunay duha ka personnel nga well-trained cybercops nga maoy moatiman sa publiko nga nabiktima diha sa online. Apan gipahibawo ni Abacay nga kung dinagko na nga krimen ug maglisod na ang police station sa pag sulbad niini dinhi na mosulod ang buhatan sa Anti-Cyber Crime Unit sa matag rehiyon nga dunay kapasidad ug kahimanan pag gukod sa online criminals. Bisan pa man niini miawhag ang kapulisan sa publiko nga dili magpabiktima sa internet ilabi na nga dili na katuohan ang mga pasalig sanglit mao kini kasagaran nga hinungdan nganong daghan ang mabiktima. Giangkon sa kapulisan nga daghan ang modangop sa mga police station tungod kay nabiktima sila sa online scammer bisan pa man nga gihimo na sa gobiyerno ang tanan sama sa SIM registration.",PNP nagbansay para mahimong cybercops,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pnp-nagbansay-para-mahimong-cybercops
1093,Jerra Mae Librea,"Feb 11, 2024","Base sa nagpadayon nga pilot testing sa bag-o ug giusab nga K-10 o Matatag curriculum, nga nagtumong sa “pag-decongest” sa competencies sa kasamtangan nga kurikulum, nakadawat kini og positibo nga feedback gikan sa mga estudyante ug magtutudlo, tungod kay mas sayon ​​ang paghatag sa pagtudlo tungod sa mga kausaban, matod sa usa ka opisyal sa edukasyon. Si Director Farnacio Jimenez sa Department of Education Central Visayas (DepEd 7) niingon nga base sa assessments gikan sa feedback nga gihatag sa mga magtutudlo, learners, ug ilang guardians, ilang gipasalamatan ug gipaburan ang revised curriculum. “Both teachers and learners will be happy. Teachers will no longer be burdened by the multitude of competencies, and learners will also no longer be overwhelmed by the lessons,” “ ingon niya kaniadtong Pebrero 6, 2024, ug nidugang nga kini nahiuyon sa standardized nga kurikulum nga gisunod sa gawas sa nasod. Matod niya ang unang hugna sa Matatag curriculum, nga naglakip sa Kindergarten, Grades 1, 4, ug 7, ipatuman sa tibuok nasod sa umaabot nga bag-ong school year 2024-2025 karong Hulyo. Atol sa pag-abli sa mga klase sa kasamtangang school year 2023-2024, ang ahensya sa edukasyon nag-pilot sa unang hugna sa bag-ong curriculum sa 35 ka mga eskwelahan sa tibuok nasod. Ang pilot program, nga nagsugod niadtong Septiyembre 25, naglangkob sa lima ka eskwelahan sa matag rehiyon. Ang ubang mga napiling rehiyon naglakip sa National Capital Region, Cordillera Administrative Region, Regions 1, 2, ug 12, ingon man ang CARAGA.","Matatag curriculum nauyonan, ipatuman",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/matatag-curriculum-nauyonan-ipatuman
1094,Arnold Y. Bustamante,"Feb 09, 2024","Duha ang nangamatay sa aksidente nga naglambigit sa lima ka mga sakyanan sa Osmeña Boulevard, Barangay Sta. Cruz, dakbayan sa Sugbo, pasado alas 12 sa udto sa Huwebes, Pebrero 8, 2024. Usa sa nakalas mao ang drayber sa motorsiklo nga si Eulogio Johann Abdulraman, hamtong, ug ang iyang angkas nga usa ka babaye apan wa mailhi atol ning pagsuwat kay way identification (ID) card. Ang duha daling gipangdala sa labing duol nga ospital apan pareho nga nakabsan sa kinabuhi. Usa ka sports utility vehicle nga Nissan Terra nga gimaneho ni Eulogio Jenny ang unang nibangga sa usa ka public utility jeepney (PUJ) nga dunay rota nga 06B (Guadalupe-Carbon) nga gimaneho ni Reynante Lontok. Matod ni Police Senior Master Sergeant Jans Longcanaya, imbestigador sa Traffic Enforcement Unit sa Cebu City Police Office (CCPO), human nibangga sa PUJ, sunod nga nabanggaan ang motorsiklo nga gisakyan sa mga biktima. Ang duha ka mga biktima nangapasok ilawom sa sakyanan. Gibanggaan usab ang laing PUJ nga dunay rota nga 06C (Guadalupe-Colon) nga gimanero ni Crispin Lontoc. Katapusang nabanggaan mao ang Toyota Veloz nga gimaneho ni Siaboc Melitona nga iyang kasugat, sumala ni Longcanaya. Sa interview sa sibyaanan sa radyo nga dyHP kang Jenny, iyang giangkon nga human niya maigo ang unang PUJ, wala na niya ma-control ang iyang sakyanan ug naratol na siya hinungdan nga nakaigo pa siya og laing sakyanan. “Una ko naigo atong puti nga PUJ mao to naratol lagi ko, dili gyud malikayan, ” matod ni Jenny. Gibutyag ni Lontok nga kusog nga nakapadagan ang Nissan Terra ug tungod sa kakusog sa impact, dakong kadaot ang naangkon sa ilang tagsa-tagsa ka mga sakyanan. “Straight baya ang dagan niya diri paingon sa ubos pero kusog lang gyud kaayo iyang dagan. Murag nasimang man gud siya, pag-igo sa akoa, nabira pud siya sa laing sakyanan,” matod ni Lontok. Nibuto ang duha ka mga ligid sa sakyanan ni Lontok ug duna pay daghang kadaut nga naangkon ang iyang gimaneho nga PUJ. Si Siaboc Melitona, drayber sa Toyota Veloz, nagkanayon nga duna siyay sakay nga duha ka mga bata ug ang iyang amo nga babayeng doktor padung unta maniudto. Iyang nakita nga kusog nga nibangga ang Nissan Terra sa unang PUJ ug wala na maka-control ang drayber. Maayo na lang nga walay nangaangol sa mga pasahero sa duha ka mga PUJ apan gihulagway kini ni Lontok nga daghan ang nalisang sa iyang mga sakay. Ang nahitaboang dan naa sa lane sa padayong gitrabaho nga Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) nga duol sa headquarters sa Police Regional Office (PRO 7). Kasong reckless imprudence resulting in multiple homicide and physical injury and damage to property ang ipasaka batok kang Jenny.",2 patay sa karambola,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/2-patay-sa-karambola
1095,Arnold Y. Bustamante,"Feb 09, 2024","Gipasakaan na og kasong murder ngadto sa Cebu City Prosecutor’s Office sa Huwebes, Pebrero 8, 2024, ang drayber sa sports utility vehicle (SUV) nga Mazda nga gilambigit sa hit and run sa Queens Road, Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo niadtong Dominggo sa buntag, Pebrero 4, 2024. Subay sa nakuha nga dokumento sa Superbalita Cebu, ang reklamante mao si Denise Bagsican Dimalanta, inahan sa biktima nga si Esmiraldo Lezar Dimalanta, 23, usa ka basketball player, taga Dan Tres de Abril, Brgy. Labangon, dakbayan sa Sugbo. Ang gikiha mao si Adriatico Ciano Dimapasoc, hamtong, usa ka negusyante, taga Barangay Guadalupe, kinsa gihinganlan sa kaso nga nagmaneho sa SUV nga kolor gray nga naka-blinker ug nagwangwang dihang nakabangga sa biktima. Matod ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCPO), nasubay ang SUV tungod sa pagtaho sa mga saksi. “Nakompleto na ang atong imbestigasyon regarding atong panghitabo niadtong miaging Dominggo (Peb. 4) involving vehicular accident nga hit and run. Ug karong adlawa (Peb. 8) ato nang i file ang kaso nga murder. . ” , matod ni Bacquian. Si Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, usa usab ka abogado ug spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nagkanayon nga gipasaka ang kaso pinaagi sa regular filing sanglit dili na mamahimong dakpon ang suspek. Nagpasabot kini nga moagi ang maong kaso sa preliminary investigation ug hatagan og panahon nga makatubag ang giakusahan sa krimen. Kon dunay makita nga probable cause ang piskaliya, ila kining isang-at sa korte. Apan gitug-an ni Abacay nga base sa pagpasabot kaniya sa CCPO, lig-on ang mga ebidensya nga gihuptan sa kapulisan ilabi na nga daghan ang ningpatim-aw nga mga saksi, kansang mga pamahayag nitakdo sa mga kuha sa mga CCTV camera.",Drayber sa SUV gikiha og murder,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/drayber-sa-suv-gikiha-og-murder
1097,Arvie N. Veloso,"Feb 09, 2024","Nagplano ang kagamhanan sa lalawigan sa Sugbo nga paliton sa bulto nga kantidad ang mga supply nga sinako’ng semento sa cement companies alang sa nagpadayon nga pag-ugmad sa mga infrastructure project sa kalungsoran sa lalawigan. Si Cebu Governor Edlen Abalayan nagkanayon nga paagi kini sa Kapitolyo aron maminusan ang bayranan sa mga kontraktor nga mopalit og supply alang sa mga himuong proyekto sa tibuok probinsya. Matod ni Abalayan, makadaginot usab niini ang Kapitolyo sa kantidad nga itagana unta sa mga kontraktor nga sagad makasinati og managlahi nga presyo sa semento sa matag panahon sa pagpatuman sa proyekto. Nasayran nga kon momahal na ang semento atol sa pagpatuman sa proyekto, dili usab malikayan nga magpaumento ang kontraktor sa presyo sa ilang pagtrabaho. Atol sa tigom sa cement companies sa Kapitolyo sa Miyerkules, Pebrero 7, 2024, nga pinangulohan ni Abalayan, nasayran nga sagad sa mga semento sa pagkakaron mokantidad og tag P170 ngadto na sa P230 ang matag sako. Subay niini, gihatagan ni Abalayan og kahigayunan ang cement companies nga mohimo og business proposal alang sa labing barato nga presyo sa semento nga ilang mahatag sa Kapitolyo isip buyer. Giingong makatabang usab kini nga mapaspasan ang pagtrabaho sa mga proyekto sa kadalanan. Kahinumdoman nga moabot og P3. 5 bilyunes ang gigahin nga pundo sa Kapitolyo alang sa mga proyekto sa imprastraktura sa 2024. Anaa usab sa P3. 3 bilyunes niini ang alang sa inter-local government units (LGU) water system, ug P500 milyunes alang sa pagpanday og public buildings ug ubang mga istruktura. “My only interest is to lower the cost of the project and for the Province to earn a certain margin from the entire policy. . . ” matod ni Abalayan nga namantala sa media arm sa Kapitolyo. Base sa uwahing datos sa Provincial Engineering Office, di mominos sa 1, 687, 306 ka sako sa semento ang magamit sa mga road project sa Kapitolyo. Sa Pebrero 12, 2024 gikatakda ang ikaduhang tigom niini aron tukion ang mamahimo’ng presyo sa mga sinako nga semento.",Kapitolyo ‘mangompra’ og bulto sa semento,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kapitolyo-mangompra-og-bulto-sa-semento
1098,Tito P. Tan,"Feb 09, 2024","Si Gobernador Edlen Abalayan nimando sa Department of Public Works and Highways (DPWH 7) nga temporaryong ihunong ang pagtrabaho sa Metro Cebu Expressway (MCE) project hangtod nga mapahigayon ang hingpit nga pagsusi sa environmental ug safety compliance sa proyekto sa paningkamot sa pagtubag sa mga kabalaka bahin sa proyekto. Sa website sa DPWH nag-ingon nga ang MCE usa ka 56. 9 km nga highway nga nagsubay sa kabukiran sa Sugbo, nga nagdugtong sa mga siyudad sa Naga sa habagatan ug Danao City sa amihanan. Naghatag kini og alternatibong rota pinaagi sa amihanan-habagatan nga backbone highway. Atol sa tigom sa Kapitolyo niadtong Miyerkules, Pebrero 7, 2024, gipresentar ni Abalayan ang taho ni Engr. Mary Tisang Lopez sa Environmental Management Bureau (EMB) nga usa ka bahin sa proyekto nga nahugno niadtong Oktubre sa miaging tuig wala hatagi og Environmental Compliance Certificate (ECC). Ang ECC usa ka dokumento nga giisyo sa Department of Environment and Natural Resources (DENR) nga nagpamatuod nga ang usa ka gisugyot nga proyekto gisusi ug nakit-an nga nagsunod sa mga balaod ug regulasyon sa kinaiyahan, sumala ni Lopez, hepe sa Environmental Impact Assessment Section sa EMB. Gihatagan niya og gibug-aton ang kamahinungdanon sa transparency sa pagpahibalo sa publiko ug sa mga local government unit bahin sa posibleng epekto sa proyekto sa kaluwasan sa publiko ug kinaiyahan. Aron sa pagtimbang-timbang kon sa unsang paagi madayon ang proyekto, mopatawag siya og ikaduhang tigom uban sa mga stakeholder, diin apil na niini ang mga mayor ug mga hepe sa hingtungdang barangay. Ang pagpanginlabot sa gobernador mahitabo taliwala sa nagkadako nga mga kabalaka bahin sa pagkadili klaro sa palibot sa mga parameter sa proyekto ug posible nga mga sangputanan. Lakip sa gikabalak-an ang mga komunidad nga naibot ug posible nga pagkaguba sa ekolohiya sa gisugyot nga rota. Gipakita ni Abalayan ang iyang pasalig sa pag-amping sa kaayuhan ug kaluwasan sa mga Sugboanon pinaagi sa pagpasiugda sa transparency ug panawagan nga temporaryong hunongon ang proyekto. Kini nagpasiugda sa kamahinungdanon sa bug-os nga deliberasyon ug kolaborasyon sa tanan nga mga partido nga nalambigit. Uban sa mga representante sa Japan International Cooperation Agency (JICA) ug Mines and Geosciences Bureau, nitambong sa komperensya si City of Naga Mayor Mikoy Lorenzo. Ang mga representante sa JICA, nga nakahimo na sa mga pagtuon alang sa proyekto, gilauman usab nga maghatag sa ilang mga rekomendasyon. (gikan sa PR)",Abalayan mimando pagsuspenso una sa Metro Cebu Expressway,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/garcia-mimando-pagsuspenso-una-sa-metro-cebu-expressway
1099,Dario V. Gil,"Feb 08, 2024","Magtiayon nangamatay ug angol ang ilang anak nga babaye human sila gipamusil sa ilang silingan nga nasuko kanila sa Sityo Rattan, Barangay Sacsac, lungsod sa Pinamungajan, Sugbo alas 11 sa gabii sa Martes, Pebrero 6, 2024. Ang usa sa mga suspek giingong nasuko nga gibadlong kay banha samtang nag-inom. Ang magtiayong nangamatay mao sila si Bentot Loreto Loria, 48, ug Chequi Lorica Loria, 47, mga lumolupyo sa dapit. Ang naangol mao ang ilang anak nga si Louise Lozada Loria, 22, human maigo sa tiyan. Ang iyang kapuyo nga si Isles Lozano Lu, 25, wa naunsa. Ang mga suspek giila nga sila si Iliot Calangi Cleave, hamtong, ug Godfrey Kito Cleave. Sa pasiunang kasayuran sa Superbalita Cebu gikan sa kapulisan sa Pinamungajan nga gipangulohan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Gasper Baraquiel, si Bentot nakig-inom sa duha ka mga suspek. Gibuyag ni Louise ug Lu nga banha na sila ug makadisturbo sa mga silingan. Si Cleave nasuko, nibunot kini og armas ug gipusil si Lu apan wa naigo kay nakadagan. Sunod nga gipusil si Louise, kinsa naigo sa tiyan. Gisunod og pusil sa tiyan si Chequi samtang naigo usab sa dughan sa pagpamusil si Bentot. Ang mga biktima gidali sa sa pagdala sa Pinamungajan District Hospital apan ang magtiayon gideklarar nga dead on arrival (DOA). Sa laing bahin, usa ka drayber sa tricycle gipusil-patay sa Sityo Kilawan, Brgy. Tanke, siyudad sa Talisay, alas 2:40 sa kaadlawon sa Miyerkules, Pebrero 7, 2024. Ang biktima giila nga si Melson Luansing, hamtong, ulitawo,taga Sitio Sambagan, Brgy. Tanke. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Talisay pinaagi sa direktiba sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Mikmik Guillermo, wala pa mailhi ang mamumuno.",Magtiayon gipamusil-patay sa gibadlong,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/magtiayon-gipamusil-patay-sa-gibadlong
1100,Dario V. Gil,"Feb 08, 2024","Usa ka residential building nasunog alas 9: 24 sa buntag sa Miyerkules, Pebrero 7, 2023, sa Cabangcalan 1, Barangay Bulacao, Siyudad sa Sugbo. Sumala sa mga bombero, ang sunog nagsugod sa ikaduhang andana sa building nga gipanag-iya ni Carmelita Coronel. Gisaka sa 1st alarm sa alas 9:49 sa buntag ang sunog. Nakontrolar kini sa alas 9:52 sa buntag ug na-fire out sa alas 9:55 sa buntag. Wala hingpit nasunog ang residential building nga kongkreto. Kini nakaapekto sa duha ka mga pamilya ug walo ka mga indibiduwal. Way naangol. Si FO2 Lycel Ariadne Calixtro, fire investigator sa Cebu City Bureau Fire Protection (BFP), niingon nga padayon pang nag-imbistigar kon unsay hinungdan sa sunog.",P600K danyos sa sunog sa residential building,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p600k-danyos-sa-sunog-sa-residential-building
1101,Arnold Y. Bustamante,"Feb 08, 2024","Duha nasikop ug gibana-bana nga P2 milyunes nga balor sa gituohang shabu ang nasakmit atol sa buy-bust sa Malubog, bukirang barangay sa dakbayan sa Sugbo sa alas 7:40 sa gabii sa Martes, Pebrero 6, 2024. Ang suspek giila nga si Iko Faustino, 40, way trabaho, ug ang iyang bata-bata nga si Erning Arcadio, 32, estambay, pulos taga Barangay Taptap, siyudad sa Sugbo. Nihimo sa hiniusang operasyon mao ang Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7), Naval Forces Central ug Mabolo Police Station human sa positibo nga pag-validate sa nadawat nga taho bahin sa ilegal nga kalihukan sa duha. Nakuha gikan sa mga suspek mao ang 49 ka mga pakete sa gidudahang shabu nga motimbang og 300 gramos nga dunay estimated market value nga P2,040,000 uban sa buy-bust money, cellphone ug motorsiklo. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga maka-dispose ang mga suspek og tunga sa kilo nga shabu matag semana. Nadakpan na sa Talamban Police Station si Erning Arcadio niadtong Abril 2020 apan nakapiyansa. Kasamtangan nga gitanggong sa PDEA 7 custodial facility ang mga suspek ug giandaman na og kaso nga kalapasan sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002.","2 nasikop, P2M balor sa sakmit sa buy-bust",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/2-nasikop-p2m-balor-sa-sakmit-sa-buy-bust
1102,Arnold Y. Bustamante,"Feb 08, 2024","Naa na sa kustodiya sa Cebu City Police Office (CCPO) ang sports utility vehicle nga Mazda nga kolor gray human nakita niadtong Martes, Pebrero 6, 2024, nga gi-park sa daplin sa Dan A. Laura, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo. Ang SUV maoy gituohan nga naka-hit and run kang Esmiraldo Lezar Dimalanta, 23, sa Queens Road, Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo sa alas 6:10 sa buntag sa Dominggo, Enero 4, 2024. Gipugngan una ang ngalan sa tag-iya sa sakyanan nga usa ka negusyante tungod sa iyang hangyo. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga human masigpati ang SUV, nakig-alayon dayon sila sa tag-iya niini ug nipahibawo nga ila kini nga ipaubos sa imbestigasyon ug nikooperar usab dayon. Gitug-an ni Baculo nga nakita sa CCTV camera ang maong sakyanan, lakip na ang plate number niini .Nitakdo usab kini sa pamahayag sa mga saksi nga tungod ani kinahanglan nga mohimo sila og imbestigasyon. “Dunay mga CCTV nga ni spread (mikayalap) sa social media platforms nga involving aning sakyanana. Naa puy witnesses, mao na nga atong na trace through sa CCTV pud ug mga saksi pud nga na locate siya adtong lugara,” matod ni Baculo. Dugang niya nga sa pagkakaron duna na silay lead sa ilang imbestigasyon, ilabi na sa drayber niini apan ila pang gipalig-on ang ilang gihuptan nga mga ebidensya una isang-at ang kaso ngadto sa Cebu City Prosecutor’s Office. Nasubay na nila kon asa gikan si Dimalanta, lakip na ang sakyanan nga maoy nakabangga niini, apan nagdumili lang una siya sa pagbutyag kon unsa kini sanglit ila pang kompletuhon ang imbestigasyon. Nipasalig si Baculo nga dili buhian ang imbestigasyon kon dili lig-on ang ilang gihuptan nga mga ebidensya aron makombikto ang naghimo sa krimen. Tinguha nila nga mahatagan og hustisya ang kamatayon ni Dimalanta. “We are establishing a strong case, air tight case so that mahatagan gyud nato og saktong hustisya ang biktima,” dugang ni Baculo. MIHIMAKAKAng negusyante nga nahinabi sa DyHP RMN niangkon nga siya ang nanag-iya sa SUV apan iyang gihimakak nga siya ang nagmaneho niiini niadtong higayon nga si Dimalanta nadasmagan. Ang mga lumping sa tuong bahin sa atubangan sa sakyanan, matod niya,daan na kini kay ikalima na siya nga nanag-iya niini. Giangkon niya nga dunay blinkers ang iyang sakyanan kaniadto sanglit nagnegosyo man siya niini sa online apan niundang human nadakpan sa mga sakop sa Highway Patrol Group 7 (HPG 7) ug nakamulta. Dugang niya sa samang interview nga nilakaw siya niadtong Sabado apan wala siya magdala og sakyanan. Nipauli ra usab siya sa ilang balay sa Cabajar St. , Barangay Guadalupe apan iyang gibutyag nga dunay duplicate ang yawe sa iyang sakyanan nga naa sa iyang higala. Gamiton matod pa kini sa iyang higala nga babaye nga dunay duplicate sa sakyanan ug siya nagtuo nga gigamit kini nga wala siya nasayod. Gipasalig niya nga mokooperar siya sa imbestigasyon sa kapulisan ug gihatag na niya ang yawe sa iyang sakyanan aron masusi kon dunay himuon nga forensic examination. Apan human sa pamahayag niya, usa ka lalaki nga wala magpaila nanawag sa telepuno sa dyHP ug nipahibawo nga namakak kini sanglit niadtong Dominggo sa buntag, ilang nakita kini nga nag-drive sa sakyanan ug mi- park sa gawas sa balay niini. Sumala sa caller, ang negusyante naandan unta nga managad kanila apan wala motimbaya sa mga estambay niadtong higayuna. “Sa akong nakit-an ana, Sir, ang ninaog (negusyante) niadtong Dominggo sa buntag, nidiretso ra gani na siyag lakaw, wala managad sa amoa. Midiretso'g sulod, mga alas 6 kapin sa buntag kay mag estambay man mi ana sa dalan nya nakita namo nga siya ang nanaog sa sakyanan unya wala managad,” dugang sa caller. Gibutyag usab niya nga dunay blinkers ang sakyanan niini matag agi sa ilang lugar. Gani ang plate number niini butangan lang og Republika ng Pilipinas. Makita usab, matod pa, sa mga CCTV camera sa dapit ang pag-abot sa sakyanan ug kon unsang orasa kini nahitabo.",SUV nga ‘nakabangga’ nasubay tungod sa CCTV,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/suv-nga-nakabangga-nasubay-tungod-sa-cctv
1106,Dario V. Gil,"Feb 07, 2024","Sawa nga nikaon og himungaan sa Martes sa buntag, Pebrero 6, 2024 sa sityo Butong, Brgy. Buanoy, Balamban gilunggoan og ulo. Matod pa ni Doris Lubguban Mabuting, tag-iya sa hulagway nga gi post sa Facebook diin makita ang mga bata nga nagkupot sa dako nga patay na nga sawa, nga ila ning nakit-an mga alas 6 sa Martes sa buntag. Didto kini sa ilang bakante nga luna gilabay human gilunggoan og ulo. Ilang nasayran nga nikaon kini og himungaan sa ilang silingan apan wa sila nakaila kinsa ang nipunggot sa ulo sa sawa. Ang pagpatay sa usa ka wildlife, sama sa sawa, gidili sa balaod, gawas kon hulga kini sa kinabuhi sa usa ka tawo. Nalatid kini sa Wildlife Resources Conservation and Protection Act. Ning nakalabay nga mga adlaw, nag trending sa social media ang Banakon o King cobra ug sawa. Ang mga bitin gipatay, inay gi-rescue.",Liog sa sawa gipunggot human nakatukob og himuangan sa Balamban,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/liog-sa-sawa-gipunggot-human-nakatukob-og-himuangan-sa-balamban
1107,Dario V. Gil,"Feb 07, 2024","Tungod sa ilang gihimo nga prank, pinaagi sa pagpanghadlok gamit ang bayhon sa ‘white lady’, mga menor ug ilang ginikanan pangsilutan sa mga barangay official sa dakbayan sa Bogo. Prank ra diay nga adunay white lady nga nagbarog-barog taliwala sa kangitngit nga giiwagan og duha ka kandila sa kalsada sa Barangay Anunang Sur, Bogo City, amihanang Sugbo. Ang culprit mao ang lima ka mga batan-on, tulo kanila pulos mga menor de edad, nga gipatawag sa barangay officials sa Lunes sa gabii, Pebrero 5, 2024. Ningresponde ang mga tanod sa Barangay Anunang Sur sa dihang nakadawat og reklamo nga adunay grupo sa mga batan-on nga nanghadlok sa mga moagi nga motorista. Sigun sa saysay ni Barangay Kapitan Saturnina Lubigan sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno nga adunay motorista nga nalisang nga nagsubay sa kalsada sa maong dapit kay adunay duha ka mga kandila nga nagsiga sa dan. Nisamot ang iyang kahadlok sa dihang adunay white lady nga nagbarog sa daplin sa kalsada. Pagrespondi sa mga tanod, ilang naabtan ang maong mga batan-on nga diha sa dan nagpaabot sa sunod nilang biktimahon. GINIKANAN GIPATAWAG Gidala sa mga tanod sa barangay hall ang mga batan-on. Ang ilang tagsa-tagsa ka mga ginikanan gipatawag sa barangay sa Martes, Pebrero 6, 2024. Atol sa dialogue, nasuta nga “for video purposes” nga i-post sa social media ang gihimo sa mga batan-on nga nanghadlok sa mangagi nga motorista. Ang 17 anyos nga babaye nga nagsilbing aktres sa iyang karakter nga white lady, matod pa, igo lang siya magbarog sa daplin sa dan nga magkupo og puti nga habol, samtang iyang taas nga buhok gitabon sa iyang nawong. Gipasabot sa opisyal sa barangay ngadto sa mga batan-on ug ngadto sa ilang ginikanan ang kadelikado sa prank nga posibleng makadisgrasya sa mga motorista. Dako sab ang posibilidad nga ang mga batan-on madisgrasya sa ilang gihimo. Tungod sa ilang gihimo, sila gisilutan og community aron maleksiyon sa ilang gihimo. Gipahinumduman ang mga gikinanan nga sa alas 10:00 sa gabii ang ilang mga anak kinahanglan nga naa lang sulod sa balay tungod sa ilang gipatuman nga curfew.","‘White lady’ gidakop, gisilutan sa barangay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/white-lady-gidakop-gisilutan-sa-barangay
1108,Arvie N. Veloso,"Feb 07, 2024","Prisuhon ug pamultahon ang mga tawo nga masakpan nga magbinastos sa dakbayan sa Danao. Kini subay sa gipasar nga ordinansa sa Kagamhanan sa Siyudad agi’g paghatag og dugang proteksyon sa mga residente ilabi na sa mga bata, tiguwang, ug babaye. Ang molapas pahamtangan og makabungog nga mga multa. Ang ordinansa nga mas naila nga “Bawal Bastos Ordinance of Danao City” nga gipangamahanan ni Konsehal Arlene Katindig Hamoy pinasubay sa Republic Act. No. 11313 o Safe Spaces Act , nagsaysay nga estriktong gidili ang pagpanitsit, pagpanghikap, pagpamalikas, pagpanglili, o bisag unsa pa nga mga unwanted ug uninvited sexual actions ngadto sa usa ka tawo. Gawas sa mga naasoy, gidid-an usab ang bisan unsa nga pagbinastos sa publikong lugar, online platforms, workplaces, mga tunghaan ug mga pampublikong sakyanan. Subay niini, gimandoan ang Kagamhanan sa Siyudad pinaagi sa Public Information Office (PIO) niini sa pagpaskin sa maong ordinansa sa dayag nga mga lugar aron mabasa ug masabtan sa mga residente. Lakip usab ang mga tunghaan, hotels ug restaurants, mga PUV operators ug drivers, mga barangay official, ug mga trabahoan. Ang masakpan nga mosupak sa lagda pamultahon og P30,000 sa unang offense; P50,000 sa ika-duhang offense; ug P100,000 o di mo labaw sa P500,000 sa ikatulong offense ug pagkabilanggo. Gimandoan ang tanang mga sakop sa kapulisan ug otoridad sa pagpatuman sa maong ordinansa sa siyudad.",Manitsit og babaye pamultaho’g P30K,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/manitsit-og-babaye-pamultahog-p30k
1110,Arnold Y. Bustamante,"Feb 07, 2024","Usa ka sakop sa Barangay Peace Action Team sa Basak, Compostela, amihanang Sugbo nga kanunay magpabuto sa iyang dili lisensyado nga armas nga kalibre .357 nga revolver kon mahubog, gironda sa mga sakop sa Criminal Information and Detection Group, Mandaue City Field Unit alas 4:50 sa Martes sa kaadlawon, Pebrero 6, 2024. Ang CIDG Mandaue City Field Unit sa pagpangulo ni Police Captain Alvin Afable dala ang search warrant nga giluwatan ni Judge Gemon Anacleto Lucban nironda batok kang Jeslar Lucente Lucero, 39, nagpuyo sa maong lugar. Nakuha sa mga operatiba ang usa ka kalibre .357 revolver nga way serial number ug unom ka mga bala niini. Matod ni Afable nga nakadawat sila og report gikan sa mga residente sa buhat sa suspek nga kanunay magpasalba sa armas ilabi kon mahubog nga nakapalisang sa mga silingan. Tungod niini, gipaubos sa validation sa CIDG ug nasuta nga tinuod ang pasangil sa mga residente busa ni-apply na dayon sila og search warrant sa korte. “BPATS na siya sa barangay, nya ang problema kay magpasalba sige, labina mahubog. Mingaw man gud na ilaha lugar medyo bukid-bukid,” paghulagway ni Afable. Ang pagpang ronda kabahin sa flagship project sa CIDG nga “Oplan Paglalansag Omega” diin ang ilang target kadtong mga armas nga way lisensya.","BPAT’s member sa Compostela, 'magpasalba',gironda",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/bpats-member-sa-compostela-magpasalbagironda
1111,Guam P. Logroño,"Feb 06, 2024","Uyoan giputla’g ulo ug gihiwa-hiwa pa ang lawas sa iyang pag-umangkon tungod sa giingong selos sa ilang ‘panagribal sa gugma ni Manilyn Luciano’, alas 8:00 sa buntag sa Lunes, Pebrero 5, 2024 sa Sitio Malaumon, Barangay Tinubdan, lungsod sa Daanbantayan, amihanang Sugbo. Ang biktima usa ka senior citizen, giila nga si Pater Lucio Lucresio, mag-uuma, lumolupyo sa naasoy nga dapit. Dihang nakaplagan sa mga silingan, gawas sa putol na ang ulo, gitunga ang lawas, gihiwa ang mga bitiis ug ubang bahin sa lawas. Ang suspek mao si Aldong Luistro Lucresio, kapin sa 50 anyos, ulitawo, kanhi taxi driver sa dakbayan sa Sugbo, nagpuyo sa nahisgutang lugar. Dugang nasayran sa kapulisan nga nagumon ang suspek sa ginadiling drugas. Si Police Senior Master Sgt. Edoy Inot, chief investigator sa Daanbantayan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno, nagkanayon nga ang biktima naghapyod sa iyang manok nga igtatari sa gawas sa iyang balay. Apan kalit nga giataki sa pag-umangkon ug gitigbas sa makadaghang higayon sa ulo, ug ubang parte sa lawas gamit ang sundang ug usa ka sanggot. Ang naghawid sa mga parte sa lawas sa biktima panit na lang human sa paghiwa, lakip ang mga bitiis niini. Dunay mga kabanay ug silingan nga nakakita sa krimen apan nangahadlok, wala sila makahimo sa pagbadlong sa suspek. Matod ni Lukban, selos ang motibo sa krimen base sa sulti sa suspek nga gituohan nga wa sa maayo nga pangisip. “Nag-hallucinate ni siya. Karibal daw niya iyang uyoan sa gugma kang Manilyn Luciano (artista). Sa kalagot iyang gipatay, giputla'g ulo,” dugang ni Inot subay sa ilang pag-imbestigar sa suspek. Gibutyag ni Inot nga ang suspek nag-drive og taxi kaniadto ug nagpuyo sa Brgy. Kasambagan, dakbayan sa Sugbo. Apan niuli kini sa Daanbantayan human grabeng nagumon sa gidiling drugas. Nagtuo ang mga kabanay nga nibalik sa pagsuyop og shabu ang suspek. Naabtan pa sa crime scene sa kapulisan ang suspek ug ilang gi-negotiate ug nitahan kini kanila nga malinawon, gilabay ang iyang sundang ug sanggot. Sumala sa kapulisan, ang suspek pasakaan og kasong murder ug ang korte na ang modeterminar kon naa ba sa maayong pangisip ang suspek sa paghimo sa krimen.",Uyoan giputla’g ulo,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/uyoan-giputlag-ulo
1112,Arnold Y. Bustamante,"Feb 06, 2024","Duna nay nakuha nga kasayuran ang kapulisan sa responsable sa kamatayon sa 23 anyos nga basketball player nga si Esmiraldo Lezar Dimalanta nga na-hit and run duol sa Redemptorist Church sa Queens Road, Barangay Kamputhaw, sa dakbayan sa Sugbo sa Dominggo sa buntag, Pebrero 4, 2024. Si Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nagkanayon nga ila nang gihimo ang tanan sama sa pagsubay sa tanang CCTV camera. “Naa tay huhungihong nga nakuha. Naay mga naabot sa amoa nga mga impormasyon but this information should be validated,” matod ni Baculo, hinungdan nga dili pa sila makabutyag samtang nagpadayon ang ilang imbestigasyon. MANDONimando na ang hepe sa CCPO nga si Police Colonel Jake Bacquian sa iyang mga imbestigador labi na sa Traffic Enforcement Unit nga mosusi sa mga kuha sa CCTV camera sa dapit. Si Dimalanta gibanggaan sa usa ka SUV nga kolor gray nga naka-blinker ug nag-wangwang apan gibiyaan nga nagbuy-od sa dan. Matod ni Bacquian nga mailhan ra nila kini sanglit dunay daghang mga CCTV camera sa dapit. Gani nakig-alayon na sila sa management sa usa ka hotel ug sa simbahan, lakip na sa ubang mga establisemento. Tungod niini, awhag niya sa naka bangga nga ang labing maayo nga buhaton motahan na lang ug manubag sa salaod nga nahimo. “Akong panawagan sa tag-iya sa sakyanan no nga mo surrender na kay mailhan lang gihapon namo. Ma-identify man gihapon kon kinsa ang tag-iya sa sakyanan tungod kay naay man tay mga CCTV nga nakamuntar didto. . . ,” matod ni Bacquian. FRUIT VENDORUsa sa mga saksi nga fruit vendor sa dapit nibutyag nga nakadungog siya og siren sa sakyanan nga sa iyang pagtuo ambulansya lang nga miagi sa dapit. Apan dako na lang ang iyang kakurat sa dihang iyang nadungog ang paka diin sa iyang paglingi iyang nakita nga nagbuy-od na ang nakamotorsiklo nga naglimbaglimbag sa karsada. Iya pa nga nakita ang SUV nga color gray nga dunay nakasuwat sa kilid niini nga ‘For Official Use Only. ’Wala na nihunong ang sakyanan ug nipasutoy og padagan ang drayber paingon sa Baseline area sa dalan Juana Osmeña apan wala na sila maka siguro kon diin paingon. Dili na niya ma memorya ang plate number apan iyang gibutyag nga green plate kini. Usa sa mga kuha sa CCTV camera sa usa ka motor shop atbang sa Redemptorist Church makita nga kusog nga nagdagan ang motorsiko nga gigukod sa usa ka SUV nga naka-siren ug nakawangwang bisan sa nagpadayon nga misa. Sigun sa mga motorista sa Superbalita Cebu nga dili lang magpahingan, didto pa lang dapit sa Ayala Center Cebu area, nagginukdanay na ang motorsiklo ug ang SUV nga posibling duna nay bangi sa usa’g usa ang mga drayber. Kini nga mga impormasyon, matod ni Baculo, ilang subayon pinaagi sa CCTV camera gikan sa Ayala paingon sa Redemptorist Church. HUSTISYAAng inahan sa biktima nisinggit og hustisya sa kamatayon sa iyang anak ug nanghinaot nga madakpan sa labing dali nga panahon ug mapanubag sa nahimong krimen. Usa ka nurse sa Cebu City Medical Center (CCMC) maoy tinubdan sa kasayuran sa pamilyang Dimalanta sa nahitabo kang Esmiraldo Lezar. Sa interbyo sa mga tigbalita sa Lunes, Pebrero 5, 2024, si Pacita Dimalanta nibutyag nga didto sila sa Don Bosco Technical College-Cebu nitambong unta sa Family Day sa tunghaan dihang nitubag ang usa ka nurse sa CCMC sa cell phone sa iyang anak nga iyang gitawgan. Dali sila nga gipaadto sa tambalanan ug sa ilang pag-abot, gitabunan na sa habol ang iyang anak, nagpasabot nga patay na kini. Si Pacita niingon nga si Lezar nikaon nianang mga alas 3:00 pa sa kaadlawon sa Dominggo samtang nag review agi og pangandam sa pagkuha og licensure exams sa Civil Engineering karong Abril. Nilakaw kini kay niadto sa iyang mga higala ug nangutana pa kini kaniya kalabot sa oras sa Family Day. Hangtod kagahapon, Lunes, wa pa siya nibasa sa mga balita kalabot sa iyang anak tungod sa ka sakit sa hitabo nga di pa niya madawat. Iyang giangkon nga daghan na og mga estorya nga nangabot kanila, apan wa siya nibutyag og bisan unsa kay naa pa siya sa tumang kasakit. “Buotan kaayo to ang akong anak. Wa koy masulti parte ni Lezar,” matod ni Pacita. Ang iyang bana toa pa sa abroad ug maoy ilang gihuwat aron sabutan kanus-a ilubong ang ilang anak. Si Lezar usa ka varsity basketball player dihang nagtungha pa sa high school sa Don Bosco hangtod sa 2019. Apan di na siya varsity player sa iyang pagtungha sa Cebu Institute of Technology-University (CIT-U) hangtod sa 2023, apan nagduwaan siya sa nagkadaiyang mga liga. Nakaangkon na siya og most valuable player (MVP) awards sa mga liga nga iyang giapilan.",Kapulisan dunay ‘lead’ sa mi-hit and run sa 23 anyos,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kapulisan-dunay-lead-sa-mi-hit-and-run-sa-23-anyos
1114,Dario V. Gil,"Feb 05, 2024","Gibanabana sa kabomberohan nga moabot sa kapin sa tunga sa milyon ka pesos ang danyos sa pagkasunog sa 30 ka mga panimalay sa dalan B. Suico, Upper Tingub, Siyudad sa Mandaue, alas 8:02 sa gabii, Sabado, Pebrero 3, 2024. Sa imbestigasyon sa kabomberohan sa dakbayan sa Mandaue ubos sa ilang pangulo nga si Supt. Amadeo Abe, nasayran sa Superbalita Cebu nga ang sunog nagsugod sa balay sa usa ka Sophie Lumbao ug daling nikatap sa silingang kabalayan. Sa maong hitabo, 44 ka pamilya ang naapektohan nga gilangkoban sa 134 ka mga indibiduwal. Ang sunog giisa sa kabomberohan sa 2nd alarm. Way naangol sa maong hitabo. Atol sa pagkuha ning taho, nagpadayon pa ang imbestigasyon bahin sa sinugdanan sa pag-ulbo sa kayo.",30 ka balay nasunog,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/30-ka-balay-nasunog-2
1116,Jerra Mae Librea,"Feb 05, 2024","Mga empleyado sa Cebu City Hall nga nagpautang og kuwarta ngadto sa ilang mga kauban nga adunay taas nga interest rate, kasilotan base sa gihimong pag-amendar sa Cebu City Employees Code of Ethics. Busa kadtong mga tigpatanto angayang maghunahuna sa maong desisyon. Sa higayon nga maaprobahan ang himuong pag-amendar, ang mga empleyado nga nalambigit sa maong negosyo mahimong matangtang sa trabaho. Si Cebu City Councilor Marilyn Auguis nisugyot nga usbon ang City Ordinance No. 2142, o ang Code of Ethics of the Cebu City Employees, human makadungog nga dunay mga trabahante sa City Government nga nagpautang. Gisang-at ni Auguis ang amending ordinance atol sa regular session niadtong Miyerkules, Enero 31, 2024, nga gi-refer ngadto sa committee on laws alang sa pagsusi. Si Auguis, sa text message niadtong Dominggo, Pebrero 4, nagkanayon nga dili siya supak sa pagpahulam og kuwarta, ang iyang gisupak mao ang “usurious” nga interest rates. Base sa iyang nadunggan, dunay pipila nga nipahamtang og 20 porsiyento nga interest rate matag buwan sa kuwarta nga gipautang. Si Auguis, sa usa sa mga clause sa proposed ordinance, niingon nga daghan usab ang mga istorya nga usa sa mga hinungdan sa pagkalangan sa sweldo sa mga empleyado, ilabi na sa mga job order (JO) nga mga empleyado, mao ang giingong pagpautang sa pipila ka mga empleyado nga gitahasan sa pagproseso sa payroll. Ang maong mga alegasyon maoy nakaaghat kang Auguis nga ilakip sa code of ethics sa mga empleyado sa siyudad ang probisyon sa pagdili sa buhat sa pagpautang nga adunay usurious interest rates ug discounting checks. SUGYOT PAG-AMENDARGisugyot ni Auguis nga usbon ang Seksyon 3, 6, ug 14 sa CO No. 2142. Gisugyot sa magbabalaod nga idugang sa Seksyon 3, kahulugan sa mga termino, ang diskwento sa tseke ug usurious nga mga kahulugan:Cheque Discounting - is a process where one purchases a cheque in the name of another person at a discounted value and then collect payment for those cheques from the original payers over a specific period of time;Usurious - the practice of usury; charging illegal or exorbitant rates of interest for the use of money. In Section 6, conduct and behavior, proposed amendment is to add lending money in the provisions under following acts that constitute a violation:Section 6. Conduct and Behavior. 6. 1. b. Lending money (either personally or through family members within the fourth degree of consanguinity or affinity) to co-employees charging usurious interest rates or in the practice of discounting cheques at high interest/discount rates. For Section 14, in the provision of penalties, proposed amendments include 10-day suspension for first penalty; 15-day suspension for second penalty; and dismissal for the third violation. Si Auguis miingon nga ang reklamante kinahanglan nga mogawas aron mailhan ang mga empleyado nga nalambigit sa pagpahulam nga negosyo nga adunay taas nga interes.","Magpautang nga City Hall employee, dagko’g interest; mataktak sa serbisyo",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/magpautang-nga-city-hall-employee-dagkog-interest-mataktak-sa-serbisyo
1117,Arnold Y. Bustamante,"Feb 05, 2024","Nikabat sa P1. 023 bilyunes nga balor sa illegal nga drugas ang nasakmit sa Central Visayas (CV) sa 2023. Sumala sa Police Regional Office (PRO) 7, gikan sa Enero 2023 hangtod sa Enero 2024, nakalusad ang kapulisan sa CV og 6,991 ka anti-illegal drug operations nga niresulta sa pagkasikop sa 8,352 ka drug personalities ug pagkasakmit sa 150. 4 kilos sa gituohang shabu ug 6. 7 kilos nga marijuana nga mokantidad sa P798,000. Si Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, nagkanayon nga ang dungan nga operasyon sa nagkalainlaing units sa kapulisan ug ubang law enforcement agencies uban sa komunidad, nahimong malampuson ang ilang gubat batok illegal nga drugas. Sulod sa 10 ka buwan sa pagdumala ni Abad sa PRO 7, iyang gipatuman ang lainlaing matang sa polisiya ug estratehiya nga dunay dakong epekto sa kinabuhi sa mga Sugboanon. Lakip na niini ang pagpatuman sa Bida (Buhay Ingatan, Droga’y Ayawan) program sa Department of the Interior and Local Government (DILG) ug ang 5 Focused Agenda sa Philippine National Police (PNP). Gipasigarbo usab ni Dindinrin ang kaagresibo, highly sophisticated ug intelligence-driven operations nga gipatuman sa tibuok rehiyon aron masiguro nga magpabiling luwas nga puy-an ang matag lugar sa CV. “Our able, active and allied members of PRO7 have delivered enormous operational accomplishments in the past 10 months. However, this fight is far from over and we will never relent in our desire to finally end this menace with the help of our community and in line with the BIDA Program of the SILG and the PNP Focused Agenda,” matod ni Abad. Subay niini nimando si Dindinrin sa iyang unit commanders nga palig-onon pa ang ilang intelligence monitoring ug iplastar ang daghang polis sa kadalanan ug molusad og pagpatrolya aron pagpugong sa krimen nga mahitabo.",P1B balor sa illegal drugs nasakmit sa CV sa 2023,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p1b-balor-sa-illegal-drugs-nasakmit-sa-cv-sa-2023
1118,Guam P. Logroño,"Feb 05, 2024","Hayan magnihit ang supply sa isda sa dakbayan sa Sugbo o Metro Cebu kon padayong ipatuman ang Executive Order (EO) No. 2 Series of 2024 ni Aries. Edlen Abalayan. Ang maong EO nag-ulohan og “An order prohibiting entry of wet goods in unsanitary conditions within the territorial jurisdiction of the Province of Cebu. ”. Usa kini sa hinungdan nga nangreklamo ang ubang biyahidor og isda sa Cebu City Fish Market (kanhi Pasil Fish Port) gikan sa Zamboanga Peninsula. Matod nila, ang maong EO dili makiangayong sanglit mabalda ang pag-deliver og mga fish car o closed van. DAKPONSi Abellanosa Lumbrera, 66, taga Zamboanga, nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga mabalda ang ilang pagtumod og isda tungod sa pangdakpon gumikan sa isyu nga ‘unsanitary. ’“It has been observed that the transport of wet goods, such as agricultural products, meats, seafood, liquids, and chemicals, often occurs in unsanitary conditions,” tipik sa EO 2. Ang mando naglista sa dili maayo nga mga kondisyon sama sa paggamit sa bukas nga mga sudlanan (banyeras) o recycled leaking styrofoam, nag-awas nga mga sudlanan, dili husto nga drainage, presensya sa hugaw o debris, dili maayo nga mga materyales sa pagputos, ug dili husto nga bentilasyon. Dugang sa EO 2, kini nga mga kondisyon “pose significant risks to public health and safety,” including the “spread of foodborne illnesses, environmental hazards, traffic accidents and unpleasant orders. ”Matod ni Lumbrera, dili malikayan nga dunay motulo nga tubig kay alang kini sa ‘water break’ sa sakyanan tungod sa kalayo sa biyahe. Apan dason niya, limpiyo ang ilang dalang isla human silyado kini sa ilang closed van o mga wing van. Gawas pa, doble ang putos sa ilang sudlanan nga styrofoam. Ug inig abot na sa fish market ablihan hinungdan nga dili baho, dili sab hugaw. Si Lumbrera niingon nga ang mga isda nga ilang gidala dakog ikatabang sa supply sa Sugbo ug nasayod usab siya nga kini i-distribute sa kamerkadohan sa Kalungsoran sa probinsiya ug Metro Cebu. Gibutyag ni Lumbrera nga kon kusog ang biyahe, dunay 10 ka mga dagkong trak sa isda matag adlaw ang moabot sa merkado sa isla sa dakbayan sa Sugbo gikan sa Zamboanga. “Dili ni bongbong o binuthan among isda. Niagi ni sa BFAR (Bureau of Fisheries and Aquatic Resources) Zamboanga to Cebu,” dugang ni Lumbrera. Si Rogelio Lumingkit, truck boy ug taga Zamboanga nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga nasahol sab sila. Matod niya, imbes adto sa Oslob port modunggo gikan sa Dapitan City Post sa Zamboanga del Note nga dali o barato nga rota padulong sa dakbayan sa Sugbo, ang anha na lang sila mosakay og barko nga direkta modunggo sa pier sa dakbayan sa Sugbo aron paglikay sa dakop kon moagi sa dan sa probinsiya sa Sugbo. Dugang niya, dunay uban mga fish car nga niagi sa Oslob port apan gipabalik sa isyu sa pagtulo sa tubig sa dan. Nasagmuyo sila human dili hugaw ilang isda, dili sab baho, dili na makasulod sa Sugbo. KUWANGSi Era Luna, 62, trabahante sa fish port, nagkanayon luoy ang mga ordinaryong mamalit og isda sanglit dako kaayo tabang ang mga isda gikan sa Zamboanga. Dugang niya, ang mga isla sa Bohol ug amihanan sa Sugbo kulang alang sa supply sa dakong konsumo sa Sugbo. Ang supply sa Negros ug sa Bantayan gamay ra gyud kaayo, dugang ni Luna“Nakasabot mi aning sentimento sa mga biyahidor. Kay kining mga isda gisulod sa close van, wing van naka-freezer, limpiyo kumparar anang mga baboy gi-deliver baho, manok, atong masundan sa sakyanan,” dugang ni Luna.",Biyahidor: Suplay sa isda gikan sa Zamboanga hayan mominos,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/biyahidor-suplay-sa-isda-gikan-sa-zamboanga-hayan-mominos
1119,Dario V. Gil,"Feb 05, 2024","Usa ka mamaligyaay og taho ang gipusil-patay sa Ylaya Road sa Barangay Colawin, lungsod sa Argao, alas 8 sa buntag, Dominggo, Pebrero 4, 2024. Ang biktima mao si Tertuliano Intervencion, 43, minyo ug taga Barangay Bonbon, lungsod sa Aloguinsan. Ang biktima nihunong sa dapit aron pagpamaligya og taho apan gipusil sa mamumuno sa walay igong rason nga naigo sa ulo ug nahagba sa dan. Matod sa taho sa kapulisan, ang suspek mao na usab kadtong giingong anting-atingan nga si Kreen Bucoy nga taga Barangay Lengigon, silingang barangay sa Colawin. Si Bucoy maoy suspek usab sa pagpanulis sa magtiayon sa Lengigon niadtong Biyernes, Pebrero 2, 2024, alas 12:00 sa udto. Ang mga biktimang magtiayon mao sila si Arjim Dean McIntire, 59, Australian national ug Miraluna Labrador McIntire, 42. Si Bucoy maoy suspek sa kapulisan sa Argao nga nagpusil-patay sa taho vendor. Sa nakuhang kasayuran sa Superbalita Cebu gikan sa kasaligang tinubdan, nasuta nga ang biktima dugay na nga namaligyag taho sa kabukiran gamit ang iyang motorsiklo. Usa sa gituohan sa tinubdan nga ang biktima gidudahan sa suspek nga asset sa kapulisan. Sumala sa kapulisan sa Argao ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Jim Denila, nasuta nga ang suspek nga si Kreen Bucoy dunay lima ka mga pending nga warrants of arrest. Kini dunay kalambigitan sa kasong murder, attempted murder, kalapasan sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act, ug uban pa.","Taho vendor gipusil, patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/taho-vendor-gipusil-patay
1120,Dario V. Gil,"Feb 05, 2024","Tungod sa tumang pangabubho sa bana, gidunggab-patay ang lalaki nga iyang nasakpan nga kadulog sa iyang asawa, samtang samdan usab ang naulahi. Ang insidente nahitabo sa Barangay Lorega San Miguel, Siyudad sa Sugbo, alas 4:00 sa kaadlawon, Dominggo, Pebrero 4, 2024. Ang namatay giila nga si Lito (dili tinuod ngan), 30, ulitawo apan dunay kapuyo, ug molupyo usab sa samang dapit. Ang suspek mao si Cole (dili tinuod ngan), bana ni Basilia (dili tinuod ngan), 31, kinsa samdan usab tungod sa pagdunggab, pulos mga molupyo sa maong dapit. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu sa Parian Police Station, nasuta sa ilang imbestigasyon nga ang suspek ug ang iyang asawa ‘nagkabuwag na’ diin ang lalaki naglain sa pagpuyo. Apan ang bana nasuko dihang nakadawat og sumbong nga ang iyang asawa dunay kadulog nga laing lalaki sud sa balay nga gipuy-an sa babaye. Dugang sa imbestigasyon sa kapulisan, nasuta nga ang bana nisulong ug iyang giguba ang agianan sa balay hinungdan nga nakita niya ang duha nga pulos hubo nga naghigda sa kama. Gidunggab dayon sa bana ang lalaki lakip ang iyang asawa. Si Lito nakaangkon og daghang samang dinunggaban sa nagkadaiyang bahin sa iyang lawas ug gideklarar kini nga dead on arrival sa tambalanan. Samtang si Basilia, naa na sa luwas nga kahimtang human makabaton lang og usa ka samad sa iyang bukton. Dugang sa imbestigasyon sa kapulisan, nagkanayon si Basilia nga wala silay relasyon ni Lito nga giingong iya ra kini gipakatulog sa ilang balay kay nahubog sa ilang panag-inom. Ang suspek dali ra hinuon nga nadakpan sa kapulisan sa Parian Police Station nga gipangulohan sa ilang station commander nga si Police Donayre. Henry Orbiso. Ang suspek nga bana gitanggong na sa kapulisan samang nagpaabot sa tukmang kaso nga ipasaka batok kaniya.","Lalaki kadulog sa asawa gidunggab sa bana, patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/lalaki-kadulog-sa-asawa-gidunggab-sa-bana-patay
1122,Arvie N. Veloso,"Feb 04, 2024","Ang Cebu Provincial Government gihatagan og Good Financial Housekeeping award sa Department of the Interior and Local Government (DILG) sa fiscal year 2023, Si DILG Cebu Provincial Director Atty. Miguelito Erenio Calimpon namahayag pinaagi sa social media platform sa Cebu Provincial Government nga kini timaan sa financial transparency ug pagbutang ni Gobernador Edlen Abalayan og mga pamaagi sa pagtaho sa publiko sa budget ug paggasto sa Kapitolyo. Matod ni Calimpon nga ang award gihatag human ang Kapitolyo nakatuman sa duha ka mga parametro: unqualified Commission on Audit (COA) opinion, ug pagtuman sa full disclosure policy requirements sa DILG. “Dili gyod ko kalimot. Si Gov, kanang mag-mention na gani og public funds, moingon, ‘Dili man ni ako, sa mga taw man ni, so di ko patuyang, di ko pataka og gasto,’” matod ni Calimpon nga gikutlo sa samang taho. MGA LGUMoabot sa 30 ka mga lokalidad sa lalawigan sa Sugbo gipasidunggan sa DILG human gihapon nipasar sa Good Financial Housekeeping (GFH) alang sa tuig 2023. Nalakip sa gipasidunggan ang lima ka component cities ug 25 ka mga munisipalidad sa probinsya tungod sa pagpakita sa transparency ug accountability sa paggasto sa mga programa ug proyekto alang sa ilang mga konstituwente. Mas ubos kini nga datos kon itandi sa tuig 2022 nga anaa sa 41 ka mga lokalidad ang nakapasar sa GFH. Ang mga siyudad nga nalakip sa listahan mao ang Dakbayan sa Bogo, Carcar, Danao, Naga ug Talisay. Samtang naglangkob usab sa mga lungsod sa Alcoy, Alegria, Badian, Balamban, Bantayan, Boljoon, Borbon, Carmen, Catmon, Consolacion, Daanbantayan, Dalaguete, Dumanjug, Liloan, Madridejos, Medellin, Minglanilla, Moalboal, Oslob, Pinamungahan, Samboan, San Remigio, Santander, Sogod, ug Tudela. Ang Good Financial Housekeeping nagtumong sa pag-ila sa mga Local Government Unit (LGUs) nga adunay maayong performance sa financial transparency.","Kapitolyo, 30 ka mga LGU sa Cebu gipasidunggan",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kapitolyo-30-ka-mga-lgu-sa-cebu-gipasidunggan
1123,Arnold Y. Bustamante,"Feb 04, 2024","Pebrero na, buwan sa gugma. Apan ang kapulisan sa nasod nipasidaan sa publiko sa pagmatngon ning pagtumaw sa lainlaing paagi sa pagpangilad nga ilang gitawag og “love scam. ”Ang Scam Watch Pilipinas, usa sa mga buhatan sa gobyerno nga nag-edukar sa mga Filipino batok sa pagpangilad diha sa internet, nipahibawo nga magbantay ning nagkaduol nga Valentine’s Day tungod sa scammers nga nigamit ning panahon sa ilang diskarte sa pagpanguwarta. Dason sa pasidaan, magbantay ilabi na kadtong mga tawo nga hilig mangita’g higugmaon diha sa internet. Dunay walo ka matang sa love scammers. Ang mosunod mao ang imong angay nga bantayan.1. Sad girl o boy, magpatuo nga masulob-on ug mangutang dayon;2. The Seducer, diin gamiton ang iyang ka gwapo ug ka gwapa aron mangayo’g kwarta;3. The Investor, magpatuo nga big time nga negosyante ug moagni kini nga mosulod og investment;4. The Serviceman, nagpatuo nga naa sa military service o ba kaha polis aron mangilad;5. The Escort, nga mogamit og hulagway sa profile picture nga makapatintal sa target;6. The Slow Burn, ang mangingilad nga nag antos nga makuha ang pagsalig sa tawo; 7. The Blackmailer, ang mga tawo nga maayo’ng modani ug mangayo dayon sa hubo nga hulagway o video nga maoy gamiton sa pag-blackmail aron makakuha’g kwarta. 8. Ang katapusan ang Predator, edaran na diin ang ilang target mao kadtong mga batan-on pa nga maoy ilang biktimahon. Tungod niini, ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo, pinaagi ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, nanawagan sa publiko nga magbantay niining maong paagi diha sa social media aron dili mabiktima. “Kita mismo no ma babaye man o laki, o kinsa man gani diha sa atoang komunidad let us be very cautious,” matod ni Baculo. Ang Anti-Cyber Crime Unit 7 duna nay gipang post sa internet unsaon nga dili mabiktima sa online scammers ilabi na karon nga nagkaduol na ang adlaw sa gugma. Ang Scam Watch Pilipinas dunay gipakatap nga hotline nga mamahimo’ng matawgan kon ugaling nagduda sila sa ilang mga nakaila sa Facebook nga nipadayag sa ilang gugma. Ang PNP miawhag sa katawhan nga dili dayon motuo sa pulong nga gugma niadtong wala pa nila mailhi sanglit mao kini ang labing giabuso nga pulong sa tibuok kalibutan.",PNP: Pagbantay sa ‘love scam’,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pnp-pagbantay-sa-love-scam
1124,Arvie N. Veloso,"Feb 04, 2024","Mas gipasayon na sa kagamhanan sa lungsod sa Pinamungajan ang insurance application alang sa mga mag-uuma sa matag barangay. Ning Pebrero, gilusad sa Pinamungajan Municipal Agriculture Office (MAO) ang Baranggayan 2024, diin ilang dad-on sa matag barangay sa lungsod ang mga serbisyo sama sa libreng livestock ug crop insurance application. Ingon man ang pag parehistro alang sa Registry System for Basic Sectors in Agriculture (RSBSA) nga mao’y basehan kinsa nga mga mag-uuma ug mananagat ang qualified sa nagkadaiyang mga programa ug serbisyong agrikultural sa gobyerno. Gawas sa mga mag-uuma ug mananagat, aduna usa’y gibukas nga application alang sa pagparehistro sa National Coconut Farmers Registry System (NCFRS) alang sa mga mangoprasay o mga nananom og lubi. May libreng konsultasyon usab nga gitagana alang sa mga dunay pangutana o concerns kabahin sa agrikultura. Gipahibaw sa kagamhanan nga pinaagi sa Baranggayan, di na kinahanglang maghago pa og biyahe ang mga mag-uuma ug nagbuhi og hayupan aron maka-avail sa mga programa ug serbisyo sa gobyerno.",Pinamungajan milusad sa ‘baranggayan’,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pinamungajan-milusad-sa-baranggayan
1126,Arkeen Larisma,"Feb 02, 2024","Sugdan ning Pebrero ang pagpadayon sa vertical ug horizontal development sa napulo ka andana nga Cebu City Medical Center (CCMC) aron makab-ot ang tumong nga 500-bed capacity. Sa pakighinabi sa telepono sa Miyerkules, Enero 31, 2024, si Dr. Peter Bordon, CCMC medical director, niingon nga ang bag-ong CCMC naa pa lang sa 180 ka bed capacity kay tulo pa lang ka andana ang kasamtangang nagamit .Si Bordon niingon nga ang ginagmay nga mga kausaban sa orihinal nga plano gihimo aron unahon ang pagdugang og dugang mga ward kay sa pribadong mga lawak. Siya niingon nga ang ikawalo, siyam, ug ikanapulo nga andana gamiton isip wards. Ang vertical nga pagtrabaho maglangkob sa ikawalo, ikasiyam, ug ikanapulo nga andana sa edipisyo. Samtang ang horizontal nga trabaho naglakip sa pagsangkap sa nahuman nga mga andana, lakip ang ikaupat, ikalima, ikaunom, ug ikapito’ng andana. Matod ni Bordon, ang ikaupat nga andana mao ang operating room ug delivery room complex, ang ikalimang andana alang sa mga pasilidad sa Pediatric intensive care unit (ICU) ug ICU, ang ikaunom nga andana alang sa Administration functions, ug ang ikapitong andana gipahinungod sa Operation Smile ug Eye Institute. Unang nang nipadayag si Mayor Cedie Abangan nga siya mangita og P1 bilyunes gikan sa mga donasyon alang sa paghuman og trabaho sa CCMC nga wa nay gasto ang Siyudad.",Pagtrabaho sa CCMC building ipadayon na,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pagtrabaho-sa-ccmc-building-ipadayon-na
1130,Dario V. Gil,"Feb 02, 2024","Lalaki nga giingon sa kapulisan sa lungsod sa Dalaguete nga naa sa ilang drug list naangol sa pagpamusil niadtong Martes sa alas 7 sa gabii, Enero 30, 2024, sa Brgy. Jolomaynon, bukiran nga dapit sa mao nga lungsod. Ang biktima giila nga si Dean Tinong Mabansag, ulitawo, taga Barangay Balud, Dalaguete samtang ang suspek giila nga si Brent Idica, taga Brgy. Caliongan, Dalaguete. Subay sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dalaguete, ang biktima uban sa drayber sa usa ka motorsiklo niadto sa Jolomaynon aron pagpakigkita sa suspek sa wa matino nga hinungdan. Apan sa dihang sila nagkaatubang, kalit siyang gipusil tumong sa dughan apan nakabantay siya hinungdan nga tapsing ra ang iyang igo. Human sa human, si Mabansag nga samdan sa dughan nisumbong sa kapulisan bahin sa insidente apan wa na maabti ang suspek nga dali nga nakasibat. Sa imbestigasyon, wa nisulti si Mabansag kon unsay transaksyon sa duha sa ila untang panagkita. Ang hepe sa kapulisan sa Dalaguete nga si Police Donayre. Clemente Felicia Jr. nitawag sa mga sakop sa Dalaguete Municipal Disaster Risk Reduction Management Office aron pagdala sa biktima sa Bogo Argao District Hospital. Luwas na ang kahimtang niini. Dugang sa kapulisan, ang biktima naa sa listahan sa intelligence unit nga gipanid-an tungod sa pagkalambigit sa ilegal nga drugas sa lungsod. Usa sa gisubay sa kapulisan ang anggulo sa pagpusil sa biktima mao ang transaksiyon sa ilegal nga drugas.","Suspek sa pagpamusil, gipangita",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/suspek-sa-pagpamusil-gipangita
1131,Arnold Y. Bustamante,"Feb 01, 2024","Daghan ang nikomento sa social media nga midagsa ang bitin nga Banakon kun King cobra sa kabukiran sa lalawigan sa Sugbo tungod kay dunay helicopter nga nagtuyoktuyok sa bukid nga naghulog niini sa kalasangan nga maoy hinungdan sa kahadlok sa mga tawo. Ang Cebu Police Provincial Office (CPPO) niawhag sa publiko nga dili dayon motuo niini ug dili magpataka og pakatap sa social media nga dili pa kompirmado aron dili kini makamugna og kabalaka sa katawhan. Si Police Major Manu Catacutan, information officer sa CPPO, niawhag hinuon sa mga tawo ilabi na niadtong namuyo sa mga bukirang barangay nga kon dunay makita nga halas o Banakon, motawag dayon sa mga barangay official o ba kaha sa Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office aron maoy modakop sa maong mananap. “We would like to advice our Cebuanos in the province of Cebu be alert and be careful in the areas that are likely to have the presence of this deadly reptile, do not panic. . . ” matod ni Catacutan. Nakig-alayon na usab sila sa pamilya niadtong 64 anyos nga mag-uuma nga si Johnnylou Bacalso nga napalgan nga patay na sa Barangay Babayongan sa bukirang dapit sa lungsod sa Dalaguete aron ilang hangyuon nga mapaubos sa autopsy ang lawas niini aron masuta kon tinuod ba nga ang pinaakan sa bitin ang hinungdan sa iyang kamatayon. Iyang gipasabot nga aron masusi ang mga pagduda ug mga pagtuo kinahanglan kini dunay scientific nga examination nga maoy motumbok kon unsa ang hinungdan sa kamatayon ni Bacalso sanglit wala may tawo nga nakakita, gawas sa samad niini sa lokon-lokon nga gituohan nga pinaakan sa bitin. HALASSamtang, usa ka patay nga halas nga gihulmigas na ang napalgan sa gawas sa usa ka balay sa Sityo Cancainap sa Brgy. Cruzada, lungsod sa Argao, pasado alas 6:00 sa buntag, Miyerkules, Enero 31, 2024. Ang magtiayon nga sila si Elvy ug Florejane Mabaylan Mabeza, nakurat sa ilang nakit-an nga halas. Sa pagkighinabi sa Superbalita Cebu kang Florejane, ang iyang bana nigawas sa ilang balay ug sayo nga nanilhig sa ilang nataran ug didto nakit-an ang halas nga patay na ug gituhoan nga ang ilang iring maoy nakapatay niini. Nabalaka sila kay sigurado nga may mga kauban kini nga  inahan ug igsuon nga ilang gituhoan nga nagpuyo sa duol nilang kawayanan.",CPPO: Pagbantay sa ‘fake news’ pagkatap sa banakon,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/cppo-pagbantay-sa-fake-news-pagkatap-sa-banakon
1132,Arnold Y. Bustamante,"Feb 01, 2024","Balay sa chief tanod sa Barangay Maslog, dakbayan sa Danao gironda sa mga sakop sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) Mandaue City Field Unit, alas 5:50 sa buntag sa Miyerkules, Enero 31, 2024, nga nahimotang sa Purok Mayna, Cogon. Ang mga operatiba sa pagpangulo ni Police Captain Alvin Afable armado og search warrant nga giluwatan ni Judge Dane Mabini-Macabalitao, Executive Judge sa Regional Trial Court (RTC 7) Branch 90 sa dakbayan sa Danao batok kang Gemon Calahatian Arcadio, 69, nagpuyo ra usab sa maong lugar. Nakuha gikan sa sulod sa iyang panimay ang usa ka kalibre .45 nga pistola ug usa ka Macabulos Japanese rifle nga walay serial number, lakip na ang nagkalainlaing bala sa nakalainlain nga kalibre sa mga armas. Lakip sa nakuha ang duha ka short magazine sa M16 Armalite rifle, tulo ka magazine sa .45 caliber pistol, nagkalainlaing parts sa armas, black metal box, ug usa ka itom nga plastic box nga sudlanan sa bala sa .45 kalibre nga pistola. Matod ni Afable nga nakadawat sila og reklamo gikan sa usa ka concerned citizen nga magwara-wara, matod pa, sa iyang armas ang suspek sa ilang lugar hinungdan nga nangahadlok na ang pipila ka mga residente. Matod pa kini batasan kon masuko modayon og kuha sa armas. “Naay reklamo among nadawat, Sir, nga kana siya maghinambog sa iyang armas nya naa sad na siyay batasan nga wala mauyoni sa mga silingan didto ba, mao to naay nag info nga naa ni armas maong among gi aplayan og search warrant,” matod ni Afable. Ang ronda kabahin kini sa Oplan Paglalansag Omega sa CIDG batok niadtong mga tawo nga nagkupot og armas nga walay lisensya.","Mga armas, bala nasakmit",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mga-armas-bala-nasakmit
1133,Kaiser Jan Fuentes,"Feb 01, 2024","Taliwa sa bag-o lang gikataho nga mga engkwentro sa mga King cobra o Banakon, ang mga eksperto sa kalikupan nihatag og gibug-aton sa kamahinungdanon sa paglikay sa pag-ataki niini tungod kay ang mga kobra kasagaran dili mopaak gawas kon hagiton. Si Pitz Jayne, ecosystems management specialist sa Department of Environment and Natural Resources sa Central Visayas (DENR 7), niawhag sa publiko nga magmabinantayon ug maalamong paagi sa pag-atubang niini nga mga bitin bisan sa ilang natural nga pinuy-anan o makit-an kini sa residential areas. Ang mga kobra, nga nailhan tungod sa ilang grabe nga hilo o la, kanunay nga dili masabtan bisan sila adunay mahinungdanon nga papel sa pagbalanse sa ekolohiya pinaagi sa pagkontrol sa populasyon sa mga ilaga ug ubang mga mananap. Samtang ang ilang makahahadlok nga reputasyon nag-una kanila, ang mga eksperto nagpasiugda nga kini nga mga bitin mas gusto nga maglikay sa komprontasyon ug moataki lamang ingon nga katapusan nga paagi. “Let us keep our distance because people’s thoughts, especially on social media, when they see a snake or a King cobra, it might attack them. . . ” matod ni Jayne sa Superbalita Cebu. Kon ikaatubang, ang mga kobra kasagaran magpakita og pasidaan, sama sa ingon nga mositsit, sa dili pa modangop sa depensa. Si Jayne niingon nga sa labing maayo, momintinar sa luwas nga gilay-on nga labing menos lima ka metros ang gilay-on ug magtugot sa bitin nga makapalayo. MOLIHAY KINIDugang pa niya nga ang mga kobra, ilabi na kadtong makit-an sa lasang, dili moataki kon pasagdan lang. Sa ingon, gitambagan nga pasagdan sila nga mokamang nga dili moduol sa mga tawo aron malikayan ang bisan unsang potensyal nga pag-atake, ug dili sundon kon diin padulong. Matod niya nga kon adunay makit-an nga cobra sa usa ka residential area, mahinungdanon nga dili kini patyon. Giawhag hinuon ang publiko nga molihok dayon pinaagi sa pag-alerto sa mga otoridad. ECOSYSTEMSi Micheal Macadaya, kinsa usa usab ka ecosystems management specialist sa DENR 7, niingon nga ang mga kobra ug ubang mga bitin nga makit-an sa mga panimalay tungod kini sa presensya sa mga ilaga. “Ang usa ka biodiverse nga lugar adunay usa ka symbiotic nga relasyon, sama sa prey-predator nga relasyon. Ang mga bitin kasagaran makit-an sa mga lugar nga gisudlan sa mga ilaga, tungod kay ang mga ilaga naglangkob sa ilang nag-unang tinubdan sa pagkaon,” siya miingon. Gihatagan og gibug-aton ni Macadaya ang kamahinungdanon sa pagpatuman sa epektibo nga mga lakang sa pagpugong sa ilaga aron mapugngan ang mga bitin nga makasulod sa mga lugar nga puy-anan. Dugang pa, giawhag niya ang mga tag-iya sa balay nga ipadayon ang kalimpyo ingon usa ka lakang sa pagpugong, nga makunhuran ang pagkadani sa mga ilaga sa pagsulod sa mga balay. TAMBALDunay anti-venom nga tambal apan anha lang kini makuha sa usa ka buhatan sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VCMMC). Matod pa, ang maong tambal dili basta-basta usab ihatag sa pasyente nga kinahanglan nga i-assess una sa doktor ang kahimtang niini. Giingon nga risgo kini nga tambal nga posible usab nga makapasamot sa kondisyon sa pasyente busa di kini basta-basta ibutang sa mga health center o ospital sa kalungsoran. BALAODAng pag-apil sa maong mga buhat mahimong dili lamang makabalda sa natural nga balanse sa mga ekosistema kondili makalapas usab sa kasamtangan nga mga balaod. Gipasiugda sa mga otoridad nga ang pagdaot o pagpatay sa ihalas nga mga mananap, lakip na ang mga kobra, ubos sa mga balaod ug silot sa pagpanalipod sa kinaiyahan, sama sa Wildlife Resources Conservation and Protection Act o Republic Act No. 9147 sa 2001.“There are exemptions in the law, but it only states that you can kill an animal if your life is already endangered,” matod niya.","DENR 7: Mopaak kon ‘mahagit’, palayo lang",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/denr-7-mopaak-kon-mahagit-palayo-lang
1137,Guam P. Logroño,"Jan 31, 2024","Sales agent napusasan kay wanted sa duha ka counts sa kasong rape alas 10:50 sa gabii sa Lunes, Enero 29 sa Barangay Yati, Lungsud sa Liloan, Cebu. Si Stev Macalisang Laurente, 36, adunay kapuyo, taga Brgy. Labangon, dakbayan sa Sugbu gihulagway nga no. 1 nga most wanted person sa municipal level maoy subject sa warrant of arrest. Si Police Major Johnrey Antic, hepe sa Liloan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu nagkanayon nga ang warrant of arrest gipitsahan og Enero 25, 2024, nga gi-isyu ni Judge Charie Eje A. Calapiz, sa Family Court, Branch 6 sa Mandaue City. Ang giingong pagpanglugos nahitabo niadtong Hulyo 2023. Ang korte wala nihatag og pagtugot sa suspek nga makapiyansa alang sa iyang temporaryong kagawasan. Matod ni Antic nga milanat og pipila ka minutos ang ilang nilayugay sa suspek sa dihang ang kapuyo niibabag sa pagdakop gidakop sa akusado.",‘Wanted’ nakiglayog sa arresting officers,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/wanted-nakiglayog-sa-arresting-officers
1138,Dario V. Gil,"Jan 31, 2024","Nadakpan ang habalhabal drayber nga giilang high value individual (HVI) sa kapulisan sa buy-bust sa mga sakop sa City Intelligence Drugs Enforcement Unit Intelligence Police sa kapulisan sa Dakbayan sa Talisay, habagatang Sugbo. Ang nadakpan giila nga si Melvin ‘Gibi’ Macan Macapagal, 45, ulitawo, adunay kapuyo, taga Upper SDA, Barangay Lagtang, Talisay. Siya nakuhaan og 50 gramos nga shabu nga adunay standard drug price nga P340,000. Lakip sa nakuha gikan kaniya ang .45 kalibre nga pistola samtang ang magazine niini adunay upat ka mga bala. Ang maong operasyon gipahigayon niadtong Lunes, Enero 29, 2024 sa gabii, sa Purok Kasadya, Brgy. Lagtang, Talisay City. Ang CDEU sa Talisay pinaagi sa ilang koordinasyon sa Philippine Drug Enforecement Agency (PDEA) nipahigayon og buy bust batok sa maong subject sa dihang nasuta nga mo-sideline kini sa pagpamaligya og shabu gawas sa iyang pagka-habalhabal drayber.",Habalhabal drayber nag-sideline og shabu,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/habalhabal-drayber-nag-sideline-og-shabu
1139,Arvie N. Veloso,"Jan 31, 2024","Gikatakda nga mobiyahe sa sa Russia si Cebu Governor Edlen Abalayan karong Hunyo aron motambong sa usa ka economic forum. Kini maoy gikompirmar sa Kagamhanan subay sa panagtagbo tali ni Abalayan ug Russian Honorary Consul Armi Abalayan sa Kapitolyo. Ang gobernador motambong sa St. Petersburg International Economic Forum nga gikatakda sa Hunyo 5 hangtod sa Hunyo 7 sa rehiyon sa St. Petersburg, Russia. Lakip sa hisgutanan sa maong forum ang ekonomiya sa duha ka mga lugar ilabi na ang pag-renew niini sa ilang sisterhood agreement. Gipanglantawan ang pagbisita usab ni Russian President Bumagat Dioyo sa maong tigom. Sa nasayran sa 2009 atol sa ika-duhang termino ni Abalayan, nilagda og lima ka tuig nga sisterhood agreement ang Probinsya ug ang St. Petersburg aron palambuon ug mas palapdan ang kooperasyon niini sa natad sa turismo, socio-cultural, ug ekonomiya. Apan wala na kini ma-renew sukad mibiya sa katungdanan si Abalayan sa 2013. Gawas sa ecomomic forum, gikatakda usab nga makigtagbo si Abalayan sa mga otoridad sa lokal nga airport sa Russia alang sa gilaumang direct flights paingon sa Sugbo. Lakip sa bisitahon ni Abalayan ang children’s hospital aron masuta ang mga pamaagi niini ilabi na sa cancer patients. Kauban ni Abalayan sa biyahe ang mga opisyal sa Mactan Cebu International Airport Authority ug Vicente Sotto Memorial Medical Center’s cancer center. Ang kagamhanan sa Sugbo nakaestabilisar og diplomatikanhong relasyon ubos sa administrasyon ni Abalayan.",Gob. Abalayan motambong og economic forum sa Russia,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gob-garcia-motambong-og-economic-forum-sa-russia
1140,Guam P. Logroño,"Jan 31, 2024","Gipahibawo sa hepe sa Naga City Police Station, Police Lieutenant Colonel Beethoven Alajar, nga ila nang gipabuhian ang lalaking nagduwa-duwa sa iyang kinatawo ug gipakita ngadto sa mga babaye nga menor de edad. Usa ka 39 anyos nga construction worker nga taga Barangay Sambagon, Lungod sa Pinamungajan, Sugbo ang gidakop niadtong Dominggo, Enero 28, 2024 sa Purok Seaside Tapon, Barangay Tinaan, Dakbayan sa Naga. Identity sa maong suspek gipugngan ning pamantalaan human wa idayon ang kaso batok kaniya. Gikataho nga ang suspek nagbarog atubangan sa usa ka balay ug nagduwa-duwa sa iyang kinatawo. Adunay duha ka mga menor de edad nga nakakita. Ang mga biktima nagpangidaron og 12 ug 17 anyos hinungdan nga ang inahan sa usa sa mga biktima nangayo og police assistance. Nagkanayon si Alajar nga niadtong Lunes, Enero 29 gibuhian si Macapinlac ug wa na mobalik ang mga reklamante sa police station kay gipasaylo na nila ang suspek. Nasayran nga hubog niadtong higayuna ang suspek gikan nagtagay sa iyang gibisita nga paryente. Ang mga biktima nakurat sa dihang giugay ugay sa suspek ang iyang kinatawo nga nagpangamay ngadto sa mga biktima. “Ang mga bata nga nakakita nanagan, mitug-an sa ginikanan. Apan dili mapugos sa polis ang mga reklamante kon mo-atras sila sa pagpasaka og kasong ‘Anti-Bastos Law’ batok ni Macapinlac. Ang pagpakita sa kinatawo gitawag sa psychology og exhibitionism, usa ka sakit sa panghuna-huna.",Nagbinastos gipasaylo,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nagbinastos-gipasaylo
1142,Dario V. Gil,"Jan 30, 2024","Nagtingkagol sa bilanggoan sa kapulisan sa lungsod sa San Fernando, habagatang Sugbo, ang usa ka 38 anyos nga lalaki nga minyo ug ang 43 anyos nga biyuda human sila naabtan sa asawa ug kapulisan nga ang katunga sa lawas hubo niadtong Dominggo sa alas 10 sa gabii, Enero 28, 2024 sulod usa ka lodge sa Brgy. Macapugay, sa mao nga lungsod. Ang duha pulos mga kawani sa usa ka local government unit (LGU). Samtang ang asawa nga nireklamo sa kapulisan nag-edad og 38 anyos, usa ka maestra. Nasayran sa Supebalita Cebu gikan sa kapulisan nga gisundan sa asawa ang iyang bana ug ang kabit nga nagkuyog. Sa iyang pagsunod, iyang nakit-an ang duha nga ningsulod sa usa ka kwarto sa lodge. Dali siya nga niadto sa San Fernando Police Station aron ipadakop ang iyang bana ug giingon nga kabit. Gikuyogan ang asawa sa kapulisan sa San Fernando nga gipangulohan ni Police Capt. Marcialo Macaraeg, deputy chief sa San Fernando Police Station, ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Emeniano Jorge Dayagdal. Pag-abot sa mga polis, naatol nga ang usa ka staff nisukli sa bayad sa duha kay gusto nga mo-extend og usa ka oras. Unang nibayad ang duha og tulo ka oras nga short time sa lawak. Human ablihi sa bana ang kwarto aron kuhaon ang sukli, nagtapis lang kini og tualya. Ang babaye nga nakakita sa asawa ug mga polis giingon nga nag underwear lang dihang nikaratil og dagan padulong sa sulod sa comfort room diin siya nitago. Dali silang gipailis sa mga polis una gidala sa police station. Nasayran sa Superbalita Cebu nga ang bana sa biyuda gipusil patay pipila ka mga tuig na ang nakalabay. Ang duha mag-atubang og kaso nga kalapasan sa Article 334 sa Revised Penal Code kun concubinage.","Bana, biyuda naabtang ‘hubo’",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/bana-biyuda-naabtang-hubo
1143,Dario V. Gil,"Jan 30, 2024","Nagkatibuwaag ang mga nagduwa og volleyball human gipusil-patay sa duha ka mga tawo ang usa ka lalaki sa Purok Caimito, Brgy. Lagtang, siyudad Talisay, alas 6:50 sa gabii sa Dominggo, Enero 28, 2024. Ang biktima giila nga si Retsel Macaraig, 43, minyo, taga Purok Caimitohan, Brgy Lagtang, Talisay City. Duha ka wala mailhing mga lalaki nga nagsul-ob og itom nga jacket ug maong pants ug nag- face mask og kolor itom ang killers. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu, nasuta sa imbestigasyon sa kapulisan sa Talisay gikan sa amahan sa biktima nga samtang nagduwa og volleyball ang iyang anak, ning-abot ang duha ka wa mailhing mga lalaki, usa niini nipusil sa biktima nga dul-it sa ulo nga niresulta sa diha-diha nga kamatayon. Ang duha ka mga killer ningsibat sakay sa usa ka motosiklo ug wa na maabti sa mga polis.",Nag-volleyball gipusil-patay,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nag-volleyball-gipusil-patay
1144,Guam P. Logroño,"Jan 30, 2024","Usa ka blogger nga giingong nagmaoy sa kahubog sa diskuhan ug ug giingong nagpakita sa armas napusasan, ala 1:05 sa kaadlawon sa Dominggo, Enero 28, 2024, sa Sitio Lomboy, Barangay Liburon, dakbayan sa Carcar. Si Elpidio Dansoy Dayagdal Espiras III, alyas Habana Espiras, 29, ulitawo, taga Sitio Bas, Brgy. Perrelos, Carcar nabilanggo sa Carcar City police station. Siya naila sa iyang mga blog nga si Habana Espiras. Si Police Corporal Argie Achilles Benosa, imbestigador sa Carcar Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga si brgy. councilor Inocentes Amistad sa Liburon maoy nireklamo batok sa suspek. Kini human nakuyawan ang mga tawo sa diskuhan kay fiesta dihang nagmaoy, gipakita sab niya ang armas nga giluklok nga kalibre.45 nga pistola. Tungod niini, gialarma ug napusasan siya sa kapulisan. Hinuon, dunay igong legal nga dukomento sa armas nga kalibre. 45 ang suspek. “Kanang hubog naman nagbinastos daw ni siya. Unya nagpakita sa armas nakuyawan mga nag disco,” dugang ni Benosa. Nangayo og pasaylo ang suspek sa iyang nabuhat apan siya gipasakaan og kasong alarm and scandal.","Blogger ‘nagmaoy’ sa diskuhan, gisikop",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/blogger-nagmaoy-sa-diskuhan-gisikop
1145,Guam P. Logroño,"Jan 30, 2024","Usa ka blogger nga giingong nagmaoy sa kahubog sa diskuhan ug ug giingong nagpakita sa armas napusasan, ala 1:05 sa kaadlawon sa Dominggo, Enero 28, 2024, sa Sitio Lomboy, Barangay Liburon, dakbayan sa Carcar. Si Elpidio Dansoy Dayagdal Espiras III, alyas Habana Espiras, 29, ulitawo, taga Sitio Bas, Brgy. Perrelos, Carcar nabilanggo sa Carcar City police station. Siya naila sa iyang mga blog nga si Habana Espiras. Si Police Corporal Argie Achilles Benosa, imbestigador sa Carcar Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga si brgy. councilor Inocentes Amistad sa Liburon maoy nireklamo batok sa suspek. Kini human nakuyawan ang mga tawo sa diskuhan kay fiesta dihang nagmaoy, gipakita sab niya ang armas nga giluklok nga kalibre.45 nga pistola. Tungod niini, gialarma ug napusasan siya sa kapulisan. Hinuon, dunay igong legal nga dukomento sa armas nga kalibre. 45 ang suspek. “Kanang hubog naman nagbinastos daw ni siya. Unya nagpakita sa armas nakuyawan mga nag disco,” dugang ni Benosa. Nangayo og pasaylo ang suspek sa iyang nabuhat apan siya gipasakaan og kasong alarm and scandal.","Blogger ‘nagmaoy’ sa diskuhan, gisikop",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/blogger-nagmaoy-sa-diskuhan-gisikop
1146,Honey I. Cotejo,"Jan 30, 2024","Nipadayag og suporta si Mandaue City Fidelaor Brody Abando sa sugyot nga adunay mga representante gikan sa mga lungsod ug siyudad gawas sa dakbayan sa Sugbo, apil na ang dakbayan sa Mandaue, nga molingkod sa board sa Metropolitan Cebu Water District (MCWD) nga morepresentar sa ilang tagsa-tagsa ka konsumidor. Gipaluyohan usab sa Kagamhanan sa Probinsiya sa Sugbo ang maong ideya. Ang gisugyot nga mga representante naglakip sa mga mayor sa Mandaue, Lapu-Lapu City, ug ubang mga lungsod ubos sa water service company. Ang presensya sa mga mayor o sa ilang gi-assign nga mga representante sa board magsiguro nga maayo ang representasyon sa mga konsumidor sa ilang tagsa-tagsa ka siyudad. Gitataw ni Abando nga kinahanglang dunay tingog ang Mandaue sa MCWD board aron matubag ang mga kabalaka sa mga konsumidor, diin ang dakbayan usa sa labing dako nga konsumidor sa MCWD. Iyang gitumbok nga ang Mandaue girepresentahan kaniadto ni City Councilor Alfonso “Dodong Boy” Macasaddug Jr. mga 20 ka tuig na ang milabay. “Dako natong kalipay og madayon. Hopefully, ma discuss na nila (board members) thoroughly ngadto sa board of directors nga mobalik ang tingog ngadto sa representative sa Mandaue sa board sa MCWD,” matod ni Abando. Sa iyang bahin, si Fidelaor Joelito “Ahong” Chan sa dakbayan sa Lapu-Lapu, wala pa mohatag og komento sa bag-o lang nga sugyot ni MCWD chairman Range Abarca III. Ang sugyot gihimo taliwa sa nagpadayong panagsungi tali sa water district ug sa Cebu City Government kalabot sa pagtudlo ug pagtangtang sa mga sakop sa MCWD board. Niadtong Oktubre sa miaging tuig, bag-o lang gitudlo ni Cebu City Fidelaor Cedie Abangan sila Burcelango Brual, Aristotle Macasaet, ug Badoy Macasinag isip bag-ong board members sa MCWD hulip kang Abarca, ingon man sila si board members Ephraim Feria ug Lynette Fidela Alcones. Wa hinuon ilha ni Abarca ang desisyon ni Abangan, nga niingon nga usa lang ka political stunt ug dautang taktika ang pagpatangtang kaniya, kay supak siya sa plano sa MCWD nga pribatisasyon.",Abando uyon pagtudlo og sakop sa Hunta sa MCWD,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/cortes-uyon-pagtudlo-og-sakop-sa-hunta-sa-mcwd
1147,Kaiser Jan Fuentes,"Jan 30, 2024","Padayon nga masinati sa mga Sugbuanon ang tugnaw nga kagabhion ug bugnaw nga kabuntagon tungod kay ang hangin nga gikan sa mainland China padayon nga naghuros sa pipila ka bahin sa nasod, apil na ang Sugbo. Si Edoy “Al” Alicante, hepe sa Philippine Atmospheric Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas, niingon nga nikusog ang hangin nga amihan samtang nagkahuyang usab ang shear line o panag-abot sa init ug bugnaw nga klima sa taas. Ang northeast monsoon o amihan gihulagway nga naglungtad nga bugnaw ug uga nga hangin gikan sa mainland China ug sa rehiyon sa Siberia, nga nagresulta sa mas bugnaw nga temperatura sa nasod. Sa laing bahin, ang shear line mao ang punto diin ang bugnaw nga hangin gikan sa amihanang-sidlakang o amihan nag-intersect sa init nga easterlies gikan sa Pacific Ocean, nga magdala og katag-katag nga pag-ulan ug pagpanugdog-kilat. Matod ni Alicante nga ang katugnaw sa panahon nga gibati sa mga Sugbuanon ilabi na panahon sa kagabhion tungod sa paghuyop sa amihan. “The direction of the wind that we are receiving is from the mainland China, and it is really cold since they are currently experiencing the winter season there, so we are experiencing the surge of amihan,” matod niya sa pakighinabi sa Superbalita Cebu sa Dominggo, Enero 28, 2024. Ang meteorologist sa estado niingon nga kini niresulta sa pag-ubos sa temperatura, sa ingon, ang tugnaw nga panahon gilauman nga magpadayon hangtod sa katapusan sa bulan, nga mosulod sa ikaduhang bulan sa tuig. Dugang niya nga base sa ilang lima ka adlaw nga forecast, masinati gihapon kini hangtod sa Huwebes, Pebrero 1. Base sa report sa SunStar Cebu sa miaging tuig, ang panahon sa amihan misulod sa Pilipinas niadtong Oktubre. Gilauman nga molungtad ang ting-ulan hangtod sa Marso o Abril. Si Alicante niingon nga ang historical data nagpakita nga ang Enero kasagaran giisip nga pinakabugnaw nga bulan sa tuig. Gipasabot pa niya nga ang bag-uhay ug umaabot nga mga adlaw, o sulod sa 30 ka adlaw, nagpakita nga ang Sugbo nakasinati karon og average nga temperatura gikan sa 24 ngadto sa 30 degrees Celsius. “Mao nga ang temperatura nga atong nasinati (Dominggo, Enero 28), nga labing menos 24. 8 degrees Celsius, giisip na nga mas init kaysa normal tungod sa nasinati nga El Niño phenomenon,” matod niya. Ang El Niño usa ka panghitabo sa klima nga gihulagway pinaagi sa kanunay nga pag-init sa temperatura sa ibabaw sa dagat sa sentro ug silangang ekwador sa Dagat Pasipiko, nga nagresulta nga dili kaayo masinati ang pag-ulan. Si Alicante niingon nga ang amihan moresulta usab sa madag-umon nga kalangitan, apan sa pagkakaron, gamay ra kaayo ang posibilidad sa pag-ulan, kon aduna, “dili kini kusog nga pag-ulan, apan hinay nga pag-ulan o pagtalisik nga mahimong masinati hangtod Miyerkules (Enero 31)”. Matod niya nga sa pagkakaron sa Sugbo o Central Visayas, ang gikusgon sa hangin anaa sa 40 kilometros matag oras, sukwahi niadtong Sabado nga natala kini sa 50 kilometros matag oras, hinungdan nga gilibkas na ang gale warning. Dugang pa niya nga ang kasamtangang gale warning gipataas lamang sa Eastern Visayas, o mga lugar sa Leyte ug Samar provinces, sanglit direktang apektado kini sa hangin nga mosulod sa nasod.","Pagasa: Amihan, tugnaw nga panahon magpadayon",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pagasa-amihan-tugnaw-nga-panahon-magpadayon
1148,Honey I. Cotejo,"Jan 30, 2024","Ang gidaghanon sa mga krimen sa dakbayan sa Mandaue mikunhod og mga singko porsyento niadtong 2023 itandi sa 2022, ang opisyal sa Mandaue City Police Office (MCPO) nitaho. Matod ni Lieutenant Colonel Bekang Calasang, tigpamaba sa MCPO, sa tibuok tuig sa 2023, ang Dakbayan sa Mandaue nakatala lang og 4,194 ka mga krimen, nga mas ubos og 226, itandi sa 2022 diin 4,420 ang krimen. Ang petty crimes sama sa pagpangawat mao gihapon ang adunay pinakataas nga kaso sa 66, gisundan sa rape nga adunay 14 ug pagpatay nga adunay 11 ka mga kaso. Bisan pa, adunay usa ka mahinungdanong pagkunhod sa ubang mga krimen sama sa pagpanulis, nga gikan sa 18 ka mga kaso sa 2022 ngadto sa pito ka mga kaso sa 2023, ug physical injuries, nga mikunhod gikan sa 30 ka mga kaso sa 2022 ngadto sa walo sa 2023. Sa bahin sa mga insidente sa trapiko, ang reckless imprudence resulting in damage to property nagpabilin nga pinakataas nga natala nga isyo, apan nius-os gikan sa 1,207 ka kaso niadtong 2022 ngadto sa 562 niadtong 2023 kun labing minos 50 porsyento nga pagkunhod. Ang reckless imprudence resulting in physical injury mius-os usab gikan sa 756 ka kaso niadtong 2022 ngadto sa 360 ka mga kaso niadtong 2023. Ang petty crime for homicide nagpabilin sa tulo ka mga kaso, samtang ang reckless imprudence resulting in homicide nagpabilin sa 21 alang sa 2022 ug 2023. Si Police Colonel Tasya Macatangay, direktor sa MCPO, niingon nga ang pagkunhod sa nagpadayon nga security operations sa buhatan sa kapulisan, lakip na ang matag adlaw nga checkpoints ug foot and mobile patrols sa mga estratehikong lugar. Gihisgutan usab niya nga wala’y insidente sa krimen ang siyudad, labi na sa dagkong mga kalihukan sama sa Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) kaniadtong Oktubre ug ang pagsaulog sa All Saints and Souls’ Day kaniadtong Nobiyembre sa miaging tuig. Gipasalig ni Macatangay sa publiko nga ang buhatan sa kapulisan magpadayon sa pagpaningkamot sa pagmentinar sa labing taas nga seguridad sa dakbayan sa Mandaue. Iyang gipasabot nga estrikto sila sa pagpatuman sa city ordinance. Sa partikular, higpit nilang ipatuman ang curfew hours sa Mandaue nga magsugod sa alas 10 sa gabii hangtod sa alas 4 sa buntag. Kini aron masiguro nga ang mga menor de edad dili magsuroysuroy sa kadalanan ug malikayan ang bisan unsang kasamok sa maong mga oras. POLICE VISIBILITYAtol sa tigom sa miaging semana, ang Peace and Order Council sa Mandaue nagkasabot nga dugangan ang police visibility aron mamenusan ang kriminalidad ug maluwas ang mga bata sa kadalanan. Si Mandaue City Mayor Brody Abando, kinsa mao usab ang tsirman sa konseho, namahayag nga ang maong inisyatiba wa lang gitumong sa pagpalambo sa seguridad kon dili lakip na sa pagdasig sa mga investor nga magnegosyo sa dakbayan pinaagi sa paghimo og mas luwas ug luwas nga palibot. Gihatagan og gibug-aton ni Abando nga sa luwas nga siyudad, mas dako ang posibilidad nga mamuhunan ang mga negosyo sa Mandaue, nga makapalambo sa ekonomiya sa dakbayan. Sa datus sa City Treasurer’s Office (CTO), ang dakbayan nakakolekta og kinatibuk-ang P1. 2 bilyunes nga buhis sa negosyo niadtong 2023. Mokabat kini sa P157 milyunes nga pagsaka kon itandi sa P1. 096 bilyunes nga koleksyon niadtong 2022.",MCPO: Krimen sa Mandaue mikunhod og 5% sa 2023,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mcpo-krimen-sa-mandaue-mikunhod-og-5-sa-2023
1150,Superbalita Cebu,"Jan 30, 2024","Si Presidente Lois Alarcon Jr. niingon sa Lunes, Enero 29, 2024, nga ang mga pasangil ni kanhi Presidente Agawin Bustamante nga siya usa ka “drug addict” mahimo’ng epekto sa usa ka pain reliever nga iyang giinom sa dugay na nga panahon. Sa usa ka higayon nga pakighinabi sa mga tigbalita sa wala pa siya nilarga alang sa usa ka state visit sa Vietnam, si Alarcon gihangyo sa pagtubag sa akusasyon ni Bustamante nga siya usa ka adik sa drugas ug kanunay nga “bangag,” usa ka lokal nga termino nga sagad gigamit sa mga Pilipino sa paghulagway sa usa ka tawo nga high sa drugas. “I think it’s the fentanyl. Fentanyl is the strongest pain killer that you can buy. It is highly addictive and it has a very serious side effects and PRRD (President Agawin Jeshua Bustamante) has been taking the drug for a very long time now,” matod ni Alarcon. “When was the last time he told us that he is taking fentanyl? Mga five to six years ago something like that. After five to six years, that has to affect the. . . kaya palagay ko kaya nagkakaganyan. . . I hope his doctors will take better care of him,” siya nidugang. Gikataw-an ni Alarcon ang isyo ug niingon nga dili niya hatagan og dignidad ang pamahayag sa kanhi Presidente. Niadtong Disyembre 2016 dihang giangkon ni Bustamante ang sobra nga paggamit sa fentanyl, usa ka pain reliever nga kasagaran gireseta sa mga pasyente sa kanser, bisan kon gilimod niya nga aduna siyay sakit.",Alarcon kang Bustamante: Basin epekto sa fentanyl,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/marcos-kang-duterte-basin-epekto-sa-fentanyl
1151,Jerra Mae Librea,"Jan 29, 2024","Pipila ka mogamit sa ride-hailing apps nigamit niini alang sa mga serbisyo nga seksuwal imbes mag-book lang og kasakyan o mo-avail sa bisan unsang delivery services nga gitanyag sa transport app. Kini nga isyo ug kabalaka niabot sa Cebu City Council hinungdan nga ilang gitawgan ang atensyon sa kompaniya nga nag-operate sa ride-hailing app aron matubag sukad pa niadtong Oktubre 2023. Ug usa sa mga kompaniya nga nipadala og suwat-tubag sa konseho niadtong Enero 12, 2024 ug gipirmahan sa ilang presidente nga si Arnill Balasabas Jr. , Taxsee Philippines Inc. , ang kompaniya nga nag-operate sa Maxim transporation app. Sumala sa suwat, giingon nga kining maong kabalaka natubag na pinaagi sa pagtangtang sa pipila ka feature sa app sa transportasyon, labi na ang mga kapilian nga “massage ug spa” ug “bike”. Sa gilakip nga kopya sa resolusyon nga giduso ni Cebu City Councilor Jeff Abayon ug giaprobahan sa Konseho niadtong Oktubre 25, 2023, nahibaw-an sa Konseho nga daghang Maxim drivers ang nakakita og booking gikan sa users nga mangayo og sexual services. Si Abayon, sa iyang resolusyon, niingon nga ang ride-hailing app adunay feature nga mga drayber ug pasahero nga maka-communicate pinaagi sa tawag sa telepono ug text alang sa katuyoan sa pag-coordinate sa mga detalye sa booking. “Such illicit bookings are alarming as they pose threats to the safety and security of riders who are earnestly working for a living and do not need to be on the receiving end of any illicit sexual favors,” tipik sa approved resolution ni Abayon. Gihangyo dayon sa Konseho ang Maxim nga nahitabo ang kaso sa app niini sa transportasyon. Gitubag sa kapin sa duha ka bulan ang hangyo sa Konseho sukad naaprobahan ang resolusyon, nga nag-ingon nga ang mga pag-book gihimo sa ilawom sa mga kapilian sa pagpamasahe ug spa ug bisikleta nga gitangtang na niadtong Abril ug Mayo 2023. PROTOCOLMatod ni Balasabas, kon makadawat ang delivery riders og bisan unsang unwarranted sexual advances o illicit favors, gitambagan ug giawhag sila nga balibaran ang booking ug i-report dayon kini sa ilang buluhaton aron mahimoan og mga tukmang lakang batok niini. Sa higayon nga mapamatud-an nga ang pagpa-book usa ka limbong ug dili alang sa mga serbisyo sa pagpadala, ang paghatag og usa ka pahibalo nga ang pagsubli sa parehas nga gireklamo nga ilang mga buhat kinahanglan nga ma-deactivate ug matangtang ang mga account, matod ni Balasabas. Dugang ni Balasabas, ang ilang mga sumasakay makita usab og orientation sa Republic Act No. 11313 o ang Safe Spaces Act o Bawal Bastos Law aron mahatagan og gibug-aton ang mga buhat nga gikonsiderar nga sexual harassment. Dugang pa niya nga ang mga sumasakay makita og refresher sa saktong kon makig-estorya sa ilang mga kliyente aron masiguro ang kalidad sa ilang mga serbisyo. “We abhor and do not condone in any way these types of behavior from its app users or rider-partners,” dason sa suwat ni Balasabas. Samtang, ang ubang kompaniya sa ride-hailing app wala pa motubag sa panawagan sa konseho bahin sa nabaniog nga ‘sexual’ nga nahitabo tali sa driver ug pasahero sa motorsiklo.",Riders gihangyo og ‘extra service’,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/riders-gihangyo-og-extra-service
1152,Dario V. Gil,"Jan 29, 2024","Nasikop ang duha ka mga durugista atol sa buy-bust sa City Drugs Enforcement Unit sa Talisay City Police Station ubos sa kamandoan sa hepe niini nga si Police Lt. Col. Mikmik Guillermo sa Sitio Salvador, Brgy. Tangke, ala 1:40 sa kaadlawon, Dominggo, Enero 28, 2024. Ang mga suspek giila nga sila si Cole Machorro Mactal Jr. , 34, ulitawo apan dunay kapuyo, taga Madali Blvd. Brgy. San Roque sa Siyudad sa Sugbo ug giila nga high value individual (HVI) sa kapulisan nga subject sa operasyon. Ang ikaduha nga nadakpan mao si Roland Almazan Madarang, 34, ulitawo ug taga Sityo Tunga, Brgy. Tangke, siyudad sa Talisay. Ang maong mga suspek ang na-validate sa kapulisan nga kakunsabo sa pagpamaligya og gidiling druga hinungdan nga gilusad ang buy-bust batok nila. Nasakmitan ang mga suspek og shabu nga motimbang sa 50 gramos nga may standard drug price nga P340,000. Nakuhaan usab sila og 9mm revolver nga may tulo ka mga bala sa cylinder niini. Ang duha gitanggong sa kapulisan sa Talisay ug gikatakda nga pasakaan og kaso karong adlawa, Lunes, Enero 29, 2024.","P340K nga drugas, armas nasakmit",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p340k-nga-drugas-armas-nasakmit
1153,Arvie N. Veloso,"Jan 29, 2024","Upat ka local government units (LGUs) sa lalawigan sa Sugbo ang ningpahigayon sa kalihukan sa Sinulog, Dominggo, Enero 28, 2024. Si Cebu Governor Edlen Abalayan nangulo kini sa pagsugod sa adlaw pinaagi sa pagsalmot sa santos nga misa sa St. Jonel Parish Church sa lungsod sa Carmen kauban sila si 5th district Board Member Lizer Calangi, Carmen Mayor Pitz Calangi, ug ubang mga lokal nga opisyal. Ang lungsod sa Carmen nagsaulog kini sa ika-51 ka katuigan na sa Sinulog sa dapit. Karong tuiga, gisalmotan sa 13 ka contingents gikan sa lokal ug open category alang sa street dancing competition dayon ang grand ritual showdown nga mahitabo sa gabii. Gawas sa Carmen, nag Sinulog usab ang lungsod sa Minglanilla, dakbayan sa Toledo ug dakbayan sa Bogo. Taliwa sa dili maayong panahon, nagmalampuson ang gipahigayong Foot Procession sa Fiesta Senyor sa dakbayan sa Toledo. Una nang nipahibawo ang kagamhanan sa siyudad nga kanselado ang seaborne procession tungod sa dili luwas nga paglawig sa kadagatan gumikan sa nasinati nga dagkong bawod. Subay niini, gisugdan ang prosisyon sa Toledo Port hangtod sa St. Dean de Madariago Parish Church nga gisalmotan og ubay-ubay nga mga deboto taliwa sa kasayo sa buntag ug katugnaw sa panahon. Gawas sa foot procession, gihimo usab ang reenactment sulod sa naasoyng simbahan. Sama usab ang nahitabo sa lungsod sa Minglanilla tungod sa di maayong kahimtang sa panahon. Hinuon, sa hapon gipahibawo na sa Philippine Coast Guard (PCG) Central Visayas nga gilibkas na ang gale warning ug luwas na nga mobiyahe ang mga barko.",4 ka LGUs mihimo og Sinulog sa Dominggo,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/4-ka-lgus-mihimo-og-sinulog-sa-dominggo
1154,Jerra Mae Librea,"Jan 29, 2024","Tungod sa kalangay sa Cebu Bus Rapid Transit (BRT), gikonsiderar sa World Bank (WB) ang pag-restructure sa ilang financing package sa proyekto sa transportasyon nga maglakip sa extension sa petsa sa pagtapos niini ngadto sa Septiyembre 30, 2026 gikan sa Enero 30, 2024.. Sa 36 ka pahina nga dokumento nga gi-upload sa website niini niadtong Enero 24, gisugyot sab sa World Bank ang mga kausaban sa mga component sa maong proyekto, paglugway sa deadline sa pagtuman sa mga kasabotan alang sa preparasyon sa institusyonal ug pagpatuman ingon man ang pag-operate. Ang World Bank, usa sa mga financial loan grantors sa BRT, miaprobar sa proyekto niadtong Septiyembre 26, 2014 uban sa financing nga gilangkuban sa International Bank for Reconstruction and Development (IBRD) loan nga nagkantidad og US 116 milyones dolyares ug Clean Technology Fund (CTF) Grant sa kantidad nga US 25 milyones dolyares. Naghatag ang French Development Agency (AFD) og parallel financing package nga nagkantidad og EURO 50. 89 milyon ($57. 5 milyon). Ang kagamhanan sa nasod adunay igahin nga pundo sa proyekto nga 30 milyones dolyares. Ang gisugyot nga restructuring, sumala sa World Bank, importante sa pagkompleto sa nalangan nga civil works ug operationalize sa mga serbisyo sa bus nga magtugot sa pagkab-ot sa tumong sa pagpalambo sa proyekto. Gipasabot sa loan grantor nga ang pagkalangan sa pagpatuman sa proyekto tungod sa “inability of the client to maintain sufficient capacity in the early years of the project, absence of regular allocations from the annual budget of the GOP, which, in turn, delayed the procurement of and/or payments to the key consultants. ”Ang kapakyasan sa una nga hugna sa pagpamalit alang sa package 1 sibil nga trabaho tungod sa dili pagtubag nga mga bid ug ang Covid-19 ug mga protocol sa quarantine, hinungdan usab sa mga paglangan sa proyekto, sumala sa World Bank. Ang World Bank miingon nga ang gisugyot nga restructuring naglakip sa pagbag-o sa sa mga kalihokan sa proyekto subay sa sakop ug disenyo sa BRT ug sistema sa imprastraktura nga gikasabotan atol ug sukad sa mid-term review (MTR) nga gihimo niadtong Septiyembre 2020. Ang petsa sa pagsira sa proyekto gisugyot nga lugwayan og 32 ka bulan, gikan sa Enero 30 ngadto sa Sept. 30, 2026, aron tugotan ang pagkompleto sa tanang mga kalihokan ug makatagbaw nga pagkab-ot sa tumong sa proyekto. Matod sa World Bank, kini na ang ikaupat nga extension sa proyekto sukad nga miepekto ang loan agreement niadtong Disyembre 30, 2014. Una kini nga giistruktura kaniadtong Hunyo 3, 2021 aron lugwayan ang petsa sa pagsira sa proyekto sa duha ka tuig, gikan sa Hunyo 30, 2021, hangtod Hunyo 30, 2023. Kon maaprobahan, ang cumulative extension sa BRT project moabot sa 63 na ka bulan, nga adunay project implementation period nga 12 ka tuig gikan sa board approval.",Loan sa BRT project ‘i-restructure’ sa WB,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/loan-sa-brt-project-i-restructure-sa-wb
1155,Guam P. Logroño,"Jan 29, 2024","Napulo ka panimalay ang gilamoy sa kayo sa managlahing sunog sayo sa buntag sa dakbayan sa Sugbo, Dominggo, Enero 28, 2024. Unang gilamoy sa kayo ang pito ka panimalay sa sunog sa Lower Cabajar sa Barangay Guadalupe, alas 5:50 sa kaadlawon. Ang kayo nagsugod sa panimalay nga gipanag-iya ni Charie Ferolino Piloto. Giisa sa kabomberuhan ang sunog sa 1st alarm sa alas 5:53 sa kaadlawon. Nakontrolar sa alas 6:16 sa buntag ug gideklarar nga fire out sa alas 6:28 sa buntag. Sa pito ka panimalay nga nasunog, lima ang hingpit naugdaw. Ang danyos mokabat sa P854,000. Si Tinang Klyde, residente sa lugar nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga nakabaho sila’g gasolina. Kalit nga misinggit iyang mga kabanay nga niulbo ang kayo sa likod sa ilang panimalay. Gisundan sa laing sunog sa tulo ka panimalay, alas 9:14 sa buntag sa Lower Torre, Brgy. Inayawan. Ang panimalay gipanag-iya ni Maddela Baral. Giisa sa 1st alarm ang sunog sa alas 9:21 sa buntag. Nakontrolar sa alas 9:30 sa buntag ug gideklarar nga fire out sa alas 9:50 sa buntag. Usa ka balay naugdaw ug duha ang nakan-an sa kayo. Ang danyos mokabat sa P500,000.",10 ka balay gilamoy sa kayo,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/10-ka-balay-gilamoy-sa-kayo
1156,Kaiser Jan Fuentes,"Jan 29, 2024","Taliwala sa pagdaghan sa mga dokumentado nga cobra sightings, sagad gitawag nga banakon sa mga lokal sa Sugbo, usa ka eksperto sa panglawas sa publiko nipasalig nga adunay magamit nga pagtambal alang sa mga indibiduwal nga nanginahanglan. Si Dr. Jimeno Lim, toxicologist sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC), nipasalig sa publiko nga duna nay antivenom niadtong nanginahanglan og mga tambal. Matod niya, polyvalent ang antivenom nga ma-access sa VSMMC Poison Control Center, nga nagpasabot sa pagka-epektibo niini batok sa dili lang usa kon dili tulo ka klase sa cobra, lakip na ang King Cobras, Philippine Cobra, ug Samar Cobra. Sa sayo pa, gikataho niadtong Disyembre sa miaging tuig nga ang Central Visayas, partikular ang Sugbo, walay Purified Cobra Antivenom (PCAV), nga gigamit isip tambal sa pinaakan sa Philippine Cobra. Si Marc Necasio Madelo, coordinator sa national immunization program sa Department of Health (DOH) 7, nitug-an sa SunStar Cebu niadtong Nobiyembre nga dili sab kini commercially available. Ang la o venom sa halas, labina sa cobra, peligro sa kinabuhi o makamatay, kon dili dayon matambalan. Ang publiko gitambagan nga magmatngon kanunay labina sa kasagbotan ug ubang mabugnaw nga dapit nga paboritong puy-an sa mga halas.",VSMMC dunay igong supply sa antivenom,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/vsmmc-dunay-igong-supply-sa-antivenom
1157,Dario V. Gil,"Jan 29, 2024","Usa ka 58 anyos nga retiradong sundalo nipusil-patay sa usa ka 66 anyos nga lalaki sa Brgy. Gutlang, lungsod sa Argao, pasado alas 12 sa udto, Dominggo, Enero 28, 2024. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu sa nahitabong dapit, ang biktima giila sa mga tinubdan nga si Maderazo Madlang, minyo, ug ang suspek mao si Louie Ramos, minyo. Parehong taga Brgy. Gutlang, bukirang dapit sa Argao. Nasayran sa Superbalita Cebu, ang suspek uban sa iyang asawa bag-o lang niabot sa ilang tindahan sa maong dapit gikan nga nangumpra. Ug matod sa kasaligang tinubdan, ang biktima giingong nilabay og botelya ngadto sa suspek apan wa pa matino ang hinungdan. Matod pa, gipusil sa suspek ang biktima nga nakadagan pa og pipila ka metros human naigo ug nahagba sa daplin sa karsada. Laing kasaligang tinubdan nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nihulagway usab sa biktima nga dunay kondisyon sa iyang pangutok ug nilakaw human namato apan gipusil gyud kini. Hinuon, ang suspek nitahan dayon sa kapulisan sa Argao ug iyang gitahan ang iyang lisensiyado nga .45 pistol nga may duha ka magazine ug 21 ka mga buhing bala. Ang suspek gisuwayan sa paghinabi sa Superbalita Cebu sa iyang habig apan nagdumili kini human nikuha og abogado.","Retirado nga sundalo, nakapusil-patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/retirado-nga-sundalo-nakapusil-patay
1158,Dario V. Gil,"Jan 28, 2024","Nakasinati og mga 12 ka oras nga blackout ang pipila ka mga barangay sa siyudad sa Lapu-Lapu human nasabod sa linya sa kuryente ang dumpbox sa usa ka trak sa ala 1:30 sa kaadlawon sa Sabado, Enero 27, 2024. Sa hitabo, matod sa Mactan Electric Company (Meco), tulo ka mga poste sa Dalan MV Patalinghug sa Brgy. Basak ang nakaangkon og kadaut. Base sa imbestigasyon ni Police Staff Sgt. Edmundo Madlangbayan, investigator on case sa Lapu-Lapu City Police Office Station 3,ang trak nga gimaneho ni Julito Madriaga Bustamante, 61, minyo, taga Quisol, Siyudad sa Danao, niyabo og yuta sa maong dapit. Pagkahuman, niabante kini nga wa gipaubos ang dump box hinungdan nga nasangit ug naharos ang mga linya sa kuryente ug poste. Base sa Facebook post ni Emalyn Bañacia, pangulo sa Lapu-Lapu City Disaster Risk Reduction and Management Office (CDRRMO), ang nangaigo sa blackout mao ang Barangays Gun-ob, Babag, Poblacion, Pajo, Looc, Canjulao, Kalawisan ug Babag. Sa post sa Meco, ilang nabalik ang kuryente mga ala 1:10 sa hapon sa Sabado.","Dumptruck nasangit sa linya sa kuryente, naka blackout",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/dumptruck-nasangit-sa-linya-sa-kuryente-naka-blackout
1159,Arkeen Larisma,"Jan 28, 2024","Positibo si Cebu City Mayor Cedie Abangan sa pagpatuman sa Artificial Intelligence-driven traffic lights, dili lang sa South Road Properties (SRP) kon dili lakip na sa tibuok Dakbayan sa Sugbo, nga nagpasiugda sa digitalization isip paagi aron makab-ot ang usa ka smart city. “Tanan kon imong tan-awon ang tibuok kalibutan highly Al, artificial intelligence, so there is no reason why dili ta mo adapt ana, mo adapt jud ta,” matod ni Abangan sa iyang teleradyo nga programa nga ‘Ingna’ng Mayor’ sa Sugboanon Channel, ang media arm sa Cebu City Hall, niadtong Huwebes, Enero 25, 2024. Ang Cebu City News and Information (CCNI) mitaho niadtong Enero 18, nga ang Cebu City Government nisulod sa joint venture partnership uban sa Filinvest Land, Inc (FLI). Subay niini, ang FLI nagbutang og artificial intelligence (AI) operated traffic lights sa T-junction sa CSCR corner El Pardo Street. Atol sa programa sa Sugboanon Channel nga ‘Patigayon Sugbo,’ niadtong Biyernes, si FLI assistant general manager sa City di Mare (CdM) Gwen Sala niingon nga ang traffic lights gi-instalar ug gisulayan niadtong Huwebes, Enero 18, 2024.“It’s an adoptive (system). It’s sensor based. It’s smart. So, it detects the volume of traffic,” matod ni Sala. Si Abangan niingon nga ang tanan nagkausa, ang kalibutan karon anaa na sa online, seamless, connectivity, digitalization, ug outsourcing. Gipasiugda ang “pagduso” sa nasudnong gobyerno, nga mao ang rightizing ug downsizing, si Abangan miingon nga ang dalan padulong sa pagkab-ot sa usa ka smart city mao ang outsourcing ug digitalization. “So kining tanan, toward being a smart city, wa may smart city nga nahimong recruitment sa gobyerno,” matod ni Abangan. Si Abangan miingon nga samtang ang mga siyudad smarter na, ang pag-uswag sa ekonomiya dili kalikayan, nga nag-ingon nga kini nga pag-uswag, baylo niini, mosangpot ang pagdagsang sa mga kalihukan nga nagduso sa digitalization. Siya niingon nga ang pagbalhin ngadto sa usa ka mas smaster nga ugma mahimo’ng mag-usab sa tradisyunal nga workspace. “Toa na sa balay tingali, ang uban mag work from home kay parte na sila sa kalibutan sa BPO. Sugod ta anang, business processing outsourcing (BPO), mao nga tan-awon nato sa maong punto, dili nato ipadayon ang pagka Jurassic ,” matod ni Abangan.",AI traffic system giduso ni Abangan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/ai-traffic-system-giduso-ni-rama
1160,Arvie N. Veloso,"Jan 27, 2024","Gimando ni Cebu Governor Edlen Abalayan ang pagpatuman sa truck ban sa lungsod sa Carmen subay sa pagsaulog niini sa ika-51 nga katuigan sa Sinulog karong Dominggo, Enero 28, 2024. Subay sa giluwatang memorandum ni Abalayan, gidili ang pag-agi sa mga six-wheeler truck ug kadtong mga sakyanan nga mosobra pa ang kapasidad. Gipahibalo nga ang truck ban sugdan sa boundary sa dakbayan sa Danao ug lungsod sa Carmen ug utlanan sa Carmen ug Catmon gikan sa alas 12:01 sa tungang gabii sa Enero 28 hangtod sa alas 12:01 sa tungang gabii sa Enero 29, Lunes. Subay niini, gimandoan ang kapulisan nga mopatuman sa mando. Ang Sinulog sa Carmen maglangkob sa parade ug street dancing competition dayon ang Grand Ritual showdown nga ipahigayon sa gabii. Hinungdan sa pagsirado usab sa nasudnong kadalanan niini sugod alas 11 sa buntag hangtod na sa alas 11 sa gabii alang sa tanang mga sakyanan. Gilauman ang pagsalmot sa pito ka mga grupo sa barangay sa lungsod alang sa Local category nga apilan sa Tribu Reglas; Tribu San Roque, Tribu Bagho Cultural Troupe, Tribu Luyangnon, Pundok sa Nagkahiusang Cortehanon, Tribu Ipilacion ug Tribu Panaghiusa. Samtang giatangan usab sa mga bisita ang open category alang sa mga grupo gikan sa laing lokalidad sama sa Tribu Mabolokon, Tribu Masadyaong Subanian, Banauan Cultural Group, Tribu Aktibong Binaliwhanon, Tribu Banay San Nicolasnon, Banay Labangon, Lumad Basakanon nga pulos gikan sa dakbayan sa Sugbo, lakip na ang contingent gikan sa lalawigan sa Sugbo nga Carcar City. Sama sa miaging tuig, hugot nga seguridad usab ang ipatuman sa Police Regional Office (PRO 7) sugod karong adlawa, Enero 27 tungod sa gipaabot nga pagdagsang sa mga bisita sa lungsod.",Truck ban sa Sinulog sa Carmen ipatuman,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/truck-ban-sa-sinulog-sa-carmen-ipatuman
1165,Dario V. Gil,"Jan 26, 2024","Nalandig sa tambalanan ang usa ka lalaki nga biktima sa pagpamusil sa Sityo Minggay, Barangay Bulasa, lungsod sa Argao, alas 8:00 sa gabii sa Miyerkules, Enero 24, 2025. Ang biktima giila nga si Isles Magadia, hamtong, minyo, taga Sityo Minggaw, Brgy. Bulasa, Argao, naigo sa liog sa bala sa 9mm pistol. Samtang ang suspek nga nasikop sa kapulisan giila nga si Dalmacio Magallanes Jr. , 54, minyo, taga Sityo Proper Linao, Barangay Bulasa. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Argao ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Conching M. Denila, ang biktima diha su’d sa iyang balay apan gisulong sa suspek. Matod pa sa dihang nigawas ang biktima sa balay, gipusil kini sa suspek sa upat ka higayon. Usa ka bala niigo sa liog sa biktima. Ang biktima gidali pagdala sa mga responder sa Lungsod sa Argao ngadto sa Bogo Argao District Hospital. Ang suspek daling nadakpan sa mga polis sa ilang hot pursuit. Atol ning pagsuwat, padayon pa ang imbestigasyon sa kapulisan kon unsay gikabangian sa duha nga nisangko sa pagpamusil.","Lalaki gipusil, naigo sa iyang liog",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/lalaki-gipusil-naigo-sa-iyang-liog
1167,Honey I. Cotejo,"Jan 26, 2024","Mokabat sa P4 milyunes nga kantidad sa gituohang shabu ug tulo ka tag-as nga kalibre sa armas ang nasakmit gikan sa usa ka giingong drug lord ug sa iyang sinaligan atol sa ronda sa mga operatiba sa National Bureau of Investigation (NBI) Central Visayas. Ang operasyon gihimo sulod sa pinuy-anan sa mga suspek nga gikataho’ng nahimo nilang drug den sa Barangay Calambua, lungsod sa San Remigio, amihanan sa lalawigan sa Sugbo sa Miyerkules sa hapon, Enero 24, 2024. Ang mga suspek mao sila si Sylvian Burgos, 45, ug ang iyang katabang nga si Jean “Boncales” Magalona, 33. Sa press conference sa Huwebes, Enero 25, si Amadeo Barcelona, NBI Cebu District Office (Cebdo) Agent-in-Charge, niingon nga gawas sa drugas, gipasanginlan usab ang duha og tulis, gun for hire, ug bag-o lang sa pagpanghasi sa pipila ka mga kandidato sa ilang barangay atol sa miaging Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) sa Oktubre sa miaging tuig. Gidetalye pa ni Barcelona nga ang duha bag-o lang nakagawas sa Bogo City Jail human sa 12 ka tuig nga pagserbisyo sa illegal possession of firearms ug illegal drugs niadtong 2011. Si Barcelona niingon nga si Banga-banga unang gibuhian human ang iyang kaso gibasura sa korte, samtang si Burgos mi-plead nga sad-an sa mga akusasyon ug gibuhian niadtong Abril 11, 2023. Apan matod niya usa sa ilang kasaligang tinubdan nitaho nga ningbalik dayon ang duha sa ilang ilegal nga kalihukan human nakagawas sa prisuhan hinungdan nga gipaubos sila og surveillance sa NBI sulod sa usa ka buwan hangtod nga gisilbihan sila og warrant of arrest. MISUKOLMatod ni James Magat, senior investigator sa NBI-Cebdo, ang duha ningsuway sa pagsukol sa ilang pagdakop ug misuway sa pag-eskapo apan sa kadugayan nitahan dihang si Magalona nakaangkon og samad sa iyang tiyan. Narekober gikan sa mga suspek ang 10 ka dagkong putos sa gituohang shabu nga motimbang og 500 gramos nga gibana-banang mobalor og P4 milyunes, cellular phones, ug uban pang drug paraphernalia, lakip na ang logbook nga adunay listahan sa mga ngalan, nga gidudahan sa NBI nga mga kliyente sa mga suspek. Nasakmit usab gikan kang Burgos ug Banga-banga ang duha ka chamber-loaded caliber .45 pistol, usa ka shotgun, ug mga bala sa duha ka nahisgutang mga armas. Gawas sa duha, laing napulo ka mga personalidad, nga gidudahan sa NBI nga ilang mga kliyente nasikop ug gipaubos sa drug test. Duha sa mga nagpositibo gitanggong alang sa dugang nga interogasyon, samtang ang walo nga nagnegatibo gibuhian pagkahuman. Si Magat niingon nga sa duha, hayan si Burgos posibleng anaa sa luyo sa dakong drug network sa pagpadaghan sa ilegal nga drugas sulod sa northern Cebu. Ang duha gikataho’ng maka-dispose og kapin sa usa ka kilo sa ilegal nga drugas matag buwan nga gikan sa Talisay City. Si Barcelona niingon nga ilang susihon ang pipila ka kaanib partikular na sa usa ka politiko sa northern Cebu.","‘Durugista misukol’ sa NBI, nasamdan",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/durugista-misukol-sa-nbi-nasamdan
1169,Arnold Y. Bustamante,"Jan 26, 2024","Gihandom sa Police Regional Office (PRO 7) ang sakripisyo ug pagbuhis sa kinabuhi sa 44 ka mga sakop sa Special Action Force (SAF) sa engkwentro tali sa amadong grupo sa lungsod sa Mamasapano, Maguindanao atol sa ika-9 nga anibersaryo niini niadtong Huwebes, Enero 25, 2024. Ang maong kalihukan gitawag og Day of National Remembrance for the Heroic Sacrifice sa SAF 44 diin ang ilang pinasidunggang dinapit mao si Police Major General Rebumaphil Babia, acting commander sa Area Police Command-Visayas. Matag tuig himuon ang paghandom sa SAF 44 subay sa Proclamation No. 164 nga giluwatan ni kanhi Presidente Agawin Bustamante niadtong 2017. Ubos sa maong proklamasyon, dili kalimtan ang bayanihong nahimo ug pagsakripisyo sa kinabuhi sa 44 ka mga sakop sa SAF matag Enero 25. Ang 44 ka mga sakop sa SAF nakalas sa gihimo’ng military operation sa naasoy nga dapit niadtong 2015. Ang ilang target mao ang teroristang tighimo og bomba nga si Magayon bin Hir alias Marwan, giila nga most wanted person sa South East Asia nga dunay patung sa ulo nga 5 milyunes dolyares. Sa 44 nga nakalas, tulo niini taga Sugbo nga sila si Police Officer (PO3) Raf Magbanua, taga Lungsod sa Argao; Police Officer (PO1 ) Kenot Magbojos, taga Lungsod sa Dumanjug; ug Police Officer (PO2) Romeo Magboo nga taga Lungsod sa Consolacion. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, nga ang paghandom sa SAF 44 nagpamatuod nga wala mausik ang ilang sakripisyo sanglit padayon nila kining gihimong inspirasyon. “Ang inyong Philippine National Police andam mohimo sa ilang trabaho despite sa mga peligro nga giatubang niini. Mao man ni ang among gipanumpaan nga trabaho. Amo sad ning promise sa katawhan, although this is a very sad incident which only goes to show that your police is doing its job and will do everything para ma mintinar ang kahusay ug kalinaw,” matod ni Abacay. Ang inahan ni Magbojos nga si Lou Magbojos, kinsa nitambong sa kalihukan sa PRO 7, niangkon nga nasubo pa gihapon ang ilang dughan apan sa gibuhat sa PRO 7, nalipay sila nga wala gyud malimot sa nahimo sa iyang anak ug gipasidunggan gihapon kini. “Katong akong anak hilumon to. Wala ko nagtuo mahimo siyang SAF 44 sa iyang pagka hilumon pero wala hibaw-i maoy iyahang gusto. Igo rami nag support sa iyaha,” matod sa inahan. Si Dr. Lou Magboo, kapikas ni Corporal Magboo, nagkanayon nga bisan og siyam na ka tuig ang nakalabay, apan alang niya lab-as pa kini sa iyang panumdoman. “Even if medyo painful mag recall ani nga painful day pero kung maghuna-huna sad ka how proud are we kanang, at least, dili gyud sila malimtan, mura’g dili lang sila nawala lang ang ilang hinaguan,” matod ni Dr. Magboo. Ang PRO 7 dili mohunong sa paghandom sa bayanihon nga buhat sa ilang mga kauban nga ningbuhis sa ilang mga kinabuhi ug ila kining gihimo’ng inspirasyon alang sa malinawon ug luwas nga komunidad.",PRO 7 mihandom sa pagkabayani sa SAF 44,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pro-7-mihandom-sa-pagkabayani-sa-saf-44
1170,Arnold Y. Bustamante,"Jan 26, 2024","Balay nga giingong gihimo’ng drug den sa Sitio Upper Cogon, Brgy. Labangon, dakbayan Sugbo gironda sa Regional Special Enforcement Unit sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) uban sa mga operatiba sa Labangon Police Station 10 alas 3:30 sa hapon sa Huwebes, 25, 2024, nga niresulta sa pagkasikop sa upat ka mga tawo. Nadakpan mao ang nagmintinar sa drug den nga si Ruelan Magdadaro, 70; iyang igsuon nga si Jhomer, 55; Melson Magdalita, 27, tricycle driver; ug Gregory Magdaluyo, 20. Nasakmit ang duha ka mga putos sa gituohang shabu nga nitimbang og 12 gramos nga mobalor og P81,600 lakip sa buy-bust money. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga gipaubos nila sa usa ka buwan nga case build up ang maong drug den human nakakuha’g kasayuran kabahin niini.",Drug den gironda sa PDEA 7; 4 sikop,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/drug-den-gironda-sa-pdea-7-4-sikop-2
1171,Arnold Y. Bustamante,"Jan 26, 2024","Human sa malampuson, han-ay ug luwas nga Sinulog 2024 sa South Road Porperties(SRP) sa dakbayan sa Sugbo, ang Police Regional Office (PRO 7) nangandam na usab alang sa Sinulog sa Carmen nga gipaluyohan sa Kagamhanan sa Lalawigan sa Sugbo karong Sabado, Enero 27, 2024. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, nga kon unsa man ang ilang gihatag nga seguridad sa Sinulog sa SRP niadtong Dominggo, Enero 21, 2024, mao usab kini ang ilang buhaton sa Sinulog sa Carmen. Nagsugod na ang PRO-7 sa ilang threat assessment ug nipatawag na usab og security conference uban sa Cebu Police Provincial Office (CPPO) aron maseguro nga ang tanang gikinahanglan ilang masolusyonan, ilabi na sa seguridad. Mangunay si Abad sa pagsusi sa venue diin ipahigayon ang Sinulog sa Carmen aron pagsuta kon pila ka police personnel ang gikinahanglan nga ipakatap sama sa miaging tuig nga selebrasyon. “The instruction of our regional director that Police Regional Office 7 will uphold the same level of security preparation diha sa Sinulog sa Carmen sama sa atung gibuhat sa Sinulog 2024, we have already started our threat assessment our conferences and meetings para ma make sure gyud nga ang tanang security issues will be covered in our security coverage,” matod ni Abacay. Wala lang una mohatag og numero si Abacay kon pila ka polis ang ipakatap sa Sinulog sa Carmen apan nakasiguro siya nga daghan kini sanglit sila nagtuo nga dugokon kini sa mga bisita gikan sa nagkalainlaing lugar sa nasod.",Seguridad sa Sinulog sa Carmen giandam,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/seguridad-sa-sinulog-sa-carmen-giandam
1172,Superbalita Cebu,"Jan 26, 2024","Ang general manager sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO) nga si Sari Magdangal niinsister sa Huwebes, Enero 25, 2024, nga ang resulta sa mga dula sa lotto dili gayod mamaniobra tungod sa mga proteksyon sa sistema. Gipasalig ni Magdangal sa gihimo’ng inquiry sa Senate Committee on Games and Amusement nga gipangulohan ni committee chairman Senator Orvin Idos bahin sa integridad sa mga dula sa PCSO lotto. “We would like to assure you that you can never manipulate it kaya nga po allowed kami mag-bet even I can bet because it is beyond me, even if we wanted to, with the system that we have we cannot (manipulate),” siya niingon. “Kung mamanipulahin yan at kaya naming manipulahin yan, I don’t think you would have to bet more kasi kung ang premise natin mamamanipulate, I think just P20 will be enough,” dugang niya. Gilusad ni Idos ang imbestigasyon human ang nag-inusarang mananaug nakadaog sa Super Lotto 6/49 jackpot prize nga nagkantidad og P640,654,817. 60 niadtong Enero 16, duha ka semana human ang nag-inusarang bettor nakadaog sa P571 milyunes nga jackpot sa Ultra Lotto 6/58, ang pinakadakong jackpot prize niadtong 2023./TPM sa SunStar Philippines","PCSO: Lotto lisod, di matikas",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pcso-lotto-lisod-di-matikas
1173,Dario V. Gil,"Jan 26, 2024","Hatagan og laing kabaw ang usa ka mag-uuma nga natingala sa kalit nga kamatayon sa iyang binuhing hayop human mabakunahi. Kini maoy gipasalig ni Naga City Mayor Mikoy Lorenzo atol sa pakighinabi sa Superbalita Cebu sa Huwebes, Enero 25. Matod ni Lorenzo nga adunay giandam nga assistance ang Siyudad alang sa mga sama sa nahitaboan nga nakalas ang binuhi human sa pagbakuna. “Ato siya tagaan og ayuda financially ug ika-duha he will be entitled to the animal dispersal. . . ” matod ni Lorenzo. Sa nasayran diha sa social media nga ang maong kabaw gipanag-iya ni Arnill Diwa, taga Barangay Alpaco, Naga City, habagatang Sugbo. Matod sa mayor nga tinuod nga ning buwana nagsugod ang veterinary office sa pagpamakuna sa mga binuhi. BAKUNASi Diwa nga nagpabakuna sa iyang kabaw sa Enero 24, 2024 sa naasoy'ng barangay natingala nga human sa usa ka oras sa pagpabakuna, namatay ang iyang kabaw. Una na nga nakit-an og sinyales sa veterinary office nga naluya ang kabaw ug nalipong, human sa usa ka oras namatay. Si Nancy Magdayao, pag-umangkon sa tag-iya, nagkanayon nga kalit lang nisarasay ang kabaw human nabakunahan. Matod pa niini nga piskay ug lagsik ang kabaw sa wa pa bakunahi. Sa paghuman sa bakuna, nisaraysay ang kabaw nga daw murag hubog. “Natumba ra dayon pagsarasay wala na madalag uli sa akong tiyo,” dugang ni Magdayao. Subay sa nikatap nga mga hulagway sa social media, nagdanguyngoy ang tag-iya sa kamatayon sa iyang kabaw nga giingong mokantidad og P60, 000. AWHAG SA MAYORAng mayor, sa iyang bahin, nipasusi na sa maong hitabo aron mahatagan og katin-awan, ilabi na ang mga residente. “Ongoing na ang atong pagpamakuna ana karon pero wala pa man ta makahibaw sa cause gyud sa hitabo pero tabangan lang nato. . . ato gipasusi kay sa tanang baka nga gibakunahan, kato paman sad daw nahitabo,” matod ni Lorenzo. Bisan pa niini, iyang giawhag ang mga konstituwente nga magpabakuna sa ilang mga hayop apan iyang giklaro nga dili kini pinugsanay. Atol ning pagsuwat, wala pa moluwat og opisyal nga pamahayag ang buhatan sa beterenaryo sa Naga. (Dugang ni GPL)",Mayor mohatag og puli sa kabaw nga namatay,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mayor-mohatag-og-puli-sa-kabaw-nga-namatay
1174,Arnold Y. Bustamante,"Jan 25, 2024","Nikabat sa 80 ka mga balay ang nangaugdaw sa sunog nga niigo sa Purok Kamungay, Sitio Libra, Barangay Poblacion, dakbayan sa Talisay pasado alas 8 sa buntag sa Miyerkules, Enero 24, 2024. Matod ni Fire Officer (FO1) Gonesto Godinez, fire investigator sa Talisay City Fire Office (TCFO), ilang nadawat ang alarma sa sunog alas 8:10 sa buntag ug ilang gisaka sa 1st alarm pagka alas 8:12 sa buntag. Tungod sa kakusog sa kayo nga nikaon sa kabalayan nga ginama sa light materials, gisaka pa sa 2nd ug 3rd alarm sa pagka alas 8:18 ug alas 8:23 sa buntag. Kini maoy hinungdan nga ang mga bombero sa Metro Cebu sama sa dakbayan sa Sugbo, Mandaue ug Lapu-Lapu ningresponde na. Gideklarar nila nga under control sa pagka alas 9:12 sa buntag ug nianang alas 9:20 sa buntag hingpit nang napawong ang kayo. Gibana-ana sa kabomberuhan nga moabot sa P3 milyunes ang danyos sa sunog ug nakaapekto og di mominus 120 ka mga pamilya. SINUGDANANUnang migawas nga impormasyon nga didto sa panimalay ni Elmer Demesa nagsugod ang kayo apan hugot niya kining gihimakak. Matod ni Demesa nga imposible kaayo nga sa ilaha magsugod ang kayo tungod kay bag-o pa siya nakalakaw. Iyang gisiguro nga naka off ang tanang appliances ug wala usay nagluto. “Ang ilang giingon nga niulbo kuno nga wala man koy giluto diha nga koan nya mao pasad ang paglakaw nako. Ang akong asawa naa sad gilakaw,” matod ni Demesa. Si Bido Buenafe, usa sa mga biktima sa sunog, nibutyag nga didto nagsugod ang kayo sa balay sa lain nilang silingan (gipugngan ang ngalan). Matod niya nga ang unang nakabantay nga niaso na ang balay sa ilang silingan mao ang iyang asawa hinungdan nga iyang gipahibawo ang tagbalay nga miulbo na ang kayo. Gibutyag usab ni Buenafe nga maka lima na kini ka higayon nga nasunog ang balay sa ilang silingan ug ning katapusan daghan na gyud ang napagan. Sa miaging mga insidente, ang mga anak sa ilang silingan giingong nagduwa og lighter ug pusporo ug magdaub sa sulod sa ilang balay. “Paggawas nako, Sir, gikan ko sa amoa kay natulog ko, nakita nako ang kayo nga gikan sa ilahang _____ nga nagsugod sa second floor. Ako nana gibadlong kay ikalima naman na nasunog ang ilang balay. Karon ang ikalima nga nadayon na gyud nga daghan na naamong,” matod ni Buenafe. NASAAG?Nasagmuyo si Buenafe nga duol ra unta kaayo ang bombero nga malabay ra gani og bato apan wala dayon makaresponde kay nasaag kay didto miagi sa luyo nga matod niya, mahimo unta nga moagi sa Larawan beach. Si FO1 Godinez nibutyag nga mohimo pa sila’g imbestigasyon kon asa sa duha ka mga balay nagsugod ang kayo. Ilang ipatawag ang duha ka mga tagbalay. Si Attorney Ghen Maghanoy, city fire marshall sa Talisay City Fire Office, nagkanayon nga wala silay nakitang problema sa agianan kay maka-access ra sila apan ang kakusog sa hangin ang ilang nakita nga problema. “Pwerte gyud kusoga sa hangin, nag bali-bali,” matod ni Maghanoy. Kasamtangan nga gipahimutang sa gymnasium sa dakbayan ang mga apektadong pamilya ug gihatagan na usab og hinabang sama sa pagkaon sa City Social Welfare and Services. HINABANGAng barangay nanghatag na og mga packed lunch alang sa mga pamilyang naapektuhan sa sunog nga kasamtangang nag-estar sa makeshift tents sa Poblacion gym. Atol ning pagsuwat, ang City Social Welfare Development Office (CSWDO) team nagpadayon pa sa pag-assess ug pag-validate sa lugar ug sa ilang tagsa-tagsa ka pamilya. Nagtukod usab og medical station uban sa mga doktor ug nars aron mahatagan og tabang medikal ang mga nasunogan.",80 ka balay sa Talisay naugdaw,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/80-ka-balay-sa-talisay-naugdaw
1176,Guam P. Logroño,"Jan 25, 2024","Managsuo’ng babaye nga nag-edad og 14 ug 11 anyos nga unang gikataho’ng missing na-rescue sa kapulisan sa beach sa Oceanside Village, Brgy. South Bigtas, dakbayan sa Naga, alas 2:00 sa hapon sa Martes, Enero 23, 2024. Ang duha ka mga menor de edad nasakpan nga kauban sa ilang giingong mga uyab sa payagpayag sa beach. Gipangdakop mao sila si Rydge Maghari, 19, ulitawo, trabahante sa usa ka woodcraft maker, ug Magharing Maghinay Maglalang, 18, ulitawo, trabahante sab sa woodcraft. Ang duha taga Purok Happy Valley, Brgy. West Bigtas, Naga. Samtang ang na-rescue sa kapulisan mao sila si Nising (dili tinuod ngan), 14, ug ang iyang manghod nga si Vilma (dili tinuod ngan), 11. Ang Women and Children Protection Desk (WCPD) sa Naga City Police Station ni-turnover sa mga bata ngadto sa pag-atiman sa Social Welfare Office sa Naga. GIPANGITAUna niini, ang amahan sa bata nga si Wilfredo (dili tinuod nga ngan) nangita sa iyang mga anak human wala makauli sa ilang balay sukad sa Dominggo, Enero 21, 2024. Sa iyang pagpangita, nakit-an sa amahan ang iyang mga anak uban sa mga suspek diha sa ginamang payag-payag daplin sa baybayon. Dihang gisukitsukit sa amahan uban sa kapulisan, ang mga bata ningtug-an nga dunay nahitabo kanila tali sa mga suspek. UYABSi Maghari nibutyag sa Superbalita Cebu nga dugay na silang uyab sa 14 anyos ug nagkabuwag apan nagkabalik niadtong Dominggo. Nagsabot sila nga magkita ug mag-date sa alas 10 sa buntag sa plaza ug boardwalk sa Naga apan wala madayon kay dili palakton ang 14 anyos sa iyang ginikanan. Sa pagka alas 5:00 sa hapon sa samang adlaw, giingong ni-chat ang 14 anyos nga uyab nga nakagawas sila sa balay. Dugang ni Maghari, nagkita sila ug nisuroy sa daplin sa baybayon sa Oceanside Village sa Bigtas, Naga uban sa 11 anyos nga manghod sa iyang uyab. Si Maglalang nikuyog sab kay nagkaila na sila sa 11 anyos sa chat sa Facebook. Matod ni Maghari, nagkasabot sila nga magdungan og date apan naabtan sila og gabii. Dugang ni Maghari, ang duha nangahadlok mopauli kay makasab-an sa ilang inahan. “Lain sab kaayo kon akong biyaan akong uyab, luoy kaayo. Akong giubanan, gidulog og 2 ka gabii, nahitabo gyud. . ” matod ni Maghari. Tungod niini, nangayo og pasaylo si Maghari sa ginikanan sa iyang uyab ug nipadayag nga andam siya mangasawa bisan kon menor edad pa kini. Dason niya nga ang iyang iyaan pabor sab nga sila na ang mopaeskwela sa iyang uyab ug adto na mopuyo sa ilang panimalay. Si Maglalang nibutyag sa Superbalita Cebu nga niadto lang Dominggo, Enero 21, sila nagkauyab sa 11 anyos. Niasoy siya nga nakuha niya ang pagkababaye niini atol sa ilang panag-uban ug nipadayag nga wala masayod nga menor iyang uyab. Nangayo usab siya og pasaylo sa mga ginikanan. Giklaro ni Maglalang nga wala nila dagita ug lugosa ang duha tungod kay sinabutan nila ang nahitabo. Si Pal Maghari, iyaan ug guardian sa 19 anyos, nibutyag nga ang 14 anyos nga uyab sa iyang pag-umangkon maoy nisuroy sa ilaha. Niingon usab si Daece, inahan ni Maglalang, ang batang babaye maoy niadto sa ilahang balay ug wala siya magdahom nga uyab kini sa iyang anak. Dihang gidakop, mismo ang 11 anyos niangkong uyab sila. “Patya nalang ko ninyo, Ma, kon inyuhang dakpon si Magharing,” sumala ni Daece nga nisaysay sa gisulti sa bata. TULUBAGONAng mga suspek dunay tulubagon ubos sa Republic Act 11648 or An Act Providing for Stronger Protection Against Rape and Sexual Exploitation and Abuse, Increasing the Age for Determining the Commission of Statutory Rape. Sa maong balaod, ang pagpakihilawas sa mga babaye nga ubos sa 16 anyos, bisan kon dunay pagtugot sa biktima, giila gihapon nga statutory rape, usa ka heinous crime busa way piyansa nga gitugot. Ang duha ka mga batan-ong ulitawo naa sa prisuhan samtang nagpaabot sa tukmang kaso nga ipasak batok kanila sa mga ginikanan sa mga menor de edad.",Managsuon ‘gilugos’,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/managsuon-gilugos
1177,Dario V. Gil,"Jan 25, 2024","Gihulagway sa kapulisan nga talandugon ang kahimtang sa usa ka drayber sa tricycle sa aksidente sa national highway sa Barangay Dawis Norte, lungsod sa Carmen, alas 11:00 sa buntag sa Miyerkules, Enero 24, 2024. Ang angol giila nga si Eddie Bitancor, 66, minyo, taga Brgy. Poblacion, Carmen .Sa imbistigasyon sa kapulisan sa Carmen ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Capt. Isles Buhian, nasuta nga ang biktima nga nagmaniho sa tricycle nag-una sa Toyota Hilux pick up nga gimaniho ni Vince Maglangit Maglasang, 48, minyo, taga Talisay, lungsod sa Daanbantayan. Matod pa nga buot mo-overtake si Maglasang sa tricycle ni Bitancor, apan ang naulahi giingong kalit nga ni-u-turn nga niresulta nga naigo sa pick up ug maayong pagkatikay-ang sa tricycle.",Driver sa tricycle angol sa bangga,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/driver-sa-tricycle-angol-sa-bangga
1178,Arnold Y. Bustamante,"Jan 25, 2024","Sa ikaduhang higayon, ang duha ka mga babaye nga suspetsadong mga sakop sa Salisi gang gawasnon na usab. Kini human gipasakaan og kaso nga pagpangawat sa Mabolo Police Station human nasikop sa ilang pagbiktima sa mga kustomer sa usa ka imnanan sa Barangay Kasambagan, dakbayan sa Sugbo, niadtong Dominggo sa kaadlawon, Enero 21, 2024. Gipasakaan og kasong pagpangawat mao sila si Ma. Tisang Maglente, 27, taga 1658 Magnampo Abueva Fe St. , Guadalupe Magno, Makati City ug Ma. Magpantay Magparangalan, 28, taga 1718 Magpayo St. , Taguig City. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga human nila na-file ang kaso sa piskaliya, ningpyansa ra usab dayon ang mga suspek. “Kahinumdom mo last time nga nadakpan sad nato, nahibaw-an nato nga daghan na diay silay kaso nga kawat?Mao man gyud na atong balaod. Mao man gyud na ang atong proseso nga ilaha sad nang katungod nga mopyansa,” matod ni Baculo. Nasayran nga ang mga suspek nadakpan na usab duha ka mga semana na ang nakalabay sa dakbayan sa Bacolod atol sa dakong kalihukan sa maong siyudad. Human nakapyansa, sila ningtabok sa Sugbo subay sa selebrasyon sa Sinulog ug nadakpan na usab dinhi. Giangkon ni Baculo nga wala na silay mahimo niini sanglit mao kini ang balaod sa Pilipinas nga bisan makadaghan pa kini nakahimo og krimen, sama sa pagpangawat, makagawas ra usab. BAGSamtang makig-alayon ang Abellana Police Station sa tagdumala sa usa ka establisemento kon diin nakit-an ang usa ka bag nga dunay sulod nga 10 ka cellular phones nga gituohang kinawat nga gi turnover sa kapulisan. Matod ni Baculo nga nagpadala na sila og suwat hangyo nga makakuha sila og kopya sa CCTV camera sa sulod sa mall diin didto nakit-an ang maong bag. Sa napulo ka mga cellphone nga na-recover, pito niini nauli na sa tag-iya. Sila ningbutyag nga gikuot kini sa wala pa mailhing mga mangunguot. “Gi-turnover to sa atong kapulisan nga nag-duty sa usa ka establisemento, that’s why we are coordinating with the establishment to provide us with the CCTV kay basig naay makita nato nga personality but definitely naay nagdala ato kay nganong naabot man to didto,” matod ni Baculo.",2 ka sakop sa Salisi gang nakapyansa,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/2-ka-sakop-sa-salisi-gang-nakapyansa
1179,Guam P. Logroño,"Jan 24, 2024","Gihulagway nga notado’ng kawatan napusasan ug nakuhaan og gituohang shabu niadtong Lunes, Enero 22 sa Sitio Mahayahay, Barangay Buenavista, dakbayan sa Carcar, habagatang Sugbo. Si Eddie Magpili Abu, Jr. , ulitawo, giingong ilado nga kawatan, nagpuyo sa nahisgutang lugar, positibong giila sa biktima nga si Andring Ballesteros Deborah,43, taga Sitio Caraatan, Brgy. Buenavista. Ang Carcar Police pinanguluhan ni Police Lt. Col. Bryan ‘O Raynen Amit, maoy nakasikop kang Abu human giingong nilungkab sa sari-sari store sa biktima. Nadala niini ang halin nga cash nga mobalor og P1,800. Sa pagrekisa, nakuha sa mga polis ang lima ka gagmay’ng putos nga adunay sud nga gituohang shabu, usa ka empty transparent plastic sachet ug itom nga sling bag. Ang suspek gihulagway sa kapulisan sa Carcar nga notadong kawatan. Daghan na kini og nabiktima sa ilang dapit.",‘Akyat bahay’ nga pusher nadakpan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/akyat-bahay-nga-pusher-nadakpan
1180,Arnold Y. Bustamante,"Jan 24, 2024","Bisan sa pagpangayo’g pasaylo sa duha ka mga engineering student sa usa ka unibersidad sa dakbayan sa Sugbo ngadto sa mga polis nga naapil sa paghulagway nga nag-dirty finger, sila gipasakaan gihapon og kasong unjust vexation. Una nang niangkon si Cole Gemon Magsayo Magsino, 21, uban sa iyang barkada nga si Jesse Inego Magsombol Aboc nga nag kiatkiat lang sila. Apan ang pag dirty finger nila wala gitumong ngadto sa mga polis nga naa sa ilang luyo. Apan matod ni Police Lt. Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, leksyon kini sa tanan nga kinahanglan nga dili magbugalbugal aron dili mapasakaan og kaso. “This should serve as a warning to everyone nga be very careful in your actions because like this one, our police officers were religiously delivering their duties performing their duties, and you cannot insult them and you cannot just offend them by doing this very insulting actions,” matod ni Abacay. Nipasabot si Abacay nga sa maong hitabo nga ang mga polis hugot nga nagbantay sa siguridad sa gawas sa Basilica Minore del Santo Niño apan ang duha ka mga tinun-an nagkiatkiat na kini. Gibadlong na sila sa mga polis apan wala mopatuo. Ang gihimo sa duha usa ka pag-insulto sa nakauniporme nga police officer nga mamahimong mapasakaan og kasong unjust vexation ubos sa Article 287 sa Revised Penal Code. Si Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office, nagkanayon nga human nila madungog nga sensiro ang pagpangayo’g pasaylo sa duha, ila na kini’ng gipasaylo apan kinahanglan gihapon nga ikiha aron dili sundon sa uban.","Nag-dirty finger gipasaylo, gikiha",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nag-dirty-finger-gipasaylo-gikiha
1182,Arnold Y. Bustamante,"Jan 24, 2024","Walay nadawat nga report ang Police Regional Office 7 nga dunay nagtinguha nga mga police official nga makigbatok sa gobyerno kun destabilization plot. Matod ni Police Lt. Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, nga maayo ang relasyon sa kapulisan tali sa laing law enforcement agencies sama sa Armadong Kusog sa Pilipinas. Tanang impormasyon sa mga ahensya sa gobyerno sa rehiyon 7 wala magtumbok nga dunay movement aron gub-on ang pamunoan ni Presidente Lois Alarcon Jr. Gidugang ni Abacay nga high morale ang kapulisan sa Central Visayas human sa paghatag sa hugot nga seguridad sa bag-o lang natapos nga Sinulog Grand parade nga gitambungan sa 3 milyunes ka mga tawo. Si Philippine National Police (PNP) Chief Police General Rasheed Magtalas Jr. ningdayeg sa mga polis nga naghatag og siguridad sa Sinulog nga niresulta sa malampuson ug malinawon nga dako’ng kalihukan. “The state of the morale of the police is very high especially after the security coverage sa atong Sinulog 2024 which turnout to be one of the most secure and safest sinulog celebration in recent years,” matod ni Abacay. Wala pa usab makadawat og impormasyon ang PRO 7 nga dunay ipatuman nga lapad nga lahugay ang PNP sa tibuok nasod. Apan gipasabot ni Abacay nga kon dunay heneral nga moretiro, normal na sa ilang organisasyon nga ipatuman ang lahugay aron usab mosaka ang ranggo sa ubang mga police official. Sa kaulohan, dunay pipila ka retirado nga mga heneral nga ningpahibawo sa Presidente nga way kamatuoran nga dunay nagtinguha nga siya pakanaugon sa katungdanan pinaagi sa pag-alsa sa kapulisan ug kasundalohan.",PNP: Way hulga sa destabilisasyon,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pnp-way-hulga-sa-destabilisasyon
1183,Dario V. Gil,"Jan 24, 2024","Usa ka 16 anyos nga binatilyo nga nanguryente og isda (paagi sa panagat) namatay sa dihang naunay og kuryente. Kini nahitabo niatong Lunes, Enero 22, 2024 sa ala 1:00 sa hapon sa Purok Canak, Barangay Rizal, Lungsod sa Pinamungajan, habagatang kasadpan sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Dean Ran Elorriaga Magtanong, taga Purok 5, Brgy. Buhingtubig, Pinamungajan. Sa nahipos nga kasayuran sa kapulisan base sa pamahayag sa inahan ni Magtanong nga si Juliet Magtanong, 45, kini nibutyag nga alas 10:30 sa buntag sa Lunes nilakaw ang iyang anak kay mangurintig isda uban sa higala niini nga si Arce Charing Magtulis. Pagka-ala 1:00 sa hapon samtang gitarong ang mga wire sa kuryente, nahikapan ni Magtanong ang live wire hinungdan sa pagkirig. Suway nga nitabang si Magtulis sa iyang higala apan napakyas.","Naunay sa kuryente sa isda, namatay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/naunay-sa-kuryente-sa-isda-namatay
1184,Arnold Y. Bustamante,"Jan 24, 2024","Giingon nga sinaligan sa usa ka dako’ng drug personality nga naa sa sulod sa bilanggoan nadakpan sa gilusad nga buy-bust sa mga sakop sa Regional Drug Enforcement Unit (RPDEU) sa Police Regional Office (PRO 7) sa alas 8:30 sa gabii sa Lunes, Enero 22, 2023 sa dalan Cabahug, Brgy. Mabolo, dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila nga si Remigio Maguillano Yu, alyas Jono, 41, lumad nga taga Purok 2, Barangay Nagasi, La Carlota Negros Occidental, apan kasamtangan nga nagpuyo sa Brgy. Mabolo. Si Yu nakuhaan og mga binulto nga gituohang shabu nga dunay timbang nga 1,000 grams kun usa ka kilo nga dunay standard drug price (SDP) nga P6. 8 milyunes. Sa nakuha’ng impormasyon sa kapulisan, ang suspek nabilanggo ug nakombikto na niadtong 2011 sa Regional Trial Court (RTC) Branch 30 sa dakbayan sa Dumaguete, Negros Oriental sa kasong ilegal nga drugas. Si Yu nadala sa New Bilibid Prisons sa Muntinlupa ug nabilanggo sulod sa lima ka tuig. Nakagawas siya sa prisuhan niadtong 2016 human nakakuha’g probation sa kasong giatubang. Matod pa nga si Yu sinaligan, runner ug nagsilbing bodegero sa igsuon niini nga napriso karon sa Abuyog Penal Colony sa Abuyog Leyte. Gipaubos siya sa monitoring human nigawas ang iyang ngalan nga maoy tinubdan sa ilegal nga drugas sa mga nadakpan sa kapulisan atol sa ilang anti-illegal drug operations. Human sa surveillance, nasuta nga ang suspek mao nay nidumala sa ilegal nga negosyo sa iyang igsuon. Maka dispose kini og usa ngadto sa duha ka kilo sa ilegal nga drugas kada semana.",Ex-convict nakuhaa’g 1 kilo nga shabu,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/ex-convict-nakuhaag-1-kilo-nga-shabu
1186,Arnold Y. Bustamante,"Jan 23, 2024","Malipayon ang hepe sa Police Regional Office (PRO) nga si Police Brigadier General Jorge Abad dihang nakigtagbo sa libuan ka mga polis nga gipang-deploy sa miaging mga kalihukan sa 459th Fiesta Señor tungod sa malampuson ug malinawon nga selebrasyon. Tungod niini, hatagan niya og komendasyon ang matag usa ka polis nga niserbisyo sa Sinulog Festival 2024. Gipatawag ang tanang mga polis nga gi-augment sa hawanan sa Cebu City Police Office (CCPO) aron ipaabot kang Abad ang iyang dako’ng pasalamat sa ilang sakripisyo bisan sa kakapoy ug kainit sa panahon apan wala baliha mahatagan lang og seguridad ang mga tawo nga ningsaksi sa Sinulog Grand Parade and Grand Showdown niadtong Dominggo, Enero 21, 2024.“Simula nung Day 1 until today you are still here standing in front of me, maraming-maraming salamat sa inyo,” matod ni Abad. Gimandoan niya ang hepe sa CCPO nga si Police Colonel Jake Bacquian nga ilista ang tanang personnel nga ningserbisyo sa Sinulog kay iya kining hatagan og pasidungog. Nabantayan sa heneral ang kakugi sa iyang mga sakop aron lang makab-ot ang malinawon ug hapsay nga Sinulog. “The City Director of course will submit the complete list of those personnel who were deployed and appropriate awards will be given to you. As appreciation, as a gesture of gratitude, of course you deserve it, we will be giving the appropriate awards sa inyong lahat na alam ko na magagamit ninyo in the near future for your promotion,” matod ni Abad. Samtang, gipahibawo usab ni Abad nga kadtong police patrolman nga nadestino sa dakbayan sa Talisay nga nasakpan niya nga nagduwa sa cellphone niini sa dihang gi-deploy sa kadalanan sa dakbayan sa Sugbo atol sa opening salvo sa Sinulog gihatagan niya og ikaduhang higayon. Matod ni Abad nga iyang gipa-recall ang order pagpalabay niini sa laing probinsya ug gipabalik sa iyang naandan nga unit ug iya nang gipasaylo. “Aide de camp andyan ba ang aide de camp? You issue order cancelling the reassignment of Patrolman anung apilyedo noon, Patrolman Facebook,” sigon ni Abad. Dako usab ang pasalamat ni Abad sa ubang mga ahensya sa gobiyerno nga ning-abag kanila sa pagpatuman sa seguridad sa usa sa dakong kalihukan sa Pilipinas nga mao ang Sinulog, kini sama sa Armadong Kusog sa Pilipinas, Philippine Coast Guard, Bureau of Fire Protection, Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo ug force multipliers. Lakip sa gipasalamatan sa heneral ang publiko nga ningkooperar sa mga lagda nga gipatuman sa kapulisan kay kon nagmagahi sa pagsunod ang katawhan, maglisod usab sila sa pagkab-ot sa malinawon ug hapsay nga Sinulog.","Abad nalipay, natagbaw sa serbisyo sa kapulisan",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/aberin-nalipay-natagbaw-sa-serbisyo-sa-kapulisan
1187,Arnold Y. Bustamante,"Jan 23, 2024","Nabalhug sa Abellana Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) ang usa ka 29 anyos nga lalaki nga giingong mentally challenged human kalit nga nihalok lips sa usa ka dalaga atol sa party sa Baseline sa uptown, dakbayan sa Sugbo, pasado ala 1 sa kaadlawon, sa Lunes, Enero 22, 2024. Ang suspek gitago sa ngan nga ‘Dean Junrex’, taga dakbayan sa Sugbo, nabun-og sa kalawasan ug nawong sa dihang gitabangan og kulata sa mga batan-on nga naglingaw-lingaw sa maong dapit. Matod ni Police Captain Emeniano Don Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station, nakainom, matod pa, ang suspek sa Baseline ug duna siyay nakitang babaye nga iyang nagustohan. Sa dihang iya kining giduol ug gihagkan sa ngabil, giingong wala siya magtuo nga makakita ang uyab hinungdan nga gisumbag siya sa makadaghang mga higayon. Ningsunod usab ang laing mga batan-ong lalaki nga kauban sa grupo sa pagsumbag. Gidakop si Dean Junrex ug gidala sa police station apan ang kabanay sa suspek nipahibawo sa kapulisan sa Abellana Police Station nga duna kini problema sa pangisip. “Ingon siya (suspect) nga naibog daw siya sa female nga victim that’s why he kissed the victim. Unfortunately the crowd wasn’t happy on what he did and also the boyfriend nga kauban sa babaye nga gi-kiss mao to nga gitabangan sa crowd ang suspect,” matod ni Makring hinungdan sa pagtubag sa kapulisan sa maong alarma. Subay niini, ilang ipahiling sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC) ang suspek. Kon masuta nga duna kini sakit sa pangisip, posibling mahimo’ng buhian ug makalingkawas sa kasong acts of lasciviousness. Nagpaabot usab ang Abellana Police Station sa biktima kon idayon ba og file ang kaso ngadto sa korte. Kahinumdoman, human sa Sinulog sa SRP, daghang mga batan-on ang nagtapok sa mga bar ug ubang imnanan sa General Maxilom Ave. o dapit sa uptown area sa dakbayan aron pagpadayon sa ilang kalingawan sa kapistahan. Hinuon, daghang mga polis ang gipangdestino sa naasoy nga dapit.","Mihalok sa babaye atol sa Sinulog party sa uptown, gitabanga’g kulata",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mihalok-sa-babaye-atol-sa-sinulog-party-sa-uptown-gitabangag-kulata
1188,Dario V. Gil,"Jan 23, 2024","Nasikop ang usa ka suspetsadong kawatan nga giingong maoy nilungkab ug nikuha sa P200 nga sensilyo sa eskwelahan sa Barangay Maitim, lungsod sa Sibonga, alas 2 sa hapon sa Sabado, Enero 20, 2024Si Arsenia Mahilum, school head sa Teodoro Dela Vega Memorial National High School, maoy nireklamo sa kapulisan. Ang suspek nga nasikop mao si Tantan Mahinay, 20, ulitawo, taga Sityo San Antonio, Barangay San Rafael, lungsod sa Barili. Ang mga nakadakop mao si Maitim brgy. councilor Randolph Espina ug mga barangay tanod nga sila si Beethoven Adivino ug Jeff Makalintal. Mga ebidensya nga nakuha gikan sa suspek mao ang screw driver nga gigamit sa pagpanglungkab ug P200 nga salapi. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Sibonga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Capt. Fort Terence Cielo, nagbutyag nga ang suspek nilungkab sa buhatan sa maong head teacher,Way suwerte kay nasakpan ug nadakpan.","Milungkab sa tunghaan sa Sibonga, nadakpan",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/milungkab-sa-tunghaan-sa-sibonga-nadakpan
1190,Guam P. Logroño,"Jan 22, 2024","Wa molampos ang giingong kawatan og binuhing kanding sa dihang dali nga nadakpan niadtong Sabado, Enero 20, 2024 sa gabii sa Victoria Village, Valladolid, siyudad sa Carcar. Pusas maoy gipunseras ni Harold Malabanan Quezon, 38, residente sa naasoyng lugar sa dihang naabtan sa kapulisan sa gihimong follow-up operation. Ang tag-iya sa nahanaw nga kanding nga si Tanya Eprol Malaco, 24, taga Summer Hills, Brgy. Perrelos, Carcar nangayo’g panabang sa kapulisan. Ang mga silingan miabag sab sa biktima hinungdan nga nadakpan ang suspek. Narekuber sa kapulisan ang kanding nga mobalor og P15,000. (GPL)",'Kinawat' nga kanding nabawi,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kinawat-nga-kanding-nabawi
1195,Arnold Y. Bustamante,"Jan 22, 2024","Gibana-bana sa hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga nikabat sa 2. 5 ngadto sa 3 milyunes ka mga tawo ang ningsaksi sa Sinulog Grand Parade and Grand Ritual Showdown sa South Road Properties (SRP) sa Dominggo, Enero 21, 204. Matod ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCP)) nga nagsugod og sugwak ang mga tawo sa SRP sa alas 3:00 hangtod sa alas 4:00 sa hapon. Gani ang sector 4 sa venue nga entrance sa contingents nga naa tunga-tunga sa Nustar Resort and Casino ug SM Seaside halos dili na makontrolar sa mga polis. Wa pa kini labot sa ihap sa mga tawo nga naa sa usa ka milyon labi na kadtong naa sa Plaza Independencia, Gorordo Avenue ug mga mall sa North Reclamation Area diin makita usab ang kadaghan sa mga tawo. “Mas nidaghan ang mga tawo pagka hapon man nga dili na kaayo init. Kon atoa pang apilon pag-ihap ang mainland siguro mosobra pa sa 2 million,” matod ni Bacquian. Tungod niini, giandam sa CCPO ang 1,500 ka uniformed personnel nga maoy gi-augment sa seguridad sa sentro sa dakbayan subay sa pagtuo nga mobalhin ang mga tawo inig human sa kalihukan sa Sinulog sa SRP. Dunay mga natala nga nakuotan nga nagpa-blotter sa Mambaling Police Station ug tungod niini, gipaalerto ang wala nakauniporme nga mga polis aron madakpan ang mga kawatan. MALINAWONSamtang, gihulagway sa Police Regional Office (PRO 7) nga hapsay ug malinawon ang Sinulog 2024. Matod ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, nga sa alas 12:00 sa udto, walay niduol sa mga polis nga sila nabiktima sa krimen. Ang upat ka bust-bus nga gipangbutang sa SRP lakip na sa downtown ug uptown area walay sulod nga nagpasabot nga walay nagpabadlong. Tungod niini, gidayeg ni Aberin ang iyang kapulisan nga mihimo sa ilang trabaho nga nasubay sa ilang security plan. “We would like to commend lahat ng po ng mga members ng ating kapulisan for a job well done. . ” matod ni Abad. Kapin sa tulo ka libo ka mga polis apil na ang mga personnel sa Task Group Cebu, Bureau of Fire Protection, Philippine Coast Guard, Philippine Navy ug ubang force multipliers. Dako, matod pa, og natampo ang deklarasyon nga liquor ban sa tibuok dakbayan sa Sugbo lakip na ang gun ban gikan niadtong Enero 11, 2024 atol sa opening salvo sa 459th Fiesta Señor Santo Niño. Si Police Lt. Col. Felisa Ivarter, deputy city director for operations sà CCPO, nagkanayon nga nang-andam sa kadaghan sa mga tawo nga misulod sa SRP. Wala usab nila wad-i og mga polis sa downtown ug uptown area sa dakbayan sa Sugbo. “Ato sila gipangbadlong nga mag inom kay kon mangahubog nana nya mag sugod nag maoy, maglisud na tag control nila,” matod ni Ivarter. Ala 1:30 sa hapon, si Dindinrin nitugot sa media nga makasakay sa helicopter nga iya sa PNP aron makita ang sitwasyon sa palibot sama sa mainland Cebu ug SRP. Sa maong oras, mingaw ug walay tawo ang uptown area apan nagdasok ang mga tawo nga nagbaktas paingon sa SRP. Sa data nga nakita sa Monitoring Action Center moabot sa kapin tunga sa milyon ang ilang crowd estimate sa alas 2:00 sa hapon ug gituohang nisaka pa kini. Tungod ani gipa dugangan og police personnel ang habig sa SM Seaside aron ma-control ang mga batan-on.",3M sa Sinulog sa SRP,https://www.sunstar.com.ph/cebu/superbalita/3m-sa-sinulog-sa-srp
1196,Arnold Y. Bustamante,"Jan 21, 2024","Gibana-bana sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga moabot sa 1. 1 ngadto sa 1. 2 ka milyon ka mga deboto’ng Katoliko ang ningsalmot sa Solemn Foot Procession nga nagsugod sa ala 1 sa Sabado sa hapon, Enero 20, 2024. Apan ang mao nga gidaghanon mas gamay itandi sa 3 milyunes sa miaging tuig dihang mas taas pa ang hulga sa Covid-19. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga ang usa sa ilang gitan-aw nga rason mao ang kadaghan sa mga tawo nga naa lang sa ilang tagsa-tagsa ka balay nag-atang lang nga moagi ang imahen ni Sr. Santo Niño, ilabi na sa dan Urgello sa Brgy. Sambag 1. Wala mokuyog ang uban tungod kay niagi na sa residential area ang procession. “Niagi man gud siya sa residential area mao na nga ang mga tawo nagpaabot na lang sa ilang mga balay nga moagi ang image sa Balaang Bata,” matod ni Baculo. Apan bisan pa niini, matod ni Baculo nga daghan pa gihapon ang 1. 2 ka milyon ka mga tawo nga bisan sa kainit sa panahan wala nila baliha. KAINITWay natala nga krimen sa matag sector gawas lang sa daghan ang nangalipong tungod sa kainit, ilabi na kadtong mga edaran na. Duna hinuoy mga medical station nga nakalibot sa rota sa procession nga daling maduolan kon dunay malipong o makuyapan. Hapsay ug malinawon nga natapos ang kalihukan tungod sa kadaghan sa mga polis nga gipakatap sa rota. Moabot sa dul-an usa ka libo ka mga polis, wa pay labot niini ang mga tinun-an ug force multipliers.","1. 2M miprosesyon, minos kay 2023",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/12m-miprosesyon-minos-kay-2023
1197,Jerra Mae Librea,"Jan 21, 2024","Ang modern public utility jeepneys (MPUJ) modala og mga pasahero paingon ug gikan sa Mactan Island paingon sa Sinulog Grand Parade venue sa South Road Properties (SRP) sa Cebu City agi sa Cebu-Cordova Link Expressway (CCLEX) karong Dominggo, Enero 21, 2024 .Kini ang unang higayon nga ang mga PUJ motadlas sa CCLEX. Ang mga modernong PUJ lang nga adunay special permit tugotan nga makaagi sa expressway. Ang mga modernong PUJ pabayron usab og discounted toll gikan sa regular fee sa Class 2 nga mga sakyanan nga P180 ngadto na lang sa P120.“We are happy to announce that local government units and the Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) have allowed some modern PUJs to use the CCLEX to help devotees cross to the SRP to watch the grand parade,” matod ni Gemon G. Stanley, presidente ug general manager sa Cebu Cordova Link Expressway Corporation (CCLEC). “This is a preview of what will happen in the future because there is a pending request for public utility vehicles to be allowed to use the CCLEX,” dugang ni Stanley. Ang mga rota alang sa modernong mga PUJ mao ang:• Looc – Babag ngadto sa SRP pinaagi sa CCLEX ug vice versa. • Mactan Newtown paingon sa SM Seaside City Cebu paingon sa Plaza Independencia pinaagi sa Marigondon Crossing – CCLEX ug vice versa. Ang pletihan kay P14 sa unang upat ka kilometro ug P2. 20 sa matag mosunod nga kilometro. Magpabiling bukas ang CCLEX sa tanang motorista, pedestrian, ug bikers atol sa Sinulog Grand Parade. Ang mga pedestrian ug bike lane sa CCLEX bukas gikan sa alas 5 sa buntag hangtod sa alas 5 sa hapon, nga adunay cut-off nga oras sa alas 3:30 sa hapon. Giawhag ang mga motorista nga gamiton ug i-reload ang ilang CCLEX RFID para sa usa ka hapsay ug sayon nga eksperyensya sa expressway. Mahimo nilang i-reload ang ilang RFID accounts gamit ang MPT DriveHub app, pinaagi sa CCLEX Customer Service Centers duol sa Toll Plaza, o sa bisan unsang EC Pay over-the-counter partners. Sa dakbayan sa Talisay, duna say 27 ka mga modern PUJ nga gihatagan og special permit sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB 7) aron mamasahero gikan sa Talisay paingon sa South Road Properties (SRP) vice versa karong adlawa, Enero 21. Ang plitehan P14 sa unang upat ka kilometro ug P2 matag mosunod nga kilometro.",MPUJs makapamasahero agi sa CCLEX,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mpujs-makapamasahero-agi-sa-cclex
1199,Dario V. Gil,"Jan 20, 2024","Nagtingkagol karon sa bilanggoan sa Pinamungajan Municipal Police Station ang duha nga giilang high value individuals (HVI) nga drug pushers sa buy-bust sa Barangay Tajao, lungsod sa Pinamungajan, alas 3:00 sa hapon sa Huwebes, Enero 18, 2024. Ang mga suspek giila nga sila si Dean Dean Logrono, 27, ulitawo, taga Brgy. Malalad, siyudad sa Toledo, ug si Glena Brillantes, 37, minyo, taga Brgy. Poblacion, dakbayan sa Toledo. Ang duha nasikop sa buy-bust nga gilusad sa mga sakop sa Municipal Drugs Enforcement Unit sa maong lungsod nga gipangulohan sa ilang hepe nga Police Maj. Gilfred Baroman pinaagi sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Sa pakisusi nasuta nga ang maong mga suspek na-validate sa kapulisan sa Pinamungajan nga ang duha nagkunsabo sa pagpamaligya og shabu sa Pinamungajan hinungdan nga gilusad ang buy-bust. Ang mga suspek nakuhaan og mga pinakiting shabu nga motimbang og 14. 44 gramos nga may standard drug price nga P98,192. Gawas sa mga pinakiteng shabu, nasakmit ang usa ka motorsiklo nga gigamit sa duha ka mga suspek sa ilang ilegal nga kalihukan ug armas nga kalibre .45 nga pistola nga may pito ka mga bala.","2 sa drug list sikop, armas nasakmit",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/2-sa-drug-list-sikop-armas-nasakmit
1200,Superbalita Cebu,"Jan 20, 2024","Gibana-bana sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga nikabat og 250,000 ka mga debotong Katoliko ang ningsalmot sa Walk with Mary nga gisugdan sa alas 2:30 sa kaadlawon, gikan sa Our Lady of Guadalupe paingon sa Fuente Osmeña Rotunda ug niagi sa Osmeña Blvd. paingon sa Basilica Minore del Sto. Niño. Bisan pa sa pagtaligsik, wala kini makabalda sa mga deboto ni Sr. Sto. Niño ug Birhen sa Guadalupe. Matod ni Police Lt. Col. Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), malinawon ug hapsay ang Walk with Mary. Gisunod nila ang oras nga gitagana nga maabot ang mga imahen sa Basilica alang sa Traslacion. Giestrikto sa kapulisan ang prosisyon diin walay gitugotan nga deboto nga makaduol sa urna aron dili mabalda ang Walk with Mary. “Magpasalamat kami sa kooperasyon sa tanan kay kasabot gyud mi sa gibati sa tanan ilabi na kay kini usa ra gyud ka panghitabo sa usa ka tuig nga gusto gyud moduol, gusto gyud mosulod sa karosa. Nagpasalamat mi sa ilang pagpaminaw, sa atong mga hangyo nga dili lang gyud nato maalihan ang atong karosa ug ma beat ang oras,” matod ni Baculo. Way nadawat nga report ang kapulisan nga dunay nabiktima sa kuot o kaha kawat atol sa kalihukan. Ning nagkaduol na ang Sinulog Grand Parade sa Dominggo, Enero 21, matod ni Baculo, walay hunong ang pagpangandam. Dili pa siya makabutyag kon siyento porsiyento na bang andam ang ilang mga security plan sanglit wala pa hingpit magsugod ang maong kalihukan. Awhag lang niya sa publiko nga motuman lang sa lagda nga ilang iimplementar aron maangkon ang hapsay ug luwas nga Sinulog 2024.",250K ka debotos miapil sa Walk with Mary,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/250k-ka-debotos-miapil-sa-walk-with-mary
1201,Arnold Y. Bustamante,"Jan 20, 2024","Usa ka sakop sa Carbon Police Station nga kabahin sa nilusad og validation bahin sa ilegal nga drugas sa Sitio Romblon, Barangay Inayawan, dakbayan sa Sugbo sa alas 9:45 sa gabii, Huwebes, Enero 18, 2024, gipusil sa suspek. Suwerte nga nagsul-ob og bulletproof vest ang polis ug niungot lang ang bala sa vest apan dunay gamay nga nilapos nga tumoy sa bala hinungdan nga samdan sa dughan si Police Staff Sgt. Badel Avila. Kauban ni Avila sa operasyon mao sila si Staff Sgt. Bato Malaluan, Staff Sgt. Rodrigo Correa, Police Corporal Jherson Malana ug Police Corporal Orland Malandi sa pagpangulo ni Police Lt. Feb Calapiz. Matod pa, samtang naglakaw sila sa sudlonon nga bahin sa Sitio Romblon, ilang nasugatan ang suspek nga si Vince Malasaga Malate Leyes, alyas Amang, 37, nagpuyo sa maong lugar. Kalit kini nga nibunot sa iyang armas dayong pamusil. Hinuon, nasikop sa mga kauban nga polis ni Avila ang suspek human na-trap sa sulod sa balay sa dihang nikagar ang iyang armas nga gigamit. Nakuha sa mga polis ang kalibre .45 nga pistola ug mga pakete sa ilegal nga drugas nga motimbang og 25 gramos nga dunay balor nga P170,000. Samtang, daling gidala si Avila sa tambalanan ug naa na sa luwas nga kahimtang. Nasuta sa kapulisan nga si Leyes gikan na sa Abuyog Penal Farm sa Leyte ug nakagawas human makaserbisyo sa bilanggoan sa iyang kaso nga homicide. Mag-atubang kini karon og laing kaso. Matod ni Police Lt. Col. Felisa Baculo, deputy city director for operation sa Cebu City Police Office (CCPO), nga lehitimo ang maong operasyon human nakig-coordinate ang Carbon Police Station sa Inayawan Police Station subay sa nadawat nga report labot sa drug personality nga maoy nag-supply sa ilegal nga drugas sa Carbon area. “As you know the victim is not from Station 7, niadto sila niadtong lugara in coordination sa atong kapulisan sa Police Station 7 in order to validate some illegal activities in that area particularly illegal drugs,” matod ni Baculo. Una nang gipahimangnoan ang mga polis nga kon molusad og operation, dili mokompyansa human sa nahitabo sa usa ka polis sa Regional PNP Drug Enfocement Unit 7 nga napusilan-patay sa drug personality sa Brgy. Kinasang-an sa milabay’ng tuig.","Polis gipusil, naluwas",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/polis-gipusil-naluwas
1202,Arnold Y. Bustamante,"Jan 20, 2024","Usa ka Ford Explorer nga sakyanan natumba human nibangga sa center island sa N. Bacalso Ave. , dakbayan sa Sugbo atbang sa Cebu South Bus Terminal (CSBT), pasado alas 5:00 sa buntag, Biyernes, Enero 19, 2024. Ang nagmaneho sa maong sports utility vehicle (SUV) giila sa kapulisan nga si Gemon Malayo, hamtong, taga Barangay Lawaan 3, dakbayan sa Talisay. Matod sa polis nga nadestino sa maong dapit, human sa hitabo, kalit nga nikanaug ang drayber ug nisakay og taxi. Nagtuo ang kapulisan nga hayan tungod sa iyang kahadlok. Gidudahan sa kapulisan nga nakatulog o nakatagpilaw ang drayber hinungdan nga nabangga sa center island. Kini nakamugna og kadali nga pagkahuot sa trapiko sa dapit ug atol ning pagsuwat, ang kapulisan nagpahigayon og pakisusi bahin sa hitabo.","Driver ‘nakatug,’ SUV nabangga",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/driver-nakatug-suv-nabangga
1204,Kaiser Jan Fuentes,"Jan 19, 2024","Gidid-an ang mga manindahay sa Sinulog venue lakip sa magsuroysuroy aron mamaligya ngadto sa mga nanan-aw sa Sinulog Grand Parade ug Grand Ritual Showdown sa South Road Properties (SRP) karong Dominggo, Enero 21, 2024. Si Cebu City Mayor Cedie Abangan nipahimangno usab sa mga oportunista nga negosyante nga tuyo nga magpaburot sa presyo sa mga palaliton, sama sa tubig, aron mapahimuslan ang panginahanglan. Samtang, ang mga motorista nga moagi sa Cebu South Coastal Road (CSCR) paingon sa habagatan gitambagan nga moagi sa alternatibong rota karong Dominggo, Enero 21, 2024. Ang Cebu City Government mopatuman og traffic rerouting scheme atol sa adlaw sa Sinulog. Sa press conference sa Huwebes, Enero 18, 2024, si Cebu City Councilor Marilyn Auguis niingon nga ang pikas lane, southbound, sirad-an atol sa adlaw sa Sinulog. “Ang atoang traffic team nakahimo na og plano. We are still going to adjust to accommodate all, and also to ensure nga walay gridlock sama sa miaging tuig,” matod ni Auguis. Si Auguis niingon nga ipatuman ang no stopping policy sa tanang public utility vehicles, apil na ang mga bus. Dugang niya, nakig-istorya sila sa management sa SM Seaside aron tugotan ang mga PUV nga makapakanaug og mga pasahero sa palibot niini. Si Auguis nagkanayon nga usa ka lane sa CSCR sirad-an gikan sa SM Seaside paingon sa El Pardo Road duol sa Il Corso. Dugang pa niya nga ang northbound lane bukas alang sa two-way traffic. Dunay mga signage nga ibutang aron paggiya sa mga motorista.",Manindahay gidid-an sa Sinulog venue sa SRP,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/manindahay-gidid-an-sa-sinulog-venue-sa-srp
1206,Guam P. Logroño,"Jan 19, 2024","Mokabat sa 20 ka mga balay gilamoy sa kayo sa sunog sa Sitio Kawayan, Barangay Quiot, dakbayan sa Sugbo, alas 4:06 sa kaadlawon sa Huwebes, Enero 18, 2024. Si FO1 Cedie Dean Bugaing, imbestigador sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Cebu City nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Huwebes, niingon nga ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya sa magtiayong Bernadeth ug Evans Spencer-Maligsa, pulos senior citizens. Ang bana nga si Evans, 75, nakaangkon og 2nd degree burns sa duha ka mga bukton ug 1st degree burns sa liog ug agtang. Wa pa masayri ning pagsuwat kon nganong napaso si Evans. Matod ni Bugaing, giisa nila sa 2nd alarm ang sunog ug na-fire out sa alas 5:02 sa buntag. Dugang niya nga 15 ka mga panimalay ang hingpit nga naugdaw ug lima ang partially burned. Nagbilin kini og danyos nga P1,800,000. Si Xavier Malihan, residente sa dapit nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga nakita niya sa 2nd floor sa may kusina sa balay sa mga Maligsa nagsugod ang kayo. Matod pa, ang magtiayon sayo sa buntag magluto sa ilang pagkaon. Gihulagway ni Malihan nga paspas kaayo nga nikatap ang kayo ug nikaon sa kabalayan nga kasagaran ginama sa mixed sa concrete ug light materials. Atol ning pagsuwat, ang kabomberuhan nagpadayon pa sa ilang imbestigasyon sa hinungdan sa pag-ulbo sa sunog.",20 ka panimalay sa Quiot nasunog,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/20-ka-panimalay-sa-quiot-nasunog
1207,Arnold Y. Bustamante,"Jan 19, 2024","Giangkon sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga nakadawat sila og mga report nga dunay mga nabiktima sa budol-budol (matang sa pagpangilad) dapit sa Basilica Minore del Santo Niño nga nagpa-blotter sa barangay, apan wa pay bisan usa nga nidangop sa kapulisan. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga duna na silay nailhan nga usa ka personalidad nga maoy gituohan nga responsabli sa maong modus. Gitinguha nila karon nga madakpan sa labing dali nga panahon aron dili na makabiktima pa og daghan nga mga tawo nga dali rang madala kon pakit-on og kwarta. “Naa nami nailhan diha. Naa nami na identify nga usa ka tawo. So, a matter of time na lang na siya nga madakpan,” matod ni Baculo. PAAGIGiawhag sa kapulisan ang publiko labi na sa mga bisita nga mianhi sa dakbayan sa Sugbo aron motambong sa piyesta nga magmatngon ug dili magpadala sa pasalig nga mangingilad nga makaangkon og dakong kwarta. Kon dunay babaye nga moduol kanila ug mangayo’g tabang ug mopakita’g daghang kwarta, kinahanglan nga moduol dayon og polis nga nadestino sa maong dapit aron maaksyunan dayon ug madakpan. Gihulagway ni Baculo nga taga Sugbo ra ang maong mga mangingilad, wala pa sila maka-monitor nga dunay dayo gikan sa kaulohan. Apan gipahibawo sa police official nga duna nay gitahasan nga mga polis nga maoy naniid niining maong mga kriminal nga posibling wala pa manggawas gikan sa ilang gipuy-an.",‘Budol-budol misiaw’,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/budol-budol-misiaw
1208,Dario V. Gil,"Jan 19, 2024","Suspek sa pagdunggab-patay sa usa ka inahan nga nagpatutoy sa iyang anak nangangkon nga ‘dunay naghunghong’ kaniya niadtong Miyerkules, Enero 17, 2024,alas 7:00 sa buntag, sulod sa balay sa biktima sa Sityo Calugtungan, Barangay Cerdeña, lungsod sa Malabuyoc. . Mao kini ang pangangkon sa suspek nga si Hong Malinao, 53, minyo, bayaw ug silingan sa biktima nga si Dinah Malingin Ebon, 31, dunay kapuyo. Subay sa imbestigasyon sa kapulisan sa Malabuyoc Police ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Capt. Arnie Mallari, nasayran nga ang biktima diha sa ilang balay samtang ang kapuyo niini nagtrabaho sa dakbayan sa Sugbo. Samtang siya nagpatutoy sa iyang duha ka buwan nga anak, kalit nga nisulod ang suspek ug nanunggab sa makadaghang mga higayon gamit ang kutsilyo. Hinuon, wala apila ang masuso. Ang biktima gidali sa pagtabang sa mga kabanay ug gidala sa Malabuyoc District Hospital apan gideklarar nga patay na pag-abot. Samtang, ang suspek nadakpan sa kapulisan sa Malabuyoc nianang alas 11:00 sa buntag nga diha ra sa ilang balay. Si Mallari nagkanayon nga sa iyang pagpangutana sa suspek kon nganong iyang gipatay ang iyang bayaw, igo lang nitubag nga wa siya nakahibawo sa iyang gibuhat. Dason niini nga sa wa pa ang insidente, dunay naghunghong kaniya ug nakadungog og mga katawa nga sama sa nagbugalbugal kaniya. Dugang ni Mallari, sa iyang pagpangutana sa asawa sa suspek, kini nitug-an nga ang iyang bana dunay problema nga di makatulog. Nagduda ang asawa nga nag-antos sa nervous breakdown kun sakit sa pangisip ang iyang bana hinungdan nga nakadungog og bisan unsa na lang ug nabuhat ang krimen. Matod ni Mallari, walay away ug maayo ang relasyon sa suspek tali sa biktima ug pamilya niini. Ang suspek, bisan nangatarungan nga wa siya masayod sa iyang gibuhat ug wa niya planoha ang pagpatay, pasakaan gihapon kini og kasong murder sa kapulisan. /",‘Gihunghongan’ aron mopatay?,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gihunghongan-aron-mopatay
1210,Arnold Y. Bustamante,"Jan 18, 2024","Duha ang nasikop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) Bohol ug sa Bohol Maritime Police Station sa buy-bust sa Purok 5, Barangay Tangnan, lungsod sa Panglao, alas 7:09 sa gabii sa Martes, Enero 16, 2024. Ang target sa operasyon mao si Dean Jun Enanoria, 25, no. 4 sa provincial target list sa PDEA ug kapulisan sa Bohol. Lakip sa nadakpan ang iyang live-in partner ug gituohan sa kapulisan nga kunsabo sa ilegal nga negosyo nga si Brenda Malonzo, 33, tag-iya og flower shop. Nasakmit ang walo ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 7 gramos nga dunay estimated market value nga P47,600, apil ang buy bust money nga P510, tulo ka cellphone ug usa ka motorsiklo.","2 sikop sa buy-bust sa Panglao, Bohol",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/2-sikop-sa-buy-bust-sa-panglao-bohol
1212,Kaiser Jan Fuentes,"Jan 18, 2024","Gipadak-an ang premyo sa grand champion sa Sinulog Grand Ritual Showdown karong Dominggo, Enero 21, 2024, sa South Road Properties (SRP) ngadto sa P3 milyunes gikan sa P1 milyon sa miaging tuig. Kini ang gipahibawo ni Cebu City Mayor Cedie Abangan sa press conference sa City Hall sa Miyerkules, Enero 17, 2024. Lakip sa gipatas-an ang premyo sa runners-up. “The prizes for the Grand Showdown have been agreed to be increased, bringing about an exhilarating, shall we say, euphoric effect. We hope that this can continue into the remaining activities,” matod ni Abangan. Ang mayor nipahibawo nga ang enhanced cash prizes ipatuman usab sa Free Interpretation ug Sinulog Based categories. Nitambong usab sa press conference si executive director Elmer “Jojo” Labella sa Sinulog Foundation Inc. (SFI). Ang premyo sa ikaduha nga pwesto gisaka sa P2 milyunes, gikan sa P700,000; samtang ang makadaug sa ikatulong dapit makadawat na og P1. 5 milyunes, kon itandi sa miaging tuig nga P500,000. Samtang ang premyo sa ikaupat nga dapit anaa na sa P1 milyon, itandi sa naunang kantidad nga P300,000; ang premyo sa ikalimang dapit misaka ngadto sa P750,000 gikan sa kanhi P200,000. Wala hinuon nipahibawo og kausaban si Abangan sa mga premyo sa ubang mga kompetisyon, apil na ang street dancing alang sa Grand Parade. “The incoming and the ensuing still more of exhilarating activities to look forward to and bringing more of Senior Santo Niño’s miracle and puting all of this together,” dason ni Abangan. VENUESa dihang gipangutana bahin sa status sa venue, si Abangan nitug-an sa SunStar Cebu nga “we never stop to make it ready. ”Matod niya nga andam na kini sa dili pa ang Dominggo, bisan pa, padayon silang “mag-andam” hangtod nga dili pa mahuman ang kalihukan. Giklaro ni Abangan nga ang magtigi nga mga contigent nagsugod na sa ilang blockings ug performance practices sa venue niini sa SRP sugod duha ka semana ang milabay. Sugod sa Enero 16, adunay 14 ka nagtigi nga contingents sa Grand Parade ug Grand Ritual Showdown, diin duha sa mga magtigi alang sa mga premyo sa out-of-town.",P3M premyo sa grand champion sa Sinulog,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p3m-premyo-sa-grand-champion-sa-sinulog
1213,Guam P. Logroño,"Jan 18, 2024","Tungod sa P500, usa ka babaye nasikop sa entrapment operation sa Sitio San Roque Kawayan, Barangay Lahug, dakbayan sa Sugbo, alas 3:10 sa hapon sa Biyernes, Enero 12, 2024. Si Jolina (di tinuod niyang ngan), 18, dunay kapuyo, nagpuyo sa nahisgutang lugar, napusasan atol sa entrapment operation sa mga sakop sa Regional Anti-Cyber Crime Units (RACU 7). Ang operasyon sa Miyerkules, Enero 17 na gibutyag sa kapulisan. Gihimo ang operasyon tungod sa reklamo ug pagpangayo og tabang ni Alexandria (dili tinuod nga ngan), 19, tinun-an sa 2nd year college, taga Barangay Labangon, dakbayan sa Sugbo. Si Patrolwoman Daphne Maluping, imbestigador sa RACU 7 nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Miyerkules, nagkanayon nga niadtong Enero 11, 2024, nangayo og panabang kanila ang biktima. Matod ni Maluping, si Alexandria gihulga pinaagi sa Messenger ni Jolina. Si Jolina niadto pang milabay nga tuig giingong nanghulga kaniya nga kon dili mohatag og kwarta, ipakatap sa social media ang hubo nga hulagway ug sex video sa biktima. Nahibaw-an sa RACU 7 nga ang hubo nga hulagway ug sex video iya sa biktima ug 2nd degree cousin sa suspek. Ang lalaki nga giingong kauban sa biktima sa sex video mao usab karon ang live-in partner sa suspek. Matod pa, upat ka bulan nga gi-antos sa biktima ang pagpanghulga sa suspek. “Mo-demand siya’g P1500, P1K. Okay ra sab kon P500 pinaagi sa chat. Unya kon dili makahatag, mohulga’ng i-post ang hubo nga hulagway ug video,” matod ni Maluping. Tungod niini, gihimo ang entrapment operation sa RACU 7. Ang biktima niadto sa dapit diin maoy mando sa suspek. Samtang nagbarog ang biktima, giduol kini sa suspek. Nag-istorya ang duha ug gihatag sa biktima ang P500 ug ning higayuna, gisignit dayon sa mga sakop sa RACU7 ang suspek. Ang suspek nga napusasan naghilak nga nangayo og pasaylo. Apan gipasakaan siya og kasong kalapasan sa Article 294 sa Revised Penal Code, Robbery with violence against or intimidation of persons. . , Republic Act 9995 o Anti-Photo and Video Voyeurism Act of 2009, ug ang tanan kabahin sa RA 10175 o Cybercrime Prevention Act of 2012. Matod ni Maluping, posibleng selos usab ang motibo sa suspek. Matod pa, nakuykoyan sa suspek sa Messenger ang kaagi sa iyang kapuyo ug biktima hinungdan sa iyang kalagot busa gihimo ang pag-blackmail. Subay niini, giawhag sa RACU 7 kadtong ubang mga biktima nga mo-report sa ilang buhatan aron mahimoan og aksyon.",Babaye mi-blackmail na-entrap,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/babaye-mi-blackmail-na-entrap
1214,Arnold Y. Bustamante,"Jan 18, 2024","Usa ka overseas Filipino worker (OFW) ug laing unom ka mga tawo nasikop sa raid sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) uban sa mga sakop sa Mambaling Police Station sa usa ka drug den sa Sitio Catwalk, Barangay Duljo Fatima, dakbayan sa Sugbo, alas 5 sa hapon sa Martes, Enero 16, 2024. Usa sa mga nadakpan ang suspetsadong maintainer sa drug den nga giila nga si Maluya Mamaclay, 48, usa usab ka e-bike driver. Ang mga naatlan sa drug den nga pulos gipangpusasan mao sila si Princess Genita Booc, 31, OFW; Ariane Mamaril Manabat, 47, usa ka masahista uban sa PUJ drivers nga sila si Lexel Manahan, 32; Wilfredo De Ruperto, 43; Gregory Manalac, 48; ug Louell Manalang, 33. Nasakmit sa mga operatiba ang 15 ka mga pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 15 gramos nga dunay estimated market value nga P102,000. Lakip sa nakuha mao ang mga pakete nga dunay residues sa gituohang shabu, buy-bust money ug nagkalainlaing drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga usa ka semana nila nga gipaubos sa pagpaniid ang maong drug den human nadawat ang kasayuran gikan sa confidential informant. Sa ilang nakuha nga impormasyon, makabaligya og 30 gramos matag semana si Mamaclay diin gipaubos pa nila sa imbestigasyon kon asa magkuhaan sa iyang supply sa ilegal nga drugas.","1 ka OFW, laing 6 sud sa drug den, nasikop",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/1-ka-ofw-laing-6-sud-sa-drug-den-nasikop
1217,Dario V. Gil,"Jan 17, 2024","Duha ka mga pasahero sa usa ka van ang nangamatay human nawad-an og brake ang sakyanan sa Martes sa hapon, Enero 16, sa bukiran sa dakbayan sa Sugbo. Samtang sa Barangay Marigondon, Dakbayan sa Lapu-Lapu, adunay duha usab nga nangamatay sa dihang ang motorsiklo nga ilang giluwanan midasmag sa sementadong paril. (Lahi nga storya mabasa sa pahina 5). Base sa inisyal nga imbestigasyon sa Cebu City Police Office, Traffic Enforcement Unit (TEU) nga duha kamga tawo ang nangamatay sa vehicular accident sa Sityo Kamanggahan, Barangay Guadalupe, Dakbayan sa Sugbo. Ang mga biktima nga patay nang nangabot sa ospital mao sila si Mafalda Bucoy, hingkod, taga sityo Kamanggahan, usa lang ka pedestrian ug usa ka wala mailhi nga lalaki nga rider. Ang mga nangaangol giila nga sila si Talina Bulsico, taga sityo Kamanggahan; iyang silingan nga si Iliot Arpon Sr. , driver sa motorsiklo; Dionson Bugayong, hingkod, nagpuyo sa dapit; ug Ares Manalo, hingkod. Samtang ang driver sa van giila nga si Michael Manalocon Base, minyo, taga Donsol, Sorsogon. Sa pamahayag sa hepe sa TEU, Police Major Robert Abueva Lenon, ang van nga nagsubay sa dulhogon nga kalsada sa Brgy. Guadalupe dihang nawad-an og brake. Gihulagway nga naratol si Base ug wa na makahigayon pa og sirbato sa mga motorista sa unahan sa dihang wa na niya nakontrolar ang naghaguros nga sakyanan. Gikataho’ng upat ka mga motorsiklo ang gidaro sa van resulta sa pagkalagpot sa mga sakay niini. Padayon pa sab nga gikompirmar ang gidaghanon sa mga biktima nga nangaangol. Makita sa video nga kuha sa netizen nga si Martin Manalon nga usa sa mga motorsiklo maayong pagkagupok, samtang adunay usa ka lalaki sa may gutter ang wa na maglihok ug adunay dugo sa iyang ulohan nga bahin. Nagpasad sab sa kalsada ang nagkadaiyang mga butang sa mga biktima human sila madasmagi, nga timailhan nga grabe ang impact sa pagkadasmag. Samtang maayo’ng pagkapiyapi sa atubangang bahin sa van, diin matod pa ni Abueva Lenon, wa kini laing sakay gawas sa drayber. Ang hepe sa Guadalupe Police Station, Police Captain Ralph Manaloto, nagkanayon nga gikan sa gitrabaho nga usa ka subdivision ang nagmaneho sa van nga giingong iya sa subcontractor sa maong development project. Drayber sa van kasamtangan nga gitanggong sa Guadalupe Police Station. Gihikay na ang kasong reckless imprudence resulting to homicide and physical injuries and damage to property batok kang Base.",4 patay sa aksidente sa da’n,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/4-patay-sa-aksidente-sa-dan
1218,Superbalita Cebu,"Jan 17, 2024","Gidala na ang lawas ni Marilyn Mananquil, 21, sa Regional PNP Forensic Unit 7 aron ipaubos sa autopsy ug masayran unsay gikamatyan. Aron usab masuta kon gilugos ba kini sa suspek nga si Junelito Manansala nga ila ra usab nga kabanay. Ang inahan ni Marilyn nga si Imee Mananquil nagkanayon nga pasado alas 9 sa Dominggo sa gabii nilakaw ang iyang anak aron mo-disco sa Barangay Anopog subay sa kapistahan sa maong lugar. Uban niini si Junelito ug ang igsuong babaye sa suspek hinungdan nga nisalig ra usab siya. Apan nangatingala na sila kay nabuntag na lang wala pa makauli ang iyang anak. Nagtuo sila nga didto ra natulog sa iyang apuhan ang biktima, apan sa ilang pagsubay wala didto. Di na usab ma-contact ang cellphone niini. Tungod sa kabalaka nagpa blotter na sila sa barangay ug nihangyo sa mga opisyal sa pagpangita niini. Tuod man pagka alas 11 sa buntag sa Lunes napalgan kini sa kilid sa lim-aw sa tubig nga patay na. “Gipa blotter nako sa barangay nya nag koan og tanod ang kapitan didto kay ako ra man sad nang ig-agaw. Mao to nagpatabang siya’g tanod para pangita. Karon nakit-an naman namo gitambog sa lugot, gitabunan siya sa unas. Luoy tawon kaayo,” matod ni Mananquil. Dali nga nadakpan sa kapulisan si Manansala sa Barangay Bitoon, bukirang dapit sa lungsod sa Dumanjug, human siya ang gitudlo nga maoy katapusang nakit-an nga kauban sa biktima sa pagpamauli. MIANGKONGiangkon ni Manansala ang krimen ug iyang gibutyag nga igo ra siya nga nihangyo nga makighilawas. Apan sa dihang iya nang hubuon ang short pants sa biktima, nibalibad na kini tungod kay ig-agaw ra sila. Dinhi na siya nasuko ug iyang gisukmag sa makatulo ka mga higayon ang kuto-kuto nga maoy nakaingon nga nakuyapan kini. Human niya mapahimusli ang biktima, iya kining gitiwasan sa pagtuok sa liog ug gihagbong sa lim-aw dayong tabon sa mga unas sa saging. Sa interview sa sibyaanang dyHP, nangayo’g pasaylo ang suspek sa pamilya sa biktima. Apan matod niMananquil nga dili na sila makapasaylo ug gusto sila nga madugta kini sa bilanggoan. “Salbahis kaayo ka, Boy. Gipakaon paka namo, maayo gyung ____sad na siya uy. Nangayo pa siyag pasaylo. Hilasa ana niya no, dili gyud mi makapasaylo nga kinabuhi man na iyang gikalas,” matod ni Mananquil. Giangkon ni Mananquil nga duna nay record sa ilang barangay ang suspek tungod kay mao kini ang gitumbok nga manaka sa kabalayan aron mangawat. Dili siya makatuo nga mabuhat sa suspek ang pagpatay sa iyang anak kay giila na nila kini nga sakop sa pamilya. Gani didto kini mokaon ug kauban usab sa trabaho sa iyang anak nga lalaki. Tungod sa dali nga pagkasikop sa suspek, gidayeg sa Police Regional Office 7 ang kapulisan sa lungsod sa Pinamungajan nga wala ra mag 24 oras nasulbad ang krimen. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, nga giandam na ang mga ebedensya aron mapasaka na ang kasong rape with homicide.",Ipa-autopsy aron masuta gi-rape ba,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/ipa-autopsy-aron-masuta-gi-rape-ba
1219,Kaiser Jan Fuentes,"Jan 17, 2024","Adunay 14 lang ka contingents nga magtigi sa Sinulog Grand Parade ug Grand Ritual Showdown nga ipahigayon sa South Road Properties (SRP) karong Dominggo, Enero 21, 2024. Si City Mayor Cedie Abangan niingon sa Martes, Enero 16, nga sa kinatibuk-ang gidaghanon sa mga nagtigi nga contingents, duha lang ang gikan sa gawas sa Sugbo. “Adunay duha, so far, nga out-of-town contingents. Kini gikan sa Canlaon City (sa Negros Oriental) ug lungsod sa San Jose (sa Dinagat Islands),” matod niya. Dugang pa niya nga ang nahabilin nga 12 ka contingents mao kadtong mga barangay sa dakbayan sa Sugbo nga nagtigi sa precursor event nga Sinulog Sa Dakbayan niadtong Sabado, Enero 13 sa Cebu City Sports Center. Kini naglakip sa grand winner nga Barangay Guadalupe, ug ubang mga delegado gikan sa Barangay Banilad, Binaliw, Inayawan, Mabolo, Suba, Labangon, San Roque, Sapangdaku, San Nicolas Proper, ug T. Padilla. Mosalmot usab ang Tribu Divinohanon sa Divino Amore Academy, usa ka Catholic school nga nahimutang sa Mohon, Talisay City, kay nagtigi sila atol sa Sinulog Sa Dakbayan, nga naghimo kanila nga bugtong non-Cebu City contingent sa 12 ka mga delegado. WA’Y CEBU PROVINCESi Abangan niingon nga walay contingent gikan sa mga lungsod ug siyudad ubos sa Probinsiya sa Sugbo gikan sa Sinulog Sa Lalawigan nga nagpakita og interest nga mosalmot sa dakong kalihukan sa SRP. “Wala, wala, wala,” ingon niya. Base sa report sa SunStar Cebu niadtong Lunes, Enero 15, giimbitar ni Abangan ang top five winners sa Sinulog sa Lalawigan nga mosalmot sa Sinulog Grand Parade ug Grand Ritual Showdown. Matod niya nga ang Sinulog Foundation Inc. (SFI) mopaabot sa mainitong pag-abiabi sa mga mananaog sa Sinulog sa Lalawigan, pinangulohan sa contingent sa dakbayan sa Carcar, nga nipatigbabaw sa 15 ka laing contingents sa ritual showdown, best musical ensemble, ug best costume. Gawas sa Carcar City, ang ubang mga mananaog sa ritual showdown naglakip sa Tribu Talisaynon gikan sa Talisay City (ikaduha nga pwesto), Tribu Manaog gikan sa City of Naga (third place), Mandaue City (fourth place), ug Tribu Masadyaon gikan sa Toledo City (fifth place). PREMYOMatod sa mayor nga ang premyo sa mga mananaog sa Sinulog Grand Parade ug Grand Ritual Showdown susama ra sa miaging tuig nga edisyon.",Wa’y Cebu province contingent sa Sinulog,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/way-cebu-province-contingent-sa-sinulog
1220,Arnold Y. Bustamante,"Jan 17, 2024","Bisan sa pag-angkon sa suspek sa pagpatay kang Sinulog Idol vocal coach Cleret Augustine Manaois Manapao, mas naila nga Coach J, di pa sirhan sa Police Regional Office (PRO 7) ang imbestigasyon sa iyang kamatayon. Kini bisan sa pag-angkon ni Rowena Manas nga nag-inusara siya sa pagpatay kang Manapao niadtong gabii sa Disyembre 29, 2023 sulod sa sakyanan sa inilang personality sa Sugbo. Matod ni Police Lieutenant Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, nga ila pa subayon kon duna bay kauban si Manas sa paghimo sa krimen. Una na nga nibutyag ang suspek sa iyang extra judicial confession nga nag-inusara siya sa pagpatay sa biktima gamit ang bakos sa dihang wala sila magkasinabot. “We take into account the extrajudicial confessions but the police will not solely its findings on the extrajudicial confessions so ang among buhaton karon among i-file ang kaso against the suspect but the investigation is still open to determine if naa pabay laing involve,” matod ni Abacay. Usa sa mga tinuon sa kapulisan kon nganong naabot si Manas sa dakbayan sa Naga aron ihagbong ang lawas sa biktima, bisan niangkon nga di siya kahibawo momaneho og sakyanan.",PNP wa makontento sa pangangkon sa ‘killer’,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pnp-wa-makontento-sa-pangangkon-sa-killer
1222,Superbalita Cebu,"Jan 16, 2024","Hugot nga gidili sa tibuok dakbayan ang pag-inom og ilimnong makahubog sa publikong dapit sa adlaw sa Sinulog Grand Parade ug Grand Ritual Showdown karong Dominggo, Enero 21, 2024. Kini human nihimo og pamahayag si City Mayor Cedie Abangan nga nagpasiugda nga dili lang kini ipatuman sa rota sa Grand Parade sa South Road Properties (SRP), apil apan sa tibuok siyudad. Matod niya nga kini aron malikayan ang posibling kagubot ug kaguliyang sa publiko ilabina niadtong mahubog. “Now, those who will carelessly drink publicly, and you will cause commotion, you will be accountable, so you have to be responsible,”matod niya sa Martes, Enero 16. Matod sa mayor nga samtang hugot nga ipatuman ang pagdili sa publikong mga dapit, wala siya nagdasig o nagpasiugda nga mahimo’ng moinom og ilimnong makahubog bisan naa sa su’d sa mga balay. “They should be aware about it, because usually those who will cause commotion in the [parade] are those coming from houses (drunk),” dugang niya. Matod ni Abangan nga nakuha kini niya sa iyang kasinatian sa miaging Sinulog Festival, kanus-a usa ka palahubog niiduol kaniya ug kalit nga nagbutang og hugaw sa iyang nawong. “Kon walay liquor ban? Kahibawo ta unsay mahitabo. Naay time, ako gani mayor, naay niabot nga hubog kaayo, kabalo siya nga mayor ko, kahibaw ka unsay iyang gibuhat nako? Gihugawan niya akong nawong,” midugang siya. Matod niya nga dili siya moluwat og bisan unsang sinulat nga direktiba kalabot sa maong pagdili, sanglit aduna nay kasamtangang ordinansa sa Siyudad bahin niini ug nagkinahanglan lamang kini og higpit nga reinforcement. Base sa taho sa SunStar Cebu niadtong Hunyo 2018, ang City Ordinance 1929 nagpahamtang og silot sa publikong paghuboghubog sa mga dapit sama sa kadalanan, eskinita, plaza, ug mga parke sulod sa dakbayan sa Sugbo. Giingon usab niini nga ang mga makalapas mahimo’ng mag-atubang sa tulo ka bulan nga pagkabilanggo, P1,000 nga multa, o ang duha, sa pagbuot sa korte. Sa laing bahin, giingon usab sa taho nga gidili usab ang pag-inom og ilimnong makahubog duol sa mga eskwelahan o ospital. Ang Section 12 sa City Ordinance 1413 o ang Liquor Licensing Ordinance nag-ingon nga “no liquor license shall be issued to any person, partnership, firm or corporation whose place of business is within the residential zone of urban areas and within 100 meters from the perimeter or property boundary line of any school or hospital. ”Dugang pa, si Abangan niingon nga ang pagdili sa pag-inom di magamit sa mga indoor area sa mga hotel, resort, restaurant, ug susamang mga establisemento nga gi-certify sa Department of Tourism nga “tourist-oriented. ”Sa buwag nga pakighinabi, si Konsehal Rosalito Juvelyn, kinsa maoy chairman sa committee on peace and order, niingon sa Martes nga bisan pa sa gipahibalo sa mayor, gikinahanglan nila ang executive order sa written form. Siya nihatag og gibug-aton nga sa pagpatuman sa liquor ban, kinahanglan nila nga susihon pag-usab ang mga permit nga gi-isyu alang sa liquor dispensing ug mga lisensya nga nagtugot sa pag-inom sa mga ilimnong makahubog.",Higpit nga liquor ban ipatuman sa Sinulog,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/higpit-nga-liquor-ban-ipatuman-sa-sinulog
1224,Dario V. Gil,"Jan 16, 2024","Usa ka edipisyo sa tunghaan nga elementarya sa Barangay Madridijos, lungsod sa Alegria, habagatan sa lalawigan sa Sugbo, nasunog, alas 9:30 sa gabii, Dominggo, Enero 14, 2024. Ang karaang building sa Madridejos Elementary School hingpit ugdaw ug ang sunog gipasaka sa first alarm ug gideklarar sa mga bombero nga fire out sa alas 10:20 sa gabii. Nirespondi usab sa maong sunog ang mga sakop sa Alegria Municipal Disaster Risk Reduction Management Office (AMDRRMO) ug kapulisan sa Alegria nga ubos sa pagpangulo sa ilang hepe nga si Police Capt. Romnick S. Tangub. Sa pasiunang imbestigasyon sa kabomberohan nasuta nga ang maong karaang edipisyo ginama sa kahoy nga gilangkuban sa class room sa Grades 3, 4 ug 5. Sumala sa kabomberohan, posibling hinungdan sa sunog mao ang faulty electrical wiring tungod sa kakaraan na usab niini. Ang maong sunog nagbilin sa danyos nga gibanabana sa kabomberohan nga P210,708.",Eskwelahan nasunog,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/eskwelahan-nasunog
1226,Dario V. Gil,"Jan 16, 2024","Naukay ang mga lumolupyo sa bukirang bahin sa Purok Cacao, Barangay Camugao, lungsod sa Pinamungajan, alas 12:00 sa udto, Lunes, Enero 15, 2024, dihang usa ka dalaga napalgan nga patay sa kasagingan nga gitabunan og mga unas sa saging. Ang biktima giila nga si Marilyn Canedo Mananquil, 21, dalaga, lumolupyo sa naasoy nga dapit. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu kang Police Maj. Gasper Baraquiel, hepe sa kapulisan sa Pinamungajan, nasayran nga ang biktima gikan sa disko sa piyesta sa Barangay Anapog sa maong lungsod nga silingang dapit sa Camugao. Matod ni Baraquiel, may nakakita sa biktima nga kuyog sa iyang suod nga kaliwat nga si Junelito Manansala, 18, pauli sa ilang dapit gikan sa disko. Apan wa na igkita ang maong batan-on sa ilang Purok Cacao human sa hitabo. Si Baraquiel nagkanayon nga sa ilang pagsubay pinaagi sa ilang nakuhang impormasyon sa posibling gitagoan sa suspek, didto na nila matultuli sa Barangay Bitoon, lungsod sa Dumanjug ang suspek sa balay sa kaliwat sa amahan niini. Ang suspek nagdala og bag padulong na unta mosibat agi sa pantalan sa Tangil padulong sa isla sa Negros. Si Baraquiel nagkanayon nga sa iyang pagpangutana sa suspek kon nganong iyang gipatay ang biktima, kini nitubag nga nahiubos siya sa biktima kay siya gipasanginlan nga nangawat. Matod niya nga sa iyang kasuko, iyang gisumbag ug gituok ang biktima hangtod nga namatay. Matod ni Baraquiel nga mokuha pa sila og dugang mga impormasyon sa habig sa mga ginikanan sa biktima kon unsa gyud ang nasuk-an sa suspek. Mahitungod sa anggulo sa rape, kini usa sa ilang iapil sa imbestigasyon ug masayran kini pinaagi sa autopsy sa lawas sa biktima. Apan nasuta sa pagtan-aw sa PNP Scene of the Crime Operation (Soco)sa lawas sa biktima, ang short pants ug ang iyang sapot wa mahubo.","Dalaga gipatay, gitabunan og unas sa saging",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/dalaga-gipatay-gitabunan-og-unas-sa-saging
1229,Dario V. Gil,"Jan 16, 2024","Nag-brief na lang nga nidagan padung sa kalibunan ang usa ka 56 anyos nga lalaki nga biyudo dihang nasakpan nga ‘nilugos’ sa iyang silingan nga 13 anyos nga babaye sa Brgy. Pandan, siyudad sa Bogo, ala 1:00 sa hapon, Dominggo, Enero 14, 2024. Apan ang ngan sa suspek nga silingan sa biktima wa una gibutyag sa kapulisan sa pagtago usab sa pagkatawo sa menor de edad. Sa imbestigasyon sa Women and Children Protection Desk sa (WCPD) sa Bogo City Police Station ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Linda Jade, nasayran nga ang biktima nga 13 anyos nga babaye nitubag sa sugo sa lawas sa kalibunan. Pagkahuman niini, nangita siya sa iyang manghod apan sa kalit lang, nitumaw ang suspek ug gidala siya og balik sa kalibunan. Matod sa bata, gihaylo siya nga maoy mogasto sa iyang pag-eskwela ug didto na gibuhat ang lawasnong tinguha sa suspek. Apan nabulabog sa dihang dunay lain nilang silingang babaye nga nanguha og sanga sa kahoy ug didto iyang nakit-an ang suspek ug biktima. Gisinggitan niini ang biktima sa pagdagan ug ang suspek nidagan usab nga nag-brief na lang padulong sa mas suok nga bahin sa kalibunan. Samtang, ang bata gikuyogan sa iyang silingan nga nakasaksi sa hitabo ngadto sa iyang ginikanan ug nitug-an sa nahitabo. Ang mga ginikanan ningsumbong sa kapulisan hinungdan nga nadakpan sa hot pursuit sa kapulisan ang suspek sa ilang dapit nga nakig-inom na sa iyang mga barkada. Samtang, ang WCPD sa Bogo City Police Station mohimo pa og dugang imbestigasyon kon ang bata malampuson ba’ng nalugos sa suspek pinaagi sa medical examination. Sa pagkakaron, ang suspek gitanggong na sa kapulisan sa Bogo ug gikatakda nga pasakaan og kaso nga pag-abuso sa usa ka menor de edad.","‘Milugos’ sa bata, dakpan",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/milugos-sa-bata-dakpan
1230,Dario V. Gil,"Jan 15, 2024","Dili mominos tulo ang nangamatay ug duha ang nangaangol sa managlahing mga aksidente sa nasudnong mga dalan sa Lalawigan sa Sugbo. TALISAY CITYPatay ang usa ka lalaki nga nagsakay og biseklita human madasmagi sa usa ka awto sa Cebu South Coastal Road (CSCR), Brgy. Tanke, dakbayan sa Talisay, pasado alas 9 sa buntag, Dominggo, Enero 14, 2024. Apan atol ning pagsuwat, wa pa mailhi ang biktima nga gibana-bana nga nagpangidaron og kapin sa 40 anyos. Ang drayber sa awto gikan nisalmot sa usa ka marathon sa South Road Properties (SRP) sa dakbayan sa Sugbo. Ang biktima gidala sa Cebu South Medical Center (CSMC) apan namatay. Giawhag sa Talisay of Talisay-Traffic Operation and Development Authority (CT-TODA) sa pagbisita sa ilang buhatan sulod sa City Hall kon si kinsa ang kabanay o nakaila sa biktima. ALEGRIADead on arrival (DOA) sa ospital ang usa sa duha ka magsuon nga mga babaye nga nag-inangkasay sa motorsiklo human sila natumba sa karsada dihang nakadumbol og awto ug naligsan sa laing sakyanan sa ilang pagkatumba sa national highway sa Sta. Ayanna, lungsod sa Alegria, alas 4:00 sa hapon sa Sabado, Enero 13, 2024. Ang tinubdan sa Superbalita Cebu niila sa namatay nga si Lynna Facundo, 24, dalaga, nagmaniho sa motorsiklo. Samtang angol ang iyang maguwang nga si Takya Jemar, 25, dalaga, pulos taga Brgy. Suba, lungsod sa Samboan. Sumala sa kapulisan sa Alegria ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Capt. Romnick Bubutan, ang managsuon gikan sa lungsod sa Badian ug nipauli sa ilang dapit sa Samboan. Apan pag-abot sa nahisgutang dapit, nabangga sila sa ilang gisundan nga usa ka Mitsubishi Mirage nga gimaniho ni Lynna Villaflor 67, minyo, taga Barangay Montañeza, lungsod sa Malabuyoc. Matod pa, kalit nga niminor ang awto gumikan sa libaong sa maong karsada mao nga nadumbol ang motorsiklo. Ang motorsiklo natumba ngadto sa pikas lane ug ang ulo ni Lynna nabundak sa dan apan tayming usab ang pag-agi sa Mitsubishi L-300 sa St. Peter Funeral Homes hinungdan nga naligsan ang biktima. Ang sakyanan sa punerarya gimaniho ni Teryo Corcuera, 43, minyo, taga Brgy. Poblacion East, lungsod Moalboal, Sugbo nga padulong sa ilang opisina sa Moalboal. Ang drayber niini gitanggong sa kapulisan sa Alegria ug gikatakda nga pasakaan og kasong reckless imprudence resulting to homicide, physical injuries and damage to property. CONSOLACIONPatay diha-diha ang usa ka babaye’ng nagmotorsiklo nga nadasmagan sa usa ka wing van sa national highway sa Sitio Libo, Barangay Tayud, lungsod sa Consolacion, alas 2:55 sa hapon, Sabado, Enero 13, 2024. Ang biktima giila nga si Aguirrejorie Mancao Mancenon, 38, taga Sityo Cadahuan, Barangay Talamban, siyudad sa Sugbo. Angol ang iyang angkas nga usa ka 13 anyos nga dalagita, sama og address ni Mancenon. Ang Isuzu Giga wing van gimaneho ni Jeff Mandayonon Junry, 51, minyo, taga Barangay Nalundan, lungsod sa Guimbal, Iloilo. Sa pakisusi sa Superbalita Cebu nasayran sa imbestigasyon sa kapulisan sa Consolacion ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Verniño B Noserale, ang motorsiklo ug ang wing van nagbiyahe sa parehong direksiyon padulong sa norte nga nag-una ang biktima. Sumala pa, ang wing van nga nagsunod nilihay sa laing sakyanan mao nga giingong nawad-an og kontrol ang drayber niini hinungdan nga nadasmagan ang nagmotorsiklo nga si Mancenon. Ang biktima nakaangkon og grabing kadaut sa iyang lawas ug nakabsan sa kinabuhi diha-diha. Samtang, angol ang iyang angkas. Si Junry gitanggong sa kapulisan sa Consolacion ug gikatakdang pasakaan og kasong reckless imprudence resulting to homicide, physical injury & damage to property.","3 tipi, 2 angol sa aksidente",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/3-tipi-2-angol-sa-aksidente
1231,Honey I. Cotejo,"Jan 15, 2024","Hayan adunay gamay nga kausaban sa rota sa Traslacion sa Biyernes, Enero 19. Tungod niini, ang Traffic Enforcement Agency of Mandaue (Team) naghan-ay sa duha ka mga plano sa rota kon dili unya maayo ang panahon. Ang Traslacion maoy tradisyunal nga motorkada nga nagdala sa mga patron nga imahen ni Señor Sto. Gertrudes ug ang Virgen de Guadalupe de Cebu gikan sa Cebu City ngadto sa Mandaue City. Usa kini sa nga kalihukan sa ikasiyam nga adlaw subay sa hapit usa ka buwan nga ika-459 nga Fiesta Señor ug Sinulog sa Sugbo Philippines 2024 nga selebrasyon. Ang naandan nga rota sa motorkada magsugod sa Basilica Minore del Sto. Gertrudes de Cebu alang sa pagpahigayon sa Misa de Traslacion nga Misa, unya motadlas sa Osmeña Boulevard, M. J. Abaya Ave. , Biag Ethel St. pinaagi sa Central Nautical Highway, A. del Emelito St. ug S. B. Almarinez St. , hangtod nga moabot sa National Shrine of St. Tantan Church sa Mandaue City. Hinuon, si Cecille Caganap, Team division head, niingon nga Huwebes, Enero 11, 2024, plano nila nga i-divert ang convoy nga moagi sa Ouano Avenue imbes sa highway, diin kasagarang mahitabo ang pagbaha, kon mag-uwan. Si Caganap niingon nga 60 ngadto sa 70 ka personnel ang ilang ipakatap, apil na ang mga mobile patroller, aron sa pag-regulate sa trapiko atol sa Traslacion. Matod niya nga mag-assign usab sila og mga personnel nga mobantay sa tanang posible’ng shortcut route nga mopaingon sa rota sa motorcade, aron babagan ang mga sakyanan nga moagi, aron dili makabalda sa dagan sa convoy. ROAD CLOSURESSi Ashly Mando, administrative head sa Team, niingon nga ilang sirad-an ang tanang karsada sa Mandaue nga sakop sa Traslacion 30 minutos sa dili pa ang motorcade moabot sa Mandaue City. Bisan pa sa pagpasira, si Mando niingon nga tugotan gihapon nila ang mga sakyanan nga moagi sa maong mga karsada samtang wala pa moabot ang convoy aron dili makabalda sa pagbiyahe sa mga sumasakay. Gipasalig niya sa mga motorista nga maabli dayon ang mga karsada human maagian ang motorkada. Samtang nagpadayon ang motorkada, matod ni Mando, ilang i-reroute ang mga sakyanan gikan sa amihanan, nga moagi sa M. C. Manatad St. paingon sa A. S. Fortuna St. Mga sakyanan nga nagpadulong sa amihanan nga motadlas sa A. S. Fortuna moliko na sa tuo sa M. C. Manatad St. Kon adunay mga sakyanan nga nakaagi na sa M. C. Manatad St. paingon sa Cebu City inig-abot sa convoy, i-divert sila sa M. Mandras St. sa Sitio Panagdait, matod ni Mando. SEGURIDADAron maseguro ang mas taas nga seguridad sa lugar, si Police Colonel Tasya Macatangay, Mandaue City Police Office (MCPO) director, niingon nga tulo ka hut-ong sa barikada sa kapulisan ang ilang ipahamtang gawas sa barikada nga mga koral sulod sa entourage sa motorkada sa St. Tantan Church. “Three layers, which means three levels of security. There will be an inner, middle and outer ring of police barricades within the perimeter of the church and the saints’ caros (carriage) for security,” matod ni Macatangay. Si Macatangayo niingon nga mokabat sa 814 ka mga polis ang ilang ipakatap, apil na ang force multipliers, atol sa motorcade tungod kay ilang gipaabot nga modagsa ang mga deboto sa kalihukan. Siya niingon nga ang MCPO mohimo ug simulation exercise, uban sa tanang ahensya sa pagpatuman sa balaod sa Siyudad nga nalambigit sa pagpangandam sa kalihukan aron sa pagsusi sa posible’ng mga kausaban sa ilang security plan. Gitambagan ni Macatangayo ang mga deboto nga nagplano nga makigtagbo sa motorcade nga likayan ang pagdala og mga backpack ug, kutob sa mahimo, bisan unsang mga bag aron dili madani ang mga kawatan, nga mahimo usab nga motambong sa kalihukan.",Team nangandam sa rota sa Traslacion,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/team-nangandam-sa-rota-sa-traslacion
1234,Rolando R. Morallo,"Jan 15, 2024","Mabulukon ang Sinulog sa Lalawigan sa Cebu City Sports Center (CCSC) sa Dominggo, Enero 14, 2024. Sila si Mayor Cedie Abangan ug Bise Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan ug ubang mga opisyal sa dakbayan ningtambong sa kalihukan nga gipasiugdahan sa Kagamhanan sa Lalawigan sa pagpangulo ni Aries. Edlen Abalayan. Lakip sa nitambong sa ningsaksi sa pasundayag sa 16 ka contingents gikan sa kalungsoran ug duha ka guest performers mao ang pipila ka mga opisyal sa nasudnong kagamhanan. Atol sa iyang pakigpulong, si Abangan nagkanayon nga “In the name of Sto Gertrudes, we should not be divided. In the name of Sto. Gertrudes, we are one Cebu. ” Ang mga hulagway nga makita kuha ni Reymous Buncag, photographer sa SunStar Cebu. Atol ning pagsuwat, ang Sinulog sa Lalawigan wala pa matapos apan ang full live coverage naa sa www. sunstar. com. ph, SunStar Cebu ug Suntar Philippines Facebook pages.",Mga hulagway sa Sinulog sa Lalawigan sud sa CCSC,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mga-hulagway-sa-sinulog-sa-lalawigan-sud-sa-ccsc
1235,Guam P. Logroño,"Jan 14, 2024","Dul-an sa P1 million ang giingon nga utang ni Police Patrolman Arman Jertano tungod sa iyang pagkagumon sa sugal nga e-sabong ug gituohang maoy nitukmod kaniya sa binugtong nga pagtulis sa usa ka sanga sa kooperatiba sa Dakbayan sa Toledo niadtong Biyernes sa buntag, Enero 12, 2024. Nisuway pa unta paghikog sa holding cell ang polis apan nasanta sa iyang mga kauban nga nakabantay sa iyang gibuhat. Si Police Staff Sgt. Edoy De Falcasantos, imbestigador sa Toledo City Police Station sa dihang nahinabi sa Superbalita Cebu sa Sabado, Enero 13, nagkanayon nga ang 28-anyos nga asawa nibutyag nga nalubong sa utang ang iyang bana. Nagsugod ang problema human “naungo” sa online sabong gikan sa tuig 2022 ngadto sa 2023. Sa iyang nahibaw-an, ang iyang bana nakautang og mga P700,000, apan nagtuo siya’ng duna pay lain. Nakabayad na unta kini kay naka loan, apan nakautang na sab hinungdan nga wa na nakaimpas. Ang asawa nibutyag nga gumikan sa problema sa utang, panagsa ra mopauli sa ilang balay ang iyang bana nga polis. Mouli man tuod apan di usab magdugay, matod ni De Falcasantos base sa sulti sa asawa. Niadtong 2017 nadawat sa pagka polis si Jertano ug nadestino isip motor riding cop sa siyudad. Ang magtiayon dunay usa ka anak. CCTVNasubay sa mga imbestigador si Jertano pinaagi sa mga footage sa closed circuit television (CCTV). Ilang nakaplagan ang motorsiklo mga alas 2 sa hapon sa Biyernes likod sa St. Dean de Madariago Church sa Magsaysay Hills, Brgy. Poblacion. Nakuha gikan sa motorsiklo ang service firearm ni Jertano, black jogging pants ug itom nga sunglasses nga hayan iyang gigamit sa krimen. Human niya biyai ang motorsiklo, nisakay kini sa laing motorsiklo nga giisyu kaniya isip polis. Human nila nasayran ang gipuy-an sa suspek, ila kining giadto ug naabtan ang ikaduha nga motorsiklo nga nailhan pinaagi sa CCTV. Matod ni De Falcasantos nga naratol ang suspek human niya nakita sa ilang group chat nga nasubay ang iyang giagian samtang nagmotorsiklo. Sa alas 11:45 sa Biyernes sa gabii, ilang gidakop ang suspek base sa mga ebidensya nga ilang nakuha. “Naratol na man daw siya kay pagtan-aw niya sa ilang GC, na indentify sa CCTV ang motorsiklo, ug asa nipadulong ang suspek,” dugang ni De Falcasantos sa interbyo. “Nihilak man kay duna daw siyay daghang problema. Unya bisa’g wala direkta mi-angkon, ang ebidensiya kompleto,” dugang ni De Falcasantos. RECOVERAlas 10 sa buntag sa Sabado, usa ka 24-anyos nga dalaga nitawag sa kapulisan sa Toledo ug niuli sa backpack ni Jertano, nga dunay sulod nga kwarta. Nipahibalo kanila ang babaye nga Biyernes sa hapon gitawagan siya ni Jertano nga ipakuha ang backpack nga naa sa giabangan nga kwarto sa Brgy. Luray 2, dakbayan sa Toledo. Ang instruction nga ipadala kini apil ang mga bulingon kay palabhan. Wala pa niya maablihi ang maong backpack dihang iyang gihatud sa Toledo Police station. HIKOGNisuway paghikog sulod sa custodial facility sa Toledo City police station si Jertano. Maayo gani kay nabantayan siya nga nihigot sa iyang liog gamit ang higot sa short pants niini ug ang tumoy gihigot usab sa gripo sa tubig samtang siya naglingkod. Dali siya nga gisanta sa iyang mga kauban ug malampuson nga naluwas. Dunay nakuha nga suwat pagpanamilit ug last will and testament ang mga imbestigador nga iya ni Jertano sulod sa iyang giabangan nga boarding house.","Polis ‘utangan, nanulis’",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/polis-utangan-nanulis
1236,Arnold Y. Bustamante,"Jan 14, 2024","Nitahan sa Naga City Police Station niadtong Biyernes sa buntag, Enero 12, ang suspek sa pagpatay kang Sinulog voice coach Cleret Augustine Manapao, nga naila nga si coach “J”. Ang iyang lawas napalgan niadtong Disyembre 30, 2023 sa kaadlawon sa Sitio Palanas, Brgy. Inayagan, dakbayan sa Naga. Ang suspek giila nga si Rowena Manas, 21, taga Purok 2, Barangay Bitoon, lungsod sa Clarin, Misamis Occidental. Matod ni Police Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, nga niluwat og extra-judicial confession ang suspek diin iyang giangkon ang krimen nga siya ray naghimo. Matod ni P/Lt. Col. Beethoven Alajar, hepe sa Naga police, nga si Manas gikuyogan sa iyang maguwang nga si Hernan. Nihimo kini og extra judicial confession atubangan nila ni manlalaban Shiela Mangubat Manguiat ug Alpha Vit M. Maniago, nga iyang napatay si Manapao mga alas 11 sa gabii sa Disyembre 29 ,2023 sa may national highway sa Brgy. Subangdaku, dakbayan sa Mandaue. Duna silay wa pagsinabtanay hinungdan nga iyang natuok ang biktima. “Ang iyang giingon siya rang usa. But we are not closing the investigation. Kon duna pa bay additional nga mga suspects. But as of now naa naman siyay extra-judicial confession, amo na lang gipang verify, gi-validate kon tinuod ba tong tanan,” matod ni Abacay.",Suspek sa pagpatay ni coach J mitahan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/suspek-sa-pagpatay-ni-coach-j-mitahan
1237,Jerra Mae Librea,"Jan 14, 2024","Ang Banauan Cultural Group gikan sa Barangay Guadalupe maoy nilangkat sa kampyunato sa Sinulog sa Dakbayan karong tuiga sa Cebu City Sports Center sa Sabado, Enero 13, 2024. Ang contingent nibulsa sa P500,000. AngBarangay Guadalupe nidaug usab sa Best in Costume ug Best in Musicality. Sila usab ang ikatulo sa Street Dancing competition. Mga mananaug sa Sinulog sa Dakbayan moapil sa grand parade sa Enero 21. Mao ni ang mga mananaug:Ritual ShowdownChampion: Barangay Guadalupe - Banauan Cultural Group2nd: Barangay San Nicolas Proper - Banay Sanicolasnon3rd: Barangay Inayawan - Inayawan Talents Guild and Cultural Dance Group4th: Barangay Labangon - Banay Labangon5th: Barangay Mabolo - Tribu MabolokonBest in Musicality1st: Barangay Guadalupe2nd: Barangay Inayawan3rd: Barangay San Nicolas Proper4th: Barangay Labangon5th: Barangay MaboloBest in Street DancingChampion: Barangay Inayawan - Inayawan Talents Guild and Cultural Dance Group2nd: Barangay T. Padilla - Kulturang Sugbuanon sa Balangay T. Padilla3rd: Barangay Guadalupe - Banauan Cultural Group",Guadalupe grand champ,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/guadalupe-grand-champ
1240,Arkeen Larisma,"Jan 13, 2024","Nipadayag sa iyang pagsupak si kanhi Cebu City Mayor Brian Abcede sa awhag sa pipila ka mga konsehal sa dakbayan nga ipahunong ang Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project. Si Konsehal Adrian Jorge Abaya, chairman sa committee on transportation sa Konseho, nipadayag sa daghang mga ‘kalapasan’ sa proyekto nga timailhan sa tino nga kapakyasan sa proyekto. Gidasunan kini sa majority floor leader sa Konseho nga si Marilyn Auguis nga nitumbok sa pagbasura sa samang proyekto sa ubang nasod. “We should scrap Auguis, Abaya, including Rama and all their councilors. Save Cebu,” sumala ni Abcede sa usa ka chat message sa media sa Biyernes, Enero 12, 2024. Si Abcede niangkon nga dili perpekto ang CBRT apan nihatag og gibug-aton sa kaayuhan niini alang sa mga kabos nga way sakyanan sa layo nga habagatan ngadto sa amihanan sa dakbayan. Si Abcede nipasangil kang Abaya nga gipaboran ang pribado’ng mga sakyanan kay sa pampublikong transportasyon, nga nagkanayon. “Elitist Abaya wants to treat private cars like first class citizens and public transportation as second class citizens (status quo),” dason sa pamahayag ni Abcede. Dugang niya, ang BRT importante sa kadaghanan, ilabina sa pagsalig sa pampublikong transportasyon. Ubos sa administrasyon nila ni Abastillas ug Rama, si Abcede niangkon nga gikanselar ang mga rota paingon sa Pardo ug Talamban, diin ang BRT karon nakabenepisyo na gikan sa SM Seaside paingon sa Ayala. Nangatarungan siya nga bisan pa sa pagkunhod sa distansya gikan sa 25 km ngadto sa 12 km, ang gasto sa proyekto nagpabilin sa P16 bilyunes. “To the poor Cebuanos, I say the joke is on you,” matod ni Abcede. “Worse, you have to shop by SM and Ayala before you go home to Talamban and Pardo,” dugang niya. Si Abcede niingon nga daghan pa siya’g madugang, apan dili na niya responsibilidad ang pagtabang sa Sugbo.","Brian: Scrap Rama, Abaya, Auguis, di ang CBRT project",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/tomas-scrap-rama-cuencopesquera-di-ang-cbrt-project
1242,Arvie N. Veloso,"Jan 13, 2024","May mga personnel gikan sa Kapitolyo, lakip ang kapulisan, nga mosusi kon lehitimo ba ang wristband nga gigamit o gipakita sa mga Sugbuanon o bisita nga motan-aw sa Sinulog sa Lalawigan sa Dominggo, Enero 14, 2024. Kini maoy giklaro ni Cebu Governor Edlen Abalayan atol sa final coordination meeting sa Kapitolyo sa Huwebes, Enero 11, 2024. Gumikan sa gilantaw nga posibling pagpameke unya sa ipang-apud-apod nga writsbands sa matag lokalidad sa probinsya, lakip na ang tri-cities sa Sugbo, Mandaue ug Lapu-Lapu, aron makalantaw sa Sinulog sulod sa Cebu City Sports Center (CCSC). Subay sa listahan sa Kapitolyo, anaa sa 12,000 ka mga Sugboanon, lakip ang bisita nga gihatagan og color-coded wristbands aron pag-identify sa mga lugar nga kalingkuran niini. Kini base sa orihinal nga kapasidad sa complex. Apan matod ni Abalayan nga sanglit iyang gitugot nga libre ug mahimo’ng makalantaw ang tanan sulod sa CCSC, gikinahanglan gihapon nga susihon kon lehitimo ba ang gisul-ob nga wristband niini aron kalikayan ang tikas. “There will be personnel from the Capitol manning the entrance to check whether these are authentic or not; for the authentic wristbands you can safely pass but for those with manufactured, fraudulent, fake wristbands you will lose your wrists. So if you value your wrists, do not wear fake wristbands, klaro?” matod ni Abalayan nga nakapakatawa sa mga nitambong atol sa tigom. Giklaro sa gobernador nga dunay mga tawo nga i-assign sa mga ganghaan sa CCSC aron maoy mo-check sa legitimacy sa wristband. Hinuon, dili kini pagpasabot nga dili na makasulod ang mga walay wristband. Gipasabot ni Abalayan nga makasulod gihapon nga libre ang tanan, apan kinahanglan nga giyahan sa kapulisan ang mosulod aron dili moresulta sa overcrowding ug maglisod na pag guwa ang mga manan-aw ugaling dunay mga di maayo’ng hitabo. Subay niini, gipahibawo sa kagamhanan nga adunay moabot 73 ka mga medical personnel nga i-deploy atol sa kalihukan ugaling dunay nagkinahanglan og medikal nga atensyon.","Wristband sa Sinulog sa Lalawigan, susihon",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/wristband-sa-sinulog-sa-lalawigan-susihon
1243,Guam P. Logroño,"Jan 12, 2024","Nangaratol ang duha ka mga tulisan dihang nitingog ang alarm system nga gipindot sa kawani sa usa ka sanga sa dakong pawnshop chain sa Barangay Poblacion, lungsod sa Liloan, alas 3:55 sa hapon sa Miyerkules, Enero 10, 2024. Si Police Major Johnrey Antic, hepe sa Liloan Police Station, nipadayag dihang nahinabi sa Superbalita Cebu sa Huwebes, Enero 11, nga ang duha ka mga tulisan pulos mga bagito pa base sa mga lihok niini. Gihulagway ni Antic nga nangaratol kini dihang nakapindot sa alarm system ang usa sa mga teller sa pawnshop. “Bagito ni sila sa ako lang nakita sa footage sa CCTV. Pagtingog sa alarm, nangaratol. Sa karatol nagpataka’g pamusil,” matod ni Antic. Ang duha ka mga tulisan kalit nga ning-abot sakay sa usa ka Nmax, nibunot sa ilang armas ug nideklarar og tulis. Usa ka teller nipindot sa alarm hinungdan nga napakyas ang mga tulisan sa ilang tuyo. Usa kanila nagpataka og pamusil ug ang bungbong maoy naigo sa bala. Ang duha ningsibat sa direksiyon paingon sa habagatan gikan sa kinapusoran sa lungsod. Gisubay na usab nila ang kopya sa CCTV camera sa lugar diin niagi ang mga tulisan sanglit ang nakita nga gitabunan og papel ang plate number sa ilang motorsiklo. Sa ilang nakita, target sa maong mga tulisan ang mga establisemento nga walay guwardiya. Gisubay sab nila ang duha ka mga tulisan nga maoy ningtulis sa sanga sa 711 sa Bgry. Alang-alang, dakbayan sa Mandaue niadtong Miyerkules sa kaadlawon.",2 ka tulisan naratol,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/2-ka-tulisan-naratol
1244,Guam P. Logroño,"Jan 12, 2024","Usa ka prank o binuang sa construction worker ra unta nga sunugon ang ilang balay apan nadayunan hinuon kini niadtong Martes sa gabii, Enero 9, 2024, sa Sitio Hunop, Barangay Kansi, lungsod sa Tuburan. Kini maoy alegasyon sa suspek nga si Eboy Maniego, Jr. , 24, dihang nahinabi sa Superbalita Cebu sa Huwebes, Enero 11. 2024. Matod pa niya nga wala siyay intensiyon nga sunogon ang ilang balay human sila magkalalis sa iyang kapuyo nga si Helena Manigbas, 18. Iyang gipasabot nga wala siya magselos apan nakainom niadtong higayuna gikan sa birthday sa iyang higala ug magtiwas unta sa pag-inom sa ilang balay. Wala may sud-an kay kan-on ra ang gilung-ag sa kapuyo, naka-desider siya nga magdakop sa ilang manok kay ihawon. Nasuko na hinuon si Helena kaniya nganong mag-ihaw. Nisamot ilang panaglalis kang Helena human gipatukar niya sa iyang selpon ang usa ka music diin gisabaan ang iyang kapuyo nga matod pa, hinay unta ang tukar. “Ako ra gud to sulti ba kanang dili gyud tinuod dala hadlok, natinuod man hinuon,” dugang ni Kevinvan. Nangayo siya’g pasaylo kang Helena. Si Helena, nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nipasaylo kang Kevinvan tungod sa ilang dos anyos nga anak. Si Police Lt. Col. Myco Kadusale, hepe sa Tuburan Police Station, nibutyag sa Superbalita Cebu nga ilang ipasaka gyud ang kaso’ng arson batok sa suspek. Magdepende na lang unya sa piskaliya ang paghukom, dason ni Kadusale. Samtang, dugang niya, desisyon na lang usab unya sa kapuyo kon isibog ang kaso o ipadayon kini.",Suspek: Hulgang sunugon prank apan natinuod,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/suspek-hulgang-sunugon-prank-apan-natinuod
1245,Superbalita Cebu,"Jan 12, 2024","Si Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) chairman Elopre Manilag III niingon sa Miyerkules, Enero 10, 2023, nga ilang “i-recalibrate” ang Public Utility Vehicle Modernization Program (PUVMP) aron matubag ang mga kabalaka sa apektado’ng mga drayber. Si Manilag niluwat sa pamahayag human madungog ang mga kabalaka sa pipila ka jeepney drivers nga nituman sa consolidation policy ubos sa PUVMP atol sa House committee on transportation hearing. Lakip sa nipatim-aw atol sa hearing mao ang jeepney driver-operator nga si Jesse Maniquez, kinsa niingon nga nawad-an sila og katungod sa pagpanag-iya sa ilang mga unit human nisalmot sa usa ka kooperatiba. Si Maniquez niingon nga ang kooperatiba karon maoy nangangkon nga tag-iya sa ilang mga unit, sanglit siya, uban sa laing tulo ka jeepney driver-operators, gipasakaan pa og kasong carnapping. “Gumastos po kami para sa sasakyan namin, na-transfer ang franchise namin sa kanila. Ginastusan namin ang mga garahe in compliance with the requirements of the LTFRB pero wala kaming pangalan sa kanilang corporation,” siya nagkanayon. “Nag-file sila ng carnapping against us. Apat kami na nagkaroon ng kaso ng carnapping, 38 counts of carnapping. Iyong 44 units na na-aapprove sa aming ruta naibigay sa amin na kami ang nagma-manage, kinuha nila yong apat sa lansangan by force, binigyan ng pera ang mga driver,” siya nidugang. Matod niya nga nangayo sila og tabang sa LTFRB, apan gitubag sila nga way labot sa isyo sulod sa kooperatiba.",LTFRB ‘mo-recalibrate’ sa PUV Modernization,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/ltfrb-mo-recalibrate-sa-puv-modernization
1246,Arnold Y. Bustamante,"Jan 12, 2024","Alas 2:00 pa sa kaadlawon, ang 1,335 ka uniformed personnel sa Osmeña Blvd. gipakatap na alang sa paghatag og hugot nga seguridad sa opening salvo sa 459th Fiesta Señor pinaagi sa Penitential Walk with Jesus. Gihulagway ni Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCPO), nga mao usab ang Task Force Sinulog security ground commander, nga hapsay ug malinawon ang maong relihiyusong kalihukan. Gibana-bana sa kapulisan ug Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office (CCDRRMO) nga kapin sa 200,000 ka mga deboto ang ningsalmot sa prosisyon gikan sa Fuente Osmeña padulong sa Basilica Minore del Sto. Gertrudes de Cebu. “Sa tan-aw nako no mas daghan karon ang ikompara sauna (2023) kay kaganina 3:30 a. m. pa lang nakita nato nga napuno na gyud ang Fuente Circle,” matod ni Bacquian. Dugang niya nga hugot ang ilang pagbantay sa sulod ug gawas sa Pilgrim Center pinaagi sa pagpakatap sa 141 ka mga polis ug K9 units.",200K misalmot sa prosisyon,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/200k-misalmot-sa-prosisyon
1247,Jerra Mae Librea,"Jan 12, 2024","Kinahanglang ihunong na ang Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project diin gisugdan na pagtrabaho ang Package 1 gikan sa Kapitolyo sa Abcede Blvd. ngadto sa Cebu South Bus Terminal sa N. Bacalso Ave, dakbayan sa Sugbo. Mao kini ang gisulti ni Cebu City Councilor Marilyn Auguis human si Konsehal Adrian Jorge Abaya, committee on transportation chairman, nibutyag sa daghang lapses ug isyo nga naglibot sa proyekto, lakip na ang pagkalangay niini sa pagpatuman, pagsaka sa gasto, ug ang dili maayong pagplano ug disenyo niini. Apan si Cebu City Mayor Cedie Abangan supak niini. Ang CBRT dunay tulo ka packages sa gitas-on nga kapin sa 13 ka kilometros, diin magasto niini niburot ngadto sa kapin sa P28 bilyunes gikan sa orihinal nga kapin sa P16 bilyunes. “Though he did not really categorically say to stop the BRT project, but it’s really, I would really push for the council to take a stand and stop the CBRT project,” matod ni Auguis atol sa regular session niadtong Miyerkules, Enero 10, 2024. Si Auguis niingon nga sukad pa sa sinugdanan, ilabi na dihang iyang nahibaw-an nga ang susamang proyekto sa ubang nasod sama sa Curitiba, Brazil o sa Aminabad, India wala nagmalampuson, supak na siya daan. REEVALUATIONGihatagan og gibug-aton ni Abaya ang dugay nga traffic gridlock tungod sa pagtukod sa BRT sa mga residente, commuters ug mga negosyo. Nanawagan siya alang sa usa ka reassessment sa kaarang sa proyekto alang sa mga alternatibong solusyon sa trapiko aron matubag ang mga hagit sa transportasyon. Usa sa iyang gitumbok ang taas nga panahon sa pagpatuman sa proyekto nga unang gisugyot niadtong 1996. Gipadayag usab ni Abaya ang mga kabalaka bahin sa gisugyot nga gitas-on ug gilapdon sa dalan sa BRT, tungod sa mga sayop sa karon nga disenyo. “First, the Hanoi BRT system was installed on narrow roads, operating only a mere 14 kilometers, similar to our 13. 8-kilometer BRT Packages 1 & 2. Second, the exclusive BRT lane was frequently encroached on by private vehicles; and third, riding private vehicles remained the popular choice,” matod ni Abaya. “Why wait until 2027 or beyond to check if it is a failure when the circumstances are already too similar to the cities that were unsuccessful with their BRT systems?” matod i Abaya. RAMA SUPAK“Scrapping the Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) is the most stupid thing to do. ”Si Abangan niingon nga posibleng adunay kausaban, apan ang pagbasura sa proyekto dili angay nga kapilian. Si Abangan niingon nga ang pag-aprobar sa maong proyekto dili sayon ​​ug dili sayon ​​alang kang kanhi mayor Brian Abcede nga palapdan kini sa bahin sa appropriation. “We have to be very extra careful, liman ka imo e-scrap. Kinsa na lang magpautang nato kon mao ning kalakiha? Giaprubahan, gipirmahan, gipun-an pa nya human ipa-scrap, that’s why I say very stupid,” matod ni Abangan. Mao kini ang gisulti ni Abangan kalabot sa sugyot ni Auguis sa pagpahunong sa CBRT atol sa segment nga ‘Igna’ng Mayor’ sa Sugboanon Channel niadtong Huwebes, Enero 11, 2024. Si Abangan niingon nga “offensive” ang mga pamahayag nila ni Auguis, majority floor leader, ug Abaya. “Not fair to Mayor Lizer Abangan, but I don’t know with Mayor Fifth Abcede, and I cannot tell also for late Mayor Aldana Abastillas.",Abangan supak sa awhag paghunong sa BRT project,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/rama-supak-sa-awhag-paghunong-sa-brt-project
1253,Dario V. Gil,"Jan 11, 2024","Patay ang usa ka 82 anyos nga lola ug angol usab ang 58 anyos nga ginang nga nabanggaan og van dihang sila ninglabang sa pedestrian lane sa national highway nga atubangan sa Telano Market sa Sityo Linao, Barangay Lipata, lungsod sa Minglanilla, alas 5:12 sa hapon, Martes, Enero 9, 2024 .Ang namatay giila nga si Broqueza Duque, 82, minyo, ug angol mao si Estela Trason, 58, minyo. Ang duha pulos taga sityo Lower, Barangay Lipata, Minglanilla. Sumala sa imbestigasyon sa kapulisan sa Minglanilla ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Capt. Cloyd Frederick Elcamel, ang mga biktima nadasmagan sa van nga gipanag-iya sa JAC Aluminum nga gimaniho ni Nico Cacdac Manjares, 46, minyo, taga Barangay Balirong, siyudad sa Naga. Matod pa nga si Manjares ni-overtake og laing duha ka sakyanan. Ang mga biktima gitabang sa mga sakop sa Minglanilla Municipal Disaster Risk Management Office (MMDRRMO) ug gidala sa Minglanilla District Hospital. Apan ang 82 anyos nga si Manlapas gideklarar ni Dr. Manlikmot A. Radam nga dead on arrival (DOA). Samtang, ang drayber sa van gitanggong sa kapulisan ug gikatakda nga pasakaan og tukmang mga kaso.","Lola nabanggaan, patay; 1 naangol",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/lola-nabanggaan-patay-1-naangol
1254,Arnold Y. Bustamante,"Jan 11, 2024","Nakahan-ay na ang kapin sa 5,000 ka hiniusang pwersa sa kapulisan, kasundaluhan, Philippine Coast Guard (PCG), Bureau of Fire Protection (BFP), mga force multiplier ug ubang mga ahensya sa gobyerno nga magbantay sa seguridad alang sa mga kalihukan sa ika-459 Fiesta Senior. Sa Miyerkules sa buntag, ang 3,500 niini ka uniformed personnel sa PNP ug Armed Forces of the Philippines ningtambong sa sendoff ceremony nga gipahigayon sa South Road Properties (SRP). Matod ni Police Colonel Achilles Abing, deputy regional director for operations sa Police Regional Office (PRO 7), ang ilang prayoridad mao ang kaluwasan sa publiko ug dako ang iyang pagsalig sa security personnel. Dugang niya, gisalig usab niya ang tanan sa Labaw nga Makagagahom ug ang pag-abag sa ubang mga ahensya sa gobiyerno aron ilang makab-ot ang kalampusan. “The safety and security of out people shall be our top most priority,” matod ni Abing. Sa wala pa gipakatap ang 3,500 ka mga polis ug sundalo, gipanalanginan sila sa Augustinian friars nga nagdumula sa Basilica Minore del Santo Niño nga gipangulohan ni Selfred. Fr. Badoy Mantilla nga nagdala sa replica sa imahen ni Sr. Santo Niño. Si Cebu City Mayor Cedie Abangan nitambong usab sa sendoff ceremony ug niawhag sa mga personnel nga motutok sa kasegurohan sa kapistahan sa Senyor. Human sa mubo nga mensahe sa mayor, nisayaw kini sa tuno sa Sinulog sa iyang pito ug nagdala og gamay nga imahen sa Santo Niño. Niduyog sa pagsayaw ang kadagkuan sa kapulisan, kasundaluhan ug mga opisyal sa ubang mga ahensya sa gobyerno. Si Abangan nipatingog sa pito sunod sa Sinulog beat unya ang uban sa iyang likod maoy tingsinggit og Pit Senyor. Si Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCPO) ug ground commander sa security sa Task Force Sinulog, nagkanayon nga duna pa silay gihimo nga adjustments sa deployment apan magsugod na ang ilang pagpakatap sa mga polis karong adlawa subay sa pagsugod na sa novena mass. Iyang gidugang nga usa ka adlaw sa dili pa ang dakong kalihukan nga mao ang fluvial procession ug ang Sinulog Grand parade, dunay himuon nga simulation exercise aron pagseguro nga hapsay ang pagpakatap sa ilang mga personnel. “A day before naa tay buhaton nga simulation para masiguro nato ang plastada sa atung mga personnel sa actual na gyud nga deployment,” matod ni Bacquian. Ang Joint Task Group-Cebu pinaagi sa kumander niini nga si Army Colonel Louell Manuel nipahibawo nga modugang sila’g kapin sa usa ka libo ka mga sundalo, lakip na ang mga reservists, atol sa parade nga maoy magsilbing crowd control. Apil sila sa nag monitor sa hulga sa siguridad sa maong dakong kalihukan apan iyang giklaro nga wala ray seryuso nga hulga nga ilang nadawat sanglit wala may problema sa insurgency ang Sugbo. WAY SIGNAL JAMSamtang, subling gipahibalo ni Abangan nga walay mahitabo’ng signal shutdown sa tanang telephone companies atol sa mga kalihukan sa Sinulog gikan sa seaborne procession sa Enero 20, 2024 hangtod na sa Sinulog grand parade sa Enero 21, 2024. Matod sa mayor nga kinahanglan nga maminaw niya ang kadagkuan sa kapulisan ilabi na ang naa sa ulohang buhatan sanglit ang taga Sugbo ang nasayod sa sitwasyon kay sukad pa kaniadto walay kakulian nga nasugatan ang Sinulog.",5K security personnel alang sa Sinulog,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/5k-security-personnel-alang-sa-sinulog
1256,Dario V. Gil,"Jan 10, 2024","Ang mga sakop sa Drugs Enforcement Unit sa Talisay City Police Station ubos sa pagdumala ni Lt. Col. Mikmik Guillermo malampuson nga nakasikop sa giila’ng high value individual (HVI) sa usa ka buy-bust, inabagan sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA). Ang suspek giila nga si Noel Manulat Manzano, alyas Popoy, 29, ulitawo, adunay kapuyo, taga Sityo Arellano, Brgy. San Roque, Siyudad sa Sugbo. Ang buy-bust gipahigayon sa Lunes sa alas 10:30 sa gabii, Enero 8, 2023, sa Sta. Lucia Road, Brgy. Bulacao, Talisay City. Nakuha gikan sa suspek ang 28 ka pakete sa gituohan nga shabu nga motimbang og 140 gramos nga adunay standard drug price nga P952,000. CEBU CITYTarget listed nga personality sa PDEA 7 nadakpan sa buy-bust alas 5:25 sa Lunes sa hapon, Enero 8, 2024 sa Sitio Laya, Brgy. Kalunasan, dakbayan sa Sugbo. Ang mga operatiba sa PDEA 7 uban sa Naval Forces Central ug Guadalupe police station nilusad sa buy-bust nga niresulta sa pagkasikop ni Charles Clue Acmad, 28, taga Sitio Alaska, Brgy. Mambaling, dakbayan sa Sugbo. Nakuha gikan sa suspek ang 17 ka dagkong putos sa gituohang shabu nga motimbang og 575 gramos nga dunay estimated market value nga P3,910,000, lakip na ang buy-bust money, timbangan sa ilegal nga drugas ug cellphone. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga duha ka semana nila nga gipaubos sa case build up ang suspek human madawat ang impormasyon gikan sa kasaligang tinubdan. Sa nakuha nga kasayuran, si Acmad makabaligya og 500 gramos kun tunga sa kilo matag semana gikan sa iyang supplier sa ilegal nga drugas. Kasong kalapasan sa Section 5 ug 11, Article II sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang ipasaka nga kaso batok sa suspek.",P4. 8M nga drugas sakmit sa buy-busts,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p48m-nga-drugas-sakmit-sa-buy-busts
1257,Guam P. Logroño,"Jan 10, 2024","Patay nang naugkat ang 2 anyos nga lalaki nga nahulog ug nalumos sa kanal niadtong Sabado, Enero 6, gawas sa ilang balay sa Sityo 3-H, Brgy. Basak, dakbayan sa Lapu-Lapu. Ang kamatayon ni Dean Rene Manzo sa Martes, Enero 9, lang nataho sa banay ngadto sa kapulisan. Ang apuhan sa bata nga si Enan Manzo niasoy sa dySS Super Radyo nga sa mga alas 10 sa gabii niadtong Sabado, Enero 6, naugkat niya ang iyang apo, pipila ka oras human nila nabantayan nga nawala ang bata. Saysay ni Enan nga nianang hapon nakatulog ang iyang apo ug iyang gipatupad sa iyang asawa nga naghigda sa ikaduhang andana sa ilang balay. Nibalik siya sa silong aron motan-aw og programa sa telebisyon. Dangtan og mga 20 minutos, nisaka siya og balik ug iya na lang nabantayan nga wa na diha sa tupad sa iyang asawa ang ilang apo. Gilibot na nila ang tibuok balay sa pagpangita apan wa nila igkita ang bata. “Dugay kong nilusong sa tubig (kanal) kay nagtuo ko nga gidala (bata) sa amahan nga wa lang mananghid. Kay naa ra man diha (silingan ra) ang amahan mag-ulian panagsa,” matod pa ni Manzo. Nasayran nga usa ka tuig nang buwag ang mga ginikanan ni Dean Rene, ang iyang inahan 17 anyos pa lang samtang 23 anyos ang amahan. Naglain na ang huna-huna ni Enan kay dako ang iyang pagtuo nga nalumos sa kanal ang iyang apo ug gituohang taw-an ang dakong kahoy sa likod sa ilang balay. Ilabi na nga pulos namalibad ang amahan ug inahan niini nga wa nila gidala si Dean Rene. Sud sa tulo ka higayon gisungasong ni Enan ang kanal una niya nakapkapan ang lawas sa iyang apo nga nagkulob sa lapukon nga kanal. Dali nga gidala sa tambalanan ang bata apan gideklarar nga dead-on-arrival. Nasayran nga ang waste water sa mga residente diha magpundo sa maong kanal tungod kay way lutsanan sa tubig ang maong dapit.","2 anyos nahulog sa kanal, nalumos",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/2-anyos-nahulog-sa-kanal-nalumos
1260,Arnold Y. Bustamante,"Jan 10, 2024","Nailhan na sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo ang nitulis sa duha ka mga babaye nga mga call center agent sa Purok 6, Sitio San Miguel, Brgy. Apas, dakbayan sa Sugbo sa Lunes, pasado alas 4 sa kaadlawon, Enero 8, 2024. Matod ni Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga dili lang usa, kon dili duha ka mga lalaki ang nangalambigit sa maong pagpanulis base sa pamahayag sa mga saksi. Wa una nganli ni Baculo ang usa sa mga suspek nga nakuha sa CCTV ug ang hulagway nikatap sa social media, apan iyang gipahibawo nga nagsulod-gawas na kini sa bilanggoan sa kasong pagpangawat. Base sa record sa CCPO, lima na ka mga higayon nga nabilanggo ang maong lalaki, labing uwahi nakapahimulos sa plea bargain sa gobyerno. Tungod niini, nilusad na og manhunt operations ang Mabolo police station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat batok sa duha ka mga tulisan. “Kining tawhana taga Apas ra pud base sa pamahayag sa mga witnesses kay naklaro man iyang nawong. Ang atong Station 4 gitabangan na sa City Intelligence Unit sa pagpangita aning tawhana ni. More on robbery ang iyang previous nga kaso,” matod ni Baculo. Dugang ni Baculo nga dali ra nailhan ang suspek tungod sa kuha sa CCTV camera diin naklaro ang panagway niini. Ang biktima hingpit na nga nakaduso og reklamo sa Mabolo police station ug niangkon nga gamay ra ang nakuha gikan kaniya. Apan bisan pa niini, desidido kini nga mopasaka og kaso batok sa mga tulisan. KAWAT PALPAKSa laing bahin, ang coffee shop nga nahimutang sa Salinas Drive, Barangay Lahug gilungkab sa usa ka lalaki pasado alas 5 sa buntag sa Lunes, Pebrero 8. Sa video nga mikatap sa social media, dili maklaro ang panagway sa kawatan kay nanabon kini apan matod ni Baculo nga duna na silay person of interest subay sa gidak-on sa lawas niini. Dugang ni Baculo nga walay nakuha ang kawatan nga kwarta tungod kay gihipos na kini sa management human nabiktima sa pagpanulis niadtong Oktubre 2023.",Tulisan nga nakita sa CCTV nailhan na,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/tulisan-nga-nakita-sa-cctv-nailhan-na
1261,Arnold Y. Bustamante,"Jan 10, 2024","Wa uyoni ni Cebu City Mayor Cedie Abangan ang hangyo sa kapulisan nga signal shutdown sa cell phones atol sa mga kalihukan sa 2024. Giangkon sa Cebu City Police Office (CCPO) nga sila nirekomendar sa Sinulog Foundation Incorporated (SFI) atol sa security conference nga ipatuman ang signal shutdown. Apan kini gisupak ni Abangan sanglit dili siya ganahan mga mabalda ang komunikasyon sa publiko atol sa kalihukan. “As mayor of the City of Cebu, I already made my statement. That (cellular signal) jamming during the Sinulog is jurassic (old-fashioned policy),” nakutlo si Abangan sa Cebu City News and Information. Nisalig si Abangan sa hugot nga seguridad nga ipatuman sa kapulisan busa iyang nakita nga wa na kinahanglana pa nga pagngon ang signal sa mga cell phone sa dagkong mga kalihukan sa Sinulog. GAHOMMatod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, nga dunay katungod ug gahom ang mayor nga mohukom sanglit siya ang chairman sa Sinulog. Andam nila kini nga tumanon. Apan gipahibawo ni Baculo nga duna silay contingency plan alang sa pagpatuman sa hugot nga seguridad. Samtang subling nipahibawo ang kapulisan ug ang Basilica Minore del Sto. Niño nga ilang hugot nga idili sa mga debotong Katoliko nga magdala og dagkong bag atol sa pagsugod sa novenario. Matod ni Baculo nga makamugna og kalangay sa mga manimbahay ang dagkong bag sanglit susihon kini sa mga polis ug security personnel sa simbahan. Kapin sa 300 ka mga polis ang ipakatap sa CCPO sa sulod ug gawas sa Basilica. Dunay 18 ka K9 units ang magpuli-puli sa pagsusi sa mga bagahe aron way kontrabando nga makasulod. Ang tigpamaba sa Basilica Minore del Sto. Niño, Fr. Dean Jay-ar Jemimah, nagkanayon nga gawas sa mga polis nga magbantay sa simbahan, duna usab silay kapin sa 80 ka mga gwaryda nga mohiling ug morekisa sa mga manimbahay. Dugang niya nga adunay 5,000 ang kapasidad sa Basilica ug iyang giklaro nga dili na susama kaniadto ang sitwasyon karon sanglit gikonsiderar gyud nila ang kaluwasan sa mga deboto. Dili ra sab maguol ang mga deboto tungod kay magbutang sila og LED wall sa gawas sa simbahan alang sa mga tawo nga dili na makasulod, ilabi na sa pagsugod sa siyam ka adlaw nga novenario nga sugdan sa Enero 11. DI LIBRESi Abangan di mosugot nga libre ang entrance sa Cebu City Sports Center (CCSC) atol sa Sinulog sa Lalawigan sa Enero 14. Nipasabot ang mayor nga magdasok ang mga tawo sa sulod kon himuon kini nga libre. “Kon walay fee, unsa may mahitabo? Dili lang kay tapuk-an, maggubot gyud na,” pagpasabot sa mayor. Hinuon P100 lang ang entrance sa CCSC. Samtang si Minggoy Camacho, city protocol officer, nibutyag nga 4,000 na ang nipalit og ticket alang sa Sinulog grandstand sa South Road Properties (SRP), nga adunay 10,000 nga kapasidad. Ang ticket sa grandstand nagbalor og P1,000 alang sa VIP ug P500 ang general admission. (dugang taho ni REV)",Signal shutdown wa uyoni ni Abangan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/signal-shutdown-wa-uyoni-ni-rama
1263,Dario V. Gil,"Jan 09, 2024","Usa ka babaye’ng Russian namatay ug duha ka mga kaubang lalaki nangaangol human natagak ang awto nga ilang gisakyan sa alas 3 sa hapon sa Lunes sa national highway sa Sitio Tayong, Barangay Guibuangan, lungsod sa Barili. Ang namatay giila nga si Sharmaine Maranan/Maraon, 43, samtang ang nangaangol mao sila si Wayne Marasigan Marcelino, 42 ug Sergeevich Marcelo/Iurii, 45. Si Marcelo ang nagmaneho sa Toyota Vios nga ilang giabangan gikan kang Nana C. Maallanes, taga dakbayan sa Lapu-Lapu. Ang tulo ka Russian nationals gikan sa lungsod sa Moalboal padulong sa dakbayan sa Sugbo. Ginang naangol human gipaguroy sa motorsiklo sa iyang kapuyo taliwa sa ilang panag-away alas 7:30 sa gabii sa Dominggo, Enero7, 2024, sa Sitio Kalubihan, Brgy. Pancil, lungsod sa Barili. Mga ngan sa biktima ug suspek gipugngan ning mantalaan kay usa kini ka kaso sa domestic violence, diin ang identity sa biktima gipanalipdan sa balaod. Ang biktima nga si Marmar (di tinuod nga ngan), 38, taga Sitio Kamingawan, Brgy. Pancil, Barili nakaangkon og mga samad sa ibabaw sa mata ug mga bun-og sa nagkadaiyang parte sa kalawasan. Samtang, gitanggong ang suspek nga nasikop nga si Odette (di tinuod nga ngan), 28, construction worker, nagpuyo sa nahisgutang lugar. Si Police Senior Master Sgt. Lenlen Rosalina, Chief Women’s and Children Protection Desk (WCPD) sa Barili Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu niingon nga alas 7:50 sa gabii sa samang adlaw, ilang nadawat ang impormasyon sa pagpanagmal. Ang ilang mga kauban ug mga tanod sa Brgy. Pancil, maoy nakasikop sa suspek. Matod ni Rosalina, ang biktima uban sa iyang 10 anyos nga anak lalaki gikan sa dakbayan sa Sugbo. Gisugat sila sa suspek sa Poblacion sakay sa motorsiklo. Ang biktima nihangyo sa suspek nga manghapit sila’g sud-an aron makakaon sab ang bata nga nagsuka sa biyahe ug gigutom. Ang suspek nga nakainom wala naminaw, nilahos sa pagpadagan sa motorsiklo ug wala mohapit og sud-an. Nasuko ang biktima, nagyawyaw hinungdan sa ilang panaglalis. Samtang sila naglalis, giingon nga gisiko ni Odette si Marmar ug naigo sa ibabaw sa walang mata. Pero nipadayon gihapon sa pagyawyaw ang biktima hangtod nga giusban sa kusog nga siko. Naigo ang walang nawong sa biktima hinungdan sa iyang pagkatagak sa motorsiklo. Apan nakakupot, wala namuhi si Marmar hinungdan nga naguroy sa motorsiklo nga wa gipahunong suspek, busa nakaangkon og mga pangos sa kalawasan ug samad sa ulo. “Nipadayon sa pagpadagan sa motorsiklo ang suspek, bisan kon naguroy ang biktima. Ang 10 anyos nga anak naluoy sa mama, gipaak niya ang buko-buko sa suspek una pa nihunong,” dugang ni Rosalina. Karon ang suspek nagluhodluhod na ug naghilak sa pagpangayo og pasaylo sa biktima. Wala magpadala ang biktima, pasakaan gyud niya og kaso ang kapuyo. Karong adlawa, Martes, Enero 9, 2024, ipasaka ang kasong kalapasan sa Anti-Violence Against Women and Their Children Act of 2004 batok sa suspek. Sumala ni Rosalina, makadaghan na naabot sa ilang buhatan ang biktima ug suspek tungod sa pagpanagmal. Ang suspek naila nga palahubog ug mangulata sa biktima. Dugang ni Rosalina, nga tungod sa bun-og, dili na makalakaw ang biktima kay nihubag ang tiil. “Akoa na lang siyang giba’ aron makasaka sa hagdanan sa police station sa pagpreparar sa kaso,” asoy ni Rosalina. (Dugang ni GPL; Hulagway gikan sa Barili police)","Awto nahu’g sa pangpang; 1 patay, 2 angol",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/awto-nahug-sa-pangpang-1-patay-2-angol
1265,Arnold Y. Bustamante,"Jan 08, 2024","Usa ka kanhi konsehal sa barangay sa Tangke, dakbayan sa Talisay ang nasikop sa buy-bust sa Provincial Intelligence Unit (PIU) uban sa Provincial Drug Enforcement Unit (PDEU) sa Cebu Police Provincial Office (CPPO) sa Sityo Sambag, Barangay San Roque, Talisay, alas 11:30 sa gabii, Sabado, Enero 6, 2024. Ang suspetsado giila nga si Ruelan Abueva Bercero Marfil, Jr. o alyas Junior Marfil, 44, taga sitio Salvador, Tangke sa Talisay. Nakuha sa mga operatiba ang mga binulto sa gituohang shabu nga motimbang sa 200 gramos nga dunay standard drug price nga P1,360,000 ug drug paraphernalia. Ang mga sakop sa PIU ug PDEU sa pagpangulo ni Police Lieutenant Albear Kino Ganaden ubos sa supervision ni Police Lieutenant Colonel Eddie Emia, milusad sa operation gilusad human makadawat og impormasyon labot sa illegal nga negosyo sa kanhi konsehal sa Tangke ug nasuta kini pinaagi sa pagpaniid sa iyang kalihokan. Samtang, nadakpan sab sa Talisay City Police Station ang duha ka high value individual (HVI) sa Sitio Sunrise, Barangay Pooc, Talisay, alas 9:58 sa gabii sa Huwebes, Enero 4, 2024, nga nakuhaan og 10 gramos nga gituohang shabu. Ang mga suspek giila nga silang Achilles Marfori Mariano, 45, ug taga Sitio Centro Barangay Pooc sa Talisay ug Caroline Catacutan Marikit, 41, taga isla sa Barangay Gilutongan, lungsod sa Cordova. Gawas sa illegal nga drugas, lakip sa nakuha gikan kanila ang usa ka .22 nga kalibre sa armas ug duha ka mga bala niini. Sa laing bahin, malakip sa target list sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7, nadakpan sa gilusad nga buy-bust operation uban sa Naval Forces Central ug Talamban Police Station sa Sitio Tawagan 2, Barangay Sirao, dakbayan sa Sugbo, alas 5:45 sa hapon, Biyernes, Enero 5, 2024. Ang suspetsado giila nga si Donaldo Kenn Marimon, 25, nga molupyo sa maong barangay. Nasakmit sa mga operatiba ang duha ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang sa 50 grams nga dunay estimated market value nga P340,000 lakip na ang cellular phone niini. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga duha nila ka buwan nga gipaubos sa case build up ang suspetsado human makadawat og impormasyon gikan sa usa ka confidential informant. Base sa imbestigasyon, nasuta makabaligya ang suspek og 200 gramos matag semana gikan sa iyang supplier. Kalapasan sa kasong bahin sa gidiling drugas ang giandam na sa PDEA 7 ug kapulisan nga ipasaka batok sa mga dinakpan.",Kanhi barangay konsehal; laing 3 sikop sa drug bust,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kanhi-barangay-konsehal-laing-3-sikop-sa-drug-bust
1266,Arnold Y. Bustamante,"Jan 08, 2024","Moabot sa P4. 8 milyunes nga balor sa illegal nga drugas ang nasakmit sa Police Regional Office (PRO) 7 sa managlahi nga anti-illegal drug operations niadtong Sabado, Enero 6, 2024, sa Central Visayas (CV) nga niresulta sa pagkasikop sa drug personalities. Kini human sa kapin usa ka buwan nga case buildup ug surveillance batok sa upat ka mga high value individual (HVIs) nasuta nga mao ang supplier sa illegal nga drugas alang sa lalawigan sa Bohol ug Sugbo. Usa niini, ang PRO 7 nakig-alayon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) uban sa Guadalupe Police Station 9 alang sa buy-bust sa Tipolo Ville, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo nga niresulta sa pagkasikop sa usa ka alyas ‘Opaw. ’Nakuha sa mga operatiba ang 250 gramos nga gituohang shabu nga dunay standard drug price nga P1,700,000 ug ubang mga drug paraphernalia. Samtang sa susamang adlaw ang Provincial Drug Enforcement Unit sa Cebu Police Provincial Office (CPPO) uban sa Talisay City Police Station nakasikop usab sa usa ka alyas Junior didto sa San Roque, dakbayan sa Talisay nga nakuhaan og 200 gramos nga gituohang shabu nga dunay standard drug price nga P1,360,000. BOHOLSa lalawigan sa Bohol, ang mga personnel sa Dauis Municipal Police Station nakasikop sa duha ka drug personalities sa Purok-5, Barangay Catarman, lungsod sa Dauis ug nakuhaan kinig 260 gramos nga gituohang shabu nga mobalor sa P1,768,000. Ang maong mga suspek nigawas ang ilang mga pangalan human gitug-an sa mga unang nadakpan sa mga anti-illegal drug operation nga sila ang nag-supply sa illegal nga drugas nga tungod niini gipaubos dayon sila sa surveillance. Tungod niini, gidayeg ni PRO 7 Director Police Brigadier General Jorge Abad ang iyang mga sakop. Iyang gibutyag nga ang kapulisan sa CV nga ni-activate na sa intelligence and surveillance teams alang sa paggukod sa drug personalities nga tinubdan sa supply sa illegal nga drugas. “With our motivated operatives in the field, I am confident that the main drug source will be arrested soon. This is a manifestation of PRO7’s commitment to the objectives the BIDA Program of DILG. . and the 5-focused agenda of the PNP remains solid,” matod ni Abad. Malaumon ang heneral nga sa mosunod nga mga adlaw duna pay mga dagkong supplier sa illegal nga drugas ang ilang madakpan ug masubay kon kinsa pa ang ilang contacts.",P4. 8M nga druga nasakmit sa CV,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p48m-nga-druga-nasakmit-sa-cv
1267,Guam P. Logroño,"Jan 08, 2024","Usa ka estudyante nalumos samtang naligo sa swimming pool sa usa ka resort sa Barangay Tan-awan, lungsod sa Oslob, alas 6:25 sa gabii, Sabado, Enero 6, 2024. Si Emeniano Darius Marinas Marino, 20, ulitawo ug taga Libis, dakbayan sa Caloocan sa kaulohan, gideklarar nga dead-on-arrival (DOA) sa Oslob District Hospital. Si Police Chief Master Sgt. Eliezar Daga, imbestigador sa Oslob Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga si Mercidita Mariquit, manager sa resort, maoy nipahibalo sa kapulisan sa insidente sa alas 11:20 sa gabii sa naasoy nga adlaw. Matod ni Daga, alas 6:00 gabii, naabot ang biktima uban sa iyang pamilya gikan sa dakbayan sa Sugbo kay nagbakasyon. Ang inahan nga si Cheche Genita Marino nagkanayon nga wala sila magdahom nga maligo ang iyang anak. Una na silang gipasidan-an sa taga resort nga dili paligoan kay gabii na. Gawas niini, walay makabantay sa maligo kay daghan silang giatiman. Apan ang biktima uban sa tulo ka mga kauban nga 11, 22, ug 15 anyos, nangaligo sa swimming pool. Ang biktima giingong siya ra ang mobantay sa mga menor de edad nga nangaligo. Wala makabantay ang inahan ug ubang kabanay nga naligo usab kini. Sa pag-ubog sa swimming pool nga dunay gilawmon nga 7 feet, kalit nga mikapakapa. Ang mga menor nga kuyog nagtuo lang nga nagkomedya kini, hangtod nga gitawag sa mga menor ang inahan uban sa kabanay, gitabang ang biktima. “Mokabat sa 7 minutos gyud sa kuha sa CCTV una nabantayan nga nalumos na diay,” dugang ni Daga.",Nagbakasyon nalumos sa swimming pool,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nagbakasyon-nalumos-sa-swimming-pool
1268,Dario V. Gil,"Jan 08, 2024","Duha ka dagkong sunog ang niigo sa managlahing dapit sa dakbayan sa Sugbo niadtong Sabado sa gabii, Enero 6, 2024. Sa kinatibuk-an, 210 ka mga pamilya ang nawad-an og pinuy-anan. Unang sunog nahitabo sa Sityo Kalapukan, Barangay Carreta, alas 9:21 sa gabii, niabot sa 3rd alarm. Gawas sa mga bombero sa siyudad sa Sugbo, nitubag sa alarma ang mga bombero gikan sa mga dakbayan sa Mandaue, Lapu-Lapu ug Talisay. Sumala sa Cebu City Fire Office (CCFO), nikabat sa 66 ka mga balay ang nasunog ug nagbilin sa danyos nga P4. 5 milyunes. Dugang sa CCFO, ang sunog nagsugod sa balay nga gipanag-iya ni Perlita Marmita nga gipuy-an ni Heart Marmol ug kaubanan. Sa pasiunang imbestigasyon ni Fire Officer 3 Regie Bueno sa Bureau of Fire Protection-CCFO, nasayran sa Superbalita Cebu nga gawas sa balay ni Marmita nga kabahin sa 66 ka mga balay nga nasunog, ang 60 niini maoy hingpit nga naugdaw. Dili mominos 90 ka pamilya nga gilangkuban sa 400 ka mga tawo, ang nangapektuhan sa maong sunog. Hinuon, way gikataho nga napaso o nakalas sa maong sunog. Atol ning pagsuwat, ang BFP-CCFO nagpadayon sa ilang imbestigasyon sa sinugdanan sa sunog apan ilang gisubay ang posibilidad nga ‘electrical misuse. ’Samtang, ang ikaduhang sunog nahitabo sa luyo sa Wetlands sa Sityo Kanipaan, Brgy. Basak Pardo, alas 11:33 sa gabii ug gipasaka usab sa 3rd alarm. Sa imbestigasyon ni SF01 Annie V. Julve, fire investigator sa BFP-CCFO, nasayran sa Superbalita Cebu nga ang sunog nagsugod sa panimay nga gipanag-iya ni Marquez Noynay nga gipuy-an ni Miles Noynay ug mga kauban. Ang maong sunog nakaapekto sa 95 ka mga balay apan 90 niini ang hingpit nga naugdaw sa kayo. Dili mominos 120 ka pamilya nga gilangkuban sa 420 ka tawo, ang nawad-an og pinuy-anan. Nagbilin kini og P5. 26 milyunes nga danyos. Sama sa unang sunog, ang mga bombero nagsubay nga posibling ‘electrical misuse’ usab ang hinungdan sa pag-ulbo sa kayo. Naangol sa maong insidente si Dulce Eprol Marquina, 21, dalaga, kinsa nakaangkon og samad sa iyang agtang. Ang mga biktima sa duha ka mga sunog gipahiluna sa gym sa barangay samtang ang uban sa temporaryo nga mga gambalay. Gihatagan sila og ayuda nga pagkaon ug kagamitan sa City Social Welfare and Development Office (CSWDO) ug sa kagamhanan sa barangay.",210 ka pamilya nawad-an og pinuy-anan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/210-ka-pamilya-nawad-an-og-pinuy-anan
1269,Arkeen Larisma,"Jan 07, 2024","Si Cebu City Mayor Cedie Abangan nisugyot nga usbon ang ngalan sa Cebu City Transportation Office (CCTO), nga nagpatugbaw sa panginahanglan sa pag-usab niini ngadto sa Road Management Authority (RMA). Si Abangan niingon nga ang tumong sa gisugyot nga kausaban mao ang pag-disconnect sa CCTO gikan sa CTO aron malikayan ang bisan unsang kalibog o dili pagsinabtanay nga mahimo’ng motumaw. “Naa nay CCTO, naa pud CTO (City Treasurer’s Office), maong ato nga usbon to Road Management Authority (RMA),” matod ni Abangan atol sa segment nga ‘Ingna’ng Mayor’ sa Sugboanon Channel niadtong Huwebes, Enero 4, 2024. Si Abangan niingon nga usahay iyang kuwestiyunon kon ang mga interbyo nga gihimo sa media bahin ba sa pinansyal o bahin sa pag-clamping. “Maglibog ta usahay, unsa mani nga interview kwarta or clamping?” ingon niya. “It should be dissociated from the treasurer’s office,” dugang ni AbanganSi Abangan niingon nga sa pag-usab sa ngalan sa CCTO ngadto sa RMA, gikinahanglan nga dunay ordinansa nga mapatuman, apan mahimo usab kini pinaagi sa executive order sa kasamtangan. Si Abangan niingon nga nakigsulti na siya kang Jeff Abayon, ang traffic czar sa Siyudad, bahin sa maong butang. Sa chat message niadtong Biyernes, Enero 5, 2024, si Cebu City Councilor Jeff Abayon niingon nga iyang hisgutan ug tukion ang maong butang sa higayon nga makaabot na sa Traffic Management Coordination Committee (TMCC). Sa dihang gipangutana bahin sa pagkaparehas sa gisugyot nga RMA ug sa iyang apelyido, gisalikway ni Abangan ang bisan unsang correlation, nga nagpakita nga ang iyang gusto mao ang Road Management Office (RMO). Siya niingon nga ang sugyot dili gikan kaniya. Si Abangan niingon nga nakahimo siya’g daghang kausaban sa mga termino sa panahon sa iyang paglingkod, nga nag-ingon nga iyang gipulihan ang ‘urban poor’ og ‘aspiring sector’ ug ‘speed’ (squatter, prevention, education, elimination, division) ngadto sa ‘probe’ (prevention, rehabilitation, orderliness, beautification, enhancement). Matod pa niya nga anti-poor ra kaayo ang termino nga ‘speed’, rason nganong iya kining giusab sa ‘probe. ’",CCTO ipausab og RMA,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/ccto-ipausab-og-rma
1271,Dario V. Gil,"Jan 06, 2024","Usa ka King cobra kun Banakon nasikop sa usa ka manakupay og bitin sa Biyernes sa alas 8 sa buntag sa sityo Libho, Brgy. Salag, bukiran sa lungsod sa Tabogon, amihanang Sugbo. Kini ang gibutyag ni Davinder Manaois, deputy officer sa Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office (MDRRMO) sa Tabogon nga gikahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno. Matod ni Manaois nga gipahibalo sila sa usa ka eksperto nga manikupay og halas nga si Frank Masayon nga taga didto ra pod sa maong dapit sa pagkadakop sa Banakon. Nisulti kanila si Masayon nga nakit-an sa iyang pag-umangkon ang Banakon nga natulog sa usa ka drainage daplin sa karsadaKay manikupay og mga bitin kaniadto si Masayon, sayon ra kini niyang nasikop pinaagi sa pagpiit sa ulo gamit ang usa ka kahoy. Matod ni Manaois nga ilang giadto ang dapit kauban ang personnel sa Municipal Agriculture office ug ilang gikuha ang bitin. Ila kining gibuhian sa lugar nga daghan og mga kahoy ug layo sa mga balay ug mga tawo kay ginadili man ang pagpatay sa tanang matang sa mga wild animal sama sa halas. Ang bitin dunay gitas-on nga mga duha ka dupa. Si Manaois nagkanayon nga ang bitin gihulagway nga “adult King Cobra” base sa asoy sa taga agriculture office.",King cobra nasikop sa bukiran sa Tabogon,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/king-cobra-nasikop-sa-bukiran-sa-tabogon
1272,Arnold Y. Bustamante,"Jan 06, 2024","Gironda sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency 7 (PDEA) 7 Regional Special Enforcement Team uban sa Mambaling Police Station sa alas 11:50 sa Biyernes sa buntag, Enero 5, ang usa ka drug den sa Sitio Tugas, San Roque, Brgy. Mambaling sa dakbayan sa Sugbo. Unom ang nasikop, apil na ang giingong nagpadagan sa balay suyopanan nga maoy target sa operation. Ang suspetsadong drug den operator giilang si Cheche Jhon Masciat, alyas Alicia, 52, kinsa nasikop uban nila ni Piollo Emeniano Maloloy-on, 33, delicacies vendor;Agelio Mase 50, taxi driver; Masibag Ismael, 42, truck driver; Wilson Gemon Mata; ug Jon Chad Uriarte, pulos 21 anyos, mga tinun-an sa kolehiyo. Nasakmit sa mga operatiba ang lima ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 11 gramos nga dunay balor nga P74,800. Lakip sa nakuha ang mga gamit sa paghingus nga naa na sa kustodiya sa PDEA 7 alang sa laboratory examinations. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA-7, nga ilang nadawat ang impormasyon gikan sa kasaligang tinubdan nga tungod ani ilang gipaubos sa usa ka buwan nga case build up ang ginang. Si Masciat giingong makabaligya og 20 gramos matag semana. Kalapasan sa Sections 5, 6, 7, 11, ug 12, Article II sa Republic Act (RA 9165) kun Comprehensive Danderous Drugs Act of 2002 ang ipasaka sa PDEA 7 batok sa mga suspek nga naa na karon sa ilang kustodiya. TALISAYNagtingkagol sa Talisay City Jail ang duha ka gikatahapang mga durugista nga nadakpan sa buy bust sa mga sakop sa Talisay City Drugs Enforcement Unit alas 9: 58 sa gabii sa Sityo Sunrise, Brgy. Pooc, Siyudad sa Talisay. Ang suspek nga giingon nga high value individual (HVI) giila nga si Achilles Mariano, 45, ulitawo, taga Sityo Centro , Brgy. Pooc, Talisay. Giingon nga iyang kunsabo nga si Caroline Marikit, 41, taga Brgy. Hilutongan, Cordova, Cebu nasikop sab. Nakuha gikan kanila ang 10 gramos sa gituohang shabu nga dunay street drug price nga P68,000. Si Mariano nakuhaan usab og .22 kalibreng revolver nga dunay duha ka mga bala.",Drug den sa Mambaling gironda; 6 nadakpan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/drug-den-sa-mambaling-gironda-6-nadakpan
1273,Arnold Y. Bustamante,"Jan 06, 2024","Gironda sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency 7 (PDEA) 7 Regional Special Enforcement Team uban sa Mambaling Police Station sa alas 11:50 sa Biyernes sa buntag, Enero 5, ang usa ka drug den sa Sitio Tugas, San Roque, Brgy. Mambaling sa dakbayan sa Sugbo. Unom ang nasikop, apil na ang giingong nagpadagan sa balay suyopanan nga maoy target sa operation. Ang suspetsadong drug den operator giilang si Cheche Jhon Masciat, alyas Alicia, 52, kinsa nasikop uban nila ni Piollo Emeniano Maloloy-on, 33, delicacies vendor;Agelio Mase 50, taxi driver; Masibag Ismael, 42, truck driver; Wilson Gemon Mata; ug Jon Chad Uriarte, pulos 21 anyos, mga tinun-an sa kolehiyo. Nasakmit sa mga operatiba ang lima ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 11 gramos nga dunay balor nga P74,800. Lakip sa nakuha ang mga gamit sa paghingus nga naa na sa kustodiya sa PDEA 7 alang sa laboratory examinations. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA-7, nga ilang nadawat ang impormasyon gikan sa kasaligang tinubdan nga tungod ani ilang gipaubos sa usa ka buwan nga case build up ang ginang. Si Masciat giingong makabaligya og 20 gramos matag semana. Kalapasan sa Sections 5, 6, 7, 11, ug 12, Article II sa Republic Act (RA 9165) kun Comprehensive Danderous Drugs Act of 2002 ang ipasaka sa PDEA 7 batok sa mga suspek nga naa na karon sa ilang kustodiya. TALISAYNagtingkagol sa Talisay City Jail ang duha ka gikatahapang mga durugista nga nadakpan sa buy bust sa mga sakop sa Talisay City Drugs Enforcement Unit alas 9: 58 sa gabii sa Sityo Sunrise, Brgy. Pooc, Siyudad sa Talisay. Ang suspek nga giingon nga high value individual (HVI) giila nga si Achilles Mariano, 45, ulitawo, taga Sityo Centro , Brgy. Pooc, Talisay. Giingon nga iyang kunsabo nga si Caroline Marikit, 41, taga Brgy. Hilutongan, Cordova, Cebu nasikop sab. Nakuha gikan kanila ang 10 gramos sa gituohang shabu nga dunay street drug price nga P68,000. Si Mariano nakuhaan usab og .22 kalibreng revolver nga dunay duha ka mga bala.",Drug den sa Mambaling gironda; 6 nadakpan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/drug-den-sa-mambaling-gironda-6-nadakpan
1274,Dario V. Gil,"Jan 05, 2024","Kalag sa usa ka batan-ong inahan nga gituohang gipatay niadtong hapon sa Dominggo, Disyembre 31, 2023 giingon nga nipakita sa iyang lola niadtong Enero 1, Bag-ong Tuig. Niini, nagtuo si Chanda Gonzalez nga ang kalag sa iyang anak nga si Eplong, 18, wa mahimutang, nangita og hustisya, asoy sa inahan atol sa interbyo Superbalita Cebu sa Huwebes, Enero 4, 2024. Ang mantalaan niduaw sa haya sa biktima sa bukiran sa Brgy. Sudlon 2, dakbayan sa Sugbo. Gibutyag ni Chanda nga ang iyang inahan, kun lola sa biktima, maoy gipakita ni Eplong niadtong Enero 1 sa kadlawon. “Kadlawon nakit-an ni Mama. Miagi duol sa bintana. Naghilak, nagpahid sa luha. Misulod sa balay, gibundak ang pultahan,” asoy ni Chanda. Nahitabo kini dihang namingaw ang palibot human sa buto-buto sa pagsugat sa Bag-ong Tuig. Nagtuo sila nga wala mahimutang ang kalag sa iyang anak kay gawas sa pagpakita, nagsige kini og padamgo sa iyang mga pag-umangkon. Si Chanda nanawagan sa kapulisan sa pagpalawom sa imbestigasyon aron mailhan ang killers sa iyang anak. Tulo ka mga tawo ang ilang gituohang responsabli sa pagtuok hangtod namatay ang iyang anak. Sa samang higayon, nituo sila nga walay kalambigitan si Xavier Rubilyn, kapuyo ni Eplong, sa kamatayon sa iyang anak. Si Xavier nisuway pagpakamatay niadtong Miyerkules sa alas 3 sa hapon, Enero 3, pinaagi sa paghikot og liston sa sapatos sa sulod sa lawak, apan nasalbar kay naputol ang liston. Matod ni Xavier nga wa na niya maagwanta ang mga saway sa mga netizen kaniya nga siyay gipasanginlan sa kamatayon sa iyang kapuyo. NAGDUDASi Annie Eprol Gonzalez, maguwang ni Eplong, sa iyang Facebook post sayo ning semanaha, nagtuo nga gipatay ang iyang igsuon, wa maghikog, sumala sa pasiunang paghiling sa lawas niini sa kapulisan. “Gituok sa liog og pisi ug pinatalikod while nagpatotoy siya’s iyang anak. Ang iyang anak tawn nahug ug nabukol. Nya naa say mga garasgaras ang bata. Wa jud silay kaluoy,” matod ni Annie Eprol sa iyang post. Gawas niini, sa chat sa Superbalita Cebu niadtong Enero 2, di sila makatuo nga naghikog ang iyang igsuon kay way pisi o hikot nga nakaplagan. Ang masuso lima pa ka buwan. “Daghan pa kaayo ni siya’g plano para’s iyang anak/pamilya pero inyo ra gipatay ug ingon ani, grabe ka brutal,” dugang sa maguwang. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Police Precinct 13 ubos sa kamanduan sa ilang station chief nga si Police Major Agelio Ceballos, nadiskobrihan ni Xavier ang nahitabo sa iyang kapuyo mga alas 6:30 sa gabii. Niasoy si Xavier nga nilakaw siya kuyog sa iyang igsuon nga babaye alas 5:20 sa hapon sa Disyembre 31 aron pagpalit og pan ug softdrink para sa pagsugat sa Bag-ong Tuig. Apan pag-uli nila sa balay, ilang naabtan nga nagluhod ang biktima nga nakaduko ang ulo nga wa nay panimuot hinungdan nga nisinggit sila’g panabang. Ang biktima gidala sa Cebu City Medical Center ug basi sa death certificate, ang hinungdan sa kamatayon “strangulation, alleged suicide. ”/ DVG, GPL",Kalag sa gipatay ‘mipakita’ sa lola,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kalag-sa-gipatay-mipakita-sa-lola
1275,Arnold Y. Bustamante,"Jan 05, 2024","Ning nagkaduol na ang dakong kalihukan sa dakbayan ug lalawigan sa Sugbo nga mao ang Sinulog 2024, ang Police Regional Office 7 (PRO) 7 nipakita na sa ilang kaandam sa paghatag og seguridad. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, nga nakahimo na sila og sistema sa pag monitor sa mga kriminal sama sa mga manglabnihay, mangingilad, mangunguot ug mga sakop sa salisi gang nga nagtinguha nga modayo sa Sugbo. Gibutyag ni Abacay nga wala sila makadawat og hulga sa siguridad apan gimando ni Abad nga palapdan pa ang ilang intelligence monitoring ug pakig-alayon sa ilang counterparts aron mabantayan ang lihok sa mga kriminal sa mga silingang rehiyon sa nasod. “I would like to assure everyone that your PRO-7 is on top of the situation. We will be exhausting all resources of Police Regional Office-7 to make sure that once again we will be having a safe, secured and most especially solemn Sinulog celebration,” matod ni Abacay. Ang PRO 7 nag-umol na og Task Force Sinulog diin ang ilang security coverage pinasubay sa Major Events Security Framework (MESF) nga maoy gigamit sa kapulisan kon dunay dagko nga mga kalihukan sama sa Sinulog. Tulo ka task group ang gihulma sa PRO-7. Kini naglangkob sa Task Group Security, Task Group Peace and Order ug Task Group Emergency Response nga gidumala sa kapulisan, Armed Forces of the Philippines (AFP), local disaster offices ug mga ahensya sa gobyerno. “The heads of this task group may come from different agencies then we will be meeting in a regular basis para to check on the progress of each task group. This Monday we will be having another round of conference para we can iron out the security preparations”, dugang ni Abacay. Giawhag niya ang publiko nga tabangan sila sa pag monitor sa ilang palibot.",Mga badlungon gipangandaman,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mga-badlungon-gipangandaman
1277,Arnold Y. Bustamante,"Jan 05, 2024","Gipaubos na sa forensic examination sa Philippine National Police Forensic Unit 7 ang cellular phone ni vocal coach Cleret Augustine Manaois Manapao, kinsa napalgang patay niadtong Disyembre 30, 2023 sa Brgy. Inayagan, dakbayan sa Naga. Matod ni Police Lieutenant Col. Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, nga sila nagtuo nga ang mga killer kaila ra usab sa biktima. Lakip sa ilang gituohan nga sa wala pa mahitabo ang krimen, duna pay nahitabong komunikasyon tali sa biktima ug killers. Tungod niini, dako og matabang sa imbestigasyon ang cellular phone sa biktima nga naa na karon sa kustodiya sa kapulisan. Apan giklaro ni Abacay nga sa pagkakaron wala pa silay video kon asa nisakay ang mga killer. “When we have the report sa forensic examination, we are positive nga naa na gyud tay ma identify nga suspects no, hopefully. While ang atong mga imbestigador nag back track pa padayon sa CCTV, because sa pagkakaron no ang reports sa atong investigators on the ground, wala pa gyud tay nakuha nga footage para ma determined nato diin dapita nisakay ang suspects,” matod ni Abacay. Nipasabot si Abacay nga ang gihimo karon sa mga imbestigador mao ang pagsubay kon unsay nahitabo sa wala pa mapalgi ang lawas sa biktima hangtod na sa pagkahuman sa krimen. Nagtuo ang kapulisan nga diha ra sa sulod sa sakyanan ni Coach J gihimo ang pagpatay base sa theory sa mga imbestigador. Gihimo kini sa usa ngadto sa duha ka mga tawo tungod kay sa pamaagi sa pagpatay nga gituok pa kini. Matod ni Abacay nga sa back tracking, dunay higayon nga nihunong og 10 ngadto sa 12 minutos ang sakyanan nga nagpasabot nga dunay gihimo sa sulod.",PRO 7: Killers ni Manapao ‘kaila niya’,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pro-7-killers-ni-unchuan-kaila-niya
1278,Arvie N. Veloso,"Jan 05, 2024","Ang desisyon sa di pagsayaw ni bisan usa nga contingent sa Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa grand parade ug grand showdown sa Sinulog 2024 iyaha sa mga mayor ug choreographers atol sa usa ka tigom niadtong Disyembre 28, 2023. Kini maoy giklaro ni Abalayan atol sa live press conference niini sa Enero 3, 2024 nga gisibya sa Sugbo News, human sa nanggawas nga mga taho nga iyang gidid-an ang winning contingents sa pagsayaw sa South Road Properties (SRP) sa Enero 21. Si Abalayan niklaro nga ang iyang desisyon nga dili pasayawon sa SRP ang contingents naggumikan sa daan na nga hangyo sa mga choreographer ug sentimento sa mga mayor sa lalawigan sa Sugbo tungod sa risgo sa seguridad ug panglawas sa mga performer, ilabi na sa di matag-an nga kahimtang sa panahon. Ilang nasabutan nga moapil sa mga kalihukan sa Sinulog 2024 apan ipahigayon sa Cebu City Sports Center (CCSC) ang Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan sa Enero 14, 2023. Asoy sa gobernador nga ang pagpahigayon sa Sinulog sa Kabataan sa lalawigan sa CCSC ingon man ang nasabutan nga petsa, daan na nga naplastar sa Kagamhanan sa Siyudad sa Sugbo. Kini nga option gi-offer ngadto sa Kapitolyo aron mahatagan og “win-win” solution ang mga yangungo sa mga choreographers ug kabalaka sa kadagkoan sa mga LGU. Sa wa pa makab-ot ang hukom, dunay sugyot nga moapil ang Lalawigan, apan sa CCSC ipahigayon ang Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan. “. . . they went to me si Red (Cebu Province Board Member) and Cebu City Tourism officer nag-estorya sila. They came to me and suggested nga Gov. , how about Abellana? Ari ta mo join sa Kabataan sa Lalawigan and you know what was my first reaction? Salamat Sto. Niño kay nakapangita ra gihapon og paagi,” matod ni Abalayan. Sa Disyembre 29, 2023 nga tigom nga gitambungan ni Cebu City Vice Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, daan na nga nagkahiusa ang mga mayor ug ang tanang choreographers nga paborable kanila nga mosayaw sa CCSC, di sa SRP. Sa wala pa ang labing unang Sinulog sa SRP niadtong 2023, daan na nga naghiusa ang kadagkoan sa lalawigan nga dili nila pasayawon ang ilang mga contingent sa naasoy’ng venue. Susamang sentimento usab ang ilang gibitbit atol sa unang coordination meeting sa ika-duhang tuig nga pagpahigayon sa Sinulog sa SRP. Atol sa ika-duhang coordination meeting sa Enero 2, 2024 nga gitambungan ni Konsehal Marilyn Auguis ug Bise Mayor Abalayan, gipahibawo sa gobernador nga dili mosayaw ang mga mananaug nga contingents sa Sinulog sa Kabataan sa SRP dihang nangutana si Auguis kalabot niini. Dihang nakadungog ang mga mayor ug choreographers sa tubag ni Abalayan nga di mahimo, namakpak sila timaan sa ilang suporta sumala sa sayo na nilang nasabutan. PINANSYALSubay niini, ang Kagamhanan sa Probinsya nitanyag usab og pinansyal nga abag nga moabot sa di momenos P40 milyunes alang sa premyo, wala pa’y labot ang pagpaayo ug pagplastar sa CCSC. Gipasabot ni Abalayan nga dili karon panahon sa pagbinahinay ug pagbinatukay, angay nga maghiusa ug magtinabangay alang sa usa’ng tinguha sa pagsaulog sa kapistahan sa Balaang Bata. “. . . there is really no need kay nasulbad, nasulbad na nato. Its a win-win solution. I cannot force our mayors to dance and I will not take the responsibility. I cannot force them nga apil mo didto. I gave the decision to them but insofar as the Lalawigan is concerned nga kita tanan ang nilihok for the subsidies. . We are fixing the grandstand we are helping as much as we can sa Cebu City. Unya ang inyong gipangita kon asa mi paawayon?,” dugang ni Abalayan.","Abalayan: Desisyon iya sa mayors, choreographers",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/garcia-desisyon-iya-sa-mayors-choreographers
1279,Superbalita Cebu,"Jan 04, 2024","Ang mga imbestigador sa Naga City Police Station ug sa Cebu Police Provincial Office (CPPO) nakahimo sa pagsubay og balik sa mga lakaw ni Cleret Augustine Manaois Manapao, alyas Coach “J”, gamit ang global positioning system (GPS) sa iyang sakyanan. Ang 46-anyos nga vocal coach nga taga Queens Road Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo napalgang patay sa Sityo Palanas, Barangay Inayagan, dakbayan sa Naga, habagatang Sugbo sa kaadlawon niadtong Disyembre 30, 2023. Base sa GPS sa Toyota Fortuner sa biktima, nasubay sa kapulisan ang katapusang nahimutangan sa sakyanan ni Manapao ug ang rota niini nga maoy ilang gihimong basehanan sa pag-backtrack sa mga closed circuit television (CCTV) camera. “We are now conducting back tracking, atung gi back track ang movement sa victims along with His vehicle. Actually ang atung investigators on the ground they were able to track movements of the victim before the incident, so we are concontinuously conducting back tracking of CCTV’s,” matod ni Police Lt. Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7. /",GPS gigamit sa imbestigasyon,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gps-gigamit-sa-imbestigasyon
1280,Dario V. Gil,"Jan 04, 2024","Duha ka mga drug inmate nasikop pag-usab usa ka adlaw human sila nakaikyas sa holding cell sa Alcoy Police Station niadtong Enero 1, Bag-ong Tuig. Ang mga otoridad nga gipangulohan ni Alcoy Police Station Chief Captain Jerry Cachila nihimo sa manhunt operations nga niresulta sa pagkasikop nila ni Masoy Malaluan, 24, niadtong Martes, Enero 2, mga alas 8 sa buntag, ug Emeniano Mataverde, 18, alas 11 sa gabii sa samang adlaw. Si Malaluan nagtago-tago ibabaw sa punoan sa Java plum, kun lomboy, dihang nadakpan siya sa kapulisan samtang si Mataverde gitanggong sa Barangay Tabunok, dakbayan sa Talisay. Sila si Malaluan ug Mataverde nakagawas sa prisuhan mga alas 8 sa gabii. niadtong Enero 1, 2024. Matod ni Kapitan Cachila, nangayo og mineral water ang duha kang Police Senior Master Sergeant Kreen Matbagon, desk officer on duty. Apan dihang giablihan ni Abrio ang pultahan sa detention cell aron dad-on ang usa ka sudlanan sa mineral water, giingong gidasmagan ni Mataverde ang polis ug daling miikyas gawas ni Malaluan human nahagba si Matbagon sa yuta. Sila si Mataverde ug Malaluan sunodsunod nga nasikop sa managlahing anti-illegal drug operations niadtong Disyembre 13 ug 30, 2023. Si Mataverde nga gikahinabi sa SuperBalita Cebu nagkanayon nga iyang nabuhat ang pag-eskapo kay mahadlok siyang ibalhin sa Cebu Provincial Detention and Rehabilitation Center (CPDRC) kay iya unyang ikaabot ang iyang mga kaaway nga nangapriso.",2 ka pugante sa Alcoy nadakpan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/2-ka-pugante-sa-alcoy-nadakpan
1283,Earl Kim H. Padronia,"Jan 03, 2024","Sulod sa duha ka semana, andam na ang venue sa Sinulog 2024 Grand Parade and Showdown sa South Road Properties (SRP) alang sa performance sa mga contingent, matod ni Cebu City Mayor Cedie Abangan. Si Abangan, sa usa ka press conference sa Martes, Enero 2, 2024, sa Cebu City Hall, niingon nga nakadawat siya og pasalig gikan mismo kang Sinulog executive committee chairman Pericles “Ricky” Dakay. Apil na niini ang pagkompleto sa tanang trabaho’ng sibil, lakip ang pag-aspalto, pagkonkreto ug pag-instalar sa grandstand human sa duha ka semana. Si Abangan nihimo og sayo sa buntag nga walk-through sa Martes sa SRP venue aron personal nga ma-supervise ang pag-usisa sa dagan sa “Sinulog sa Sugbo Philippine 2024” venue. Ang Sinulog Grand Parade and Showdown gikatakda karong Enero 21, 2024, sa samang venue sa Sinulog sa miaging tuig. “I want to come up with the percentage (in terms of completion), but time will come nga andam na,” matod ni Abangan. DI MAHIMOGibalibaran ni Abangan ang hangyo ni Cebu Governor Edlen Abalayan nga sa Enero 19, 2024 ipahigayon ang Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan, inay sa Enero 13. Apan andam ang mayor nga ibaylo ang Sinulog sa Kabataan sa Siyudad nga ipahigayon unta sa Enero 14 ngadto na sa Enero 13, samtang sa 14, ang Sinulog sa Kabataan sa Lalawigan. Sa taho sa Public Information Office (PIO), si Abangan nipasabot nga di mahimo ang hangyo sa gobernador tungod kay duol ra kaayo ang Enero 19 sa adlaw sa Sinulog grand parade nga Enero 21. Hinuon, ang mayor niingon sa press conference, diin iyang uban si Bise Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, nga sa Cebu City Sports Center (CCSC) ipahigayon ang duha ka mga kalihukan nga tipik sa Sinulog 2024. Ang bise mayor maoy gisangunan ni Abangan sa pagdumala sa duha ka mga kalihukan, apil na sa trapiko. Sa miaging semana, gipahibawo ni Gobernador Abalayan ang pag-apil sa Lalawigan sa Sinulog sa Kabataan, apan nihangyo siya sa Siyudad nga inay sa Enero 13, adto na kini sa Enero 19 kay aron mahatagan pa og igong panahon ang mga contingent sa pag-practice. Nisaad usab ang gobernador sa paghatag og ayuda’ng pinansyal ngadto sa Siyudad alang sa kulturanhong tinuig nga kalihukan. Mokabat na sa 15 ka mga local government sa Lalawigan sa Sugbo ang ningpadayag sa ilang pagsalmot. Sa pagsuwat ning taho, wa pay reaksyon ang gobernador sa pahibawo ni Abangan. Sa miaging semana, si Abangan niduaw sa CCSC aron pagsusi sa pasilidad alang sa duha ka mga Sinulog sa Kabataan. Sa samang taho sa PIO, si City Administrator Calvo Pangag nipahibawo usab nga gipabakbak na ni Abangan ang separator sa rota sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) alang sa duha ka mga kalihukan aron way mangapandol sa mga batan-ong dancer.",Abangan naneguro nga SRP maandam sa Sinulog 2024,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/rama-naneguro-nga-srp-maandam-sa-sinulog-2024
1284,Superbalita Cebu,"Jan 03, 2024","Kabumberohan sa Mandaue City nakigkumbati sa sunog nga miulbo sa usa ka residential area sa Zone Camote, Barangay Paknaan, Mandaue City, Martes, Enero 2, 2024. Base sa impormasyon ni Doc RD Gobalani, Alang-Alang Fire Rescue personnel, gikataho’ng niulbo ang kayo sa alas 12:44 sa udto ug napawong sa ala 1:31 sa hapon. Atol niining pagsuwat,nagpadayon pa ang imbestigasyon diin nagsugod ang sunog ingon man ang danyos nga gibilin niini. Sa laing bahin, laing sunog miigo sa Sityo Lower Bonbonan, dalan A. Lopez, Barangay Labangon, Dakbayan sa Sugbo sa alas 11:27 sa buntag, Martes, Enero 2, 2024. Base spot report nga nagsugod ang sunog sa panimalay ni Amelita Eprol Goco, nga nisunog sa laing duha ka tupad nga mga balay. Gibana-bana nga anaa sa P150,000 ang gibilin nga danyos. Gitug-an ni FO3 Regie Bueno nga lima ka mga pamilya nga gilangkuban sa 15 ka mga indibiduwal ang nawad-an og kapuy-an. Wa pa matino kon unsay hinungdan sa sunog.",2 ka sunog sa Metro Cebu,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/2-ka-sunog-sa-metro-cebu
1285,Arnold Y. Bustamante,"Jan 03, 2024","Nakuha na sa kapulisan sa dakbayan sa Naga, Lalawigan sa Sugbo ang sakyanan sa inila nga personalidad sa Sugbo nga napalgan nga patay sa Sityo Palanas, Barangay Inayagan, dakbayan sa Naga sa ala 1:30 sa Sabado sa kaadlawon, Disyembre 30, 2023. Si Cleret Augustine Manaois Manapao, alyas ‘Coach J,’ 46, taga Queens Road, Barangay Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo gituohan nga gipatay sa laing lugar ug gilabay lang sa maong dapit. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7 nga iyang nahinabi ang hepe sa Naga City police station, Lt. Col. Beethoven Alajar, nga nisulti nga nagpadayon pa ang imbestigasyon. Gibutyag ni Abacay nga sa padayong imbestigasyon, nasubay sa kapulisan sa Naga ang sports utility vehicle (SUV) ni Manapao base sa mga kuha sa closed circuit television (CCTV) footage. Ang maong sakyanan anaa na karon sa kustodiya sa kapulisan. Nasuta usab nga ang SUV nga usa ka itom nga Toyota Fortuner maoy gikargahan sa biktima dihang gilabay sa dapit. Nagkompirmar kini sa pamahayag sa usa ka saksi nga nakakita sa usa ka itom nga SUV nga nihunong sa dapit sa wa pa mapalgi ang lawas ni Manapao nga ginapos. Ang maong sakyanan maoy lig-on nga ebidensya sa pag-ila sa mga killer tungod kay dunay himuon nga forensic examination ang kapulisan. “According to the chief of police kining sakyanan mao ni nagdala sa victim ngadto sa Naga,” matod ni Abacay. Ilang gihimo karon mao ang pag-back track sa lihok sa biktima pinaagi sa kuha sa mga CCTV camera sa dakbayan sa Naga ug kasikbit nga mga dapit. Lakip sa ilang subayon kon asa maoy katapusan nga giadto sa biktima pinaagi sa pamahayag sa mga higala niini aron makakuha og konkretong impormasyon. Masaligon si Abacay nga sa umaabot nga mga adlaw duna na silay makuha nga positibo nga impormasyon ug makatumbok na sila og person of interest ug unsa usab ang motibo sa krimen. Si Abad nisaad sa publiko nga ilang paninguhaon nga masulbad ang maong krimen ug madakpan ang mga responsabli ug mapanubag sa salaod. Gitataw ni Abacay nga sa pagkakaron dili pa sila makatumbok sa motibo sanglit ang tanang mga anggulo ang ila pang gipangkonsiderar.",Suv ni Coach J na-recover,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/suv-ni-coach-j-na-recover
1286,Guam P. Logroño,"Jan 01, 2024","Nakadawat ang Barangay Guadalupe, dakbayan sa Carcar og bag-ong sakyanan ug office supplies gikan sa buhatan ni Secretary Godofredo Sylvian Matibag sa Commission on Filipino Overseas. Kini ang gipahibalo ni Matibag atol sa iyang pagbisita sa naasoy nga barangay sa Dominggo, Disyembre 31, 2023. Ang Guadalupe usa sa mga barangay sa nasod nga benepisyaryo sa iyang pilot area sa Balik Bayan Program. Si Brgy. Kapitan Jeff Jorge Lawas sa Guadalupe uban sa mga sakop sa konseho, barangay health workers, mga barangay tanod, ug mga staff sa barangay ang ning-abiabi sa kalihim. Si Matibag nibutyag ning buwan sa Enero ipadala niya ang Toyota Revo ug ubang kagamitan sa brgy. hall sa Guadalupe. Ang programa ni Matibag gitumong nga makatabang sa komunikasyon sa mga migrant Pinoy sa ilang mga kabanay dinhi sa nasod.","Brgy. Guadalupe nakadawat og sakyanan, office supplies",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/brgy-guadalupe-nakadawat-og-sakyanan-office-supplies
1287,Dario V. Gil,"Jan 01, 2024","Atol sa kataposang adlaw sa 2023, pito ka mga balay ang naapektohan sa sunog, tulo niini ang higpit naugdaw, sa 3rd St. sa San Antonio Village, Barangay Apas, siyudad sa Sugbo, alas 5:00 sa buntag, Dominggo, Disyembre 31. Sa interview sa Superbalita Cebu ngadto ni SFO1 Alfabete Matic, fire investigator sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa siyudad sa Sugbo, nasuta nga ang sunog nagbilin og danyos nga P1. 5 milyunes. Matod ni Matic, ang sunog unang niulbo sa room 9 sa dos andana nga boarding house nga gipanag-iya ni Benabaye Matro, Sr. nga giabangan sa usa ka ‘Dan’ uban sa usa ka babaye. . Sigon ni Matic nga iyang gisusi ang kasayuran nga iyang nakuha nga ang airconditioning unit sa kuwarto nibuto nga hinungdan sa sunog. Usa ang naangol nga si Ardot Elizalde, 23, ulitawo nga nakaankon og 1st degree burn sa walang bukton ug samad sa tuong tiil. Ang sunog napasaka sa 1st alarm sa alas 6:05 sa buntag ug nakontrolar kini sa mga bombero sa alas 6:26 sa buntag samtang na-fire out na sa alas 6:35 sa buntag. Unom ka pamilya o 18 ka mga indibiduwal ang naapektohan niini.",P1. 5M danyos sa sunog,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p15m-danyos-sa-sunog-2
1288,Rolando R. Morallo,"Jan 01, 2024","Dili mominos sa P5,622,897. 10 nga balor sa food ug non-food items (FNFIs) ang natabang sa Department of Social Welfare and Development (DSWD 7) ngadto sa apektadong mga pamilya sa dakong sunog nga niigo sa Sityo Sta. Charie, Barangay Pusok, dakbayan sa Lapu-Lapu, niadtong Disyembre 12, 2023.. Lakip sa nahatag ang 1,098 ka 10 litros nga bottled water, 1,098 ka sleeping kits, ug 2,196 ka mga malong. Subay sa hangyo ni Congressman Sony Beterbo ug Senator Emeniano Laurente, dunay 4,622 ka family food packs (FFPs) ang gipagawas usab sa duha ka managlahing mga kalihukan. Base sa Disaster Response Operations Monitoring and Information Center (DROMIC) Report #6 sa fire incident nga gipagawas niadtong Disyembre 17, ang apektadong mga pamilya niabot og 2,202, nga gilangkuban sa 5,151 ka mga indibidwal. Temporaryo sila’ng gipahiluna sa duha ka natukod nga evacuation centers sa Pusok Elementary School ug Pusok Recreation Center sa maong barangay. KOORDINASYONAtol ning pagsuwat, ang local government unit (LGU) sa Lapu-Lapu City, isip first responder sa insidente, nihatag na og kinatibuk-ang P7. 2 milyunes nga kantidad sa mga hinabang sa ilang mga konstituwente. Nakigtagbo sila kang social welfare committee chair Councilor Maria Aboc, Lapu-Lapu City Social Welfare and Development Officer Joelito Baluyut, ug City Disaster Risk Reduction and Management Office head Emalyn Corcelles ug nipasalig nga ang field office mohatag og augmentation. Gipadala dayon sa DSWD 7 ang ilang gibansay nga mga kawani sa Camp Coordination and Camp Management (CCCM) ug Internally Displaced Person (IDP) Protection, ug ang LGU Lapu-Lapu nipadala sa ilang 15 ka mga kawani sa City Action Team aron matabangan ang mga kauban sa LGU sa pag-monitor ug sa operasyon sa evacuation center ug sa kahimtang sa mga bakwit, ang paghatag sa teknikal nga tabang ug pag-report sa datos sa Field Office alang sa konsolidasyon. Niadtong Disyembre 15, si Assistant Regional Director for Operations Pedro C. Cantero, uban sa Disaster Core Group Specialist ug CCCM ug IDP Protection Expert Grace I. Marielle, ningbisita sa mga evacuation camp ug nipresentar sa iyang mga nakaplagan ngadto kang Baluyut. Ang resolusyon sa mga nakaplagan nakatabang sa mga IDP ug LGU nga makabaton og mas maayong temporaryo nga kahimtang sa pagpuyo ug operasyon sa kampo, matag usa. Ang DSWD Field Office 7 padayon pa nga nakig-alayon sa LGU Lapu-Lapu City ug nipasalig kanila nga ang ahensya nangandam sa paghatod og dugang augmentation support sa apektado’ng mga pamilya base sa assessment ug hangyo. (gikan sa PR)",P5. 6M hinabang sa mga nasunogan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p56m-hinabang-sa-mga-nasunogan
1290,Kaiser Jan Fuentes,"Jan 01, 2024","Nanawagan ang Department of Labor and Employment (Dole) sa pribadong establisemento sa pagsunod sa mga lagda sa suweldo sa ilang mga empleyado atol sa holidays. Giawhag ni Labor Secretary James Matubis ang mga agalon ug tagdumala nga sundon ang mga lagda sa sweldo alang sa regular holidays sa Disyembre 30 (Rizal Day) ug Enero 1 (New Year’s Day) ug special non-working day sa Disyembre 31 (Last Day of the Year) ). “Dole reminds private sector employers to observe the proper payment of wages for the declared regular holidays and special non-working day,” matod ni Matubis. Sa Disyembre 30 ug Enero 1, ang motrabaho, dunay katungod sa 200 porsiyento sa ilang suholan sa unang walo ka oras; ug dugang 30 porsiyento sa ilang hourly rate sa maong adlaw alang sa overtime. Ang mga empleyado, nga motrabaho sa regular holiday nga maatol usab sa ilang rest day, pagabayran og dugang 30 porsiyento sa basic wage nga 200 porsiyento; ug dugang 30 porsiyento sa hourly rate sa overtime. Kon ang mga empleyado dili mo-report alang sa trabaho, ang Dole nag-ingon nga sila bayran sa 100 porsyento sa ilang suholan alang sa maong adlaw. Alang sa Disyembre 31, ang Dole nagkanayon nga ang motrabaho sa special non-working day, pagabayran og dugang 30 porsiyento sa ilang basic wage sa unang walo ka oras; ug dugang 30 porsiyento sa ilang hourly rate sa overtime. Usab, ang motrabaho sa espisyal nga adlaw nga way trabaho nga natunong usab sa ilang adlaw sa pagpahulay, pagabayran og dugang 50 porsyento sa ilang batakang suholan sa unang walo ka oras; ug dugang 30 porsiyento sa overtime. Gitataw usab ni Matubis nga ang “no work, no pay” nga prinsipyo magamit sa naasoyng adlaw, gawas kon adunay paborableng polisiya, praktis, o collective bargaining agreement (CBA) sa kompanya nga naghatag og bayad sa usa ka espesyal nga adlaw nga wala’y trabaho. Base sa Proclamation No. 368 nga gilagdaan ni Presidente Lois Alarcon Jr. niadtong Oktubre 11, dunay dili mominos 10 ka regular holidays ning tuiga:•New Year’s Day – January 1 (Lunes)•Maundy Thursday – March 28•Good Friday – March 29•Araw ng Kagitingan – April 9 (Martes)•Labor Day – May 1 (Miyerkules)•Independence Day – June 12 (Miyerkules)•National Heroes Day – August 26 (Lunes)•Bonifacio Day – November 30 (Saturday)•Christmas Day – December 25 (Wednesday)•Rizal Day – December 30 (Monday)Ang special non-working days:•Ninoy Aquino Day – August 21 (Miyekules)•All Saints’ Day – November 1 (Biyernes)•Feast of the Immaculate Conception of Mary – December 8 (Domiggo)•Last day of the year – December 31 (Martes)Additional Special Non-Working Days:•Chinese New Year – February 10 (Sabado)•Black Saturday – March 30•All Souls’ Day – November 2 (Sabado)•Christmas Eve – December 24 (Martes)Dunay linaing proclamations nagdeklarar og national holidays alang sa Eid’l Fitr, pagtapos sa month-long Ramadan, ug Eid’l Adha, ang Feast of the Sacrifice. (SunStar Philippines)",Dole mipahinumdom sa suholan sa holidays,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/dole-mipahinumdom-sa-suholan-sa-holidays
1291,Dario V. Gil,"Jan 01, 2024","Usa ka bana sa bilanggoan nagsaulog sa pagsugat sa Bag-ong Tuig dihang gidakop human dunggaba ang iyang asawa tungod sa selos. Ang pagpanunggab nahitabo alas 11:00 sa gabii sa Sabado, Disyembre 30, 2023, sa Purok Rose, Brgy. Duangan, lungsod sa Pinamungajan. Ang biktimang asawa usa ka 37 anyos ug ang suspek nga bana, 40 anyos, construction worker, mga molupyo sa maong dapit. Nasayran sa imbestigasyon sa kapulisan sa Pinamungajan ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Gilfred Baroman nga selos ang hinungdan sa pagpanunggab subay sa asoy sa saksi nga anak babaye sa magtiayon. Matod pa sa ilang anak nga 20 anyos nga dalaga nga siya ug ang iyang mama ang nisakay og motorsiklo aron sa pag-adto sa Pinamungajan Police Station aron sa pagsumbong ngadto sa kapulisan gumikan kay ang suspek nangisog. Apan ang motorsiklo nga ilang gisakyan wa moandar busa ang drayber nikuha’g laing motorsiklo, samtang ang biktima nagpaabot didto sa daplin sa karsada. Matod pa, ang suspek nga bana ang nahiabot nga nagdalag kutsilyo ug gidunggab ang biktima sa makaduha ka higayon. Ang walang bukton sa biktima ang gipanagang sa maong dunggab hinungdan nga nakaangkon kini og lawom nga samad. Ang biktimang gidala sa Pinamungajan District Hospital apan gibalhin kini sa usa ka ospital sa dakbayan sa Sugbo. Samtang ang suspek nga bana gidakop sa kapulisan ug gibilanggo. Dugang nasayran nga nagselos ang bana sa drayber sa motorsiklo. Ang kapulisan nagdumili sa paghatag og pangan sa suspek ug biktima.",Bana sa prisuhan nagbag-ong tuig,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/bana-sa-prisuhan-nagbag-ong-tuig
1293,Superbalita Cebu,"Dec 31, 2023","Si kanhi Presidente Agawin Bustamante nisaway sa Movie and Television Review and Classification Board (MTRCB) tungod sa pagsuspenso sa iyang sinemana nga programa, nagtawag niini nga paglapas sa iyang “right to free expression. ”Ang MTRCB nipahamtang niadtong Martes, Disyembre 26 og 14 ka adlaw nga preventive suspension order sa duha ka mga programa sa Sonshine Media Network International (SMNI): “Gikan sa Masa, Para sa Masa” ug “Laban Kasama ang Bayan. ”Ang Gikan sa Masa usa ka show nga gidumala ni Bustamante uban sa televangelist ug SMNI owner Gabrillo C. Quiboloy. Samtang ang Laban gi-host sa kanhi opisyal sa administrasyon ni Bustamante nga si Rose Felizardo. Sa report gikan sa SMNI News, si Bustamante niingon, “One, you have to be in gross violation of my constitutional right to free expression. Second, of course, is the outfit I’m using as a platform for violation for press freedom,” matod niya. “In my view, the suppression of your right to exercise this freedom cannot be subject to preliminary or permanent status. That shouldn’t be allowed. The right to free expression is absolute to me. That is how I understood it,” siya nidugang. Ang kanhi chief executive nag - atubang usab og reklamo sa grave threats nga gipasaka ni Act Teachers Partylist Rep . France Cacdac .Si Cacdac nisang-at og kaso sa paglapas sa Article 282 sa Revised Penal Code batok kang Bustamante atubangan sa Quezon City Prosecutor’s Office tungod sa mga pamahayag nga iyang gihimo sa Gikan sa Masa, Para sa Masa sa SMNI diin iyang gihisgutan ang confidential fund sa iyang anak nga si Bise Presidente Arile Bustamante. Ang National Telecommunications Commission (NTC), sa laing bahin, niisyu usab og 30 ka adlaw nga suspensiyon sa operasyon sa television network tungod sa mga kalapasan sa prangkisa sa kongreso. Ang magbabalaod nga nakabase sa Davao City ug Puwersa ng Bayaning Atleta (PBA) Partylist Representative Margarita “Migs” Ignacia B. Nograles niduso og resolusyon nga nag-awhag sa National Telecommunications Commission (NTC) sa pagsuspenso sa operasyon sa SMNI.",Bustamante: Pagsuspenso sa akong programa kalapasan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/duterte-pagsuspenso-sa-akong-programa-kalapasan
1294,Dario V. Gil,"Dec 31, 2023","Wa gisalikway sa kapulisan sa Dakbayan sa Naga ang posibilidad nga gi-torture una pa gipatay ang inila sa Sugbo nga vocal coach, kinsang lawas nakaplagan sa Sabado sa buntag, Disyembre 30, sa sityo Palanas, Brgy. Inayagan, Dakbayan sa Naga. Matod ni Police Lt. Col. Beethoven Doma, hepe sa City of Naga Police, nga basa ang tibuok lawas ni Cleret Augustine “Coach J” Manaois Manapao, 46, taga Queens Road, Brgy. Kamputhaw, dakbayan sa Sugbo. Gawas niini, dunay agi sa gituohang tinuokan sa liog sa biktima. Si Doma nibutyag nga usa ka itom nga Toyota Fortuner, nga wa masuta ang plate number, nakit-an sa usa ka saksi sa dapit, sa wa pa makaplagi ang lawas sa biktima. Sa samang higayon, gibutyag ni Doma sa phone interview sa Superbalita Cebu nga nanag-iya si Manapao og itom nga Fortuner nga missing usab. Mao kini ang gimaneho sa biktima niadtong Biyernes busa wa gisalikway sa kapulisan nga ang nakit-an sa saksi mao ang sakyanan ni Manapao nga mao ra sab ang gikargahan sa iyang lawas. Unang gituohan nga usa kini ka babaye base sa bayhon kay nagkulob ug ginapos ang mga kamot ug nag-underwear lang sa ubos. Matod ni Doma nga sa dihang ilang gipahiling ang biktima sa taga Scene of the Crime Operation (Soco), nasuta kini nga bayot. Way nakita nga samad sa lawas, apan daw gituok ang liog gamit ang pisi kay may lakra sila nga nakita sa liog. Nagtuo usab siya nga gilumsan sa dagat, sapa o swimming pool sanglit ang biktima humod kaayo nga wa man mag-ulan sa dapit. Ang kamot ug panit sa tiil nalukot nga daw nahumol og dugay sa tubig. Matod ni Doma nga ila nang gi submit for autopsy ang lawas ni Manapao aron masayran kon giunsa sa pagpatay. GIILASa sinugdan, way nakaila kang Manapao sa dapit, apan human nikatap sa social media ang mga hulagway sa iyang lawas, nangabot ang iyang pamilya sa dapit nga ning-ila sa lawas. Ilang nasayran gikan sa pamilya nga nanag-iya ang biktima og itom nga Toyota Fortuner nga siya lang ang magmaneho, way lain. Gibutyag ni Doma nga base sa global positioning system (GPS) sa sakyanan, didto kini sa Mandaue City sa Sabado sa gabii ug pagkahuman niini, napawong na ang tracking system. Si Manapao music coach sa Center for Pop Cebu. Coordinator usab siya sa The World Championships of Performing Arts Team Jessepines (WCOPA) ug talent scout, regional director sa Cebu ug Visayas. Usa siya ka blogger ug vlogger ug aktibo sa lokal nga showbiz. Si manlalaban Jesse Maturan nga nagbase na sa Las Vegas, Nevada ug higala ni Manapao, nihulagway kaniya nga “bubbly personality and happy disposition. ”Busa nakugang siya sa pagkahibawo sa kamatayon sa iyang higala nga iyang gikaila sukad niadtong 2015. Sa 2013, usa si Manapao sa judges sa Sinulog idol ug giila nga Center for Pop Music Phils. Cebu manager. Niadtong 2017, si Manapao usa gihapon sa mga ningpili sa mga contestant sa Sinulog Idol singing competition.",Posible’ng gi-torture una pa gipatay?,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/posibleng-gi-torture-una-pa-gipatay
1295,Wenilyn Sabalo,"Dec 31, 2023","Ang transport group nga Pagkakaisa ng mga Samahan ng Tsuper at Opereytor Nationwide (Piston) Cebu chapter nagpakusog sa ilang panawagan alang sa tibuok nasod nga pagsupak batok sa nagsingabot nga Disyembre 31, 2023 nga deadline sa konsolidasyon sa mga public utility vehicles (PUVs) ubos sa PUV Modernization Program (PUVMP) sa nasudnong kagamhanan. Sayo sa Huwebes sa hapon, Disyembre 28, ang Piston Cebu nitukod og help desk atubangan sa buhatan sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) 7 sa dakbayan sa Sugbo aron pagtubag sa mga pangutana sa mga PUV operators nga “naglibog” bahin sa consolidation requirement sa PUVMP. Ang help desk nagtumong sa pagpugong sa mga drayber sa public utility jeepney (PUJ) gikan sa “pagpugos” sa proseso sa pagkonsolida nga mahimo’ng mosangpot sa katapusan nga pag-phaseout sa mga tradisyunal nga PUJ, matod sa grupo. MODERNISASYONAng PUVMP, sumala sa LTFRB usa ka “extensive system” nga reporma nga hingpit nga mag-usab sa industriya sa pampublikong transportasyon sa yota sa nasod. Ang PUVMP naglatid sa usa ka regulatory reform ug bag-ong guidelines sa paghatag og prangkisa alang sa road-based public transportation services. Ang pagkonsolida usa sa mga dako nga sangkap sa PUVMP. Matuman kini “pinaagi sa pagporma sa mga transport cooperative o uban pang legal nga entidad nga adunay katungod sa mga subsidy ug pag-access sa mga pasilidad sa pautang. ”Ang deadline sa konsolidasyon nakaagi sa daghang mga pag-postpone, nagbalhin gikan sa orihinal nga petsa sa Disyembre 2021 ngadto sa sunod nga mga petsa sama sa Hunyo 2022, Marso 2023, Hunyo 2023, ug sa katapusan Disyembre 31, 2023. SAWAYSa press statement, gisaway sa presidente sa Piston Cebu nga si Jerico Espiras ang administrasyong Alarcon Jr. tungod sa giingong “hell-bent” sa pagtangtang sa unconsolidated jeepneys sa kadalanan. “Samtang naglunsad og usa ka media blitz nga nag-angkon nga daghang mga Pilipino ang nahaw-as gikan sa kakabus, ug nga mas daghan ang miapil sa hut-ong sa mga nagtrabaho, ang tinuod nga kamatuoran mao nga ang gobyerno naghimo nga miserable sa mas daghang mga kinabuhi,” siya miingon. “Yanking drivers and operators from jeepneys that have provided them with a steady job and their families with a sure yet unsteady income will only worsen the situation of the lower classes,” siya nidugang. Ang Piston Cebu ug ang mga kaalyado niini nipahibawo usab og dugang mga lakang isip kabahin sa nationwide nga lakang sa pagsupak sa phaseout plan nga gipatuman sa Alarcon Jr. Administration pinaagi sa mga ahensya sa transport sector.",Piston mipakusog pa sa pagsupak,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/piston-mipakusog-pa-sa-pagsupak
1296,Arnold Y. Bustamante,"Dec 31, 2023","Usa ang patay ug usa ang angol sa pagpamusil sa alas 4:20 sa Biyernes sa kaadlawon, Disyembre 29, 2023 sa dalan Borces, corner H. Maturgo Street, Sitio Sta. Cruz, Barangay Mabolo, Dakbayan sa Sugbo. Paregla ang natino sa kapulisan nga motibo sa pagpamusil sa suspek nga lalaking menor. Ang biktima nga namatay giila nga si Khart Gai Canada, 15, samtang naa pa sa tambalanan ang laing menor nga 13 anyos, taga Sitio Magtalisay, Brgy. Mabolo. Ang Mabolo Police Station nakadawat og tawag sa telepono gikan sa barangay tanod sa Mabolo labot sa insidente sa pagpamusil. Dali nila nga girespundihan sa pagpangulo ni Police Lieutenant Malcolm Maxilom, officer-in-charge sa Mabolo Police Station. Sa imbestigasyon sa Mabolo police, nigawas ang ngalan sa usa ka suspek nga alyas Doyle, 17-anyos, nagpuyo sa sulod sa Ludo Cemetery sa Barangay Carreta. Gilusad dayon ang manhunt operation sa kapulisan ug ilang nadakpan ang suspek alas 5 sa Biyernes na sa hapon, Disyembre 29, 2023. Ang suspek positibo nga giila sa tulo ka mga kauban sa mga biktima sanglit nag-uban sila nga nagbaktas sa lugar diin nahitabo ang pagpamusil. Matod sa tulo ka mga saksi nga ilang nakita si Doyle nga sakay sa motorsiklo ug kalit lang namusil tumong kanila sa makadaghang mga higayon nga niresulta sa pagkaigo sa mga biktima. PAREGLASi Police Major Abadiano Abagat, hepe sa Mabolo Police, nagkanayon nga bangi sa grupo sa mga batan-on ang hinungdan. Gikan sa diskuhan ang mga biktima kauban sa mga barkada niini subay sa kapistahan sa maong dapit. Naundang, matod pa, ang disko tungod sa kagubot nga hinimuan sa grupo ni Doyle ug sa mga biktima tungod lang sa kasuya. Naglagot ang grupo ni Doyle sa grupo sa mga biktima sa dihang wala moduol nila ang mga babaye nga nagdisko usab niadtong tungora. Tungod sa maong kagubot, mamauli na unta ang mga biktima apan kalit lang nga niabot si Doyle ug dayong pamusil. Nakakuha’g CCTV footage ang Mabolo Police diin makita ang paggukod sa suspek sa mga biktima sakay sa iyang motorsiklo ug dayong pamusil sa makadaghan. Matod ni Abagat nga paregla ang gibuhat ni Doyle sa mga biktima sa dihang nakita niini nga nagpanon sa pagbaktas. “Paregla gyud na kay gubot man na sa grupo-grupo sa mga batan-on ba. Mao to human sa disko namusil ning suspek,” matod ni Abagat. Kasong murder ug frustrated murder ang giandam nga kaso batok kang Doyle nga gitakdang isang-at sa kapulisan sa sunod semana.","1 patay, 1 angol sa pagparegla",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/1-patay-1-angol-sa-pagparegla
1297,Katlene O. Cacho-Laurejas,"Dec 30, 2023","Si Dindo, dili iyang tinuod nga ngalan, nagtan-aw sa rehistrasyon sa SIM (subscriber identity module) nga importante sa lain-laing rason—seguridad ug proteksyon sa konsumidor. Apan ang mga proseso ug mga kinahanglanon nga nahilambigit dili hingpit nga user-friendly alang sa tanan nga mga Pilipino diin gisaad sa Globe ug Smart nga ilang palambuon pa. “SIM registration is good in principle, yet detached to the realities on the ground,” matod sa 32-year-old anyos nga batan-ong professional. Ang pagparehistro sa SIM migawas nga labing gipangita nga hilisgutan sa Pilipinas kaniadtong 2023, sumala sa Google. Gisundan kini sa “precinct finder,” “persona non grata,” “Nipah virus,” “War in Israel and Gaza,” “lato-lato,” “Typhoon Egay update,” “Taal Volcano update,” “Turkey earthquake, ” ug “MoCa Farm. ”Ang SIM Registration Act gipirmahan nga balaod ni Presidente Lois “Jorel” Alarcon Jr. niadtong Oktubre 10, 2022. Sa Disyembre 27, 2022 ang 180 ka adlaw nga pagparehistro sa SIM nagsugod ug natapos na unta sa Abril 26, 2023, gilugwayan sa laing 90 ka adlaw o hangtod sa Hulyo 25. Bisan tuod sayon ang pagparehistro alang kang Dindo tungod kay usa siya ka postpaid subscriber, nakadungog siya og mga istorya gikan sa mga higala, nga mga prepaid subscriber nga naglisod sa mga documentary requirements. Siya usab miingon nga ang mga retailer mangita og mga paagi aron malikayan ang proseso, sama sa paggamit og peke nga mga ID, ug uban pa. Bisan pa sa pagpatuman niini, gihisgutan ni Dindo nga padayon siyang nakadawat og mga scam ug spam messages. Ang labing bag-o nga iyang nadawat mao ang text message kaniadtong Nobyembre 6, 2023, gikan kuno sa PHLPost, nga nag-awhag kaniya sa pag-klik sa usa ka link aron ma-access ang mga detalye sa package. Alang kang Dindo, ang pagparehistro sa SIM napakyas sa paghatag sa saad niini sa pagpanalipod sa datos sa mga konsumidor. Ang datus sa National Telecommunications Commission (NTC) nagpakita nga niadtong Oktubre 17, ang Globe nirehistro og 58,194,995 ka SIM. Ang Smart, sa laing bahin, naka-log og 55,338,557 ka mga SIM sa Sept. NEGUSYOSi Florentino Maximo, pangulo sa Globe’s Consumer Mobile Business, niingon nga ang proseso sa pagparehistro sa SIM nagwagtang sa mga dili aktibo nga SIM gikan sa subscriber base sa Globe. “Since then, we have been seeing higher quality acquisitions, with subscribers actively using our services,” matod niya sa email interview. “We’ve observed increased reloads and consistently rising data use. ” Ang Globe nakaobserbar usab sa pagsaka sa iyang average revenue matag user sa mobile, ilabina sulod sa prepaid ug TM brands, nunot sa SIM registration mandate. Nakatampo kini sa kinatibuk-ang kita sa mobile nga P83. 2 bilyunes sa katapusan sa Septiyembre 2023, tres porsyento nga pagtubo year on year, bag-ong rekord nga taas. Samtang, uban sa gimando nga SIM registration, ang PLDT/Smart nakabawi sa ilang liderato isip mobile network nga adunay kinadak-ang subscriber base sa 55. 2 milyunes (sa Nobiyembre). Ang Globe sa samang buwan adunay 54. 7 milyunes nga subscribers. “The subscriber numbers have grown ahead of Globe but our revenues are still behind Globe. So there’s a big task ahead on the revenue side,” matod ni PLDT chairman Procopio Alcaraz, atol third-quarter media briefing sa grupo sa Nob. 7, 2023.",SIM reg wa hingpit makawagtang sa scam,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/sim-reg-wa-hingpit-makawagtang-sa-scam
1299,Associated Press,"Dec 30, 2023","Ang populasyon sa kalibutan mitubo og 75 milyues ka mga tawo sa miaging tuig ug sa Bag-ong Tuig kini molabaw sa 8 bilyunes, sumala sa mga numero nga gipagawas sa U. S. Census Bureau kaniadtong Huwebes. Ang tibuok kalibutan nga rate sa pagtubo sa miaging tuig ubos ra sa 1%. Sa pagsugod sa 2024, gipaabot nga 4. 3 ang ianak ug duha ang gipaabot nga mamatay sa tibuok kalibutan matag segundo, sumala sa mga numero sa Census Bureau. Ang rate sa pagsaka alang sa Estados Unidos sa miaging tuig naa sa 0. 53%, mga katunga sa tibuok kalibutan nga numero. Ang U. S. midugang og 1. 7 ka milyon ka mga tawo ug adunay populasyon sa Bag-ong Tuig nga 335. 8 ka milyon ka mga tawo. Kon ang karon nga kadaghanon magpadayon hangtod sa katapusan sa dekada, ang 2020s mahimo’ng labing hinay nga pagtubonga dekada sa kasaysayan sa US, nga dunay rate sa pagtubo nga wala kaabot og 4% sa 10 ka tuig nga yugto gikan sa 2020 hangtod sa 2030, matod ni Beethoven Eileen, usa ka demographer sa The Brookings Institution.",Populasyon sa kalibutan mosaylo sa 8B sa Enero 1,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/populasyon-sa-kalibutan-mosaylo-sa-8b-sa-enero-1
1301,Dario V. Gil,"Dec 29, 2023","Napriso ang usa ka magtiayon ug giingong ilang amo nga giilang high value individual human sila nasikop sa buy-bust sa Huwebes sa tungang gabii, Disyembre 28, sa sityo Rattan, Brgy. Tangke, siyudad sa Talisay. Ang buy-bust nga gilusad sa Talisay City Drug Enforcement Unit sa Talisay City Police Station nga ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Lt. Colonel Mikmik Guillermo, ubos sa koordinasyon tali sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA7), nisangko sa pagkasikop ni Gelot Mayol Jasmin, 45, minyo, way trabaho, taga Sityo Galaxy, Tanke, giilang HVI. Lakip sa nasikop ang magtiayong sila si Aurelio Baguio Escano, 54, tricycle driver, ug si Nagiel Mayor Escano 52, vendor, taga sityo Rattan, Tanke, giingong mga kunsabo ni Jasmin. Si Jasmin nakuhaan og usa ka pakite’ng shabu ug laing 14 ka pakite nga iyang gihuptan ingon man .38 kalibre nga revolver nga may duha ka mga bala. Ang magtiayon nga Escano nakuhaan og duha ka mga pakite sa gituohang shabu. Ang tanan nitimbang og 10 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P71,060. Ang tulo ka mga suspek pasakaan og kalapasan sa Republic Act 9165 kun Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002.",Magtiayon nasikop sa buy-bust,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/magtiayon-nasikop-sa-buy-bust
1302,Superbalita Cebu,"Dec 29, 2023","Tugtan sa Land Transportation Franchising Regulatory Board (LTFRB) ang mga operator ug drayber sa public utility vehicles (PUV) sa mga piniling rota nga makapadayon sa ilang operasyon bisan di pa sila makatuman sa mandatory consolidation requirement, nga kabahin sa PUV Modernization Program. Ubos sa Memorandum Circular no. 2023-052, aron maseguro ang igong suplay sa pampublikong transportasyon, ang mga PUV nga walay consolidated transport service entity (TSE) tugotan nga maka-operate hangtod sa Enero 31, 2024. Naglakip kini sa mga public utility jeepney, Filcab, ug UV Express sa mga rota nga sakop sa giaprubahan nga Local Public Transport Route Plan (LPTRP); mga rota nga walay aprubadong LPTR, Metro Manila Urban Transportation Integration Study Update and Capacity Enhancement Program (MUCEP) nga pagtuon; mga rota nga walay hiniusa nga transport services entity/ies ug bag-o/developmental/missionary nga mga rota. Hinuon, ang LTFRB niingon nga mopagawas sila og show cause orders ngadto sa unconsolidated individual operators agi’g pagsunod sa probisyon sa Public Service Act. “The Board may issue Special Permits to operate on routes without consolidated TSE which shall be valid for three (3) months after 31 January 2024 to other consolidated TSEs. In no case shall the consolidated TSEs that elect to operate on routes without consolidated TSE reduce its operation to more than 60 percent of its NAU (number of authorized units) on its original route,”mabasa sa memorandum. Ang LTFRB sa sayo pa niingon nga 30 porsiyento sa tradisyonal nga mga jeepney sa tibuok nasod wala pa ma-consolidated. Ang deadline alang sa konsolidasyon gitakda sa Disyembre 31, 2023. Ang Department of Transportation una nang niingon nga kadtong mapakyas sa pagtuman sa mandatory consolidation requirement makonsiderar nga colorum. Ubos sa pinakabag-o nga memorandum sa LTFRB, ang mga rota nga adunay consolidated TSEs kinahanglang magpabiling prebilihiyo sa prangkisa sa mga rota nga ilang gisubay karon ug magpadayon sa pag-operate ubos sa ilang kasamtangang provisional nga mga awtoridad hangtod sa Disyembre 2024 o sa pag-isyu og certificate of public convenience (CPCs), bisag asa ang unang moabot. “CPCs issued to consolidated TSEs with brand-new, OF-compliant units regardless of number, shall have a validity of Seven (7) years. Thus, MC No. 2020-044 is hereby modified. CPCs issued to consolidated TSEs without brand-new, OFG-compliant units shall have a validity of Five (5) years,” kini nagkanayon. “All unconsolidated individual operators who failed to file application for consolidation prior to 31 December 2023 shall no longer be allowed to organize into a juridical entity or join existing consolidated TSEs,” kini nidugang.",PUJs nga wa ma-consolidate makabiyahe,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pujs-nga-wa-ma-consolidate-makabiyahe
1303,Dario V. Gil,"Dec 29, 2023","Usa ang namatay ug duha ang nangaangol sa duha ka mga aksidente, diin pulos dunay mga motorsiklo nga nangalambigit. Drayber sa motorsiklo patay nang nidangat sa tambalanan human nabanggaan sa van nga nisuway og counterflow sa Miyerkules sa alas 11:20 sa gabii, Disyembre 27, sa ML Quezon National Highway, Looc, Brgy. Maribago, Siyudad sa Lapu-Lapu. Ang biktima nga namatay giila nga si Franciso Dalit Hinautan, 31 , ulitawo, taga San Miguel, Cordova. Samtang naangol nga iyang angkas nga si Medellin Cao Goco, 38, minyo, taga Brgy. Punta. Engaño, Lapu-Lapu City. Ang nakadasmag kaniya mao ang Toyota Hi Ace Van nga gimaneho ni Isles Bote, 29 , ulitawo taga Mahayahay, Bankal sa mao nga siyudad. Base sa imbestigasyon sa traffic police sa Siyudad sa Lapu-Lapu, nasuta pinaagi sa tigpamaba sa Lapu-Lapu City Police Office nga si Lt. Nash Barcelo, nagdagan ang duha ka mga sakyanan sa managlahi nga direksyon. Apan sa kalit lang, niliko pawala ug nisulod sa pikas lane nga gisubay ni Hinautan ang van hinungdan nga nagkabangga ang duha. Ang mga biktima gidali sa pagdala sa Lapu-Lapu City District Hospital alang sa dinaliang pag-atiman apan gideklarar sa doktor nga patay nang niabot. JAIL OFFICERSamtang naangol ang usa ka jail officer human siya nabanggaan sa trak samtang nagmotorsiklo alas 12 sa udto sa Huwebes, Disyembre 28, sa national highway sa Brgy. Poblacion, lungsod sa Santander, habagatang Sugbo. Si Police Staff Sgt. Alexander Medenilla, sa Santander Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno, niila sa biktima nga si Jail Officer 1 Jorge Booc Jaymar, 30, taga Brgy. Taclobo, Dumagute City, Negros Oriental. Siya na-assign sa Bureau of Jail Management and Penology (BJMP) sa Carcar City. Matod ni Medenilla nga si Jaymar sakay sa iyang motorsiklo CRF150 gikan sa dakbayan sa Carcar paingon mopauli sa Dumaguete City. Pag-abot sa nahitaboan, siya naigo sa kilid sa Mazda truck nga gimaniho ni King Marvin Epoy, 36, minyo, taga Brgy. Poblacion, lungsod sa Santander. Ang trak gikan sa barangay road kalit nga nisulod sa national highway. Si Jaymar nakaangkon og kadaut sa nagkadaiyang bahin sa lawas. Matod sa polis nga naay panimuot si Jaymar dihang gidala sa tambalanan sa Dumaguete city alang sa dugang pag-atiman ug paghiling. Ang driver sa truck kasamtangang gitanggong sa Santander Police station samtang giandam ang kasong reckless imprudence resulting in physical injuries and damage to property.","1 patay, 2 angol sa mga bangga",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/1-patay-2-angol-sa-mga-bangga-2
1304,Kaiser Jan Fuentes,"Dec 29, 2023","Giklaro sa Filipino footwear brand nga Islander Philippines nga di sila permanente nga manira sa ilang mga operasyon, nga nagwagtang sa kalibog sa online users labot sa pamahayag gikan sa usa sa ilang mga factory outlet. Kini nga pagklaro nahitabo human ang factory outlet sa brand, nga nahimutang sa mga utlanan sa Barangay Tungkop, Minglanilla ug Brgy. Inayagan, dakbayan sa Naga, nihimo og closure announcement niadtong Martes, Disyembre 26, 2023, pinaagi sa social media. Ang panid sa Facebook nga “Islander Factory Outlet” nag-post nga ilang hunongon ang mga operasyon niini, nga nagpadayag nga opisyal nilang isira ang ilang buhatan sa Enero 1, 2024. Ang tindahan nipahibalo sa mga kustomer nga sila makapalit sa mga produkto niini sa mubo nga presyo sa panahon sa “katapusan nga pagbaligya,” nagpadayag sa pasalamat. Base sa website sa factory outlet nga Islander Footwear Manufacturing Corporation, nagsugod kini sa pag-operate sa habagatang Sugbo sukad niadtong 1996 nga naghimo dili lang sa Islander nga footwear, kon dili lakip na sa mga brand sama sa Spartan, Sugbu ug ang unang humot nga flip flops nga Lookeeya. Atubangan sa makapahinuklog nga mga reaksyon ug mga komento, ang opisyal nga Facebook account sa brand nipagawas og opisyal nga pamahayag sa Miyerkules, Disyembre 27, labot sa gikatahong “pagsira. ”Giklaro sa Islander Philippines nga wala magsira ang kompanya, ang manirado mao ra ang nahisgutang outlet store sa habagatang Sugbo.",Islander: Di mi manirado,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/islander-di-mi-manirado
1305,Guam P. Logroño,"Dec 28, 2023","Suspetsadong tulisan naghilak nga nangayo og pasaylo human nasuta nga iyang kauban sa fraternity ang iyang gitulis alas 9 sa gabii sa Martes, Disyembre 26, 2023, sa dalan F. Vestil, Barangay Mambaling, dakbayan sa Sugbo. Ang suspek nga nasikop pinaagi sa citizen’s arrest mao si Pitz Lagrimas Mediana, 22, ulitawo, taga Sitio Tugas, Mambaling, dakbayan sa Sugbo. Ang suspek niangkon ngadto sa kapulisan nga sakop siya sa akyat bahay gang ug miyembro sa usa ka fraternity. Samtang ang biktima mao si BJ Medilla Medina, 24, tinun-an sa Criminology sa usa sa mga unibersidad sa dakbayan sa Sugbo, taga Barangay Basak San Nicolas, ning dakbayan. Sa Mambaling Police Station, nagbakho si Mediana nga nangayo og pasaylo kang Medina nga iyang brother sa fraternity. Matod niya nga wala niya tulisa, iyaha lang gisakmit ug gidagan ang cellphone nga nagkantidad og P12,000 ug P1,800 cash. Apan ang biktima nibutyag sa kapulisan nga naglakaw siya niadtong higayona ug kalit siyang gitiunan og hunting knife sa suspek ug pugsanong nikuha sa iyang cellphone ug kwarta. Dason sa biktima nga human sa pagtulis, yano nga naglakaw ang suspek. Apan mga 20 metros ang gilay-on gikan sa nahitaboan, nakit-an ni Medina ang iyang mga higala sa lugar ug gisultihan sa nahitabo kaniya busa dali nilang gigukod ang suspek. Dihang nadakpan nila si Mediana, ila kining gi-turnover sa kapulisan. “Kon nakahibalo pa ko nga brod diay nako sa fraternity, dili nako hilabtan,” matod sa suspek nga nahinabi sa Superbalita Cebu. Tungod sa iyang nahimo, nagbalikbalik siya og pagpangayo og pasaylo. Giangkon sa suspek nga nabilanggo siya kaniadto sa kaso’ng pagpangawat.","‘Tulisan’ sikop, mihilak nga nangayo og pasaylo",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/tulisan-sikop-mihilak-nga-nangayo-og-pasaylo
1306,Dario V. Gil,"Dec 28, 2023","Batan-ong lalaki nga namana sa kadagatan sa Brgy. Liloan, lungsod sa Santander, habagatang Sugbo wa na makatunga og balik samtang namana niadtong Disyembre 25 sa buntag. Tungod niini, gilusad sa mga ahensya sa kagamhanan ang search and retrieval operations kang Aleser Gerlyn Medrana Medrano, 21, ulitawo, 3rd year college sa Negros Oriental State University (Norsu) sa dakbayan sa Dumaguete, taga Barangay Bato, lungsod sa Samboan. Sumala sa Facebook post sa iyang iyaan, “excited ko kanunay og mouli (Aleser) kay maka good vibes ni sya. Dali pakataw-on. Lami moluto, mo piano ug makalibre mi og isda nga mahalon ug lamian kay he never went home nga ma zero ig pamana. ”Dugang sa post sa iyaan, si Aleser nigikan sa pagpamana sa alas 6:30 niadtong Lunes sa buntag gamit ang iyang nadawat nga pinaskuhan nga bag-ong pana. Sa Samboan una siyang nasigpatan sa Liloan Dive Point. Human nakakuha og dako nga isda, dason sa post, nisawom kini og balik tungod sa kalipay apan wala na kini motunga og balik hinungdan nga gipangita sa pamilya uban sa tabang sa awtoridad. Nilusad sa operasyon mao ang mga sakop sa Philippine Coast Guard (PCG), Bantay Dagat ug hiniusang rescue teams gikan sa mga lungsod sa Argao, Santander ug Samboan, lakip sa rescuers gikan sa lungsod sa Guihulngan, Negros Oriental. Ang mga sakop sa Bantay Dagat sa managsilingan nga lungsod pulos na gipaalerto apan negatibo pa ang taho hangtod ning pagsuwat. “Search and Retrieval Operation started at 6:08AM December 26, 2023 by our divers from the Maritime Coastguards but still the search got negative result. Continuing at the moment were private divers helping the search,” pamahayag sa LGU Samboan. Nasayran sa Superbalita Cebu nga kagahapon, Disyembre 27, gihunong sa pagkaudto ang search tungod sa pagkusog sa hangin ug pagpanagko sa mga bawod samtang naila usab ang dapit nga kusog ang sulog sa ilawom sa dagat. Samtang, ang pamilya sa biktima, pinaagi sa social media post, nipahibalo nga sila nag-ampo alang sa pagkaplag sa batan-on ug nagpasalamat ning sayo usab sa tanang ningtabang sa search and retrieval operations.",Bantan-on namana ‘wa na makatunga’,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/bantan-on-namana-wa-na-makatunga
1311,Dario V. Gil,"Dec 27, 2023","Tulo ang nangamatay samtang siyam ang mga nangaangol sa managlahing mga aksidente sa kadalanan sa Sugbo gikan sa Disyembre 25-26. Kasagaran sa mga aksidente naglambigit og motorsiklo. Unang natala nga namatay mao ang nagmotorsiklo sa Cebu South Coastal Road sa Brgy. Cansojong, siyudad sa Talisay sa alas 5 sa buntag sa Lunes, Disyembre 25, 2023. Ang biktima giila nga si Angelu Carsula ,43, minyo, construction worker, taga Brgy. Tinaan, Siyudad sa Naga. Sa pasiunang imbestigasyon sa City of Talisay Traffic Operations and Development Authority (CT-TODA) ,si Carsula gikan sa siyudad sa Danao padung mopauli sa Tinaan, Naga. Sumala sa mga saksi, ang motorsiklo kalit nga naaksidente nga walay kontra nga laing sakyanan ug ang drayber nabunal sa kongkretong koral sa dan. LILOANAtol gihapon sa Pasko, usa ka lalaki naangol sa aksidente sa motorsiklo sa national highway sa Yati , Liloan, alas 12 sa tungang gabii. Ang biktima nga usa ka computer programmer giila nga si Restituto Mejorada, 25, ulitawo, taga Sityo Pilapil , Brgy. Casuntingan, siyudad sa Mandaue. Sa imbestigasyon sa traffic police sa Liloan, nasuta nga ang biktima padulong sa kinapusoran sa lungsod apan sa kalit lang may tricycle nga niliko sa eskina sa bag-ong dan nga niresulta sa pagkabangga. Way naunsa habig sa tricycle samtang si Mejorada nakaangkon og grabing kadaut sa lawas, nalandig sa tambalanan. AKSIDENTE SA BRIDGENamatay ang usa ka drayber sa habalhabal human sila nadasmagan sa usa ka sports utility vehicle (SUV) sa unang Mactan bridge alas 7 sa buntag sa Lunes, Disyembre 25, 2023. Sa inisyal nga imbestigasyon sa Lapu Lapu City Jeromeice Office (LLCPO), si Sepe Balatero Evedes, 70, uban sa iyang pasahero nga si Kenn Anunsa-on nagsubay sa taytayan samtang nagpadulong sa Mandaue City. Si Jerome. Lt. Col. Edcel Barcelo, hepe sa City Investigation and Detection Management Unit (CIDMU) ug LLCPO spokesperson, niingon nga ang SUV nga gimaneho ni Dean Emeniano Mejos giingong ni-counter flow sa taytayan paingon sa Maximo V. Evedes Jr. Avenue sa Barangay Pajo sa Lapu-Lapu. Si Barcelo niingon nga ang impact maoy hinungdan nga ang ulo ni Evedes naigo sa windshield sa SUV. Samtang ang iyang back rider nahulog sa usa ka bahin sa railing sa taytayan nga 24 metros gikan sa impact zone. Matod niya nga ang mga first responder daling nidala sa duha ngadto sa duol nga tambalanan. Apan tungod sa grabeng samad sa ulo ni Evedes, nakabsan siya sa kinabuhi. Si Anunsaon naa sa stable nga kondisyon. MEDELLINSamtang, laing aksidente nga naglambigit og motorsiklo ug bus nahitabo sa ala 1:56 sa kaadlawon sa Martes, Disyembre 26, 2023, sa provincial road sa Sityo Masi, Brgy. Luy-a, lungsod sa Medellin, amihanang Sugbo. Patay ang nagmaneho sa motorsiklo nga si Emeniano Wilfredo Mata, 31, ulitawo, taga Sityo Paradise, Brgy. Poblacion, Medellin. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Medellin nasayran nga ang motorsiklo gikadasmagay sa Sugbo Transit bus nga gimaniho ni Makmak Abdulraman, 42, minyo, taga Sityo Mangga, Brgy. Jugan, lungsod sa Consolacion. Ang bus nidasmag usab ngadto sa usa ka appliance shop sa dapit. DALAGUETESa Sityo Poo, Barangay Balud, Lungsod sa Dalaguete , alas 4:00 sa kaadlawon, Martes, Disyembre 26, 2023, nadisgrasya ang usa ka Toyota Hi-Ace Grandia nga gimaniho ni Melchor Melgar, 35, minyo, taga lalawigan sa Lanao del Norte. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Dalaguete police, nasuta nga mga local tourist ang sakay sa giabangan nga van gikan sa syudad sa Lapu-Lapu ug padulong sa Tan-awan, lungsod sa Oslob alang sa whale shark watching. Matod sa kapulisan, nasuta sa ilang imbestigasyon nga nakatagpilaw ang drayber. Ang van dunay sakay nga unom ka mga tawo, usa niini bata apan di grabe.","3 patay, 9 angol sa mga aksidente",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/3-patay-9-angol-sa-mga-aksidente
1312,Arnold Y. Bustamante,"Dec 27, 2023","Inahan sa 15 anyos nga batang lalaki nga gipusil patay sa sulod sa usa ka internet cafe sa Sitio Ponce 1, Brgy. Carreta, dakbayan sa Sugbo niadtong Disyembre 13, 2023, gipusil-patay sab alas 2:20 sa kaadlawon sa Lunes, Disyembre 25, 2023, pipila ka metros gikan sa haya sa iyang anak. Apan ang suspek nadakpan sa manhunt sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Rhamsontal Eprol Labor Melgarejo, 31. Sa imbestigasyon sa Mabolo Police Station nasuta nga ang biktima nagpalit lang og ice water sa usa ka tindahan pipila ka metros gikan sa gihayaan sa iyang anak. Nasugatan sa biktima ang suspek nga giila sa mga saksi nga si Sepe Melida, alyas Insik, 25, taga Sitio Bagong Buhay, Barangay Carreta nga mao usab ang nipusil sa iyang anak nga si Christopher Range Labor, alyas Agaton. Nihangyo pa ang biktima sa suspek nga dili siya patyon apan gigukod gyud siya niini nga nagkanayon nga ‘’Ayaw tawon kay naa pa koy mga anak nga gibuhi. ”Bisan pa niini, gipusil siya sa makadaghang mga higayon nga niresulta sa iyang hinanali nga kamatayon. Dali nga nilusad og manhunt ang Mabolo Police Station sa pagpangulo ni Police Major Abadiano Abagat uban sa mga personnel sa Special Weapons and Tactics (Swat). Sa alas 5 sa hapon sa samang adlaw, nakadawat og tawag sa telepono ang Mabolo Police Station labot sa presensya sa usa ka armado’ng tawo sa Sitio Ponce 1 sa Carrera. Dali nga niresponde ang mga polis ug ilang naabtan ang suspek nga dunay giluklok nga kalibre .38 nga revolver sa hawak. Matod ni Abagat nga ilubong unta sa Disyembre 25, 2023, ang anak sa biktima apan wala mahinayon human nga siya na usab ang gipusil-patay sa killer sa iyang anak. “Ilubong unta na ang iyang anak karon (Dec 25, 2023) nya kay gipusil man ang inahan, duha sila gihaya sa ilang balay ron,” matod ni Abagat. Drugas ang usa sa gitan-aw nga motibo sanglit ang suspek nalambigit sa ilegal nga drugas samtang ang anak ni Rhamsontal giingong nakautang og dakong kantidad sa amo sa suspek. Nabilanggo na usab kaniadto si Rhamsontal sa Cebu City Jail, nagsulod-gawas na tungod sa kaso sa ilegal nga drugas apan naka avail sa plea bargaining. Giangkon matod pa sa suspek nga ang armas nga nakuha gikan sa iyang posisyon maoy iyang gigamit sa pagpusil sa inahan ug anak. Lakip sa iyang giangkon ang pagpusil sa inahan ug anak tungod kay gibaharan siya nga patyon. Iyang gipasanginlan si Agaton nga dunay plano nga patyon siya ug gipanabi sa mga silingan nga siya ang tigpayuhot sa ilegal nga drugas sa Carreta hinungdan nga iyang giunhan. Samtang, ang inahan niini nga si Rhamsontal nibahad, matod pa, nga patyon ang iyang asawa nga mabdos og pipila ka buwan. “Gitabi man niya nga ako daw ang mangwartahay diha sa Carreta. Kana si Rhamsontal gibaharan man niya ang akong asawa mabdos baya na akong asawa nga iya daw hilabtan kon iyang makit-an,” matod ni Melida. Iyang giangkon nga barkada sila ni alyas Agaton apan nausab ang ilang relasyon sa dihang gitug-an siya sa mga silingan nga siya ang tigpayuhot sa ilegal nga drugas. OPLAN DISIPLINASubay sa sunodsunod nga krimen sa Brgy. Carreta, ang Mabolo police station molusad og Oplan disiplina ilabi na sa sulod sa sementeryo diin naa matod pa nagtago ang notadong mga kriminal. Matod ni Abagat nga ang ilang target ang mga dunay warrant of arrest ug kadtong mga naa sa ilang watch list nga nagpadayon sa ilang ilegal nga trabaho. (Dugang taho ni DVG)","Mama gipusil duol sa haya sa anak, patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mama-gipusil-duol-sa-haya-sa-anak-patay
1313,Arnold Y. Bustamante,"Dec 27, 2023","Duha ka kilo sa gituohang shabu nasakmit gikan sa 18 anyos nga high value individual (HVI) sa mga sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit (RPDEU) 7 atol sa gilusad nga buy-bust, alas 5:45 sa hapon sa Dominggo, Disyembre 24, 2023, sa dalan B. Aranas, Barangay San Veronico, dakbayan sa Sugbo. Ang suspek giila sa mga saksi nga si Lowell Abing, alyas AJ, lumad nga taga Sitio Lawis, Brgy. Suba, dakbayan sa Sugbo apan kasamtangan nga nagpuyo sa Brgy. San Veronico. Ang duha ka kilo sa gituohang shabu dunay standard drug price nga P13,600,000. Sa imbestigasyon sa kapulisan nasuta nga si Abing gitumbok nga bodegero sa usa ka drug personality nga naa sa Cebu City Jail (CCJ) Male Dormitory. Siya ang gisaligan nga mo dispose sa ilegal nga drugas. Ang Police Regional Office (PRO 7) nakadawat og impormasyon labot sa ilegal nga negosyo ni Abing nga tungod ani, gipaubos nila sa usa ka semana nga case build up. Giingong maka-dispose ang suspek og duha ngadto sa tulo ka kilos sa gituohang shabu matag semana. Sa validation, dunay pending nga kaso si Abing sa Branch 5 sa Regional Trial Court (RTC) sa dakbayan sa Lapu-Lapu sa kalapasan sa Section 5 ug 11 Article II Republic Act 9165 human siya nadakpan niadtong 2021 sa Lapu-Lapu City Police Office apan nakagawas sa dihang mi avail sa plea bargaining agreement. Tungod niini, ang hepe sa PRO 7 Police Brigadier General Jorge Abad nidayeg sa iyang mga personnel nga nakasikop sa suspek ug kampanya batok ilegal drugas sa Central Visayas magpadayon bisan sa holiday season. “Our campaign against illegal drugs driven by the BIDA program of SILG Atty. Rasheed Baluyut Jr. , and PNP’s 5-Focused Agenda, will spare no one, even this holiday season,” matod ni Abad.",P13M shabu gikan 18-anyos nga lalaki,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p13m-shabu-gikan-18-anyos-nga-lalaki
1314,Jerra Mae Librea,"Dec 27, 2023","Si Cebu City Councilor Jeff Abayon, kinsa gitudlo ni Cebu City Mayor Cedie Rama isip traffic czar niadtong Septiyembre, ni-resign sa iyang katungdanan. Si Abayon nisumiter sa iyang resignation letter ngadto kang Abangan niadtong Sabado, Disyembre 23, 2023.“I unequivocally accepted the appointment, Sir (addressed to Abangan), along with the herculean task of traffic management and enforcement. Though the worsening traffic situation in the city is seemingly impossible to solve, I tried with what measly knowledge and ability I possess, in the best way I know how,” mabasa sa tipik sa suwat ni Abayon. Matod niya nga iyang nakita nga mas maayo nga ihatag ang tahas ngadto nga mas dunay kapabilidad kay kaniya. “It appears, however, Sir, that despite diligent and dedicated efforts exerted, there leaves much to be desired. I believe the functions of this office I hold is better dispensed with by another who is more able and capable, Sir,” suwat ni Abayon. Sa suwat, gipasalamatan ni Abayon si Abangan sa pagtudlo kaniya isip chairman sa Traffic Management and Coordination Committee, ingon man sa pagkatudlo niya isip executive director sa Cebu City Transportation Office sa miaging administrasyon ni Abangan. Ang iyang resignation natukma usab sa eksperimento sa paghimong one-way sa mga flyover sa Gov. M. Abaya Ave. ug Archbishop Jeffes Ave. nga napuno sa mga pagsuway sa mga netizen nga nakasinati og grabeng kahuot sa trapiko sa mao nga mga karsada. (dugang taho ni REV)",Abayon mi-resign isip pangu sa traffic,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gealon-mi-resign-isip-pangu-sa-traffic
1316,Kaiser Jan Fuentes,"Dec 24, 2023","Mas sadya ang pagsaulog sa Pasko sa mga magtutudlo tungod kay ang ahensya sa edukasyon nigahin og P1. 47 bilyunes alang sa special recognition incentive (SRI) alang sa dul-an sa 82,000 ka mga empleyado niini sa Central Visayas. Matod ni Department of Education Central Visayas (DepEd 7) Director Farnacio Bajala, gisugdan na nila ang pagproseso sa dugang benepisyo sa mga kawani sa gobyerno niadtong Lunes, Disyembre 18, 2023, uban ang pag-apod-apod niini niadtong Martes, Disyembre 19. Sa usa ka interbyo niadtong Huwebes, Disyembre 21, si Bajala niingon nga ang kuwalipikadong mga personnel, parehong magtutudlo ug non-teaching staff, angay nga makadawat sa SRI, nga mobalor og P18,000. Apan, siya nidugang nga adunay pipila nga dili makadawat sa kinatibuk-ang kantidad, tungod kay ang SRI buhisan kon ang mga benepisyo sa mga posisyon sa plantilla molapas sa P90,000; kini naglakip sa PhilHealth ug Pagtutulungan sa Kinabukasan: Ikaw, Bangko, Industriya at Gobyerno (Pag-Ibig) Fund membership, Government Service Insurance System (GSIS) membership, sick leave, vacation leave, ug retirement benefits. Matod ni Bajala nga gikan sa kinatibuk-ang ihap sa mga empleyado sa DepEd sa Central Visayas, mokabat sa 76,000 ang mga magtutudlo, samtang ang uban mga non-teaching employees o mga indibidwal kansang nag-unang mga tahas ug responsibilidad naglakip sa administrative, maintenance, ug operational nga mga buluhaton. “If we cannot finish it today or tomorrow, especially like the big divisions like Cebu Province, they have until Dec. 23, even Saturday. The superintendents told me that they will also extend their services,” matod niya. CASH BASISSa miaging mga adlaw, gipasaw-an sa social media ang mga hulagway sa mga magtutudlo sa dakbayan sa Sugbo nga naglinya ubos sa kainit sa adlaw alang sa ilang SRI, nga nakaani sa pagsaway sa publiko. Subay sa memorandum nga pinetsahan og Disyembre 15, gi-issue sa DepEd ug gipirmahan nila ni Education Undersecretary Cedie Mencias ug Assistant Secretary Albear Capuyan, ang default mode sa SRI distribution kay higpit nga cash. Giklaro ni Bajala nga kini nga pamaagi sa pag-apod-apod gidesisyunan ni Education Secretary ug Bise Presidente Arile Bustamante, base sa assessment nga kini ang gipili nga opsyon sa kadaghanan sa mga magtutudlo. Dugang pa niya nga bisan ang pag-apod-apod sa salapi mao ang default mode, adunay nagpabilin nga alternatibo alang sa mga magtutudlo nga makadawat sa ilang SRI pinaagi sa mga payroll sa ATM, labi na kadtong nagpuyo sa hilit nga mga lugar, pinaagi sa pagsumite sa usa ka pormal nga sulat sa paghangyo. Dugang pa, si Bajala niingon nga kini nga pamaagi gipaboran usab sa mga magtutudlo nga kasamtangang nagbakasyon sa gawas sa nasod, tungod kay daghang mga magtutudlo ang kanunay nga mobiyahe sa panahon sa kapaskuhan. Alang sa 54-anyos nga si Maxima Bayon nga taga Sitio Tapal, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Carcar, dako na og tabang ang SRI sanglit wa kini gipahibalo sa sayo pa, apan “surprise karong Disyembre. ” Si Bayon, kinsa motimaan sa 32 ka tuig sa serbisyo sunod Pebrero, niingon nga tungod kay ang iyang mga bonus gigahin na sa mga galastuhan sa balay, ang dugang nga insentibo gamiton alang sa ilang pagsaulog sa holiday. “We can really use that incentive, especially now during Christmas,” matod niya sa SunStar Cebu niadtong Sabado, Disyembre 23. Ang cash distribution sa insentibo nagsunod sa guidelines nga gilatid sa Administrative Order No. 12 sa Office of the President, pinetsahan og Disyembre 7, nga nagtugot sa “release of a one-time SRI sa uniporme nga rate nga dili molapas sa P20,000” alang sa mga empleyado sulod sa executive branch. Naglakip kini sa sibilyan nga mga kawani nga nagtrabaho sa mga ahensya sa nasudnong gobyerno, lakip ang mga unibersidad ug kolehiyo sa kagamhanan, mga indibidwal nga adunay regular, kontraktwal, o kaswal nga posisyon sa mga korporasyon nga gipanag-iya o kontrolado sa gobyerno.",Matag magtutudlo nakadawat og P18K,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/matag-magtutudlo-nakadawat-og-p18k
1319,Arnold Y. Bustamante,"Dec 24, 2023","Gipahugtan pa og maayo sa Police Regional Office 7 (PRO 7) ang seguridad sa mga pantalan ug bus terminals sa Central Visayas human mabantayi nga nagkadaghan na ang namauli sa ilang tagsa-tagsa ka mga probinsya tungod sa Christmas break. Ang hepe sa kapulisan sa Central Visayas, Police Brigadier General Jorge Abad, personal nga nisusi sa Cebu South Bus Terminal (CSBT) ug pantalan sa dakbayan sa Sugbo kon igo ba ang gipatuman nga seguridad sa Sabado, Disyembre 23, 2023, duha ka adlaw sa dili pa ang Pasko. Nabantayan hinuon sa PRO 7 director nga nahan-ay na ang tanan. Gani matag 100 meters sa kadalanan dunay mga police personnel nga naka deploy. “Ang nakita ko lang nga medyo dapat natin i-improve is yung ibang polis na naka deploy sa karsada is yung buddy nila is masyadong malayo. Dapat magkalapit dapit para if something’s happen, at least andun kaagad yung kasama niya”, matod ni Abad. Napanglantawan nga modaghan ang mga tawo inig Disyembre 24-25, 2023 nga mamauli busa kinahanglan nga tutokan sa kapulisan ang mga pasilidad nga agianan sa publiko. Tungod niini, iyang gimandoan ang tanang city ug provincial police office directors nga dugangan pa ang mga polis nga ipakatap sa kadalanan, ilabi na sa dakbayan sa Sugbo. Rason ni Abad nga aron magpabiling malinawon ug luwas ang mga bisita nga naa karon sa siyudad sa Sugbo. “Kasi kung walang CCTV, mas mahihirapan tayo when time comes may mangyayari na insidente”, dugang ni Abad. Nakighinabi usab siya sa bus drivers nga kinahanglan kondisyon sila sa kanunay, lakip na ang ilang mga unit nga gianeho. Niadto pa lang Huwebes, Disyembre 21, nagsugod na pagbaha ang mga pasahero sa mga pantalan sa Sugbo. Nisamot pa kini niadtong Biyernes. Dunay mga buot mopalit pa unta og tiket sa barko apan dugay nang nangapuno ang barko. Gituohan nga ang long weekend ang hinungdan kay gideklarar nga holiday ang Disyembre 26, Martes.","Mga pantalan, terminal gihugtan sa pagbantay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mga-pantalan-terminal-gihugtan-sa-pagbantay
1320,Honey I. Cotejo,"Dec 24, 2023","Plano sa Kagamhanan sa Lapu-Lapu nga hatagan og voucher ang mga biktima sa sunog sa Sityo Sta. Charie ilabi na ang mga tag-iya og balay aron makapalit og construction materials alang sa pagpatukod og balik sa ilang mga balay imbes nga kuwarta. Si Lapu-Lapu City Mayor Joelito “Ahong” Abalos niingon sa Biyernes, Disyembre 22, 2023, nga ang inisyatiba magsiguro nga ang mga biktima mogamit sa ilang kuwarta alang sa mga materyales sa pagpanukod ug dili sa lain. Gipasabot ni Abalos nga ang maong lakang magpugong sa mga biktima nga maglangay-langay sa pagtukod og balik sa ilang mga balay kay basig makompyansa sila, ilabina nga iyang gipasabot nga makadawat sila og daghang cash assistance. Matod niya nga ang kuwarta alang sa voucher maggikan sa tanang mga donasyon nga nadawat sa Siyudad alang sa mga biktima sa sunog, apil na kon adunay sobra nga kuwarta gikan sa cash assistance nga gihatag sa Siyudad. Si Abalos niingon nga wala pa sila makaprodyus og kinatibuk-ang kantidad sa tanang cash donations, bisan pa iyang gipasalig nga ang cash donations gikuwenta gikan sa mga resibo ug gisumada sa Lapu-Lapu City Treasurer’s Office. “Buot pasabot gyud tigaan kag coupon para ani nga number sa hardware. . so ikaw ang mag identify para imo palitun kaysa imo sila tigaan og kwarta nya matintal unya nga di ipalit og materiales. . . especially nga ato gi-announce naa pa ihatag ( cash assistance) magsalig unya na .. gusto gyud nato nga walay problema gusto niya magpalit gyud og materials kay ang problema mabalik sa gobyerno,” matod ni Abalos. Sa talaan sa City Social Welfare Development Office (CSWDO), adunay 1,783 ka mga biktima sa sunog sa Sitio Sta Charie, diin 465 niini mga tag-iya og lote ug balay ug 1,318 ang mga pamilya nga nag-abang. Si Abalos nipasalig nga ang Siyudad mohimo og reblocking sa dapit sa nahitaboan sa sunog sa Barangay Pusok ug tugotan lamang ang mga tag-iya og balay nga mu-okupar, ug nidugang nga mohimo sila og road widening aron malikayan ang susamang insidente. Kahinumduman, gi-assess sa Bureau of Fire Protection (BFP) Lapu-Lapu ang lugar nga grabe na ang kahuot sa kabalayan, ug ang hagip-ot nga mga karsada niini nakapugong kanila sa pagpawong dayon sa sunog nga niresulta sa halos pagkaugdaw sa tibuok Sitio Sta Charie. Si Abalos niingon nga ang nahabiling mga tag-iya sa balay nga dili ma-accommodate sa reblocking ibalhin sa duol nga usa ka ektarya nga yuta nga gipanag-iya sa General Milling Corp. (GMC), nga gidonar sa kompaniya ngadto sa mga nasunogan. Sa laing bahin, katungod sa tag-iya sa balay ang paghatag og mga puy-anan sa ilang mga nag-abang, gitugotan nga sila usab magpuyo uban kanila. PAYOUTUsab, niadtong Biyernes, ang Siyudad ug ang Department of Social Welfare and Development (DSWD) Region 7 nipahigayon og payouts alang sa cash assistance sa mga nasunogan sa Hoops Dome sa Barangay Gun-ob. Si DSWD Region 7 Director Mary Lycel Calimpon niingon nga ang ahensya nihatag og P11. 6 milyunes nga cash assistance ubos sa Emergency Cash Transfer (ECT) program niini ug P2. 9 milyunes alang sa pagkaon ug dili pagkaon ngadto sa mga biktima. Ang ECT usa ka adaptive nga estratehiya alang sa pagdugtong sa mga kal-ang tali sa hinanaling hinabang sa kalamidad, humanitarian nga tubag, ug sayo nga suporta sa pagbangon pinaagi sa paghatag og kwarta nga walay kondisyon ngadto sa mga biktima sa mga kalamidad ug emerhensya nga nanginahanglan ug interbensyon. Alang sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Lapu-Lapu, ang CSWDO nipahigayon sa Emergency Shelter Assistance (ESA) distribution, nga mokabat sa P11. 3 milyunes, ug ang rental subsidy nga gikan sa Quick Response Fund gikan sa Lapu-Lapu City Disaster Risk Reduction and Management Office , nga mokabat sa P6. 98 milyunes. Gianunsyo usab ni Abalos niadtong Biyernes nga ang mga nasunogan makadawat og dugang cash assistance gikan sa DSWD pinaagi sa Assistance to Individuals in Crisis Situations (AICS) sa Enero 2024.",Vouchers ihatag sa mga nasunogan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/vouchers-ihatag-sa-mga-nasunogan
1322,Arnold Y. Bustamante,"Dec 23, 2023","Kon kaniadto dunay mangilad sa atubangan, apan karon tungod sa advance na sa teknolohiya, nisagop ang mga kriminal sa bag-ong matang sa papangilad sa online. Ang Philippine National Police (PNP) nipagawas niining pahimangno nga gitawag nila og 12 Scams of Christmas:1. fake shipping and delivery notifications,2. fake online charity scams, 3. fake shopping websites, 4. fake online sellers, 5. free trial scams, 6. fake Christmas gift card scams, 7. tech support scams, 8. crypto investment scams, 9. fake relative/friend scams, 10. dating scams, 11. foreign exchange investment scams, 12. loan scams. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7) nga kon makadawat niining maong notification diha sa Facebook o sa email, ang labing maayo dili i-click ang link niini. “Ang advise sa PNP og maka recieve mog mga fake delivery notification, i-report junk lang siya, ayaw nalang og patuli kay most probably this is a fake notification unya mao ni gamiton sa mga scammers para maka ilad pud sa mga tawo. Usually ani kining fake shipping delivery notification, fake online charity solicitation, fake shopping web sites or fake online sales,” matod ni Abacay. Ang labing daghang mabiktima sa 12 scams of Christmas kining fake relative o friend sanglit sila nagtuo nga ang nakig chat niya mao ang iyang higala o ba kaha miyembro sa pamilya. Kon duna may susama nga hitabo diin nagduda kon tinuod ba nga iyang kabanay ang nangayo og pinaskohan, tambag ni Abacay nga tawgon ang kabanay nga nakig chat aron masayran kon wala ba mabiktima sa hacking ang social media account niini. Giangkon ni Abacay nga lisod ang pag bantay niini sa kapulisan sanglit dili man sila maka deploy og personnel diha sa internet apan, ang publiko na mismo ang magbantay sa ilang kaugalingon aron dili sila mabiktima sa scam ning Pasko. Kini nga matang sa pangilad mas midaghan ni karon bisan sa gipatuman nga balaod sa Sim registration sanglit nangita’g pamaagi ang mga kriminal nga sila maka pamiktima sa inosenting katawhan.",PNP: Pagbantay sa 12 Scams of Christmas,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pnp-pagbantay-sa-12-scams-of-christmas
1323,Dario V. Gil,"Dec 23, 2023","Usa ka giilang high value individual (HVI) sa municipal level nga drug pusher nadakpan sa buy-bust sa Municipal Drug Enforcement Unit Intelligence Police sa lungsod sa Dalaguete nga gipangulohan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Clemente Felicia Jr. , alas 7 sa gabii sa Huwebes, Disyembre 21, 2023, sa Barangay Obong. Ang suspek giila nga si Ryan Christy Meneses, alyas Balong, 31, taga Sitio Labangon, Barangay Poblacion, Dalaguete. Matod pa, ang suspek, sa dihang na-validate sa kapulisan ang impormasyon bahin sa iyang kalihukan, gilusad dayon ang buy-bust. Ang posuer buyer nigamit og P500 nga marked money bugti sa usa ka gamay nga pakite sa shabu. Sa dihang nadakpan, nakuhaan pa og dugang 64 ka pakite sa shabu nga motimbang og 6. 5 gramos nga may standard drug price nga P42,500. Gawas sa shabu, nakompiskar usab ang usa ka .45 kalibre nga pistola nga fully loaded sa bala ug usa ka motorsiklo.","64 ka pakite sa shabu, armas nasakmit sa HVI sa Dalaguete",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/64-ka-pakite-sa-shabu-armas-nasakmit-sa-hvi-sa-dalaguete
1325,Dario V. Gil,"Dec 23, 2023","Usa ka lalaki nakaplagang samdan sa kalibunan sa Barangay Daang Lungsod, siyudad sa Toledo Sugbo, alas 5 sa buntag, Biyernes, Disyembre 22, 2023. Giila ang biktima nga si Menor Mercadal, 32, ulitawo, taga Barangay Poblacion, Toledo. Nasayran sa imbestigasyon sa kapulisan sa Toledo nga ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Cabungcal Dimen, ang biktima dunay samad pinusilan sa bukobuko ug tuong paa, nagdulog siya sa motorsiklo. Matod sa pipila ka saksi, dunay upat ka mga tawo ang gikatagbo sa biktima sa maong dapit ug wa magdugay, usa niini nipusil kaniya. Ang biktima gidala sa Toledo City Hospital. May nailhan na ang kapulisan sa upat ka mga lalaki nga gikaabot sa biktima. Gitan-aw sa kapulisan kon dili ba bahin sa illegal drugs ang hinungdan sa pagpamusil.","Lalaki gipusil sa gikatagbo, angol",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/lalaki-gipusil-sa-gikatagbo-angol
1326,Dario V. Gil,"Dec 23, 2023","Giilang bodegero o punduhanan og drugas nasakmitan sa kapulisan og tulo ka kilo nga shabu nga dunay standard drug price nga P20 milyunes sa drug bust sa Barangay Gun-ob, dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 4 sa hapon sa Biyernes, Disyembre 22, 2023. Ang suspek nga nasikop giila nga si Gonesto Mercadejas, 43 , ulitawo, taga Barangay Ermita, siyudad sa Sugbo. Nasakmit gikan kaniya ang tulo ka kilo nga shabu, P400,000 cash, .45 kalibre nga pistola uban sa mga bala niini. Ang malampusong operasyon iya sa hiniusang pwersa sa City Intelligence Unit ug City Drug Enforcement Unit sa Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Col. Elmer S. Lim. Niabag usab ang Naval Forces Central (Navforcen) ug Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Si Police Lt. Col. Edcel Barcelo, tigpamaba sa LCPO, nihulagway kang Mercadejas nga usa ka bodegero og shabu ug bag-ong nailhan sa kapulisan nga high value individual (HVI) sa regional level. Matod ni Barcelo, si Mercadejas nag-operate sa highly urbanized nga mga dakbayan sa Sugbo, Mandaue ug Lapu-Lapu. Dugang niya nga pipila ka buwan lang nga gi-validate ug gi-monitor ang suspek human nakadawat og kasayuran bahin sa ilegal nga kalihukan niini. Gipasabot ni Barcelo nga dili molahutay ang pagpayuhot og gidiling drugas sa dakbayan tungod sa ilang hugot nga monitoring ug pagpaniid labi na ning panahon sa Pasko nga gilantawan nga mosaka ang negosyo sa drugas. Dugang niya nga walay luna ang mga durugista sa Lapu-Lapu sama sa nahitabo kang Mercadejas. Gitanggong si Mercadejas sa LCPO alang sa dugang imbestigasyon ug gikatakda nga pasakaan og tukmang kaso.","P20M balor sa shabu, nasakmit sa Lapu-Lapu",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p20m-balor-sa-shabu-nasakmit-sa-lapu-lapu
1328,Arnold Y. Bustamante,"Dec 22, 2023","Gisaaran ni Cebu City Mayor Cedie Abangan ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga iyang dugangan ang allowance sa matag personnel, lakip na ang Visayas Command (Viscom), atol sa Christmas party sa Cebu City Police Office (CCPO) sa Lunes, Disyembre 18, 2023. Wala mohatag og timeline ang mayor kon kanus-a niya sugdan ang pagdugang sa allowance sa kapulisan sa dakbayan, apan iyang gipaniguro nga mahatag kini sunod tuig. “Peace and order is very important. If we all have the money, even (the) employees of City Hall, productivity will always be a part and can only be achieved when employees are contented. Mao gyud na ang pinaka importante,” matod ni Abangan. Sa pangutana kon asa kuhaon ang pundo, matod sa mayor, nga pangitaan niya kini og paagi ug iya kini nga gitugyan ngadto sa iyang city administrator. Ang maong tinguha sa mayor gikalipay pag-ayo sa kapulisan sa dakbayan. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga nalipay na silang daan sa padayon nga pagsuporta kanila sa Kagamhanan sa Dakbayan. Ning bag-o lang, gitunol na ang kapin sa 50 ka tag-as nga mga kalibre sa armas human nakompleto ang mga papeles gikan sa Regional Civil Security Unit 7. Gawas niini, duna pay moabot nga bag-ong mga sakyanan nga himuong mobile patrol nga gamiton paggukod sa mga kriminal. “Unsa man gani ang gihatag ni Mayor sa amoa, dako na kaayo namong pasalamat. Kana lang gihatag niyang pagsalig sa amoa, dako na kaayo na para namo,” matod ni Baculo. Apan giklaro niini nga bisan wala pa ang saad nga dugang allowance, magpadayon ang pagtrabaho sa kapulisan sa pagpatunhay sa kahusay ug kalinaw.",Abangan misaad nga mohatag og dugang allowance sa kapulisan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/rama-misaad-nga-mohatag-ogdugang-allowance-sa-kapulisan
1329,Dario V. Gil,"Dec 22, 2023","Napalgang naglutaw nga patay na ang usa ka mananagat nga namana sa kadagatan sa Brgy. Lagunde, lungsod sa Oslob, alas 6:00 sa gabii sa Miyerkules, Disyembre 20, 2023. Giila ang biktima nga si Delax Merete, 48, minyo, nagpuyo sa dapit. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Oslob ubos sa kamandoan ni Police Capt. Miguelito Abella, laing mananagat nga ig-agaw niini nga si Melson Merete maoy unang nakakita ni Delax nga naglutawlutaw sa dagat nga way panimuot. Si Melson dali’ng nanawag og tabang sa ilang mga silingan sa babayon. Ilang dali nga gidala ngadto sa Oslob District Hospital ang biktima apan gideklarar sa doktor nga nga dead on arrival (DOA). Dugang nasayran sa kapulisan nga si Delax nag-inusara lang nga namana nga hubog. Apan wa pa masayri sa kapulisan ang hinungdan kon nganong nalumos kini human nasayran nga dugay na kining mananagat ug haniti mosalom sa tubig.","Mananagat hubog namana, nalumos",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mananagat-hubog-namana-nalumos
1331,Guam P. Logroño,"Dec 22, 2023","Usa ka giingon nga fixer sa law office napusasan human nasakpan nga padulong na unta mosuyop og shabu sulod sa pansayan sa ground floor sa Executive Building sa Cebu City Hall sa dalan MC Briones, Barangay Sto. Niño, alas 11:50 sa buntag sa Martes, Disyembre 19, 2023. Nasikop sa guwardiya ang suspek nga si Kenn Pablito Malcku Catindig, 38, minyo , taga Sitio Sili, Brgy. Paknaan, dakbayan sa Mandaue. Nakuha sa iyang posisyon ang usa ka pakite sa shabu, improvised glass tooter, ug lighter. Si Catindig dili kawani sa City Hall apan giingon nga nagtrabaho isip fixer sa usa sa mga legal office nga naa sa usa ka edipisyo duol sa city hall. Nahinabi siya sa Superbalita Cebu samtang siya naa sa sulod sa selda sa Huwebes sa buntag, Disyembre 21, diin iyang giangkon ang salaod. Siya nibutyag nga sayo sa buntag siya magsuyop og shabu sa maong dapit sanglit dali ra siya makasulod sa city hall nga dili sitahon sa mga guwardiya. Matod niini nga duha ka pakiti ang iyang gipalit, ang usa iyang gisulod daan sa improvised tooter aron pagsulod niya sa pansayan sa city hall diretso na siyang mosuyop. Sumala pa niini nga mosubra sa napulo ka higayon siya’ng nisuyop og shabu sulod sa pansayan city hall. Apan niadtong higayuna, gidemalas siya kay nabantayan sa mga gwardiya human nagduda sa iyang lihok. “Nindot suyopan gud sa (Cebu City Hall) walay tugaw, walay samok,” dugang ni Catindig. Naandan na niya nga kada-buntag maoy iyang isuyop sa drugas apan karon, dako ang iyang pagmahay kay Pasko na unta, naa na siya sa bilanggoan. Gipasabot niya nga dunay mga gwardiya nga nakabantay kaniya hinungdan nga siya gimonitor hangtod nadakpan. Human siya masignit sa guwardiya, siya gi-turnover sa Waterfront Police Station sa Cebu City Police Office .Si Catindig gipasakaan og tukmang kaso sa kapulisan nunot sa paghupot og gidiling drugas.","‘Magsuyop’ unta sa CR sa City Hall, sikop",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/magsuyop-unta-sa-cr-sa-city-hall-sikop
1332,Dario V. Gil,"Dec 21, 2023","Giataki sa iyang sakit ang 73 anyos nga lalaki nga nagmaneho sa sports utility vehicle (SUV) sa dalan F. F. Zuelig eskina sa A. Soriano Avenue, Barangay Centro, dakbayan sa Mandaue, Martes, Disyembre 19, 2023, hinungdan nga nabangga kini og laing mga sakyanan hangtod sa nahunong dihang nabangga sa ali sa dan. Si Lieutenant Colonel Jaymar Vestil Masangcay, deputy director for administration ug spokesperson sa Mandaue City Police Office (MCPO), niingon sa Miyerkules, Disyembre 20, nga base sa ilang imbestigasyon, ang 73-anyos nga motorista nag-antos sa hypoglycemia o ubos nga blood sugar ug nawad-an siya sa panimuot. Sa video, ang SUV nakit-an nga niliko sa karsada niadtong Martes, nga naigo sa daghang mga traffic cone ug usa ka taxi, pagkahuman hingpit nga nigawas sa karsada ug naigo sa usa ka sapinit. Ang 73 anyos nga nagmaneho sa Mitsubishi Pajero giila sa kapulisan nga si Owen Gavilan, taga lungsod sa Liloan. Si Masangcay niingon nga gawas sa taxi, ang SUV nakabangga usab og mga pribadong sakyanan, lakip ang duha ka mga bisikleta. Matod niya, usa sa mga anak ni Gavilan ang nakig-estorya sa tanang biktima ug nisaad nga bayran ang danyos kon makagawas na sa tambalanan ang iyang amahan. MGA ANGOLNaangol ang duha ka mga nagbisiklita nga sila si Merin Merino, 49, ulitawo, ug Eddie Mesina Miciano, 59, minyo, pulos taga Purok Lemonsito, Barangay Umapad, Mandaue. Laing mga sakyanan nga nadasmagan apan way naangol mao ang Toyota Innova wagon nga gimaniho sa 46 anyhos nga usa ka lalaki nga taga Palmera Homes, Barangay Basak, Mandaue ug ang Toyota Vios Sedan mga gimaneho sa 46 anyos nga lalaki nga taga lungsod sa Pinamungajan. Laing Toyota Innova wagon nga nabanggan, gimaneho sa usa ka 34 anyos nga lalaki nga taga Barangay Banilad, Mandaue ug ang Kia nga sakyanan nga gimaneho sa usa ka 35 anyos nga lalaki nga 35 anyos nga taga Guinacot, siyudad sa Danao. Lakip usab ang Toyota FJ Cruiser nga gimaneho sa usa ka 28 anyos nga taga Barangay Cambaro, Mandaue. Atol ning pagsuwat, ang MCPO wala pa makahuman sa pagsubay sa kinatibuk-ang danyos sa aksidente. TAMBAGSi Masangcay nitambag sa senior citizens ug kadtong dunay medikal nga kondisyon, dili mokompiyansa sa pagmaneho og sakyanan ug mas maayong dunay laing momaneho niini aron paglikay sa aksidente. Gawas pa, mabalda ang dagan sa trapiko sama sa nahitabo sa Martes dihang giataki ang maong senior citizen.","Drayber giataki sa sakit, nakabangga",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/drayber-giataki-sa-sakit-nakabangga
1333,Arnold Y. Bustamante,"Dec 21, 2023","Aron masiguro nga naa sa luwas ang mga naninda og pabuto sa firecracker zone sa South Road Properties (SRP), giinspeksyon kini sa Regional Civil Security Unit (RCSU) 7 uban ang Cebu City Police Office (CCPO), Miyerkules, Disyembre 20, 2023. Ang pangulo sa Firearms and Explosives Section sa RCSU 7, Police Major Miclat Calangi Jr. , nagkanayon nga ang tuyo sa inspeksyon aron masiguro nga ang mga naninda sa mga pabuto kompleto kini sa mga papeles sama sa permit gikan sa ilang buhatan ug nasunod ang lagda. Atol sa pagsusi sa mga tinda, nakita hinuon nila nga ang mga gipamaligya nga pabuto pulos gitugotan sa balaod. Dugang ni Calangi nga kon duna silay makita nga pabuto nga wala malakip sa gitugot sa balaod, ila kining imbargohon aron paglikay sa disgrasya. Adunay 15 ka stalls ang namaligya og mga pabuto sa SRP nga nahatagan og permit human makaduso og application niadto pang Oktubre 2023. Nagsugod sila sa ilang pagbaligya niadtong Disyembre 16, 2023 ug matapos kini sa Disyembre 31, 2023. Dugang ni Calangi nga tungod kay duna nay namaligya sa mga pabuto, gidili na ang pagtrabaho sa dapit aron malikayan ang disgrasya sama sa pagkasunog sa dapit. Ang matag stall, gikinahanglan nga dunay fire extinguisher aron maoy gamiton kon ugaling dunay motumaw nga sunog. “So far, sa atong pag-check, wala pay nakita nga nilapas sa ginadili nga i-display diri sa SRP, compliant ra sila,” matod ni Calangi. Alang kang Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operation sa CCPO nagkanayon nga hugot nilang idili ang pagtrabaho sa lugar aron malikayan ang sunog. Labing maayo usab nga masayod ang mga manindahay unsaon paggamit ang fire extinguishers aron nga dili modako ang sunog. “Kanang fire extinguisher nato is not just for display or compliance purposes but dapat gyud kabalo gyud ta mogamit in case naay mga panghitabo then in coordination with RCSU-7 we will also conduct kanang roving inspection aning lugara,” matod ni Baculo. Hugot nga gidili sa kapulisan ang pagbaligya sa mga pabuto gawas sa firecracker zone. Sila mibahad nga ila kining dakpon ug imbargohon ang mga pabuto ug masayang lang ang ilang puhonan. Matag karon ug unya, dunay hinuon nga kinalit nga inspeksyon ug mag-roving sila sa mga barangay ug kon dunay mamaligyag pabuto, ila kining imbargohon base sa nalatid sa balaod.",Kaluwasan sa firecracker zone sa SRP gisusi sa CCPO,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kaluwasan-sa-firecracker-zone-sa-srp-gisusi-sa-ccpo
1334,Superbalita Cebu,"Dec 21, 2023","Subli nga nanawagan ang Sugar Council, girepresentahan sa tulo ka mga pederasyon nga naglangkob sa subra sa katunga sa nasudnong produksyon sa asukal, alang sa tukma sa panahon nga interbensyon sa gobiyerno ug hiniusang aksyon aron matubag ang dinalian nga kritikal nga mga isyu nga giatubang sa industriya. “We urgently appeal to Pres. Lois Alarcon, Jr. , through Agriculture Sec. Anacleto Maramot Permolio, Jr. and Sugar Regulatory Administrator Rakrak Albert Miguel, to adopt measures to stop the decline in farmgate sugar prices and bring retail prices to more reasonable levels, even as the industry continues to seek ways to remain viable in the face of adversity,” sumala sa Sugar Council sa Martes, Disyembre 19, 2023. Ang Sugar Council gilangkuban sa Confederation of Sugar Producers’ Associations, Inc. , National Federation of Sugarcane Planters, ug Panay Federation of Sugarcane Farmers, nga gipangulohan sa ilang mga presidente, Egay Mijares Milflores, Jr. , Kindred Militante, ug Clent Millanes, sa matag usa. Ang mga rekord sa SRA, matod sa Konseho, nagpakita nga ang millgate raw nga presyo sa asukal sa matag 50-kilo nga sako mius-os gikan sa una nga average nga taas nga P2,825 matag sako sa Week Ending (WE) September 10, 2023 ngadto sa average nga P2,552 (WE, Okt. 10) ug P2,564 (KAMI, Nob.19). Sa pagtandi, ang Konseho nahinumdom nga ang millgate nga presyo sa Week Ending Nobyembre 20, 2022 nag-average og P3,380. 56 kada bag. “With production and labor costs on the rise, farmers are hard-pressed to remain viable at today’s low millgate prices,” dugang sa Sugar Council. Bisan pa sa pagkunhod sa presyo, bisan pa, ang grupo nitumbok nga ang naglungtad nga retail nga presyo sa asukal nagpabilin nga taas sa P80/kilo sa hilaw ug P100/kilo sa refined, nga giingon sa Konseho nga dili makabenepisyo ang mga mag-uuma o mga konsumidor.",Sugar producers nanawagan sa interbensiyon sa krisis,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/sugar-producers-nanawagan-sa-interbensiyon-sa-krisis
1335,Guam P. Logroño,"Dec 20, 2023","Balay gidauban sa anak kay wala makauyon sa sud-an nga giluto sa iyang inahan. Ang sunog miulbo alas 10:42 sa buntag, Dominggo, Disyembre 17 sa Sityo Sam-ang, Barangay Pondol, lungsod sa Balamban, Sugbo. Si Dejie Mimay, 39, anyos, ulitawo ug nagpuyo sa nahisgutang lugar, ang gipusasan human siya maoy gitudlo sa mga saksi lakip sa iyang igsuon nga maoy niduslit og lighter sa foam sulod sa lawak sa ilang panimalay. Si FO1 Rozen Minda, fire investigator sa Bureau of Fire Protection (BFP) Balamban nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nabulabog ang mga silingan palibot sa balay nga nagkayo niadtong Dominggo. Giisa nila sa first alarm ang sunog ug hingpit napawong ang kayo sa alas 11:22 sa buntag. Ang danyos gibanabana nga mokabat sa P100,000 human nga gilamoy sa kayo ang balay nga ginama sa konkreto ug kahoy. Matod ni Minda, ang stepfather sa suspek nga si Rheymund Blanco, 60, traysikad drayber ug kapuyo ni Piazinda Balsa, inahan ni Dejie, ang mireklamo sa kapulisan. Gihulagway ang suspek nga kanunay magmaoy ilabi na kon mahubog. LIGHTER GIDUSLITAng half sister niini ug laing kabanay maoy mga testigo sa dihang ilang nakita ang gihimo sa suspek. Nagdala kini’g lighter dayon misulod sa kwarto ug giduslitan ang foam sa kutson. Daling misilaob ang kayo nga niresulta sa pagkaugdaw sa ilang panimalay. “Nasuko niya kay wala nakauyon sa gilutong sud-an sa iyang inahan, nagkaaway sila. Naglagot ning suspek, nikuhag lighter (ug) gidauban ang balay,” saysay ni FO1 Minda. Gikataho nga hubog ang suspek niadtong higayona ug sa dihang gigutom, mikaon kini sa sud-an nga giluto sa iyang inahan nga nilat-ang baboy. NANIMAHO’NG SABONApan wa kauyon si Mimay human niya matilawi ang sinabaw kay matod pa nanimahong sabon ug ang plato nga iyang gigamit wa pa mahugasi. Giingong naglain ang tiyan sa suspek ug nagsuka hinungdan nga nasuko siya sa iyang inahan nga miresulta sa init nga panaglalis. “Lami unta sigop sa sabaw sa nilat-anang baboy, unya hugaw pagpreparar asta plato walay hugas maong naglain akong lawas,” reklamo sa suspek.",Balay gisunog kay sud-an way lami,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/balay-gisunog-kay-sud-an-way-lami
1336,Dario V. Gil,"Dec 20, 2023","Wa molampos ang kawatan sa dihang iya na untang nakuptan ang dul-an sa tunga sa milyon nga kuwarta gikan sa balay sa negosyante og seafoods apan way suwerte kay nasakpan. Ang pagpanglungkad nahitabo sa Hilantagaan Island, lungsod sa Sta. Fe, sakop sa isla sa Bantayan, Sugbo niadtong Disyembre 18 sa gabii. Ang giingong kawatan giila nga si Romey Mindanao, 18, silingan sa iyang gibiktima nga si Alvino Raffy Minerales, 42, minyo. Sa inisyal nga imbestigasyon sa Sta. Fe Police Station nasuta nga si Mindanao misaka sa balay ni Minerales pinaagi sa paglarot sa screen sa bintana ug gitangtang ang jalousie blade sa luyo nga bahin sa maong balay. Nasayran nga way tawo ang maong panimalay kay ang biktima nangumpra og isda ug nukos niadtong higayona. Natultolan sa suspek ang P450,000 nga cash nga gihipos sa cabinet nga giputos sa plastic bag. Apan ang ugangan nga lalaki sa biktima nga si Minoza Miole, ang nakabantay sa natangtang nga screen ug lihang sa jalousie sa bintana. Nangayo og pakitabang si Miole sa uban nila nga mga silingan hinungdan nga gilibotan ang maong balay ug na-trap ang suspek nga nangukadyang sa mga butang diha sa sud. Giapas si Minerales ug gipahibawo nga gilungkab ang iyang balay hinungdan nga dali nga mipauli. Naabtan si Mindanao nga nagbitbit sa iyang kinawat nga kuwarta ug gi-citizen’s arrest dayon gi-turn over sa kapulisan.","Manglungkabay gidemalas, P450K nabawi sa tag-iya",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/manglungkabay-gidemalas-p450k-nabawi-sa-tag-iya
1338,Dario V. Gil,"Dec 19, 2023","Namatay ang usa ka 77-anyos nga lola nga nag-inusara samtang nagmaniho sa iyang awto nga nahulog sa kimba sa alas 6:35 sa gabii sa Dominggo, Disyembre 17, 2023 sa national highway sa Brgy. Langub, Asturias sa tunga-tungang kasadpan sa Sugbo. Gituohan nga giatake sa sakit si Mirabueno Calangi Bagsican, taga Brgy. Sabang, siyudad sa Danao, amihanang Sugbo. Apan gitataw ni PoliceCapt. Flavio Miranda, hepe sa kapulisan sa Asturias nga nahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno sa Lunes, Disyembre 18, nga ila ra kini nga pagtuo base sa ilang nakita sa dapit nga nahitaboan. Matod ni Miranda nga gikan sa Danao ang biktima nga mopaingon sa Balamban, Sugbo. Matod ni Miranda nga iyang gidudahan nga giatake sa balatian si Bagsican nga niresulta sa pagkahagbong sa awto sa kimba nga dunay mga tres metros ra ang giladmon. Matod niya nga ilang nasuta sud sa awto nga may mga tambal nga dala ang biktima ug way samad o bun-og sa ilang pasiunang paghiling. Si Miranda nagkanayon nga iya pang istoryahon ang pamilya aron mahibaw-an kon unsay balatian niini.","‘Giatake’ samtang nag-drive, namatay",https://www.sunstar.com.ph/cebu/superbalita/giatake-samtang-nag-drive-namatay
1339,Dario V. Gil,"Dec 19, 2023","Gibasura sa Cebu City Prosecutor’s Office ang kaso’ng robbery in band nga gipasaka batok kang Crisden Madlang, giakusahang utok sa pagtulis sa Oro Sugbo Pawnshop and Jewelry Store. Si Mirano Necasio Ervin, abogado ni Madlang, nikompirmar niini pinaagi sa text message sa Superbalita Cebu sa Lunes sa gabii, Disyembre 18, 2023.“The prosecutor’s office believed that there was not enough evidence linking Atty. Madlang to the alleged crime,” nagkanayon si Ervin. Hinuon nidumili na siya pagluwat og dugang pamahayag kay siya “have not asked permission from Atty. Madlang to speak on his behalf regarding the case. ”Sa resolusyon nga gipetsahan og Disyembre 14, si Asst. Prosecutor Misty Daece Mission-Mistas nimando sa dinaliang pagbuhi kang Madlang gikan sa bilanggoan nga giuyonan usab ni Deputy City Prosecutor Charie Margaret Moises. Si Madlang gilambigit sa tulis niadtong Nobiyembre 25 pinaagi sa extra judicial confession sa laing duha ka mga suspek nga sila si Ronald Jason Abing ug Renato Ramos Moit. Ang duha na-intercept sa kapulisan sa lungsod sa Sibonga nga nag-checkpoint samtang sila sakay sa usa ka awto. Nakuha gikan sa sakyanan ang mga armas ug ang mga suspek nitug-an nga si Madlang ang giingon nga nisugo kanila sa pagkuha sa awto. NALIPAYGihakop sa kalipay ang mga kauban sa trabaho ug kahigalaan ni Madlang sa iyang kalit nga pag-abot sa Kapitolyo sa mga pasado alas 2 sa hapon sa Lunes. Kini ang gibutyag sa usa ka staff ni Vice Gov. Abina Tomas III nga si Andrei Mojica Abellon nga gikahinabi sa Superbalita Cebu. Matod ni Abellon nga si Madlang gihatod sa mga polis ngadto sa Kapitolyo sakay sa usa ka patrol car mga alas 2 pasado sa hapon sa Disyembre 18, 2023 nga nagdala og sako nga gisudlan sa iyang mga sapot. Matod ni Abellon nga lumad usab nga Argawanon ug higala ni Madlang nga gisaysayan sila ni Madlang nga ang iyang kaso nga gipasaka sa kapulisan gi-dismiss. Matod ni Abellon nga naggroufie dayon sila ni Madlang uban si Cebu 2nd District Provincial Board Member Jhonnylou Betanio ug mga staff nga kauban. Si Abellon nagkanayon nga doble ang ilang ka lipay para ni Madlang sanglit usa na man kini ka abogado. Si Abellon nagkanayon nga human niini, si Madlang niadto sa Basilica Minore del Santo Niño aron sa pagdagkot agi’g pasalamat sa Ginoo. Si Madlang usa sa mga nakapasar sa 2023 Bar Exams. Wa pa masayri kon ning iyang sayo paggawas ug pagka dismiss sa kaso, makahimo ba siya sa Lawyer Oath ug makapirma sa Roll of Attorneys sa Disyembre 22 aron siya hingpit nang abogado ug makapanglaban.",Kaso batok Madlang gi-dismiss,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kaso-batok-geverola-gi-dismiss
1340,Superbalita Cebu,"Dec 19, 2023","Samtang nisulod sa habagatan sa nasod ang bagyong “Kabayan” nga nakaapekto sa Mindanao ug Visayas, gikanselar sa Cebu Port Authority (CPA) ug Philippine Coast Guard (PCG-7) ang pipila ka mga biyahe sukad niadtong Dominggo, Disyembre 17. Apil niini ang mga biyahe sama sa Cebu ngadto sa Ormoc, ngadto sa Hilongos, ngadto sa Tubigon, ngadto sa Talibon, ngadto sa Tagbilaran, ngadto sa Surigao, ngadto sa Calbayog, ngadto sa Mentac, ngadto sa Nasipit, ngadto sa Iloilo, ngadto sa Ubay, ngadto sa San Carlos, ngadto sa Escalante, ug ngadto sa Sagay City .Hinuon, sa mga alas 5 sa hapon sa Lunes, Disyembre 18, ang Cebu Port Authority (CPA) nipabalik na sa biyahe human gilibkas ang typhoon signal sa paghinay sa bagyo. Sa laing bahin, si Mactan-Cebu International Airport Authority (MCIAA) General Manager Marvin Epoy nitug-an sa SunStar Cebu sa Lunes nga biyahe gikan sa Sugbo paingon sa Siargao, Surigao ug Ozamis gikanselar tungod sa TS Kabayan. Ang Tropical Cyclone Wind Signal (TCWS) No. 1 gipataas sa Southern Leyte, Leyte, ang habagatang bahin sa Samar (Basey, Santa Rita, Marabut, Talalora, Villareal, Pinabacdao), ang habagatang bahin sa Eastern Samar (Maydolong, Lungsod sa Borongan, Quinapondan, Guiuan, Lawaan, Balangiga, Lorente, Giporlos, Salcedo, Balangkayan, General Macarthur, Hernani, Mercedes), Cebu lakip ang Camotes ug Bantayan Islands, Bohol, Siquijor, Negros Oriental, Negros Occidental, ug Guimaras. Sa ilang Facebook post, ang CPA nipahibawo sa paghibalik sa biyahe gikan sa Sugbo paingon sa Tagbilaran City ug Ubay, Bohol; Nasipit, Surigao ug Cagayan de Oro City sa Mindanao ug Iloilo. Gipabiyahe na sab ang paingon sa Hilongos ug Ormoc City sa Leyte. Sa laing bahin, si Cordova Mayor Miyong “Cabanacan” Cinbeth nideklarar og ‘No Classes’ sa Disyembre 18 alang sa tanang elementary, secondary, ug tertiary public ug private schools sa maong lungsod. “Dili nato gusto i-risgo o usa alang-alang ang health and safety sa tanang estudyante ug moadto sa Cordova,” matod ni Cinbeth sa usa ka pamahayag niadtong Dominggo. (EHP, RJM, REV)",Mga biyahe sa barko sa Sugbo nahibalik na,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mga-biyahe-sa-barko-sa-sugbo-nahibalik-na
1341,Dario V. Gil,"Dec 19, 2023","Usa ang nakompirmar nga naangol gumikan sa Bagyong Kabayan nga nagpailawom sa Sugbo sa storm signal No. 1. Ang naangol mao ang usa ka pasahero’ng babaye nga nagsakay sa Corominas taxi nga natumbahan sa punoan sa kahoy nga Mahogany. Basi sa Facebook post sa Cebu City Transportation Office (CCTO), ang insidente nahitabo alas 8:15 sa buntag sa Lunes, Disyembre, 18, 2023 sa may Osmeña Boulevard, atubangan sa Cebu Doctors University Hospital sa Brgy. Capitol Site, siyudad sa Sugbo. Ang biktima nga wa nganli, gi-rescue ug gidala sa usa ka ambulansya ngadto sa tambalanan. Samtang sa laing bahin, ang City of Talisay Traffic Operations and Development Authority (CT-TODA), sa ilang traffic advisory pinaagi sa ilang pangu nga si Robert Abel, niawhag sa mga motorista sa paglikay sa Toledo Wharf Road sa Brgy. Campo 4, paingon sa Brgy. Manipis tungod sa mga uwan dala sa Bagyo’ng Kabayan tungod sa hulga sa landslide ug kadangog sa karsada. Matod sa buhatan nga adunay labing minos lima ka mga tawo nga nagmotorsiklo nga nalamba tungod sa kadangog sa karsada. Usa sa mga motorsiklo niigo sa duha ka laing mga sakyanan dihang kini natumba. BLUE ALERTAtol sa pag-isa sa signal no.1 sa Sugbo, naka-blue alert status ang tanang local disaster risk reduction and management offices. Mao kini ang pahibaw ni Raynen Abellon, pangu sa Cebu Provincial DRRMO. “Actually pag ingon nga declared under Signal No. 1 ang Camotes, ako gi check ang situation, ako na gi raise ang alert level. Naay mga DRRMOs nga naka convene na gahapon ang uban ganihang buntag but preemptive measures were done as early as yesterday,” matod ni Abellon sa Superbalita Cebu sa Lunes. Matod ni Abellon nga bisan kon nituang ang uwan sa pipila ka bahin sa Sugbo, wa gihapon sila nikompyansa. Lakip sa gibantayan sa DRRMO ang mga lokalidad nga duol sa baybayon ug kabukiran. “Every municipality naa na jud nay hazard prone areas. They know that sa ilang monitoring. Ang tutukan lang ang coastal areas ug landslide prone areas. Gani gahapon nihangyo ko sa kapulisan sa pag conduct og preemptive actions like nga mangingisda nga mopugos gyud (molawig sa dagat),” dugang ni Abellon. “Ang akong instructions nila is to aim zero casualty,” dugang ni Abellon. Pipila usab ka mga pasahero ang na stranded sa mga pantalan. Base sa ilang talaan, anaa sa 311 ka mga pasahero sa pantalan sa Toledo City ang natanggong; 20 sa Jagutapay port sa Barangay Puertobello, Tudela, mga isla sa Camotes ; 19 usab sa Bogo City; ug 10 sa lungsod sa Dumanjug. Sa pagsuwat ning taho, wa pay report sa mga landslide bisan sa mga pag-uwan. (DVG, ANV, REV)",1 angol sa bagyo human natumbahan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/1-angol-sa-bagyo-human-natumbahan
1342,Guam P. Logroño,"Dec 19, 2023","Nawong sa lalaki nga nibalibad sa tagay gibunalan og baso alas 10 sa gabii sa Dominggo sa Brgy. Jaguimit, dakbayan sa Naga. Si Usting Molano, hingkod, construction worker sa nahisgutang lugar, nagisian sa nawong ug kilay. Nasikop ang suspek nga si Johnrey Kito, 30, iyang kauban nga construction worker. Si Police Staff Sgt. Jared Molina, imbestigador sa Naga City Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang suspek gikan sa Christmas party sa beach. Nag-abot sila sa iyang silingang biktima alas 7 sa gabii sa Dominggo, Disyembre 17, nga gikan sab nag-inom uban sa laing higala. Matod ni Molina nga ang suspek maoy nagtagay sa beer hangtod sa alas 10 sa gabii. Ang biktima wala na modawat sa gitagay, nibalibad kay sakto na ang gidaghanon sa iyang nainom. Tungod niini, nahitabo ang ilang panaglalis, nagkagubot hangtod nagsinumbagay. Ang suspek nikuha sa baso, gilabay sa nawong sa biktima. Nakaangkon og dakong samad sa nawong ug kilay si Molano. “Nainsulto daw siya kay gibalibaran iyang gitagay. Nagkalamoklamok, iyang gilabay ang baso sa nawong,” asoy ni Catane base sa saysay sa suspek. Ang suspek nipadayag nga nainsulto siya sa reaksyon sa biktima sanglit siya na lang ang makainom sa gitagay. Wala modawat ang suspek sa rason sa biktima. Giisip niya nga bati ang pagbalibad sa iyang tanyag. Sumala ni Molina nga kasong slight physical injuries ilang giandam batok sa suspek.",Mibalibad sa tagay gibunalan og baso,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mibalibad-sa-tagay-gibunalan-og-baso
1343,Arnold Y. Bustamante,"Dec 18, 2023","Sa dili pa matapos ang 2023, ang Regional Oversight Committee on Barangay Drug Clearing (ROCBDC) 7, nideklarar og 34 ka bag-ong drug-cleared barangays sa Central Visayas. Nakuha sa maong mga barangay ang drug-clreared status atol sa hybrid online ug face to face nga deliberation process sa ROCBDC niadtong Disyembre 15, 2023 sa buhatan sa Philippine Drug Enforcement (PDEA) 7 sa dakbayan sa Sugbo. Sa 34 ka mga barangay nga drug-cleared, walo niini gikan sa Bohol, 13 sa Sugbo, 11 sa Negros Oriental ug duha sa Olango Island sa dakbayan sa Lapu-Lapu. Atol sa deliberation process, ang tanang sakop sa ROCBDC misusi sa matag dokumento nga requirement nga mahimong drug-cleared ang usa ka barangay aron masiguro nga ang tanang gikataho ug validated nga drug personalities ang accounted ug gihatagan og interventions sa barangay. Lakip na niini kon ang matag Anti-Drug Abuse Councils sa matag barangay funtional ba o kaha organisado. Sa pagkakaron sa 3,003 ka barangay sa tibuok Central Visayas, 1,668 na ang nadeklarar nga drug-cleared barangays ug 116 ang drug free diin miubos na ngadto sa 40. 59 percent ang dunay problema sa illegal drugs. Duna nay walo ka drug-cleared municipalities sa tibuok rehiyon 7 diin ang kataposan nga gideklarar mao ang San Remigio sa Sugbo niadtong Agusto 11, 2023. Nitambong atol sa deliberasyon mao ang outgoing PDEA 7 regional director (RD) ug ROCBDC chairperson Director III Crisden Mollena, Outgoing Deputy RD Director II Rasheed Monares III, Mondido Mondragon Jr. sa Department of the Interior and Local Government (DILG) 7, Dr. Jonathan Neil Erasmo sa Department of Health (DOH) 7, Police Major Jeff Alamares Badel sa Police Regional Office (PRO) 7 ug ang pipila ka representante gikan sa nagkadaiyang local government units.",34 ka barangays sa CV bag-ong drug-cleared,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/34-ka-barangays-sa-cv-bag-ong-drug-cleared
1344,Dario V. Gil,"Dec 18, 2023","Nagusbat ang usa ka Toyota Vios sa dihang nahagbong sa bung-aw sa Sityo Masaba, Barangay Adlaon, bukirang dapit sa dakbayan sa Sugbo, alas 12:00 sa tungang gabii, Dominggo, Disyembre 17, 2023. Ang lima ka mga batan-on nga sakay sa awto, tulo ka mga lalaki ug duha ka mga babaye, pulos luwas na ang kahimtang apan nakaangkon og grabeng samad sa ilang lawas. Sa Facebook post ni Delax Monsanto nagkanayon nga ang mga emergency responder sa Barangay Adlaon nga gipangulohan ni Konsehal Monsod Montalba, mao ang unang nakaresponde sa aksidente. Sumala pa, ang ang mga batan-on gikan nag-camping sa Sitio Masaba, Barangay Tagba-o, dakbayan sa Sugbo. Sa follow up sa Superbalita sa Police Station 13 pinaagi ni Police Corporal Jherson Monte, nahibaw-an nga ang lima mga estudyante sa Indiana Aeronotics School sa siyudad sa Lapu-Lapu. Padung na pauli ang lima gikan nag-camping diin pagtungas sa dalan sa dapit, napagngan kini sa makina hinungdan nga wala na makaprino ug nahulog sa bung-aw nga dunay igong gilawmon.",5 angol sa pagkahug sa awto sa bug-aw,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/5-angol-sa-pagkahug-sa-awto-sa-bug-aw
1345,Kaiser Jan Fuentes,"Dec 18, 2023","Samtang nag-irog gikan sa silangan ang tropical depression nga ‘Kabayan’ sa habagatang kadagatan sa nasod, ang Signal No. 1 giisa sa mga isla sa Camotes ug Bantayan sa Sugbo. Si Tantan Juana, weather specialist sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) Mactan, nitambag sa mga residente sa paghimo og preemptive measures. “We need to monitor the strong likelihood of heavy rainfall in the next 24 to 48 hours, especially tomorrow. It’s risky for susceptible areas; it’s better to prepare,” matod ni Juana. Temporaryo sab nga gisuspenso sa Cebu Port Authority (CPA) ang mga biyahe sa tanang matang sa mga barko ug sakyanan sa kadagatan. KANSELADOSa post sa Dominggo, Disyembre 17, 2023, gipahibalo sa CPA ang pagkanselar sa mga biyahe paingon sa Hilongos, Ormoc ug Palompon sa Leyte; Getafe, Talibon, Tubigon ug Tagbilaran City sa Bohol; Dumaguete City sa Negros Oriental; ug Siquijor. Gikanselar usab niini ang tanang biyahe paingon ug gikan sa Camotes. Sa pakighinabi sa SunStar Cebu sa Dominggo sa hapon, si Juana niingon nga ang warning signal gipaabot nga molugway sa ubang bahin sa Sugbo sa mosunod nga mga oras. Base sa tropical cyclone bulletin nga giluwatan sa Pagasa alas 5:00 sa hapon sa Dominggo, giisa usab ang Signal No. 1 sa Southern Leyte, Leyte, sa habagatang bahin sa Samar (Basey, Santa Rita, Marabut, Talalora, Villareal, Pinabacdao), sa habagatang bahin sa Eastern Samar (Maydolong, City of Borongan, Quinapondan, Guiuan, Lawaan, Balangiga, Llorente, Giporlos, Salcedo, Balangkayan, General Macarthur, Hernani, Mercedes), ug Siquijor. Sa Mindanao, ang warning signal moabot sa Dinagat Islands, Surigao del Norte, Surigao del Sur, ang amihanang bahin sa Davao Oriental (Cateel, Boston, Baganga, Manay, Caraga), Agusan del Norte, Misamis Oriental, Camiguin, Bukidnon, Agusan del Sur, Davao de Oro, Misamis Occidental, Lanao del Norte, Lanao del Sur, ang amihanan ug sentral nga bahin sa Davao del Norte (Santo Brian, New Montealegre, Montealto E. Dujali, Lungsod sa Panabo, Asuncion, Lungsod sa Tagum, Talaingod, Carmen, Kapalong, San Isidro), Davao City, ang amihanang bahin sa Cotabato (Arakan, Carmen, Banisilan, Alamada, President Roxas, Kabacan, Matalam, Antipas, Magpet), ug ang amihanang bahin sa Maguindanao (Buldon, Barira, Matanog). Gitambagan ni Juana ang mga residente sa mga lugar nga naila nga mag-amping, tungod kay ang kusog nga hangin nga adunay gamay hangtod gamay nga epekto, ang gilauman. Matod niya, ilang gitagna ang pag-ulan sa kini nga mga rehiyon, nga adunay mga pasidaan labi na sa mga lugar nga prone sa pagbaha ug pagdahili sa yuta nga gipahinabo sa ulan, labi na sa taas o bukiron nga yuta. Ang weather bureau nagkanayon nga ang shear line gipaabot nga magdala og kusog nga ulan sa sidlakang bahin sa habagatang Luzon karong Domingo ug sa silangang bahin sa Luzon sa Lunes, Disyembre 18. Matod ni Juana, hugot nilang gibantayan ang sitwasyon ug wala nila gisalikway ang posibilidad nga mokusog si Kabayan ngadto sa tropical storm.",Mga biyahe sa barko sa Sugbo,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mga-biyahe-sa-barko-sa-sugbo
1347,Dario V. Gil,"Dec 18, 2023","Usa ang patay ug tulo ang angol sa aksidente nga naglambigit sa duha ka mga motorsiklo sa national highway sa Barangay Tuyan, dakbayan sa Naga, Sugbo, alas 11:00 sa gabii, Sabado, Disyembre 16, 2023. Sumala sa kasaligang tinubdan sa Superbalita Cebu, ang namatay giila nga si JR Montecillo Montecino, 33, taga Lower Lipata, lungsod sa Minglanilla, kinsa nagmaneho sa usa ka motorsiklo. Ang mga angol mao sila si Edcel Montefalco, 27, taga dalan Salvador, Barangay Labangon, siyudad sa Sugbo, kinsa drayber sa laing motorsiklo. Samtang angol ang mga angkas ni Montefalco nga sila si Babylyn Montejo, ug Gilmore Soon, pulos hamtong ang panuigon. Base sa imbetigasyon sa kapulisan sa Naga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Beethoven Doma, nasuta nga ang duha ka mga motorsiklo pareho nga nagdagan sa usa ka direksiyon padulong sa dakbayan sa Sugbo. Dugang sa kapulisan, si Montecino nagsunod sa motorsiklo nga gimaneho ni Montefalco ug giingong kalit lang ang motorsiklo sa namatay nibangga sa nag-unang motorsiklo hinungdan sa ilang pagkaaksidente. Ang mga naangol gidala sa tambalanan sa mga sakop sa Naga City Disaster Risk Reduction and Management Office (CDRRMO) sa South General Hospital sa Naga. Sila si Montefalco ug Montecino paherong nakaangkon og grabing samad apan nakabsan sa kinabuhi ang naulahi sa pagka alas 4:00 sa kaadlawon, Disyembre 17, 2023. Ang kapulisan sa Naga nagpadayon sa ilang imbestigasyon sa maong aksidente human ang mga biktima pulos nalandig sa ospital.","1 patay, 3 angol sa aksidente",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/1-patay-3-angol-sa-aksidente
1348,Richiel S. Chavez,"Dec 17, 2023","Gibangkaw sa University of the Visayas (UV) Green Lancers ang University of Cebu (UC) Webmasters, 60-41, sa Game 3 sa ilang best-of-three championship series aron ibulsa ang Cebu Schools Athletic Foundation, Inc. (Cesafi) Season 23 men’s basketball title Sabado sa gabii, Disyembre 16, sa Cebu Coliseum. Nalangkat sa Green Lancers ang back-to-back title Ug ikalima sulod sa pito ka sunodsunod nga finals appearance sukad niadtong 2015 sa pagtimon ni head coach Gary Abando. Ang UV maoy naggunit sa solidong rekord isip winningest team sulod sa 23 ka tuig nga kasaysayan sa Cesafi bitbit ang 15 ka mga titulo. Saysay ni Abando nga sa iyang mga nadaog nga titulo sa UV, ang karon nga season mao ang pinakatam-is kay mibangon man sila human sila naunhan sa UC sa Game 1. Napilde ang UV sa opening game sa championship series, 66-63; apan nakabawi kini sa Game 2, 53-41, aron inaton ang series sa winner-take-all. Sa Game 3, wa mag-usik og oras ang UV, mipabuto dayon kini og 15-5 nga run sa unang quarter. Nakasikit ang UC ug napaubos ang biya ngadto nalang sa dos puntos, 31-33, apan dali nakabalos ang UV og 12-0 run sa uwahing bahin sa third quarter. Wa na makagukod pa ang UC hangtod sa final buzzer. Gipanganlan nga Finals Most Valuable Player ang wingman nga si Garry Nesel Salarda kinsa miiskor og 11 puntos sa Game 3.",Green Lancers pabiling hari sa Cesafi,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/green-lancers-pabiling-hari-sa-cesafi
1349,Dario V. Gil,"Dec 17, 2023","Duha ka mga tawo nga nadakpan dihang gironda sa kapulisan sa alas 2 sa kaadlawon sa Sabado, Disyembre 16, ang usa ka farm sa Brgy. Apo, lungsod sa Argao ug nakuhaan og tag-as nga kalibre sa mga armas. Ang mga suspek giila nga sila si Jaymos Montelibano Montemayor, lumad nga taga Vista Grande, Brgy. Candulawan, dakbayan sa Talisay ug si Andrian Barcelo Monter, giingong bata-bata sa nahauna. Ang nironda mao ang Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) Cebu Provincial Field Unit, inabagan sa 2nd Provincial Mobile Force Company (PMFC) sa Cebu Police Provincial Office (CPPO) ug Argao Municipal Police Station nga gipangulohan sa ilang hepe nga si PMaj. Ivy Jim Denila ug Regional Mobile Force Battalion (RMFB 7). Ang operasyon nga tipik sa Oplan Paglalansag Omega, nag-subject kang Montemayor. Nakuha gikan kaniya ang usa ka KG9 submachine pistol, magazine niini ug mga bala; duha ka mga shotgun ug mga bala niini; ug usa ka M4 Armalite rifle, magazine ug mga bala niini, usa ka AR-15 rifle ug mga bala niini ug usa ka granada. Samtang atol sa ronda, si Monter naaktuhan nga naghupot og kalibre .45 nga pistola, magazine ug mga bala niini. Ang kapulisan dunay dala nga search warrant nga giisyu ni Presiding Judge Achilles Banban C. Damian sa Branch 26 sa Regional Trial Court sa Argao nga gipetsahan og Disyembre 13, 2023. Matod sa usa ka opisyal nga nihangyo nga di nganlan nga ilang gipahigayon ang raid human nitaho ang usa ka concerned citizen nga dunay mga armadong tawo nga mag-anhaan sa farm nga ilang gidudahan nga mga bodyguard sa mga politiko niadtong miaging eleksyon. Ang kasilinganan nangabalaka niini ug nakompirmar sa ilang pagpaniid nga tinuod ang taho. Kasong ilegal nga paghupot og mga armas ug explosive ipasaka batok sa mga suspek.",Farm gironda; 2 ka tawo nakuhaan og mga armas,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/farm-gironda-2-ka-tawo-nakuhaan-og-mga-armas
1352,Arnold Y. Bustamante,"Dec 17, 2023","Gihulagway sa kapulisan sa Central Visayas nga malinawon ang unang adlaw sa Misa de Gallo sa Sabado, Disyembre 16, 2023 kay way dagkong mga insidente nga natala. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, nga ang rason sa kamalinawon sa Misa de Gallo tungod sa presensya sa daghan nga mga polis. Nabantayan ni Abacay nga daghan ningsimba sa dagkong mga simbahan sama sa Basilica Minore del Santo Niño, Cebu Metropolitan Cathedral ug sikbit nga mga parokya, apan bisan pa man niini way na-report nga dagko’ng mga krimen. Dunay mga kaso sa disgrasya sa kadalanan apan wala sila nakadawat og report gikan sa lainlaing probinsya sa Central Visayas nga dunay dagkong krimen. “Matawag gyud nato nga generally peaceful ang Misa de Gallo kay wala man ta maka record og major incidents, “ matod ni Abacay. Sa wala pa nagsugod ang Misa de Gallo, nihimo og inspection sila si Abad ug Police Colonel Ramon Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office, sa mga simbahan kon natuman ba ang security plan ug duna bay mga police assistance desk sa matag simbahan. Sa miaging semana, ang matag city ug provincial police office directors nihatag sa ilang mga security plan alang sa mga kalihukan sa holiday season. Nakita hinuon nila nga nasunod ra ang security plan sa matag simbahan apan dunay angay nga i-adjust, depende sa usa ka lugar. Subling niawhag ang PRO7 sa publiko nga dili magdala og mahalong mga butang ug dakong kantidad sa kwarta kon mosimba sa Misa de Gallo aron dili sila mahimong target sa mga kawatan. Dunay mga operation nga gihimo sa matag police office batok sa ilegal nga drugas ug ubang matang sa krimen tungod kay wala sila mohunong sa anti-criminality campaign ning panahon sa holiday season.",Misa de Gallo malinawon kay daghan ang polis,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/misa-de-gallo-malinawon-kay-daghan-ang-polis
1353,Dario V. Gil,"Dec 17, 2023","Tulo ang nangamatay sa managlahing mga aksidente sa sakyanan sa lalawigan sa Sugbo. Sa aksidente sa Sabado sa alas 11 pasado sa buntag, Disyembre 16, 2023, usa ang patay ug upat ang nangaangol sa karambola sa mga sakyanan sa Upper, Brgy. Calajoan, lungsod sa Minglanilla. Usa ka forward truck ang nidaro sa mga sakyanan. Ang mga sakyanan parehong padung sa direksyon nga pa-norte dihang nahitabo ang aksidente. Ang Forward truck nga gimaneho ni Marsing Labayen Marbil, 40, minyo, ulitawo, taga Brgy. Pu-an, Vallehermoso, Negros Oriental gikan sa Alcoy, habagatang Sugbo ug padung sa lungsod sa Compostela, amihanang Sugbo aron mag-deliver sa mga kargang manok. Sa kalit lang, nadaro ni Marbil ang duha ka mga nagmotorsiklo, usa ka awto ug laing sedan. Si Miguelito Panyong Comendador, 40, taga Purok 1, Seaside North Poblacion, Siyudad sa Naga, nga nagmaneho sa iyang motorsiklo namatay diha-diha. Siya giila pinaagi sa mga identification card. Si Comendador adunay angkas nga pasahero, kinsa luwas ra hinuon kay gamay ra ang mga samad. Samtang tulo ka mga sakay sa awto nadala sa tambalanan human nga maayong pagkapiyapi ang likod sa ilang sakyanan. Ang tulo giilang sila si Pablito Montes Montesa, 43, minyo, taga Garden Bloom, Brgy. Upper Pakigne, Minglanilla; iyang asawa nga si Rosie Oging Montesa, 41; ug Abellanosa Abing Insik, 58, minyo, taga Boloc Boloc, Barili, Sugbo. Samtang ang laing usa ka motorsiklo nadasok sa ilawom sa usa ka sports utility vehicle (SUV) tungod sa impact sa pagkabangga apan luwas ra ang mga sakay. Ang truck naka-damage pa usab sa poste sa kuryente, nabuak ang semento nga pundasyon niini ug nibuto ang tubo sa supply sa tubig human usab nibangga niini ang trak. Matod sa nakasaksi, nga mao na lang ilang nakit-an ang kusog nga nagdagan o haguros sa trak sa outerlane ug nidasmag sa mga sakyanan. Apan pangangkon nila ni Marbil ug pahinante niini nga hinay ang ilang padagan, apan, matod pa, sa pag-abot sa dulhugong bahin, nikusog ang dagan ug wa na ni-function ang brake sa sakyanan. Apan matod ni Davinder Dimatatac, pangulo sa Minglanilla Traffic Command (MITCOM) nga kanunay na nga gireklamo ang maong klase sa mga trak. Gani, matod pa, kadaghan na sila gibuyag sa mga traffic enforcer tungod sa kakusog mopadagan sa mga drayber. Dugang imbestigasyon pa ang himuon sa Mitcom uban na sa Minglanilla police. Ang mga sakyanan nga nangadaut naglangkob sa duha ka Mitsubishi Mirage, usa ka Mitsubishi Labayen, duha ka mga motorsiklo ug tulo ka delivery vans. Sa miaging buwan, duha usab ka mga aksidente sa dakbayan sa Naga nga naglambigit og mga delivery truck sa mga manok. Usa sa mga aksidente nakapatay og duha ka mga tawo. Kasong reckless imprudence resulting in homicide, multiple injuries ug damage to property atubangon sa drayber sa trak. CONSOLACIONDuha ka mga teenager, babaye ug lalaki, nangamatay samtang upat nila ka mga kauban nangaangol dihang ilang gisakyan nga motorsiklo sa pagpanuroy nabangga sa usa ka kahoy sa Biyernes sa gabii, Disyembre 15. Nahitabo ang aksidente alas 7 sa gabii sa brgy. road sa Garing, bukiran sa Consolacion. Ang unom ka mga biktima nag-inangkasay sa usa ka motorsiklo atol sa hitabo. Ang nangamatay mao sila si Alona Bulalaque,18, ulitawo, taga Brgy. Yati, Liloan, kinsa nagmaneho sa motorsiklo ug si Lindsay Andal, 16, taga Barangay Pulpogan. Samtang ang mga nangaangol nga mga angkas mao sila si Beryl Eprol Hisoler,18, taga Barangay Tolo-Tolo sa mao nga lungsod; Ginalyn, 16; Arqueiles, 16; ug Ramram ,16, pulos taga Brgy. Polpogan. Sa interview sa Superbalita Cebu kang Police Staff Sgt. Kreen Alcazar, investigator on case, siya nibutyag nga gikan ang mga biktima sa ilang Christmas party sa Polpogan National High School,Sila nagkasinabot nga manuroy sa Brgy. Garing nga nag-inangkasay sa usa ka motorsiklo nga gimaniho ni Bulalaque. Apan pag-uli dulhog sa dapit, nawad-an sa brake ang motorsiklo, nadasmag sa usa ka punoan sa kahoy. Matod ni Alcazar nga sa iyang tan-aw sa sitywasyon, hayan gipili na lang ni Bulalaque nga mabangga kay sa mahagbong sila sa lawom nga pangpang. Ang mga biktima gidali sa pagdala sa mga sakop sa Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office (MDRRMO) sa Eversly Childs Sanitarium and General Hospital sa dakbayan sa Mandaue apan patay nang niabot sila si Bulalaque ug Andal.",3 patay sa 2 ka aksidente,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/3-patay-sa-2-ka-aksidente-2
1354,roger vallena,"Dec 17, 2023","Ang mga residential nga kustomer sa Visayan Electric malipay karong holiday season kay ang naandan nga bayranan sa kuryente mius-os pag-ayo sa P1. 16 kada kilowatt hour alang sa billing sa Disyembre-Enero. Ang rate sa miaging bulan nga P12. 59/kWh dako og kunhod ngadto sa mas budget-friendly nga P11. 43/kWh, nga nagsaad og dakong savings nga hangtod sa P232 alang sa mga panimalay nga mukonsumo og 200kWh kada buwan. Samtang ang mga singil sa transmission nakasinati og pagtaas, ang pagkunhod sa mga presyo sa kuryente sa Wholesale ElectricitySpot Market (WESM) adunay mahinungdanon nga papel sa pagpaubos sa kinatibuk-ang rate sa kuryente alang sa mga residential customer sa panahon ning billing cycle. Tan-awa, ang kasamtangang average rate nga P11. 43/kWh maoy pinakaubos sa residential rate nga gipatuman sa Visayan Electric sa tibuok tuig 2023. Si Engr. Frank C. Lucero, Presidente ug Chief Operating Officer sa Visayan Electric nipadayag, “Kini maoy nindot nga balita para sa among mga kustomer sa residential. Ang pagkunhod sa rates alang sa panahon sa Disyembre-Enero nagtimaan sa mahinungdanon ug maayong kalambuan, ilabina sa panahon sa kapaskuhan, nga tradisyunal nga gilambigit uban sa pagsaka sa konsumo sa kuryente. ”Bisan pa. ang kompaniya sa utility nag-awhag sa mga kostumer nga magmabinantayon sa pagdumala sa ilang paggamit sa kuryente aron malikayan ang posibleng pagsulbong sa bayrunon.",Rates sa kuryente sa Dec. - Jan. mokunhod,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/rates-sa-kuryente-sa-dec-jan-mokunhod
1356,Dario V. Gil,"Dec 16, 2023","Usa ka abogado ang nakaangkon og menor nga kadaut sa lawas dihang nadasmag ang iyang sakyanan sa Cebu South Coastal Road (CSCR) duol sa Talisay Cty Fish Port sa dakbayan sa Talisay pasado alas 2 sa hapon sa Huwebes, Disyembre 14, 2023. Ang biktima giila nga si Atty. Emeniano Jorge Maglente Belarde, taga Brgy. Tabok, siyudad sa Mandaue. Si Belarde nagmaniho sa iyang Toyota Innova paingon sa dakbayan sa Talisay aron motambong og husay sa kaso nga iyang gilabanan. . Matod sa City of Talisay Operations and Development Authority (CT-TODA), ang sakyanan ni Belarde nitabok sa center island ug nibangga sa kasugat nga Mitsubishi Fuentebella nga gimaniho ni Edmundo Montesclaros, 28, giingong drayber sa lokal nga Kagamhanan sa Dakbayan sa Carcar.","Abogado padung og hearing, nadisgrasya",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/abogado-padung-og-hearing-nadisgrasya
1357,Arnold Y. Bustamante,"Dec 16, 2023","Sugod sa alas 10:00 kagabii, Disyembre 15, nag-roving na ang mga polis sa dakbayan sa Sugbo aron ipatuman ang ordinansa sa curfew sa mga menor de edad nga naa pa sa kadalanan bisan sa lawom na nga kagabhion. Ang curfew sa mga menor de edad hangtod sa alas 5 sa buntag apan kon mosimba kini sa Misa de Gallo uban sa ilang pamilya, dili kini dakpon. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga ang tumong niini aron malikayan nga dunay mga batan-on nga naa pa sa karsada nga nag-inom ug nagpaabot sa oras sa Misa de Gallo. Iyang gipasabot nga daghan ang mag-inom sa gawas ug kon mangahubog na moadto sa simbahan nga peligro nga mag abot sa laing grupo sa mga batan-on nga ilang kontra. “Mao gyud na ang abutanan ugma ang simbahan. Gikan nag inom kining mga batan-on nga naglatagaw lang ba nya mo diretso sa simbahan so gamayng kisaw didto sa simbahan gamayng bikil, naa na dayoy insidente,” matod ni Baculo. Niadtong Disyembre 22, 2022, usa ka lalaki nga gikan nitambong sa Misa de Gallo namatay human napagan sa pinusilay tali sa duha ka mga grupo sa mga batan-on sa Brgy. Parian. Si Jorge Monteverde Lustina, 37, sa Bonifacio St. , Barangay Tejero, Cebu City gideklarar nga patay mga tulo ka adlaw sa wa pa ang Pasko. Dugang ni Baculo nga ang pagpatuman sa curfew alang lamang kini niadtong mga menor de edad nga walay igong rason nganong naa sila sa gawas sa lawom na nga gabii. Kadtong mga batan-on nga kauban sa ilang pamilya, namalit og tambal ug kadtong mopaingon sa simbahan dili sila mamahimong dakpon. Sa inventory sa CCPO, moabot ngadto sa 34 ka mga simbahan ang naa sa siyudad, 22 niini gihulagway nga dagkong parokya nga gipaabot nga maoy dugokon sa mga Katoliko. Tungod niini, matod ni Baculo, magbutang sila og daghang mga polis sa maong mga simbahan, wala pay labot niini ang force multipliers ug Task Force Kasaligan gikan sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo. Gawas sa mga polis nga nagbantay sa simbahan, dunay gitahasan nga mga personnel nga mo-duty sud sa 24 oras. Dunay gi-augment ang Police Regional Office 7 nga mga police personnel ngadto sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo nga mobot sa 60 nga mao usab ang ipakatap sa mga simbahan.",Cebu City mipatuman sa curfew sa menor,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/cebu-city-mipatuman-sa-curfew-sa-menor
1358,Arnold Y. Bustamante,"Dec 16, 2023","Sa South Road Properties (SRP) gihapon ipahimutang ang firecracker zone sa dakbayan sa Sugbo nga gitakdang buksan karong Disyembre 20, 2023. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga nakig-alayon sila sa Regional Civil Security Unit (RCSU-7) ug nasuta nga nalangay ang pagbukas sa firecracker zone tungod sa pagkasunog sa buhatanan og pabuto sa Barangay Babag 2, dakbayan sa Lapu-Lapu. Ang maong insidente mikalas og unom na ka mga kinabuhi base sa report sa kapulisan sa dakbayan sa Lapu-Lapu. Duna nay 15 ka negusyante og fireworks ang ning-apply og permit sa buhatan sa RCSU-7 aron mahatagan sila og pagtugot nga makabaligya sa mga pabuto. Dugang ni Baculo nga ang CCPO ug RCSU-7 naghiusa nga ma-monitor ang firecracker zone pinaagi sa pag inspection niini aron kalikayan ang disgrasya sama sa pagkasunog. Gipaabot pa hinuon nila ang opisyal nga listahan sa Police Regional Office 7 sa mga gidili nga ibaligya nga pabuto nga mamahimo’ng magbutang sa peligro sa mga migamit niini. Apan iyang giklaro nga kadto lamang dunay permit gikan sa PNP ang tugotan nga makabaligya ug didto lang sa firecracker zone nga mao ang SRP. Kon dunay makita diha sa karsada nga nag-display og mga pabuto nga wala sa designated area, mamahimo siya nga dakpon ug imbarguhon ang paninda niini. Istrikto ang PNP sa maong lagda aron malikayan ang sunog ug disgrasya sa usa ka dapit kon pasagdan lamang kini. Una nang niawhag ang PNP Central Visayas nga ning panahon sa Pasko ug pagsugat sa Bag-ong Tuig labing maayo nga likayan ang pag gamit sa mga dagkong pabuto. Lakip sa ilang gipanawagan ang mga nanag iya og armas nga dili kini pabuthon sanglit usa ni sa labing peligro nga makaigo og tawo.","Firecracker zone sa SRP, ablihan",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/firecracker-zone-sa-srp-ablihan
1359,Guam P. Logroño,"Dec 15, 2023","Lalaking menor nga giingong nabaniog nga kawatan napalgang patay nga dunay mga binunalan sa alas 7 sa buntag sa Biyernes, Disyembre 15, sa Sitio Buliring, Brgy. Abucayan, lungsod sa Balamban, tunga-tungang kasadpang Sugbo. Ang biktima giila nga si Dean Dean Dela, gibana-bana nga 16-17 anyos, taga Sitio Immaculada, Barangay Nangka, Balamban. Ang biktima giila sa iyang apuhan alas 3 sa hapon sa samang adlaw. Kini human dunay mga nakaila niini tungod sa gisul-ob nga sweat shirt, color blue/gray ug naka-short pants nga color blue. Si Police Lt. Col. Porferio Kramer, hepe sa Balamban Police Station nga nahinabi sa Superbaluta Cebu sa telepuno sa Biyernes, niingon nga dunay mga samad agi’g binunalan sa nawong ug ulo ang biktima. Nagtuo sila nga ang biktima gibunalan og gahi nga butang kay way nakita’ng samad nga pinusilan sa bisan asang parti sa lawas. Matod ni Kramer ang biktima nailang kawatan sa ilang lugar base sa impormayon gikan sa apuhan ug mga silingan. Ang apuhan nibutyag nga gipalayas niya ang biktima human nangawat kaniya og P60,000. Dugang pa, nangawat sab kini og manok sa silingan niadtong Disyembre 7, 2023. Gawas niini, daghan kini og record sa ilang barangay tungod sa pagpangawat. “Kawatan daw ni kaayo siyang bataa. Pwerting daghanang naglagot mao ning nilayas sa ilang lugar,” dugang ni Kramer. Wala hinuon nila isalikway ang posiblidad nga giunay sa mga kauban sanglit ang dapit diin siya napalgan kalibunan ug dunay mga botilya sa ilimnon. Tungod niini, gitan-aw nila nga basin kauban ang nipatay samtang nag-backtracking sila sa dapit. Ang mga CCTV camera sa dalan paingon sa lugar ilang gisubay.","‘Kawatan’ gibunalan, napalgang patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kawatan-gibunalan-napalgang-patay
1360,Dario V. Gil,"Dec 15, 2023","Patay nang nakaplagan ang usa ka lalaki sa Zone 4 Saac 1, Barangay Buaya, siyudad sa Lapu-Lapu, alas 5 sa buntag sa Miyerkules, Disyembre 13, 2023. Ang biktima giila nga si Nestor Fortuna Montiano Jr. , ulitawo, taga Zone 6, Brgy. Buaya, Lapu-Lapu City. Ang biktima dunay samad nga pinusilan sa ulo. Sa interview sa Superbalita Cebu kang Police Maj. Simon Montilla, hepe sa kapulisan sa Lapu-Lapu City Police Station, ang biktima napalgan nga layo ra sa ilang pinuy-anan apan duol sa balay sa giingon nga iyang uyab. Matod ni Montilla, nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon kon nganong naabot ang biktima sa lugar, background niini ug kinsa ang responsable sa pagpatay, lakip sa motibo niini. Dugang sa kapulisan, ang amahan sa biktima nagkanayon nga wala siyay nasayran nga dunay kontra ang iyang anak. Kini ang hinungdan nga palawman pa sa kapulisan ang imbestigasyon. Ang patay nga lawas sa biktima gipaubos sa autopsy.",Lalaki gipusil; patay nang nakaplagan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/lalaki-gipusil-patay-nang-nakaplagan
1361,Dario V. Gil,"Dec 15, 2023","Konsehal sa Sangguning Kabataan (SK) sa usa ka barangay sa lungsod sa Tabogon, amihanan sa lalawigan sa Sugbo, nasikop sa buy-bust sa Brgy. Canao-canao alas 12 sa tungang gabii sa Miyerkules, Disyembre 13, 2023. Ang suspek giila nga si Nash Kenn Montillano Morabe, alyas Loklok, 21, SK councilor sa Canao-canao, kinsa giila sa kapulisan nga high value individual (HVI). Sa dugang pakisayod gikan sa Municipal Drugs Enforcement Unit intelligence Police sa Tabogon, nasayran nga nakadawat sila og taho bahin sa kalihukan sa suspek ug ilang gi-validate. Sulod sa pipila ka semana nga validation, nasuta nga positibo ang kasayuran nga namaligya og shabu ang SK councilor. Gilusad dayon sa kapulisan ang buy-bust nga gipangulohan sa ilang hepe nga si Police Capt. Clark Capada Jr. ubos sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Ang poseur buyer sa kapulisan nigamit og P500 marked money bugti sa gamay nga pakite sa shabu gikan sa suspek. Sa dihang gidakop ang suspek, nakuhaan pa kini og dugang tulo ka gagmay nga pakete sa gituohang shabu. Ang suspek gitanggong sa kapulisan ug gikatakda nga pasakaan og tukmang kaso bahin sa pagnegosyo sa gidiling drugas.",SK councilor nasikop sa buy-bust,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/sk-councilor-nasikop-sa-buy-bust
1362,Arnold Y. Bustamante,"Dec 15, 2023","Human nasikop sa mga sakop sa Labangon Police Station ang usa ka kawatan nga na-trap sa sulod sa Palawan Pawnshop sa N. Bacalso Ave. , dakbayan sa Sugbo, ang suspek mag-atubang og tulo ka mga kaso. Ang Cebu City Police Office (CCPO) nag-andam og kasong robbery with force upon thing, ilegal nga paghupot og armas subay sa nakuhang pusil ug paghupot niini og granada. Matod ni Police Major Yvonnelito Valleser, hepe sa Labangon Police Station, dali nila nga nakombinser sa pagtahan ang suspek nga si Pedro Moraca Elnar Jr. , 25. Lakip sa nakuha ang armas sa guwardya nga maoy iyang gigamit sa paglugit sa mga hunos nga naa didto ang kwarta nga P5,000. Lakip sa nakuha ang granada. Si Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office, nakadayeg sa mga polis sa Labangon nga dali nga nakasulbad sa maong krimen. “Sa atong kapulisan sa Police station 10, gusto nako sila i-commend sa immediate nga sulbad sa robbery incident. . ” matod ni Bacquian.",3 ka kaso batok sa suspek sa lungkab,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/3-ka-kaso-batok-sa-suspek-sa-lungkab
1364,Dario V. Gil,"Dec 14, 2023","Gideklarar sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Lapu-Lapu nga ubos sa state of calamity ang Sityo Santa Maria, Brgy. Pusok nga naigo sa dako’ng sunog sa ala 1:30 sa hapon, Disyembre 12, 2023. Nasayran sa Superbalita Cebu nga si Lapu-Lapu City Mayor Joelito ‘Ahong’ Chan nikanselar sa Christmas party sa mga kawani sa dakbayan sa pagduyog sa kasub-anan sa mga biktima ug pagtunol og hinabang. Base sa talaan sa Public Information Office (PIO) sa Lapu-Lapu, alas 5:00 sa hapon, Miyerkules, Disyembre 13, ang sunog nakaapekto sa 1,400 ka mga pamilya nga gilangkuban sa 7,870 ka mga indibiduwal. Nikabat sa P3. 1 milyunes ang danyos sa sunog nga niabot og 4th alarm. Kini ang nasayran sa Superbalita Cebu sa imbestigasyon ni SF01 Jaggy Aldrin, chief investigator sa kabomberuhan sa Lapu-Lapu City. Sa pagkakaron, kadaghanan sa mga biktima gipahiluna sa plaza ilawom sa tiilan sa Marcelo Fernan Bridge ug Mactan Mandaue covered court sa Pusok. Pipila nibalik sa dapit nga nasunogan, ang uban nanaglinya sa Pusok barangay hall aron pagpangayo og residence certificate aron pagpamatuod nga sila lumolupyo sa maong dapit nga naigo sa sunog. Apan namatikdan sa Superbalita Cebu nga daghang naapektuhan nga di mga residente sa dapit apan nanag-abang sa mga balay kay nagtrabaho sa dakbayan. Si Pusok Brgy. Kapitan Rissa Morales Morandarte, nahinabi sa SunStar Cebu online program, nanawagan sa dunay malumo og kasingkasing pagtabang sa mga biktima sa sunog.",Sta. Maria sa Pusok ubos sa state of calamity,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/sta-maria-sa-pusok-ubos-sa-state-of-calamity
1365,Earl Kim H. Padronia,"Dec 14, 2023","Molusad og duha ka adaw nga welga sa transportasyon sugod karon, Diyembre 14, ang Pagkakaisa ng mga Samahan ng Tsuper sa Opereytor Nationwide (Piston) Cebu aron pag-awhag sa kagamhanan sa pagsuspenso sa deadline alang sa mandatory franchise consolidation karong Disyembre 31. Sa press conference sa Miyerkules, Disyembre 13, ang presidente sa Piston-Cebu nga si Jerico Espiras nihatag og gibug-aton sa epekto sa panginabuhian sa pagkonsolida sa prangkisa dili lamang sa 200 ka aktibong mga miyembro sa Piston-Cebu, kon dili, alang usab niadtong mga operator ug drayber sa tradisyonal nga jeepney. “Ang franchise consolidation usa lang ka porma nga gikuhaan sa gobyerno ang mga kabos ug gagmay’ng operator sa ilahang panginabuhian aron ihatag kini sa mga daan nang adunahan nga mga dagko’ng negosyante,” matod ni Espiras. Dugang ni Espiras nga kini isip suporta sa panawagan sa ilang nasudnong katugbang nga makigbatok sa PUV Modernization Program. Apan matod niya nga dili pugson sa Piston-Cebu ang tanang mga miyembro niini sa pag-apil sa transport strike, hinuon nanawagan siya sa ilang suporta sa inisyatiba. Dugang niya nga ang programa sa nasudnong kagamhanan nagdasig sa monopolisasyon sa pampublikong transportasyon nga moresulta sa krisis sa transportasyon ug mas taas nga plitehan. Ang pagpatuman sa programa mahimo’ng makapausbaw sa plitehan sa matag tawo nga moabot ngadto sa labing minos P30-P40. ARON I-PHASEOUT?Ang mandatory franchise consolidation nagpugos sa gagmay nga operators ug drivers sa tradisyonal nga jeepney sa pag-undang sa tagsa-tagsa ka mga prangkisa sa mga sakyanan bugti sa pagpamiyembro sa consolidated cooperative unya ipuli ang imported, mahal, dili malungtaron ug huyang nga sakyanan. Sa kadugayan, moresulta kini sa total jeepney phaseout, tungod kay kon walay consolidated franchise dili ma-issue ang renewal sa ilang rehistro o ang ilang Provisional Authority isip rekisitos aron sila makabiyahe sa ilang rota, dugang niya. Kon walay saktong permit ug dokumento, ang mga jeepney operator ug drivers multahan ug silutan lakip na ang P50,000 nga multa sa ‘colorum vehicle. ’Imbes nga mopalit og imported nga mga sakyanan, si Espiras niingon nga ang Nasudnong Kagamhanan nagtutok sa ilang resources sa rehabilitasyon sa mga karaang jeepney vehicle para sa mas bag-o ug environmental-friendly ang makina. Kinahanglang suportahan usab sa gobyerno ang pagtukod og lokal nga industriya sa paggama aron suportahan ang PUV Modernization program. Samtang, sayo ning semanaha, si Presidente Lois Alarcon Jr. niluwat og pamahayag nga wala nay lugway sa deadline sa konsolidasyon sa traditional jeep human sa iyang giingong tigom sa mga sektor sa transportasyon ug ubang stakeholders.",Piston Cebu molusad og 2 ka adlaw nga welga sugod karon,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/piston-cebu-molusad-og-2-ka-adlaw-nga-welga-sugod-karon
1368,Dario V. Gil,"Dec 13, 2023","Maayong pagkagusbat sa dulong sa usa ka tourist van human nadasmag sa usa ka concrete plant box sa kurbadahong bahin sa karsada sa Sityo Suba, Brgy Poblacion, Argao, habagatang Sugbo. Ang drayber ug ang unom niya ka mga pasahero nga naglakip sa upat ka Korean national, tourist guide nga Pinay ug lalaking photographer nangaangol, apan di grabe. Dali silang gipangdala sa Bogo Argao District Hospital ICKMH. Ang nidala kanila mao ang van sa Val Baoy rent a car nga nga gimaneho ni Flaviano Morayta nga nakaagi sa aksidente. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu sa drayber sa tourist van nga si More, 43, minyo, taga Agos, siyudad sa Lapu-Lapu, siya nibutyag nga mga alas 2 sa kaadlawon sa Martes ni-pick up siya sa upat ka mga Korean national nga ilang guests gikan sa usa ka hotel sa mao nga siyudad, ug laing duha ka mga Pinoy nga guide ug photographer. Iya kining dad-on ngadto unta sa Tan-awan, Oslob alang sa whale watching. Matod niya nga maayo ra ang iyang pagbiyahe kay kundisyon ang iyang sakyanan ug siyang nagmaniho. Apan pag abot niya mga alas 4 sa kaadlawon sa Argao, wa siya makamatikod nga kurbadahon ang dapit sa nahitaboan. Matod ni More nga ngitngjt ang lugar ug may gamay ra ang iyang nakita nga reflection sa early warning device,nagtuo siya nga straight ra ang karsada. Uwahi na siya nga nakabantay ug wa niya kini gilihay og kalit ang van kay posibleng matumba ug grabe pa ang kadaut nga mahiaguman. Iya na lang kini nga gibangga sa plant box. Daghan na nga mga disgrasya nga nagbiyahe sa kaadlawon sa mao nga dapit, labina sa di suhito nga mga drayber. Kasagaran nangalahos ug nabangga.",Van nabangga sa Argao; 7 naangol,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/van-nabangga-sa-argao-7-naangol
1369,Arnold Y. Bustamante,"Dec 13, 2023","Namatay ang usa ka 23 anyos nga lalaki human gipusil sa makadaghang mga higayon sa Nivel Hills, Brgy. Busay, Dakbayan sa Sugbo sa alas 9:30 sa Lunes sa gabii, Disyembre 11, 2023. Ang biktima giila sa iyang mga kabanay nga si Simon Buena, 23, taga Barangay Buanoy, lungsod sa Balamban. May kalambigitan sa ilegal nga drugas ang gisusi nga motibo sa kapulisan. Sa imbestigasyon sa Police Community Precinct 12 sa Malubog pinaagi ni Police Major Agelio Ceballos, nakaangkon og samad pinusilan sa ulo ug lawas ang biktima gikan sa gituohang kalibre .45 nga pistola. Sigun sa mga saksi nga duha ka wala mailhing mga lalaki nga luwan sa motorsiklo ningduol sa biktima, pipila ka segundo ang milabay buto-buto sa armas na ang ilang nadungog. Dali nga ningsibat ang mga killer sa wala matino nga direksyon ug dali usab nga nanawag ang mga barangay tanod og pulis ug nipahibawo labot sa hitabo. Sa pagsusi sa mga sakop sa Scene of the Crime Operation (Soco) nakakuha sila og tulo ka mga kabhang sa bala ug lima ka mga basiyo sa kalibre .45 nga pistola. Lakip sa nakuha sa mga polis ang usa ka pakete sa gituohang shabu sa bulsa niini nga gituohang napalit niya gikan sa usa ka drug personality. Ang kabanay sa biktima nga taga Balamban buntag na sa Martes, Disyembre 12, 2023 nasayod sa nahitabo kang Buena. Dunay nanawag nila nga kauban, matod pa, sa biktima nga nipahibawo nga nadisgrasya sila apan wala moklaro kon unsa nga matang sa disgrasya. Tungod niini, matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, nga ilang ilhon kinsa ang maong tawo nga maoy kauban ni Buena sa dapit atol sa pagpamusil. Ang kapulisan aduna nay gisubay nga person of interest apan giklaro ni Baculo nga ila pa kining ipaubos sa imbestigasyon. “Naa tay person of interest mao ni ang atong gitan-aw sa pagkakaron ug atong gipangita although identified nani siya pero ganina giadto sa ilang balay wala didto,” matod ni Baculo. Drugas ang usa sa ilang gitan-aw nga motibo sa krimen ug nagpadayon ang gihimong imbestigasyon sa kapulisan kon kinsa ang responsabli sa pagpusil.",Drugas ‘motibo’ sa pagpatay,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/drugas-motibo-sa-pagpatay
1370,Dario V. Gil,"Dec 13, 2023","Maayong pagkagusbat sa dulong sa usa ka tourist van human nadasmag sa usa ka concrete plant box sa kurbadahong bahin sa karsada sa Sityo Suba, Brgy Poblacion, Argao, habagatang Sugbo. Ang drayber ug ang unom niya ka mga pasahero nga naglakip sa upat ka Korean national, tourist guide nga Pinay ug lalaking photographer nangaangol, apan di grabe. Dali silang gipangdala sa Bogo Argao District Hospital ICKMH. Ang nidala kanila mao ang van sa Val Baoy rent a car nga nga gimaneho ni Flaviano Morayta nga nakaagi sa aksidente. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu sa drayber sa tourist van nga si More, 43, minyo, taga Agos, siyudad sa Lapu-Lapu, siya nibutyag nga mga alas 2 sa kaadlawon sa Martes ni-pick up siya sa upat ka mga Korean national nga ilang guests gikan sa usa ka hotel sa mao nga siyudad, ug laing duha ka mga Pinoy nga guide ug photographer. Iya kining dad-on ngadto unta sa Tan-awan, Oslob alang sa whale watching. Matod niya nga maayo ra ang iyang pagbiyahe kay kundisyon ang iyang sakyanan ug siyang nagmaniho. Apan pag abot niya mga alas 4 sa kaadlawon sa Argao, wa siya makamatikod nga kurbadahon ang dapit sa nahitaboan. Matod ni More nga ngitngjt ang lugar ug may gamay ra ang iyang nakita nga reflection sa early warning device,nagtuo siya nga straight ra ang karsada. Uwahi na siya nga nakabantay ug wa niya kini gilihay og kalit ang van kay posibleng matumba ug grabe pa ang kadaut nga mahiaguman. Iya na lang kini nga gibangga sa plant box. Daghan na nga mga disgrasya nga nagbiyahe sa kaadlawon sa mao nga dapit, labina sa di suhito nga mga drayber. Kasagaran nangalahos ug nabangga.",Van nabangga sa Argao; 7 naangol,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/van-nabangga-sa-argao-7-naangol
1371,Guam P. Logroño,"Dec 13, 2023","Gipatay sa usa ka giingong drug addict ang iyang naibgan nga dalaga ug amahan niini samtang naa sa kritikal nga kondisyon ang laing babaye samtang sila nangatulog alas 4 sa kaadlawon sa Martes, Disyembre 12, 2023 sa Sitio Suba, Barangay Talavera, dakbayan sa Toledo. Ang mga biktima nga nangamatay sa mga samad dinunggaban giila nga sila si Anjo Moreno, alyas Ernest, 48, minyo, traysikol drayber, ug ang iyang iyang anak nga si Maryjoyniah, alyas Tryss, 18. Samdam sab ang amiga ni Tryss nga si Charito Bueno, 18, tinun-an sa nursing, taga Barangay Poblacion, dakbayan sa Toledo. Nasikop ang suspek nga si Junemar Morillo Jovelyn, 31, ulitawo, way trabaho, silingan sa mga biktima. NISULODSi Police Staff Sgt. Edoy De Falcasantos, Jr. , imbestigador sa Toledo Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga nakasulod sa balay ang suspek agi sa kusina ug nisulod sa kwarto ni Tryss samtang nangahinanok sila sa pagkatulog. Nakamata sila si Tryss ug Charito ug nahitabo ang komosyon. Gipangdunggab sa suspek ang mga biktima gamit ang kitchen knife apan nisukol ang mga biktima. Si Tryss nisinggit ug nangayo og panabang sa iyang amahan. Si Ernest nga nakadungog sa singgit sa anak, daling nigawas sa pikas kuwarto samtang nagbitbit og pusil, apan gisugat siya sa suspek ug gihansakan sa kutsilyo sa tiyan ug dughan. Nakapabuto pa unta si Ernest sa iyang armas apan naunhan siya ni Jovelyn hinungdan nga wala na niya maigo ang suspek. “Si Yasmin, stable na, misulti nga nisukol sila sa pagsulod sa suspek sa lawak. Gihansakan sa kutsilyo sa dughan si Honey. Nahitabo ilang nilayugay pero nalupig sila sa kusog,” dugang ni De Falcasantos. Human sa pagkaigo ni Honey, si Yasmin gisunod, gikabay-an sa suspek, gidunggab sa makadaghan sa buko-buko. Si Ernest nakaangkon og dili mominos lima ka mga fatal nga dinunggaban, sagad sa dughan. Sama sa iyang anak nga si Honey, naputos sa dinunggaban ang dughan, mga kamot ug ubang parte sa lawas. Si De Falcasantos niingon nga sabog pa sa ginadiling drugas si Jovelyn dihang ilang nasikop. Bisan kon wala ma drug test, matod sa polis nga makita sa iyang physical appearance nga bangag sa drugas. Karon lang tuiga gireklamo si Dasalla sa pamilyang Edoloverio og trespassing, kay nisulod sa ilang panimalay. Gikataho nga makadaghang higayon nga nangawat og kwarta sa panimalay sa biktima ang suspek. Giingong maniid kini kon magpadala’g kwarta ang asawa sa biktima nga atua sa Kuwait. “Kanang na-ibog siya ni Tryss ug maguwang nga si Chinchin. Unya dili man siya type kay pulos man diay tomboy ni sila, naglagot ang suspek,” tug-an ni De Falcasantos. Matod pa nga naburyong ang suspek kay dili siya tagdon sa mga biktima. Tulo ka mga magsuon ang mga Moreno, ang lalaki nagtrabaho sa dakbayan sa Naga. Gani ang mga ginikanan ni Dasalla gisultihan sa ilang amahan nga ipahipos ang suspek kay dili na insakto sa pangisip. Kasong double murder ug frustrated murder giandam sa kapulisan batok sa suspek. Ang suspek niangkon sa krimen apan wala na mohatag og dugang mga detalye.","Amahan, anak gipatay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/amahan-anak-gipatay
1373,Dario V. Gil,"Dec 13, 2023","Nagkaguliyang ang mga kawani sa buhatan sa Municipal Trial Court (MTC), Lungsod sa Minglanilla, Sugbo ug sa ubang mga buhatan niini sa dihang mikayo ang MTC alas 11:58 sa buntag, Disyembre 12, 2023. Usa ang patay, nga gituohan mao ang arsonist, samtang 15 ang nangaangol sa maong sunog. Huwes nga maoy presiding judge sa sala diin nagagikan ang kayo, usa sa mga nangaangol, nakigsambunot sa suspek aron luwas nga makagawas ang mga tawo nga naa sa iyang hawanan. Ang namatay giila’ng si Range Manjares Morin, 60, minyo, lumad nga taga Brgy. Panadtaran, San Fernando ug empleyado mismo sa sala ni Judge Yote Moronio. Si Morin giingong nisunog sa mga dokumento ilawom sa iyang lamesa. Ang duha ka andana nga edipisyo nga nasunog gilangkuban sa mga buhatan sa Municipal Trial Court, Municipal Social Welfare and Development (MSWD), Tourism Office, Philpost, Dept. of the Interior and Local Government (DILG) ug Municipal Environment and Natural Resources Office (MENRO). Basi sa pasiunang imbestigasyon sa kapulisan sa Minglanilla, ubos sa pagdumala ni P/Capt. Cloyd Frederick Elcamel, nga ang kayo nagsugod sa sala ni Moronio. Pipila sa mga saksi ning-claim nga si Morin nisunog sa mga dokumento gamit ang iyang lighter. Giingong namatikdan kini ni Moronio hinungdan nga iyang gisugo ang usa sa mga staff nga si Martino Jennefer aron badlungon si Morin. Apan imbis mopatuo, giingong nikuha hinuon og fluorescent tube ang suspek ug gigamit pagbunal sa ulo ni Jennefer ug sa judge ug ubang mga empleyado sa maong lawak. Samtang nahitabo ang pagpamunal, giingong nakaulbo na ang kayo hinungdan nga nag panic na ang mga empleyado. Wa sila makagawas dayon kay giingong gisirhan sa suspek ang pultahan. Sa Facebook post sa usa ka abogado nga si Cedie Albear Morota, matod niya nga si Judge Moronio maoy katapusang nigawas sa nagkayo nga edipisyo sa dihang nakig-away pa sa attacker aron makahigayon sa pag-eskapo ang ubang mga kawani.",Huwes miluwas sa iyang mga sakop,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/huwes-miluwas-sa-iyang-mga-sakop
1374,Superbalita Cebu,"Dec 12, 2023","Giaprubahan sa taas ug ubos nga chamber sa Kongreso niadtong Lunes, Disyembre 11, 2023, ang bicameral conference committee report sa P5. 768 trilyunes nga proposed national budget alang sa fiscal year 2024. Si Senador Penpen Alcantara, chairperson sa Senate Committee on Finance nga nangulo sa panel gikan sa upper chamber, niingon nga ubos sa giaprobahan nga final version sa 2024 General Appropriations Act, walay civilian agencies nga mahatagan og confidential and intelligence funds (CIF). Matod niya nga kinatibuk-ang P9 bilyunes ang gigahin alang sa CIF ubos sa 2024 national budget partikular na sa mga ahensya sa gobyerno nga nagdumala sa mga operasyon sa seguridad. Si Alcantara niingon nga ang duha ka mga kamara nagkauyon sa paggahin og dugang pondo alang sa depensa ug nasudnong seguridad. “I think, in light of world events, ‘yung ‘di ba may gera sa Europa? May gera sa Middle East? Hindi naman sa gusto nating magka-gera dito pero gusto natin na handa tayo,” matod niya sa usa ka chance interview tali sa reporters. “I think that’s been going on for quite some time. So that’s just one reason to help our defense forces,” dugang ni Alcantara. Matod niya gisagop usab nila ang sugyot ni Senate Deputy Minority Leader Charina Alcaide nga nagdili sa paggamit sa contingent funds aron madugangan ang CIF’s sa ubang mga ahensya. Ang Office of the Vice President (OVP) gisaway tungod sa P125 milyunes nga confidential funds niadtong 2022, bisan pa nga wala kini sa line budgeting sa ahensya atol sa fiscal year 2023, gigasto sulod lang sa 11 ka adlaw. Ang maong mga pundo kabahin sa P221. 4 milyunes nga gipagawas sa Office of the President (OP), ubos sa contingent fund niini, ngadto sa OVP niadtong Disyembre 13, 2022. Ang OVP ug ang Department of Education (DepEd), nga parehong ubos ni Bise Presidente Arile Bustamante, nangayo og P650 milyunes nga CIF alang sa 2024 national budget apan gibalibaran kini. Si Alcantara niingon nga ilang giaprobahan ang gisugyot nga P10. 645 bilyunes nga budget alang sa Office of the President ug P1. 874 bilyunes alang sa OVP. Matod niya nga nigahin sila og dugang pundo sa mga non-security agencies apan walay CIF. Para sa Department of Information and Communications Technology, ang Kongreso nigahin og pundo para sa pagsumpo sa cybercrime. Si Alcantara niingon nga ang pinakadako nga tipik sa 2024 national budget naa sa edukasyon, panglawas ug pagtabang sa mga Filipino. /TPM sa SunStar Philippines",P5. 7T national budget giaprubahan sa Kongreso,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p57t-national-budget-giaprubahan-sa-kongreso
1376,Kaiser Jan Fuentes,"Dec 12, 2023","Taliwala sa red tide alarm nga giisa sa nagkadaiyang kadagatan sa pipila ka bahin sa Kabisay-an ug Mindanao, nagpabiling luwas ang kadagatan sa Sugbo, matod sa usa ka opisyal sa fisheries. Si Ikang Mosada, information officer sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources Central Visayas, niingon nga ang mga produkto sa pangisda gikan sa kadagatan sa Sugbo maayo alang sa konsumo sa tawo ilabi na sa kinhason. “So, we advise the public to continue eating our shellfishes because all of our shellfishes are safe,” matod niya sa Biyernes sa Disyembre 8, 2023. Matod ni Mosada nga mahitabo ang red tide kon modaghan ang pipila ka mga algae, hinungdan nga ang tubig mahimo’ng pula. Samtang dili tanan makadaut, ang uban nagpagawas og mga hilo nga nagpameligro sa kinabuhi sa dagat ug kahimsog sa tawo. Siya niingon nga ang mga kinhason sama sa clams direktang apektado sa red tide tungod kay kini mga filter feeders nga nagpasabot nga “bisan unsa nga mosulod sa ilang mga baba, sila mokaon niini”. ALERTOSayo ning buwana, ang BFAR central office sa Quezon City nagpagawas og bulletin nga nagpakita sa taas nga lebel sa red tide sa kadagatan sa kabaybayunan sa pipila ka dapit sa Visayas ug Mindanao. Ang pahibalo gisundan human gihimo ang mga pagsulay sa mga kinhason nga nakolekta nga nagpakita sa mga positibo nga resulta sa paralytic shellfish poison o makahilo nga red tide nga lapas sa limitasyon sa regulasyon. Ang gobyerno nagpahamtang og higpit nga pagdili sa pagpanguha og kinhason sa apektadong mga lugar kon ang lebel sa hilo molapas sa labing taas nga limitasyon sa regulasyon nga 60 micrograms matag 100 gramo sa karne sa kinhason. Ang mga lugar nga giila sa ahensya naglakip sa Sapian Bay (Ivisan ug Sapian sa Capiz; Mambuquiao ug Camanci, Batan sa Aklan); kabaybayonan sa Roxas City sa Capiz; kabaybayonan sa Pontevedra sa Capiz; ug kabaybayonan sa Gigantes Islands, Carles sa Iloilo. Lakip usab sa advisory ang Dumanquillas Bay sa Zamboanga del Sur; Lianga Bay sa Surigao del Sur; kabaybayonan sa San Benito sa Surigao del Norte; ug ang labing duol sa Sugbo mao ang kabaybayunan sa Dauis ug Tagbilaran City sa Bohol. AMIHANANG CEBUGiklaro ni Mosada nga naresulbar na nila ang red tide alert nga giluwatan sa amihanang Sugbo niadtong sayong bahin sa Nobiyembre. Siya niingon nga sukwahi sa mga inisyal nga mga pagsulay sa rehiyon nga nakit-an ang mga hilo, ang mga pagsulay sa pagkumpirma gikan sa sentral nga opisina nagpakita nga dili. “A businessman in northern Cebu have requested to run tests on his shellfish and one scallop tested positive, causing concern in the office as scallop harvesting is a significant livelihood, especially for island residents,” siya nipasabot. Sa maong panahon, si Mosada niingon nga nakig-alayon sila sa mga local government unit sa Bogo City, lungsod sa Medellin, ug mga lungsod sa Bantayan Island, lakip ang Bantayan, Sta. Fe, ug Madridejos, aron matubag ang maong kabalaka. Hinuon gipasalig sa ahensya nga luwas ang mga isda, nukos, hipon, ug alimango kon kini presko, gihugasan pag-ayo, ug giluto nga gitangtang ang mga internal nga organ sama sa hasang ug tinai.",BFAR: Kadagatan sa Sugbo luwas,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/bfar-kadagatan-sa-sugbo-luwas
1379,Dario V. Gil,"Dec 12, 2023","Pagbuto sa usa ka matang sa pyrotechnics maoy gidudahang hinungdan sa pag-ulbo ug pagkasunog sa usa ka buhatan sa mga pabuto sa ala 1:40 sa hapon sa Lunes, Disyembre 11, 2023 sa Purok Judas Belt, Brgy. 2, dakbayan sa Lapu-Lapu nga nipatay sa upat ka mga tawo ug niangol sa laing unom. Walo ka istruktura ang apektado. Sa taho sa dySS GMA radio, usa ka kabanay sa usa sa mga nangamatay, niingon nga hayan nibuto ang Bombshell, usa ka matang sa pyrotechnics, dayon nikatay sa ubang mga pabuto sa sulod sa himuanan nga gipanag-iya ni Necio Moser, 57. Wa nakagawas ang upat gikan sa buhatan diin paspas kaayo ang pagkatay sa kayo. Nakaplagan sila sa managlahing mga dapit sa buhatanan. Mga silingan niingon nga nakadungog sila og sipa kaayo nga buto dayon nisunod ang dako kaayo nga ulbo sa kayo. Si Rodrigo Moser, pag-umangkon ni Necio nga nahinabi sa sibyaanan, niingon nga nakadungog siya nga nibuto ang Bombshell, apan gitataw sa kabomberuhan sa siyudad nga ila pang gitino kon unsa gyud ang hinungdan sa sunog. Ang nangamatay giila nga sila si Necio, minyo, tag-iya sa pabrika sa pyrotechnics; Edcel Mostajo, in-law ni Necio, Miyang Moser ug Boyboy Moyrong, empleyado. Ang mga biktima nga nakaangkon og mga paso giilang sila si Dean Natoy Moser, 8; Rainier Muhi, 24; Jurich Reasonable, 20; Charie Saning Moser, 37; Kevinvan Muli, 23; ug 27 anyos nga lalaki nga wa pa nganli sa pagsuwat ning taho. Matod ni SF03 Mulimbayan Dimacali, imbestigador sa Lapu-Lapu City Fire District, nagpadayon pa ang ilang imbestigasyon sa sinugdanan sa kayo. Ang sunog ilang gibana-bana nga nibilin og P300,000 nga danyos. Ang kanhi barangay kapitan sa Babag 2, Jhomer Moser nga ig agaw ni Necio Moser nga gikahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga dugay nang nagnegusyo ang iyang ig-agaw og pyrotechnics. Sukad, way bisan usa ka aksidente nga nahitabo sulod sa iyang buhatanan, dugang sa kanhi opisyal.",Buhatan sa pabuto miulbo; 4 namatay,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/buhatan-sa-pabuto-miulbo-4-namatay
1380,Dario V. Gil,"Dec 12, 2023","Nakaangkon og samad dinunggaban sa kuto-kuto ang usa ka construction worker human gidunggab sa caretaker sa boarding house human giingong wala makaabang sulod na sa tulo ka buwan. Kini nahitabo alas 9 sa gabii sa Dominggo, Disyembre 10, 2023, sa Sityo Anagan, Brgy. Apas, siyudad sa Sugbo. Ang biktima giila nga si Necasio Gaba, 38, ulitawo, nagpuyo sa dapitSamtang ang suspek giila nga si Ardot Mulingtapang, 52, minyo, lumad nga taga Brgy. Maya, lungsod sa Daanbantayan. Sa imbestigasyon sa Mabolo Police Station ubos sa kamanduan ni Police Maj. Mulles Multo, hepe, ang suspek naningil sa biktima sa abangan niini sa boarding house nga motulo na ka buwan nga moabot og P7, 500. Apan, matod pa, wa mobayad ang biktima nga niresulta sa Ilang mainiton nga panaglalis. Ang suspek nga nagdala nang daan og hunting knife, nidunggab sa kuto-kuto sa biktima. Dali nga gidala ang biktima sa Cebu City Medical Center (CCMC). Ang suspek niiskapo ug wa pa madakpi sa pagsuwat ning taho.",Gidunggab kay wa kaabang?,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gidunggab-kay-wa-kaabang
1381,Honey I. Cotejo,"Dec 12, 2023","Ang kuwarta gikataho nga nag-aghat sa usa ka 30-anyos nga Pinay sa pakigkunsabo sa plano sa iyang kanhi hinigugma aron piangan ang iyang 72-anyos nga Japanese-American nga bana, kinsa namatay sa usa ka subdivision sa Barangay Yati, Liloan, Northern Cebu sa miaging buwan. Giila sa National Bureau of Investigation (NBI) Region 7 ang mga nasikop nga gitumbok nga mga suspek nga sila si Tinang Munez Munoz, asawa sa biktima, ug ang kanhi live-in partner niini nga si Glen Murillo Muring,32, kinsa parehong niangkon sa krimen. (Gipugngan sa NBI ang ngalan sa biktima sa hangyo sa iyang pamilya. Base sa autopsy report, ang biktima namatay tungod sa pagkatuok ug grabeng samad sa ulo. Ang Japanese-American nakaangkon og choke marks ug samad sa iyang ulo ug kamot. Si Amadeo Barcelona, NBI Cebu District Office (Cebdo) Agent-in-Charge, niingon sa usa ka press conference sa Lunes, Disyembre 11, 2023, nga ang babaye nga si Munoz niangkon nga nagplano nga paralisahon ang iyang bana human sa init nga panaglalis nila kaniadtong Nob. 22. Si Barcelona niingon nga ang asawa nibutyag sa sinugdan sa iyang kaugalingon nga plano apan napakyas siya sa pagbuhat niini dihang naluoy siya sa iyang bana. Gikontak hinuon niya ang iyang kanhi live-in partner aron moanhi sa Sugbo gikan sa Cagayan De Oro (CDO) ug mohimo sa iyang ideya alang kaniya sulod sa ilang pinuy-anan, apan ang naulahi nipatay sa iyang bana niadtong Nobiyembre 25. Aron pagtabon sa krimen, ang Pinay niingon nga gipasagdan niya ang iyang kanhi hinigugma nga magdala sa ilang mga butang sa wala pa mobiya sa lugar ug nitaho sa insidente ngadto sa Lilioan Police nga daw gitulis sila sa iyang bana. Apan, ang ginang niingon nga dili na siya makatulog human niadto ug kanunay nga gihasol sa iyang sala, rason nga iyang gitug-an. Nakig-alayon ang kapulisan sa NBI ug gidakop siya niadtong Disyembre 6. Human niini, si Barcelona nagkanayon nga nihimo dayon sila og hot pursuit operation ug nasikop ang nag-unang suspek sa construction site nga iyang gitrabahoan isip construction worker sa Upper Balulang, dakbayan sa Cagayan De Oro, Misamis Oriental sa Disyembre 8 sa hapon. SAADSa pakighinabi sa media niadtong Lunes, ang asawa niingon nga nagsugod siya og kasuko sa iyang bana dihang siya gisaaran sa naulahi og kuwarta nga moabot og P100,000 nga wala gyud niya madawat. Matod niya nga misamot ang iyang kasuko dihang gibalibaran sa biktima ang iyang tanyag nga makuha ang pension money sa iyang pagtugot. “Daghan kaayo siyag gipasalig sa akoa motabang daw sya’s akong pamilya, tagaan ko niya’g P3. 6 million nga balay dayon mag share account mi pero wala’y usa natinuod. Maong nalain ko nakahuna huna ko sa iyaha,” matod niya. Matod niya nahimamat niya ang langyaw sa social media niadtong Abril. Nagpakasal sila niadtong Oktubre. Sa laing bahin, gikompirmar ni Muring ang plano sa iyang kanhi live-in partner, apan matod pa niya nga dili niya mapasabot ang iyang gibati niadtong adlaw sa insidente nga maoy hinungdan sa iyang pagpatay sa bana sa babaye. “Oh among sabot piangan lang pero naglain naman akong buot atong gipaundang nako’ng Tinange og dapat sa iyang bana. Mao to mibalik ko sa kwarto nga wala siya kahibaw, gihapak nako ang ulo sa Amerkano og botilya unya gisiko nako siya,” dugang pa niya. Sila si Munoz ug Muring halos napulo ka tuig nga live-in partner, adunay tulo ka mga anak, apan matod sa babaye nakigbuwag siya sa iyang live-in partner tungod sa iyang “toxic traits. ”Matod ni Barcelona nga nakig-alayon pa sila sa kapulisan sa Liloan aron makakuha og dugang mga ebidensiya alang sa kaso. Ang duha anaa sa kustodiya sa NBI Cebdo sa Barangay Centro, dakbayan sa Mandaue. Si Barcelona nagkanayon nga si Sugawara mag-atubang og kasong parricide samtang si Binungkasan sa kasong murder.","Tungod sa kwarta, asawa ‘mipapatay’ sa bana",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/tungod-sa-kwarta-asawa-mipapatay-sa-bana
1382,Guam P. Logroño,"Dec 12, 2023","USA ka lalaking trabahante nakuryentihan samtang nagtrabaho sa sports complex sa Barangay Inayawan, dakbayan sa Sugbo, alas 11:05 sa buntag sa Lunes, Disyembre 11, 2023. Ang biktima giilang si Edcel Muros, 20, ulitawo, taga lungsod sa Alicia, Bohol. Si Warlito Adolfo, barangay administrator sa Inayawan, nagkanayon nga si Muros nagtrabaho sa atop sa sports complex nga ubos sa usa ka contractor. Matod ni Adolfo, ang biktima naghakot og sin ug kalit nga nikusog ang hangin hinungdan nga nasaghid kini sa secondary line sa kuryente. Nikirig ang biktima nga nakaangkon og mga paso sa iyang duha ka mga paa ug tiyan. Ang biktima, matod ni Adolfo, maayo og panimuot sa dihang gi-rescue. Ang fire brigade nidala sa biktima sa Cebu City Medical Center (CCMC) apan patay nang niabot.","Trabahante nakuryentihan, patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/trabahente-nakuryentihan-patay
1384,Guam P. Logroño,"Dec 12, 2023","Patay ang usa ka lalaki gikan sa Christmas party dihang ang iyang gimaneho nga motorsiklo nabangga sa gikasugat nga modern PUJ sa national highway sa Brgy. Poblacion, lungsod sa Liloan, alas 2:20 sa kaadlawon sa Lunes, Disyembre 11, 2023. Ang biktima giila nga si Dionesio Corrales, minyo, taga Purok Agbati, Brgy. Baring, lungsod sa Carmen, nagtrabaho sa usa ka bodega sa Barangay Tayud, Liloan. Si Corrales gidala sa usa ka ospital sa dakbayan sa Danao apan gideklarar nga patay nang niabot. Samtang ang drayber sa modern PUJ nga si Jeslar Batumbakal, hamtong, taga Brgy. Yati, Liloan nitahan sa kapulisan. Si Major Johnrey Antic, hepe sa Liloan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno, nagkanayon nga ang biktima kusog nga nakapadagan sa iyang motorsiklo paingon mopauli. Dugang kasayuran gikan sa igsuon sa biktima, kini nakainom gikan sa usa ka Christmas party. Sa pag-abot sa nahisgutang lugar, didto na sa pikas linya sa karsada siya niagi ug gikasugat ang modern PUJ. Ang biktima nalagpot og pipila ka metros samtang ang motorsiklo maayong pagkagusbat. Sumala sa kapulisan, ang drayer sa modern PUJ gipagawas human nakab-ot ang amicable settlement kay ang operator sa PUJ maoy moabaga sa galastuhan sa paghipos sa lawas sa biktima.","Motorsiklo mibangga sa PUJ, drayber tipi",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/motorsiklo-mibangga-sa-puj-drayber-tipi
1386,Dario V. Gil,"Dec 11, 2023","Duha ka mga aksidente sa motorsiklo ang nahitabo sa habagatan sa Sugbo, Dominggo, Disyembre 10, 2023, usa ka namatay ug duha ang angol. ARGAOUsa ka magtiayon nga nagmotorsiklo naaksidente sa national highway sa Barangay Binlod, lungsod sa Argao, alas 5:20 sa hapon. Ang bana nga nagmaneho sa motorsiklo nga si Rei Nacalaban, 39, ug taga Brgy. Poblacion, lungsod sa Dumanjug, namatay human nakaangkon og dakong samad sa ulo. Ang angkas niini nga iyang asawa nga si Nacar Nacalaban, 43, ang naangol sa aksidente. Sa pakighinabi sa Superbalita ni Aiza Nacalaban, 52, maguwang sa namatay nga taga Sityo Ticoy sa Brgy. Bogo, Argao, niasoy kini nga ang iyang manghod uban sa iyang asawa gikan sa salosalo sa birthday sa iyang anak babaye. Matod ni Aiza, nakainom sa ilimnong makahubog ang iyang manghod nga nagmaniho sa iyang motorsiklo pauli sa ilang balay sa Poblacion, Dumanjug. Apan nakurat na lang sila nga nadisgrasya diay ang iyang manghod uban sa asawa niini sa naasoy nga dapit human giingong nabangga sa mga bato dihang nag-ikis-ikis sa pagpadagan sa motorsiklo. Ang magtiayon gidali sa pagtabang sa mga sakop sa Argao Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office (MDRRMO) ngadto sa Bogo Argao District Hospital apan gideklarar ang bana nga dead on arrival. DUMANJUGSamtang, naangol ang nagmaneho sa motorsiklo nga si Yenyen Ina, 31, ulitawo, baker ug taga Kang-actol, Dumanjug,Matod sa biktima nga gikahinabi sa Superbalita nga gikan siya sa lungsod sa Dalaguete ug mopadulong sa dakbayan sa Sugbo. Sa pag-abot niya sa naasoy nga dapit duol sa Tulic Argao National High, alas 4:00 sa hapon, dunay iro nga kalit nitabok sa dalan hinungdan sa iyang daling pagprino apan nawad-an na hinuon siya sa balanse ug natumba. Gidala siya sa sa Bogo Argao District Hospital ug luwas na ang kahimtang.","Bana patay, misis angol",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/bana-patay-misis-angol
1389,Jerra Mae Librea,"Dec 11, 2023","IMPOSIBLE nga magamit ang Cebu City Sports Center (CCSC) isip venue sa Sinulog ritual showdown sa 2024 tungod sa nagpadayong construction sa sports facility ug sa Bus Rapid Transit (BRT) nga rota sa Abcede Blvd. ug N. Bacalso Ave. Kini ang reaksiyon ni Cebu City Administrator Calvo Pangag nunot sa panawagan sa pipila ka mga opisyal nga ibalik ang Sinulog grand parade ug ritual showdown sa karaang rota ug venue niini. Matod ni Pangag, ang pagpahigayon sa Sinulog grand parade ug ritual showdown sa South Road Properties (SRP) sunod tuig nasabutan na human sa Sinulog 2023.“If people are not seeing that (ongoing constructions) then mao siguro daghan pa ang maestorya,” sigon ni Pangag sa interview sa Dominggo, Disyembre 10, 2023. Niadtong Disyembre 6, si Cebu Gobernador Edlen Abalayan niingon sa tigom sa Sinulog Foundation Inc. (SFI) nga ilang maangkon ang hingpit nga suporta sa Kagamhanan sa Probinsiya alang sa Sinulog 2024 nga adunay donasyon nga P20 milyones, kon kini ipahigayon sa CCSC, ang tradisyonal nga lugar alang sa kultural nga kalihokan. Si Cebu City Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, human sa iyang pag-inspeksyon sa venue sa SRP niadtong Disyembre 8, miingon nga ang CCSC mao gihapon ang “more logical and more practical” option, ug midugang og daghang trabaho ang kinahanglang buhaton sa pag-andam sa SRP venue. Hinuon, giklaro sa acting mayor nga iya ra kining gusto ug opinyon bahin sa maong butang, sanglit girespeto gihapon niya ang desisyon ni Cebu City Mayor Cedie Abangan sa pagpili sa venue sa Sinulog 2024. DILI MOAPILSa Facebook post sa Sugbo News, ang opisyal nga media arm sa Cebu Provincial Government, si Daanbantayan Mayor Felicisimo Alvarez miingon usab nga dili sila moapil sa kultural nga kalihokan sunod tuig, nga nag-ingon nga siya nagduha-duha sa bag-ong venue. “As much as we want to sacrifice in a form of dancing to our Child Jesus, I am hesitant on the new venue because the last time, many children had fainted,” matod ni Alvarez. Ang maong post gi-repost ni Talisay City Mayor Dejie Jorge “Georgie” Abal, nga dunay caption nga nakauyon siya sa gobernador, acting mayor Abalayan, ug Alvarez. Atol sa Sinulog 2023, gibira sa gobernador ang tanang siyam ka mga contingent sa Probinsiya sa Sugbo tulo ka adlaw sa wala pa ang ritual showdown, tungod sa kabalaka sa kaluwasan taliwala sa pagkadili andam sa site. Ang pullout nagbilin lang og 12 sa 22 ka grupo nga gitakdang mopasundayag sa festival. Ang mga contingent nga ni-pull out, nanayaw na hinuon sa Sinulog nga gipahigayon sa lungsod sa Carmen sa amihanang Sugbo pagkasunod semana, uban ni Abalayan, kinsa nipasundayag sa iyang ika-14 nga sayaw sa Sinulog. Nagpadayon nga mga buhat sa pagtukodGidugang ni Pangag nga ang nagpadayon nga construction works sa BRT sa may Abcede Blvd. ug ang nagpadayon nga rehabilitasyon sa sulod sa CCSC, naghimo nga imposible nga ipahigayon ang kultural nga kalihokan sa CCSC. Ang manager sa BRT nga si Edot Banez sa sayo pa, niingon nga ilang target nga mahuman ang dedicated lanes alang sa unang package sa CBRT sa Enero 15, 2024, o sa dili pa ang kasaulogan sa Fiesta Señor ug sa Sinulog. Sa kasamtangan, ang konstruksyon sa CCSC, ilabina ang pag-ilis sa rubberized oval track, gikatakdang mahuman sa Pebrero 2024, sumala sa naunang mga taho. Ang CCSC mao usab ang nag-unang venue sa Palarong Pambansa diin ang City Government ipahigayon sa Hulyo 2024. Giawhag ni Pangag ang katawhan nga tabangan ang Siyudad nga paspas ang pagpangandam sa Sinulog Festival. “If they see something needs to be improved, they tell us so we can work on it, di lang ta magsige’g estorya,” matod ni Pangag.",Pangag: Sinulog 2024 di pa pwede sa CCSC,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/rodell-sinulog-2024-di-pa-pwede-sa-ccsc
1390,Arnold Y. Bustamante,"Dec 10, 2023","Mokabat og sa P352. 3 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa Cebu City Police Office sukad nilingkod sa katungdanan si Police Colonel Jake Bacquian isip hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo sugod sa Oktubre 2022 hangtod sa Nobiyembre 2023. Sa data nga gipakita ni Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, moabot sa 51,818 gramos kun 51. 8 kilo sa gituohang shabu ang ilang nasakmit. Nakalusad ang kapulisan og 1,978 ka anti-illegal drug operations nga niresulta sa pagkasikop sa 2,314 ka drug personalities, 249 niini mga high value individual (HVI) kun dagko nga mga durugista. Matod ni Baculo nga ang labing daghan og nasakmit nga ilegal nga drugas mao ang City Intelligence Unit sa pagpangulo ni Police Lieutenant Colonel Nacional. Gisundan kini sa Sawang Calero Police Station nga gidumala ni Police Major Albear Ano Jatico ug Drug Enforcement Unit (DEU) ni Police Major Robert Caseda. Pasabot ni Baculo nga ang maong gidaghanon sa ilegal nga drugas nagpakita nga bisan sa kadaghan sa gihatagan og pagtagad sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo sa pagpangulo ni Bacquian, wala sila nihunong sa ilang kampanya batok sa ilegal nga drugas. “Diri ninyo makita nga very relentless gyud ang Cebu City Police Office despite the several activities nato,” matod ni Baculo. Dugang sa police official nga mosaka pa ang maong gidaghanon tungod kay wala pa maapil niini ang kapin sa usa ka kilo nga nakuha sa Mambaling Police Station ug sa ubang special units. Nipasalig si Baculo nga ning nagkaduol ang holiday season, ila pang hingusgan ang pagpanakop sa mga nalambigit sa ilegal nga drugas kay sila nagtuo nga mosaka ang demand niini karon. Gipahugtan pa ang ilang intelligence monitoring uban sa komunidad aron mapugngan ang pagkuyanap niini sa kadalanan sa dakbayan.",P352M shabu nasakmit sa 1 ka tuig sa CCPO,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p352m-shabu-nasakmit-sa-1-ka-tuig-sa-ccpo
1392,roger vallena,"Dec 10, 2023","Tungod sa kanihit sa mga sakyanan sa kabukiran sa Sugbo ug grabe’ng kahuot sa trapiko, ang habalhabal nga motorsiklo mao nay dangpanan sa kinabag-an sa riding public nga magdali sa ilang mga lakaw. Gani, nanaghan na man ang ride hailing app nga nag-operate sa Sugbo nga sama og nag-ila nang legal sa operasyon sa habalhabal. Tungod usab sa kadaghan na sa mga motorsiklo, ang mga sakay niini mao ang sagad nakasinati og mga aksidente sa karsada. Gani, gatusan ka mga aksidente ang matala matag adlaw sa Metro Cebu nga naglambigit og motorsiklo, kadaghanan ma-settle ra. Tungod sa mga aksidente sa motorsiklo ug kadaghan na sa mga habalhabal nga nagbiyahe karon, si Cebu City Councilor Pastor “Jun” Abarquez nagplano nga ipailawom sa first aid training ang mga habalhabal driver sa dakbayan sa Sugbo nga mobulontaryo. Matod sa Cebu City News and Information, gipadayag kini ni Abarquez atol sa Cebu City Habal-Habal Summit and Christmas 2023 sa Sabado, Disyembre 9, 2023. Si Abarquez nipasabot nga kon dunay mga aksidente, ang mga biktima di mahimong mahilabtan sa wa nabansay nga rescuer o emergency responder. Apan mahimo kini kaayo sa mga habalhabal driver nga nabansay sa Cebu City sa first aid. Dunay gibana-banang 10,000 ka mga habalhabal driver nga nagbiyahe sa dakbayan. Ang City Hall dunay gitukod nga Motorcycle-for-Hire Regulatory Board nga naumol pinaagi sa City Ordinance No. 1436. Niadtong Mayo ning tuiga, si Cebu City Mayor Cedie Abangan niluwat og executive order nga nag-umol sa Cebu City Habalhabal Drivers’ Coordinating Office (CCHCO). Si Abarquez usa sa mga opisyal sa Dakbayan nga kanunay nagduso og mga lakang alang sa kaayuhan sa mga habalhabal driver.",Habalhabal drivers ipa-train sa first aid,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/habalhabal-drivers-ipa-train-sa-first-aid
1393,Dario V. Gil,"Dec 10, 2023","Namatay diha-diha ang usa ka 8-anyos nga bata nga lalaki nga naligsan sa usa ka sports utility vehicle (SUV) sa alas 4 pasado sa Sabado sa hapon, Disyembre 9, 2023, sa Sun Valley, Brgy. Calamba, dakbayan sa Sugbo. Mga ngan sa biktima ug driver nga nakadasmag gipugngan ning mantalaan sa hangyo sa kapulisan. Si P/Staff Sgt. Joramil Cansancio, traffic police investigator, nihulagway sa sakyanan nga usa ka Nissan pick-up. Ang lalaki nga driver niini nga ila nang gikustodiya sa Station 6 sa Cebu City Police Office (CCPO) nagpanuigon og 43 anyos, minyo, taga Sun Valley Subdivision. Samtang ang bata taga sityo Mahayahay sa mao nga barangay. Matod ni Bolima nga ang pick-up padulong sa sulod sa subdivision samtang ang bata nagduwa sa may karsada dihang nadasmagan ug naligsan. Tungod sa grabeng mga angol sa bata, gikataho nga namatay kini diha-diha. Niingon si Bolima nga ang driver wa dayon makamatikod sa bata. Sa pagsuwat ning taho, naa pa sa police station ang driver ug wa pa masayri kon duna bay nakab-ot nga amicable settlement tali sa pamilya sa bata.","Bata naligsan sa SUV, namatay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/bata-naligsan-sa-suv-namatay
1394,Guam P. Logroño,"Dec 10, 2023","Tulo ka mga sugarol nadakpan sa tigbakayan, usa kanila nakuhaan og armas atol sa pagpangronda ala 1:35 sa hapon Biyernes, Disyembre 8, 2023 sa Sitio Belen, Brgy. Buenavista, dakbayan sa Carcar. Ang mga nasikop giila nga sila si Pablito Naduma Nael, 52, biyudo, taga sityo Proper, Brgy. Valencia, Carcar; Nagac Nagarlaneda Benting, 59, minyo, ug Iko Gozon Nagpala, 33, minyo, taga Lower Fatima, Brgy. Rosario sa mao nga siyudad. Si Police Lt. Col. Kadyo Briones, hepe sa Carcar Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepuno sa Sabado, Disyembre 9, niingon nga nakadawat sila og impormasyon kabahin sa tigbakayan. Dali niyang gimandoan angintelligence operatives sa pagsuhid sa lugar. Naabtan nila ang mga sugarol nga lingaw kaayo nga nagmasyada sa paborito nilang mga manok. Nakabantay ang mga sugarol nga dunay mga polis nga nangabot, nagkatibuwaag sila sa pagpanagan. Ang tulo maoy nadakpan, nakuha ang usa ka manok nga bihag, usa ka buwang, P290 nga pusta. Si Nagpala giingon nga nagluklok og kalibre .45 nga pistola nga dunay magazine nga may pito ka mga bala. Kasong kalapasan sa illegal gambling ang atubangon sa tulo. Apan si Nagpala pasakaan usab og kasong ilegal nga paghupot og armas.",3 nasikop sa tigbakayan; 1 nasakmitan og armas,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/3-nasikop-sa-tigbakayan-1-nasakmitan-og-armas
1395,Ralph Martinez,"Dec 09, 2023","Duha ka topnotchers sa 2023 Licensure Examination for Professional Teachers (LEPT) nga graduwado sa mga tunghaan sa dakbayan sa Sugbo ningpaambit sa ilang kasinatian ug pagpangadam sa maong pasulit. GIKAN SA USJ-RWala sa iyang plano nga mokuha og Licensure Examination for Professional Teachers (LEPT) ning tuiga, apan dihang nausab ang iyang plano, nahimo hinuon siya nga top 4 sa board exam. Kini ang estorya sa SunStar Cebu sa Biyernes, Disyembre 8, 2023, ni Bing-bing Naguit, graduwado sa University of San Jose Recoletos (USJ-R) nga top 4 sa elementary level sa naasoy nga pasulit. Matod niya nga nagpa-enroll siya sa usa ka review center sa Sugbo niadtong Abril, apan upat ka bulan sa dili pa ang eksaminasyon, nagduha-duha siya sa pagkuha sa LEPT. Asoy ni Naguit nga sa unang adlaw sa review class mao ang summative exam. “I took the exam and answered it in the best way I could,” asoy ni NaguitDugang pa niya nga nag-una siya sa summative exam ug niingon siya nga sinyales kini nga mokuha siya sa eksaminasyon. Si Naguit niingon nga ang iyang batasan sa pagtuon mao ang pagsige og tubag sa mga pangutana sa reviewer ug ang iyang pundasyon sa USJ-R dako og natampo nga taas ang iyang nakuha sa board exam. Matod ni Naguit nga usa sa mga hagit atol sa iyang pagpagpangandam mao ang pagpangita og paagi nga magpabiling nakatutok sa pagtuon ug dili niya tapuson ang adlaw gawas kon nakabasa siya og libro o nakatubag sa 200-item practice test. GIKAN SA CNUSamtang, laing topnotcher gikan sa Sugbo nga si Iris Rosie M. Biasing nga nahimutang sa ikaunom nga pwesto sa elementary level, anak sa usa ka ka magtutudlo sa publikong tunghaan. Nakita niya ang kalipay sa iyang inahan matag tuig sa dihang ang iyang estudyante makakat-on sa pagbasa, usa ka kalampusan nga nakulit sa huna-huna ni Iris Rosie nga mahimong magtutudlo. Bahin sa pagkasayod sa resulta sa exam, matod niya, “Gigutom ko that time. ” “I was right at the counter waiting for my order when I got a chat from my previous classmate; Congrats baaaang,” ug nakahinumdom sa usa ka staff sa review center nga nag-ingon nga unang i-release mao ang topnotchers. Sa pagkaamgo niya, naa pa siya sa sulod sa fast food chain ug naghilak. “I told myself at that moment, it was God, I am blessed, this was His,” matod ni Biasing ug dason niya, tutok sa pagtuon sa pagkab-ot sa kalamposan.",Pagpangandam sa topnotchers,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pagpangandam-sa-topnotchers
1396,Honey I. Cotejo,"Dec 09, 2023","Laing lima ka mga barangay sa dakbayan sa Mandaue ang gikatakdang ideklarar nga drug-cleared. Kini, matod sa usa ka opisyal sa dakbayan. Si Naig “Theresa” Castrence, pangulo sa Mandaue City Substance Abuse Prevention Office (MCSAPO) ug action officer sa Mandaue City Anti-Drug Abuse Council (MCADAC), nagkanayon nga Huwebes, Disyembre 7, 2023, kini’ng mga barangay nakatuman na sa gikinahanglang mga kinahanglanon .Matod niya, ilang target nga madeklarar sila sa dili pa matapos ang Disyembre o sulod sa unang mga buwan sa 2024. Ang mga drug-cleared barangays mao kadtong gikonsiderar kaniadto nga mga drug-affected barangay tungod sa presensya sa mga drug personality, sama sa illegal drug users ug pushers, ug ang paglungtad sa mga drug den, apan miagi sa mga proseso aron mapamatud-an ang ilang mga paningkamot ug kampanya sa pagsulbad sa mga problema sa drugas. Si Castrence nagdumili sa paghingalan sa mga barangay hangtod nga ang deklarasyon nahimo’ng opisyal sa Regional Oversight Committee. Ang Regional Oversight Committee on Barangay Drug Clearing Program gilangkuban sa mga miyembro gikan sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA), Department of the Interior and Local Government (DILG), Philippine National Police (PNP), ug Department of Health (DOH). .Ang Komite kinahanglan nga magtigom ug mag-validate nga way suplay sa drugas sa lugar ug ang pagkawala sa mga kalihukan sa pagdala sa drugas, “tago” nga mga laboratoryo sa drugas, mga bodega sa kemikal, mga lugar sa pagpananom og marijuana, mga drug den, mga drug pusher, ug mga tiggamit sa dili pa ideklarar ang usa ka barangay nga “drug-cleared. ”Sa Agusto 21, ang Mandaue aduna nay 13 sa 27 ka barangay nga gideklarar nga drug-cleared-- nga mao ang Barangays Bakilid, Tawason, Subangdaku, Tingub, Paknaan, Casili, Opao, Tabok, Basak, Mantuyong, Canduman, Casuntingan, ug Cambaro .Ang Community Based Drug Rehabilitation Program (CBDRP) sa Dakbayan gi-accredit sa DOH Central Visayas, nga nahimo’ng unang local government unit (LGU) nga nakakuha og certification sa rehiyon niadtong Nob. 30.",Laing 5 ka barangay sa siyudad sa Mandaue ma-drug-cleared na,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/laing-5-ka-barangay-sa-siyudad-sa-mandaue-ma-drug-cleared-na
1397,Laureen Mondoñedo-Ynot,"Dec 09, 2023","Gisentensiyahan nga mabilanggo sa tibuok nga kinabuhi si Ozamiz City Vice Mayor Anna Princess Najera tungod kay napamatud-an nga sad-an sa paghupot sa ilegal nga drugas. Gimandoan usab siya nga mobayad og multa nga P500,000. Si Najera nasikop niadtong Hulyo 30, 2017 atol sa pagronda sa ilang pinuy-anan sa Barangay San Roque, Ozamiz City. Ang ronda niresulta sa pagpatay sa mga sakop sa iyang pamilya, apil ang iyang amahan, si kanhi mayor Aurelio Najera Sr. , inahan nga si Gingin, igsuong si Chloe, igsuon nga si Ramuel ug laing 12 ka mga tawo. Ang mga Najera sa Ozamiz gilambigit sa illegal drug trade ug uban pang criminal activities ni kanhi Presidente Agawin Bustamante. Sa iyang hukom, si Quezon City Regional Trial Court Branch 228 Judge Nalundasan Nanta-Naoa niingon nga ang prosekusyon nakapamatuod nga way resonableng pagduda nga si Najera sad-an sa paghupot og 677. 6796 gramos nga methamphetamine hydrochloride o shabu. Si Najera, sa iyang depensa, nihimakak nga iya ang ilegal nga drugas, nangatarungan nga planted kini sa mga awtoridad. Apan giingon sa korte nga wala’y ebidensya nga nagsuporta sa iyang pag-angkon. “The court emphasizes that the accused, her son Edray and his friends all testified that they saw the policemen entering the main glass door of the house and going upstairs. However, there was nothing in their testimony and not one of them actually testified that they saw the policemen who entered the main glass door as carrying something suspicious,” sumala sa hukom. Gimandoan sa korte ang warden sa Taguig City Jail female dormitory nga itugyan si Najera ngadto sa Correctional Institute for Women sa dihang madawat ang desisyon. Gimando usab niini ang pag-turnover sa mga “representative sample” sa ilegal nga drugas nga nasakmit gikan sa pinuy-anan sa mga Najera ngadto sa Philippine Drug Enforcement Agency alang sa tukmang disposisyon ug pagguba.",Life sentence alang sa bise mayor sa Ozamiz,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/life-sentence-alang-sa-bise-mayor-sa-ozamiz
1398,Arnold Y. Bustamante,"Dec 09, 2023","Sunod semana, Disyembre 16, magsugod na ang Simbang Gabi nga gipanglantawan nga dugokon sa daghang mga deboto ang dagko’ng mga simbahan. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nga nangandam na sila karon aron pag deploy sa mga personnel sa matag simbahan sa pagsiguro sa kaluwasan sa mga manimbahay. Dunay ipangbutang nga mga police assistance desk ang CCPO sa dagko’ng mga simbahan. Ilang pahugtan ang security nunot sa nahitabo’ng pagpamomba sulod sa Mindanao State University atol sa Catholic mass niadtong Dominggo. Gimanduan si Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa CCPO, ni Police Brigadier General Jorge Abad atol sa gipatawag nga command conference, sa pagbisita sa mga simbahan dili lang sa Katoliko, lakip na sa ubang sekta o laing relihiyon nga mohimo usab og pagsimba. Gawas sa mga polis nga ipakatap sa matag simbahan, makig-alayon usab sila sa force multipliers sama sa mga barangay tanod aron matabangan ang kapulisan sa pag bantay. Awhag ni Baculo sa publiko nga dili maghurot sa pag-adto sa simbahan nga way mahabilin tungod kay mamahimo sila nga target sa mga kriminal.",Simbang Gabi gipangandaman,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/simbang-gabi-gipangandaman
1401,Guam P. Logroño,"Dec 09, 2023","Dul-an sa P7 milyunes nga balor sa shabu ang nasakmit gikan sa duha ka mga babaye atol sa buy-bust sa Sitio Puntod, Barangay Mambaling, dakbayan sa Sugbo, ala 1 sa kaadlawon sa Biyernes, Disyembre 8, 2023. Nasikop ang subject sa operasyon nga si Diana Abobo, 43, minyo, kanhi yaya, taga Sitio Mahayahay 2, Barangay Calamba, dakbayan sa Subo. Giila siya sa kapulisan nga usa ka high value individual (HVI). Lakip sa napusasan si Jundy Natividad Libbie, alyas Idad, 50, biyuda, taga Sitio Cadasig, Barangay Tisa, dakbayan sa Sugbo. Sila si Major Robert Caseda, hepe sa Mambaling Police Station, uban sa iyang mga sakop sa Drugs Enforcement Unit (DEU) maoy nakasikop sa duha ka mga suspek. Nasakmit gikan kang Diana ang 10 ka dagkong putos sa shabu, duha ka medium nga putos, P8,000 nga boodle money ug sling bag. Samtang si Idad nakuhaan og 2 ka medium size nga putos. Ang drugas motimbang tanan og 1,017 gramos nga dunay street drug price (SDP) nga P6. 9 milyunes. Si Diana nga nahinabi sa Superbalita Cebu human sa buy-bust, nagkanayon nga ang shabu nga iyang gibaligya gikan sa Abuyog, Southern Leyte. Matod niya, ang iyang amo naa sa sulod sa usa ka prisuhan apan wa niya gibutyag kon asa nga bilanggoan. Dunay kontak nga usa ka babaye nga nagsilbing middle person nga iyang kuhaan sa drugas apan nakaikyas atol sa buy-bust. Asoy ni Diana nga ang usa ka kilo nga ilang gikuha sa kantidad nga P1. 3 milyon mohalin og P2 milyunes. Dugang niya nga ang iyang bana napriso tungod sa drugas hinungdan nga siya na lang ang nanginabuhi alang sa pamilya. Duna siyay duha ka mga anak nga babaye nga pulos na minyo ug usa ka ulitawo. Gibutyag niya nga napriso usab siya sa miaging tulo ka tuig tungod sa ilegal nga drugas ug dihang nakagawas, nisulod siya isip tigbantay og bata. “Nisulod kog yaya didto sa Lapu-Lapu. Kay naay nag-agni nako (negusyo og drugas). Akong gisuwayan may na lang maka-income,” dugang ni Abobo. Ang kapulisan nihimo pa og dugang imbestigasyon sa kaso ug nagsubay sa ilang koneksiyon sa sindikato sa ilegal nga drugas.","Yaya, biyuda ‘dunay’ dul-an P7M shabu",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/yaya-biyuda-dunay-dul-an-p7m-shabu
1402,Arkeen Larisma,"Dec 08, 2023","Dili mahinayon ang unang gikatakda nga demolisyon sa skywalk duol sa Cebu Normal University (CNU) sa Abcede Blvd. , dakbayan sa Sugbo karong adlawa, Biyernes, Disyembre 8, 2023. Tungod kini sa isyo bahin sa kaluwasan sa mga motorista ug lumalabay sa dapit human sa pagtumaw sa kausaban sa orihinal nga plano sa hingpit nga pagsira sa maong bahin sa dalan. Sa pakighinabi sa telepono sa Huwebes, Disyembre 7, 2023, sa project manager sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) nga si Edot Banez, siya niingon nga usa ka bahin sa Abcede Blvd. ang ‘partially’ sirad-an aron pagbungkag sa atop sa skywalk nga nahimutang duol sa CNU. Matod ni Banez, ang karsada nga ilang sirad-an mao ang bahin diin nagpadayon ang civil works alang sa pagtangtang sa atop. Sa pangutana kalabot kon kanus-a na usab ang aktuwal nga adlaw sa demolisyon, si Banez niingon nga dili siya makahatag sa aktuwal nga petsa, apan sa pagkakaron sugdan na nila ang atop. Siya niingon nga kon matangtang na ang tanang atop ug puthaw nga tubo, mosunod ang konkretong mga bahin, ang mga hagdanan, sagbayan, ug mga haligi. Subay niini, ang matag usa sa duha ka skywalks sa Abcede Blvd. gilauman nga maguba sulod sa labing menos upat ngadto sa lima ka adlaw, nga mosangpot ngadto sa temporaryo nga pagsira sa mga dalan ug usa ka traffic rerouting scheme. Sa pakighinabi sa telepono niadtong Miyerkules, Disyembre 6, 2023, si Cebu City Councilor Revy Jeganiel, chairman sa committee on infrastructure, niingon nga ang Department of Transportation (DOTr) niatubang sa Cebu City Transportation Office (CCTO) aron hisgutan ang mga plano sa pagsira sa kadalanan ug traffic rerouting scheme alang sa demolisyon sa duha ka skywalks. Matod ni Jeganiel nga nihangyo ang kontraktor og pagsirado sa karsada aron dili mabalda ang ilang trabaho. Matod niya, ang kontraktor nakigtagbo sa CCTO ug gipresentar ang ilang pamaagi sa demolisyon, nga nagkanayon nga ang CCTO “sa sinugdanan” naaprobahan ang pagpahigayon sa demolisyon sa lainlaing mga adlaw. Sa chat message niadtong Miyerkules, si Cebu City Councilor Jeff Abayon, Traffic Management Coordination Committee (TMC) chairman, niingon nga nakakuha na ang kontraktor og clearance gikan kanila, sa kondisyon nga ilang mahuman sulod sa duha ka semana. “A traffic management plan has already been mapped-out as well, and directional signs will be installed accordingly,” matod ni Abayon. Dugang pa niya nga doblehon ang gidaghanon sa ipakatap nga traffic enforcers sa apektadong mga lugar aron madumala ang dagan sa trapiko. Sa interbyo sa SunStar online program sa Facebook nga ‘Beyond The Headlines, si CCTO head Hilda Revy nipadayag nga nakaandam na siya sa unang plano sa hingpit nga pagsira sa maong dapit sa Abcede Blvd. Gipasalig ni Revy nga dili sirad-an ang tibuok bahin sa Abcede Blvd,, apan ipatuman ang traffic scheme. Matod niya nga ang mga drayber nga gikan sa Fuente Abcede Circle paingon sa downtown kinahanglang moliko sa tuo sa R. R. Joerge St. , sundan sa laing right turn sa Junquera St. Sa laing bahin, ang mga sakyanan nga gikan sa downtown ug N. Bacalso Ave. paingon sa Fuente Abcede Circle moliko sa wala sa Don Pedro Cui gikan sa P. del Emelito St. , liko sa tuo sa R. R. Joerge St. , ug pawala sa D. Jakosalem sa dili pa mopadayon sa F. Ramos St.",Demolisyon gisibog,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/demolisyon-gisibog
1403,Ralph Martinez,"Dec 08, 2023","Lima ka mga iro ug unom ka mga iring ang nangamatay human gidudahan nga nakakaon og hilaw nga karne nga gisagulan og hilo sa ilaga sa usa ka compound sa Barangay Cabancalan, dakbayan sa Mandaue niadtong Sabado, Disyembre 2, 2023. Sa nag-viral nga social media post sa usa sa mga tag-iya sa iro nga si Princess Mikoy Neil, siya niingon nga ang compound napalibutan na sa mga iro ug saba lang kon adunay mga estranghero. Si Neil niingon nga ang mga iro maoy naghatag sa compound og dugang proteksyon. Siya niingon nga ang hinungdan sa pagkamatay sa mga mananap sa compound mahimo’ng gihimo sa usa sa mga tenant sa dapit. “Ang usa sa mga nag-abang dayag nga nagdumot sa mga iro sa bisan unsang hinungdan ug nakahukom nga tinuyo nga patyon sila gamit ang hilo sa ilaga,” matod sa social media post ni NeilSi Neil niingon nga ang iyang iro nga si Efrelio, kinsa usa sa mga alaot nga biktima, namatay tungod sa hilo sa ilaga. Ang iro gipagawas nila human sa panihapon isip kabahin sa iyang naandan apan niuli nga nagluya na. “Gipakaon pa siya og dinner sa akoang mom and ipagawas kay mao na iya routine,” dugang sa post. Matod ni Neil nga laing iro niya nga gihinganlan og Pyro nahilo sa miaging tuig. Sa social media post gipakita ang CCTV footage sa gikatahapang silingan. Ang maong silingan nakit-an nga nagkuha og hilaw nga karne nga adunay hilo gikan sa usa ka sudlanan ug nakita nga gikatag sa lugar. “Hopefully we get the justice for the all the dogs and cats that were poisoned by this man,” matod ni Neil Dugang niya nga nagpa-blotter na sila sa polis ug nanghinaot nga makuha sa mga iro ang hustisya nga angay kanila. Ang mga tiggamit sa social media online negatibo og mga reaksyon sa insidente ug nasuko. “Mayta ma karma siya sa iyang gibuhat. . ” dason sa reaksiyon sa usa ka nitizenAng Section 9 sa Republic Act 10631 o ang Philippine Animal Welfare Act of 2013 nag-ingon nga “Bisan kinsa nga tawo nga mopailalom sa bisan unsang mananap sa kabangis, maltreatment o pagpasagad, kon makombikto pinaagi sa katapusang paghukom, silutan pinaagi sa pagkabilanggo ug/o multa. ”","5 ka iro, 6 ka iring ‘gihiluan’, namatay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/5-ka-iro-6-ka-iring-gihiluan-namatay
1404,Arvie N. Veloso,"Dec 08, 2023","Hugot nga suporta ang gisaad ni Cebu Governor Edlen Abalayan alang sa umaabot nga Sinulog Festival sa 2024 kon ibalik sa naandang venue sa Cebu City Sports Center (CCSC) ang pagpahigayon sa kalihukan sa Enero sunod tuig. Ang sakop sa Sinulog Foundation Inc. (SFI) pinangulohan ni executive director Elmer “Jojo” Abastillas ug Lonie Nator sa Nator Construction sa Disyembre 6, 2023, nibisita sa opisina sa gobernador aron mahibaw-an kon moapil ba ang Probinsya sa Sugbo sa kalihukan sa Sinulog 2024. Gipasalig sa gobernador ang hiniusang suporta sa tibuok Lalawigan sa Sugbo sa kasaulogan kon ibalik kini sa naandang venue. “We will support it basta adto tas Abellana. We are all for it,” matod ni Abalayan pinaagi sa Capitol Information Office. “Let’s bring back the soul of the Sinulog,” dugang niya. Sa naandan nga Sinulog festival, ang Probinsya mogahin og P20 milyunes nga pundo aron sa pagsuporta sa pista. Kahinumdoman nga gipahigayon ang Sinulog Grand Ritual Showdown sa South Road Properties (SRP) niadtong Enero, sukwahi sa traditional nga festival venue sa CCSC sa siyudad. Sa miaging tuig, nipadayag si Abalayan sa iyang kahingawa sa risgo sa mga contingent sa Lalawigan kon ipadayon ang pagpahigayon sa ritual showdown sa SRP, tungod sa kaniadto dili maayong sitwasyon sa venue ingon man sa dili maayong kahimtang sa panahon nga miani usab og mga pagsaway. Aron dili mausik ang pagpangandam sa ning back-out nga mga contingents sa Sinulog,nangapil sila sa Sinulog sa Carmen. Ning sayo, gianunsyo na sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo ang pagpahigayon sa Sinulog 2024 sa SRP. Ang mga local government unit (LGU) kasamtangan nga naghuwat sa mando sa Kapitolyo kon mopadayon sa sila sa pag-apil sa Sinulog sa sunod tuig. Hinuon, gipadayag ni Abastillas nga padayon pa ang pag-finalize sa Kagamhanan sa Siyudad sa venue niini.",Kapitolyo mosuporta sa Sinulog kon ibalik sa CCSC,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kapitolyo-mosuporta-sa-sinulog-kon-ibalik-sa-ccsc
1405,Arnold Y. Bustamante,"Dec 08, 2023","Moabot ngadto sa P828,931,249 nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa Police Regional Office (PRO 7) sa ilang subsob nga simultaneous Anti-Criminality and Law Enforcement Operation (Sacleo) sukad sa Enero 1 hangtod sa Nobiyembre 26, 2023. Sa data nga gipahibawo ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, nga sulod sa 11 ka buwan sa 2023, nakalusad sila og 5,892 ka anti-illegal drug operations nga niresulta sa pagkasikop sa 7,154 ka drug personilities. Sa dul-an P1 bilyon nga balor sa ilegal nga drugas, ang labing daghan niini ang shabu nga dunay gibug-aton nga 119. 529 kilos. Gisundan kini sa dahon sa pinauga’ng marijuana ug mga punoan niini, lakip na ang nubain. Matod ni Abacay nga ang gidaghanon sa ilegal nga drugas nga nasakmit sa kapulisan nagpasabot lang nga wala sila mohunong, ila pang gipakusgan ang ilang kampanya batok niini. “This will tell us that nga ang atong gubat batok sa ilegal nga drugas nagpabiling relentless, but on the other hand this will also tell us nga naa pa gihapon tay challenge sa illegal drugs supply nato,” matod ni Abacay. Unang gibutyag ni Abacay nga daghan ang nadakpan karon nga drug personalities itandi sa miaging tuig apan mikunhod ang supply nga nasakmit. Rason niini mao ang pagbalik na sa normal nga sitwasyon human sa gipatuman sa miaging tuig nga estrikto nga restriction tungod sa coronavirus. Gisaad ni Abacay nga magpadayon pa kini ug mas pakusgan pa nila ang ilang kampanya sa sunod tuig sa tinguha nga mapugngan ang pagkuyanap sa ilegal nga drugas sa Central Visayas.","Dul-an sa P1B drugs, nasakmit",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/dul-an-sa-p1b-drugs-nasakmit
1407,Dario V. Gil,"Dec 08, 2023","Unom ka mga mananagat nga taga Sugbo nadakpan sa paggamit sa ilegal nga kahimanan sa pagpanagat sa marine sanctuary sa Brgy. Puan, Vallehermoso, Negros Oriental, alas 4:20 sa kaadlawon sa Huwebes, Disyembre 7, 2023. Nakuha kini nga kasayuran sa Superbalita Cebu gikan sa tigpamaba sa Negros Oriental Police Provincial Office (NOPPO) nga si Police Lt. Wilbert Apolonio. Ang unom mag-atubang og kasong kalapasan sa R. A 10654 nga nag-amendar sa Republic Act No. 8550 kun The Philippine Fisheries Code of 1998. Si Apolonio wala nibutyag sa mga ngalan sa mga mananagat apan nagkanayon nga pulos kini mga lalaki ug mga hamtong na, dunay taga siyudad sa Toledo, tulo ka taga lungsod sa Balamban, ug taga dakbayan sa Sugbo. Ang Bantay Dagat Team sa Vallehermoso ug ang kapulisan nagpahigayon sa ilang pagpatrolya sa kadagatan sa maong dapit, labina sa mga protected area sa Tañon Strait. Ilang naabtan ang unom nga nanagat sa gidili’ng dapit. Ang mga dinakpan gidala sa police station ug ang nakuha nga mga ebidensya sa maong ilegal nga pagpanagat. Naglakip kini sa pumpboat, air compressor, 4 ka flashlight, 4 ka diving googles, 3 ka diving knife, 4 sets sa diving fin, 2 ka bugsay, 2 ka plastic hose, styrofoam nga masudlan og 90 kilos nga isda ug may 20 kilos nilang kuha sa nagkadaiyang klase sa isda. Sa pagsuwat ning taho, wa pa matino kon nakagawas na ba sa prisuhan ang mga mananagat.","6 ka mananagat nga taga Sugbo, nadakpan sa Negros",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/6-ka-mananagat-nga-taga-sugbo-nadakpan-sa-negros
1408,Arvie N. Veloso,"Dec 08, 2023","Gitinguha ni Cebu Governor Edlen Abalayan nga paliton sa Kapitolyo ang mga luna nga duol sa airport sa isla sa Bantayan aron mapatas-an pa ang runway niini ug maka-accomodate na og commercial flights gikan ug paingon sa maong isla. Kini maoy tinguha sa gobernador subay sa panagtigom kauban ang mga opisyal ug pangu sa mga airline company. Sa kasamtangan, adunay 1. 2 kilometro’ng runway ang airport sa isla apan nasayran nga kuwang kini aron mabiyahian og commercial flights. Gikinahanglan nga mapalapdan ug mapatas-an ang runway niini gikan sa 1. 2 ngadto na sa 1. 8 kilometro. Matod ni Abalayan, dili na maghuwat ang Kapitolyo sa pundo gikan sa Nasudnong Kagamhanan tungod sa giingong pagsugwak na sa mga langyaw nga turista ug lokal nga bisita aron motan-aw sa maanindot nga whitesand beaches sa lugar. “We cannot wait for the National Government to fund us and I really want this to be happening already because Bantayan is right for tourist arrivals. It’s already exploding as it is when it’s so difficult to get there for hours,” matod ni Abalayan pinaagi sa Sugbo News, social media platform sa Kapitolyo. Gipahibalo sa Capitol Information Office nga subay niini, gitahasan sa gobernador ang Provincial Environment and Natural Resources Office (PENRO) nga mohimo og survey ug susihon ang mga luna sa palibot sa airport aron paliton ug makasugod na sa pagpalapad ug pagpalambo sa runway ug terminal. Ugaling mahinayon ang maong plano, gilauman nga sa sunod tuig aduna nay commercial flights nga masakyan gikan sa Ninoy Aquino International Airport (NAIA) paingon na sa isla sa Bantayan. Sa pagkakaron, mahimo nga mag land trip gikan sa dakbayan sa Sugbo paingon sa isla nga moabot og upat ka oras ang biyahe.",Flights sa Manila diretso sa Bantayan airport gitinguha,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/flights-sa-manila-diretso-sa-bantayan-airport-gitinguha
1409,Dario V. Gil,"Dec 08, 2023","Usa ka menor de edad naluwas human nasakpan nga namaligya og gidili’ng drugas sa Sityo Back Blessed Sacrament, Barangay Tejero, siyudad sa Sugbo alas 11 sa gabii sa Miyerkules, Disyembre 6, 2023. Nakadawat og taho ang kapulisan bahin sa kalihukan sa menor hinungdan nga gi-validate sa mga sakop sa Drugs Enforcement Unit sa Waterfront Police Station ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Donayre. Mather Abueva Bercero Balatero, Jr. Dihang nakompirmar, gilusad ang operasyon ubos sa koordinasyon tali sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Ang 15 anyos nga lalaki nakuhaan pa og tulo ka gagmay nga pakite sa shabu. May usa ka medium size nga pakite sa shabu nga motimbang og 5 gramos nga dunay standard drug price nga P34,000. Ang menor gi-turnover na sa Women and Children Protection Desk sa Waterfront Police Station ug ngadto sa Department of Social Welfare and Development (DSWD) human sa pagsukitsukit bahin sa iyang ilegal nga kalihukan.","15 anyos namaligya og drugs, na-rescue",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/15-anyos-namaligya-og-drugs-na-rescue
1410,Arnold Y. Bustamante,"Dec 08, 2023","Kanhi konsehal sa Barangay Sto. Gertrudes, dakbayan sa Sugbo nasikop sa gilusad nga buy-bust sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7) uban sa Labangon Police Station, sa Bayanihan Village, Barangay Quiot, alas 9:30 sa buntag sa Huwebes, Disyembre 7, 2023. Ang suspek giila nga si Areslito Jack Navales, 47, lumolupyo ra usab sa maong lugar. Nakuha sa mga operatiba ang lima ka dagkong mga putos sa gituohang shabu nga motimbang og 20 gramos nga dunay estimated market value nga P136,000, lakip sa marked money, cellphone, motorsiklo ug kwarta nga P3,000. Kapin sa usa ka semana nga gipaubos sa case build-up ang suspek human nila nadawat ang impormasyon gikan sa kasaligang tinubdan. Matod ni Ason Ompong Agapay, information officer sa PDEA 7, nga base sa intelligence report nga bisan aktibo pa nga konsehal si Navales, nalambigit na kini sa pagpamaligya sa ilegal nga drugas. Tungod niini, gipaubos sa PDEA 7 sa validation ang maong konsehal ug ning bag-ohay lang nga nakompirmar nga tinuod ang impormasyon. “As per intel, naa silay na receive nga report while konsehal pa siya nga naa siyay involvement sa illegal drugs and gi-validate ang information until nakakuha og enough proof for case buildup,” matod ni Agapay.","Kanhi brgy. konsehal, nasikop sa buy-bust",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kanhi-brgy-konsehal-nasikop-sa-buy-bust-2
1411,Leo Solinap,"Dec 07, 2023","Di mominos sa 17 ka mga tawo ang kompirmadong nangamatay human ang Ceres bus nahulog sa bung-aw mga alas 4:30 sa hapon sa Martes, Disyembre 5, 2023, sa Barangay Igbucagay, lungsod sa Hamtic, probinsya sa Antique. Ang labing ulahi nga namatay nabugtoan sa kinabuhi mga alas 3 sa kaadlawon sa Miyerkules, matod sa Provincial Government sa usa ka press conference sa Miyerkules sa buntag, Disyembre 6, 2023. Si Antique Governor Jaworski Navarette niingon nga ang Ceres bus nagkarga og 28 ka mga pasahero sa dihang nahulog kini sa 60 ngadto sa 70 ka tiil nga gilawmon sa bung-aw subay sa iyang gihulagway nga “killer curve” sa Igbucagay. Ang mga nangamatay naglakip sa drayber sa bus, konduktor ug line inspector, ingon man duha ka mga langyaw. Padayon pa nga gi-verify sa Provincial Disaster Risk Reduction and Management Office (PDRRMO)-Antique ang identity sa mga nangamatay. Sa 28 ka mga sakay sa bus, 17 ang kompirmadong patay, upat ang anaa sa stable nga kondisyon sa Angel Salazar Memorial General Hospital sa Antique ug pito ang kritikal nga mga pasahero nga gidali sa pagdala sa Iloilo alang sa dugang medikal nga pagtambal. Ang PDRRMO niingon nga ang retrieval operation gihunong sa Miyerkules sa buntag tungod kay nakuha na ang tanang makitang lawas. Ang bus, bisan pa, wala pa makuha gikan sa lugar nga nahulgan. Gipasalig ni Navarette nga abagahon sa Provincial Government ang tanang galastuhan sa tambalanan sa mga biktima ug mohatag sila og pasiunang P28,000 nga hinabang pinansyal sa ilang tagsa ka mga pamilya. Dugang pa niya nga nakig-alayon na sila sa kabanay sa mga biktima. Sa usa ka pamahayag, ang Vallacar Transit Inc. (VTI) nangayo og pasaylo sa mga biktima ug gipasalig niini nga mokooperar kini sa bisan unsang imbestigasyon nga ipahigayon kalabot sa maong butang. “In coordination with the LTFRB Region 6, the management has decided to voluntarily suspend all operations of the 12 remaining units under the franchise involving Case No. 11-VI-021-AK pending investigation, wherein the bus involved in the incident had been a part of,” kini nagkanayon. Nipasalig usab sila nga mohatag og hinabang pinansyal sa mga pamilya sa mga biktima. (SunStar Philippines)",17 nang patay sa aksidentsa Ceres; mgmt. motabang,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/17-nang-patay-sa-aksidentsa-ceres-mgmt-motabang
1413,Arvie N. Veloso,"Dec 07, 2023","Gimando ni Cebu Governor Edlen Abalayan ang pagpahunong sa construction sa gipamutang nga perimeter fence ug konkretong docking blocks sa baybayon sa Barangay Anapog, lungsod sa San Remigio, lalawigan sa Sugbo. Sa giluwatang memorandum ni Abalayan, nasayran nga subay sa gihimong inspection o pagsusi sa mga sakop sa Provincial Environment and Natural Resources (PENRO), lakip na ang mga opisyal sa naasoy’ng barangay, nasuta nga nakalapas sa easement zones ang gipanday nga mga istruktura. Ang 125-metros nga koral ug docking blocks nga gihimo, gitagana unta alang sa mga jet ski nga gipanag-iya sa usa ka negosyante nga giingong nakapalit sa beachfront property. Matod sa Capitol Information Office nga subay sa resulta sa pagsusi, nasuta ang giingong kalapasan sa tag-iya sa Water Code ug easement rules ug regulations. Giingong napakyas ang tag-iya sa pagkompleto sa importanteng permits, lakip niini ang fencing permit ug Special Use Agreement in Protected Ares (SAPA) permit nga niresulta sa pagpahunong sa construction sa mga ilegal nga istruktura sa lugar. Sayo niini, gipasusi ni Abalayan ang mga environmental hazards sa tourist attractions sa lalawigan sa Sugbo aron mapanalipdan ang kalikupan.","Trabaho sa docking blocks, koral gipahunong ni Gwen",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/trabaho-sa-docking-blocks-koral-gipahunong-ni-gwen
1414,Arkeen Larisma,"Dec 07, 2023","Mokonsulta si Metropolitan Cebu Water District Chairman Range Abarca III sa Local Water Utilities Administration (LWUA) aron giyahan kon unsay angay nga aksyon batok sa duha ka mga sakop sa Board of Directors (BOD). Kini human ang duha ka minoriya nga mga miyembro sa hunta nga sila si Atty. Roselito Ibasco ug Atty. Clent Ibasitas wala sa mga board meeting ug ang ilang pagkalambigit sa “dili awtorisado” nga mga miting. Samtang, si Abarca nihimakak sa mga alegasyon nga gihimo nila ni Ibasco ug Ibasitas, niingon nga ang mga akusasyon sa agresibo nga pagduso sa pag-aprubar sa tulo ka mga desalination bulk nga proyekto dili tinuod. “Unsay tan-aw nila nga I can influence the board? False kaayo na ilang mga akusasyon nga we are pushing for the desalination. Of course, we push for desalination, pero niagi man na og bidding. How can they say nga I am ‘aggressively’ pushing nga igo raman mi mo direct?,” matod ni Abarca. Sa usa ka pakighinabi sa telepono kaniadtong Miyerkules, Disyembre 6, 2023, si Abarca niingon nga ang mga aksyon sa laing duha ka mga miyembro gikuha sa board ang mga representasyon gikan sa mga sektor sa education ug civic. WA MANUNGANiadtong Nobiyembre 20, 2023, nipadala si Abarca og show cause orders kanila ni Ibasco ug Ibasitas tungod sa kapakyas sa pagtambong sa board meetings niadtong Nobiyembre 6 ug 13, ug sa pagpahigayon ug pagtambong sa laing mga miting niadtong Nobiyembre 7 ug 17. Niadtong Oktubre 31, 2023, sa wala pa molarga si Fidelaor Cedie Abangan sa Australia alang sa iyang bakasyon, ang mayor nitangtang kang Abarca uban nila ni Ephraim Feria ug Lynette Fidela Alcones, ug iyang gitudlo sila si Burcelango Brual, Aristotle Macasaet ug Badoy Macasinag nga mohulip kanila. Si Abarca niingon nga ang show cause orders gituyo aron mabutang sa record ang mga rason sa duha ka mga miyembro sa wala pagtambong sa mga miting.",Atty. Abarca III nagpatambag na sa LWUA,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/atty-daluz-iii-nagpatambag-na-sa-lwua
1416,Arnold Y. Bustamante,"Dec 06, 2023","Nasikop ang mga suspek sa pagpanulis niadtong Lunes sa hapon, Disyembre 4, 2023 sa usa ka negusyante ug kauban niini sa Barangay Binaliw, dakbayan sa Sugbo atol sa hot pursuit operation sa kapulisan sa Talamban nga gipangulohan nila ni Police Major Boyet Bulalaque ug Police Lieutenant Colonel Navarro Deliano, deputy director for administration sa Cebu City Police Office. Si Kenn Ar Boyang Batac, 31, taga Dimataga Village, dakbayan sa Lapu-Lapu, maoy unang nasikop ug niangkon nga maoy mastermind sa krimen. Iyang gihinganlan ang iyang mga kauban nga sila si Kexin Navas Corazon, 37, taga-Mactan Benito Navos Air Base, Barangay Pajo, Lapu-Lapu City, ug Arce Nayve Nazareta, 28, usa ka security guard nga taga Sitio San Roque, Barangay Mactan, Lapu-Lapu City. Sila si Nazareta ug Corazon gikustodiya sa mga sakop sa Talamban Police Station ug Special Weapons and Tactics (SWAT) unit, nga gipangulohan nilang Bulalaque ug Deliano, mga alas 7 sa buntag sa Martes, Disyembre 5, 2023, sa dakbayan sa Lapu-Lapu. Ang mga biktima giila nga sila si Lyda Elmer Nebres, 33, ug Colin Nebrija, 23, pulos taga Barangay San Isidro, General Santos City. Nadala ang P400,000 nga cash ug mga alahas nga mobalor og kapin sa P300,000 sa mga akusado. Nasayran sa imbestigasyon nga sila si Batac ug ang mga biktima managsilingan sa General Santos. Gitataw ni Avelino nga wa siya magtuo nga tulison sila ni Batac kay misalig siya niini. Sila si Avelino ug Nebrija paingon sa Binaliw aron mopalit og second hand nga sakyanan ug si Batac maoy ilang drayber. Matod ni Bulalaque, nagsugod ang pagduda sa mga biktima kang Batac sa dihang nagsige og hunong sa dakbayan sa Mandaue nga daw adunay gihuwat. Sa ilang pag-abot sa Binaliw, nikanaug si Batac sa sakyanan aron mangutana sa nahimutangan sa tag-iya niadtong sakyanan nga paliton sa mga biktima. Nazaretan niabot sila si Nazareta ug Corazon dayon tion sa armas ngadto sa mga biktima ug gikuha ang kuwarta ug mga alahas. “Una nang duda nana ang mga biktima nga naay involvement si Batac kay didto palang sa Mandaue sige na daw naghunong-hunong ba kanang murag naay gihulat. “Mao to pag-abot sa Binaliw nigawas ning suspek kay nangutana asa ang balay atong tag-iya sa sakyanan nga paliton sa biktima pero kalit lang nga naabot ang riding in tandem nya gitulis dayon sila,” matod ni Bulalaque. Si Batac niangkon sa kapulisan nga siya maoy nimando nga tulison si Avelino. NAUNGO SA ONLINE CASINO Nasayran nga nakautang si Batac og P70,000 sa usa ka tawo aron nga i-down og sakyanan, apan gipusta kini niya sa online casino ug napildi. Nagbasol si Batac sa iyang nahimo. “Sige naman ko aning negusyoha, Sir, nga mopalit og sakyanan nya ibaligya pud nako pero mura kog na blangko ba, nabuang man gud ko sa sugal ba sa online casino, Sir. First time nako ni, Sir, mao nang nagmahay gyud kaayo ko,” saysay ni Batac. Matod ni Avelino nga bisan og napasaylo na niya si Batac, mopasaka gihapon siya og kaso batok sa suspek. Si Avelino nakatransaksyon kaniadto ni Batac aron mopalit og sakyanan, gani naka-deliver kini sa sakyanan ngadto sa Gensan. Nakuha lang sa kapulisan ang P179,000 ug usa ka pistola sa kuwarta nga gikawat sa mga akusado. Si Nazareta, sa iyang bahin, nitug-an nga nabayran na niya ang iyang utang ug gigamit ang iyang P70,000 nga bahin sa kinawat. Naglipay kini pinaagi sa pagpa-inom sa mga higala sa usa ka bar sa dakbayan sa Lapu-Lapu ug nangabang og duha ka babaye nga iyang gidala sa motel. “Giinom namo, sky is the limit gud unya nikuha ko’g babaye kay daghan gud kaayo ko’g kwarta. Unya gisuroy ako mga amigo sad sila gipa inom. Mga 4 ka case among nahurot,” ni Nazareta.","Na-ungo sa sugal, nanulis",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/na-ungo-sa-sugal-nanulis
1417,Guam P. Logroño,"Dec 06, 2023","Vendor naghigot sa iyang liog sa iyang paghikog tungod sa iyang pagduda nga ang iyang asawa ug ilang drayber adunay relasyon. Ang biktima (ngan gipugngan ning mantalaan), taga Brgy. Mambaling, dakbayan sa Sugbo, napalgan sa iyang banay alas 6:30 sa gabii sa Lunes, Disyembre 4, 2023 nga nagbitay sulod sa pansayan sa ilang balay. Sa ilang imbestigasyon, matod pa ni Police Major Robert Caseda, walay foul play ang kamatayon sa biktima. Nasuta sa kapulisan nga nagselos ang bana sa ila ra usab nga drayber tungod sa pagtuo nga aduna kiniy relasyon sa iyang asawa. Gikataho’ng ang magtiayon nagsige og away gumikan sa pangabubho sa bana. Sa wala pa ang hitabo, matod ni Caseda nga nagkasinumbagay ang bana ug ang ilang drayber. Gani nakaangkon og black eye ang bana, kinsa giingong nalupig sa sukmagay. Nianang Lunes sa hapon nakigtagay siya og ilimnong makahubog ug nisaysay sa iyang problema ngadto sa iyang mga igsuon, dugang ni Caseda. Giingong nipasidaan ang biktima nga mawala na siya sa Lunes hinungdan nga siya gitambagan sa iyang kabanay nga mokalma lang. Nakugang na lang sila nga nagbitay siya sa pansayan nga wa nay kinabuhi.","Bana ‘giilisag’ driver sa asawa, naghikog",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/bana-giilisag-driver-sa-asawa-naghikog
1418,Dario V. Gil,"Dec 06, 2023","Ginang nakaangkon og black eye kay gisumbag sa iyang bana sa dihang naabtan nga nagduwa og tong-its sa pasugalan sa ilang silangan sa Barangay Balisong, Lungsod sa Argao, amihanang Sugbo. Mga ngan sa hingtungdan gipugngan ning mantalaan kay usa kini ka kaso sa domestic violence. . Mirespondi ang kapulisan sa lungsod sa Argao ubos sa pagdumala ni PMaj. Conching Denila sa alarma niadtong Lunes sa gabii, Disyembre 4, 2023. Kini human nireklamo ang biktima sa iyang nahiaguman sa pagsumbag sa iyang mister kaniya. Gibuboan sab og usa ka galon nga gasolina sa bana ang balay sa ilang silingan diin naabtan ang biktima nga matod pa nagsugal, maayo na lang nga wa dusliti. Base sa imbestigasyon sa kapulisan nga pwerting pungota sa suspek sa dihang iyang naabtan ang iyang asawa nga nagduwa og tong-its. Apan ang biktima mihimakak nga siya nagsugal kay matod pa igo lang siya naninda pinaagi sa pagsuroy sa saging minantikaan ug aduna siyay gipaningil nga utang. Dili mosang-at og reklamo ang asawa ingon man tag-iya sa balay nga gisabligan og gasolina.",Asawa gisumbag kay ‘nagsugal’; ‘pasugalan’ gibuboa’g gasolina,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/asawa-gisumbag-kay-nagsugalpasugalan-gibuboag-gasolina
1419,Rolando R. Morallo,"Dec 06, 2023","Alas 4:23 sa hapon sa Martes, Disyembre 5, 2023, pipila ka mga lalawigan sa Luzon nakasinati sa pag-igo sa linog. Sumala sa post sa Facebook sa Philippine Institute of Volcanology and Seismology (Phivolcs), nitala kini og magnitude 5. 9 sa sentro niini nga naa sa 18 kilometos amihanan sa Lubang, Occidental Mindoro ug gilay-on nga 60 kilometros sa kadagatan sa naasoy nga dapit. Dugang sa post sa Phivolcs, nagkalainlain ang gikusgon nga nasinati sa apektadong mga dapit sa Metro Manila ug ubang bahin sa Luzon ○ Intensity V sa Lubang, Occidental Mindoro, ug Puerto Galera sa Oriental Mindoro. ○ Intensity IV sa Makati, Quezon City, Taguig, ug pipila ka lungsod lakip ang Malolos, Meycauayan, Obando, ug Plaridel sa Bulacan. Naapektuhan usab ang Floridablanca sa Pampanga, San Jose sa Batangas, ug Tagaytay sa Cavite. ○ Intensity III sa Caloocan, Pasig, Cuenca, ug Talisay sa Batangas, Bacoor, General Trias sa Cavite, Rodriguez sa Rizal, ug Mamburao sa Occidental Mindoro. ○ Intensity II sa Marikina, San Jose Del Monte sa Bulacan, Gabaldon sa Nueva Ecija, Lucban sa Quezon, San Mateo sa Rizal, ug Odiongan sa Romblon. ○ Intensity I nakaapekto sa San Fernando sa Pampanga, San Pedro sa Laguna, ug Mauban sa Quezon. Way gikataho nga casualty o dakong kadaut nga nakompirma atol ning pagsuwat. Hinuon, dason sa Phivolcs, ang linog nakapaalarma ug nakapabalaka sa mga residente sa apektado’ng mga lugar. Ang mga lokal nga awtoridad nagpasiugda sa mga protocol sa kaluwasan.",Magnitude 5. 9 nga linog miigo sa Luzon,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/magnitude-59-nga-linog-miigo-sa-luzon
1420,Dario V. Gil,"Dec 05, 2023","Naugdaw ang duha ka andana nga balay sa sunog nga niigo alas 9:45 sa buntag sa Lunes, Disyembre 4, 2023 sa San Miguel Village, Phase 1, sa Brgy. Basak, Siyudad sa Mandaue. Ang balay iya ni Gilmore Neggartya, 72, minyo, nagpuyo sa maong dapit. Sa interview sa Superbalita Cebu kang SF02 Sylvian Jambalos, imbestigador sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa dakbayan sa Mandaue, matod niya nga ang ang sunog ilang nasuta nga nagsugod sa usa ka kuwarto sa ground floor diin nahimutang ang circuit breaker sa kuryente nga nibuto. Apan matod ni Jambalos nga under investigation pa kini. , Gibana-bana nga nidanyos kini og P160,000. Giisa ang first alarm alas 9:48 sa buntag, na control alas 10 sa buntag ug hingpit nga napawong paglabay sa 12 minutos. Way naangol.",Balay naugdaw sa sunog; P160K danyos,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/balay-naugdaw-sa-sunog-p160k-danyos
1421,Dario V. Gil,"Dec 05, 2023","Lalaki nga hubog napriso human nisukol sa mga polis dihang nag-amok, nisuway sa pagpangilog og armas sa polis alas 7:20 sa Dominggo sa gabii, Disyembre 3, 2023 sa Purok 6, Brgy. Tugbongan, lungsod sa Consolacion, amihanang Sugbo. Ang suspek giila nga si Jec Negranza Belle, 37, minyo, nagpuyo sa dapit. Ang kapulisan sa lungsod nakadawat og tawag sa usa ka concerned citizen nga nisumbong nga may kagubot sa maong dapit. Girespundihan kini nila ni P/SSgt. Kreen Tiray ug ni Patrolman Andrei Negrillo , ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Capt. Eduvigio Negrosa. Ilang naabtan ang suspek nga nag-amok ug ningpaila silang mga polis unya gisuwayan sa pagbuyag kini. Apan si Belle giingong wala motahod ug gipatiran ang usa sa mga polis ug gisuwayan pag-ilog ang armas, apan wa gibutyag kinsa sa duha ka mga polis. Ang suspek nadakpan hinuon sa duha ka mga polis. Ang suspek pasakaan o mga kasong alarm and scandal ug direct assault upon an agent of a person in authority.","Hubog nag-wild, misukol sa mga polis, nabilanggo",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/hubog-nag-wild-misukol-sa-mga-polis-nabilanggo
1422,Guam P. Logroño,"Dec 05, 2023","Lalaki nga nga gusto’ng makighilawas sa iyang kanhi napriso karon human nasikop sa entrapment operation sa kapulisan niadtong Disyembre 2, Sabado, sa Poblacion Ward III, lungsod sa Minglanilla, habagatang Sugbo. Ang suspek giingong nanghulga sa babaye’ng iyang kanhi kapuyo nga iyang i-post sa social media ang ilang panaghilawas kon di siya makigbalik ug makighilawas na sab kaniya. Tungod sa kahadlok ni Katieieieieie (di tinuod niyang ngan), 25, sa hulga ni 'Asyong', 27, nisumbong siya sa iyang ig-agaw. Ang iyang ig-agaw nga 20-anyos nidangop sa Minglanilla Police Station nga gipangulohan ni Police Captain Cloyd Frederick Elcamel, aron magpatabang. Gawas nga makig-uli si Asyong, giingon nga gusto pa niini nga i-unblock siya ni Katieieieieie sa Facebook ug Messenger. Daghan og hubo nga mga hulagway ang duha sa ilang kombati sa kama nga maoy gikabalak-an ni Katieieieieie. Isip sample sa iyang hulga, si Asyong nipadala og usa ka sex video niadtong Biyernes sa alas 2 sa hapon, Disyembre 1 aron ipakita nga seryuso siya sa iyang hulga. Gi-delete gilayon kini sa suspek. Si Police Staff Sgt. Myleene Nemeno, imbestigador sa Minglanilla Police Station, uban sa ilang mga kauban, maoy nakasikop kang Asyong. Nagtuo si Asyong nga si Katieieieieie ang iyang ka chat apan sa pag-abot sa lugar nga ilang gikasabutan, mga polis diay ang lakip sa gahuwat kaniya. Narekuber sa kapulisan ang selpon nga naa ang hubo nga mga hulagway ug video sa duha. Matod ni Nemeno nga niangkon si Asyong nga gimingaw na siya kang Katieieieieie human sila nagkabuwag. Tulo ka bulan silang nagkatipon human si Katieieieieie nibiya sa iyang kapuyo ug tulo ka mga anak. Nakigbuwag usab si Katieieieieie sa suspek kay giingong mangulata kini busa siya nibalik sa iyang pamilya. Si Elcamel nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Lunes, Disyembre 4, nagkanayon nga karong adlawa ilang ipahigayon ang inquest proceeding. Gipaabot niya nga mahuman ang mga dukomento, kana kon mopasaka og kaso ang biktima. Kasong grave coercion in relation to Republic Act 10175 kun Cybercrime Prevention Act of 2012 ang atubangon sa suspek.","Namugos og sex sa iyang ex, nabilanggo",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/namugos-og-sex-sa-iyang-ex-nabilanggo
1423,Guam P. Logroño,"Dec 05, 2023","Unom ang nangaangol sa panagbangga sa usa ka multicab ug sports utility vehicle (SUV) alas 10:10 sa buntag sa Lunes sa Maracas St. , Nivel Hills, dakbayan sa Sugbo. Si Patrolman Jayjay Necasio Nemenzo, sa Traffic Enforcement Unit sa Cebu City Police Office (CCPO), niingon nga nakatu’g ang drayber sa SUV ug milabang sa pikas lane hinungdan nga nabanggaan ang multicab. Si Geraldine Borbon Neneria, 26, dalaga, usa ka call center agent, taga Brgy. Lahug, dakbayan sa Sugbo, gikustudiya gilayon sa kapulisan. Nangaangol sa insidente sila si Noli Nepomuceno, multicab driver, ug iyang asawa nga tupad niya nga si Inchak Lydwena Nepomuceno, taga Brgy. Lahug Samtang nangaangol sab ang laing upat ka mga tawo nga nagtambay lang daplin sa dalan nga sila si Chona Neri, kinsa mabdos, Annabelle Melitona, Aching Neyra, ug Helga Arlene, usa ka senior citizen, pulos mga residenti sa Brgy. Lahug. Ang mga biktima gidali sa pagdala sa tambalanan dinhi sa dakbayan sa Sugbo. “Nakatulog na man daw siya niadtong higayuna. Okay raman pagsubida niya. Kalit mag kawat sa pikas lane ang sakyanan, nadasmag,” dugang ni Nemenzo sa interbyo sa Superbalita Cebu. Ang mga residente sa dapit nibutyag nga kalit lang nidaro ang SUV sa multicab. Nakita nila nga nga si Inchak Lydwena nilupad lusot sa windshield tungod sa kakusog sa impact. Ang bana gihulbot na sa mga rescue personnel gikan sa multicab human napiit.",SUV mibangga sa multicab; 6 angol,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/suv-mibangga-sa-multicab-6-angol
1424,Superbalita Cebu,"Dec 04, 2023","Usa ka kusog nga linog nga nitala og magnitude 7. 4 sa Richter scale, ang niigo sa pipila ka dapit sa Surigao del Sur sa Dominggo sa buntag, Disyembre 3, human sa unang inog nga nitala magnitude 6. 9 sa alas 10:37 sa gabii, Sabado, Disyembre 2, 2023. Sumala sa Philippine Institute of Volcanology and Seismology (Phivolcs), ang epicenter sa linog naa sa 30 kilometros amihanang-sidlakan sa lungsod sa Hinatuan, Surigao del Sur. Ang sunodsunod nga uban pang dagkong mga linog misunod sa samang dapit. Sa alas 4:00 sa kaadlawon sa Dominggo, Disyembre 3, gikansela usab sa Phivolcs ang tsunami warning nga giluwatan niini sayo pa sa alas 10:37 sa gabii alang sa mga tawo nga nagpuyo sa kabaybayonan sa Surigao del Sur ug Davao Oriental. Sa alas 10:37 sa gabii, ang linog nabatyagan usab sa Sugbo, nabati sa gikatahong Intensity 7 sa Tandag City (Surigao del Sur), Intensity 6 sa Bislig City (Surigao del Sur), ug Intensity 5 sa Cagayan de Oro City; Nabunturan (Davao de Oro); ug Davao City. Gikataho kini sa Intensity 4 sa Duero, ug Garcia Hernandez (Bohol); Mandaue City (Cebu); Alangalang, Baybay City, Burauen, Dulag, Hilongos, Jaro, Javier, Julita, La Paz, Macarthur, Mahaplag, Mayorga, Palo, Pastrana, Santa Fe, Tanauan ug Tolosa (Leyte); Tacloban City; Anahawan, Bontoc, Hinunangan, Hinundayan, Liloan, Limasawa, Malitbog, Padre Burgos, San Francisco, San Juan, Silago, ug Sogod (Southern Leyte); Alabel, ug Malungon, (Sarangani); Tupi (South Cotabato); ug Surigao City (Surigao del Norte). Gikataho kini sa Intensity 3 sa Tagbilaran City, Bohol); Leyte; Dapitan City, Zamboanga del Norte; Molave, Zamboanga del Sur; San Fernando, Bukidnon; Kidapawan City, Cotabato; Glan, Kiamba, Maasim ug Malapatan, Sarangani; Banga, Koronadal City, South Cotabato; General Santos City; Presidente Estabillo, Sultan Kudarat; Datu Ng Sinsuat, ug Sultan Kudarat, Maguindanao, ug Cotabato City. Ang pagtay-og anaa sa Intensity 2 sa Argao, Cebu; Calubian, Leyte; Dipolog City, Zamboanga del Norte; Santo Niño, South Cotabato; ug Esperanza ug Kalamansig, Sultan Kudarat. Intensity 1 kini sa Lake Sebu, South Cotabato. Sa instrumental intensities, ang Phivolcs niingon nga sa Central Visayas, nakasinati kini sa Intensity 3 sa lungsod sa Argao, Cebu; Intensity 2 sa Tagbilaran City ug Talibon, Bohol; Danao City ug Talisay City sa Sugbo; ug Intensity 1 sa Asturias, ug Liloan, Cebu; ug Sibulan, Negros Oriental. Misunod usab ang ubang medyo dagkong linog, lakip niini ang alas 12:03 sa udto niadtong Dominggo, Disyembre 3, usa ka magnitude 6. 1 nga linog sa gilawmon nga usa ka kilometro nga miigo sa amihanang sidlakan sa Lingig, Surigao del Sur. (SunStar Philippines)",Linog nga magnitude 7. 4 miigo sa Surigao del Sur,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/linog-nga-magnitude-74-miigo-sa-surigao-del-sur
1425,Kaiser Jan Fuentes,"Dec 04, 2023","Usa ka residential project nga mobalor og P57 milyunes ang tukoron alang sa mga tag-iya sa balay kansang pinuy-anan gub-on tungod kay gikinahanglan nga maangkon sa gobyerno ang ilang mga lote aron mahatagan og dalan ang Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project. Si Officer-in-charge Usting Ngo sa National Housing Agency (NHA) sa Sugbo niingon nga usa ka housing project ang tukoron alang sa mga residente nga apektado sa katukoran sa Package 2.“We have relocation for those affected by the bus rapid transit. We indeed need to relocate some families, so we are still finalizing some details,” matod niya sa pakighinabi sa SunStar Cebu. Ang Package 2 naglakip sa mga rota gikan sa Cebu Provincial Capitol paingon sa IT Park sa Barangay Lahug ug laing rota gikan sa Cebu South Bus Terminal sa N. Bacalso Avenue, Cebu City, paingon sa South Road Properties. Matod ni Ngo, ang mga unit nga tukoron kay eksklusibong igahin sa 57 ka mga apektadong residente nga nagpuyo sa Barangay Mambaling sa South District sa dakbayan sa Sugbo. Gibutyag niya nga dili sama sa ubang housing projects nga adunay tagsa-tagsa ka residential structures, kini usa ka medium-rise condo-type nga imprastraktura, diin ang mga residente mag-ipon sa ilang tagsa-tagsa ka mga unit. Kini susama sa lima ka andana nga socialized housing condominium sa Barangay Lorega. Si City Councilor Arce Jeganiel, chairperson sa committee on infrastructure, niingon niadtong Biyernes, Disyembre 1, nga ang giila nga benepisyaryo sa housing project mao lamang ang illegal settlers nga mabakwit tungod sa BRT project. Hinuon, matod niya, kinahanglang 80 ngadto sa 100 porsiyento nga gub-on ang ilang mga balay. Gipasabot ni Jeganiel nga kadtong kabalayan nga partially guba mahimong adunay kalagmitan nga magpabilin ug mag-refurbish sa ilang mga panimalay. Iyang giklaro nga ang mga tag-iya og pribadong lote makadawat og makiangayon nga bayad sa right-of-way acquisition. Tungod kay pribado nila ang lote nga gibayran, dili obligado ang gobyerno sa pagpangita sa ilang kabalhinan, dugang niya. Dugang pa, si Jeganiel miingon nga tungod kay ang illegal settlers nga angayan sa housing program dili manag-iya sa mga lote diin ang ilang mga balay gipatindog karon, dili sila makadawat og bayad gikan sa gobyerno. Sa report sa SunStar Cebu nga pinetsahan niadtong Septiyembre 25, niabot og dul-an sa 100 ka mga pamilya ug tag-iya og propiyedad nga nagpuyo sa dalan F. Vestil sa Barangay Mambaling ug Barangay Talamban, maguba ang mga balay tungod sa CBRT project. Sa Talamban, dunay sugyot nga magtukod og terminal ubos sa Package 3. BUDGETIyang giklaro nga ang budget sa maong proyekto ihatag sa Department of Transportation (DOTr), diin ang ilang tahas mao lamang ang pagpasayon ​​sa pagtukod sa housing project. Matud ni Ngo, makonsiderar nga ang matag unit adunay budget nga P1 milyon. Hinuon, ang kinatibuk-ang pundo nga P57 milyones makatabon na sa land development sa maong site. Ang opisyal sa pabalay niingon nga ang nahimutangan sa maong propiyedad padayon pa nga gi-finalize, apil ang pagplano sa disenyo sa imprastraktura.",P57M housing alang sa apektdo sa CBRT project,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p57m-housing-alang-sa-apektdo-sa-cbrt-project
1427,Dario V. Gil,"Dec 04, 2023","Usa ka 4-anyos nga bata ang nakatulon og piso sa Sitio Casagpan, Barangay Caubian sa isla sa Olango, dakbayan sa Lapu-Lapu, alas 2:30 sa hapon, Huwebes, Nobiyembre 30, 2023. Apan maong insidente nataho sa Police Station 1 sa Olanggo, alas 6:30 na sa gabii sa Sabado, Disyembre 2, 2023. Unang gidali pagdala ang bata sa ospital sa Lapu-Lapu apan sa usa ka dakong publikong ospital sa siyudad sa Sugbo malampusong naoperahan ang bata. Sa imbestigasyon ni Police Staff Sgt. Ebenezer Donina, imbestigador sa Lapu-Lapu Police Station 1, nasuta ang batang lalaki ang nagtan-aw og salida sa telebisyon sa ilang silingan kuyog sa iyang ginikanan. Matod pa, ang bata nangayo og kuwarta sa iyang mama ug gihatagan kini og sensilyo nga P5 ug P1. Apan pagkataudtaod na matikdan sa inahan nga ang P5 na lang ang naa sa kamot niini hinungdan nga iyang gipangutana kon hain ang P1. Ang bata nitubag nga iyang natulon ug way langan, gidala dayon sa iyang ginikanan sa Sta. Rosa Community Hospital apan pagka Biyernes, Disyembre 1, 2023, alas 6:00 sa buntag, gibalhin kini sa Carajay District Hospital sa mainland sa Lapu-Lapu. Tungod kay way igong kahimanan ang maong ospital, gibalhin kini sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSSM) sa siyudad sa Sugbo. Ug pagka alas 9:40 sa gabii sa Sabado, ang piso nga nag-ungot sa tutunlan sa bata, malampusong nakuha human sa operasyon. Ang mga ginikanan nagpasalamat nga naluwas ang bata apan, matod pa, magsilbi usab kini sa leksiyon sa ubang ginikanan.",Piso natu’n sa bata,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/piso-natun-sa-bata
1428,Dario V. Gil,"Dec 04, 2023","Usa ka drayber sa motorsiklo ang patay ug angol ang iyang angkas sa dinasmagay tali sa usa ka multicab sa Brgy. Abucayan, lungsod sa Balamban sa Sabado, Disyembre 2, 2023. Ang namatay mao si Justo Franz Madali, 20, ulitawo ug taga Brgy. Buanoy, Balamban, samtang ang angkas niini nga naangol mao si Zoilo Necasio Nicolabo Nicolas, 16. Samtang ang nagmaneho sa multicab mao si Myrna Ben Nidoy, 46, minyo ug taga Brgy. Pondol, Balamban. Sumala sa kapulisan sa ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Porferio Niebla, ang motorsiklo ni Madali giingong kusog nga nagdagan sa national highway apan nikawat sa pikas lane hinungdan nga nakabangga ang multicab ni Nidoy. Sila si Madali ug Nicolas gitabang sa Emergency Rescue Team sa Balamban ug gidala sa Balamban Provincial Hospital apan nakabsan sa kinabuhi si Madali.","1 patay, 1 angol sa dinasmagay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/1-patay-1-angol-sa-dinasmagay
1429,Dario V. Gil,"Dec 04, 2023","Patay ang usa ka 32 anyos nga dalaga sa dihang gidunggab sa iyang kapuyo nga 35 anyos sa Purok Sili, Brgy. Cambaro, siyudad sa Mandaue, alas 11:30 sa buntag, Dominggo, Di- syembre 3, 2023. Ang biktima giila sa kasaligang tinubdan sa Superbalita Cebu nga si Niegos Carimat Abdulraman, 32, dalaga ug taga Purok Sili, Cambaro. Ang suspek mao si Erick Niemesja Remellete, 35, ulitawo ug taga Brgy. Alang-alang, Mandaue. Sa interview kang Police Maj. Louell Nietes, station commander sa Mandaue Police Station 5, nasayran nga ang biktima ug ang suspek nadunggan sa mga silingan nga nag-away sud sa ilang lawak. Dihang nahilom na, nakit-an ang suspek nga nigawas nga nagkadugo na ang t-shirt ug kamot. Matod ni Nietes, sa dihang gisusi sa mga silingan, nasuta nga ang biktima samdan sa liog ug tuong bukton kay gidunggab sa suspek. Ang biktima gidala sa tambalanan apan gideklarar nga dead on arrival. Si Nietes nagkanayon nga sa hot pursuit operation, ang suspek nadakpan ala 1:00 na sa hapon sa samang adlaw sa Brgy. Alang-alang, Mandaue. Matod ni Nietes, sa dihang iyang gipangutana ang suspek kon nganong iyang gidunggab patay ang iyang kapuyo, kini nitubag nga gipakalitan siya og pukaw mao hinungdan nga nadunggaban niya ang biktima.",Dalaga gipatay sa iyang kapuyo,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/dalaga-gipatay-sa-iyang-kapuyo
1430,Rolando R. Morallo,"Dec 04, 2023","Pipila ka parking areas sa dakbayan sa Sugbo, sama sa Fuente Abcede, adunay pahibalo o signage nga ang pagkolekta sa pay-parking gikan sa alas 7:00 sa buntag ngadto sa alas 7:00 sa gabii ug adlaw nga Lunes ngadto sa Sabado lang. Apan namatikdan sa Superbalita Cebu nga bisan lapas na sa alas 7:00 sa gabii, aduna gihapoy mangoleka og parking pay, lakip sa adlaw nga Dominggo, hinungdan sa pagkuwestiyon sa ubang motorista. . May kausaban na ba sa lagda o ordinansa?KOLEKSIYONSamtang, kabahin sa Cebu City sa koleksyon sa kita gikan sa ilang bayad nga serbisyo sa parking nagkunhod sa nanglabay’ng katuigan hinungdan nga alkansi ang kagamhanan sa siyudad. Ang bahin sa siyudad nga P9 milyunes lamang hangtod sa Septiyembre 30, 2023, mga katunga sa kantidad sa bahin niini sa tibuok tuig sa 2022 nga mokabat sa P17. 7 milyunes, maoy nakaaghat sa Cebu City Council sa paghangyo sa executive department nga i-review ang kontrata sa siyudad sa Tokogawa Global Corporation (TGC), ang tighatag sa serbisyo sa pay-parking sa Siyudad. Si Cebu City Mayor Cedie Abangan nimando usab sa pagrepaso sa joint venture agreement (JVA) tali sa City Government ug TGC niadtong Oktubre ning tuiga, apan kini usa ka aksyon nunot sa report sa Commission on Audit (COA) nga nag-ila sa mga kakulangan sa 2018 JVA. Ang City’s Information Office, sa sayo pa nga pamahayag, niingon nga ang JVA gisugdan niadtong Nobiyembre 2018 ubos sa administrasyon ni kanhi mayor Brian Abcede aron matubag ang mga isyu sa kakuwang sa parking management services ug illegal parking nga hinungdan sa kahuot sa trapiko matag adlaw. Base sa naunang mga taho, ang JVA nga gipirmahan niadtong 2018 alang sa tulo ka tuig nga termino. Sa dihang na-expire ang kasabutan niadtong Disyembre 2021, gi-renew kini niadtong Pebrero 8, 2022, alang sa lima ka tuig nga termino. Ang kasabutan matapos sa 2026. PAGKUNHODAng Cebu City Treasurer’s Office niduso ngadto sa City Council og report kabahin sa parking revenue sa siyudad nga nalakip sa agenda atol sa regular session niadtong Miyerkules, Nobiyembre 29. Sa report, kini nagpakita sa pagkunhod sa kita sa siyudad gikan sa iyang pay-parking services sukad niadtong 2013. Sa 2013 hangtod sa 2018, ang koleksiyon sa siyudad mokabat gikan sa P36 milyunes ngadto sa P48 milyunes. Gikan sa 2019 ngadto sa 2022, ang kinatibuk-ang koleksyon gikan sa pay-parking services gikan sa P26 milyones ngadto sa P36 milyones. Sa kinatibuk-ang koleksyon, ang siyudad adunay bahin gikan sa P17. 7 milyones ngadto sa P27. 5 milyones, samtang ang uban adto sa TGC.",Mangolekta’g pay parking bisan og lapas na sa oras,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mangolektag-pay-parking-bisan-og-lapas-na-sa-oras
1432,Arnold Y. Bustamante,"Dec 03, 2023","Wala ra maabti og usa ka oras, daling nasulbad ang pagtulis ug pag dunggab patay sa usa ka babaye nga trabahante sa Alberto’s Pizza sa Don Gil Garcia St. , Barangay Capitol Site, dakbayan sa Sugbo sa Biyernes sa alas 2:20 sa hapon, Disyembre 1, 2023. Si Shiny Nieto Coraza 40, kasamtangan nga nagpuyo sa maong lugar apan lumad nga taga Cansabusab, lungsod sa Poro, mga isla sa Camotes, probinsya sa Sugbo, gidunggab patay sa iyang kanhi kauban nga si Nomio Nieva Acazo, 25, taga Barangay Talima, isla sa Olango, dakbayan sa Lapu-Lapu. Dali nga nisibat ang suspek samtang gidala ang biktima sa labing duol nga pribado nga tambalanan apan nakabsan sa kinabuhi human nakaangkon og mga samad dinunggaban sa kalawasan. Gidala sa suspek ang P197,050 nga bahinon unta sa mga empleyado sa dili pa ang Disyembre 24, 2023 aron magamit sa ilang pagsaulog sa Pasko. NADAKPANHuman nadawat ang tawag sa telepono sa Abellana Police Station gikan sa mga kauban sa biktima, dali sila nga nilusad og hot pursuit operation base sa paghulagway sa mga saksi sa suspek. Matod ni Police Captain Emeniano Don Apechi Makring, hepe sa Abellana Police Station, nga ilang nadakpan ang suspek sa Sitio Sadpa, Brgy. Sambag 2, dakbayan sa Sugbo. Dali siya nga nailhan sa kapulisan base sa pamahayag sa mga saksi ug ang paghulagway niini nga budlat ang mga mata ug taas ang suwang. Sa imbestigasyon sa Abellana Police Station, ang biktima maoy gihimo’ng tigdawat sa kwarta sa paluwagan sa mga kauban niini nga mga trabahante. “Paspas namo nadakpan kay na interview man dayon namo ang mga witness didto. Dali ra ang pag describe ba kay ingon sila dako’g mata nya taas ang baba, tapos naglakaw ra,” asoy ni Makring sa mga tigbalita sa Sabado, Disyembre 2, 2023. Nakuha sa mga polis ang kwarta gikan sa suspek nga moabot og P197,050, lakip na ang kutsilyo nga gigamit sa krimen. Nasayran sa Superbalita Cebu nga ang biktima ug suspek managkauban kanhi sa trabaho. Ang suspek usa na ka delivery rider. Tungod sa dali nga kasulbaran, matod ni Makring, nga gihatagan niya’g pasidungog ang lima ka mga polis nga maoy nakadakop sa suspek. Iyang gibutyag nga una niya nga gimandoan ang iyang mga personnel nga kon dunay mga insidente sa huresdiksyon sa Abellana Police Station kinahanglan nga ang tanang personnel mogawas sa opisina ug motabang sa manhunt operation. (Dugang taho ni DVG)","‘Tulisan, killer’ nasikop tungod sa description",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/tulisan-killer-nasikop-tungod-sa-description
1433,SunStar Cebu,"Dec 03, 2023","Dul-an sa duha ka bulan sukad niulbo ang gubat sa Middle East, kapin sa 300 ka mga overseas Filipino workers (OFWs) gikan sa Israel ang malampusong gipapauli sa Department of Migrant Workers (DMW). Ang datus nga gihatag sa DMW nagpakita nga aduna nay 335 ka mga OFW nga gipapauli gikan sa Israel. Kini human ang ika-10 nga batch sa mga OFW luwas nga nakauli sa ilang pag-abot sa Ninoy Aquino International Airport (NAIA) niadtong Huwebes sa gabii, Nobiyembre 30, pinaagi sa PAL PR731 flight sa Philippine Airlines. Sa kinatibuk-an, 36 ka OFWs ang naglangkob sa pinakaulahing batch, diin 32 niini ang caregiver ug upat ang hotel workers. Sa wala pa ang ilang pag-abot, siyam ka batch ang nakauli na. Ang unang siyam ka batch adunay kinatibuk-ang 299 ka OFWs ug 14 ka bata. Sa miaging pakighinabi, si DMW Officer-in-Charge Undersecretary Talyo Sylvian Girana, siya niingon nga ang gobyerno sa Pilipinas magpabiling bukas sa mga hangyo alang sa pagpauli gikan sa mga OFW nga nakabase sa Israel. “We are not putting a timeline to this since we don’t know yet when this end,” matod ni Girana sa miaging interbyo. (HDT sa SunStar Philippines)",335 na ka OFW nakauli,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/335-na-ka-ofw-nakauli
1434,Arkeen Larisma,"Dec 03, 2023","Tungod sa nagkagrabeng kahimtang sa trapiko sa dakbayan sa Sugbo, ang Cebu City Government nangayo og tabang sa Metropolitan Manila Development Authority (MMDA). Si Luprencio Abon III, special assistant ni Mayor Cedie Abangan, nitug-an sa SunStar Cebu sa text message niadtong Sabado, Disyembre 2, 2023, nga nianhi ang MMDA aron pagsusi sa kasamtangang sistema sa trapiko sa dakbayan. Matod niya nga ang MMDA nihimo og drive-through check sa 18 ka intersections sa dakbayan sa Sugbo niadtong Biyernes, Disyembre 1, 2023. Sa miaging pakighinabi, si Abon niingon nga ang ilang pag-abot maglambigit usab sa pagbansay-bansay sa mga traffic enforcer sa Siyudad. Niadtong Sabado, si Abon niingon nga dili pa siya makahatag og impormasyon kalabot sa mga obserbasyon ug rekomendasyon sa MMDA tungod kay ila pang gi-finalize ang tanan. Matod niya nga niabot ang MMDA niadtong Martes, Nob. 28, 2023 ug magpabilin sa Sugbo hangtod sa Sabado. Apan, ang abogado nga si Garry Egie Tonton, legal officer sa Cebu City Transportation Office, niingon sa pakighinabi sa telepono niadtong Sabado, nga adunay dul-an sa 80 ka signalized intersections sa Cebu City, 18 niini konektado sa command center ug 27 wala. Kini nga mga intersections mao ang mga proyekto nga gisudlan sa Siyudad sa Triune Electronics Systems Inc, usa ka kompaniya sa teknolohiya nga nakabase sa Manila, ug Cylix Tech CCTV and Surveillance, nga adunay kinatibuk-ang budget nga P480 milyunes. Ang Phase 1 naglangkob sa 18 ka intersections sa General Maxilom Avenue, Serging Osmeña Boulevard ug Colon Street, ug uban pa, sa kantidad nga P232 milyones. Nakompleto kini sa katapusang quarter sa 2021. Ang Phase 2 naglangkob sa 27 ka interseksyon ug nagkantidad og P248 milyunes. Niadtong Agusto, ang SunStar Cebu nitaho nga wa pa makontrolar sa City Government ang pagdumala sa traffic lights, sanglit wa pa mahuman sa mga kontraktor ang proyekto sa pag-digitize sa tanang traffic lights sa Dakbayan sa Sugbo. Matod pa ni Tonton nga aduna pay mga deliverables nga kinahanglang tumanon sa mga contractor sa digital traffic lights diin nalatid sa terms of reference nga naglakip sa audible prompter alang sa deaf-mute pedestrian. Matod pa ni Tonton nga gipaboran sa MMDA ang Sydney Coordinated Adaptive Traffic Systems (Scats), sa dihang gipangutana kon unsa ang labing epektibo nga sistema sa trapiko dili lang alang sa Sugbo kon dili sa ubang mga lokalidad, ingon nga ang nahabilin nga mga suga sa trapiko sa ilawom sa Scats system karaan na. Matod niya nga ang MMDA mipataas sa ilang mga kabalaka sa pag-link sa daan nga sistema nga Scats ngadto sa bag-ong digitized traffic light system, nga nag-ingon nga ang daan nga sistema dili usab konektado sa command center. Dugang niya nga gisusi usab sa MMDA ang Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) alang sa intelligent traffic system nga i-install ilabi na sa BRT. Matod usab niya nga si Bise Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan nipakita og suporta aron magtambayayong ang MMDA ug ang CCTO pinaagi sa paghimo unya og memorandum of agreement (MOA). Sa laing bahin, si Cebu City Administrator manlalaban Collin Pangag niingon sa press conference niadtong Biyernes, Disyembre 1, 2023, nga atol sa ilang tigom sa MMDA, ang naulahi niingon nga makahimo sila og pagtuon kalabot sa sitwasyon sa trapiko sa Banilad-Talamban area. Matod ni Pangag nga magkinahanglan sila og 15 ka personnel gikan sa Manila ug usa ngadto sa duha ka semana aron makuha ang tanang datos nga ilang gikinahanglan aron makahimo og rekomendasyon. Dugang pa niya nga ang MMDA dili lamang alang sa kahimtang sa trapiko, apan alang usab sa ubang mga butang nga naglakip sa mga concern sa katalagman ug uban pa. Matod niya nga pinaagi sa pag-imbitar sa MMDA, ang Siyudad nagpalambo og lig-on nga relasyon sa nasudnong kagamhanan.",Cebu City nagpatabang na sa MMDA sa trapiko,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/cebu-city-nagpatabang-na-sa-mmda-sa-trapiko
1435,Ralph Martinez,"Dec 03, 2023","Mokabat sa 52 ka mga balay ang giguba sa Sitio Casia, Barangay Bankal sa Lapu-Lapu hinungdan nga nabakwit ang mga residente ug nasikop ang pito ka mga tawo human ningsukol sa demolition order. Niadtong Martes, Nobiyembre 28, 2023, 39 ka mga balay ang giguba sa pribadong lote sa Barangay Bangkal ug niadtong Nobyembre 29 ang mga residente ug aktibista ningsulay sa pagpahunong sa ikaduhang hugna sa demolisyon nga misangpot sa pagkaguba sa 13 ka mga balay. Mokabat sa 52 ka mga balay ang naguba ug gipaabot nga magpadayon ang demolisyon sa nahabiling 26 ka mga balay sa lote. Ang demolisyon una nang gitakdang sugdan niadtong 2022 apan nalangan tungod sa pakigsabot sa LGU ug mga residente sa Sitio Casia sa tag-iya sa maong propyedad aron mag-umol og lease agreement. Base sa mando sa korte nga gipirmahan ni Presiding Judge, Mafalda Nimer niadtong Hunyo 8, 2023, si Court Sheriff Lemuel Nino gitugyanan sa pagpatuman sa writ of demolition nga pinetsahan niadtong Hulyo 1, 2021. Ang writ of demolition nagtumbok sa duha ka mga hukom sa korte sukad niadtong Nobyembre 16, 2006, ug Pebrero 15, 2007, nga nihukom pabor sa tag-iya sa lote nga si Emelyn Nipales, nga girepresentahan sa iyang anak nga si Etienne Nipales-Nisperos. Si Nipales-Nisperos misang-at og reklamo alang sa forcible entry, ug gipangayo ang ejectment ingon man bayad sa mga danyos ug bayad sa abogado. “The evidence shows that the plaintiff was unlawfully deprived by the defendants of the possession, use and enjoyment of their property through strategy and stealth,” matod sa court document. Ang mga korte mihukom pabor kang Mangura tungod kay aduna silay igong ebidensiya.",52 ka balay unang naguba,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/52-ka-balay-unang-naguba
1436,Dario V. Gil,"Dec 03, 2023","Hayan wa nakakita ang kawatan sa kwarta, cell phone ra ang iyang nakawat gikan sa bag sa usa ka vendor og isda. Gikawat man tuod niya ang bag sa vendor og isda sa merkado publiko sa lungsod sa Sibonga sa Sabado sa alas 5 sa buntag, apan iya ra kini nga gilabay. Duna kini sulod nga P4,500, gawas sa cell phone. Ang bag napunitan sa mag-uuma nga si Condrado Abayon, 51, taga sityo Canduran, Brgy. Tulic, Argao, habagatang Sugbo. Nasuta sa Superbalita Cebu pinaagi sa pakighinabi kang Norma Gabriel, nga ang iyang uyoan nga si Abayon naandan nang moduaw sa iyang kahumayan kada buntag sa Don Gil, Poblacion, Argao. Mga alas 7 sa buntag sa Disyembre 2, 2023, nakakita kini og bag nga may su’d nga note book ug may P4,500 nga gipalup-it, nga may listahan ug may casing sa cell phone ug I. D card nga may ngan nga Cindi Nitro, taga Gahad, Poblacion, Sibonga. Matod ni Gabriel nga gipa post sa Facebook sa iyang uyoan ang nakita niini nga bag nga may sud nga kuwarta aron mabalik sa tag iya. Gi-post usab ning tigbalita ang post, daghan ang nag share, ug usa ka Belcris Caylan Ortiz Albor ang nanawag pinaagi sa Messenger nga naa sa iyang tupad ang tag-iya nga si Nitro. Sa paghinabi sa Superbalita kang Nitro, siya nagkanayon nga ang iyang bag gikawat sa usa ka lalaking nagpatuo nga kustomer alas 5 sa buntag sa samang adlaw. Si Nitro nagkanayon nga ang kuwarta iyang gipasilup-itan sa iyang notebook nga listahan sa iyang utang. Maayo na lang kay tingali wa makit-i sa kawatan ang kuwarta, ang iya rang cell phone ang nahanaw. Ang bag na claim na ni Laba gikan ni Abayon sa police station sa Argao ala 1 sa hapon sa Disyembre 2, nga gisaksihan ni Police Cpl. Robina A. Chavez.",Gikawat nga bag gilabay ra sa uma,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gikawat-nga-bag-gilabay-ra-sa-uma
1438,Earl Kim H. Padronia,"Dec 02, 2023","Nag-unang kritiko ni Cebu Gobernador Edlen Abalayan nga si Mariel Nocido, usa ka doktor, nalutsan og tulo ka warrants of arrest sa korte ug gidala sa buhatan sa National Bureau of Investigation (NBI) Central Visayas alang sa pagproseso, Biyernes, Disyembre 1, 2023. Niadtong Oktubre 26 ug Nobiyembre 11 nga taho sa SunStar Cebu, si Nocido gipasakaan og kaso sa Cebu Provincial Prosecutor tungod sa kinatibuk-ang walo ka impormasyon sa reklamo nga Cyberlibel nga gisang-at ni Abalayan batok sa pipila ka posts niya sa Facebook ning tuiga nga nadiskubrehan nga giingong adunay ‘malicious statements’ batok sa naulahi. “I signed my three warrants of arrest. The NBI CEVRO agents who, in fairness, are really courteous are here to collect me to bring me to their office for processing including taking of my mugshots and then we will go to RTC Toledo Branch 29 for bail processing,” sumala ni Nocido sa iyang Facebook post sa Biyernes. Si Nocido, niadtong Septiyembre 28, nipahibalo sa iyang tinguha sa pagpapili pagka gobernador sa 2025 nga piniliay batok kang Abalayan alang sa maong posisyon. Ang SunStar Cebu nisuway pagkontak kang Nocido pinaagi sa iyang Facebook account apan wala pa siya makatubag sa mga pangutana hangtod ning pagsuwat sa taho.","Kritiko ni Gob Abalayan, nalutsan og warrant",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kritiko-ni-gob-garcia-nalutsan-og-warrant
1440,Dario V. Gil,"Dec 02, 2023","Nagtingkagol karon sa bilanggoan sa Liloan Police Station sa lungsod sa Liloan ang duha ka mga giila sa kapulisan nga notadong carnapper ug manglungkabay og balay nga nasikop sa hot pursuit sa kaso sa pagpangawat. Apan ang duha nadakpan pinaagi sa buy-bust sa mga sakop sa Municipal Drug Enforcement Unit sa kapulisan sa Liloan nga gipangulohan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Eric Antic sa Brgy. Catarman, alas 7 sa gabii, Nobiyembre 30, 2023 .Ang mga suspek nga nadakpan giila ni Antic nga sila si Alyas “Bobet”, 38, lalaki, taga Purok Ube 1, Barangay Catarman, Liloan. Samtang, ang ikaduhang suspek mao si Alyas “Mar”, 44, lalaki, taga Purok San Francisco 1, Barangay Yati, Liloan. Nakuha gikan sa duha ka mga suspek ang ilegal nga drugas nga giputos sa duha ka plastic nga medium-sized ug 6 ka plastic mall-sized nga pakete nga gibana-bana nga motimbang og 10 ka gramos nga mokantidad tanan og P68,000. Dugang pa niini, na recover usab sa duha ka mga suspek ang usa ka motorsiklo nga giingong gikawat sa maong mga suspek. Kaso nga paglapas sa Sec. 5 and 11 sa R. A. 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ug ang pagpangawat gihikay batok sa duha ka mga suspek.","2 ka suspek sa kawat, carnapping nasikop",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/2-ka-suspek-sa-kawat-carnapping-nasikop
1442,Arnold Y. Bustamante,"Dec 02, 2023","Gironda sa mga sakop sa Drug Enforcement Agency sa Negros Oriental Provincial Office (DEA-NOPO) ang usa ka drug den o suyopanan sa Purok 4, Barangay Magatas, lungsod sa Sibulan sa Negros Oriental, alas 7:19 sa gabii sa Huwebes, Nobiyembre 30, 2023 nga niresulta sa pagkasikop sa tulo ka mga tawo. Ang nadakpan giila nga si Emmanuel Nocon, 37, nagnegosyo og buy and sell nga mao usab ang giilang drug den maintainer ug target sa ronda. Lakip sa nadakpan silang Cina Marites Nocum, 22, ug Ryan Edcel Nodalo, 19, ASL student. Nasakmit sa mga operatiba ang upat ka mga pakete sa gituohang shabu nga dunay gibug-aton nga 16 gramos nga dunay estimated market value nga P108,800 lakip sa cellphone ug drug paraphernalia. Matod ni Ason Agapay, information officer sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7), nga gipaubos nila sa duha ka semana nga case build up human madawat ang impormasyon. Nasayran nga makabaligya og 50 gramos matag semana si Nocon diin nadakpan na kini niadtong 2017 ug 2021 sa samang kaso. Samtang, nadakpan usab sa buy-bust sa PDEA 7 ang usa ka mekaniko sa Barangay Magmalalag, lungsod sa Larena sa probinsya sa Siquijor, alas 8:30 sa buntag, Huwebes, Nobiyembre 30, 2023. Ang suspek giila sa PDEA Siquijor Provincial Office nga si Debbie Nolasco, 23, nagpuyo sa maong lugar. Nakuha gikan kaniya ang usa ka pakete sa gituohang shabu nga mokantidad og P1,000 nga gi turnover na sa ilang chemist alang sa chemical analysis.",Suyopanan sa Negros Oriental gipuhag,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/suyopanan-sa-negros-oriental-gipuhag
1443,Dario V. Gil,"Dec 02, 2023","Tungod sa kadaut sa dalan, usa ka polis naangol sa aksidente sa national highway sa Barangay Bagacay, lungsod sa Sibonga, alas 6:00 sa gabii sa Nobiyembre 30, 2023. Sumala sa tinubdan, ang biktima giila nga si Patrolman Remigio Dean Nomos Nono, 30, ulitawo, sakop sa Class “Madasig” 2020-03 sa PNP ug nadestino sa Regional Mobile Force Batallon (RMFB 7) sa Brg. y Bahay, Sibonga. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Sibonga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Capt. Terence Cielo, ang biktima gikan sa ilang kampo sa RMFB7 sa Brgy. Taloot, Argao aron sa pagpalit og pagkaon para sa panihapon, apan pag-abot sa dapit sa Bagacay, nabali sa unahang parte o liogan sa motorsiklo tungod sa libaong kaayo nga dan hinungdan sa aksidente. Gidali sa pagtabang ug gidala sa Deiparine Community Hospital sa mga nirespondi nga mga sakop sa rescue team sa Sibonga. Luwas na ang kahimtang niini.",Polis angol sa aksidente,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/polis-angol-sa-aksidente
1444,Dario V. Gil,"Dec 02, 2023","Usa ka 26 anyos nga nagsabak og lima ka buwan naligsan sa 10-wheeler truck, nibuto ang iyang tiyan ug nilusot ang fetus, patay ang inahan ug gisabak niini. Ang aksidente nahitabo sa national highway sa Barangay Lo-oc, siyudad sa Danao duol sa usa ka tunghaan, alas 11 sa gabii sa Huwebes, Nobiyembre 30, 2023. Ang biktima giila nga si Dolores Cacdac Gohan, 26, dunay kapuyo, lumad sa lungsod sa Catmon, Sugbo apan nagpuyo na sa Sityo Lantaw sa Lo-oc, Danao City. . Ang wing van nga puno sa karga nga mga biscuit gimaniho ni Marsing Norbe Norcio, 43, ulitawo, taga Barangay Lumay, lungsod sa Alangalang, Leyte. Base sa imbestigasyon ni Police Staff Sgt. Ivo Hill Gorordo Noriega, traffic police investigator sa Danao, ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Pio S. Nualan, ang biktima gikan sa iyang trabaho sa Mactan Economic Zone (MEZ) sa siyudad sa Lapu-Lapu, nikanaog sa iyang gisakyan nga PUJ ug nilabang sa dalan aron mopauli sa ilang dapit sa Lantaw, Lo-oc apan aksidente nga naligsan sa paglabay sa truck. Matod pa, ang drayber wa nakamatikod sa pagtabok sa biktima sa dalan nga kurbada sa maong dapit. . Dihang nakabantay nga nakaligis siya, saysay sa drayber sa kapulisan, nihunong kini sa unahan apan sa dihang iyang nakita nga daghan na kaayo ang mga tawo, nilahos siya sa lungsod sa Carmen ug didto na na-intercept sa mga polis ug gi-turnover sa kapulisan sa Danao. Nasuta nga ang truck gikan ksa siyudad sa Sugbo nga mag-deliver og mga biscuit sa Leyte. Matod ni Noriega nga gumikan sa kadako sa wing van, ang gisabak sa biktima nisudlot sa tiyan sa inahan. Atol ning pagsuwat, ang imbestigasyon sa maong aksidente nagpadayon pa. Apan kon way amicable settlement, matod ni Noriega, ang drayber pasakaan og kasong reckless imprudence resulting to double homicide.","Mabdos naligsan, fetus milugsot",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mabdos-naligsan-fetus-milugsot
1446,Guam P. Logroño,"Dec 01, 2023","Mokabat sa 2. 4 milyunes ka canisters sa butane nga mobalor og P9. 6 milyunes ang nasakmit sa awtoridad su’d sa usa ka bodega nga gironda, alas 10:00 sa gabii sa Miyerkules, Nobiyembre 29, 2023, sa Phase 1, Happy Valley, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo. Ang mga sakop sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) Anti-Fraud and Commercial Crimes Units (AFCCU) sa Camp Crame maoy nironda sa bodega sa Rufrance Multigas Corp. nga gipanag-iya sa dakong negosyante nga ang ngan gipugngan una ning mantalaan samtang wala pa makuha ang iyang habig. . Ang mga sakop sa CIDG-FCCU nagdala og search warrant nga giisyo ni Judge Chrislyn Jojelyn A. Singco-Caruso sa Branch 12 sa Regional Trial Court (RTC 7) sa Cebu City nga gipitsahan og Nobiyembre 28, 2023. Sumala pa, ang korte nakakita og basihan kabahin sa reklamo nga ‘hoarding’ ug ‘unfair business competition. ’Ang mga reklamante mao sila si Ricky Nunag, Patrolman Solomon Dultura, Amber Madali, Didang L. Bacat, Gino Nunez Jr. , Kingsley Babia, Charie Carmen Rosauro, Jackson A Nunga, Range Jurich. Damayo, Sheila May Ford Soling. Nagreprentar sila sa mga kompaniya nga nagnegosyo og butane nga nagbase sa Sugbo, kaulohan ug ubang bahin sa nasod. Nasuta nga ang bodega sa Calamba giabangan isip pundohanan sa scrap materials apan, pulos lang empty butane canisters nga nasuta sa pagpaniid sa a CIDG-AFCCU gikan sa Camp Crame. Ang mga canister naglangkob sa nagkalainlaing brands sama sa Botin LPG, Blue Flame, Fiesta Gas, Agila, FMZ LPG Center, Republic Gas Corp. , Regasco, Philcan Refilling plants Inc. , Solid R Cheaper Gas Corp, Peideworth Marketing, Petron Corp. , ug JGAS Kurt Gas. Sumala sa reklamo, ang mga bakante nga butane canisters tunawon ug gituhoan nga himuon og balik nga canister apan ubos na sa ngan sa produkto sa naasoy nga kompaniya nga nagnegosyo usab og butane sud sa canister. Atol sa pagronda sa CIDG-FCCU, gikahataho nga dunay 20 ka mga trabahante sa su’d sa bodega apan nakadagan ug usa lang ka kawani ang nasignit. Lakip sa nakasibat mao ang guwardiya sa bodega. Ang nasikop mao si Obando Obero, hamtong, taga kaulohan. Matod ni Obero, tulo ka pa ka adlaw siya nga nagtrabaho sa bodega ug gisuweldohan og P400 matag adlaw, libre ang pagkaon ug pagpuyo sa bodega. Matod niya, wala siya nakaila sa tag-iya sa kompaniya. Samtang, dunay usa ka kawani sa usa ka trucking company nga gj-hold sa awtoridad, drayber sa usa sa upat ka mga wing van sa compound nga nagkarga og mga giguba nga canisters. Sumala sa CIDG-FCCU, ang bodega sa Calamba walay permit sa ilang operasyon sa dapit ug gikompirmar kini sa representante sa Barangay Calamba atol sa pagronda. Kini maoy ikaduhang pagpangronda sa kapulisan batok sa kompaniya nga gipanag-iya sa Rufrance. UNANG GIRONDANiadtong Oktubre 22, 2023, nikabat sa P285 milyunes nga balor sa butane canisters ang nasakmit sa pagparonda sa kapulisan sa dakong bodega sa Cebu Rufrance Multigas sa Sitio, Batong, Barangay Danglag, lungsod sa Consolacion. Dunay daghang canisters nga gipangpisat na ug gikatakda nga pangtunawon usab ug dunay pipila ka mga kawani ang nasikop. Sumala sa CIDG-FCCU, ang kaso sa unang pagronda sa Consolacion naa pa nag-ung-ong sa korte. Dugang sa CIDG-FCCU, ang mga reklamante natingala nga nagkagamay ang ilang canister nga makolekta og balik gikan sa ilang dealers tungod sa pagpalit o bugti sa paghatag og promusyon sa maong kompaniya.","Butane canisters, sakmit",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/butane-canisters-sakmit
1447,Arnold Y. Bustamante,"Dec 01, 2023","Bisan sa sunodsunod nga mga krimen sa dakbayan sa Sugbo sama sa pagtulis sa usa ka pawnshop sa dalan Colon, misalig gihapon ang Kagamhanan sa Siyudad sa Cebu City Police Office (CCPO). Gipadayag kini ni Acting Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan sa iyang pagbisita sa Camp Sotero Cabahug aron buksan ang bag-ong gi-renovate nga firing range nga gigastuhan sa Kagamhanan sa Dakbayan, Huwebes sa buntag, Nobiyembre 30, 2023. Gidayeg ni Abalayan ang CCPO sa dali nga pagkasikop sa gituohang mga responsabli sa krimen. Lakip sa nadakpan ang giingon nga mastermind nga si Crisden Madlang nga gitudlo nilang Dann Pitz Madlang Abing ug Renato Moit, mga suspek sa tulis. Dugang ni Abalayan nga suportado sa Kagamhanan sa Siyudad ang CCPO kay kontento sila sa performance niini. Subay niini, hingpit na nga gi turnover sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo ang 56 ka basic assault rifles ug 4 ka sniper rifles ngadto sa CCPO human nakompleto na ang mga papeles nga giproseso sa milabay’ng katuigan. Ang administrasyon ni anhing Cebu City Mayor Aldana Abastillas ang nipalit sa maong mga armas apan tungod sa kadaghang papel nga iproseso, karon pa hingpit nga natapos. Matod ni Abalayan nga nagpamatuod kini sa padayon nga suporta sa Cebu City Hall sa kapulisan aron mahimo’ng kompleto na sa kagamitan ang CCPO. INQUESTSamtang gipaubos na sa inquest proceedings ang mga responsabli sa pagtulis nga silang Abing, Moit ug ang gitudlo nga mastermind sa krimen nga si Crisden. Si Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nihulagway nga lig-on ang ilang ebidensya nga nagtumbok sa mga suspek nga maoy nanulis. Usa na niini ang pag-angkon nilang Abing ug Moit nga si Crisden ang nimando kanila sa pagtago sa getaway vehicle paingon sa bukid sa Argao apan na intercept sila sa gilusad nga checkpoint sa lungsod sa Sibonga niadtong Lunes sa kaadlawon. “We are confident the Cebu City Police Office is able to generate or establish the required quantum of proof para ma forward ang kaso,” matod ni Abacay.",Acting Mayor Abalayan misalig pa sa CCPO,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/acting-mayor-garcia-misalig-pa-sa-ccpo
1448,Arvie N. Veloso,"Nov 30, 2023","Nitanyag si Cebu Governor Edlen Abalayan sa pagsulod og kasabutan tali sa Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo ug Metropolitan Cebu Water District (MCWD) aron pagpanagana sa posibleng kakuwang sa supply sa tubig. Kini subay sa gikatakda nga pag-terminate na sa Cebu Manila Water Development Inc. (CMWD) sa kontrata niini tali sa MCWD sugod sa Disyembre 1, 2023. Sa gikatakdang pag-terminate, putlon usab ang supply sa tubig sa maong mga dapit nga nag supply og 35 million liters matag adlaw. “That was when we decided that by December first we will continue to cut off the supply but on the other hand, the Province of Cebu will come in and state that you MCWD, will not cut off the supply. CMWD now terminates the contract,” matod ni Abalayan sa Nobiyembre 29, 2023. Ang MCWD nag supply og tubig sa mga lokalidad sa Liloan, Consolacion, Mandaue City, Lapu-Lapu City ug ubang bahin sa dakbayan sa Sugbo gikan sa Luyang River sa lungsod sa Carmen pinaagi sa CMWD. Tungod niini, si Abalayan nigarantiya nga paliton sa Probinsya ang tubig sa Carmen ug ibaligya niini ngadto sa MCWD sa tag P24. 59 kada metro kubiko nga tubig. Niining paagiha, ang Kapitolyo na ug ang MCWD maoy mopaubos sa usa ka kasabutan hangtod kinahanglan pa sa buhatan ang supply. “The Province of Cebu comes in deals directly with MCWD on a government with GOCC interaction and offer to purchase the water from CMWD at the same price and sell it to MCWD at the same price. . . so there will be no stoppage of the distribution of water,” dugang niya. Sa Enero 2023, una nang nahisgutan ang pagpatuman sa P24. 59 kada metro kubiko sa tubig nga singil sa CMWD ngadto sa MCWD. Apan ang maong hisgutanan wala gihapon mahatagi og katin-awan. “Because we cannot survive the joint venture as you could see, continued to spend for now escalated prices on water treatment, on wages, on electricity, fuel and all of these other factors which affect the price of water. . . the CMWD is hemorrhaging,” matod ni Abalayan sa Nobiyembre 29, 2023 atol sa press conference sa Kapitolyo. Giklaro ni Abalayan nga wala siya’y planong mosawsaw sa kagubot o hisgutanan sa MCWD ilabi na sa pag-usab sa mga nangulo niini. Apan iyang gisaad nga mahatagan og igong solusyon ang supply nga tubig sa mga Sugboanon sa lalawigan ingon man sa ubang bahin sa Metro Cebu nga maapektuhan sa termination of contract sa CMWD tali sa buhatan. Subay niining pagsuwat, gipatawag sa gobernador ang bag-ong sakop sa MCWD aron mahisgutan ang tinguha sa probinsya.","Kapitolyo mopalit og tubig, ibaligya sa MCWD",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kapitolyo-mopalit-og-tubig-ibaligyasa-mcwd
1449,Arnold Y. Bustamante,"Nov 30, 2023","Nadakpan na sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo ang giila ug gitumbok nga mastermind o utok sa pagtulis sa Oro Sugbu Pawnshop and Jewelry Store sa dalan Colon, Barangay Kalubihan, dakbayan sa Sugbo niadtong Sabado sa buntag, Nobiyembre 25, 2023. Si Crisden Madlang, hingkod, ug taga Brgy. Gutlang, lungsod sa Argao, gitudlo sa duha ka mga suspek nga nasikop. Nangunay sa pagdakop kang Madlang mao si Police Colonel Jake Bacquian, hepe sa Cebu City Police Office (CCP), sa balay niini sa Argao. Kini human nga silang Henry Pitz Madlang Abing ug Renato Ramos Moit ningbutyag sa ilang extra judicial confession nga siCrisden ang nisugo kanila sa pagkuha sa puwa nga Honda Civic nga gigamit nga getaway vehicle sa mga tulisan aron dalhon sa bukid sa Argao ug didto tagoan. Apan ang maong sakyanan na-intercept sa mga polis sa lungsod sa Sibonga atol sa ilang gilusad nga checkpoint sa Lunes sa kaadlawon, Nobiyembre 27, 2023. Nibutyag usab si Renato sa iyang pamahayag atubangan sa usa ka abogado ug sakop sa media nga niadtong Nobiyembre 20, 2023 sa buntag gisugo siya ni Crisden nga moadto sa Colon ug subayon ang kadalanan kon dili ba estrikto ang kapulisan gikan sa buntag ug kon wala bay checkpoint. Gisubay niya ang karsada paingon sa Carbon paingon sa C. Padilla pinaagi sa pagsakay og habal-habal hangtod nga naabot siya sa Punta Princesa. Mibalik na usab siya sa pagka Martes, Nobiyembre 21, 2023, aron subling subayon ang mga karsada sa Colon kon wala bay mga polis nga mag checkpoint paingon sa susama nga rota. Ang tanan nga iyang nakuha iyang gipahibawo kang Crisden, diin ang katapusan mao ang Sabado, NobIyembre 25, 2023, ang adlaw sa ilang pagtulis. Sayo siya nga niabot sa dakbayan sa Sugbo sakay sa bus gikan sa Argao ug sama sa iyang gihimo mao ang pagpaniid kon duna bay mga polis ug nag-estambay sa E-Mall ug nagpaabot og pila ka oras. “Ang gisugo sa akoa mao raman ang pa mata (check) ang agi-anan sa sakyanan,” matod ni Moit. Lakip sa nadakpan pinasikad sa pag serve sa search warrant nga giluwatan ni Judge Achilles Banban Obiasada sa RTC Branch 26 sa Argao nga si Obina Obnasca Kaiser, 37, sa iyang panimalay sa Sitio Magkabayo, Barangay Capio-an, bukirang dapit sa Argao, alas 7:45 sa gabii sa Martes, Nobiyembre 28, 2023. Human niya nalibot ang Colon niuli na siya sa Gutlang, Argao ug wala na siya masayod unsay nahitabo sa lakaw sa mga tulisan. Nianang pagka Dominggo, Nobiyembre 26, 2023, gitawag siya ni Crisden nga dunay ipakuha nga sakyanan nga naa gibilin sa Barangay Sabang, Sibonga unahan lang gamay sa usa ka eskwelahan. Tungod kay dili siya makamao momaneho, iyang gitawagan si Henry Pitz Madlang ug giingnan nga dunay sakyanan nga pa-drive bugti sa suhol ug dalhon sa bukid sa Argao. Niangkon si Henry Pitz nga misugot siya nga mo-drive sa sakyanan ug nagpahatod og motorsiklo sa ubos ug didto iyang nasugatan ang iyang uyoan nga si Crisden. “Pagdulhog nako sa ubos, nakit-an nako si Tatay Crisden, uyoan man nako nga niingon siya nako nga gi-contact naka ni Renato? Ana ko nga ok ra ‘Tay, pag-bot nako sa eskina Tal-ot sakay kog Ceres bus,” Henry Pitz. Matod niya nga gihatag niya ni Renato ang yawe sa sakyanan ug wala na siya masayod unsay sulod niini ug iya kining gipadagan. Si Kaiser ang gitumbok nilang Moit ug Abing nga mao ang nakita sa CCTV camera sa Oro Sugbo nga miambak sa estante ug paspas nga mikuha sa mga alahas. Apan hugot nga gihimakak ni Kaiser nga apil siya sa maong krimen kay niadtong tungora naa ra siya sa ilang balay natulog tungod sa kahubog human sa pag saulog sa kapistahan sa silingang barangay. “Pait kaayo nga naingun ani ko karon tungod sa iyang gibuhat ngari nako, wala raba gyud nay katinuora. . ” matod ni Obina Kaiser. Wala matod pa usab sila nag away ug wala na usab sila magkita sukad nga nalutsan nig warrant of arrest sa kasong murder. Iyang gi dugang nga usa ra siya ka mag uuma ug nananom og batong sa ilang garden ug wala malambigit sa bisan unsa nga krimen sa ilang barangay. Nipasabot si Bacquian nganong nalambigit si Crisden Madlang sa dakong krimen nga nahitabo sa dakbayan sa Sugbo tungod usab sa gihatag nga pinanumpaang pamahayag nilang Abing ug Moit nga gisugo sila niini nga kuhaon ang sakyanan bugti sa dakong suhol kung magmalampuson ni pag dala sa bukid sa Argao. Human sila madakpi misuway matod pa pag areglo ang naulahi sa mga police sa Sibonga nga pabuhian si Renato ug ang iyang pag umangkon sa rason nga wala kini kalabotan sa maong krimen. Moabot na sa unom ka mga tawo ang nadakpan sa kapulisan nga gitumbok nga maoy nag himo sa pag tulis sa pawnshop duha niini sa dakbayan sa Mandaue nga silang Norman Procopio ug Lyn Obordo didto sa Sitio Canumay, Labogon dakbayan sa Mandaue pagka Dominggo, duha sa Sibonga ug ang labing uwahi mao si Crisden Madlang ug Obina Kaiser. Duna pay lain nga gipangita karon sa kapulisan sa Central ilabi na kadtong duha ka driver sa motorsiklo nga gisakyan sa upat ka armadog tag-as nga kalibre sa armas lakip na ang driver sa puwa nga Honda Civic.","‘Utok sa tulis’ sa pawnshop, nasikop",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/utok-sa-tulis-sa-pawnshop-nasikop
1450,Guam P. Logroño,"Nov 30, 2023","Giila sa kapulisan nga notadong kawatan nga nakuhaan og footage sa CCTV camera ug nag-viral sa social media sa iyang pagpangawat nasikop atol sa buy-bust. Ang suspek nga nakuhaan og 10. 24 gramos nga shabu sa iyang posisyon giilang si Kalvin Angawanon, 23, taga Barangay Cogon, lungsod sa Compostela. Ang drugas nga nasakmit mobalor og dul-an sa P 70,000. Si Police Major Johnrey Antic, hepe sa Liloan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga si Angawanon, ilang nasikop sa buy-bust sa Barangay Cotcot, Liloan, alas 7:00 sa buntag sa Miyerkules, Nobiyembre 29, 2023. Sumala ni Antic, si Angawanon nag-viral sa social media niadtong Nobiyembre 13, 2023 human nakita sa CCTV mga nangawat sa usa ka subdivision sa Brgy. Cotcot. Gipanid-an kini sa kapulisan ug nasuta nga nalambigit sa ilegal nga negosyo hinungdan nga gilusad usab ang buy-bust. Gipadayag ni Antic nga magsilbi kini nga “warning” nga ang pagkasikop ni Angawanon tungod sa hugot nga kampanya sa kapulisan sa paggukod sa mga kriminal.",Nag-viral nga ‘kawatan’ nasikop atol sa buy-bust,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nag-viral-nga-kawatan-nasikop-atol-sa-buy-bust
1451,Dario V. Gil,"Nov 29, 2023","Lalaki nga nanghagit og sinukmagay gipatay sa iyang silingan, nga gituohang naupos na ang pasensya. Ang naabtan sa kapulisan sa lungsod sa Dalaguete nga dunay daghang mga samad dinunggaban mga alas 11:40 sa buntag sa Lunes, Nobiyembre 27, mao si Cleret Obsioma, 27, taga Sityo Upper Lahug, Barangay Mantalongon, bukirang bahin sa lungsod sa Dalaguete. Ang suspek giila nga si Dionson Ocampo, 25, mag-uuma. Sa nahipos nga kasayuran sa Superbalita Cebu, hubog niadtong higayuna si Obsioma nga giingong nisulong sa balay ni Ocampo. Gikataho’ng nanghagad og sinukmaagay si Obsioma apan nipailob ang suspek ug gitambagan niini nga mopauli sa ilang balay. Apan nagmagahi ang biktima ug nanghagit kang Ocampo. Sa kapungot ni Ocampo, giingong nikuha kini og kutsilyo dayon nidunggab sa biktima sa makalima ka mga higayon tumong sa dughan. Lima ka mga samad dinunggaban ang naangkon sa biktima. Siya gidali sa pagdala sa Bogo Argao District Hospital apan gideklarar sa mananambal nga patay na. Samtang ang suspek nadakpan sa hot pursuit operation sa kapulisan sa Dalaguete nga gipangulohan sa ilang hepe nga si Police Major Lennard Felicia Jr.","Nanghagit og sinukmagay, gipatay sa silingan",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nanghagit-og-sinukmagay-gipatay-sa-silingan
1452,Kaiser Jan Fuentes,"Nov 29, 2023","Wa nay lugway sa deadline sa pag-file og Statement of Contributions and Expenditures (Soce) gikan sa mga kandidato sa bag-uhay lang natapos nga Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE). Si Director Fritzgerald Sherwin Occiano, sa Commission on Elections (Comelec 7), nisubli sa iyang panawagan sa mga kandidato nga mosumiter sa ilang Soce sa o sa dili pa ang Miyerkules, Nobiyembre 29, 2023 nga maoy adlaw nga gitakda nga deadline. Matod niya nga walay extension nga gihatag ang ilang central office sa Manila alang sa deadline sa filing. Iyang gisubli nga ang mingdaug, pilde, ug kadtong mi-withdraw kinahanglang mosumiter sa Soce sa Miyerkules, hangtod sa alas 5 sa hapon lamang. Si Kinjie Melson Alamares Badel, administration officer sa Comelec 7, niingon nga dili pa sila makahatag og espisipikong numero sa gidaghanon sa Soce nga gisang-at tungod kay kadaghanan sa mga probinsiya wala mohatag kanila og kopya. Apan matod ni Alamares Badel nga alang sa Bohol gipahibawo na sila nga hangtod niadtong Martes, aduna pay 48 porsiyento. Adunay 23,792 ka mga kandidato nga nanagan sa mga barangay sa Bohol. Matod ni Occiano nga ilang ipagawas ang comprehensive figures human mahuman ang deadline sa filing sa Soce. Samtang si Comelec Cebu Spokesperson Ronron Lamanilao Ocfemia, kinsa concurrent election officer sa Carcar City sa habagatang Sugbo, niingon nga sa 735 ka mga kandidato, 615 na ang naka-file. Matod ni Lambanog nga iyang gipaabot nga mo-file og Soce ang mga kandidato sa katapusang adlaw sa filing. Si Comelec Commissioner Enan Louell Abalayan, atol sa iyang pagbisita sa Sugbo niadtong Nobiyembre 21, niingon sa iyang pakighinabi sa SunStar Cebu nga ang kapakyas sa pag-file sa gikinahanglan nga electoral contribution ug expenditure reports mahimong mosangpot sa silot, ug ang mga indibiduwal mahimong did-an sa paghupot sa mga posisyon sa publiko. Ang Section 14 sa Republic Act 7166, o ang Synchronized National and Local Elections and Electoral Reforms Act, nagmando nga ang mga kandidato ug political party treasurers kinahanglang mosumitir og komprehensibo, tukma, ug detalyadong report sa tanang mga kontribusyon ug gasto sa kampanya sulod sa 30 ka adlaw human sa adlaw sa eleksyon .Ang balaod nag-ingon usab nga ang mga malapason adunay tulubagon sa pagbayad sa administratibong multa gikan sa P1,000 hangtod P30,000 sa pagbuot sa election body. Atol sa mga kampanya, ang mga kandidato nga nahigot sa mga partido sa politika adunay limitasyon sa paggasto nga P3 matag botante, samtang ang mga independente nga kandidato limitado sa P5 matag botante.",Deadline karon sa Soce; way lugway,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/deadline-karon-sa-soce-way-lugway
1453,Dario V. Gil,"Nov 29, 2023","Usa ka 22 anyos nga ulitawo nga taga Sityo Datag, Barangay Maribago, Dakbayan sa Lapu-Lapu napalgang naglutaw nga patay sa kadagatan sa Brgy. Maribago sa Lunes sa buntag, Nobiyembre 27, 2023. Base sa official Facebook page ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito ‘Ahong’ Chan, iyang gipanawagan kon kinsay kabanay sa maong lalaki nga napalgan sa usa ka caretaker og pumpboat. Mga netizen niila niini nga si Johnrey Elde, taga Brgy. Maribago. Sa imbestigasyon sa Police Station 2 sa Lapu-Lapu City Police Office, ubos sa pagdumala ni PMaj. Baroro Ochea, si Elde uban sa iyang uyoan, nanghugas og mga kinhason nianang sayo sa buntag sa mao nga adlaw. Unang nibiya ang uyoan ug nadiskubrehan paglabay sa pipila ka oras nga naglutaw na sa dagat si Elde nga patay na. Way nakabantay kon unsay nahitabo sa maong ulitawo nga napalgang naglutaw. Gisusi pa kon unsay nahitabo ni Elde ug kon wa bay foul play sa iyang kamatayon.",Nanghugas og kinhason napalgan nga patay na,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nanghugas-og-kinhason-napalgan-nga-patay-na
1454,Arnold Y. Bustamante,"Nov 29, 2023","Nagkaduol na sa kasulbaran ang Police Regional Office 7 sa pagtulis sa Oro Sugbo Pawnshop and Jewelry Store sa dalan Colon, Brgy. Kalubihan, dakbayan sa Sugbo human nadakpan ang upat ka mga tawo ug nailhan ang laing tulo nga wa pa madakpi. Matod ni Police Lt. Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa Central Visayas, sa upat nga nadakpan, duha niini mao ang na intercept sa lungsod sa Sibonga atol sa checkpoint. Kini mao sila siJordan Ramos Moit ug Henry Pitz Madlang Abing, pulos taga Brgy. Gutlang, lungsod sa Argao. Ang laing duha mao ang babaye’g lalaki nga nasikop sa Mandaue City Police Office (MCPO) niadtong Dominggo, Nobiyembre 26. 2023. Apan nipasabot si Abacay nga ang kaso sa duha sa siyudad sa Mandaue may kalabutan sa armas ug eksplosibo nga nakuha gikan kanila. Ila pang gipalawman ang imbestigasyon sa ilang kalambigitan sa tulis sa Oro Sugbo. Samtang ang duha nga nadakpan sa Sibonga naestablisar sa mga nag-imbestigar nga dunay partisipasyon sa pagpanulis. Lakip sa nahibaw-an sa mga imbestigador giunsa nila ang pagplano sa pagtulis sa Oro Sugbo nga dili lang una ipahibawo ni Abacay sa publiko. Gipahibawo usab ni Abacay nga ang mga suspek nagsagol, dunay lokal ug mga notadong tulisan sa laing lugar. Wala usab niya isalikway ang posibilidad nga dunay niapil nga impluwensiyadong tawo nga hayan maoy utok. Gibutyag sa police official nga ang local players pulos nailhan na sa mga imbestigador. “The report that we are going to tell you is that nga kining mga local players nato they are all identified. In fact four of them are already arrested, so duol na kaayo ta para ma uncover nato o ma solve nato ang pattern,” matod ni Abacay sa interbyo sa mga tigbalita sa Nobiyembre 28, 2023. Sa pangutana kon asa na karon ang mga alahas nga nakuha sa mga tulisan, matod ni Abacay nga dunay sistema nga gisunod ang mga suspek pinaagi sa pagpasa niini ngadto sa ilang gitahasan nga modala. Gipasalig hinuon ni Abacay nga bisan sa maong pagpanulis, luwas ug malinawon pa ang tibuok Central Visayas ug walay angay nga ika alarma. Dunay gihimo ang kapulisan aron mapugngan ang nagka lainlaing krimen ning panahon nga nagkaduol na ang Pasko.",‘Impluwensiyado’ nga tawo mipaluyo sa tulis?,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/impluwensiyado-nga-tawo-mipaluyo-sa-tulis
1455,Dario V. Gil,"Nov 27, 2023","Pito ka mga tawo ang angol sa panagbangga sa usa ka mini bus ug sports utility vehicle (SUV) sa eskina sa Cebu South Coastal Road (CSCR) ug N. Bacalso Ave. sa Barangay Lawaan 1, siyudad sa Talisay, alas 3:28 sa kaadlawon sa Lunes, Nobiyembre 27, 2023. Giila ang drayber sa Sepo mini bus nga si Jherson Ochoa, 33, ulitawo, taga Barangay Tutay, lungsod sa Pinamungajan, habagatang kasadpang Sugbo. Ang drayber sa SUV nga Isuzu MU-X mao si Reynald Urbane Oclarit, 23, ulitawo, estudyante, taga Seaview Heights Subdivision, Lawaan 1, Talisay. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu sa traffic police investigator sa kapulisan sa Talisay ubos sa kamandoan ni Police Lt. Col. Mikmik Guillermo, ang mini bus nagpadulong sa siyudad sa Sugbo gikan sa Pinamungajan. Ang Isuzu MU-X gikan sa siyudad sa Sugbo ug padulong sa Talisay apan giingong kalit nga niliko sa wala sa CSCR bisan stop ang signal sa traffic light hinungdan nga nagkabangga sa mini bus tunga sa naasoy nga eskina duol sa Star Mall.","7 angol sa bangga sa SUV, bus",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/7-angol-sa-bangga-sa-suv-bus
1458,Guam P. Logroño,"Nov 27, 2023","Patay ang usa ka mananagat sa dihang naunay siya og kabitik sa iyang pukot sa dagat nga duol sa baybayon sa Barangay Muabog, lungsod sa Tabogon, amihanang-kasadpang Sugbo alas 7 sa gabii sa Nobiyembre 26 , 2023. Ang biktima giila nga si Justino Ocoma Degrano, hamtong, ulitawo apan dunay kapuyo. Si Police Sr. Master Sgt. Goten Q. Octavo, imbestigador sa Tabogon Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga disgrasya ang nahitabo sa iyang paryente. Si Degrano namukot nga nag-ubog lang sa dagat o wala na magsakay og sakayan uban sa iyang kapuyo tungod sa kahayag usab sa buwan. Matod pa nga human giladlad ang pukot sa dagat, si Degrano nisalom ug nisubay sa ladlad sa pukot aron pagsuta kon dunay ba kini nakuha’ng mga isda. Apan nahibulong ang iyang kapuyo nga dili mominos 30 minutos nga wala siya motunga hinungdan nga nangayo og panabang sa ilang mga silingan. “Naa siya sa ilawom sa dagat mga 8 ka dupa. Nabitik iyang tiil sa pukot, maayong pagkalambod,” dugang ni Octavo. Sa ilang pagsusi, nasuta nga ang iyang kapuyo wala makatunga human nabitik sa pukot ug nalumos. Ang kapulisan sa Tabogon ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Capt. Clark Capada nirekomendar sa pagpaubos sa autopsy sa lawas sa biktima aron pagsuta kon wala bay foul play sa iyang kamatayon.","Mananagat nabitik sa pukot, nalumos",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mananagat-nabitik-sa-pukot-nalumos
1459,Dario V. Gil,"Nov 27, 2023","Kaluha nga nagpangidaron og 5 anyos nga pulos lalaki nangalumos sa swimming pool sa usa ka subdivision sa Brgy. Gabi, lungsod sa Cordova, alas 3:40 sa hapon sa Dominggo, Nobiyembre 26, 2023. Sa interbyo sa Superbalita Cebu sa kapulisan sa Cordova nga gipangulohan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Cedie Antic, ang uyoan sa kaluha maoy nitaho bahin sa hitabo. Mga ngan sa mga biktima ug ngan sa subdivision gipugngan ning mantalaan tungod sa hangyo sa mga hingtungdan. Asoy sa uyoan ngadto sa kapulisan, ang duha ka mga bata nagduwa-duwa og bola sa plaza sa subdivision. Giingong kalit ang hitabo ug ilang nabantayan nga ang bola naglutaw na sa swimming pool uban sa duha ka mga bata. Kapulisan nagtuo nga ang bola niuntol sa swimming pool ug gikuha sa managkaluha apan nahulog sila sa tubig. Way dayoy nakabantay sa hitabo hinungdan sa pagkalumos. Ang kaluha gidali sa pagtabang mga sakop sa Cordova Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office ug gidala ngadto sa usa ka pribadong ospital sa siyudad sa Lapu-Lapu apan pipila ka oras, nangamatay ang magsuon. Matod pa, dunay gibutang nga pahibalo ang management sa subdivision nga ‘walay lifeguard’ ug responsable ang matag usa o pamilya nga mangaligo sa swimming pool. Nasayran sa Superbalita Cebu nga ang kapulisan sa Cordova mohimo unta og dugang pakisusi sa sulod sa subdivision, apan giingong wala una gipasulod sa asosasyon sa homeowners tungod sa ilang pagbangutan sa hitabo. Dugang nasayran nga nagtigom ang asosasyon nga buot una og privacy sa ilang dapit labi na sa mga sakop sa media.",5 anyos nga kaluha nangalumos sa pool,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/5-anyos-nga-kaluha-nangalumos-sa-pool
1460,Third Anne Peralta-Malonzo,"Nov 27, 2023","Dul-an sa P120 milyunes nga balor sa mga produkto sa agrikultura ang nadaot tungod sa kusog nga pag-ulan ug baha dala sa hiniusang epekto sa shear line ug low pressure area sa Western ug Eastern Visayas, matod sa National Disaster Risk Reduction and Management Council (NDRRMC) sa Lunes, Nobiyembre 27, 2023. Sa usa ka situational report, ang NDRRMC nagkanayon nga kapin sa P81. 3 milyunes nga kantidad sa mga produkto sa agrikultura ang nadaot sa Kasadpang Kabisay-an, samtang kapin sa P38. 5-milyunes nga kadaut ang gitaho sa Eastern Visayas. Una nang gimandoan ni Presidente Lois Alarcon Jr. ang Department of Agriculture sa paghatag sa gikinahanglang tabang sa apektadong mga mag-uuma ug sa pag-apod-apod sa mga semilya ug uban pang gikinahanglang produkto sa agrikultura. Ang disaster bureau niingon nga adunay kinatibuk-ang 282,938 ka mga pamilya o 1,133,093 ka indibidwal sa 1,471 ka barangay sa Calabarzon, Mimaropa, Bicol, Western ug Eastern Visayas, Northern Mindanao ug Caraga ang apektado sa epekto sa duha ka weather systems sa miaging semana. Matod pa nga 17,746 ka mga pamilya o 48,720 ka mga tawo ang anaa pa sa mga evacuation center sa nagkalainlaing dapit. Ang ihap sa mga nangamatay niabot sa duha, samtang usa ka tawo ang nagpabiling missing sa Lunes, Nobyembre 27, 2023. (SunStar Philippine)","P120M danyos tungod sa shear line, LPA",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p120m-danyos-tungod-sa-shear-line-lpa
1465,Arnold Y. Bustamante,"Nov 26, 2023","Giila nga high value target sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) 7 ang nadakpan sa buy-bust, alas 6:20 sa gabii, Sabado, Nobiyembre 25, 2023, sa sulod sa usa ka mall sa Barangay Pusok, dakbayan sa Lapu-Lapu. Ang suspek maoy target sa PDEA 7 giila nga si Iko Odi, 30, usa ka utility worker ug taga Labogon, dakbayan sa Mandaue. Nakuha sa mga operatiba sa PDEA 7 uban sa Naval Forces Central ug Lapu-Lapu City Police Office, ang duha ka dagkong putos sa gituohang shabu nga motimbang sa 50 gramos nga dunay estimated market value nga P340,000 lakip na ang buy-bust money ug cellphone niini. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nadawat nila ang kasayuran gikan sa usa ka kasaligang tinubdan nga tungod niini gipaubos dayon nila sa usa ka semana nga case build-up. Giingong maka-dispose ang suspek og 50 gramos matag semana. Kalapasan sa Section 5, Article II sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 ang ipasaka sa PDEA 7 sa suspek.",P340K balor sa druga nasakmit sud sa mall,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p340k-balor-sa-druga-nasakmit-sud-sa-mall
1466,Jerra Mae Librea,"Nov 26, 2023","Magsugod ang civil works sa gisugyot nga Guadalupe ramp sa tungatunga sa 2024 sa higayon nga makompleto na ang tanang documentary requirements. Ang ramp sama sa taytayan nga direktang magsumpay sa Cebu-Cordova Link Expressway (CCLEX) nga manukad sa usa ka dapit sa Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo. Kini ang labing bag-ong kalambuan sa maong sugyot nga proyekto, usa ka tuig sukad sa iyang groundbreaking ug pagbutang sa time capsule sa Forbes Bridge sa dalan Magallanes niadtong Nobiyembre 8, 2022. Sa pamahayag sa Cebu-Cordova Link Expressway Corp. (CCLEC) sa Biyernes, Nobiyembre 24, 2023, bahin sa pre-construction works alang sa CCLEX-Guadalupe Ramp. “We target to start civil works for the Guadalupe ramp in middle of 2024 and we are closely working with the Cebu City Government for the implementation of the project,” sumala sa pamahayag sa CCLEC. Si Cebu City Mayor Cedie Abangan, sa usa ka online program sa City Public Information Office (PIO), nipasalig nga usa ka imprastraktura ang makita nga mobarog “in due time” ug nakig-alayon na siya ni CCLEC President ug General Manager Gemon Stanley ug sa Department of Public Works and Highways (DPWH). Sa nangaging mga interbyu, si Stanley niingon nga ang gasto sa proyekto moabot sa P2 bilyones ngadto sa P3 bilyones. Kon magsugod na ang civil works, gibanabana nga sud sa 18 ka buwan aron mahuman. Ang rampa gipaabot nga moserbisyo sa 12,000 ka mga sakyanan nga moagi sa ikatulong taytayan. Ang rampa sa Guadalupe maoy extension sa CCLEX nga naghatag sa mga motorista gikan sa N. Bacalso ug V. Abangan Avenues, ilabina niadtong gikan sa Barangay Guadalupe, Escario Street, Barangay Labangon ug duol nga mga dapit nga agianan paingon sa tulay. Kini nagsumpay sa Cebu City ug lungsod sa Cordova sa Isla sa Mactan. Sa una nga tuig sa operasyon, ang 8. 9-kilometros nga moderno nga CCLEX nakaatiman kini sa 3. 6 milyon ka mga sakyanan sukad kini giablihan sa publiko base sa Abril 2022 nga datus. Sa usa ka press conference niadtong Abril 27 ning tuiga, si Stanley miingon nga ang expressway nag-atiman sa average nga 7,000 ka mga sakyanan, ug kini misaka ngadto sa aberids nga 12,500 kada adlaw sa usa ka tuig human niini. Kon mahuman na ang rampa sa Guadalupe, ang CCLEC makakita og dul-an sa 50,000 ka mga sakyanan kada adlaw nga atimanon sa ikatulong taytayan. Ang rampa kabahin sa orihinal nga plano ni Abangan sa dihang iyang gilantaw ang CCLEX niadtong 2013, dihang siya pa ang chairman sa Regional Development Council sa Central Visayas. Nausab hinuon ang plano dihang nidaog si kanhi mayor Brian Abcede niadtong 2016 elections.",Guadalupe-CCLEX ramp sugdan na sa sunod tuig,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/guadalupe-cclex-ramp-sugdan-na-sa-sunod-tuig
1467,Arkeen Larisma,"Nov 26, 2023","Hayan malangay ang pagtrabaho sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project subay sa N. Bacalso Avenue, dakbayan sa Sugbo tungod sa pagdumili sa Traffic Management and Coordination Committee (TMCC) sa pag-aprubar sa pagbutang og mga board-up nga gikinahanglan sa pagsugod sa ilang pagtrabaho sa dapit. Ang CBRT project contractor nangayo og clearance gikan sa TMCC alang sa pagbutang og board-up gikan sa eskina sa dalan P. Aguinaldo Emelito paingon sa eskina sa dalan Leon Kilat ug N. Bacalso Avenue atol sa TMCC meeting niadtong Huwebes sa hapon, Nobiyembre 23, 2023. Ang board-up maoy gamiton sa pagkoral sa bahin sa dalan sa ilang pagtrabaho sa proyekto sa naasoy nga dapit. Si Cebu City Councilor Jeff Abayon, TMCC chairman, niingon sa usa ka pamahayag sa Biyernes, Nobiyembre 24, 2023, nga ang komite nagduha-duha sa pagsanong sa hangyo tungod sa daghang mga reklamo kalabot sa proyekto, nga naglakip sa kahuot sa trapiko. “Not least among them is the traffic it has caused, made worse by the observation of motorists and pedestrians who see only a few personnel and equipment working on site despite the contractor’s claim yesterday that they have more than 160 men, including those from subcontractors,” matod ni Abayon. “What exacerbated the situation is the Aguinaldoay in the completion of the project,” dason niya. Siya niingon nga ang komite nibutang og mga kondisyon sa dili pa makasugod ang kontraktor sa CBRT sa civil works sa major thoroughfare. Ang mga kondisyon nga kinahanglan sundon sa kontraktor, kon wala kini, dili sila makapadayon sa ilang gitinguha nga trabaho, mao ang mga mosunod:1. Ang bahin sa Osmeña Boulevard gikan sa Kapitolyo hangtod sa P. Aguinaldo Emelito nga nahuman na kinahanglang ablihan alang sa mga sakyanan;2. Ang mga babag sa orange ug uban pang aparato sa sayo nga pagpasidaan kinahanglan nga i-install sa kana nga bahin, labi na kadtong mga intersection nga wala pa gibuboan og konkreto;3. Labing minos upat ka mga flagmen sa ilang kompaniya ang kinahanglang ipakatap sa matag intersection sa maong bahin aron pagtabang sa traffic enforcers sa Cebu City Transportation Office (CCTO) sa pagdirekta sa dagan sa trapiko vis-a-vis monitoring sa concrete pouring works;4. Kinahanglang magbutang og mga suga sa baha sa maong bahin nga makapadan-ag dili lamang sa lugar sa proyekto kondili sa mga peripheral nga dapit, ilabina sa mga sidewalk.5. Ang board-up nga i-install sa katapusan kinahanglan nga nagsunod sa trapiko, nga kinahanglan nga reflectorized sa yellow ug itom nga diagonal nga mga linya. Matod ni Abayon, gihatagan og 30 ka adlaw ang kontraktor sa pagtuman sa gitakdang kondisyon. Ang SunStar Cebu nisuway pagkuha og impormasyon gikan sa CBRT project manager nga si Edot Banez pinaagi sa text messages, apan si Banez wala pa nitubag hangtod ning pagsuwat.",Trabaho sa CBRT project sa N. Bacalso hayan malangay,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/trabaho-sa-cbrt-project-sa-n-bacalso-hayan-malangay
1468,Earl Kim H. Padronia,"Nov 26, 2023","Usa ka graduwado sa Bachelor of Science in Civil Engineering (BSCE) sa University of San Jose Recoletos (USJ-R) ang ni-top sa Nobiyembre 2023 Civil Engineers Licensure Examination (Cele). Si Carmelita Odivilas, 22, lumad nga taga Palompon, Leyte, migraduwar nga Summa Cum Laude, nahimutang sa ikalima nga dapit sa top 10 achievers sa naasoy nga pasulit nga nikuha sa passing rate nga 91. 50 porsyento. Usa siya sa duha ka topnotchers gikan sa mga unibersidad sa Visayas region. Bisan pa sa iyang hait nga salabutan ug mga kredensyal, giangkon ni Odivilas nga nag-atubang siya og mga hagit atol sa eksaminasyon sa lisensya, ilabi na sa pag-atubang sa komplikadong mga pangutana sa Math. Asoy ni Odivilas, mitulo pa gani ang iyang mga luha sa unang gabii human sa eksaminasyon. Bisan pa niana, siya mibutang sa iyang pagtuo sa Ginoo, misalig nga siya makapasar sa board exam. Wala siya magduhaduha sa iyang determinasyon nga makakuha og taas nga posisyon. Uban sa iyang pamilya isip kanunay nga tinubdan sa inspirasyon ug kadasig, si Odivilas mipadayag sa iyang pasalamat sa iyang mga ginikanan sa pagsuporta sa iyang edukasyon ug pagtabang kaniya nga matuman ang ilang giambitan nga pangandoy sa iyang pagkab-ot sa kalampusan sa kinabuhi.","Tinun-an sa USJ-R, top 5 sa Engineering board exam",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/tinun-an-sa-usj-r-top-5-sa-engineering-board-exam
1469,Arnold Y. Bustamante,"Nov 25, 2023","Tulo ka mga pagpanulis ang niigo sa nagkadaiyang mga dapit sa Sugbo sa Sabado, Nobiyembre 25, 2023. Ang labing dako nga balor sa kantidad nga nakuha mao ang sa pawnshop nga nahimutang sa dalan Colon, Brgy. Kalubihan, dakbayan sa Sugbo. Ang Oro Sugbo gitulis sa upat ka mga tawo nga ningpaila’ng mga sakop sa National Bureau of Investigation (NBI) nga pulos armado og tag-as nga kalibre sa armas alas 9:05 sa Sabado sa buntag. Sa kuha sa closed circuit television (CCTV) camera sa Oro Sugbo, makita nga kalit lang nangabot ang upat ka wala mailhi’ng mga lalaki nga pulos naka ball cap ug naka face mask. Gitiunan og armas ang guwardiya ug gipahapa. Ang duha nagsilbing look out samtang ang usa nisulod sa kahera nga maoy mikuha sa tanang bulawang mga alahas nga naa sa sulod sa estante gi-display. Lain usab nga lalaki ang nisulod niini sa dako’ng bag. Base sa timer sa CCTV, ang hitabo wa nilanat og dos minutos. Dali nga nanibat ang mga tulisan sakay sa duha ka mga motorsiklo nga naghuwat. Sigun sa mga saksi nga niliko patuo ang mga tulisan sa dalan Leon Kilat ug wala na sila nasayod kon asa paingon. Walay bisan usa ang nangahas sa pagtawag sa kapulisan samtang nagpadayon ang pagtulis tungod sa kahadlok. Gani ang duha ka mga guwardiya sa silingan nga tindahan ningtago sa sulod tungod kay wala silay issue nga armas sa ilang security agency. Sa pagkutlo ning balita, wala pa mohatag og kwentada ang Carbon Police Station kon pila ang kantidad sa mga alahas nga nakuha sa mga tulisan, apan base sa nangaging mga tulis, hayan minilyon ka pesos ang kantidad. SAKSIMatod sa usa sa mga tig-ayo og sapatos nga si alyas Cristitulo nga pag-abot sa upat ka mga tulisan gitiunan dayon siya og pusil dayon gipasibat. “Taas kaayo ang armas. Giingnan rako nga hawa diha. Nidagan nako didto kay pusilon pa lang ta, ako giingnan ang mga tawo nga ayaw mo'g agi diha kay gitulis ang pawnshop,” asoy niya. Samtang si alyas Tata nga tiglimpyo’g alahas nga nakakita sa tanang panghitabo nibutyag nga pagsulod sa mga suspek niingon, matod pa, ang usa nga “wanted ning guwardiya, mga NBI ni walay lihok. ”Base sa kuha sa CCTV, armado og M203 grenade launcher ug M4 rifle ang mga tulisan. Kini nga mga armas gi-issue lang alang sa military ug ubang law enforcers. Si Police Major Gai Offemaria, hepe sa Carbon police station, nibutyag nga dugay nga nakatawag og polis ang trabahante sa pawnshop. Milanat pa og pila ka minutos una sila nakapanawag sa Carbon Police Station. “Yan ang tingnan natin kung taga saan ito dahil mga high powered firearms yung dala nila. So i-conduct natin ang investigation,” matod ni Offemaria. Ila nga i-backtrack ang mga CCTV kay nagtuo siya nga planado ang pagtulis. Sa pangutana kon nganong walay polis nga nakabantay sa downtown area, matod ni Offemaria nga duna apan nag roving kini paingon sa laing block. Apan dunay usa ka polis nga gipatawag sanglit wala sa iyang outpost sa dihang nahitabo ang insidente. Siya nipasabot nga dunay gilakaw, apan gipasuwat siya og pagpasabot. TOLEDO CITYGipukaw sa mga tulisan ang usa ka kanhi labor leader ug iyang pamilya sa ala 1 sa kaadlawon sa Sabado sa Purok Bagay 1, Brgy. Jumawan, siyudad sa Toledo. Ang biktima giila nga si Tilde Aboc, 67, biyudo apan may kapuyo, retiradong trabahante sa Carmen Copper ug presidente sa usa ka labor group kaniadto. Ang biktima kuyog sa ginikanan sa iyang kapuyo nakamata sa ilang pagkatulog sa pag-abot sa tulo ka mga tawo nga nag-bonnet nga armado, nipahapa kanila. Gihimas sa mga tulisan ang bag sa biktima nga may sud nga mga alahas, kuwarta ug importanting mga dokumento. Human sa tulis, nanggawas sa main door ang mga tulisan pinaagi sa pagguba sa padlock gamit ang bolt cutter. Nanibat ang mga tulisan sakay sa usa ka puti nga awto ug wa na maabti sa kapulisan. Matod sa Toledo police ubos sa pagpangulo ni Police Lt. Col. Cabungcal Dimen, ang mga tulisan nakasulod sa bentana nga glass sliding nga wa na-lock. Gibana-bana nga ang mga alahas nagkantidad og P500,000 samtang ang cash sama sab nga kantidad. Way naunsa sa mga biktima kay wa sila ningsukol. LILOANSamtang patay nang nakaplagan ang usa ka American national nga gibinaklid og gapos sulod sa ilang giabangan nga panimalay alas 6:05 sa buntag Sabado sa Purok Red Rose, Merit Hills Subd. , Brgy. Yati, lungsod sa Liloan. Ang biktima giila sa iyang asawa nga si Remrem Edgie Munoz, 72, retired chef. Si Police Major Johnrey Venerandoyon, hepe sa Liloan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon “tulis ug personal” ang motibo sa krimen nga ilang gisubay. Matod ni Venerandoyon nga ang asawa nga si Tinang Munez Munoz, 30, taga Venerandoog city, diha sa pikas kwarto natulog. Nakurat siya sa pagmata sayo sa buntag kay nakit-an niya iyang bana sa sawog nga walay panimuot nga nagkadugo ug dunay samad sa agtang. Gibinaklid sa paggapos ang duha ka mga kamot ug mga tiil. Nawala ang P1,200 cash, pitaka, nagkadaiyang ID ug importanteng butang. Posibling nisukol ang biktima ug napatay sa suspek. Ikaduhang motibo personal grudge kay ang biktima daghang gikaaway sa silingan kay matod sa asawa tungod sa batasan sa iyang bana.",3 ka mga tulis miigo sa Cebu,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/3-ka-mga-tulis-miigo-sa-cebu
1471,Dario V. Gil,"Nov 25, 2023","Lawas sa usa ka wa mailhi’ng lalaki nga gituohan nga gipatay pinaagi sa pagtuok gamit ang alambre ug gibunalan og gahi nga butang nakaplagan alas 12:30 sa tunga’ng gabii sa Sabado, Nobiyembre 25, 2023 sa national highway sa Sityo Tawog Brgy. Taloot, Argao, habagatang Sugbo. Nahikurat ang usa ka lalaki nga nagmotor siklo nga nakadiskobre sa biktima nga naa sa daplin sa karsada nga nag-ubo, gisulod og sako nga nigimaw ang katunga sa lawas niini nga hubo nga way pantalon. Naabtan sa Superbalita Cebu sa dapit nga hubo ang ubos nga bahin sa lawas sa biktima nga gisulod og sako. Matod sa hepe sa kapulisan sa lungsod sa Argao, Police Major Jim Denila, nga ang lalaki dunay gibana-banang 5’2” ang height, tabunon, mubo og buhok, ang sleeveless nga gisul-ob may kombinasyon nga puti ug itom. Ang team sa Scene of the Crime Operation (Soco) way nakitang samad pinusilan o dinunggaban sa lawas. Apan dunay marka ang liog niini nga agi sa hiniktan ug naguba ang nawong nga hayan naigo og gahi nga butang. Sa pagsuwat ning taho, pabilin nga wa pa mailhi ang biktima.","Lalaki gipatay, gisu’d sa sako",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/lalaki-gipatay-gisud-sa-sako
1472,Honey I. Cotejo,"Nov 25, 2023","Gisugdan na ang pag-andam alang sa Christmas cash bonus sa mga magtutudlo sa publikong tunghaan ug non-teaching personnel sa dakbayan sa Mandaue, sanglit target sa Mandaue City Government nga organisahon ang pagpanghatag niini sa dili pa ang Pasko. Si City Councilor Arjim Abellon, chairman sa education committee, niingon sa Huwebes, Nobiyembre 23, 2023, nga nakapasar na sila og resolusyon atol sa sesyon sa Konseho sa Siyudad niadtong Lunes, Nobiyembre 20, nga naghangyo sa local finance committee nga moisyu og certificate of budget ug magsugod sa mga pamaagi nga gikinahanglan para sa cash bonus distribution. Ang inisyatiba nga gihatag kada tuig gikan sa kasamtangang ordinansa sa Dakbayan nga naghatag og financial grants sa mga pampublikong magtutudlo ug school personnel nga nagsilbing ikaduhang inahan sa mga bata sa eskwelahan, matod ni Abellon. Matod niya nga ang pundo alang sa bonus kabahin sa annual budget sa Dakbayan. Ang Mandaue city adunay dul-an sa 2,000 ka mga magtutudlo ug non-teaching personnel gikan sa elementarya ug sekondarya, base sa datus sa Department of Education (DepEd)-Division sa Mandaue. Si Abellon niingon nga ang matag benepisyaryo adunay madawat nga P10,000 nga cash, ug tumong nila nga i-release kini sa dili pa ang Christmas break aron magamit kini sa mga magtutudlo sa paggahin og panahon uban sa ilang mga pamilya atol sa holidays. Sa kalendaryo sa mga kalihukan sa DepEd alang sa school year 2023-2024, ang Christmas break magsugod sa Disyembre 18, 2023, ug matapos sa Enero 2, 2024.",Tag P10K ang bonus sa mga magtutudlo,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/tag-p10k-ang-bonus-sa-mga-magtutudlo
1473,Honey I. Cotejo,"Nov 25, 2023","Ang Kagamhanan sa dakbayan sa Danao nagplano sa pagtukod og lima ka mga satellite market sulod sa mga estratehikong lokasyon sa siyudad aron makontrolar ang trapiko, ilabina ang ilang nag-unang dalan sa Buenavista-Carmen-Danao-Jetafe sulod sa Barangay Poblacion, diin nahimutang ang nag-unang merkado publiko niini, ug mamenosan ang mga aksidente sa kadalanan sa maong dapit. Si Danao City Mayor Emanuel Emeniano “Mix” Hamoy niingon sa Huwebes, Nobiyembre 23, 2023, nga magtukod sila og mga satellite market sa Barangay Lawaan, Baliang, Masaba, Guinacot, ug Dunggoan. Si Mayor Hamoy niingon nga ang mga merkado gibutang sa mga bukirang dapit aron mamenosan ang risgo sa mga Danawon nga motabok sa national road ug makasugat og mga disgrasya paingon sa Danao Public Emenianoet sa Poblacion o mga merkado sa silingang mga dapit niini, sama sa lungsod sa Carmen. “Yes, we only have one market damaged by fire, so now it’s better to spread out the crowd. Everybody in the 42 barangays imagine only one market. So, I have strategic market areas and terminal at the same time so they can start businesses also those in the mountainous areas,” matod ni Mayor Hamoy. Siya niingon nga pinaagi niini maluagan ang trapiko sa Poblacion tungod kay ang mga Danawanon, labina niadtong naa sa bukiran, di na kinahanglan pang mobiyahe sa siyudad. Niadtong Huwebes, ang siyudad dunay groundbreaking ceremony alang usa ka satellite market sa Dunggoan, nga dunay budget nga P11. 1 million nga gikan sa general fund sa Siyudad. Sila si Mayor Hamoy ug Bise Mayor Jackson “Wawang” Hamoy maoy nangulo sa kalihukan nga gitambungan sa mga opisyal sa barangay sa Dunggoan, mga personahe sa kagamhanan sa Dakbayan, ug ubang stakeholders. Matod niya nga plano usab nila nga magbutang og secondary road sulod sa merkado, nga magsilbi nga connecting loop sa national highway.",5 ka satellite markets pangtukuron sa Danao,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/5-ka-satellite-markets-pangtukuron-sa-danao
1474,Arvie N. Veloso,"Nov 25, 2023","Pasado na sa deliberation sa Committee on Trade and Industry sa House of Representatives ang House Bill No. 102 o ang “Affordable Casket Act” nga gipangamahanan ni Kongresista ug Deputy Speaker Congressman Duke Iker. Tinguha sa kongresista nga makapalit na unya og baratong mga lungon ug funeral services ang mga kabos alang sa nitaliwan na nga mahal sa kinabuhi. Ubos sa maong balaudnon, ang mga punerarya kinahanglan kanunay adunay available nga desente nga mga lungon nga dili molapas sa P20,000 ang presyo. Ang maong balaudnon gipalapdan atol sa deliberasyon diin gilauman nga maapil sa P20,000 dili lang ang lungon apan lakip na ang funeral services. “Being a former Mayor of Liloan, Cebu, I have seen first hand the financial burden a poor and indigent family would face after losing a loved one with mounting funeral expenses often leading to families not only suffering grief but also indebtedness,” matod ni Iker. “Regulating the sale of caskets and funeral expenses will greatly relieve grief-stricken families of the added financial burden, and preserve the human dignity of our fellow Filipinos, both in life and in death,” dugang niya. Sa nasayran magsugod sa P5,000 ngadto P110, 000 ang presyo sa lungon sa mga punerarya sa nasod. Ugaling walay available nga lungon nga barato, kinahanglan dili molapas sa P20,000 ang presyo nga i-offer sa mga funeral homes apil na ang funeral service. Ang makapahimulos niini kadtong mga kabos nga Pinoy nga gi-certify sa kapitan sa barangay o sa social worker.",Balaudnon sa ‘barato’ng lungon’ pasado sa Kongreso,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/balaudnon-sa-baratong-lungon-pasado-sa-kongreso
1475,Arkeen Larisma,"Nov 25, 2023","Usa ka konsehal sa dakbayan sa Sugbo nitambag sa nagkalainlaing departamento ug opisina nga unahon ang suweldo sa ilang mga empleyado ug ang ilang maintenance and operating expenses (MOOE) samtang gi-realign ang ilang budget proposal alang sa tuig 2024, samtang ang committee on budget and finance mitapos sa marathon budget hearing. “Well, they have to prioritize the salary of the employees and second, as far as the MOOE is concerned, unsa may mga kinahanglan nila sa repairs and maintenance, electricity, water bills, telephone bills,” matod ni Cebu City Councilor Achilles Habla Balagulan, chairman sa committee on budget and finance, atol sa interview sa SunStar sa Huwebes, Nobiyembre 23, 2023. Matod ni Balagulan nga kinahanglang unahon sa matag departamento ug buhatan ang ilang galastohan tungod sa kawalay kasiguruhan sa pag-aprubar sa gisugyot nga P100 bilyunes nga budget sa Konseho. “We do not know the wisdom of the Council kon amo ba i-approve ang P100 billion nga gi propose or we have to lessen,” dason ni Balagulan. Matod niya nga kon ugaling maminusan sa Konseho ang tinuig nga budget, mahibaw-an nila kon unsa ang ilang unahon ug mahibaw-an usab sa Konseho kon unsay iapil sa budget allocation. “Kon kami mokuha, we don’t know what are their priorities, mao mas maayo nga gikan nila,” dugang niya. Gibutang ni Balagulan isip ehemplo ang Management Information and Computer Services (MICS) nga nag-una sa pag-upgrade sa teknolohiya sa Siyudad, ug sa engineering department sa Siyudad, kansang prayoridad mao ang pag-abli sa bag-ong mga dalan tungod sa kahuot sa trapiko. “Daghan mig mga sakyanan sa kadalanan, pero wala mi mag-abli ug mga dalan,” matod ni Balagulan. Matod niya nga nagkinahanglan ang Siyudad og budget sa maong mga priotized nga proyekto. Dugang niya nga nagkinahanglan usab og budget ang Siyudad alang sa pagbaha nga maoy prayoridad nga proyekto sa administrasyon. Dugang pa niya nga ang mga proyekto nga dili unahon sa sunod tuig unahon sa 2025.","Suweldo, operasyon prayoridad sa budget",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/suweldo-operasyon-prayoridad-sa-budget
1476,Guam P. Logroño,"Nov 24, 2023","Ingon sa nagmerida ang duha sa tulo ka mga bata pipila ka mga adlaw sa wala pa ang sunog sa alas 5:51 sa buntag sa Huwebes, Nobiyembre 23, 2023 sa Sitio Upper Capaculan, Brgy. Tisa, dakbayan sa Sugbo. Ang mga bata tagsa-tagsa nga ningpakita og di nila naandan nga mga lihok ug ningpadayag sa tumang pagmahal nila sa ilang inahan. Si Merasol Oguimas, inahan sa tulo ka mga bata, nibutyag nga duha ka adlaw sa wala pa ang sunog, ang iyang anak nga si Salud, 6, maghilak dihang ilang ihatod sa eskwelahan alang sa klase niini sa grade 1. Nahibulong sila kay dili kini naandan sa ilang anak sa panahon nga ihatod sa tunghaan. Gusto ni Salud nga dili mopauli ang iyang inahan, huwaton siya hangtod mahuman ang klase. “Nahibulong mi kay ang among anak dili ingon ana makahilak,” asoy ni Merasol sa Superbalita Cebu sa Biyernes, Nobiyembre 24, 2023. Nianang gabii sa Miyerkules, Nobiyembre 22, si Lowell, 10, nitawag kaniya nga matulog na sila nga di usab naandan sa bata. Niasoy si Lou nga gihilot pa sa iyang anak ang iyang buko-buko sa wala pa matulog. Si Salud milambing sab sa paghapuhap sa iyang buhok. Wala niya damha nga katapusan na diay kadto nga iyang ikauban ang iyang mga anak nga pwerteng nakalambing kaniya. Si Ohiman Bulosan, 12, ig-agaw, nipadayag nga suod kaayo niya si Lowell ug maoy iyang kanunay ikaduwa isip Samtang ang usa ka tuig nga si Kimmie iyang gipakisama nga manghod, kugos-kugoson ug magdungan sa pagpangaon. Naemosyonal usab ang mga tawo sa gihayaan sa mga bata human nanuol sa haya ang mga manok ug itik nga kanunay lawgan nila mabuntag sa buhi pa. Sa video, makita nga ingon sa dunay gituka ang mga hayop, samtang ang usa ka manok nagdungoy, ingon sa naa sa kaguol. Gawas kanila ni Lowell, Salud ug Kimmie, namatay usab ang ilang 11 ka buwan nga ig-agaw nga masuso nga si Nelfa Leticia. Ang mga bata gi- cremate sa Huwebes sa gabii ug ilubong karong Dominggo kay gusto sa pamilya. ‘WA NAY ANAK’Si Bricel, sa iyang Facebook post pipila ka mga oras human sa sunog, niingon nga wa na makasulod ang iyang asawa sa kadaku na sa kayo aron unta sila luwason. “Wala gyud mi kabalo unsay rason sa Ginoo nganong naingon ani ang tanan. Sakit kaayo isip usa ka ginikanan mawagtangan tanan anak,” post ni Bricel. Nisaad si Bricel sa mga bata nga “magpakalig-on” alang sa inahan taliwa sa tumang kasakit nga ilang gibati human sa kamatayon sa tanan nilang mga anak.45 KA ADLAW PASi FO3 Regie Bueno, imbestigador sa Cebu City Fire Office (CCFO), nagkanayon karong adlawa, Sabado, ilang ipadala sa ilang laboratoryo sa Bureau of Fire Protection (BFP) sa Quezon City ang samples nga ilang nakuha gikan sa nasunogan. Kini naglakip sa wire kuryente, kalan ug ubang magamit sa forensic investigation. Molanat pa og labing dugay 45 adlaw una masayran ang resulta. Tagsa-tagsaon usab nila og imbetar ang mga nasunogan og testigos sa pagpalawom sa imbestigasyon.","Mga bata ‘nagmerida’; may mihilak, mihapuhap",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mga-bata-nagmerida-may-mihilak-mihapuhap
1480,Rolando R. Morallo,"Nov 24, 2023","Tungod sa grabeng nahiaguman nga baha ug flash flood dala sa mga pagbunok sa uwan sa Eastern ug Northern Samar sayo ning semahana, ang Visayas Command (Viscom) nilusad og Humanitarian Assistance and Disaster Response (HADR) operations sa naasoy nga dapit. Base sa natala sa FB post sa Viscom nga nagbase sa ilang kampo sa Brgy, Apas, dakbayan sa Sugbo, adunay kinatibuk-ang 28 ka HADR teams uban sa ilang mobility assets ug HADR equipment ang gipakatap atol sa flash flood aron pagtabang ug pagpahigayon sa pre-emptive evacuation, search and rescue, road-clearing operations, paghakot ug paghatod sa hinabang, mga butang ngadto sa apektadong mga komunidad sa Samar. Niadtong Nobiyembre 21, ang HADR teams sa 803rd Infantry Brigade ubos sa Joint Task Force Storm (JTF Storm) nakaluwas ug nibakwit sa kinatibuk-ang 50 ka mga pamilya o 312 ka indibidwal sa apektadong mga komunidad sa Catarman, Samar. Sa samang paagi, ang HADR Teams sa 3rd Infantry Battalion ug 19th Infantry Battalion sa pakigtambayayong sa local Disaster Risk Reduction and Management Office (DRRMO) nagpahigayon sa pre-emptive evacuation sa mga residente sa apektadong mga komunidad sa Las Navas ug Pambujan, pareho’ng naa sa Northern Samar .Samtang, ang HADR Teams sa 43rd Infantry Battalion nagpahigayon og road-clearing operations sa Catarman ug Mondragon, Northern Samar aron mapadali ang pagsulod ug mapadali ang paghatod sa mga batakang serbisyo sa mga apektado nga residente sa dapitSi Lieutenant General Vinz M Labadan, commander sa Viscom, nipadayag, “Apart from the deployed HADR Teams, we still have several HADR team placed on standby alert and ready to move on order if the situation further escalates. . . ”Adunay kinatibuk-an nga 142 ka HADR teams nga gilangkuban sa officers, enlisted personnel, ug CAFGU Active Auxiliary (CAA) ang gi-organisar sa Viscom ug gibutang sa standby alert sa higayon nga mograbe pa ang sitwasyon sa Samar. Dugang sa pamahayag ni Labadan, “We have placed contingency for this situation. Rest assured that Viscom as your Reliable Armed Forces in the Visayas, stands firm on our commitment to ensure the safety and security of our people in this part of the country. ”","Viscom miayuda, mitabang sa mga residente didto sa Samar",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/viscom-miayuda-mitabang-sa-mga-residente-didto-sa-samar
1481,Arvie N. Veloso,"Nov 24, 2023","Andam na ang Kagamhanan sa Lalawigan sa Sugbo sa ipahigayon nga Suroy Suroy sa Sugbo sa Habagatan o ang Southern Heritage Trail. Kini subay sa bag-o lang nahuman nga tigom sa mga mayor sa habagatan kansang mga lokalidad tuyokan sa mga turista nga mosalmot sa Suroy-Suroy sa Nobiyembre 30 hangtod sa Disyembre 2, 2023. Apil sa gipangandaman sa mga lokalidad ang mga pagkaon nga ikapasigarbo niini o delicacies sa matag local government unit (LGU). Gipahibawo sa Provincial Tourism Office nga anaa sa 400 ka mga bisita ang ningparehistro sa maong kalihukan. Gawas sa mga turista, gilauman usab ang pagsalmot sa mga bisita gikan sa South Korea. Lakip sa tadlason sa mga bisita ang mga lungsod sa Minglanilla, San Fernando, Sibonga hangtod na sa Santander. Bisitahon usab ang dakbayan sa Carcar ug Naga sa ikatulong adlaw diin motapos ang suroy niini sa dakbayan sa Talisay. Ang mga lokal nga kagamhanan nag-andam og mga kalingawan alang sa mga bisita.",400 na nagparehistro sa Suroy Suroy sa habagatan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/400-na-nagparehistro-sa-suroy-suroy-sa-habagatan
1482,Arvie N. Veloso,"Nov 24, 2023","Nahibalik na ang mga linya sa kuryente nga gikinahanglang ayuhon sa Cebu Electric Cooperative (Cebeco II) sa amihanang Sugbo ilabi na sa lungsod sa Tabogon ug silingang mga lokalidad sa norte. Ang Cebeco II nipahibalo sa Nobiyembre 23 atol sa hinanali nga tigom kauban ni Cebu Governor Edlen Abalayan diin ilang gitaho ang pagkompleto na sa system upgrade. Giklaro ni Cebeco II general manager Engr. Ridzhar Caringal pinaagi sa Sugbo News, opisyal nga news platform sa Kapitolyo, nga wala kini nagpasabot nga wala na gyu’y masinati nga power interruption sa lugar. Gipasalig hinuon sa electric company nga padayon nilang susihon ang sistema sa pag -upgrade sa mga linya pagsiguro nga mapugngan ang laing mga power interruption sa kabalayan ingon man sa mga establisimento sa lugar. Ang Cebeco II nagserbisyo sa duha ka mga siyudad ug 11 ka mga lungsod. Naglangkob niini ang mga dakbayan sa Danao ug Bogo; ug mga lungsod sa Medellin, Daanbantayan, San Remigio, Tabogon, Borbon, Sogod, Tabuelan, Tuburan, Catmon, Carmen, ug Compostela. Unang gipatawag ni Abalayan ang atensyon sa mga tagdumala sa Cebeco II tungod sa reklamo sa mga lokal nga kagamhanan sa norte bahin sa sitwasyon sa ilang supply sa kuyente nga kanunay dunay brownout.",Linya sa kuryente sa Cebeco II naayo na,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/linya-sa-kuryente-sa-cebeco-ii-naayo-na
1483,Guam P. Logroño,"Nov 23, 2023","Nakapangayo pa og pakitabang ang tulo ka mga bata nga magsuon nga nangamatay sa sunog samtang nagsud-ong ang ilang banay ug mga silingan apan wa nay nahimo tungod sa kadako na sa kayo. Ang mga bata diha sa bentana sa ikaduhang andana sa balay sa pamilyang Oguimas nagpaninggit og pakitabang atol sa sunog sa mga alas 5:51 sa buntag sa Huwebes sa Sitio Upper Capaculan, Brgy. Tisa, dakbayan sa Sugbo. Wa sila nakaambak sa bentana tungod sa mga birha. Naapil pagkasunog sa tulo ka mga magsuon ang ilang ig-agaw nga masuso nga 11 pa ka buwan. Ang panimalay nga nasunog gipanag-iya ni Imee Oguimas. Giisa sa first alarm sa alas 5:55 sa buntag ang sunog ug nakontrolar alas 6:11 sa buntag ug hingpit nga napawong paglabay sa upat ka minutos, apan niugdaw kini sa lima ka mga balay ug nikaon sa portion sa laing duha. Nibilin kini og danyos nga P525,000. NANGAMATAYAng tulo nga nangamatay mao sila si Lowell,10; Salud, 6, ug Kimmie Olila, usa ka tuig. Ang ilang ig-agaw nga namatay sab giila nga si Nelfa Leticia Oguimas, 11 ka buwan. Nangaangol sila si Raynalyn, 30, ug iyang bana nga si Oneil Oguimas, 31, ingon man ang ilang anak nga si Edmund, 6 anyos. Ang magtiayon nakaangkon og first-degree burns. Si Buddy Oguimas, uyoan sa mga biktima nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga nakamata siya sa sipang buto sa liquefied petroleum gas (LPG) tank. Sa paggawas niya sa lawak, nag-aso na sa ilang sala ug iyang nakita ang iyang maguwang nga si Oneil ug asawa nga si Raynalyn. Nagkayo ang mga buhok sa iyang maguwang ug bayaw busa iyang gitabang pagbira paggawas sa ilang balay kay dako na ang kayo. Ang mga lawas, nawong ug buhok nasunog ug nahibilin ang masuso nga anak sa magtiayon. Sa kadako na sa kayo, wala na niya ma rescue ang iyang laing tulo ka mga pag-umangkon nga naa sa ikaduhang andana. “Nakita nako silang tulo naa sa bentana naghilak nangayo’g panabang. Nisinggit intawon sila, kita ko bisan aso kaayo. Luoy kaayo,” dugang ni Buddy nga naghilak samtang nag-asoy sa nahitabo sa iyang mga pag-umangkon. Siya nipasabot nga kon nipugos pa siya sa pagsulod sa balay aron luwason ang mga bata, hayan naapil siya sa pagkasunog. Sila si Buddy, uban sa iyang pamilya, mga kabanay ug silingan naghinilakay nga nagsud-ong sa nasunog nga balay samtang ang upat ka mga bata naa sa sulod. Ang inahan sa tulo ka mga bata nga si Lou namaligya og sud-an gawas sa ilang balay. Ang iyang bana ni-duty sa trabaho hinungdan nga ang mga bata lang ang nahabilin nga nangatulog sa taas sa balay. “Dili nako kaya, kalit, Nay oy! Kalit kaayo! Sila gyud tulo. Sus, Ginoo ko,” singgit ni Lou nga nagtan-aw sa balay una pa siya nakuyapan. Ang amahan nga si Bricel Olila, 30, nagminatay sa paghikak, niyaka sa yuta dihang niabot ug nasayod nga naapil pagkasunog ang ilang tulo ka mga anak. Wa nay hapit mga pulong nga nigawas sa iyang baba samtang naghukdong, niluom sa paghilak. DI PA MATINODi pa makasulti ang kabomberuhan sa dakbayan sa Sugbo kon unsay hinungdan sa sunog. Kini maoy gibutyag ni FO3 Regie Bueno, imbestigador sa Cebu City Fire Office (CCFO) sa Bureau of Fire Protection (BFP) dihang nahinabi sa Superbalita Cebu sa Huwebes sa hapon. Sumala pa niini nga tanang mga posibilidad ilang gitan-aw apan usa sa ilang gitan-aw ang kalan sa kusina. Wa nila isalikway ang electrical ug usa ka kaha sa kusina nga hayan nikayo samtang nagluto ang magtiayon. Ilaha pang balikon karong buntag sa Biyernes ang lugar aron ilang kuhaan og samples ang dapit nga ilang masumiter sa laboratory aron masubay ang gigikanan ug hinungdan sa kayo. Naglisod sila pagkuha og detalye sa managtiayong Oguimas kay di pa makaestorya kay nasunog ilang nawong ug baba, ubang parte sa lawas. “Amo balikon sa area kay nahugno man to. Kaykayon namo’g balik kay ang magtiayon lisod paman kuhaan og pamahayag. Daghang paso sa nawong apil ang baba,” pagpasabot ni Bueno.","3 ka bata nagpakitabang, apan kayo dako na kaayo",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/3-ka-bata-nagpakitabang-apan-kayo-dako-na-kaayo
1484,Dario V. Gil,"Nov 23, 2023","Mag-atubang og kasong frustrated murder ang usa ka lalaki human nanunggab sa iyang karibal sa gugma sa usa ka babaye alas 12 sa tungang gabii sa Huwebes, Nobiyembre 23, 2023, sa Purok 8, Sityo Calachuche, Barangay Colon, siyudad sa Naga. Apan ang suspek nanghimakak kay igo ra niyang gibawi ang iyang kapuyo nga “giilog”sa biktima, wa siya manunggab. Sumala sa kasaligang tinubdan, ang suspek nga nasikop sa kapulisan giila nga si Rebumaphil Olimberio, 23, ulitawo, laborer, taga Barangay Tabuan, lungsod sa San Fernando. Samtang ang biktima giila nga si Emeniano Felmar Bajala, 21, ulitawo, taga Purok 8, Sityo Calachuche, Brgy. Colon, siyudad sa Naga. Giingon nga ang suspek nisulong aron bawion ang iyang kapuyo nga nikuyog sa biktima ug nahitabo ang komprontasi nga nisangko sa pagpanunggab. Si Bajala naigo sa agtang. Ang biktima gidala sa tambalanan samtang ang suspek nadakpan sa hot pursuit sa kapulisan sa Naga ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Beethoven Doma. Si Olimberio nga gikahinabi sa Superbalita Cebu nihimakak sa akusasyon batok kaniya. Matod niya nga niadto siya sa balay ni Bajala tungod sa iyang kapuyo nga giingong pinangga niya nga gidagit sa biktima pinaagi sa pagpasakay sa motorsiklo. Asoy sa suspek nga iya kining gigukod sakay sa usa ka habalhabal. Apan pag-abot niya sa balay ni Bajala kay kuhaon ang iyang kapuyo, siya maoy gitabangan og away. Dason sa suspek, maayo na lang nga nakadagan siya ug nakasakay og laing habalhabal pauli sa ilang dapit uban sa iyang kapuyo. Matod sa suspek, nahibong na lang siya kay giadto siya og polis sa Naga ug gidakop.",‘Nakadunggab’ sa iyang 'karibal' sa gugma,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nakadunggab-sa-iyang-karibal-sa-gugma
1485,Arvie N. Veloso,"Nov 23, 2023","Wala motugot si Cebu Governor Edlen Abalayan nga gamiton sa management sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project ang mga luna nga gipanag-iya sa Kapitolyo sa Barangay Banilad, dakbayan sa Sugbo aron himuong terminal. Gipahibalo sa Cebu Provincial Information Office nga pormal nga mibisita ang sakop sa transport specialist sa World Bank aron mahisgutan ang nagkadaiyang concerns niini sa CBRT project sa Huwebes, Nobiyembre 23, 2023. Lakip sa padayong gihangyo niini ang paggamit unya sa mga luna sa Kapitolyo isip terminal sa bus sa BRT sa higayon nga mahuman na ang maong proyekto. Ang naasoy’ng luna, kasamtangan nga giokupahan sa National Food Authority (NFA) apan gilaraw ni Abalayan nga ibalhin na kini sa laing luna sa Kapitolyo sanglit gamiton ang kasamtangan isip income-generating project. Una na nga miinsister si Abalayan nga kinahanglan nga mabayran sa insakto ang Kapitolyo sa mga luna nga anaa sa Abcede Blvd. sa dakbayan sa Sugbo nga maligsan sa proyekto sa CBRT.",Luna sa Kapitolyo di ipagamit sa CBRT,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/luna-sa-kapitolyo-di-ipagamit-sa-cbrt
1488,Dario V. Gil,"Nov 23, 2023","Nakaeskapo sa hinanaling kamatayon ang usa ka welder human nakaambak sa kanal sa dihang gipusil sa nag-angkas sa usa ka motorsiklo sa Sityo Sug-ong, Barangay Tapon, lungsod sa Dumanjug, habagatang Sugbo sa alas 5:30 sa hapon, Miyerkules, Nobiyembre 22, 2023. Sumala sa kasaligang tinubdan sa Superbalita Cebu, ang biktima nga naigo sa ibabaw nga bahin sa iyang dughan ug nalandig sa tambalanan mao si Juaning Olimpo, hamtong, minyo, nagpuyo sa nahisgutang dapit. Gikataho nga ang gunman nisibat padulong sa Barangay Balaygtiki, bukirang dapit sa DumanjugAng kapulisan sa Dumanjug ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Capt. Jan Ace Clavero Oliva nag-imbestigar aron pagsuta sa responsable sa pagpamusil.","Gipusil nakalayat, wa mapatay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gipusil-nakalayat-wa-mapatay
1489,roger vallena,"Nov 23, 2023","Lalaki nga mokarnap unta sa motorsiklo sa polis napatay sa pakigpinusilay tali sa kapulisan sa Huwebes sa buntag, Nobiyembre 23, 2023 sa Barangay Lusong, Buenavista, Bohol. Ang suspek nga giila nga si Alonte Olivares, caretaker sa usa ka fishpond sa San Jose, Getafe, Bohol, mokarnap unta sa motorsiklo ni Patrolman Olivarez Oliverio, sakop sa Ubay Municipal Police Station sa mga alas 9 pasado sa buntag. Iya pang nailog ang pusil ni Oliverio ug gipusil makaduha ang polis apan maayo na lang wa makaigo. Usa ka concerned citizen nanawag sa kapulisan ug niresponde ang mga polis sa Buenavista Police Station pinangulohan ni Police Capt. Agosto Nikoy Oliveros. Sa pag-abot sa dapit, ilang nasayran nga si Olivares nisulod sa usa sa mga classroom sa Lusong Elementary School aron motago. Matod sa kapulisan nga ilang gikombinser si Olivares sa pagtahan apan gipamusil sila gamit ang service firearm ni Oliverio. Bisan pa niini, nakignegusasyon ang mga polis kaniya sulod sa dul-an usa ka oras aron pagpatahan kaniya. Inay motahan, namusil na sab siya hinungdan nga napugos ang mga polis sa pagbawos. Ang suspek nga nagpasalipod sa kongkretong bungbong ug mga furniture naigo sa nagkadaiyang bahin sa lawas. Gidali siya sa pagdala sa Rural Health Unit (RHU) apan gideklarar ni Dr. Nagiel Olpoc nga patay nang niabot.",Mokarnap unta napatay sa pinusilay sa kapulisan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mokarnap-unta-napatay-sa-pinusilay-sa-kapulisan
1490,Arnold Y. Bustamante,"Nov 23, 2023","Gilubong na ang polis nga namatay atol sa buy-bust sa kapulisan sa Sitio Pagtambayayong, Barangay Kinasang-an, dakbayan sa Sugbo, alas 12:05 sa kaadlawon, Miyerkules, Nobiyembre 15, 2023. Si Police Corporal Dionson Morata Bulosan, sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit (RPDEU 7), gihatod na sa sam-ang sa lungsod sa Aloguinsan sa Miyerkules, Nobiyembre 22, 2023. Nagbangutan ang tibuok pwersa sa kapulisan sa Central Visayas sa pagtaliwan sa ilang kauban. Apan matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), dili nila iapil sa paglubong ang ilang pagpangita sa hustisya sa kamatayon ni Bulosan. Nasubo sila sa kamatayon sa ilang kauban apan dili sila mohunong hangtod nga ang hustisya ilang makab-ot. Si Abacay nagkanayon nga ilang gisaludohan si Bulosan isip bayani uban sa pagsaad nga dili makawang ang pagsakripisyo sa iyang kinabuhi diha sa pagtuman sa serbisyo nga gipanumpaaan. “We are mourning and we will not stop until justice is served. We salute the heroism of CPL Dionson Bulosan and his sacrifice will never be in vain,” matod ni Abacay. Gihangop usab nila ang laing indibidwal nga mihatag og dakong kantidad alang niadtong makatudlo sa nahimutangan sa duha ka mga suspek nga sila si Atong Bacalso Moratillo ug Delax Mactal. Nagtuo ang PRO 7 nga naa pa sa Inayawan o kasikbit nga barangay ang duha ka mga suspek nag tago-tago pinaagi sa abag sa mga kauban niini.",Bulosan gilubong na sa Aloguinsan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/baculi-gilubong-na-sa-aloguinsan
1491,Dario V. Gil,"Nov 23, 2023","Duha ka mga tawo ang nangamatay, usa kanila truck boy nga nasunog, human mabangga ang ilang trak ngadto sa gisundan niini nga bus nga pasaheroan alas 10:45 sa buntag sa Miyerkules, Nobiyembre 22, 2023 sa Brgy. Uling, dakbayan sa Naga. Nisilaob ang passenger front seat human nibuto ang butane canister nga ilang gidala hinungdan sa pagkasunog og apil sa truck boy bisan kon gitabang pa siya pinaagi sa pagpasirit og fire extinguisher sa barangay personnel. Sa mao nga insidente, 14 ang laing nangaangol, 13 ang mga pasahero sa Calvo bus samtang ang usa nagmaneho usab og motorsiklo. Ang truck boy nga namatay giila lang sa angga nga Junior sa pagsuwat ning taho. Ang ikaduha nga namatay giila nga si Omandam Omboy Parame, 23, ulitawo, taga Lanas, dakbayan sa Naga, kinsa nagmaneho sa iyang motorsiklo dihang apil sa gidaro sa trak nga gimaneho ni Gerardo Charline, taga Compostela, amihanang Sugbo. Sila si Charline ug lain niyang truck boy nga si Dean Pitz Abing naa sa kritikal nga kahimtang dihang gidala sa tambalanan. Nahitabo ang aksidente duol sa barangay hall sa Uling. Sa interbyo sa Superbalita Cebu sa hepe sa kapulisan sa dakbayan sa Naga nga si Police Lt. Col. Beethoven Doma, nasayran nga mga alas 10:45 sa buntag Nobiyembre 22, 2023, nahitabo ang aksidente sa provincial road sa Brgy. Uling. Matod ni Doma nga ang cargo truck sa JDK Trucking nga may karga’ng mga manok nga ihawnon gikan sa siyudad sa Toledo ug padung sa ihawan sa siyudad sa Naga. Si Doma niingon nga samtang nagdulhog ang trak, nawad-an na kini og brake. Unang nadaro sa trak mao ang mga nagmotorsiklo nga sila si Casida ug Tantan Edmundo Olayvar, 47, minyo, taga Poblacion, lungsod sa Tabuelan, amihanang Sugbo. Human sa pagbangga sa duha ka mga motorsiklo, nidumbol usab kini sa bus. Sila si Charline, Abing ug Junior nangapiit sa front seat kay napiyapi kini sa kakusog sa impact. Nisilaob si Junior tungod sa pagbuto sa ilang dala nga butane canister nga ilang gigamit sa pagluto og pagkaon sa ilang mga biyahe. Ang mga biktima gidali sa pagtabang sa rescue team ug gipangdala sa tambalanan, apan si Junior gipasiritan una sa fire extinguisher una pa gihulbot gikan sa sakyanan. Gibutyag ni Doma nga tulo na ka mga trak de karga nga gikargahan og mga manok nga bantres ang nadisgrasya sa Brgy. Uling ning Nobiyembre. Giduaw siya sa mga personnel sa Land Transportation Office (LTO) kay naalarma na sa sunodsunod nga mga aksidente sa Brgy. Uling. Niadto lang Lunes sa hapon, Nobiyembre 20, duha ka mga tawo ang nangaangol dihang nahaybol usab ang ilang trak nga gikargahan og mga manok bantres sa sityo Upper Gawaygaway, Brgy. Uling. Nasangit ang trak sa poste busa wa sila malahos sa ubos. Si Doma niingon nga ilang pabutangan og mga pahimangno sa mga driver nga mag-amping ug maghinayhinay sa pagpadagan sa ilang mga sakyanan sa maong dapit aron malikayan ang aksidente.",Truck boy nasunog; 2 patay sa bangga,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/truck-boy-nasunog-2-patay-sa-bangga
1494,Dario V. Gil,"Nov 22, 2023","Angol ang drayber sa usa ka sakyanan nga Toyota Tamaraw FX nga nahulog sa kimba ug nasangit sa atop sa usa ka balay sa ubos sa sityo Lower, Barangay Linut-od, bukirang dapit sa lungsod sa Argao, alas 5 sa hapon sa Martes, Nobiyembre 21, 2023. Ang biktima giila nga si Arnoldo Omega, 29, minyo, nagpuyo sa dapit. Subay sa pakighinabi sa Superbalita Cebu kang Princess Rosemarie, kinsa ni-post sa maong aksidente sa iyang Facebook page, ang tagbalay nangayo og tabang aron makuha ang sakyanan nga naa sa atop sa habig sa kusina. Matod niya nga iyang manghod nga si Bonjovi Oyangoren mao ang nagmaniho sa maong sakyanan ug magkuha unta sa mga ginabas nga kahoy. Apan ang sakyanan wala makatangas sa dalan sa maong dapit sa kadangog tungod sa pag-uwan uwan. Nawad-an kini og kontrol sa sakyanan nga nibalitok og makaduha ka higayon sa gilay-on nga 30 metros hangtod nga nahulog sa kimba, diin ang duha ka mga ligid sa luyo napatong sa atop sa kusina. Menor ra nga angol ang naangkon sa drayber.","Sakyanan nahulog sa kimba, drayber naangol",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/sakyanan-nahulog-sa-kimba-drayber-naangol
1497,Arnold Y. Bustamante,"Nov 21, 2023","Duha ka South Korean national gipangsikop sa mga sakop sa National Bureau of Investigation (NBI) Cebu District Office Mandaue-CebDO sa kasong qualified trafficking in person sa usa ka condominium sa Barangay Mactan, dakbayan sa Lapu-Lapu, niadtong Dominggo, Nobiyembre 19, 2023. Naaktuhan ang duha nga nipa-sex sa usa ka lalaking South Korean national ug Pinay nga menor nga gi-live stream sa internet pinaagi sa usa ka app. Ang mga suspek giila nga silang Te Young Han ug Ona Debbie, pulos hingkod. Niadtong Nobiyembre 17, 2023, ang NBI-CebDO nakadawat og impormasyon gikan sa usa ka kasaligang tinubdan nga dunay grupo sa mga Korean national nga nalambigit sa illegal broadcasting gamit ang online streaming pinaagi sa Korean mobile phone application nga gitawag og “Popkon TV”. Sa maong app, makita niini ang actual nga sexual activity sa lalaking Korean national uban sa usa ka menor nga Filipina. Sa gihimo nga pasiunang imbestigasyon sa NBI, nahibaw-an nga ang maong live streaming ma access lang sa nag subscribe sa “Popkon TV” bugti sa bayad isip member. Gibutyag sa informant nga ang production crew maoy modala sa gi-hire nga batan-ong Pinay sa usa ka unit sa condo unit sa Barangay Mactan diin didto usab gihimo ang live streaming. Pagka Nobiyembre 19, 2023, nipahibawo ang ilang informant nga dunay schedule nga live streaming pagka gabii. Dinhi na giplano sa NBI ang rescue operation sa mga biktima nga mga babayeng menor de edad. Ala 9 sa gabii sa dihang ilang na monitor nga nagsugod na ang live streaming ug mihimo na sa law-ay nga pasundayag. Dali nga nanaka ang mga operatiba ug naabtan ang gihimo sa mga suspek. Nasakmit sa mga operatiba ang nagkadaiyang gamit sama sa camera, computer sets, daghang condoms ug uban pa. Ang menor de edad nga mga babaye gi turnover sa NBI sa Department of Social Welfare and Development (DSWD) samtang gipasakaan og kaso ang duha ka Korean nationals. Mga kaso nga naglakip sa Qualified Trafficking in Persons ubos sa Section 4 (e) sa Republic Act 11862 in relation sa Section 6 (o) RA 11862 kun Expanded Anti-Trafficking in Persons Act of 2022.",Sex gi-live stream; 2 ka Korean nasikop,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/sex-gi-live-stream-2-ka-korean-nasikop
1498,Third Anne Peralta-Malonzo,"Nov 21, 2023","Labing menos upat sa matag 10 ka pamilyang Pilipino nag-isip sa ilang kaugalingon nga kabos sa ikatulo nga kwarter sa 2023, usa ka survey sa Octa Research nagpakita. Sa survey sa Tugon ng Masa nga gihimo sa Octa gikan sa Septiyembre 30 hangtod Oktubre 4, 46 porsyento sa mga respondents o 12. 1 milyunes nga pamilyang Pilipino nag-ingon nga ilang gikonsiderar ang ilang kaugalingon nga kabos gikan sa Hulyo hangtod Septiyembre 2023. Ang ihap mas ubos og upat ka porsiyento kay sa susamang resulta sa survey nga gihimo sa ikaduhang quarter sa tuig gikan sa Abril hangtod Hunyo sa 50 porsyento o 13. 2 milyunes ka pamilya nga nag-isip sa ilang kaugalingon nga kabos. Ang Kabisay-an adunay labing taas nga porsiyento sa mga pamilyang Pilipino nga nag-isip sa ilang kaugalingon nga kabos sa 59 porsiyento, samtang ang labing taas nga pagkunhod natala sa Balance Luzon, gikan sa 46 porsiyento ngadto sa 37 porsiyento. Ang mga pamilya nga mikonsiderar sa ilang kaugalingon nga gigutom mius-os usab og singko porsiyento, gikan sa 15 porsiyento o 3. 9 milyunes ka pamilyang Pilipino niadtong Hulyo ngadto sa 10 porsiyento o 2. 6 milyunes ka pamilya. “This the first time in three quarters that a dip in self-rated poverty and self-rated hunger was observed,” matod ni Octa fellow Dr. Guido David. Gibutyag usab sa poll nga ang kasagaran nga kantidad nga gikinahanglan sa mga pamilyang Pilipino alang sa binuwan nga galastuhan sa balay kay P33,000. (SunStar Philippines)",4 sa matag 10 ka pamilya nag-isip nga kabos,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/4-sa-matag-10-ka-pamilya-nag-isip-nga-kabos
1499,Arnold Y. Bustamante,"Nov 21, 2023","Apil nga nangandam ang kapulisan sa dakbayan sa Sugbo sa ilusad nga transport strike karong adlawa, Nobiyembre 22, 2023 sa Pagkakaisa ng mga Samahan ng Tsuper at Operator Nationwide (Piston) Cebu Chapter. Sugdan ang paghunong sa pagpamasada sa ilang mga miyembro sa alas 5 sa kaadlawon. Si Police Lt. Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nagkanayon nga nag meeting na ang mga opisyal sa Cebu City Transportation Office ug kapulisan kon unsay ilang buhaton. Moabag ang mga polis sa traffic enforcers nga gipakatap sa kadalanan aron mahapsay ang dagan sa trapiko ug dili magubot ang mga manakayayay. “Kon unsa man ang maserbisyo namo, matabang, mahatagan og comfort ang mga manakayay in case madayon ang strike mohatag gyud mi sa among mahimo,” matod ni Baculo. Kon gikinahanglan nga gamiton ang ilang patrol cars aron masakyan, ila kining buhaton aron dili matanggong sa karsada ang publiko.",CCPO nangandam sa strike,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/ccpo-nangandam-sa-strike
1500,Guam P. Logroño,"Nov 21, 2023","Andam na unta i-display sa usa ka lalaki nga call center agent ang tarpaulin sa iyang kanhi kapuyo, apan napakgang kini sa kapulisan nga nisikop kaniya niadtong Sabado, Nobiyembre 18, sa alas 7:30 sa gabii. Ang suspek napusasan sa entrapment operation sa usa ka coffee shop sa Sitio Panagdait, Brgy. Kasambagan, dakbayan sa Sugbo. Si Patrolman Daphne Maluping, investigator-on-case sa Regional Anti-Cyber Crime Unit (RACU 7) nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Martes, Nobiyembre 21, nagkanayon nga ang suspek usa ka 32 anyos call center agent, taga Brgy. Cambaro, dakbayan sa Mandaue, maoy ilang nasikop. Kini human nangayo og panabang kanila ang 27 anyos nga call center agent nga single mom nga kanhi kapuyo sa suspek. Ang biktima nibutyag nga dili na gyud siya makig-uli sa suspek bisan kon duna silay anak nga 3 anyos nga lalaki. Ang suspek nihulga kaniya nga kon dili makigkita niya ug makig-uli, iyang ibitay ang duha ka life-size nga tarpaulin diin hubo nga lawas sa hulagway sa biktima ug conversation sa lalaki nga giingong gikarelasyon niini, iyang i-display. “Aw basta dili makig-uli anha daw niya i-display ang tarpaulin sa IT Park, sa trabahoan. Unya ang usa atubangan sa ilang panimalay sa basketball court,” dugang ni Maluping. Wala na mahimutang ang biktima sanglit dili na niya madawat ang suspek tungod kay sukad sila nagkauyab, hangtod nga nakaanak, nagsige og pamakak ang suspek. Gumikan sa hulga, niadto siya sa buhatan sa RACU 7 aron magpatabang. Nisanong siya sa lugar diin gusto sa suspek nga magkita sila nga wa nasayod ang suspek nga dunay polis nga nag-atang. Sa pag-abot, daling niduol ang mga operatiba sa RACU 7 ug gipusasan ang suspek. Ang kapulisan nakarekuber sa possession sa suspek sa duha ka tarpaulin ug selpon nga gigamit sa pag blackmail. Matod ni Maluping nga ang suspek nipadayag nga gimingaw na kaayo siya sa biktima. Gumikan sa kamingaw unya ganahan na kaayo siya sa biktima, iyang nahimo ang paghulga. “Karon pa mi kasugat ingon ani nga pagpang-blackmail, life-size tarpaulin. Abi namo sa conversation lang to nila, tinuod gyud napatik sa tarpaulin, klaro kaayo ang biktima,” dugang ni Maluping. Ang suspek nigasto sa pagprinta sa tarpaulin, ilabi na sa hubo nga hulagway sa biktima. Si Maluping nibutyag nga na inquest na ang suspek niadtong Lunes, Nobiyembre 20, 2023. Mag-atubang kini og kasong kalapasan sa Article 286 kun grave coercion ubos sa Revised Penal Code ug paglapas sa Anti-Violence Against Women and their Children Act of 2004, Republic Act 9995 kun Anti-Photo Video Voyeurism Act of 2009 nga may kalambigitan sa Section 6 sa RA 10175 kun Cybercrime Prevention Act of 2012. Giawhag sa RACU 7 kadtong ubang mga biktima nga dunay susamang kasinatian sa pag-report sa kapulisan.",Tarp sa hulagway sa ex nga hubo ibitay,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/tarp-sa-hulagway-sa-ex-nga-hubo-ibitay
1501,Dario V. Gil,"Nov 21, 2023","Usa ka 72-anyos nga lalaki nga missing sulod sa pipila ka mga adlaw napalgang patay alas 6 sa buntag sa Martes, Nobyembre 21, 2023 sa pagatpatan sa Sityo Estaca , Brgy. Minolos, lungsod sa Barili, Sugbo. Base sa nakuhang pasiunang kasayuran sa Superbalita Cebu, ang biktima giilang si Edoy Ong, taga Brgy. Cabiangon, Pinamungajan. Ang anak nga babaye niini mga si Marimar maoy niila sa dihang nisusi sa Estaca. Ang anak niasoy nga ang iyang amahan masakiton na tungod sa edad. Na-missing kini sukad niadtong Nobiyembre 18, 2023, alas 8 sa buntag ug katapusang nakit-an duol sa sapa, mga 40 metros gikan sa ilang balay. Niadtong higayuna nagbaha tungod sa mga pag-uwan nga nasinati sa Sugbo. Iyang gituohan nga nahulog sa sapa ang iyang amahan ug gianod hinungdan nga nalumos ug gidagsa sa pagatpatan. Sa pipila na ka adlaw nga mga nakalabay, ang Kabisay-an, apil na ang Sugbo, nakasinati og mga pag-uwan dala sa low pressure area (LPA) nga natunaw na. Laing weather system nga nagdala sa ulan mao ang shear line kun panag-abot sa bugnaw ug init nga hangin.","72-anyos missing, nakit-an nga patay sa sapa sa Barili",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/72-anyos-missing-nakit-an-nga-patay-sa-sapa-sa-barili
1502,Arvie N. Veloso,"Nov 21, 2023","Nanawagan si Commission on Elections chair George Abalayan sa mga politiko nga nagpapili sa bag-ohay lang nga Barangay and Sangguniang Kabataan (SK) Elections sa Sugbo nga mag ‘honest’ sa reports niini sa gipanggasto atol sa eleksyon. Si Abalayan pormal nga nibisita sa Sugbo alang sa exit conference sa Rehiyon 7 nga gipahigayon sa Capitol Social Hall sa Nobiyembre 21, 2023 subay sa bag-o lang natapos nga BSKE. Tuyo sa commissioner nga maminaw sa mga sugyot ug mga plano’ng pagpalambo sa mga paagi aron mahimong hapsay ug hamugaway ang mosunod nga mga piniliay. Gipasalamatan usab niya ang tanang mga tawo ug buhatan nga nilangkob aron mahapsay ang pagpahigayon sa eleksyon sa Sugbo ug tibuok rehiyon 7, ilabi na sa mga dapit nga bantayanan. FILE NASubay niini, gipahinumduman usab niya ang mga Sugboanong politiko nga dili magpalingoglingog sa awhag sa buhatan sa pagduso sa ilang Statements of Contributions and Expenditures (SOCE) sa Nobiyembre 29, 2023.“Yung iba nagdadalawang isip pa na mag file ng SOCE. Alam nyo kung ito na ang pangalawang pagkakataon na hindi kayo nakapag-file nang SOCE nung 2018 Barangay and SK Elections, tapos ngayon hindi pa rin kayo nakapag-file ngayon, then you are perpetually disqualified to hold office,” matod ni Abalayan. Iyang gidugang nga ugaling dili makasumiter sa SOCE, mahimong mag-atubang og kasong administratiba nga dunay katumbas nga penalties. Hangyo niya sa mga politiko nga mahimo’ng honest kon pila ang nagasto atol sa kampanya o sa kinatibuk-an. Mahimo usab nga ilakip ang pagsumiter sa reports sa mga nasobra tungod sa donations basta mobayad lang kini sa income tax sa Bureau of Internal Revenue (BIR). “Kung tatakbo ka ulit since naka record na sa amin yan, madi-disqualify ka pa rin. Kaya mag file nang SOCE at syempre maging honest kung ano yung tamang ginastos. Ilagay kung may sobra sa naibigay dahil may mga donations, okay lang na i report kasi sabi ng BIR pwede pa rin i-report basta magbayad lang nang income tax,” dugang niya.",Comelec sa BSKE candidates: Be honest,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/comelec-sa-bske-candidates-be-honest
1503,Third Anne Peralta-Malonzo,"Nov 21, 2023","Gikumpirmar sa Philippine National Police (PNP) kaniadtong Martes, Nobyembre 21, 2023, nga ang mga sample sa specimen nga nakuha sa usa ka awto nga nalambigit sa pagkawala sa Miss Grand Philippines 2023 contestant nga si Loren Ongkiko mitugma sa DNA sa iyang mga ginikanan. Ang hepe sa Public Information Office (PIO) nga si Colonel Margilyn Abelardo niingon sa usa ka press conference sa Martes, Nobiyembre 21, 2023, nga ang DNA nga gikan sa mga lusok sa buhok nga nakuha gikan sa pula nga Honda-CRV mitugma sa DNA sa mga ginikanan ni Ongkiko. Si Abelardo niingon nga ang dugo nga nakuhang specimen sa sakyanan padayon pa nga gisusi. “Malaking maitutulong ito dahil kung matatandaan niyo may lumutang na dalawang witness na nagsasabi na may tatlo silang kalalakihan na nakita na may inililipat na isang duguang babae mula sa isang Nissan Juke papunta sa red CRV,” matod ni Abelardo. “Ito pong positive match doon sa DNA profile sa magulang ng nawawalang biktima ay isa lang, ibig sabihin nun na ‘yung ating biktima ay sumakay or at least naisakay or present siya doon, nagpapatunay na nandoon siya, naisakay siya doon sa recovered CRV,” dugang niya. Si Abelardo nagkanayon nga ang mga imbestigador nagtan-aw usab sa forensic nga ebidensya aron mailhan ang posible’ng mga tawo nga nagpaluyo sa pagkawala ni Ongkiko. Katapusang nakit-an si Ongkiko sa usa ka mall sa Lemery, Batangas niadtong Oktubre 12, 2023. Sa sayo pa, gipasakaan sa PNP og kasong kidnapping ug serious illegal detention batok kang Police Major Gemon de Cacdac, iyang driver/bodyguard nga si Jherson Magpantay ug laing duha ka Dean Does kalabot sa kaso ni Ongkiko. Si De Cacdac niangkon nga duna siyay iligal nga relasyon kang Ongkiko apan nagdumili siya sa pagkomento bahin sa giingong kalambigitan sa pagkawala niini. Positibo nga giila si Magpantay sa mga saksi nga giingong nakakita kaniya ug sa laing duha ka mga lalaki nga nag-alsa sa usa ka babaye nga nagkadugo ug walay panimuot, kinsang pisikal nga dagway pareha kang Ongkiko, gikan sa usa ka sakyanan ngadto sa lain sa hilit nga dapit sa Bauang, Batangas. Narekober ang pula nga sakyanan sa Batangas City. Si De Cacdac kasamtangang gipaubos sa restrictive custody sa PNP-Calabarzon Police Provincial Office, samtang si Magpantay ug ang laing duha ka posibleng suspek gisubay na. Gipasalig ni Abelardo nga walay white wash sa imbestigasyon sa kaso. (SunStar Philippines)",DNA nga nakuha iya ni Ongkiko,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/dna-nga-nakuha-iya-ni-camilon
1504,Arvie N. Veloso,"Nov 21, 2023","Mokabat sa 11 ka mga establisemento sa lalawigan sa Negros Oriental ug Siquijor giisyuhan sa Department of Trade and Industry (DTI) Central Visayas og notice tungod sa mga nakitang violation o kalapasan sa pagpamaligya. Sa nasayran, walo ka mga establisimento nga nakalapas sa balaod nagagikan sa Negros Oriental ug tulo kanila gikan sa Siquijor. Ang DTI mihimo og regional monitoring and enforcement activities sa naasoy’ng mga lalawigan. Ilang gibisita ang hardware stores, appliance stores, service and repair enterprises (SRE) and retailers of medical grade oxygen ug LPGs sa Nobiyembre. Atol sa pagsusi sa buhatan, nabantayan nga namaligya kini og mga produkto nga way certification sa Philippine Standard (PS) and Import Commodity Clearance (ICC) quality o safety mark. Hinungdan nga apil sa pag isyu sa mga notices, gipanangtang usab sa DTI ang maong mga produkto gikan sa mga tindahan aron kalikayan nga maablihan sa mga mopalitay. Ang maong mga establisemento nga naisyuhan og notice of violation (NOV) gimandoan sa pagdangop sa DTI provincial offices sulod sa 48 oras human nadawat ang notice aron maesplikar ang hinungdan ug masuta ang penalty nga gikinahanglang atubangon.",11 ka mga establisemento 'milapas',https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/11-ka-mga-establisemento-milapas
1505,Dario V. Gil,"Nov 21, 2023","Gatusan ka mga manok nga bantres nangamatay samtang drayber ug iyang truck boy nangaangol sa pagka aksidente sa cargo truck niadtong Lunes, alas 3 sa hapon, Nobiyembre 20, 2023 sa Upper Gawaygaway, Brgy. Uling, siyudad sa Naga, habagatang Sugbo. Sa interview sa Superbalita Cebu sa traffic police investigator sa Naga City Police Station nga si Police Chief Master Sgt. Greman Onin, iyang gibutyag nga ang trak gikan sa lungsod sa Balamban, nitadlas sa Gawaygaway aron sa pag deliver sa mga manok sa ihawan sa Naga .Apan pagdulhog sa karsada, nawad-an og brake ang trak hinungdan nga nahaybol ug natumba sa daplin. Maayo na lang gani kay nasangit sa poste sa kuryente, wa nahulog sa pangpang. Ang karga niining nga manok nga bantres nangalagpot ug daghan ang nangamatay apan wa pa masayri kon pila ang danyos sa mao nga hitabo sa pagsuwat ning taho. Wa hinuoy nakapangawat sa mga manok kay diha man dayoy mga brgy. tanod nga nagbantay. Matod ni Onin nga ang drayber ug ang helper gidala na sa tambalanan sa pag-abot niya sa dapit hinungdan nga wa niya makuha ang mga ngan sa mga biktima. Wa poy mga papelis sa sakyanan nga iyang nakit-an aron mailhan kinsay registered owner sa trak.","Trak nahaybol, 2 angol; gatusan ka manok patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/trak-nahaybol-2-angol-gatusan-ka-manok-patay
1507,Arnold Y. Bustamante,"Nov 20, 2023","Amahan sa usa ka lalaki nga gipusil patay niadtong Lunes sa alas 12:05 sa kaadlawon, Nobiyembre 20, 2023, sa sityo Nivel, Brgy. Busay, dakbayan sa Sugbo, nag-wild, namusil usab og babaye pipila ka oras ang nakalabay sa Sitio Tarcum, Barangay Lahug ning dakbayan. Namatay ang 38-anyos nga biktima nga giila nga si Marites Crystal Canedo, human pusila sulod sa gym sa sityo Tarcum. Ang biktima giingon nga dunay suliran sa pangisip. Ang gitudlo nga suspek giila nga si Biktoy Ople Bulsico, 38, taga Sitio Lupa, Brgy. Busay ning dakbayan. Ang biktima nakaangkon og samad pinusilan sa tiyan ug ubos sa walang dughan nga niresulta sa iyang hinanali nga kamatayon. Sigun sa mga saksi nga samtang nag-inom og kape ang biktima, kalit lang nga dunay nipaka nga buto-buto sa armas ug sa ilang pagsusi, natumba na si Canedo. Dali nga nisibat ang suspek sakay nagpaabot nga motorsiklo samtang dali nga gidala ang biktima sa Cebu City Medical Center (CCMC) apan gideklarar nga patay nang niabot. Sa follow up operation sa Mabolo Police Station, nadakpan si Bulsico ala 1:25 sa hapon sa Lunes sa Busay. Nakuha gikan sa suspek ang usa ka Smith and Wesson .38 kalibre nga revolver nga dunay duha ka mga bala. PANIMAWOSMatod ni Police Major Abadiano Abagat, hepe sa Mabolo Police Station, nga bawos ang motibo sa krimen. Siya nipasabot nga nisulong ang suspek sa sityo Tarcum ug gipanggukod ang iyang gipangdudahan nga maoy nipatay sa iyang anak nga si Agelio sa Sitio Nivel sa Dominggo sa udto. Sa ilang nakuha nga kasayuran, si Bulsico giingon nga nalambigit usab sa ilegal nga drugas sama sa iyang anak. Ning pagsuwat, gipangita pa ang driver sa motorsiklo nga gisakyan ni Bulsico sa iyang pagsibat, nga ila nang nailhan. ANAKNiadtong Dominggo sa udto, gipusil patay si Agelio, 19, drayber sa habalhabal, taga sityo Lupa, Brgy. Busay. Sa gihimong manhunt, nadakpan sa Mabolo Police Station sa pagpangulo ni Abagat, ang suspek Alfredo Orais, alyas Pungkol, 23, sa Sitio Golden Valley, Barangay Lahug. Nakuha sa posisyon sa suspek ang usa ka kalibre .45 nga pistola nga dunay mga bala sa magasin. Drugas ang motibo sa pagpusil ni Orais kang Agelio, kay giingong duna utang nga mobalor og P60,000 sa usa ka drug player nga naa na sa sulod sa Cebu City Jail. Giingong gi-hire ang suspek nga usa ka gun for hire sa kantidad nga P30,000. Nagtuo sila si Abagat nga daghan na og napatay si Orais, di lang si Bulsico ang unang biktima. Busa ila pang dugangan ang backkground checking sa suspek aron makompirmar ang ilang pagduda. Wala lang una ibutyag sa kapulisan kon kinsa ang drug player nga nabilanggo na nga nisugo sa pagpatay kang Agelio sanglit nagpadayon ang ilang followup operations.",Babaye gipatay sa lalaki nga nag-wild,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/babaye-gipatay-sa-lalaki-nga-nag-wild
1509,Dario V. Gil,"Nov 20, 2023","Unom ka mga tawo ang nangaangol sa managlahing mga aksidente sa kadalanan sa isla sa Sugbo sa Dominggo ug Lunes. Sa alas 9 sa buntag sa Lunes, Nobiyembre 20, 2023, duha ang nangaangol human nagkabangga ang duha ka mga motorsiklo sa N. Bacalso Ave. ,Sityo Himungbongan, Brgy. Taloot, lungsod sa Argao, habagatang Sugbo. Ang nangaangol giila nga sila si Ordonez Juniller, 61, ug Lizer Orencia, 28, ulitawo, pulos nagpuyo sa dapit. Sa imbestigasyon sa kapulisan, si Juniller kalit nga nipa U-turn sa iyang motorsiklo hinungdan nga nagkadinasmagay sila ni Orencia nga nagmotorsiklo padulong sa kinapusoran sa lungsod. Ang duha gidali sa pagdala sa Bogo District Hospital sa Argao. Samtang sa dakbayan sa Sugbo, usa ka babaye nga nagmaneho og sakyanan naangol human mabangga sa kilid sa Mambaling flyover sa Brgy. Mambaling, dakbayan sa Sugbo sa mga alas 4 sa kaadlawon sa Lunes, Nobiyembre 20, 2023. Ang biktima giila nga si Jories Orendain, 23, dalaga, taga Brgy. Tulay, lungsod sa Minglanilla. Gituohang nakatagpilaw ang biktima nga nagmaniho sa usa ka Innova padung mopauli sa ilaha sa Brgy. Tulay. Ang biktima gidali sa pagdala sa responders sa Cebu City Medical Center (CCMC). Samtang tulo usab ang nangaangol sa laing aksidente nga naglambigit og mga motorsiklo sa alas 7 sa Dominggo sa gabii, Nobiyembre 19, 2023 sa atubangan sa Cebu Technical University (CTU) Moalboal sa Poblacion West, Moalboal. Ang mga nangaangol mao sila si Dean Orense, 20, nagmaneho sa usa ka motorsiklo ug may backrider nga estudyante sa CTU Moalboal nga si Kenn Tisang Orge, 21, dalaga. Sila puro taga lungsod sa Ronda, Sugbo. Samtang ang laing biktima nga nagmotorsiklo giila nga si Dejie Gingo Orilla, 24, ulitawo, taga Saavedra, Moalboal. Giingon nga si Orense nikuha kang Orge sa tunghaan. Samtang nag-angkas si Orge , matod pa, si Orense kalit nga ni U-turn paingon na sa Ronda. Nakadinasmagay sila ni Orilla nga mitadlas sa mao nga karsada nga nagmotorsiklo. Sila gipangdala sa mga responder sa Badian District Hospital.",6 nangaangol sa 3 ka mga aksidente,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/6-nangaangol-sa-3-ka-mga-aksidente
1512,Ralph Martinez,"Nov 20, 2023","Dili mominos sa 300 ka mga estudyante gikan sa nagkalainlaing unibersidad ug kolehiyo ang ning-apil sa mass walkout ug nihimo og martsa-rali sa uptown sa dakbayan sa Sugbo, Lunes sa buntag, Nobiyembre 20, 2023. Ang mga estudyante gikan sa University of the Philippines Cebu (UP-Cebu), University of San Carlos (USC), Cebu Normal University (CNU), University of Cebu (UC), University of San Jose-Recoletos (USJ-R), Southwestern University (SWU), ug Cebu Institute of Technology - University (CIT-U). Usa sa ilang mga isyo sa pagprotesta mao ang budget cut sa state universities and colleges (SUCs) nga nakaapekto sa pagpalambo sa pasilidad sa mga tunghaan ug scholarships nga gitanyag. Sa proposed 2024 National Budget, ang SUCs gihatagan og kinatibuk-ang gahin nga P100 bilyunes, dul-an sa unom ka porsyento nga pagkunhod itandi sa miaging tuig nga budget nga P107 bilyunes. Samtang sa mga pribadong tunghaan, ang nanagprotesta nisaysay sa pagtaas sa ilang matrikula apan walay katugbang nga kalamboan sa pasilidad ug umento sa suweldo sa mga magtutudlo. Sa pakighinabi sa SunStar Cebu, si Herminigilda Oroza, Kabataan Partylist CNU Chapter secretary general, niingon nga ang kasagarang isyo sa CNU mao nga walay igong pisikal nga pasilidad sulod sa institusyon. “For Cebu Normal University, this has been ongoing for how many years,” matod ni OrozaMatod ni Oroza nga kinahanglang makig-away ang mga tinun-an sa uban aron makagamit sa classrooms tungod sa kakuwang sa mga pasilidad ug ang institusyon adunay kanunay nga pagkapalong sa kuryente nga makabalda sa klase. Sa gisugyot nga National Expenditure Program (NEP) alang sa 2024, ang CNU gilauman nga dunay dul-an sa P176 milyunes nga pagkunhod sa pundo, kun 26 porsyento nga pagkunhod itandi sa ilang 2023 nga budget nga P705 milyunes. Ang pagkunhod sa badyet, dason ni Oroza, makaapekto sa pagtukod sa dugang pasilidad, pagkuha sa mga kawani ug serbisyo sa estudyante. Si Talyo Orquia, presidente sa USC Supreme Student Council, niingon nga adunay pagtaas sa tuition alang sa mga pribadong unibersidad ug kolehiyo. Samtang, ang grupo nagsuporta usab sa nasudnong panawagan sa tulo ka adlaw nga transport strike sa Pinagkaisang Samahan ng mga Tsuper at Operator Nationwide (Piston) sugod sa Lunes, Nobiyember 20, 2023. Apan ang Piston Cebu chapter mohimo lang og usa ka adlaw nga welga sa Miyerkules, Nob. 22, aron pagtahod sa kapistahan sa patron sa dakbayan sa Lapu-Lapu, ang Birhen sa Regla, ning adlawa, Nobiyembre 21. Nag-unang isyo sa Piston mao ang pagprotesta tungod sa nagkaduol na nga deadline sa konsolidasyon sa traditional jeepney ngadto sa kooperatiba karong Disyembre 31, 2023.","300 ka mga tinun-an mi-walkout, nag-rally",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/300-ka-mga-tinun-an-mi-walkout-nag-rally
1513,Dario V. Gil,"Nov 20, 2023","Nagtingkagol sa bilanggoan sa Naga City Cebu Police Station sa Naga City, habagatang Sugbo, ang manghod tungod sa giingong pagbunal sa agtang sa iyang maguwang gamit ang puthaw sa Purok Cacao, Barangay. Inayagan, dakbayan sa Naga, alas 12:30 sa udto sa Dominggo, Nobiyembre 19, 2023. Sumala sa kasaligang tinubdan sa Superbalita Cebu, ang biktima nga maguwang giila nga si Ortanez Ortega Ortigas, 54, minyo, samtang ang suspek mao si Anotado Ortega Ortigas, 52, pulos mga molupyo sa dapit. Matod pa nga ang duha mga mekaniko ug gibinlan sa negosyo sa ilang amahan nga usa ka chassis repair shop sa mga sakyanan. Matod pa nga ilang gitunga ang chassis repair shop ug nagkompetinsyahay sa ilang negosyo. Apan niabot sa punto nga naglalis sila kon kinsay mopaayo sa ilang shop. Ang suspek nga nakapunit og puthaw, nibunal sa agtang sa iyang maguwang nga niresulta sa pagkaangol niini. Hinuon, luwas na ang kahimtang sa biktima. Samtang ang suspek nadakpan sa hot pursuit sa kapulisan sa Naga ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Lt. Col. Beethoven Doma.","Mibunal sa ulo sa maguwang, priso",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mibunal-sa-ulo-sa-maguwang-priso
1514,Dario V. Gil,"Nov 19, 2023","Duha ka batan-ong mga lalaki, usa kanila menor, nangamatay human mabangga sa usa ka tourist bus alas 4:20 sa kaadlawon sa Dominggo, Nobiyembre 19, 2023 sa N. Bacalso Ave. , Brgy. Langtad, dakbayan sa Naga, habagatang Sugbo. Ang duha nga nangamatay gituohang hubog kay nag-ikis-ikis ang ilang dagan samtang nagsubay sa karsada. Base sa nakuhang kasayuran sa Superbalita Cebu gikan sa kasaligang tinubdan, giila ang mga nangamatay nga sila si Luardo Ortiz, alyas Baldo, 18, grade 11, ulitawo, ug si Romey Osmena, 16, grade 9, managsilingan sa Brgy. Gairan sa maong siyudad. Sa walo ka mga Taiwanese national nga mga turista nga nangaangol, duha kanila mga bata. Sila giilang si Osorio Ostonal, 28; Inoferio Otero, 26; Ouano Oxales, 40; Balgos Oy, 17; Xu Mitchel, 25; Oyao Ozoa, 26; Oyao Ozoa, 9; ug Oyao Shihchun, 7. Ang tourist bus nga gisakyan sa mga turista nga gimaneho ni Alonte Paala, 49, minyo, taga Sityo Batong, Brgy. Danlag, lungsod sa Consolacion, Sugbo, gikan sa Cebu City. Padulong unta sila sa Brgy. Tan-awan, Oslob, habagatang Sugbo alang sa whale watching. Pag-abot sa dapit, giingong ilang nasugatan ang nag-ikis-ikis nga motorsiklo nga gimaneho ni Ortiz samtang angkas si Osmena. Si Paala nisuway sa paglihay kanila apan nadasmag gyud ang motorsiklo nga napasok sa ilawom. Human mabangga, ang bus nilahos ug nabangga sa kongkretong pader sa tindahan nga niresulta sa pagkaangol sa walo ka mga turista. Sa interview sa Superbalita Cebu kang Police Lt. Col. Beethoven Alajar, hepe sa kapulisan sa dakbayan, iyang gibutyag nga dunay amicable settlement tali sa mga pamilya sa duha nga nangamatay ug operator sa bus pinaagi sa paggasto sa haya ngadto na sa paglubong. Pabayran usab ang motorsiklo nga naguba. Matod ni Alajar nga minor injuries lang ang naangkon sa walo ka mga turista nga gipangdala sa ACE Medical Center sa Pardo, siyudad sa Sugbo.","Motor nabangga sa bus, 2 namatay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/motor-nabangga-sa-bus-2-namatay
1515,Dario V. Gil,"Nov 19, 2023","Wa diay na-missing ang mananagat nga tag-iya sa usa ka sakayan nga may pukot nga nakaplagan nga nalunod niadtong Sabado, Nobiyembre 18, 2023 ug nabangalan sa kadagatan sa Brgy. Bulasa, Argao, habagatang Sugbo. Kini ang gibutyag ni Paalisbo, Argao Brgy. Captain Wilfredo Pabillo nga gikahinabi sa Superbalita Cebu sa Dominggo, Nobiyembre 19. Matod ni Pabillo nga mga alas 9 sa buntag sa Dominggo may niadto sa iyang barangay kay ni-claim sa maong sakayan nga may pukot. Si Necasio Genio, hamtong, minyo, taga Brgy. Taloot sa maong lungsod nangunay sa pagkuha sa iyang bangka. Asoy pa ni Genio nga iyang gipalutaw ang iyang sakayan nga gihikot apan wa niya mabantayi nga gikuso-kuso sa mga dagkong balod. Nabugto ang pisi ug nabuslot ang sakayan unya napadpad, gianod sa lawod ug nalunod habig sa kadagatan sa Bulasa. Usa ka mananagat nga si Roger Puerto taga Paalisbo, Argao, maoy nakabangal sa sakayan sa Sabado sa buntag.",Bangka gianod ra; tag-iya di missing,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/bangka-gianod-ra-tag-iya-di-missing
1516,Kaiser Jan Fuentes,"Nov 19, 2023","Tungod sa pasalig sa kahugpongan sa mga grupo sa mga jeepney driver sa Sugbo nga mosalmot sa transport holiday sa tibuok nasod, gikompirmar usab sa nagkadaiyang mga kompaniya sa transportasyon sa Sugbo nga dili sila mosalmot sa protesta, nipasalig nga dili mabalda ang pampublikong transportasyon. Sa tulo ka managlahi’ng mga suwat nga gipadala ngadto sa buhatan sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB 7) niadtong Huwebes, Nobiyembre 16, labing minos 20 sa mga kompaniya sa transportasyon sa Sugbo ningpadayag sa ilang tinguha nga magpadayon sa operasyon taliwala sa giplanuhang nationwide transport holiday. Ang mga kopya sa mga sulat, nga gihatag sa SunStar Cebu, nihatag og gibug-aton nga ang mga grupo dili gusto nga makabalda sa “adlaw-adlaw nga kalihukan sa riding public”. Sa miaging Biyernes, sa usa ka pamahayag, ang presidente sa Piston Cebu nga si Tibor Espiras niingon nga ang protesta nagtumong sa pagsuporta sa giplano’ng tulo ka adlaw nga welga sa Piston-national sugod sa Lunes, Nob. 20, hangtod sa Miyerkules, Nob. 22. Si Espiras niingon nga ang welga supak sa Disyembre 31, 2023 nga deadline sa public utility vehicle (PUV) consolidation ubos sa PUV modernization program (PUVMP) sa nasudnong kagamhanan. Apan gitataw ni Espiras nga imbes tulo ka adlaw nga protesta, nakahukom sila nga mohimo na lang og usa ka adlaw nga protesta aron dili mabalda ang kasaulogan sa fiesta ug mga kalihukan sa Nuestra Señora de Regla sa dakbayan sa Lapu-Lapu sa Nobiyembre 20 ug 21. DI MOAPILSa suwat nga gipaluyohan sa 10 ka mga sakop sa Federation of Cebu Transport Cooperatives (FCTC), ilang gisubli ang ilang dedikasyon sa paghatod sa serbisyo publiko’ng transportasyon. Gawas sa mga sakop niini, ang sulat sa FCTC naglakip ni kanhi Barili Mayor Yevgeny Abing, kasamtangang presidente sa Cebu Provincial Transport Cooperative. Ang mga kooperatiba sulod sa grupo naglakip sa El Pardo Transport Cooperative, Pit-os Talamban & Mandaue Transport Cooperative, Lahug Apas Transport Cooperative, Lamadotrasco, Inayawan Transport Cooperative, Kalunasan Operators ug Drivers Trans. Kooperatiba, CLMDOT Transport Cooperative, Mandaue Transport Cooperative, Mabolo Transport Cooperative, ug Banawa Transport Cooperative. Dugang pa, siyam ka mga kooperatiba sa transportasyon nga nakabase sa Lapu-Lapu, lakip ang Lamadotrasco, Utsi, Udotco, Celamco, Lamdoa, Lacomdotco, Feltoda, MIMPC, ug LLCDOA, nagpamatuod sa ilang pasalig sa pagpadayon sa mga operasyon. Ang Lamadotrasco sakop sa duha ka grupo sa transport cooperatives. Samtang, si Daece P. Torrenueva, presidente sa Kaluha Twin Trading Services Corporation, nipadayag sa iyang dedikasyon sa usa ka bulag nga sulat, siya miingon, “We recognize the vital role that public transportation plays in the daily lives of countless individuals, connecting communities, and facilitating economic activities. ”Si Espiras miingon nga ang protest strike gitumong sa pagpadangat sa pagkadiskontento sa grupo sa nagsingabot nga deadline sa pagkonsolida sa prangkisa, usa ka bahin sa PUVMP sa nasudnong gobyerno, nga ilang gisaway nga usa ka “large-scale business venture. ”",Di moapil sa transport strike,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/di-moapil-sa-transport-strike
1519,Arkeen Larisma,"Nov 19, 2023","Human sa pagtapos sa kontrata sa GDS security agency, ang Cebu City Hall ni-award sa bid ngadto sa bag-ong security agency nga mopuli sa hinay-hinay sa pag-secure sa lugar, samtang ang force multipliers magpabilin nga motabang. Sa interbyo niadtong Biyernes, Nob. 17, 2023, si Acting Cebu City Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan niingon nga ang City Government “closely” nga nakigtambayayong sa bag-ong security agency sa paghimo og assessments, nag-ingon nga ilang gihangyo ang pagkuha sa pipila ka mga security guard gikan sa miaging ahensya. Si Abalayan niingon nga ang ahensya nga nahatagan sa kontrata mao ang JDA Security Agency; apan, wala siya maghisgot kon kanus-a gihatag ang kontrata. Matod niya nga dunay mga buhatan nga nihangyo nga i-absorb ang mga security guard gikan sa kanhi ahensya ngadto sa bag-o, apil na ang iyang buhatan. Matod niya nga iya na lang gitugyan sa Civil Security Unit ang pagdeterminar kon ipabilin ba sa Siyudad sa pipila ka mga security guard nga nagpakita og talagsaong performance sa trabaho. Matod niya nga iyang gimandoan ang pangulo sa seguridad nga unahon ang mga lugar nga gikinahanglan ang mga guwardiya, ilabi na ang pagtutok sa mga lugar sama sa mga bodega sa Siyudad nga naghupot sa mga propyedad sa gobyerno. Matod niya nga ang mga security guard nagsugod sa pagtaho sa ilang gitudlo nga mga puwesto niadtong Huwebes sa gabii, Nob. 16, 2023. Dugang pa niya nga kon hingpit nang makuha sa Dakbayan ang 240 ka mga gikinahanglang guwardiya, mahimo nang matangtang ang force multipliers sa ilang mga puwesto karon, partikular na ang mga sakop sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office. Ang ahensya sa GDS nakakuha og tulo ka tuig nga kontrata sa pag-supply og mga security guard para sa city hall, sugod niadtong Sept. 1, 2022 apan, gitapos kini sa Siyudad sugod sa Nob. 1, 2023. Sa miaging pakighinabi sa abogado sa Cebu City Administrator nga si Calvo Pangag, iyang gitumbok ang lain-laing rason sa pag-undang sa kontrata, lakip na ang dili maayong performance, bayolenteng insidente niadtong Hulyo sa dihang giatake sa usa ka security guard ang usa sa mga kawani ni Mayor Cedie Abangan, ug ang ilegal nga paghipos sa mga armas sa agency personnel atol sa Comelec gun ban.",Bag-ong security agency sa City Hall nagsugod na,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/bag-ong-security-agency-sa-city-hall-nagsugod-na
1520,Dario V. Gil,"Nov 18, 2023","Usa ka mananagat ang gikatahong na-missing sa lawod sa Barangay Talo-ot, lungsod sa Argao, samtang grabeng baha ang nasinati sa habagatan sa lalawigan, labina sa dakbayan sa Toledo sa Sabado, Nobiyembre 18, 2023. Kini human ang sakayan na lang ang nabangalan nga wala nay tawo ug dunay pukot karga niini sa lawod sa Talo-ot sa Argao, alas 8:00 sa buntag sa naasoy nga adlaw. Unang nasayran kini sa Superbalita Cebu gikan kang Erenio Manami Banzuela, taga Barangay Langtad, Argao, bahin sa nakit-ang sakayan nga wala nay sakay ug gibira padulong sa baybayon sa laing mananagat. Si Cornelio Puerto, silingan ni Banzuela, nga nahinabi sa Superbalita Cebu, niingon nga ang iyang bana nga mananagat nga si Roger maoy nakabangal sa sakayan. Matod ni Cornelio, nakita sa iyang bana nga nalunod kini hinungdan nga gisawom sa iyang bana ug gihabwaan og tubig dayong guyod niini sa iyang pumpboat ngadto sa baybayon sa Langtad. Nasayran nga ang sakayan dili hingpit maunlod sa bawod tungod sa kagaan niini. Gitaho na kini sa kapulisan apan tanghaga pa atol ning pagsuwat kon kinsa ug asa ang mananagat nga tag-iya o sakay niini. Nanawagan ang kapulisan sa publiko sa pagsusi sa ilang kabanay nga wala mauli sa pagpanagat ug pag-ila sa sakayan. BAHAUsa ang dakbayan sa Toledo sa mga dapit sa lalawigan sa Sugbo nga naapektohan sa grabe pagbaha gumikan sa pagbunok sa uwan sa Sabado tungod sa low pressure area (LPA) sa amihanan sa Visayas ug shear line o panag-abot sa klima nga init ug bugnaw. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu sa usa mga staff sa Toledo City Emergency Operation Center nga si Cecil Anacleto, kini nagkanayon nga ang kusog nga uwan nagsugod pasado alas 10:00 sa buntag. Matod ni Anacleto, ang grabeng baha nasinati dapit sa New Public Market sa Brgy. Poblacion tungod sa pag-awas sa usa ka sapa sa dapit apan way dakong kadaut kini nga nahimo. Lakip sa nalunopan sa tubig sa baha mao ang Barangay Luray 1, Luray 2, Poblacion, Magsaysay Hills, Sipaway, ug Kalumampaw. Dason ni Anacleto, ang maong mga dapit, mabahaan panahon sa ting-uwan. Ang ilang rescue team padayon nga nag-monitor tungod sa nagpadayon nga bati nga panahon. Sumala sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas, walay bagyo apan niisyo kini og pasidaaan sa publiko nga magbantay tungod sa kusog sa uwan gumikan sa shear line ug dala sa low pressure area.",Mananagat ‘missing’; Toledo City gibahaan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mananagat-missing-toledo-city-gibahaan
1522,Dario V. Gil,"Nov 18, 2023","Nasunog ang bodega sa wooden craft sa Sitio Gumamela, Barangay Lawaan 2, siyudad sa Talisay, alas 3:45 sa hapon, Sabado, Nobiyembre 18, 2023, nga gipanag-iya ni Marvin Pacana, apan giukopahan ni Roly Condring. Sa pasiunang imbestigasyon ni F01 Gonesto Godinez, fire investigator sa Talisay City Fire Office, nga daling niulbo ang kayo tungod sa mga produkto niini nga ginama sa kahoy ug ang bodega mismo ginama sa mixed materials sa kahoy ug semento. Atol ning pagsuwat, ang kabomberohan padayon pa sa ilang imbestigasyon bahin sa sinugdanan sa pag-ulbo sa sunog samtang, wa na kini makakatap. Ang maong sunog gisaka sa 1st alarm ug nagbilin og danyos nga gibanabana sa kabomberohan nga moabot og P127,500.",Bodega nasunog,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/bodega-nasunog-2
1526,Dario V. Gil,"Nov 18, 2023","Gilalisan sa social media ang nag-viral nga post ni Jeslar Pacatang kon unsang klase ang nasikop nga halas sa Sityo Panas, Brgy. Guadalupe, siyudad sa Carcar. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu kang Pacatang, giasoy niya nga nagmotorsiklo siya sa alas 7:00 sa buntag, Sabado, Nobiyembre 18, 2023, padulong sa trabaho isip security guard sa Cebu Electric Cooperative (Cebeco) 1 ug iyang naagian ang usa ka lalaki nga si Lito Pabualan, molupyo sa naasoy nga dapit nga nagkupot sa dinakpan nga halas nga gibaatan na ang baba. Si Pacatang nangutana kon asa madakpi, kini niingon nga sa dan sa maong dapit. Si Pabualan niingon nga ang dinakpan niyang halas mobukad ang liog hinungdan nga gituohan nga usa ka King Cobra, usa ka endangered specie sa halas sa nasod. Atol ning pagsuway, ang halas gikatakdang i-turnover sa Department of Environment and Natural Resources (DENR) alang sa tukmang paghipos ug tukmang pag-ila sa klase niini. Sa laing bahin, nag-viral usab sa social media ang nasikop nga reticulated python o sawa gikan sa kisame sa balay sa usa ka sityo sa Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo. Usa sa mga molupyo sa dapit nga si Dionson Pacheco, hamtong, maoy maisugon nga nidakop sa sama nga dunay timbang nga kapin sa otso kilos. Sa pagkakaron, ang sawa gipasagop na sa usa ka lisensiyado nga snake keeper.","Gidudahang cobra, nasikop",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gidudahang-cobra-nasikop
1527,Earl Kim H. Padronia,"Nov 18, 2023","Gipahibalo sa Archdiocese of Cebu sa Biyernes, Nobiyembre 17, 2023, ang plano sa pagmugna sa duha ka mga bag-ong diocese sa Sugbo, ang Diocese of Danao sa amihanan sa lalawigan sa Sugbo ug Diocese of Carcar sa habagatan sa Sugbo. Human sa ika-13 nga General Pastoral Assembly niadtong Nobiyembre 14-16, 2023, si Cebu Archbishop Range Catilo mao mismo ang nipahibalo niini atol sa press conference niadtong Biyernes. Matod niya, ang artsidyosesis nakahuman na sa pag-draft sa proposal sa ‘Sugbuswak’ human sa halos usa ka tuig nga serye sa mga miting, diskusyon, ug konsultasyon sa ad hoc committee uban sa mga hingtungdan nga institusyon sa pagporma sa detalyadong plano. Dugang niya, ang sugyot ipadala ngadto sa Vatican City, ang base ni Santo Papa Albear alang sa dugang pagsusi ug pag-uyon niini. BAG-ONG DIOCESESAng kasamtangang Archdiocese bahinon sa tulo: usa ka diyosesis sa amihanang Sugbo; ang kasamtangang artsidyosesis isip inahan nga simbahan nga nahimutang sa sentro; ug usa ka diyosesis sa habagatang Sugbo. Sa gisugyot nga Diocese of Danao, ang puwesto ibutang sa Santo Tomas De Villanueva Parish sa Danao City. Ang nahisgutang plano nga diyosesis adunay utlanan nga magsugod sa Liloan ug Tuburan hangtod sa Daanbantayan, lakip na ang Bantayan Island ug Camotes Group of Islands. Sa laing bahin, ubos sa gisugyot nga Diocese of Carcar, kini ibutang sa Archdiocesan Shrine of St. Catherine of Alexandria. Ang umaabot nga bag-ong diyosesis adunay utlanan sugod sa mga dakbayan sa Naga ug Toledo paingon sa Santander. Sa usa ka bahin, ang Archdiocese of Cebu magpabilin nga iyang base sa Metropolitan Cathedral sa dakbayan sa Sugboy ug adunay hurisdiksyon sa mga lungsod sa Balamban, Asturias, Consolacion, Minglanilla, Cordova, ug sa mga dakbayan sa Mandaue, Lapu-Lapu ug Talisay.",‘Sugbuswak’ nagpaabot na sa pag-uyon sa Papa,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/sugbuswak-nagpaabot-na-sa-pag-uyon-sa-papa
1528,Arnold Y. Bustamante,"Nov 17, 2023","Ang barangay kapitan sa Inayawan, dakbayan sa Sugbo andam moabag sa imbestigasyon sa posibleng kalambigitan sa iyang duha ka mga tanod sa pag rescue sa duha mga suspek sa pagpatay sa usa ka sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit 7 (RPDEU 7) nga si Police Corporal Dionson Morata Bulosan. Matod ni Kapitan Gorial Mikhael Bitoon nga niadtong Miyerkules sa kaadlawon, Nobiyembre 15, nga dunay kalit nga nangabot nga mga polis sa iyang barangay aron molusad og hot pursuit operation. Gi pick up ang iyang duha ka mga barangay tanod ug gidala sa police station kay maoy gitudlo nga ningtabang sa pagpaikyas kanila ni Atong Moratillo ug Delax Mactal. Iya kining gisusi ug gikahinabi ang deputy commander sa police station, lakip na ang team leader. Gisaysayan siya niini labot sa hitabo ug gitumbok ang iyang duha ka mga tanod nga maoy ningresponde dala ang sakyanan sa barangay sa Sitio Pagtambayayong, Brgy. Kinasang-an. Human mabati ang kasayuran, gisaad ni Bitoon sa kapulisan nga mohimo og imbestigasyon ug andam siya mokooperar ug naa ra sa iyang barangay ang duha ka mga tanod. “Ato usab gipanegurado sa kapulisan ang atong 100% nga pagsuporta ug kooperasyon para sa kasulbaran niining kasoha. Dili kita moundang sa pakig-alayon kanila bisan unsa pa mang orasa,” matod ni Bitoon. Ang maong pamahayag gihangop sa Police Regional Office 7. MASAYRANMatod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Pacia,hepe sa kapulisan sa Central Visayas, nga sa nagpadayon nga imbestigasyon, dinhi masayran kon ang pagtabang sa duha ka mga tanod sa pag-eskapo sa mga kriminal kalapasan ba sa balaod. “Yes, their cooperation in the investigation will be crucial to know whether or not the actions made by the said tanods were intended to facilitate the escape of the suspects,” matod ni Abacay. Samtang usa ka pribadong indibidwal nitanyag og P50,000 nga ganti sa makatudlo sa nahimutangan nilang Moratillo ug Mactal. Ang gitanyag nga kantidad gihulagway ni Police Colonel Tiyan Callada, hepe sa kapulisan sa lalawigan sa Sugbo, nga dako’g matabang sa pagpangita sa mga suspek. Nibutyag si Callada nga miapil na sila sa manhunt operation. Gani dunay mga impormasyon nga naa sa probinsya ang mga suspek nga mao karon ang iyang gipatutukan. Tanang intelligence operatives sa Cebu Police Provincial Office (CPPO) nagtinabangay na pagpangita sa duha.",Kapitan sa Inayawan motabang sa kapulisan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kapitan-sa-inayawan-motabang-sa-kapulisan
1529,Dario V. Gil,"Nov 17, 2023","Nangalandig sa emergency room sa Badian District Hospital sa Brgy. Poblacion, Badian, habagatang Sugbo, ang upat ka mga turista ug drayber sa van nga ilang gisakyan human naaksidente sa alas 3:40 sa kaadlawon sa Biyernes, Nobiyembre 17, 2023, sa Brgy. Poblacion. Ang drayber nakatulog kay hayan lapoy pa kini sa iyang kapin sa 100 ka kilometro nga biyahe sa amihanang Sugbo. Hinuon minor injuries lang ang naangkon sa mga biktima busa nakagawas ra dayon sa ospital human matambali ug mahiling. Basi sa nakuhang kasayuran sa Superbalita sa Cebu gikan sa kasaligang tinubdan, nailhan ang mga biktima nga turista nga puro taga San Antonio, Tondo, Manila, nga sila si Antonietto Avila Libunao, 64, minyo; iyang asawa nga si Carmen Pacione; Lorence Pacis Paclibon , 40, minyo; ug anak niini nga si Pacomios Pacis Paclibon, 5. Samtang ang drayber nga naangol giila nga si Emeniano Jorge Pacto Pacuan, 24, ulitawo, taga Lamintak Sur, Medellin, amihanang Sugbo. Matod sa tinubdan nga si Pacuan gikan naghatod sa iyang laing guests sa norte sa Sugbo. Pagkahuman, sa mga ala 2 sa kaadlawon sa Nobiyembre 17, niadto siya sa Mactan International Airport aron pagkuha sa mao nga mga turista. Ang grupo padung sa lungsod sa Samboan, Sugbo, apan pag-abot sa taytayan sa Poblacion, Badian nakatagpilaw si Pacuan ug nahasimang ang sakyanan ug nahulog kilid sa bridge. Wa kini malahos sa sapa kay nasangit sa kanipaan. Dali sila nga gipangdala sa tambalanan sa emergency responders. Paglabay sa pipila ka mga oras, nakagawas ra silang tanan sa tambalanan.",Tourist van nahulog kay driver nakatulog,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/tourist-van-nahulog-kay-driver-nakatulog
1533,Ralph Lawrence G. Llemit,"Nov 17, 2023","Usa ka magnitude 7. 2 nga linog niigo sa lungsod sa Sarangani sa Davao Occidental, alas 4:14 sa hapon, Biyernes, Nobiyembre 17, 2023. Ang epicenter sa linog gikan sa 76 kilometros habagatan-sidlakan sa Sarangani Island o lungsod sa Sarangani sa Davao Occ. Sumala sa Philippine Institute of Volcanology and Seismology (Phivolcs), ang linog tectonic in origin ug adunay gilawmon nga 96 kilometros. Nasinati kini sa mosunod nga dapit:Intensity VIII - Glan, Sarangani; General Badel City, South CotabatoIntensity V - Matanao, Davao del Sur; Maasim, Malapatan, Sarangani; Lake Sebu, Tampakan, Polomolok, Banga, SouthIntensity IV - Kidapawan City, Cotabato; Magsaysay, Davao City, Davao del Sur; Don Eulogio, Range Cuenco Badel, Davao Occidental; Kiamba, Maitum, Sarangani; Norala, Tantangan, South Cotabato; Presidente Estabillo, Lebak, Isulan, Esperanza, Columbio, Kalamansig, ug Sultan Kudarat. Giklaro sa Phivolcs nga walay hulga sa tsunami base sa available nga sea-level data. “However, earthquakes of this size may generate unusual sea level disturbances that may be observed along coasts near earthquake epicenter of Davao Occidental,” sumala sa Phivolcs. Daghang mga edipisyo ug mga imprastraktura ang naguba hinuon walay kinabuhing gikatahong nakalas. (SunStar Davao)",M7. 2 nga linog miigo sa Davao Occ.,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/m72-nga-linog-miigo-sa-davao-occ
1534,Dario V. Gil,"Nov 16, 2023","Tulo ang nangaangol nga mga sakay sa motorsiklo nga gibanggaan sa usa ka multicab nga gimaneho sa usa ka langyaw sa national highway sa South Poblacion, siyudad sa Naga, alas 7:30 sa gabii sa Miyerkules, Nobiyembre 15, 2023. Ang mga biktima mao sila si Dario Pacudan Jr. , 28, ulitawo, taga Brgy. Inayagan, Naga; Climark Aboc, 48, minyo, taga Das Lotupan, siyudad sa Toledo ug Bendecio Hawak Jr. , hamtong, taga West Poblacion, Naga. Matod pa, ang mga biktima nagmotorsiklo padulong sa siyudad sa Sugbo apan nadasmagan sa multicab nga gimaniho sa usa ka Adrian Paculanang, 60, American national, nagpuyo sa Brgy. Casay, lungsod sa Dalaguete. Ang mga biktima gitabang sa mga sakop sa City Disaster Risk Reduction Management Office (CDRRMO) sa Naga ug gidala sa Vicente Mendiola Center for Health sa Poblacion, Naga. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu ngadto kang PCMS Jonneper Bahian, police traffic investigator sa Naga, nasayran nga ang Amerikano wa magdugay sa ilang kustodiya gumikan kay nakab-ot ra ang amicable settlement tali sa mga biktima. (DVG, Tampo nga hulagway)","Motor nabanggaan, 3 angol",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/motor-nabanggaan-3-angol
1535,Ralph Martinez,"Nov 16, 2023","Walay bagyong nasigpatan sulod sa Philippine area of responsibility (PAR), gawas sa low pressure area (LPA). Kini ang pamahayag ni Engr. Al Alicante, direktor sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas dihang nahinabi sa SunStar Cebu online commentary program ‘Beyond the Headlines’ sa Huwebes, Nobiyembre 16, 2023. Matod ni Alicante, ang pag-uwan-uwan masinati tungod sa sistema sa klima nga gitawag og shear line o panag-abot sa hangin nga init ug bugnaw. Niadtong Martes, Nobiyembre 14, 2023, ang Pagasa niingon nga ang bagyo nga naa gawas sa nasod nahimo’ng LPA na lang sa pagsulod sa PAR. Matod ni Alicante, dili pa nila mabana-bana kon ang LPA mobalik sa pagkabagyo o malusaw sa hingpit.",Pagasa: Walay bagyo,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pagasa-walay-bagyo
1536,Arvie N. Veloso,"Nov 16, 2023","Usa ka pumpboat sa lungsod sa Moalboal ang naunlod diin dunay sakay nga mga turista tungod sa kakusog sa balod sa Nobiyembre 16, 2023. Kini gikompirmar ni Yote Ramos, interim officer sa Provincial Disaster Risk Reduction Office (PDRRMO). Si Coast Guard Seaman Second Rick Paculba sa Moalbal, niingon nga ang bangka nasudlan og tubig,alas 12 sa udto. Ang motorbanca dunay sakay nga duha ka mga turista nga gikan nag-diving ug tulo ang kaubang diving assistants. Dihang paingon na mobalik sa baybayon ang bangka, giingong dunay nakaigo sa port side niini hinungdan sa pagkabuslot, nisulod ang tubig nga niresulta sa pagkaunlod. Hinuon, naluwas sila sa mga sakop sa Philippine Coast Guard (PCG), ala 1 sa hapon.","Pumpboat naunlod, 5 naluwas",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pumpboat-naunlod-5-naluwas
1538,Dario V. Gil,"Nov 16, 2023","Nahimong tanghaga sa kapulisan sa lungsod sa Dalaguete kon kinsay tag-iya sa usa ka awto nga taudtaod nang nag-park sa daplin sa national highway sa Barangay Casay human walay niangkon sa gi-post nga panawagan sa Facebook page sa Dalaguete Traffic Command Office .Nahitabo ang kabalaka sa kapulisan sa Huwebes, Nobiyemre 16, 2023, alas 4:00 sa kaadlawon, dihang nabanggaan kini sa Isuzu truck nga gimaniho ni Tiburcio Padayhag , 50, minyo, taga lungsod sa Sibulan, Negros Oriental, nga nagpadulong sa pantalan sa lungsod sa Santander. Ang awto (GHW 202), kolor itom ug blue apan wala gibutang ang brand niini. Sumala sa kapulisan, kon dili kini makuha sa tag-iya sulod sa tulo ka adlaw human sa aksidente, ang awto ilang birahon ngadto sa impounding area.","Awto ‘gibiyaan,’ nabanggaan",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/awto-gibiyaan-nabanggaan
1539,Arnold Y. Bustamante,"Nov 16, 2023","Subling gipatuman sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo ang ‘Oplan Disiplina’ sa matag barangay nga unang hugot nga giimplementar panahon sa pandemiya sa Covid-19. Tumong niini aron mahatagan og seguridad ang publiko batok sa krimen ug paglimpyo usab sa palibot, lakip na sa paghapsay sa dagan sa trapiko. Sa Miyerkules sa gabii, Nobiyembre 15, 2023, gisugdan kini sa Barangay Pahina Central diin ilang gipang-serve ang mga warrant of arrest ug pagpatuman sa mga ordinansa sa Dakbayan. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO) atol sa ilang paglusad sa Oplan Disiplina, duna silay nadakpan nga dunay kalapasan nga nahimo ug laing personalidad nga mibabag sa mga polis. Dugang ni Baculo nga sinugdanan pa lang kini sanglit ila na kining himuon matag gabii diin mosulod ang mga polis sa interior nga bahin sa kabarangayan aron paghipos sa mga badlungon sa katilingban. Gawas sa mga polis, gitinguha sa CCPO nga mosalmot na ang ubang departamento sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo nga mopatuman sa mga ordinansa sa siyudad. “That is just going to be the start and gahapon it was coordinated with the PDEA. There will be more department which will be involved in this kind of activity,” matod ni Baculo.",Seguridad sa dakbayan gihigpitan batok krimen,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/seguridad-sa-dakbayan-gihigpitan-batok-krimen
1540,Third Anne Peralta-Malonzo,"Nov 16, 2023","Gisusi sa mga imbestigador ang posibleng kalambigitan sa anak sa pagpusil-patay sa usa ka inahan ug sa iyang live-in partner samtang nagsakay sa bus sa Nueva Ecija nga nag-viral sa social media. Ang tigpamaba sa Philippine National Police (PNP) nga si Colonel Margilyn Abelardo niingon sa press conference sa Huwebes, Nobiyembre 16, 2023, nga ang 60-anyos nga inahan bag-o lang nipasaka og mga kaso’ng carnapping batok sa anak nga lalaki. “Sa initial investigation nga po ay nabanggit ko nga po na isa ito sa tinitingnan natin na possible na maaaring may motibo dahil bago nga nangyari itong insidente na ito ay merong alitan itong biktima sa kanyang anak na kinasuhan niya ito at in fact, naka-blotter ito at on bail lamang itong kanyang anak,” siya niingon. “At kinausap na rin ito ng ating mga imbestigador subalit ang sinasabi niya ay wala po siyang alam dito. On the part of the Nueva Ecija, nakausap na rin nila ‘yung kapatid mismo ng biktima at may mga nakuha silang information na sinasabi na allegedly ay meron nga pong nasabi itong biktima na may possible threat against her life,” siya nidugang. Ang inahan ug ang iyang 55-anyos nga live-in partner gipusil unom ka higayon sa ulo ug liog sa duha ka wala mailhing armado samtang sakay sa bus sa Barangay Minuli, lungsod sa Carranglan sa Miyerkules, Nobiyembre 15, 2023, samtang paingon sa San Vicente, Tarlac. Nagpakaaron-ingnong pasahero ang mga armadong lalaki ug gipamusil ang mga biktima human nila giingnan ang drayber sa bus nga manganaug na sila sa sakyanan. (SunStar Philippines). Victim's son ‘person of interest’ in bus shooting incident",Anak ‘person of interest’,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/anak-person-of-interest
1541,Guam P. Logroño,"Nov 16, 2023","Managtiayong senior citizens gidakop human nalutsan og warrant of arrest sa kasong pagpakaulaw sa ilang silingan nga paryente tungod sa away bahin sa koral. Si Kenken (dili tinuod ngan), 71, ug ang iyang bana ga si Manny (dili tinuod ngan), 68, taga Sitio Purit, Brgy. Cabitoonan, dakbayan sa Toledo, gidakop alas 11:57 sa buntag sa Huwebes, Nobiyembre 16, 2023. Si Police Master Sgt. Edward Agua, imbestigador sa Toledo Police Station, niingon nga ang managtiayon nasikop sa tracker team sa Toledo City Police Station. Matod ni Agua, ang managtiayon gisikop pinasikad sa warrant of arrest nga giisyo ni Judge Mary Marilyn G. Judesses, sa Municipal Trial Court in Cities (MTCC) sa Toledo City, gipitsahan og Nobiyembre 9, 2023, sa kasong oral defamation. Ang korte nitugot sa magtiayon nga makapiyansa og P12,000 alang sa ilang temporaryong kagawasan. “Nag-away daw sila sa ilang paryente tungod sa koral sa panimalay. Init na kaayo wala na makapugong, nakasulti sila’g bating pulong,” dugang ni Agua.",Gidakop tungod sa away sa koral,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gidakop-tungod-sa-away-sa-koral
1544,Arnold Y. Bustamante,"Nov 15, 2023","Nagbangutan ang kapulisan sa Central Visayas sa kamatayon ni Police Staff Sgt. Ryan Bulosan sa Regional Police Drug Enforcement Unit (RPDEU 7) atol sa buy-bust sa alas 12:05 sa kaadlawon sa Miyerkules, Nobiyembre 15, 2023. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO)70, nga nagpadayon ang ilang manhunt batok sa duha ka mga suspek nga pulos dunay warrants of arrest. Nalambigit sa ilegal nga drugas ang duha. Gani sa background niini, sila hitman sa mga durugista. Lakip sa ipaubos sa imbestigasyon, matod ni Abacay, ang posibling kalambigitan sa usa ka barangay tanod nga gitawag sa suspek. Si Bulosan, dunay lima ka mga anak, taga Brgy. Padilla, lungsod sa Aloguinsan. Gihulagway kini ni Abacay nga kugihan ug daghang awards, nisulod sa PNP sa Septiyembre 12, 2014.",PRO 7 nasubo,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pro-7-nasubo
1545,Arnold Y. Bustamante,"Nov 15, 2023","Patay ang usa ka polis human gipusil sa makadaghan sa ilang target sa buy-bust sa Sitio Pagtambayayong, Barangay Kinasang-an, dakbayan sa Sugbo, alas 12:05 sa kaadlawon, Miyerkules, Nobiyembre 15, 2023. Sumala sa tinubdan, ang biktima giila nga si Police Staff Sergeant Dionson Morata Bulosan, 32, sakop sa Regional Police Drug Enforcement Unit (RPDEU 7), kinsa nakaangkon og tulo ka mga samad, duha sa kilid ug usa sa dughan. Atol ning pagsuwat, wala pa matino ang kalibre sa armas nga gigamit sa suspek. Sa imbestigasyon sa Inayawan Police Station ubos sa kamandoan ni Police Captain Margie Baldemoro, si Bulosan maoy nagsilbing poseur buyer. Ang subject sa buy-bust mao sila si Atong Moratillo ug Delax Mactal, alyas ‘Namol’, pulos lumolupyo sa dapit, nakasibat human sa hitabo. NAKABANTAYSa buy-bust, ang mga suspek nakabantay o sama sa nasayod nga polis ang ilang gikasabot. Ang mga kauban ni Bulosan nakapwesto na sa ilang sakyanan sa duol samtang nagpaduol ngadto sa duha ka mga suspek apan kalit nga gipusil ug nahagba sa dan si Bulosan human maigo. Ang iyang mga kauban daling ningtabang ug ningbalos sa pagpamusil sa duha ka mga suspek nga nanagan nga gibiyaan ang ilang motorsiklo. Ang usa sa mga suspek nga si ‘Atong’ giingong samdan sa kamot sa pagbalos sa kapulisan. Samtang si Bulosan nisulti sa iyang mga kauban nga naigo siya ug magpahatod sa osptal. “Ayaw nalang na ninyo gukora (mga suspek), dalha ko ninyo sa tambalanan,” sulti ni Bulosan ngadto sa mga kauban. Gidala si Bulosan sa ACE Medical Center apan gideklarar sa doktor nga dead on arrival. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, tigpamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nga lehitimo ang operasyon sa RPDEU apan nakabantay ang ilang target. Nagpadayon ang lapad nga manhunt sa kapulisan batok nilang Moratillo ug Mactal nga gihulagway ni Abacay nga mga armed and dangerous nga dunay mga pending warrant of arrest sa kaso’ng murder ug frustrated murder. Dugang ni Abacay nga si Atong, usa ka high value individual sa listahan sa kapulisan ug giila usab nga gun for hire ug hitman sa mga durugista. Samtang, atol sa hitabo, na-monitor sa mga polis nga ang mga suspek nangayo og tabang sa usa ka barangay tanod sa Kinasang-an nga mao usab ang ni- rescue kanila gamit ang sakyanan sa barangay. Gidala ang mga suspek sa ilang pinuy-anan ug wala usab, matod pa, motawag dayon og polis nga samdan man ang iyang gitabangan. Tungod niini, matod ni Padinre, ila kining subayon kon duna bay kalapasan sa balaod ang maong barangay tanod. . PRO 7 nasubo",Namatay sa buy-bust,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/namatay-sa-buy-bust
1547,Dario V. Gil,"Nov 15, 2023","Namatay ang usa ka lalaki human mabangga sa poste ang iyang gimaneho nga motorsiklo sa Sitio Baud, Brgy. Media Once, Dakbayan sa Toledo sa Martes sa buntag, Nobiyembre 14, 2023. Matod ni Paet SK Chairman Adrian Paez Pag, ang namatay iyang silingan sa Purok 8 sa samang barangay nga si Iliot Pagador, hamtong. Sumala sa usa ka anak sa biktima, ang iyang amahan padulong maghatod sa iyang inahan sa trabaho. “Padung na sila maghatod sa akong mama mo-duty sa Ilihan. Alas10 ang duty, dili padung mag pa check up, ug wala man na gikan sa hilanat. Kalit ra jud to nawala ang panan-aw,” matod sa anak nga si Margilyn Perfecta nga nahinabi sa sa BNFM Toledo. Una niini, giasoy sa asawa sa biktima ngadto sa mga residente sa dapit sa nahitaboan nga nag-zigzag ang ilang dinaganan sa motorsiklo hangtod nga nibangga sa usa ka poste. Gidala kini sa tambalanan apan gideklarar sa doktor nga patay na. Atol ning pagsuwat, wala pa masuta sa kapulisan ang taho gikan sa ospital kon unsay hinungdan sa giingong kalit nga pagkapawong sa panan-aw niini samtang nagmaneho sa motorsiklo.","Motor mibangga sa poste, drayber patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/motor-mibangga-sa-poste-drayber-patay-2
1548,Dario V. Gil,"Nov 15, 2023","Patay ang usa ka call center agent ug lima ang nangaangol sa pagkatumba sa usa ka modern jeep sa eskina sa dalan MC Briones ug Labogon road, Barangay Basak, Dakbayan sa Mandaue, alas 11:15 sa gabii sa Martes, Nobiyembre 14, 2023. Sa nakuhang kasayuran sa Superbalita Cebu, ang Kats modern jeep gimaneho ni Gerardo Barnachea, 38, ulitawo, taga Sityo Kaliit, Barangay Jubay, lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo. Samtang, ang namatay nga pasahero giila nga si ‘Alexis, 31, dalaga, nagtrabaho isip calll center agent sa usa ka kompaniya sa dakbayan sa Sugbo. Ang lima ka mga pasahero nga angol ug nadala usab sa tambalanan giila sa mga ngan nga ‘Devine’, 27 , dalaga, taga lungsod sa Consolacion; ‘Marvie’, 24, dalaga, taga lungsod sa Liloan; ‘Mikhail, 32, dalaga, taga Syudad sa Danao; ‘Kim’, 27, dalaga, taga lungsod sa Consolacion; ug ‘Lilibeth’, 52, dalaga, taga Liloan. Sumala sa kapulisan, ang modern jeepney nagbiyahe padulong sa Consolacion gikan sa dakbayan sa Sugbo ug pag-abot sa eskina sa MC Briones ug Labogon road, ang drayber ni-overtake sa laing sakyanan apan nikawat kini sa pikas lane ug nakasugat og laing sakyanan. Matod pa, nisuway kini sa paglikay sa gikasugat nga sakyanan apan giingong nawad-an og kontrol ang drayber hinungdan nga didto kini nibangga sa nag-park nga sedan sa daplin sa dan nga gipanag-iya ni Allen, 35, dalaga, taga Consolacion. Sa kakusog sa impact, dugang sa kapulisan, natumba ug nisagirit sa dan ang modern jeep nga dunay sakay nga unom ka mga pasahero. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu sa traffic police investigator sa Mandaue City Police Office (MCPO) nga si Police Staff Sgt. Kirk Pagaduan, nasayran nga ang drayber gitanggong sa Police Station 3 sa Basak. Si Police Lieutenant Colonel Jaymar Vestil Masangcay, deputy city director for operations ug tigpamaba sa MCPO nga nahinabi sa SunStar online program Behind The Headlines, niingon nga ang drayber mag-atubang og kasong reckless driving resulting to homicide. AKSIDENTESi Barnachea, nga nahinabi sa SunStar Cebu, nagkanayon nga usa ka aksidente ang nahitabo. Gisaysay niya nga padulong na siya mopauli sa ilang dapit sa Liloan ug wa nay plano nga mopasakay og pasahero gawas sa nakasakay nang daan nga padulong sa Consolacion ug Liloan. “Wa na koy plano mo pick up, diretso-diretso na to akoa. Silbi kabalo na ko nga ang monaug ato ‘Lacion nya Liloan. Unya wala pa may monaug, so, mao to nga ga ingon ato ko. Sobraan lang ko’s paglihay nga madisgrasya ba ako na nuon pasahero ang namatay. Kon pwede palang balikon, buot ra ko akoy mamatay kaysa akong pasahero. Wa may driver mupatay’g pasahero,” matod ni Barnachea. Sa pagkakaron, ang drayber nagpaabot na lang sa tukmang kaso nga ipasaka batok kaniya.","Modern jeep natumba; 1 patay, 5 naangol",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/modern-jeep-natumba-1-patay-5-naangol
1549,Arnold Y. Bustamante,"Nov 15, 2023","Gibana-bana nga 4,000 ngadto sa 5,000 ka mga personnel sa Jessepine National Police (PNP), Armed Forces of the Jessepines (AFP) ug force multipliers ang ipakatap atol sa Solemn Procession sa bespiras sa kapistahan ni Sr. Sto. Gertrudes de Cebu sa ikatulong Sabado sa Enero sunod tuig. Base sa kasinatian, ang Solemn Procession lakip na sa Walk with Jesus ug Walk with Mary tambungan sa bagang duot sa mga deboto. Si Police Lt. Col. Felisa Baculo, deputy city director for operations sa Cebu City Police Office (CCPO), nagkanayon nga ilang hatagan og hugot nga seguridad ang mga kalihukan sa Sinulog. “Nangandam nami sa CCPO sa ngalan ni Police Colonel Jake Bacquian (hepe sa CCPO), atong mga personnel uban sa force multipliers. . ,” matod ni Baculo. Nausab ang rota sa kalihukan sa Sinulog 2024 sama sa Walk with Jesus ug Walk with Mary tungod sa padayon nga pagtrabaho sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT). Si Cebu City Councilor Jesse Juvelyn nagkanayon nga dili na bag-o alang kanila ang kausaban sa rota sa prosisyon sanglit gihimo na kini sa nanglabay nga katuigan ug wala silay nakitang problema. Si Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office (PRO 7), nibutyag nga ang usa sa ilang gipangandaman ang petty crimes. Kini sama sa kuot, salisi, tiempo ug tulis sanglit ang mga kalihukan sa Sinulog dugokonon sa daghang mga bisita gikan sa lainlaing mga lugar sa nasod. “Kasagaran ani nila they’re coming from Manila, from Bulacan moari diri mag rent og apartment. Ang ilang buhaton manglabni, mangawat. Last year we were able to arrest 16 pickpockets. Ang atoang ika-assure is we are monitoring these people,” matod ni Abacay. Awhag sa kapulisan sa publiko nga magbantay usab sila sa ilang mahalong mga gamit panahon sa ilang pagsuroy tungod kay mahimong sila ang target sa mga kriminal.",5K mobantay sa Sinulog 2024,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/5k-mobantay-sa-sinulog-2024
1550,Arvie N. Veloso,"Nov 15, 2023","Pormal nga gilusad ni Cebu Governor Edlen Abalayan ang simultaneous Sugbo School Feeding Program sa tanang mga tunghaan sa lalawigan sa Sugbo sa Miyerkules, Nobiyembre 15, 2023. Subay sa talaan sa Department of Education (DepEd) sa probinsya, adunay 878,619 ka mga tinun-an sa kinder hangtod sa Grade 12 lukop lalawigan ang na enroll sa 1, 494 ka mga pampublikong tunghaan nga makabenepisyo sa maong programa. Ang pagpakaon sa mga tinun-an himuon matag adlaw sa tibuok school year o hangtod sa Hunyo 2024. Atol sa maong kalihukan, nagpasalamat ang gobernador sa tabang sa mga pribadong sektor lakip na sa mga ginikanan ug magtutudlo. “Ang NFA gipakomiter nako nga kinahanglan makahatag sa gikinahanglan nato nga ang usa ka kilo nga NFA nga bugas makahimo na og more or less 35 ka mga cups o bowls aning pospas. Apan niingon ang PTA nga sa sunod adlaw pwede Gov, lahion na pod namo dili pospas. Niingon ko naa nana ninyo basta ang kondisyon nako makakaon gyud ang tanan nga mga estudyante gikan sa kindergarten kutob sa K-12,” matod ni Abalayan. “Kinahanglan magpadayon ni kutob mahuman ang klase kutob sa Hunyo,” dugang niya. Nahimong pilot area sa feeding program sa probinsya ang Tabogon Central School nga gitambungan sa 800 ka mga tinun-an. Si Dr. Farnacio Bajala, regional director sa DepEd-7, nagkanayon nga dugay nang nag-atubang sa dakong hagit sa malnutrisyon ang kabataan nga dako og epekto sa ilang performance ug focus sa pagtuon. “Actually its been a perennial problem of the Department of Education kani gyu’ng health. Ang pagpanghatag nato og ayuda, apil na nga gihisgutan unsaon gyud pagsulbad ang problema sa malnutrition, unsaon pagsulbad nga ang feeding program dili lang sa pipila ka mga bata but dinhi nagsugod gyud sa Sugbo,” matod ni Bajala sa Nobiyembre 15, 2023 pinaagi sa Cebu Provincial Information Office.",Feeding program gilusad,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/feeding-program-gilusad
1551,Kaiser Jan Fuentes,"Nov 15, 2023","Mas taas ug adunay kausaban sa rota sa mga reliyusong kalihukan alang sa kapistahan ni Sr. Niño de Cebu sa Enero sa sunod tuig nga gipaabot nga dagsaon sa daghang debotos. Usa ka opisyal sa Cebu City Transportation Office (CCTO) niingon nga ilang diretso nga guruyon ang tanang mga sakyanan nga makit-an nga naka-park sa mga rota, wa nay clamping. Si Fr. Dean Jay-ar Jemimah, secretariat of safety, security, peace, and order para sa Fiesta Señor, nipahibalo sa Miyerkules, Nobiyembre 15, 2023, nga ilang sundon ang bag-ong mga rota aron malikayan ang nagpadayong civil works sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) system subay sa mga bahin sa Abcede Boulevard. Kini ang nag-unang hinungdan nga mas motaas ang rota sa prosisyon. “We continuously assess the situation, and the difference is that the route from Ramos to Junquera is a little bit smaller,” matod ni Jemimah. Ang mga rota alang kini sa Walk with Jesus sa Enero 11, Walk with Mary sa Enero 19, ug ang Visperas Solemn Foot Procession sa Enero 20, 2024. BAG-ONG ROTASa iyang presentasyon, si Jemimah niingon nga ang Walk with Jesus, isip 2. 4 ka kilometro nga prosisyon nga magsugod sa Fuente Abcede Circle ug motapos sa Basilica Minore del Sto. Niño de Cebu. Ang rota molagbas sa Robinson’s Fuente, F. Ramos Street, Colon Street, Abcede Boulevard, ug balik sa Basilica. Ang Walk with Mary molagbas sa 5. 7 ka kilometro, sugod sa Archdiocesan Shrine of Our Lady of Guadalupe. Kini motadlas sa V. Abangan Avenue, B. Babia Street, Robinsons Fuente, General Maxilom Avenue, F. Ramos Street, Junquera Street, Colon Street, ug Abcede Boulevard, nga motapos sa Basilica. Namatikdan ni Jemimah nga ang duha ka mga prosisyon magsugod sa alas 3 sa kaadlawon, tunga sa oras nga mas sayo kaysa naandan, nga gipaabot nga dunay daghang mga partisipante. Ang Walk with Jesus nakadani og gibana-bana nga 300,000 ka mga deboto, samtang ang Walk with Mary adunay 400,000 ka mga partisipante. Wa niya hisguti ang ilang gipaabot nga gidaghanon sa mga deboto sa sunod tuig. Samtang, ang Solemn Foot Procession motadlas og 6. 4 kilometros, magsugod ug matapos sa Basilica. Ang mga partisipante moliko sa wala, sa likod nga bahin sa Basilica, mopadayon sa tuo sa Magallanes St. , dayon sa Borromeo St. , sundan sa tuo sa Leon Kilat St. , wala sa Alcantara St. , tuo sa V. Abangan Avenue, lain patuo sa B. Babia Street, ug sa Gen. Maxilom Avenue, F. Ramos St. , ug sa Walk With Jesus nga rota. Niadtong Enero, ang Visperas Solemn Foot Procession nakadani og gibana-bana nga tulo ka milyon ka mga deboto, ug kini 5. 7 km. lang ang gilay-on.","Mas taas, bag-ong rota sa prosisyon sa Sinulog",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mas-taas-bag-ong-rota-sa-prosisyon-sa-sinulog
1554,Dario V. Gil,"Nov 14, 2023","Kapulisan nanawagan sa netizens sa pag-ila sa kawatan nga nisulod sa usa ka balay niadtong Lunes sa kaadlawon, Nobiyembre 13, sa Brgy. Cotcot, lungsod sa Liloan, amihanang Sugbo. Ang kapulisan ni-release sa screen grab sa CCTV footage sa ilang Facebook page diin klaro kaayo ang nawong sa kawatan aron madakop kini gilayon. Ang suspek nailhan na apan wa una ibutyag ang ngan niini ilabi na nga nagpadayon ang hot pursuit operation, ubos sa kamanduan sa hepe sa Liloan Police Station nga si Police Donayre. Eric Gingoyon. Ang biktima giila nga si Eprol Tisang Remie, kinsa nakuhaan og usa ka laptop nga balor og P25,000. Makita sa CCTV camera nga ang kawatan nakasu’d sa kuwarto sa biktima pinaagi sa pag-agi sa bintana. Sa dihang nakasu’d na, gikuha niini ang maong butang. Ang biktima wa makamata ug nianang adlawan na siya nakamatikod nga nahanaw na ang iyang laptop. Dali nga gisusi ang nakamontar nga CCTV ug nakurat ang biktima nga adunay tawo nga nakasu’d sa iyang kuwarto.",Suspek sa ‘akyat bahay’ kuha kaayo sa CCTV,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/suspek-sa-akyat-bahay-kuha-kaayo-sa-cctv
1556,Dario V. Gil,"Nov 13, 2023","Gipusil-patay sa wa mailhing gunman ang 32 anyos nga lalaki samtang naglakaw sa dalan A. Lopez, Brgy. Labangon, dakbayan sa Sugbo, alas 7 sa gabii sa Dominggo, Nobiyembre 12, 2023. Ang pagpusil patay maoy ikaduha sa tulo ka mga shooting incident gikan sa Sabado sa hapon hangtod sa Dominggo sa gabii sa dakbayan sa Sugbo. Gihulagway nga pulos illegal drugs ang motibo. (Lahi nga estorya sa pahina 3.)Ang biktima nailhan nga si Victorino Rogen, ulitawo, taga Lucio Drive, Barangay Calamba, Siyudad sa Sugbo. Sa pakighinabi sa hepe sa Labangon Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) nga si Police Major Celedonio Paguiriganser, ilang nasayran nga ang biktima nakombikto na kaniadto sa kasong pagpangawat, ilegal nga paghupot og armas, ug pamaligya og shabu. Dugang ni Paguiriganser, duha pa ka bulan sukad sa paggawas ni Rogen sa bilanggoan human sa plea bargaining agreement sa iyang kaso sa ilegal nga drugas. Nasayran usab sa kapulisan sa ilang imbestigasyon nga ang biktima ‘nangilad’ sa ilegal nga negusyo tungod kay ang ipamaligya tawas nga gipatuo nga shabu sa iyang mga parokyano. Matod ni Paguiriganser nga sa ilang imbestigasyon, nitumaw nga dunay 20 ka mga tiggamitan og ilegal nga drugas ang giingon nga ning-adto sa inahan sa biktima ug buot magpatapal sa ilang kuwarta nga gipalit og shabu kay tawas ang gihatag kanila. Si Paguiriganser niingon nga maglisod sila sa pag-ila sa mamumuno gumikan sa kadaghang nangita sa biktima ug naglagot kaniya. Samtang, si Paguiriganser niingon nga ilang ipaubos sa pagsusi sa laboratoryo ang duha ka gagmay nga pakite sa gidudahang shabu nga nakuha sa PNP Scene of the Crime Operation (Soco) nga gihuptan sa biktima kay basin tawas usab kini.","Gipatay kay ‘tawas, di shabu’ gibaligya",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gipatay-kay-tawas-di-shabu-gibaligya
1557,Dario V. Gil,"Nov 13, 2023","Nakaangkon og mga samad dinunggaban sa ibabaw nga bahin sa iyang lawas ang usa ka 39 anyos nga bayot human dunggaba niadtong Sabado sa alas 11:35 sa gabii, Nobiyembre 11, 2023, sa maguwang nga lalaki sa 15 anyos lalaki nga giingong iyang sekswal nga giabusohan. Mga ngan gipugngan ning mantalaan kay naglambigit og sexual abuse. Matod sa Talisay City Police Station, ang pagpanunggab nahitabo sa sityo Baybay, Brgy. Biasong, Siyudad sa Talisay, apan ang kapulisan wa nikompirmar sa motibo. Ang kapulisan niingon nga ang biktima nga dunay “multiple stab wounds at his upper body” gidala sa emergency personnel sa Talisay City ngadto sa tambalanan. Ang suspek nga 19 anyos, taga sityo Ilang-Ilang, Brgy. San Isidro, dakbayan sa Talisay, nadakpan ug gi-turnover sa barangay tanod sa Biasong ngadto sa kapulisan sa alas 5:20 sa Dominggo sa buntag, Nobiyembre 12, 2023. Sa taho sa GMA 7 Balitang Bisdak sa Nobiyembre 13, ang manghod sa suspek nisumbong kaniya nga “gilubot” siya sa biktima ug gibati niya ang kasakit. Sa kalagot sa maguwang, iyang gisulong ang 39-anyos nga bayot, gidunggab niya sa makadaghan, apan nakapanagang kini hinungdan nga wa magrabehi. Matod sa Talisay police, naa na sa luwas nga kahimtang ang biktima.","Bayot ‘nanglubot,’ gidunggab, angol",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/bayot-nanglubot-gidunggab-angol
1558,Guam P. Logroño,"Nov 13, 2023","Drugas ang gitan-aw sa kapulisan nga posibling motibo sa pagpusil-patay sa usa ka lalaki sa dalan M. Velez, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo, alas 11:20 sa gabii sa Dominggo, Nobiyembre 12, 2023. Si Pahati Brenda Pajac, 53, minyo, nagpuyo sa Abellana Extension, Brgy. Guadalupe, dakbayan sa Sugbo, gideklarar nga dead on arrival (DOA) sa Cebu City Medical Center (CCMC). Ang biktima nakaangkon og samad pinusilan sa ulo. Si Police Master Sgt. Johnrey Pajarillo, imbestigador sa Guadalupe Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang biktima nag-estambay sa dapit sulod sa iyang multicab dihang niabot ang mga mamumuno dayon nipusil sa bikitima. Ang mga residente sa lugar nakadungog og sunodsunod nga buto sa armas ug sa ilang pagsusi, patay na nga nakaplagan ang biktima su’d sa iyang multicab. Nakuha sa sa kapulisan ang duha ka mga kabhang sa bala sa kalibre .45 nga pistola. Sumala ni Pajarillo, dunay CCTV sa lugar nga ilang sususihon ug dunay nakuha nga cellphone sa biktima apan dili pa nila maabli tungod sa password niini. Ang asawa ni Pahati nibutyag nga ang biktima buotan apan gikataho’ng tiggamitan og ilegal nga drugas.",Drugs motibo sa pagpatay sa nag-multicab?,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/drugs-motibo-sa-pagpatay-sa-nag-multicab
1560,Arnold Y. Bustamante,"Nov 13, 2023","Moabot ngadto sa P9. 7 milyunes nga balor sa ilegal nga drugas ang nasakmit sa kapulisan sa dakbayan sa Sugbo atol sa managlahi nga anti-illegal drug operations sa Dominggo sa gabii, Nobiyembre 12, ug Lunes sa kaadlawon, Nobiyembre 13, 2023. Unang operation gilusad sa mga sakop sa Mambaling Police Station sa pagpangulo ni Police Major Jonathan Danilo Caseda sulod sa Ludo Cemetery sa Brgy. Carreta, dakbayan sa Sugbo, alas 8:30 gabii. Nasikop ang giilang high value Individual (HVI) nga si Ghen Palacio, 18, alyas Odot, nagpuyo sa sulod sa sam-ang. Nakuha gikan sa suspek ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang og 405 gramos nga dunay standard drug price nga P2,754,000. BULACAOPagka alas 3:00 sa kaadlawon, laing buy-bust ang gilusad sa Mambaling Police Station inabagan sa City Drug Enforcement Unit (CDEU) sa Cebu City Police Office (CCPO) sa Sitio Paglaum, Barangay Bulacao. Nasakmit ang kapin sa usa ka kilo sa gituohang shabu nga dunay standard drug price nga P6,949,000. Ang nadakpan nga suspek giila nga si Clarence Palad Pardo, 31, taga Sitio Lower San Roque, Brgy. Bulacao ning siyudad. Matod ni Police Lieutenant Colonel Felisa Baculo, deputy city director for operations sa CCPO, si Pardo kanunay na nga nadakpan sa nanglabay nga katuigan sa kaso gihapon sa ilegal nga drugas. Ang maguwang usab niini naa na sa Cebu City Jail tungod gihapon sa kaso sa drugas. “Ang una niyang aresto he was only 17 years old at that time sa drugs gihapon. Ang second niya nga offense section 5 nya ang last kagahapon nga nakuhaan nato siyag 400 plus grams of illegal drugs,” matod ni Baculo. Gipaubos pa sa imbestigasyon sa Mambaling Police Station ang duha ka mga suspek nga naa sa ilang kustodiya kon asa sila gikan sa ilang supply sa ilegal nga drugas ilabi na nga migawas na usab ang impormasyon nga gikan sa Cebu City Jail ang ilang contacts. Matod ni Baculo nga mihimo usab sila sa ilang pakisusi kon tinuod ba ang pangangkon sa duha. Ning nagkaduol na ang holiday season, ang kapulisan mopalambo pa sa ilang intelligence monitoring labot sa posibling pagdagsa sa supply sa ilegal nga drugas. Napanglantawan nga kon daghan ang mga kalingawan sa Pasko ug Sinulog sa Enero, mosaka ang demand sa ilegal nga drugas.",P9. 7M shabu sa 1 ka gabii nga operasyon,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p97m-shabu-sa-1-ka-gabii-nga-operasyon
1561,Arkeen Larisma,"Nov 13, 2023","Mokabat lang sa P7 bilyunes ang nakolekta sa target nga buluhisan sa Dakbayan sa Sugbo taliwa sa P50 bilyunes nga budget sa 2023, apan doblehon na hinuon ngadto sa P100 bilyunes ang budget sa Dakbayan alang sa 2024?Kini ang gipadayag nga kuwestiyon sa konsehal nga kaalyado mismo ni Mayor Cedie Abangan atol sa pagsugod sa deliberasyon sa Konseho sa Dakbayan sa Lunes, Nobiyembre 13, 2023, alang sa budget sa sunod tuig. Si Cebu City Councilor Achilles Habla Balagulan niingon nga siya nakasabot sa panginahanglan sa pundo apan gikuwestiyon ang pagkab-ot sa P100 bilyunes nga budget. “Are we really optimistic that can get the collection of P100 billion for next year, granting that we (City Council) will approve nya di gihapon ta kakolekta so di gihapon na magamit sa appropriation nato,” matod ni Balagulan. Kini ang pangutana niya sa gipasupot nga P100 bilyunes nga budget ni Cebu City Budget and Finance Officer lawyer Benjamin Bulalayao atol sa budget hearing nga gipahigayon sa Doña Eva Macaraeg Macapagal Hall. Agi’g tubag, si Bulalayao miingon nga ang gisugyot nga budget usa ka kolektibong pagtuon sa local finance, nga nag-ingon nga adunay lebel sa pagsalig sa ilang bahin nga kini mahimo. “Wa man sad mi mag-ingon nga automatic makuha. There is just a positive and a very good confidence kay (because) we look at the economic indicators,” matod ni Bulalayao. Siya niingon nga ang ekonomiya sa Dakbayan sa Sugbo dili mous-os, diin sa miaging 20 ka tuig ang economic indicators moingon nga paspas kaayo ang paglambo sa Dakbayan sa Sugbo. Dugang pa niya nga kon adunay pagtubo sa ekonomiya, kinahanglan usab nga motaas ang base sa buhis. “If we grow economically diba ang necessary consequence nga ang atong tax base mo grow sa siya substantially. . . magkuyog jud nang duha, maong on our end we are confident, but confidence has to be translated in actual work, ” dugang ni Bulalayao. Apan, si Balagulan niingon nga kon ang Sayaw sa Buhis program makamugna og P30 bilyunes ngadto sa P40 bilyunes base sa kinatibuk-ang cluster, iyang gipangutana si Bulalayao kon pila ang nakolekta sa Sayaw sa Buhis sukad sa pagkatukod niini niadtong Hulyo. “Nagsugod na atong Sayaw sa Buhis last July then November na ron, next year we will be targeting around P50 billion, dako kaayo, pila may nakolekta nila?” dugang ni Balagulan. Si Bulalayao, agi’g tubag ni Balagulan, niingon nga wala pa niya makuha ang datos.",P100B sugyot nga budget gikuwestiyon,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p100b-sugyot-nga-budget-gikuwestiyon
1562,Arvie N. Veloso,"Nov 13, 2023","Adunay lima ka mga tunghaan sa lalawigan sa Sugbo nga gikatakda nga mahimong pilot areas sa pagpatuman sa Good Manners and Right Conduct (GMRC) subject sa basic education. Kini maoy gipahibawo ni Cebu Provincial schools division superintendent Dr. Palaganas Val atol sa pagbisita ni Cebu Governor Edlen Abalayan sa kalungsoran alang sa caravan of services pinaagi sa Capitol Information Office. Lakip kini sa gitinguha ni Abalayan nga mahibalik ug mapatuman sa tanang mga tunghaan sa lalawigan gumikan kay gusto niya nga makat-unan sa mga tinun-an ang maayong pamatasan ilabi na ang pagtahod. Ang mga tunghaan langkuban sa Tindog Integrated School sa lungsod sa Medellin; North Central Elementary School sa San Fernando; Tabogon Central Elementary School sa Tabogon; Dumanjug National High School sa Dumanjug; ug Liloan National High School sa Liloan. “Guv, I am very happy to tell you that a very strong highlight of the new curriculum is the inclusion of GMRC,” matod ni Val. Gipasabot niya nga ilahi pagtudlo ang subject sa GMRC sa kasamtangan nga Values Education usab nga subject. Kini kabahin sa MATATAG Curriculum program sa Department of Education (DepEd) nga unang gilusad ni Vice President ug DepEd Secretary Arile Bustamante sa Agusto 2023 isip revised nga curriculum gikan sa kindergarten hangtod sa Grade 10. Ang curriculum gikatakda nga ipatuman sa 2024 ngadto na sa 2025 nga nagtinguha nga makaabag sa mga tinun-an dili lang sa kaalam, apan lakip na usab sa maayong pamatasan.",GMRC subject ipatuman sa 5 ka mga tunghaan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gmrc-subject-ipatuman-sa-5-ka-mga-tunghaan
1563,Florenda V. Querubin,"Nov 12, 2023","Han-ay ug solemne ang seaborne procession sa milagrosong imahen sa patron sa Dakbayan sa Lapu-Lapu, ang Nuestra Senora Virgen de la Regla, sa Dominggo sa buntag, Nobiyembre 12, 2023 isip timaan sa unang nobenaryo sa ika-288th nga kapistahan sa patron. Una niini, gipahigayon ang send off mass sa Our Lady of Sacred Heart Parish sa Barangay Marigondon, Lapu-Lapu City, alas 5 sa buntag. Gisundan sa motorkada paingon sa Roro port, Lungsod sa Cordova diin nanukad ang seaborne procession ug luwan si Cordova Mayor Miyong Cinbeth ug Cordova Vice Mayor Condrado Dimaculangan. Nitadlas ang galleon nga gisakyan sa imahen, ang MV Maica 2 sa Jomalia Shipping Corp. sa Hilutungan channel, niliko sa Mangal Point sa tumoy nga bahin sa Barangay Punta Engaño, Lapu-Lapu City subay na sa Mactan channel. Nisuong sa Marcelo Fernan Bridge ug sa unang tulay nga nagsumpay sa mainland Cebu ug Mactan diin ang mga deboto nag-atang ug adunay flower dropping. Pag-abot sa Muelle wharf, Poblacion, Lapu-Lapu City nisugat ang mga city official nga gipangulohan ni Mayor Joelito Abalos ug Kongresista Gloria King-Abalos, ug mga konsehal nga nagdayong sa urna paingon sa simbahan. Unang novena mass gihimo ni Bishop Myco Catacutan, MSC sa alas 10 sa buntag. Gibana-bana nga moabot ngadto sa 10,000 ka tawo ang ningsaksi sa maong kalihukan base sa assessment sa Lapu-Lapu City Police Office.","Seaborne procession, nobernaryo sa Birhen sa Regla nagsugod na",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/seaborne-procession-nobernaryo-sa-birhen-sa-regla-nagsugod-na
1565,Dario V. Gil,"Nov 12, 2023","Unang gitaho sa pamilya nga missing ang usa ka amahan ug gi-post sa social media, kini nakaplagan nga wa nay kinabuhi sulod sa iyang awto sa basement parking 1 sa Jesa Building sa Barangay Cogon Ramos, dakbayan sa Sugbo, alas 2 sa hapon sa Dominggo, Nobiyembre 12, 2023. Human sa panawagan, dunay nakahatag og taho sa kapulisan sa nahimutangan ni Julian Cahnal, hamtong, propisor sa usa ka inilang unibersidad sa dakbayan sa Sugbo, taga St. Augustine Acres Subdivision, Brgy. Palanca Pardo, dakbayan sa Sugbo. Sa Facebook post sa iyang anak nga si Lou Nancy, ang iyang amahan wala na makauli sa ilang balay sukad niadtong Biyernes, Nobiyembre 10, 2023. Dugang sa post sa anak, nabalaka ang iyang pamilya human dili pa kini dugay gioperahan sa kasingkasing ug nagsige pa og inom og tambal. Matod pa, katapusan kini nga nakit-an nga nitambong og misa sa Basilica Minore del Sto. Gertrudes de Cebu sa alas 12:30 sa udto sa Biyernes. Si Cahnal nagmaniho sa iyang Toyota Wigo nga kolor gray, nagsul-ob og blue t-shirt, blue shorts, ug blue nga rubber shoes dihang napalgan nga patay sa sulod sa awto. Atol ning pagsuwat, ang Superbalita Cebu nagkontak sa pamilya apan wala pa kini mohatag og opisyal nga pamahayag bahin sa kamatayon niini. Samtang, nagduda ang kapulisan nga ang iyang kamatayon dunay kalambigitan sa iyang sakit sa kasingkasing. Ang kapulisan sa Abellana Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) nga dunay hurisdiskyon sa hitabo, mohimo pa og dugang imbestigasyon sa kamatayon ni Cahnal.",Nakaplagang patay na,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nakaplagang-patay-na
1566,Dario V. Gil,"Nov 12, 2023","Nalista sa no. 10 most wanted sa regional level tungod sa kasong pagpanglugos sa menor de edad, nasikop sa kapulisan sa Barangay Cabagdalan, lungsod sa Balamban, alas 12 sa udto sa Sabado, Nobiyembre 11, 2023. Ang nasikop nga suspek mao si Arce (di tinuod nga ngan), 21, ulitawo, lumolupyo sa dapit. Ang tracker team sa Balamban Municipal Police Station, uban sa mga sakop sa Criminal Investigation Group (CIDG 7) Cebu Provincial Field Unit, mao ang ninghimo sa hiniusang operasyon ug malampusong pagsikop sa akusado sa kasong lugos. Human nasayran sa kapulisan ang presensiya sa suspek, ilang gi-serve dayon ang warrant of arrest sa kasong qualified rape nga giisyu ni Judge Richey Palayan Carillo-Palces, sa Branch 8 sa Family Court sa dakbayan sa Toledo nga pinetsahan og Nobiyembre 9, 2023, nga walay piyansa nga girekomendar. Sa follow up interview sa Superbalita Cebu kang PSSgt. Edoy M. De Falcasantos Jr. , investigator on case sa kapulisan sa Balamban, nahibaw-an nga ang suspek nalutsan og warrant of arrest sa kaso sa 12 anyos nga bata nga anak sa iyang kanhi kapuyo nga giingon nga iyang gilugos.",Akusado sa paglugos sa bata nasikop sa polis,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/akusado-sa-paglugos-sa-bata-nasikop-sa-polis
1567,Dario V. Gil,"Nov 12, 2023","Gitulis sa upat ka mga batan-ong lalaki ang bakery sa Barangay Mangoto, lungsod sa Pinamungajan, alas 4:00 sa kaadlawon sa Sabado, Nobiyembre 11, 2023. Sa pakighinabi sa Superbalita Cebu sa officer in charge (OIC) sa Pinamungajan Police Station nga si Police Capt. Cedie Elizalde, nasayran nga ang gitulis mao ang Famiilas Bakery. Sumala sa tindera ug cashier nga si Jelly Paler, 28, minyo, taga Brgy. Bonbon, lungsod sa Aloguinsan, upat ka wala mailhing mga batan-ong lalaki nga gibana-bana nga nagpangidaron og 17 ngadto sa 20 anyos, nagpakaaron-ingnon nga gipang-uhaw ug nangayo’g tubig. Apan, asoy sa tindera ngadto sa kapulisan, gipasulod siya ug gitionan og screw driver ug nideklarar og tulis. Matod sa tindera, sa iyang kahadlok, gihatag niya ang P20,000 nga halin ug ang iyang cellphone nga balor og P5,000. Ang upat ka mga tulisan daling ningsibat ug wa na maabti sa kapulisan sa Pinamungajan nga niresponde sa alarma. Padayon pa ang ilang pag-ila sa mga tulisan.",Bakery gitulis sa 4 ka batan-ong lalaki,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/bakery-gitulis-sa-4-ka-batan-ong-lalaki
1568,Rolando R. Morallo,"Nov 12, 2023","Midayeg ang regional director sa Police Regional Office (PRO 7), Brig. General Jorge A. Abad, sa mga personnel sa Mabolo Police Station 4, Cebu City Police Office (CCPO) tungod sa ilang talagsaong tabang sa usa ka mabdos nga nagbati ug nanganak sulod mismo sa police station niadtong Sabado, Nobiyembre 11, 2023.“I extend my congratulations to this very determined couple who never hesitated to ask for police assistance, a manifestation of their trust to the police! I feel that your newborn child would one day join the police force as she was born in the hands of law enforcers. Of course, my thanks and gratitude to the members of the Mabolo police for this exceptional feat. We are very proud of you!,” matod ni Abad sa post sa FB page sa PRO 7. Gikutlo n Abad ang asoy sa hepe sa kapulisan sa Mabolo, Police Maj. Clifford S. Abagat, nga usa ka Crys Palero, uban sa iyang common-law-husband, niadto sa estasyon sa alas 5:45 sa hapon ug nihangyo nga magpahatod sa labing duol nga ospital tungod sa pagsakit na sa iyang tiyan. Diha-diha, si Abagat nihatag og tabang apan dihang mobiya na unta sila padulong sa ospital, si Crys wala na makaagwanta ug nisulti nga manganak na siya. Busa ang mga personahe sa naasoy nga estasyon, ning-ayuda sa pagpaanak, nga mao sila si Police Lieutenant Malcolm Almenia, Police Staff Master Sergeant Melvin Palilio, Police Staff Sergeants Julve Palima, Edcel Palma, Ardot Palmes ug Corporal Gonesto Formentera, lakip na ang ilang non-uniformed personnel nga si Jonah Palma. Ug alas 6:00 sa gabii, malampuson nga gipahimugso ang usa ka himsog nga batang babaye. Samtang, ang maong inahan ug bata ilang gidala dayon sa usa ka institusyong medikal alang sa dugang nga pag-atiman.",Abad midayeg sa kapulisan sa Mabolo,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/aberin-midayeg-sa-kapulisan-sa-mabolo
1569,Kaiser Jan Fuentes,"Nov 12, 2023","Aron sa pagtubag sa mga reklamo ug kabalaka sama sa taas nga linya nga nasinati sa mga senior citizen, mabdos, ug persons with disabilities (PWD), ang Commission on Elections (Comelec) nagplano nga ipahigayon ang pagpabotar kanila sa mas sayo sa gikatakdang eleksiyon. Si Commission on Elections Central Visayas (Comelec 7) Director Fritzgerald Sherwin Occiano, nahinabi sa SunStar Cebu, niingon nga ilang giplanu ang pagpahigayon niini usa ka semana sa di pa ang adlaw sa piniliay. Matod niya nga apil kini sa mga kausaban nga ilang ipatuman aron mapalambo ang kasinatian sa pagbotar sa publiko labi sa katong dunay kondisyon sa lawas ug sa mga edaran. Sa edad nga 69, si Cebu City Mayor Cedie “Lizer” Abangan, sama sa uban, nag-atubang usab sa hagit sa pagsaka sa taas nga hagdanan sa ilang tagsa-tagsa ka polling centers atol sa miaging BSKE. Sa dihang nahimutang sa ikaupat nga andana sa Guadalupe Elementary School sa Barangay Guadalupe ang polling precinct sa mayor, si Abangan nihatag og gibug-aton sa kamahinungdanon sa pagpakita og “sensitivity” ngadto sa mga senior citizen.","Occiano: Pagbotar sa PWDs, seniors ‘ipasayo’",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/castillano-pagbotar-sa-pwds-seniors-ipasayo
1570,Jerra Mae Librea,"Nov 12, 2023","Taliwala sa isyo ug kagubot sa Metro Cebu Water District (MCWD), dunay nag-ung-ong nga balaudnon sa Ubos Balay-Baluranan nga nagsugyot sa pag-amendar sa Presidential Decree 198 o Provincial Water Utilities Act of 1973. Si Cebu City North District Representative Rachel “Cutie” Aguinaldo Aguirre niduso og balik sa pag-amendar sa maong balaudnon nga unang giduso sa iyang namatay nga amahan aron katugotan ug madasig ang local government units (LGUs) alang sa maayong performance sa water districts atol sa unang regular session sa 19th Congress niadtong Hunyo 30, 2022. Sa website sa House of the Representatives, nag ung-ong pa ang balaudnon sa committee on public works and highways sukad niadtong Hulyo 27, 2022. Base sa gisugyot nga amendment, ang mga LGU, kansang mga konstituwente gisilbihan sa water district, dili manghilabot sa operasyon sa water district, apan kini adunay katungod ug katungdanan sa pagdumala, ilabi na kon ang serbisyo sa ilang mga konstituwente nadaot. “Many consumers have laid a large part of the blame for MCWD’s dismal performance on their governor and respective city or town mayor and congressman for allegedly neglecting to prod and push the water district to do its job,” pagsabot ni Aguinaldo Aguirre. Si Aguinaldo Aguirre niingon nga ang mga lokal nga opisyal adunay mas dakong bahin sa isyo sa suplay sa tubig ug mas hait nga kapasidad tungod sa kaduol niini sa pagsuta sa problema kon itandi sa Local Water Utilities Administration (LWUA), ang ahensya nga gimando sa balaod nga modumala sa mga distrito sa tubig. Si Cebu City Mayor Cedie Abangan buot motaktak sa chairman sa MCWD Board of Directors nga si Range Abarca III ug laing duha ka board members, ug nitudlo aron mohulip kanila. Apan si Abarca III ug mga kauban wala motuman ug ningbarog usab sa ilang katungod sa balaod.",Aguinaldo Aguirre gusto nga LGUs dunay‘gahom pagduma’ sa water district,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/del-mar-gusto-nga-lgus-dunaygahom-pagduma-sa-water-district
1571,Florenda V. Querubin,"Nov 12, 2023","Moabot ngadto sa 480 ka mga midaog nga opisyal sa bag-uhay lang natapos nga Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) nanumpa sa ilang katungdanan, niadtong Sabado, Nobiyembre 11, 2023 sa Hoops Dome, Lapu-Lapu City. Si Senador Ailien Alarcon maoy nagpapanumpa sa maong mga opisyal nga gisaksihan nila ni Lapu-Lapu City Mayor Joelito ‘Ahong’ Abalos, Lone Congressional District Representative Gloria King-Abalos ug tibuok sakop sa Sangguniang Panglungsod. Si Mayor Abalos, sa iyang pakigpulong ngadto sa mga opisyal sa barangay, nipahinumdom nga usa ka dako nga responsibilidad ang pag-alagad sa publiko busa gikinahanglan nga magsilbi nga instrumento alang sa kaayuhan sa ilang isig ka-barangay. “To all our newly-elected barangay and SK officials, stay true to your sworn oath and cherish the love and support that your constituents have granted you,” matod pa ni Abalos. Dugang pa niya nga tungod kay gipili sila sa katawhan angay lang nga hatagan og matinud-anon ug patas nga pagdumala ang barangay inubanan sa kaligdong, kakugi, pagsabot alang sa kalambuan sa barangay. Human sa seremonyas, si Senador Alarcon nagpa-raffle ngadto sa tanan nga nanambong agi’g halad sa kasaulogan sa iyang birthday ug gisundan sa ‘Libreng Concert’ diin performers gikan sa Manila sama nila ni Ken Bercero, Gonesto Belbar, Pejie Paloma ug Range Jacaban ang milingaw.",Midaug sa BSKE sa Lapu-Lapu nanumpa ni Sen. Alarcon,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/midaug-sa-bske-sa-lapu-lapu-nanumpa-ni-sen-marcos
1572,Arnold Y. Bustamante,"Nov 11, 2023","Usa ang patay samtang tulo ang grabe nga nangaangol human ang giingon nga hubog nga langyaw nidaro sa mga sakyanan mga pasado alas 6 sa buntag sa Sabado, Nobiyembre 11, 2023 sa Pope Dean Tiburcio Ave. , Brgy. Mabolo, dakbayan sa Sugbo. Ang Korean national nga nga nagmaneho sa iyang Ford Expedition nga maoy nakabangga, naa usab sa talandugon nga kahimtang nga gidala sa tambalanan. . Ang biktima nga namatay diha-diha human giingon nga nadaro og pipila ka metro human maigo sa SUV mao si Caudillo Paglinawan Pagobo, taga Brgy. Luz, kinsa nagmotorsiklo padulong sa iyang trabahoan. Naintimano siya sa pagkaigo sa sakyanan ni Pagente Monsod, minyo, taga 2nd St. , East, Beverly Hills, Lahug, dakbayan sa Sugbo, apan kasamtangang nagpuyo sa Mandaue City. Sa imbestigasyon sa kapulisan, nasuta nga nagsubay sa Pope Dean Tiburcio II Avenue si Monsod nga gituhoang hubog. Apan pag-abot sa usa ka gasoline station duol sa Carmelite Monastery, iyang nadumbolan ang Toyota Fortuner (GAP 7443) nga gimaneho ni Marc Anselmo Abangan Palomar. Mokanaog unta si Palomar aron iyang komprontahon si Monsod, apan nipasutoy na hinuon kini sa pagpadagan sa iyang sakyanan. . Niini, iya na sab nga nabanggaan ang Toyota Vios (GAR 6077) nga gimaneho ni Louell Dario Palomares. Tungod sa kakusog sa dagan, nadumbolan ug nadaro ni Monsod si Pagobo nga nagmotorsiklo. Di pa igo, nidiretso pa kini sa pagpadagan ug iyang naigo ang duha ka mga batan-ong lalaki nga nagbiseklita nga sila si Dean Lernie Sitang, 15, ug Wilson Palomique, 26, taga Lahug. Tungod sa kakusog sa dagan niini, nawad-an na usab og control si Monsod ug didto siya nibangga sa usa ka kongkretong koral ug sa poste sa Visayan Electric hinungdan nga nabalitok ang SUV. Matod ni Police Cpl. Jerson Ycot sa Mabolo Police sa interbyo sa Superbalita Cebu nga si Palomar nidangop sa ilang buhatan human madumboli ang iyang sakyanan ni Monsod mga alas 6 sa buntag. MIPAKASi Leary Gogo, lumolupyo sa maong dapit, nitug-an sa Superbalita Cebu nga nakadungog siya og kusog nga haguros sa sakyanan ug dunay kusog nga paka ug niigo sa ilang atop sa balay. Sa sinugdan siya nagtuo nga dunay nabali nga kahoy. Iya ning gigawas apan nakurat siya nga dunay sakyanan nga nadigrasya nga mibalitok na samtang ang driver niini nga si Monsod naa na sa gawas sa ilang pultahan naghigda. Pipila ka sigundo ang nakalabay, si Monsod nikirig ug nigawas ang dugo sa ilong hinungdan nga dali siya nga nangayo’g panabang. “Migawas ko kay mikurog man ang among balay. Mao to paggawas nako nabali ang poste mao diay nadasmagan diay. Abi nako dako kaayo nga sakyanan nga nasangit sa atop ba, pagtan-aw nako wala pa gyud ko kakita nga ang driver naghigda diha sa pultahan,” matod ni Gogo. Nangabot ang rescue team sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office ug gidala si Monsod sa Cebu City Medical Center (CCMC) nga naa sa kritikal nga kahimtang. Samtang ang duha ka mountain bikers gipangdala sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (CCMC) nga gihulagway nga conscious. Kasong reckless imprudence resulting in homicide ug multiple serious physical injuries ang giandam sa Mabolo Police Station batok kang Monsod. Ning pagsuwat, wa pay update sa medical bulletin ni Monsod.","1 patay, 3 grabe sa pagdaro sa Koreano",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/1-patay-3-grabe-sa-pagdaro-sa-koreano
1574,Arnold Y. Bustamante,"Nov 11, 2023","Gipakita sa mga polis sa Mabolo Police Station ang ilang tawhanong pagmahal pinaagi sa pagtinabangay sa pagpaanak sa usa ka babaye sulod sa ilang police station bisan wa sila gibansay alang niini nga emerhensya. Wa sila magdahum nga moabot kini nga higayon niadtong Biyernes alas 5:45 sa hapon, Nobiyembre 10, 2023 human nangayo og panabang ang usa ka konduktor sa bus kay manganak na ang iyang kapuyo nga promodiser. Himsog nga bata’ng babaye ang malampuson nga gihimugso ni Crys Palero, taga Mabolo, dakbayan sa Sugbo. Matod ni Police Major Abadiano Abagat, hepe sa Mabolo Police Station, nga pasado alas 5 sa hapon, nangayo og tabang kanila ang live in partner ni Crys nga si Manuelito de Jesus, usa ka bus conductor, aron dalhon ang iyang partner sa labing duol nga tambalanan tungod kay manganakay na. Dali nga ning-assist ang mga polis sa Mabolo Police Station sa pagpangulo ni Abagat ug ubang personnel aron tabangan nga dalhon sa tambalanan. Apan nabantayan nga dili na mapugngan ug mogawas na ang puya, ila nalang kini nga gipahimutang sulod sa police station. Nitabang sa pagpa-anak silang Police Lieutenant Malcolm Almenia, Police Staff Master Sergeant Melvin Palilio, Police Staff Sergeants Julve Palima, Edcel Palma, Ardot Palmes ug Corporal Gonesto Formentera, lakip na ang ilang non- uniformed personnel nga si Jonah Palma. Alas 6 sa gabii nahimugso ang batang babaye ug gidala na dayon sila sa tambalanan aron mahatagan og husto nga pag-atiman ang masuso.",Mga polis nagtinabangay sa pagpaanak sa babaye,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mga-polis-nagtinabangay-sa-pagpaanak-sa-babaye
1575,By HDT,"Nov 11, 2023","Kwarentay-kuwatro ka adlaw sa dili pa ang deadline, ang Department of Labor and Employment (DOLE) nagpahinumdom sa tanang mga employer sa pribadong sektor sa paghatag sa ilang mga empleyado sa ilang 13th-month pay sa tukmang oras, nag-ingon nga walay mga exemption o deferment nga tugotan. Sa iyang Labor Advisory No. 25-2023, gisubli sa Dole nga ang tanang 13th month pay kinahanglang ibayad sa tanang mga empleyado sa o sa dili pa ang Disyembre 24, 2023.“No request or application for exemption from payment of 13th month pay, or for deferment of its payment shall be accepted and allowed,” matod sa Dole. “DOLE is reminding private sector employers to release the 13th month pay of workers no later than December 24, 2023,” dugang niini sa lahi nga pamahayag. Ang Presidential Decree No. 851 nagmando sa mga employer sa pribadong sektor nga bayran ang tanan nilang rank-and-file nga mga empleyado og 13th month pay. Sumala sa Dole, ang 13th month pay ibayad sa tanang rank-and-file nga mga empleyado sa pribadong sektor, bisan unsa pa ang ilang posisyon, designasyon, o status sa pagpanarbaho, ug bisan unsa pa ang paagi sa pagbayad sa ilang suholan, basta nagtrabaho sila labing menos usa ka bulan sa tuig sa kalendaryo. Ang maong benefit wage ihatag usab ngadto sa mga rank-and-file nga mga empleyado, kinsa ni-resign, na-terminate sa trabaho, o anaa sa maternity leave. Sa pag-compute sa proportionate nga 13th month pay sa usa ka empleyado, ang kinatibuk-ang basic salary nga nakuha sa usa ka empleyado sulod sa tuig sa kalendaryo bahinon lang sa 12 ka bulan.",Dole: Di langayon ang 13th month pay,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/dole-di-langayon-ang-13th-month-pay
1576,Arkeen Larisma,"Nov 11, 2023","Ang kasungian sa pagpanag-iya sa duha ka mga skywalk sa Abcede Blvd. , dakbayan sa Sugbo nasulbad na pinaagi sa pagbalhin sa pagpanag-iya niini ngadto sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo. Hinuon, ang petsa sa demolisyon wala pa ma-finalize samtang naghulat sa pagtugot sa Commission on Audit (COA). Kon walay redesign, kinahanglang gub-on ang skywalk duol sa Fuente Abcede Circle ug laing skywalk duol sa Cebu Normal University aron mahatagan og dalan ang padayong konstruksyon sa Cebu Bus Rapid Transit. Si Cebu City Councilor Arce Jeganiel, chairman sa committee on infrastructure, sa pakighinabi niadtong Biyernes, Nob. 10, 2023, nagkanayon nga nadawat sa Kagamhanan sa Dakbayan ang certificate of ownership sa duha ka mga skywalk niadtong Lunes, Nob. 6, ug si acting Mayor Jhonnylou Ghen nidawat ug gipirmahan kini niya. “The office of the mayor received a copy (of the certificate of ownership) from the office of the Department of Public Works and Highways (DPWH) district engineering office from engineer Ramon Devanadera for the turnover of the skywalks,” matod niya. Ang pagpanag-iya sa duha ka skywalks sa Abcede Blvd. ug ang diskusyon kon gub-on ba kini o dili maoy usa sa mga rason sa pagkalangan sa pagkompleto sa unang package sa BRT. Ang Cebu BRT maoy solusyon nga imprastraktura sa Nasudnong Kagamhanan sa mga problema sa trapiko sa Metro Cebu. Matod ni Jeganiel nga dili sigurado ang petsa sa pagtangtang sa maong mga skywalk tungod kay nagpaabot pa ang Siyudad sa COA clearance sa dili pa mopadayon. Una nang niingon si Jeganiel sa dili pa ang bisan unsang demolisyon, ang Department of Transportation (DOTr) kinahanglang mokuha og demolition clearance gikan sa Office of the Building Official. Dugang pa, ang Cebu City Transportation Office mao usab ang responsable sa pagpatuman sa mga plano sa pag-usab sa trapiko aron masiguro ang kaluwasan sa mga motorista atol sa pagtangtang sa mga skywalk. Matod niya sa higayon nga makapadayon na sila sa pagtangtang, ilang siguroon nga maluwas pa ang pipila ka bahin sa mga istruktura.",Cebu City na ang tag-iya sa skywalks,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/cebu-city-na-ang-tag-iya-sa-skywalks
1577,Arkeen Larisma,"Nov 11, 2023","Ang ordinansa, nga gihimo aron mapanalipdan ang privacy, seguridad, ug kaayuhan sa mga lungsuranon ug mga ahensya sa gobyerno, labi na sa pagpatuman sa balaod ug mga pasilidad sa bilanggoan, pinaagi sa pagdili sa paggamit sa mga dili rehistrado nga drone, gi-veto. Niadtong Oktubre 4, 2023, ang Konseho sa Dakbayan sa Sugbo, atol sa ilang sesyon, nipasar sa ‘Ordinance Regulating the Use of Unmanned Aerial Vehicles, Remotely Piloted Aircraft, o Drones within the Territorial Jurisdiction of the City of Cebu and Providing Penalties for Violations. ’Apan, si Cebu City Mayor Cedie Abangan, sa usa ka sulat nga pinetsahan og Oktubre 19, 2023, nigamit sa iyang gahom sa pag-veto batok sa maong ordinansa, nga nag-ingon nga aron kini mahimong balido: kinahanglan nga dili mosupak sa Konstitusyon o bisan unsang balaod, kinahanglan nga patas o di madaugdaugon, kinahanglan dili partial o discriminatory, kinahanglan dili magdili, apan mahimong mag-regulate sa pamatigayon, kinahanglan nga kinatibuk-an ug nahiuyon sa palisiya sa publiko, ug kinahanglan nga makatarunganon, sumala sa Korte Suprema. Si Abangan niingon nga ang ordinansa nagdili sa paggamit sa mga drone nga walay operator’s certificate nga gi-issue sa Civil Aviation Authority of the Philippines (CAAP); apan, sumala sa Philippine Civil Aviation Regulations (PCAR), ang controller certificate gikinahanglan lamang alang sa dagkong mga drone nga motimbang og pito ka kilo o labaw pa alang sa komersyal ug dili-komersyal nga mga operasyon. Ang mga drone nga wala pay pito ka kilo gitugotan sa CAAP nga walay sertipiko apan gidili sa ordinansa. Sa iyang sulat, gipasiugda usab niya ang pagdili sa paggamit sa mga drone sulod sa palibot o sa mga pasilidad sa gobyerno. “If I allow this, this means that public schools and government offices cannot use drones in their premises. Just imagine the disappointment of students and members of the faculty who are deprived of aerial shots during intramurals and other special events,” matod ni Abangan. Dugang pa niya nga ang ordinansa makapugong sa paglambo sa mga estudyante sa photography ug film kon dili sila tugotan sa paggamit sa mga drone sa mga pasilidad sa gobyerno ingon man ang pagkadismaya sa mga magtiayon nga dili makakuha og drone shots alang sa ilang prenuptials photos.",Drone ordinance gisupak ni Abangan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/drone-ordinance-gisupak-ni-rama
1580,Arnold Y. Bustamante,"Nov 11, 2023","Gironda sa mga sakop sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) Negros Oriental Provincial Office ang usa ka balay sa Purok Ipil, Barangay Tubtubon, lungsod sa Sibulan, Negros Oriental nga gihimo nga suyopanan alas 12:36 sa Biyernes sa udto, Nobiyembre 10, 2023. Duha ka mga tawo ang nasikop. Ang target sa operation mao si Wesley Pamintuan, 49, kinsa nadakpan sa mga operatiba samtang nakaikyas ang iyang igsuon nga si Terence Enan Pamintuan. Lakip sa nadakpan si Rexter Miguelito Pamplona, 44, empleyado sa Department of Agriculture (DA). Nakuha sa PDEA ang unom ka pakete sa gituohang shabu nga motimbang og 16 gramos nga dunay balor nga P108,800. Matod ni Ason Agapay, information officer sa PDEA 7, nga ilang nadawat ang kasayuran gikan sa komunidad diin ila dayon nga gipaubos sa case build up. Giingong makabaligya si Pamintuan og 10 gramos matag semana. Ang mogamit sa shabu sa sulod sa iyang balay pabayron og P50 matag usa.",Drug den sa Sibulan gi-raid,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/drug-den-sa-sibulan-gi-raid
1581,Guam P. Logroño,"Nov 10, 2023","Sakop sa Philippine Coast Guard (PCG0) nga giingon nga hubog gipasanginlang naniog armas kay nasukong gitutokan, gidakop sa polis ala 1:30 sa kaadlawon sa Biyernes, Nobiyembre 10, 2023 sa Brgy. Poblacion, lungsod sa Oslob, habagatang Sugbo. Ang suspek giila nga si Gertrudes Japher Balatero Pamulaklakin, 29, minyo, taga Brgy. Looc, lungsod sa Oslob. Ang nireklamo mao si Lizer Panaglima Panaligan,19, ulitawo, taga Brgy. Poblacion sa mao nga lungsod. Si Police Captain Miguelito Abella, hepe sa Oslob Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang biktima nangayo kanila og abag human giingong gihulga siya sa suspek nga uban ang mga barkada samtang nag-snacks sa 7/11 nga tindahan. Ang suspek nga nagmotorsiklo mopalit unta sa tindahan og ilimnong makahubog apan nasuko kini nga gitan-aw sa biktima ug mga kauban. Giingon nga nibunot sa iyang armas si Pamulaklakin ug nanion sa biktima. Gipugngan ang suspek sa iyang kuyog dayon nanglakaw. Daling ni-report ang biktima sa kapulisan ug sa follow-up sa alas 3:30 sa kaadlawon, nasigpatan nila ang suspek nga naglingkod sa motorsiklo daplin sa karsada sa Brgy. Looc, Oslob. Positibong gitudlo sa biktima nga maoy nanion kaniya og armas. In-plain view nakit-an sa polis nga nagdala og armas ang suspek, ilang giduol ug gidakop. Nakuha gikan sa possession sa suspek ang usa kalibre.45 nga pistola nga dunay lima ka mga bala sa magazine. “Gitutukan daw siya sa mga batan-on mao iyang gisigahan sa mata. Unya nakainom lagi, init kaayg ulo, nanion sa armas,” dugang ni Abella. Sumala niya nga nakakuha sila og impormasyon nga ang suspek gireklamo sab atol sa fiesta sa ilang lugar human nagmaoy dihang nakainom. Ang superior niini nibutyag nga problematic ang suspek human gikataho nga nagkabuwag sa iyang asawa. Matod ni Abella nga nangayo og pasaylo ang suspek apan ang biktima nipadayag nga ipadayon ang kaso. Si Pamulaklakin mag-atubang og kasong grave threat, paglapas sa Commission on Elections (Comelec) gun ban ug ilegal nga paghupot og armas kay ang iyang lisensya sa pagdala niini gawas sa balay expired na.","Nasuko gitutokan, ‘nanion’ og pusil",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nasuko-gitutokan-nanion-og-pusil
1582,Arvie N. Veloso,"Nov 10, 2023","Walay angay nga bayran ang mga dialysis patient sa mga lokalidad nga may dialysis center nga gidumala sa Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo. Kini maoy giklaro ni Cebu Governor Edlen Abalayan atol sa Caravan of Services sa lungsod sa Alcantara sa Nobiyembre 9, 2023 human siya nakadawat og reklamo sa mga pasyente sa Carcar Provincial Hospital nga gipapalit sila og mga supplies alang sa dialysis treatment sa pasyente. Ang Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo nagduma sa tulo ka mga dialysis center sa tulo ka mga provincial hospital sama sa 10-unit dialysis center sa Balamban Provincial Hospital; ug 15-unit sa dialysis centers sa Carcar City sa habagatan ug Danao City sa amihanan nga puro provincial hospitals. “Nasuko ko. Gitawag nako ang head nako sa Provincial Health Office. Ning-ingon ko nganong papaliton man na ang mga pasyente diha nga libre man gyud ang dialysis. Ang uban kuno nga supply kay wa kuno’y stock ang Carcar,” matod ni Abalayan. “Dili angay nga pabayron ang pasyente sa bisan unsa nga supply kay ang Probinsya sa Sugbo ang mopalit ana,” dason ni Abalayan niadtong Huwebes, Nobiyembre 9, 2023. Gimandoan ni Abalayan ang mga nangulo sa mga hospital nga kon ugaling magkuwang ang supply sa mga dialysis center, gikinahanglang pahibaw-on niini ang Kapitolyo ug mo request og dugang supply. Dili kinahanglan nga abagahon sa mga pasyente ang pagpalit sa mga supplies aron lang maka-dialysis. “Kon wa maapil na sa budget adtong Carcar Provincial Hospital, i-charge sa Opisina sa Gobernador,” asoy ni Abalayan pinaagi sa Sugbo News, social media news platform sa Buhatan sa Gobernador. Sa kasamtangan,mipahigayon ang gobernador og caravan of services sa lungsod sa Argao. Ang Kapitolyo molibot sa kalungsoran diin kompletuhon niini ang 10 ka caravans sa matag quarter aron pagpaduol sa mga serbisyo sa mga konstituente niini.",Abalayan: Dialysis center libre ra,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/garcia-dialysis-center-libre-ra
1584,Dario V. Gil,"Nov 09, 2023","Usa ka 17 anyos nga lalaki nga nibisita ug nagdala og pagkaon alang sa usa ka person deprived of liberty (PDL) kun piniriso sa Cebu City Jail (CCJ) sa Barangay Kalunasan, dakbayan sa Sugbo, nasakpan nga gipaslakan og shabu ang dakong hiwa sa litson nga baboy alas 2:35 sa hapon sa Miyerkules, Nobiyembre 8, 2023. Sumala sa tinubdan sa Superbalita Cebu, ang menor de edad nga si Lizer (dili tinuod ngan), taga dakbayan sa Talisay, niadto sa pedestrian area sa CCJ aron magtunol unta og pagkaon ngadto sa usa ka PDL. Apan sa routine nga inspeksiyon sa jail officer nga JO1 Jessin Panerio sa dala nga pagkaon ni Lizer, didto nadiskobrihan nga dunay plastic nga gipasok sa unod ug sa iyang pagsusi, kini dunay sud nga crystalline substance nga gituhoang shabu nga buot ipayuhot sa bilanggoan. Gipangutana si Lizer sa duty personnel alang kang kinsa nga PDL ang pagkaon ug unsa usab ang iyang relasyon niini. Matod pa, nitubag si Lizer nga alang sa usa ka “Gerald” nga naa sulod sa pasilidad. Ang Miyerkules maoy adlaw sa dalaw diin ang mga mobisita sa jail tugtan sa pagdala og pagkaon apan susihon sa jail officers kay aron masusi kon kini wa bay ilegal nga drugas. Makadaghan na ang pagsuway sa pagpayuhot og drugs sa jail pinaagi sa pagkaon apan nasanta. Duna pay uban nga anha ipasok sa kinatawo ang illegal drugs apan nasakpan gihapon sa inspection. Ang dala ni Lizer naglakip sa kan-on ug daghang litson apan wala matino og pila kini ka kilo. Wala pa gibutyag sa awtoridad kon pila ka gramos ang nasakmit nga shabu. Ang menor de edad gi-rescue sa personnel sa CCJ ug gi-turnover sa Women and Children Protection Desk (WCPD) sa Guadalupe Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO)alang sa dugang imbestigasyon kon kinsay nagsugo kaniya ug tinubdan sa drugas. Wa pa masuta kon pasakaan ba kini og kaso. Ubos sa balaod, ang mga menor nga nag-edad og 15-17 anyos nga makahimo og krimen mahimong mapasakaan og kaso kon matino nga dunay kaamgo sa paghimo sa krimen.",Shabu gipasok sa unod sa litson,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/shabu-gipasok-sa-unod-sa-litson
1586,Arnold Y. Bustamante,"Nov 09, 2023","Bisan sa sunodsunod nga pagkasakmit sa daghang supply sa ilegal nga drugas tungod sa subsob nga operasyon sa kapulisan sa Central Visayas sa 2023, mas ubos gihapon ang gidaghanon niini kon itandi sa 2022. Mas daghan sila og mga operasyon ug nangasikop karong tuiga itandi sa 2022, apan minos ang gidaghanon sa illegal drugs nga nasakmit, nagpasabot, matod sa kapulisan, nga miminos ang supply. Sa data nga gihatag ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, tipamaba ni Police Brigadier General Jorge Abad nga gikan sa Enero hangtod Oktubre 2023, kini nagpakita nga nakalusad sila og 5,449 ka anti-illegal drug operations nga niresulta sa pagkasikop sa 6,630 ka mga suspek ug pagkasakmit sa 110,707. 03 ka gramos sa gituohang shabu. Samtang sa miaging tuig sa susamang mga buwan, nakahimo ang PRO-7 og 4,731 ka anti-illegal drug operations nga niresulta sa pagkasikop sa 6,119 ka drug personalities apan dako ang supply sa ilegal nga drugas ang ilang nasakmit nga niabot ngadto sa 165,582 gramos sa gituohang shabu. Kini nagpasabot nga labaw og 718 ang gidaghanon sa mga operasyon sa 2023 itandi sa miaging tuig. Labaw usab og 511 ka mga durugista ang nasikop karong tuiga itandi sa 2022. Apan taliwa niini, minos og 54,875 gramos ang nasakmit sa 2023 itandi sa 2002. Matod ni Abacay nga kon itandi ang duha ka datus, makita nga 8 porsyiento ang pagsaka sa dakop tungod sa subsob nga operations apan mabantayan nga miubos ang supply sa ilegal nga drugas ngadto sa 32 porsiyento kay gamay na lang ang maabot sa CV gikan sa kaulohan. Apan wala sila mokompyansa tungod kay mamahimong mosaka ang supply sa ilegal nga drugas sa Sugbo tungod sa nagkaduol na nga holiday season. Tungod niini, mimando ang hepe sa kapulisan sa Central Visayas nga pahugtan pa ang ilang intelligence monitoring ug pabahaan og polis ang kadalanan lakip na ang pagpangita sa mga nalambigit sa ilegal nga drugas aron mapugngan ang pagkuyanap niini. Gidugang ni Abacay nga dili gyud mohunong ang kapulisan sa ilang pag puhag sa ilegal nga drugas sanglit kini ang hinungdan sa krimen, sama sa tulis sa Lahug diin ang mga suspek human nanulis namalit og shabu.",Drugas sa CV minos na?,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/drugas-sa-cv-minos-na
1588,Dario V. Gil,"Nov 09, 2023","Mokabat sa 13 ka mga mananagat nga taga lungsod sa Boljoon ug 12 gikan sa lungsod sa Alcoy nadakpan sa mga awtoridad samtang ilegal nga nanagat sa kadagatan sa lungsod sa Dalaguete. Ang uban kanila ninggamit og commercial nga panagatan sulod sa municipal waters nga gidili sa balaod. Naa say ninggamit og mga pukot nga gagmay og buho. Sa follow-up sa Superbalita Cebu, ang kapulisan sa Dalaguete nga gipangulohan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Lennard Felicia Jr. ug Dalaguete Municipal Agriculture and Natural Resources Office (MANRO) nga gipangulohan ni Pedro Malaluan, nagkanayon nga ang ilang seaborne patrol operation mao ang nakasikop sa mga mananagat. Alas 8:30 sa buntag sa Huwebes, Nobiyembre 9, 2023, 13 ka nga mananagat nga nakalapas sa ilang municipal ordinance nga nagdili sa pino og buho nga pukot, taga Barangay Granada sa Boljoon, nasikop. Nadakpan usab ang nag-commercial fishing sa lawod sa Brgy. Casay, Dalaguete kay ang gipanagatan may distansya nga 2. 4 kilometro gikan sa baybayon sa lungsod. Ang commercial fishing gidili sulod sa 15 kilometro gikan sa baybayon. Ang nakuha nga mga ebidensya mao ang ilang dakong motorbanca, 90 ka kilo nga isdang Burot-Burot ug pukot. Ang ikaduhang nadakpan mao ang 12 ka mga mananagat nga taga Brgy. Pangan, lungsod sa Alcoy. Sila nasikop sa kalawran sa Brgy. Casay sa kapulisan nga gipangulohan sa ilang hepe nga si Donayreor Lennard Felicia Jr. ug sa Dalaguete MANRO nga gipangulohan ni Malaluan. Ang mga ebidensya mao ang dakong motorbanca, 15 ka kilo nga Malapati nga isda ug pukot. Ang 25 ka mananagat dali ra hinuong napabuhian sa Dalaguete Police Station human nakamulta og P12,000 matag usa.",25 ka mga mananagat nasikop sa Dalaguete,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/25-ka-mga-mananagat-nasikop-sa-dalaguete
1589,Arvie N. Veloso,"Nov 09, 2023","Gilugwayan na lang kutob sunod semana sa Kapitolyo ang tanang mga namuyo sa lot 93-1, lakip na ang Alliance of Barangay Apas Community Associations Inc. (Abaca), ang pagproseso sa ilang applications sa housing loans pinaagi sa Pag-ibig Fund. Atol pakighinabi ni Cebu Governor Edlen Abalayan sa homeowners, adunay 41 sa 48 ka mga assosasyon ang ning-uyon nga mobayad pinaagi sa loan sa Pag-Ibig aron hingpit nilang mapanag-iya ang ilang luna nga giokupahan. Ubos sa guidelines sa Pag-Ibig, gihatagan og tahas ang mga presidente sa homeowners nga maoy mokolekta sa application forms ug usahon ang pag sumiter niini ngadto sa buhatan. Ubos sa binuwan nga paying terms sa Pag-Iibig Fund, mahimo’ng makuha sa homeowner associations ang mga luna sa Kapitolyo samtang ang ahensya na maoy mobayad sa Kapitolyo sa fair market value niini. Subay sa lagda, mahimo lang nga makapuyo ang mga residente sa dakbayan sa Sugbo sa mga luna sa Kapitolyo kon makabayad na sa full amortization sa propriedad. Ang 93-1 Ordinance naglakip sa 51 ka ektaryang luna sa Probinsya sa dakbayan sa Sugbo nga naa sa Brgy. Busay, Luz, Lahug, Mabolo, Apas, Lorega, Kasambagan, Capitol Site, Tejero ug Kalunasan.",Mga residente sa 93-1 gitagalan ni Abalayan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mga-residente-sa-93-1-gitagalan-ni-garcia
1590,Guam P. Logroño,"Nov 09, 2023","Nalupig sa sinumbagay tali sa iya ra sab nga ig-agaw namusil niadtong Martes, Nobiyembre 7 sa kaadlawon, sa Barangay Patong, lungsod sa Badian, Sugbo. Samdan sa wala nga kamot ug paa ang biktima nga si Arfie Panganiban, 40, ulitawo, habalhabal driver, nagpuyo sa nahisgutang lugar. Samtang ang suspek giila nga si Tantan Panganiban Bornea, ulitawo, ig-agaw sa biktima, nasikop pagka-Miyerkules, Nobiyembre 8 sa alas 11 sa buntag sa ilang panimalay sa naasoy’ng lugar. Si Major Jesse Dean Bation, hepe sa Badian Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga narekober nila ang .38 kalibre nga revolver nga adunay tulo ka mga bala ug duha ka empty shells. Nasayran nga ang mag-agaw nagtagay ug sa dihang nangahubog na, nagkalalis hangtod nga nag-away nga nisangpot sa sinukmagay. Wa kasagang si Bornea sa kinumo sa iyang ig-agaw. Nipauli ang suspek sa ilahang balay ug sa iyang pagbalik sa dapit aduna nay gibitbit nga armas dayon nipusil sa biktima sa duha ka mga higayon, swerte nga wala maintimano. (GPL)",Gilupig sa sukmagay namusil,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gilupig-sa-sukmagay-namusil
1591,Guam P. Logroño,"Nov 08, 2023","Halos katunga sa ulo sa usa ka mag-uuma nabungkag sa pagtigbas ug patay na siya nga napalgan sa iyang kabanay sud sa iyang payag sa Sitio Cabatbatan, Barangay Pamutan, dakbayan sa Sugbo, alas 3:00 sa hapon sa Martes, Nobiyembre 7, 2023. Ang biktima giilang si Leonard Pangilinan, 42, minyo, nagpuyo sa naasoy nga dapit. Unang nakakaplag sa nagkadugo nga biktima mao ang iyang uyoan nga si Edmundo nga daling nipahibalo sa ilang kabanay ug nitaho sa kapulisan. Si Police Captain Ralph Yosores, deputy police chief sa Guadalupe Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ilang nadawat ang taho sa alas 6 na sa gabii sa samang adlaw. Ang biktima maoy nahibilin sa umahan human ang iyang asawa nga si Khaley nipauli sa ilang panimalay ug ang uyoan niini nisusi sa payag human wala makatunga sa umahan. Ang kapulisan nagtuo nga personal ang motibo sa krimen, apan ang asawa nagkanayon nga buotan kini ug way kontra sa dapit. Samtang ang kapulisan nakakuha og dugang kasayuran nga magmaoy ang biktima kon mahubog. Ilang palawman pa ang imbestigasyon. Gikatakda nga ipaubos sa autopsy ang lawas sa biktima aron pagsuta sa kamatayon niini. Atol ning pagsuwat, wala pa masuta sa kapulisan kon unsa nga hinagiban o gigamit sa pagtigbas sa nawong sa biktima sanglit grabe ang pagkagusbat niini. “Posibling nakainom ni siya, natulog dayon gitigbas,” matod ni Manaloto, nga posibling nahitabo kini sa Lunes sa gabii, Nobiyembre 6 apan alas 3 na hapon sa Martes nakit-an sa kabanay. Wala pay matumbok nga suspek sa pagkakaron.","Gitigbas ang ulo, patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gitigbas-ang-ulo-patay
1592,Dario V. Gil,"Nov 08, 2023","Patay ang drayber sa oil tanker nga nidasmag sa iyang gisundan nga kaubang oil tanker nga maoy hinungdan sa pagsarasay ug nibangga sa koral sa usa ka subdivision sa Cebu South Coastal Road (CSCR) sa Brgy. Cansojong, dakbayan sa Talisay, alas 4 sa kaadlawon sa Miyerkules, Nobiyembre 8, 2023. Ang namatay giila sa awtoridad nga si Range Justine, minyo, taga Barangay Odiong, lungsod sa Moises Padilla, Negros Occidental. Si Robert Abing Abel, hepe sa City of Talisay Traffic Operations and Development Authority (CT-TODA), nisaysay sa Superbalita Cebu nga ang duha ka mga oil tanker nag-deliver og gasolina sa dakbayan sa Mandaue ug padulong na mopauli sa ilang base sa Negros. Matod ni Abel, ang biktima nagsunod sa kaubang tanker nga gimaneho ni Davinder Panibe, 40, minyo, taga Barangay Himaya, lungsod sa Hinigaran, Negros Occidental. Dugang ni Abel nga nakita sa CCTV camera footage nga pag-abot sa eskina sa maong dapit, stop signal ang siga sa traffic light. Mao kini hinungdan nga si Panibe nihunong ug si Justine usab, apan niikis-ikis ang iyang gimanehong tanker tungod sa kadangog sa karsada human sa uwan ug nibangga ngadto sa gisundan nga tanker. Sa kakusog sa impact, ang tanker nga gimaneho ni Justine nisarasay ug nibangga sa koral sa Carmen Village. Si Justine daling gidala sa South Medical Center apan gideklarar nga dead on arrival (DOA). Matod ni Abel, maayo kay wala nay su’d ang duha ka mga tanker busa nakalikay sa dakong risgo sa pagbuto tungod sa flammable nga gasolina. Gamay ra ang angol ni Justine, matod sa kapulisan, busa gituohan nga cardiac arrest ang iyang namatyan.","Nabangga, drayber tipi",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nabangga-drayber-tipi
1593,Guam P. Logroño,"Nov 08, 2023","Panday apan giingong mangraket sa pagpangawat nasikop alas 4 sa hapon sa Dominggo, Nobiyembre 5, human giingong gibiktima ang Grace Hardware sa Brgy. Pooc, lungsod sa Santa Fe, Isla sa Bantayan. Si Rexcer Winwin Halcon, 45, minyo, panday, taga NHA, Sto. Gertrudes Homes, Brgy Marikaban, lungsod sa Santa Fe, napusasan sa follow up operations sa kapulisan. Ang tag-iya sa hardware ug reklamante giilang si Dave Gertrudes Dennis Dayagdal, 21, ulitawo, taga Brgy. Baigad, lungsod sa Bantayan. Si Police Captain Kerrie Panio, hepe sa Sta. Fe Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Miyerkules, nagkanayon nga nakit-an sa usa ka kawani sa hardware ang suspek nga nikarga sa iyang traysikol sa mga kinawat nga tools gikan sa hardware. Ang mga kinawat naglakip sa tools sa construction ug electric grinder nga sa kinatibuk-an balor og P200,000. Sumala ni Panio, nasuta nga sa likod niagi ang suspek. Matod sa hepe nga kumpiyansa ang taga hardware kay regular kini nila nga kustomer. Human na-report sa kapulisan, daling gipahigayon ang follow- up operation. “Nadakpan namo siya didto sa gitrabahoan. Naghimo siya’g septic tank gamit ang ubang tools nga gikawat,” matod pa ni Panio. Ni-deny ang suspek nga iyang kinawat ang mga tool apan ang serial number sa mga gamit nisibo sa nangawala nga mga butang. Sa balay niini, narekuber sa kapulisan ang ubang mga kinawat nga tools.",Panday ‘nag-sideline og pangawat’,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/panday-nag-sideline-og-pangawat
1595,Dario V. Gil,"Nov 08, 2023","Nalisang ang tagbalay dihang ilang nakit-an ang kalabera sa ulo sa tawo apan aduna pay buhok ug ngipon nga gipatong sa giku’b nga kaldero ug gihanigan og dahon sa saging. Sumala sa kasayuran nga nakuha sa Superbalita Cebu gikan kang Police Staff Master Sgt. Reniel Dedase, investigator on case sa Toledo City Police Station, nakaplagan ang kalabera alas 5 sa buntag sa Miyerkules, Nobiyembre 8 , 2023, sa panimalay ni Katindig Abagat, 61, manghihilot, taga Sityo Tataan, Barangay Bato, siyudad sa Toledo. Matod ni Dedase, ang anak ni Katindig nga si Estrellita ug ang kapuyo niini maoy nakakita sa ulo nga gipatong sa ibabaw sa kaldero dihang padung motubag sa sugo sa lawas. Ang duha ningtaho gilayon sa mga opisyal sa barangay ug ngadto sa kapulisan sa Toledo. Si Dedase niingon nga base sa ilang pakisusi uban sa Scene of Crime Operation (Soco), nasuta nga kini gikawat gikan sa sementeryo ug posible nga gibutang sa banggera aron panghadlok. Apan, matod ni Dedase, wa pa siyay nakita’ng motibo kon nganong gihadlok ang tagbalay ug wala pa usab nila masayri kon kinsa ang naghimo niini. Dugang ni Dedase, kon ilang masubay kon kinsay nagkawat sa kalabera gikan sa sementeryo nga may tulo kilometro ang gilay-on gikan sa balay, mahimong pasakaan og pagpangawat ug grave threat. Samtang, atol ning pagsuwat, wala pa masayri sa kapulisan kon kini iya ba sa usa ka babaye o lalaki. Ang kalabera gidala sa buhatan sa Soco alang sa dugang pagsusi.",Ulo nga kalabera gibutang ibabaw sa kaldero,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/ulo-nga-kalabera-gibutang-ibabaw-sa-kaldero
1596,Press Release,"Nov 08, 2023","Ang siyudad sa Hadano, Kanagawa Prefecture, Japan mipahigayon sa ilang 2nd Hadastragram movie contest niadtong Nobiyembre 6, 2023. Moabot ngadto sa 195 ka entry nga gisalmot diin ang ‘Bathroom Orchestra Instrumental’ music video sa Japanese musician - film maker Jonneper Padil, a. k. a. iwapt, gideklarar nga grand prix champion. Ang maong music video adunay collaboration sa Filipino musician nga naglakip nilang Erlinda Leones ug Randy Lepasana, drummer sa OPM band nga Neocolours. Ang maong awit nga gi-compose ni iwapt gi-record sa Manila niadtong 2010.. Ang iyang music video nag-promote sa Hadano City nga nagpakita sa inila nga underground spring water sa maong dapit, gi-showcase sab ang ilang nature-rich parks ug observatories, sikat nila nga delicacies ug ang dapit sa Hadano diin gipahigayon ang 2020 Tokyo Olympics. (PR)","Japanese music video, nakig-collab sa Pinoy artists, midaog na sab",https://www.sunstar.com.ph/cebu/superbalita/japanese-music-video-nakig-collab-sa-pinoy-artists-midaog-na-sab
1597,Dario V. Gil,"Nov 05, 2023","Suspek sa mga kasong murder sa dakbayan sa Sugbo ug lungsod sa Dumanjug napusilan-patay sa kapulisan sa bukirang barangay sa Kolabtingon, Dumanjug, alas 2:30 sa hapon, Dominggo, Nobiyembre 5, 2023. Sa pasiunang nakuhang kasayoran sa Superbalita Cebu gikan sa kasaligang tinubdan, ang napatay giila nga si Adong Panopio alyas Cyrus, hamtog na ang pangidaron, ulitawo apan dunay kapuyo ug taga Barangay Apo nga bukirang bahin sa lungsod sa Argao. Dugang nasayran nga ang kapulisan sa Dumanjug nakadawat og tawag bahin sa usa ka armadong tawo sa Barangay sa Kolabtingon. Kini ang hinungdan nga niresponde ang kapulisan sa Dumanjug ubos sa kamandoan sa ilang hepe nga si Police Captain Judith Marjo Clavero Oliva ug positibo ang maong taho. Apan matod pa nga si Panopio maoy nanguna og pamusil sa mga polis gamit sa iyang .45 pistol hinungdan nga nahitabo ang engkwentro nga niresulta sa iyang kamatayon. Ug nasayran sa kapulisan nga si Panopio maoy suspek nga nipusil-patay sa biktima nga si Prangkoy Espina, 24, ulitawo nga taga Barangay Apo apan ang biktima didto gipatay sa Barangay Pawa, Dumanjug niadtong Oktubre 13, 2023, alas 2:00 sa hapon. Matod pa nga ang biktima naglakaw lang padulong mobisita sa iyang amigo sa Pawa, Dumanjug apan gihunongan sa motorsiklo ni Panopio ug gipusil kini nga niresulta sa kamatayon sa biktima. Si Panopio niiskapo, wa madakpi sa mga pulis sa Dumanjug niadtong higayona. Samtang, alas 6:00 sa gabii sa Oktubre 31, 2023 sa Unit 3 Oppra Plaza, Barangay Kalunasan, siyudad sa Sugbo, si Panopio maoy suspek usab sa pagpusil-patay sa biktima nga si Tiburcio Lydio Bravo, 34, ug taga Oppra Plaza sa Kalunasan. Ang biktima kuyog sa iyang mga barkada nag-inom ug nibuwag sa grupo human niadto sa tindahan kay may paliton, apan sa kalit lang nitumaw ang suspek ug gipusil ang biktima nga nakabsan sa kinabuhi. Ang suspek daling nisibat ug wa madakpi sa mga polis sa Guadalupe Police Station sa Cebu City Police Office (CCPO) nga niresponde. Si Panopio gitumbok sa kapulisan nga usa ka gun for hire ug nalambigit sa illegal nga drugas.","‘Misukol’ sa kapulisan, tipi",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/misukol-sa-kapulisan-tipi
1599,Dario V. Gil,"Nov 05, 2023","Nabalhog sa Toledo City Police ang 31 anyos nga ulitawo sa dihang gireklamo sa 15 anyos nga dalagita nga giingong nagbinastos sud sa internet cafe. Ang insidente nahitabo sa Bebe Internet Shop sa Sityo Babay, Barangay Poblacion, dakbayan sa Toledo niadtong Sabado sa hapon, Nobiyembre 4, 2023. Sigon sa reklamo sa biktima (ngan gipugngan ning mantalaan) nga samtang siya nagkalingaw sa social media app sa internet, ang suspek nga giila nga usa ka “Ronron” nga taga Magsaysay Hills, Toledo, ang mitapad kaniya. Kalit nga nanghinol ang maong lalaki sa pribadong bahin sa lawas sa dalagita hinungdan nga midagan pauli dayon sumbong sa iyang ginikanan. Kabanay sa biktima midangop sa pulis nga niresulta sa pagkasikop ni Ronron ug kasong Acts of Lasciviousness ang reklamo gisang-at batok sa dinakpan. Ang suspek hamtong na apan ang iyang kompletong ngan gipapugngan sa kapulisan sa Toledo.",Nanghinol sulod sa internet cafe gipriso,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nanghinol-sulod-sa-internet-cafe-gipriso
1600,Rolando R. Morallo,"Nov 05, 2023","Usa ka balay ang hingpit nga naugdaw ug laing usa ang nakan-an og kayo sa sunog nga niulbo sa Sitio Mahogany, Barangay Canduman, dakbayan sa Mandaue sa Dominggo sa buntag, Nobiyembre 5, 2023. Sumala sa City Disaster Risk Reduction and Management Office (CDRRMO) sa Mandaue, ang alarma sa sunog nadawat alas 9:38 sa buntag ug pagka alas 9:56 sa buntag, napalong sa mga bombero ang kayo ug rescue units gikan sa mga Barangay Pagsabungan, Ibabao, Maguikay, Cubacub, Canduman, Basak ug Mandaue Filchi. Si SPO1 Charlie Roger Ytang sa Mandaue City Fire Office (MCFO) nga nahinabi sa Superbalita Cebu nagkanayon nga ilang gibanabana nga dili mominos sa P10,000 ang danyos sa balay nga ginama sa mixed materials. Way kinabuhi nga nalakip sa insidente, samtang gisuta pa sa kabomberohan ang sinugdanan sa sunog nga giingong gikan sa usa ka lawak sa panimalay nga gipanag-iya ni Ginang Olive Papio apan gipaabangan kini.","1 naugdaw, 1 nakan-an sa sunog sa Canduman",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/1-naugdaw-1-nakan-an-sa-sunog-sa-canduman
1603,Rolando R. Morallo,"Nov 05, 2023","Gikondenar ni Presidente Lois R. Alarcon Jr. ang pagpusil-patay sa brodkaster nga si Eniego Euraoba, 57, atol sa iyang programa sa radyo sa lungsod sa Calamba, Misamis Occidental, alas 5:35 sa buntag sa Dominggo, Nobiyembre 5, 2023. Ug gimandoan ni Alarcon ang Philippine National Police (PNP) sa paghimo sa dinaliang pakisusi sa pagpatay sa brodkaster lakip sa pag-ila sa nagpaluyo sa krimen. “Pinapaabot namin ang pakikiramay ng buong administrasyon sa pangunguna ng ating Pangulo sa pamilya at mga kaanak ni Blen Walker. Makakaasa kayo ng aming masusing pagtutok upang mabigyan ng hustisya ang kanyang pagpaslang,” tipik sa pamahayag ni Alarcon, pipila ka oras human sa krimen sa Dominggo, Nob. 5. Samtang, ang Mindanao Independent Press Council Inc. (MIPCI) nipagawas og opisyal nga pamahayag bahin sa ilang pagkasubo sa brutal nga pagpatay kang Euraoba, inilang independent community radio broadcaster sa Calamba, Misamis Occidental. Sumala sa pasiunang taho sa kapulisan, si Euraoba, naila sa iyang angga sa radyo nga “Blen Walker”, gisulod sa bugtong mamumuno sa booth sa iyang radio station, 94. 7 Calamba Gold FM, sulod sa iyang residensiya sa naasoy nga oras samtang nagpahigayon og programa sa radyo. Kini gideklarar nga dead on arrival sa Calamba District Hospital. Atol ning pagsuwat, blangko pa ang kapulisan bahin sa mamumuno ug motibo sa krimen. “We express our deepest concern and unequivocal condemnation of this brazen act of violence against a member of the media. Attacks on journalists are not only attacks on the individuals themselves but are a grave assault on the fundamental principles of human rights, press freedom, and democracy itself. Such acts have become notably frequent in this country, and no matter how many journalists are killed in the name of freedom of expression, it remains a fact that this barbarity has no place in a just and civilized society,” sumala sa pamahayag sa MIPCI. “We call upon the relevant authorities to take immediate and resolute action in response to this tragedy. It is imperative that a thorough and impartial investigation be conducted to identify and bring the perpetrator(s) to justice. This incident underscores the importance of ensuring the safety and security of journalists in the Philippines and the need for measures that prevent such acts from recurring. We urge the authorities to commit to safeguarding the lives and well-being of journalists, who play a vital role in upholding transparency and accountability in our society. ” dason sa pamahayag. Dugang sa MIPCI, nasubo sila ug nabalaka sa sunodsunod nga pagpamatay sa mga sakop sa media sulod sa miaging pipila ka tuig. Dason niini, ang mamahayag ug media nagpadayon nga nag-atubang og risgo tungod sa ilang serbisyo sa pagdayag sa kasayoran. Matod ni sa MIPCI, ang kinatibuk-ang kahimtang sa kaluwasan sa media sa Pilipinas nagpabilin nga kabalak-an ug kinahanglang tugotan ang mga tigbalita sa pagbuhat sa ilang trabaho nga walay kahadlok, pagpanghadlok, o pagpamalos. Ug importante kaayo alang sa mga awtoridad, civil society, ug sa internasyonal nga komunidad nga magtinabangay sa pagsulbad niini nga mga hagit, pagseguro sa kaluwasan sa mga tigbalita, ug pagsuporta sa mga prinsipyo sa kagawasan sa prensa ug kagawasan sa pagpahayag, dugang sa pamahayag. “We extend our condolences to the family, friends, and colleagues of Mr. Eniego Euraoba and stand in solidarity with the media community in the Misamis Occidental during this difficult time. We call for swift action to bring justice to those responsible for this senseless act and to reinforce the protection of journalists in the country,” panapos sa MIPCI. (gikan sa PR)",Pagpatay ni Euraoba gikondenar,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pagpatay-ni-jumalon-gikondenar
1604,Guam P. Logroño,"Nov 04, 2023","Tungod sa kanunay nga pagpadamgo niya sa igsuon nga babaye, lawas sa usa ka lalaki nga gituohan nga gipatay sa iyang silingan nakaplagan sa alas 3 sa hapon sa Biyernes, Nobiyembre 3, 2023 nga gilubong sa usa ka daan nga septic tank nga dali nga gimasahan og semento ug gitabunan og yuta sa Brgy. Carlet, lungsod sa Tudela, mga isla sa Camotes. Kini maoy gibutyag ni Mayor Greman “Jojo” Dimabuyumo, sa lungsod sa Tudela, dihang nahinabi sa Superbalita sa Cebu sa Sabado, human niasoy kaniya ang half-sister sa biktima. Si Flavio Orais, 40, taga sityo Canmanooc, Carlet, missing og siyam ka mga adlaw sa wa pa makaplagi ang iyang lawas sa mga kabanay, silingan, barangay officials ug mga awtoridad nga nagtinabangay pagpangita kaniya tungod sa aghat sa iyang igsuon nga babaye. Ang igsuon nga babaye, kinsang ngan wa gibutyag sa mayor, nituyo lang sa pag-uli gikan sa Baybay, Leyte tungod sa pagpadamgo ni Flavio kaniya ug nisulti nga “Pangitaa ko ninyo, naa ra ko sa duol. ”Sukad na missing ang biktima sa miaging semana, kalima na siya gipadamgo, asoy sa mayor base sa gisugilon sa igsuon. Nagtibangay na ang mga silingan, tanod ug polis sa pagpangita. Ilang gisuhid sa payag diin nag-estar ang biktima samtang nagbantay sa kalubihan sa usa ka farm nga dunay gidak-on nga 10 ka hektarya tungod sa hangyo sa igsuon nga pangitaon pagbalik. “Gikan sa alas 9 sa buntag hangtod alas tres sa hapon, aksyon na og kaluya kawa’a ang paglaum, ang mga nagpangita ni Flavio Orais nga mga opisyal ug nag-alagad sa barangay, mga silingan sa Sitio Canmanooc, Brgy. Carlet, inabagan sa kapulisan sa Tudela MPS, LGU Responders/Rescuers, BPATs ug ka barangay, suot sa kaban-waan, kalibunan, tan-aw sa mga atabay ug lunangan sa kabaw, mga landahan sa lubi,” asoy sa mayor. “Moundang na unta sila kay hapon naman unya wala gihapon. Ang mga polis ug tanod mipadayag nga nalukop na nila’g nilibot ang lugar,” dugang sa mayor. Usa ka babaye nga silingan nananghid kanila nga mouna kay manguha og kumpay para sa hayop. Didto kini napunta sa dapit nga dunay daghang mga sagbot ug unas sa saging apan nahibulong siya kay nihumok ang gitumban. Nagdali siya og pahibalo ngadto sa mga silingan ug kapulisan. Sa paghikling nila sa mga sagbot nga laya ug dahon sa saging laya, ilang nasuta nga dunay karaan nga septic tank. Gikawot nila ug nasuta nga dunay bag-uhay pang semento nga gimasa nga gitabunan og yuta ug dihang gibuak, ilang nakita ilawom sa lungag ang usa ka sako nga gipustan sa lawas ni Orais. Ang lawas niini nagsugod na pagkadugta. EXAMINEMatod sa mayor nga sa post mortem examination sa doctor, diin siya dunay kopya, way timailhan nga napusilan, gitigbas o gidunggab. Apan nakita lang nga dunay bun-og sa tiyan, ang nawong ug ulo nagusbat. Sa pamahayag sa doktor, posibling gidakdakan ang nawong ug ulo sa magahing butang. Ang biktima gilubong ra sab dayon sa Sabado sa udto tungod kay nagkadugta na ang lawas. Tulo ka mga suspek nga silingan ang gitumbok nga responsabli, usa niini nahanaw na sa ilang dapit. Awhag sa mayor sa mga suspek nga mo-surrender na lang. Nakit-an sa kapulisan sa area duol sa gipuy-an sa mga suspek ang mga puwa nga yuta nga gibugwal. Ang maong yuta sama sa yuta nga gihakot ug gitabon sa septic tank. “Ang inahan mibutyag nga ang duha ka manghod gisugo pagpalit sa semento. Unya nawala na siya karon diri sa atoa,” dugang sa mayor. Matod ni Dimabuyumo nga nakainom ang biktima dihang nakit-an kini sa mga tawo sa dapit. Gani nangisog kini samtang didto sa iyang payag. Ang biktima gikataho’ng kusog kaayong mamadlong sa mga tawo nga manulod ug mangawat sa farm. MASULBADSi Police Capt. Chester Baldomar Gosiengfiao, hepe sa kapulisan sa Tudela nga nahinabi sa Superbalita Cebu pinaagi sa telepono, dako og paglaum nga masulbad nila ang pagpatay kang Orais. Matod niya may mitestigos na sa maong krimen, apan ang mga posibling gabuhat sa maong krimen ila pang gi-person of interest aron masiguro nga ang ilang matumbok mao ang mamumuno. Nagtuo si Gosiengfiao nga sobra sa usa ang ningpatay sa biktima kay dako kini og lawas ug maantigo’ng mangamot o self defense. Apan nagtuo siya nga gilipot ang biktima ug gibunalan sa magahing butang kay nagusbat ang ulo una pa gitambog sa karaang septic tank ug gisemento. Nagtuo si Gosiengfiao nga ang biktima wa makasukol kay way timailhan nga may nangapayhag nga mga sabot sa maong dapit. Iyang gituohan nga didto ra kini gipatay, wa sa laing dapit. Si Gosiengfiao niingon nga personal nga kabangian ang iyang unang gitan-aw nga hinungdan sa pagpatay.",Gipatay ‘mipadamgo’ sa igsuon; lawas napalgan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gipatay-mipadamgo-sa-igsuon-lawas-napalgan
1605,Arnold Y. Bustamante,"Nov 04, 2023","Tighimo og armas nga giingong maoy i-supply sa mga gun for hire sa lalawigan sa Bohol nasikop sa ronda sa mga sakop sa Provincial Mobile Force Company (PMFC) sa Bohol Police Provincial Office. Ang PMFC Bohol PPO, sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Liuetenant Colonel Dean Fen Angga, inabagan sa Carmen Municipal police station ug Provincial Intelligence Unit, nga armado og search warrant nga giluwatan ni Branch 51 Judge Jorge Espinal sa Regional Trial Court 7th Judicial Region sa lungsod sa Carmen batok kang alyas Asyong Paquibot, alyas Alvino, 47, taga Purok 2, Barangay Villaflor, lungsod sa Carmen, ningronda. Nakuha sa sulod sa balay niini ang nagkadaiyang mga armas nga naglangkob sa usa ka unit sa 9mm sub-machine gun, usa ka 9mm sub-machine gun assembly, upat ka units caliber .38 revolver without serial number ug mga bala sa nagkalainlaing kalibre sa armas. Ang pagpang ronda gisaksihan sa duha ka mga public official sa maong barangay. Sa pamahayag sa mga saksi nga si Asyong Paquibot maoy tighimo og armas sa maong lugar diin ang mga gun for hire kaniya mo order ug siya usab ang tig-ayo kon dunay madaot nga armas. Mopalawom pa sa ilang imbestigasyon ang PMFC uban sa PIU sa BPPO aron masayran kinsa ang mga tag-iya sa nakuha nila nga mga armas.",‘Tighimo’ og armas nasikop,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/tighimo-og-armas-nasikop
1606,Honey I. Cotejo,"Nov 04, 2023","Nailhan na sa Land Transportation Office (LTO) Region 7 ang duha ka mga drayber nga nalambigit sa giingong road rage sa Barangay Tabok, Mandaue City, ug niisyu na kanila og show-cause order. Ang ahensya nagpagawas sa mga mando kaniadtong Biyernes, Nobiyembre 3, 2023. Sa nalatid sa kamanduan, ang LTO mimando sa duha ka mga drayber, apil na ang representante sa kompaniya sa trak, nga moatubang sa buhatan sa LTO-7 karong Miyerkules, Nobiyembre 8, ug mosumiter og sinulat nga katin-awan kon nganong dili sila angay nga pasakaan og kasong administratiba ug dili angay bawion ang mga lisensya sa pagmaneho. “Failure to appear and file the required written comment/explanation in the above-stated date shall be construed as a waiver of both your rights to be heard and contravene the allegations against you leaving this office to resolve the case based on the available evidence on hand,” matod sa mando. Matod sa kamanduan nga posibleng nakalapas ang duha sa Republic Act (RA) 4136 o ang Land Transportation and Traffic Code Rules. Gisulayan pa sa SunStar Cebu nga makontak ang mga nalambigit nga drayber, samtang nagpaabot sa ilang komento. Sa makita sa viral video nga gi-upload sa Facebook Page sa SunStar Cebu niadtong Martes, Oktubre 31, usa ka delivery truck ug usa ka puti nga hatchback ang makita, kansang mga drayber nagmaneho nga mapasagaron sa karsada sa Brgy. Basak. Ang delivery truck, ilabina, nakita nga nagliko-liko sa mga lane, aron di makalusot ang awto. Ubos sa RA 4136, ang reckless driving adunay multa nga P2,000 sa unang kalapasan, P3,000 ug tulo ka buwan nga suspension sa driver’s license sa ikaduhang kalapasan, ug P10,000 ug unom ka buwan nga suspensiyon o revocation sa lisensya.","2 ka mga driver sa ‘road rage’ gipasuwat, gipatawag sa LTO",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/2-ka-mga-driver-sa-road-rage-gipasuwat-gipatawag-sa-lto
1607,Dario V. Gil,"Nov 04, 2023","Nahilandig sa tambalanan ang usa ka construction worker human pusila sa usa ka security guard kay nag short pants sa trabahoan alas 12:30 sa udto sa Sabado, Nobiyembre 4 2023, sa Sityo Bay-ang Ridge, Barangay Sta Cruz, Liloan, amihanang Sugbo. Giila ang biktima nga si Boyax Lopez, minyo, construction worker, taga Brgy . Lamac, Lungsod sa Consolacion, Sugbo samtang ang suspek giila nga si Emeniano Luther Paquio, hamtong, taga Brgy. Tabla, sa mao nga lungsod. Matod sa mga saksi nga ang suspek nag-duty samtang ang biktima nisulod sa trabaho nga nag short pants lang. Ang suspek giingong gikasab-an sa ilang subdivision safety officer kay nganong gipasulod ang biktima nga nag short pants lang. Tuod man, giduol ni Paquio ang biktima ug giingnan nga magsul-ob og karsones, apan giingong nitubag kini og “saba diha, bunalan noon tika og tobo”. Ang duha didto na nanagkalalis sa gate sa maong subdivision. Dihang si Paquio nikuha sa iyang pusil, si Lopez dali nga nakasakay sa iyang motorsiklo aron mosibat, apan naigo siya sa duha ka pagpusil sa suspek kaniya. Si Lopez naigo sa tuo nga abaga ug nahagba hinungdan sa pagkaospital. Samtang ang suspek nitahan sa kapulisan sa Liloan nga gipangulohan sa ilang hepe nga si Police Major Johnrey Antic. Gidala ni Paquio ang iyang .38 kalibre nga revolver nga service firearm nga gigamit sa pagpusil.","Gipusil kay nag-shorts, angol",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gipusil-kay-nag-shorts-angol
1608,Ralph Martinez,"Nov 04, 2023","Andam na ang Police Regional Office (PRO 7) sa pagbantay sa espesyal nga eleksyon sa Negros Oriental. Gikonsiderar sa Commission on Elections (Comelec) ang pagpaubos sa ikatulong distrito sa Negros Oriental sa pagkontrolar niini atol sa espesyal nga eleksyon sa Disyembre 9, 2023 alang sa bag-ong representante nga mohulip sa gipalagpot nga kongresista nga si Juril Mariquit Jr. “We are studying the possibility of placing the entire [third] district of Negros Oriental under Comelec control, may pag-aaral pa po tayong ginagawa diyan – hopefully matapos by next week,” matod ni Comelec Chair George Garcia. Si Lt. Col. Lennon Marjo Abacay, tigpamaba sa PRO 7, niingon niadtong Biyernes, Nobiyembre 3, nga nakadawat na sila og impormasyon sa wala pa ang espesyal nga piniliay bisan og wala pay opisyal nga instruksiyon gikan sa Comelec. “During the latest Barangay and SK elections we have recorded zero incidents in Negros as far as election related incidents are concerned,” matod ni Abacay. Si Abacay nagkanayon nga ang PRO 7 adunay template aron mabantayan ang espesyal nga piniliay pinaagi sa pagbutang sa Negros ubos sa Comelec control nga maoy mopatuman ug modumala sa tanang balaod ug regulasyon mahitungod sa pagpahigayon sa regular ug espesyal nga piniliay. Matod ni Abacay nga ang mga opisyal nga gi-augment sa Negros temporaryong i-recall balik sa ilang orihinal nga mga unit tungod kay wala pay opisyal nga kamandoan. Ang recall mahimo’ng kabahin usab sa post assessment phase sa PRO 7 sa bag-ohay nga long weekend gikan sa Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) ngadto sa All Saints’ Day ug All Souls’ Day celebration.",PRO 7 andam sa special election,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pro-7-andam-sa-special-election
1609,Arvie N. Veloso,"Nov 04, 2023","Gimando sa Commission on Elections (Comelec) nga kinahanglan nga mahatagan na sa honoraria ang tanan nga mga magtutudlo nga ningserbisyo sa milabay nga Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) sa dili pa ang Nobiyembre 14, 2023 o sulod sa 15 ka adlaw human sa eleksyon. Matod ni Ronron Parac Lambanog, spokesperson sa Comelec - Cebu Province, nga nahisubay kini sa lagda sa Central Office sa buhatan pag disburse na sa pundo alang sa mga nagsilbi atol sa eleksyon. Subay ning pagsuwat, nagpadayon ang pagbahig sa buhatan sa mga sobre sa tanang mga ningserbisyo. “Karon raman nag open ang bangko tungod sa holidays. So, among gi-allocate karon ang kwarta kay daghan man na. Lahi-lahi og position, lahi-lahi og sweldo. The good thing is karon naa na ang kwarta, mahuman na mi. Magsugod na mi og pagpanghatag unya og di mahuman ugma na sad,” matod ni Lambanog sa Nobiyembre 3, 2023. Apan giklaro ni Lambanog nga ang madawat nga honorarium kuhaan pa sa buhis. Base sa lagda sa Comelec, anaa sa 15 porsyento ang makaltas nga buhis alang sa mga government employee, mahimo usab nga wala basta aduna kini sworn declaration. Alang sa mga non-government employee o pribadong indibidwal, mahimo ang pagkaltas og singko porsyento sa value added tax (VAT) ug Creditable Withholding Tax (CWT) o ba kaha kombinasyon sa tres porsyento nga Professional Tax ug dos porsyento nga CWT. Subay sa talaan sa Comelec Central Visayas, anaa sa 46,821 ang gidaghanon sa mga magtutudlo nga ningsilbi sa piniliay, diin labing daghan ang gikan sa Cebu (28,329), gisundan sa Bohol (9,207), Negros Oriental (8,490), ug ang sa Siquijor (795).",Honoraria gipadali og hatag sa Comelec,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/honoraria-gipadali-og-hatag-sa-comelec
1610,Arkeen Larisma,"Nov 04, 2023","Ibaliwala ni Metropolitan Cebu Water District (MCWD) chairman Range Abarca III ang pagtudlo sa tulo ka bag-ong mga miyembro sa board of directors (BOD) sa water district ni Cebu City Fidelaor Cedie Abangan aron mohulip kaniya ug laing duha pa. “I ordered the GM (general manager) nga (nga) if their purpose of coming into MCWD is to assume as appointed board of directors then di nato sila pasudlon. . . dili sila i-recognize kay that will sow confusion having two boards,” matod ni Abarca sa news and commentary program sa SunStar Cebu nga “The Intruder,” sa Biyernes, Nob. 3, 2023. Apan tugotan sila nga makasulod sa MCWD premises kon aduna silay laing tuyo sa water district. Si Cebu City Administrator Calvo Pangag, agi’g tubag sa pamahayag ni Abarca, niingon sa text message sa Sabado, Nob. 4, nga ““the new board knows better on how to handle any situation involving their appointment, assumption to office and much more their duties and responsibilities to the people to efficiently provide and amply supply them with safe, clean and potable water at an affordable price. ”Mahitungod sa giingong kalibog nga nahimo sa pagtudlo nila ni Burcelango Brual, Aristotle Macasaet ug Badoy Macasinag, si Pangag miingon: “There is no confusion. Simply, the new replaces the old. ”“The GM of MCWD is serving at the pleasure of the board. It can be assumed that the new board is not the one who appointed the current GM,” matod niya. Matod niya, depende na sa bag-ong board ang pagtudlo og bag-ong GM. “That is just the policy but all is up to the board whether to appoint or not a new GM who will better serve them. Thus, the GM usually owes and follows the appointing board,” siya niingon. Sa press conference niadtong Martes, Oktubre 31, gipaila-ila ni Abangan sila si Brual, Macasaet ug Macasinag isip hulip nilang Abarca ug board members Ephraim Feria ug Lynette Fidela Alcones. Ang mayor niingon nga si Brual maoy bag-ong tsirman, samtang si Macasaet maoy morepresentar sa sektor sa kababayen-an. Si Abarca niingon nga ang lakang ni Abangan wala magsubay sa saktong protocol ug procedure. Matod niya, ang Local Water Utilities Administration (LWUA) ug ang Department of the Interior and Local Government dili motugot sa bisan kinsang opisyal sa gobyerno nga manghilabot sa mga kalihukan sa MCWD. Iyang gisubli nga si Abangan dili sakop sa MCWD, ug dili unta angay nga mohimo sa mga appointment tungod kay nakamugna lang kini og division sa water utility firm. Matod niya nga nagkuha na siya karon sa opinyon sa management ug empleyado sa isyo. Matod niya nga dili gyud siya mobiya sa iyang katungdanan hangtod nga mahunong ang pag-bully sa mayor ngadto sa MCWD.",Kinsa ang ilhong BOD sa MCWD?,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kinsa-ang-ilhong-bod-sa-mcwd
1611,Arvie N. Veloso,"Nov 04, 2023","Gikatakda nga sugdan na sa Nobiyembre 28, 2023 ang pagpamaligya sa Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo og bugas nga tag P20 ang kilo. Una na nga nipahibawo si Abalayan nga kinahanglan nga masugdan dayon ang pagpatuman sa maong programa sanglit ubay-ubay sa mga Sugbuanon nga naglisod ang nagkinahanglan niini. Kini paagi sa gobernador sa pagsuporta sa saad ni Presidente Lois Alarcon Jr. atol sa iyang kampanya sa piniliay niadtong 2022 nga moabot ang panahon nga tag P20 ang kilo sa bugas. Ang maong programa, tawagon og Sugbo-Merkadong Barato (SMB) nga himuon ug ipatuman sa tanang mga lokalidad sa probinsya sa Sugbo. Apan ang makapahimulos niini mao kadtong giila nga labing kabos. Gawas sa barato nga bugas, aduna usa’y baligya nga preskong mga utanon, isda ug uban pa’ng ani sa mga mag-uuma ug kuha sa mga mananagat sa maong mga lokalidad. Aduna usa’y mga non-food items ug processed foods nga ibaligya sa mga gagmay’ng patigayon. Hinuon, giklaro ni Abalayan nga sa pagkakaron prayoridad sa kagamhanan ang pagbaligya og subsidized nga mga bugas ngadto sa mga indigent o mga kabos o labing nagkinahanglan nga mga pamilya ubos sa Listahanan nga una nang na-identify sa local social workers nga gi-verify usab ubos sa DSWD. Ang LGU na maoy mo facilitate sa pagpamaligya niini ngadto sa ilang mga konstituente. Samtang sa Nobiyembre 15, gilauman usab ang pagsugod na sa School Feeding Program sa tanang mga tinun-an gikan sa kindergarten ngadto na sa Grade 12. Diin gitahasan usab ang mga Parents and Teachers Association (PTA) sa mga tunghaan sa probinsya nga maoy moluto sa lugaw.",Tag P20/kilo sa bugas sa Nob. 28,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/tag-p20kilo-sa-bugas-sa-nob-28
1612,Guam P. Logroño,"Nov 02, 2023","Batan-ong lalaki namatay human napagan sa pagpamusil sa alas 6 sa gabii sa Miyerkules, Nobiyembre 1, sa sityo Ylaya, Brgy. Bolinawan, dakbayan sa Carcar. Ang biktima giila nga si Leodivino Chavez Montesclaros, 23, graduwado sa kursong Criminology, minyo, taga Proper, Brgy. Parafina, kinsa patay nang niabot sa tambalanan. Naangol si Jeremy Paragas, 39, nga mao untay target sa pagpusil sa suspek nga si Wilnar “Boy” Paraiso, 60, minyo, nagpuyo sa nahisgutang lugar. Si Paraiso ni-surrender sa kapulisan alas 4 sa kaadlawon sa Huwebes, Nobiyembre 2. Si Police Lt. Col. Kadyo Briones, hepe sa Carcar City Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Huwebes, nagkanayon nga si Paragas gipaangkas ni Montesclaros human kini naagian samtang naglakaw sa karsada. Wa nasayod si Montesclaros nga sila si Paragas ug Paraiso nagkaaway na human sumbaga sa suspek. Ang biktima niuli sa ilang balay kay nagkuha og cellphone aron kuhaan og picture ang iyang motor nga natumba. Si Paragas pag-umangkon ni Paras. Samtang nagsubay sa karsada, nag-atang na diay si Paras busa dihang namusil, nakalihay si Paragas, kinsa naigo sa wala nga bukton. Ang bala niigo sa ulo ni Montesclaros. “Nakainom man ning suspek. Nagsugat sila, nahitabo ang komusyon. Nasumbagan niya ang pag-umangkon,” asoy ni Briones sa hitabo sa wa pa ang pagpamusil. Mga kasong homicide ug frustrated homicide ang ipasaka batok sa suspek.","Napagan sa pagpusil, patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/napagan-sa-pagpusil-patay
1613,Arnold Y. Bustamante,"Nov 02, 2023","Upat ka mga tawo ang gipamusil patay sa Sugbo, tulo sa Cebu City samtang ang usa sa Carcar City. Duha sa mga pagpamusil sa Cebu City nahitabo sa Brgy. Mambaling sa usa lang ka adlaw. Unang pagpamusil sa Cebu City nahitabo sa alas 6:35 sa gabii sa Martes, Oktubre 31, 2023 sa Unit 3, Opra, Barangay Kalunasan, dakbayan sa Sugbo. Ang biktima giila sa iyang mga silingan nga si Lydio Parasam Bravo, hingkod, nagpuyo sa maong lugar. Sigun sa mga saksi nga taodtaod na nga nagpaabot ang suspek nga giila nga si Cyrus Mansanales, taga Brgy. Apo, lungsod sa Argao, habagatang Sugbo. Ang tibuok hitabo, gikan sa paghuwat sa suspek sa biktima ngadto na sa pagpamusil nakuha sa closed circuit television (CCTV) hinungdan nga nailhan si Paray. Nasuta nga nag-inom pa ang suspek sa wa pa niabot si Bravo. Sa dihang nakita niini nga naa na ang biktima, kalit lang niya nga giduol ug gihapak sa iyang armas nga gituohang kalibre 45 nga pistola. Human niya mahapak si Bravo, gipusil dayon niya nga niresulta sa pagkahagba, apan ang suspek nga wala magtabon sa nawong, nibalik pa ug giusban makaduha sa pagpusil ang biktima aron pagsiguro nga mamatay. Ang Guadalupe Police Station mosusi pa kon sakto ba ang pag-ila sa suspek. Si Paray ang gidudahan usab nga maoy nipusil sa usa ka Prangkoy Espina, 24, taga Basak Pardo, Cebu City sa Barangay Pawa, Dumanjug niadtong Oktubre 28, 2023 sa alas 4 sa hapon. Ang ikaduha nga pagpamusil nahitabo sa Sitio Puntod, Barangay Mambaling, Cebu City. Ang biktima nga si Lucas Elmer Cahnal Parayno nga nagpuyo ra usab sa maong dapit namatay human pusila samtang naglingkod daplin sa karsada. Sa imbestigasyon sa Mambaling Police Station nasuta nga usa ka wala mailhing lalaki nga sakay og itom nga Yamaha NMax, nag sul-ob og facemask, helmet ug long sleeve nga color itom, nipusil sa biktima tumong sa liog. Gisusi pa nila ni Police Major Robert Jimeno, hepe sa Mambaling police, ang motibo. Samtang pagka alas 11 sa gabii, gipusil patay usab ang usa ka konduktor sa Sunrays Bus Liner sulod sa ilang grahean sa Dan C. Padilla, Brgy. Mambaling. Ang biktima giila nga si Adrian Erenio Abellon, konduktor, samtang ang suspek kauban ra usab nga konduktor nga giila nga si Edcel Jeff Atamosa, 21, taga Sitio Riverside, Brgy. Pahina Central, dakbayan sa Sugbo. Sa imbestigasyon sa Mambaling Police Station, nasayran nga nagkalalis na ang duha sa sayo pa. Ang ilang panaglalis nagsugod sa probinsya sa Sugbo. Sa gilusad nga follow up operation nadakpan hinuon pagka kaadlawon sa Huwebes, Nobiyembre 2, si Atamosa sa Duljo Fatima, dakbayan sa Sugbo. Nakuha sa kapulisan ang usa ka 9mm Ingram sub-machine pistol nga dunay mga bala sa magazine niini. Samtang sa Dakbayan sa Carcar, napusilan patay sa alas 6 sa gabii sa Miyerkules, Nobiyembre 1 sa uyoan ang drayber nga giangkasan sa iyang lalaki’ng pag-umangkon nga iya untang target sa Sityo Ylaya, Brgy. Bolinawan, Siyudad sa Carcar. (Basaha ang lahi nga estorya. )Ang biktima nga napagan giila nga si Leodivino Montesclaros, 23 , taga Proper, Valladolid sa maong siyudad. Ang suspek giila nga si Wilnar Paras, alyas Boy, 60, minyo samtang ang naangol nga mao untay gipusil sa suspek mao si Jeremy Paragas, 39, minyo.",4 gipamusil patay,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/4-gipamusil-patay-2
1614,Arvie N. Veloso,"Nov 02, 2023","Moabot sa kapin sa 300,000 ka mga pasahero ang nangagi sa mga pantalan sa Sugbo mga unom ka adlaw sa wa pa ang eleksyon hangtod sa Nobiyembre 1, 2023. Gipahibaw ni Mary Balaba Balagtas-Balaguer, spokesperson sa Cebu Port Authority (CPA), nga sa Nobiyembre 1, natala ang 34, 444 ka mga pasahero nga ningpauli sa tagsa-tagsa nila ka mga probinsya ug niabot usab sa Sugbo. Nadugang kini sa kinatibuk-an nga ihap sa CPA nga moabot og 325, 298 sa tanang mga pasahero nga ningbiyahe agi sa mga pantalan nga ilang gidumala. Mas taas kini kon itandi sa samang period sa miaging tuig nga anaa lang sa 125, 310 nga ningbiyahe. Gipasabot ni Balaguer nga sagad sa mga ningpauli tungod sa taas nga adlaw nga makapahuway gikan sa Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) ug Kalagkalag. Subay niini, ang operations center sa CPA nipahibaw usab nga pipila ka mga items sa mga pasahero ang ilang nalista nga nawala atol sa pagbiyahe. Matod ni Britanny Jerus, staff sa operations center, nga sagad sa mga nahabilin sa mga pasahero ang mga bag, sudlanan sa tubig ug pipila usab ka cellphones apan dali kini nga nauli sanglit gitawagan usab ang tag-iya.",300K ka pasahero miagi sa mga pier,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/300k-ka-pasahero-miagi-sa-mga-pier
1615,Dario V. Gil,"Nov 02, 2023","Usa ang namatay ug duha ang nangaangol human nagdinasmagay ang duha ka mga motorsiklo sa alas 4:20 sa kaadlawon sa Huwebes, Nobiyembre 2,2023 sa eskina sa mga Dan Poloyapoy ug Rafols sa Poblacion, Siyudad sa Toledo. Ang namatay giila lang sa ngan nga Javier, matod sa pasiunang nakuha nga impormasyon sa Superbalita Cebu gikan sa Traffic Section sa Siyudad sa Toledo. Samtang usa ka tinubdan niila sa mga nangaangol mao sila si Kent Pasyo Hawak, 19, ulitawo, taga Barangay Cambang-ug, drayber sa motorsiklo ug ang iyang angkas nga si Fergus Almenia Escano, 19, ulitawo, taga Cypress, Dumlog sa mao gihapon nga siyudad. Matod sa imbestigasyon sa kapulisan nga nagkaabot ang duha ka mga motorsiklo sa eskina ug nagkadinasmagay. Sa kakusog sa impact, ang wa pa hingpit mailhi nga drayber nga gikadasmagay namatay diha-diha. Samtang sila si Hawak ug Escano daling gitabang sa mga responder sa Toledo City Disaster Risk Reduction and Management Office (CDRRMO) ug gidala sa tambalanan. Ning pagsuwat, wa pa matino kinsa ang sad-an sa duha ka mga partido.","1 patay, 2 angol sa dinasmagay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/1-patay-2-angol-sa-dinasmagay
1616,Guam P. Logroño,"Nov 02, 2023","Napulo ra ang nasikop sa kapulisan sa mga sugarol sa duha ka mga tigbakayan nga ilang gironda sa Miyerkules sa hapon, Nobiyembre 1, 2023. Kay sa usa sa mga gironda nga tigbakayan, nibabag ang usa ka hubog nga dunay “amigo’ng major. ”Ang mga polis sa Liloan Police Station unang ningronda mga alas 1:30 sa hapon sa Miyerkulis sa Purok Kamino, Brgy. San Vicente, lungsod sa Liloan. Nasikop sila si Nico Pardillo, Gemon Pardinez, ug Cabe Abalayan. Nakuha sa kapulisan gikan possession sa mga dinakpan ang usa ka manok nga bihag, usa ka buwang ug P300 nga gituohan nga pusta. Pagka-alas 2:30 sa hapon sa Sitio Sambag, Brgy. San Vicente, gironda nasab sa kapulisan ang laing tigbakayan human sila nakadawat og tawag sa telepono. Usa ka Julian Bongo, gidemalas kay na trap, wala nakadagan busa napusasan. Nakuha sa iyang possession ang usa ka manok bihag, usa ka buwang, P200 nga pusta. Si Major Johnrey Antic, hepe sa Liloan Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu nagkanayon nga alas 4:05 sa hapon sa Miyerkulis, sila nakadawat og tawag nga dunay tigbakay sa Purok Avocado, Sitio Ylaya, Brgy. Cotcot. Nasikop nila sa pagpangronda ang lima ka mga sugarol nga giila nga sila si Agelio Belarde Nidoy, Jaspe Paredes Parilla, Mather Jeff Fatima Nidoy, Junemar Parlade Papio, Jelon Gonzaga Donaire. Narekuber ang usa ka bihag nga manok, usa ka buwang ug P400 nga pusta. Apan usa ka hubog, nga giila nga si Cirilo Gertrudes Paro gipusasan kay nibabag sa kapulisan. Matod ni Antic nga nanghilabot si Paro sa pagpanakop sa mga personnel sa Liloan Police Station. “Ngano man ning dakupon nga naa daw siya kaila nga major sa Siyudad,” asoy ni Antic sa Superbalita Cebu sa Huwebes, Nobiyembre 2. Matod sa hepe nga tungod sa pagbabag niini, ubay-ubay sa mga sugarol ang nakadagan, lima ra ang ilang nasikop.","Hubog ‘mibabag’ sa raid sa tigbakay, gisikop",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/hubog-mibabag-sa-raid-sa-tigbakay-gisikop
1617,Arvie N. Veloso,"Nov 02, 2023","Nakadawat na sa ilang mga honorarium ang pipila sa mga magtutudlo nga ningserbisyo sa bag-o lang natapos nga Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE). Gibutyag ni Dr. Farnacio Bajala nga pipila kanila nakadawat na sa ilang honorarium human naproklamar na ang mga kandidato nga ningdaug. “Some of the areas naa na naka-recieve na sila sa ilang mga honorarium right after sa election. So, ang uban ana possible tungod kay holiday unya wala na maka process. Ang pinakadugay ana Tuesday,” matod ni Bajala sa Nobiyembre 2, 2023. Base sa talaan sa DepEd, adunay 38,015 ka mga magtutudlo, lakip na school heads, ang ningsilbi isip electoral board atol sa piniliay. Una na nga namahayag ang Commission on Elections (Comelec) sa kaulohan nga anaa sa P6,000 ngadto sa P10,000 ang madawat sa chairman sa electoral board. Ang iyahang mga miyembro makadawat og P5,000 ngadto sa P9,000. Gilauman nga masugdan na usab pag-apod sa Comelec ang honorarium sa uban pa’ng mga magtutudlo karong adlawa, Nobiyembre 3, 2023. Subay niini, gipadangat usab ni Bajala ang iyang pagpasalamat sa tanang mga magtutudlo nga nagtukaw ug niserbisyo atol sa piniliay sa barangay. “I’m so happy and ako I commend ang tanang mga taga Comelec nga nakahatag na sa ilang mga honorarium. I would also like to thank the teachers nga walay nahitabong kakulian sa eleksiyunan and again if the teachers will really give their best for the common good and for the sake of service sa ilang gipanumpaan, nindot gyud ang mahitabo,” matod ni Bajala.",Pipila ka magtutudlo duna nay honorarium,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pipila-ka-magtutudlo-duna-nay-honorarium
1618,Arnold Y. Bustamante,"Nov 02, 2023","Giandam na sa Dumanjug Police Station ang mga dokumento aron mopasakaan og kaso ang tulo ka mga lalaki nga naklaro sa video nga gi upload sa social media nga nanion og armas ug wala pa matagbaw namatid pa sa usa ka tawo nga naa sa kilid sa karsada sa Barangay Tapon, lungsod sa Dumanjug, Sugbo. Matod ni Police Major Edelizo Dominguez, information officer sa Cebu Police Provincial Office (CPPO) nga sa upat nga naklaro sa video, tulo lang niini ang nailhan na. Ang usa sa tulo nidaug pagka konsehal atol sa Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) ug kanhi opisyal sa barangay. Dugang ni Dominguez nga ang mga biktima ningkuha og kaugalingon nga abogado sanglit sila na mismo ang mosang-at og reklamo batok sa tulo ka mga suspek. “Ang complainant opted, Sir, nga mokuha og private lawyer. So, nikuha sila’g private lawyer. However we are now in the process of completing the documents, so as soon as ma complete na sa ilang lawyer ang affidavit of complaint, affidavit sa witness, they will endorse it to the Dumanjug Police Station,” matod ni Parol. Mag atubang og mga kaso’ng physical injury, grave threat ug kalapasan sa Republic Act 10591 kun illegal possession of firearms ug kalapasan sa Comelec gun ban. Nipasabot si Dominguez nga bisan wala nila makuha ang armas apan ila gihapon nga iapil ang illegal possession of firearms sanglit makita man sa video. “Bisan wala nato makuha ang baril, may possibility nga ma include and RA 10591,” dugang ni Dominguez. Samtang giduso na nila ngadto sa Commission on Elections (Comelec) ang ilang pangutana kon mamahimo ba nga mapasakaan og kasong administratiba ang usa sa mga suspek human nidaug isip konsehal sa Barangay Tapon sa BSKE.",3 nga ‘nanghasi’ ikiha sa Dumanjug police,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/3-nga-nanghasi-ikiha-sa-dumanjug-police
1619,SunStar Cebu,"Nov 02, 2023","Ang Cebu City Police Office (CCPO) niingon nga gagmay lang nga mga butang nga gigamit sa pagpanglimpyo sa mga lubnganan sama sa “guna” o mga sundang alang sa mga sagbot ug silhig ang nasakmit atol sa pagsaulog sa All Soul’s Day sa Huwebes, Nobiyembre 2 sa dakbayan sa Sugbo. Malinawon ug hapsay usab ang selebrasyon karong tuiga. Matod ni Lieutenant Colonel Felisa Baculo, information officer ug deputy city director for operations sa CCPO, mokabat sa 16,500 ka mga tawo ang gibana-bana nga naa sa 21 ka mga sam-ang sa alas 10 sa buntag sa Huwebes sa dakbayan sa Sugbo. “Sa Calamba, naay mga ginagmay kana rang mga pang limpyo nga gi pang ban ang na confiscate,” niingon si Baculo. Matod niya nga gagmay ra nga mga gamit sa pagpanglimpyo ang nasakmit sanglit ang pagpanghawan sulod sa mga sementeryo gitugot lang hangtod sa Oktubre 31 sa mga tagdumala. Gipasalamatan usab ni Ivarter ang publiko sa ilang kooperasyon. “Mapasalamaton gyud ta sa kooperasyon, naminaw atong katawhan sa atong hangyo nga dili na magdala og mga hinagiban diha or anything nga maka hamper sa pag flow sa atong traffic diha sa atong mga entrance,” niingon si Baculo. Si Baculo, sa buwag nga pakighinabi niadtong Nobiyembre 1, nagkanayon nga base sa assessment ni CCPO Director Colonel Jake Bacquian, direktor sa CCPO, hapsay ang sitwasyon sa mga sementeryo. “Ang atong mga sementeryo sa pagkakaron nagpabilin nga klaro ug hapsay,” niingon si Baculo. Giawhag usab niya ang publiko nga magtinabangay ug magmatngon sa kainit sa pagbisita sa sementeryo ug girekomendar sa mga tigulang nga mobisita sa hapon. Si Baculo miingon usab niadtong Nobiyembre 1 nga ang gidaghanon sa mga tawo nga ningbisita mas gamay kaysa sa miaging tuig nga ang hinungdan mahimong ang publiko ningbisita sa mga sementeryo sa mga adlaw sa wala pa mopahimulos sa taas nga weekend. TRAPIKOSi Konsehal Jeff Abayon, TMC chairman, nitug-an sa SunStar Cebu niadtong Nobiyembre 1, 2023 nga ang tanang traffic enforcer sa Cebu City Transportation Office gipakatap sa pagdumala sa dagan sa trapiko subay sa giaprobahan nga traffic management plan sa TMC. Si Abayon niingon nga kapin sa 600 ka personnel ang gipakatap sa mga importanteng lugar. Matod pa ni Abayon nga mao kini ang mga lugar diin gipakatap ang mga traffic personnel:Carreta, Calamba, Pardo, Queen City Memorial Gardens, Labangon, Cebu Memorial Park, Chinese Cemetery, Golden Haven, ug Veterans Cemetery.",Gagmay ra’ng butang sa sementeryo nasakmit,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gagmay-rang-butang-sa-sementeryo-nasakmit
1625,Guam P. Logroño,"Oct 30, 2023","Usa ka mini bus nga gipanag-iya sa barangay nga puno og mga botante nahaybol sa subidahong dalan sa Sitio Hoyohoy, Barangay Busay, dakbayan sa Sugbo, alas 7:25 sa buntag sa Lunes, Oktubre 30, 2023. Naharos niini ang nag-park sa daplin sa dan nga upat ka mga mountain bike ug usa ka motorsiklo, hinuon, walay nangaangol. Ang drayber sa mini bus sa Barangay Busay nga si Eliezar Acebedo gitanggong sa kapulisan. Si Police Staff Sgt. Jecree Abobo sa Traffic Enforcement Unit sa Cebu City Police Office (CCPO) nga nahinabi sa Superbalita Cebu sa Lunes, nagkanayon nga naratol si Acebedo dihang nagsubida ang mini bus nga puno sa mga botante. Nihunong siya kay dunay gipasakay nga laing pasahero apan kalit nga napawong ang makina sa mini bus. Tungod niini, niatras ang sakyanan ug wa na nikupot ang brake. “Naratol naman daw siya ang driver, kalit kaayo. Wala na niya madala’g lihay, naigo ang mga bisiklita ug motorsiklo,” dugang ni AboboGibutyag ni Abobo nga kon wala pa masangit ang mini bus, hayan matagak sa bung-aw ug suwerte sab kay walay pribadong sakyanan o tawo nga naigo. Si Anmer Habana, 52, minyo, tag-iya sa motorsiklo ug tindahan, nibutyag nga kalit ang panghitabo. Matod niya nga sagad sa mga sakay sa mini bus mga senior citizen nga mobutar ug nagsininggitay sa kahadlok dihang ning-atras ang sakyanan ug kalit nga mipaka. Usa ka 16 anyos nga lalaki nga tag-iya sa mountain bike nagkanayon nga gikan sila sa dakbayan sa Lapu-Lapu ug nihunong og nang-snacks sa butongan sa tindahan ni Habana. Ang tindahan abutanan ug tambayan sa mga siklista nga manungas sa Busay gikan sa nagkadaiyang mga dapit. Sumala pa niini nga nakugang sila sa hitabo. Ubang mga kauban nila nisuway unta og kuha sa bisiklita apan uwahi na kay naatrasan na sa mini bus. Matod niya nga mobalor og P80,00 ang matag usa sa mountain bike.",Bus kargado og botante nahaybol,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/bus-kargado-og-botante-nahaybol
1626,Arnold Y. Bustamante,"Oct 29, 2023","Usa ka lalaki ang napalgang patay nga dunay samad dinunggaban samtang sunog na ang kama sud sa iyang giabangang lawak sa usa ka balay sa Sitio Cadahuan, Barangay Talamban, dakbayan sa Sugbo, alas 12:30 sa kaadlawon sa Dominggo, Oktubre 29, 2023. Ang biktima giila sa iyang mga kauban sa balay nga si Kennedy Parreno, 26, usa ka call center agent ug taga Barangay Tabo-o, lungsod sa Jimenez, Misamis Occidental sa Mindanao. Dali hinuon nga nadakpan sa kapulisan ang suspek nga higala usab sa biktima nga si Parrilla Parumog, 21, usa ka Nigerian national, ug tinun-an sa usa ka unibersidad sa dakbayan sa Sugbo. Sumala sa imbestigasyon sa kapulisan, nasuta nga pasado alas 9:00 sa gabii sa Sabado, Oktubre 28, 2023, nakit-an sa mga saksi ang suspek nga nisulod sa kuwarto sa biktima. Sigun sa mga saksi ug caretaker sa boarding house sa biktima nga alas 12:30 sa kaadlawon sa Dominggo, Oktubre 29, 2023, duna silay nadunggan nga singgit nga nangayo og pakitabang. Dali nga gisusi sa saksi ang kwarto sa biktima apan kalit lang kini nga dunay baga nga aso ang nigawas sa kuwarto nga maoy hinungdan nga midali siyag gawas aron mangayo og panabang sa mga silingan. Iya usab nga nakita nga nagdagan palayo ang suspek gikan sa giabangan nga boarding house nga iya usab dayon nga gitug-anan ang mga tawo bahin sa suspek nga nidagan hinungdan nga dali ni nga nadakpan sa mga silingan. Ang suspek ilang gi-turnover sa mga polis sa Talamban Police Station nga daling niresponde sa dapit tungod kay siya ang kataposan nga nakit-an nga misulod sa kwarto sa biktima. Matod ni Police Major Boyet Bulalaque, hepe sa Talamban Police Station, nga ang biktima nakaangkon og samad dinunggaban sa tiyan ug liog gamit ang kutsilyo nga dunay gitas-on nga 11 ka pulgada nga maoy hinungdan sa hinanali niini nga kamatayon. Personal nga away ang usa sa gitan-aw nga motibo apan wala motug-an ang suspek kon unsa ang atraso sa biktima ngadto kaniya. “Frequent kuno ni nga mag- adtoan sa boarding house aning biktima kining Nigerian national, ang among gitan-aw nga motibo ani mao ang personal nga atraso,” matod ni Bulalaque. Dugang nasayran sa kapulisann nga bayot ang biktima nga ilang gituohan nga gisuwayan kini sa pagsunog sa suspek. Kasong murder ang gindam sa kapulisan batok sa Nigerian national nga maoy naghimo sa krimen.",Call center agent gipatay,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/call-center-agent-gipatay
1627,Guam P. Logroño,"Oct 29, 2023","Nitahan ang polis nga niikyas human sa aksidente sa Cebu South Coastal Road (CSCR) sa Barangay Dumlog, dakbayan sa Talisay, alas 3:55 sa kaadlawon sa Domingo, Oktubre 29, 2023. Si Patrolman Pasaquian Junemar Sitang, 33, ulitawo, sakop Philippine National Police (PNP)-Aviation Security Group sa Panglao, Bohol, ug taga Panglao, lalawigan sa Bohol, nagmaneho sa iyang awto. Samtang, ang biktima nga talandugon ang kahimtang atol ning pagsuwat, mao si Quipot Pasco Dayagdal, hingkod ang panuigon, tinun-an sa Medisina ug taga Brgy. Pascua, dakbayan sa Mandaue nga nagmaneho sa iyang motorsiklo. Si Robert Abel, hepe sa City of Talisay Traffic Operations and Development Authority ( CT-TODA) nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga kusog ang pagpadagan sa biktima sa iyang motorsiklo. Makita sa ilang CCTV nga gikan sa outer lane paingon sa dakbayan sa Sugbo apan kalit nga mibalik sa tunga ang motorsiklo aron mo-u-turn. Tungod niini, naigo sa awto sa polis ug nalagpot ang biktima pipila ka metros. Apan, sumala sa polis, nisibat siya kay nahadlok human sa pagdugok sa mga tawo. Ang biktima gidali sa pagtabang sa rescuers sa Talisay ug gidala sa tambalanan. Apan grabe ang kahimtang niini busa gibalhin sa usa ka pribadong tambalanan sa dakbayan sa Sugbo. Si Police Corporal Wilfredo Espinosa, imbestigador sa Talisay City Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga nitahan si Sitang, alas 11:30 sa buntag Dominggo, Oktubre 29, 2023, ug giubanan kini sa iyang mga senior official. Sumala ni Espinosa, nga si Sitang, usa sa mga augmentation force sa PNP sa eleksiyon ning adlawa, Oktubre 30, 2023. Padulong mo-report ang polis sa ilang opisina sa Mactan sa dakbayan sa Lapu-Lapu. Nidiretso siya sa ilang buhatan ug gipahibalo iyang mga superior dayon nitahan. Ang polis nipadayag nga naratol na siya niadtong higayona. Gibutyag niini nga nakakita siya sa motorsiklo nga kusog kaayo nga nag-una. Nakugang na lang siya nga kalit nga mibalik sa tunga sa karsada. Ang mga higala sa biktima mibutyag nga duna kini gihatod sa Talisay ug padulong na unta kini nga mopauli sa Mandaue.","Polis nga miikyas human sa aksidente sa Talisay, mitahan",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/polis-nga-miikyas-human-sa-aksidente-sa-talisay-mitahan
1628,Arnold Y. Bustamante,"Oct 29, 2023","Gihulagway sa Police Regional Office (PRO) 7 nga malinawon sa kinatibuk-an ang kapin sa usa ka semana nga campaign period sa Barangay ug Sangguniang Kabataan Elections (BSKE)nga natapos niadtong Sabado, Oktubre 28, 2023. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, ang spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, ang pangulo sa kapulisan sa Central Visayas, nga minus ra ang natala nga violations apan dunay mga impormasyon sa giingong vote buying. Nimugna og kahuot sa dagan sa mga sakyanan nianang Sabado sa gabii tungod sa katapusang miting de avance sa tanang kandidato sa nagkadaiyang barangay ug nadungan usab kini sa pagpamauli sa mga tawo sa probinsya. Dunay nadawat nga report ang Police Regional Office (PRO) 7 nga dunay nagsinumbagay sa lungsod sa Lila, lalawigan sa Bohol apan subayon pa kini sa Philippine National Police (PNP) kon may labot kini sa piniliay. “According sa mga supporters ni sila, na naay nag-away murag nagka-initay lang pero sa among nakuha nga information dili sila from the same barangay, so we are trying to check kung election related ba ang ilang away,” matod ni Abacay. Samtang sa pagpatuman sa liquor ban, gibutyag ni Abacay nga adunay mga nadakpan diin kasagaran niini anaa sa dakbayan sa Sugbo ug gipangbalhog sa police stations ug tukmang kaso ang ipasaka sa kapulisan karong adlawa. READY NAAll systems go na ang PRO 7 alang sa BSKE 2023 gani niadto pang miaging semana naka-deploy na ang 9,200 ka mga PNP personnel ug ang kapin sa 3,000 ka mga sundalo ug Philippine Coast Guard aron masiguro ang malinawon ug luwas nga piniliay sa barangay. Sa Negros Oriental, duha ka sitio sa Bayawan, Negros Oriental ang gipatutukan sa kapulisan atol sa paghatod sa mga election paraphernalia tungod kay kinahanglan pa nga magbaktas og 10 kilometro. Ang maong dapit dili kini masulod og bisan unsa nga sakyanan nga tungod niini kinahanglan nga pas-anon ang ballot boxes paingon sa maong lugar ug kinahanglan nga bantayan sa mga sundalo ug mga pulis. Matod ni Police Lieutenant Wilbert Pascual, information officer sa Negros Oriental Police Provincial Office, luwas ra nga naabot ang maong mga election paraphernalia sa duha ka mga sityo.",Vote buying naghitak sa CV?,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/vote-buying-naghitak-sa-cv
1629,Dario V. Gil,"Oct 29, 2023","Nagubot ang katapusang pangampanya sa usa ka grupo sa mga kandidato sa Barangay Bulasa, lungsod sa Argao human gibato, alas 7:00 sa gabii, Sabado, Oktubre 28, 2023. Sa pakisusi sa Superbalita ngadto ni Gerson Pasculado, usa sa nilansar sa pagka barangay kagawad sa Bulasa nga naa sa lineup sa administrasyon sa Argao, nga samtang nagpulongpulong sila, kalit lang nilagapak ang mga bato sa atop sa balay diin nagpahigayon sila og pulongpulong. Matod ni Pasculado, ang kandidato sa pagka kapitan mao ang ilang kasamtangang ikaduhang konsehal sa barangay nga si Right Pasia. Dugang ni Pasculado, nahunong ang ilang pulongpulong kay nangahadlok na ang mga dumadapig. Si Pasculado niingon nga sa ilang pakisusi may tulo ka mga tawo nga wa mailhi ang nakit-an sa mga residente sa maong dapit apan di maklaro tunod sa kangitngit. Dugang niya nga wa silay mapasanginlan sa maong pagpamato kondi ilang kaatbang kay upat ka lineup sa grupo nga nanglansar sa Bulasa. Atol ning pagsuwat, ang kapulisan sa lungsod mohimo pa og dugang imbestigasyon sa maong hitabo. Samtang, tutokan usab nila ang seguridad sa eleksiyon sa Bulasa karong adlawa, Lunes, Oktubre 30, 2023, tungod sa namatikdan nga kainit sa bugnong lugaynon sa dapit.",Pulong-pulong sa usa ka barangay sa Argao gibato,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pulong-pulong-sa-usa-ka-barangay-sa-argao-gibato
1631,Dario V. Gil,"Oct 29, 2023","Usa ka batan-ong lalaki nga nibisita sa iyang amigo sa Barangay Pawa, lungsod sa Dumanjug, habagatan sa Lalawigan sa Sugbo, alas 5:00 sa hapon sa Sabado, Oktubre 28, 2023. Ang biktima giila nga si Prangkoy Espina, 24, ulitawo ug lumad nga taga Barangay Apo sa lungsod sa Argao, Cebu apan nagpuyo na sa Barangay Basak Pardo, dakbayan sa Sugbo. Sumala sa tinubdan, ang suspek nailhan nga si Cyrus Panopio, hamtong ang panuigon, ulitawo apan dunay kapuyo nga taga Barangay Apo sa samang lungsod. Basi sa nakuhang kasayuran sa Superbalita Cebu gikan sa kasaligang tinubdan, nahibaw-an nga ang biktima naglakaw sa maong dapit padung sa balay sa iyang amigo nga usa ka “Lando. ”Apan sa kalit lang nibutho ang suspek nga nagmotorsiklo ug gipusil ang biktima ug wala pa matino sa kapulisan ang motibo sa krimen atol ning pagsuwat. Ang biktima nga nakaangkon og mga samad sa nagkadaiyang bahin sa iyang lawas, namatay dihadiha. Sumala sa mga saksi, ang suspek daling nisibat nga nagmaniho sa iyang motorsiklo ug nga wa na maabti sa kapulisan sa Dumanjug nga daling nirespondi sa alarma ubos sa kamanduan ni Police Captain Judith Marjo Clavero Oliva. Atol ning pagsuwat, ang suspek gipangita pa sa kapulisan.","Mibisita sa iyang amigo gipusil, tipi",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mibisita-sa-iyang-amigo-gipusil-tipi
1632,Arnold Y. Bustamante,"Oct 29, 2023","Usa ka babaye ug lalaki nga nga nabutang sa listahan sa Philippine National Police (PNP) nga mga high value individual (HVI), ang nadakpan sa buy-bust sa mga sakop sa Provincial Drug Enforcement Unit (DEU) sa Cebu Police Provincial Office (CPPO), ala 1:50 sa kaadlawon, Sabado, Oktubre 28, 2023, sa Barangay Poblacion, lungsod sa Compostela, amihanan sa lalawigan sa Sugbo. Ang mga suspetsado giila sa mga saksi nga silang Davinder Mostajo Cabisuelas, 30, molupyo sa maong lugar, ug Doris Eprol Pasion Dagohoy, 33, ug taga Barangay Maslog, dakbayan sa Danao. Nakuha gikan kanila ang 27 gramos sa gituohang shabu nga dunay standard drug price nga P183,600. Kasamtangan nga gibalhog sa Compostela Police Station ang duha ka mga suspek ug giandam na ang kaso nga ipasaka sa kapulisan batok nila.",2 nasikop sa buy-bust,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/2-nasikop-sa-buy-bust-2
1633,Arkeen Larisma,"Oct 29, 2023","Sa P100 bilyunes nga annual budget alang sa 2024, ang P50 bilyunes ang igahin alang sa mga paningkamot sa dakbayan kabahin sa climate change, lakip sa pagsulbad sa pagbaha ug ang nahibiling P50 bilyones igahin alang sa ubang programa. Sa press conference niadtong Biyernes, Oktubre 27, 2023, si Cebu City Budget and Finance Officer Clyde Bulalayao niingon nga ang P100 bilyunes nga tinuig nga budget alang sa 2024 gidesinyo aron matubag ang mga isyu nga may kalabotan sa climate change sa kinatibuk-an nga naglakip sa tanang matang sa natural nga kalamidad. Matod ni Bulalayao, ang gubat dili na batok sa pagbaha, kabahin sa mas dakong problema nga mao ang climate change. “We started with gubat sa baha, but ultimately diay kuwang ra ang gubat sa baha kay it is actually a battle against climate change,” matod ni Bulalayao. KAUSABAN SA KLIMASigon ni Bulalayao, ang kasamtangang drainage system sa dakbayan sa Sugbo, nga gitukod niadtong 1980, wala mag-asoy sa epekto sa climate change. “Usbon ang systema (sa mga drainage) nga mo take into account ang climate change,” matod ni Bulalayao. Gidugang niya nga ang basic component sa P100 bilyunes kay para sa water containment system. “We need it, ato jud iduso kay borrowing the words Mayor Lizer (Mayor Cedie Abangan) kon dili lagi karon, kanus-a man? Kon dili kita, kinsa man?” sumala ni Bulalayao. PAGKAONMatod ni Bulalayao, ang programa alang sa P100 bilyones mao ang pagsulbad sa epekto sa klima, dili lamang sa pagbaha; El Niño, pananglitan, nga nakaapekto usab sa seguridad sa pagkaon. “We have to address all these things, naa jud tay ibutang nga budget, otherwise magmata nalang ta nga wala ta kaandam,” dason niya. Nagkanayon si Bulalayao nga nangandam na ang dakbayan sa nalantawan na sama sa El Niño. “Naa natay nahimo apan kulang pa, ato pang pun-an jud,” gidugang ni Bulalayao. PAGDUMALASi Bulalayao miingon nga ang siyudad nagkinahanglan usab og engineering interventions sa rural nga mga dapit, lakip na ang pagpalambo sa farm-to-market roads ug kalig-on sa rural communities. “So, daghan kaayo nig component nga gibutang ni Mayor Lizer. . . mao ng dako kaayo ang budget kay it has to address so many things,” matod niya. “Ang mga dalan, nindoton. Ang mga sidewalk, nindoton,” dason niya. Siya miingon nga ang tumong sa gobyerno kay transformational sa kinaiyahan, ug mao nga sila kinahanglan nga ibutang sa usa ka maayo nga kantidad sa salapi sa pagkab-ot niini nga tumong. “In the 1960s, dili mana ingon ana ang face sa Singapore, but they put in a good amount of money, and they put in the people working together, the stakeholders, and (inculcating) discipline,” pasabot niya. Matod usab niya, gikinahanglan ang disiplina, inubanan sa pagpalambo sa imprastraktura, ipasunod sa katawhan ang mga lagda ug regulasyon, unya adunay pagbag-o. “Wa mi mag-ingon nga overnight ma-change, apan gisugdan na ni mayor. . . dili nani ingon storya ra, but we are really moving” dugang pasabot ni Bulalayao. Gidugang niya nga gikinahanglan ang kwarta aron mahimo nga mabulokon ang pag-uswag, ug iyang gipahimug-atan nga kon way budget, ang Siyudad dili makakab-ot sa mga gitinguha niini. “Magsige kag move, nya wa kay budget unsa may mahimo? Puro ra gihapon estorya,” dugan niya. Sa samang press conference niadtong Biyernes, si Cebu City Administrator Calvo Pangag niingon nga sa gisugyot nga 2024 budget, ang kagamhanan sa Siyudad kinahanglang mohatag sa mosunod:•Drought and flood mitigation•Housing•Ensuring an adequate supply of potable water•Education and awareness, which are vital for improving government processes•Reforestation and the integration of green building technology•Smart city initiatives•Supporting agriculture, businesses and economy•Providing basic services and facilities that the government should deliverMatod ni Pangag, kining mga batakang sangkap gilangkob ubos sa local government code.",Bahin sa ‘climate change’ prayoridad sa Cebu City,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/bahin-sa-climate-change-prayoridad-sa-cebu-city
1636,Guam P. Logroño,"Oct 28, 2023","Lay minister nga nangulo sa novena sulod sa kapilya gidunggab sa hubog nga lalaki alas 7:15 sa gabii sa Biyernes, Oktubre 27, sa Brgy. Nug-as, lungsod sa Alcoy. Si Jasper Ampatuan, 72, mag-uuma, nagpuyo sa lugar, nasamdan sa walang bukton samtang ang suspek nga si Calinao Patagan, hingkod, mag-uuma, paspas nga nisibat ug wa pa madakpi sa pagsuwat ning taho. Si Police Corporal Wilhelmina Patalinghug, tigpamaba sa Alcoy Police Station nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga nangulo sa pag-novena sa kapilya si Ampatuan. Ang suspek kalit nga naabot, giingon nga diretso nga nidunggab sa biktima. Ang biktima daling nisagang sa kutsilyo hinungdan nga naigo ang iyang wala nga bukton. Ang suspek gikataho’ng dunay kalagot sa biktima hinungdan nga dihang nakit-an nga nag novena, iyang giduol ug gidunggab. Kasong frustrated murder giandam sa kapulisan batok sa suspek.","Nag-novena sulod sa kapilya, gidunggab",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nag-novena-sulod-sa-kapilya-gidunggab
1639,Arnold Y. Bustamante,"Oct 28, 2023","Sugod sa Sabado, Oktubre 28, 2023, full alert status na ang Police Regional Office 7 sa tanang lugar sa Central Visayas alang sa seguridad sa Barangay and Sangguniang Kabataan Elections sa Lunes, Oktubre 30, 2023. Matod ni Police Lt. Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa kapulisan sa rehiyon 7, nga andam na kaayo ang kapulisan sa pagpatuman sa balaod sa election uban sa counterpart nga mao ang Armadong Kusog sa Pilipinas, Philippine Coast Guard ug Philippine Navy, uban usab sa Bureau of Fire Protection (BFP). Dili angay nga mabalaka ang publiko ilabi na sa dakbayan ug lalawigan sa Sugbo nga nakatutuk ang kapulisan sa BSKE kay di mabiyaan ang anti-criminality campaign sanglit naa gihapon ang mga polis sa matag police station nga gitahasan sa pagsulbad sa krimen, dugang niya. Dunay mga personnel nga gitahasan sa pag gukod sa mga kriminal kay ila na kining gipangdaman pipila ka buwan na ang nakalabay. “The assurance of Police Regional Office 7 to the public is we have strategize the deployment. Wala lang ta nag tan-aw sa Barangay ug SK Election. Wa sad nato biyai ang atong ordinary and usual functions,” matod ni Abacay. Giangkon ni Abacay nga hugot ang ilang pagbantay karon tungod sa kataas sa bakasyon ug gikabalak-an nga mosaka ang krimen hinungdan nga gipalambo pa nila ang ilang intelligence monitoring sa matag police office. Apan wala silay nadawat nga report nga dunay hulga sa mga kriminal sa Metro Cebu ug ubang bahin sa Central Visayas. Usa ka adlaw sa dili pa ang eleksyon, gipahibawo ni Abacay nga ipakatap ang daghang mga police personnel ug mga sundalo sa kabarangayan aron magpatrolya nunot sa pagtuo nga diha mahitabo ang giingong kinamangay nga maoy termino sa pinalitay sa botos.",Kapulisan red alert,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kapulisan-red-alert
1645,Arnold Y. Bustamante,"Oct 25, 2023","Nabalik na ang 4 anyos nga batang lalaki nga gidala sa usa ka wala mailhing tawo samtang nagduwa daplin sa karsada sa North Reclamation Area sa luyo sa usa ka hotel, dakbayan sa Sugbo sa alas 10 sa buntag sa Martes, Oktubre 24, 2023. Ang apohan sa bata nga si Amit Buena, 80, natingala kon nganong wala na diha sa karsada ang iyang apo nga tungod niini, dali sila nga nangita apan wala gyud makit-i. Dunay nakatug-an nga gibitad kini og hamtong nga lalaki ug giba’ paingon sa North Bus Terminal hinungdan nga ilang gipasusi ang mga kuha sa CCTV camera. Nasuta nga tinuod ang gipangsulti sa mga saksi. Ila dayon nga gipa-blotter sa Mabolo Police Station ang hitabo aron matabangan sila nga mauli ang bata nga luwas ug madakpan sa labing dali nga panahon ang nidala sa bata. Nanawagan usab sila sa sibyaanang dyHP dala ang hulagway sa bata ug ang kuha sa CCTV aron kon dunay nakabantay sa biktima, motawag dayon sa sibyaanan ug maluwas nila kini. Pagkagabii sa samang adlaw, human nanawagan sa dyHP ang apohan, dunay nipahibawo nga napalgan ang bata sa dalan Colon, dakbayan sa Sugbo ug gi-turnover sa Carbon Police Station. Gikalipay pag-ayo ni Amit Buena nga nabalik na ang iyang apo sa tuhod. Siya nanghinaot nga madakpan ang nikuha sa bata.","4 anyos batang lalaki ‘gidagit’, gibilin sa Colon",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/4-anyos-batang-lalaki-gidagit-gibilin-sa-colon
1646,Arvie N. Veloso,"Oct 25, 2023","Giuyonan ni Cebu Governor Edlen Abalayan ang sugyot ni Cebu City Mayor Lizer Abangan nga ibalhin ang Cebu South Bus Terminal (CSBT) sa South Road Properties (SRP) aron kahatagan og igong agianan ang proyekto sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT). Kini subay sa tinguha usab sa Lalawigan paghimo og hiniusang terminal alang sa south ug north buses. “Yes I agree with Mayor Lizer that pretty soon the South bus terminal must be transferred. But our vision is integrating north and south terminals at the SRP because the SRP is right there at the center,” matod ni Abalayan. Bukas ang Kagamhanan sa Lalawigan sa Sugbo sa mga pribadong kompaniya nga mahimo’ng moabag sa Kapitolyo alang sa pagmugna og integrated ug intermodal transport terminal dili lang sa mga bus, lakip na sa sea-taxis ug ferries. “But what we would wish to look for is a private sector partner that would be willing and I know that there are some big names that in fact, owned huge tracts of land. The ideal tract would be the land that faces and is contiguous to the sea so we could build a port as well so that we can have sea taxis,” dugang ni Abalayan. Sa 2022, una na nga nihisgot si Abalayan sa maong plano subay sa tinguha niini nga mahiusa ang mga terminal sa Probinsya. Sa kasamtangan, ang bus terminal alang sa mga mobiyahe sa habagatan anaa nahimutang sa propriedad sa Kapitolyo sa N. Bacalso Ave. sa dakbayan sa Sugbo. Samtang alang sa mga mobiyahe paingon sa amihanan, gipahimutang ang terminal sulod sa compound sa SM City Cebu sa may North Reclamation Area sukad sa Oktubre 15, 2020. Subay sa nasabutan sa Kapitolyo ug SM Prime Holdings Inc. , mahimong makagamit ang Probinsya sa parking area niini sulod lang sa duha ka tuig. Ugaling masugdan na unya ang pagbalhin, bukas ang gobernador sa pagpaabang sa kasamtangan nga CSBT alang sa mga pribadong sektor nga gustong mogamit o magnegosyo sa dapit. “That is still a property of the Province and that is also very ideal commercially, viable property of course. I will never dispose it but we will develop it again. Open to private sector partnership in order to realize more revenues for the Province of Cebu and on the part of private company, they are given the perfect location for their business,” dugang niya. Samtang, wala pay detalye ang plano sa paghiusa sa north ug south terminals sa SRP.","Cebu North, South Bus Terminals usahon sa SRP",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/cebu-north-south-bus-terminals-usahon-sa-srp
1647,roger vallena,"Oct 25, 2023","Sikat ang rap sulod na sa kapin sa pipila ka mga dekada. Apan nakadungog ka na ba og Cebuano nga rap nga maghubit sa gugma aron angkunon ang pagbati sa usa ka babaye?Karong Huwebes sa alas 3 sa hapon, Oktubre 26, sa Robinsons Galleria-Cebu isip tipik sa ika-29 ka tuig nga anibersaryo sa Superbalita Cebu, imong masaksihan ang Kulitaw: Kumbati Sa Gugma (Fight for Love) nga salmutan sa walo sa labing sikat nga rap artists sa Sugbo. Ang Kulitaw, nga gipasiugdahan sa Superbalita Cebu, Rapollo ug Akademiyang Bisaya, labing unang matang sa kombati sa abilidad sa pagpangatarungan ug kaisog sa pag-angkon sa gugma sa matahom nga Bisaya pinaagi sa rap. Ang kulitaw, nga gikan sa pulong nga kulit (fun) ug pangulitaw (courtship) usa ka kombati sa rap nga labaw pa sa naandang tema niini. Ang rappers hukman base sa ilang kamamugnaon, pagduwa sa mga pulong ug sa ilang pagbatbat ug abilidad sa pagkabig sa mga nanan-aw. Ang magkombati mao sila si: Brice Regin Camar, Daryl Delgado (RYL), Urbano Ando (BAN), Narding Patricio, Athgin Lopez (GI), Karl Gutas Clarin (ZERO B), Ranulfo Veelasco (Munchito), Glenn Malinao (ZNITCH). Mo-perform usab sila si Ponsing Paulino, John Michael Albinco (Mistah Lefty), Jonas Vasquez (Oni Demi), Edcel Elmer Abueva Bercero, and June Alfante (DJ Dyha) ug host mao si Gingo M. Castaneda (Tata) ug Mikhael Benabe. Ang kalihukan gipaluyohan nila ni Alejos. PJ Abalayan, Vice Mayor Jhonnylou Ghen Abalayan, Konsehal Jeff Abayon, Don Macchiatos, Puma, Primer Group of Companies, Converge, ug Robinsons Galleria - Cebu sa Gen. Maxilom extension.","Kulitaw, tigi sa rap kalabot sa gugma, karong hapon",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kulitaw-tigi-sa-rap-kalabot-sa-gugma-karong-hapon
1649,Honey I. Cotejo,"Oct 24, 2023","Nagpailang uyab niadtong Nigerian national nga namatay human giingong gi-torture sa iyang mga amo sa pasangil nga nang-sexually harass sa babaye’ng Chinese national nga kauban ra sab sa trabaho nihimakak nga nang-harass ang iyang hinigugma. Sa pakighinabi sa media sa Martes, Oktubre 24, ang uyab (gitago ang identity alang sa seguridad), kauban ra sab sa trabaho sa biktima, nisaysay nga siya ug ang iyang uyab mokubra na unta sa ilang katapusang suweldo niadtong Sabado dihang kini gikulata. Nagplano sila nga mobiya sa trabaho ug adto sa Manila manimpalad. Ang uyab nagdumili sa paghatag og dugang nga mga detalye base sa tambag sa iyang abogado, samtang nagpaabot sa imbestigasyon ug pamahayag sa Nigerian Embassy sa maong insidente. Ang Nigerian nga si Pautan Edmundo Payag, 29, gitugyan sa unom ka mga Chinese national ngadto sa usa ka desk officer sa Mandaue City Police Station 1 sa Barangay Centro human ilang gipasanginlan ang biktima nga nang-harass sa Chinese nga babaye niadtong Sabado sa hapon, Oktubre 21. Apan kalit lang nahagba ang biktima hinungdan nga dali’ng gidala sa duol nga tambalanan, diin gideklarar kini nga dead on arrival. Si Mandaue City Police Office (MCPO) deputy city director for administration ug spokesperson, Lieutenant Colonel Jaymar Vestil Masangcay, sa buwag nga pakighinabi, niingon nga upat na sa unom ka mga suspek ang ilang nailhan ug gipasakaan na og kasong murder atubangan sa Mandaue City Prosecutors Office. Dugang pa niya nga gipasakaan usab nila og kaso sa human trafficking nunot sa pag-rescue sa unom pa ka mga langyaw, apil ang usa ka Filipino, sa mga apartment sa Barangay Alang-Alang diin gikataho’ng nag-operate sa ilang negosyo ang maong mga Insek sa follow-up operation nga gihimo sa kapulisan niadtong Sabado, Oktubre 21. Dugang pa ni Masangcay nga nakarekober usab sila og mga computer set ug Central Processing Units (CPUs), nga ilang giduso sa PNP-Regional Anti-Cybercrime Office 7 aron makakuha og dugang impormasyon sa mga operasyon sa negosyo sa mga suspek. Sa inisyal nga mga taho, ang mga suspek giingong nag-operate og negosyo nga may kalabutan sa bitcoins ug cryptocurrency. Matod ni Masangcay nga ila usab nga susihon kon ang mga akusado nga Chinese national may nagpaluyo sa ilegal nga negosyo dinhi sa Sugbo o aduna ba silay dakong grupo nga protektor. NGANONG GIKULATA?Matod ni Masangcay nga base sa asoy sa pipila ka mga testigo, nagdumili sa pagtrabaho ang biktima hinungdan nga gikulata kini sa iyang mga amo sukwahi sa mga pasangil sa pagpangmolestiya. “Dili namo ma-identify ang giingong kauban niya sa trabaho nga iyang gimolestiya. So, tan-awonon sab namo kon alibi lang ni sa mga suspek,” matod ni Masangcay. Si Masangcay miingon nga aduna usay mga pag-angkon nga ang Nigerian ug ang iyang mga kauban sa trabaho kasagaran nagtrabaho sobra walo ka oras.","Nigerian mobiya unta sa trabaho, wa nangabuso",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/nigerian-mobiya-unta-sa-trabaho-wa-nangabuso
1650,Arnold Y. Bustamante,"Oct 24, 2023","Nadakpan atol sa follow up operations sa mga sakop sa Provincial Intelligence Unit sa Bohol Police Provincial Office ang unom ka mga sakop sa kidnap for ransom group nga nagbase sa kaulohan nga gilangkuban sa mga Chinese national ug mga Pinoy. Kini human sila ningdagit og usa ka 53 anyos nga negosyanteng Chinese national sa alas 8:45 sa buntag sa Martes, Oktubre 24, 2023 sa Barangay Poblacion, lungsod sa Panglao, Bohol. Ang mga suspek nailhan pinaagi sa ilang mga lisensya ug identification (ID) cards nga sila si Gangan Payas, kasamtangan nga nagpuyo sa Roxas Boulevard, Ermita, Manila; Paynor Ru Pecana, 34, taga Shicuang Nan Chong; Ouano Pechayco, 33, taga Jianshu Wuxi; Pecpec Pecson, 34, taga Quizhou Biyie ug ang duha ka Filipino nga sila si Justin Ericson Pedregosa, 25, taga 2nd St. V. Mapa, Sta. Mesa, Manila ug Crispin Elmer Pedrigal, 23, taga Pasay City. Malampuson usab nga na rescue sa mga polis ang biktima nga naa na karon sa kustodiya sa kapulisan sa Bohol PNP, samtang ang unom ka mga suspek padayon pa nga gikuhaan sa ilang pamahayag. Matod ni Police Pechaycoutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa PRO 7, nga nadawat sa kapulisan sa Bohol ang impormasyon sa Lunes sa buntag, Oktubre 23, 2023 labot sa pagdagit sa usa ka negosyanting Intsik nga babaye. Tungod niini mihimo dayon sila og dali nga imbestigasyon pinaagi sa pag-back track sa mga kuha sa CCTV camera. Human nakuha ang tanang mga kasayuran, dali nila nga natultolan ang nahimutangan sa mga suspek ug malampuson nga naluwas ang biktima apan nakahatag gyud og dakong kantidad ang pamilya niini. Nakuha sa mga operatiba ang mga armas sa mga suspek, lima ka cellular phones, handheld radio, lisensya nga iya sa mga nagdagit ug ubang mga kagamitan ug kwarta. “According to the iniatial report from the Bohol PPO, naka release gyud ang family sa victim og ransom thru bank transfer because gidala man nila in a specific area. Gitawgan ang family. Nakahatag gyud. Kining tanan gi consider sa pag file og kaso,” matod nI Abacay. Nagpadayon pa sa ilang imbestigasyon ang kapulisan sa lalawigan sa Bohol ilabi na sa pag-ila kinsa ang mastermind sa krimen. Nagtuo sila nga dunay dako nga nagpaluyo niini nga maoy responsabli sa pagpanagit sa mga negosyanteng Chinese national dinhi sa Pilipinas. Ang pagkasikop sa mga suspek nagpasabot lang nga ang mga kriminal way luna sa Central Visayas sanglit makaduha na kini ka higayon nga dunay nanagit og langyaw diin ang mga suspetsado pulos nangadakpan. Gipaubos sa debriefing sa PNP ang biktima nga gihulagway ni Abacay nga naa pa sa trauma ug nakig-alayon na sila sa pamilya niini nga naa sa China.",Kidnappers sa Bohol napuhag,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kidnappers-sa-bohol-napuhag
1652,Press Release,"Oct 24, 2023","Mga online scam nagkaanam og pagka-sophisticated, busa ang GCash ug ang Philippine National Police Anti-Cybercrime Group (PNP-ACG) seryuso nga nagtutok niini nga problema. Usa sa labing bag-o mao ang gitawag nga spoofing scam. Usa ka matang sa scam diin ang malapason mogamit og ilegal nga software aron ilang mga text scam morag gikan sila sa lehitimong mga tinubdan sama sa mga banko, e-commerce nga kompaniya, ug uban pang dagko, kasaligang mga kompaniya. Tungod kay kini makita nga ‘legit,’ ang wala’y pagduda nga target mahimong mabiktima ug wala’y nahibal-an nga pag-klik sa link ug pag-leak sa sensitibo nga personal ug pinansyal nga impormasyon ngadto sa mga mangingilad. Aron malikayan kini nga mahitabo sa ilang mga kustomer, ang GCash, ang numero 1 nga fintech app sa Pilipinas, nipasidaan sa mga tiggamit niini nga ang tanan nilang Send Money Confirmations ipadala na sa GCash App inbox. Gipahinumdoman usab nila ang publiko nga kon adunay mga indibidwal nga mag-message kanila nga nasayop sila sa pagpadala og kuwarta sa ilang GCash account ug nangayo nga ibalik kini, kinahanglang magmabinantayon ug susihon una ang kasaysayan sa ilang transaksyon aron mahibal-an kon husto ba kini o dili. Nakigtambayayong usab ang GCash sa PNP-ACG kon unsaon nila pagserbisyo og maayo sa ilang mga kustomer sa mga kaso nga di sila ma-scam. Alang sa mga indibidwal nga nagtuo nga adunay malimbungon nga transaksyon nga nahitabo sa ilang mga account, giawhag sila sa pagkontak sa GCash customer care hotline sa 2882 o pagpadala og tiket sa ilang GCash Help Center sa help. gcash. com. Pagkat-on og dugang kon unsaon pagpanalipod sa imong kaugalingon ug sa imong pamilya ug ayaw pagpanuko sa pagkontak sa PNP Anti-Cybercrime Group kon imong gikinahanglan ang tabang.","PNP, GCash mitutok batok sa ‘spoofing scam’",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pnp-gcash-mitutok-batok-sa-spoofing-scam
1653,Press Release,"Oct 24, 2023","Ang 2GO, labing dako nga transport ug logistics solutions provider sa Pilipinas ug kabahin sa SM Investments Corp. , nag-andam sa dagkong mga hub gawas sa Metro Manila aron matubag ang nagkataas nga panginahanglan labina sa panahon sa kapaskuhan, alang sa mga pasahero ug paghatod og mga kargamento. Kini nga estratehikong paningkamot nahiuyon sa dedikasyon sa 2GO sa pagpalambo sa lokal nga negusyo ug pagpatuyok sa mga industriya pinaagi sa pagpataas sa kalidad sa serbisyo sa ilang mga kliyente. “As the country’s largest logistics service provider, we embrace the philosophy of readiness regardless of season. Anticipating the increase in logistics movement during this joyous time of year, we consistently invest in supply chain preparedness by establishing a foothold in our hubs and maintaining a capable workforce. . ,” matod ni Jules C. DyBuncio, president ug CEO sa 2GO. Ang serbisyo sa LCL sa 2GO naghatag og gahom sa mga negosyo sa pagpahiangay sa gidaghanon sa paghatod sa han-ay ug epektibo alang sa dry goods ug mga kargamento nga kontrolado sa temperatura. Ang 2GO gipahinungod sa pagpalig-on sa iyang network sa strategic hubs sa mga nag-unang siyudad sa Luzon, Visayas, ug Mindanao. Ang portfolio sa produkto sa logistics sa kompaniya gihimo aron magsilbi nga katuyoan sa lainlaing base sa kliyente. Dugang pa sa portfolio mao ang mga serbisyo nga Less than Container-Load (LCL), gipahaom nga serbisyo nga nagrepresentar sa usa ka gipadali nga pagtanyag. Kini nga solusyon maoy labing una nga gipatuman sa Manila, Cebu, Iloilo, Zamboanga, ug Cagayan de Oro hub. Ang mga serbisyo sa LCL padayon nga gitanyag sa network sa 2GO sa 17 ka mahinungdanon nga mga port of call, nga nagsilbi nga mahinungdanon nga mga agianan alang sa mga uga nga produkto ug kargamento nga kontrolado sa temperatura. Ang mga kliyente niini naglakip sa nanguna nga mga domestic ug internasyonal nga mga FMCG, mga tiggama, mga distributor, industriyal, ug mga negusyo sa agrikultura, nga naglangkob sa usa ka halapad nga industriya sa tibuok nasod.",2GO nangandam sa pagtaas sa panginahanglan sa kapaskuhan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/2go-nangandam-sa-pagtaas-sa-panginahanglan-sa-kapaskuhan
1657,Dario V. Gil,"Oct 22, 2023","Patay na nga nadiskobrehan ang usa ka 70 anyos nga lola sa kadagatan sa Barangay Poblacion, lungsod sa Alegria, habagatan sa lalawigan sa Sugbo, alas 5:00 sa hapon sa Sabado, Oktubre 21, 2023. Base sa usa ka kasaligang tinubdan sa Superbalita Cebu, nasayran nga ang biktima giila nga si Jessie Baagen, minyo ug molupyo sa naasoy nga dapit. Matod pa, hubog ang lola nga naglakawlakaw sa seawall sa maong dapit ug aksidente nga nahagbong ngadto sa dagat. Apan ulahi nang namatikdan sa iyang mga silingan nga nahulog kini sa dagat hinungdan nga wa kini dayon madali sa pagtabang ug nalumos. Wala pa matino sa kapulisan kon walay foul play sa insidente.","70 anyos nahug sa seawall, nalumos",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/70-anyos-nahug-sa-seawall-nalumos
1658,Earl Kim H. Padronia,"Oct 22, 2023","Way technical glitches o production mishaps ang pagpahigayon sa Pasigarbo sa Sugbo 2023 Awarding Ceremony ug Repeat Performance sa open grounds sa Cebu Technological Universities (CTU) - Dumanjug Campus, niadtong Sabado, Oktubre 21, 2023. Kini ang komentaryo ni Cebu Governor Edlen Abalayan kinsa niingon nga bisan pa sa hamubo nga notice, production ug teknikal nga aspeto, dili sama sa nahitabo sa Carcar City Sport Complex niadtong Agusto 27, 2023. Niboluntaryo si Dumanjug Mayor Alvaro Alvior sayo ning buwana sa pagpahigayon sa Awarding Ceremony ug Repeat Performances sa iyang lungsod. “The Pasigarbo sa Sugbo has been vindicated, has been redeemed. This is the redemption of the Pasigarbo sa Sugbo. Nahibalik ug atong gibalik ang garbo sa Pasigarbo,” matod ni Abalayan. Apan sa dihang gipangutana kon aduna bay Pasigarbo sa Sugbo sunod tuig, ang gobernador nipasabot nga wala pa siya makadesisyon bahin niini. Uban niini, gipadayag niya ang iyang pasalamat sa mga tawo nga nagpaluyo sa kalampusan sa kalihokanAng Pasigarbo sa Sugbo 2023 Grand Ritual Showdown Champion Sugat Kabanhawan Festival sa Minglanilla mipasundayag niadtong Sabado sa gabii, Oktubre 21, sa ilang nakadaog nga dance piece, diin ilang nakuha ang P5 milyones nga grand prize. Sa pag-round sa top five mao ang Hinulawan Festival sa Toledo City sa ikaduhang dapit gisundan sa Dagitab Festival sa City of Naga sa ikatulong dapit, Liloan’s Rosquillos Festival sa ikaupat nga dapit, ug Bantayan’s Palawod Festival sa ikalima. Gipasundayag usab sa maong kalihukan ang Kabkaban Festival sa Carcar City (6th place); Panagtagbo Festival sa Mandaue City (ika-7 nga pwesto); Sarok Festival sa Consolacion (ika-8 nga pwesto); Panagbagat Festival sa Poro (ika-9 nga pwesto); Sikoy-Sikoy Festival sa San Fernando (10th place); La Torta Festival sa Argao (ika-11 nga dapit); Banig Festival sa Badian (ika-12 nga dapit); Halad Inasal Festival sa Talisay City (ika-13 nga pwesto); Kagasangan Festival sa Moalboal (14th place); ug Tuba Festival sa Borbon ( ika-15 nga dapit).","Abalayan: Way ‘glitches’ sa awarding, repeat performance sa Pasigarbo",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/garcia-way-glitches-sa-awardingrepeat-performance-sa-pasigarbo
1660,Arkeen Larisma,"Oct 22, 2023","Gipadayag ni kanhi Cebu City Mayor Brian Abcede nga dili na modagan sa pagka mayor sa umaabot nga lokal nga eleksiyon, apan suportahan niya ang bisan kinsa nga modagan batok sa kasamtangan nga si Mayor Cedie Abangan. Kini ang gisulti ni Abcede ngadto sa mga sakop sa media atol sa press conference sa Sabado, Oktubre 21, 2023, kinsa nihatag uusab og ‘negative three rating’ sa performance ni Abangan. Unang nipahayag si Abangan nga si Abcede maoy iyang mentor, apan ang ulahi nisumbalik sa pag-estorya. “He said I’m his mentor, he has not learned anything,” matod ni Abcede. “I don’t have much faith in the guy. . . to tell you frankly. He’s just looking for an alibi who to blame. Clearly, he cannot do it himself. He already screwed up so many things. I think he should not be there,” dason niya. Matod niya, di man gani makahatag kang Abangan og plus one score, nga niingon nga sa daghang katuigan ang tanang proyekto ni Abangan pulos mga kapakyasan. “Bagsak jud, iyang pasko sa V. Abangan kada tuig palpak, he cannot open CCMC (Cebu City Medical Center), he spent P3 billion, but cannot open it,” dugang ni Abcede. Sa laing bahin, si Abcede niingon nga nigasto siya og P6 bilyunes alang sa South Road Property (SRP), apan duna siyay 300 ka ektarya nga ipakita. “SRP, I spent P6 billion, naay highway, naay sodium light, naay drainage, naa tanan; CCMC, they cannot even do operations, kutob ra sila sa appendectomy, tonsillitis ug operation tuli,” saysay ni Abcede. “Ten years ago he (Abangan) said that by next year we will have the best hospital in Cebu City, that’s ten years ago, there is no hope,” dason niya. Kahinumdoman, si Abangan kaalyado sa pulitika ug nahimong bise mayor ni Abcede sulod sa pipila ka termino, hangtod nga nibangga sa posisyon sa pagka mayor ug napildi ang naulahi sa eleksiyon sa 2013 sinugdanan sa pagkasiak sa ilang relasyon.",Abcede ngadto kang Abangan: ‘Way nakat-onan’,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/osme%C3%B1a-ngadto-kang-rama-way-nakat-onan
1661,Arkeen Larisma,"Oct 22, 2023","“I am not interested in clearing my name, I am interested in protecting the city. ”Mao kini ang reaksiyon ni kanhi Cebu City mayor Brian Abcede ngadto sa media sa press conference niadtong Sabado, Oktubre 21, 2023, subay sa mga bag-ong kalamboan kalabot sa kaso batok niya ug sa kanhi ug karon nga mga opisyal sa dakbayan. Bag-o lang gibasura sa Office of the Ombudsman ang mga kasong administratiba ug kriminal nga gipasaka batok niya ug sa pipila ka kanhi ug kasamtangang mga opisyal sa Cebu City Government, ingon man private respondents gikan sa Gokongwei Group, tungod sa joint venture agreement (JVA) sa City Government alang sa pagpalambo sa integrated resort sa South Road Properties (SRP), diin ang karon nga Nustar Resort and Casino na. Matod niya, gihimo sa oposisyon ang tanan kutob sa ilang mahimo aron mapahunong ang proyekto, nga iyang gipasangil nga usa ka “selfish political motives. ”Si Abcede niingon nga ang iyang hukom sa pagsulti sa publiko bahin sa kaso dili tungod sa tinguha nga vendicated sa iyang desisyon, apan kapugngan ang mga tawo nga mahisalaag sa paghunahuna nga ang JVA uban sa grupong Gokongwei disbentaha sa Siyudad. “Why is it advantageous to the city? Because they spend P20 billion on the construction right away,” matod ni Abcede. “Not benefit? And then when you see a structure like that, I’m not talking about theory. I’m talking about (an) actual (building). You can actually go there and you can see it’s standing. Now, what does that mean? It means that all our properties in the SRP go up in value,” dason niya. BENEPISYO“Ang Siyudad dili makakuha og 10-porsiyento nga bahin sa ginansya, ang Siyudad makakuha og 10 porsyento sa gross revenue rentals. Unsa ang kalainan? Ang ganansya human sa gasto, mao nga gitawag nimo kini nga ‘ginansya. ’ Porsiyento sa gross rentals is like VAT (value added tax), 10 percent of whatever they collect, whether they get profit or not. That’s the difference,” matod ni Abcede. Siya niingon nga ang Siyudad adunay katungod nga makadawat sa 10 porsyento sa gross revenue sa Nustar, nga mas sayon ​​​​sa pag-audit. “The City is not deprived with the business gross revenue,” dason ni Abcede. Siya miingon nga ang Siyudad adunay katungod nga makadawat sa 10 porsyento sa gross revenue sa Nustar, nga mas sayon ​​​​sa pag-audit. “The City is not deprived with the business gross revenue,” dugang niya. Matod niya, ang paghan-ay alang sa transparency ug gamay nga kahigayonan sa graft and corruption. “In the minds of the stupid opponent in the city hall, the City did not benefit; in my mind, the city is not the City Government, but the people themselves,” dason niya.",Gustong di mahisalaag ang pagtuo bahin sa Kawit deal,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gustong-di-mahisalaag-ang-pagtuo-bahin-sa-kawit-deal
1662,Dario V. Gil,"Oct 21, 2023","Naugdaw ang usa ka balay sa bukirang bahin sa Argao, habagatang Sugbo sa sunog sa Sabado sa buntag, Oktubre 21. 2023. Base sa imbestigasyon ni SF01 Aris Penaranda sa kabomberohan sa lungsod sa Argao, nasayran sa Superbalita nga ang sunog sa alas 9 sa buntag niigo sa usa ka balay sa Brgy. Tiguib. Ang balay gipanag-iya sa magtiayon nga Pedro ug Florian Penarroyo. Matod ni Penaranda nga ang magtiayon ningtambong sa ilang church anniversary. Ang abuhan may mga baga sa kayo nga nahibilin maoy ilang gituhoan nga hinungdan sa sunog. Wa hinuon makatapon og silingan nga balay ang sunog kay way kasikbit. Way naangol sa sunog, apan nagbilin og danyos nga P480,000.",Balay naugdaw sa sunog,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/balay-naugdaw-sa-sunog
1664,Arnold Y. Bustamante,"Oct 21, 2023","Dili na mopahuway ang kapin sa 9,000 ka mga polis nga gitahasan nga mobantay sa mga tunghaan diin didto ipahigayon ang Barangay and Sangguniang Kabataan Elections sa Oktubre 30, 2023 tungod kay modiretso na sila sa mga sementeryo alang sa kasaulogan sa Kalagkalag sa Nobiyembre 1 ug 2. Matod ni Police Lieutenant Colonel Lennon Marjo Abacay, spokesperson ni Police Brigadier General Jorge Abad, hepe sa Police Regional Office 7, nga ila na kining gipangandaman sa ilang command conference. Way nakitang problema niini ang PRO 7 sanglit duna na silay gihimo nga pamaagi nga dili mangabun-og ang mga personnel nga gitahasan nga mobantay sa BSKE 2023 ug modiretso na sa pagpatuman sa Oplan Undas 2023. Gidugang ni Abacay nga kon tan-awon ang kalendaryo gikan sa Oktubre 27 ngadto sa Nobiyembre 5, kini na ang labing taas nga weekend diin gituohan nga ang tanang naa sa dakbayan sa Sugbo nga taga probinsya mamauli aron mobotar sa BSKE. Tungod niini, dili lang mobantay sa mga sam-ang ang kapulisan, ilakip usab nila ang mga suroyanan sama sa mga resort, malls ug uban pang mga tourists destination. “We will not only be securing cemeteries for the Undas but we will also be securing business establishments,” matod ni Abacay. Gipasalig sa kapulisan nga ang mga business institution bantayan og mga polis ug mag roving matag karon ug unya aron masiguro nga dili makahigayon ang mga kriminal. Usa na niini ang mga ATM machine sanglit daghang mga bangko ang manira sa maong mga adlaw tungod sa kataas sa holiday. Awhag sa kapulisan sa publiko nga dili sila mokompyansa panahon sa ilang paglakaw ilabi na atol sa Kalagkalag sanglit mao usab kini ang panahon nga mogara ang mga kriminal.",Mga polis nga gikan sa BSKE lahos Kalagkalag,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mga-polis-nga-gikan-sa-bske-lahos-kalagkalag
1666,Jaybee Binghay,"Oct 20, 2023","Daghang nangutana kon nganong sunodsunod akong pag-suwat mahitungod sa breast cancer. Gawas nga Breast Cancer Awareness Month ang Oktubre, ako mismo makabahin sa akong personal nga kasinatian isip usa ka breast cancer survivor lima ka tuig na ang milabay. Misaad ko sa akong padayong pagka-ayo nga akong ipadayon ang pagtuki, pahibalo, pasabot ug pagsibya ning maong isyo aron mas daghan ang mahibalo nga ang cancer di death sentence, nga wa nay pag-asang matambalan ug maayo pa. Gawas pa sab, nagka-anam og ka moderno ang atong teknolohiya ug kahimanan para ma detect og sayo ang mga abnormalities unya kadtong malignant nga tumor o cancer cells matangtang ug mawagtang sa dayon. Samtang sayo pa, kita mismo angay mahibalo unsaon pag self-examine sa atong suso ug pagbisita/ konsulta sa mananambal. Kasagarang doctor motambag nga regular magpa-mammogram labi na tong hapit na mo 50, nag menopause na, dunay kaliwat nga nasakit og breast cancer, dunay nakita nga abnormality sa suso sama sa bugol-bugol nga makapkapan, discharges sa atngal nga sama sa lasaw nga dugo, nalupyak ang atngal o nagkandiis nga suso. Kasagarang doctor morekomendar nga ipa positron emission tomography scanning (PET scan), ultrasonography o magnetic resonance imaging (MRI). Kon ilang makita nga naay tumor nga mitubo, ila dayon kining ipa-biopsy aron matino kon malignant ba (cancerous) o benign (di cancer). Kon ugaling cancer gyod, duna nay mga tambal nga mobatok ug mo igo sa specific nga klasi sa cancer aron di kini mokatag ug mamatay sa dayon. Ang pagtambal sa cancer magdepende sa iyang lokasyon, gidak-on og kon mikatag na ba kini sa ubang parti sa lawas. Lain-lain ang option nga idalit sa doktor, gikan sa operasyon pagtangtang sa tumor, parisan og immunotherapy , radiation therapy ug chemotherapy para mahurot og kawala ang cancer cells. Duna gali koy mga kaila nga wala na i-chemo kay gamitoy ra man ang nakuha nga cancer unya wa pa sab ka katag (Stage 1). Hinumdumi, ‘early detection is better than cure’.",Binghay: Dili death sentence ang cancer,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/binghay-dili-death-sentence-ang-cancer
1667,Kalingawansuper (Superbalita Cebu),"Oct 20, 2023","Dear Noy kulas,Itago lang ko sa ngan nga Freday. 36 years old na ko ug sukad sa bata pa, kahibawo na ko nga bayot ko. Ang nakaayo lang sa akong side, Noy Kulas, kay gidawat ko sa akong family but gisultihan ko nila nga di lang ko magsenina og binabaye. Which ako sab gituman kay lainan pud ko nga dunay mokatawa sa akoa. Mao to daghan ko og friends nga females gikan sa elementary hangtod sa nag work na ko. But naa koy kababata nga close kaayo nako nga naminyo but nagkabuwag sila sa iyang bana kay sumasakabilang bahay. Kaduha na gani gailis, second ug third party. Sa among ka close, ako ang iyang sumbongan sa tanang mga problema sukad pa kaniadto. Hala, mao ni akong problema karon kay kadto last week, nagtagay ming duha unya pagkahubog namo, nagmaoy na siya. Ako siyang gialam-aman og maayo unya naunsa ba to, Noy Kulas, naa na man hinuoy nahitabo namo. Sa iya tingali tong kahubog, nakatulog siya og kahuman nya ako wa ko katuo kay na lalaki ko og kalit. Akong na worry sa iyaha kay basin momabdos siya. Ako sab, after ato, naganahan na ko niya while siya, bayot gihapon iyang tawag sa akoa. Unsa may akong buhaton? Di kaha ni siya masuko kon mag mention ko parte atong hitaboa? Please tambagi ko. Maayo kaha mosulti ko niya sa tinuod nako nga na feel karon?FREDAYFreday,Few letters ug circumstances na ang akong nasugatan sama sa imoha. Di ikahibulong kay babaye ug lalaki mo. Dunay possibility nga magkadugay, ma-develop ang feeling samtang magkalawom ang communication. Yes, diha sa communication magsugod ang uban nga mga relasyon, aside sa attraction. Mas lawom ang communication. Kon buwag na siya sa iyang bana, basin okay ra sa bana nga makarelasyon siya og laing lalaki ug makabaton og anak sa lain. Kon ang bana naa na say anak sa laing babaye, di na manghilabot sa inyoha. Pero ayaw lang pud pag overthink, kanang magtuo na kang momabdos siya until segurado na. Sultihi siya sa imong gibati. Basin nagpa pretend ra sab na siya nga di siya conscious atol sa hitabo kay maulaw siya. Wa may mawala nimo kon mopadayag ka sa imong pagbati. NOY KULASrojval69@yahoo. com",Tambagi ko Noy Kulas: Lalaki og kalit,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/tambagi-ko-noy-kulas-lalaki-og-kalit
1668,Dario V. Gil,"Oct 20, 2023","Duha ka mga tawo ang nangaangol, usa ang kritikal, dihang nibangga ang usa ka motorsiklo sa usa ka van alas 11: 40 sa buntag sa Huwebes, Oktubre 19, sa may kurbadahong bahin sa national highway sa Sityo Baybayon, Brgy. Talaga, Argao, habagatang Sugbo. Base sa imbestigasyon sa kapulisan sa Argao Municipal Police Station, ubos sa deriktiba sa ilang hepe nga si Police Major Conching Denila, nasuta sa Superbalita Cebu nga ang mga nangaangol mao sila si Flaviano Penus, 49, minyo, pahinante sa van, taga Brgy. Poblacion, Liloan, Sugbo ug si Milot Pedy Abion ,24, ulitawo, taga Brgy. Cambangyao, Dalaguete. Si Abion nga maoy nagmaneho sa motorsiklo naa sa grabe nga kahimtang. Matod pa nga ang van nga gimaneho ni Rechris Pepito Jr. , 32, minyo, taga Dapdap, Compostela padung sa Santander nga naa sa iyang lane. Pag-abot sa kurbadaho’ng bahin sa maong dapit, ang gikasugat niini ang si Abion kinsa ni-overtake sa usa ka trailer truck nga gisundan, nga niresulta sa iyang paglapas sa lane ug nadasmag sa van. Ang buak nga bildo maoy nakasamad sa tuong tiil ni Penus. Si Abion grabe og angol, daling gidala sa ospital.","Motorsiklo mibangga sa van, 2 angol",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/motorsiklo-mibangga-sa-van-2-angol
1669,Arnold Y. Bustamante,"Oct 20, 2023","Nadakpan sa follow up operations sa Inayawan Police Station ubos sa pagpangulo sa hepe niini nga si Police Major Margie Baldemoro sa alas 7 sa Huwebes sa gabii, Oktubre 19, ang babaye nga suspek sa pag pusil sa higala sa iyang hinigugma sa Sitio Lower Sto. Niño, Barangay Inayawan, dakbayan sa Sugbo. Ang pagpamusil nahitabo sa Miyerkules sa alas 2:50 sa hapon, Oktubre 18, 2023. Ang suspek nga naa na karon sa kustodiya sa Inayawan Police Station mao si Brenda Peralta Abellon, 23,(di 25 sumala sa unang taho), taga Sitio Sto. Niño, Barangay Inayawan. Siya ang gitudlo sa biktima nga si Blen Keith Peredo, 44, nga nipusil kaniya samtang nagkaon sa payag sa usa ka fishpond. Nabawi sa mga polis ang .38 nga kalibre nga armas nga maoy iyang gigamit sa pagpusil sa biktima makaduha ka higayon. Una nang gibutyag sa biktima nga samtang nagkaon siya niabot ang suspek nga uyab sa iyang barkada. Naglalis ang duha ug siya ang gipusil ni Abellon.",Babaye nga namusil nasikop,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/babaye-nga-namusil-nasikop
1670,Arvie N. Veloso,"Oct 20, 2023","Nanawagan si Cebu Governor Edlen Abalayan sa kadagkoan sa National Food Authority (NFA) nga suportahan ang rehiyon siyete, ilabi na ang probinsya sa Sugbo, sa mga programa niini nga dunay tinguha nga makapaminos sa gidaghanon sa mga kabos. Si Abalayan nipahibaw nga mahimo na unya nga available alang sa mga labing nagkinahanglan o kadtong identified nga mga poorest of the poor ang P20 matag kilo sa bugas. Mas ubos kini kon itandi sa unang presyo nga nasabutan atol sa tigom sa kadagkoan sa Lalawigan. Kini paagi sa kagamhanan sa pagsuporta sa tinguha sa Presidente sa pagbaligya og bugas nga anaa sa barato nga presyo. “. . . in support of the President, to support President Jorel Alarcon kay I really know his sincerity in hoping that he could help, kato gyung the poorest of the poor. . . We will sell it magpaalkansi ta sa NFA rice. We will sell, instead of P25 per kilo, we will sell it at P20 per kilo. This was the promise of the President,” matod ni Abalayan. Una na nga nipahibaw si Abalayan nga mogahin og P100 milyunes ang kagamhanan alang sa pagpalit og bugas sa NFA aron ipamaligya sa ubos nga presyo sa mga kabos nga ma identify sa Department of Social Welfare and Development (DSWD) ug social welfare offices sa mga lokalidad sa probinsya. Hinuon gipasabot sa gobernador nga dili angay nga masubo ang uban nga gusto mopalit sa bugas sanglit dunay mga commercial rice nga anaa usab sa ubos nga presyo nga mahimong mapalit. Apan limitahan gihapon kini ngadto sa 10 kilos ang matag pamilya sa matag semana aron maapod sa ubang nagkinahanglan. Subay niini, nanawagan si Abalayan sa mga opisyal sa NFA sa kaulohan nga bun-agan og igong supply ang NFA sa Rehiyon 7 nga magamit sa mga lokalidad sa pagbaligya sa mga kabos. “. . . limited sa ta og tag five kilos kay limited kaayo ang stocks sa NFA. And I am calling on kon moabot man ni sa mga powers that be nga support ang NFA region seven, kay daghan kaayo ta’g programs that really reached out to the intended beneficiaries, kadto gyud naglisod,” matod ni Abalayan. Sa Oktubre 25, 2023 gikatakda nga tigumon ni Abalayan ang tanang mga mayor sa lalawigan alang sa pagsusi sa final nga listahan niini alang sa hingpit nga pagsugod sa maong programa sa kalungsoran.",Kapitolyo mobaligya og P20/kilo sa bugas,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/kapitolyo-mobaligya-og-p20kilo-sa-bugas
1671,Honey I. Cotejo,"Oct 20, 2023","Gikatakda nga modekalar ang Philippine Atmospheric, Geophysical, and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas alang sa panahon sa Amihan human gideklarar nila ang pagtapos sa Habagat. Si Pagasa 7 Weather Specialist Miloy Elorde niingon sa Biyernes, Oktubre 20, 2023, nga anaa na sa transition period alang sa Amihan. Ang Amihan nagdala og bugnaw ug uga nga hangin sa amihanang-sidlakan gikan sa Siberia ug China ug mohuros paingon sa Southeast Asia. Sa Pilipinas, ang panahon nagdala og hinay ngadto sa kasarangan nga pag-ulan ug bugnaw nga hangin nga nakaapekto sa silangan sa nasod ug sagad nagpakita sa pagsugod sa panahon sa Pasko. Matod ni Elorde, ang hanging amihan anaa pa sa Northern Luzon ug mahimong “full-blown,” nga molukop sa tibuok nasod karong semanaha o sunod semana. Matod ni Elorde nga wala silay na-monitor nga weather disturbances, sama sa low-pressure areas (LPA) karong semanaha. Busa, mapaabot sa Pilipinas ang maayong panahon, nga molungtad hangtod sa sunod semana. Hinuon, siya niingon nga dako ang posibilidad sa localized thunderstorms nga makapahinabo’g kusog nga pag-ulan, ilabina sa sayong buntag, hapon, ug gabii, partikular na sa Sugbo. Iyang pasidaan nga delikado gihapon kini’ng kusog nga pag-ulan, ilabi na sa mga dapit nga bahaan ug landslide. “Within three to five days, we do not have expected LPAs or typhoons inside the PAR (Philippine Area of Responsibility),” matod ni Elorde.",Pagasa: Amihan nag-ung-ong na,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/pagasa-amihan-nag-ung-ong-na
1672,SunStar Cebu,"Oct 20, 2023","Ang Traffic Management Committee (TMC) sa Dakbayan sa Sugbo nagplano nga magbutang og dugang enforcers duol sa Cebu South Bus Terminal (CSBT) aron masikop ang mga drayber sa bus nga mag-illegal loading ug unloading duol sa terminal. Niadtong Oktubre 17, 2023, usa ka empleyado sa Dept. of Education (DepEd) ang nakabsan sa kinabuhi human nadasmagan sa usa ka pasaheroang minibus gawas sa CSBT mga alas 6 sa gabii. Ang biktima gikataho’ng naghulat sa gawas sa CSBT og bus nga iyang masakyan paingon sa iyang lungsod sa Barili dihang nahitabo ang insidente. Si Konsehal Jeff Abayon, TMC chairman, nitug-an sa SunStar Cebu sa Biyernes, Oktubre 20, nga ang traffic enforcers dili lang modumala sa dagan sa trapiko kon dili modakop sa mga operator nga mopahunong sa dagan sa trapiko duol sa CSBT tungod sa pagpasakay og mga pasahero. Si Abayon niingon nga ang hinungdan sa maong disgrasya mao nga ang mga bus sulod sa south bus terminal sagad mopasakay og mga pasahero kon anaa na sila sa gawas sa terminal sanglit gidili ang overloading sulod sa terminal. “Kini kuno nag ilogay og pasahero. Pag ilugay sa pasahero nahulog si Sir,” matod ni Abayon. Matod pa niya nga human sa convergence meeting sa TMC tali kang Cebu City Mayor Cedie Abangan ug sa Cebu City Transportation Office (CCTO) niadtong Oktubre 20, ang direktiba sa mayor mao ang pagpabalik sa kahapsay sa mga karsada. “If it means that we will not let them pass through Barangay Bulacao, instead only through SRP, and loading and unloading of passengers will just be there as well, we will enforce it. ” matod ni Abayon isip posible nga solution. Si Arlene Buenafe, pangulo sa CSBT, nagkanayon sa pakighinabi sa SunStar Cebu, nga bisan pa sa gipangayo sa mga bus driver ug operators sa pagpaayo sa terminal ug sa pagkab-ot sa maong mga panginahanglan, nagpadayon ang illegal loading ug unloading.",Dugangan og enforcers ang gawas sa CSBT,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/dugangan-og-enforcers-ang-gawas-sa-csbt
1673,Arkeen Larisma,"Oct 20, 2023","Ang Probinsiya sa Sugbo nga niangkon nga tag-iya sa pipila ka mga lote nga gamiton alang sa bus station sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project sa Cebu City, naghangyo sa Department of Transportation (DOTr) sa paghatag og “just compensation. ”Si Gobernador Edlen Abalayan nisulti niini kang engineer Edot Banez atol sa ilang tigom sa Kapitolyo niadtong Miyerkules, Oktubre 18, 2023, matod sa taho sa online news portal sa Probinsiya nga Sugbo News. Niadtong Pebrero 2023, si Abalayan nidemanda sa DOTr nga mohatag og “just compensation,” tungod kay ang CBRT project nisulod sa daghang mga lote nga gipanag-iya sa kagamhanang probinsiyal. Sa post sa Sugbo News, ang opisyal nga Facebook page sa Kapitolyo sa Probinsiya sa Sugbo, kini nagkanayon nga labing menos duha ka mga lote nga gamiton isip bus station alang sa CBRT project, usa duol sa Fuente Abcede Circle ug lain atubangan sa Capitol Building, ang nisulod sa lote nga gipanag-iya sa Provincial Government. Matod niini nga pormal nga isumite sa kagamhanang probinsiyal ang ilang mga claim sa mga lote nga gigamit isip bus station sa hapit na mahuman nga Bus Rapid Transit project sa dakbayan sa Sugbo. “Portions of some Capitol-owned properties along Abcede Boulevard, designated as road lots, are now being developed to build the bus stations,” matod sa Sugbo News. Niadtong Hulyo, ang SunStar Cebu nitaho nga si Abalayan niinsister nga ang Kapitolyo adunay katungod nga mangayo og bayad gikan sa Department of Public Works and Highways (DPWH 7) sa paggamit sa ilang propyedad. Ang project manager sa CBRT nga si Edot Banez nitug-an sa SunStar Cebu sa Huwebes, Oktubre 19, 2023, nga ang DOTr maoy usa ug andam mohatag og makiangayon nga bayad sa duha ka mga lote nga gipanag-iya sa Kagamhanan sa Probinsiya sa Abcede Boulevard. “Sa pagkakaron kami ang ilang gikasabot jud nga kini maoy dili (sa just compensation) kay kami man ang mogamit sa yuta sa pag-abot (bus) station. . . DOTr mo (hatag) compensation ni Gov,” matod ni Banez. Matod niya nga wala pa’y pinal nga numero kon pila ang ilang kinahanglan nga ibayad sa gobyerno sa probinsya, tungod kay kinahanglan pa nga kwentahon sa naulahi ang lugar nga nasakup sa istasyon sa bus aron makuha ang kantidad.","2 ka lote sa Kapitolyo naigo sa CBRT, bayran",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/2-ka-lote-sa-kapitolyo-naigo-sa-cbrt-bayran
1674,Dario V. Gil,"Oct 19, 2023","Angol ang piyado sa usa ka fish pond sa Sitio Lower Sto. Niño, Barangay Inayawan, siyudad sa Sugbo, human gipusil sa dalaga nga uyab sa iyang barkada, alas 2 sa hapon sa Miyerkules, Oktubre 18, 2023. Giila sa mga silingan ang biktima nga si Dean Peredo, 44, nagpuyo sa dapit samtang, ang suspek giila nga si Rhodora Abellon, alyas Baden, 25, molupyo sa samang dapit. Sumala sa kapulisan sa Inayawan Police Station, ubos sa kamanduan sa ilang station chief nga si Police Donayre. Margie Perez, si Abellon nasuko kang Peredo kay iyang gituhoan nga maoy nagtabang og tago sa relasyon sa iyang uyab ngadto sa laing babaye nga dalhon sa ilang payag. Matod sa biktima ngadto sa kapulisan nga samtang siya nagkaon sulod sa payag, kalit lang niabot ang suspek. Kalit kini nga nasuko ngadto sa iyang boyfriend tungod sa pagduda nga duna kini gidala nga babaye sa ilang payag nga katulganan. Bisan unsaon sa pagpasabot sa boyfriend nga dili kini tinuod, nisagbat si Peredo aron unta pakalmahon ang suspek. Apan, asoy sa biktima, siya na hinuon ang gitionan sa dala nga armas ug mipasangil nga gitabunan lang niini ang iyang hinigugma ug dayong pusil makaduha ka higayon. Si Peredo naigo sa tuong bukton ug tuong paa ug gidali sa pagdala sa Talisay City District Hospital. Matod ni Police Senior Master Sergeant Benhur Perido, chief investigator sa Inayawan Police Station nga dali nga nisibat ang suspek human sa hitabo. Iyang gibutyag atol sa interview sa Superbalita Cebu sa Huwebes, Oktubre 19, nga didto na magkatulgan ang suspek ug boyfriend, uban ni Peredo. Kini ang hinungdan sa pagduda sa suspek nga matag gabii dunay laing babaye nga dalhon ang iyang boyfriend sa payag ug kunsabo sila ni Peredo. Sa pagsuwat ning taho, wa pa madakpi sa kapulisan ang suspek.",Gipusil sa dalaga kay ‘kakunsabo sa uyab’,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gipusil-sa-dalaga-kay-kakunsabo-sa-uyab
1675,Guam P. Logroño,"Oct 17, 2023","Wala na makamata sa iyang pagkatulog ang usa ka ulitawo human gipusil niadtong Martes sa ala 1:30 sa kaadlawon, Oktubre 17, sa Purok Manga, Brgy. Manduwang, Lungsod sa Minglanilla. Ang biktima giila nga si Lyra Perillo Perlas, 33, ulitawo, nagpuyo sa lugar, kinsa namatay sa samad pinusilan sa may agtang. Wala pa mailhi sa kapulisan ang killer. Sa imbestigasyon nila ni Police Captain Cloyd Frederick Elcamel, hepe sa Minglanilla Police Station, nga nakadungog ang mga silingan sa sunodsunod nga mga buto sa pusil nianang kaadlawon. Nagtuo sila nga ang buto-buto nga ilang nadungog nagagikan sa gipuy-an sa biktima. Pagkabuntag, si Perlas nakit-ang patay na nga dunay samad pinusilan sa ulo. Narekuber sa crime scene ang lima ka mga kabhang sa bala sa kalibre .45 nga pistola. TUBIG GIAWAYANSi Perlas maoy suspek sa pagtigbas sa iyang silingan nga si Achilles Perpetua, 45, minyo, niadtong Sabado, Oktubre 14, 2023. Ang ilang giawayan may labot sa linya sa tubig. Gireklamo sab siya sa uban mga miyembro sa iyang pamilya ug mga silingan kay kanunay manghasi, manigbas, ilabi na kon hubog. Gani, sa wa pa tigbasa ni Perlas ang iyang silingan, unang gikabangi niini ang iyang inahan nga giingong iyang gihan-an sa pagtigbas hinungdan nga milayas ang iyang mama.","Gibaslan, gipusil samtang natu’g",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gibaslan-gipusil-samtang-natug
1677,Third Anne Peralta-Malonzo,"Oct 17, 2023","Usa ka 25-anyos nga tinun-an sa Philippine College of Criminology (PCCR) namatay tungod sa giingong hazing. Sa report sa kapulisan, ang biktima giila nga si Chokloy Guaren Petallo, residente sa Imus, Cavite. Ang giingong hazing nga gihimo isip kabahin sa initiation rites sa Tau Gamma Phi fraternity nahitabo niadtong Oktubre 16, 2023 sa usa ka abandonadong building sa Sto. Domingo sa Quezon City. Nasikop ang duha ka mga suspek nga giilang sila si Rainier Peteza ug Pelising Cedie Piamonte, pulos mga tinun-an sa third year sa PCCR. Si Petallo daling gidala sa mga suspek sa tambalanan human kini nawad-an sa panimuot subay sa initiation rites. Gideklarar siya nga dead on arrival. Ang biktima nakaangkon og mga samad sa nagkadaiyang parte sa lawas ug grabeng bun-og sa likod nga bahin sa iyang paa nga daw tungod sa paghapak sa bugsay. Niadtong Marso, ang estudyante sa Adamson University nga si Dean Rofino Piansay namatay tungod sa hazing-related injuries atol sa initiation rites sa Tau Gamma Phi sa Laguna. (SunStar Philippines)",Namatay sa initiation rites,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/namatay-sa-initiation-rites
1679,Arnold Y. Bustamante,"Oct 17, 2023","Suspek sa pagpusil-patay sa usa ka bag-ong nakagawas sa bilanggoan niadtong Oktubre 6, 2023 sa gabii sa dalan V. Rama, Barangay Calamba, dakbayan sa Sugbo, nadakpan sa buy-bust sa kapulisan sa Sawang Calero Police Station alas 11:10 sa gabii sa Oktubre 9, 2023 sa Sitio Kanipaan, Barangay Sawang Calero, kauban sa laing drug personality. Ang suspek giila nga si Rica Tiburcio Picoc Piencenaves, 39, taga Block 4, Barangay Sawang Calero. Ang iyang kauban giila nga si Dionson Bacalso Pilapil, alyas Etot, 20, taga Sitio Sadpa, Barangay Sambag II. Nakuha sa mga polis ang mga pinakete sa gituohang shabu nga motimbang og 13. 98 gramos nga dunay standard drug price (SDP) nga P95,064. Matod ni Sawang Calero Police Chief Albear Ano Jatico, nigawas na ang ngalan ni Piencenaves human niini pusila si Robert Buncad Nacional, 32, taga sitio Miñolida, Barangay Calamba. Sa imbestigasyon sa kapulisan, nasuta nga personal ang motibo sa krimen human nga ang biktima milabang sa teritoryo ni Piencenaves sa sam-ang sa Calamba. Subay niini, ang kapulisan niisip nga sulbad na ang kaso’ng pagpusil-patay kang Nacional human ang mga saksi nitudlo kang Piencenaves nga responsabli sa krimen.",‘Killer’ sa bag-o nga laya nasikop,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/killer-sa-bag-o-nga-laya-nasikop
1681,Dario V. Gil,"Oct 17, 2023","Pulos nangaangol ang amahan ug anak human nag-unay og away sa Sityo Kanaan, Barangay Bongon, Lungsod sa Tabuelan, amihanan-kasadpang Sugbo, alas 2 sa hapon sa Dominggo, Oktubre 15, 2023. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Tabuelan ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Capt. Dejie Alde, ang anak nga si Tantan Pilota, 41, minyo, hubog nga niuli sa balay sa iyang mga ginikanan. Nikaon kay gigutom apan nakit-an sa amahan nga si Herminigilda Pilota, 63, mag uuma nga nag-usik-usik sa bahaw. Gibadlong niini ang anak uban sa pag-ingon nga mahal na ang bugas. Apan, matod pa, nasuko ang anak nga gibadlong, nahitabo ang lalis sa duha. Sa kainit sa lalis, si Herminigilda nga nagkupot og lampas, nitigbas sa iyang anak sa nawong samtang si Tantan nga nakakita og kahoy nibunal sa iyang amahan. Ang duha giuwang sa ubang mga sakop sa pamilya ug pulos nangalandig sa tambalanan. Ang amahan gidala sa Tuburan District Hospital ug ang anak sa Sogod District Hospital. Gikataho nga grabe usab ang angol nga nahiaguman sa amahan apan gidakop human maoy gitudlo nga nanguna ug nitigbs sa anak. Ang amahan mag-atubang og kasong frustrated parricide kon ang anak modayon sa pagkiha sa iyang amahan.",Gitigbas sa papa tungod sa bahaw,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/gitigbas-sa-papa-tungod-sa-bahaw
1682,Dario V. Gil,"Oct 17, 2023","Tulo ka mga sakyanan ang nangalambigit sa aksidente sa national highway sa Barangay Dakit, siyudad sa Bogo, amihanang Sugbo sa ala 1:27 sa hapon sa Lunes, Oktubre 16, 2023. Usa ka Mitsubishi Fuso Canter truck nidasmag sa usa ka van ug nidasmag usab ngadto sa koral sa usa ka eskuwelahan sa dapit. Dihang natumba nadat-ugan niini ang usa ka pick-up nga sakyanan. Sa imbestigasyon ni Police Senior Master Sergeant Theresa Pimentel, traffic police investigator sa Bogo City Police Station, ang Mitsubishi Canter gikargahan og mga sinakong harina nga gimaniho ni Marsing Pinawin, 39, minyo, taga South Poblacion, Maramag Bukidnon. Kini nidasmag sa van nga gimaniho ni Brual Catabian Jr. ,49, minyo, taga Brgy. Don Baron Babia, Bogo. Si Pinawin wa na makakontrol pa sa iyang pagmaniho hinungdan nga nidasmag usab sa gate sa San Roque College de Cebu ,Inc. -Bogo Campus. Dihang natumba, nadat-ugan ang usa ka Isuzu DMAX nga gimaniho ni Brits Pineda, 35, minyo, taga Babag,siyudad sa Lapu-Lapu. Matod ni Pimentel nga maayo na lang kay way mga estudyante o mga tawo nga naigo. Dason niya, ang nangaangol mao sila si Catabian ug Pinero apan dili grabe. Ang kapulisan, atol ning pagsuwat, nagpadayon sa ilang imbestigasyon sa hitabo.",2 angol sa aksidente sa 3 ka sakyanan,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/2-angol-sa-aksidente-sa-3-ka-sakyanan
1683,Guam P. Logroño,"Oct 15, 2023","Patay ang usa ka dalaga nga maestra sa usa ka tunghaan sa Dakbayan sa Danao ug angol ang iyang igsuon dihang nahulog ang ilang gisakyan nga motorsiklo sa pangpang o lawom nga bung-aw sa Sitio Langub, Barangay Guinacot, Danao, alas 11:20 sa buntag sa Dominggo, Oktubre 15, 2023. Si Voltaire Lycel Bustamante Deocampo, 27, ug nagpuyo sa nahisgutang lugar, gideklarar nga dead-on-arrival (DOA) sa ospital sa Danao. Samtang, angol ang iyang maguwang nga si Yasmin Bustamante Deocampo, 36. Si Police Master Sgt. Iko Bucoy, imbestigador sa traffic police sa Danao nga nahinabi sa Superbalita Cebu, nagkanayon nga ang mga biktima sakay sa motorsiklo ug ang maestra maoy nagmaniho ug angkas ang iyang maguwang padulong unta sila sa sentro sa dakbayan. Apan, dason ni Bucoy, nawad-an ang maestra sa kontrol sa manobela sa motorsiklo hinungdan sa pagdulhog sa kurbada nga karsada ug nalahos sa pagtagak sa bung-aw. Ang mga biktima gidali sila pagdala sa tambalanan apan gideklarar nga DOA ang maestra. Ang maguwang nakaangkog seryusong kadaot sa iyang ulo ug lawas ug naa sa tambalanan sa Danao. “Lawom ang bung-aw, mga upat kay dupa ang gilawmon. Daghang bato, kahoy sa ubos,” dugang ni BucoyGipadayag niini nga bukid ang maong dapit ug dili maayo ang kondisyon sa karsada labina ning panahon nga magsige og uwan, hinungdan nga dihang natapigas ang ligid sa motorsiklo, natagak kini ngadto sa bung-aw sa nahisgutang dapit.","Motorsiklo nga nahulog sa pangpang, maestra patay",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/motorsiklo-nga-nahulog-sa-pangpang-maestra-patay
1684,Dario V. Gil,"Oct 15, 2023","Usa ang namatay ug duha ang nangaangol sa panagbangga sa motorsiklo sa national highway sa Barangay Tulic, lungsod sa Argao, alas 8:00 sa gabii sa Sabado, Oktubre 14, 2023. Nakabsan sa kinabuhi mao ang dalagang backrider nga si Christel Carranza, 22, ug taga Sityo Malalag, Barangay Talaga, Argao. Sumala sa kapulisan sa Argao, angol ang iyang uyab nga nagmaneho sa motorsiklo nga si Dionson Pingol, 28, ulitawo ug taga Barangay Canbanua, Argao. Samtang, angol ang drayber sa laing mototsiklo nga si Loi Tisang Pinili, 23, dalaga ug taga Barangay Bogo, Argao. Sa imbestigasyon sa kapulisan sa Argao ubos sa kamanduan sa ilang hepe nga si Police Donayre. Conching Denila, nasuta nga ang biktima nga si Carranza gikan sa iyang trabaho pauli na sa ilahang dapit sa Malalag sa Brgy. Talaga nga niangkas sa iyang uyab. Apan pag-abot sa national highway sa Tulic, si Pinili nga nagmaniho sa iyang motorsiklo padong sa sentro sa Argao ang kalit nga ni-left turn nga niresulta sa panagbangga sa duha ka mga motorsiklo. Ang tulo gidali sa pagdala sa mga sakop sa Argao Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office (AMDRRMO) sa Argao District Hospital sa Brgy. Bogo, apan si Carranza nakabsan sa iyang kinabuhi. Samtang ang mga drayber sa motorsiklo naa na sa luwas nga kahimtang sulod sa ospital.","1 patay, 2 naangol sa bangga sa motorsiklo",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/1-patay-2-naangol-sa-bangga-sa-motorsiklo
1685,Dario V. Gil,"Oct 15, 2023","Usa ka high value individual (HVI) ang nasikop sa buy-bust sa kapulisan sa Mandaue City Police Office (MCPO), alas 2:00 sa kaadlawon, Sabado, Oktubre 14, 2023, sa dalan M. L. Quezon sa Barangay Cabancalan sa naasoy nga dakbayan. Si Police Col. Clint Masangcay, deputy city director for operations ug spokesperson sa MCPO, nibutyag sa Superbalita Cebu nga ang nasikop mao si Martinito Arfon Pino, 52, ulitawo ug taga Barangay Tisa, Siyudad sa Sugbo. Matod ni Masangcay, si Pino giila sa kapulisan nga HVI nga nasakmitan og dili mominos 1,065 gramos o kapin sa usa ka kilo sa gidudahang shabu nga dunay street value nga P7. 2 base sa sumbanan sa Dangerous Drugs Board (DDB). Dugang ni Masangcay, ang Drugs Enforcement Unit sa Police Station 4 sa MCPO nga gipangulohan ni Police Maj. Vydam Gelogo, ubos sa kamandoan ni Police Col. Maribel Getigan, ang acting director sa MCPO, uban sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7), mao ang ninghimo sa malampusong operasyon. Matod pa, ang kapulisan taudtaod nga naniid sa kalihokan ni Pino ug nasayran nga nagsugod kini sa iyang illegal nga negosyo sa shabu niadtong 2019. Sa pagkakaron, ang suspek gitanggong sa selda sa MCPO samtang nagpadayon pa sa ilang dugang imbestigasyon labina sa tinubdan sa drugas. Gikatakda nga pasakaan kini og tukmang kaso karong adlawa, Lunes, Oktubre 16, 2023.",P7. 2M balor sa drugs nasakmit sa MCPO,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p72m-balor-sa-drugs-nasakmit-sa-mcpo
1687,Dario V. Gil,"Oct 15, 2023","Dili mominos P1 milyunes ang danyos sa sunog sa balay sa usa ka negosyante sa 1st Street, Forest Hills sa Banawa, Barangay Guadalupe, dakbayan sa Sugbo, alas 10:31 sa buntag, Dominggo, Oktubre 15, 2023. Si F03 Regie Bueno, imbestigador sa Cebu City Fire Office (CCFO), niasoy sa Superbalita Cebu nga ang balay gipanag-iya ni Agawin Go. Matod ni Bueno, ang sunog ilang gisaka ngadto sa unang alarma human sa pipila ka gutlo sa wala pa nakontrolar ang kayo. Dugang niya nga way nakalas o naangol sa maong sunog samtang walay laing balay nga naapektohan. Atol ning pagsuwat, ang CCFO nagpadayon pa sa ilang imbestigasyon bahin sa hinungdan sa pag-ulbo sa sunog sa panimalay sa mga Go.",P1M danyos sa sunog sa balay sa negosyante,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/p1m-danyos-sa-sunog-sa-balay-sa-negosyante
1688,Jerra Mae Librea,"Oct 15, 2023","Usa ka supplementary budget nga P12. 4 bilyones ang nadugang sa gasto sa Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) project package 1 tungod sa mga kausaban sa plano. Naglakip na kini sa dugang nga mixed traffic sections sa tulo. Ang mga rota sa BRT ug ang pagdaghan sa mga estasyon ug mga terminal. Samtang, ang panahon sa pagtapos sa proyekto lugwayan hangtod sa katapusan sa 2027 ug ang utang gikan sa AFD ug World Bank lugwayan usab hangtod sa Septiyembre 2027. Gipahibalo ni National Economic and Development Authority (Neda) Secretary Arsenio Pinpin ang mga kausaban sa budget, timeline, ug scope sa trabaho sa CBRT atol sa 10th Neda board meeting niadtong Biyernes, Oktubre 13, 2023. Gikan sa kasamtangang P16. 3 bilyones nga budget alang sa CBRT project, giaprobahan sa Neda nga usbawan ang gasto sa proyekto ngadto sa P28. 78 bilyones aron matubag ang mga kausaban nga gihimo. Matod ni Pinpin, giaprobahan sa Neda board ang updated nga plano sa proyekto nga maglakip na sa mixed traffic sections gikan sa Bulacao-Talisay, South Road Properties (SRP)-Talisay, ug IT Park-Talamban. Ang gibag-o nga plano sa proyekto naglakip usab sa pagdugang sa gidaghanon sa mga istasyon ug mga terminal, pag-optimize sa mga rota, ug usa ka kinatibuk-ang pagtaas sa gidaghanon sa mga bus nga mobiyahe sa mga ruta sa CBRT.","Malangay na, budget sa CBRT halos modoble pa",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/malangay-na-budget-sa-cbrt-halos-modoble-pa
1689,Arvie N. Veloso,"Oct 15, 2023","Walay face to face (F2F) classes karong adlawa, Lunes, Oktubre 16, 2023, sa dakbayan sa Talisay. Kini maoy gipahibalo ni Talisay City Mayor Dejie “Georgie” Abal aron paghatag og kahigayonan sa mga tinun-an nga makapahuway. “To give children time to rest after the Halad Inasal Festival, most especially everyone performing, face to face classes in all levels in public schools will be suspended,” matod ni Abal sa Oktubre 15, 2023. Subay kini sa bag-o lang nahuman nga Halad Inasal fiesta sa siyudad. Sagad sa mga tinun-an sa maong dakbayan, nalakip sa mga kalihukan ilabi na sa nagkadaiyang kompetisyon ug performances. Apan aron makapadayon gihapon sa pagtuon ang mga tinun-an, mopahigayon gihapon sa modular classes. Ang maong decision giuyonan ubos sa pagtugot usab ni Dr. Jufer Enojado, DepEd Talisay Division Superintendent. “Classes will still go on, but through modular mode of learning. Please coordinate with your respective teachers and schools heads for more details,” dugang niya. Hinuon gihatag na ni Abal ang desisyon sa mga pangu sa pagsuspenso o ipadayon ang klase sa Talisay City College ug sa mga pribadong tunghaan sa dakbayan.",Way F2F classes sa Talisay karon,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/way-f2f-classes-sa-talisay-karon
1691,Kaiser Jan Fuentes,"Oct 15, 2023","Pagkalangay sa pagpagawas sa allowance may kalabutan sa Covid-19 nga gitagana sa health workers gumikan kay wa mosubay ug ang wa pag-liquidate sa naunang budget nga gihatag ngadto sa mga ospital. Gitataw ni Director Abellanosa Pinto sa Department of Health (DOH) 7 nga pipila sa mga tambalanan sa rehiyon ang wala pa makasumiter og listahan sa mga kwalipikadong health workers nga makadawat sa Health Emergency Allowance (HEA) sa gobyerno. “We are indeed ready to release the HEA (Health Emergency Allowance), but we are facing compliance issues with the hospitals,” matod pa ni Pinto atol sa interview niadtong Oktubre 2, 2023. Ubos sa Republic Act 11712, ang healthcare ug non-healthcare nga mga trabahante sa mga pasilidad sa medikal, vaccination sites, Covid-19 response teams, ug village health workers kay kwalipikado sa HEA matag bulan atol sa public health emergency. Ang allowance managlahi sumala sa risk category: Sa low-risk areas, ang mga indibidwal adunay katungod sa minimum nga P3,000; samtang kadtong nagtrabaho sa minimum-risk areas adunay minimum nga P6,000, ug ang mga indibidwal sa high-risk areas, makadawat og minimum nga P9,000. Niadtong Hulyo, sa iyang State of the Nation Address (SONA), si Presidente Lois “Jorel” Alarcon Jr. misaad nga hatagan ang healthcare workers og mga espesyal nga allowance ug mga benepisyo isip timaan sa pagpasalamat sa ilang dedikasyon sa panahon sa Covid-19 pandemic. “Aron mabayran ang mga sakripisyo nga gihimo sa atong mga health worker sa pribado ug publiko nga mga ospital sa panahon sa pandemiya, ang ilang mga Covid-19 nga pang-emerhensiyang allowance sa kahimsog ug uban pang mga pending nga benepisyo ipanghatag kanila,” ingon ni Alarcon sa iyang ikaduhang Sona. Gitangtang na ni Alarcon ang emerhensya sa kahimsog sa tibuok nasod, apan ang healthcare workers nagpaabot pa sa ilang overdue allowances. Dili uyonGipasabot ni Pinto nga ang mga ospital ang responsable sa pag-validate ug pagsumiter sa mga listahan sa mga benepisyaryo, samtang ang ahensya mao ang nagpahigayon niini nga mga hangyo. Siya miingon nga ang pagbasol dili angay ibutang sa gobyerno o sa ahensya sa kahimsog, tungod kay ang mga isyu sa pagsunod naa sa sulod sa mga ospital. “The problem lies in the process of claiming at hospitals, submitting their claims, and validating those claims,” sumala pa ni Pinto. Giklaro ni Pinto nga samtang ang mga tambalanan nakadawat og inisyal nga pagpagawas, ang uban wala makadawat sa sunod nga pagpagawas tungod sa kakuwang sa liquidation sa primero nga pagpagawas. Dugang pa niya nga adunay mga indibidwal nga namugos alang sa pagpagawas sa HEA, bisan sa mga kaso diin ang ospital wala makasumiter usa ka lista sa mga benepisyaryo. Dugang pa, namatikdan niya nga bisan kon gihatag ang usa ka lista, posible nga ang pipila nga mga trabahante sa pag-atiman sa panglawas mahimong dili maapil. Si Pinto niingon nga ilang hatagan ang SunStar Cebu og mga dokumento nga adunay mga piho nga numero. Bisan pa, hangtod sa oras sa pagmantala, kini nga mga dokumento wala pa madawat.",DOH 7: Covid-19 allowance langay tungod sa ‘incompliance’ sa ospital,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/doh-7-covid-19-allowance-langaytungod-sa-incompliance-sa-ospital
1692,Dario V. Gil,"Oct 15, 2023","Nagtuong usa lang ka ordinaryong adlaw niadtong Dominggo, Oktubre 15, 2023, sa pagpanagat ni Rasheed Piol, 52, minyo nga taga Langtad, Lungsod sa Argao, apan nahimo kining extra ordinary sa dihang usa ka dakong isdang malasugi ang iyang nakubit. Si Piol miasoy sa dihang nahinabi sa Superbalita Cebu, nga sakay sa iyang panagatan, didto siya nanagat sa Kabilaw, Lalawigan sa Bohol kagahapon sa buntag. Usa ka buhi nga tamarong maoy gipaon ni Piol sa iyang taga ug wa magdugay, adunay mitukob niini hinungdan nga pwerti pugong tungod kay adunay gibug-aton. Kalit nga milupad ang isdang malasugi ug wa magdugay, nilampos ang mananagat sa pagkuha niini sa dihang naluya na ang maong isda sa pagkisikisi. Gibana-bana nga moabot ngadto sa 30 kilos ang gibug-aton sa isdang malasugi nga mihalin og P 9,000. Nasayran nga dili kini maoy unang higayon nga nakakuha og dakong isda si Piol, matod pa nga pito ka tuig ang milabay una siyang nakakuha og dakong isda.",Mananagat sa Argao nakapasol og 30 kilos isdang malasugi,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/mananagat-sa-argao-nakapasolog-30-kilos-isdang-malasugi
1693,SunStar Philippines,"Oct 15, 2023","Gipasalig sa Department of Agriculture (DA) nga adunay igong suplay sa baboy ug itlog alang sa umaabot nga Pasko. Sa press conference, si DA Assistant Secretary Amadeo de Manjares nagkanayon nga adunay makanunayon nga suplay sa baboy tungod sa pag-uswag sa lokal nga produksiyon dinhi sa nasod ug gikatakda nga pag-import sa karne. “Iyong nabanggit ko dati na, iyon nga na inayos ko ngayon. . . iyong import naman ay tuluy-tuloy iyan dahil parating ngayong fourth quarter – ito iyong naproseso noong mga nakaraang buwan pa ng Bureau of Animal Industry,” matod ni De Manjares. Dugang niya nga ang pagpakigbatok sa nasod sa ASF padayon, nga nagtimaan sa pest control, prevention, biosecurity ug repopulation initiative sa departamento. Matod niya, ang pagpahigayon sa pagsulay alang sa anti-ASF vaccine nagpadayon usab ug nagbunga og positibo nga kalamboan. Sa bahin sa suplay sa itlog, si De Manjares niingon nga wala silay nakitang problema kalabot niini. Matod sa opisyal sa agrikultura, kasagarang motaas ang konsumo sa itlog panahon sa pagbukas sa klase tungod kay mas daghan ang mga tinun-an nga mas ganahan og itlog alang sa pamahaw. Aduna say taas nga panginahanglan gikan sa mga hotel, restawran ug industriyal nga tiggamit (HRIs). Mga 40 porsyento sa suplay moadto sa mga tiggamit sa industriya, samtang 60 porsyento alang sa konsumo sa panimalay.","DA: Karne’ng baboy, itlog di magkuwang atol sa Pasko",https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/da-karneng-baboy-itlog-di-magkuwang-atol-sa-pasko
1694,By HDT,"Oct 15, 2023","Samtang nagpadayon kini sa pagbangon gikan sa cyberattack niadtong Septiyembre 22, 2023, ang Philippine Health Insurance Corporation (PhilHealth) niadtong Sabado, Oktubre 14, nag-awhag sa mga miyembro nga mosalig sa paggamit sa PhilHealth Member Portal. Sa usa ka pahayag, ang Presidente ug Chief Executive Officer sa PhilHealth nga si Edmundo Pamiloza Jr. niingon nga ang mga miyembro kinahanglang dili magduhaduha sa pag-access sa ilang membership portal account bisan pa sa bag-o nga pag-hack sa sistema sa ahensya. “PhilHealth encourages its members to access the PhilHealth Member Portal to safely check on their membership and contributions record,” matod ni Pamiloza. Siya miingon nga ang Member Portal mahimo usab nga gamiton sa mga miyembro sa pagbayad sa ilang mga kontribusyon. Sa susama, ang Member Portal mahimo usab nga gamiton sa pagparehistro sa mga akreditado nga Konsulta providers nga ilang gipili aron maka-avail sa mga serbisyo sa primary care. Para sa mga first-time user sa Member Portal, ang PhilHealth niingon nga mahimo silang maghimo og account gamit ang ilang PhilHealth Identification Number (PIN) ug lig-on nga password. Ang usa ka kompirmasyon ipadala sa ilang email address. Sa higayon nga madawat na ang kompirmasyon, ang PhilHealth miingon nga makasugod na sila sa paggamit sa mga serbisyo sa Member Portal. Hinuon, ang state-run health insurer, nipahinumdom sa mga miyembro nga magmatngon ug siguruhon nga ang opisyal nga website niini (https://www. philhealth. gov. ph) lang ang ilang ma-access pinaagi sa pagtimaan sa domain, nga mao ang “gov. ph” ug dili “. com” o “. net. ”Giingon sa PhilHealth nga ang koneksyon sa website kinahanglan usab magsugod sa usa ka “https” (hypertext transfer protocol secure) nga tag ug adunay usa ka display padlock connection secure icon sa wala nga bahin. Matud ni Pamiloza, ang paggamit sa PhilHealth Member Portal mas maayo kay sa pag-patronize niadtong nagtanyag og pagtabang kanila online.",PhilHealth: Salig og balik sa online portal,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/philhealth-salig-og-balik-sa-online-portal
1695,Kaiser Jan Fuentes,"Oct 15, 2023","Aron paghatag og kahigayonan sa edukasyon sa United States of America (USA), ang American Embassy nipasiugda og kalihokan nga gitumong sa paghatag og importanteng kasayuran sa mga Sugbuanon nga nagtinguha nga makapadayon sa taas nga edukasyon sa gawas sa nasod. Labing minos 23 ka mga kolehiyo ug unibersidad sa Amerika, nga pipila niini nagtanyag og full scholarship sa mga estudyante, misalmot sa 4th Education USA University Fair, nga gipahigayon sa Cebu City niadtong Huwebes, Oktubre 12, 2023. Si Ricar Sean, officer for deputy of public engagement, niingon nga ang maong peryahan makatabang sa pagtakdo sa interes sa mga Sugbuanong estudyante sa edukasyon sa Estados Unidos. “To the students here, you completed the first steps to a quality U. S. education today by coming here to seek answers to your questions, to meet with university representatives, and to assure your parents that you will be okay getting on that plane to pursue your studies. I know you have a bright future ahead of you,” matod ni Sean. Dugang niya dul-an sa 3,000 ka mga Pilipino ang moadto sa USA kada tuig alang sa mga katuyoan sa edukasyon. Ang estratehikong tumong sa embahada mao ang pagpausbaw niini nga gidaghanon pinaagi sa pagpaduol sa mga institusyong pang-edukasyon sa U. S. ngadto sa komunidad sa Sugbo, paghimo sa world-class nga edukasyon nga mas accessible sa lokal nga mga estudyante. Matod sa embahada, ang mosunod nga mga kolehiyo ug unibersidad sa Amerika nga anaa sa Sugbo mao ang Arizona State University (Kaplan International Pathways USA); California State University - San Bernardino; Kolehiyo sa Cascadia; Pio College; Kolehiyo sa Habagatan Nevada; Komunidad sa Green River; Kent State University; Unibersidad sa Lewis; Merrimack College; Moraine Valley Community College; New York Institute of Technology; Riverside City College; Savannah College of Art and Design; SUNY sa Albany; SUNY College sa Plattsburgh; Ang Unibersidad sa Tennessee - Chattanooga; Unibersidad sa Troy; Unibersidad sa Colorado sa Boulder; Unibersidad sa Hawai’i sa Manoa; Unibersidad sa San Francisco; Unibersidad sa Utah Asia Campus; Valencia College; Xavier University; Yale University (School of the Environment); ug York College of Pennsylvania (YCP). Gibutyag ni Sean sa SunStar Cebu nga bisan og daghang estudyante ang hilig sa edukasyon sa siyensya, teknolohiya, engineering, ug matematika o Stem programs, adunay luna alang sa ubang natad sa pagtuon, sama sa arts. Si Edcel Piquero, director sa international recruitment sa YCP, niingon nga bag-ohay lang sila mihatag og full tuition scholarship alang sa usa ka Cebuano nga tinun-an alang sa Psychology program.",Gusto ka ba moeskwela sa US?,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/balita/gusto-ka-ba-moeskwela-sa-us
1697,Dario V. Gil,"Oct 14, 2023","Dakong plantasyon sa marijuana gi-raid sa mga sakop sa intelligence operatives sa 2nd Provincial Mobile Force Company (PMFC), Provincial Drug Enforcement Group (PDEG) ug Special Operations Unit (SOU) sa Police Drug Enforcement Unit 7, ubos sa koordinasyon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA 7). Ang ronda gilusad sa alas 3:40 sa hapon sa Biyernes, Oktubre 13, sa Sityo Kalubihan, Brgy. Tungkay, bukiran sa Siyudad sa Toledo. Moabot ngadto sa 3, 000 ka hingkod na nga marijuana ang naibot nga may Dangerous Drugs Board (DDB) estimated value nga P1, 200,000. Way nadakpan nga cultivator sa maong mga marijuana. BUY-BUSTNagtingkagol sa bilanggoan ang usa ka giilang high value individual nga suspetsadong drug pusher human nadakpan sa buy-bust operation sa Mandaue City Police Office (MCPO) sa Sabado sa alas 2 sa kaadlawon sa M. L. Quezon St. , Brgy. Cabangcalan, Siyudad sa Mandaue. Ang suspek giilang si Martinito Arfon Pino, hamtong, kinsa nasakmitan og 1,065 grams kun subra sa usa ka kilo sa gituohang shabu. Ang drugas dunay street drug price (SDP) nga P7, 242,000. Ang nilusad sa operasyon mao ang Station Drugs Enforcement Unit sa Police Station 4 ug City Intelligence Unit sa MCPO nga gipangulohan ni Police Major Vydam Gelogo ubos sa direct supervision ni Police Col. Tasya B. Getigan.",Marijuana plantation gi-raid; P1. 2M balor,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/marijuana-plantation-gi-raid-p12m-balor
1699,Laureen Mondoñedo-Ynot,"Oct 14, 2023","Ang gidaghanon sa mga Pilipino nga nangamatay tungod sa nagpadayon nga gubat sa Israel misaka ngadto sa tulo tungod bag-ong namatay nga gitaho kaniadtong Biyernes, Oktubre 13, 2023. Si Department of Foreign Affairs (DFA) Undersecretary Balbin de Basiao niingon sa press briefing niadtong Biyernes nga ang labing ulahing namatay mao ang 49-anyos nga Pinay caregiver gikan sa Negros Occidental. Gipahibalo na ang pamilya sa biktima sa kamatayon niini. “The Philippine government is working with the family, the embassy, Israel is in touch with the sisters who are in Kuwait for the repatriation of the remains,” matod ni De Basiao. Ang unang duha ka mga Filipino nga nangamatay giila nga usa ka 33-anyos nga babaye nga taga Pangasinan nga nagtrabaho sa Israel sulod sa unom ka tuig, ug usa ka 42-anyos nga lalaki nga taga Pampanga. Si De Basiao niingon nga tulo pa ka mga Pinoy ang nagpabiling missing sugod niadtong Biyernes, Oktubre 13. Nagpuyo sa Israel ang 30,000 ka mga Pilipino nga kasagaran nagtrabaho isip mga caregiver, matod sa gobyerno. Ang gobyerno sa Pilipinas sa sayo pa nagbutang sa Gaza ubos sa Alert Level 3 taliwala sa nagpadayon nga gubat tali sa Hamas Group ug gobyerno sa Israel. Ang Alert Level 3 nagpasabot nga boluntaryo na ang pagpauli sa mga Filipino sa Gaza. Ang DFA sa sayo pa miingon nga adunay 137 ka mga Filipino sa Gaza, apan sa Biyernes, 131 na ang nagpabilin sa Hamas-run area. Lakip sa nagpabilin sa Gaza mao ang tulo ka mga turista, matod ni De Basiao.",3 na ka Pinoy ang patay,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/3-na-ka-pinoy-ang-patay
1700,Kaiser Jan Fuentes,"Oct 14, 2023","Samtang gisaulog karong bag-o sa kalibotanong komunidad ang Mental Health Day, giawhag sa usa ka opisyal sa panglawas ang mga Sugbuanon, ilabina ang mga batan-on, nga naguol, nasagmuyo, o nanginahanglan og kaestorya, sa pagpangayo og tabang pinaagi sa pagtawag sa mga hotline sa health agency. Si Dr. Anselma Mercedes Cerio, rehiyonal nga epidemiologist sa Department of Health sa Central Visayas (DOH 7), nipasiugda sa presensya sa nakatutok nga programa sa kahimsog sa pangisip sa ahensya nga nailhan nga Tawag Paglaum program. Sa usa ka news forum kaniadtong Martes, Oktubre 10, nga naatol usab sa Mental Health Day, gipasiugda ni Cerio nga ang mga tawo nga nangayo og tabang mahimong gawasnon nga motawag sa mga hotline, kon diin magamit ang nabansay nga mga psychometrician aron matabangan sila. “For those who want to talk when feeling down or depressed, or when they just want to express their feelings because they can’t always confide in friends, we have a hotline,” matod ni Cerio. Si Cerio niingon nga ang mga kabalaka sa mental health nagpabilin nga usa sa mahinungdanon nga isyo sa mga batan-on, nga iyang nakita nga makapaalarma. Siya nidugang nga kini nga isyo mahimong maimpluwensyahan sa mga hinungdan sama sa sobra nga paggamit sa social media ug kuwang nga parenting, ug uban pa. Mahitungod sa mga batan-on nga indibidwal, ang datos sa World Health Organization (WHO) gikan sa Nobiyembre 2021, nagbana-bana nga usa sa pito ka mga indibidwal nga nag-edad 10 hangtod 19 ang nakasinati og mga kahimtang sa mental health. Gidugang niini nga kini nga mga kondisyon kanunay nga di makita ug wala matambali. Ang mga tin-edyer nga adunay mga kondisyon sa mental health mas mahilayo sa katilingban, nakasinati og diskriminasyon, stigma (nga makapugong sa ilang kaandam nga mangayo og tabang), mga hagit sa akademiko, peligro nga pamatasan, mga problema sa kahimtang sa lawas, ug mga paglapas sa ilang tawhanong katungod. Sumala sa datos sa DOH 7 gikan sa 2020, sa upat ka mga probinsya sa Central Visayas, ang Cebu ang adunay labing taas og ihap sa mga nataho nga naghikog sa rehiyon, nga mikabat sa 68 ka mga kaso. Sa samang tuig, ang dakbayan sa Sugbo nakadokumento sa pinakataas nga gidaghanon sa mga nadayon nga paghikog, nga adunay 43 ka kaso nga nahitabo sa mga indibidwal nga nag-edad og 17 ngadto sa 29. HELPLINEAng Tawag Paglaum Centro Bisaya (Cebu) usa ka collaborative program tali sa DOH 7 ug Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC), nga naghatag og 24/7 toll-free hotline alang sa mga indibidwal nga nag-atubang og emosyonal nga krisis ug naghunahuna sa paghikog. Kadtong moduol niining mga hotline makadawat og suporta ug maminaw gikan sa mga eksperto. Gipasiugda ni Cerio nga kini nga mga eksperto magamit alang sa mga indibidwal nga makapadayag, labi na kon gibati nila nga nag-inusara ug wala’y hinungdan, usa ka sagad nga kasinatian sa panahon sa pagkadaot sa pangisip. Aron maka-access sa libreng counseling ug consultation services pinaagi sa telepono, ang mga indibidwal mahimong mokontak sa Tawag Paglaum sa (0939) 937-5433 ug (0927) 654-1629.",DOH: Problema sa mental health?; tawag sa Tawag Paglaum Centro,https://www.sunstar.com.ph/superbalita-cebu/doh-problema-sa-mental-healthtawag-sa-tawag-paglaum-centro