dataset_name large_stringclasses 2 values | input large_stringlengths 10 826 | language large_stringclasses 1 value | language_name large_stringclasses 1 value | output large_stringlengths 2 136k | split large_stringclasses 1 value | subdataset_name large_stringclasses 12 values |
|---|---|---|---|---|---|---|
MRI | តើ Oeb មានទីតាំងនៅកន្លែងណា? | khm | Khmer | ភូមិអូពីរជាភូមិមួយស្ថិតនៅសង្កាត់៤ ខណ្ឌមិត្តភាព ក្រុងព្រះសីហនុ ខេត្តព្រះសីហនុ។
ក្រុងព្រះសីហនុ | train | wikipedia |
MRI | តើអ្វីជាព័ត៌មានចុងក្រោយបំផុតអំពីជម្លោះអ៊ីស្រាអែល-ប៉ាឡេស្ទីន? | khm | Khmer | ចុះផ្សាយនៅថ្ងៃ៖ 24/05/2021 - 19:34
សមត្ថកិច្ចអ៊ីស្រាអែល កំពុងបញ្ជូនសាកសពជនដៃដល់ ចេញពីកន្លែងកើតហេតុ បន្ទាប់ពីជននេះ បានវាយប្រហារដោយកាំបិត ធ្វើឲ្យរបួសធ្ងន់២នាក់។ ក្រុងហ្សេរុយសាឡឹម ថ្ងៃទី ២៤ ឧសភា AP - Mahmoud Illean
លោកអង់តូនី ប្លីងកិន រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក បានធ្វើដំណើរទៅតំបន់ដើមបូព៌ា កាលពីថ្ងៃទី២៤ឧសភា។ កម្មវត្ថុនៃការធ្វើដំណើរនេះ គឺលោកនឹងទៅជួប ជាមួយថ្នាក់ដឹកនាំអ៊ីស្រាអែល ព្រមទាំងប៉ាឡេស្ទីន ដើម្បីរកវិធីពង្រឹងបទឈប់បាញ់ រវាងអ៊ីស្រាអែល និងក្រុមហាម៉ាសប៉ាឡេស្ទីន។ ជាបទឈប់បាញ់ ដែលមានលក្ខណៈផុយស្រួយបំផុត ខណៈដែលអំពើហិង្សាចលាចល នៅតែបន្តកើតមាន នៅទីក្រុងហ្សេរុយសាឡឹម និងនៅតំបន់ស៊ីហ្សកដានី។
នៅទីក្រុងហ្សេរុយសាឡឹម លោករដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក នឹងជួបនិយាយគ្នា ជាមួយលោកណេតាន់យ៉ាហ៊ូ នាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែល មុននឹងធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីក្រុងរ៉ាម៉ាឡា ជួបជាមួយប្រមុខដឹកនាំអាជ្ញាធរប៉ាឡេស្ទីន លោកម៉ាសមូដ អាបាស។ បន្ទាប់មកទៀត លោកអង់តូនី ប្លីងកិន និងធ្វើដំណើរទៅជួបលោកអាប់ឌែល ហ្វាតាហ អាល់ស៊ីស៊ី ប្រធានាធិបតីអេហ្ស៊ីប។
កម្មវត្ថុនៃជំនួបទាំងនេះ ត្រូវបានក្រសួងការបរទេសអាមេរិក ប្រកាសឲ្យដឹងថា គឺលោករដ្ឋមន្ត្រីអាមេរិក មានបំណងរកវិធីពង្រឹង បទឈប់បាញ់ ដែលអ៊ីស្រាអែល បានយល់ព្រមទទួលយកជាមួយក្រុមហាម៉ាសនៅតំបន់ហ្កាហ្សា ដោយធ្វើយ៉ាងណា ឲ្យវាមានអាយុយូរអង្វែង។
គួរបញ្ជាក់ថា នេះគឺជាកម្មវត្ថុតូចស្តួចស្តើងបំផុត បើប្រៀបធៀប ទៅនឹងកម្មវត្ថុធំ គឺការឈានទៅកសាងសន្តិភាព រវាងអ៊ីស្រាអែល និង ប៉ាឡេស្ទីន។ នេះសបង្ហាញអំពីគោលនយោបាយការទូត ដើរដោយសន្សឹមៗ និងប្រុងប្រយ័ត្នរបស់រដ្ឋបាលលោកចូ បៃដិន។
យ៉ាងណាក៏ដោយ លោកអង់តូនី ប្លីងកិន បានបញ្ជាក់ថាសាជាថ្មីថា លោកគាំទ្រចំពោះដំណោះស្រាយ ទទួលស្គាល់រដ្ឋប៉ាឡេស្ទីនជាផ្លូវការ។ លោកអះអាងថា នេះគឺជាដំណោះស្រាយតែមួយគត់ ដើម្បីឈានទៅកសាងសន្តិភាពជារៀងរហូត។ លោកបានសង្កេតឃើញថា បទឈប់បាញ់ រវាងអ៊ីស្រាអែល និងក្រុមហាម៉ាសប៉ាឡេស្ទីន នៅតំបន់ហ្កាហ្សា គឺជាឱកាសដ៏ល្អ ដើម្បីបន្តបោះជំហានក្នុងកម្មវត្ថុកសាងសន្តិភាព។
គួរកត់សំគាល់ថា បើទោះបីមានបទឈប់បាញ់នៅតំបន់ហ្កាហ្សា មែនពិត តែបញ្ហាអំពើហិង្សាចលាចល បាតុកម្មតវ៉ា នៅតែមិនទាន់ស្ងប់ទេ នៅតំបន់ផ្សេងៗទៀត។ ជាក់ស្តែង កាលពីថ្ងៃចន្ទ ទី២៤ឧសភា មានករណីជនប៉ាឡេស្ទីន ម្នាក់បានយកកាំបិតចាក់ជនជាតិជ្វីហ្វអ៊ីស្រាអែល ឲ្យរបួសចំនួន២នាក់ នៅសង្កាត់ Cheikh Jarrah ក្នុងក្រុងហ្សេរុយសាឡឹម។ គឺសង្កាត់នេះហើយ ដែលអាជ្ញាធរអ៊ីស្រាអែល កំពុងតែរងចាំសេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការ អនុញ្ញាតឲ្យរឹបអូស ផ្ទះសំបែង របស់ជនជាតិប៉ាឡេស្ទីន ជាច្រើនគ្រួសារ។ ជនដៃដល់ ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចបាញ់សម្លាប់នៅនឹងកន្លែង។ អំពើហិង្សានេះ សបង្ហាញឲ្យឃើញ អំពីកំហឹងពុះកញ្ជ្រោលរបស់ជនប៉ាឡេស្ទីនខ្លះ មានទៅលើរដ្ឋអ៊ីស្រាអែល និងប្រជាជនជ្វីហ្វជាទូទៅ បន្ទាប់ពីមានហេតុការណ៍ផ្ទុះសង្គ្រាមនៅតំបន់ហ្កាហ្សា កាលពីពេលថ្មីៗនេះ៕ | train | culturax/mC4 |
MRI | កំណត់និយមន័យច្បាប់។ | khm | Khmer | យុត្តិសាស្រ្ត ការសិក្សាអំពីច្បាប់
អត្ថបទដែលទាក់ទង
វិទ្យាសាស្ត្រនីតិក្រម | train | wikipedia |
MRI | តើព្រះពុទ្ធសាសនារំលឹកយើងអំពីអ្វីខ្លះ? | khm | Khmer |
ធម៌រំលឹកគុណ
(គិហិបតិបត្តិពិសេស)
ព្រះពុទ្ធសាសនា
ធម៌វន្ទនា | train | wikipedia |
MRI | ស្វែងរកអត្ថបទអំពីភាពជាមេដឹកនាំរបស់សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ក្នុងអំឡុងពេលជំងឺកូវីដ-១៩។ | khm | Khmer | លិខិតមិត្តអ្នកអាន៖ «សមត្ថភាពពិសេសរបស់ លោក ហ៊ុន សែន ស្តែងឡើងក្នុងបរិបទ កូវីដ-១៩!» – ខ្មែរប៉ុស្ដិ៍
ដោយ៖ លី វិទ្យា | ថ្ងៃអង្គារ ទី១៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០ ទស្សនៈ - នយោបាយ 1190
ម្តងហើយម្តងទៀត លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានបង្ហាញពីសមត្ថភាពពិសេសៗ របស់ខ្លួនក្នុងការគ្រប់គ្រង ចាត់ចែង និងដឹកនាំប្រទេសក្នុងកាលៈទេសៈដ៏លំបាកណាមួយដែលបានកើតឡើង។ ជាក់ស្តែង ក្នុងដំណាក់កាលកូវីដ-១៩នេះ មេដឹកនាំរបស់កម្ពុជាដ៏មានបទពិសោធន៍រូបនេះបានបញ្ចេញទេពកោសល្យដ៏ប៉ិនប្រសប់ជាបន្តបន្ទាប់។
ក្រៅពីបញ្ចៀសការឆ្លងរីករាលដាលនៃកូវីដ-១៩ ក្នុងសហគមន៍ និងបញ្ចៀសមិនឲ្យមានណាម្នាក់ស្លាប់ដោយសារកូវីដ-១៩ លោក ហ៊ុន សែន ក៏បាន «បង្ហាញទេពកោសល្យពិសេសរបស់ខ្លួន» ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចជាតិ និងប្រជាជនដើម្បីកុំឲ្យរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងពីវិបត្តិសាកលមួយនេះថែមទៀត។
ទោះបីជាកម្ពុជាទទួលរងផល ប៉ះពាល់ពីវិស័យទេសចរណ៍ វិស័យឧស្សាហ៍កម្ម និងវិស័យពាណិជ្ជកម្មមួយចំនួនដោយសារតែកូវីដ-១៩ ប៉ុន្តែមេដឹកនាំកម្ពុជារូបនេះកំពុងបង្វែរទិសដៅទៅរកវិស័យកសិកម្មដែលជាជីពចរដ៏សំខាន់សម្រាប់ចិញ្ចឹមសេដ្ឋកិច្ចជាតិ និងសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារខ្មែរក្នុងពេលមានវិបត្តិ។
ចាប់តាំងពីការផ្ទុះកូវីដដំបូងមកម៉្លេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានសម្លឹងឃើញរួចជាស្រេចនូវការខូចខាតសេដ្ឋកិច្ចរបស់ពិភពលោកដោយសារមេរោគដ៏កាចសាហាវនេះ។ ដូច្នេះហើយបានជាមេដឹកនាំកម្ពុជាបានបង្ហាញទស្សនៈវិស័យតាំងពីដំបូងទីថា «វិស័យកសិកម្មគឺជាប្រភពរស់មិនចេះរីងស្ងួតរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ» ដោយបានតម្រង់ទិសរួចជាស្រេចឲ្យប្រជាពលរដ្ឋ ជាពិសេសអ្នកវិលត្រឡប់ពីចំណាកស្រុក និងអ្នកដែលរងផលប៉ះពាល់ពីវិស័យផ្សេងៗឲ្យផ្តោតលើវិស័យកសិកម្មវិញ។
ដើម្បីជំរុញវិស័យនេះ លោកហ៊ុន សែន បានចុះទៅជួបជាមួយកសិករអ្នកចិញ្ចឹមត្រីនិងចិញ្ចឹមកង្កែបដោយផ្ទាល់ដើម្បីស្វែងយល់ពីបញ្ហារបស់ពួកគេ មុននឹងដាក់ចេញជាដំណោះស្រាយឲ្យចំគោលដៅ។ នេះគឺជាភាពឆ្លាតវៃរបស់មេដឹកនាំដែលមិនរង់ចាំស្តាប់តែរបាយការណ៍ឡើយ ប៉ុន្តែត្រូវចុះជួបផ្ទាល់ជាមួយពលរដ្ឋដើម្បីយល់ឲ្យបានច្បាស់ពីបញ្ហារបស់ពួកគេទើបការដាក់ចេញដំណោះស្រាយមានប្រសិទ្ធភាពដូចដែលលោកធ្លាប់បានធ្វើជាយូរមកហើយ។
វត្តមានរបស់មេដឹកនាំកំពូលជាមួយកសិករនាពេលនេះ ពិតជាបានបង្ហាញថា យុទ្ធនាការជំរុញវិស័យកសិកម្មក្នុងបរិបទកូវីដ-១៩ បានចាប់ផ្តើមហើយ។ យុទ្ធនាការនេះនឹងក្លាយជាចលករដ៏មានថាមពលក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាចំពោះមុខផង និងបញ្ហាយូរអង្វែងផងសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងមូល។
អ្វីជាការកត់សម្គាល់មុនឈានដល់យុទ្ធនាការនេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីក៏បានចង្អុលទិស ប្រាប់មុនរួចជាស្រេចដើម្បីឲ្យពលរដ្ឋចាប់អារម្មណ៍លើវិស័យកសិកម្ម ក៏ដូចជាការផ្ញើសារដល់មន្ត្រីថ្នាក់ក្រោមឲ្យត្រៀមលក្ខណៈជាស្រេចដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាចំពោះមុខ ដោយផ្តោតលើវិស័យកសិកម្ម។ ការដឹកនាំដែលតែងតែគ្រោងទុក ជាមុននិងមានផែនការយុទ្ធសាស្ត្រត្រឹមត្រូវ ចំទិសដៅ និងទាន់សភាពការណ៍ នេះហើយគឺជាចំណុចខ្លាំងរបស់លោក ហ៊ុន សែន ជាពិសេសគឺការ ប្រែក្លាយបញ្ហាឲ្យទៅជាឱកាស។
ក្នុងគោលដៅនេះ វិបត្តិកូវីដ-១៩ បានក្លាយជាឱកាសដែលកម្ពុជា កំពុងបង្កើនការនាំផលិតផលកសិកម្មទៅលក់នៅក្រៅប្រទេសយ៉ាងច្រើនទៀតផង។ នេះគឺជាទស្សនៈវិស័យរបស់លោក ហ៊ុន សែន ដែលស័ក្តិសមនឹងទទួលរហ័សនាមថាជា «បុរសខ្លាំងរបស់កម្ពុជា»។
ជាការពិត ចាប់តាំងពីវិបត្តិកូវីដ-១៩ផ្ទុះឡើងភ្លាម លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះហាក់ក្តាប់បានសភាពការណ៍យ៉ាងណែនក្នុងដៃ ហើយដោះស្រាយតាមដំណាក់កាលនីមួយៗដោយមិនតក់ស្លុត មិនតក់ក្រហល់ ស្របតាមការវិវត្តន៍របស់កូវីដ-១៩ ដោយរលូន។ ភាពឈ្លាសវៃនេះហើយដែលរហូតមកដល់ពេលនេះ កម្ពុជាអាចបញ្ចៀសបានទាំងការឆ្លងរាលដាល ទាំងការស្លាប់បាត់បង់ជីវិតមនុស្ស និងទាំងការរងគ្រោះធ្ងន់ធ្ងរផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច។
តើមានមេដឹកនាំពិភពលោកប៉ុន្មាននាក់ដែលអាចទប់ទល់បានបែបនេះ? ចម្លើយតបនឹងសំណួរ នេះគឺជាទឡ្ហីករណ៍ដែលបញ្ជាក់ បានពី «ទេពកោសល្យនិងសមត្ថភាពពិសេសរបស់លោក ហ៊ុន សែន » ៕
សម្ដេច ហ៊ុន សែន ផ្ញើសារលិខិតអបអរសាទរទិវាអាស៊ានថ្ងៃទី ៨ ខែសីហា ផ្ទះហ្វេសប៊ុកថ្ងៃសៅរ៍ ទី៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២១ 1139
លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន ចូលរួមអបអរសាទរទិវាជាតិអាហារូបត្ថម្ភលើកទី៦ ក្រោមប្រធានបទ «ការបំបៅកូនដោយទឹកដោះម្តាយ គឺជាជម្រើសដ៏ប្រសើរសម្រាប់អភិវឌ្ឍមូលធនមនុស្ស និងសេដ្ឋកិច្ចជាតិ» ព័ត៌មានទូទៅថ្ងៃអង្គារ ទី៥ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩ 1364
អ្នកជម្ងឺកូវីដ១៩ ទាំង២នាក់ដែលមិនទាន់ជាសះស្បើយ ត្រូវបានបញ្ជូនមកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀត កីឡា - សុខភាពថ្ងៃសុក្រ ទី៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២០ 1460
ការស្ទង់មតិ៖ ប្រទេសហ្វីលីពីន និងថៃបានត្រៀមខ្លួនសម្រាប់កំណើន សេដ្ឋកិច្ចលឿនជាងមុននៅឆ្នាំ២០២២ ខាងមុខនេះ ព័ត៌មានទូទៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី២៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២១ 548
សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន អញ្ជើញពិសារអាហារស្រាយបួសជាមួយបងប្អូនខ្មែរ-ឥស្លាម នៅវិហារបឹងកក់ ផ្ទះហ្វេសប៊ុកថ្ងៃអាទិត្យ ទី២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៩ 1516
អំណោយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា សម្រាប់ជួយក្នុងការទប់ស្កាត់ជំងឺកូវីដ-១៩ត្រូវបានប្រគល់ដល់ដៃភាគីវៀតណាម ព័ត៌មានទូទៅថ្ងៃចន្ទ ទី១៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២១ 872 | train | culturax/mC4 |
MRI | តើអ្វីទៅជាព្រះបរមរាជវាំង? | khm | Khmer | ឃីង ផៅវឺរ មហានគរ (ភាសាថៃ÷คิง เพาเวอร์ มหานคร) គឺជាអគារមួយខ្ពស់បំផុតនៅក្នុងប្រទេសថៃ ដែលស្ថិតនៅសង្កាត់ពាណិជ្ជកម្មសុីឡម និង សាធន នៃទីក្រុងបាងកក អគារនេះចាប់ផ្តើមកសាងនៅថ្ងៃទី ២០ ខែ មិថុនា ឆ្នាំ ២០១១ និងបញ្ចប់កសាងនៅខែ មេសា ឆ្នាំ ២០១៦ ហើយបានសម្ពោធដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់នៅថ្ងៃទី ២៩ ខែ សីហា ឆ្នាំ ២០១៦ មានកម្ពស់ ៣១៤.២ ម៉ែត្រ (១០៣១ ហ្វីត) ដែលមាន ៧៧ ជាន់ លើផ្ទៃដី 150,000 ម៉ែត្រការ៉េ (1,600,000 ហ្វីតការ៉េ) វាមានរូបរាងមិនធម្មតានៃ វាំងននកញ្ចក់ជញ្ជាំង ប៉មការ៉េដែលមានវង់រាងជ្រុងកាត់ចូលទៅក្នុងផ្នែកម្ខាងនៃអាគារ។
ឯកសារយោង | train | wikipedia |
MRI | តើអ្វីទៅជាក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្តាល? | khm | Khmer |
អំពីក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្ដាល
ក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្ដាល ជាស្ថាប័នជាតិឯករាជ្យមួយដែលមានសមត្ថកិច្ចដោះស្រាយវិវាទក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ ដែលចែងក្នុងច្បាប់ស្ដីពីការងាររបស់ប្រទេសកម្ពុជា។ នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្ដាលធ្វើសហប្រតិបត្ដិការក្រោមថវិកា ឧបត្ថម្ភពីគម្រោងអភិបាលកិច្ចល្អមូលដ្ឋានរហូតដល់ខែមិនា ឆ្នាំ ២០១៤។
ក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្ដាលគឺជារចនាសម្ព័ន្ធត្រីភាគីនៃអាជ្ញាកណ្ដាលចេញពីសហជីព សមាគមន៍និយោជក និងក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ ហើយពួកគេប្រើវិធីធ្វើការផ្សះផ្សា និងជាអាជ្ញាកណ្ដាលដើម្បីដោះស្រាយវិវាទការងារ ដែលជាហេតុជួយរក្សាបាននូវទំនាក់ទំនងនៅកន្លែងធ្វើការធានាបាននូវលក្ខខណ្ឌការងារប្រកបដោយសុវត្ថិភាព និងផលិតភាពខ្ពស់ និងអនុញ្ញាតឲ្យកម្មករនិយោជិត និងក្រុមហ៊ុនពាណិជ្ជកម្មអាចត្រឡប់ទៅធ្វើការងាររបស់ពួកគេវិញបាន។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០០៣ មកដល់បច្ចុប្បន្ន ក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្ដាលបានទទួលសំណុំរឿងលើសពី ១៧០០ ករណី។ ក្នុងនោះទទួលបានអត្រាជោគជ័យសរុបចំនួន ៧៣%។ វិស័យកាត់ដេរ ដែលមានវិស័យដ៏សំខាន់ និងធំទី៣នៅក្នុងប្រទេសបាននាំយកសំណុំរឿងច្រើនគេបំផុត ដែលក្នុងនោះមានរហូតដល់គឺ ៩០% នៃចំនួនសរុប។ http://www.arbitrationcouncil.org/kh/
លេខាធិការដ្ឋានក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្ដាល
លេខាធិការដ្ឋាននៃក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្ដាលត្រូវបានតែងតាំងដោយប្រកាសលេខ ១៧៤ ឆ្នាំ ២០០៣។ តួនាទីចម្បងរបស់លេខាធិការដ្ឋានគឺជួយកិច្ចការផ្នែកក្រឡាបញ្ជី និងផ្នែករដ្ឋបាលដល់ក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្តាល។ លេខាធិការដ្ឋានអាចពន្យល់អ្នកពីដំណើរដោះស្រាយនៃការដោះស្រាយវិវាទបាន តែមិនអាចផ្តល់ប្រឹក្សាផ្នែកច្បាប់បាននោះទេ។
លេខាធិការដ្ឋានគឺជាការិយាល័យអព្យាក្រិត។ ពួកគេធ្វើការដោយមិនលម្អៀងទៅភាគីណាមួយឡើយ។
ភាគីមិនអាចធ្វើការទំនាក់ទំនងជាមួយអាជ្ញាកណ្តាលដោយផ្ទាល់នោះទេហើយ រាល់ការប្រាស្រ័យទាក់ទងទាំងអស់របស់ភាគីត្រូវធ្វើឡើងតាមរយៈលេខាធិការដ្ឋាន។ ទាំងនេះ គឺដើម្បីរក្សាតម្លាភាព និងសេចក្ដីទុកចិត្ដរបស់ភាគី។http://www.arbitrationcouncil.org/kh/about-us/the-secretariat-of-the-arbitration-council/role-function
មូលនិធិក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្ដាល
ដើម្បីផ្ដល់រចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រងអចិន្ដ្រៃយ៏មួយសម្រាប់ក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្ដាល មូលនិធិក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្ដាល (ACF) ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ២០០៤ ដោយអាជ្ញាកណ្ដាលនៃក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្ដាលក្រោមការគាំទ្រពីក្រសួង សហជីព សមាគម និយោជក ព្រមទាំងមានជំនួយពីអង្គការពលកម្មអន្ដរជាតិ ( ILO) ផងដែរ។ មូលនិធិក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្ដាល (ACF) ទទួលអាណត្ដិផ្ដល់ការគាំទ្រផ្នែកបច្ចេកទេស និងគ្រប់គ្រងដល់ក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្ដាល។ ក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្ដាលចូលរួមទស្សនទានរបស់មូលនិធិក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្ដាលតាមរយៈការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសអាជ្ញាកណ្ដាលមួយរូបពីភាគីពាក់ព័ន្ធនីមួយៗជាតំណាង និងជាមតិភាគច្រើននៃសមាជិកមានសិទ្ធិបោះឆ្នោតរបស់ក្រុមប្រឹក្សាភិបាលមូលនិធិក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្ដាល។ មូលនិធិក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្ដាលជាអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលចុះបញ្ជីនៅក្រសួងមហាផ្ទៃ។
បច្ចុប្បន្នមូលនិធិក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្ដាលមាន ៣ ផ្នែក៖ ផ្នែករដ្ឋបាល និងហិរញ្ញវត្ថុ ផ្នែកសេវាច្បាប់ និងផ្នែកបណ្ដុះបណ្ដាល និងទំនាក់ទំនង។http://www.arbitrationcouncil.org/kh/about-us/the-arbitration-council-foundation/what-we-do
សម្រាប់ពត៌មានលំអិត សូមចូលទៅកាន់គេហទំព័រក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្ដាល www.arbitrationcouncil.org
ឯកសារយោង | train | wikipedia |
MRI | ផ្តល់នូវកំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្រ្តនៃ Indravarman IV ។ | khm | Khmer | ឥន្ទ្រវរ្ម័នទី៤ (អង់គ្លេស: Indravarman IV) (ប្រ.ស|គ.ស ០០០០-១៣២៧) រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ១៣០៨-១៣២៧) ក្រោយគ្រងរាជសម្បត្តិផ្លូវការណ៍ក្នុងឆ្នាំ ១៣០៨ នៃគ.សករាជ ទ្រង់មាន ព្រះបរមនាមថា "វ្រះកម្រតេងអញឝ្រីន្ទ្រជយវម៌្មទេវ" ប្រែជាខេមរៈភាសា "ព្រះកម្រតាងអញស្រីន្ទ្រជយវរ្ម័នទេវៈ" តាមការសន្និដ្ឋានព្រះអង្គមានបុត្រមួយទ្រង់ព្រះនាម "យុវរាជ" (Yuvarāja) ហើយត្រូវបានសោយទីវង្គតដោយការបះបោរមួយ ហើយព្រះអង្គទំនងជាបានសាងសង់នូវសំណង់ ចេតិយមួយក្នុងប្រាសាទអង្គរវត្ត ដើម្បីដាក់ដម្កល់នូវព្រះធាតុ (ឆ្អឹង) នៃបុត្ររបស់ខ្លួននាពេលនោះ ។
កំណត់ត្រាអំពី ឥន្ទ្រវរ្ម័នទី៤
Note of Indravarman IV
អ្នកជំនាញផ្នែកប្រវត្តិសាស្ត្រ ភាសា និងវប្បធម៌ចិន ដែលជា វិទូជនជាតិបារាំងគឺលោក "ផល ពេលីយូត" Paul Pelliot បានឆ្លងកាត់ការសរសេរចាស់ជាងគេក្នុងសម័យកាលអង្គររបស់កម្ពុជា តាមរយៈការសិក្សាទៅលើ អ្នកការទូតចិន ចូវតាក្វាន់ (Zhou Daguan) គាត់បាននិពន្ធជាមួយនិងបកប្រែជាភាសាបារាំងដែលគួរឱ្យទុកចិត្តបំផុតនៃទិនានុប្បវត្តិរបស់ ចូវតាក្វាន់ ក្នុងឆ្នាំ 1902 ។ ផល ពេលីយូត បានពណ៌នា ថាតំណាងបេសកទូតចិនមួយបានមកកម្ពុជាដើម្បីទិញសត្វដំរីមួយចំនួន ពីស្ដេចកម្ពុជា ក្នុងឆ្នាំ ១៣២០ នៃគ.សករាជ ត្រូវនិងរជ្ជកាល ស្ដេចឥន្ទ្រវរ្ម័នទី៤ ដូចនេះមានន័យថា ចក្រភពខ្មែរនាសម័យអង្គរ មានទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងរឹងមាំជាមួយនគរចិននៅឡើយ បើទោះជាមានការរង្គោះរង្គើផ្ទៃក្នុងដោយការបះបោរដណ្ដើមរាជយ៉ាងណាក្ដី ។ ជាចុងក្រោយទ្រង់សោយទីវង្គត់ក្នុងឆ្នាំ ១៣២៧ នៃគ.សករាជ ហើយមិនមានកំណត់ត្រាច្រើនអំពីព្រះអង្គឡើយ គេដឹងត្រឹមថា ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៩ ជាអ្នកឡើងសោយរាជបន្តពីព្រះអង្គផងដែរ ។
សេចក្ដីជំរាប
មានមតិរបស់លោកបណ្ឌិតផ្នែកសិលាចរិកមួយ លើកឡើងថា «វម៌្ម» មាននៅលើសិលាចារឹកភាសាខ្មែរយ៉ាងច្រើន អ្នកប្រាជ្ញបារាំងបានអានថា varmma ដែរ។ ប៉ុន្តែ នៅពេលគេបកប្រែ ឬពន្យល់ជា ភាសាបារាំង គេសរសេរជា varman វម៌ន/ វរ្ម័ន វិញ។ បើយើងលើកតម្កើងឯកសារក្នុងស្រុក ហេតុអ្វីបានមិនគាំទ្រ សំណេររបស់ដូនតាថា «...វម៌្ម»?
ពាក្យ (វរ្ម័ន) ត្រូវបានក្រុមសិក្សាពាក្យសំស្ក្រឹត ជាន់ខ្ពស់ នៃក្រុមបុរាណាចារ្យ យកមកប្រើ ជាឈ្មោះផ្លូវការណ៍ នៃការសិក្សាទូទៅ ដោយទទួលស្គាល់ដោយក្រុម ប្រវិត្តវិទូខ្មែរជាន់ខ្ពស់ របស់សាលាបារាំងចុងបូព៌ា (École Française d'Extrême-Orient) ដែលហៅកាត់ថា (E.F.E.O) ដែលយកលំនាំតាមឈ្មោះព្រះបាទនរោត្តម ដែលមានព្រះនាមសរសេរថា "នរោត្ដមវរ្ម័ន" ដែលសរសេរឡើងក្នុងឆ្នាំ 1903 ដោយបែបនេះហើយទើបពាក្យ (វរ្ម័ន) មានប្រើប្រាសរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ ដែលមានសរសេរក្នុងក្រាំងសៀវភៅនានា ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ហើយពាក្យ (វរ្ម័ន) ត្រូវបានបញ្ចូលក្នុងវចនានុក្រមខ្មែរ ដោយសម្ដេចសង្ឃរាជជួនណាត មកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ គួរបញ្ចាក់ផងដែរថា មុនការចេះអានសំស្ក្រឹតរបស់លោកបណ្ឌិត កម្ពុជាមានក្រុមសិក្សាជាន់ខ្ពស់នៃភាសាសំស្ក្រឹតរួចទៅហើយ ម៉្យាងវិញទៀត អ្នកសិក្សាជន់ខ្ពស់ពីមុនៗ មានដូចជា៖ ក្រុមជំុនំទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ នៃក្រុមបុរាណាចារ្យ លោក កេងវ៉ាន់សាក់, លោក ត្រឹងងា ដែលសុទ្ធតែជាអ្នកសឹក្សាជាន់ខ្ពស់ មិនដែលតិះទាន និងលើកការអនុម័ត សំរេចការយល់ឃើញណាមួយ ដោយមិនមានការបោះឆ្នោតឯកភាព ក្នុងអង្គប្រជុំនៃបណ្ឌិតសភាអក្សរសាស្ត្ររបស់កម្ពុជានោះទេ ។
ដូចនេះ ៖ ប្រហែលជាលោក បណ្ឌិតមានការយល់ច្រឡំ រវាងការប្រើតួអក្សរ សំស្ក្រឹត និង តួអក្សរខ្មែរ បញ្ចុប្បន្ន ដែលមានន័យថា បើលោកបណ្ឌិត ចង់ឱ្យមានការប្រើពាក្យ (វម្ម៌) ជាពាក្យប្រើប្រាសទូទៅផ្លូវការណ៍ លោកបណ្ឌិត ត្រូវស្នើសុំសភាអក្សរសាស្ត្រជាតិកម្ពុជា លប់អក្សរក្រមកម្ពុជា ដែលមានព្យញ្ជនៈ ៣៣តួ ពី ក ដល់ អ និង ស្រៈ ទាំងអស់ចេញ ពីកម្មវិធីសិក្សារបស់រដ្ឋជាមុនសិន បន្ទាប់មកត្រូវស្នើសុំអង្គព្រះមហាក្សត្រ និង នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ទាត់ចោលនូវស្នាដៃរបស់អ្នកចងក្រងពីមុន ជាមុនសិន ទើបលោកបណ្ឌិតអាចយក ព្យញ្ជនៈ និង ស្រៈ នៃពាក្យសំស្ក្រឹតទាំងអស់ មកជំនួស ព្យញ្ជនៈ និង ស្រៈ នៃពាក្យ ខេមរៈភាសាបាន ហើយលោកបណ្ឌិត ត្រូវពន្យល់ពីរបៀបប្រកបពាក្យចំនួនរាប់លាន ដែលបានចងក្រងដោយ សម្ដេចសង្ឃរាជជួនណាត ក្នុងទម្រង់ជាសំស្ក្រឹត បន្ទាប់មក លោកបណ្ឌិត ត្រូវបង្កើតការប្រកបទាក់ទង និង ពាក្យចំនួនរាប់លានទៀត នៃក្រុមពាក្យរបស់ជនជាតិភាគតិចកម្ពុជា ដែលមានដូចជា៖ កួយ ភ្នង ចារាយ ល-។ មានសព្វគ្រប់ដូចការរៀបរាប់ខាងលើនេះហើយ ទើបលោកបណ្ឌិតអាចធ្វើការផ្លាសប្ដូរ នូវអ្វីដែលលោកបណ្ឌិតយល់ឃើញនេះ ។
បុរាណាចារ្យ លោកតែងលើកឡើងនៃពាក្យមួយថា (ពេក) ។
ចំណារពន្យល់
សិក្សាពាក្យ (វម្ម៌) ដែលជាពាក្យដើមនៃសិលាចរឹកសំស្ក្រឹត ដែលត្រូវបានប្រែសម្រួលជាពាក្យ (វរ្ម័ន) ដោយក្រុមសិក្សាជាន់ខ្ពស់ភាសាសំស្ក្រឹត នៃក្រុមបុរាណាចារ្យ ក្នុងរាជព្រះបាទនរោត្ដម ហើយក្រុមប្រវត្តិវិទូបារាំងបានយកទៅប្រែជាភាសាបារាំងនៃពាក្យ Varman ។ ហេតុអ្វីត្រូវហៅពាក្យ វម្ម៌ នេះថា (វ-ម័ន) ពីព្រោះពាក្យនេះត្រូវបានក្រុមបេសកជនចិន ហៅស្ដេចខ្មែរ ជំនាន់នគរភ្នំ នៃកន្ទុយពាក្យ ម្ម៌ នេះហៅថា "ម័ន" តាំងពីស.វទី៣ ឬ ស.វទី៥ មកម៉្លេះ ចំណែកឯជើងព្យញ្ជនៈ ម "្ម" គ្រាន់តែរបៀបដែលគេសរសេរដើម្បីសង្កត់ពាក្យទាញសូរសម្លេងប៉ុនណោះ ដោយពាក្យថ្មីៗ កាន់តែកើតឡើងច្រើនឡើងៗ តាមរយៈការមកដល់របស់ពួកអុឺរ៉ុប ដូចនេះកម្ពុជាចាំបាច់ត្រូវធ្វើបដិវឌ្ឍន៍អក្សរខ្មែរ ដើម្បីឱ្យមានភាពងាយស្រួលក្នុងការប្រកប និង ការអាន ។ ហេតុអ្វីពាក្យ (វរ្ម័ន) ត្រូវបន្ថែម ព្យញ្ជនៈ "រ" នៅចន្លោះកណ្ដាល ពីព្រោះ ព្យញ្ជនៈ វ និងចាប់ទាញយក ព្យញ្ជនៈ ន យកមកប្រកបចូលគ្នា ហៅថា (វ៉ន) ម័ ដូចនេះហើយ ក្រុមសិក្សាអក្សរសាស្ត្រខ្មែរ ត្រូវបន្ថែម ព្យញ្ជនៈ "រ" ដើម្បីបំបែកការទាញប្រកប ។ រហូតដល់ពាក្យ (វរ្ម័ន) ត្រូវបានប្រើប្រាសជាងមួយរយឆ្នាំ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ ។
មើលផងដែរ
រាជានិយមកម្ពុជា
តំណភ្ជាប់ រជ្ជកាលគ្រងរាជ
ឯកសារយោង | train | wikipedia |
MRI | ពិពណ៌នាអំពីច្រកទ្វារនៅកម្ពុជា។ | khm | Khmer | កំពង់ផែដែលធំៗ នៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាមានបីគឺ កំពង់ផែក្រុងភ្នំពេញ កំពង់ផែក្រុងព្រះសីហនុ និង កំពង់ផែរាម ដែលស្ថិតនៅមូលដ្ឋានរាម គឺជាតំបន់មួយសំបូរទៅដោយកងទ័ពជើងទឹក និង គ្រួសារកងទ័ព ។ ផែនេះគឺសំរាប់តែកប៉ាល់កងទព័ជើងទឹកចូលចតតែប៉ុណ្ណោះ ។ ចំនែកឯ កំពង់ផែអន្តរជាតិ ដ៏មានសារៈសំខាន់បំផុត សំរាប់ចរាចរទំនិញ និង អ្នកទេសចរវិញនោះគឺកំពង់ផែក្រុងភ្នំពេញ និង កំពង់ផែក្រុងព្រះសីហនុ ។
កំពង់ផែក្រុងព្រះសីហនុ ស្ថិតនៅចំងាយ ២២៦ គ.ម ពីក្រុងភ្នំពេញ តាមផ្លូវជាតិលេខបួន និង ២៦៣ គ.ម ពីភ្នំពេញតាមរថភ្លើង។ កំពង់ផែនេះសាងសង់នៅឆ្នាំ ១៩៥៤ ហើយបើកឲ្យប្រើប្រាស់នៅឆ្នាំ ១៩៦០។ កំពង់ផែនេះ មានបណ្តោយ ៣៥០ ម៉ែត្រ ទទឹង ២៨ ម៉ែត្រ។
កំពង់ផែភ្នំពេញ រួមមានផែថ្មមានប្រវែង ១៨៤ ម៉ែត្រ និង ផែបណ្តែតទឹក មានប្រវែង ១៩៦ ម៉ែត្រ។ ជំរៅទឹកនៅ រដូវវស្សា ៥.៨ ម៉ែត្រ និង រដូវប្រាំង ៤.២ ម៉ែត្រ។
ប្រទេសកម្ពុជា
កំពង់ផែ
សមុទ្ររាម
ក្រុងព្រះសីហនុ ភ្នំពេញ | train | wikipedia |
MRI | រៀបរាប់អំពីភូមិព្រៃក្រឡា។ | khm | Khmer | ភូមិព្រៃក្រឡាជាភូមិដែលស្ថិតនៅក្នុង ឃុំទូកមាសខាងលិច ស្រុកបន្ទាយមាស ខេត្តកំពត ដែលធ្វើដំណើរមកពីក្រុងភ្នំពេញតាមផ្លូវ
ជាតិលេខ៣៣ នៅភូមិនេះមានប្រជាជនរស់នៅប្រមាណ៨០គ្រួសារហើយប្រជាជនចេះស្រលាញ់គ្នាទៅវិញទៅមកនិងមិនដែលមានជម្លោះកើតឡើងទេ ប្រជាជនក្នុងភូមិនេះភាគច្រើនប្រកបមុខរបរលក់ដូរនិងកាត់ដេរនិងធ្វើស្រែចំការភាគតិចហើយនៅក្នុងភូមិមានអគ្គីសនីប្រើប្រាស់គ្រប់គ្រាន់ ក្មេងៗចាប់ពីថ្នាក់ទី៦ចុះនាំគ្នាមករៀននៅនៅសាលាព្រៃក្រឡាព្រោះសាលាស្ថិតនៅចំកណ្ដាលនៃភូមិនិងមានអគារសិក្សាចំនួន៤ខ្នងមានទីធ្លាធំទូលាយងាយស្រូលក្នុងការសិក្សារៀនសួត្រ ហើយសិស្សានុសិស្សចាប់ពីថ្នាក់ទី៧ ឡើងទៅនាំគ្នាទៅរៀននៅវិទ្យាលយ័ទូកមាសទាំងអស់ ហើយសិស្សនៅជិតភូមិព្រៃក្រឡាដូចជាភូមិក្រាំដូង ភូមិសំពរ័ ភូមិព្រៃធំ ភូមិស្រែកាន់ ក៏ទៅរៀននៅទីនោះដែរ សាលាមានអគារចំនួន៨ខ្នងដែល២ខ្នងជាអគារពីរជាន់ មានកន្លែងកន្លែងផ្ញើរកង់និងម៉ូតូ កន្លែងលេងបាល់ទាត់ បាត់ប៉ះ បាល់ទះដោយសារតែនៅក្នុងភូមិមានការអភិវឌ្ឍន៏សិស្សភាគច្រើនជិសម៉ូតូមករៀន
ព្រំប្រទល់
ខាងជើងជាប់ក្រាំងដូង ខាងត្បូងជាប់ព្រៃចេក ខាងកើតជាប់ស្រែកាន់ ខាងលិចជាប់ទូកមាស
ទេសចរណ៍
ភ្នំទូកមាស គឺជាភ្នំមួយដែលមានទីតាំងនៅស្រុកបន្ទាយមាស ខេត្តកំពត ។ បច្ចុប្បន្នប្រែក្លាយជារោងចក្រដែលគួឱ្យចាប់អារម្មណ៍បំផុត របស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅបន្ទាយមាសហើយក៍បានដិងឮគ្រប់ខេត្ត គ្រប់ស្រុក ព្រមទាំងមានភ្ញៀវបរទេសជាច្រើន បានមកធ្វើការ យ៉ាងច្រើនកុះករពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ។
ប្រជាពលរដ្ឋ និងប្រធានសហគមន៍មូលដ្ឋានក៍បានឱ្យដិងថា តំបន់នេះ មានចំនុចសំខាន់ៗជាច្រើនទៀត ដែលជាការទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៍។ ហើយគេក៍សង្ឃឹមថាភ្នំទូកមាស គឺជាកន្លែងដែលមានប្រជាប្រិយភាពសម្រាប់ប្រជពរដ្ឋទាំងអស់គ្នា។
ភ្នំទូកមាស ជារោងចក្រប្រវត្តិសាស្ត្រមួយ ស្ថិតក្នុងទឹកដីខេត្តកំពតឯខ្លះទៀតហៅ “ភ្នំបាក់” ដែលនៅកណ្តាលភ្នំមានបរិវេណវាលល្ហល្ហេវ ជាទីស្ថានពោរពេញដោយភាពសុខដុមគ្មានពីរ បើយើងចោលភ្នែកសម្លឹងទៅលើនឹង ឃើញផ្ទៃមេឃគ្របជិតបង្កើយជារង្វង់មូល អាស្រ័យតាមរាងរៅនៃចន្លោះផ្ទាំងថ្មបាញ់ចេញពីបាតភ្នំនោះ។
ប្រសិនបើងាកមកខាងមុខផ្លូវចូលទៅក្នុងភ្នំវិញ មានវត្តមួយឈ្មោះថា វត្តគិរីសីលា ដែលតាជីយាយជី និងព្រះសង្ឃកំពុងគង់នៅដូចបណ្តាទីអារាមដទៃៗទៀតដែរ។ ក្នុងភ្នំមានល្អាងជាច្រើនព័ទ្ធជុំវិញទីវាលមួយ ដែលទទួលពន្លឺព្រះអាទិត្យដ៏ភ្លឺចិញ្ចាច ហើយពេលភ្ញៀវទាំងឡាយងើបសម្លឹងមើលទៅលើឃើញផ្ទៃមេឃនៅកៀកបង្កើយ គ្របពីលើរាងជារង្វង់មូលដូចខ្ទះ ដែលធ្វើឱ្យអារម្មណ៍ហាក់នៅទីស្ថានមួយ ពោរពេញដោយភាពសុខដុមគ្មានពីរ។ នៅតាមល្អាងនីមួយៗមានសំណាកជារូប ឬឧបករណ៍ប្រើប្រាស់ផ្សេងៗ ដែលរូប និងឧបករណ៍ទាំងនោះពេលភ្ញៀវចូលទស្សនានឹងមានមគ្គុទេសក៍ ពន្យល់ប្រាប់តាមលំដាប់លំដោយយ៉ាងស្ទាត់ជំនាញ។
ដូច្នេះ ក្នុងនាមយើងជាកូនខ្មែរជំនាន់ក្រោយ ត្រូវជួយថែរក្សាភ្នំកំពង់ត្រាច ឱ្យនៅបានគង់វង្សយូរអង្វេង ដើម្បីសម្រស់ធម្មជាតិភ្នំររៀងរហូតតទៅ៕
ការអភិវឌ្ឍណ៍
ផ្លូវអន្ដរជាតិ ប្រវែងប្រមាណ ១២គីឡូម៉ែត្រ កំពុងចាប់កសាងឡើង នាចុងឆ្នាំ២០១១នេះ ចាប់ពីព្រំប្រទល់ប្ររទេសវៀតណាម រហូតមកដល់ ស្រុកកំពង់ត្រាច។ ការចាប់កសាងផ្លួវនេះ មានផលប៉ៈពាល់ចំពោះផ្ទះរបស់ប្រជាជន ប៉ុន្ដែដំណោះស្រាយជាច្រើន ត្រូវបានសំរួល ហើយការកសាងចាប់ធ្វើបន្ដ។ គំរោងកសាងជាច្រើន កំពុងតែចាប់ផ្ដើមបន្ដិចម្ដងៗនៅក្នុងសហគមន៍ ដែលជាផ្នែកមួយដែលធ្វើ ឲ្យប្រជាជនមាន ជាភាពធូរធា។
ការអប់់រំ
ចំពោះវិស័យអប់រំក្នុងភូមិកោះខ្លូតមានការរីនចម្រើនយ៉ាងរហ័សដោយសារក្នុងភូមិមានការសាកសង់សាលារៀន ជាច្រើនតាំងពីថ្នាក់មតេយ្យ រហូតដល់ ថ្នាក់វិទ្យាល័យ និងមានលោកគ្រូអ្នកគ្រូ ចាំបង្ហាត់បង្រៀនដល់សិស្សានុសិស្សា ដោយយកចិត្តទុកដាក់ ។ ហើយដោយសារតែប្រជាជន មានចំណេះដឺង ពួកគេបានបញ្ទូនកូនៗរបស់ពួកគេ មកសាលារៀន ដើម្បីក្រេបជញ្ជក់ចំណេះវិជ្ចា អោយបានខ្ពង់ខ្ពស់ ដើម្បីយកចំណេះដឺងទាំងនេះយកទៅអភិវឌ្ឃន៍ ប្រទេេសជាតិ និង គ្រូសារ អោយការរីនចម្រើន។
សន្តិសុខ
ចំពោះផ្នែកសន្ដិសុខក្នុងភូមិវិញ មានសណ្ដាប់ធ្នាប់ល្អ គ្នានអំពើលួចឆក់ប្លន់ គ្នានការជួរដូរក្រឿងញៀន គ្នានក្នេងទំនើង ដែលមិនធ្វើអោយប៉ះពាល់ដល់ការប្រកបរបរប្រជាជនឡើយ។
វិស័យសុខាភិបាល
ចំពេោះវិស័យសុខាភិបាល ក្នុងភូមិនេះឃើញមានការរីនចម្រើនដែរ ដែលគ្រូពេទ្យ មានចំណេះដឺងខ្ពស់ក្នុងការព្យាបាលជំអី និងចេះរាក់ទាក់ដល់ប្រជាជនក្នុងភូមិ នៅតំបន់នោះមានមន្ទីរពេទ្យបង្អែក មួយដែលជួយសំរួលដល់ប្រជាជននៅពេលមានជំងឹឈឺថ្កាត់ ហើយមានពេទ្យជំនាញដើម្បីពិនិត្យនិងពិគ្រោះជំងឺ និងមានភាពងាយស្រួលក្នុង សង្រ្គោះបន្ទាន់ ដូចជានៅពេលសំរាលបុត្រមានពេទ្យជំនាញសំរាប់ធ្វើការសំរាល និងមានបទពិសោធក្នុងការធ្វើការងារច្រើន។
សេដ្ផកិច្ចនៅភូមិព្រៃក្រឡា
ភូមិនេះប្រជាជនមានជីវភាពមធ្យម មានប្រជាជន៧៥%ប្រកបរបរជាកសិករ ៣០%ជាអាជីវករលក់ដូរ ២៥%ជាមន្រី្តរាជការ។ការប្រកបរបរកសិករគឺដាំដុះទៅលើផ្ទៃដី៨០០ហិចតា ក្នុងឆ្នាំនេះប្រជាជនបានទទូល ទិន្នផលកើនជាងឆ្នាំកន្លងទៅ៤០%។ ក្រៅពីដំណាំស្រូវ មានដាំដំណាំបន្តប់បន្សំជាច្រើនទៀតដូចជា ស្វាយ ទាប ឆៃថាវ ដំឡូង ត្រាវ ពោត ស្ពី ម្រេច ...ល។ ហើយនៅក្នុងភូមិគឺកំពុងតែសាងសង់ប្រឡាយទឹក និង ជីកអណ្ដូងជាច្រើន ប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្ត សំរាប់ធ្វើ ស្រែប្រាំង ដើម្បីធ្វើអោយប្រជាជនទទួលបានទិន្នផល់ខ្ពស់ និងមានជីវភាពធូរធារ។ចំនែកឯអាជីវករលក់ដូរវិញ ឃើញថាសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារមានសំទុះយ៉ាងខ្លាំង ព្រោះការប្រកបរបរនេះមានការរៀបចំសមល្មមងាយស្រួលរកស៊ីជាងរបរផ្សេងៗ និងមានអាជីវកម្មក្នុងផ្សារកំពង់ត្រាច ចំនែកឯមន្រ្តីរាជការវិញ រយះពេលប៉ុន្មានឆ្នាំនេះមានសំទុះរីកចំរើនគួរអោយគាត់សំគាល់ ជាពិសេស គ្រូបង្រៀន ប៉ូលីស ទាហាន និង ធ្វើការនៅអង្គការផងដែរ ព្រោះយុវជន យុវនារីបានរៀនច្រើន និងមានចំនេះដឹងច្រើនផងដែរ។
វប្បធម៌
ប្រជាជនស្រុកបន្ទាយមាសអូរតូចភាគច្រើនកាន់សាសនាព្រះពុទ្ធសាសនា ។ ប្រជាជនភាគច្រើនដែលកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនាតែងតែប្រាស្រ័យទាក់ទង់គ្នាជួយទុក្ខទុរះគ្នាទៅវិញទៅមកដូចជាក្នុងពិធីរៀបអាពាពិពាហ៌ ក្នុងពិធីបុណ្យទាននឹងពិធីបុណ្យដទៃទៀតដែលមាននៅក្នុងភូមិ(បុណ្យភូមិ បុណ្យឡើងផ្ទះ បុណ្យឆ្លងផ្លូវ បុណ្យអ្នកតា )។
ប្រវត្តិសាស្រ្ត
កាលពីដើមឡើយស្រុកបន្ទាយមាស គ្រានតែជាស្រុកមួយដែលមានភ្នំ ៣ ទៅ ៤កន្លែង តែផ្លូវនៅជុំវិញភូមិ ហើយទាំងស្រុកផងដែរគឹពុំមានផ្លូវដូចបច្ចប្បន្ននោះទេ គឹលំបាក់ណាស់ក្នងការធ្វើដំណើរហើយនៅក្នុងស្រុក ហើយជាស្រុកដែលនៅេះជាប់និងព្រំប្រទល់វៀតំណាម ហើយប្រជាជនទាំងអសស់នៅក្នងភូមិប្រកបរបរធ្វើស្រែចំការ និងធ្វើកសិកម្ម។ការប្រកបរបរធ្វើស្រែចំការ ក៏មិនមានវិធីសាស្រ្តនិងបច្ចេកទេសគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការដាំដុះ ដំណាំ្រស្រូវ ។ ឯការចិញ្ចឹមសត្វវិញក៏មិនមានជំនាញក្នុងការចិញ្ចឹមបានដិតដល់ដូចសព្វថ្ងៃដែរ ចំនែកផ្លូវវិញគឺ ភ្លូវ ភ្លឺស្រែ គឺមិនទាន់មានការអភិវឌ្ឍន៏នៅឡើយ កាលពីមុនផ្លូវពិបាកធ្វើដំណើរប្រជាពលរដ្ធមានភាពលំបាកច្រើន។
ខេត្តកំពត
ព្រៃក្រឡា | train | wikipedia |
MRI | បញ្ជីនៃអត្ថបទថ្មីៗបំផុតអំពីក្រសួងដឹកជញ្ជូននិងទូរគមនាគមន៍។ | khm | Khmer | [Rasmei Kampuchea Daily News] - ក្រសួងសាធារណការ និងចៃកា ប្រជុំពិនិត្យគម្រោងកែលម្អប្រព័ន្ធភស្តុភារកម្មនៅកម្ពុជា ដំណាក់កាលទី២
2022-05-25 Rasmei Kampuchea Daily News
ដោយ: សុផល/ភ្នំពេញ: ក្រសួងសាធារណការនិងដឹកជញ្ជូន និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិជប៉ុន(JICA)...
អានបន្ត
[ក្រសួងព័ត៌មាន] - ក្រសួងសាធារណការរៀបចំកិច្ចប្រជុំប្រចាំខែលើកទី១០ នៃគម្រោងកែលម្អប្រព័ន្ធភស្តុភារកម្មនៅកម្ពុជា
2022-05-25 ក្រសួងព័ត៌មាន
ឯកឧត្តម វ៉ាស៊ឹម សុរិយា អនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន បានអញ្ជើញដឹកនាំកិច្ចប្រជុំប្រចាំខែលើកទី១០...
អានបន្ត
កិច្ចប្រជុំប្រចាំខែលើកទី១០នៃគម្រោងកែលម្អប្រព័ន្ធភស្តុភារកម្មនៅកម្ពុជា ដំណាក់កាលទី២ តាមរយៈ ប្រព័ន្ធវីដេអូពីចម្ងាយ ដឹកនាំដោយឯកឧត្តម វ៉ាស៊ឹម សុរិយា អនុរដ្ឋលេខាធិការ តំណាងលោកជំទាវ រដ្ឋលេខាធិការ កុយ សុដានី
2022-05-24 MPWT
កិច្ចប្រជុំប្រចាំខែលើកទី១០នៃគម្រោងកែលម្អប្រព័ន្ធភស្តុភារកម្មនៅកម្ពុជា ដំណាក់កាលទី២ តាមរយៈ ប្រព័ន្ធវីដេអូពីចម្ង...
អានបន្ត
ទំព័រក្រោយ
ទំព័របន្ទាប់
សារព័ត៌មានដៃគូ
Fresh News Sabay RFA Khmer Khmer Load Phnom Penh Post DAP Reasmey Kampuchea Thmey Thmey Bayon TV CTV8 BTV Koh Santepheap CEN Angrut Kampuchea Thmey Khmer Daily SEATV News Post khmer Khmer Note Phnom Penh Reporter CNC NTV La Reine Peanich Kqube.net VAYO FM RFI VOD TNM TV TVK TV9 Apsara (ANN) ABC Khmer Now Cam Post Kley Kley News Khmer News Nak Brach FB TV Angkor Post ANN Business Cambodia Swift News BangKok Post World Highway Hang Meas PNN SR post news Moneaksekar Sen Sok News Urban Voice
ពាក្យគន្លឹះ
រថយន្តធុនធំ ផ្លូវក្រវាត់ក្រុងទី ៤ មន្ទីរសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន ខេត្តព្រះសីហនុ ក្រុមប្រឹក្សាធុរកិច្ចអាស៊ាន-អាមេរិក ការគ្រប់គ្រងកាកសំណល់រឹង គន្លឹះសំខាន់ៗអ្នកបើកបរ ត្រូវអនុវត្ត អភិបាលខេត្តប៉ៃលិន ពិពរណ៍ការងារលើកទី២ ព្រះរាជពិធីបុណ្យអុំទូក វឌ្ឈភាពការងារសាងសង់ផ្លូវស្ពាន | train | culturax/OSCAR-2301 |
MRI | រាយបញ្ជីឧទាហរណ៍មួយចំនួននៃទីក្រុងនិងក្រុង។ | khm | Khmer |
រាជធានី និង ក្រុងខេត្ត
ក្រុងទីរួមខេត្ត និង ទីប្រជុំជនខេត្ត
ក្រុង និង ទីប្រជុំជនផ្សេងៗ
ទីក្រុងធំបំផុតទាំង១០
Cambodia, List of cities in
Cities | train | wikipedia |
MRI | សរសេរជីវប្រវត្តិខ្លីមួយរបស់ ចាន់ណាមុល ទី១ ព្រះមហាក្សត្រីនៃនគរហ៊ានតាវ៉ាឌី។ | khm | Khmer | ចន្ទាមិនលុទី១ (, ; បានសុគត រ. ឆ្នាំ១៣៦៣) ជាព្រះមហាក្សត្រីនៃក្សត្របីព្រះអង្គរបស់នគរហង្សាវត្តី ហើយក៏ជាអ្នកមានឥទ្ធិពលពិតនៅពីក្រោយព្រះរាជបល្លង្ក។ ឃាតកម្មរបស់ព្រះនាងទៅលើព្រះស្វាមីទីពីររបស់ទ្រង់ ព្រះបាទចៅឯ ដែលជាព្រះនត្តានៃក្សត្រសុខោទ័យបានបណ្ដាលឱ្យមានការលុកលុយពីសុខោទ័យ។ ព្រះស្វាមីទីបីរបស់ទ្រង់ ព្រះពញាឯល៏ ដែលព្រះនាងទ្រង់បានលើកឱ្យឡើងសោយរាជ្យ បានបង្ក្រាបការលុកលុយបាន ដែលនាំឱ្យនគរនេះទទួលបានឯករាជ្យពេញលេញពីសុខោទ័យ។
ព្រះរាជជីវភាពដំបូង
ដូចទៅនឹង គ្រួសាររាជវង្សហង្សាវត្តីទាំងអស់ ព្រះនាងចន្ទាមិនលុមានដើមកំណើតជាឝាន និង មន។ ព្រះនាងជាបុត្រីនៃព្រះបាទឃុនល ហើយក៏ជាព្រភាគិនេយ្យានៃព្រះបាទហ្វារ្យូ ស្ថាបនិកនៃរាជវង្សនេះ។ ព្រះនាមកំណើតរបស់ព្រះនាងគឺ នីនអានប៉ូ (; )។ ព្រះនាងធ្លាប់បានរៀបអភិសេលើកដំបូងនឹងព្រះភាតាជីដូនមួយរបស់ទ្រង់ ចៅជេន ដែលព្រះមាតារបស់ព្រះអង្គគឺព្រះនាង នីអ៊ូយ៉ាញ ហើយព្រះបិតារបស់ព្រះនាង ឃុនល គឺជាព្រះរៀមនិងព្រះអនុជនឹងគ្នា។ ព្រះរាជអភិសេកនេះពិតជាលំបាកណាស់សំរាប់ទ្រង់ ខណៈពេលនោះព្រះបិតាចៅជេន មិនពល បានធ្វើគត់ព្រះបិតាព្រះនាងដែលជាក្សត្រពេញច្បាប់នៅឆ្នាំ ១៣១១។ (មិនពល និង នីអ៊ូយ៉ាញ បានលើកបុត្រាច្បងរបស់ខ្លួនចៅអ បុត្រាបន្ទាប់ចៅជេន អោយឡើងសោយរាជ្យជាបន្តបន្ទាប់)។
អំណាចវាំង
ចៅអសោយទិវង្គតនៅឆ្នាំ១៣២៣ អមនិងការឡើងសោយរាជ្យស្ដេចថ្មី ចន្ទាមិនលុ បានក្លាយជាព្រះអគ្គមហេសី។ ក្រោយពីចៅជេនសោយទិវង្គតនៅឆ្នាំ១៣៣០ ព្រះនាងបានលេចមុខលេចមាត់ជាអ្នកជ្រោមជ្រែងស្ដេច។ កាលណោះ អតីតមន្ត្រីវាំង ជេនបុនបានដណ្ដើមរាជ្យបល្លង្ក ព្រះនាងក៏បានដឹកមុខក្នុងរាជ្យប្រហារក្នុងរាជវាំង ហើយបានលើកចៅឯ ត្រូវជាព្រះភាគិនេយ្យរបស់ចៅជេន និងព្រះនត្តានៃព្រះមហាក្សត្រសុខោទ័យអោយឡើងសោយរាជ្យបល្លង្ក។ ថ្វីត្បិតព្រះនាងជាព្រះមាតុច្ឆារបស់ក្សត្រក្មេងក៏ដោយ ក៏ព្រះនាងនៅតែលើកព្រះអង្គឯងជាម្ចាស់ក្សត្រីធំដដែល។ គ្រានោះចៅឯបានចំណាយពេលច្រើនជាមួយពួកព្រះស្នំក្រមការ ព្រះនាងក៏បានបំពុលចៅឯទៅ។ ទ្រង់ក៏បានចុចយក ព្រះភាតាបិតាតែមួយរបស់ទ្រង់ ពញាឯល៏ឱ្យឡើងសោយរាជ្យ ហើយក៏តាំងខ្លួនទ្រង់ជាព្រះអគ្គមហេសីដដែល។
ការធ្វើឃាតចៅឯដោយព្រះនាងបានធ្វើឱ្យព្រះរាជានៅសុខោទ័យទ្រង់ពិរោធក្រោធយ៉ាងខ្លាំងព្រោះចៅឯទ្រង់ជាព្រះនត្តារបស់ទ្រង់។ កងទ័ពសុខោទ័យបានចូលមកឈ្លានពាន ផ្ទុយទៅវិញត្រូវបានគេបង្ក្រាប។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ហង្សាវត្តីក៏បានបោះបង់ចោលឋានៈរបស់ខ្លួនជាសាមន្តរាជ្យដែលមានតែនាមរបស់សុខោទ័យចោលទៅ។
ព្រះនាងគឺជាក្សត្រីនៃហង្សាវត្តីអស់រយៈកាល ២៥ ឆ្នាំ ចាប់ពី១៣២៣ ដល់ ១៣៤៨។ ព្រះនាងបានសោយទិវង្គត រ. ឆ្នាំ១៣៦៣ គឺជាពេលដែលមានការបះបោរនៅមុំហ៍កំពុងចាប់ផ្ដើមដែរ។
ឯកសារយោង
គន្ថនិទ្ទេសន៍
រាជវង្សហង្សាវត្តី
អ្នកភូមាមានដើមកំណើតមនក្សត្រីនៃហង្សាវត្តី | train | wikipedia |
MRI | សរសេរឃ្លាខ្លីមួយអំពីប្រជាធិបតេយ្យខ្មែរក្រហម។ | khm | Khmer | ប្រវត្តិសាស្ត្ររបបប្រជាធិបតេយ្យ សម័យខ្មែរក្រហម យើងបានដឹងរួចមកហើយថាប្រទេសកម្ពុជាធ្លាប់មានប្រវត្តិសាស្រ្តជូរចត់ឆ្លងកាត់នូវសង្រ្គាមអស់ច្រើនសតវត្ស ភាពរងទុក្ខលំបាកនានាខ្មែរបានជួបប្រទះឆ្អែតឆ្អន់ ខ្មែរគ្រប់រូបគឺមិនចង់ទទួលរសជាតិល្វីងជូរចត់នោះសារជាថ្មីម្ដងទៀតឡើយ ។ ប្រវត្តិសាស្ត្រសង្គ្រាមខ្មែរបានដក់ជាប់នៅក្នុងក្រអៅបេះដូងប្រជារាស្ត្រខ្មែរដែលអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងបានកើតឡើង ខ្មែរមិនអាចមិនអាចបំភ្លេចបានឡើយ។ | train | wikipedia |
MRI | រៀបរាប់អំពីហេតុការណ៍ដែលបុរសម្នាក់បានបាញ់ប្រពន្ធរបស់គាត់ហើយបន្ទាប់មកខ្លួនឯងនៅក្នុងហាងកាត់សក់នៅផ្សារ Soriamal ។ | khm | Khmer | ហិន គឹមហុង អនុប្រធានប៉ុស្តិ៍ ច្រកចាំយាម បាញ់សម្លាប់ខ្លួន និងកាំភ្លើងK 54 ក្នុងបន្ទប់ជួល | KHTOEM
Homeព័ត៌មានក្នុងស្រុកContent ហិន គឹមហុង អនុប្រធានប៉ុស្តិ៍ ច្រកចាំយាម បាញ់សម្លាប់ខ្លួន និងកាំភ្លើងK 54 ក្នុងបន្ទប់ជួល កោះកុង៖ សេចក្តីរាយការណ៍ នៅយប់ថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា នេះបានឲ្យដឹងថា លោក ហិន គឹមហុង អនុប្រធាននគរបាល អន្តោប្រវេសន៍ ច្រកចាំយាម ខេត្តកោះកុង បានបាញ់សម្លាប់ខ្លួន និងកាំភ្លើងK 54 ក្នុងបន្ទប់ជួល។ យ៉ាងណាកដោយ នៅយប់ថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា នេះ នៅមិនទាន់មានសេចក្តីរាយការណ៍លំអិតជុំវិញ នឹងករណីបាញ់សម្លាប់ខ្លួន របស់លោក ហិន គឹមហុង នេះនៅឡើយទេ៕ ប្រភព ៖ កំណត់ហេតុខ្មែរឡូត៖
គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៤ ម្នាក់ ពាក់ស័ក្តិ៣ បានបាញ់សម្លាប់ភរិយាទី៤ វ័យក្មេងរបស់ខ្លួន រួចហើយ បានបញ្ចប់ជីវិត ដោយបាញ់ក្បាលខ្លួនឯង បណ្តាលឲ្យស្លាប់ នៅក្នុងថ្លុកឈាមទាំង២នាក់ ស្ថិតនៅក្នុងតូបអ៊ុតសក់ លេខ៩៦ របស់ភរិយា ក្នុងផ្សារសូរិយាម៉ល សង្កាត់ផ្សារថ្មីទី៣ ខណ្ឌដូនពេញ ។
អំពើឃាតកម្ម ប្តីបាញ់សម្លាប់ប្រពន្ធ ដោយគ្មានញញើតដៃ ខាងលើនេះ ត្រូវបានសមត្ថកិច្ច និងសាក្សីមួយចំនួន ដាក់ការសង្ស័យលើរឿងប្រចណ្ឌ ។ តាមពិតរឿងហេតុនេះ បានកើតឡើង តាំងពីវេលាម៉ោងជាង១យប់រំលងអាធ្រាត្រ ចូលថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៤ មកម្ល៉េះ ប៉ុន្តែការភ្ញាក់ផ្អើល ទើបតែកើតឡើង នៅវេលាម៉ោងប្រមាណ ៤៖២០នាទី រសៀលថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៤នេះ ខណៈនារីម្នាក់ ជាកូនជាង របស់នារីរងគ្រោះ បានទៅបើកទ្វារតូប ដើម្បីធ្វើការជាធម្មតា ស្រាប់តែឃើញ ថៅកែស្រីរបស់នាង ដេកស្លាប់នៅលើកៅអី អ៊ុតសក់ ខណៈសពបុរសជាប្តី ដេកស្លាប់នៅខាងក្រោមកៅអី ។
លោក ច័ន្ទ តារារិទ្ធ អាយុជាង៣០ឆ្នាំ ដែលជាម្ចាស់តូប នៅខាងមុខ តូបរបស់នារីរងគ្រោះនោះ និងជាសាក្សីម្នាក់ បានប្រាប់មជ្ឈមណ្ឌល ព័ត៌មានដើមអម្ពិល នៅកន្លែងកើតហេតុថា នៅវេលាម៉ោង ប្រមាណជាង១យប់រំលងអាធ្រាត្រ ស្រាប់តែឮសំឡេងផ្ទុះអាវុធ តែលោកមិនបានចាប់អារម្មណ៍នោះឡើយ ដោយសង្ស័យ មានក្រុមក្មេងស្ទាវធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ ជញ្ជាំងតូបលក់ដូរ ជាហេតុធ្វើឲ្យរូបលោក គ្មានការសង្ស័យ និងមកអើតមើល ។
លោក ច័ន្ទ តារារិទ្ធ បានបន្តទៀតថា លុះពេលរសៀលថ្ងៃ ដដែលនេះ ស្រាប់តែមានការភ្ញាក់ផ្អើល ខណៈសព២នាក់ ប្តីប្រពន្ធ ត្រូវបានប្រទះឃើញ ដេកស្លាប់ នៅក្នុងតូប។ បើតាមសាក្សីរូបនេះ ប្តីប្រពន្ធ ជាជនរងគ្រោះ មានតែភាពល្អូកល្អឺន គ្នាណាស់ ពីព្រោះនៅពេលប្តី មកយកប្រពន្ធម្តងៗ និងពេលចេញទៅណាវិញនោះ ប្តីតែងតែថើប ប្រពន្ធរបស់ខ្លួន ដែលពេលខ្លះលោកថែមទាំងនិយាយលេងសើចដាក់ឲ្យទៀតផង ។
ក្រោយទទួលព័ត៌មានខាងលើនេះ ស្នងការនគរបាល រាជធានីភ្នំពេញ លោកឧត្តមសេនីយ៍ ជួន សុវណ្ណ និងស្នងការរង ទទួលផែនព្រហ្មទណ្ឌ លោកឧត្តមសេនីយ៍ត្រី ជួន ណារិន្ទ បានបញ្ជាឲ្យកម្លាំង នគរបាលជំនាញ ព្រហ្មទណ្ឌ នៅការិយាល័យទាំង២ (ធ្ងន់ និងស្រាល ) និងកម្លាំងនគរបាល ខណ្ឌដូនពេញទាំងថ្នាក់ខណ្ឌ និងមូលហេតុ កម្លាំងនគរបាលបច្ចេកទេស សហការជាមួយ កម្លាំងអាវុធហត្ថ ដឹកនាំដោយព្រះរាជអាជ្ញារង លោក គង់ សំសារ៉េត ចុះទៅពិនិត្យមើលផ្ទាល់ នៅកន្លែងកើតហេតុ ដើម្បីរកមូលហេតុពិត នៃអំពើបាញ់សម្លាប់ ថាតើជាករណីឃាតកម្ម ឫករណីអ្វីផ្សេង ។
មន្រ្តីនគរបាល ព្រហ្មទណ្ឌមួយរូប ដែលចូលរួម នៅក្នុងការពិនិត្យ សពជនរងគ្រោះនៅ កន្លែងកើតហេតុ បានថ្លែងឲ្យដឹងថា បុរសជាប្តីមានឈ្មោះ ឡុច វណ្ណា អាយុ៣០ឆ្នាំ ជាមន្រ្តី អ.ហ ពាក់ស័ក្តិ៣ ប្រធាន «គ» នៅសាលាក្តីខ្មែរក្រហម រីឯនារីជាប្រពន្ធមានឈ្មោះ ទក ផេង ហៅស្រីលីន អាយុ២២ឆ្នាំ មុខរបរជា ជាងអ៊ុតសក់ នៅតូបលេខ៩៦ក្នុងផ្សារសូរិយាម៉ល និងមានស្រុកកំណើត នៅភូមិពន្លាជ័យ ឃុំបន្ទាយស្ទោង ស្រុកស្ទោង ខេត្តកំពង់ធំ ហើយបច្ចុប្បន្ន ពួកគេទាំង២នាក់ ស្នាក់នៅ ម្តុំសាលាក្តីខ្មែរក្រហម ទីកន្លែងប្តីធ្វើការ។
មន្រ្តីនគរបាលព្រហ្មទណ្ឌ បានរៀបរាប់តាមរយះសម្តី របស់សាក្សីដែលជាកូនជាង នារីរងគ្រោះថា មុនពេលកើតហេតុ នៅវេលាម៉ោង ប្រមាណ ៥ល្ងាចថ្ងៃទី២៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៤ ជនរងគ្រោះទាំង ២នាក់ ប្តីប្រពន្ធ បានហៅមិត្តភ័ក្ ររបស់ខ្លួនចំនួន ៣នាក់ផ្សេងទៀត (ប្រុស២ស្រីម្នាក់) មកផឹកស៊ី នៅក្នុងតូប។ លុះពេលផឹកស៊ី ដល់ម៉ោងប្រមាណ ៩យប់ ប្តីបានចេញពីបន្ទប់ លុះមួយសន្ទុះធំ ក្រោយមក នារីជាប្រពន្ធ បានទូរស័ព្ទ ហៅប្តី មកហូបបាយ ។
បន្តិចក្រោយមក បុរសជាប្តី បានត្រឡប់មក ដល់តូប ហើយប្រពន្ធ ក៏រៀបបាយ ឲ្យហូប ស្រាប់តែប្តីមិនហូប ពេលនោះ នារីជាប្រពន្ធ ក៏ជះបាយចោល ។ មន្រ្តីនគរបាលរូបនេះ បានបន្តដោយ ដកស្រង់សម្តី របស់កូនជាងទៀតថា ក្រោយពេលនារី ជាប្រពន្ធជះ បាយចោល បុរសជាប្តី បានប្រាប់ ប្រពន្ធថា អត់ទៅផ្ទះទេ នៅដេកទីនេះ (ជាធម្មតាពួកគេ ទាំង២នាក់ តែងតែឌុបគ្នា ទៅដេកនៅផ្ទះ ឯសាលាក្តីខ្មែរក្រហម)។
ខណៈប្តីឆ្លើយបែបនេះ នារីរងគ្រោះ និងកូនជាងបានធ្វើការងារ អ៊ុតសក់ ឲ្យភ្ញៀវជាធម្មតា (រកស៊ីយប់ ដោយអ៊ុតសក់ ឲ្យនារីធ្វើការងារ នៅតាម ហាងបរទេស) រហូតដល់ម៉ោង ប្រមាណ ១២យប់ ទើបកូនជាង ត្រឡប់ទៅផ្ទះមុន ដោយទុកឲ្យប្តីប្រពន្ធ នៅក្នុងតូបតែ២នាក់។
លុះពេលដល់ម៉ោងជាង ១រំលង អាធ្រាត្រ ស្រាប់តែមានសំឡេងផ្ទុះអាវុធ តែគ្មាននរណា ចាប់អារម្មណ៍នោះឡើយ សម្រាប់អ្នកមាន តូបនៅក្បែរទីនោះ លុះពេលកូនជាង មកបើកទ្វារតូប ដើម្បីធ្វើការងារបន្ត ស្រាប់តែ ប្រទះឃើញសព ពួកគេទាំង២នាក់តែម្តង ទើបរាយការណ៍ ជូនកម្លាំងសន្តិសុខ នៅទីនោះ រួចរាយការណ៍ ប្រាប់សមត្ថកិច្ចបន្តទៀត។
មន្រ្តីនគរបាលខាងលើ ក្រោយធ្វើការពិនិត្យ សពជនរងគ្រោះ រួចហើយ បានបង្ហាញថា នារីជាប្រពន្ធ ត្រូវប្តីបាញ់មួយគ្រាប់ ចំសៀតថ្កាខាងឆ្វេង ធ្លាយទៅខាងស្តាំង រួចហើយប្តី បានបាញ់សម្លាប់ខ្លួនឯង ចំសៀចថ្កាខាងស្តាំ ធ្លាយទៅកណ្តាល កន្ទូលក្បាល (ងើយចុងកាណុងឡើងលើ) បណ្តាលឲ្យនារី ជាប្រពន្ធស្លាប់ លើកៅអី រីឯប្តី ស្លាប់នៅ ខាងក្រោមកៅអី ។
បើតាមមន្រ្តីរូបនេះ នារីរងគ្រោះមិនមាន កូននៅក្នុងផ្ទៃនោះទេ ក្រោយពីពួកគេ បានរៀបការ ក្រោយចូលឆ្នាំខ្មែរ ។ សម្រាប់ជន រងគ្រោះ ជាប្តីវិញ ត្រូវបានមន្រ្តីនគរបាល ប្រាប់ថា មានប្រពន្ធ៤នាក់ រួចទៅហើយ រាប់ទាំងនារីរងគ្រោះ ដែលជាប្រពន្ធទី៤នេះ ។
កាលពីអំឡុងឆ្នាំ២០០០-២០០១ បុរសជាប្តីបានរៀបការ ជាមួយប្រពន្ធទី១ ដោយមានកូនស្រីម្នាក់ រួចហើយលែងលះគ្នា ហើយបន្តរៀបការ ជាមួយប្រពន្ធទី២ បានកូនប្រុសម្នាក់ បន្ទាប់មកលែងលះ គ្នាទៀត រួចយកប្រពន្ធទី៣ តែលែង លះទៀត នៅឆ្នាំ២០១២ ទើបមករៀបការ ជាមួយប្រពន្ធទី៤ នៅខែមេសា ឆ្នាំ២០១៤ នៅស្រុកស្ទោង ខេត្តកំពង់ធំ ស្រុកកំណើត របស់នារីរងគ្រោះ។
យ៉ាងណាក៏ដោយនោះ សមត្ថកិច្ច ជំនាញមិនទាន់ អាចសន្និដ្ឋានថា ផ្តើមចេញពីរឿង ប្រចណ្ឌនោះ ឡើយ ខណៈមូលហេតុនេះ គ្រាន់តែជា ការលើកឡើង ក្រៅផ្លូវការ និងសាក្សី មួយចំនួនប៉ុណ្ណោះ។
លោក ញ៉ែម សៅណុល អធិការរង នគរបាលខណ្ឌដូនពេញ ដែលដឹកនាំកម្លាំង នគរបាល ចុះទៅពិនិត្យសព ជនរងគ្រោះ រហូតដល់ម៉ោង ប្រមាណ ៩៖៣០នាទីយប់ថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៤ បានប្រាប់ថា «សពជនរងគ្រោះ ទាំង២នាក់ ត្រូវបានយកទៅតម្កល់ទុក នៅវត្តសំបួរ ដើម្បីប្រគល់ជូនក្រុមគ្រួសារ យកទៅធ្វើបុណ្យតាមប្រពៃណី»៕ ខ្មែរឡូត
ហិន គឹមហុង អនុប្រធានប៉ុស្តិ៍ ច្រកចាំយាម បាញ់សម្លាប់ខ្លួន និងកាំភ្លើងK 54 ក្នុងបន្ទប់ជួល已关闭评论
Tags:កម្លាំងនគរបាលតារានគរបាលបញ្ជាក់ប្រចណ្ឌប្រធានប្រពន្ធភ្នំពេញមូលហេតុរាជធានីរៀបការសង្កាត់សមត្ថកិច្ចអារម្មណ៍
Post-Navមេខ្លោងជួញដូរគ្រឿងញៀន ត្រូវPMបាញ់ស្លាប់ក្នុងផ្ទះ និងចាប់ខ្លួន៥នាក់ (មានវីដេអូ)Post-next Update ៖ កងរាជអាវុធហត្ថរាជធានីភ្នំពេញ រៀបរាប់ដំណើរ រឿងនៃការផ្ទុះអាវុធ រវាងក្រុមជួញដូរគ្រឿងញៀន និងអាវុធហត្ថ 文章导航 | train | culturax/mC4 |
MRI | តើអ្វីទៅជា ISAF? | khm | Khmer | អាយសាហ្វ (ISAF) កំពុងជំរុញការផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថមន្ត្រីនៅថ្នាក់ក្រោមជាតិ - វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI ខេមរភាសា
អាយសាហ្វ (ISAF) កំពុងជំរុញការផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថមន្ត្រីនៅថ្នាក់ក្រោមជាតិ
អ្នកស្រី ជ័យ វណ្ណា អ្នកសម្របសម្រួលកម្មវិធីអភិបាលកិច្ច ធនធានធម្មជាតិនៃអង្គការស្តារកម្ពុជាបង្ហាញពីឧទាហរណ៍នៃការអនុវត្តគោលការណ៍ អាយសាហ្វ នៅក្នុងសិក្ខាសាលារៀបចំដោយ NGO Forum។ @seng thai
អាយសាហ្វ (ISAF) គឺជាយន្តការឃ្លាំមើល ការអនុវត្តការងាររបស់មន្ត្រីថ្នាក់មូលដ្ឋាន ដែលកំពុងត្រូវបានអនុវត្តការងារនៅលើវិស័យសំខាន់ៗចំនួន៣ រួមមាន វិស័យអប់រំ សុខាភិបាល និងការផ្តល់សេវារដ្ឋបាលនៅថ្នាក់ឃុំសង្កាត់។ តាមរយៈយន្តការ ដែលហៅថា "ផែនការយុទ្ធសាស្ត្រស្តីពីការងារគណនេយ្យភាពសង្គម"នេះ បានផ្តល់ឱកាសឲ្យប្រជាពលរដ្ឋ ជាអ្នកទទួលសេវាពីវិស័យទាំង៣នេះ អាចដាក់ពិន្ទុ និងវាយតម្លៃទៅលើការងាររបស់ពួកគេ ហើយជំរុញឲ្យមានការកែរលំអរជាបន្ទាន់។ តើ អាយសាហ្វ (ISAF) ជាអ្វី?
សូមស្តាប់បទយកការណ៍នេះរៀបចំជូនដោយ វ៉ា សំណព្វ៖
ហេតុអ្វីអភិបាលកិច្ចថ្នាក់ក្រោមជាតិ នៅតែមានកម្រិតទាប?
របាយការណ៍៖ ឆ្នាំ២០១៦ ស្ថានភាពអំពើពុករលួយនៅកម្ពុជានៅតែធ្ងន់ធ្ងរដដែល
លោកជី ទេរិទ្ធិ៖ កំណែទម្រង់លើវិស័យអប់រំ ការប្រមូលពន្ធដារ និងការផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាត ជាកំណែទម្រង់សំខាន់ក្នុងឆ្នាំ២០១៦ | train | culturax/mC4 |
MRI | បញ្ជីប្រទេសមួយចំនួនដែលស្ថិតនៅក្នុងតំបន់អាស៊ី។ | khm | Khmer |
សូមមើលផងដែរ
ប្រទេសជប៉ុន | train | wikipedia |
MRI | ខ្ញុំកំពុងស្វែងរកវិធីព្យាបាលធម្មជាតិដើម្បីជាសះស្បើយពីជំងឺទឹកនោមផ្អែម។ តើអ្នកអាចជួយបានទេ? | khm | Khmer | ជួយស៊ែរចែកគ្នាដឹងផង ដូចជួយធ្វើបុណ្យដែរ រូបមន្តពីប្រទេសថៃ គ្រឿងផ្សំតែ២មុខប៉ុណ្ណោះ អ្នកអាចជាពីជំងឺទឹកនោម ផ្អែមជារៀងរហូត! | TrollRead.Com
ជួយស៊ែរចែកគ្នាដឹងផង ដូចជួយធ្វើបុណ្យដែរ រូបមន្តពីប្រទេសថៃ គ្រឿងផ្សំតែ២មុខប៉ុណ្ណោះ អ្នកអាចជាពីជំងឺទឹកនោម ផ្អែមជារៀងរហូត!
ជំងឺទឹកនោមផ្អែមកើតឡើង នៅពេលដែលរាងកាយ មិនអាចផលិតអាំងស៊ុយលី ជាលទ្ធផលធ្វើឲ្យជាតិស្ករក្នុងឈាមខ្ពស់ (ជាតិស្ករក្នុងឈាម) ឬដោយសារកោសិការាងកាយ មិនបានឆ្លើយតបឲ្យបានត្រឹមត្រូវទៅ នឹងអាំងស៊ុយលី ឬទាំងពីរ។ អរម៉ូនដែលផលិតដោយលំពែង អាំងស៊ុយលីគ្រប់គ្រងកម្រិតជាតិស្ករក្នុងឈាម និងអនុញ្ញាតឱ្យជាតិស្ករចូលទៅក្នុងកោសិកា និងបានបម្លែងទៅជាថាមពល។ អ្នកជំងឺដែលមានជាតិស្ករក្នុង ឈាមខ្ពស់ជាញឹកញាប់ជួបប្រទះ ការនោមជាញឹកញាប់ ពួកគេនឹងប្រែជាឃ្លាននិងស្រេកទឹកកាន់តែខ្លាំងឡើង ឡើងទម្ងន់ ស្នាមមុតនិងជាំដែល មិនជាសះស្បើយ ស្រក់ទម្ងន់មិនប្រក្រតី បញ្ហាផ្លូវភេទបុរសនិងអស់កម្លាំង។ ជំងឺទឹកនោមផ្អែម គឺជាជំងឺរ៉ាំរ៉ៃ និងធ្ងន់ធ្ងរជាហេតុបណ្ដាលឲ្យមាន ផលវិបាកដែលគំរាមកំហែង ដល់សក្ដានុពលនៃជីវិត។
យ៉ាងណាក៏ដោយ ជំងឺទឹកនោមផ្អែមអាចដឹកនាំជីវិត ធម្មតាឲ្យប្រែប្រួលបាន។ ការព្យាបាលចំពោះជម្ងឺនេះរួមមាន ការចាក់បញ្ចូលអាំងស៊ុយលី ជារបបអាហារ និងជាចលនាបទមួយ(របៀបរស់នៅ)ដែលធ្វើឲ្យមានសុខភាពល្អ។ ប៉ុន្តែតើអ្នកបានដឹងទេថា ជំងឺទឹកនោមផ្អែមអាចត្រូវបានព្យាបាលដោយឱសថធម្មជាតិមួយចំនួន? ឱសថនេះយើងមាន សម្រាប់អ្នកគឺមានប្រសិទ្ធិភាព មានតំលៃថោក និងធ្វើការកាន់តែល្អប្រសើរជាងប្រភេទ ថ្នាំមួយចំនួយដែលគេយកមកដើម្បី ព្យាបាលជំងឺនោះទៅទៀត។ នេះមានត្រឹមតែគ្រឿងផ្សំ២ប្រភេទប៉ុណ្ណោះ ដែលអ្នកអាចរកបាន នៅក្នុងផ្ទះបាយរបស់អ្នក និងអាចផ្សំបានយ៉ាងងាយ។ ខាងក្រោមនេះជារបៀបផ្សំ៖
– យកខ្ទឹមដាក់ក្នុងក្រឡមួយ រួចចាក់ទឹកក្រូចឆ្មារចូល រួចរក្សារនៅកន្លែងស្ងួត និងត្រជាក់ចំនួន ១៥ថ្ងៃ។ការប្រើប្រាស់៖ ញ៉ាំទឹកវាមួយថ្ងៃម្តងមួយស្លាព្រា ក្រោយអាហារពេលយប់មួយម៉ោង។ រៀងរាល់ថ្ងៃ ហើយត្រូវហាត់ប្រាណឲ្យបានជាប្រចាំ នោះលោកអ្នកនឹងបានកាត់បន្ថយពីជំងឺទឹកនោមផ្អែម។ ២សប្តាហ៍ក្រោយលោកអ្នកត្រូវទៅពិនិត្យ សុខភាពមើលថាវាបានធូរ ស្បើយបានកម្រិតណា។ សូមជូនពរអ្នកទាំងអស់គ្នាទទួលបានលទ្ធផលល្អ។
ទំព័រយើងខ្ញុំសូមប្រាប់ បន្ថែមពីអត្ថប្រយោជន៍ខ្ទឹមមិនថា ជាខ្ទឹមអ្វីទេញ៉ាំទៅគឺវាធ្វើអោយ សិរីរាងកាយរបស់យើងល្អទាំងអស់ ស្រុកខ្មែរយើងគេមិនអោយញ៉ាំខ្ទឹម សច្រើនទេគេថាស៊ីឈាម ខុសហើយញ៉ាំខ្ទឹម ស ធ្វើអោយឈាមយើងល្អវិញទេ នឹងជំនួយខាងភ្នែក ល ខ្ញុំញ៉ាំរាល់ថ្ងៃខ្ទឹមឆៅតែខុសត្រង់ថា ខ្ទឹមស្រុកគេត្រជាក់អត់សូវខ្លាំងដូចខ្ទឹកខ្មែរយើងទេ មិនសូវហាងហើយរស់ជាតិឆ្ងាញ់ជាងខ្ទឹមខ្មែរយើង គេអាចយកមកញ៉ាំឆៅបាន កូរ៉េទៅញ៉ាំក្នុងហាងសាច់ភាគ ច្រើនគឺដាក់ខ្ទឹម អោយញ៉ាំយល់ដឹងបានតិចតូចចែករំលែកមិត្ត អោយដឹងពីសុខភាព !
ជួយស៊ែរចែកគ្នាដឹងមិនអស់លុយទេ ជំងឺទឹកនោមផ្អែម កើតឡើងដោយសារតែលំពែងមិន ផលិតអរម៉ូនអាំងស៊ុយលីន ដែលជាអ្នកមានតូនាទីគ្រប់គ្រងកម្រិតជាតិស្ករនៅក្នុងសារពាងកាយ។ បើគ្រូពេទ្យមិនអាចជួយបានទេ សូមកុំទាន់អស់សង្ឃឹម សាកល្បងតាមវិធីខាងក្រោម
ពិជាពូកែមែន! អ្នកដែលមានសាច់ដុះ លើស្បែកឈប់អស់សង្ឃឹមទៅ ពេលនេះមានរូបមន្តពិសេស អស់លុយតិច អាចព្យាបាលបានដោយខ្លួនឯងហើយ
ស្រ្តីជាម្ដាយម្នាក់នាក់បានយំត្អូញត្អែ ថាអាណិតកូនស្រីជាពន់ពេក កូនគាត់ទើបតែ អាយុ ១៨ ឆ្នាំ បានរត់មករកគាត់អោយជួយ នាងយំទាំងបង្ហូរទឹកភ្នែកថា “ស្មានតែបានប្ដីស្រួល ដឹងអី ឈឺ ណាស់ម៉ែ”។ ករណីនេះបង្ករឡើងដោយ ប្ដីល្មោភកាមលុះប៉ះប្រពន្ធទើបនឹងពេញក្រមុំ ក៏ធ្វើបាបនាងគ្មានមេត្តា បង្ខំនាងរួមរ័ក្សគ្មានអាសូ មួយយប់យ៉ាងតិច ១៥ ដង”។ អ្នកស្រីឡុង Li Zhiming អាយុ ៥៤ ឆ្នាំរស់នៅនៅខេត្ត...
ជួយស៊ែរបន្ដផង!!! ឧកញ៉ា ឌួង ឆាយ ធ្វើរឿងមួយដាក់ បញ្ញាសិទ្ធិ ធ្វើឱ្យលោកទប់អារម្មណ៍ មិនចង់បាន ពេលដែលម្តាយកំពុងឈឺ ព្យាបាលនៅប្រទេសថៃ
(មានវីដេអូ) បើអាណិតជួយស៊ែរផង!!! រដូវភ្ជុំគេជួបជុំគ្រួសារ ចំណែកពលករស្រុកគេ ខំប្រឹងធ្វើការរកប្រាក់ អកុសលទុស្សេខ្សែភ្លើង បណ្ដាលអោយរបួសធ្ងន់ | train | culturax/OSCAR-2019 |
MRI | តើខ្ញុំអាចទិញការមើល IGTV បានយ៉ាងដូចម្តេច? | khm | Khmer | ទិញទិដិកា IGTV - TurboMedia.io
ទំព័រដើម » ទិញទិដិកាអាយជីធីវី
តើខ្ញុំនឹងទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍អ្វីខ្លះប្រសិនបើខ្ញុំទិញ IGTV Views?
តើខ្ញុំគួរទិញទិដ្ឋភាព Instagram ដែរឬទេ?
ការមើលលើ Instagram គឺជាភស្តុតាងសង្គមដែលថាការបង្ហោះវីដេអូរបស់អ្នកគឺសមនឹងការមើល។ នៅពេលដែលអ្នកបង្ហោះវីដេអូហើយមានទស្សនៈតិចតួចតាមធម្មជាតិមនុស្សដែលរមូរវីដេអូរបស់អ្នកទំនងជាមិនចំណាយពេលមើលវាទេពីព្រោះពួកគេនឹងមានគំនិតថា" ប្រសិនបើគ្មាននរណាម្នាក់មើលវាទេហេតុអ្វីខ្ញុំគួរធ្វើ?" តារាល្បី ៗ ជាច្រើននិងទស្សនៈទិញអាជីវកម្មដើម្បីផ្តល់ឱ្យពួកគេនូវអ្វីដែលហៅថា "ភស្តុតាងសង្គម" ។ នេះគឺជាភាពគួរឱ្យទុកចិត្តក្នុងសង្គមដែលការបង្ហោះ / វីដេអូរបស់អ្នកមានតម្លៃមើល។ ការទិញទស្សនៈផ្តល់ឱ្យពួកគេនូវភាពជឿជាក់ភ្លាមៗដែលជាលទ្ធផលលើកទឹកចិត្តឱ្យមានទស្សនៈកាន់តែច្រើនពីសរីរាង្គរបស់អ្នកដើរតាមនិងអ្នកខាងក្រៅ។ ទស្សនៈជាច្រើនលើការបង្ហោះវីដេអូតែមួយគឺចាំបាច់ណាស់ប្រសិនបើអ្នកចង់អោយមនុស្សមើលចូលចិត្តនិងផ្តល់យោបល់លើវា។
តើខ្ញុំនឹងទទួលបានការមើល Instagram របស់ខ្ញុំនៅពេលណា?
រាល់ការបញ្ជាទិញនៅលើ Instagram ចាប់ផ្តើមនៅក្នុងរយៈពេល ២៤-៤៨ ម៉ោងបន្ទាប់ពីការបញ្ជាទិញរបស់អ្នក។ ប៉ុន្តែជាធម្មតាអ្នកនឹងចាប់ផ្តើមទទួលការបញ្ជាទិញរបស់អ្នកក្នុងរយៈពេលពីរបីម៉ោង។ ទស្សនៈរបស់អ្នកនឹងបន្តរីកលូតលាស់នៅលើវីដេអូរបស់អ្នករហូតដល់ការបញ្ជាទិញរបស់អ្នកបានបញ្ចប់ ១០០ ភាគរយ។
តើខ្ញុំអាចហាមឃាត់គណនីរបស់ខ្ញុំបានទេ?
អត់ទេ! យើងផ្តល់ជូននូវសេវាកម្មម៉ាឃីតធីង Instagram ក្នុងលក្ខណៈសុវត្ថិភាពបំផុតដែលមិនបំពានច្បាប់ជាមួយ Instagram ។ យើងមិនអាចនិយាយដូចគ្នាសម្រាប់គេហទំព័រផ្សេងទៀតទេ។ វាមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់ដែលអ្នកទិញសេវាកម្មទាំងនេះពីអ្នកផ្តល់ល្បីឈ្មោះ។ យើងបានផ្តល់សេវាកម្មទាំងនេះតាំងពីឆ្នាំ ២០១៣ ហើយយើងជាអ្នកជំនាញក្នុងឧស្សាហកម្មនេះ។ សូមចាំថាជាញឹកញាប់អ្នកទទួលបានអ្វីដែលអ្នកបានចំណាយដូច្នេះប្រសិនបើអ្នកឃើញសេវាកម្មដែលមានតំលៃថោកអ្នកទំនងជានឹងទទួលបានអ្វីដែលមិនមានសុវត្ថិភាពសម្រាប់ប្រវត្តិរូបរបស់អ្នក។
បានមើលអាយហ្គយធីវីចូលក្នុងរទេះរបស់អ្នក។
100 IGTV Likes (10 ដុល្លារ) 500 IGTV Likes (15 ដុល្លារ) 1000 IGTV Likes (25 ដុល្លារ) 1500 IGTV Likes (35 ដុល្លារ) 2000 IGTV Likes (50 ដុល្លារ) | train | culturax/mC4 |
SuperNaturalInstructionv2 | Given a sentence in the Japanese, provide an equivalent translation in Filipino that retains the same meaning through the translation. In translation, keep numbers as it is.
すべての鉄道と地下駅は閉鎖されているが、再開するための努力は続けられている。 | khm | Khmer | គ្រប់ស្ថានីយ៏រថភ្លើងនិងរថភ្លើងក្រោមដីនៅតែបិទទោះបីជាការប្រឹងប្រែងកំពុងធ្វើដើម្បីដំណើរការឡើងវិញ។ | train | task1121_alt_ja_khm_translation |
MRI | តើអ្វីទៅជាប្រវត្តិនៃទង់ជាតិអ៊ុយក្រែន? | khm | Khmer | ទង់ជាតិនៃប្រទេសអ៊ុយក្រែន (អ៊ុយក្រែន៖ Прапор України ប្រាពរអ៊ូក្រាយីន្យ) មានខ្សែផ្ដេកពីរដែលមានទំហំស្មើគ្នានៃពណ៌ខៀវ និងពណ៌លឿង (រដ្ឋធម្មនុញ្ញអ៊ុយក្រែន មាត្រាទី២០) ។ ការរួមបញ្ចូលគ្នានៃពណ៌ខៀវ និងពណ៌លឿងជានិមិត្តរូបនៃទឹកដីអ៊ុយក្រែនបានមកពីទង់ជាតិនៃព្រះរាជាណាចក្រហ្គាលីស-វ៉ុលហ៊ីនី ដែលប្រើក្នុងសតវត្សទី១២ ។ ជាទង់ជាតិ ពណ៌ខៀវនិងលឿងត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការតាំងពីនិទាឃរដូវឆ្នាំ១៨៤៨ នៅពេលដែលវាត្រូវបានលើកនៅលើរ៉ាថោសល្វីវ ។ វាត្រូវបានអនុម័តជាទង់ជាតិផ្លូវការលើកដំបូងនៅក្នុងឆ្នាំ១៩១៨ ដោយសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតអ៊ុយក្រែនខាងលិចដែលមានអាយុកាលខ្លី ហើយក្រោយមកត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតអ៊ុយក្រែន ។ នៅពេលដែលអ៊ុយក្រែនជាផ្នែកមួយនៃសហភាពសូវៀត ទង់ជាតិគឺនៅក្រៅច្បាប់ ហើយនៅមុនឆ្នាំ១៩៤៩ មិនមានទង់រដ្ឋផ្លូវការទេ រហូតដល់ការអនុម័តទង់ក្រហម-ខៀវផ្ទៃមេឃ នៃសាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមសូវៀតអ៊ុយក្រែន។ ទង់ជាតិពណ៌ខៀវនិងលឿងត្រូវបានអនុម័តជាបណ្តោះអាសន្នសម្រាប់ពិធីផ្លូវការក្នុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៩១ បន្ទាប់ពីអ៊ុយក្រែនបានទទួលឯករាជ្យ មុនពេលចុងក្រោយត្រូវបានស្ដារឡើងវិញជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី២៨ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៩២ ដោយសភាអ៊ុយក្រែន ។
អ៊ុយក្រែនបានប្រារព្ធទិវាទង់ជាតិជារៀងរាល់ឆ្នាំនៅថ្ងៃទី២៣ ខែសីហា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៤ ។
ឯកសារយោង
អ៊ុយក្រែន | train | wikipedia |
MRI | តើពាក្យ "នៅចំពោះព្រះភ័ក្ត្ររបស់ព្រះជាម្ចាស់" មានន័យយ៉ាងដូចម្តេចក្នុងបរិបទនៃស្រុកកងមាស ខេត្តកំពង់ចាម ភូមិឃុំគង្គា ក្នុងក្រុងតាខ្មៅខេត្តកណ្តាល? | khm | Khmer | សំដៅលើ៖
ស្រុកកងមាសនៃខេត្តកំពង់ចាម
ភូមិកងមាសនៃឃុំត្នោតជុំ ស្រុកបារាយណ៍ ខេត្តកំពង់ធំ | train | wikipedia |
MRI | រាជវាំងស្វាយរៀងស្ថិតនៅភូមិណា? | khm | Khmer | ប្រាសាទស្វាយអៀមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិស្វាយអៀ ឃុំចំណារក្រោម ស្រុកស្ទោង ខេត្តកំពង់ធំ។ ប្រាសាទនេះកសាងនៅក្នុងសម័យអង្គរ ដោយព្រះបាទរាជេន្ទ្រវរ្ម័នទី១ ក្នុងសតវត្សរ៍ទី១០ ដើម្បីឧទ្ទិសដល់សាសនាព្រាហ្មណ៍។
ខេត្តកំពង់ធំ
ស្វាយអៀ | train | wikipedia |
MRI | ពិពណ៌នាអំពីព្រះវិហារទី ១២ ឬ ព្រះបរមរាជវាំងនៅខេត្តសៀមរាប។ | khm | Khmer |
ប្រវត្តិ
ប្រាសាទនាង១២ ឬប្រាសាទសួគ៌ព្រ័តមានទីតាំងចំពីមុខព្រះពន្លាជល់ដំរីមានប្រាសាទតូចៗសាងអំពីថ្មបាយក្រៀមចំនួន១២។ នៅពីក្រោយប្រាង្គទាំងនោះមានស្រះទឹកធំចំនួនពីរ និងសំណង់អាគារចំនួនពីរទៀតដែលគេហៅថាប្រាសាទឃ្លាំងខាងជើង និងខាងត្បូង ដែលប្រើប្រាស់សម្រាប់ស្តុងទុកវត្ថុមានតម្លៃពីសម័យមុន។ យោងតាមរបាយការណ៍លោកជីវ តាក្វាន់បញ្ជាក់ថា បើមានគ្រួសារពីរមានក្តីក្តាំនឹងគ្នា ហើយរកកាត់សេចក្តីថានរណាត្រង់វៀចមិនកើត គេធ្វើដូច្នេះ នៅពីមុខវាំងមានប្រាសាទតូចៗចំនួន១២ខ្នង ហើយគេបញ្ជាកូនក្តីឱ្យចូលទៅអង្គុយក្នុងប្រាសាទនេះមួយម្នាក់។ គេអង្គុយតាំងពីរ បី ឬបួនថ្ងៃទៅ បើនរណាជាអ្នកធ្វើខុសនឹងច្បាប់ ពិតជាមានភស្តុតាងលេចឡើងមិនខាន គឺបើមិនចេញកមរមាសទេ ក៏ក្អកក្តៅផ្តាសាយដែរ។ ឯអ្នកទៀងត្រង់ឥតមានផលរមាស់អ្វីឡើយ។គួររំលឹកថាប្រាសាទនេះត្រូវបានឧទ្ទិសថ្វាយព្រះពុទ្ធមហាយាន។
រូបភាព
ខេត្តសៀមរាប
នាង១២ | train | wikipedia |
MRI | ពិពណ៌នាអំពីប្រទេសហូឡង់។ | khm | Khmer | ប្រទេសហុល្លង់ (ភាសាបារាំង៖ Hollande) ឬអាចហៅបានថា នេដឺរឡង់ (ភាសាហុល្លង់៖ Nederland) គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅតំបន់អឺរ៉ុបខាងលិច និងមានដែនដីក្រៅស្រុកនៅក្នុងតំបន់ការ៉ាអ៊ីប។ វាជាប្រទេសធម្មនុញ្ញធំជាងគេបង្អស់នៅក្នុងចំណោមប្រទេសធម្មនុញ្ញចំនួនបួនក្នុងព្រះរាជាណាចក្រហុល្លង់ (ប្រទេសផ្សេងទៀតរួមមាន អារូបា គូរ៉ាសាវ និងស៊ីនម៉ារតិន)។ នៅប៉ែកអឺរ៉ុប ប្រទេសហុល្លង់មានខេត្តចំនួនដប់ពីរ និងមានព្រំប្រទល់ជាប់ជាមួយប្រទេសអាល្លឺម៉ង់នៅភាគខាងកើត បែលហ្ស៊ិកនៅភាគខាងត្បូង និងឆ្នេរខាងជើងនិងលិចជាប់នឹងសមុទ្រខាងជើង។ ដែនដីក្រៅប្រទេសទាំងបីនៅឯសមុទ្រការ៉ាអ៊ីបបានក្លាយជាតំបន់រដ្ឋបាលពិសេសនៃប្រទេសហុល្លង់នៅក្នុងឆ្នាំ២០១០។ ភាសាផ្លូវការរបស់ប្រទេសនេះគឺភាសាហុល្លង់ ដោយមានភាសាហ្វ្រីសុងខាងលិចជាភាសាផ្លូវការបន្ទាប់បន្សំនៅក្នុងខេត្តហ្វ្រីស្លង់ ហើយចំណែកឯភាសាអង់គ្លេស និងភាសាប៉ាពីអាម៉ិនតូវិញជាភាសាផ្លូវការបន្ទាប់បន្សំនៅក្នុងការ៉ាអ៊ីបហុល្លង់។
ទីក្រុងធំៗ 5 នៅប្រទេសហូឡង់គឺ Amsterdam, Rotterdam, The Hague, Utrecht (បង្កើត Randstad megalopolis) និង Eindhoven (នាំមុខ Brabantse Stedenrij) ។ ទីក្រុងអាំស្ទែដាំគឺជារដ្ឋធានីរបស់ប្រទេស ខណៈទីក្រុងឡាអេកាន់កាប់អាសនៈរដ្ឋសភានិងរដ្ឋាភិបាលហូឡង់។ កំពង់ផែរ៉ូតេដាមជាកំពង់ផែធំបំផុតនៅទ្វីបអឺរ៉ុបនិងជាតំបន់ធំបំផុតនៅលើពិភពលោកនៅក្រៅតំបន់អាស៊ីបូព៌ា។
"ប្រទេសហូឡង់" មានន័យថា "បណ្តាប្រទេសទាបជាង" ដែលមានឥទ្ធិពលដោយដីនិងដីមានជីជាតិរបស់វាដែលមានប្រហែល 50% នៃដីរបស់វាលើសពីមួយម៉ែត្រពីលើនីវ៉ូសមុទ្រ។ [10] ភាគច្រើននៃតំបន់ក្រោមកម្រិតទឹកសមុទ្រគឺជាសិប្បនិម្មិត។ ចាប់តាំងពីចុងសតវត្សទី 16 តំបន់ធំៗ (polders) ត្រូវបានគេយកមកវិញពីសមុទ្រនិងបឹងដែលស្មើនឹងជិត 17% នៃផ្ទៃដីបច្ចុប្បន្នរបស់ប្រទេស។ ជាមួយនឹងដង់ស៊ីតេប្រជាជនចំនួន 412 នាក់ក្នុងមួយគីឡូម៉ែត្រ - 507 ប្រសិនបើទឹកត្រូវបានគេដកចេញ - ប្រទេសហូឡង់ត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាប្រទេសដែលមានប្រជាជនច្រើន។ មានតែប្រទេសបង់ក្លាដេសកូរ៉េខាងត្បូងនិងតៃវ៉ាន់ប៉ុណ្ណោះដែលមានប្រជាជនកាន់តែច្រើននិងមានដង់ស៊ីតេប្រជាជនខ្ពស់។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយប្រទេសហូឡង់គឺជាប្រទេសនាំចេញផលិតផលម្ហូបអាហារនិងកសិផលធំបំផុតទី 2 នៅលើពិភពលោកបន្ទាប់ពីសហរដ្ឋអាមេរិច។ នេះគឺដោយសារតែភាពមានកូននៃដីនិងអាកាសធាតុស្រាលក៏ដូចជាកសិកម្មដែលពោរពេញទៅដោយការអភិវឌ្ឍខ្ពស់។ ។ ប្រទេសហូឡង់គឺជាប្រទេសទីបីក្នុងពិភពលោកដែលបានជ្រើសរើសតំណាងដែលគ្រប់គ្រងសកម្មភាពរបស់រដ្ឋាភិបាល។ វាត្រូវបានគ្រប់គ្រងជាលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យសភានិងរាជាធិបតេយ្យអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1848 ដែលបានរៀបចំជារដ្ឋរួមមួយ។ ប្រទេសហូឡង់មានប្រវត្តិយូរអង្វែងនៃការអត់ធ្មត់សង្គមហើយជាទូទៅត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាប្រទេសសេរីដែលបានធ្វើនីត្យានុកូលីការរំលូតកូនពេស្យាចារនិងភាពក្ស័យធនស្របពេលរក្សាគោលនយោបាយថ្នាំញៀន។ ប្រទេសហូឡង់បានលុបចោលទោសប្រហារជីវិតនៅឆ្នាំ 1870 ហើយបានទទួលសិទ្ធិបោះឆ្នោតរបស់ស្ត្រីនៅឆ្នាំ 1919 ។ ការទទួលយកសហគមន៍ LGBT បានក្លាយទៅជាប្រទេសដំបូងគេបង្អស់ក្នុងពិភពលោកក្នុងការធ្វើផ្លូវភេទលើភេទដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ 2001 ។
ប្រទេសហូឡង់គឺជាសមាជិកស្ថាបនិកនៃសហភាពអឺរ៉ុបអឺរ៉ូតំបន់ G-10 អង្គការអូតង់អង្គការ OECD និងអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោកព្រមទាំងជាផ្នែកមួយនៃតំបន់ Schengen និងសហភាព Benelux ។ ប្រទេសនេះជាម្ចាស់ផ្ទះរបស់អង្គការសម្រាប់ការហាមឃាត់អាវុធគីមីនិងតុលាការអន្ដរជាតិចំនួនប្រាំគឺ: តុលាការអន្តោប្រវេសន៍តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិតុលាការឧក្រិដ្ឋកម្មអន្តរជាតិសម្រាប់អតីតយូហ្គោស្លាវីតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិនិងតុលាការពិសេសសម្រាប់លីបង់។ ទីបួនគឺស្ថិតនៅទីក្រុងឡាអេ។ ទីភ្នាក់ងារចារកម្មព្រហ្មទណ្ឌសហភាពអឺរ៉ុប Europol និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការយុត្តិធម៌ Eurojust និងអង្គភាពឃុំឃាំងអ។ ស។ ប។ ប្រទេសនេះក៏ជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី 2 នៅក្នុងសន្ទស្សន៍សេរីភាពសារព័ត៌មានពិភពលោកឆ្នាំ 2016 ដែលត្រូវបានបោះពុម្ពផ្សាយដោយអ្នកសារព័ត៌មានគ្មានព្រំដែន។ [11] ប្រទេសហូឡង់មានទីផ្សាដែលមានមូលដ្ឋានលើទីផ្សារ សេដ្ឋកិច្ចឈរនៅលំដាប់ទី 17 នៃប្រទេសចំនួន 177 យោងទៅតាមសន្ទស្សន៍សេរីភាពសេដ្ឋកិច្ច។ វាមានប្រាក់ចំណូលខ្ពស់បំផុតមួយក្នុងចំណោមមនុស្ស 13 នាក់នៅលើពិភពលោកក្នុងឆ្នាំ 2016 យោងទៅតាមមូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្ដរជាតិ។ នៅក្នុងឆ្នាំ 2017 របាយការណ៍សុភមង្គលពិភពលោករបស់អង្គការសហប្រជាជាតិបានដាក់ប្រទេសហូឡង់ក្លាយជាប្រទេសដែលមានសុភមង្គលបំផុតទី 6 នៅលើពិភពលោកដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីគុណភាពជីវិតខ្ពស់របស់ខ្លួន។ ប្រទេសអង់គ្លេស ក៏មានរដ្ឋសុខុមាលភាពសប្បុរសធម៌ផងដែរដែលផ្តល់ការថែទាំសុខភាពជាទូទៅល្អ។ ការអប់រំសាធារណៈនិងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនិងអត្ថប្រយោជន៍សង្គមយ៉ាងទូលំទូលាយ។ ប្រព័ន្ធសុខុមាលភាពរួមបញ្ចូលគ្នាជាមួយប្រព័ន្ធពន្ធដារដែលចែកចាយយ៉ាងខ្លាំងក្លាធ្វើឱ្យប្រទេសហូឡង់ក្លាយជាប្រទេសដែលមានសមភាពច្រើនជាងគេនៅទូទាំងពិភពលោក។ វាក៏ជាប់ចំណាត់ថ្នាក់កំពូលទីបីនៅក្នុងសន្ទស្សន៍អភិវឌ្ឍន៍មនុស្សដែលត្រូវបានកែតម្រូវដោយវិសមភាពរួមជាមួយប្រទេសអូស្ត្រាលី។
កំណត់សម្គាល់
ឯកសារយោង
ហុល្លង់
ព្រះរាជាណាចក្រហុល្លង់
ប្រទេសអឺរ៉ុបខាងលិច
ប្រទេសនៅអឺរ៉ុប
ប្រទេសឆ្លងទ្វីប
រដ្ឋសមាជិកនៃសហភាពអឺរ៉ុប
រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ | train | wikipedia |
MRI | តើមានព័ត៌មានអ្វីខ្លះអំពីកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន? | khm | Khmer | សន្តិសុខនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានត្រូវបានរឹតបន្តឹង ខណៈមានការគំរាមវាយប្រហារភេវរកម្មនៅម៉ាឡេស៊ី | KHTOEM
Homeព័ត៌មានក្នុងស្រុកContent សន្តិសុខនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានត្រូវបានរឹតបន្តឹង ខណៈមានការគំរាមវាយប្រហារភេវរកម្មនៅម៉ាឡេស៊ី ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ៖ មេប៉ូលិសម៉ាឡេស៊ី លោក Khalid Abu Bakar បាននិយាយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍កាលពីយប់ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ម្សិលមិញថា មានការគំរាមវាយប្រហារភេវរកម្មនៅក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី មុនពេលការមកដល់លោកប្រធានាធិបតីអាមេរិក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ដើម្បីចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន-អាមេរិកនៅទីក្រុងគួឡាឡំាពួរ ។
បើតាមមេប៉ូលិសដដែល មកដល់ពេលនេះសន្តិសុខនៅក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ីត្រូវបានរឹតបន្តឹងបំផុត ដោយក្នុងនោះមានមានទាហាននិងប៉ូលិសសរុប៤៥០០នាក់ បានត្រូវគេដាក់ពង្រាយនៅជុំវិញទីតំាងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាននិងកិច្ចប្រជុំពាក់ព័ន្ឋ និងនៅតាមគោលដៅជាច្រើនទៀត។
សន្តិសុខនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានត្រូវបានរឹតបន្តឹង ខណៈមានការគំរាមវាយប្រហារភេវរកម្មនៅម៉ាឡេស៊ី已关闭评论
Tags:ប្រជុំប្រធានវាយប្រហារអាមេរិក
ចាប់វាយលុកលើភាគខាងលិចក្រុងម៉ូសស៊ុល
Post-Navសន្តិសុខម៉ាឡេស៊ីចាប់ផ្តើមរឹតបន្តឹងខ្លាំង សម្រាប់វត្តមានលោក អូបាម៉ាក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានPost-next តំណាងរាស្ត្រCNRP៣រូបពិភាក្សាជាមួយលោក សម រង្ស៊ី និងលោក កឹម សុខា នៅក្រុងម៉ានីល 文章导航 | train | culturax/mC4 |
MRI | ពិពណ៌នាអំពីទង់ជាតិនៃប្រទេសប្រ៊ុយណេ ។ | khm | Khmer | ទង់ជាតិប្រ៊ុយណេ មានរូបតំណាងប្រទេសប្រ៊ុយណេចំកណ្តាលលើវាលពណ៌លឿង កាត់ដោយឆ្នូតអង្កត់ទ្រូង ពណ៌ខ្មៅ និង ស ( ប្រលេឡូក្រាម នៅមុំ)។ វាលពណ៌លឿងតំណាងឱ្យស៊ុលតង់នៃប្រ៊ុយណេ ។ ផ្នត់ក្រហម មានអឌ្ឍចន្ទមួយបែរមុខទៅខាងលើ ភ្ជាប់ជាមួយប៉ារ៉ាបូល ដោយដៃនៅសងខាង។ ឆ្នូតខ្មៅ និងស រត់កាត់ទង់ជាតិ។
TypeFlag of Brunei
នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ពណ៌លឿងគឺជាពណ៌នៃរាជវង្ស និងគំរូរាជវង្សនៃប្រទេសម៉ាឡេស៊ី និង ប្រទេសថៃ ហើយទង់ជាតិសារ៉ាវ៉ាក់ រួមជាមួយនឹងទង់ជាតិប្រធានាធិបតីនៃឥណ្ឌូនេស៊ី សុទ្ធតែប្រើវាលពណ៌លឿងផងដែរ។ អឌ្ឍចន្ទតំណាងឱ្យ សាសនាឥស្លាម ឆ័ត្រតំណាងឱ្យរាជាធិបតេយ្យ ហើយដៃនៅចំហៀងតំណាងឱ្យភាពសប្បុរសរបស់រដ្ឋាភិបាល។ ឆ្នូតខ្មៅ និងស តំណាងឱ្យនាយករដ្ឋមន្រ្ដីនៃប្រទេសប្រ៊ុយណេ ដែលធ្លាប់ជាព្រះរាជានុសិទ្ធិរួម ហើយបន្ទាប់មក - បន្ទាប់ពីស៊ុលតង់បានចូលវ័យ - ទីប្រឹក្សាជាន់ខ្ពស់៖ ប៉េងគីរ៉ាន់ បេនដាហារ៉ា (រដ្ឋមន្ត្រីទីមួយ តំណាងដោយឆ្នូតពណ៌សក្រាស់ជាងបន្តិច) និង ប៉េងគីរ៉ាន់ ពេម៉ាន់ចា (រដ្ឋមន្ត្រីទី២ គ្រប់គ្រងកិច្ចការបរទេស តំណាងដោយពណ៌ខ្មៅ) ដោយឆ្នូតពណ៌សគឺប្រហែល ១២% ធំទូលាយជាងពណ៌ខ្មៅ។
នៅលើអឌ្ឍចន្ទគឺជាបាវចនាជាតិនៃប្រទេសប្រ៊ុយណេជា (Arabic : المحسنون بالهدى الدائمون ; Ad-dāʾimūna al-muḥsinūna bi-l-hudā) មានន័យថា "តែងតែផ្តល់ការបម្រើជាមួយនឹងការណែនាំរបស់ព្រះ" ។
ខាងក្រោមនេះជាបដាដែលចារឈ្មោះប្រទេសជា ភាសាចាវី ៖ ; ប្រ៊ុយណេដារូសាឡឹម មានន័យថា ប្រ៊ុយណេជាលំនៅនៃសន្តិភាព
វាគឺជាទង់ជាតិមួយក្នុងចំណោមទង់ជាតិមួយចំនួនដែលរួមបញ្ចូលបន្ទាត់អង្កត់ទ្រូង ជាមួយនឹងឧទាហរណ៍ផ្សេងទៀតរួមមាន សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោ, តង់ហ្សានី, ណាមីប៊ី និង ទ្រីនីដាដ និង តូបាហ្គោ ។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ទង់ជាតិក្នុងទម្រង់បច្ចុប្បន្នរបស់វា លើកលែងតែទង់ជាតិ ត្រូវបានប្រើប្រាស់តាំងពីឆ្នាំ១៩០៦ នៅពេលដែលប្រ៊ុយណេក្លាយជាអាណាព្យាបាលរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស បន្ទាប់ពីមានការចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងរវាងប្រ៊ុយណេ និងចក្រភពអង់គ្លេស។ ទោះបីជាប្រទេសប្រ៊ុយណេទើបតែត្រូវបានតែងតាំងដោយឯករាជ្យបន្ទាប់ពីនេះក៏ដោយ ក៏ប្រ៊ុយណេនៅតែរក្សានិមិត្តសញ្ញាមួយចំនួនដូចជាទង់ជាតិ។
ផ្នូរត្រូវបានដាក់បញ្ចូលនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៥៩ បន្ទាប់ពីការប្រកាសឱ្យប្រើរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្ងៃទី២៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៥៩
ការរចនាត្រូវបានរក្សាទុកនៅពេលប្រទេសនេះទទួលបានឯករាជ្យពេញលេញនៅថ្ងៃទី១ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៨៤ ដូចជា ព្រុយណេដារូសាឡឹម (ប្រ៊ុយណេ លំនៅឋានសន្តិភាព)។
ឯកសារយោង | train | wikipedia |
MRI | ខ្ញុំកំពុងពិចារណាទិញស្បែកជើងបាល់ទាត់។ តើខ្ញុំដឹងបានយ៉ាងដូចម្តេចថាតើត្រូវជ្រើសរើសយកមួយណា? | khm | Khmer | ស៊ីន ស៊ីសាមុត (អង់គ្លេស: Sinn Sisamouth) កេីតនៅថ្ងៃទី២៣ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៣៣ លោកគឺជា អ្នកនិពន្ធបទចម្រៀង និងជាអ្នកចម្រៀងខ្មែរដ៏ល្បីល្បាញ នាអំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ៥០ ដល់ ៧០ ។ លោកមានរហស្សនាមថា អធិរាជសំឡេងមាស (Emperor of the Golden Voice) ដែលត្រូវបានបំពាក់មេដាយមាសកិត្តិយស ពីព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា ព្រះបាទ នរោត្តម សីហនុ ។ លោក "ស៊ីន ស៊ីសាមុត" ទទួលមរណៈភាពក្នុងរបបប្រល័យពូជសាសន៍ខ្មែរក្រហម នៅថ្ងៃទី១៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៧៦ ។ ភាពល្បីល្បាញរបស់លោក ស៊ីន ស៊ីសាមុត បានពីទឹកដមសំឡេងដ៏ក្រអួនក្រអៅ ពីរោះរណ្ដំចិត្ត គួបផ្សំនឹងបទចម្រៀងមនោសញ្ចេតនាគ្រប់រស់ជាតិ អន្លង់អន្លោច សប្បាយ កម្សត់ខ្លោចផ្សារផ្សេងៗ ដែលជាស្នាដៃនិពន្ធផ្ទាល់របស់លោក និងជាមួយដៃគូអ្នកនិពន្ធដ៏ទៃទៀតក្នុងជំនាន់នោះ ដែលលោក "សុីន សុីសាមុត" មានបទចម្រៀងសរុប ១,២០០ បទ ក្នុងចំណោមបទចម្រៀងទាំងនោះ លោកក៏មានបទចម្រៀងផ្ទាល់ខ្លួនផងដែរ ចំនួនជាង ៥០០ បទ ដោយស្មើនិង ៥០ អាលប៊ុម អាលប៊ុមដែលលោកបានច្រៀងនៅ ផលិតកម្មឆ្លងដែន មានចំនួន ២៥០ អាលប៊ុម ផលិតកម្មវត្តភ្នំ (Original) មានចំនួន ១៥៨ អាលប៊ុម ផលិតកម្ម Sayonara Cover ពីអ្នកចម្រៀងបរទេស មានចំនួន ៩០ អាលប៊ុម និង ផលិតកម្ម រស្មីពានមាស មានចំនួន ៥០ អាលប៊ុម ដែលជា Original Master Albums ។
ជីវប្រវត្តិ
ជីវិតចាប់ផ្ដើម
លោក ស៊ីន ស៊ីសាមុត កើតនៅថ្ងៃ ២៣ ខែសីហា ឆ្នាំ ១៩៣៣ នៅខេត្តស្ទឹងត្រែង ។ លោកជាកូនប្រុសពៅនិងមានបងប្អូនចំនួន ៤នាក់ (ប្រុស ២ ស្រី ២) ឪពុករបស់លោកឈ្មោះ ស៊ីន លាង ជានាយទាហ៊ានប្រចាំ ខេត្តបាត់ដំបង នៃទាហានបដិវដ្តន៍ ប្រឆាំង អាណានិគមន៍បារាំង ហើយ ឪពុករបស់លោក បានលាចាកលោក ដោយជំងឺប្រចាំកាយ ចំណែកឯម្ដាយលោក ឈ្មោះ ស៊ីន ប៊ុនលឿ ដែលជាកូនកាត់ឡាវ-ចិន ។ ក្រោយពេលឪពុករបស់លោកសាមុត មរណៈភាពមិនយូរប៉ុន្មាន ម្តាយរបស់លោក ក៏រៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ ម្ដងទៀត និងបានបន្សល់ទុកនូវកូន ២ នាក់ទៀត ។ លោក ស៊ីន-ស៊ីសាមុត បានចូលរៀននៅសាលាបឋមសិក្សានៃទីរួមខេត្ត នាខេត្តស្ទឹងត្រែង ពេលលោកអាយុ ៧ ឆ្នាំ ។ លោកបានរៀនឧបករណ៍តន្ត្រី (កូដទ្រ) (ផ្លុំបុី) និង (គោះឈឹង) ពីជីតារបស់លោក ដោយមាននិស្ស័យជាអ្នកសិល្បៈ លោកក៏បានហាត់រៀនបទចម្រៀង មហោរី ចម្រៀងអាយ៉ៃ ចម្រៀងយីកេ ចម្រៀងចាបុី ចម្រៀងល្ខោនបាសាក់ ផងដែរ ។ ក្រោយពេលបញ្ចប់ការសិក្សានៅ អនុវិទ្យាល័យនា ខេត្តស្ទឹងត្រែង លោកបានទៅរៀនបន្តនាក្រុងភ្នំពេញ ផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រ ក្នុងឆ្នាំ ១៩៥១ ជាមួយម្ដាយមីងរបស់លោក ។ ដោយសារតែលោក មាននិស្ស័យផ្នែកសិល្បៈលោកបានសុំគ្រូឡើងច្រៀងចម្រៀង ជាញឹកញាប់នៅក្នុងថ្នាក់រៀន ទេពកោសល្យ របស់លោកបានឈានទៅបង្កើតក្រុមចម្រៀងផ្ទាល់ខ្លួនក្នុងឆ្នាំ ១៩៥២ ដែលមានសមាជិកនៃក្រុមចម្រៀង ៦នាក់ ដែលសុទ្ធតែជាមិត្តរួមថ្នាក់របស់លោក ដែលក្រុមរបស់លោកមានឈ្មោះថា "រស្មីព្រះច័ន្ទ" ។ ក្រុមចម្រៀងរបស់លោក ចាប់ផ្ដើមល្បីទូទាំងសាលា នាក្រុងភ្នំពេញរហូតដល់ខាងផលិតកម្ម "រាជសីហ៍" ប្រចាំវិទ្យុជាតិកម្ពុជា អញ្ជើញក្រុមរបស់លោកទៅចូលច្រៀងក្នុងឆ្នាំ ១៩៥៣ ពេលនោះហើយដែលលោក សុីន សុីសាមុត បោះជំហានទៅក្នុងវិថីសិល្បៈនាពេលនោះរហូតដល់រូបលោកអស់ជីវិតក្នុងរបបវាលពិឃាតប៉ុល ពត ក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៦ ។
ភាពជោគជ័យ និង សមិទ្ធិផល
អាជីពតន្ត្រី (ទសវត្សរ៍ ១៩៥០)
នៅអំឡុងឆ្នាំ ១៩៥៣ ក្រោយពេលលោក សុីន សុីសាមុត មានឱកាសចូលច្រៀងក្នុង ស្ថានីយ៍វិទ្យុជាតិកម្ពុជា (អង់គ្លេស: Radio National Kampuchea ) ហៅកាត់ថា (R) លោកបង្ហើរសំនៀង ជាប្រភេទបទភ្លេងមហោរី នៃ របាំត្រុដិ ដើម្បីច្រៀងអបអរក្នុង ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ បទចម្រៀងដើមដំបូងគេមានចំណងជើងថា (បងច្រៀងហៅអូន) ក្នុងអាលប៊ុម ទី១ នៃផលិតកម្ម "រាជសីហ៍" បន្ទាប់មកលោក សុីន សុីសាមុត បានច្រៀងនូវបទចម្រៀងដើមដំបូង នៃចង្វាក់រាំវង់ដំបូងគេបង្អស់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា គឺបទ រាំវង់ឯករាជ បន្ទាប់ពីប្រទេសកម្ពុជាបានទទួលឯករាជពីប្រទេសបារាំង នៅថ្ងៃទី ៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៥៣ ។ លោក សុីន សុីសាមុត បានបន្តច្រៀងក្នុងវិទ្យុជាតិ និងបានចេញនៅបទចម្រៀងជាបន្តបន្ទាប់ ដែលជាប្រភេទបទចម្រៀងដូចជា៖ បទចម្រៀង មហោរី ចម្រៀងអាយ៉ៃ ចម្រៀងយីកេ ចម្រៀងចាបុី និងចម្រៀងល្ខោនបាសាក់ ភាពបុិនប្រសពរបស់លោកត្រូបាន ក្រសួងឃោសនាការ អញ្ញើញលោកឱ្យចូលច្រៀង ក្នុងវង្សភ្លេងព្រះបរមរាជវាំង ក្នុងឆ្នាំ ១៩៥៥ ហើយលោកក៏ទទួលបានពានរង្វាន់ក្រុមចម្រៀងជាតិ (អង់គ្លេស National Choir Awards) បំពាក់ថ្នាក់ជាកិច្ច កិត្តិយស សហមេត្រីភាព ដែលជារាជព្រះទាន របស់ព្រះមហាក្សត្រីយានី ស៊ីសុវត្ថិ កុសមៈ នារីរ័ត្នសេរីវឌ្ឍនា ក្នុងពេលនោះផងដែរ ។
អាជីពតន្ត្រី (ទសវត្សរ៍ ១៩៦០)
នៅឆ្នាំ ១៩៦៣ លោក ស៊ីន-ស៊ីសាមុត ចាប់ផ្តើមថតចម្រៀងអោយផលិតកម្មវត្តភ្នំ។ បទចំប៉ាបាត់ដំបង បានឆក់យកបេះដូងអ្នកស្តាប់នៅទូទាំងប្រទេស។ នៅក្នុងបទសម្ភាសន៍មួយរៀបចំឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៧១ ដោយទូរទស្សន៍សាធារណរដ្ឋ អ្នកសម្ភាសន៍លោកបានរំលឹកឡើងថា បទចំប៉ាបាត់ដំបង នេះជាបទដំបូងគេបង្អស់ដែលចាក់ផ្សាយតាមកញ្ចក់ទូរទស្សន៍នេះ ដើម្បីអបអរសាទរពិធីសម្ភោធស្ថានីយ៍របស់ខ្លួននៅឆ្នាំ១៩៦៥។
កិត្តិសព្ទរបស់លោកឡើងដល់កំពូលនៅពាក់កណ្តាលទសវត្សរ៍៦០។ លោកបានចូលរួមថតបទចម្រៀងថ្វាយព្រះបាទនរោត្តម-សីហនុ ដូចជា បទរាត្រីដែលបានជួបភ័ក្រ និង បទភ្នំពេញ។ នៅចុងទសវត្សរ៍៦០ និងដើមទសវត្សរ៍៧០ លោកចាប់ផ្តើមថតបទចម្រៀងដាក់ក្នុងភាពយន្តពេញនិយមមួយចំនួននាសម័យនោះ មាន រឿងអនអើយស្រីអន រឿងទិព្វសូដាច័ន្ទ និង រឿងថាវរីមាសបង។ ក្នុងរឿងពៅឈូកស ដឹកនាំថតដោយលោក ទា-លឹមកាំង សំដែងដោយ លោក ជា-យុទ្ធថន និង អ្នកស្រី ឌី-សាវ៉េត, បទនាវាជីវិត របស់លោក ស៊ីន-ស៊ីសាមុត កាន់តែធ្វើអោយផ្ទៃរឿងកាន់តែកម្សត់។ បទនាវាជីវិត បន្ទរឡើងនៅក្នុងឈុតសង្វាត (សំដែងដោយ លោក ជា-យុទ្ធថន) ចេញទូកចាកចោលនាងពៅឈូកស (សំដែងដោយអ្នកស្រី ឌី-សាវ៉េត)អោយនៅកណ្តោចកណ្តែង។
នៅក្នុងជីវិតសិល្បៈរបស់លោក លោកធ្លាប់ថតបទចម្រៀងឆ្លងឆ្លើយជាមួយអ្នកចម្រៀងស្រីជាច្រើនមានដូចជា អ្នកស្រី ម៉ៅ-សារ៉េត អ្នកស្រី កែវ-សិដ្ឋា អ្នកស្រី ឈុន-វណ្ណា អ្នកស្រី ហួយ-មាស អ្នកស្រី រស់-សេរីសុទ្ធា និង អ្នកស្រី ប៉ែន-រ៉ន។ អ្នកស្រី ម៉ៅ-សារ៉េត ជាអ្នកចម្រៀងស្រីដែលមានឈ្មោះល្បីទូទាំងប្រទេសដំបូងគេចាប់ពីកម្ពុជាបានឯករាជ្យ។ បទចម្រៀងល្បីរបស់អ្នកស្រីគឺ បទសំបុត្រក្រោមខ្នើយ និងបទអោយអូនអស់ចិត្ត។ អ្នកស្រី ប៉ែន-រ៉ន ចាប់ផ្តើមថតចម្រៀងជាមួយលោក ស៊ីន-ស៊ីសាមុត នៅឆ្នាំ ១៩៦៦។ អ្នកស្រី រស់-សេរីសុទ្ធា ចាប់អាជីពសិល្បៈករនៅឆ្នាំ ១៩៦៧ ជាមួយនឹងបទស្ទឹងខៀវ។ សំឡេងស្រួយស្រេះរបស់អ្នកស្រីសក្តិសមឥតខ្ចោះជាមួយសំឡេងធ្ងន់ក្រអួនរបស់លោក ស៊ីន-ស៊ីសាមុត។
អាជីពតន្ត្រី (ទសវត្សរ៍ ១៩៧០)
ប្រជាប្រិយភាពរបស់លោក ស៊ីន-ស៊ីសាមុត បានធ្វើអោយលោកមិនអាចនិពន្ឋបទភ្លេងអោយទាន់តម្រូវការអ្នកគាំទ្រលោក។ ហេតុនេះលោកក៏ចាប់ផ្តើមយកបទរបស់កវីផ្សេងទៀតមកច្រៀង។ ដំបូងលោកច្រៀងបទនិពន្ធរបស់ លោក ពៅ-ស៊ីផូ លោក ស្វាយ-សំអឿ លោក ម៉ា-ឡៅពី លោក មែរ-ប៊ុន (មិត្តស្និទស្នាលរបស់លោក) និងលោក ហាស់-សាឡន។ ពីឆ្នាំ ១៩៧០ដល់ឆ្នាំ ១៩៧៥ ភាគច្រើនលោកច្រៀងបទនិពន្ធដោយលោកវ៉ោយ-ហូរ។ ទោះជាលោកច្រៀងបទដែលនិពន្ធដោយអ្នកដទៃ បទចម្រៀងរបស់លោកនៅតែមានប្រជាប្រិយភាព។ ព្រមជាមួយបទចម្រៀងផ្ទាល់ខ្លួន លោកក៏បានយកទំនុកភ្លេងបរទេសមកច្រៀងជាខ្មែរដែរ។ ដូចជា បទបងនៅតែចាំ តាមលំនាំបទ The House of the Rising Sun, បទខ្ញុំស្រលាញ់ស្រីតូច លំនាំបទ Black Magic Woman។ ក្រៅពីនោះលោកតែងបទដោយខ្លួនឯង ដែលមានរឿងខ្លះជារឿងផ្ទាល់របស់លោក មានបទខ្លះជារបស់មិត្តភក្តិ មកដំណាលប្រាប់លោកឱ្យលោកតែងឱ្យគេ ។ ហេតុនេះហើយទើបរៀងរាល់ថៃ្ងតាំងពីព្រឹកព្រលឹមគឺ មានមនុស្សអង្គុយចាំលោកនៅមុខផ្ទះរួចជាស្រេច ដើម្បីសុំឱ្យជួយលោកតែងបទពីជីវិតឬពីការឈឺចាប់ណាមួយរបស់គេ ។ ចំពោះសំណូមពរនេះ លោកតែងដោះស្រាយឱ្យជាហូរហែដែរ ទើបបទរបស់លោកភាគច្រើនវាខ្លីមួយបទមែន តែវាបានឆ្លុះបញ្ចាំងឱ្យឃើញពីវិបត្តិមួយយ៉ាងធំ ពីព្រឹត្តិការណ៍ធំណាមួយឬពីដំណើរជីវិតរបស់មនុស្សម្នាក់តាំងពីដើមរហូតដល់ចប់ ហើយពោរពេញដោយមនោសញ្ចោតនាយ៉ាងជ្រាលជ្រៅទៀតផង។
នៅក្រោយមកទៀត លោកស៊ីន ស៊ីសាមុតថតអាល់ប៊ុមអោយផលិតកម្មច័ន្ទឆាយា និងផលិតកម្មហេងសេង។ លោកក៏សរសេរចម្រៀងអោយផលិតកម្មភាពយន្តផ្សេងៗផងដែរ។ រហូតមកទល់ឆ្នាំ១៩៧២ លោកបានលក់ចម្រៀងជាង១ពាន់បទអោយផលិតកម្មនានា។ រហូតដល់ការដួលរលំនៃសាធារណរដ្ឋខ្មែរនៅឆ្នាំ១៩៧៥ លោកបានថតចម្រៀងប្រហែល១ពាន់បទទៀត។
បន្ទាប់ពីរដ្ឋប្រហារថ្ងៃទី១៨ មីនា ១៩៧០ លោកស៊ីន-ស៊ីសាមុតបានចាកចោលវង់ភ្លេងព្រះរាជទ្រព្យ ទៅការិយាល័យទី៥នៃក្រសួងអគ្គសេនាធិការកងទ័ពជាតិសាធាណរដ្ឋខ្មែរ។ លោកបានធ្វើការនៅការិយាល័យទី៥រយៈពេល១ឆ្នាំ រួចក៏ចូលក្នុងក្រុមតន្ត្រីក្រសួងក្នុងឋានៈជាអនុសេនីយ៍ទោ។ នៅមុនពេលខ្មែរក្រហមកាន់កាប់ លោកបានឡើងឋានៈដល់អនុសេនីយ៍ឯក។
នៅសម័យលន់នល់ លោកចាប់ផ្តើមច្រៀងចម្រៀងឃោសនាអោយសាធារណរដ្ឋខ្មែរ។ នៅក្នុងកម្មវិធីទូរទស្សន៍នៅឆ្នាំ១៩៧១ លោកច្រៀងបទគាំទ្ររបបសាធារណរដ្ឋ ក្នុងសម្លៀកបំពាក់យោធាដោយពាក់មួកកន្តិបបិតបាំងថ្ងាសឆកបន្តិចរបស់លោក។ លោកបានរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាថ្មីម្តងទៀតជាមួយអ្នករាំរបាំព្រះរាជទ្រព្យម្នាក់។ នៅពេលខ្មែរក្រហមវាយបានភ្នំពេញនៅខែមេសា ១៩៧៥ លោកត្រូវបានគេជម្លៀសចេញពីក្រុងជាមួយប្រជាពលរដ្ឋរាប់លានអ្នកទៀត។ លោកត្រូវពួកខ្មែរក្រហមសម្លាប់បន្ទាប់ពីលោកថតបទចម្រៀងអោយពួកវារួចហើយ។
កេរ្តិ៍ឈ្មោះ
ជីវិតឯកជន
លោកស៊ីន-ស៊ីសាមុត មិនដែលមានទំនាក់ទំនងស្នេហាអោយបានច្បាស់លាស់ជាមួយអ្នកណាទេ។ ដោយសារតែលោកមានមហិច្ឆតាខ្ពស់និងបូជាខ្លួនសម្រាប់ចម្រៀង ហេតុនេះលោកមិនមានពេលសម្រាប់មានស្នេហាផ្អែមល្អែមទេ។ ទំនាក់ទំនងរបស់លោកជាមួយស្រីៗ ទំនងជាគ្រាន់តែត្រឹមជាមិត្តជាជាងស្នេហា។
លោកស៊ីន-ស៊ីសាមុតរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍២ដង។ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការសិក្សាពីសាលាវេជ្ជសាស្ត្រ លោករៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាមួយអ្នកស្រី ខាវ-ថងញ៉ុត ដែលជាបងប្អូនជីជូនមួយជាមួយលោក តាមការចាត់ចែងរបស់មេបា។ ពួកលោកមានបុត្រាបុត្រី៤នាក់មានដូចជា សុិន យុទ្ធនា សុិន ច័ន្ទឆ័យា សុិន វ៉ាន់ថា សុិន ប្រាសាទសង្វា។ ទោះបីជាលោកស៊ីន-ស៊ីសាមុតមានទេពកោសល្យនិងធ្វើការខ្លាំងផ្នែកចម្រៀងនិងតន្ត្រីក៏ដោយ ប្រាក់ចំណូលរបស់លោកមានកម្រិតមធ្យម បើប្រៀបធៀបនឹងអ្នកល្បីៗផ្សេងទៀត។ ទោះជាលោកជាអ្នកចម្រៀងមានប្រជាប្រិយបំផុតនៅសម័យនោះក៏ដោយ ក៏លោកមិនអាចក្លាយជាអ្នកមានមហាសាលម្នាក់ដែរ។ លោកមានជីវភាពមធ្យម ដោយសារប្រាក់ចំណូលបានមកតែពីទេពកោសល្យនិងការងារចម្រៀងនិងតន្ត្រីរបស់លោកសុទ្ធសាធ គ្មានចំណូលអ្វីមកពីក្រៅទៀតទេ។ លុយកាក់របស់លោកត្រូវបានស្វះស្វែងរកដោយសេចក្តីព្យាយាម និងសន្សំសំចៃរហូតដល់លោកសង់បានវីឡាធុនមធ្យមមួយនៅទួលទំពូងដែលមានឈ្មោះថា វីឡាសូក្រាត។ ប៉ុន្តែប្រាក់ចំណូលរបស់លោក៏អាចអោយលោកដូររថយន្តវ៉ុលវ៉ាហ្គិន (Volkswagen)ពណ៌ខៀវផ្ទៃមេឃ យករថយន្តមែរសឺដែស (Mercedes 220D)ពណ៌ខៀវបាន។
ជាទូទៅ ជីវិតរបស់លោកគឺសាមញ្ញណាស់ ដោយចំណាយពេលភាគច្រើនសម្រាប់ធ្វើការងារ។ ដោយសារតែប្រាក់ចំណូលបានពីសិល្បៈរបស់លោកមានកម្រិតមធ្យម លោកបានហាមប្រាមកូនៗរបស់លោកមិនអោយចាប់អាជីពជាសិល្បករចម្រៀងតន្ត្រីទេ។ លោកបានពន្យល់ដល់លោក ស៊ីន-ច័ន្ទឆាយ៉ា ដែលជាកូនប្រុសរបស់លោកថា អាជីពជាអ្នកចម្រៀងគ្មានតម្លៃទេ។ ទោះជាកូនៗរបស់លោកបង្ហាញទេពកោសល្យផ្នែកចម្រៀងក៏ដោយ ក៏ស៊ីន-ស៊ីសាមុតមិនដែលជួយលើកទឹកចិត្តឬជួយបង្ហាត់បង្រៀនកូនៗពីសិល្បៈតន្ត្រីនិងចម្រៀងដែរ។ បន្ទាប់ពីសម័យខ្មែរក្រហម មានតែកូនស្រីម្នាក់និងកូនប្រុសម្នាក់ទេដែលរស់រានមានជីវិត។ ជីវិតគ្រួសាររបស់លោកចាប់មានភាពរកាំរកូសដោយសារសម្ពាធពីអាជីពនិងកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់លោក។ ភរិយារបស់លោកបានចាកចោលលោកទៅបួសជាដូនជី ពេលលោកស្រីមានអាយុ៣០ឆ្នាំ។
កាតាឡុកតន្ត្រី អាលប៊ុមដៃគូ (Partner Albums )
បទឆ្លងឆ្លើយជាមួយ រស់ សេរីសុទ្ឋា
កែវបញ្ចពណ៌
កូឡាបស្នេហា
កុំឃាត់បងអី
កំលោះភ្នំពេញក្រមុំបាត់ដំបង
ក្រមុំខ្មែរលើ
ក្លិនផ្កាព្រៃភ្នំ
ខូចម្តុំណា
ខ្លាចតែខុស
គូព្រេងនិស្ស័យស្នេហ៍
គំនួចវាយោរ
គ្មានអ្វីធំជាងស្នេហាយើង
ចង់តែខាំហែក
ចង់បានផ្កាអ្វី?
ចំរៀងគូស្នេហ៍
ច័ន្ទរះកណ្តាលថ្ងៃត្រង់
ច័ន្ទរះក្នុងរាត្រី
ចិត្តបងរឹងដូចថ្ម
ចិត្តមួយថ្លើមមួយ
ចិត្តឥតល្អៀង
ចោរលួចចិត្ត
ជំនោរត្រជាក់
ជំរកភក្តី
ជំរកស្នេហ៍
ឈូករ័ត្នមាសបង
ថ្មគោលស្រមោលស្នេហ៍ ស្តាប់ ច្រៀង
ដួងព្រះចន្ទ្រា
ឋានសុបិន្តស្នេហ៍
ឋានសួគ៌នៃយើង
ឋានៈផ្សេងចិត្តផ្សេង
ទារុណកម្មនាងនាគ
ទូកបងអ៊ុំស្កាត់
ទេសភាពព្រលឹម
នួនល្អងព្រមទៅ
បឋមវ័យស្នេហា
បងស្មោះលុះក្ស័យ
បុប្ផាឋានសួគា
បំពេរទិព្វសូដាច័ន្ទ
បោះឈូង
ប្រស្នារបួនខ
ផ្កាអង្គារបុស្ស
ផ្កាអើយផ្កាពុទ្រា
ផ្គរលាន់ឯត្បូង
ព្រះជិនវង្សកុសលបុប្ផា
ព្រះជិនវង្សបុទុមសូរិយា
ភក្តីស្នេហា
មួយកំផ្លៀងអនុស្សាវរីយ៍
យប់យន់ទន់ត្រជាក់
យើងកុំភ្លេចគ្នា
យើងទៅបោះឆ្នោតស្ដាប់
យើងព្រាត់គ្នាហើយ
រសស្នេហ៍ឧត្តម
រួមស្នេហ៍លោកីយ៍
លាហើយកូឡាបបាត់ដំបង
សុបិន្តឋានស្នេហ៍
សុបិន្តសួគា៏
សុភាមាសបង
ស្ដេចដំរីស
ស្ទឹងពោធិ៍សាត់
ស្នេហ៍បងនិងអូន
ស្នេហាចំប៉ាមាស
ស្នេហាព្រះថោងនាងនាគ
ស្នេហាព្រះលក្សិនវង្ស
ស្រណោះអូរជ្រៅ
ស្វាយមួយមែក
អូនកើតឆ្នាំអី
អក្ខរាលោហិត
អនិច្ចាកាយងងឹត
អាទិត្យសុវណ្ណច័ន្ទកេសរ
អាប៊ុលកាសេម
អាយុមិនអស់មិនស្លាប់
ឯណាព្រហ្មចារី
ឱ! ស្នេហ៍អើយ!
ឱអ្នកគ្រូពេទ្យអើយ
បទឆ្លងឆ្លើយជាមួយ ប៉ែន រ៉ន
កម្សាន្តគង្គារ
កុំឆ្លើយថាទេ
កេតសង្វាមាសបង
កូនកាត់បីសាសន៍
ចិញ្ជៀនត្បូងប្រាំ
ចិត្តត្រជាក់
ចិត្តស្មោះដូចគ្នា
ជម្រកស្នេហ៍
ជីវិតកវីតន្រ្តីស្នេហ៍
ជួយរុញឡានបន្តិច
ជើងមេឃពណ៏ស
ញញឹមទាំងចុកឈាម ស្ដាប់
តន្ត្រីធម្មជាតិ
ទឹកជ្រោះអនុស្សាវរីយ៍
បណ្ដែតក្បូនលេងស្ដាប់
មន្ថាមាសបង
មិនបានចុះអត្តាស៊ីវិល
រូបពីរជីវិតមួយ
លាហើយកុលាបលង្វែក
សម្ផស្សច័ន្ទគ្រឿហ្វា
សុំស្នេហ៍ព្រះពាយផាត់
ស្រីឆ្នាស់ប្រុសឆ្នើម
ស្អប់ស្រីញ៉ាំស្រា
ស្នេហ៍ដូចជើងមេឃ
អារុណរះ
អាកាសសមុទ្រខ្មែរស្ដាប់
អ្នកបើកត្រាក់ទ័រខ្វះស្នេហ៍
កេរ្តិ៍ដំណែល
ការកត់ត្រាជាស្នាដៃនិពន្ធរបស់ លោក ស៊ីន-ស៊ីសាមុត ភាគច្រើនត្រូវបានបំផ្លាញដោយរបបខ្មែរក្រហមក្នុងកិច្ចប្រឹងប្រែងរបស់ខ្លួនដើម្បីលុបបំបាត់ឥទ្ធិពលបរទេសចេញពីសង្គមកម្ពុជាឬត្រូវបានបាត់បង់ដោយសារការពុកផុយ។ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណាក៏អ្នកប្រមូលនិងសហគ្រិនបានរកឃើញនិងថតចម្លងឯកសារថតចម្លងខ្លះរបស់គាត់បន្ទាប់ពីការដួលរលំនៃរបបខ្មែរក្រហមក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៩។
ដោយសារតែឥទ្ធិពលរបស់លោកលើតន្ត្រីខ្មែរពិតជាអស្ចារ្យ នោះគឺស៊ីន ស៊ីសាមុតនៅតែជាឈ្មោះគ្រួសារមួយនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាហើយនៅតែមានប្រជាប្រិយភាពរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។ គាត់មានភាពល្បីល្បាញយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងខ្សែភាពយន្តឯកសារឆ្នាំ ២០១៥ ស្តីពីប្រវត្តិសាស្ត្រតន្ត្រីប្រជាប្រិយរបស់ខ្មែរ កុំស្មានបងភ្លេច ខ្មែរបាត់បង់តន្ត្រីរ៉ក់ដែលក្នុងនោះបទសម្ភាសន៍ជាច្រើនពណ៌នាថា លោក ស៊ីន-ស៊ីសាមុត ជាតន្ត្រីករខ្មែរសំខាន់បំផុតគ្រប់ពេល។ ខ្សែភាពយន្តនេះយកចំណងជើង ចេញពីបទចម្រៀងលោក ស៊ីន-ស៊ីសាមុត កុំស្មានបងភ្លេច។
ខណៈដែលស៊ីសាមុតត្រូវបានគេជឿជាក់ថាបាននិពន្ធបទចំរៀងបានច្រើនជាងមួយពាន់បទចម្រៀងជាច្រើនត្រូវបានបាត់បង់ខណៈដែលបទខ្លះទៀតត្រូវបានគេថតចម្លងនិងលក់ដោយមិនមានផលប្រយោជន៍អ្វីដល់គ្រួសាររបស់គាត់។ ប្រទេសកម្ពុជាបានអនុម័តច្បាប់រក្សាសិទ្ធិលើកដំបូងរបស់ខ្លួនក្នុងឆ្នាំ ២០០៣ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យគ្រួសារទាមទារសិទ្ធិបញ្ញារបស់សិល្បករជាលើកដំបូង។ នៅឆ្នាំ ២០១៤ ក្រុមគ្រួសាររបស់លោកស៊ីសាមុតបានផ្តល់ភស្តុតាងនៃការតែងនិពន្ធហើយត្រូវបានប្រគល់សិទ្ធិជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិលើបទចម្រៀងចំនួន ១៨០ បទ។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះតទទួលបានមានការអបអរសាទរនិងការប្រគំតន្ត្រីកិត្តិយស។ ទោះយ៉ាងណាប្រជាជាតិកម្ពុជាក៏បានអះអាងបទចម្រៀងរបស់ លោក ស៊ីន ស៊ីសាមុត ជាទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋផងដែរនៅក្នុងការបង្ហាញមួយទៀតនៃប្រជាប្រិយភាពនិងឥទ្ធិពលរបស់គាត់។
ស្ថានភាពសិល្បៈតន្ត្រីនាសម័យនោះ
ប្រជាប្រិយភាពរបស់លោក ស៊ីន-ស៊ីសាមុត មិនបានធ្វើឱ្យចុះទន់ខ្សោយកិត្តិនាមរបស់អ្នកចម្រៀងដទៃទៀត ដូចជា លោក អ៊ឹម-សុងសឺម និង អ្នកស្រីហួយ-មាស ដែលច្រៀងឱ្យវិទ្យុជាតិនាសម័យនោះទេ ។ លោក មាស ហុកសេង អ្នកសិល្បៈចម្រៀងនៅមហាវិទ្យាល័យវិចិត្រសិល្បៈ ភ្នំពេញ (សាលារចនា) មានកិត្តិនាមល្បីតាមរយៈបទ លលកញីឈ្មោល នៅឆ្នាំ ១៩៦៦ ។ កិត្តិសព្ទរបស់តារាចម្រៀងល្បី ៗ ទាំងនេះ បានដោយសារទឹកដៃនិពន្ឋរបស់កវី ម៉ា-ឡៅពី ដែលបាននិពន្ធបទល្បី ៗដូចជាបទ ដៃសមុទ្រត្រពាំងរូង និង បទ លលកញីឈ្មោល ជាដើម ។ លោក ម៉ា-ឡៅពី បានលាចាកលោកនៅរដ្ឋកាលីហ្វរញ៉ា សហរដ្ឋអាមេរិក ។ លោក អ៊ឹម-សុងសឺម ច្រើនតែច្រៀងនិងមិនសូវនិពន្ធបទភ្លេងទេ ។ បទចម្រៀងល្បីរបស់លោក គឺ បទកោះត្រល់ ដែលបានថតនៅឆ្នាំ ១៩៦៣ នៅតែដក់ជាប់ក្នុងដួងចិត្តខ្មែរគ្រប់រូប ដែលសោកស្តាយនូវការបាត់បង់កោះត្រល់ទៅវៀតណាម ។ លោក អ៊ឹម-សុងសឺម និងអ្នកស្រី ហួយ-មាស តែងតែទៅតាមសម្តេច ព្រះបាទនរោត្តម-សីហនុ ពេលទ្រង់ចុះទៅទស្សនកិច្ចតាមខេត្ត ដើម្បីច្រៀងបទចម្រៀងប្រជាប្រិយ មានរាំវង់ជាដើម សម្រាប់កំដរបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ ដែលទៅទទួលស្វាគមន៍ព្រះប្រមុខរដ្ឋ ។ លោក សុះ-ម៉ាត់ ក៏ជាអ្នកចម្រៀងល្បីនាសម័យនោះដែរ តាមរយៈបទអាកាសយាន ។ អ្នកគាំទ្រលោក សុះម៉ាត់ ភាគច្រើនជាអ្នកដែលមិននិយមបទថ្មី ៗ របស់លោក ស៊ីន-ស៊ីសាមុត ដែលចេញក្រោយទេ ។
មិត្តភក្តិ និង ចំណង់ចំណូលចិត្ត
លោកស៊ីន-ស៊ីសាមុត ជាមនុស្សម៉ឺងម៉ាត់ក្នុងការងារ។ ក្នុងមុខជំនួញលោកជាមនុស្សម៉ាត់ណាម៉ាត់ហ្នឹង គឺគោរពពាក្យសំដីនិងតែងផ្តល់នូវអ្វីដែលលោកបានសន្យា។ ពេលវេលា ឬតម្លៃដែលបាងគ្នាប៉ុនណា ប៉ុន្មានគឺប៉ុណ្ណោះ ហើយមិនឱ្យលើសមិនឱ្យយឺតឱ្យច្រើនជាងក៏មិនយកឱ្យតិចជាងក៏មិនព្រម។ លោកមិនសូវនិយាយស្តីនិងកំប្លែងលេងឥតប្រយោជន៍ទេ មិនថាចំពោះភរិយា មិត្តភក្តិឬអ្នកមិនដែលស្គាល់គ្នាក៏ដោយ។ គេនិយាយថាមានថ្ងៃខ្លះលោកនិយាយមិនដល់១០ម៉ាត់ផងក្នុង១ថ្ងៃ។ ពេលដែលលោកគ្មានកម្មវិធីសម្ដែង លោកតែងចាក់សោរខ្លួនឯងក្នុងបន្ទប់សំងំសសេរបទភ្លេង រហូតដល់មានញាតិញោមខ្លះប្រកាន់ថាលោកជាមនុស្សឆ្មើងឆ្មៃ ឬមិនសូវរាប់ញាតិ។ តាមការពិតពេលវេលារបស់លោកជាមាសប្រាក់ពិតៗ ថ្វីបើមាសប្រាក់នោះចំពោះអ្នកដទៃវាមិនអាចធ្វើដូចលោកក៏ដោយ។ ក្នុងការត្រិះរិះឬក្នុងការសរសេរ លោកដាក់អារម្មណ៍រហូតដល់មិត្តភក្តិទៅឈរក្រោយខ្នងលោកយ៉ាងយូរ ទើបលោកផ្តាច់អារម្មណ៍ចេញមកពីការងារមកសួរនាំបាន ។ រៀងរាល់យប់ស្នូរម៉ុងដូលីនរាវរកបទរបស់លោក អូសបន្លាយរហូតដល់ម៉ោង២ឬ៣ទៀបភ្លឺក៏មាន ។
មិត្តភក្តិនៅដើមអាជីពរបស់លោកមានអ្នកស្រី ម៉ៅ-សារ៉េត (ម្ចាស់បទមេឃខ្មៅងងឹត) អ្នកម្នាង សៀង-ឌី និងលោក សុះ-ម៉ាត់ ។ មិត្តជិតដិតបំផុតរបស់លោកមាន លោក មែរ-ប៊ុន (អ្នកដែលលោកទុកចិត្តបំផុត) និងលោក ស៊ីវ-ស៊ុន។ គេនិយាយថាលោកស៊ីវ-ស៊ុន ជាលេខារបស់លោកស៊ីន-ស៊ីសាមុត។ លោក ស៊ីវ-ស៊ុន មិនមែនជាអ្នកសិល្បៈទេ ប៉ុន្តែជាជំនួយការក្នុងការចាត់ចែងការងារផ្សេងៗជូនលោកស៊ីន-ស៊ីសាមុត។
លោកស៊ីន-ស៊ីសាមុត ចូលចិត្តល្បែងជល់មាន់។ លោកថែមទាំងបានចិញ្ចឹមមាន់ជល់ដោយខ្លួនលោកផង។ លោកតែងភ្នាល់មាន់លេងជាមួយមិត្តភក្តិរបស់លោក។ លោកតែងហាត់លើកទម្ងន់រាល់ព្រឹក។ ចំណូលចិត្តផ្សេងទៀតរបស់លោកមាន អានសៀវភៅនៅបណ្ណាល័យ និងមើលកុនបារាំងនៅរោងភាពយន្តលុច្សនិងរោងភាពយន្តព្រហ្មបាយ័ន។ ពេលយប់ បន្ទាប់ពីការសម្ដែង លោកតែងទៅហូបបបរជាមួយមិត្តភក្តិ។ លោកមានកិច្ចសន្យាជាមួយភោជនីយដ្ឋាន៣នៅភ្នំពេញ ដោយច្រៀង២ទៅ៣បទក្នុងកម្រៃ ១៥០០រៀល។ គួរបញ្ជាក់ដែរ ថាតម្លៃគុយទាវនៅសម័យនោះមានតម្លៃតែ ៥រៀលប៉ុណ្ណោះក្នុង១ចាន។ លោកតែងទៅច្រៀងនៅរង្គសាលក្បាលថ្ម រង្គសាលនាគបាញ់ទឹក និងរង្គសាល១ទៀតនៅក្បែរក្រសួងមហាផ្ទៃ។
លោកមិនមែនជាមនុស្សរើសម្ហូបទេ។ លោកចូលចិត្តហូបម្ហូបឡាវ ដែលជាម្ហូបម្ដាយលោកធ្វើអោយហូបតាំងពីក្មេង។ ចំពោះម្ហូបខ្មែរ លោកចូលចិត្តប្រហុក និងផ្អកត្រី តែលោកមិនញ៉ាំផ្ទាល់ទេ។ លោកមិនដែលទទួលទានស្រាឬភេសជ្ជៈ ម្ទេស ម្រេច និងបារីទេ ព្រោះរបស់ទាំងនេះប៉ះពាល់ដល់ទឹកដមសំឡេងលោក។
ការសម្តែងលើឆាកតន្ត្រី - Performances
អនុស្សាវរីយ៍ខ្លះនៃបទចម្រៀងរបស់លោកស៊ីន ស៊ីសាមុត
បទចម្រៀងរបស់លោកមួយចំនួនមានទាក់ទិននឹងរឿងរ៉ាវជីវិតរបស់លោកផ្ទាល់ដែលលោកបានចងក្រងសម្រាប់រូបលោក ហើយបទមួយចំនួនក៏ជាសាច់រឿងរបស់មិតភក្តិរបស់លោក ដែលបានស្នើសុំឱ្យលោកជួយធ្វើបទសម្រាប់ជាអនុស្សាវរីយ៍របស់ជីវិតដែរ ។
បទឧត្តមដួងចិត្ត ស្តាប់ លោកឆាយាជាកូនបានអះអាងថាជាបទអនុស្សាវរីយ៍យ៉ាងជ្រាលជ្រៅរបស់ឪពុកលោកនិងម្តាយរបស់លោក ក្នុងរយៈពេលដែលលោកទាំងពីរមានទំនាស់នឹងគ្នា ហើយម្តាយលោកបានចុះចោលលោកក្នុងរយៈពេលយ៉ាងយូរធ្វើឱ្យលោកតែងបទចម្រៀងនេះឡើង ក្នុងបំណងបង្ហាញពីចិត្តដែលពោរពេញដោយវិប្បដិសារីរបស់លោក ។
បទអូនជាទេវីដួងចិត្ត ជាបទដែលរៀបរាប់ពីការស្រឡាញ់របស់លោកចំពោះនារីម្នាក់ដែលមានឋានៈខ្ពស់ឆា្ងយពីលោក ហើយលោកបានរក្សាយ៉ាងសមា្ងត់ក្នុងដួងចិត្ត។
បើនឹងព្រាត់ហើយស្តាប់ ជាបទចម្លងក្លាយពីបទអន្តរជាតិ តែលោកក៏ចង់សំដៅដល់នារីម្នាក់ដែលបានរួមរស់ជាមួយលោកមួយរយៈពេល ហើយបានបែកទៅដោយសារខ្វះភក្តីភាពនឹងលោក ។
បទស្លឹកឈើចាកមែក ជាបទរបស់លោកឧត្តមសេនីយ៍ សាក់-ស៊ុតសាខន តែជាបទដែលលោក ស៊ិន-ស៊ីសាមុត បានល្បីឈ្មោះស្មើនឹងបទសំរោងចុងកាល់របស់លោក ហាស់-សាឡន ដែរ ។
បទចាំជួបរាល់ថៃ្ងលិច ជាបទដែលតែងដោយលោក វ៉ោយ-ហូរ កំពុងតែតាមស្រឡាញ់នាងតារា-ចោមច័ន្ទ ។ តែបទនេះសំឡេងម៉ុងដូលីនក្បាលបទ គឺជាស្នាដៃរបស់លោក ស៊ិន-ស៊ីសាមុត ដេញដោយខ្លួនលោកផ្ទាល់ មុននឹងចាប់ផ្តើមវគ្គទីមួយ ។
បទចម្រៀងឥតព្រាងទុក គឺជាអនុស្សាវរីយ៍របស់លោក ពៅ-ស៊ីផូ ជាមិត្តរបស់លោកពេលជួបស្រី ម្នាក់នៅក្នុងរង្គសាលដោយចៃដន្យ។បទនេះត្រូវបានលោកយកទៅកសាងជាខ្សែភាពយន្តមានឈ្មោះថា ចម្រៀងឥតព្រាងទុក ដែលសម្តែងដោយលោក ជា-យុទ្ធថន អ្នកស្រី វីជ្ជរ៉ា-ដានី អ្នកស្រី រស់-សេរីសុទ្ធា ផលិតដោយខ្លួនលោក ស៊ិន-ស៊ីសាមុត ផ្ទាល់ និងបានបញ្ចាំងនៅរោងភាពយន្តហេមជាតិ ។
បទពេលរាត្រី ដែលជាស្នាព្រះហស្ថសម្តេចព្រះបិតាឯករាជ្យជាតិ គឺលោក ស៊ិន-ស៊ីសាមុត បានច្រៀងរួមជាមួយអ្នកចម្រៀង កែវ-សេដ្ឋា ។
ពេលដែលលោកចេញទៅទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសបារាំង និង ហុងកុង លោកបាននាំត្រឡប់មកវិញនូវបទចម្រៀងអនុស្សាវរីយ៍ចំនួន២៥បទ ដូចជាបទស្តាប់ស្នូរទឹកភ្លៀង, បទលាហើយប៉ារីស, បទអង់តូនីញ៉ែតា, បទម៉ារីណា, បទម៉ាន់ដេ, បទវីយ៉ូឡែត្តា, បទរាត្រីនៅហុងកុង ជាដើម ៘ មានន័យថា ទោះលោកទៅដល់ទីណា នៅក្នុងប្រទេសណាក្តី គឺតែងមានអនុស្សារវីយ៍នាំមកជាមួយជានិច្ច ។
អាលប៊ុមចម្រៀងអន្តរជាតិ កំណែប្រែជាភាសាខ្មែរ (International Cover Albums Version Khmer)
ចម្រៀងអន្តរជាតិ កំណែប្រែជាភាសាខ្មែរ
ទោះយ៉ាងណាស្ដាប់ បទដើម et pourtantស្ដាប់
ចិត្ដជិតក្បត់ស្ដាប់ បទដើម 女のためいきស្ដាប់
បើនឹងព្រាត់ហើយស្តាប់ បទដើម Sealed with a Kiss ស្ដាប់
រៀមស្នេហ៍តែស្រីមួយស្តាប់ បទដើមMore Than I Can Sayស្ដាប់
កាតាឡុកតន្ត្រី អាលប៊ុមទោល (Solo Albums)
ច្រៀងទោល់
ក
កណ្តាលដួងចិត្ត ស្តាប់
កណ្ដាលរាត្រី ស្តាប់
កណ្ដុរសរ៍ ស្តាប់
កន្សែងសប៉ាក់ ស្តាប់
កន្សែងស្រីប៉ាក់ ស្តាប់
កប្បាសលាស់ខ្ចី ស្តាប់
កន្លង់ផ្ញើប្រាណ ស្តាប់
កម្រងភួងថ្កុល ស្តាប់
កម្មកាយមិនទៀងស្ដាប់
កាចអីកាចម្ល៉េះ
កាត់ចិត្តទាំងអាល័យ
កាត់ទោសមួយជីវិត
កាលអូនរាំMonkeys
កុលាបខ្មែរអាកាសចរណ៍
កុលាបដូនទាវ
កុលាបជ្រោយតាព្រហ្ម
កុលាបបាត់ដំបង
កុលាបប៉ៃលិន
កុលាបមួយទង
កុលាបព្រែកលាប
កូនចៅលោកអ្នកណា
កំពង់ចាមកំពង់ចិត្ត ស្ដាប់
កំពង់ឆ្នាំងដែលខ្ញុំស្រមៃ
កំពង់ធំជំរុំចិត្ត ស្តាប់
កំពតកំពូលដួងចិត្ត
កំហែងឈើទាល
កំសាន្តតាមកោះ
កុំតាមបងអី
កុំថាលាហើយ
កុំធ្វើមុខក្រញ៉ូវ
កុំនឹកគេអី
កុំភ្លេចបណ្ដាំ
កុំយំណាអូន
កុំលួចសើច
កុំស្មានបងភ្លេច
ក្ងោកក្រមុំ
ក្ដិចឈឺណាស់អូន
ក្បត់នៅតែក្បត់ (ចម្រៀងស្នេហ៍) ស្ដាប់
ក្រឡេកញញឹម
ក្រៅពីរូបពៅ
ក្រោយលាយនកម្ម
ក្រោយមេឃស្រឡះ
ក្រោមសម្លេងទឹកភ្លៀង
កោះកុងអន្លង់ស្នេហ៏ ស្តាប់
កោះប្រាក់អន្ទាក់ស្នេហ៍
កោះចាស់កោះថ្មីស្រីបែកចិត្ត
ក្លិនខ្លួននួនស្រី
ក្លិនខ្លួនស្រីខ្មៅ
ក្លិនផាហ៊ុម
ក្លិនអើយក្លិនខ្លួន
ក្លិនអើយក្រអូប
ក្លិនអ្វីក្រអូប
ក្លែបក្លិនចន្ធូ
ក្លិនផ្កាម្លិះ
ក្លិនខ្លួនចិន្ដា
ខ្លឹមចន្ទស្រណោះ
ក្អួតឈាម បទភ្លេង និង ទំនុកច្រៀង ស៊ីន ស៊ីសាមុត
ក្អួតឈាមនៅប៉ៃលិន (ចុកឈាមនៅប៉ៃលិន)
ខ
ខឹងព្រោះស្រលាញ់
ខំតែជឿ
ខុសព្រោះខ្ញុំ
ខ្យល់សមុទ្រ
ខ្មៅស្រស់
ខ្យល់ទន្លេ
ខ្យងក្តក់ទឹកជន់ ស្តាប់
គ
គេងទៅៗ(ក្នុងខ្សែភាពយន្ត រឿង ពៅឈូកស)
ច
ចង់កើតជាទឹក
ចង់ត្រឹមតែឃើញ ស្តាប់
ចង់បំភ្លេចដែរ ស្ដាប់
ចុកឈាមនៅប៉ៃលិន
ចន្ទ្រារះហើយ
ចិត្តជិតក្បត់
ចិត្តឥតសង្ឃឹម
ចុងស្រល់
ចំណោទស្នេហា
ចន្ទគ្រឹហ្វា (ចន្ទគ្រឿហ្វា)
ចំប៉ាបន្ទាយដែក
ចំប៉ាបាត់ដំបង
ចំប៉ាផ្សារលើ ស្តាប់
ចំប៉ីសួគ៌ា
ចំប៉ីសៀមរាប ស្តាប់
ចម្រៀងមរណៈ
ចម្រៀងហៅអូន
ចម្រៀងមួយបទតែងមិនចប់ ស្តាប់
ចម្រៀងស្នេហ៍(ក្បត់នៅតែក្បត់) បទភ្លេង និង ទំនុកច្រៀង ពៅ ស៊ីផូ ស្ដាប់
ចម្រៀងស្នេហ៍(ភក្ត្រាស្រទន់)
ចម្រៀងឥតព្រាងទុក
បទភ្លេង, ទំនុកច្រៀង និង ច្រៀងដោយលោក ស៊ីន ស៊ីសាមុត
ចម្រៀងភាពយន្តរឿង ចម្រៀងឥតព្រាងទុក
ចំអកចំអន់ ស្តាប់
ចាំជួបរាល់ថ្ងៃលិច
ចាំអូនពេញមួយយប់ ស្តាប់
ចាំចម្លើយតាមខ្យល់
ឆ
ឆ្ងាយស្នេហា ស្តាប់
ឆ្លើយចាសមកអូន ស្តាប់
ឆ្អែតចិត្ត ស្ដាប់
ជ
ជញ្ជីងស្នេហា
ជីវិតកម្មករត្បូង
ជីវិតខ្ញុំសម្រាប់អ្នក
ជីវិតសត្វលោក
ជឹះទូកលេងនឹងបង
ជូតទឹកភ្នែកទៅអូន
ជួបដោយចៃដន្យ
ជើងមេឃពណ៌ស្វាយ
ជឿជាក់ថាមុំវិលវិញ
ឈ
ឈាមប្រឡាក់ដៃខ្ញុំ
ឈូកក្នុងបឹង
ញ
ញញឹមទៀតមក
ដ
ដងស្ទឹងពោធិ៍សាត់
ដងស្ទឹងសង្កែ ស្តាប់
ដឹងដែរ
ដួងខែរនោច
ដួងនេត្រា
ដើមដូងព្រលឹងស្នេហ៍
ដំបៅដួងចិត្ត
ត
តើបងខុសអីបានជាស្រីសុំលែង ស្តាប់
តើមាននរណាខ្លះដូចខ្ញុំ?
ថ
ថាវរីមាសបង
ថ្ងៃនេះមិនចូលផ្ទះទេ
ថ្ងៃណាមានសង្ឃឹម
ថ្ងៃណាមេឃស្រឡះ?
ទ
ទឹកភ្នែកដើមឆ្នាំ
ទឹកភ្នែកលើទ្រូង ស្តាប់ ច្រៀង
ទឹកភ្នែកមួយតក់ស្តាប់
ទឹកភ្នែករំចង់
ទឹកភ្នែកឪពុក
ទឹកហូរក្រោមស្ពាន
ទុក្ខស្នេហ៍ទុក្ខកម្ម
ទូកត្នោត
បទភ្លេង ស៊ីន ស៊ីសាមុត ទំនុកចម្រៀង ម៉ៅ ឡៅពី ដឹកនាំប្រគំភ្លេងដោយ នូ ញ៉ុង
ទួលគោកទួលកម្ម (និពន្ធដោយ គឹម សំអែល)
ទេពធីតាក្នុងសុបិន
ទំនួញកំហែងឈើទាល
ទំនួញចាបមាស ស្តាប់
ទំនួញនាងបទុមា
ទំនួញហ្គីតាមាស ស្តាប់ ច្រៀង
ទំនួញអក្ខរា
ទំនួញទោចភ្នំ
ទំនួញស្ដេចនាគ
(ក្នុងខ្សែភាពយន្តខ្មែរ រឿង ស័ង្ខសិល្ប៍ជ័យ) ច្រៀងដោយ ស៊ីន ស៊ីសាមុត
ទោះយ៉ាងណា
ទ្រព្យគាប់ចិន្តា
ទំនិញស្នេហា
ទន្សាយស្តាយចន្ទ
ធ
ធីតាវិមានមាស
ធូបបីសរសៃ
ន
និស្ស័យកម្មព្រះមោគ្គល្លាន
និស្ស័យស្នេហ៍ស្រីគ្រប់លក្ខណ៍
នឹកសែននឹក
នឹកអូនជានិច្ច
នៅតែប្រាថ្នា
ប
បក្សាស្លាបដែក
បងខុសហើយ
បងចាំយូរហើយ
បងច្រៀងនាងយំ
បងនៅរង់ចាំ
បងនាំខ្មៅរត់
បងលាសិនហើយ(ក្នុងខ្សែភាពយន្ត រឿង ពៅឈូកស)
បងសែនពេញចិត្តនឹងស្រី
បងស្រណោះសំដី
បងស្រលាញ់អូនជាងគេ
បង្គងទឹកភ្នែក
បងរស់ព្រោះអូនស្ដាប់
បណ្ដាំស្នេហ៍
បាត់ដំបងចងចិត្តខ្ញុំហើយ
បាត់ដំបងកុំចងពៀរនឹងខ្ញុំ
បាត់ដំបងបណ្តូលចិត្ត
បានជួបគ្នាហើយ
បិតាអភ័ព្វ
បិសាចក្រមុំ
បុប្ផាតែមួយ ស្តាប់ ច្រៀង
បុប្ផាមាសស្នេហ៍
បុប្ផាវៀងចន្ទ
បុប្ផាឆៀងម៉ៃ
បុប្ផាដីក្រុង
បុប្ផាពង្រ
បុប្ផាលាក់ខ្លួន
បំភ្លេចមិនបាន
បើជាវាសនា
បើនឹងព្រាត់ហើយ
បើស្រលាញ់ត្រូវហ៊ាន
បើអូនបានបង
ប៉ៃលិនសុបិនស្នេហ៍
ប៉ៃលិនព្រលឹងស្នេហ៍
ប្ដីមួយជីវិត
ប្រវាស់ស្រែប្រាំង
បណ្ដាំស្នេហ៍(បណ្ដាំស្នេហ៍ស្នង) ស្ដាប់
ផ
ផាត់ជាយបណ្ដូលចិត្ត
ផ្ការីកក្នុងចិត្ត ស្តាប់ ច្រៀង
ផ្កាយព្រឹក
ផ្កាយព្រះអង្គារ ស្តាប់
ផ្កាយព្រះអង្គារ ចង្វាក់សារ៉ាវ៉ាន់ និពន្ធបទភ្លេង និង ទំនុកច្រៀង ស៊ីន ស៊ីសាមុត
ផ្សងព្រេងតាមកម្ម
ផ្សងកម្រងផ្កា
ព
ពេលដែលត្រូវយំស្តាប់(ក្នុងខ្សែភាពយន្ត រឿង ពេលដែលត្រូវយំ
ពេលភ្លៀងនាងទៅណា?
ពោធិ៍បាក់ខែង
ព្រះជិនវង្ស
ព្រោះតែស្រី
ពេលអូនឡើងយន្តហោះ
ព្រាត់ទាំងស្រលាញ់ ស្តាប់
ព្រាត់ភ្នំសំពៅ
ព្រួយរបស់បង
ព្រួយចិត្ដ
ព្រែកឯងអស់សង្ឃឹម ស្តាប់ ច្រៀង
ព្រោះតែអូន
ភ
ភូមគគីធំ
ភ័ព្វព្រេងវាសនា
ភ័ព្វសំណាង (ផ្ញើប្រាណលើផ្កាឈូកស)
ភ្នំសំពៅជម្រៅដួងចិត្ត
ភ្លៀងស្រក់នៅមាត់បង្អួច
ភ្លេងមច្ចុរាជ ស្តាប់
ម
មករាំលេងនឹងខ្ញុំ
មន្តស្នេហ៍ស្រីខ្មៅ ស្តាប់ ច្រៀង
មាននរណាខ្លះ
មាសទឹកប្រាំបី
មាសទឹកដប់
ម៉ារីណា
មិនលែងប្រពន្ធ
មួយម៉ឺនសារភាព
មួយម៉ឺនអាល័យ
មេឃ និងដី
ម៉ោង៣យប់មិញ
ម៉ែឱ្យអាវយ័ន
ម្ចាស់ក្លិននៅទីណា
ម្លប់ដូងទីដប់
ម្លប់ដងស្ទឹងពោធិ៍បាក់ខែង
ម្សិលមិញ
មន្តស្នេហ៍ស្រីខ្មៅ
យ
យីហ៊ុបប៉ៃលិន អាល់ប៊ុម ទៅលេងបុណ្យភ្ជំ
យួរឆ្នាំដែលចាំអូន ស្តាប់
យំបីរាត្រី ស្តាប់ ច្រៀង
យំដើម្បីឈប់យំ
យើងរាំល្អមែន
យប់១២កើត ស្តាប់ ច្រៀង
យប់ថ្ងៃអង្គារ
យប់មិញអូនញញឹម ស្តាប់
រ
រង់ចាំថ្ងៃស្អែកស្តាប់
រយពាន់សារភាព
រសាត់តាមខ្យល់
រាហុចាប់ចន្ទ្រ
រូបស្រីជាដួងចិត្តបង
រូបមួយជីវិតពីរ
រូបអូនហ្នឹងហើយ
រសៀលគងភ្នំ (បុប្ផាមាសស្នេហ៍)
រៀមខំស្រម៉ៃ
រៀមចង់ជួបចរចា (យូរឆ្នាំដែលចាំអូន)
ដួងខែរនោច
រំដួលក្រពុំ
រំដួលកោះកុង
រំដួលស្ទឹងសង្កែ ស្តាប់
រំដួលពោធិ៍សាត់
រំដួលសុរិន្ទ
រឿងពិតរបស់បង
រសើបណាស់
ល
លាបាត់ដំបង
លាហើយសកុលាបស្រី
លាភូមិសេកសក
លាហើយប៉ារីស
ល្វាចេកព្រាត់គូ
លាហើយពោធិ៍សាត់
ល្មមហើយណាស្រី ស្តាប់ ច្រៀង
លុះលង់ក្រោមធរណី
លួចស្នេហ៍លួចទុក្ខ
លួចស្រលាញ់
ស្ទឹងពោធិ៍សាត់
វ
វណ្ណៈស្នេហ៍
វស្សាដល់ហើយ
វាសនាបិតាអភ័ព្វ
វិលវិញតាមសន្យា
វិលវិញមកអូន
ស
សាយណ្ហទោចយំ
សូមជួបត្រឹមជាតិហ្នឹង
សង្ឃឹមជានិច្ច
សង្ឃឹមឬឥតសង្ឃឹម
សង្ឃឹមចុងក្រោយ
សង្សារកម្សត់
សញ្ញាប័ត្រស្នេហា
សំបុត្របងមួយ
សំបុត្រចុងក្រោយ
សំណើចចំអកព្រម្មលិខិត
សម្បថមុខព្រះ
សម្លេងស្រែកហៅ និពន្ធបទភ្លេង និង ទំនុកច្រៀង ស៊ីន ស៊ីសាមុត ស្ដាប់
សន្ទូចអត់នុយ ស្តាប់
សមុទ្រទឹកភ្នែក
សមុត្ររីងស្ងួត ស្តាប់
សម្ដីមិនទៀង
សម្រស់កោះកុង
សុភាពបុរសចេះដាល់ស្ដាប់
សុវណ្ណមច្ឆា
សូរសំលេងភ្លៀងធ្លាក់
សូរិយារៀបលិចស្តាប់
សូរិយាផ្សងស្នេហ៍
ស៊ូទ្រាំតាមកម្ម
សែនរន្ធត់
សែនស្ដាយថ្ពាល់ស្ដាំ
សំឡេងទឹកភ្លៀង
ស្ដាយដួងតារា ស្ដាប់
ស្តាយក្លិនកុលាបរោយ
ស្តាយក្លិនដែលឃ្លាត
ស្តាយចិត្តដែលស្មោះ
ស្នេហ៍បរាជ័យ
ស្នេហាមួយ ស្ដាប់
ស្ពានអូរតាគី
សោភីនីមាសស្នេហ៍
ស្រណោះខ្លួនណាស់
ស្រណោះគ្រាដែលកន្លង បទភ្លេង, ទំនុក និងច្រៀងដោយលោក ស៊ីន ស៊ីសាមុត
ដឹកនាំភ្លេងដោយលោក ហាស់ សាឡន
ស្រណោះផ្កាក្ទម្ភ ស្តាប់ ច្រៀង
ស្រណោះភូមិដើមល្វា
ស្រណោះស្រុកស្រែស្តាប់
ស្រឡាញ់ហើយម្ដេចស្អប់
ស្រអែមដងស្ទឹងសង្កែ
ស្រអែមលាក់ខ្លួន
ស្តាប់បងច្រៀងបំពេ
ស្ទឹងកែវ ស្តាប់
ស្ទឹងពោធិ៍សាត់
ស្លឹកឈើចាកមែក
សំណោករាហុល
សំណព្វចិត្ត
សុំស្នេហ៍សុំលុយ និពន្ធបទភ្លេង និង ទំនុកច្រៀង វ៉ោយ ហូ ដឹកនាំប្រគំភ្លេង ហាស់ សាឡន
ស្នេហ៍នៃយើង
ស្នេហ៍បាត់សំរស់
ស្នេហ៍លើអាកាស
ស្នូរតំណក់ទឹកភ្លៀង
ស្ពានឈើអភ័ព្វ
ស្មានចិត្តមិនត្រូវ
ស្រីចិត្តរយពាន់
ស្រលាញ់អូន៣៦៥ថ្ងៃ
សម្រស់គ្មានផ្ទឹម
សម្រែកឈាមខ្មែរ ច្រៀងដោយលោក ស៊ី ស៊ីសាមុត ទំនុកច្រៀង ម៉ា ឡៅពី បទភ្លេង ស៊ីន ស៊ីសាមុត
សត្វស្ទាំងហើរស្ទុយ
អ
អកបឹងកន្សែង ស្ដាប់
អក្ខរាទឹកភ្នែក
អក្ខរាផ្ញើទៅស្រី ស្ដាប់
អក្ខរាតាមព្រះពាយស្តាប់
អនិច្ចា
អនិច្ចាក្រឡាហោមគង់
អនិច្ចាផ្គរលាន់
អនុស្សាចារដើមស្រឡៅ
អនុស្សាវរីយ៍ភ្នំសំពៅ
អនុស្សាវរីយ៍សេកសក
អស់ហើយក្តីរំពឹង
អាថ៌កំបាំងបុរសក្នុងលោក
អានី ស្តាប់
អារសាច់ជូនម្ដាយ
អាសូររំចង់ (ទឹកភ្នែករំចង់)
អូ!អូ!យ៉េៗ (ស្នេហ៍តែស្រីមួយ)
អូនគង់ដឹងខ្លួន
អូនគ្មានស្រណោះ
អូនជាដួងចិត្តបង
អូនទើសទាស់រឿងអ្វី
អូនភស្ដា
អូនមកពីណា
អម្រែកស្នេហ៍អវិចី
ឯ
ឯណាទៅឋានសូគ៌
ឱ
ឱ! ស្នេហ៍អើយ
ឱ!ផ្សែងបារី ស្ដាប់
តំណភ្ជាប់ក្រៅ
Sinn Sisamuth English Wikipedia
Sinn Sisamuth Français Wikipedia
List of songs recorded by Sinn Sisamouth
អ្នកចម្រៀងកម្ពុជា
ឯកសារយោង
អ្នកចម្រៀងខ្មែរ
បុគ្កលមកពីខេត្តស្ទឹងត្រែង | train | wikipedia |
MRI | ពិពណ៌នាអំពីប្រទេសស៊ីប។ | khm | Khmer | ប្រទេសស៊ីប (ភាសាបារាំង៖ Chypre, ភាសាក្រិក៖ Κυπριακή និងភាសាតួកគី៖ Kıbrıs) ដោយមានឈ្មោះផ្លូវការថា សាធារណរដ្ឋស៊ីប គឺជាប្រទេសកោះមួយស្ថិតនៅប៉ែកខាងត្បូងនៃសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ និងភាគខាងត្បូងនៃតំបន់អាណាតូលី។ ស៊ីបមានទីតាំងភូមិសាស្ត្រផ្ទាល់នៅតំបន់អាស៊ីខាងលិច ប៉ុន្តែទំនាក់ទំនងវប្បធម៌ និងភូមិសាស្ត្រនយោបាយរបស់ប្រទេសនេះមានលក្ខណៈបែបអឺរ៉ុបអាគ្នេយ៍។ ស៊ីបជាកោះធំបំផុតទីបី និងមានប្រជាជនច្រើនជាងគេទីបីនៅសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ។ ស៊ីបមានដែនសមុទ្រជាប់ប្រទេសអេហ្ស៊ីបនៅភាគត្បូង ឯខាងលិចជាប់នឹងប្រទេសក្រិក ខាងជើងជាប់ប្រទេសតួកគី និងភាគខាងកើតមានប្រទេសស៊ីរី និងលីបង់។ នីកូស៊ី គឺជារដ្ឋធានី និងទីក្រុងធំជាងគេក្នុងប្រទេស។ បច្ចុប្បន្ន ផ្នែកឦសាននៃកោះស៊ីបត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយ សាធារណរដ្ឋតួកគីនៃស៊ីបខាងជើង។
សកម្មភាពរបស់មនុស្សដំបូងបំផុតនៅលើកោះនេះត្រូវបានគេកំណត់ថាមានអាយុកាលប្រហែល ១០ សហវត្សមុន គ.ស.។ សំណល់បុរាណៗរួមមានបំណែកប្រាសាទផ្សេងៗបានចាប់មានវត្តមានឡើងតាំងពីសម័យអេលេនីស្ទីគឯណោះដូចជា ទីក្រុងបុរាណសាឡាមីស និងគូរីយ៉ុងជាដើម ហើយមិនតែប៉ុណ្ណោះ ស៊ីបក៏ជាកន្លែងដែលមានអណ្តូងទឹកដ៏ចំណាស់ជាងគេបំផុតនៅលើលោកផងដែរ។ ជនជាតិក្រិចមីសេញានបានចូលមកតាំងទីលំនៅលើកោះស៊ីបចំនួនពីរដងនៅសហវត្សទី ២ មុន គ.ស.។ ដោយជាទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្រមួយនៅសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេខាងកើត កោះស៊ីបត្រូវបានមហាអំណាចមួយចំនួនចូលមកកាន់កាប់រួមមាន ចក្រភពអាស៊ីរី អេហ្ស៊ីប និងពែរ្ស ហើយបន្ទាប់មកត្រូវបានមហារាជអាឡិចសង់ដឺវាយរឹបអូសនៅឆ្នាំ ៣៣៣ មុន គ.ស.។ ក្រោយៗមកទៀត ស៊ីបបានធ្លាក់ក្រោមការត្រួតត្រាដោយពួកប៉្តូលេម៉ាអ៊ិកអេហ្ស៊ីប ចក្រភពរ៉ូមបុរាណនិងបូព៌ា កាលីហ្វាតអារ៉ាប់ រាជវង្សលូស៊ីញ៉ង់នៃបារាំង វេនីស និងក្រោមចក្រភពអូតូម៉ង់អស់ជាងរយៈពេលបីសតវត្ស (រហូតដល់ឆ្នាំ១៩១៤)។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
សេដ្ឋកិច្ច
នយោបាយ
ប្រជាសាស្ដ្រ
កំណត់សម្គាល់
ឯកសារយោង
ស៊ីប
មេឌីទែរ៉ាណេខាងកើត
ប្រទេសកោះ
អាស៊ី
ប្រទេសនៅអាស៊ី
រដ្ឋដែលមានការទទួលស្គាល់មានកម្រិត
កោះនៅសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ
អតីតអាណានិគមអង់គ្លេស
កោះអន្តរជាតិ
រដ្ឋសមាជិកនៃសមាគមប្រជាជាតិនៃសហធនរដ្ឋ
រដ្ឋសមាជិកនៃសហភាពអឺរ៉ុប
រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ
ប្រទេសនៅមជ្ឈិមបូព៌ា
ប្រទេសនៅដើមបូព៌ា
ប្រទេសនៅអឺរ៉ុបអាគ្នេយ៍
ប្រទេសនៅអឺរ៉ុបខាងត្បូង
ប្រទេសនៅអាស៊ីខាងលិច
ប្រទេសនៅទ្វីបអឺរ៉ុប
កោះនៅអាស៊ី
កោះនៅអឺរ៉ុប | train | wikipedia |
MRI | តើច្បាប់ទូទៅគឺជាអ្វី? | khm | Khmer | ច្បាប់ធម្មតា(គឺត្រូវបានគេស្គាល់ថាគឺជាការវិនិច្ឆ៍យតាមច្បាប់ឬក៍ជាច្បាប់ដែលធ្លាប់មានពីមុនមក)គឺជាច្បាប់ដែលធ្វើការវិនិច្ឆ៍យដោយការសំរេចចិត្តដោយតុលាកាហើយវាស្រដៀងនិង សាលាក្ដីច្រើនជាតាមមាត្រានីតិបញ្ញត្តិនៃច្បាប់ ឬក៍ការប្រតិបត្តិខាងនីតិប្រតិបត្តិ។៉ប្រព័ន្ធនៃច្បាប់ទូទៅមួយ៉៉គឺជាប្រព័ន្ធនីត្យានុកូលមួយ ដែលផ្ដល់នូវទំងន់ច្បាប់មូយដ៍អស្ចារ្យនៃច្បាប់ទូទៅ
[១]នៅលើគោលសិលធម៍វាមិនមានភាពយុត្តិធម៍ទេក្នុងការដោះស្រាយនូវការពិតដែលមានភាពប្រហាក់ប្រហែលគ្នា ខុសគ្នា នៅក្នងហេតុការណ៍ខុសៗគ្នា។[២]រូបរាងនិងទ្រង់ទ្រាយនៃច្បាប់ដែលធ្លាប់មានពីមុននោះគេហៅថា"ច្បាប់ធម្មតា"ហើយវាអាចចងភ្ជាប់ការវិនិច្ឆ័យទៅថ្ងៃអនាគត់ផងដែរនៅក្នុងករណ័នេះវាជាកន្លែងដែលអ្នកចូលរួមអាចធ្វើ
ការបដិសេធឬមិនយល់ស្របបាន ថានៅលើច្បាប់នោះគឺជាអ្វី ច្បាប់ធម្មតា សភាកាត់ក្ដីគឺមើលទៅអតីតកាលនៃការវិនិច្ឆ័យមុនៗដែលទាក់ទងទៅនឹងសភាកាត់ក្ដី។ប្រសិនបើការជំទាស់ឈ្លោះប្រកែកគ្នាមានភាពប្រហាក់ប្រហែលគ្នាវាគឺត្រូវបានធ្វើការដោះស្រាយនៅក្នុងអតីតកាលរួចមកហើយសភាកាត់ក្ដីគឺជាដំណើរនៃការលោតចុះឡើងដើម្បីធ្វើតាមមូល
ហេតុដែលបានយកមកប្រើប្រាស់នៅក្នុងការវិនិច្ឆ័យពីមុនមក(គោសីលធម៍នេះគឺត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាការវិនិច្ឆ័យដែលបានសំឡឹងមើលទុកមុន)។ប្រសិនបើ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៍ដោយ សភាកាត់ក្ដីយល់ឃើញថាការជជែកឈ្លោះប្រកែកគ្នាថ្មីៗនេះដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៍ច្បាស់ពីគ្រប់នៅករណីជាច្រើនពីមុនៗមក(ដែលហៅថា"ជារឿងរ៉ាវមួយនៃការផ្ដិតយកនៃរឿងរ៉ាវនោះ")
ការវិនិច្ឆ័យគឺមានសិទ្ធិអំណាចហើយនិង ជាកិច្ចការដើម្បីបង្កើតច្បាប់ដោយការបង្កើតនូវច្បាប់ដែលមានពីមុនៗមក។[៣]ក្រោយមក ការវិនិច្ឆ័យថ្មីបានក្លាយជាច្បាប់ឬអ្វីៗដែលធ្លាប់មានពីមុន
ហើយនិងចងក្រងទៅជាសភាកាត់ក្ដីទៅថ្ងៃអនាគត.
នៅក្នុងការអនុវត្តន៍ ប្រព័ន្ធនៃច្បាប់ធម្មតាគឺមានភាពស្មុគស្មាញជាច្រើនជាងប្រព័ន្ធច្បាប់់សាមញ្ញទៅទៀតដែលបានពិព័ណនាខាងលើ។ការវិនិច្ឆ័យនៃសភាកាត់ក្ដីគឺជាការចងបញ្ចូលគ្នាតែក្នុងយុត្ថិការផ្ទាល់តែប៉ុណ្ណោះ ហើយវាថែមទាំងនៅក្នុងនៃការផ្ដល់ជូននៃយុត្ថិការ សភាកាត់ក្ដីមួយចំនួនមានអំណាចច្រើនជាងសភាកាត់ក្ដីផ្សេងទៀត។
ឧទាហណ៍៖នៅក្នុងយុត្ដិាធិកាភាគច្រើនការវិនិច្ឆ័យដោយសភាកាត់ក្ដីសាមញ្ញគឺជាការចងសភាកាត់ក្ដីអោយមានភាពទាបនៅក្នុងយុត្តាធិកាដូចគ្នាហើយនិងនៅលើការវិនិច្ឆ័យទៅអនាគត
នៃភាពដូចគ្នានៃសភាកាត់ក្ដីសាមញ្ញ ប៉ុន្ដែការវិនិច្ឆ័យនេះនៃសភាកាត់ក្ដីកំរិតទាបគឺមិនត្រឹមតែចងនូវការរួបរួមនូវអំណាចប៉ុណ្ណោះទេ។ឥទ្ធីពលទៅវិញទៅមករវាងនិងច្បាប់ធម្មតា ច្បាប់នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញ
ច្បាប់ខបញ្ញត្តិ និង ច្បាប់និយតករហើយថែមទាំងបង្ហាញនូវគំនិតដ៍មានភាពស្មុគស្មាញផងដែរ។
ទោះបីជាយ៉ាងណាក៍ដោយ ការមើលដោយការវិនិច្ឆ័យ គោលសីលធម៍ដែលស្រដៀងនឹងករណីដែលគួរវិនិច្ឆ័យឬសំរេចចិត្តយោងទៅលើភាពមាំមួននៃគោសីលធម៍ច្បាប់ដូច្នេះពួកគេនឹងអាចឈានដល់
នូវលទ្ធផលស្រដៀងគ្នា ទទួលយកនូវប្រព័ន្ធច្បាប់ធម្មតាទាំងអស់។
ប្រព័ន្ធនីត្យានុកូលច្បាប់ច្បាប់ធម្មតាគឺមានការប្រើប្រាស់ពាសពេញសកលលោក ជាពិសេសគឺនៅក្នុងប្រទេសអង់គ្លេសដែលជាកន្លែងដើមកំណើតនៅក្នុងពាក់ណ្ដាលអាយុ [៤]ហើយក្នុងប្រទេសជាតិ
ឬក៍ភូមិភាគដែលតាមនីត្យានុកូលទទួលមរតករបស់ពួកគេនៅក្នុងប្រទេសអង់គ្លេសដូចជាអាណានិគមនៃចក្រភពអង់គ្លេស រួមបញ្ចូលទាំងសហរដ្ឋអាមេរិច បាបាដូស [៥]ម៉ាលេស៊ី សិង្ហបុរី បង់ក្លាដែស
ប៉ាគីសស្ថាន សិរីលង្កា ឥណ្ឌា ហ្គាណា កាមឺរ៉ូន អៀកឡង់ អ៊ីស្រាអែល ញ៉ូវហ្សេឡេន អាហ្រ្វិកខាងត្បូង ស៊ីមបាវ៉េ ហុងកុង ហើយនិង អូស្រ្ដាលី។
ពាក្យដែលមានន័យលាក់កំបាំងទីមួយ
ស័ព្ទឬពាក្យ"ច្បាប់ធម្មតា"មានពាក្យស័ព្ទដែលលាក់កំបាំងបីហើយនិងមានអត្ថន័ជាច្រើននៅក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្ដដែលបានសរសេរទុកនិងមានតម្លៃៈ
១.ច្បាប់ធម្មតាគឺដូចជាប្រឆាំងនឹងច្បាប់ឧបញ្ញត្តិហើយនិងនិយតករច្បាប់
ពាក្យដែលមានន័យលាក់កំបាំងទីមួយគឺមានភាពប៉ិនប្រសព្វទៅនឹងអំណាចដែលបានប្រកាស់អោយប្រើជាច្បាប់មួយ។ឧទាហរណ៍ៈតំបន់ច្បាប់ភាគច្រើនគឺនៅក្នុងសាលាក្ដីនៅប្រទេសអង់គ្លេសដែលជាជនជាតិ
អាមេរិចកាំងរួមមាន"ច្បាប់ឧបញ្ញត្ដិ"អនុម័តដោយអង្គនីតិបញ្ញត្តិ"ច្បាប់និយតករ"ប្រកាស់អោយប្រើដោយប្រតិបត្ដិដោយការអនុលោមរបស់បណ្ដាញទីភ្នាក់ងារដើម្បីបែងចែកនូវសិទ្ធិអំណាចនៃច្បាប់ដែលបង្កើតឡើងពីអង្គនីតិបញ្ញត្តិ ហើយនិងច្បាប់ធម្មតាឬក៍"ករណីនៃច្បាប់" ឧទាហរណ៍ ការវិនិច្ឆ័យក្នុងរឿងហេតុដោយសភាកាត់ក្ដី(ឬក៍ជាការវិនិច្ឆ័យល្អរបស់តុលាកាជាមួយនិងទីភ្នាក់ងារជាច្រើន)។
[៨][៩]ពាក្យស័ព្ទដែលមានន័យលាក់កំបាំងទីមួយនេះអាចមានភាពឆ្ងាយជាងនែបំលាស់ប្ដូរនៅក្នុងច្បាប់ធម្មតាសាមញ្ញមួយដែលកើតឡើងពីប្រពៃណីនិងដំភ្ជាប់នូវសិទ្ធិអំណាចនៃសភាកាត់ក្ដិ ដើម្បីឧ្យអត្ថន័យអោយអ្វីទៅគឺជាច្បាប់ សូម្បីតែការអវត្ដន៍មានដែលនៅក្រោមឧបញ្ញត្ដិ ឧទាហរណ៍ ភាគច្រើនច្បាប់នៃឭឧក្រិដជនហើយនិងច្បាប់នីតិក្រមមុនសតវត្សេទី២០ ហើយសូម្បីមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ
ភាគច្រើននៃច្បាប់កិច្ចសន្យានិងច្បាប់នៃការធ្វើខុស ហើយនិងការវិនិច្ឆ័យនៃសភាកាត់ក្ដីដែលបានបកស្រាយនិងធ្វើការសំរេចក្នុងព្រំដែមច្បាប់និងការវែកញែកនៅក្នុងច្បាប់ដែលប្រកាស់ឲប្រើដោយជនផ្សេង
ទៀត។រូបរាងនៃច្បាប់ធម្មតាជួនកាលគេហៅថា"ច្បាប់ធម្មតាដែលមានចន្លោះប្រហោង"ដែលរួមបញ្ចូលទាំងការបកប្រែដែលមានការវិនិច្ឆ័យល្អនៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញ នៃឧបញ្ញត្ដិនិងនិយតកម្ម ឧទាហរណ៍
ការអនុវត្តន៍ច្បាប់គឺជាការពត។
២. ប្រព័ន្ធស្របច្បាប់នៃច្បាប់ធម្មតាគឺបានប្រឆាំងនិងប្រព័ន្ធស្របច្បាប់ប្រជាពលរដ្ឋ
ពាក្យដែលមានន័យលាក់កំបាំងទីពីរ"ច្បាប់ធម្មតា" សាលាក្ដីនិងប្រព័ន្ធស្របច្បាប់ពី"ច្បាប់ប្រជាពលរដ្ឋ"ឬក៍"ក្បួនច្បាប់"របស់សាលាក្ដី។[១០]ប្រព័ន្ធនៃច្បាប់ធម្មតាគឺអាចបង្កើតនូវទំងន់ច្បាប់ដល់ការ
វិនិច្ឆ័យរបស់សភាកាត់ក្ដី ដែលត្រួតពិនិត្យទៅលើ"ច្បាប់" ជាមួយនិងឥទ្ធិពលដូចគ្នានៃច្បាប់ដូចឧបញ្ញត្តិដែលផ្ដល់អោយ ជិតមួយសហស្សវត្ស សភាកាត់ក្ដីនៃច្បាប់ធម្មតាគឺមានអំណាចដើម្បីបង្កើត
ដែលជាកន្លែងដែលគ្មាននីតិបញ្ញត្តិឧបញ្ញត្តិ ហើយឧបញ្ញត្ដិមាន័យថាគឺត្រូវបានបកស្រាយពួកវាអោយមានន័យ។
ដោយភាពផ្ទុយគ្នា នៅក្នុងយុត្ថាធិការច្បាប់ពលរដ្ឋ(ច្បាប់ប្រពៃណីដែលសំអាងនៅក្នុង ឬក៍រូមបញ្ចូលគ្នាជាមួយនឹងច្បាប់ធម្មតានៅ អ៊ីរុបភាគច្រើនដែលមិនមែនជាសាសនាអ៊ីស្លាម គឺមិនមែនជាប្រទេស
ដែលកាន់ច្បាប់ធម្មតានោះទេ) សភាកាត់ក្ដីដែលខ្វះសិទ្ធិអំណាចហើយអនុវត្ដន៍នូវសិទ្ធិអំណាចនោះជាកន្លែងដែលគ្មានឧបញ្ញត្តិ ហើយនិងអ្វីដែលមានការវិនិច្ឆ័យត្យិតត្បៀតគឺវាផ្ដល់នូវការបកស្រាយ
ដែលមានទំងន់តិច(អត្ថន័យមួយណាដែលវិនិច្ឆ័យហើយផ្ដល់នូវអោយករណីដែលមានសេរីភាពច្រើនដើម្បីបកស្រាយនូវអត្ថបទឧបញ្ញត្ដិដែលមិនមានភាពទាក់ទងគ្នាហើយដែលអាចព្យាករទុកបានតិច)
ហើយអ្នកប្រាជ្ញអក្សរសាស្រ្ដគឺអាចផ្កល់ជូនច្រើនជាង។ឧទាហរណ៍ អក្សរសំងាត់របស់កាក់ណាប៉ូលេអុងដែលបង្ហាញអំពីភាសាបារាំងដែលមកពីការបញ្ចាញសំលេងតាមគោលសីលធម៍នៃច្បាប់។
[១១]ដូចឥទ្ធិពលច្បាប់ដូចជាមេដៃនោះ ប្រព័ន្ធនៃច្បាប់ធម្មតាបានតាមដាននូប្រវត្តិសាស្រ្ដនៅក្នុងប្រទេសអងគ្លេស កំឡុងនៃប្រព័ន្ធច្បាប់ពលរដ្ឋបានតាមនូវប្រវត្ដិសាស្ត្ររបស់ពួកគេនៅច្បាប់របស់
ប្រទេសរ៉ូម៉ង់ហើយនិងភាសាសំងាត់របសកាក់ណាប៉ូលេងអុង។
ភាពផ្ទុយគ្នារវាងច្បាប់ធម្មតាហើយនិងប្រព័ន្ធច្បាប់នៃពលរដ្ឋគឺបានបរិយាយយ៉ាង់ល្អិតល្អន់នៅក្នុង"ភាពខុសគ្នារវាងច្បាប់ធម្មតានិង ប្រព័ន្ធច្បាប់នៃពលរដ្ឋ"ហើយនិង"ភាពផ្លាស់គ្នារបស់ប្រព័ន្ធច្បាប់ធម្មតា"
ខាងក្រោម។
៣.ច្បាប់ដែលប្រឆាំងនិងភាពយុត្ដិធម៍
ពាក្យដែលមានន័យអាថកំបាំងទីបីគឺមានភាពខុសប្លែកគ្នា"ច្បាប់ធម្មតា" មកពី"ភាពស្មើគ្នាភាពយុត្ថិធម៍"។[៨][៩]មុនឆ្នាំ ១៨៧៣ ប្រទេសអងគ្លេសមានប្រព័ន្ធសភាកាត់ក្ដីស្របគ្នាពីរគឺ សភាកាត់ក្ដីនៃ
"ច្បាប់"ដែលអាចត្រឹមតែអាចផ្ដល់ជូននូវការសងប្រាក់ទៅវិញដែលសំរាប់តែការខូចខាតឬបាត់បង់និងរៀបចំនូវតែច្បាប់តែមួយគត់គឺទ្រព្យផ្ទាល់ខ្លួន ហើយសភាកាត់ក្ដីនៃ"ភាពយុត្តិធម៍"(សភាកាត់ក្ដីរបស់
តុលាកា)ដែលអាចបង្កើតចេញនូវការបង្គាប់បញ្ជាដែលមានភាពធូស្បើយ(នោះគឺជា សភាកាត់ក្ដីដែលធ្វើតាមការបង្គាប់បញ្ជារបស់បក្សមួយដើម្បីធ្វើអ្វីមួយនិងផ្ដល់អ្វីមួយទៅនណារម្នាក់ ឬក៍ឈប់ធ្វើអ្វីមួយ)
ហើយរៀបចំនូវទ្រព្យសម្បត្ដិអោយមានការទុកចិត្ត។ការបែងចែកនេះគឺត្រូវបានដុះដាលទៅកាន់រដ្ឋជាច្រើន រួមបញ្ចូល សហរដ្ឋអាមេរិច(មើល"លក្ខ័ណធិកៈ"ខាងក្រោម)។
សំរាប់គោលបំណងភាគច្រើន សាលាក្ដីភាគច្រើន រួមបញ្ចួលទាំងរព័ន្ធសហព័ន្ធនៃសហរដ្ឋអាមេរិចនិងរដ្ឋភាគច្រើនក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិច ដែលមានការបញ្ចូលគ្នានៃសភាកាត់ក្ដីពីរ។[១២][១៣]
ការបូកបន្ថែមនៃសភាកាត់ក្ដីដែលបូកបញ្ចូលជាមួយគ្នា សភាកាត់ក្ដីភាគច្រើនគឺត្រូវបានអនុញ្ញាតអោយទទួលយកនូវច្បាប់ទាំងពីរហើយនិង យុត្តិធម៍ សូប្បីតែសក្ដានុភាពដែលស្ថិតនៅក្រោមនីតិក្រមច្បាប់។
យ៉ាងណាក៍ដោយ ភាពខុសគ្នារវាង"ច្បាប់"និង"ភាពយុត្ដិធម៍"គឺវាមានសារៈសំខាន់ណាស់នៅបច្ចុប្បន្ននេះនៅពេលដេលករណីនេះជាប់ទាក់ទងនឹងរឿងក្ដីនេះដូចជានៅខាងក្រោមនេះ៖
ការចាត់ជាពួកឬផ្នែក និងការធ្វើអាទិភាពសិទ្ធិនៃទ្រព្យសម្បត្ដិសំរាប់ឧទាហរណ៍ អត្ថបទដួចៗគ្នានៃទ្រព្យសម្បត្ដិជាញឹកញាប់គឺមាន"ចំណងជើងច្បាប់មួយ" ហើយនិង"សមធម៍ច្បាប់មួយ"ហើយក្រុមទាំងពីរ
របស់សិទ្ធិនៃភាពជាម្ចាស់ប្រហែលជាត្រូវបានកាន់កាប់ដោយមនុស្សខុសគ្នា។
នៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិចទោះបីជាសិទ្ធិមាត្រាច្បាប់ទី៧មានភាពរ៉ឹងប៉ឹងដើម្បីធ្វើការវិនិច្ឆ័យអនុវត្តន៍កាត់ទោស(សេចក្ដីសំរេចចិត្តមួយនូវកាតពិតមួយគឺវាមានភាពចាំបាច់ដើម្បីធ្វើការរកដំណោះស្រាយ
នៃ"ច្បាប់ធម្មតា"ដើម្បីប្ដឹងតវ៉ា)[១៤]ឬក៍ថាតើបញ្ហានោះនឹងធ្វើការសំរេចចិត្តដោយការវិនិច្ឆ័យ(បញ្ហាអ្វីគឺដោះស្រាយដោយច្បាប់ ហើយនិងបញ្ហាអ្វីទាំងអស់ដែលទាក់ទងទៅនឹងភាពយុត្ដិធម៍។
ស្ដង់ដានៃការរំលឹកឡើងវិញនិងភាពយល់ស្របនៃសេចក្ដីគោរពដែលបានផ្ដល់ដោយរឿងសាលាក្ដីឧទ្ធរណ៍មួយដើម្បីសំរេចចិត្តរបស់សាលាក្ដីថ្នាក់ទាបក្រោមការបង្កាញឡើងវិញ(រឿងហេតុនៃច្បាប់គឺត្រូវបាន
រំលឹកឡើងវិញ នោះគឺ"ប្រសិនបើថ្មី"នៃសេចក្ដីគោពដោយសាលាឧទ្ធណ៍ នៅក្នុងរៀងក្ដីភាគច្រើននៃភាពយុត្ដិធម៍គឺត្រូវបានរំលឹកឡើងវីញសំរាប់"ការបោកបញ្ឆោតអោយមានការប្រុងប្រយ័ត្ន"នេះគឺជា
សេចក្ដីគោរពមួយដ៍ល្អរបស់តុលាការ)។
នេះជាថ្នាំកែរោគដែលមានប្រសិទ្ធភាពហើយនិងជាច្បាប់នៃនីតិក្រមដើម្បីអនុវត្ដន៍ផងដែរ។
៤.តាមប្រវត្តិសាស្រ្ដ
នៅក្នុងការបូកបន្ថែម មានការប្រើប្រាស់ច្រើននៅតាមប្រវត្តិសាស្រ្ដជាច្រើននៃការកំណត់មួយចំនួនដែលផ្គត់ផ្គង់ទៅលើផ្ទៃខាងក្រោយមួយចំនួនដូចន័យរបស់វាផងដែរ។សភាកាត់ក្ដីប្រទេសអង់គ្លេសនៃរឿង
ក្ដីធម្មតាដែលជាប់ទាក់ទងជាមួយនឹងរឿងក្ដីឬបណ្ដឹងតវ៉ាដែលនៅក្នុងប្រទេសដែលមានព្រះមហាក្ស្តត្រប៉ុន្ដែគ្មានអំណាច ឧទាហរណ៍នៅចន្លោះមនុស្សសាមញ្ញ។ដោយបូកបញ្ចូលបន្ថែមយ៉ាងហោចណាស់
នៅក្រោយសតវត្សទី១១គឺបានបន្ដទៅដល់ប្រទេសជាច្រើន ដែលមានភាពខុសប្លែកជាច្រើននូវមណ្ឌលតុលាការនៅក្នុងប្រព័ន្ធនៃសភាកាត់ក្ដី ដែលបំរើអោយគោរចដោយការវិនិច្ឆ័យសំរាប់អ្នកដែលអាច
ធ្វើដំណើរពីរជនបទទៅកាន់ទីក្រុងដើម្បីចែកចាយនូវភាពយុត្ដិធម៍របស់ព្រះមហាក្សត្រ។ពាក្យថា"ច្បាប់ធម្មតា"គឺត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីពិពណ៍នាច្បាប់ទោះបីនៅក្នុងលក្ខណៈធម្មតាដែលនៅចន្លោះ
បរិបទនិងការបញ្ឈប់នៃបរិបទនីមួយៗដែលមានភាពខុសប្លែកគ្នា។ភាគច្រើនជាវិសេសគឺច្បាប់ជាទូទៅគឺត្រូវបានទទួលស្គាល់ ទោះបីជាវាមានទំងន់ច្រើន ដោយហេតុតែនៅតំបន់មួយចំនួនដែលមានភាព
បរិសុទ្ធជាទូទៅគឺស្ថិតនៅក្រោមបង្គាប់ច្បាប់ដែលទទួលស្គាល់នៅក្នុងពហុភាពនៃសាលាក្ដី។និយមន័យនេះគឺត្រូវបានហូសសម័យហើយ ភាពទាក់ទងរបស់ពួកគេគឺត្រូវបានមានភាពភ្លើតភ្លើនជាមួយនឹងការ
អភិវឌន៍នៃប្រព័ន្ធច្បាប់នៃប្រទេសអង់គ្លេសដែលមានរាប់រយសតវត្សមកហើយ ប៉ុន្ដែពួកគេធ្វើការពន្យល់នូវដើមកំណើតរបស់ពាក្យស័ព្ទនោះ។
មួលដ្ឋាបគ្រឹះនៃគោលសីលធម៍របស់ច្បាប់ធម្មតា
ការវិនិច្ឆ័យច្បាប់ទួទៅ
នៅក្នងុច្បាប់ទូទៅយុត្ដាធិការមានជាច្រើនដំណាក់កាលនៃការស្រាវជ្រាវនិងការវែកញែកគឺជាការតម្រូវក្នុងការកំណត់នោះ"អ្ចីទៅគឺជាច្បាប់"ដែលនៅក្នុងស្ថានភាពដែលផ្ដល់អោយ។ទីមួយជាដំបូងត្រូវតែ
ធ្វើការស្វែងរកការពិត។បន្ទាប់មកមួយត្រូវតែរកឃើញនូវការទាក់ទងជាមួយនឹងឧបញ្ញត្តិហើយនិងរឿងហេតុនោះផងដែរ។
នៅក្នុងច្បាប់ធម្មតាយុត្តាធិកាជាច្រើនដំណាក់កាលនៃការស្រាវជ្រាវហើយនិងការវែកញែកនោះគឺទាក់ទងទៅនឹងការកំណត់”ថាអ្វីទៅជាច្បាប់
”ដែលផ្ដល់អោយនូវស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពមួយ។ទីមួយនោះគឺត្រូវតែស្វែងរកអោយឃើញនូវការពិត។បន្ទាប់មួយច្បាស់ជារកឃើញដែលទាក់ទងទៅនឹងក្នុងស្ថានភាពជាច្រើននិងករណីជាច្រើន។ហើយមួយត្រូវតែធ្វើការដកស្រង់ដោយភាពសីលធម៍ ដោយភាពទៀងត្រង់ និងតាម
សភាពនៃសភាកាត់ក្ដីផ្សេងៗគ្នានៃអ្វីដែលពួកគេធ្វើការត្រូតពិនិត្យដោយភាពចាំបាច់ដើម្បីសំរេចចិត្តថាតើសភាកាត់ក្ដីបន្ទាប់គឺមានការកំណត់
ច្បាប់យ៉ាងដូចម្ដេចដើម្បីនៅរឿងក្ដីនៅក្នុងករណីបច្ចុប្បន្ន។ក្រោយពីការសំរេចចិត្តនិងហើយការសំរេចចិត្តខ្ពស់ជាងរបស់សភាកាត់ក្ដីឬក៍អង្គ
នីតិកាលដែលទ្រនូវទំងន់ជាងករណីដើមបំផុតនិងសភាកាត់ក្ដីដែលមានកំរិតកាត់ក្ដីទាប។ជាចុងបញ្ចប់ មួយនៃការធ្វើសមោហរ័ណកម្មគឺនូវ
គ្រប់ខ្សែបន្ទាត់ដែលបានគូរគឺជាមួលហេតុដែលផ្ដល់អោយនោះហើយនឹងជាការសំរេច”ថាតើអ្វីទៅគឺជាច្បាប់”។បន្ទាប់មកមួយគឺត្រូវបានដាក់
ទៅលើច្បាប់នោះទៅលើការពិត។
ច្បាប់ធម្មតាគឺធ្វើចលនាទៅជួបនូវការផ្លាស់ប្ដូរតំរូវការសង្គម ហើយនិងធ្វើអោយរីកចំរើននូវការយល់ដឹង
ច្បាប់ធម្មតាគឺជាមានភាពទន់ល្មមជាងច្បាប់ឧបញ្ញត្តិ។ទីមួយសភាកាត់ក្ដីនៃច្បាបធម្មតាគឺមិនធ្វើការលោតទៅមកឬក៍ប្ដូរទៅមកនូវអ្វីដែល
ធ្លាប់កើតមានពីមុនប៉ុន្ដែអាច(នៅពេលដែលវាមានភាពខុសប្លែកគឺជាហេតុផលដ៍ល្អដែលបង្ហាញ)ត្រូវបានបកប្រែរឡើងវិញហើយនិងកែឬ
បន្ថែមបន្ថយច្បាប់ ដោយគ្មានការអន្ដរាគម៍ពីនីតិបញ្ញត្តិ ដើម្បីអោយមានការប្រែប្រួលទៅតាមនិន្នាការថ្មីនៅក្នុងនយ្យោបាយច្បាប់ហើយ
និងសង្គមនៃទស្សនវិជ្ជា។ទពីរនោះច្បាប់ធម្មតាគឺធ្វើសមយុត្តិទៅតាមសឺរីតាមជំហ៊ានម្ដងបន្ដិចៗការធ្វើការតាមជំហ៊ានម្ដងបន្ដិចៗគឺបង្ហាញ
ពីភាពលំអិតផងដែរ។ដូច្នេះគឺឆ្លងកាតទសវត្សន៍ឬក៍ច្បាប់ជាច្រើនដែលអាចផ្លាស់ប្ដូរខ្លឹមសាបានប៉ន្ដែគ្មាភាពមុតស្រួចដោយហេតុនោះការបញ្ចុះ
បន្ថយគឺវាបានបង្អាក់នូវការជះឥទ្ធិពលផងដែរ។នៅក្នុងភាពផ្ទុយគ្នារបស់ភាពលំដាប់និយមនៃច្បាប់ធម្មតា
ច្បាប់នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
ច្បាប់អាពាហ៍ពិពាហ៍ និងគ្រួសារ
ច្បាប់ហ៊ូក
ច្បាប់ភូមិបាល | train | wikipedia |
MRI | ហេតុអ្វីបានជាប្រទេសជប៉ុនកំពុងសាងសង់សាលារៀននៅកម្ពុជា? | khm | Khmer | គួរឲ្យគោរពណាស់! ព្រោះចង់ឲ្យកុមារកម្ពុជាមានសាលារៀនល្អៗ ជប៉ុនសង់អគារថ្មីម្ដង ៨កន្លែងនៅកំពត គ្មានឲ្យសងលុយវិញមួយរៀលទេ…
ជប៉ុនជាប្រទេសមួយតែងផ្ដល់ជំនួយមកកាន់កម្ពុជាលើគ្រប់វិស័យមិនថាការអភិវឌ្ឃហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ កសិកម្ម ឧស្សាហកម្ម និងវិស័យអប់រំជាដើមជាដើម ។ ជាក់ស្ដែងថ្មីៗនេះជប៉ុនទើបតែចុះទៅសម្ពោធអគារសិក្សាថ្មី ៨ កន្លែងសម្រាប់ថ្នាក់មតេ្តយ្យសិក្សានៅឯខេត្តកំពត ជាជំនួយឥតសំណង ។
អគារសាលាមត្តេយ្យថ្មីចំនួន ៨ កន្លែង នោះត្រូវបានសាងសង់ដោយអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលបារាំង ពិភពកុមារ និង អភិវឌ្ឍន៍ (PE&D) ក្រោមជំនួយឥតសំណងរបស់ជប៉ុន KUSANONE ។
ឯកឧត្ដមបណ្ឌិត ហង់ ជួនណារ៉ុន រដ្ឋមន្ដ្រីក្រសួងអប់រំយុវជន និងកីឡា និង ឯកឧត្តមមិកាមិ ម៉ាសាហ៊ីរ៉ូ ឯកអគ្គរាជទូតជប៉ុន បានចូលរួមជាអធិបតីភាពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់នាឱកាសនេះផងដែរ ។ ក្រៅតែពីការជួយសង់អគារថ្មី ជំនួយគូសាណូណិ ផ្តល់ជូនអគារសាលាមត្តេយ្យ បរិក្ខារអនាម័យ និងសួនកុមារសម្រាប់សាលាមត្តេយ្យចំនួន ៨ កន្លែងនោះទៀតផង ។
គម្រោងនេះត្រូវបានរំពឹងថានឹងពង្រីកលទ្ធភាពក្នុងការទទួលបានការអប់រំសម្រាប់កុមារតូចៗប្រកបដោយគុណភាពខ្ពស់ហើយការអប់រំនេះនឹងរួមចំណែកដល់អនាគតល្អប្រសើរសម្រាប់កុមារនៅតំបន់ជុំវិញ ។ | train | culturax/mC4 |
MRI | តើអ្វីទៅជាសមាគមប្រទេសអាស៊ីខាងត្បូង (ASEAN) និងអ្វីដែលជាការបំណងរបស់វា? | khm | Khmer | រូបភាពឯកសារ៖ ទង់ជាតិរបស់អាស៊ាន នៅកណ្តាលរាជធានីភ្នំពេញ កាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៧។ (ហ៊ាន សុជាតា/VOA)
ក្រុមអ្នកជំនាញរបស់ក្រុមប្រទេសសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ហៅកាត់ថា អាស៊ាន (ASEAN) បានជួបប្រជុំគ្នានៅរាជធានីភ្នំពេញ នៅថ្ងៃពុធនេះ ដើម្បីពិភាក្សាអំពីដំណើររបស់សមាគមនេះក្នុងរយៈពេល ៥០ឆ្នាំកន្លងមក និងប្រមើលមើលពីបញ្ហាប្រឈមទៅថ្ងៃខាងមុខ។
សន្និសីទរយៈពេលពីរថ្ងៃ រៀបចំឡើងដោយវិទ្យាស្ថានខ្មែរសម្រាប់សហប្រតិបត្តិការ និងសន្តិភាព មានការចូលរួមពីមន្ត្រីសំខាន់នៃប្រទេសសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ឬអាស៊ាន (ASEAN) ជាច្រើន។ កិច្ចពិភាក្សាថ្ងៃទី១នេះ មានការផ្តល់មតិទាក់ទិននឹងដំណើរការរបស់ ASEAN ការបង្កើតឱ្យមានអាស៊ានតែមួយ ការបែងចែកការអភិវឌ្ឍក្នុងតំបន់ សាមគ្គីភាពអាស៊ាន បញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច និងកិច្ចខិតខំឱ្យមានស្ថិរភាព និងសុខសន្តិភាពក្នុងតំបន់អាស៊ាន។ ក្នុងនោះដែរ ក៏មានការលើកឡើងអំពីក្តីបារម្ភចំពោះអំពើហិង្សា ដែលកើតមានឡើងថ្មីៗនេះ លើជនអម្បូរ Rohingya ក្នុងប្រទេសភូមា ឬ Myanmar ផងដែរ។
សមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ឬ អាស៊ានបានបង្កើតឡើង នៅថ្ងៃទី៨ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៦៧។ មកដល់ពេលនេះ អាស៊ានសមាជិក១០ប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ រួមទាំងប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ។ គិតមកដល់ឆ្នាំ២០១៧នេះ សមាគមនេះមានចំណាស់៥០ឆ្នាំ ហើយគេមើលឃើញថា សមាគមនេះបានព្យាយាមធ្វើឱ្យមានស្ថិរភាព និងកិច្ចអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់៕ | train | culturax/mC4 |
MRI | តើនិមិត្តសញ្ញា ÷ សំដៅទៅលើអ្វី? | khm | Khmer | សំដៅទៅដល់÷
ឃុំល្វេ ស្រុកស៊ីធរកណ្ដាល ខេត្តព្រៃវែង
ឃុំល្វេ ស្រុកកោះសូទិន ខេត្តកំពង់ចាម | train | wikipedia |
MRI | ពិពណ៌នាអំពីក្បាច់រាំខ្មែរ។ | khm | Khmer | របាំខ្មែរគឺជាសិល្បៈនៃការរាំដែលបង្ហាញពីអត្តសញ្ញាណជាតិខ្មែរ ទាំងអស់ដែលមានច្រើនបែបសណ្ឋានទៅតាមតំបន់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា
របាំខ្មែរមានទាំងអស់ចំនួន ៨២ របាំ និងរបាំខ្សែររឿងមានចំនួន ៣៥ របាំ ។ របាំដែលរស់ឡើងវិញមានចំនួន ៥៤ របាំ និង បាត់បង់ចំនួន ២៨ របាំ
របាំខ្សែររឿងដែលរស់ឡើងវិញមានចំនួន ២១ របាំ និង របាំខ្សែររឿងដែលបាត់បង់មានចំនួន ១៤ របាំ ។
ហើយរបាំដែលអស្ចារ្យរបស់ខ្មែរគឺ៖ របាំព្រះរាជទ្រព្យ របាំដែលត្រូវបានគេចុះក្នុងបញ្ជីសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌ (អរូបិយ) របស់ពិភពលោក នៅថ្ងៃទី៧ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០០៣ ។
របាំនៅប្រទេសកម្ពុជាចែកជា 4 របាំធំៗ
របាំបុរាណខ្មែរ
របាំប្រពៃណីខ្មែរ
របាំប្រជាប្រិយខ្មែរ
របាំខ្មែរសហសម័យ
របាំបុរាណខ្មែរ
ជារបាំថ្លៃថ្នូរដែលសម្តែងសម្រាប់តែខ្សែររាជវង្ស ឬ អ្នកមានឋានៈបុណ្យសក្ដិធំៗក្នុងជួរមន្ត្រីរាជការប៉ុណ្ណោះ របាំបុរាណខ្មែរគឺជាការសម្ដែងបង្ហាញក្បាច់រាំដែលមានស្ទីលបែបខ្ពស់ដែលមានប្រភពចេញពីរាជវង្ស។
ការសម្តែងរបាំបុរាណរួមមានអ្នករាំសំលៀកបំពាក់នៃការតុបតែងប្រដាប់ដោយគ្រឿងអលង្ការត្បូងនិងតន្រ្តីដែលលេងដោយក្រុមតន្រីប្រចាំព្រះមរមរាជវាំង ។ របាំបុរាណខ្មែរត្រូវគេយល់ថាជារបាំដែលបង្ហាញពីការសាសងគ្នារបស់ពពួកទេវ ដែលដ៏ស្រង់ចេញពីខ្សែររឿងទេវៈដ៏អស្ចារ្យក៏ដូចជាការគោរពចំពោះព្រះមហាក្សត្រនិងភ្ញៀវដែលមានឋានៈខ្ពង់ខ្ពស់ ។ នៅពាក់កណ្តាលសតវត្សរ៍ទី 20 វាត្រូវបានណែនាំដល់សាធារណជនទូទៅហើយត្រូវបានគេប្រារព្ធជាទូទៅថាជានិមិត្តរូបនៃវប្បធម៌ខ្មែរដែលជាទូទៅត្រូវបានគេអនុវត្តក្នុងអំឡុងពេលព្រឹត្តិការណ៍សាធារណៈថ្ងៃឈប់សម្រាកនិងសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរមកទស្សនាប្រទេសកម្ពុជា ។
របាំមួយក្នុងចំណោមក្បាច់រាំជូនពរសុំសេចក្ដីសុខរបស់ខ្មែរ ច្រើនបើកកម្មវិធីដោយ របាំជូនពរបាចផ្កា ។
របាំបុរាណខ្មែរ មានដូចជា ៖
របាំព្រះរាជទ្រព្យ
របាំទេពអប្សរា
របាំទេពមនោរម្យ
របាំព្រះថោងនាងនាគ
របាំជូនពរបាចផ្កា
របាំរាមល័ក្ស្មណ៍ និង ជប់ល័ក្ស្មណ៍
របាំព្រះជិនវង្ស នាងព្រាហ្មណ៍កេសរ
របាំកែវមណីមេខាឡា
របាំនាងសុវណ្ណមច្ឆា
របាំឃុនហ្លួង
របាំផ្លិត
របាំមករ
របាំយីកេ
របាំអាយ៉ៃ ឆ្លើយឆ្លង
របាំទេពប្រណម ឬ ហៅថារបាំបួងសួង
របាំហ្លួងព្រះថោង ក្លាយមករបាំ ព្រះថោង
របាំប្រពៃណីខ្មែរ
ជារបាំដែលកើតឡើងពីក្បាច់រាំដែលបង្កើតដោយជនជាតិខ្មែរនៅតាមតំបន់ក្នុងខេត្តភូមិស្រុកដែលពួកគេរស់នៅ ដែលរបាំប្រភេទនេះមានភាពពេញនិយមណាស់នៅក្នុងស្រទាប់ខ្មែរគ្រប់វណ្ណៈ របាំដែលកើតឡើងដោយបុព្វហេតុផ្សេងៗដែលពួកគេយល់ឃើញថាជាភាពចាំបាច់ក្នុងការដឹងគុណ ឬ រំលឹកគុណ ដែលពួកគេទទួលបានអំពីផលដែលពួកគេបានធ្វើ ដែលរបាំប្រពៃណីខ្មែរមានចំនួន ច្រើនជាង ៣០ របាំ ។
របាំប្រពៃណីខ្មែរប្រចាំខេត្ត មានដូចជា ៖
ខេត្តសៀមរាប របាំត្រុដិ របាំត្រុដិនាងមេវ របាំចាក់អង្ក្រង
ខេត្តប៉ៃលិន របាំក្ងោកប៉ៃលិន
ខេត្តបាត់ដំបង របាំច្រូតស្រូវ
ខេត្តពោធិ៍សាត់ របាំបេះក្រវាញ របាំសែនភ្លយ របាំក្ងោកពោធិ៍សាត់
ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង របាំក្អម របាំបរគោ របាំអរក្ខចាម របាំនេសាទ របាំស្នែងទន្សោង
ខេត្តកំពង់ស្ពឺ របាំដាល់អំបុក របាំស្គរ របាំគងសួយ របាំភ្លយសួយ
ខេត្តកោះកុង របាំព័ទ្ធរ៉ុង
ខេត្តកំពង់ធំ របាំចាក់គ្រើល របាំត្បាល់កាប់ របាំត្បាល់ក្ដឿង របាំកន្តែរ៉ែ
ខេត្តស្ទឹងត្រែង របាំគែន របាំវាយគូយ
ខេត្តក្រចេះ របាំគងស្ទៀង
ខេត្តរតនៈគិរី របាំរាំវង់ភូមិថ្មី របាំរាំវង់ស្រុកហ៊ានទើម
ខេត្តមណ្ឌលគិរី របាំកាប់ក្របីផឹកស្រា របាំតូណៃទិន
ខេត្តកំពង់ចាម របាំគោះអង្រែ
ខេត្តស្វាយរៀង របាំគោះត្រឡោក
ខេត្តព្រៃវែង របាំកណ្ដូបសេះ
ខេត្តកណ្ដាល និង ខេត្តតាកែវ របាំវាយក្រាប់
ខេត្តកំពត របាំមច្ឆាសមុទ្រ
របាំប្រជាប្រិយខ្មែរ
ជារបាំដែលកើតឡើងដោយការច្នៃប្រឌិតចេញពីសម្លេងដូរតន្ត្រីបែបទំនើប ហើយជាប្រភេទរបាំដែលមានការពេញនិយមយកមករាំគ្រប់គ្នាក្នុងស្រទាប់យុវវ័យខ្មែរ
ដែលជាទូទៅរបាំនេះមានដូចជា ៖
រាំវង់
រាំក្បាច់
រាំសារ៉ាវ៉ាន់
លាំលាវ
កន្ទ្រឹម ជាដើម ។
របាំខ្មែរសហសម័យ
ជារបាំដែលបង្កើតឡើងដោយកូនខ្មែរនិយមបែបលោកខាងលិច ដោយការច្នៃប្រឌិតចេញពីសម្លេងដូរតន្ត្រីបែបទំនើបលាយឡំទៅនិងការសម្ដែងដែលតុបតែងបែបបុរាណកាល តែមានកាយវិការរហ័សរហួន ពត់ពែនបង្ហាញក្បាច់រាំរបស់ខ្លួនដ៏រស់រវើក ដែលថ្មីៗនេះ បង្កើតបាន របាំគ្រុឌ...ល ។
ឯកសារយោង
ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ
សិល្បៈ
របាំ | train | wikipedia |
MRI | តើផ្លែ kiwi អាចជួយបំបាត់ការទល់លាមកបានយ៉ាងដូចម្តេច? | khm | Khmer | ផ្លែគីវីអាចជួយបំបាត់ការទល់លាមកបានយ៉ាងឡូយ | Health.com.kh
ពត៌មានប្រចាំថ្ងៃ សុខភាពទូទៅ ផ្លែគីវីអាចជួយបំបាត់ការទល់លាមកបានយ៉ាងឡូយ
ផ្លែគីវីអាចជួយបំបាត់ការទល់លាមកបានយ៉ាងឡូយ
អ្នកអាចទទួលបានជាតិសរសៃប្រហែល ២.៣ក្រាម (ស្មើនឹងតម្រូវការជាតិសរសៃប្រចាំថ្ងៃ ៩ភាគរយ) ពីក្នុងផ្លែគីវីទម្ងន់ប្រហែល ៧៦ក្រាម។ តាមការសិក្សាមួយបានឲ្យដឹងថា មនុស្សប្រមាណ ៣៨នាក់អាយុចាប់ពី ៦០ឆ្នាំឡើងទៅ តម្រូវឲ្យញ៉ាំផ្លែគីវីមួយផ្លែសម្រាប់ទម្ងន់ ៣០គីឡូក្រាម ក្នុងមួយថ្ងៃ។ (អាន:ស្បែកកូនរបស់អ្នកនឹងស្អាតហើយមិនរមាស់បើធ្វើតាមវិធីនេះ តើកូនស្រីរបស់អ្នកចេះតែរមាស់ស្បែកមែនទេ?)ជាលទ្ធផលបានបង្ហាញឲ្យដឹងថា មានការកើនឡើង និងបំបាត់ការពិបាកបន្ទោបង់។ វាក៏ជួយធ្វើឲ្យលាមកទន់ និងបង្កើនភាពធូររបស់លាមកថែមទៀត។
ការសិក្សាមួយផ្សេងទៀតលើអ្នកទល់លាមកដែរនោះបានរកឃើញថា ការញ៉ាំផ្លែគីវីពីរផ្លែជារៀងរាល់ថ្ងៃរយៈពេល ៤សប្តាហ៦ អាចធ្វើឲ្យបន្ទោបង់ច្រើន បន្ថយការប្រើប្រាស់ថ្នាំបន្ទន់លាមក និងមានអារម្មណ៍រីករាយកាន់តែខ្លាំងនៅពេលបន្ទោបង់ម្តងៗ។
ក្រៅពីនេះ ការសិក្សាទីបី ដែលធ្វើទៅលើមនុស្សប្រមាណ ៥៤នាក់ដែលមានជំងឺរលាកពោះវៀន គឺតម្រូវឲ្យញ៉ាំផ្លែគីវីពីរផ្លែក្នុងមួយថ្ងៃរយៈពេល ៤សប្តាហ៍។ នៅចុងបញ្ចប់នៃការសិក្សា អ្នកចូលរួមទាំងអស់បានប្រាប់ថា ពួកគេបន្ទោបង់កាន់តែញឹកញាប់ ហើយលាមកចេញលឿនៗផងដែរ។ (អាន:ថ្នាំងងុយគេង ពេលអ្នកគួរប្រើ)រឿងនេះមិនគ្រាន់តែទាក់ទងនឹងជាតិសរសៃក្នុងផ្លែគីវីដែលអាចទ់បស្កាត់ការទល់លាមកឡើយ តែអង់ស៊ីមមួយឈ្មោះថា Actinidain របស់វា ក៏ត្រូវបានគេរកឃើញថា ទទួលខុសត្រូវលើការជំរុញឥទ្ធិពលវិជ្ជមានដល់ចលនាពោះវៀន និងការបន្ទោបង់ដែរ៕ | train | culturax/mC4 |
MRI | តើនរណាជា មាក់ខូវ និងអ្វីគឺជាតួនាទីរបស់គាត់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ? | khm | Khmer | ម៉ាក់ គូ ឬ ម៉ក់ កូវ ( ១៦៥៥-១៧៣៦) គឺជាអភិបាលខេត្តពាម។
ម៉ក់ កូវ ជាអន្តោប្រវេសន៍ជាតិចិនកន្តាំង មកសុំរស់នៅស្រុកខ្មែរនៅឆ្នាំ១៦៧១ របរជាមេល្បែង។ ស្តេច ជ័យជេស្ឋាទី៤ ឲ្យងារជា ឧកញា បំរើការក្នុងរាជវាំងលង្វេក។ ក្រោយមក ស្តេចជ័យជេស្ឋាទី៤ តែងតាំង ម៉ក់ កូវ ជាចៅហ្វាយ(ស្តេចក្រាញ់) ឆី ខេត្តបន្ទាយមាស(ខេត្តហាទៀង)។ ក្រោយម៉ក់ កូវស្លាប់នៅឆ្នាំ១៧៣៧ កូនប្រុសគាត់ឈ្មោះ ម៉ក់ ទៀងតូ (Mac Tein Tu) ឡើងធើ្វចៅហ្វាយខេត្តបន្ត។ ក្រោយប្រកាស់អបគម នៅឆ្នាំ១៧៣៩ ស្តេច ជ័យជេស្ឋាទី៥ ប៉ងវៃយកបន្ទាយមាសមកវិញ តែត្រូវ ម៉ក់ ទៀងតូ ផ្ចាញ់សឹក ហើយប្រកាស់តាំងខ្លួនជាស្តេចខ្មែរមានរាជងារថា អ្នកសម្តេចព្រះសោទាត្ថស្ឋិ ហូតដល់ឆ្នាំ១៧៧៣ទើបលែងតាំងខ្លួនជាស្តេចកម្ពុជាធិបតិយ។
នៅឆ្នាំ១៧៤២ ម៉ក់ ទៀងតូ បានសរសេរសារលិខិតទូត ចុះថ្ងៃទី១២ ឧសភា ១៧៤២(ខាងក្រោម)ទៅអធិរាជជប៉ុនតូកូកាវា ក្នុងនាមជា អ្នកសម្តេចព្រះសោទាត្ថស្ឋិកាម្វុជាធិតេ្យ។
ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ
ប្រទេសវៀតណាម | train | wikipedia |
MRI | ពិពណ៌នាពីវប្បធម៌កីឡានៅកម្ពុជា។ | khm | Khmer | កម្ពុជា បានចូលរួមក្នុងវិស័យកីឡាកាន់តែខ្លាំងឡើងក្នុងរយៈពេល៣០ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។
បាល់ទាត់ គឺជាការពេញនិយមជាពិសេស ក្បាច់គុន ។ កីឡាសីដក់ ដែលមានរូបរាងដូច បាល់ទះ ក៏ជាកីឡាដ៏ពេញនិយមក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ក្បាច់គុន ល្បុក្កតោ ប្រដាល់សេរី (ប្រដាល់សេរី) និង ចំបាប់ប្រពៃណីខ្មែរ សុទ្ធតែបានអនុវត្តនៅក្នុងប្រទេស។
កីឡាបុរាណ ល្បុក្កតោ
ល្បុក្កតោ ឬ ល្បុក្កតោ (ដែលមានន័យថា កាន់ដំបងឈើដើម្បីប្រយុទ្ធនឹងសត្វតោ) គឺជាក្បាច់គុនបុរាណ ខ្មែរ ដែលមានមូលដ្ឋានលើទម្រង់សត្វ។ វាមានការប្រយុទ្ធគ្នាក្នុងដី បច្ចេកទេសប្រយុទ្ធជិតស្និទ្ធ និងសព្វាវុធ។
មិនដូច កីឡាប្រដាល់សេរី ដែលជាសិល្បៈប្រយុទ្ធបែបកីឡា ប្រដាល់គុនខ្មែរ គឺជាសិល្បៈរបស់ទាហាន ដែលរចនាឡើងដើម្បីប្រើនៅលើសមរភូមិ។ វាអាចត្រូវបានចាត់ទុកថាជាសិល្បៈក្បាច់គុនពេញលេញ ដោយប្រើការវាយប្រហារ ការបោះ អូស អន្ទាក់ ការចាក់សោ និងធាតុមួយចំនួននៃការប្រយុទ្ធគ្នានៅលើដី។ គ្រប់ផ្នែកនៃរាងកាយអាចប្រើជាអាវុធបាន។
ពេលវាយគ្នា អ្នកហាត់ល្បុក្កតោនៅតែស្លៀកឯកសណ្ឋានទ័ពខ្មែរបុរាណ។ ក្រមា ត្រូវបានគេបត់ជុំវិញចង្កេះ ហើយខ្សែសូត្រពណ៌ខៀវ និងក្រហមហៅថា ថ្ងៃសង្រ្កាន្ត ត្រូវបានចងជុំវិញក្បាលអ្នកប្រយុទ្ធ និងកូនប៊ីស។ កាលពីមុនគេនិយាយថា ខ្សែភ្លើងមានមន្តស្នេហ៍ដើម្បីបង្កើនកម្លាំង ទោះបីជាពេលនេះគ្រាន់តែជាពិធីក៏ដោយ។
ក្រមាបង្ហាញពីកម្រិតជំនាញរបស់អ្នកប្រយុទ្ធ។ ស៊េរីនៃថ្នាក់ដែលនីមួយៗចំណាយពេលយ៉ាងតិចប្រាំខែដើម្បីបញ្ចប់ការបណ្តុះបណ្តាលប្រាំពីរថ្ងៃក្នុងមួយសប្តាហ៍ និងពីរម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃត្រូវបានតំណាងដោយពណ៌ផ្សេងគ្នា។
ថ្នាក់ទីមួយមានពណ៌ស បន្ទាប់មកមានពណ៌បៃតង ខៀវ ក្រហម ត្នោត ហើយបន្ទាប់មកពណ៌ខ្មៅដែលមាន ១០ ដឺក្រេ។
បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការហ្វឹកហ្វឺនដំបូងរបស់ពួកគេ អ្នកប្រយុទ្ធពាក់ក្រមាខ្មៅ យ៉ាងហោចណាស់ដប់ឆ្នាំទៀត។ ដើម្បីបានក្រមាមាស អ្នកត្រូវតែជាម្ចាស់ពិតប្រាកដ ហើយត្រូវតែធ្វើអ្វីដែលអស្ចារ្យសម្រាប់ល្បុក្កតោ។ ហើយដើម្បីក្លាយជាម្ចាស់ពិតប្រាកដ វាពិតជាត្រូវការពេលវេលាខ្លះ ដូចជានៅក្នុងផ្នែកដែលគ្មានអាវុធនៃសិល្បៈ។ មានបច្ចេកទេសផ្សេងៗគ្នាពី 8,000 ទៅ 10,000; មានតែ 1,000 ប៉ុណ្ណោះដែលអ្នកត្រូវរៀនដើម្បីទទួលបានក្រម៉ាខ្មៅ។
សិល្បៈនេះមានរចនាបថចំនួន ៣៤១ ផ្សេងៗគ្នា ដែលខ្លះជាទា ក្តាម សេះ បក្សី នាគ ឥន្ទ្រី សត្វក្រៀល ខ្យល់ ភ្លើង ទឹក ផែនដី (ឬថ្ម) ស្តេចស្វា តោ ដំរី អប្សរា (ប្រពៃណីសាសនាព្រាហ្មណ៍) និងក្រពើ។ ទ័ពខ្មែរបុរាណ កាលពីមុនគេនិយាយថា ខ្សែភ្លើងមានមន្តស្នេហ៍ដើម្បីបង្កើនកម្លាំង ទោះបីជាពេលនេះគ្រាន់តែជាពិធីក៏ដោយ។
ដោយសារតែមានក្បាច់ស្រដៀងគ្នានេះ ល្បុក្កតោ ត្រូវបានគេពណ៌នាខុសថាជាប្រភេទប្រដាល់សេរីទំនើប។ ល្បុក្កតោមានទម្រង់ជាច្រើនអាស្រ័យលើស្ទីលក៏ដូចជាបច្ចេកទេសប្រយុទ្ធជាក់ស្តែង។ ខណៈដែល ប្រដាល់សេរី គឺជាប្រព័ន្ធប្រយុទ្ធសេរីដែលមានលក្ខណៈសាមញ្ញជាងមុន ដែលប្រើបច្ចេកទេសកណ្តាប់ដៃ កែង ទាត់ និងជង្គង់ជាមូលដ្ឋានមួយចំនួន (ក្រមាពណ៌ស)។
ប្រដាល់សិរី
ប្រដាល់សេរី ឬប្រដាល់សេរីបុរាណខ្មែរជាកីឡាដ៏ពេញនិយមក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ការប្រកួតមួយមានការប្រកួតចំនួនប្រាំដងក្នុងរយៈពេលបីនាទី ហើយធ្វើឡើងក្នុង សង្វៀនប្រដាល់ដែល មានទំហំ៦,១ម៉ែត្រការ៉េ។ ការសម្រាកមួយ ឬពីរនាទីកើតឡើងរវាងជុំនីមួយៗ។ នៅដើមការប្រកួតនីមួយៗ អ្នកប្រដាល់ធ្វើពិធីបួងសួងដែលគេស្គាល់ថាជា គុនគ្រូ ។ ភ្លេងប្រពៃណីខ្មែរត្រូវបានលេងកំឡុងពេលប្រកួត។ ភ្លេងត្រូវលេងដោយប្រើឧបកឧបករណ៍ ស្គរយោល ( ស្គរ មួយប្រភេទ) សូរឡៃ (ជា ខ្លុយ ដូចឧបករណ៍ភ្លេង) និងខ្សែឆឹង។ អ្នកប្រដាល់ពាក់ស្រោមដៃស្បែក និងខោខ្លី។
ច្បាប់៖
អ្នកប្រដាល់មិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យវាយគូប្រកួតរបស់គាត់ខណៈពេលដែលគាត់នៅលើដី
អ្នកប្រដាល់មិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យខាំទេ។
ពេលគូប្រកួតមិនអាចប្រយុទ្ធបានទៀតទេ អាជ្ញាកណ្ដាលបញ្ឈប់ការប្រកួត។
ផ្លុំទៅខាងក្រោយគូប្រកួតមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតទេ។
អ្នកប្រដាល់មិនអាចកាន់ខ្សែបានទេ។
ការផ្លុំទៅលើប្រដាប់ភេទត្រូវបានហាមឃាត់។
ជ័យជម្នះអាចទទួលបានដោយការផ្តួលដៃគូ។ ការវាយឲ្យសន្លប់កើតឡើងនៅពេលដែលអ្នកប្រដាល់ត្រូវដួលដល់ដី ហើយមិនអាចបន្តការប្រកួតបានបន្ទាប់ពីអាជ្ញាកណ្តាលរាប់ ១០ វិនាទី។ ជ័យជំនះក៏ទទួលបានពីចុងបញ្ចប់នៃការប្រកួត នៅពេលដែលចៅក្រមសម្រេចដោយប្រព័ន្ធពិន្ទុមួយណាដែលប្រយុទ្ធមានប្រសិទ្ធភាពជាង។ ប្រសិនបើអ្នកប្រយុទ្ធបញ្ចប់ដោយពិន្ទុដូចគ្នា ការស្មើត្រូវបានគេហៅថា។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
អាណាចក្រខ្មែរ ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ៨០២ នៃគ.ស ក្នុងពេលដែលប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍សម័យទំនើបជាច្រើនមិនទាន់មាននៅឡើយ។ ក្បាច់គុនត្រូវបានយោធាអាណាចក្រខ្មែរប្រើ។ ប្រាដាល់សេរីមានឫសគល់តាំងពីដៃដល់ដៃប្រើប្រយុទ្ធដោយយោធាអាណាចក្រខ្មែរ។ សម័យដើមនៃ ប្រដាល់សេរី ត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពដោយអាណាចក្រខ្មែរ ដើម្បីត្រួតត្រាអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដីគោក។ ប្រដាល់សេរីបានក្លាយជាកីឡាមួយក្នុង សម័យអាណានិគមកម្ពុជា ។ នៅពេលដែលជនជាតិបារាំងមក ពួកគេបានបន្ថែមស្រោមដៃប្រដាល់លោកខាងលិច ថ្នាក់ទម្ងន់ ពេលវេលាជុំ និងសង្វៀនប្រដាល់ដើម្បីអរិយធម៌សិល្បៈ។ ដើមឡើយការប្រកួតត្រូវបានវាយប្រយុទ្ធគ្នាក្នុងរណ្តៅដីដែលមានច្បាប់កំណត់ ខណៈពេលដែលដៃត្រូវបានរុំដោយខ្សែពួរ។
ស្ទើរតែបាត់បង់នូវប្រដាល់សេរី
នៅថ្ងៃទី ១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៧៥ កំឡុងភាពចលាចលនៃសង្គ្រាមវៀតណាម ខ្មែរក្រហមបានផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាលនិយមលោកខាងលិចរបស់ លន់ នល់ ដែលដួលរលំបន្ទាប់ពីអាមេរិកបានចាកចេញពីសង្គ្រាមវៀតណាម។ ផែនការរបស់ខ្មែរក្រហមគឺលុបបំបាត់សង្គមទំនើប និងបង្កើតរបបកសិកម្ម។ ខ្មែរក្រហមបានប្រហារជីវិតមនុស្សដែលមានការអប់រំភាគច្រើន មនុស្សដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយរដ្ឋាភិបាលចាស់ និងនរណាម្នាក់ដែលត្រូវបានគេជឿថាជាការគំរាមកំហែង (វេជ្ជបណ្ឌិត គ្រូបង្រៀន ទាហាន តារាសម្តែង អ្នកចំរៀង។ ជំរុំការងារប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។
កំឡុងភាពចលាចលនៃ សង្រ្គាមវៀតណាម ខ្មែរក្រហម បានផ្តួលរំលំ រដ្ឋាភិបាល និយមលោកខាងលិចរបស់ លន់ នល់ ដែលកំពុងតែដួលរលំបន្ទាប់ពីអាមេរិកបានចាកចេញពីសង្រ្គាមវៀតណាម។ ផែនការរបស់ខ្មែរក្រហមគឺលុបបំបាត់សង្គមទំនើប និងបង្កើតរបប កសិកម្ម ។ ខ្មែរក្រហមបានប្រហារជីវិតមនុស្សដែលមានការអប់រំភាគច្រើន មនុស្សដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយរដ្ឋាភិបាលចាស់ និងនរណាម្នាក់ដែលត្រូវបានគេជឿថាជាការគំរាមកំហែង (វេជ្ជបណ្ឌិត គ្រូបង្រៀន ទាហាន តារាសម្តែង អ្នកចំរៀង។ ជំរុំការងារប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។
ប្រដាល់សេរី ត្រូវបានហាមឃាត់ក្នុងរបបខ្មែរក្រហម ហើយអ្នកប្រដាល់ជាច្រើននាក់ត្រូវបានគេប្រហារជីវិត ស្ទើរតែធ្វើឲ្យសិល្បៈត្រូវរលំទៅហើយ។ នៅខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៩ វៀតណាម រួមជាមួយនឹងកម្លាំងសញ្ញារបស់ខ្មែរ ដែលដឹកនាំដោយអតីតមន្ត្រីខ្មែរក្រហម បានផ្តួលរំលំខ្មែរក្រហម។ ក្រោយមក ប្រដាល់សេរី បានរស់ឡើងវិញបន្តិចម្តងៗ។
ប្រដាល់សេរីបច្ចុប្បន្ន
ប្រដាល់សេរី កំពុងមានការត្រលប់មកវិញយ៉ាងខ្លាំងចាប់តាំងពីការបណ្តេញចេញក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៧០។ កន្លែងហាត់ប្រាណជាច្រើនបានបើកហើយ សិស្សានុសិស្សយ៉ាងច្រើនកុះករ ទាំងក្នុងស្រុក និងក្រៅស្រុកបានមកហ្វឹកហាត់នៅកម្ពុជា។ មានការប្រកួតប្រចាំសប្តាហ៍ ដែលក្នុងនោះមានទូរទស្សន៍ជាច្រើន ហើយកីឡាករឆ្នើមរបស់កម្ពុជាជាច្រើនបានធ្វើដំណើរទៅប្រកួតអន្តរជាតិ។ បច្ចុប្បន្នមានក្លិបប្រដាល់ប្រមាណ៧០។
កីឡាប្រដាល់ប្រពៃណីខ្មែរ
ការប្រកួត ចំបាប់ប្រពៃណីខ្មែរ មាន៣ជុំ។ ជុំមួយអាចនឹងឈ្នះដោយបង្ខំគូប្រកួតឲ្យទៅខាងក្រោយ។ អ្នកចំបាប់ម្នាក់ឈ្នះការប្រកួតដោយឈ្នះពីរជុំក្នុងចំណោមបីជុំ។ បន្ទាប់ពីជុំនីមួយៗ អ្នកចាញ់ត្រូវបានសួរថាតើគាត់ចង់បន្តការប្រកួតដែរឬទេ។
អ្នកចំបាប់ចូលរួមក្នុងការរាំមុនការប្រកួតមុនការប្រកួត។ ការប្រកួតនេះអមដោយភ្លេងស្គរពីរ (ហៅ ស្គរងី និង ឈុំ , "ស្គរស្រី" និងស្គរបុរស) ។
ការប្រកួតបែបប្រពៃណីត្រូវបានប្រារព្ធធ្វើក្នុងឱកាសបុណ្យ ចូលឆ្នាំខ្មែរ និងបុណ្យផ្សេងៗរបស់ខ្មែរ។
បាល់ទាត់
បាល់ទាត់ គឺជាកីឡាដ៏ពេញនិយមបំផុតក្នុងប្រទេសកម្ពុជានាពេលបច្ចុប្បន្ន ដែលមានទេពកោសល្យក្មេងៗជាច្រើនត្រូវបានណែនាំដល់ក្រុមជម្រើសជាតិដូចជា ចាន់ វឌ្ឍនាកា, ប្រាក់ មុន្នីឧត្តម, ធារី ប៊ីន, នុប តុលា និង អ៊ុំ សេរីរ័ត្ន ជាដើម ដែលម្នាក់ៗបានក្លាយជាសមាជិកដ៏សំខាន់ក្នុងក្រុមជម្រើសជាតិ។ អាយុតិចជាង 24 ឆ្នាំ។សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា កីឡាបាល់ទាត់នៅកម្ពុជា គ្រប់គ្រង ក្រុមបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិកម្ពុជា ក៏ដូចជាដំណើរការលីគ កំពូលកម្ពុជា ។
វាត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ 1933 ហើយជាសមាជិករបស់ FIFA តាំងពីឆ្នាំ 1953 និង សហព័ន្ធបាល់ទាត់អាស៊ី (AFC) តាំងពីឆ្នាំ 1957។
ពហុកីឡដ្ឋានជាតិអូឡាំពិកភ្នំពេញជាពហុកីឡដ្ឋាន ជាតិដែលអាចផ្ទុកអ្នកទស្សនាបានពី៤៨.៥២៩ទៅ៧០.០០០នាក់។ អគារ កីឡាជាតិមរតកតេជោ ដែលជាកន្លែងកីឡាពហុមុខងារទំនើប និងស្តង់ដារអន្តរជាតិ កំពុងត្រូវបានសាងសង់នៅក្នុង ខណ្ឌជ្រោយចង្វា រាជធានីភ្នំពេញ ប្រទេសកម្ពុជា និងគ្រោងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ កីឡាអាស៊ីអាគ្នេយ៍ឆ្នាំ 2023 ។
បាល់បោះ
លីគបាល់បោះកម្ពុជា ឬ CBL គឺជាលីគបាល់បោះផ្លូវការរបស់កម្ពុជា។ វាត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ 2013 ។ កីឡាករ និងក្រុមបាល់បោះកំពូលៗមកពីប្រទេសកម្ពុជាប្រកួតប្រជែងដណ្តើមពាន CBL ជារៀងរាល់ឆ្នាំនៅ Beeline Arena ។
ការប្រណាំងរទេះគោ
ការប្រណាំង រទេះគោ ជាកីឡាមួយក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលធ្វើឡើងក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ។ ធ្វើដើម្បីថែរក្សាវប្បធម៌ខ្មែរ។
របៀបចូលប៉ូលមានប៉ុន្មានប្រភេទ
ប៉េតង់ ជាកីឡាដ៏ពេញនិយមមួយក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ វាត្រូវបានបារាំងនាំមកកម្ពុជា។ គ្រប់គ្រងដោយសហព័ន្ធប៊ូល និងប៉េតង់កម្ពុជា។ ក្នុងឆ្នាំ 2019 អត្តពលិកប៉េតង់ចំនួន 327 នាក់មកពី 25 ខេត្តក្រុងបានចូលរួមប្រកួតកីឡាប៉េតង់ជើងឯក Natiaonal Pétanque Championships។
សហជីពកីឡាបាល់ឱប
ជិះស្គី
ជិះស្គី ជាកីឡាដែលកំពុងលេចធ្លោនៅកម្ពុជា។ វាបានចាប់ផ្តើមលេចឡើងនៅប្រហែលឆ្នាំ 2010 ។ ហាងជិះស្គីដំបូងគេដែលបានបើកនៅក្នុងប្រទេសគឺ "ហាងស្គី" ។ អង្គការ Skateistan បានបើកនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ ២០១១។ ក្នុងឆ្នាំ 2013 លោក Tony Hawk បានមកលេងប្រទេសកម្ពុជាដើម្បីផ្សព្វផ្សាយការជិះស្គីលើទឹកកកតាមរយៈ Skateistan ។ នៅឆ្នាំ 2019 សហព័ន្ធកីឡាស្គី និងរ៉ូឡឺកម្ពុជាត្រូវបានបង្កើតឡើង។
ការប្រណាំងទូកប្រពៃណី
ការប្រណាំងទូកប្រពៃណី ជាកីឡាដ៏ពេញនិយមក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ការប្រកួតតែងតែធ្វើឡើងក្នុងអំឡុងពេលបុណ្យអុំទូក។ ទូកជាធម្មតាមានប្រវែងវែង និងមានអ្នកចែវទូកច្រើន។
កន្លែងកីឡា
សូមមើលផងដែរ
កម្ពុជានៅអូឡាំពិក
ឯកសារយោង
Pages with unreviewed translations | train | wikipedia |
MRI | តើអ្វីទៅជារូបមន្ត Newton-Leibnitz? | khm | Khmer |
និយមន័យ
members.dirtgame.net
គេមានអនុគមន៍ f(x) ដែលជាប់នៅចន្លោះ [a, b], គេចែកចន្លោះ[a, b] ជា n ផ្នែកស្មើៗគ្នាតាមលំដាប់ x0(=a), x1, x2, ..., xn(=b) និង តាង នោះគេបាន
ប្រសិនបើ b=a នោះគេបាន
ប្រសិនបើ b < a នោះគេបាន
រូបមន្ត Newton-Leibnitz
គេអោយអនុគមន៍ f(x) ជាអនុគមន៍កំនត់និងជាប់លើ [a, b] និង F(x) ជាព្រីមីទីវនៃអនុគមន៍ f(x)។ គេបាន
លក្ខណៈនៃអាំងតេក្រាលកំនត់
គ្រប់ចំនួនពិត C គេបាន
ប្រសិនបើ f(x) ≤ g(x) នៅចន្លោះ [a, b] គេបាន
f(x) ជាអនុគមន៍ជាប់ នោះគេបាន
អាំងតេក្រាលដោយផ្នែក
គេអោយ u=u(x) និង v=v(x) ជាអនុគមន៍កំនត់និងជាប់លើចន្លោះ [a, b] នោះគេបាន
វិធីសាស្ត្រគណនាអាំងតេក្រាលកំនត់មួយចំនួន
ក) គណនាអាំងតេក្រាលដែលមានរាង
-វិធីសាស្រ្តដោះស្រាយ: គេតាង
គេបាន I + J = b - a និង I - J = ...? រួចគណនា I ដោយដោះស្រាយប្រព័ន្ធ
សំគាល់: គេប្រើវិធីសាស្រ្តនេះគណនាអាំងតេក្រាលដែលមានរាង
និង ដែល
រឺ និង ដែល
-វិធីសាស្រ្តដោះស្រាយ: គេតាង រួចគណនា I, J ដោយដោះស្រាយប្រព័ន្ធសមីការ
ខ) គេអោយ f ជាអនុគមន៍កំនត់និងជាប់លើ [-a, a]។ គេតាង
បង្ហាញថាបើ f ជាអនុគមន៍គូលើ [-a, a] នោះគេបាន
បង្ហាញថាបើ f ជាអនុគមន៍សេសលើ [-a, a] នោះគេបាន I = 0
-វិធីសាស្រ្តដោះស្រាយ: គេមាន
ចំពោះ គេតាង
គ) គេអោយ f ជាអនុគមន៍កំនត់និងជាប់លើ [a, b]។ គេបាន
-វិធីសាស្រ្តដោះស្រាយ: គេតាង
សំគាល់: គេច្រើនប្រើវិធីសាស្រ្តនេះដើម្បីគណនាអាំងតេក្រាលនៃអនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រដែល:
រឺ រឺ
ឃ) គេអោយ f ជាអនុគមន៍ជាប់ និងជាអនុគមន៍ខួបមានខួប T។ បង្ហាញថា
-វិធីសាស្រ្តដោះស្រាយ: គេតាង t = x - T
ង) គេអោយ f ជាអនុគមន៍កំនត់និងជាប់។ បង្ហាញថា:
-វិធីសាស្រ្តដោះស្រាយ: គេមាន
ចំពោះ គេតាង t = 2a - x
ច) គេអោយ f ជាអនុគមន៍កំនត់និងជាប់ហើយផ្ទៀងផ្ទាត់លក្ខខណ្ឌ f(a+b-x) = f(x)ដែល a, b ជាចំនួនគេស្គាល់ជាមុន។ បង្ហាញថា
-វិធីសាស្រ្តដោះស្រាយ: គេតាង t = a + b -x
ឆ) គេអោយ b ជាចំនួនពិតវិជ្ជមាន និង f ជាអនុគមន៍ជាប់និងជាអនុគមន៍គូលើ[-a, a]។ បង្ហាញថា
-វិធីសាស្រ្តដោះស្រាយ: គេមាន
ចំពោះ គេតាង t = -x
អាំងតេក្រាលនៃអនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រមួយចំនួន
គេមាន n ជាចំនួនគត់វិជ្ជមាន
ក). ប្រសិនបើ n ជាចំនួនគូ នោះគេបាន
ខ). ប្រសិនបើ n ជាចំនួនសេស នោះគេបាន
សំរាយបញ្ជាក់
1. តាង នោះគេបាន នៅពេល និង នៅពេល
2. តាង ចំពោះ គេបាន
គេបាន
ដូចនេះគេបាន កំនត់ដោយ
ប្រសិនបើ n ជាចំនួនគូ គេបាន
ប្រសិនបើ n ជាចំនួនសេស គេបាន
ឧទាហរណ៍៖
សូមមើលផងដែរ
អាំងតេក្រាលមិនកំនត់
អាំងតេក្រាលឌុប
អាំងតេក្រាលត្រីគុណ
អាំងតេក្រាលខ្សែកោង
អាំងតេក្រាលផ្ទៃ
គណិតវិទ្យា
អាំងតេក្រាល | train | wikipedia |
MRI | ស្វែងរកអត្ថបទព័ត៌មានអំពីការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់នៅកម្ពុជាឆ្នាំ២០១៨។ | khm | Khmer | កំពង់ធំ៖ នៅថ្ងៃទី១១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៨ លោកឧត្តមសេនីយ៍ទោ អ៊ុក កុសល ស្នងការនគរបាលខេត្តកំពង់ធំ បានបើកកិច្ចប្រជុំ ប្រជុំពង្រឹងការងារពារសន្តិសុខ សុវត្ថិភាព សណ្ដាប់ធ្នាប់សាធារណៈទូទាំងខេត្តកំពង់ធំ ។
លោកឧត្តមសេនីយ៍ទោ អ៊ុក កុសល ស្នងការនគរបាល បានមានប្រសាសន៍ ជំរុញបន្ថែម ដល់លោកអធិការនគរបាលក្រុង-ស្រុក ត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ឱ្យមានប្រសិទ្ធិភាពខ្ពស់ ទៅលើកិច្ចការងាការពារថែរក្សា សន្តិសុខ សុវត្ថិភាព សណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ ក្នុងអំឡុងមុនពេលថ្ងៃការឃោសនា ស្វែងរកសន្លឹកឆ្នោត របស់គណបក្សនយោបាយ,ថ្ងៃប្រព្រឹត្តទៅនៃការបោះឆ្នោត,ការពារការិយាល័យបោះឆ្នោតនិងការរ៉ាប់សន្លឹកឆ្នោត រហូតថ្ងៃរៀបចំប្រកាសឮរាជរដ្ឋាភិបាលថ្មី ស្របច្បាប់ជាផ្លូវការ កងកម្លាំង នគរបាលយើងទាំងអស់ត្រូវខិតខំធ្វើយ៉ាងណាផ្ដល់សន្តិសុខ សុវត្ថិភាពល្អ ឱ្យមានភាពរលូន ក្នុងរយៈការបោះឆ្នោត៕ដោយ៖ (CSB) | train | culturax/OSCAR-2019 |
MRI | ផ្តល់នូវជីវប្រវត្តិរបស់ Pa Sonichwang ។ | khm | Khmer | ប៉ា-សុជាតិវង្ស អភិបាលនៃគណៈអភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ មានភារកិច្ចគ្រប់គ្រង ដឹកនាំកិច្ចការទូទៅ រួមទាំងកិច្ចការ នយោបាយ អធិការកិច្ច រដ្ឋបាល សន្តិសុខ និងសណ្តាប់ធ្នាប់ សាធារណៈ។ His appointment was signed on April 14th by King Norodom Sihamoni.
ព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួន
នាមត្រកូលៈ ប៉ា សុជាតិវង្ស
ថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើតៈ ថ្ងៃទី ០១ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ១៩៥៧
ស្ថានភាពគ្រួសារៈ រៀបការ និងមាន បុត្រចំនួន ៤ នាក់
កំរិតវប្បធម៌
១៩៧៥: - សញ្ញាប័ត្រទុតិយភូមិ ទីក្រុងភ្នំពេញ ប្រទេសកម្ពុជា
១៩៨៥-១៩៨៧: - សញ្ញាប័ត្រជាន់ខ្ពស់ផែ្នកសង្គមសាស្រ្ត និងទស្សនវិជ្ជា រដ្ឋធានីហាណូយ សាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមវៀតណាម
១៩៩៥-១៩៩៧: - សញ្ញាប័ត្រថ្នាក់បណ្ឌិតគ្រប់គ្រងពាណិជ្ជកម្ម ពីសកលវិទ្យាល័យ Southern California សហរដ្ឋអាមេរិក (Doctor of Business Administration "DBA")
ប្រវត្តិការងារ
ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០១៣ - ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០១៧ :
- អភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ
- ប្រធានគណៈបញ្ជាការឯកភាពរាជធានី
២០០៥ - បច្ចុប្បន្ន :
- ទីប្រឹក្សាផ្ទាល់របស់សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
- ប្រធានសាខាកាកបាទក្រហមកម្ពុជា រាជធានីភ្នំពេញ
២០០៤ - ២០១៣ : អភិបាលរងរាជធានីភ្នំពេញ
១៩៩៩ - ២០០៤ : អភិបាលរងខេត្តបាត់ដំបង
១៩៩៦ - ១៩៩៩ : អភិបាលរងខេត្តកំពង់ធំ
១៩៨៧ - ១៩៩៦ : អភិបាលខណ្ឌដូនពេញ
១៩៨៧ : អនុប្រធានគណៈឃោសនាអប់រំក្រុងភ្នំពេញ
មើលផងដែរ
អភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ
ឯកសារយោង
ដកស្រង់ចេញពី ប្រវត្តិអភិបាលរាជធានី លើគេហទំព័រសាលារាជធានីភ្នំពេញ ។
អភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ
អភិបាលរងខេត្តបាត់ដំបង
អភិបាលរងខេត្តកំពង់ធំ
អភិបាលខណ្ឌដូនពេញ | train | wikipedia |
MRI | តើមានព័ត៌មានអ្វីខ្លះអំពីឱកាសការងារនៅភ្នំពេញ? | khm | Khmer | ក្រុមហ៊ុនធំៗចំនួនបី នឹងផ្តល់ឱកាសការងារជាង១០០កន្លែងនៅថ្ងៃស្អែកនេះ - We TV Cambodia
ភ្នំពេញ៖ បន្ទាប់ពីបានឈប់សម្រាកថ្ងៃសងចូលឆ្នាំខ្មែរយ៉ាងសប្បាយរីករាយរួចមក ទីភ្នាក់ងារជាតិមុខរបរ និងការងារ(NEA) នៃក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បានផ្តល់ជូននូវឱកាសការងារចំនួន១៣៣កន្លែង ក្នុងមុខតំណែងជាច្រើនពីក្រុមហ៊ុនធំៗចំនួន០៣ នឹងត្រូវផ្តល់ជូនសិស្ស និស្សិត យុវជន អ្នកស្វែងរកការងារ។ នេះបើតាមសេចក្ដីប្រកាសនៅថ្ងៃ២៥ សីហា ឆ្នាំ២០២០។
បើតាមលោក ឆោម សុខឿន ប្រធានស្ដីទីមជ្ឈមណ្ឌលការងាររាជធានីភ្នំពេញ បានឲ្យដឹងថា កិច្ចសម្ភាសការងារប្រចាំខែសីហានេះ បានរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ដល់ភាគីនិយោជក ដែលកំពុងមានតម្រូវការជ្រើសរើសបុគ្គលិក ទាំង ពេលបច្ចុប្បន្ន និងអនាគត ឲ្យមានឱកាសបានជួបជាមួយអ្នកកំពុងស្វែងរកការងារធ្វើដោយផ្ទាល់ ដើម្បីយកទៅបំពេញបេសកម្មក្រុមហ៊ុន និងសម្រេចផែនការរបស់ពួកគេដែលបានកំណត់។
ទន្ទឹមនឹងនេះ អ្នកដែលមានបំណងស្វែងរកការងារឬចង់ផ្លាស់ប្ដូរបទពិសោធន៏ការងារ គឺគ្រាន់តែកាន់ប្រវត្តិរូបសង្ខេប(CV) និងរៀបចំខ្លួនឱ្យបានសមរម្យដើម្បីត្រៀមជួបសម្ភាសផ្ទាល់ជាមួយតំណាងក្រុមហ៊ុនធំៗទាំងនោះនៅថ្ងៃកម្មវិធីតែម្ដង ។
លោក សុខឿន បានរំលឹកបន្ថែមទៀតថា កម្មវិធីនេះគឺជាផ្នែកមួយនៃយន្តការវេទិកាការងាររបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការផ្ដល់ឱកាសដល់សាធារណៈជនទូទៅ ជាពិសេសយុវជនដែលចង់ស្វែងការងារធ្វើ អ្នកស្វែងរកកន្លែងកម្មសិក្សា ឬអ្នកចង់ផ្លាស់ប្តូរការងារ អាចទទួលបាន កាន់តែងាយស្រួល ចំណេញពេលវេលា និងនៅមួយកន្លែង។
ដូច្នេះ សម្រាប់សិស្ស/និស្សិត និងអ្នកកំពុងស្វែងរកការងារធ្វើ កុំភ្លេចត្រៀម និងយកប្រវត្តិរូបសង្ខេប (CV) ដើម្បីចូលរួមដាក់ពាក្យផ្ទាល់ និងសម្ភាសផ្ទាល់ជាមួយអ្នកតំណាងក្រុមហ៊ុន ចាប់ពីម៉ោង ០៨:០០ព្រឹកដល់ម៉ោង០៥:០០ល្ងាច នៅមជ្ឈមណ្ឌលការងាររាជធានីភ្នំពេញ ស្ថិតនៅក្នុងក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ ។
សូមជម្រាបជូនថា នៅថ្ងៃស្អែកនេះ នឹងមានក្រុមហ៊ុនធំៗចំនួន០៣ ដែលបានចូលរួមក្នុងកិច្ចសម្ភាសប្រចាំខែសីហា ដើម្បីជ្រើសរើសបុគ្គលិកនោះរួមមាន EZECOM, DKSH Cambodia, Goodhill Enterprise (Cambodia) Ltd ដូច្នេះដើម្បីទទួលព័ត៌មានបន្ថែម សូមទាក់ទងមជ្ឈមណ្ឌលការងាររាជធានីភ្នំពេញនៃ ទីភ្នាក់ងារជាតិមុខរបរ និងការងារ តាមរយៈលេខទូរស័ព្ទ ០១៦ ៧៨៦ ៦៥៥ ឬគេហទំព័រ www.nea.gov.kh និងទំព័រ facebook neakhmer (អិនអ៊ីអេ ខ្មែរ) ៕ | train | culturax/mC4 |
SuperNaturalInstructionv2 | In this task, given a sentence in the Central Khmer language, your task is to convert it into the English language.
ប្រភេទប្រេងឆៅ ប្រែន ណ័រ ស៊ី បានកើនឡើងពី$1.13ទៅ$65.52នៅចុងសប្តាហ៍នេះ បន្ទាប់ពីបានកើនឡើងដល់$65.70ដែលជាកម្រិតខ្ពស់បំផុតចាប់តាំងពីខែវិច្ឆិកា។ | khm | Khmer | Brent North Sea crude oil was up $1.13 to $65.52 at the end of the week, after peaking at $65.70, also the highest level since November. | train | task541_alt_translation_kh_en |
SuperNaturalInstructionv2 | In this task, given a sentence in the Central Khmer language, your task is to convert it into the English language.
ហ្គូហ្គលបានបន្ត "ចូរមើលពិភពលោកអនឡាញបច្ចុប្បន្នចុះ មិនមានសំណួរដែលថាសភាបានបង្កើតជម្រើសគោលនយោបាយត្រឹមត្រូវឡើយ។" | khm | Khmer | "Looking at the online world today, there is no question that Congress made the correct policy choice," Google continued. | train | task541_alt_translation_kh_en |
MRI | រាយបញ្ជីប្រទេសនៅអាស៊ីខាងត្បូងដែលប្រារព្ធពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី និងពេលណាពួកគេចាប់ផ្ដើមអបអរសាទរថ្ងៃឈប់សម្រាករបស់ពួកគេ។ | khm | Khmer | ចូលឆ្នាំខ្មែរ (អង់គ្លេស: Khmer New Year) គឺជាពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីរបស់កម្ពុជា ដែលកំណត់តាម ប្រតិទិនពុទ្ធសាសនា (Buddhist calendar) តាមដំណើរគោលចររបស់ ព្រះចន្ទ ដែលរាប់តាមរង្វាស់នៃឆ្នាំ ចន្ទគតិ (Lunar calendar) នៅក្នុងវប្បធម៌របស់កម្ពុជា ពិធីបុណ្យនេះត្រូវបានគេហៅថា ពិធីបុណ្យ គិម្ហៈរដូវ "បុណ្យរដូវក្ដៅ" (The Hot Season) នៃវិស្សមកាលតូច (Small vacations) ដែលបានមកពីអរិយធម៌ នៃវប្បធម៌ ប្រទេសឥណ្ឌា ដែលហៅថ្ងៃចូលឆ្នាំថ្មីថា "សង្ក្រាន្ត" (Sangkranta) ដែលពាក្យ សង្ក្រាន្ត ជាភាសាដើម នៃពាក្យ (សំស្ក្រឹត-Sanskrit) ដែលត្រូវបានប្រជាជនកម្ពុជា ឱ្យនិយមន័យថា (សង្ក្រាន្តខ្មែរ-Sangkrant Khmer) គឺជាថ្ងៃចូលឆ្នាំថ្មី ដែលប្រារព្ធឡើងរៀងរាល់ ថ្ងៃទី១៣ ឬ ថ្ងៃទី១៤ ខែមេសា (April) ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាគ្រប់រូប និងត្រូវបានឈប់សំរាកពីការងារដើម្បីចូលរួមអបអរថ្ងៃចូលឆ្នាំថ្របស់ពួកគេ ដែលមានរយៈពេលពេញមួយសប្ដាហ៍ ។ គេ
ទៅវត្តដើម្បីសន្សំកុសល ទៅដល់ខ្លួនឯង,ម៉ែ,ឪព របស់ខ្លួន ។ុក
ទំនៀមមុនចូលឆ្នាំខ្មែរ
Traditions Before Khmer New Year
មុនថ្ងៃចំនូលឆ្នាំខ្មែរមកដល់ ប្រជាជនខ្មែរគ្រប់រូបនិងធ្វើដំណើរនិវត្តគ្រប់ទិសទីមកស្រុកកំណើតរបស់ពួកគេវិញ ដើម្បីជួបជុំក្រុមគ្រួសាររបស់ពួកគេ រៀងរាល់មួយឆ្នាំម្ដង បន្ទាប់មក ពួកគេនិងរៀបចំសំអាតផ្ទះសម្បែង និងតុបតែង លម្អផ្ទះសម្បែងផងដែរ ជាមួយនិង ប្រពៃណីព្យួគោមផ្កាយ (Star Lantern) ដែលពួកគេមានជំនឿថា ពន្លឺគោមផ្កាយ និងនាំមកនូវ សិរីសួស្ដី លាភសំណាង និង ភាពមានបានផងដែរ ក្រៅពីនេះទៀតមានលេងល្បែងកំសាន្តប្រជាប្រិយខ្មែរ នៅតាមភូមិស្រុករបស់ពួកគេផងដែរ ដូចជា៖ ចោលឈូង លាក់កន្សែង ទាញព្រ័ត្យ បោះអង្គុញ ស្ដេចចង់ ពង្រាត់សង្សា ក្លែងចាប់កូនមាន់ ផ្សេងៗ ក្រៅពីល្បែងកំសាន្តទាំងនេះ ក៏មានល្បែងកំសាន្តមួយប្រភេទទៀតហៅថា ពិធីលេងជះទឹក តាមទីលំនៅនីមួយៗ តែងមានធុងទឹកនៅពីមុខផ្ទះរបស់ពួកគេ ដើម្បីជះទឹកទៅលើអ្នកដំណើរ ដែលពួកគេមានជំនឿថា ភាពមិនល្អដែលតោងទាមយើងគ្រប់គ្នាតាំងពីឆ្នាំចាស់ និងត្រូវលាងសំអាតជម្រះចេញក្នុងឆ្នាំថ្មីនេះ ដែលជាទំនៀមមួយមិនអាចចោលបាននូវក្នុងវប្បធម៌ប្រពៃណីខ្មែរ ដែលទាក់ទងនិង កិច្ចពិធីស្រង់ព្រះពុទ្ធអង្គ និង ស្រង់ព្រះរស់ដែលជាឪពុកម្ដាយ យាយតា របស់យើងផងដែរ ។
កំណត់ចំណាំ ៖ ពិធីលេងជះទឹក នៅកម្ពុជាមានប្រវត្តិមកយូលង់ណាស់មកហើយ តាំងពីសម័យសង្គមរាស្ត្រនានិយមមកម៉្លេះ ហើយត្រូវបានខូចរូបរាង្គដោយជនខិលខូចមួយចំនួន លេងដោយអសីលធម៌ ដោយការចងថង់ទឹកគប់ទៅលើអ្នកដំណើរ បង្ករជារបួសស្នាម ដួលគ្រោះថ្នាក់ពេលកំពុងធ្វើដំណើរថែមទៀតផង ដូចនេះហើយ បង្កើតបានការវែកញែកទៅដល់ពលរដ្ឋទូទៅ អំពីការហាមប្រាម និង ចង់លុបចោលនៅពិធីដ៏ល្អនេះ រហូតដល់ប្រទេសជិតខាង ដាក់ចូលជាពិធីលេងជះទឹកយ៉ាងធំក្នុងប្រទេសរបស់ពួកគេទៀតផង ដូចនេះសូមកុំបោះបង់ពិធីនេះអី ហើយសូមលេងដោយមានការគោរពទៅលើសីលធម៌ របស់អ្នកដ៍ទៃផងដែរ សូមអរគុណ ។
កំណត់ចំណាំ ៖ ខ្មែរពីបុរាណកាល លេងជះទឹក ដោយសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ "ជះ" ការជះនៅភាពមិនល្អចេញទៅក្រៅ ឬ ជះភាពមិនល្អនៃឆ្នាំចាស់ចេញពីខ្លួនរបស់យើង ពាក្យជះទឹកមិនដូចគ្នា និង ពាក្យបាញ់ទឹកនោះទេ ។ ការលេងជះទឹក ប្រកបដោយអត្ថន័យ ទឹកជាគ្រឿងមង្គល នៃសិរីទាំង៣ប្រការផងដែរ ការលេងជះទឹកតាមប្រពៃណីខ្មែរបុរាណ ទឹកមួយធុងមានផ្កា មានទឹកអប់ មានផ្ទឹល ឬ បោយទឹក ឬ ត្រឡោកដូង ដួសជះលើអ្នកដំណើរ នៅតាមផ្លូវតូចៗ ក្នុងភូមស្រុក ឬ សហគមន៍ ឬ លេងតាមតំបន់ដែលកំណត់ឱ្យលេង ការលេងជះទឹកមិនគួរលេងតាមផ្លូវជាតិធំៗនោះទេ ព្រោះនាំឱ្យមានការឆ្គាំឆ្គង បង្កើតជាគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗ ការវែកញែកចោទប្រកាន់ដៀលគ្នាទៅវិញទៅមក អំពីការលេងជះទឹកនៅកម្ពុជាអំឡុងថ្ងៃសង្ក្រាន្តឆ្នាំថ្មី គឺជារឿងមិនល្អនោះទេ ពាក្យចាស់បុរាណបានពោលថា ត្រីមួយកន្ត្រកបើស្អុយមួយ គឺស្អុយទាំងអស់ ដូចគ្នានិង ការលេងជះទឹក បើមានជនណាម្នាក់លេងមិនល្អ លេងដោយគ្មានសីលធម៌ នោះអ្នកលេងដ៏ទៃទៀតនិងត្រូវគេត្មិះដៀលដូចគ្នា ពីព្រោះអ្វី អ្នកដែលត្មិះដៀលទាំងនោះ មិនបានរៀនសូត្រជ្រៅជ្រះនោះទេ ពួកគេច្រើនជាពួកអវិជ្ជា និង មិនបានយល់ដឹងពីក្រមសីលធម៌ក្នុងការគិតពិចារណាក្នុងការនិយាយស្ដី នោះទេ ត្រីមួយកន្ត្រកបើស្អុយមួយ ត្រូវដកត្រីនោះចេញ មិនគួរប្រើពាក្យដៀលត្រីក្នុងកន្ត្រកជារួមនោះទេ បើមានជនណាម្នាក់លេងមិនល្អ លេងដោយគ្មានសីលធម៌ ត្រូវចាប់បុគ្គលនោះយកទៅអប់រំ មិនមែនប្រើពាក្យត្មិះដៀលមកលើអ្នកលេងទាំងអស់នោះទេ ព្រោះអ្នកលេងមានក្មេងចាស់ដូចគ្នា គួរប្រើពាក្យ សូមលេងជះទឹកដោយការទទួលខុសត្រូវ មិនគួរប្រើពាក្យដៀលត្មិះល្បែងដែលដូនតាបង្កើតនោះទេ ព្រោះល្បែងនីមួយៗសុទ្ធតែមានអត្ថន័យ សូមកុំប្រើការស្មាន ឬ ការវិនិច្ឆ័យណាមួយតាមចិត្តគំនិតរបស់លោកអ្នកដោយគ្រាន់នៅតែក្នុងផ្ទះ ហើយលឺគេថា បែបនេះ ឬ បែបនោះ ដោយខ្លួនឯងផ្ទាល់ មិនបានចុះផ្ទាល់ទៅតាមតំបន់ភូមស្រុកដែលប្រជាពលរដ្ឋ បានលេងនៅល្បែងខុសគ្នាណាខ្លះតាមទម្លាប់ ភូមស្រុក និង សហគមន៍ របស់ពួកគេ ។
ពិធីលេងជះទឹក និង ប៉ាតម៉្សៅ
Water Throwing and Powder Ceremony
ក្នុងតំណាលនិទានអំពី មហាសង្ក្រាន្តសូត្រ
បានបរិយាយអំពី ទឹក ជាគ្រឿង នាំមកនូវ សិរីមង្គល ទាំង បីប្រការ សម្រាប់ជាមង្គលដល់ មនុស្សលោកទាំងពួង "ពេលព្រឹក លាងមុខ" "ពេលថ្ងៃ លាងទ្រូង" និង "ពេលល្ងាច លាងជើង" ។ ក្នុង ឱកាសសង្រ្កាន្តឆ្នាំថ្មី នេះផងដែរ ប្រជាជនខ្មែរ ក៏មាននូវកិច្ចពិធី ស្រង់ព្រះរស់ (ឪពុកម្តាយ) ចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យ ព្រះសង្ឃ និង ពុទ្ធបដិមា ផងដែរ ។ ការលេងជះទឹក ក្នុងថ្ងៃបុណ្យចូលឆ្នាំ ប្រពៃណីជាតិកម្ពុជា ទំនងត្រូវបានបង្កើតចេញពីពិធីស្រង់ព្រះ របស់អ្នកស្រុកតំបន់អង្គរ ដែលកើតមានក្នុងរាជ ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៧ ដែលពណ៌នាអំពី អ្នកស្រុកតំបន់អង្គរបានប្រមូលទឹកមកពីគ្រប់ទិសទី ដើម្បីលាងជំរះស្រោចស្របលើព្រះពុទ្ធបដិមារដែលមានចំនួន ២៥អង្គ ដែលត្រួវបានគេយកមកដង្ហែរនាពេលនោះ ដែលពិធីស្រង់ព្រះពុទ្ធអង្គនេះ បានប្រាព្ធឡើងនៅក្នុងតំបន់ នៃ ប្រាសាទព្រះខ័ន តារយៈសិលាចរឹក ដែលពណ៌នាអំពីព្រឹត្តិការណ៍នេះ ចេញផ្សាយដោយ កម្ពុជសុរិយា នៃ ក្រុមជំុនំទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ ពុទ្ធសនបណ្ឌិត្យកម្ពុជា ។ យោងតាមកំណត់ត្រារបស់លោក ចូវតាក្វាន់ (Zhou Daguan) ដែលជារាជ្យទូត នគរយ័ន (Yuan dynasty) មកពីប្រទេសចិនបច្ចុប្បន្ន ដែលបានកត់ត្រាអំពីពិធីចូលឆ្នាំខ្មែរ នាសម័យកាលអង្គរ ក្នុងឆ្នាំ ១២៩៧ នៃគ.សករាជ ដែលពណ៌នាអំពី អ្នកស្រុកតំបន់អង្គរបានប្រមូលទឹកមកពីគ្រប់ទិសទី ដើម្បីជំរះលាងស្រោចស្របលើព្រះពុទ្ធបដិមារផងដែរ ដូចនេះបានបញ្ចាក់ឱ្យឃើញថា ពិធីស្រង់ព្រះ និង ទំនៀមលេងជះទឹករបស់កម្ពុជាបច្ចុប្បន្នទំនងកើតចេញពីពិធីស្រង់ព្រះ អំឡុងថ្ងៃចូលឆ្នាំខ្មែរ តាំងពីសម័យកាលចក្រភពអង្គរមកម៉្លេះ ហើយទំនៀមលេងជះទឹកនេះបានរីកសាយមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ ។
កំណត់ត្រា នៃទំនៀមលេងជះទឹកក្នុងអំឡុង ចូលឆ្នាំខ្មែរ
Noted of Khmer New Year water throwing tradition
ទំនៀមលេងជះទឹកក្នុងថ្ងៃចូលឆ្នាំខ្មែរ អំឡុងឆ្នាំ 1890
នៃកំណត់ត្រា របស់លោក James George Frazer ក្នុងកំណត់ត្រាមួយនៃការសិក្សារបស់លោក ស្ដីពីទំនៀមទម្លាប់ និង សាសនា នៅកម្ពុជា The Golden Bough: A Study in Comparative Religion, Volume 2.
ទំនៀមលេងជះទឹកក្នុងថ្ងៃចូលឆ្នាំខ្មែរ អំឡុងឆ្នាំ 2002
នៃកំណត់ត្រា របស់លោក Beverley Palmer, Rough Guides (Firm) ក្នុងសៀវភៅ The Rough Guide to Cambodia.
វប្បធម៌កម្ពុជានៃទំនៀមលេងជះទឹក ក្នុងអំឡុងចូលឆ្នាំខ្មែរ តែងត្រូវបានលាបពណ៌ពីក្រុមមនុស្សមួយចំនួន បូករួមទាំងព្រះសង្ឃមួយចំនួនៅកម្ពុជា ដែលពួកគាត់មានការយល់ដឹងតិចតួច ទាក់ទងនិង ទំនៀមទម្លាប់ព្រពៃណីរបស់កម្ពុជា គួបផ្សំនិងរបត់សង្គ្រាមនៅកម្ពុជា ទំនៀមលេងជះទឹកត្រូវបានទ្រុឌទ្រោម និង អន់ថយជាបន្តបន្ទាប់ រហូតធ្វើឱ្យពលរដ្ឋមួយចំនួនយល់ថា វាមិនមែនជាប្រពៃណីរបស់ខ្មែរ ឬ ខ្មែរទទួលឥទ្ធិពលពីប្រទេសដ៏ទៃ បុគ្គលមួយចំនួនតែងយល់ច្រឡំថា ចូលឆ្នាំខ្មែរ គឺជាចូលឆ្នាំពុទ្ធសាសនា នោះដោយសារតែពួកគេមិនបានធ្វើការសិក្សាទៅលើវប្បធម៌ជាតិកម្ពុជា ចូលឆ្នាំខ្មែរ គឺជាពិធីបុណ្យមេសៈរាសី នៃសាសនាព្រហ្មញ្ញ ដែលផ្លាសបូរ ឆ្នាំសករាជ នៅកម្ពុជា ដោយសារតែប្រតិទិនកម្ពុជា បានផ្លាសប្ដូរជាបន្តបន្ទាប់ ពីចុល្លសករាជ មហាសករាជ និង ពុទ្ធសករាជ ទើបឆ្នាំសករាជ ត្រូវបានកំណត់ដោយការប្ដូរព្រមគ្នាក្នុងអំឡុងពេលចូលឆ្នាំខ្មែរ នៃថ្ងៃមហាសង្ក្រាន្ត ដោយសារតែខែមេសា អាកាសធាតុក្ដៅខ្លាំង ខុសពីខែផ្សេងៗ ទើបប្រពៃណីលេងជះទឹក ត្រូវបានពេញនិយមនាសម័យកាលអង្គរ ដោយផ្អែកលើកិច្ចពិធីនៃការលាងជំរះព្រះបដិមារ ដែលត្រូវបានចាប់ផ្ដើមក្នុង ស.វទី១១ ក្នុងរាជព្រះបាទ សូរ្យវរ្ម័នទី១ ដែលទទួលបាន ព្រះកែវមរកត ក្នុងអំឡុងពេលនោះ ។ ដូចនេះហើយ ចូលឆ្នាំខ្មែរ គឺជាចូលឆ្មាំរបស់ជាតិសាសន៍ខ្មែរ គ្រប់ពណ៌សម្បុរ មិនមែនជាការចូលឆ្នាំរបស់ព្រះសង្ឃនោះទេ ព្រះសង្ឃមិនអាចលេងសប្បាយ ដូចពលរដ្ឋទូទៅនោះទេ ព្រោះអាចខុសច្បាប់វិន័យ វត្តជាទីសំណាក់ធម៌ មិនគួរឱ្យមានការចាក់តន្ត្រីសម័យរាំរែកនៅក្នុងទីធ្លាវត្តនោះឡើយ ដូចច្នេះសូមធ្វើការបែងចែកឱ្យបានច្បាស់លាស់ វត្តអារាម អាចបង្កើតឱ្យមានពិធីសប្បាយៗបែបសីលធម៌ផ្សេងៗទៀត ដូចជា៖ លេងជះទឹក ប៉ាតម្ស៉ៅ លេងល្បែងប្រជាប្រិយ ឬ អាចចាក់ត្រឹមតន្ត្រីបែបប្រជាប្រិយខ្មែរប៉ុនណោះ ដូចជា៖ រាំវង់ សារ៉ាវ៉ាន់ ឡាំលាវ កន្ទ្រឹម ម៉ាកឌីហ្សុន ជៀសវាងបទរាំញាក់ផ្សេងៗ ។
អត្ថន័យនៃការលេងប៉ាតម៉្សៅ
The Meaning of Playing Powder
ការលេងប៉ាតម៉្សៅ ក្នុងថ្ងៃចូលឆ្នាំខ្មែរ ទំនងជាទទួលឥទ្ធិពលពីវប្បធម៌ឥណ្ឌា នៃពិធីប៉ាតម៉្សៅពណ៌ ឬ ប៉ាតល័ក្ស ក្នុងពិធីបុណ្យ "ហូលី"(Holi) គឺជាពិធីបុណ្យមួយនៅក្នុងសាសនាហិណ្ឌូ ដែលគេស្គាល់ថាជាពិធីបុណ្យពណ៌ (Festival of Colors) ។ ដែលជាពិធីបុណ្យប្រារព្ធនូវសេចក្តីស្រឡាញ់ដ៏អស់កល្ប និងដ៏ទេវភាពរបស់ ព្រះគ្រឹស្នា (Radha Krishna) វាក៏បង្ហាញពីជ័យជំនះដែលអំពើល្អយកឈ្នះទៅលើអំពើអាក្រក់ផងដែរ តាមរយៈព្រេងកថានៃ អវតារ ព្រះវិស្ណុ ដែលបានក្រឡាខ្លួនជា នរៈសិង្ហ (Narasimha Narayana) ដែលយកឈ្នះ "ហិរណយក្សសិបុ" (Hiranyakashipu) ភាពល្បីល្បាញនៃពិធីបុណ្យនេះបានហូរចូលមកតំបន់អាសុីគ្នេយ៍ផងដែរ ព្រោះពិធីបុណ្យនេះប្រារព្ធខុសពេលវេលា និង ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ តែមួយខែ ប៉ុនណោះ ដែលពិធីបុណ្យនេះប្រារព្ធនៅខែមីនា ។ ដោយម៉្សៅពណ៌ប្រហែលជាអាចប៉ះពាល់ដល់សុខភាព ទើបពលរដ្ឋកម្ពុជាពីមុនៗមក លេងត្រឹមការប៉ាតម្ស៉ៅស ដែលមិនប៉ះពាល់ដល់សុខភាព ការលេងប៉ាតម្ស៉ៅក្នុងថ្ងៃចូលឆ្នាំខ្មែរ របស់កម្ពុជាមានការពេញនិយមលេងខ្លាំងអំឡុងឆ្នាំ ២០០០ មកម៉្លេះបើគិតមកដល់ពេលនេះមានរយៈពេលជាង ២០ ឆ្នាំហើយ ដោយចាស់ពីដើមលោកយល់ថា មនុស្សមិនស្គាល់គ្នាសោះ ពួកគេអាចលេងប៉ាតម្សៅជាមួយគ្នា បង្កើតភាពស្និតស្នាល និង ក្ដីស្រលាញ់ ហើយអាចនាំពួកគេចាកឆ្ងាយពីល្បែងពាលាមួយចំនួន ក្នុងថ្ងៃចូលឆ្នាំខ្មែរនេះផងដែរ ។
ប្រការយល់ខុស
ការលេងជះទឹក និង ប៉ាតម៉្សៅ ប្រជាពលរដ្ឋចូលរួមលេងកំសាន្តរាប់សែននាក់ មិនមានករណីស្លាប់ដោយការលេងបែបនេះទេ បើសិនជាមានផលប៉ះពាល់ បង្កើតជារបួសស្នាមផ្សេងៗក៏មាន មិនដល់ 1% នៃប្រជាជនដែលបានចូលរួមលេងកំសាន្តនោះដែរ ។
អ្នកមិនចូលចិត្តលេងបែបនេះ ពួកគេអាចវាងផ្លូវ ពាក់អាវភ្លៀង មុនពេលផ្ដើមចូលឆ្នាំខ្មែរ និង ក្រោយពេលចូលឆ្នាំខ្មែរ ១ថ្ងៃ ទៅ២ថ្ងៃ ឬ មិនឆ្លងកាត់តំបន់ដែលគេលេងនេះ ហើយការលេងកំសាន្តបែបនេះ មានរៀងរាល់មួយឆ្នាំម្ដងប៉ុនណោះ ។
ការយករូបភាព នៃការលេងជះទឹក និង ប៉ាតម៉្សៅអសីលធម៌ នៃក្រុមបុគ្គលមួយចំនួនតូច មកវាយប្រហារពិធីលេងជះទឹករបស់ខ្លួនទាំងមូល ។
ប្រជាជនថៃ និង ឡាវ ដែលមាន ពិធីលេងជះទឹក និង ប៉ាតម៉្សៅ ដូចគ្នាទៅនិងកម្ពុជា ហើយក៏មានរូបភាព អសីលធម៌ និង ការបង្កររបួស្នាមផងដែរ តែពួកគេនៅតែលេងកំសាន្ត ផ្ទុយនិងផ្នត់គំនិតនៃបុគ្គលខ្មែរមួយចំំំនួន ដែលពួកគេប្រើពាក្យវាយប្រហារ ពិធីរបស់ខ្លួន ហើយចោទថាពិធីរបស់ខ្លួនចម្លងបរទេសថែមទៀតផង ។
ផ្នត់គំនិតនៃការយល់ខុស ក្នុងពិធីជះទឹកនៅកម្ពុជា ក្នុងអំឡុងថ្ងៃចូលឆ្នាំ មនុស្សចំនួន 100% បានលេងនូវពិធីជះទឹកនេះ ក្នុងនោះមានមនុស្ស 5% បានរងគ្រោះ ដោយការបៀតបៀន ការកេងបន្លំលួចរបស់ គ្រោះថ្នាក់រអិលដួល ការជះទឹកកខ្វក់ដាក់ផ្សេងៗ ក្នុងចំនោមមនុស្ស 5% ដែលរងគ្រោះនេះពួកគេបានផុសលើបណ្ដាញសង្គមវាយប្រហារមកលើអ្នកលេងជះទឹក ចំនួន 95% ផ្សេងទៀតដោយចោទបែបនេះ ឬ បែបនោះ ទាំងអ្នកដែលលេងជះទឹក 95% នេះលេងដោយសប្បាយរីករាយ មិនមានហេតុប៉ះពាល់អ្វីកើតឡើងនោះទេ ដូចនេះមិនគួរប្រកាន់ច្រើនអំពីពិធីជះទឹកនេះឡើយ ហើយវាមិនមានផលចំណេញអីដល់ថ្ងៃរីករាយក្នុងពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរនោះទេ ។
ផ្នត់គំនិតនៃការយល់ខុស អំពីការលេងប៉ាតម៉្សៅក្នុង
ថ្ងៃចូលឆ្នាំខ្មែរ ឧទាហរណ៍ មានការលេងប៉ាតម៉្សៅជាង 1000 តំបន់នៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងនោះ មានរូបភាព អសីលធម៌នៃការលេងប៉ាតម៉្សៅ ដោយការបន្លំស្ទាប បន្លំលួចរបស់ផ្សេងៗ 2 ទៅ 3 តំបន់ ក្នុងរូបភាពដូចគ្នានេះ ហើយជនរងគ្រោះក្នុងតំបន់តិចតួចនេះ ពួកគេបានលើកយកបញ្ហានេះទៅផុសវាយប្រហារការលេងប៉ាតម្ស៉ៅជារួម ក៏ដូចជាតំបន់ដែលបានលេង 900 ផ្សេងទៀត នៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា ដែលមិនមានករណីដូចនេះ ហើយពិធីសប្បាយៗរបស់ជាតិធំៗ ត្រូវដួលរំលំ និង អាចបាត់រូបរាង្គទាំងស្រុង នៃគំនិតអត្មានិយមរបស់ពួកគេ ។
ហេតុអ្វីពលរដ្ឋខ្មែរមួយចំនួនចូលចិត្តលេងជះទឹក នៅតាមដងផ្លូវ ឬ តាមផ្លូវក្នុងភូមិរបស់ពួកគេ ជាការពិតណាស់ នេះប្រហែលជាពួកគេ មានវិបិត្តលុយកាក់ ឬ ប្រជាជនដែលមានជីវភាពខ្វះខាត មិនអាចដើរលេងតាមរម្មណីយ៍ដ្ឋានផ្សេងៗបាន ហើយពួកគេបានប្រមូលផ្ដុំគ្នា លេងជះទឹក នៅតាមដងផ្លូវដើម្បីបង្កើតបរិយាកាសរីករាយក្នុងថ្ងៃចូលឆ្នាំរបស់ខ្លួនប៉ុនណោះ ប្រការដែលសំខាន់នោះ គឺការយោគយល់គ្នា មនុស្សមួយចំនួនដែលប្រកាន់ខ្លួនមិនចង់ប៉ះពាល់ទឹកក្នុងពេលដែលពលរដ្ឋលេងពិធីជះទឹក ពួកគេច្រើនជាមនុស្សវាយរិក ឬ ជាមនុស្សប្រកាន់ច្រើន ហើយភាគច្រើនជាអ្នកមានជីវភាពធូរធារ ហើយពួកគេអាចធ្វើដំណើរគ្រប់រម្មណីយដ្ឋានសប្បាយៗដែលពួកគេចង់ទៅ ។
រីករាយចូលឆ្នាំខ្មែរ (Happy Khmer New Year)
សួស្ដីចូលឆ្នាំខ្មែរ (Hello Khmer New Year)
រីករាយឆ្នាំថ្មី (Happy New Year)
សួស្ដីឆ្នាំថ្មី (Hello New Year)
Songkran (សង់ក្រាន) Thai pronounciation
Sangkran (សាំងក្រាន) Khmer pronounciation from official 1896
វិចារណកថា
នៅពេលដែលពិធីលេងជះទឹក ដែលមានតាំងពីសម័យអង្គរត្រូវដួលរំលំ រលត់រលាយ ជាមួយនិងពិធីលេងប៉ាតម៉្សៅ ក្នុងសម័យកាលបច្ចុប្បន្ន ដោយភាពអត្មានិយមរបស់អ្នកមួយចំនួនតូចដែលចូលរួមតិះដៀលមកលើទំនៀមនេះ ក្រោយមកពិធីនេះត្រូវបានធ្លាក់ចូលក្នុងដៃប្រទេសជិតខាង អនគតនៃចូលឆ្នាំខ្មែរ មានតែពលរដ្ឋផឹកគ្រឿងស្រវឹង ស្រែកច្រៀងរាំលេងកំសាន្ត អង្គុយលេងបៀរ ចាក់អាប៉ោងគ្រប់ៗផ្ទះ ហើយបរទេសដែលមើលមកក្នុងរូបភាពបែបនេះ និងយល់ថា ជាជនជាតិមួយដែលពោពេញទៅដោយវប្បធម៌ពាលាអាវ៉ាសែ នោះហើយដែលឈានទៅរកនៃការរលាយរលត់នៃទំនៀមដូនតាយ៉ាងពិតប្រាកដ ។
ប្រការមិនគួរលេង ក្នុងពិធីជះទឹក និង ប៉ាតម៉្សៅ
ការលេងគប់ថង់ទឹក
ការលេងគប់ប៉េងប៉ោងទឹក
ការលេងបាញ់ទឹកទៅរកផ្ទៃមុខអ្នកដំណើរ
ការលេងជះទឹកសាប៊ូលើអ្នកដំណើរ
ការលេងបាញ់ទឹក និង ជះទឹកទៅលើអ្នកដំណើរ ដែលបានលើកដៃជាសញ្ញា បញ្ចាក់ពីការមិនយល់ព្រម
ការលេងបាញ់ទឹក និង ជះទឹក ទៅលើអ្នកដំណើរដែល ស្លៀកសំលៀកពាក់ទៅវត្ត ជាពិសេសប្រការលេងខុសឆ្គង ទៅលើអ្នកស្លៀកហូលផាមួង
ការចាប់ប៉ាតម៉្សៅហួសហេតុ បណ្ដាលឱ្យចូលបំពង់ខ្យល់ ដកដង្ហើម
ការប៉ាតម៉្សៅប៉ះពាល់ភ្នែក
ការលេងប៉ាតធ្យូង ប៉ះពាល់ទៅដល់សុខភាពស្បែក
ដូចនេះ មិនគួរលេងបាញ់ទឹក ជះទឹក ឬ ប៉ាតម៉្សៅ ក្នុងប្រការហាមប្រាមដែលបានរៀបរាប់នៅខាងលើនេះទេ សូមលេងដោយក្រមសីលធម៌ និង សេចក្តីថ្លៃថ្នូរ ។
ស្រាយចម្ងល់
រាប់ចាប់ពីសមញ្ញជន ព្រះសង្ឃ រហូតដល់គ្រូ បណ្ឌិតដេប៉ាតឺម៉ង់ មួយចំនួន ពួកគាត់តែងលើកឡើងថា មិនគួរលេងជះទឹកប៉ាតម៉្សៅទេ នាំឱ្យបាត់បង់
ល្បែងប្រជាប្រិយខ្មែរ មានជាអាថ៍ បោះអង្គុញ លាក់កន្សែង ចោលឈូង ទាញព្រ័ត្យ ល-។ !!
ចំណារពន្យល់ ល្បែងប្រជាប្រិយខ្មែរ មិនបានបាត់បង់ទៅណាតាមការយល់ឃើញរបស់អ្នកមួយចំនួននោះឡើយ ព្រោះរបៀបលេងទាំងអស់មានការចងក្រងក្នុងសៀវភៅឯកសាររួចរាល់អស់ហើយ របស់ក្រុមជំនុំទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ
កត្តា ដែលអ្នកមួយចំនួននោះយល់ថា ល្បែងប្រជាប្រិយខ្មែរ មិនសូវឃើញលេង ក្នុងថ្ងៃចូលឆ្នាំ ពីព្រោះ មនុស្សរាប់លាននាក់មិនអាចប្រមូលផ្ដុំគ្នាលេងតែល្បែងប្រជាប្រិយតែមួយមុខនោះទេ ត្បិតមនុស្សម្នាក់ៗមានចិត្តលេងអ្វីដែលខ្លួនពួកគេចង់លេង ដោយគ្មានការបង្ខិតបង្ខំ ប៉ុន្តែប្រសិនជាពួកគេលេងនៅល្បែងសុីសងក្នុងថ្ងៃចូលឆ្នាំខ្មែរ នោះទើបជាទង្វើរខុសច្បាប់ ។
ប្រសិនបើ គ្មានសោះនៃពិធីលេងជះទឹក និង ប៉ាតម្សៅ ក្នុងថ្ងៃចូលឆ្នាំខ្មែរចំនួន 3ថ្ងៃនេះ តើនិងមានផលប៉ះពាល់អ្វីខ្លះ ?
ឧទាហរណ៍៖ វត្តមួយបង្កើតឱ្យមានល្បែងប្រជាប្រិយខ្មែរ ប៉ុន្តែទីធ្លាវត្តនោះ បង្កើតល្បែងប្រជាប្រិយបានតែ 2 ទៅ 3 មុខប៉ុនណោះ ហើយក្នុងមួយមុខអាចលេងលើសពី 10នាក់ បើធៀបនិងការចូលរួមលេងសរុបគឺ 50 ទៅ 100 នាក់អីចឹងទៅ ក្នុងមួយវត្ត តើមនុស្សចំនួន 1ពាន់នាក់ផ្សេងទៀតដែលគាត់កំពុងឈរមើល ហើយចង់លេងដែរនោះ គាត់បានអ្វីលេង ? ស្របពេលដែលពេលវេលារកំពុងដើរទៅមុខ ? ចុះបើចំនួនដល់រាប់មុឺននាក់កំពុងឈរមើល តើពួកគាត់បានអ្វីលេង ? ចុះបើចំនួនដល់រាប់លាននាក់កំពុងឈរមើល តើពួកគាត់បានអ្វីលេង ?
ការិះគន់ដែលគ្មាន សតិវិចារណា បុរាណាចារ្យ មិនអាចទទួលយកបាន នៅតាមភូមិមួយចំនួនធំក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ផ្ទះរបស់ពួកគេចាប់ផ្ដើមធ្វើរបងខណ្ឌព្រុំដី ដើម្បីសំគាល់ ភាពស្របច្បាប់នៃដីធ្លីរបស់ពួកគេ ដូចនេះតាមភូមិបច្ចុប្បន្ន មិនមានទីធ្លាសម្រាប់លេងល្បែងប្រជាប្រិយខ្មែរនោះទេ តើក្មេងៗក្នុងភូមិទាំងនោះលេងបានដោយរបៀបណា ? តើឱ្យពួកគេលេងតាមចិញ្ចើមផ្លូវ ឬយ៉ាងណា ? ពួកគេអាចប្រឈមមុខនិង គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ខ្ពស់ផងដែរ ។
បំណកស្រាយ គ្រប់វត្តអារ៉ាម នៅតែបង្កើតឱ្យមានល្បែងប្រជាប្រិយខ្មែរ នៅមុនថ្ងៃចូលឆ្នាំខ្មែរមួយសប្ដាហ៍ ឬ បង្កើតឱ្យមានក្នុងវេលា ៣ថ្ងៃនេះដដែល ជាពិសេស ពន្យល់ពីរបៀបលេង ឬ ពិធីលេងទៅកាន់ក្មេងៗជំនាន់ក្រោយ ហើយពលរដ្ឋដែលបានចូលរួមលេង ក៏លេងទៅ ហើយបើអត់ក៏អត់ទៅ ល្បែងប្រជាប្រិយខ្មែរ អត់មានបាត់ និង រត់ទៅណាទេ សូមអរគុណ ។
ប្រសិនជាបាត់ ទំនៀមលេងជះទឹក និង ប៉ាតម៉្សៅវិញ មានផលប៉ពាល់ជាច្រើនដែលមិនអាចនឹកស្មានដល់ មនុស្សរាប់លាននាក់ ចូលឆ្នាំមិនដឹងលេងអ្វី ដូចនេះ ពលរដ្ឋមួយភាគធំដែលមានជីវភាពធូរធារ គាត់និងធ្វើទេសចរណ៍ ទៅលេងជះទឹកក្នុងប្រទេសដទៃ លំហូរលុយចេញទៅក្រៅប្រទេស ធ្វើឱ្យចរន្តសេដ្ឋកិច្ចបានបែកចេញមួយផ្នែក ចំណែកទេសចរណ៍បរទេស គាត់មិនឃើញមានអ្វីលេងដូចនេះមិនធ្វើដំណើរកំសាន្តចូលមក
ប៉ះពាល់ដល់ វិស័យជើងហោះហើរ វិស័យសណ្ឋាគារ រម្យណីយដ្ឋានផ្សេងៗ មិនមានទេសចរណ៍អន្តរជាតិទៅលេង ប៉ះពាលសេដ្ឋកិច្ចជាតិមួយភាគធំ គ្មានចរន្តលុយវិល សម្រាប់ការចាយវាយក្នុងប្រទេស ប៉ះពាល់ទៅដល់ការលក់ទំនិញអាហារ តាមតំបន់ទេសចរណ៍ថែមទៀត ។ មនុស្សរាប់លានអត់អីលេង ក៏អង្គុយលេងល្បែងសុីសងក្នុងផ្ទះរបស់ពួកគេរៀងខ្លួនៗ ចូលឆ្នាំក្លាយជាវប្បធម៌ពាលាអាវ៉ាសែ តាមផ្នត់គំនិតដ៏សំរាម របស់ជនអគតិមួយចំនួននោះ ។
សេចក្ដីពិរោធ៖ រាប់ចាប់ពី សមញ្ញជន ព្រះសង្ឃ រហូតដល់គ្រូ បណ្ឌិតដេប៉ាតឺម៉ង់ មួយចំនួន ដែលតិះដៀលពិធីលេងជះទឹក របស់ដូនតាអង្គរ គំនិតរបស់ពួកគេមិនបានមួយជំនិតនៃយុវជនជាតិនិយមសៀមម្នាក់ផងនោះទេ ។
ព្រេងនិទាន គោមផ្កាយ
The Legend of Star Lantern
ព្រេងនិទាន គោមផ្កាយ ដែលដកស្រង់ចេញពីគម្ពីរ Skanda Purāna ដ៏ធំរបស់ សាសនាហិណ្ឌូ ដែលនិទានពី ការកកើតនៅ សភាវៈសុីមិនចេះឆ្អែត "កាឡា" (Kala) ដែលជានិមិត្តសញ្ញានៃ ប្រហោងខ្មៅ (Black Hole) នៅក្នុងចក្រវាឡ (In the universe) ដែលត្រូវបានប្រសិទ្ធនាមថា "កិត្តិមុខ" (Kirtimukha) ដែលមានឆ្លាក់ជាប់នៅតាមផ្ដែរនៃប្រាសាទមួយចំនួនរបស់កម្ពុជា ។
នាថ្ងៃមួយដែល "ព្រះឥន្ទ្រ" (Indra) និង ព្រះហស្បាទី (Brihaspati) ដែលជាតារានិករ នៃ ភពព្រហស្បតិ៍ បានធ្វើដំណើរទៅភ្នំកៃឡាសដើម្បីទៅជួបព្រះនាងគង្គា ដោយល្បីថាទ្រង់មានសម្រស់ស្អាតដាច់គេនាជម្ពូទ្វីប និងចង់ទៅប្រឡោមស្នេហ៍មកធ្វើជាប្រពន្ធរបស់ខ្លួន ធ្វើដំណើបានពាក់កណ្តាលផ្លូវ ព្រះឥសូរ បានក្រឡាខ្លួនជាឥសីម្នាក់មករារាំងផ្លូវដើម្បីសាកល្បងជាមួយព្រះឥន្ទ និង ព្រះហស្បាទី ។ ព្រះឥន្ទបានឱ្យ ឥសីនោះចេញពីផ្លូវ តែឥសីពុំព្រមចេញ ព្រះឥន្ទក៏គំរាមឥសីដោយអាវុធ វជ្រ ដែលជាសិល៍កាំរន្ទះរបស់ខ្លួន និងបានចោលវាត្រូវដៃរបស់ព្រះឥសូរ ដោយសេចក្ដីគ្រោធខឹង ឥសីនោះក៏បើកភ្នែកទីបីអគ្គីនេត្រ បាញ់ប្រហារទៅ ព្រះឥន្ទ្រ ឯព្រះហស្បាទី ឃើញដូចនេះបានហក់ទៅជួយ ព្រះឥន្ទ្រ គេចចេញពីថាមពលភ្នែកទី៣ របស់ឥសីនោះ ថាមពលភ្នែកទីបីរបស់ឥសីនោះ បានរត់ទៅប៉ះនិងស្រទាប់ចក្រវាឡ បង្កើតបានជា សភាវៈសុីមិនចេះឆ្អែត "កាឡា" ។ កាឡា បានលេបយកដួងតារានិករទាំងអស់នៅក្នុងចក្រវាឡ ព្រះហស្បាទី ឃើញដូចនេះក៏ពោលថា បើសភាវៈនេះលេបយក ដួងផ្កាយទាំងអស់ នោះចក្រវាឡ ទាំងមូល និងប្រែជាខ្មៅងងឹតអន្ធកាល រីឯឥសីនោះ បានក្រឡាខ្លួនជា ព្រះឥសូរវិញ ព្រះឥន្ទ្រ និង ព្រហស្បាទី ក៏ស្គាល់ថា នេះគឺជាមហាទេវៈ ក៏លត់ជង្គង់សូមឱ្យព្រះឥសូរអភ័យទោស និង សូមឱ្យបញ្ឈប់សភាវៈកាឡា ព្រះឥសូរក៏យល់ព្រម និងបានហាម "កាឡា" មិនឱ្យលេបដួងផ្កាយបន្តទៀត តែកាឡាបានពោលទៅវិញថា ខ្ញុំសុីមិនឆ្អែតសោះ តើធ្វើដូចម្ដេចទើបខ្ញុំឈប់ឃ្លានបាន ? ព្រះឥសូរ ក៏មានបន្ទូលថា ចូលឯងសុីកន្ទុយខ្លួនឯងចុះ ឯងនិងឆ្អែត "កាឡា" បានសុីកន្ទុយរបស់ខ្លួនព័ទ្ធមួយជុំដល់មុខរបស់ខ្លួនវិញ ក៏រលត់សង្ខារស្លាប់ទៅ ដោយ "កាឡា" ជាសភាវៈដ៏ស្មោះត្រង់ ព្រះឥសូរ បានប្រសិទ្ធនាមវាថា "កិត្តិមុខ" មុខដ៏មានកិត្តិនាម ។ ព្រេងនិទាន ដ៏មានអត្ថន័យនេះ ដែលជាការប្រែសម្រួលរបស់កម្ពុជា បានផ្សារភ្ជាប់និងទំនៀមទម្លាប់ ប្រពៃណីវប្បធម៌ នៃការផ្ជួរគោមផ្កាយ ក្នុងរដូវកាលបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ ចំណែកឯការនិពន្ធបន្ថែមប្រែសម្រួលផ្សេងទៀតមានទៅតាមបែបផែនផ្សេងគ្នារបស់អ្នកពិន្ធផ្សេងៗផងដែរ ។
ការសម្ដែងរបាំត្រុដិ
Trod Dance Performance
យោងតាមសៀវភៅ (របាំប្រជាប្រិយខ្មែរ) នៃក្រុមជំនុំទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ លើកឡើងថា របាំត្រុដិជារបាំប្រជាប្រិយមួយបែប ដែលគេសម្ដែងលេងដើម្បីប្រសិទ្ធពរជ័យ សិរីសួស្តីជូនដល់អ្នកស្រុកក្នុងឱកាសចូលឆ្នាំថ្មី ប្រពៃណីជាតិខ្មែរ ។ ឈ្មោះថា «ត្រុដិ» ជាពាក្យដើមមកពីភាសាសំស្ក្រឹតប្រែថា «ផ្តាច់ ឬ កាត់ផ្តាច់» គឺសំដៅដល់ការផ្តាច់ឆ្នាំ ឬការកាត់ផ្តាច់ឆ្នាំចាស់ចូលឆ្នាំថ្មី ហើយដែលនៅមានជាប់នាមព្រះរាជពិធីមួយហៅថា «ត្រស្តិសង្ក្រាន្ត» មកដល់សព្វថ្ងៃ ។ ដូចនេះឃើញថា ឈ្មោះរបាំត្រុដិបញ្ជាក់ថា សម្រាប់ប្រកបឡើងនៅពេលដំណាច់ឆ្នាំ នីមួយៗ ។
"ប្រដាប់ប្រដារនិងរបៀបលេង" តាមធម្មតាវង់របាំត្រុដិមានក្រុមតូច ក្រុមធំយោងទៅតាមការនិយមរបស់អ្នកស្រុក និងនិយមតាមចំនួនមនុស្សដែលស្ម័គ្រចិត្តចូលលេង ។ ឯប្រដាប់ប្រដារសោតក៏និយមទៅតាមនោះដែរ ប៉ុន្តែយើងអាចរកមើលទាំងអស់ឲ្យឃើញថា តើវង់ត្រុដិពេញលេញនោះប្រដាប់មានឈ្មោះអ្វីខ្លះ គឺមាន គ្រឿងភ្លេង ៖
«កញ្ចារ» ដងធ្វើពីពីងពង់ប្រវែង២ ម៉ែត្រ មានបន្ទះរនាបតូចឆ្មារភ្ជាប់នៅចុង ហើយខ្វែងគ្នាពត់ងទន្ទាំមានសណ្ឋានដូចស្នែង៤ ។ នៅចុងបន្ទះរនាបមានចងខ្សែខ្វែងពីចុងមួយទៅចុងមួយ ហើយត្រង់កណ្តាលខ្សែខ្វែងនេះមានបណ្តោយផ្លែអង្គញ់ដែលចោះយកគ្រាប់ចេញអស់ ហើយដាក់គ្រាប់ក្រួស ឬកម្ទេចដែកទៅក្នុងនោះប្រយោជន៍ឲ្យឮសូរ កាលណាគេបុកដងវានឹងដីតាមចង្វាក់ស្គរ ។
«ចង្ក្រង់ដំបែ» ៖ ចង្ក្រង់ចងបន្តោងនឹងខ្សែទាមគោ ហើយចងភ្ជាប់នឹងដងឫស្សីដែរ ។ កាលណាគេបុកនឹងដីក៏មានសូរ ប្រាវៗ តាមចង្វាក់ ។
«ចង្ក្រង់រ៉ូង» ៖ ចង្ក្រង់នេះចងព្យួរនឹង ចង្កេះមនុស្សតែម្តង ដោយចងគួបគ្នាជា ចង្កោមៗ ។
«ស្គរ» ៖ ស្គរអារក្ស គឺស្គរដែលធ្វើពីដីដុតពាសស្បែកថ្លាន់ ។
«ប៉ីពក» ៖ មានតែ១ប៉ុណ្ណោះ។
«ទ្រអ៊ូ ឬទ្រសោ» ៖ ត្រូវមានទាំងពីរ ។
«សន្ទូច» ៖ ដងពីងពង់វែងមានសណ្ឋាន ដូចសន្ទូចចងចុងដូចចន្ទោលរទេះ ដោយមាន ព្យួរថង់មួយនៅចុងសម្រាប់ទទួលវត្ថុជាទាន ។
គ្រឿងតែង ៖
មុខត្លុក ៖ ធ្វើពីឆ្អឹងឫស្សីពាសក្រដាស ឬស្មាច់ ឬខ្មុក ។
មកុដ ៖ គេធ្វើពីក្រដាសលាបកាវ និងបិទ ឲ្យក្រាស់តម្រួតគ្នាទៅជារឹង គឺស្មាច់ ឬខ្មុក ហើយផាត់ពណ៌ ។
ស្នែងប្រើស ៖ គេយកផ្តៅមកព័ទ្ធធ្វើឆ្អឹង ហើយយកក្រដាសបិទពីក្រៅឲ្យក្រាស់ព័ទ្ធឲ្យមានរាងដូចស្នែង ឬជួនកាលគេយកស្នែងប្រើសមែនទែនមកស៊កភ្ជាប់នឹងផ្តៅពាក់ឲ្យជាប់នឹងក្បាលមនុស្សក៏មាន ។
ស្នែងទន្សោង៖ ស្នែងទន្សោងគេធ្វើប្រហែលគ្នានឹងស្នែងប្រើសដែរ គឺជួនគេយកស្នែងមែនទែនមកធ្វើ ជួនគេស្មាច់ក្រដាសឲ្យក្រាស់ ។
កន្ទុយក្ងោក ៖ យកកន្ទុយក្ងោកមែនទែនមកកាន់ ហើយកាច់កែឲ្យមានសណ្ឋានដូចសត្វក្ងោកមែនទែន ។
ក្រចក ៖ យកផ្តៅប្រវែង០,២០ម៉ែត្រ ទៅបិតចុងឲ្យស្រួច រោលភ្លើងពត់ឲ្យង ហើយយកអំបោះចងគល់ភ្ជាប់នឹងម្រាម៤ ឯមេដៃមិនពាក់ទេ ។
ព្រះរាជពិធី ត្រស្តិសង្ក្រាន្ត
Royal cut off the old year ceremony
ព្រះរាជពិធី ត្រស្តិសង្ក្រាន្ត (អ.ថ.ត្រស់តិ សង់ក្រានតៈ) គឺជាពិធី ព័ទ្ធខ្សែសីម៉ា សូត្របាលីគាថា ភាណៈយក្ស ហៅអន្ទងស្ដេចយក្ស សម្ដេចព្រះវេស្សវ័ន្ត ស្ដេចនៃពួកអាសុរា ឱ្យមកបណ្ដេញខ្មោចព្រាយបីសាច ឱ្យចេញពី ព្រះបរមរាជវាំង ដែលប្រព្រឹត្តទៅវេលា ចំនួន ៤ថ្ងៃ ដែលគិតចាប់ពីថ្ងៃ ១២រោច ១៣រោច ១៤រោច និង ១៥រោច ខែផល្គុន ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ។ ព្រះរាជពិធីនេះ តែងធ្វើឡើងក្នុងព្រះទីនាំង ទេវានិច្ឆ័យ នៅក្នុងរោងមណ្ឌលទាំង៥ ដែលនៅខាងក្រៅកំពែងព្រះបរមរាជវាំង មានអំបោះឆៅ ពណ៌ស ព័ទ្ធជុំវិញកំពែងរាជវាំង និងព័ទ្ធគ្រប់រោងមណ្ឌលទាំង៥ រហូតដល់ក្នុង ព្រះទីនាំង ទេវានិច្ឆ័យ ដែលយកទៅព័ទ្ធដល់គ្រែសូត្ររបស់ ព្រះសង្ឃ និង ចេញព័ទ្ធដល់រាជវង្សានុវង្សរបស់ អង្គព្រះមហាក្សត្រ ក្រៅពីនេះមានបន្ថែមនៅអំបោះ ភ្លុកចំនួន២បែប បែបទី១ ដាក់ព័ទ្ធជារង្វង់មូលជុំវិញអង្គព្រះមហាក្សត្រ ដើម្បីជាកិច្ចការពារ និង ដាក់ព័ទ្ធ ជុំវិញសិរសា របស់ពួកនាហ្មឺនសព្វមុខមន្ត្រី បែបទី២ ហៅថា ខ្សែរអភិសមរៈ សម្រាប់ព្រះរាជាទ្រង់ពាក់ឈៀងអង្សាម្ខាង និង ពួកនាហ្មឺនសព្វមុខមន្ត្រីពាក់ឈៀង ស្មាម្ខាង គេមានដាក់ដង្វាយ "ដំបងពេជ្រ" ជាតំណាងឱ្សសម្ដេចព្រះវេស្សវ័ន្តផងដែរ ដើម្បីបង្ការ ពួកខ្មោចព្រាយបិសាច បច្ចុប្បន្នគេអាចធ្វើពិធីកាត់ៗ សង្ខេបមកត្រឹម១ថ្ងៃ ត្រូវនិងថ្ងៃ១៥រោច ខែផល្គុន ។ នៅថ្ងៃ១៥រោច ខែផល្គុន ព្រះរាជា ឬ ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាល ត្រូវរៀបចំពិធី និមន្តព្រះភិក្ខុសង្ឃរាជ ទាំង៣ គណៈនិកាយ សូត្របាលីអាដានាដិយ: សូត្រ តាំងពីបើកកិច្ចពិធីបញ្ជាន់ឆ្នាំថ្មី រហូតដល់បញ្ចប់ពិធី (សូត្រផ្លាស់គ្នា) មានបាញ់កាំភ្លើងធំៗគ្រប់ទិសធំទាំង ៤ គ្រប់ខេត្តក្រុងស្រុកត្រូវទូងស្គរជ័យ អុចធូបសំបូងរូង ២១សសៃ តំណាងឱ្យការប្រកាសប្រាប់អស់ទេវតា ទាំង ២១ ច្រក ឲ្យដឹងលឺពីការកាត់ផ្ដាច់ឆ្នាំចាស់នេះ ។
ទំនៀមចូលឆ្នាំខ្មែរ
Khmer New Year Tradition
តាមទំនៀមចូលឆ្នាំខ្មែរ គេចែកវេលាចូលឆ្នាំជា ៣ថ្ងៃ
ថ្ងៃទី១ ហៅថា៖ ថ្ងៃ មហាសង្ក្រាន្ត (Maha Sangkran Day), ថ្ងៃទី២ ហៅថា៖ ថ្ងៃ វារៈវ័នបត (Vonnabot Day), ថ្ងៃទី៣ ហៅថា៖ ថ្ងៃ វារៈឡើងស័ក (Leungsak Day), រីឯការកំណត់ថ្ងៃ ម៉ោង នាទីដែលឆ្នាំចាស់ត្រូវផុតកំណត់ ហើយទេវតាឆ្នាំថ្មីត្រូវចុះមកទទួលតំណែងពីទេវតាឆ្នាំចាស់នោះ គេអាចដឹងបានដោយប្រើក្បួន ហោរាសាស្ត្រខ្មែរបុរាណ (អង់គ្លេស: Zodiac Khmer) គឺក្បួនមហាសសង្ក្រាន្ត តាមរយៈក្រុមព្រា្មណ៍ បាគូ ប្រចាំនៅក្នុង ព្រះបរមរាជវាំង ។ ប្រសិនបើថ្ងៃចូលឆ្នាំនាឆ្នាំបន្ទាប់ ជាន់គ្នានិងឆ្នាំចាស់ គេត្រូវបន្ថែមថ្ងៃវ័នបត មួយថ្ងៃទៀត ដែលធ្វើឱ្យថ្ងៃវ័នបតមានចំនួនដល់ទៅ ២ថ្ងៃ ហើយថ្ងៃទី២ នៃថ្ងៃវ័នបត ត្រូវបានចាត់ទុក ជាថ្ងៃខ្វាក់ (Blind Vonnabot Day) ដែលធ្វើឱ្យទំនៀមនៃថ្ងៃចូលឆ្នាំ មានរហូតដល់ ៤ថ្ងៃ ។
ថ្ងៃចាប់ផ្ដើម នៃពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ ត្រូវបានចាត់ទុកជាថ្ងៃពិសេសមួយ នៃកិច្ចពិធីសែនទទួលទេវតាឆ្នាំថ្មី ដែលកំណត់ការសែនព្រេន តាមម៉ោងកំណត់យាងមករបស់ទេវតា ដែលពលរដ្ឋខ្មែរគ្រប់រូប បានរៀបចំនូវគ្រឿងរណ្ដាប់ទទួលទេវតា ផងដែរ ។
រណ្ដាប់ទទួលទេវតា
យោងតាមក្បួននៃព្រះរាជពិធីសង្ក្រាន្តចូលឆ្នាំថ្មី ដែលមានចែងនៅក្នុងសៀវភៅព្រះរាជពិធីទ្វាទសមាស ភាគទី១ របស់ក្រុមជំនុំទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ ចេញផ្សាយដោយ ពុទ្ធសនបណ្ឌិត្យកម្ពុជា ឆ្នាំ ១៩៥២ បានរៀបរាប់ពីរឿងពលីការ នៃរណ្ដាប់ទទួលទេវតាដូចតទៅ៖ មានរានទេវតា៧ថ្នាក់មួយ សម្រាប់តាំងគ្រឿងដង្វាយ និងមានភ្លេងពិណពាទ្យ ១វង់ សម្រាប់លេងទទួល ។ គេត្រូវក្រាលកំរាលតុតាមពណ៌មង្គល របស់ទេវតាដែលយាងមក និង មានក្រាលសំពត់ស សម្រាប់ថ្វាយបង្គំទទួលទេវតាផងដែរ ។ គ្រឿងពលីការ មានកូនចេកកន្ទុយប្រឺស១ ផ្ទិលមាស១ ឬ ផ្ទិលប្រាក់១ សម្រាប់ទេវតាលោកប្រោះព្រំ បាយសីធំ ១គូ ស្លាធម៌ ១គូ ទឹកអប់ ១គូ ទៀន ៥ ធូប ៥ ១គូ លាជ ៥កែវ ផ្កា ៥កែវ ស្លាបារីដាក់ជើងពាន ១គូ ចេកនួន ឬចេកណាំវ៉ា ១គូ ពែព្រះភូមិ១ ពែព្រះកេតុ១ មានផ្លែឈើ នំចំនី និង ភេសជ្ជៈ ផងដែរ ។ រីឯព្រះដង្វាយដែលចាំបាច់បំផុតនោះ គឺ ព្រះដង្វាយតាម ភក្សាហារ របស់ទេវតា ដែលកំណត់ដោយព្រាហ្មណ៍បាគូ ។
មហាសង្ក្រាន្ត
Maha Sangkran
ថ្ងៃទី១ ហៅថា "មហាសង្ក្រាន្ត" មានន័យថា ឆ្នាំថ្មីដ៏ប្រសើរ (The Great New Year) ដែលសម្គាល់ទៅលើការប្រារព្ធពិធីចូលឆ្នាំថ្មីដ៏ធំ ដែលរាប់បញ្ចូលគ្នា នៃការផ្លាសឆ្នាំ របស់ មហាសករាជ ចុល្លសករាជ ពុទ្ធសករាជ ក្នុងថ្ងៃតែមួយតាងដោយ ពិធីត្រុដិ ដែលជាកិច្ចពិធីផ្ដាច់ឆ្នាំចាស ។ ដោយពាក្យថា "សង្ក្រាន្ត" ( ន. ) សង់ក្រាន or សង្ក្រាន្ត or សង្រ្កាន្តិ ( សំ. ) (សង្រ្កាន្តិ) មានន័យថា៖ ដំណើរឃ្លាតចាកទី; ការឈានចូលដល់; ដំណើរដែលព្រះអាទិត្យចរចូលដល់ទីជួបមួយជុំរាសីចក្រ គឺដំណើរដែលដើមនិងចុងនៃរាសីចក្រជួបគ្នា ពេញគ្រប់ជាមួយឆ្នាំ (ដំណើរដាច់ឆ្នាំចាស់ផ្លាស់ឆ្នាំថ្មី), ពិធីចូលឆ្នាំថ្មី សង្រ្កាន្តមានបីថ្ងៃគឺថ្ងៃទី ១ ជាថ្ងៃចូលឆ្នាំ, ថ្ងៃទី ២ ជា ពារកណ្ដាល ឬហៅថា វ័នបត (ថ្ងៃខ្វាក់), ថ្ងៃទី ៣ ជា ពារឡើងស័ក គឺផ្លាស់ស័កថ្មីនៅថ្ងៃនេះឯង : ថ្ងៃសង្រ្កាន្ត, ពិធីសង្រ្កាន្ត ។
សិទ្ធិការ្យ ទេវតាមហាសង្ក្រាន្ត
The power journey of Devata Maha Sangkran
សិទ្ធិការ្យ ដែលមានន័យថា ដំណើរប្រកបដោយអំណាច
បើទេវតាថ្ងៃអាទិត្យ ព្រះនាម ទុង្សាទេវី យាងចុះមក ដោយកិរិយាចេញច្បាំង នៃវេលាណាមួយក្នុង វេលាទាំង ៤ នោះ ព្រះនគរច្រើនមានវិបត្តិអំពី ទិន្នផលកសិកម្ម កើតឡើងបណ្ដាលអំពីគ្រោះរាំងស្ងួត ។
បើទេវតាថ្ងៃច័ន្ទ ព្រះនាម គោរាគៈទេវី យាងចុះមក ដោយកិរិយាចេញច្បាំង នៃវេលាណាមួយក្នុង វេលាទាំង ៤ នោះ បណ្ដាលមន្ត្រីអ្នកមុខអ្នកការ ច្រើនអស់បុណ្សស័ក្ដិ និង អាប់យ័ស្ត ។
បើទេវតាថ្ងៃអង្គារ ព្រះនាម រាក្យៈសាទេវី យាងចុះមក ដោយកិរិយាចេញច្បាំង នៃវេលាណាមួយក្នុង វេលាទាំង ៤ នោះ ព្រះនគរ និង កើតចម្បាំងរាំងជល់ និង បញ្ចាមិត្ត កើតកលយុគ្គសង្គ្រាម ឬ មានទំនាស់និង ប្រទេសដ៍ទៃ និង សំបូរទៅដោយជំងឺរាតត្បាតជាអនេក ។
បើទេវតាថ្ងៃពុធ ព្រះនាម មណ្ឌាទេវី យាងចុះមក ដោយកិរិយាចេញច្បាំង នៃវេលាណាមួយក្នុង វេលាទាំង ៤ នោះ តាងអំពីព្រះមហាក្សត្រ និង តាងអំពីក្រុមមន្ត្រី ច្រើនទទួលបាន គ្រឿងបណ្ដាការ និង ការលើកសរសើរយ័ស្តពីប្រទេសដទៃ ប៉ុន្តែក្មេងៗតូច ច្រើនកើតជំងឺតម្កាត់ផ្សេងៗរងគ្រោះជាអនេក ។
បើទេវតាថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ព្រះនាម កិរិណីទេវី យាងចុះមក ដោយកិរិយាចេញច្បាំង នៃវេលាណាមួយក្នុង វេលាទាំង ៤ នោះ ព្រះពិក្ខុសង្ឃ គណៈសង្ឃ និង ជនចាស់ជរាទាំងឡាយ ច្រើនមានសេចក្ដីទោម្នេញក្ដៅក្រហាយចិត្តជាច្រើនអនេក ផ្ទៃមេឃពោពេញ ដោយព្យុះភ្លៀងផ្គររន្ទះ ។
បើទេវតាថ្ងៃសុក្រ ព្រះនាម កិមិរាទេវី យាងចុះមក ដោយកិរិយាចេញច្បាំង នៃវេលាណាមួយក្នុង វេលាទាំង ៤ នោះ ដំណាំផល្លានុផល ស្រូវអង្ករ ប្រកបដោយភាពបរិបូរណ៌ ប៉ុន្តែផ្ទៃមេឃពោពេញ ដោយខ្យល់ច្រើន បណ្ដាលឱ្យមាននូវព្យុះសង្ឃរាធំៗ ។
បើទេវតាថ្ងៃសៅរ៍ ព្រះនាម មហោទរាទេវី យាងចុះមក ដោយកិរិយាចេញច្បាំង នៃវេលាណាមួយក្នុង វេលាទាំង ៤ នោះ ព្រះនគរនិងមានគ្រោះអន្តរាយ បណ្ដាលហេតុមកពីភ្លើង កើតមានវិបត្តិប្រាក់កាក់ និងកើតមានចោរកម្មច្រើន ។
ប្រការ៖ សិទ្ធិការ្យ ទេវតាមហាសង្ក្រាន្ត នៃកិរិយាចេញច្បាំង របសទេវតាមហាសង្ក្រាន្តទាំង៧អង្គ បុរាណចារ្យមិនឱ្យធ្វើសេចក្ដី ព្យាករណ៍ទំលាយឱ្យមហាជនដឹងឡើយ នាំឱ្យកើតមានចលាចលក្នុងព្រះនគរ ។
គ្រឿងរណ្ដាប់ហែរទេវតា មហាសង្ក្រាន្ត
Devata Maha Sangkrant Parade Accessories
ពលរដ្ឋខ្មែរមួយចំនួនធំ តែងឆ្ងង់ថា ហេតុអ្វីកម្ពុជាមិនមានរូភាព ឬ វីដេអូ ឯកសារអំពីការហែរទេវតា មហាសង្ក្រាន្ត ពីអតីតកាល ក៏ដូចជា ពីសម័យសង្គមរាស្ត្រនិយម ក៏ដូចជាសម័យសាធារណៈរដ្ឋខ្មែរ !! នោះក៏ដោយសារតែ កាហែរក្បួនតំណាងទេវតា មហាសង្ក្រាន្ត បុរាណចារ្យ ចាត់ទុកជាភាពមុឺងម៉ាត់ ម៉ត់ចត់ មិនអាចធ្វើលេងសើច និង ធ្វើឱ្យរួចពីដៃបានឡើយ បើថវិកាមិនដល់សម្រេចមិនធ្វើតែម្ដង ។
អំពីគ្រឿងទេវតា
ប្រការទី១៖ បុរាណចារ្យ ត្រូវជ្រើសរើសយកមនុស្សស្រីរូបណា ដែលមានរូបសម្បត្តិល្អស្អាត និង ត្រូវមាន
កិរិយាមាយាទល្អ ។
ប្រការទី២៖ សម្លៀកបំពាក់ទេវតាត្រូវធ្វើពីតម្បាញសូត្រល្អបំផុត ជាមួយនិងការចាក់ខ្សែរមាស ប្រដេញជាមួយគ្រាប់អង្កាំយ៉ាងសម្រិតសម្រាង ។
ប្រការទី៣៖ គ្រឿងអភរណៈ រឺយើងស្គាល់ថា ត្បូងលម្អកាយរបស់ទេវតា ត្រូវគ្រងដោយត្បូងមានតម្លៃពិតប្រាកដ និង ប្រើប្រាសដោយចំនួនច្រើន មានជាអាថ៍ ខ្សែរក ខ្សែរដៃ ជញ្ជៀន ការដាំនៅលើស្បៃឆៀង ការដាំនៅលើមកុដ ផងដែរ ។
ប្រការទី៤៖ ព្រះមកុដរបស់ទេវតាសង្ក្រាន្ត ត្រូវធ្វើពីមាសសុទ្ធ និង មានដាំនូវត្បូងជាច្រើន និង មានដាំនៅគ្រាប់ពេជ្រផងដែរ ។
ប្រការទី៥៖ គ្រឿងសាស្ត្រាវុធ របស់ទេវតាសង្ក្រាន្ត ត្រូវធ្វើពីឈើខ្លឹមល្អៗ ការសិតដោយមានខ្នាតច្បាស់លាស់ អមទៅដោយការស្រោបគ្រឿងមាស និង គ្រឿងប្រាក់ ឬ ធ្វើចេញមកពីភ្លុកដំរីផងដែរ ។
ប្រការទី៦៖ ទេវតាសង្ក្រាន្ត ត្រូវយាងប្រថាប់លើរាជរថ ដែលមានក្បាលសត្វពាហណៈ ដែលតំណាងឱ្យយានជំនិះរបស់ទេវតានីមួយៗផងដែរ ។ នៅពីលើរាជរថ ត្រូវបាំងដោយ ឆត្រអភិរម្យ និង ត្រូវមានព្រះមន្ត្រីឆ្មាំ ចំនួន ២៧ អង្គ ចែកចេញជា ៣ ជួរតាមហែរហម រាជរថនេះផងដែរ ។ នៅក្នុង រាជរថនេះដដែល ត្រូវមានព្រះភីលៀង ២ អង្គឈរកាន់ផ្លិតសែនត្វ័ននៃជំហៀងម្ខាងៗ សម្រាប់បាំងខ្យល់ឱ្យតួឯកទេវតា និង ៤ អង្គទៀតផ្នែកខាងក្រោយត្រូវកាន់ផ្លិត បាំងសែង បាំងសូន សម្រាប់ការបាំងកាំរស្មីពន្លឺដល់ទេវតា និង ២ អង្គទៀតត្រូវកាន់ផ្លិត វិជនី សម្រាប់បក់នាំនូវវាយោដល់តួឯកទេវតា ។
ប្រការទី៧៖ ព្រះសិរសា កុបិលមហាព្រហ្មត្រូវមានព្រះភ័ក្រ ធ្មេចព្រះនេត្រ រលត់ខន្ធ (khandha) គឺជាពាក្យបាលី ដែលត្រូវនឹងពាក្យថា ស្កន្ធ (skandha) នៅក្នុងភាសាសំស្រ្កឹត ។ ខន្ធ គឺជាបាតុភូត នៃញាណ ទាំង៥ យ៉ាង ដែលជាមូលដ្ឋាននៃវិញ្ញាណឲ្យដឹងអំពីខ្លួន ។ នៅក្នុងបញ្ចក្ខន្ធគ្មានអ្វីជា របស់អញទេ ចំណែកទ្រឹស្តី
ពុទ្ធសាសនាថេរវាទ អះអាងថា សេចក្តីទុក្ខកើតឡើងនៅពេលណាចិត្តមនុស្សជាប់ជំពាក់ (ឧបាទាន) ជាមួយនឹងខន្ធ ៥ ឬ ញាណទាំង៥ របស់មនុស្ស ដូចនេះហើយទើបពលរដ្ឋខ្មែរបច្ចុប្បន្ន ផ្សារភ្ជាប់និង ជំនឿការអុជធូប ៥សរសៃ ដើម្បីឧទ្ទិសដល់អរុក្ខ អារ័ក្ស អ្នកតា ទេវតា មកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ។
ប្រការទី៨៖ ព្រះសិរសា កុបិលមហាព្រហ្ម ត្រូវដាក់នៅលើ រាជរថបុស្បុក ដែលមានក្បាលនាគចំនួន ៣៨ តំណាងឱ្យ អភិប្រាយមង្គលសូត្រ ៣៨ ប្រការ ផងដែរ ។ គេត្រូវជ្រើសយក មនុស្សប្រុសមានមាឌធំតែងជាទេវតា រក្សាទិសធំទាំង៤ ដើរអមនៅក្បួនរាជរថ ជាមួយនិង ព្រះមន្ត្រី ដែលស្លៀកពាក់ជាមន្ត្រីកងទ័ពទេវតាតាមដង្ហែរក្បួន ចំនួន ២៧ អង្គផងដែរ ។
ប្រការទី៩៖ ដែលជាប្រការចុងក្រោយ ត្រូវមានក្រុមភ្លេងទេវតា ប្រដាប់ទៅដោយ គ្មោះ ស្គរ និង ក្រុមភ្លេងពិណពាទ្យ ជាមួយនិង ទេវតាកាន់ជ័យទង់ ផងដែរ ។
វារៈវ័នបត
Vonnabot Day
ថ្ងៃទី២ ហៅថា "វារៈវ័នបត" មានន័យថា ថ្ងៃផ្ដល់ផល្លានុផល ឬ ការផ្ដល់ជូន នូវអំណោយបន្តិចបន្តួច ដើម្បីជួយទៅដល់ ជនក្រីក្រ អ្នកបម្រើ អ្នកដែលគ្មានផ្ទះ
សំបែង និង ជនក្រីក្រជាច្រើនទៀត ក្រុមគ្រួរសារ យកចិត្តទុកដាក់ ទៅលើការឧទិ្ទស ផល្លានុផលទៅដល់ ជីដូនជីតា ឬ អ្នកមានគុណរបស់ពួកគេ ដើម្បីទទួលបាននូវអានិសង្ស ។
ថ្ងៃទី ២ នៃថ្ងៃវ័នបត ម្នាក់ ៗ ភ្ញាក់ពីព្រលឹម ខុសពីធម្មតា កូនចៅរៀបចំវត្ថុជាច្រើនមុខ យ៉ាងសមរម្យ មានសំលៀកបំពាក់ថ្មីថ្មោងនិងចំណីអាហារ យកទៅជូនដល់មាតាបិតា ជីដូនជីតា និង គ្រូបាធ្យាយ ។ ការធ្វើរបៀបនេះ បង្ហាញ់ឲ្យឃើញនូវការគោរពនិងការដឹងគុណរបស់កូនចៅចំពោះអ្នកមានគុណ និង ចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យ ។ គ្រួសារបរិច្ចាកលុយកាក់ដាក់ទានដល់ជនក្រីក្រ ដល់អ្នកបម្រើ និងគ្រួសារទុគ៌តទាំងឡាយ រួចហើយគេនាំគ្នាទៅវត្ត ដើម្បីធ្វើបុណ្យឧទ្ទិសកុសលដល់បុព្វការីជន ។ ក្នុងថ្ងៃទី ២ នេះ ពុទ្ធបរិស័ទនិយមធ្វើពិធីពូនភ្នំខ្សាច់ គេពូនភ្នំធំមួយចំកណ្ដាល និងភ្នំតូចៗ បួនសង្ខាង ធ្វើរាជវ័តព័ទ្ធជុំវិញ មានទ្វារចេញចូលបានទាំងបួនទិស ដែលហៅថា វាលុកចេតិយ ។ វាលុកចេតិយ គឺជាតំណាង ចុឡាមណីចេតិយ ជាទីដែលពួកទេព្ដាសាងបញ្ចុះព្រះមោលី (ព្រះកេសធាតុ) និង ព្រះទាឋាធាតុ (ព្រះចង្កូមកែវ) របស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធជាម្ចាស់ នៅឯឋានត្រៃត្រឹង្ស ដោយសំគាល់ថា បានផលានិសង្សច្រើនផង បានរួចរំដោះអំពីគ្រោះចង្រៃ ក្នុងឆ្នាំចាស់ចេញស្រឡះផង និងបានទទួលសិរីសួស្ដី ក្នុងឆ្នាំថ្មីពេញមួយឆ្នាំ ម្យ៉ាងទៀត ខ្មែរយើងតែងមានជំនឿថា គ្រាប់ខ្សាច់មួយគ្រាប់ៗ ដែលចាក់ពូននោះ អាចផ្ដល់អានិសង្សដល់អ្នកដែលបានពូននោះឲ្យបានរួចរំដោះនូវបាបគ្រោះនិងកម្មពៀរវេរាទាំងពួងទៀតផង ។
មហាសង្ក្រាន្តសូត្រ ក៏បានបញ្ជាក់ អំពីអានិសង្សនៃការពូនភ្នំខ្សាច់នោះថា "ពេលសង្ក្រាន្តថ្មីចូលមកដល់ ព្រះបាទ"បសេនទិកោសល" បានចូលទៅទូលសួរ ព្រះដ៏មានព្រះភាគថា (ព្រះដ៏ចម្រើន) មុនពេលព្រះអង្គទ្រង់បរិនិព្វានទៅ បើដល់សង្ក្រាន្តចូលឆ្នាំថ្មីម្ដងៗ តើខ្ញុំព្រះអង្គគួរបំពេញបុញ្ញកម្មអ្វីខ្លះ? "ព្រះដ៏ចម្រើនត្រាស់ថា" បពិត្រមហារាជ! គួរសាងវាលុកចេតិយនៅឆ្នេរស្ទឹង ឬ ទន្លេហើយនាំយកគ្រឿងសក្ការៈមានទៀន ធូប គ្រឿងក្រអូប ផ្កាភ្ញីជាដើម មកបូជាថ្វាយចុះ ព្រះអង្គក៏បានត្រាស់បញ្ជាក់អំពីអានិសង្សនៃការកសាងវាលុកចេតិយ ជាព្រះបាលីគាថាយ៉ាង ដូច្នេះថា៖ "វាលុកចេតិយំ កត្វា យេ នរា អថ នារិយា អន្នំ បានំ វត្ថំ បប្ផំ គន្ធវិលេបនាទីនិ អាហរិត្វា ចេតិយំ បូជំ កត្វា សទ្ធាយ ច អានិសំសំ មហប្ផលំ ទ្វេ កុលេ ឧប្បជ្ជតិ ខត្តិយេ ចាបិ ព្រាហ្មណេ ហីនេ កុលេ ន ជាយន្តិ ពាលុកស្ស ឥទំ ផលំ " ប្រែថា៖ នរៈនារីណាដែលបានសាង វាលុកចេតិយ ហើយបានយកនូវបាយ ទឹក សំពត់ ផ្កា គ្រឿងក្រអូប គ្រឿងលាប ជាដើម បូជាព្រះចេតិយនោះ ដោយសទ្ធាជ្រះថ្លា នរៈនារីនោះ រមែងបានទទួលនូវផលានិសង្សច្រើន រមែងទៅកើតក្នុងត្រកូលពីរគឺ ខត្តិយត្រកូល និងព្រាហ្មណត្រកូល មិនទៅកើតក្នុងត្រកូលថោកទាបឡើយ ។
ការលេងល្បែងប្រជាប្រិយខ្មែរ ក្នុងថ្ងៃវារៈវ័នបត
Khmer Folk Games in Vonnabat Day
ក្នុងថ្ងៃវារៈវ័នបត នៃពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ ពលរដ្ឋក្មេងចាស់ងើបពីព្រលឹម រៀបចំម្ហូបអាហារ ទៅវត្តដើម្បើចូលរួមក្នុងពិធីពូនភ្នំខ្សាច់ ដើម្បីធ្វើកិច្ចរំដោះកម្មពៀរផង និង ជាថ្ងៃផ្ដល់ផល្លានុផល ទៅឱ្យជនទីទាល់ក្រដែលបានទៅប្រមូលផ្ដុំតាមវត្ត អារាមនីមួយៗផង ការទទួលបាននូវអានិសង្សនេះហើយ ដែលបុរាណាចារ្យលោកសម្គាល់ហៅថាជា "ថ្ងៃត្រាសបុណ្យ" ក្រោយពេលដែលបញ្ចប់ពិធីពូនភ្នំខ្សាច់ នាពេលព្រឹក ពលរដ្ឋក៏បន្តលេងល្បែងប្រជាប្រិយខ្មែរក្នុងពេលនោះ លេងរហូតដល់ថ្ងៃរសៀល ឬ បញ្ឈប់ត្រឹមព្រះអាទិត្យអស់សុដង្គត ហើយពលរដ្ឋខ្លះអាចនៅបន្តដើម្បីបន្តធ្វើពិធីសូត្រឆ្លងភ្នំខ្សាច់ នាពេលព្រលប់ផងដែរ ។
ល្បែងប្រជាប្រិយខ្មែរ ដែលបានដកស្រង់ចេញពីឯកសារ នៃក្រុមជំនុំទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ រៀបរៀងដោយ លោក ចាប ពិន អធិបតីក្រុមជំនុំ អ្នកស្រី ពេជ្រ សល់, លោក លី ធាមតេង, លោក ស្ដើងធូរ និង ផ្នែកគំនូរដោយលោក ចាប នូ ដែលបានចុះផ្សាយក្នុងឆ្នាំ 1964 ចេញផ្សាយដោយ ពុទ្ធសនបណ្ឌិត្យកម្ពុជា ។
ល្បែងប្រជាប្រិយខ្មែរមានដូចតទៅ៖
ល្បែងស្ដេចចង់ មាន័យថា អ្នកធ្វើស្ដេចមិនត្រូវមានចិត្តលំអៀងនោះទេ គេចែកក្រុមលេងជា២ផ្នែក ប្រុស និង ស្រី ដែលជ្រើសយកចំនួនគូ ឱ្យឈរម្ខាងគ្នា ហើយស្ដេចចង់ត្រូវ អង្គុយកណ្ដាល ក្រុមស្រី ត្រូវឡើង
មកខ្សឹបប្រាប់ស្ដេចជាមុន នៃការស្រលាញ់ទៅកាន់ក្រុមប្រុស ហើយក្រុមប្រុសត្រូវឡើងខ្សឹបបន្ត កាលណាពួកគេខ្សឹបការស្រលាញ់ឈ្មោះដូចគ្នា ស្ដេចចង់និងស្រែកថា អៀវ ដែលតម្រូវឱ្យអ្នកខ្សឹបលើកទី២ នៃគូរទី១ ត្រូវអៀវដៃគូររបស់គេទៅម្ខាងទៀត គេធ្វើការចូលខ្សឹបឆ្លាសគ្នាទៅវិញទៅមករហូតដល់រកឃើញអ្នកឈ្នះនៃគូរចុងក្រោយ ភាគីដែលចាញ់ ត្រូវចូលមកអៀវភាគគីដែលឈ្នះទាំងអស់ព្រមគ្នា ទៅផ្នែកម្ខាងទៀតនៃទីរបស់ខ្លួនដែលចាញ់ អ្នកដែលត្រូវបានគេអៀវ និង ស្រែកបន្តថាអៀវៗ អៀវៗ រហូតដលទីនៃភាគីខាងចាញ់ ទើបសន្មតថាបញ្ចប់ល្បែង ។
ល្បែងចោលឈូង មានន័យថា ល្បែងផ្សងគូ គេចែកក្រុមលេងជា២ផ្នែក ប្រុស និង ស្រី ដែលជ្រើសយកចំនួនគូ ឱ្យឈរម្ខាងគ្នា ដែលឃ្លាតពីគ្នាទាំងសងខាងប្រហែល ៨ ទៅ ១០ ម៉ែត្រ គេយកក្រមារឺ កន្សែងមកឆ្នូលអោយមូលចងរឹតអោយតឹងណែនល្អ ទុកអោយមានកន្ទុយបន្ដិចហៅថា «ឈូង» សំរាប់កាន់បោះរឺចោលទៅមករកគ្នា ។ ការលេងល្បែងចោលឈូងមាន ២ បែប ទី១ហៅថា "ឈូងច្រៀងរាំ" ដែលតម្រូវឱ្យខាងប្រុស ឬ ខាងស្រី ច្រៀងនូវឃ្លាបោះឈូង ប្រកបដោយពាក្យចុងជួន (ស្រៈ ា ិ ី ុ អូ -ល-) រួចហើយគេលេបខាយពាក្យជួននោះទៅលើខាងប្រុស រួចគេពោលថា ចាំទទួលឈូងអូន ឬ ឈូងបង នៅពេលដែលខាងប្រុស ឬ ខាងស្រីចាប់បាននូវឈូងនោះ គេនិងចោលឈូងនោះទៅរកនរណាម្នាក់ បើចោលខុសចាត់ទុកជាឈូងស្អុយ បើចោលត្រូវ ម្នាក់ណាហើយត្រូវចាត់ទុកជា គូដែលគេផ្សង ដែលម្នាក់នោះត្រូវច្រៀងផងរាំផង យកឈូងនោះមកឱ្យភាគីដែលបានចោលត្រូវនេះ ដែលគេសន្មតហៅថា ច្រៀងរាំជូនឈូង ហើយអ្នកដែលមិនត្រូវបានគេចោលឈូងត្រូវមិនចាំបាច់ ច្រៀងរាំយកឈូងមកនោះទេ ។
បែប ទី២ហៅថា "ឈូងលោះខ្ញុំ" លេងដូចឈូងបែបទី១ដែរ ខុសត្រង់ ភាគីដែលចោលឈូងត្រូវនរណាម្នាក់នៃភាគីម្ខាងទៀត ត្រូវចាប់យកម្នាក់នោះមកឃាត់ទុក រួចតម្រូវឱ្យភាគីម្ខាងទៀតចោលឈូង ដើម្បីលោះគ្នីគ្នាមកវិញ បើភាគីម្ខាងទៀតមិនអាចលោះគ្នីគ្នារបស់ខ្លួនមកវិញបានទេ និង ត្រូវចាត់ទុកថាចាញ់ ហើយអ្នកដែលត្រូវបានគេឃាត់ទុកតម្រូវឱ្យចងបិទភ្នែក រួចប្រលែងឱ្យដេញចាប់ភាគីដែលជាអ្នកឈ្នះ បើចាប់បានសមាជិកណាម្នាក់ក្នុងពេលកំពុងចងបិទភ្នែក នោះនិងត្រូវបានរួចខ្លួន ហើយសន្មតថាបញ្ចប់ល្បែង ។
ល្បែងខ្លែងចាប់កូនមាន់ មានន័យថា ល្បែងការពារសមាជិក គេចាត់ម្នាក់ដែលមានមាឌធំឡើងធ្វើជាមេហ្វូងហៅថា "មេមាន់" សមាជិកជាច្រើនចាត់ធ្វើកូនមាន់ ហើយចាត់ម្នាក់ទៀត ឱ្យធ្វើជាខ្លែង ចាំចាប់កូនមាន់ ។ ម្នាក់ៗ ត្រូវចងក្រម៉ាក្រវ៉ាត់ចង្កេះឱ្យតឹងណែន ដើម្បីការពារកុំឱ្យរបូតសម្លៀកបំពាក់ គេត្រូវយកឈើមកគងលើគ្នា រួចឧបកិច្ចថា ភ្នក់ភ្លើង រួចមេមាន់ប្រាប់ឱ្យកូនមាន់តោងចង្កេះបន្តគ្នាជាជួរ រួចដើរក្រវែលៗជុំវិញ ទៅលេបខាយចំអក ឱ្យអ្នកតាងជាសត្វខ្លែងថា៖ ចាប់កូនខ្លែងប្រឡែងកូនអក ពពេចញ៉ែកញ៉កកូនអញតែមួយ ។ ជីកអន្លុងដាំត្រកួន ទន្សាយរត់ពួន ត្រកួនឡើងលាស់ ទៀន១គូតាំងយូបាំងព្រះ វារៈបីដងដល់ផ្ទះតានៅ ឬ ដល់ផ្ទះដូននៅ ? បន្ទាប់មកមេមាន់ស្រែកប្រាប់ថាដល់ហើយ មកដល់មុខខ្លែង មេមាន់សួរថា តាៗសុំភ្លើង ឬ ដូនៗសុំភ្លើង ខ្លែងសួរថា យកធ្វើអី យកមកដុតខ្យង ឱ្យតាសុីផង យកសំបក បើតាមិនសុីហើយចាប់កូនមុខ ឪពុកមិនឱ្យ ចាប់បានកូនក្រោយ សូមតាឬដូនយកចុះ រួចខ្លែងត្រូវយកដុំឈើឱ្យមេមាន់ បោះរមៀលខាងក្រោមប្រឡោះជួរជើង បើត្រូវសមាជិកណាម្នាក់ត្រូវដកហូតយកចុះ រួចមេមាន់ត្រូវដើរ ក្រវែលម្ដងទៀត ហើយប្ដូរចម្រៀងថា ចាប់កូនខ្លែងប្រឡែងកូនមាន់ បើមេមកទាន់យកកូនទៅលាក់ លាក់ឯណាលាក់ក្បាលដំណេក ភ្ញាក់ពីដេកវាយកូនទូងតាំង វារៈបីដងដល់ផ្ទះតានៅ ឬ ដល់ផ្ទះដូននៅ ? ក្នុងការសុំភ្លើងដដែល បើសិនជាដុំឈើនៅតែរមៀលត្រូវកូនមាន់ ខ្លែងនៅតែមានសិទ្ធដកសមាជិករហូតដល់អស់ បើដុំឈើមិនរមៀលត្រូវទេ ខ្លែងត្រូវចេញមកឆាបកូនមាន់ កាលណាខ្លែងចាប់បានសមាជិកណាមួយដែលបានបែកចេញពីជួរ កូនមាន់ដែលចាប់បានក្ដី កូនមាន់ដែលឃាត់ទុកក្ដី នោះត្រូវខ្លែងដាក់ទោស ឱ្យដើរដំណើរសត្វផ្សេងៗ ជុំវិញខ្លែងចំនួន៣ជុំ ហើយត្រូវសន្មតថាបញ្ចប់ល្បែង ។
ល្បែងលាក់កន្សែង មានន័យថា ល្បែងរវាសរវៃ គេបបួលគ្នាពី ៦ - ទៅ ១២ នាក់ ឬ ច្រើនជាងនេះ រួចគេឱ្យអង្គុយចោងហោងជាកងរង្វង់ នាក់អង្គុយត្រូវដាក់ដៃម្ខាង ឆ្វេង ឬ ស្ដាំ បោះមកខាងក្រោយ ។ ទើបគេយកកន្សែង មកបត់ជាពីរពួតធ្វើជារំព័ត បន្ទាប់មកគេចាត់អ្នកលេងម្នាក់ ត្រូវកាន់លាក់កន្សែងនេះ ដើរជារង្វង់ពីក្រោយដោយស្រែកច្រៀងពោលថា លាក់កន្សែង ឆ្មាខាំកែងអូសលោងៗ គេលាក់បណ្ដើរ ច្រៀងបណ្ដើរ ហើយក្រឡេកទៅមើលអ្នកអង្គុយ បើមានអ្នកណាម្នាក់ ងៀកក្រោយលួយមើល ត្រូវចាប់បានគេនិងពិន័យ ដោយដាក់ឱ្យអង្គុយនៅកណ្ដាលវង់មិនឱ្យកាន់កន្សែងចំនួន ៣ លើក ។ រួចហើយគេលាក់ទៅឱ្យអ្នកអង្គុយម្នាក់នៅក្នុងដៃ អ្នកអង្គុយនោះត្រូវដេញវាយអ្នកអង្គុយបន្ទាប់ដែលមិនដឹងខ្លួននិងមិនបានត្រៀមជាមុន ឱ្យរត់ព័តមួយជុំមកទីអង្គុយរបស់ខ្លួនវិញទើបរួចខ្លួន ទើបគេបន្តបែបនេះរហូតដល់គ្រប់សមាជិកដែលបានលេងទើបសន្មតថាបញ្ចប់ល្បែង ។
វារៈឡើងស័ក
Leungsak Day
ថ្ងៃទី៣ ហៅថា "វារៈឡើងស័ក" មានន័យថា ការផ្លាសប្ដូរ លំដាប់ស័ក នៃឆ្នាំសករាជ (Saka Era) ដែលមានស័កទាំង១០ ដូចជា៖ ឯកស័ក, ទោស័ក, ត្រីស័ក, ចត្វាស័ក, បញ្ចស័ក, ឆស័ក, សប្តស័ក, អដ្ឋស័ក, នព្វស័ក, សំរឹទ្ធិស័ក ដើម្បីសម្គាល់ឆ្នាំ នៃក្បួនហោរាសាស្ត្រក្នុងការគណនា ចុល្លសករាជ និង មហាសករាជ ចងក្រងដោយលោក Félix Gaspard Faraut ក្នុងឆ្នាំ ១៩១០ ដោយសៀវភៅនោះមានឈ្មោះថា (Astronomie Cambodgienne) លោកបានរៀនក្បួនតម្រាតារាសាស្ត្រខ្មែរនេះ ពីលោកឧកញ៉ាធិបតី ចាងហ្វាងដួង ។
ថ្ងៃទី ៣ នៃថ្ងៃឡើងស័ក មានការស្រង់ ព្រះពុទ្ធបដិមាករ និង ព្រះរស់ ដែលមានន័យថា មាតាបិតា ឬ ជីដូនជីតា ។ ការងូតទឹកជម្រះកាយជូនចំពោះ មាតាបិតា ឬ ជីដូនជីតា កូនចៅបានទទួលនូវពរសព្វសាធុការ ក៏ដូចជាការដឹងគុណ ចំពោះពួកគាត់ក្នុងការផ្ដល់កំណើត និង កិច្ចខិតខំបីបាច់ថែរក្សា ដែលពួកគាត់មានចំពោះកូនៗ កិច្ចតបស្នងនេះហើយ ដែលកូនចៅទទួលបានដំបូន្មានល្អៗ សម្រាប់អប់រំខ្លួន ក៏ដូចជាសាបព្រួសនូវទង្វើរដ៏ល្អនេះចំពោះកូនចៅជំនាន់ក្រោយរបស់ពួកគេផងដែរ ។ មហាសង្ក្រាន្តសូត្រ ក្នុងគម្ពីរ សុត្តជាតក បញ្ជាក់ថាអានិសង្សនៃការស្រង់ទឹក ព្រះសង្ឃ និង មាតាបិតា កាលថ្ងៃសង្ក្រាន្តចូលមកជិតដល់ព្រះបាទ "បសេនទិកោសល" បានរៀបចំឆាកយ៉ាងស្អាត នៅឆ្នេរស្ទឹងមួយរួចហើយក៏និមន្តព្រះពុទ្ធ និង ព្រះសង្ឃស្រង់ទឹក ដោយមានសមាទានសីល ប្រគេនភត្តាហារចំពោះព្រះពុទ្ធ និង ព្រះសង្ឃទាំងអស់ ក្នុងទីនោះផង ។ ដោយមានក្នុងពំនោលថា៖ អ្នកណាបានស្រង់ទឹកព្រះសង្ឃ មាតាបិតា និង គ្រូឧបជ្ឈាយ៍ និងបានទទួលអានិសង្សច្រើនណាស់ លុះដល់អនាគតជាតិនិងបានទៅកើតក្នុងទេវលោកឋាននិងបានជាស្ដេចចក្រពត្តិ មានបុណ្យបារមីច្រើន មានរូបសម្បត្តិល្អ មានទ្រព្យសម្បត្តិច្រើន មានសេចក្ដីសុខគ្រប់បែបយ៉ាង ។
ក៏ដូចជាតាមរយៈកំណត់ត្រាលោក ទេពពិទូរ ឈឹម ក្រសេម ការស្រង់បានបដិមា ព្រះកែវមរកត ក្នុងរាជព្រះបាទ សូរ្យវរ្ម័នទី១ ទ្រង់សោមនស្សណាស់ឱ្យទទួលទុកក្នុងព្រះបរមរាជវាំង ក្នុងរវាងឆ្នាំ ១០៤០ នៃគ.សករាជ ជាមួយនិងកិច្ចពិធីស្រង់ព្រះផងដែរ ហើយភាពល្បីល្បាញនៃកិច្ចពិធីបានដឹងដល់ ព្រះបាទ អនុរុទ្ធ ដែលសោយរាជ្យសម្បត្តិផ្លូវការណ៍ នៃអាណាចក្របាកាន បានជ្រាបដឹងដំណឹងនេះទ្រង់បានត្រាសបញ្ជារ ឱ្យរាជបំរើនាំរាជសារមកស្នើសុំយកព្រះកែវមរកត ត្រឡប់ទៅកាន់ប្រទេសភូមាវិញផងដែរ តាមរយៈកំណត់ត្រានេះ យើងអាចយល់បានថា កិច្ចពិធីស្រង់ព្រះពុទ្ធអង្គ អាចនិងកើតមានតាំងពីសម័យកាលអង្គរមកម៉្លេះ ។
ការលេងល្បែងប្រពៃណីខ្មែរ ក្នុងថ្ងៃវារៈឡើងស័ក
Khmer Traditional Games in Leungsak Day
បងប្អូនខ្មែរមួយចំនួន តែងយល់ច្រឡំពាក្យ ល្បែងប្រជាប្រិយខ្មែរ ទៅនិងពាក្យ ល្បែងប្រពៃណីខ្មែរ ដែលបុរាណាចារ្យ លោកបានបញ្ចាក់ពីភាពខុសគ្នានៃឈ្មោះរួចទៅហើយ គ្រាន់តែបងប្អូនមួយចំនួនយល់ច្រឡំប៉ុនណោះ ល្បែងប្រពៃណីខ្មែរ ជាល្បែងដែលគេតម្រូវឱ្យមានការប្រកួតប្រជែងគ្នា ដោយការល្បងប្រាជ្ញា ឬ ល្បងកម្លាំង ដោយសន្មតថា ជាកីឡាល្បែងបែបប្រពៃណី ដែលឈានទៅរកជាម្ចាស់ជើងឯក ដែលបុរាណាចារ្យលោកឱ្យកំណត់លេងជាការសម្គាល់នៃថ្ងៃឡើងស័ក ថ្ងៃដែលថ្នាក់ដឹកនាំតាមតំបន់បានប្រគល់រង្វាន់ជ័យលាភី តែងតាំងដល់អ្នកដែលបានឈ្នះក្នុងកម្មវីធីប្រកួតផ្សេងៗ ក្នុងថ្ងៃបង្ហើយថ្ងៃទី៣ នៃថ្ងៃវារៈឡើងស័កនេះ ។
ការប្រកួតលេងអុក
ការប្រជល់មាន់
ប្រដាល់គុនខ្មែរ (Kun Khmer Boxing)
ការសម្ដែងគុនល្បុកតោ (Bokator Performance)
ការប្រកួតបាញ់ព្រួញ
ការប្រណាំរទេះគោ
ការប្រណាំងរទេះសេះ
ការប្រណាំងរទេះក្របី
ការប្រមូលទឹកយក មកលេងជះទឹក និង បាតម៉្សៅ
ធំបំផុតនៃថ្ងៃចុងក្រោយ ។
ទំនៀមក្រោយចូលឆ្នាំខ្មែរ
Traditions after Khmer New Year
ក្រោយចូលឆ្នាំខ្មែរមួយថ្ងៃ ពោលគឺថ្ងៃទី១៧ គណៈសង្ឃទាំង៣និកាយ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និង ប្រាប់ឱ្យ ព្រះសងរាជ្យគ្រប់វត្ត នាំព្រះសង្ឃគ្រប់ៗអង្គ ចេញមកប្រស់ព្រំ ទឹកមន្តតាមភូមិស្រុករបស់ប្រជាជនខ្មែរ ដើម្បីបោសសំអាតនៅអំពើអាក្រក់ដែលកើតមាននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាពីមុនមក រំលឹកនៃការចងចាំ ថ្ងៃ១៧ មេសា ដែលពួក ខ្មែរក្រហម បានចូលមកកាន់កាប់ដឹកនាំប្រទេសកម្ពុជាទាំងស្រុងរហូតដល់មានការកាប់សម្លាប់ប្រជាពលរដ្ឋអស់រាប់លាននាក់ ។ ព្រះសង្ឃគ្រប់អង្គ នាថ្ងៃរសៀលនេះ និង ចេញមកដង្ហែរ ព្រះពុទ្ធបដិមារ ជាមួយទេវរូបរបស់ សាសនាព្រហ្មញ្ញ មាន ព្រះវិស្ណុ ព្រះព្រហ្ម ព្រះឥសូរ
ព្រះគណេស ជាមួយនិងការ សូត្រមន្តប្រស់ព្រំទឹក ដើម្បីបណ្ដេញ ពពួកបិសាច ដែលនាំយកភាពមិនល្អ មកថ្ងៃទី១៧នេះ ។
តំណាលនិទាន
មាននិទានអំពីថ្ងៃទី១៧ មេសា ដែលឆ្លងសករាជរួច ដែលច្រកទ្វារបិសាច និង ច្រកទ្វារទេវតាបានបើកដំណាលគ្នា បង្កើតបានជាចម្បាំងរវាងពួកទេវតា និង ពួកបីសាច ពួកទេវតាបានបើកច្រទ្វារទាំង២១ ដើម្បីចេញធ្វើចម្បាំងនិងពួកបីសាច ដូចនេះហើយទើបពលរដ្ឋខ្មែរមាននូវកិច្ច ជំនឿការអុជធូប ទាំង២១សសៃ ដើម្បីឧទ្ទិសសំបូងរូង មកដល់បញ្ចុប្បន្ននេះ ។ នៅក្នុងព្រះគុម្គីរពុទ្ធសាសនាមហាយាន នាប្រទេសចិន បាននិទានអំពីពួកបីសាច ដែលដឹកនាំដោយស្ដេចបីសាចឈ្មោះ "អូធាន" បានច្បាំងដណ្ដើមកាន់កាប់ឋានសួគ៌របស់ព្រះឥន្ទនាពេលនោះ ខាងទេវតាបានច្បាំងចាញ់ ហើយពួកបីសាចបានគ្រប់គ្រងនៅឋានទាំង៣ ដើម្បីបង្ក្រាបពួកបីសាចបាន ព្រះពុទ្ធ បានទៅចាប់បដិសន្ធិជា មនុស្សលោក មករួមនិងពួកទេវតា ចេញមកប្រយុទ្ធជាមួយនិងពួកបីសាច ទើបអាចយកឈ្នះពួកបីសាចបាន និទានចង់ពន្យល់ថា ព្រោះបើព្រះពុទ្ធ សម្លាប់ពួកបិសាច ក្នុងទម្រង់ជាព្រះ នោះទ្រង់និងដាច់អបត្តិដោយការសម្លាប់សត្វ មិនអាចក្លាយជាព្រះអរហន្តឡើយ ។ និទាននៅក្នុងគម្ពីរគ្រឹស្តសាសនា របស់ពួកអុឺរ៉ុប ថ្ងៃទី១៧ មេសា ដូចគ្នា ជាថ្ងៃដែលព្រះយេស៊ូគ្រឹស្ត លោករស់ឡើងវិញម្ដងទៀត ។
តឹកតាងនៃចម្លាក់ ព្រះទេវៈទាំងអស់ដែលជិះលើសត្វយាន្តជំនិះរបស់ខ្លួន គ្រប់ព្រះហត្ថកាន់ទៅដោយគ្រប់សាស្ត្រាវុធ ដែលឆ្លាក់ នៅជ្រុងថែវខាងលិចចំហៀងខាងជើង នៃ ប្រាសាទអង្គរវត្ត ពណ៌នាអំពីព្រឹត្តិការណ៍នៃការបើកច្រកទ្វារទេវតាទាំង២១ ដើម្បីធ្វើចម្បាំងរវាងពួកទេវៈ និង ពួកបិសាច ។
ក្នុងនោះ មានព្រះសូរិយា បរនូវរាជរថចម្បាំងរបស់ខ្លួនអូសដោយ អស្សតរ ៧ ក្បាល នៅខាងក្រោមព្រះ សូរិយា មានទេពនិករទាំង ៩ ចេញមកធ្វើចម្បាំងផងដែរ ។ មានរូបចម្លាក់ ទេវតារក្សាទិសទាំង៨ ផងដែរ ដែលលោកគង់លើយាន្តជំនិះរបស់ខ្លួន និង ប្រដាប់ទៅដោយគ្រឿងសាស្ត្រាបវុធក្នុងព្រះហត្ថ ដូចជា៖
១. ព្រះគុវេរៈ គង់លើយក្ស ថែករក្សាទិសឧត្ដរ លោកជាអធិបតីលើពួក យក្ស លោកមានឈ្មោះមួយទៀតថា សម្ដេចព្រះវេស្សវ័ណ ។
២. ព្រះវារុណ គង់លើហង្ស ថែករក្សាទិសបស្ចឹម លោកជាអាទិទេពតំណាងឱ្យគង្គា ដែលមានន័យថា ទឹក មានជាអាថ៍ ភ្លៀង ស្ទឹង ទន្លេ សមុទ្រ ។
៣. ព្រះស្កន្តៈ គង់លើមយូរា (ក្ងោក) ថែរក្សាទិសនារតី លោកជាបុត្ររបស់ ព្រះឥសូរ ។
៤. ព្រះវាយុ គង់លើសេះ ថែរក្សាទិសពាយ័ព្យ លោកជាអាទិទេពតំណាងឱ្យខ្យល់ ឬ ព្យុះ ។
៥. ព្រះឥន្រ្ទ គង់លើដំរីក្បាលបី ថែរក្សាទិសបូព៌ា លោក ជាស្ដេចគ្រប់គ្រងពួកទេវតា ទាំង៣៣ពួក ។
៦. ព្រះយមរាជ គង់លើក្របី ថែរក្សាទិសទក្សិណ
លោកជាស្ដេចដែលគ្រប់គ្រង ឋាននរក និងជាអ្នកកាន់ច្បាប់ ក្ដោបក្ដាប់នៃព្រលឹងវិញាណខ្មោចទាំងអស់ ព្រះយមរាជ មានសៀវភៅកំណត់ហេតុជីវិតរបស់មនុស្សទាំងអស់នៅលើផែនដី ហើយនៅពេលដែលមនុស្សណាអស់ជីវិត ព្រះយមរាជ នឹងបញ្ជូនកូនចៅរបស់ខ្លួន ឱ្យទៅយកព្រលឹងវិញ្ញាណមនុស្សនោះ មកឋាននរកដើម្បីកាត់ក្តី ។
៧. ព្រះអគ្គី គង់លើរមាស ថែរក្សាទិសអគ្នេយ៍ លោកជាអាទិទេពតំណាងឱ្យភ្លើង លោកជាកូនច្បងរបស់ ព្រះព្រហ្ម លោកមានមុខ២ តំណាងឱ្យថាមពល២ គឺ ពន្លឺ និង កំដៅ ។
៨. ព្រះឥសានៈ គង់លើរាជសីហ៍ ថែរក្សាទិសឥសានលោកជាអាទិទេពតំណាងឱ្យអាកាស និងជាព្រះដែលតំណាងឲ្យថាមពល ដែលមើលមិនឃើញនោះគឺ "សម្លេង" ។
តើសហគមន៍ពលរដ្ឋខ្មែរ អាមេរិកកាំង គួរចូលឆ្នាំខ្មែរយ៉ាងដូចម្ដេច?
How should the Cambodian-American community celebration Khmer New Year?
រៀងរាល់មួយឆ្នាំម្ដង នៃថ្ងៃចូលឆ្នាំខ្មែរ យើងតែងសង្កេតឃើញថា ពលរដ្ឋខ្មែរអាមេរិកាំង តែងតែមានសេចក្ដីនឹករលឹកទៅដល់ថ្ងៃចូលឆ្នាំរបស់ខ្លួន ហើយពួកគេនិងបង្កើតឱ្យមានក្បួនព្យុហយាត្រា (Parade Khmer New Year) ជាប្រចាំឆ្នាំ ដែលជារឿងល្អប្រពៃណាស់ ក៏ប៉ុន្តែ ក្បួនព្យុហយាត្រា របស់ពួកគេជារៀងរាល់ឆ្នាំមើលទៅហាក់បីដូចជាដំណើរធម្មតា មិនមានអ្វីដែលធ្វើឱ្យសារទររំភើបសោះ មិនមានការលើកយកអត្ថន័យណាមួយក្នុងនិទានចូលឆ្នាំយកទៅបង្ហាញដល់ជនបរទេសសោះ គួរមានក្បួនដង្ហែរ គោមផ្កាយ ក្បួនដង្ហែរទេវតាសង្ក្រាន្ត ក្បួនដង្ហែរក្បាលព្រហ្ម ក្បួនដង្ហែបដិមារព្រះពុទ្ធធំៗគង់លើរតនបល្ល័ងផ្កាឈូក ដូចជាមិនឃើញមានសោះ (រកអត្ថន័យ នៃពាក្យចូលឆ្នាំមិនឃើញនោះទេ) ហើយពួកគេប្រមូលផ្ដុំគ្នាទៅវត្ត ក្រៅពីចូលវត្តរួចមានលេងល្បែងប្រជាប្រិយតិចតួច ហើយអង្គុយញាំអីធម្មតា លក្ខណៈបែប (Picnic) គ្រួសារដោយឡែកៗពីគ្នា មិនមានអ្វីសម្គាល់ជាភាពធំដុំក្នុងថ្ងៃចូលឆ្នាំខ្មែរនោះទេ !!
ពលរដ្ឋខ្មែរអាមេរិកកាំង គួរបង្កើតឱ្យមានក្បួនព្យុហយត្រាពេលល្ងាច មានដង្ហែរគោមរូបផ្កាយ រូបព្រះផ្សេងៗ តំណាងឱ្យ ក្បួនហែរទេវតា បង្កើតឱ្យមានពិធីប៉ាតម៉្សៅ ក្នុងពេលប្រារព្ធពិធីហែរក្បួន ជាកិច្ចទទួលនូវសេចក្ដីក្រអូប ជាងនោះទៅទៀតគួរមានបាញ់នៅភ្លើងកាំជ្រួចផងដែរ គម្ពីរពុទ្ធសាសនានៅកម្ពុជា បានបញ្ចាក់ថា វត្តអារាម ជាទីស្ងប់ស្ងាត់ផងដែរ តាមរយៈ លោកទេព ពិទូរឈឹមក្រសេម មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃពុទ្ធសនបណ្ឌិត្យកម្ពុជា ធ្លាប់លើកឡើងថា មិនគួរឱ្យមានការរាំរែកវក់វីនៅពីមុខព្រះពុទ្ធបដិមាករនោះទេ វាជាអំពើបាប យើងក្រឡេកទៅមើលវត្តអារាមជាច្រើននៅកម្ពុជាបានធ្លាក់ចុះនៅក្រមសីលធម៌ជាខ្លាំងការចាក់ធុងបាសដម្លង់នៅតាមវត្តអារាម ដោយញាក់ញ័រ កន្ត្រាក់ៗចាក់សុទ្ធតែបទ Remix នៅពីមុខព្រះវិហារ នៅចំពីមុខព្រះពុទ្ធអង្គថែមទៀត ហើយមានអ្នកខ្លះក៏ឈានទៅដល់ការវាយតប់គ្នាក្នុងវត្តអារាមផងដែរ នេះហើយជាអំពើអន្តរាយនៃសីលធម៌ទំនៀមវប្បធម៌ជាតិ ។
ព្រះសង្ឃមួយចំនួនដែលគាត់រៀនព្រះគម្ពីពុទ្ធសាសនាបានតិច ក៏កើតជាក្ដីទោម្នេញមិនដឹងទាក់ទាញក្មេងៗយុវជនបែបណាមកវត្តលេងកំសាន្ត មានតែចាក់ធុងបាសតម្លង់ក្នុងវត្តអារាម យ៉ាងអនាធិបតេយ្យ ទាំងដែលគ្រប់វត្តអារាមជាទីស្ងប់ស្ងាត់នៃព្រះធម៌ ។ ព្រះសង្ឃមួយចំនួនដែលបួសជំពាក់ដោយគលេស នៃតណ្ហាកាមគុណ បានបង្កើតឱ្យមានការរាំរែក ពាសពេញវត្ត ប្រាសចាកពីពាក្យថា វត្តជាទីសំណាក់ធម៌ និង ជាទីស្ងប់ស្ងាត់ ព្រះសង្ឃមួយចំនួននៅមិនទាន់យល់ពីវដ្តរបស់មនុស្ស ដែលសប្បាយ ក្នុងរូបភាពជា កុមារតូច កុមារជំទង់ កុមារពេញវ័យ ចូលដល់វ័យមនុស្សធំ វ័យមនុស្សចាស់ ក៏ធ្លាក់ចុះនៃការសប្បាយជាបន្តបន្ទាប់ ហើយធុញទ្រាន់និងការសប្បាយរបស់ក្មេងៗដែលកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់រហូតដែលយើងថា វដ្តនៃមនុស្ស (ភាពសប្បាយជាកង់រង្វង់)
បុរាណចារ្យ លោកខំសយោគសាសនាទាំងពីរបញ្ជូលគ្នា ដែលចាត់ទុក ព្រហ្មញ្ញសាសនា ជាឪពុក ចាត់ទុកពុទ្ធសាសនា ជាម្ដាយ សាសនាទាំងពីរបានចូលគ្នាជាធ្លុងមួយ បង្កើតបានជាទំនៀមខាងផ្នែកអាណាចក្រ និង ទំនៀមខាងផ្នែកពុទ្ធចក្រ ដើម្បីឱ្យប្រទេសជាតិរីកចម្រើនរុងរឿង ដូចបណ្ដាលប្រទេសដទៃ ផ្នត់គំនិតដ៏ល្អឯកនេះហើយ នៅទទួលរងនូវការលាបពណ៌គ្នាគ្រប់រូបភាព ។
ព្រេងនិទាន ចូលឆ្នាំខ្មែរ
Khmer New Year Legends
តាមរយៈមហាសង្ក្រាន្តសូត្រ ឆ្នាំ 1892 របស់លោក ឧកញ៉ា ហោរ៉ាធិបតី ទិព្វនៃ្យ នេត្យដួង ជាសម្ដេចហោរា ទីប្រឹក្សាផ្ទាល់ របស់ព្រះបាទនរោត្ដម បាននិទានអំពី ទេវៈ មហាព្រហ្ម បានបែងភាគជា អវតារ លោកកេរ្តិ៍ស្វារៈ ជាសក្កទេវរាជនៃឋានទេវតា បានកាត់ផ្ដាច់ សិរសារបស់ខ្លួនហៅថា កុបិល ដែលបានមកពីពាក្យ "ក្បិល" មានន័យថា ការកាត់ផ្ដាច់ ។
មហាព្រហ្ម ដែលជា អវតារ លោកកេរ្ត៍ស្វារៈ (Avatar Lokesvara) មានព្រះភ័ក្រ មុខបួន តំណាងឱ្យ ព្រហ្មវិហារធម៌ទាំង៤ មាន៖ មេត្តា ករុណា មុទិតា និង ឧបេក្ខា ។ តាមរយៈរឿងអក្សរសិល៍ខាងលើ យើងមានភស្តុតាងជាច្រើនទៀត តាមរយៈ ប្រាសាទបាយ័ន ដែលសាងសង់ ដោយព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៧ ឧទ្ទិសចំពោះ អវតារ លោកកេរ្ត៍ស្វារៈ ក្នុងគោលគំនិតនៃការបង្រួម ព្រហ្មញ្ញសាសនា និង ព្រះពុទ្ធសាសនា ឱ្យក្លាយជាសាសនាតែមួយ ដើម្បីបង្កើតបានអរិយធម៌សាសនាដ៏រុងរឿងសម្រាប់មហានគររបស់ព្រះអង្គ ។
ព្រហ្មវិហារធម៌ទាំង៤
4 Brahma-vihara
មេត្តា
Mettā
មេត្តា ឬ មេត្រី (សំស្ក្រឹត: मैत्री) សេចក្តីស្រលាញ់ សេចក្តីរាប់អានគ្នា សេចក្តីសណ្ដោសប្រណី បំណងឲ្យអ្នកដទៃបាននូវសេចក្តីសុខ ។
ករុណា
Karuṇā
ករុណា (សំស្ក្រឹត: करुणा) សេចក្តីអាណិតអាសូរចំពោះខ្លួនឯង និង អ្នកដ៏ទៃ ដោយមិនចង់ឃើញនូវសេចក្ដីទុក្ខ របស់អ្នកដ៏ទៃ និង មានចិត្តប្រាថ្នាចង់ឱ្យអ្នកដ៏ទៃ ឆាប់រួចចាកសេចក្តីទុក្ខនោះ ។
មុទិតា
Muditā
មុទិតា (សំស្ក្រឹត: मुदिता) សេចក្តីរីករាយត្រេកអរ នៅពេលឃើញអ្នកដទៃ បានទទួលសេចក្តីសុខចម្រើន មានចិត្តត្រេកអរ និងអ្នកដទៃ ពេលឃើញអ្នកដទៃបានល្អ មិនមានចិត្តច្រណែននិន្ទាឈ្នានីសឡើយ ។
ឧបេក្ខា
Upekṣā
ឧបេក្ខា (សំស្ក្រឹត: उपेक्षा) សេចក្តីមិនលម្អៀងចិត្ត ការរក្សាចិត្តជាកណ្ដាល មានទស្សនៈវិស័យវែងឆ្ងាយ ប្រកបដោយសេចក្ដីត្រិះរិះ និង ពិចារណា តាមរយៈការប្រតិបត្តិនៃចក្ខុ ។
មហាសង្ក្រាន្តសូត្រ
Maha Sangkran Sutra
និទានអំពី សិរីមង្គលទាំង៣ប្រការ
Tales about the three kinds of glory
មានតំណាលនិទានថា នៅដើមនៃភទ្ទកប្ប មានសេដ្ឋីម្នាក់លោកមានកូនប្រុសម្នាក់ឈ្មោះថា "ធម្មបាលកុមារ" (Dhamabal Kumar) ដែលមាននូវចំណេះវិជ្ជាដ៏វិសេស ចេះភាសាសត្វ និងបានរៀនចេះចប់គម្ពីរត្រៃវេទតាំងពីអាយុបាន ៧ឆ្នាំ ។ សេដ្ឋីបិតាបានសាងប្រាសាទមួយ នាឆ្នេរទន្លេជាប់ដើមជ្រៃធំមួយ ដែលជាទីលំនៅរបស់បក្សីទាំងពួង ដើម្បីធ្វើការសម្មាធិ និងហាត់រៀន "ធម្មបាលកុមារ"បានក្លាយជាអាចារ្យក្មេងសមែ្តងមង្គលទេសនាផេ្សងៗដល់មនុស្សទាំងពួងផងក្នុងលិទ្ធិ ពុទ្ធសាសនា ។ គ្រានោះការសាបព្រោះព្រះពុទ្ធសាសនារបស់ធម្មបាលកុមារបានល្បីរន្ទឺដល់ "កុបិលមហាព្រហ្ម" (Kobil Maha Brahma) or (អង់គ្លេស: Avatar Lokesvara) ជាទេពនៃ "ទេវៈមុខ៤" ដែលជាអ្នកសមែ្តងមង្គលដល់មនុស្សទាំងពួងក្នុងលទ្ធិ ព្រហ្មញ្ញសាសនា ។ ពេលនោះកុបិលមហាព្រហ្ម បានប្រមើរមើលហើយឆ្ងល់ថាហេតុអ្វីបានជាព្រះពោធិសត្វ (Bodhisattva) ទៅចាប់កំណើតជាធម្មបាលកុមារហើយប៊ែរជាចង់លើកពុទ្ធសាសនាឱ្យល្បីរន្ទឺជាង ព្រហ្មញ្ញសាសនា របស់អត្មាអញទៅវិញ!? ដើម្បីចង់ផ្ចាញ់ព្រះពោធិសត្វ ដែលចាប់កំណើតជាធម្មបាលកុមារ កុបិលមហាព្រហ្មក៏ក្រឡាខ្លួនជា "សមនៈព្រាហ្មណ៍" (Brahmanism) យាងចុះមកសួរនៅចំនោទប្រស្នា "៣ប្រការ" ដល់ធម្មបាលកុមារ ដោយសន្យាទុកថា បើដោះប្រស្នាបានអត្មាដែលជាសមនៈព្រាហ្មណ៍ នេះបាន អត្មាអញនិងកាត់ក្បាលបូជា ចំពោះធម្មបាលកុមារ តែបើធម្មបាលកុមារដោះប្រស្នានេះមិនរួចទេ អត្មាអញនិងកាត់ក្បាលធម្មបាលកុមារ ដើម្បីបូជាចំពោះព្រហ្មញ្ញសាសនាវិញ ។ ធម្មបាលកុមារសុំឱ្យពន្យារពេលចំនួន ៧ថៃ្ងសិន ដើម្បីគិតប្រស្នា លុះកន្លងទៅ ៦ថៃ្ងហើយក៏នៅតែគិតមិនឃើញដឹងខ្លួនថាព្រឹកនេះនឹង ត្រូវស្លាប់ដោយអាជ្ញាកុបិលមហាព្រហ្មជាប្រាកដហើយដូចេ្នះ គួរតែរត់ ទៅលាក់ខ្លួន ពួនអាត្មាឱ្យឆ្ងាយប្រសើរជាង ។ ការគេចវេសរបស់ធម្មបាលកុមារបានទៅសំរាកនៅ ដើមត្នោត មួយដែលជាសំបុកសត្វឥន្រី្ទញីឈ្មោលមួយគូអាស្រ័យនៅ ។
ឥន្ទ្រីទាំងនោះធ្វើជាជជែកគ្នាថា៖
ឥន្ទ្រីញីសួរថា :តើព្រឹកនេះយើងបានអាហារអ្វីស៊ី?
ឥន្រី្ទឈ្មោលឆ្លើយថា : យើងនឹងស៊ីសាច់ ធម្មបាលកុមារ ដែលត្រូវកុបិលមហាព្រហ្ម មសម្លាប់ ព្រោះដោះប្រស្នាមិនរួច។
ឥន្រី្ទញីសួរថា តើប្រស្នានោះដូចមេ្តច ?
ឥន្រី្ទឈ្មោលឆ្លើយថា : តើវេលាព្រឹកសិរីសួសី្តស្ថិតនៅត្រង់ណានៃមនុស្ស ?
"ប្រស្នាទី១ ត្រូវឆ្លើយថា នៅមុខ"ហេតុនេះទើបមនុស្សទាំងឡាយត្រូវយកទឹកលប់មុខ ដើម្បីជាមង្គលនៅ ពេលព្រឹក ។
ឥន្ទ្រីឈ្មោលបន្ត តើថៃ្ងត្រង់សិរីសួស្ដីស្ថិតនៅត្រង់ណា នៃមនុស្ស ? "ប្រស្នាទី២ ត្រូវឆ្លើយថា នៅដើមទ្រូង" ដែលហេតុនោះពេលថ្ងៃត្រង់ក្ដៅខ្លាំងទើបមនុស្សត្រូវយកទឹកលាងទ្រូងដើម្បីជាមង្គលនៅពេលថ្ងៃ ។
ឥន្ទ្រីឈ្មោលបន្តទៀត តើវេលាព្រលប់ចូលដេកសិរីសួស្ដីស្ថិតនៅត្រង់ណា នៃមនុស្ស? "ប្រស្នាទី៣ ត្រូវឆ្លើយថា នៅជើងហេតុនេះ ទើបមនុស្សទាំងឡាយត្រូវយកទឹកលាងជើងមុននិងចូលដេកដើម្បីជាមង្គល នៅពេលយប់ ។ ធម្មបាលកុមារបានលឺដូចេ្នះ មានចិត្តសប្បាយរីករាយយ៉ាងខ្លាំង ក៏ត្រឡប់ទៅអាស្រមវិញដើម្បីដោះប្រស្នានៅថៃ្ងទី៧ជាថ្ងៃចុងក្រោយដែលជា
ថ្ងៃអាទិត្យ ។ ក្រោយមកធម្មបាលកុមារបានឆ្លើយដោះស្រាយប្រស្នានោះរួចពី "សមនៈព្រាហ្មណ៍" នោះ ព្រាហ្មណ៍នោះក៏សុខចិត្តចាញ់និងកាត់ក្បាលដើម្បីបូជា ។ ព្រាហ្មណ៍នោះមុននិងកាត់ក្បាលរបស់ខ្លួន បានក្រឡាខ្លួនជា កុបិលមហាព្រហ្មវិញ រួចហៅបុត្រីខ្លួនទាំង៧អង្គ មកប្រាប់ថា ឥឡូវបិតាត្រូវកាត់ក្បាលបូជាចំពោះធម្មបាលកុមារ ដែលចាញ់ភ្នាល់ប្រស្នានោះ តែបើដាក់ក្បាលបិតានៅលើផែនដី ក៏នឹងកើតជាភ្លើងឆេះទាំងលោកធាតុ ហើយបើបោះទៅលើអាកាសនិងគ្មានភ្លៀងរាំងស្ងួត បើចោលក្នុងមហាសមុទ្រទឹកនិងរីងស្ងួតហួតអស់ ចូលបុត្រីយកក្បាលបិតាទៅតម្កល់នារូងភ្នំកៃឡាស (អង់គ្លេស: Mount Kailash) ដូចេ្នះសូមបុត្រីទាំង៧ យកពានមកទទួលក្បាលរបស់បិតា បណ្ដាំចប់ហើយ កុបិលមហាព្រហ្មក៏កាត់ក្បាលហុច ទៅយឱ្យនាង "ទុង្សាទេវី" ដែលជាកូនច្បង ។ នាង ទុង្សាទេវី ក៏យកពានមាសទៅទទួលក្បាលបិតារួចហោះ ហែរប្រទក្សិណភ្នំព្រះសុម៉ែរុរាជ ជុំចក្រវាឡ តាមផ្លូវព្រះអាទិត្យចរណ៍ គំរប់ចំនួន ៦០នាទី ហើយក៏ដង្ហែរព្រះសិរសាបិតា ទៅប្រតិស្ឋានទុក ក្នុងមណ្ឌលនៅក្នុងគុហាគន្ធៈមាលី នាភ្នំនៃភំ្នកៃឡាស រួចបូជានៅគឿ្រងទិព្វផេ្សងៗ រួចហើយក៏ជុំនំអស់ទេវតា និងទេពនិករ (Teravada) នៃលទ្ធិវេទ (អង់គ្លេស: Ved) ទាំងមួយសែនកោដិទៅស្រង់ទឹក អនន់តៈ មហាស្រះ ដែលមានទឹកហូរចេញពីបំពង់ថ្មកែវ នៃមាត់ ព្រះគោឧសភារាជ ដែលជាយាន្តជំនិះរបស់
"ព្រះឥសូរ" ដោយភាពត្រជាក់ត្រជុំក្សេមក្សាន ព្រះហរទ័យ ទើបនាំគ្នាសមទានសីលដោយសេចក្ដីសមនស្សរីករាយគ្រប់ៗព្រះអង្គក្នុង "ភៈគៈវតីសភា" ដែល "ព្រះវិស្វៈកម្មទេវបុត្រ" ជាជាងវិស្វករ នៃឋានសួគ៌ និមត្តថ្វាយ ហើយបន្ទោរបង់នូវអពមង្គលឱ្យជ្រះស្រឡះដើម្បីចំរើននូវសុភមង្គល សិរីសួស្ដីជន្មាយុយុឺនយូរ ដល់មនុស្សសត្វលោកទាំងឡាយ ឱ្យទទួលបាននូវសេចក្ដីសុខតរៀងទៅ ។ លុះដល់គម្រប់ ១ឆ្នាំជា សង្ក្រាន្ត នាងទេវតាទាំង ៧ អង្គ ក៏ផ្លាស់វេនគ្នា មកអញ្ជើញ ព្រះសិរសាកុបិលមហាព្រហ្ម ដែលរក្សាទុកក្នុងរូងភ្នំទឹកកកនាភ្នំកៃឡាស ខេត្តហេមពាន នាំចេញមកដំកល់លើពានមាសហោះហើរប្រទក្សិណ ភ្នំព្រះសុម៉ែរុរាជ ចំនួន ៦០នាទី ទើបយាងត្រឡប់ទៅដំកល់ទុក ព្រះសិរសា បិតា នៅកន្លែងដើមវិញ រួចទើបត្រឡប់ទៅស្ថានទេវលោកវិញ ។
ពន្យល់និទាន
តួអង្គ កុបិលមហាព្រហ្ម គឺជា អវតារ លោកកេរ្តិ៍ស្វារៈ (Avatar Lokesvara) តំណាងឱ្យ ព្រហ្មវិហារធម៌ទាំង៤ មាន៖ មេត្តា ករុណា មុទិតា និង ឧបេក្ខា ។
តួអង្គ ធម្មបាលកុមារ គឺជា តួអង្គ ព្រះពោធិសត្វ (Bodhisattva) ក្នុងពុទ្ធសាសនាមហាយាន បុគ្គលដែលអាចដល់ព្រះនិព្វានបាន ប៉ុន្តែពន្យារពេលធ្វើសេចក្ដីប្រស់មេត្តាដល់សត្វលោកដែលរងទុក្ខ ។
នៅពេលដែល កុបិលមហាព្រហ្ម កាត់ព្រះសិរសាររបស់ខ្លួន ទ្រង់បានធ្មេចព្រះនេត្រ (បិទភ្នែក) រលត់ខន្ធ (khandha) គឺជាបាតុភូត នៃញាណ ទាំង៥ របស់មនុស្ស ដូចនេះហើយទើបពលរដ្ឋខ្មែរបច្ចុប្បន្ន ផ្សារភ្ជាប់និង ជំនឿការអុជធូប ៥សរសៃ ដើម្បីឧទ្ទិសដល់
អរុក្ខ អារ័ក្ស អ្នកតា ទេវតា មកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ។
ហេតុអ្វី ព្រះកេស កុបិលមហាព្រហ្ម មិនអាចបោះចោលនៅលើអាកាស លើដី និងក្មុងសមុទ្រ ដែលបណ្ដាលឱ្យលោកធាតុទាំងអស់ឆេះវិនាស នោះដោយសារតែ ព្រះកេសរបស់ទ្រង់បានស្រូបយកថាមពលភ្នែកទី៣ របស់ព្រះឥសូរ នៅពេលដែលព្រះឥសូរបានប្រើថាមពលភ្នែកទី៣ ដែលមានសីតុណ្ហភាពជាង ១លានអង្សារ ដុតបំផ្លាញព្រះកេសទី៥ របស់មហាព្រហ្ម ហើយកម្ដៅដែលសេសសល់ក្នុងព្រះកេសរបសមហាព្រហ្មទាំង៤ មានកម្ដៅរហូតដល់ ៥០០០ (៥ពាន់) ទៅ ១០០០០ (១មុឺន) អង្សាសេរ ទើបនិទានឱ្យយកព្រះកេសរបស់ទ្រង់តម្កល់នៅរូងភ្នំទឹកកក ដែលជាភាពត្រជាក់ នាភ្នំកៃឡាស
(Mount Kailash) ។
តួអង្គ ទេវតាមហាសង្ក្រាន្ត ទាំង៧ ដែលជាបុត្រី ទាំង៧របស់ កុបិលមហាព្រហ្ម គឺតំណាងឱ្យថ្ងៃទាំង៧ នៅលើផែនដី ដែលរាប់ចាប់ពីកូនច្បង តំណាងឱ្យថ្ងៃអាទិត្យ រហូតដល់ថ្ងៃសៅរ៍ ដែលជារង្វាស់នៃឯក្កតាប្រចាំសប្ដាហ៍ផងដែរ ។
តួអង្គ ព្រះវិស្វៈកម្មទេវបុត្រ គឺជាតួអង្គ តំណាងឱ្យ ព្រះពិស្ណុការ ជាជាងវិស្វៈករ នៃឋានសួគ៌ ដែលគ្រប់ការសាសង់ទាំងអស់នៅកម្ពុជា ត្រូវសែនព្រេនឧទ្ទិសបួងសួងដល់ទ្រង់ ដើម្បីជាសេចក្ដីសុខក្នុងការងារសាងសង់នេះ ។
ទេវតាសង្ក្រាន្តទាំង៧
The 7 Devata Sangkran
ទេវតាសង្ក្រាន្តទាំង៧ សម្ដែងកិរិយា អំពីការចេញហែរ សិរសា កុបិលមហាព្រហ្ម ដោយកំណត់ទៅតាមពេលវេលាច្បាស់លាស់ ជាមួយនិង ឈ្មោះទេវតាសង្ក្រាន្តទាំង ៧ និង គ្រឿងអាភរណៈ នៃដំណើរមកដល់ដែលបានចងក្រងដោយក្រុម កិច្ចការនៃ ក្រុមជំនុំទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ ពុទ្ធសនបណ្ឌិត្យកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ ១៩៦០ ។
បេីចេញហែរនៅវេលាព្រឹកព្រលឹម ដល់ថ្ងៃត្រង់ (ទ្រង់ឈរ) មិនកាន់ខ្សែរបង្ហៀរ ៦ : ០០ ព្រឹក > ១២ : ០០ ថ្ងៃត្រង់
បេីចេញហែរវេលាថ្ងៃត្រង់ ទល់នឹងព្រលប់ (ទ្រង់អង្គុយពាក់ឆៀង) ១២ : ០០ ថ្ងៃត្រង់ > ៦ : ០០ ល្ងាច
បើចេញហែរនៅវេលាព្រលប់ ទៅទល់អធ្រាត្រ (ទ្រង់ផ្ទំបេីកព្រះនេត្រ) ៦ : ០០ ល្ងាច > ១២ : ០០ អាធ្រាត
បេីចេញហែរនៅវេលាអធ្រាត្រ ទៅទល់ភ្លឺ (ទ្រង់ផ្ទំបិទព្រះនេត្រ) ១២ : ០០ រំលងអាធ្រាត > ៦ : ០០ ព្រឹក
អត្ថន័យនៃពណ៌មង្គលប្រចាំថ្ងៃទាំង៧
The meaning of 7 color glory of daily happiness
អត្ថន័យនៃសំលៀកបំពាក់ ពណ៌មង្គលប្រចាំថ្ងៃ នៃសប្ដាហ៍របស់កម្ពុជា ដែលបានដកស្រង់ចេញពីពណ៌មង្គលរបស់ទេវតាសង្ក្រាន្តទាំង៧ ដែលជាពណ៌តំណាងឱ្យថ្ងៃកំណើតរបស់ពួកគេ បុរាណខ្មែរលោកមានជំនឿយ៉ាងមុតមាំថា ប្រសិនបើពួកគេអនុវត្តដោយស្លៀកពាក់ តាមពណ៌នៃថ្ងៃកំណើតរបស់ពួកគេ នោះពួកគេនិង ជួបនូវភាពជោគជ័យ សុភមង្គល ភាពសុខដុមរមនា សុខភាពល្អ និងសំណាងល្អ, ពណ៌តំណាងថ្ងៃនិមួយៗមានអត្ថន័យដូចតទៅ៖
ថ្ងៃអាទិត្យ (Red) ពណ៌ក្រហម តំណាងអោយថ្ងៃវីរៈភាព ភាពអង់អាចក្លាហាន ។
ថ្ងៃអាទិត្យ ជាក្រុមមនុស្សដែលមិនចេះអែបអបអ្នកដ៏ទៃ បើមានចិត្តពិរោធ (ខឹង) និងកើតជាភ្លើងខ្លាំង ដូចនេះរមែងធ្វើឱ្យកិច្ចការរបស់ខ្លួនតែង ខូចខាតអាសាបង់ឥតការ និង ស្ដាយក្រោយជានិច្ច បុរាណចារ្យ លោកឱ្យប្រើពណ៌ក្រហមដើម្បីជាមង្គល ចេះគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍ ដែលធ្វើឱ្យខ្លួនគេយល់ថា ខ្លួនរបស់គេនិងធ្វើតែកាងារចាំបាច់ សម្រាប់រូបគេផ្ទាល់ប៉ុនណោះ ។
ថ្ងៃច័ន្ទ (Bright yellow) ពណ៌លឿងទុំ តំណាងអោយថ្ងៃសមនោស ភាពរីករាយ ។
ថ្ងៃច័ន្ទ ជាក្រុមមនុស្ស ដែលសេពគប់មិត្តភ័ក្ត បានល្អតែដំបូងប៉ុនណោះ លុះយូរទៅច្រើនព្រងើយៗដាក់គ្នា ហើយក៏បាត់បង់ទំនាក់ទំនងដែលអាចបង្កើតជាឱ្យកាស និង ប្រយោជន៍ដល់រូបគេ បុរាណចារ្យ លោកឱ្យប្រើពណ៌លឿងទុំដើម្បីជាមង្គល ចេះធ្វើសេចក្ដីសមនោស ចេះរក្សាទំនាក់ទំនង ការប្រាស្រ័យទាក់ទង ដើម្បីបានជាប្រយោជន៍តទៅមុខទៀត ។
ថ្ងៃអង្គារ (Royal Purple) ពណ៌ស្វាយ តំណាងអោយថ្ងៃអាថ៍កំបាំង ភាពជឿជាក់លើខ្លួនឯង ។
ថ្ងៃអង្គារ ជាក្រុមមនុស្ស ដែលពោពេញទៅដោយហេតុផលច្រើន គេច្រើនមានសេចក្ដីភ័យព្រួយច្រើនទៅលើរឿងកាងារអ្វីមួយ ជាមនុស្សខ្លាចមុខខ្លាចក្រោយ ធ្វើកិច្ចការអ្វីមួយច្រើនអែអង់ និងពឹងពាក់ទៅលើអ្នកដទៃ បុរាណចារ្យ លោកឱ្យប្រើពណ៌ស្វាយ ដើម្បីជាមង្គល បង្កើនសេចក្ដីក្លាហាន និងភាពជឿជាក់លើខ្លួនឯង នោះកិច្ចការអ្វីៗក៏បានសម្រេចផងដែរ ។
* ថ្ងៃពុធ (Olive drab
) ពណ៌សុីលៀប តំណាងអោយថ្ងៃសុទិដ្ឋិនិយម ភាពជាអ្នកដឹកនាំ ។
ថ្ងៃពុធ ជាក្រុមមនុស្ស ដែលច្រើនតែមើលងាយការងារ និង ស្ថានកាល ហើយចូលចិត្តនិយាយអួតអាងទៅអ្នកដ៏ទៃ និងមិនចេះខ្លាចអ្នកណាឡើយ ដូចនេះហើយរូបគេផ្ទាល់ច្រើនសម្បូរគេស្អប់ បុរាណចារ្យ លោកឱ្យប្រើពណ៌សុីលៀប ជាមង្គលដើម្បីឱ្យមានគំនិតសុទិដ្ឋិនិយម ការយល់ល្អគិតល្អចំពោះអ្នកដទៃ ទើបអាចដឹកនាំខ្លួនឯងបានល្អគេចចេញពីការស្អប់ខ្ពើមផងដែរ ។
ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ (Green) ពណ៌បៃតង តំណាងអោយថ្ងៃវិនិច្ឆ័យ ភាពរីកចម្រើនរុងរឿង ។
ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ជាក្រុមមនុស្ស ដែលមិនចូលចិត្តការនិយាយស្ដីច្រើន ហើយការងាររបស់គេច្រើនមានប្រសិទ្ធភាព ព្រោះគេជាមនុស្សម៉ត់ចត់ចំពោះការងារផងដែរ តែគេច្រើនមានសេចក្ដីថ្នាំងថ្នាក់ចំពោះអ្នកជុំវិញខ្លួន ដោយការគិតអវិជ្ជមានទៅលើអ្នកដ៏ទៃ និងការចាប់កំហុសរបស់អ្នកដ៏ទៃ បុរាណចារ្យ លោកឱ្យប្រើពណ៌បៃតង ជាមង្គលដើម្បីឱ្យរូបគេចេះវិនិច្ឆ័យ ថ្លឹងថ្លែង ព្រោះការចាប់កំហុសអ្នកដ៏ទៃ បង្កើតបានតែការមិនចុះសំរុងគ្នា និងមិនធ្វើឱ្យរូបគេមានភាពរីកចម្រើនរុងរឿងនោះទេ ។
ថ្ងៃសុក្រ (Blue) ពណ៌ខៀវ តំណាងអោយថ្ងៃប្ដេជ្ញាចិត្ត ភាពអំណត់ព្យយាម ។
ថ្ងៃសុក្រ ជាក្រុមមនុស្ស ដែលមិនទុកចិត្តអ្នកដ៏ទៃជាងរូបគេផ្ទាល់នោះទេ ទោះក្នុងសភាពណា ការណ៍ណាក៏ដោយ រូបគេចូលចិត្តសួរដេញដោល បញ្ជាក់សំដីគ្នាណាស់ បុរាណចារ្យ លោកឱ្យប្រើពណ៌ខៀវ ជាមង្គល ព្រោះភាពអំណត់ព្យាយាម និងការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់អ្នក សុទ្ធតែកើតមានបានដោយសារថ្វីដៃរបស់ខ្លួនផ្ទាល់ ។
ថ្ងៃសៅរ៍ (Dark Purple) ពណ៌ព្រីងទុំ តំណាងអោយថ្ងៃរាក់ទាក់ ភាពប្រាកដនិយម ។ ថ្ងៃសៅរ៍ ជាក្រុមមនុស្ស ដែលចូលចិត្តជួយអ្នកដទៃ ច្រើនជាទីទុកចិត្តដល់អ្នកដ៏ទៃ ដោយបែបនេះហើយ ទើបរូបគេទទួលបានអំណោយជារឿយៗ ពីអ្នកដ៏ទៃ ហើយជាអ្នកពូកែរៀបពាក្យពេចន៍ច្រើនចាក់បណ្ដោយ ហើយចេះប្រើពាក្យផ្អែមគ្រប់កាលៈទេសៈ បុរាណចារ្យ លោកឱ្យប្រើពណ៌ព្រីងទុំ ឬ ស្វាយក្រម៉ៅ ជាមង្គល ព្រោះភាពរាក់ទាក់របស់អ្នក និងបង្កើនភាពប្រាកដនិយមទៅលើផ្នត់គំនិតរបស់អ្នកដ៏ទៃ ដែលមានគំនិតមិនល្អទៅលើរូបអ្នក ។
អត្ថន័យ នៃពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ
The meaning of Khmer New Year
ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ (Khmer New Year) មានន័យថា ពិធីបុណ្យឆ្លងឆ្នាំថ្មី របស់ប្រជាជាតិខ្មែរ ដែលផ្សារភ្ជាប់ ទៅនិងវប្បធម៌ចំរុះរបស់ពួកគេ ។ បុរាណចារ្យ លោកឱ្យប្រើពាក្យ "ចូលឆ្នាំខ្មែរ" ជាផ្លូវការណ៍ ដើម្បីសម្គាល់ថា នេះជាពិធីចូលឆ្នាំថ្មីរបស់ជាតិសាសន៍ខ្មែរ ដែលមានតាំងពីការរាប់ឆ្នាំ តាមប្រតិទិន ចុល្លសករាជ (Chulasakaraj) ដែលកម្ពុជាចាប់ផ្ដើមរាប់ក្នុងឆ្នាំ ៦៣៧ នៃគ.សករាជ ដែលគិតចាប់ពី ស.វទី៧ មកម៉្លេះ ដែលគេបានតាំងវេលា តាមផ្កាយនក្ខត្តឬក្ស ចូលមកកាន់មេសៈរាសី ដែលមានស័កចំនួន ១០ ប៉ុនណោះដូចជា៖ ឯកស័ក, ទោស័ក, ត្រីស័ក, ចត្វាស័ក, បញ្ចស័ក, ឆស័ក, សប្តស័ក, អដ្ឋស័ក, នព្វស័ក, សំរឹទ្ធិស័ក ។
កតព្វកិច្ចចូលរួមរបស់ប្រជាជនខ្មែរ
ក្នុងនាមជាប្រជាជាតិខ្មែរ ត្រូវចូលរួមថែរក្សា ការពារ
លើកស្ទួយ ទំនៀមចូលឆ្នាំខ្មែរ របស់យើងដូចម្ដេចខ្លះ ?
ការរក្សានូវអត្ថន័យចូលឆ្នាំខ្មែរ
ការតែងដេគ័រលម្អផ្ទះ នៅថ្ងៃចូលឆ្នាំ ។
ថែរក្សាវប្បធម៌នៃការព្យួរគោមផ្កាយ ។
មានធុងទឹកនៅពីមុខផ្ទះ សម្រាប់ជះទៅលើអ្នកដំណើរ ទំនៀមមិនអាចកែប្រែ និង លុបចោលបាន របស់ដូនតាអង្គរ តំណាងឱ្យសិរីសួស្ដីបីប្រការ ។
នូវតែរក្សាការលេងជះទឹក និង ប៉ាតម៉្សៅ នាំប្រជាជនចាកឆ្ងាយ អំពីល្បែងសុីសងពាលា នៅថ្ងៃចូលឆ្នាំ ។
រាជការទៅប៉ូលិសមានសមត្ថកិច្ច ឬ មន្ត្រីអាជ្ញាធរ នៅពេលឃើញអ្នកណាម្នាក់ បានលេងជះទឹក និង ប៉ាតម៉្សៅ ដោយខ្វះក្រមសីលធម៌ ដូចជា៖ ការជះទឹកកខ្វក់ ការគប់ថង់ទឹក ការបន្លំស្ទាបប្រដាប់ភេទផ្សេងៗ អាជ្ញាធរត្រូវចុះចាប់ពួកគេយកទៅអប់រំ បើមាននូវការរាជការណាមួយ ក្នុងរូបភាពបែបនេះពិតមែន ។
គ្រប់វត្តអារ៉ាម មានបង្ហាញនូវទស្សនីយភាពរបាំប្រជាប្រិយ ដូចជា៖ របាំគោះត្រឡោក របាំគោះអង្រែ
របាំក្ងោកប់ៃលិន ការសម្ដែងល្ខោន និង ការសម្ដែងយុីកេរ ផ្សេង ល-។
ថ្ងៃនៃមហាសង្ក្រាន្ត
Date of Great Maha Sangkran
ប្រវត្តិចូលឆ្នាំខ្មែរ
Khmer New Year History
ប្រវត្តិចូលឆ្នាំខ្មែរ ត្រូវបានគេយល់ឃើញថាបានប្រារព្ធលើកដំបូងតាំងពី ស.វទី៧ មកម៉្លេះ ដោយការចាប់ផ្ដើមរាប់នៅប្រតិទិនជាលើកដំបូងរបស់កម្ពុជានោះគឺ ចុល្លសករាជ (ច.សក) ចាប់ផ្ដើមរាប់ចាប់ពីថ្ងៃចន្ទ ១២កើត ខែចេត្រ ឆ្នាំកុរ ឯកស័ក ពុទ្ធសករាជ ១១៨១, នេះបើយោងតាមវចនានុក្រមខ្មែរ ភាគ ១ ទំព័រ ១៥២ ។ រីឯព្រះរាជពង្សាវតាក្រុងកម្ពុជា ដែលរៀបរៀងដោយលោក ទេពពិទូរ ឈឹម ក្រសេម នោះ ក៏បានឱ្យដឹងដែរថាព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី១ ទ្រង់បានចេញព្រះរាជឱង្ការឱ្យប្រើប្រាស់ចុល្លសករាជជាលើកដំបូង ក្នុងពុទ្ធសករាជ ១១៨១ ត្រូវនឹងគ្រិស្ដសករាជ ៦៣៧ ពោលគឺក្នុងពេលដែលទ្រង់ឡើងសោយរាជ្យសម្បត្តិនៅរាជធានីឦសានបុរៈ គឺនៅតំបន់ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុក ខេត្តកំពង់ធំ បច្ចុប្បន្ន ។ ចុល្លសករាជ (Chulasakaraj) ដែលកម្ពុជាហៅថា សករាជតូច ព្រោះមានការសម្គាល់ឆ្នាំតែ ១០ ប៉ុនណោះ ដូចជា៖ ឯកស័ក (១) ទោស័ក (២) ត្រីស័ក (៣) ចត្វាស័ក (៤) បញ្ចស័ក (៥) ឆស័ក (៦) សប្តស័ក (៧) អដ្ឋស័ក (៨) នព្វស័ក (៩) សំរឹទ្ធស័ក (១០) ។ ក្រោយមកដោយសារ ចុល្លសករាជ ជាសករាជតូច មិនអាចកំណត់ខែឆ្នាំ តាមឯក្កតា ជាក់លាក់បាន កម្ពុជាក៏ផ្លាសប្ដូរមកប្រើប្រតិទិន "មហាសករាជ" (Mahasakaraj) ដែលកម្ពុជាហៅថា សករាជធំ ដោយចាប់ផ្ដើមរាប់ជាលើកដំបូង នាស.វទី៩ គ.សករាជ ៨៨៩ ត្រូវនិងរជ្ជកាលព្រះបាទ យសោវរ្ម័នទី១ ដែលមហាសករាជ បានចាប់កំណើតនៅ ប្រទេសឥណ្ឌា នៅថ្ងៃ១កើតខែចេត្រ គ.សករាជ ៧៨ ត្រូវនិងថ្ងៃទី១៤ ខែមីនា ដែលយកឈ្មោះតាមព្រះបាទ (សក/សៈកៈ) ។ ប្រតិទិនរបស់ មហាសករាជ គិតតាមដំណើរគោលចរ របស់ព្រះច័ន្ទ នៃរង្វាស់ឆ្នាំ "ចន្ទគតិ" ដូច្នេះ ការរាប់មហាសករាជ គេត្រូវគិតតាមថ្ងៃខែ របស់ចន្ទគតិ មិនគិតតាមសុរិយាគតិឡើយ មហាសករាជថ្មី គេរមែងរាប់ចាប់ពីថ្ងៃ១កើត ខែចេត្រ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ទើបព្រះបរមរាជវាំងមាននូវកិច្ចពិធី ត្រស្តិសង្ក្រាន្ត ដែលធ្វើឡើង៣ថ្ងៃ មុនថ្ងៃ១កើត ខែចេត្រជារៀងរាល់ឆ្នាំ ធ្វើនៅថ្ងៃទី ១៣.១៤.១៥ រោចខែផល្គុន ។ មហាសករាជ មានការរាប់សម្គាល់ខែទាំង១២ នៃចន្ទគតិ ដូចជា៖ ១.បុស្ស (Bŏss) ២.មាឃ (Méakh) ៣.ផល្គុន (Phâlkŭn) ៤.ចេត្រ (Chêtr) ៥.ពិសាខ (Pĭsakh) ៦.ជេស្ឋ (Chésth) ៧.អាសាឍ (Asath) ៨.ស្រាពណ៍ (Srapôn) ៩.ភទ្របទ (Phôtrôbât) ១០.អស្សុជ (Âssŏch) ១១.កត្តិក (Kâtdĕk) ១២.មិគសិរ (Mĭkôsĕr) ។ រហូតដល់ចុងសម័យអង្គរ យោងតាមកំណត់ត្រាលោក ចូវតាខ្វាន់ (Zhou Daguan) ដែលមកដល់អាណាចក្រខ្មែរ ក្នុងឆ្នាំ ១២៩៦ នៃគ.សករាជ លោកបានធ្វើដំណើរចេញពីតំបន់អ្នកស្រុកចេនឡា មកតាមបឹងទន្លេសាប មកដល់តំបន់អង្គរ ក្នុងខែសីហា លោកអាចយល់ច្រឡំនៅ ពិធីបុណ្យអុំទូក ថាជាពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំ របស់កម្ពុជាដែលធ្វើឡើងនៅខែ មិគសិរ ត្រូវនិងខែទី១១ របស់ចិន ដែលលោកបានពណ៌នាអំពីការប្រកួតអុំទូក មានបណ្ដែតគោម និង អុចកាំជ្រួច ផងដែរ រហូតលោកបន្តស្នាក់នៅអស់ពេល ៨ខែ លោកបានកត់ត្រាអំពីពិធីបុណ្យរដូវក្ដៅរបស់កម្ពុជា ដែលអ្នកស្រុកនាតំបន់អង្គរបានលេងជះទឹកដាក់គ្នារយៈពេលជាច្រើនថ្ងៃ និងបានប្រមូលទឹកមកពីគ្រប់ទិសទីនាថ្ងៃចុងក្រោយ យកមកស្រោចស្រពបដិមារព្រះពុទ្ធដែលគេបានយកមកដង្ហែរចំនួន ២៥អង្គ ផងដែរ ។ អរិយធម៌កម្ពុជា បានប្រារព្ធពិធីចូលឆ្នាំរបស់ខ្លួនតាំងពីខែចេត្រ ដែលត្រូវជាខែទី៤ នៃខែមេសា តាំងពីស.វទី៧ មកម៉្លេះ តែដោយភាពល្អៀងនៃប្រតិទិនចន្ទគតិ ខែទី១២ មិគសិរ អាចល្អៀងមកខែទី១ ហើយខែចេត្រទី៤ អាចល្អៀងមកខែទី៥ ហើយខែបន្តបន្ទាប់ទៀតមានការល្អៀងចូលគ្នាជាបន្តបន្ទាប់ ទើបកម្ពុជាសំរេចប្ដូរមករាប់ សុរិយាគតិវិញ ក្នុងសម័យអណាព្យាបាលបារាំង រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ មានន័យថាយើងចូលឆ្នាំ នៅមេសៈរាសី តាមប្រតិទិនពុទ្ធសាសនាដដែល គ្រាន់តែយើងផ្លាសប្ដូរឯក្កតានៃការរាប់លំដាប់ខែប៉ុនណោះ ដោយប្ដូរពីចន្ទគតិ ទៅសុរិយាគតិ វិញដើម្បីភាពជាក់លាក់នៃរង្វាស់ខែក្នុងមួយឆ្នាំ ។ ដោយសុរិយាគតិ គេគិតតាមក្បួនរាសីចក្រ ដែលព្រះអាទិត្យធ្វើដំណើរចេញពី មីនរាសី (Pisces) គឺជាសញ្ញាហោរាសាស្ត្រទីដប់ពីរ និងចុងក្រោយនៅក្នុងរាសីចក្រ វាលាតសន្ធឹងពី 330° ទៅ 360° នៃរយៈបណ្តោយលំហអាកាស នៅក្រោមរាសីចក្រត្រូពិច ព្រះអាទិត្យឆ្លងកាត់តំបន់នេះនៅចន្លោះថ្ងៃទី 19 ខែកុម្ភៈ ដល់ថ្ងៃទី 20 ខែមីនា ហើយធ្វើដំណើរចូលដល់ មេសរាសី (Aries) ទីតាំងនៅអឌ្ឍគោលលំហអាកាសខាងជើង ដោយព្រះអាទិត្យនិងដើរត្រង់ពីលើក្បាល ហៅថា "សាមញ្ញសង្ក្រាន្ត" កំដៅព្រះអាទិត្យឡើងក្ដៅជាងខែទាំងពួង ប្រជាប្រុសស្រីនិងបានសំរាកពីស្រែចម្ការរបស់ពួកគេ បន្ទាប់មកពួកគេអាចប្រមូលទិន្នផលក្នុងខែនេះផងដែរសម្រាប់ការត្រៀមអបអរពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីរបស់ខ្លួន ដោយសារតែអាកាសធាតុក្ដៅនេះហើយទើបកើតមានទំនៀមលេងជះទឹករបស់ដូនតាខ្មែរបុរាណ មកដល់បញ្ចុប្បន្ននេះ ។
ចន្ទគតិ
ចន្ទគតិ បា. ( ន. ) ដំណើរព្រះចន្ទ : លើកខែតាមចន្ទគតិ, កំណត់ថ្ងៃខែតាមចន្ទគតិ ។
ចន្ទគតិកាល បា. ( ន. ) កាលរដូវដែលកំណត់តាមដំណើរព្រះចន្ទក្នុងឆ្នាំមួយៗ ចែកជារដូវមាន ៣ គឺ ហេមន្តៈ រដូវរងា មាន ៤ ខែ រាប់តាំងពីថ្ងៃ ១ រោច ខែកត្ដិក ទៅដល់ថ្ងៃពេញបូណ៌មីខែផល្គុន, គិម្ហៈ រដូវក្ដៅមាន ៤ ខែ រាប់ពីថ្ងៃ ១ រោចខែផល្គុន ទៅដល់ថ្ងៃពេញបូណ៌មីខែអាសាឍ, វស្សា រដូវភ្លៀងមាន ៤ ខែ រាប់ពីថ្ងៃ ១ រោចខែអាសាឍ ទៅដល់ថ្ងៃពេញបូណ៌មីខែកត្ដិក, រួមទាំងបីរដូវជា ១២ខែ ត្រូវជា គម្រប់១ឆ្នាំ, តែបើឆ្នាំ ដែលមានអធិកមាសលើស ខែអាសាឍ ២ ដង នោះ ត្រង់គិម្ហៈរដូវ មាន ៥ខែ គឺរាប់ពីត្រឹមថ្ងៃ ១រោច ខែផល្គុន ទៅដល់ថ្ងៃពេញបូណ៌មី ខែទុតិយាសាឍ, ឆ្នាំនោះមាន ១៣ ខែ, ហៅថា ឆ្នាំមានអធិកមាស ។ បើឆ្នាំមានអធិកវារៈ ត្រង់ខែជេស្ឋត្រូវមាន ៣០ថ្ងៃ ខុសពីធម្មតា ខែអាសាឍ ជួនកាលមាន ២ដង
មុនឈ្មោះ – បឋមាសាឍ
ក្រោយឈ្មោះ – ទុតិយាសាឍ
បើយកលេខប្រើជាជំនួសខែ បឋមាសាឍ ត្រូវដាក់លេខ ៨ ក្រោមសូន្យ ( ᧠ ), ខែ ទុតិយាសាធ ត្រូវដាក់លេខ ៨ ពីរតម្រួតលើគ្នា ( ᧰ ) ចន្ទមណ្ឌល ក្នុងអាកាសក៏ហៅថា ខែដែរ : សំពះព្រះខែ, ខែរះ, និង ខែលិច ។
ទុតិយាសាឍ –យ៉ាសាត បា.; សំ. ( ន. ) (ទុតិយាសាឡ្ហ; ទ្វិតីយាសាឍ) ឈ្មោះខែអាសាឍទី ២ គឺខែអាសាឍក្រោយ ជាគូគ្នានឹងខែអាសាឍទី ១ គឺខែអាសាឍមុនដែលហៅថា បឋមាសាឍ (មានតែក្នុងឆ្នាំណាដែលមានអធិកមាស គឺឆ្នាំដែលត្រូវលើកខែអាសាឍ ២ ដងបំពេញតាមចន្ទគតិ) ហៅខែ ទុតិយាសាឍ ។
កំណត់ត្រា ពាក្យ សង្ក្រាន្ត
សិលាចារឹក ប្រាសាទទេពប្រណម K.290
សិលាចារឹក ប្រាសាទភិមានអាកាស K.291 និយាយពីការ សែនដង្វាយក្នុងឆ្នាំថ្មី
សិលាចារឹក ប្រាសាទបឹងមាលា K.989 និយាយពីការ រៀបដង្វាយថ្វាយគ្រូបុរោហិត ក្នុងឆ្នាំថ្មី
សិលាចារឹក ភ្នំសណ្ដក ខេត្តព្រះវិហារ K.195 បានចារឹកថា គប្បីរក្សាគ្រឿងដង្វាយដល់ព្រះ ប្រចាំថ្ងៃសង្ក្រាន្ត
សេចក្តីប្រតិកម្ម
មានការផុសនិយាយពីវប្បធម៌ចូលឆ្នាំខ្មែរ របស់បងប្អូនមួយចំនួនលើបណ្ដាញសង្គម Facebook និង Youtube ដែលប្រាសចាកពី កំណត់ត្រានៃឯកសារយោងទាំងស្រុង ការលើកឡើងដោយគ្មានប្រភពច្បាស់លាស់ ដោយផុសថា ទេវតាទាំង៧អង្គ ជាប្រពន្ធរបស់ ព្រះឥន្ទ្រ ពិធីលេងជះទឹក ជារបស់បរទេសជាដើម និង តាមរយៈសារព័ត៌មានមួយចំនួន ដែលជាហេតុធ្វើឱ្យមានការយល់ច្រឡំដល់ពលរដ្ឋខ្មែរមួយចំនួនធំ ។ អត្ថបទនៃ ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ ដែលរៀបរាប់ខាងលើនេះ បានធ្វើការស្រាវជ្រាវអស់រយៈពេល 4 ឆ្នាំ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ 2018 មក ដែលឯកសារមួយចំនួនធំ បានរកឃើញនៅបណ្ណាល័យអន្តរជាតិធំៗ នាក្រៅប្រទេស ដូចនេះសូមធ្វើការកែតម្រូវ ខ្លឹមសាររបស់បងប្អូន ដែលផុសអំពីទំនៀមចូលឆ្នាំខ្មែរ ឱ្យបានច្បាស់លាស់ សូមអរគុណ ។
អត្ថបទទាំងមូល មិនដាក់ប្រភពឯកសារ តាមសៀវភៅមហាសង្ក្រាន្តរបស់លោក អុឹម បុរិន្ទ នោះទេ ព្រោះប្រភពមួយចំនួនធំក្នុងសៀវភៅនេះ ដាក់ Credit យកមកពីតម្រាសង្ក្រានរបស់ថៃ ដែលប្រាសចាកតាមតម្រារបស់ខ្មែរ ។ ដូចជា៖ ការផ្លាសប្ដូរឈ្មោះ ទេវតា ក្នុងសៀវភៅមហាសង្ក្រាន្ត ដែលនាំឱ្យមានភាពច្របូលច្របល់ជាច្រើនលើកច្រើនសារ ទុង្សាទេវី ទៅជា ទុង្សទេវី ទៅជា ធុង្សៈទេវី រាក្យសាទេវី ទៅជា រាក្សសាទេវី, មហោទរាទេវី ទៅជា មហោធរៈទេវី រូបគ្របមុខ កាយវិការយាងមករបស់ទេវតា ខុសក្បួនតម្រា យកគ្រឿងពណ៌ត្បូងប្រដាប់កាយ ទៅធ្វើជាពណ៌មង្គលផ្សេងៗ ល ។
សេចក្តីប្រតិកម្ម លើកទី 2
ការលើកឡើងចំពោះ បណ្ឌិតសភាអក្សរសាស្ត្រមួយរូបចំពោះពិធីលេងជះទឹកនៅកម្ពុជា ហាក់ដូចជាឆ្ងាយពីជំនាញរបស់លោកម្នាក់នោះ ចំពោះវប្បធម៌ប្រពៃណីជាតិកម្ពុជា តាមរយៈ ការលើកឡើងជាបន្តបន្ទាប់ដែលខុសពីជំនាញរបស់ពួកគេ ។
មានដូចជា៖ គ្រូបង្រៀន ដេប៉ាតឺម៉ង់ ផ្នែកគណិតវិទ្យា បណ្ឌិតសភាផ្នែកអក្សរសាស្ត្រ មន្ត្រីជំនាញផ្នែក
សារពត៌មាន ព្រះសង្ឃផ្នែកធម្មទាន បុគ្គលផ្នែកអចលនទ្រព្យ ផ្សេងៗ ពួកគេគ្មានការងារធ្វើ ឬ យ៉ាងណា ចាំមកអង្គុយតែទើសឆ្កឹះឆ្កៀល វប្បធម៌ទំនៀមរបស់កម្ពុជាតាមការយល់ឃើញ របស់ពួកគេ ពេលខ្លះពួកគេ ចង់កែប្រែ ឬ ចង់លុបបំបាត់នៅទំនៀមវប្បធម៌របស់កម្ពុជាថែមទៀត ។
ពិធីលេងជះទឹក ដែលផ្លាសប្ដូរពីការលេងដោយជះទឹក តាមរយៈ ត្រឡោកដូង វិវត្តន៍មក កាធុនដាក់ទឹក បន្តមកផ្ទិលទឹក រហូតជឿនលឿនដល់ មានកាំភ្លើងជ័រ បាញ់ទឹក ដើម្បីជាភាពងាយស្រួលក្នុងការរក្សាបរិមាណទឹកដាក់នៅតាមខ្លួនរបស់ពួកគេ អ្វីដែលសំខាន់កុំបោះបង់នៃការលេង ព្រោះនិងបណ្ដាលឱ្យទំនៀមរបស់យើងធ្លាក់ទៅដៃប្រទេសជិតខាង យើងនិងគ្មានឬសគល់នៃការតតាំង រហូតដល់រាប់រយជំនាន់ឯណោះ ។
វាគួរតែមន្ត្រីជំនាញផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ជាអ្នកបកស្រាយពីផលប៉ះពាល់ មើលទៅដូចគ្មានឃើញប៉ះពាល់អ្វីសោះ បើតាមបុរាណចារ្យ ក្ដាប់បាន មានតែជនបរទេសគាត់ពោលសរសើរ ពីការលេងជះទឹក បាញ់ទឹកនៅសៀមរាប ហើយពួកគេចង់មកលេងបែបនេះនៅឆ្នាំបន្ទាប់នេះទៀត ភ្ញៀវទេសចរណ៍អន្តរជាតិ អាចថានិងសម្រុកមកច្រើនជាងនេះទៀត នៅពេលដែលពលរដ្ឋខ្មែរលេងកាំភ្លើងជ័របាញ់ទឹកកាន់តែច្រើន ប្រាកដជាមានអ្នកវិនិយោគ មកបើករោងចក្រផលិតកាំភ្លើងជ័រនេះបន្ថែមទៀត កម្ពុជាចំណេញពី ទេសចរណ៍ជាតិ និង អន្តរជាតិផង ចំណេញទាំងកំណើនការងារក្នុងស្រុកផង ដូចជាមិនឃើញចំនុចដែលមើលទៅគួរឱ្យខាំធ្មេញដាក់សោះ !!។
ចុះបើយើងប្រើក្អមជះទឹកវិញ និងមានផលប៉ះពាល់អ្វីខ្លះ ?
ក្អមទឹក ជាវត្ថុដែលមានកស្តួច សម្រាប់ដាក់ទឹក
គេអាចត្រឹមយក មកចាក់ទឹក ឬ ច្រូចទឹកបាន តើយើងជះទឹកយ៉ាងដូចម្ដេច បើវាមានបរិមាណធ្ងន់ ? ភាគច្រើនខ្មែរពីបុរាណ ប្រើវាដោយការកណ្ដៀត និង ទូលក្អម ប៉ុនណោះ គិតចាប់ពី សម័យអង្គរ មកដល់សង្គមរាស្ត្រនិយម រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ មិនដែលជួបសោះការយកក្អមដាក់ទឹកមកជះគ្នានេះ តើលោកបណ្ឌិតនោះបាន រកឃើញរបកគំហើញនេះពីណាដែរ ?
បើតាមបុរាណចារ្យ យល់ឃើញ ការយកក្អមទឹកមកជះគ្នា មានហានិភ័យណាស់ អាចបង្ករជាអំពើហិង្សា គប់គ្នារបួសស្លាប់ដោយក្អម បង្ករតែសេចក្ដីអន្តរាយដល់ទំនៀមខ្មែរប៉ុនណោះ ។ មានតែល្បែងប្រប្រិយមួយគត់ដែលគេប្រើក្អម នោះគឺ ល្បែងវាយក្អម ហើយមិនមានកំណត់ត្រាណាផ្សេងដែលខ្មែរបុរាណបានកត់ត្រាទុក អំពីបែបផែននៃការលេងក្អមបែបផ្សេងពីនេះទៀតនោះទេ សូមអរគុណ ។
សេចក្តីស្នើសុំ ចំពោះបងប្អូនសារពត៌មាន
នៅក្នុងថ្ងៃដ៏វិសេស នាថ្ងៃចូលឆ្នាំខ្មែរ បុរាណចារ្យ សូមស្នើសុំ ចំពោះបងប្អូនសារពត៌មានមួយចំនួន សូមកុំបង្ហោះ សេចក្ដីមិនល្អនៅក្នុងបណ្ដាញសង្គមនាថ្ងៃចូលឆ្នាំប្រពៃណីជាតិរបស់ខ្លួនអី វាធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សេចក្ដីរីករាយ និងបង្កើតបានផ្នត់គំនិត នៃរូបភាពភ័យខ្លាច ធ្វើឱ្យឪពុកម្ដាយនៃពលរដ្ឋខ្មែរមួយចំនួន សម្រេចចិត្តខុស នៃការបិទសិទ្ធសេរីភាពរបស់កូន មិនឱ្យលេងទៅតាមទំនៀមរបស់ដូនតាខ្លួន ធ្វើឱ្យកូនៗរបស់ពួកគេរងនូវសម្ពាធផ្លូវចិត្តឈានដល់ការប្រព្រឹត្តនូវអបាយមុខផ្សេងៗ ដូចជា៖ សេពគ្រឿងញៀន លេងល្បែងសុីសង ផ្សេងៗ ដោយសាររូបភាព ឬ Video របស់បងប្អូនសារពត៌មានមួយចំនួន ដែលបានយករូបភាពគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗនៃប្រទេសដ៏ទៃមកធ្វើការផុសចាក់ដោតដល់អារម្មណ៍របស់ពលរដ្ឋខ្មែរមួយចំនួន បង្កើតឱ្យមានការតិះដៀលដល់ជាតិសាសន៍ខ្លួនគ្រប់រូបភាព គិតចាប់ពីសមញ្ញជន ព្រះសង្ឃរហូតដល់គ្រូ បណ្ឌិតដេប៉ាតឺម៉ង់ ផងដែរ សូមអរគុណ និង អរព្រះគុណ ។
ក្រមសីលធម៌ពត៌មាន ក្នុងថ្ងៃចូលឆ្នាំខ្មែរ
មិនគួរផុសពីពត៌មាន លាបពណ៌នយោបាយណាមួយក្នុងថ្ងៃចូលឆ្នាំខ្មែរ ចំនួន 3ថ្ងៃ ។
(មិនថាបក្សនយោបាយទាំងអស់នៅកម្ពុជា)
មិនគួរផុសសេចក្ដីកើតទុក្ខ ណាមួយក្នុងថ្ងៃចូលឆ្នាំខ្មែរ ចំនួន 3 ថ្ងៃ ។
មិនគួរផុសរូបភាពចលាចលណាមួយ ក្នុងថ្ងៃចូលឆ្នាំខ្មែរ ចំនួន 3 ថ្ងៃ ។
មិនគួរផុស ពីចេទនាបុគ្គលណាមួយ ក្នុងការបង្អាក់ វប្បធម៌ និង ទំនៀមនៃការលេង ជះទឹក និង ប៉ាតម៉្សៅ ។
សូមចូលរួមផ្សព្វផ្សាយ កន្លែងទេសចរណ៍ សំខាន់ៗ ឬ ភាពសប្បាយរីករាយណាមួយ ដើម្បីជួយជម្រុញវិស័យទេសចរណ៍ជាតិ ។
(មានន័យថាសារពត៌មានរួមចំណែកជួយដល់សេដ្ឋកិច្ចជាតិ)
មិនគួរផុសសេចក្ដីអន្តរាយ នៃបណ្ដាលប្រទេសផ្សេងៗនៅលើពិភពលោកក្នុងថ្ងៃចូលឆ្នាំខ្មែរ ចំនួន 3 ថ្ងៃ ។
សេចក្ដីសង្វែគ
រាល់ពេលចូលឆ្នាំខ្មែរម្ដងៗ យើងតែងតែទទួលបានការលាបពណ៌ពីជនអគតិមួយចំនួន អំពីទំនៀម លេងជះទឹក និង ប៉ាតម្ស៉ៅ ហើយកង្វះការយល់ដឹងរបស់ពួកគេសឹងតែរំលាយ ទំនៀមនេះចោលទៀតផង ។ឧទាហរណ៍៖ ពេលចូលឆ្នាំម្ដងៗ នៅតំបន់ ក មានពិធីលេងសប្បាយៗទៅតាមទំនៀម 30 ទៅ 40 ប្រភេទឯណោះ ហើយ តំបន់ ខ មានលេងទៅតាមទំនៀម 20 ទៅ 30 ប្រភេទប៉ុនណោះ រីឯតំបន់ គ មានលេងទៅតាមទំនៀមក្រោម 20 ប្រភេទអីចឹងទៅ ហើយតំបន់ ឃ មានទំនៀមលេងសប្បាយតែ 4 ទៅ 5 ប្រភេទតែប៉ុនណោះ ស្របពេលដែលប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយតាមទូរសព្ទដៃចាប់ផ្ដើមបើកទូលាយ មនុស្សតំបន់ ឃ ដែលគាត់មានទំនៀមលេងតិចតួច ក៏បង្ហោះលាបពណ៌ ឌឺដងជេរដៀល ទៅតំបន់ ក ដែលគេមាន មានពិធីលេងសប្បាយៗទៅតាមទំនៀម 30 ទៅ 40 ប្រភេទឯណោះ ដូចនេះ មនុស្សក្នុងតំបន់ ឃ ពួកគាត់មិនបានស្វ័យសិក្សា ទៅលើមនុស្ស ក្នុងតំបន់ ក នោះទេ គាត់ប្រឹងវាយប្រហារមួយឈ្នះដៃ ដើម្បីឱ្យអ្នកដទៃមើលឃើញថា មានតែពួកគាត់ទេ ជាអ្នកការពារថែរក្សានៅទំនៀមវប្បធម៌ខ្មែរកន្លងមក ។ ចុះតំបន់ ក ដែលគេខំប្រឹងប្រែងរក្សាទំនៀមពីដើមរៀងមក ពួកគេមិនចេះឈឺចាប់ឬយ៉ាងណា ដែលទ្រាំមើល ពួកដង្កូវដូចអ្នកមកបំផ្លាញតែខ្មែរគ្នាឯងឱ្យរលាយ សឹងគ្រប់ជំនាន់ ។ យូរៗទៅ ទៅជាពួករៀនបានតិច ពួកអក្ខរកម្ម និង ពួករៀនជំនាញផ្នែកផ្សេងសោះ ចេះមកបកស្រាយ ទំនៀមវប្បធម៌ខ្មែរ ប៉ាតណាប៉ាតណី នាំឱ្យច្របល់សង្គមខ្មែរម្ដងហើយម្ដងទៀត តាមផ្នត់គំនិតដ៏សំរាមរបស់ពួកគេ ដែលក្រុមបុរាណចារ្យ មិនអាចទទួលយកបាន ក្នុងបរិបទនេះ ។
សេចក្តីថ្កល់ទោស
សូមអំពាវនាវ ឱ្យអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចទាំងអស់
ក៏ដូចជាថ្នាក់ដឹកនាំជាន់ខ្ពស់នៃក្រសួងវប្បធម៌ និង ក្រសួងពត៌មាន សូមចូលរួមបញ្ឈប់ដាច់ខាត រាល់ជន់ទាំងឡាយណាដែលស្លៀកពាក់តែងកាយ ជាពួកទេវតា ហើយយកទៅធ្វើជាសេចក្ដីលេងសើចបង្ហោះជាការលេងកំប្លុកកំប្លែង ផុសនៅតាមបណ្ដាញសង្គមផ្សេងៗ ដែលប្រាសចាកពីសេចក្ដីគោរពរបស់ដូនតាខ្មែរទាំងស្រុង ដែលសំលៀកបំពាក់ទាំងនេះត្រូវបានចាត់ទុកជា សំលៀកបំពាក់ថ្លៃថ្នូរ និងជានិមិត្តរូបតំណាងឱ្យរបាំទេវៈរបស់កម្ពុជាផងដែរ ដែលយើងគ្រប់គ្នាសម្គាល់ថា ជាសំលៀកបំពាក់នៃរបាំព្រះរាជទ្រព្យ ។
កិច្ចពិធីទាក់ទងនិងគោម នៅកម្ពុជា
Lantern Ceremony in Cambodia
ពិធីព្យួរគោម ប្រារព្ធនៅក្នុងពិធីបុណ្យ
ចូលឆ្នាំខ្មែរ ។ English: Lantern hanging ceremony held in the festival Khmer New Year.(April)
ពិធីបង្ហោះគោម ប្រារព្ធនៅក្នុងពិធីបុណ្យ វិសាខបូជា ។ English: Lantern launching ceremony held in the festival Vaisak Worship Day.(May) Worshipping to Buddha Ceremony.
ពិធីបណ្ដែតគោម ប្រារព្ធនៅក្នុង ពិធីបុណ្យអុំទូក ។ English: Lantern Floating Ceremony '' 'Held in Cambodia Water Festival or Bon Om Touk (November)
តំណភ្ជាប់អត្ថបទ
Article links
សង្ក្រាន្ត (Sangkran)
អត្ថបទ ប្រៀបធៀប
Articles Comparison
អត្ថបទ នៃការចងក្រងនៅ វីគីភីឌាខ្មែរចែកចេញជា ៤ ប្រភេទ ប្រភេទទី១ ការចងក្រងតាមកម្រិតសិក្សា របស់ យូស័រ (User) ដែលធ្វើការសរសេរចងក្រងតាមលំនាំ ដើមទាំងស្រុង ហៅថាអត្ថបទចម្លង អ្នកចងក្រងមានកម្រិតយល់ដឹងតិច ការដាក់ប្រភពឯកសារយោង មិនច្បាស់លាស់ ការដាក់ប្រភពឯកសារមិនត្រឹមត្រូវ ។
ប្រភេទទី២ ការចងក្រង ដោយផ្អែកលើ ការដាក់ឯកសារយោងតាមប្រភពតំណភ្ជាប់ក្រៅ លើបណ្ដាញណាមួយ ដោយមិនមានស្ថាប័ន ជំនាញទទួលស្គាល់ ឧទាហរណ៍: ការដាក់ឯកសារយោងតាម វេបសាយផ្ទាល់ខ្លួន ដូចជា៖ Blog spot, World press, ផ្សេងៗ ដែលជាប្រភពបង្កើតឡើងដោយខ្លួនឯង ដោយមិនមានការ ទទួលស្គាល់ដោយ គ្រឹះស្ថានបោះពុម្ពផ្សាយ និង មិនមានអាជ្ញាប័ណ្ណ ចេញផ្សាយត្រឹមត្រូវ និង មិនមានសូម្បីតែឈ្មោះអ្នកនិពន្ធ ។
ឧទាហរណ៍: អ្នកនិពន្ធជំនាន់មុន ស្រាវជ្រាវនិងចងក្រងចេញផ្សាយជាសៀវភៅមួយក្បាល បន្ទាប់មកអ្នកជំនាន់ក្រោយបានស្រាវជ្រាវឃើញអត្ថបទនេះ ក៏យកវាមកបន្ត ដោយបន្លំថាខ្លួនជាអ្នកស្រាវជ្រាវ និង ចងក្រង ដែលជាការរំលោភលើសិទ្ធអ្នកនិពន្ធជាខ្លាំង ហើយវាជាចេទនាក្នុងការបន្លំស្នាដៃ អ្នកជំនាន់មុនផងដែរ ដូចនេះហើយ អ្នកជំនាន់ក្រោយគួរផ្លាសប្ដូរឥរិយាបទ គួរជំនួសដោយពាក្យថា ប្រែសម្រួល (Edition) មានន័យថា អ្នកបានយកអត្ថបទដើមជាគោល ហើយអ្នកសរសេរបន្ថែមនូវប្រយោគឃ្លាណាមួយ ដែលអ្នកអាចរកឃើញពីប្រភពឯកសារផ្សេងទៀតហើយយកមកប្រែសម្រួលបញ្ចូលគ្នា ។
ប្រភេទទី៣ ការចងក្រងអត្ថបទខុសជំនាញវិជ្ជាជីវៈរបស់ខ្លួន មានន័យថា អ្នករៀនផ្នែកផ្សេង និង មានកម្រិតវប្បធម៌ផ្នែកផ្សេង ហើយអ្នកមកចងក្រអត្ថបទផ្ទុយពីកម្រិតយល់ដឹងរបស់ខ្លួន ឧទាហរណ៍ អ្នកចេះជំនាញចងកូដ (Coder) ប៉ុន្តែអ្នកបែរជាមកសរសេរ ឬ ចងក្រងអត្ថបទ ដែលខុសពីជំនាញរបស់ខ្លួន មានន័យថា អ្នករៀនមុខវិជ្ជាផ្សេង ហើយអ្នកមកចងក្រង អត្ថបទ វប្បធម៌ប្រវត្តិសាស្ត្រជាដើម ដែលធ្វើឱ្យអ្នកផ្សេងដែលចូលមើលអត្ថបទរបស់អ្នកទទួលបានការយល់ខុស ។
ប្រភេទទី៤ ការចងក្រងអត្ថបទដោយអ្នកជំនាញ មានន័យថា អត្ថបទដែលគេបានចងក្រង មានការរៀបពាក្យពេចន៍បានល្អ មានការពន្យល់ច្បាស់លាស់ មានឯកសារយោងច្បាស់លាស់ មានឈ្មោះអ្នកនិពន្ធ មានការបរិច្ឆេទ នៃឆ្នាំចេញផ្សាយ មានឈ្មោះដើម របស់អត្ថបទគោល មានការទទួលស្គាល់ពីអ្នកជំនាញ គាំទ្រដោយគ្រឹះស្ថានបោះពុម្ភផ្សាយ អត្ថបទដែលបានចងក្រង មានបញ្ជីរលេខសៀវភៅ ដែលត្រូវនិងចំណេះជំនាញរបស់អ្នកចងក្រង ។
ដោយការរៀបរាប់ខាងលើនេះ រាល់អត្ថបទដែលចងក្រង វប្បធម៌ ប្រវត្តិសាស្ត្រជាតិកម្ពុជា នៅលើអត្ថបទវីគីភីឌាខ្មែរ សូមបងប្អូនពិនិត្យរាល់ខ្លឹមសារអត្ថបទ និង តំណភ្ជាប់ ឯកសារយោង ឱ្យបានច្បាស់លាស់ ជាពិសេសការចងក្រងអត្ថបទ វប្បធម៌ប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា ជាភាសាអង់គ្លេស ចងក្រងដោយពួកបរទេស ភាគច្រើនគឺមិនត្រឹមត្រូវនោះទេ ដូចនេះហើយ សូមបងប្អូនយល់ដឹងអំពីចំនុចនេះ សូមបញ្ឈប់ការចែកចាយ អត្ថបទវប្បធម៌ប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា តាមរយៈអត្ថបទនៃ English Wikipedia ដោយជនបរទេសទាំងនោះ ធ្វើតាមច្បាប់គោលការរបស់គេ ដោយរក្សានូវស្នាដៃអ្នកចងក្រងមុន ដូចនេះយើងមិនអាចចូលទៅកែសម្រួលអត្ថបទក្នុង Article នោះបានទេ ពួកគេ និង Block យើងចេញហើយហើយចោទប្រកាន់ User របស់យើងថា ជា User អាយ៉ង ។
ឧទាហរណ៍: Article Cambodian New Year ដែលជាអត្ថបទមិនត្រឹមត្រូវ ហើយខ្លឹមសារនៃអត្ថបទនេះ ត្រូវបានជនជាតិថៃមួយចំនួន យកវាមកវាយប្រហារ វប្បធម៌កម្ពុជា នៅលើបណ្ដាញសង្គមថ្មីៗនេះ ហើយអត្ថបទក្នុង article នេះត្រូវបានពួកជនបរទេសដែលខុសជំនាញវិជ្ជាមុខជំនាញរបស់ពួកគេ ធ្វើការការពារ និង ចងក្រងអស់ជាច្រើនឆ្នាំ ហើយយើងមិនងាយស្រួលក្នុងការចូលទៅប្រែសម្រួលនោះទេ ពួកវានិងប្លុកយើងចេញដោយចោទប្រកាន់ថា អាយ៉ង user ដោយពួកវាចាំបាច់ក្នុងការប្លុកមិនឱ្យមានការកែប្រែក្នុង article ដែលពួកវាបានកាន់កាប់នោះទេ ។
ដូចច្នេះ
See also
តើពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី មេសៈរាសី មាននៅប្រទេសណាខ្លះ នៃតំបន់អាសុីភាគខាងត្បូង ?
តើពួគគេចាប់ផ្ដើមប្រារព្ធពិធីចូលឆ្នាំរបស់ខ្លួននៅពេលណា ?
(New Year fall in April)
(Khmer New Year) Start in 7th century 637 AD
(Songkran Thai New Year) Start in 19th century 1888 AD
(Pi Mai Laos New Year) Start in 14th century
(Tamil New Year in Southern India) start in 3rd century
(Sinhalese New Year Sri Lanka) Start in 5th century
(Vaisakhi in Northern India) Start in 19th century 1801 AD
(Nepal New Year) Start in 16th century
(Thingyan New Year Myanmar) Start in 11th century
(Dai New Year Chinese) Start in 14th century 1380 AD
(Pohela Boishakh New Year Bangladesh) Start in 7th century
ឯកសារយោង | train | wikipedia |
MRI | តើអ្នកគណនាថវិកាថាមពលនិងកំរិតអំណាចសម្រាប់ខ្សែ fiber-optic យ៉ាងដូចម្តេច? | khm | Khmer | ការគណនា Power Budget and Power Margin សម្រាប់ Fiber-Optic Cables – SecuDemy.com
Home/Security News/General/ការគណនា Power Budget and Power Margin សម្រាប់ Fiber-Optic Cables
PhannarithApril 15, 2020
មុននឹងធ្វើការបំពាក់ (cabling) សំនុំប្រព័ន្ធខ្សែអុបទិក (cable plant) នៅក្នុងគំរោងជាក់លាក់មួយគេតែងធ្វើការគណនាមួយចំនួនសំរាប់ការ design លីងនៃគំរោងនោះ។ ខាងក្រោមនេះគឺជាវិធីមួយដើម្បីប៉ាន់ប្រមាណតំរូវការថាមពលអុបទិកនៃលីងមួយនៅក្នុងគំរោង:
1. គណនាកញ្ចប់អានុភាពសំរាប់ខ្សែអុបទិក (Power Budget, System Gain)
កញ្ចប់ power budget នេះជាអ្នកកំនត់ដ៏សំខាន់មួយនៃកំហាតបង់អតិបរមា (maximum loss) នៅក្នុងសំនុំខ្សែ cable plant ដែលគ្រោងនឹងតំលើង ដើម្បីអោយការបញ្ជូនទិន្នន័យនៅលើលីងអុបទិកអាចធ្វើទៅបានដោយគ្មានកំហុស bit error។ Power budget វាគឺជាគំលាតរវាងអានុភាពផ្សាយនិងអានុភាពទទួលដែលតម្រូវអោយមាននៃឧបករណ៍ទទួល។ ប្រសិនបើយកការវិភាគក្នុងករណីធ្ងន់ធ្ងរ (worst-case analysis) មួយមកប្រើសំរាប់ការគណនា power budget នេះ, គេយកអានុភាពផ្សាយអប្បរមា (minimum transmitter power) និងអានុភាពទទួលអប្បរមានៃឧបករណ៍ទទួល (Minimum Receiver Sensitivity) មកប្រើក្នុងការគណនា រឺឯករណីទូទៅវិញគេយកអានុភាពផ្សាយមធ្យម (Average Transmitter Output) មកប្រើជំនួសវិញ។ Receiver sensitivity ជាអានុភាពទទួលអប្បរមាដែលឧបករណ៍ទទួលមួយអាចទទួលស៊ីញ៉ាល់បានដោយមិនមានកំហុស bit error កើតឡើង។
2. គណនាតំហយចុះរឺកំហាតបង់ថាមពលសរុបលើសំនុំប្រព័ន្ធខ្សែ (attenuation or link loss, loss budget)
– កំហាតបង់ថាមពលសរុបនៃសំនុំប្រព័ន្ធខ្សែអុបទិកគឺជាទំហំ
នៃកំហាតបង់ដែលសំនុំប្រព័ន្ធខ្សែ cable plant មួយអាចទទួលរង។ វាត្រូវបានគណនាដោយការបូកបញ្ជូលគ្នានូវកំហាតបង់ដែលប៉ាន់ប្រមាណនៃគ្រប់សមាសធាតុផ្សំ (component losses) ទាំងអស់ដោយរួមមាន passive components ដែលបានប្រើនៅក្នុង cable plant ដើម្បីទទួលបាននូវកំហាតបង់សរុបដែលបានប៉ាន់ប្រមាណពីចុងម្ខាងទៅចុងម្ខាងទៀត។ កំហាតបង់នៃគ្រឿង passive devices រួមមានកំហាតបង់ថាមពលខ្សែក្នុងមួយគីឡូម៉ែត្រ (fiber loss/attenuation រឺ loss per Km), កំហាតដោយសារ connector loss, កំហាតដោយសារតំណរ splice loss, កំហាតដោយកំណាត់ខ្សែ patchcord, កំហាតដោយសារ couplers រឺ splitters (FTTH រឺ OLAN PON splitters), bypass Switch Loss ។ល។ ដែលមាននៅក្នុងការប្រើប្រាស់ជាក់ស្តែង។ Passive devices គឺជាសមាសធាតុអេឡិចត្រូនិចដែលមិនតម្រូវអោយមានប្រភពថាមពលដើម្បីបំពេញមុខងារដែលត្រូវធ្វើរបស់វា។
- កត្តាដ៏ទៃទៀតដែលអាចបណ្តាលអោយលីង (link) បាត់បង់ថាមពលរួមមានការខូចទ្រង់ទ្រាយដើមនៃស៊ីញ៉ាល់ (distortion impairments) ដោយសារការរីក pulse, គឺជា dispersion (modal and chromatic dispersion នៅក្នុងខ្សែ MM fiber, chromatic and polarization mode dispersion នៅក្នុងខ្សែ SM fiber) និងកំហាតបង់ដោយសារ higher-order mode ជាដើម។
– ក្នុងករណី dispersion កើតឡើងលើលីងដែលប្រើខ្សែ MM មានល្បឿនខ្ពស់ ជាទូទៅគេបំរ៉ុងទុកកំរិតធានា dispersion penalties ខ្លះសំរាប់កំហាតបង់ថាមពល (ប្រហែល3 dB)
– គេក៏ត្រូវបំរ៉ុងទុកថាមពលខ្លះផងដែរសំរាប់ការថយចុះថាមពល
បន្តិចម្តងៗនៃប្រព័ន្ធ (margin for system degradation) ដោយសារការប្រើប្រាស់យូរឆ្នាំនៃ ខ្សែ, connectors, តំណរ splices ជាដើម។ល។ ប្រហែល 3dB ។
– ក្នុងការគណនាសាមញ្ញគេគ្រាន់តែបញ្ចូលកំរិតបំរ៉ុងសុវត្ថិភាព (safety margin) ប្រមាណ 3 dB ទៅក្នងកំហាតសរុបនៃសំនុំប្រព័ន្ធខ្សែ cable plant ជាការស្រេច។
– បណ្តាប៉ារ៉ាមែត្រទាំងឡាយ (ជាអាថ៌ អានុភាពផ្សាយ, អានុភាពទទួល, កំហាតបង់នៃប្រភេទខ្សែរអុបទិកត្រូវគ្នានឹងជំហ៊ានរលកប្រើប្រាស់។ល។) ដែលចាំបាច់ត្រូវប្រើក្នុងការគណនាកញ្ចប់ power budget, loss budget ត្រូវយោងដល់លក្ខណះបច្ចេកទេស specifications (optical interface, fiber optics) នៃគ្រឿងបរិក្ខា/ឧបករណ៍ទាំងនោះដែលនឹងត្រូវផ្តល់ដោយអ្នកផ្គង់ផ្គង់ (vendor/manufacturer) ។
3. គណនាអានុភាពបំរ៉ុងនៃខ្សែអុបទិក (Power Margin, Reserve sensitivity)
– អានុភាពបំរ៉ុងនៃ Power Margin គឺជាផលដករវាងកញ្ចប់ power budget និងកំហាតថាមពលសរុប link loss (loss budget) នៅលើខ្សែ ដែលត្រូវបានប្រើសំរាប់វាយតំលៃកំរិតបំរ៉ុងសំរាប់ការបំពេញមុខងារនៃប្រព័ន្ធទាំងមូល (system performance) ។
– Power Margin មានតំលៃវិជ្ជមាន (ធំជាងសូន្យ) នឹងបង្ហាញអោយដឹងថាកញ្ចប់អានុភាពដែលបានគណនានេះគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីអោយឧបករណ៍ទទូលធ្វើការបានដោយគ្មានកំហុស (គេអាចទទួលយកកំរិតបំរ៉ុងនេះច្រើនជាង 3 dB ប្រសិនបើគេយកប្រើអានុភាពផ្សាយមធ្យមមកប្រើក្នុងការគណនាកញ្ចប់អានុភាព power budget) ។
4. ក្នុងការអនុវត្តន៍ជាក់ស្តែង
បន្ទាប់ពីសំនុំប្រព័ន្ធខ្សែដែលទាក់ទងត្រូវបានតំលើងបំពាក់រួចហើយគេត្រូវប្រើឧបករណ៍ Optical power meter, Light source, Optical Time Domain Reflectometer (OTDR) ដើម្បីធ្វើតែស្តរកកំហាតបង់ថាមពលជាក់លាក់, ប្រវែងជាក់ស្តែងដែលមាននៅលើសំនុំប្រព័ន្ធខ្សែនេះក្នុងការផ្ទៀងផ្ទាត់ជាមួយនឹងតំលៃដែលបានគណនាខាងលើដើម្បីធ្វើអោយប្រាកដថាសមាសធាតុទាំងនោះត្រូវបានដាក់តំលើងដោយត្រឹមត្រូវ៕ | train | culturax/mC4 |
MRI | ពិពណ៌នាអំពីទីតាំងនៃក្រុងសៀមរាប។ | khm | Khmer | () ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ក្រុងស្វាយរៀង ខេត្តស្វាយរៀង មាន ៥ភូមិ÷
យោងតាម ប្រកាសលេខ ១២ អនក្រ.បក
ព្រំប្រទល់នៃ
មើលផងដែរ
ខេត្តស្វាយរៀង
ខេត្តស្វាយរៀង
ព្រៃឆ្លាក់ | train | wikipedia |
MRI | ពន្យល់អំពីវិស៊ូឌីម៉ាហ្កា។ | khm | Khmer |
វិសុទ្ធិមគ្គ
វិសុទ្ធិមគ្គ () គឺជាពុទ្ធិកធម្មបរិយាយ (ដីកា) នៃពុទ្ធសាសនានិកាយថេរវាទ រៀបរៀងដោយព្រះពុទ្ធឃោសាចារ្យ (Buddhaghosa) នៅប្រទេស ស្រីលង្កា ប្រមាណជាក្នុង គ.ស. ៤៣០ ។ ក្រៅពីព្រះត្រៃបិដក គេចាត់ទុកគម្ពីរនេះថាជា គម្ពីររបស់ពុទ្ធសាសនានិកាយថេរវាទសំខាន់បំផុត ។ ទ្រង់ទ្រាយរបស់វិសុទ្ធិមគ្គ ស្ថិតនៅលើ រថវិនិតសូត្រ (Ratha-Vinita Sutta) ដែលរៀបរាប់អំពីវឌ្ឍនភាព ពីភាពបរិសុទ្ធរបស់សាវ័ក ដល់ព្រះនិព្វាន តាមដំណើរ ៧ ជំហ៊ាន វិសុទ្ធិ ៧។
សេចក្តីសង្ខេប
គម្ពីរនេះចែកជា៤ផ្នែក ដែលពិភាក្សាអំពីៈ
១- សីល,
២- សមាធិ,
៣- ភូមិនៃបញ្ញា,
៤- បញ្ញា ។
ពន្យល់អំពីច្បាប់វិន័យ ហើយនិងវិធីរិះរកការប្រតិបត្តិត្រូវ ឬរកគ្រូដែលល្អ ។
រៀបរាប់អំពីការធ្វើ សមថៈ កម្មដ្ឋានម្តងមួយៗ (សូមមើលអំពីកម្មដ្ឋាន ៤០) ពន្យល់អំពីដំណាក់ការផ្សេងៗនៃសមាធិ ។
ពន្យល់អំពីបញ្ចក្ខន្ធ អាយតនៈ អរិយសច្ចៈ និង បដិច្ចសមុប្បាទ ។ ផ្នែកនេះបរិយាយ យ៉ាងច្រើនអំពី ការធ្វើវិភាគ ជាពិសេសរបស់ទ្រឹស្តីព្រះពុទ្ធសាសនា ។
អធិប្បាយអំពីការធ្វើ វិបស្សនា តាមការរីកចម្រើននៃបញ្ញា សង្កត់ខ្លាំងទៅលើប្រភេទផ្សេងៗ នៃការចេះដឹង ដែលបានមកពីការបដិបត្តិ ។
ការធ្វើឲ្យបរិសុទ្ធ ៧ ថ្នាក់
ការប្រៀបធៀបការបដិបត្តិ ទៅនឹងរថបណ្តាក់៧នេះ ចង្អុលបង្ហាញប្រាប់អំពីទិសដៅ ។ គេត្រូវការសេចក្តីបរិសុទ្ធមួយសិន ដើម្បីឈោងទៅយក សេចក្តីបរិសុទ្ធ
បន្ទាប់មួយទៀត ។ គេតែងហៅការបដិបត្តិនេះថា វិសុទ្ធិ ៧ Satta-Visuddhi ៖
សីលវិសុទ្ធិ សេចក្តីបរិសុទ្ធនៃសីល
ចិត្តវិសុទ្ធិ សេចក្តីបរិសុទ្ធនៃចិត្ត
ទិដ្ឋិវិសុទ្ធិ សេចក្តីបរិសុទ្ធនៃការយល់ឃើញ
កង្ខាវិតរណវិសុទ្ធិ សេចក្តីបរិសុទ្ធនៃការឃើញច្បាស់ កន្លងសេចក្តីសង្ស័យ
មគ្គាមគ្គញាណទស្សនវិសុទ្ធិ សេចក្តីបរិសុទ្ធនៃ ការដឹងច្បាស់ឃើញច្បាស់ ថាជាផ្លូវឬមិន មែនជាផ្លូវ
បដិបទាញាណទស្សនវិសុទ្ធិ សេចក្តីបរិសុទ្ធនៃ ការដឹងច្បាស់ឃើញច្បាស់ នូវផ្លូវបដិបត្តិ (ដែលជាហេតុឲ្យអរិយមគ្គកើតឡើង)
ញាណទស្សនវិសុទ្ធិ សេចក្តីបរិសុទ្ធនៃ ការដឹងច្បាស់ឃើញច្បាស់ (នូវករណីយកិច្ច ដែលជាចំណែកនៃលោកុត្តរៈ(supermundane, supra-mundane) ។
វិសុទ្ធិញាណកថា
ព្រះមហាថេរឧសោភណ (មហាសិសាយដាវ) ព្រះគ្រូដ៏ល្បីជាតិភូមាមួយរូប ក្នុងឆ្នាំ ១,៩៥០ បានរៀបរៀងសៀវភៅមួយ ឈ្មោះថាវិសុទ្ធិញាណកថា Visuddhiñāna katha
ដោយយកលំនាំតាមគម្ពីរវិសុទ្ធិមគ្គ ជាសេចក្តីរៀបរាប់ច្បាស់លាស់ តាមលំដាប់ថ្នាក់ដូចតទៅ៖
សីលវិសុទ្ធិ សេចក្តីបរិសុទ្ធនៃសីល
ចិត្តវិសុទ្ធិ សេចក្តីបរិសុទ្ធនៃចិត្ត
ទិដ្ឋិវិសុទ្ធិ សេចក្តីបរិសុទ្ធនៃការយល់ឃើញៈ
នាមរូប-បរិច្ឆេទញាណ បញ្ញាពិចារណាអំពីនាមនិងរូប
កង្ខាវិតរណវិសុទ្ធិ សេចក្តីបរិសុទ្ធនៃការឃើញច្បាស់ កន្លងសេចក្តីសង្ស័យៈ
បច្ចយបរិគ្គហញាណ បញ្ញាដោយការដឹងយល់អំពីបច្ច័យ
សម្មសនញាណ បញ្ញាដោយការយល់ច្បាស់
ឧទយព្វយញ្ញាណ បញ្ញាយល់ដឹងអំពីការកើតនិងរលត់ ទាក់ទងនឹងឧបកិលេស ១០ កាលណាវាទន់ខ្សោយ ។
មគ្គាមគ្គញាណទស្សនវិសុទ្ធិ សេចក្តីបរិសុទ្ធនៃ ការដឹងច្បាស់ឃើញច្បាស់ ថាជាផ្លូវឬមិន មែនជាផ្លូវ
បដិបទាញាណទស្សនវិសុទ្ធិ សេចក្តីបរិសុទ្ធនៃ ការដឹងច្បាស់ឃើញច្បាស់ នូវផ្លូវបដិបត្តិ (ដែលជាហេតុឲ្យអរិយមគ្គកើតឡើង)
ភង្គញាណ បញ្ញាដឹងអំពីការបែកចេញពីគ្នា (នាមនិងរូប)
ភយតូបដ្ឋានញាណ បញ្ញាដឹងពីការគួរឲ្យភ័យខ្លាច នៃការកើតរលត់នៃសង្ខារ ។
អាទីនវញ្ញាណ បញ្ញាឃើញការទទួល ទុក្ខទោសក្នុងសង្ខារ
និព្វិទាញាណ បញ្ញាឃើញការនឿយណាយ ក្នុងសង្ខារ
មុញ្ចិតុកាម្យតា បញ្ញាឃើញបំណងចង់ រំដោះចេញពីសង្ខារ
បដិសង្ខានុបស្សនាញាណ បញ្ញាពិនិត្យរកឧបាយរំដោះ ចេញពីសង្ខារ
សង្ខារូបេក្ខាញ្ញាណ បញ្ញាឃើញសេចក្តីព្រងើយ ចំពោះសង្ខារទាំងពួង
វុដ្ឋានគាមិនីវិបស្សនាញ្ញាណ បញ្ញានាំឲ្យដល់ការ ចេញចាកសង្ខារ
អនុលោមញ្ញាណ បញ្ញាដឹងការតម្រូវតាម ឬប្រែប្រួលតាម ញាណ៨ខាងដើមនេះ ។
គោត្រភូញាណ បញ្ញាចាស់ក្លា ឃើញនូវព្រះនិព្វាន ។
ញាណទស្សនវិសុទ្ធិ សេចក្តីបរិសុទ្ធនៃការដឹងច្បាស់ ឃើញច្បាស់ នូវករណីយកិច្ចដែលជាចំណែកនៃលោកុត្តរៈ
មគ្គញាណ
ផលញាណ
បច្ចវេក្ខណញាណ បញ្ញាពិចារណាមគ្គ-ផល និងកិលេស
ផលសមាបត្តិ ការសម្រេចបានផលចិត្ត
មគ្គនិងផលខ្ពស់ៗខាងលើ ។
ឯកសារយោង
សេចក្តីពន្យល់ជាភាសា អង់គ្លេស Visuddhimagga
ព្រះពុទ្ធសាសនា
គន្ថធុរៈ | train | wikipedia |
MRI | តើវាអាក្រក់ដើម្បីទប់ស្កាត់នរណាម្នាក់ដែលអ្នកស្រឡាញ់ទេ? | khm | Khmer | ស្រឡាញ់គេមិនបានសម្រេច ប្លុកគេចោល អាក្រក់ ឬអត់? – Popular Magazine
ស្រឡាញ់គេមិនបានសម្រេច ប្លុកគេចោល អាក្រក់ ឬអត់?
សេចក្តីស្រឡាញ់កើតឡើងនៅពេលដែលយើងគាប់ចិត្ត ឬពេញចិត្តទៅលើនរណាម្នាក់ ពេលខ្លះវាត្រូវការប្រើពេលវេលា ហើយពេលខ្លះឃើញភ្លាមក៏ស្រឡាញ់ភ្លែត ក៏មាន ។ ការស្រឡាញ់គ្មានហេតុផល ហើយច្រើនតែបេះដូងជាអ្នកដឹកនាំអារម្មណ៍ឱ្យស្រឡាញ់ ទោះបីជាមិនបានដឹងថា គេមានចិត្តស្រឡាញ់យើងវិញ ឬ អត់ក៏ដោយ ។ នៅពេលដែលការស្រឡាញ់របស់អ្នកចំពោះនាង ឬ គាត់ កាន់តែច្រើនឡើង អ្នកក៏សម្រេចចិត្តសារភាពប្រាប់គេ តែអ្វីដែលធ្វើឱ្យអ្នកឈឺចាប់បំផុតនោះគឺចម្លើយដែលអ្នកទទួលបាន នាង ឬ គាត់មិនស្រឡាញ់អ្នកឡើយ ។ ពេលនោះអ្នកចង់បំភ្លេចរឿងគ្រប់យ៉ាងចោលដោយការប្លុកហ្វេសប៊ុកគេម្នាក់នោះ ។
តើការស្រឡាញ់គេមិនបានសម្រេច ប្លុកគេចោល អាក្រក់អត់ ?
ទង្វើនេះវាមិនអាក្រក់ឡើយ ព្រោះនៅពេលទទួលបានការបដិសេធការទទួលយកសេចក្តីស្រឡាញ់ពីនរណាម្នាក់ ៖
១. អ្នកពិតជាខកបំណងជាខ្លាំង ៖ ដោយសារអ្នកបានចំណាយពេលវេលា ក្តីស្រឡាញ់ ការយកចិត្តទុកដាក់ ស្ទើរតែគ្រប់ដង្ហើមចេញចូលរបស់អ្នក គិតពីនាង ដោយពេលខ្លះអ្នកអាចភ្លេចនៅមនុស្សជាច្រើនតលនៅជុំវិញអ្នក ។ អាចនិយាយបានថាអ្នកអស់សង្ឃឹមខ្លាំងមែនទែន។ ដូច្នេះវាមិនខុសទេប្រសិន បើអ្នកគ្រាន់តែប្លុកមនុស្សម្នាក់នោះ ហើយគិតពីនាក់ផ្សេងវិញ ។
២. ការស្រឡាញ់វាងាយស្រួលជាងការបំភ្លេច ៖ នៅពេលដែលស្រឡាញ់ គ្រប់ទង្វើរបស់គេ មានទាំងស្នាមញញឹម កាយវិការ វាបានកត់ត្រាទុកនៅក្នុងខួរក្បាលរបស់អ្នកទៅហើយ តើឱ្យលុបវាចេញបានដោយរបៀបណាទៅ បើរាល់ថ្ងៃខំបំភ្លេចដែរ តែពេលបើកហ្វេសប៊ុកមក តែងតែឃើញស្នាមញញឹមរបស់គេ មើលមកអ្នកគ្រប់ពេលបែបនេះ។ អ៊ីចឹងហើយមានតែប្លុកចេញទើបឈប់ឃើញ ។
តែបើគិតមកបែបល្អៗវិញ ទោះបីជាគេមិនបានស្រឡាញ់អ្នក មិនមែនមានន័យថាគេស្អប់អ្នកឯណា ? ការស្រឡាញ់គឺមិនអាចបង្ខំបានឡើយ ហើយមិនមែនមានន័យថា ក្រៅពីគេម្នាក់ អ្នកនឹងគ្មានអ្នកណាស្រឡាញ់អ្នកទៀតឡើយ វាអាចថាអ្នកមិនទាន់ជួបគូព្រេងក៏ថាបាន ។ មួយវិញទៀតការស្រឡាញ់មនុស្សម្នាក់ គឺអ្នកត្រូវមានក្តីសុខនៅពេលឃើញគេទទួលបានក្តីសុខដូចគ្នា ។ ជាចុងក្រោយ បើមិនអាចធ្វើជាសង្សារបានធ្វើជាមិត្តភក្តិនឹងគ្នាក៏មិនអាក្រក់ដែរ ។ | train | culturax/mC4 |
MRI | តើអ្វីទៅជាការលេចធ្លាយនៃអង្គរ? | khm | Khmer | ល្បើកអង្គរ ឬ ល្បើកអង្គរវត្ត ជាកំណាព្យ ស្នាដៃរបស់បណ្ឌិតប៉ាង តាត (ហៅ អ្នកប៉ាង) ដែលត្រូវបាននិពន្ធឡើងនៅគ.ស ១៦២០។
ល្បើកនេះដើមឡើយត្រូវបានចារឹកលើសិលាចារឹកប្រាសាទអង្គរវត្ត និងត្រូវបានសរសេរសំរាយជាអក្សរទំនើបលើកដំបូងនៅគ.ស១៨៧៨ ដោយភាសាវិទូជាតិបារាំងឈ្មោះ អែធ្យែន អៃម៉ូនីញ៉េ (Étienne Aymonier)។ ក្រោយមកនៅឆ្នាំ២០០៩ សុខា ធួម, ហម ឆៃលី និង ហៃ វណ្ណេត បានរៀបចំចងក្រងឡើងវិញជាអក្សរទំនើបដែលស្រួលអានជាង ដោយរួមមានសទ្ទានុក្រមសំរាប់បកស្រាយអត្ថន័យពាក្យបុរាណដែលប្រើនៅក្នុងកាព្យនេះផង។
កំណត់សំគាល់
ឯកសារយោង
វិបសាយ Khmer Story Lovers ប្រជុំអក្សរសិល្បិ៍បុរាណ
ល្បើកអង្គរវត្តបោះពុម្ភនៅគ.ស២០០៩ ដោយ សុខា ធួម និង ហម ឆាយលី (សេចក្ដីផ្ដើម)
ល្បើកអង្គរវត្តបោះពុម្ភនៅគ.ស២០០៩ ដោយ សុខា ធួម និង ហម ឆាយលី (អត្ថបទកំណាព្យ សរសេរជាអក្សរខ្មែរទំនើប)
ល្បើកអង្គរវត្តបោះពុម្ភនៅគ.ស១៨៧៨ ដោយÉtienne Aymonier (អត្ថបទកំណាព្យ សរសេរជាអក្សរក្បាច់)
ល្បើកអង្គរវត្តបោះពុម្ភនៅគ.ស២០០៩ ដោយ សុខា ធួម និង ហម ឆាយលី (សន្ទានុក្រម និង កំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្រ) | train | wikipedia |
MRI | តើអ្នកអាចទាក់ទាញយុវជនខ្មែរឱ្យចូលទៅក្នុងសិល្បៈបុរាណបានយ៉ាងដូចម្តេច? | khm | Khmer | ធ្វើដូចម្តេចដើម្បីទាក់ទាញយុវជនខ្មែរ ឲ្យចាប់អារម្មណ៍សិល្បៈបុរាណ? | ភ្នំពេញ ប៉ុស្ដិ៍
Phnom Penh Post - ធ្វើដូចម្តេចដើម្បីទាក់ទាញយុវជនខ្មែរ ឲ្យចាប់អារម្មណ៍សិល្បៈបុរាណ?
ធ្វើដូចម្តេចដើម្បីទាក់ទាញយុវជនខ្មែរ ឲ្យចាប់អារម្មណ៍សិល្បៈបុរាណ?
សុង គីមសួរ | Publication date 25 March 2015 | 15:50 ICT
សកម្មភាពសម្តែងរបាំ និងភ្លេងបុរាណ ក្នុងទិវាវប្បធម៌ជាតិ៣មីនា ក្នុងឆ្នាំ ២០១៥។ ហេង ជីវ័ន
«វប្បធម៌រលត់ជាតិរលាយ វប្បធម៌ពណ្ណរាយជាតិថ្កើងថ្កាន» នេះគឺជាពាក្យស្លោកពីបុរាណកាលរបស់ខ្មែរយើងដែលបានឲ្យតម្លៃ យ៉ាងខ្លាំងទៅលើវប្បធម៌ប្រពៃណីដែលបុព្វបុរសបានបន្សល់ទុកដល់កូនចៅជំនាន់ក្រោយឲ្យបានស្គាល់ ព្រោះនេះ គឺជាដួងព្រលឹង និងអត្តសញ្ញាណជាតិ ជាមរតកប្រកបដោយសក្តានុពលក្នុងការចូលរួមចំណែកអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងជាមូលដ្ឋានគ្រឹះក្នុងការផ្សារភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងដ៏រឹងមាំពីសង្គមមួយទៅសង្គមមួយ ពីក្រុមមួយទៅក្រុមមួយ ពីបុគ្គលម្នាក់ទៅបុគ្គលម្នាក់ឲ្យចេះរួបរួមជាមួយគ្នាប្រកបដោយភាពសុខដុមរមនា និងគ្មានការរើសអើង។
របាំបុរាណ របាំប្រពៃណី របាំប្រជាប្រិយ ល្ខោន ក៏ដូចជា ឧបករណ៍ភ្លេងបុរាណនានា សុទ្ធសឹងជាមរតកវប្បធម៌ ដែលដូនតាបានបន្សល់ទុកឲ្យកូនចៅជំនាន់ក្រោយបានស្គាល់ពីដួងព្រលឹងរបស់ជាតិខ្លួន ហើយនាំគ្នាផ្តល់តម្លៃ និងថែរក្សាឲ្យបានគង់វង្សយូរអង្វែង។
បើក្រឡេកមកមើលស្ថានភាពនាពេលបច្ចុប្បន្នវិញ យុវជនខ្មែរមួយចំនួនមិនត្រឹមតែមិនស្គាល់ពីប្រភេទឧបករណ៍តន្ត្រីខ្មែរប៉ុណ្ណោះទេ ជាក់ស្តែងពួកគេថែមទាំងយល់ថា ការលេងឧករណ៍តន្ត្រីបុរាណខ្មែរ គឺបានបង្ហាញពីការមិនទាន់សម័យ ដើរមិនទាន់ការរីកចម្រើននាពេលបច្ចុប្បន្នទៅវិញ។
លោក ផន ចំរើន ដែលបានចំណាយពេលជិត ១០ ឆ្នាំមកហើយ ដើម្បីសិក្សារៀនសូត្រពីឧបករណ៍ភ្លេងបុរាណខ្មែរ គឺទ្រសោ បានយល់ឃើញថា ចំនួនអ្នកចេះលេងឧបករណ៍ភ្លេងបុរាណ គឺកំពុងតែជួបហានិភ័យហើយ ដោយសារតែយុវជនខ្មែរមិនបានដឹងឮ និងចាប់អារម្មណ៍ពីសិល្បៈវប្បធម៌របស់ខ្លួននោះឡើយ។
បើតាមរូបលោក បញ្ហានេះ គឺមានកត្តារួមផ្សំមួយចំនួនដូចជា កត្តាការអប់រំ ការហូរចូលវប្បធម៌បរទេសខ្លាំងពេក កង្វះការផ្សព្វផ្សាយនូវវប្បធម៌ប្រពៃណីជាតិតាមរយៈប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនានាជាដើម។
និស្សិតឆ្នាំទី ៤ នៅមហាវិទ្យាល័យតូរ្យតន្ត្រីឯកទេសទ្រសោ នៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ រូបនេះយល់ឃើញថា ការចូលរួមផ្សព្វផ្សាយឲ្យបានកាន់តែទូលំទូលាយ ពីសិល្បៈវប្បធម៌ខ្មែរនៅតាមបណ្តាប្រព័ន្ធផ្វព្សផ្សាយនានា នឹងអាចចូលរួមលើកស្ទួយ និង ក្រើនរំព្ញកដល់កូនខ្មែរជំនាន់ក្រោយ ជាពិសេសយុវជនឲ្យបានស្គាល់ និងចាប់អារម្មណ៍ឧបករណ៍ភ្លេងខ្មែរយើងកាន់តែប្រសើរឡើង។
លោកថា កន្លងមក បើទោះបីជាមានទិវាវប្បធម៌ជាតិក៏ពិតមែន តែនេះគឺភាគច្រើនទាក់ទាញតែអ្នកដែលរៀនសិល្បៈប៉ុណ្ណោះ យុវជនទូទៅនៅតែមិនមានការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងដដែល។
ជាក់ស្តែង យុវជន សាម ក្នុងវ័យ ២២ ឆ្នាំ និស្សិតសាកលវិទ្យាល័យន័រតុន បានជ្រើសរើសយកឧបករណ៍តន្ត្រីសម័យ ជាជាងឧបករណ៍បុរាណ។ លោកសាម បានចំណាយពេលរៀនជំនាញលេងឧបករណ៍នេះអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ ដោយលោកយល់ថា ការលេងឧបករណ៍តន្ត្រីបុរាណខ្មែរ គឺហួសសម័យបន្តិច។ តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយលោកក៏បានពោលដែរថា លោកនៅតែគោរពនូវវប្បធម៌បុរាណខ្មែរជានិច្ច។
លោកពោលថា៖ «ខ្ញុំអត់ចូលចិត្ត [ឧបករណ៍បុរាណ] ទេ ហើយខ្ញុំគិតថា វាអត់ទាន់សម័យសោះឡើយ ដែលយើងទៅណាមកណាស្ពាយឧបករណ៍តន្ត្រីបុរាណ សម័យនេះហើយ គេត្រូវការដើរឲ្យទាន់ការវិវត្តរបស់ពិភពលោក តែមិនមែនមានន័យថា ខ្ញុំមិនស្រឡាញ់ វប្បធម៌បុរាណយើងទេ ខ្ញុំ គឺនៅតែគោរពអ៊ីចឹង»។
បើតាមលោកផ្ទាល់ កត្តាដែលធ្វើឲ្យយុវជនខ្មែរមិនដែលចាប់អារម្មណ៍អើពើពីឧបករណ៍បុរាណរួមទាំងរូបលោកផ្ទាល់ផង គឺដោយសារមិនមានការលើកទឹកចិត្ត ក៏ដូចជាការផ្សព្វផ្សាយ បណ្តុះមោនភាពលើតម្លៃរបស់វប្បធម៌ខ្លួនយើង។
ស្របគ្នានេះដែរ លោក ឈួន សារិន ប្រធានគ្រប់គ្រងកម្មវិធីរបស់អង្គការសិល្បៈខ្មែរអមតៈ យល់ស្របដែរថា កង្វះការផ្សព្វផ្សាយពីសិល្បៈវប្បធម៌បុរាណ គឺជាមូលហេតុមួយក្នុងចំណោមមូលហេតុផ្សេងទៀតដែលធ្វើឲ្យយុវជនមិនមានការចាប់អារម្មណ៍វប្បធម៌ប្រពៃណីរបស់ខ្លួន។
លោកពោលថា៖ «យុវជនខ្មែរនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ គឺមានការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងទៅលើចម្រៀងសម័យជាពិសេសនោះគឺ K-pop ហើយខ្ញុំគិតថា សិល្បៈវប្បធម៌បុរាណខ្មែរមិនទាន់ទទួលបានការផ្សព្វផ្សាយគ្រប់គ្រាន់នៅឡើយនោះទេ។ ឧទាហរណ៍ យើងកម្រឃើញសិល្បៈបុរាណនៅតាមទូរទស្សន៍ ឬតាមសាលារៀនណាស់»។
លោកថា៖ «តាមរយៈបទពិសោធផ្ទាល់របស់ខ្ញុំ ខ្ញុំធ្វើការក្នុងវិស័យសិល្បៈ វប្បធម៌យូរប៉ុនណា ខ្ញុំមានចិត្តស្រឡាញ់ប៉ុណ្ណោះដែរ ហើយខ្ញុំយល់ថា ចំណុចនេះ គឺដូចជាប្រជាជនខ្មែរយើងផ្សេងទៀតដែរ។ ពួកគាត់មិនចូលចិត្តអ្វីដែលគាត់មិនស្គាល់ មិនដឹងនោះទេ។ ពួកគាត់ខ្លះមិនដែលឮចម្រៀងប្រពៃណី ឬឃើញឧបករណ៍បុរាណផង អ៊ីចឹងវាពិបាកណាស់ឲ្យពួកគាត់មកចាប់អារម្មណ៍ មកស្រឡាញ់ ដែលខុសស្រឡះពីចម្រៀងសម័យដែលគាត់ឃើញ និងឮជារៀងរាល់ថ្ងៃ»។
ត្រង់ចំណុចនេះដែរ លោក ថៃ នរៈសត្យា រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ បានលើកឡើងថា គេមិនអាចធ្វើការទប់ស្កាត់ដោយងាយពីការហូរចូលនៃវប្បធម៌របស់បរទេសដែលកំពុងតែមានសក្តានុពលខ្លាំងក្នុងពិភពលោក មកកាន់ប្រទេសតូចៗក្នុងពិភពលោក ដែលក្នុងនោះរួមមានប្រទេសកម្ពុជាផងនោះបានទេ។
ដោយឡែកលោកថា៖ «យុវជន គឺជាក្រុមមនុស្សដែលងាយនឹងចាប់យកនូវអ្វីដែលថ្មី ប្លែក ដូច្នេះចង់ ឬមិនចង់ គឺពួកគេនឹងមានទំនោរទៅលើរបស់ដែលថ្មី ជាជាងអ្វីដែលមានតាំងពីយូរយារណាស់មកហើយនោះ»។
បើតាមលោក ថៃ នរៈសត្យា លោកនៅតែមានសុទិដ្ឋិនិយមថា វប្បធម៌ប្រពៃណីបុរាណរបស់កម្ពុជានៅតែមិនអាចបាត់បង់ទៅដោយងាយនោះទេព្រោះថា វាគឺជាអ្វីដែលជាកេរដំណែល ហើយយុវជននៅតែមានទឹកចិត្តស្រឡាញ់តាមរយៈការរៀន ការចង់ចេះ ចង់ដឹងពីឧបករណ៍ភ្លេងបុរាណដែលគេនៅតែឃើញមានសិស្សកំពុងសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទវិចិត្រសិល្បៈ ការចូលរួមរបស់យុវជនទៅក្នុងវប្បធម៌ជាតិដែលជាក់ស្តែងនៅក្នុងទិវាវប្បធម៌ជាតិដែលបានប្រព្រឹត្តទៅកន្លងមកកាលពីដើម ខែមីនា ឆ្នាំ ២០១៥ ជាដើម។
ចំនួនប្រជាជនកម្ពុជា គឺភាគច្រើនជាមនុស្សវ័យក្មេង ហើយពួកគេមិនសូវចូលចិត្ត លេងឧបករណ៍បុរាណ ចំណុចនេះ លោក ឈួន សារិន ប្រធានគ្រប់គ្រងកម្មវិធីរបស់អង្គការសិល្បៈខ្មែរអមតៈ បានលើកឡើងថា វាជាហានិភ័យធំបំផុតរបស់ឧបករណ៍តន្ត្រីខ្មែរនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ដោយសារកង្វះការគាំទ្រពីប្រជាជនកម្ពុជាខ្លួនឯង។
ជាទូទៅ ភាគច្រើនអ្នកដែលចូលចិត្ត និងរៀនឧបករណ៍បុរាណ ឬរបាំបុរាណ សុទ្ធតែកើតចេញពីការស្រឡាញ់ និងចង់ថែរក្សាវប្បធម៌ជាតិឲ្យបានគង់វង្សដូចជាកញ្ញា ឆែ ដានី នេះជាដើម។
កញ្ញា ឆែ ដានី បច្ចុប្បន្នកំពុងសិក្សាឧបករណ៍ភ្លេងបុរាណខ្សែដៀវជាមួយនឹងគ្រូមកពីអង្គការសិល្បៈខ្មែរអមតៈ បានឲ្យដឹងថា ដោយសារតែទឹកចិត្តស្រឡាញ់ និងការបារម្ភភ័យខ្លាចបាត់បង់សិល្បៈបុរាណខ្មែរនោះហើយ ទើបកញ្ញា ខិតខំប្រមូលគ្នាបានប្រមាណជា ៥ នាក់ដើម្បីមានលទ្ធភាពហៅគ្រូមកបង្រៀន។ មកទល់នឹងពេលនេះ មានរយៈពេល ៦ ខែ ហើយដែលក្រុមរបស់កញ្ញាបានសិក្សាជំនាញកូតខ្សែដៀវនេះ។
ឧបករណ៍ខ្សែដៀវ ដែលកញ្ញា ឆែ ដានី បានទទួលស្គាល់ថា វាមានការពិបាកមែនទែនក្នុងការរៀន ជាឧបករណ៍មួយប្រភេទ ដែលមានអាយុកាលរាប់ពាន់ឆ្នាំមកហើយ តាមរយៈការសង្កេតឃើញឧបករណ៍នេះមានឆ្លាក់រូបភាពជាប់នឹងក្បាច់ផ្ដែររចនាប័ទ្មសំបូរព្រៃគុកនៅសតវត្សរ៍ទី ៧ ឆ្លាក់ នៅនឹងជញ្ជាំងប្រាសាទបាយ័ន ប្រាសាទអង្គរវត្ដ ដែលបានកសាងឡើងតាំងពីសតវត្សរ៍ទី ៩ រហូតដល់សតវត្សរ៍ទី ១៣ ។ រូបចម្លាក់ទាំងនោះបញ្ជាក់ថា ឧបករណ៍ខ្សែដៀវនេះមានមុនសតវត្សរ៍ទី ៧ ទៅទៀត ហើយមានប្រយោជន៍សំខាន់ណាស់ក្នុងសង្គម ទើបដូនតាសម័យនោះយកមកឆ្លាក់ជាប់នឹងជញ្ជាំងប្រាសាទបែបនេះ។
និស្សិតឆ្នាំទីពីរ ផ្នែកអក្សរសាស្ត្រខ្មែរ នៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញរូបនេះក៏បានសំណូមពរដល់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយជាពិសេសនោះ គឺទូរទស្សន៍ សូមឲ្យមានការចាក់ផ្សាយពីសិល្បៈវប្បធម៌បុរាណខ្មែរឲ្យបានច្រើន ដើម្បីជាការក្រើនរំព្ញកដល់កូនខ្មែរ ជំនាន់ក្រោយឲ្យនាំគ្នាស្រឡាញ់ និងថែរក្សា លើកស្ទួយសម្បត្តិវប្បធម៌ជាតិយើង ឲ្យសមទៅនឹងពាក្យស្លោកដែលថា «វប្បធម៌ជាតិរស់ ឈ្មោះជាតិថ្កើងថ្កាន»។
តើធ្វើដូចម្តេចទើបអាចបណ្តុះគំនិតយុវជនឲ្យស្រឡាញ់ឧបករណ៍បុរាណ និងលើកស្ទួយវប្បធម៌ជាតិ?
កន្លងទៅ ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ បានដាក់ចេញនូវគោលនយោបាយផ្សព្វផ្សាយចំណេះដឹង និងបំផុសចលនាយុវជនឲ្យហ្វឹកហាត់បង្កើតស្នាដៃថ្មី ដើម្បីចូលរួមថែរក្សា ការពារលើកតម្កើង និងអភិវឌ្ឍវប្បធម៌ជាតិ សំដៅរួមចំណែកកាត់បន្ថយឥទ្ធិពលអវិជ្ជមាននៃវប្បធម៌បរទេសផងដែរ។
យោងតាមឯកសារស្តីពីទិវាវប្បធម៌ជាតិថ្ងៃ ៣ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០១៥ ក្រោមប្រធានបទ «យុវជនដើម្បីវប្បធម៌ជាតិ» រាជរដ្ឋាភិបាល គឺចង់អប់រំ និងបណ្តុះបណ្តាលយុវជនខ្មែរ ពិសេសសិស្សសាលាឲ្យយល់ដឹងពីតម្លៃពិត និងបច្ចេកទេសសម្តែងសិល្បៈប្រពៃណីជាតិដូចជា របាំ ភ្លេង និងចម្រៀងបុរាណ ប្រពៃណី និងប្រជាប្រិយព្រមទាំងល្ខោននាដកម្មប្រជាប្រិយខ្មែរគ្រប់ប្រភេទសំដៅជំរុញឲ្យមានទឹកចិត្តស្រឡាញ់ ស្មារតីរក្សា និងការពារឲ្យមានចីរភាព និងរីកចម្រើន នាពេលអនាគត។
ដើម្បីអាចបណ្តុះគំនិតយុវជនឲ្យស្រឡាញ់ឧបករណ៍បុរាណ និងលើកស្ទួយវប្បធម៌ជាតិ បើតាមគំនិតរបស់លោក ឈួន សារិន ប្រធានគ្រប់គ្រងកម្មវិធីរបស់អង្គការសិល្បៈខ្មែរអមតៈ បានឲ្យដឹងថា គេត្រូវការការជំរុញលើកទឹកចិត្ត និងការណែនាំពួកគេឲ្យស្គាល់ឧបករណ៍ភ្លេងបុរាណជាមុនសិនមុននឹងអាចឲ្យពួកគេចាប់ អារម្មណ៍ចង់រៀន និងចូលរួមថែរក្សា។
លោកបាននិយាយថា៖ « វាជាគំនិតល្អផងដែរ សម្រាប់ក្រសួងអប់រំយុវជន និងកីឡា ប្រសិនបើគាត់អាចបញ្ចូលមុខវិជ្ជាភ្លេងបុរាណខ្មែរ ទៅក្នុងកម្មវិធីសិក្សាព្រោះដូចអ្វីដែលខ្ញុំបានលើកឡើងអ៊ីចឹង អ្នកត្រូវការស្គាល់ឧបករណ៍ភ្លេងបុរាណខ្មែរជាមុនសិន ទើបអាចមានការចូលចិត្ត ចាប់អារម្មណ៍ ចង់រៀន ស្រឡាញ់ និងចូលរួមថែរក្សាភ្លេងបុរាណទាំងនោះ»។
ឆ្លើយតបទៅនឹងចំណុចនេះដែរ លោករដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំ ហង់ ជួនណារ៉ុន បានបញ្ជាក់ឲ្យដឹងផងដែរថា ការពិតទៅក្រសួងអប់រំក៏មានកម្មវិធីដាក់បញ្ចូលការរៀនឧបករណ៍ភ្លេងបុរាណទៅក្នុងកម្មវិធីសិក្សាដែរ តែអ្វីដែលជាបញ្ហាប្រឈមខ្លាំងបំផុតនោះ គឺកង្វះខាតគ្រូបង្រៀន ដូច្នេះហើយទើបខាងក្រសួងបានអនុវត្តកិច្ចការនេះទៅតាមស្ថានភាពជាក់ស្តែងដោយសហការជាមួយនឹងអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលដោយផ្ទាល់។
លោកបាននិយាយថា៖ «ជារៀងរាល់ឆ្នាំ យើងតែងតែបានដាក់ប្រកាសរើសគ្រូដែលអាចបង្រៀនឧបករណ៍ភ្លេងបុរាណដល់សិស្សានុសិស្សនៅតាមសាលារដ្ឋ តែយើងរកមិនបាន ព្រោះពួកគាត់មានទំនោរទៅធ្វើការនៅកន្លែងផ្សេងច្រើនជាង អ៊ីចឹងហើយ យើងក៏បានសហការដោយផ្ទាល់ជាមួយសាលារដ្ឋ [ទាំងឡាយណា] ដែលមានអង្គការដៃគូជួយ ហើយយើងនឹងសហការគ្នាតែម្តង»៕ | train | culturax/mC4 |
MRI | ពិពណ៌នាអំពីស្រុកកោះធំ ក្នុងខេត្តសៀមរាប។ | khm | Khmer | ស្រុកគោកខ័ណ្ឌ ជាស្រុកដែលចំណុះអោយរដ្ឋបាលនៃ ខេត្តសុរិន្ទ។ នៅស្រុកនេះសំបូរអ្នកចម្រៀងខ្មែរសុរិន្ទ ដែលមានប្រជាជនខ្មែរសុរិន្ទរស់នៅច្រើនទៀតផង។
ដូចជា លោក ខុង ខុយ ជាដើម។
រដ្ឋបាលស្រុក
ស្រុកគោកខ័ណ្ឌ មានឃុំ គឺ÷
ឃុំត្រពាំងស្ដៅ មាន ភូមិក្បាលខ្លា | train | wikipedia |
MRI | ពិពណ៌នាអំពីភូមិសាស្ត្រ និងប្រវត្តិសាស្រ្តនៃខេត្ត។ | khm | Khmer | ខេត្តព្រែ (ភាសាថៃ : แพร่ អានថា : ភ្រែ)គឺជាខេត្តមួយ នៅភាគខាងជើងប្រទេសថៃ ដែលជាអតីតរដ្ឋឯករាជ្យតូចមួយ។ ដីរាបស្មើនៅចន្លោះភ្នំ។ ហ៊ុំព័ទ្ធដោយភ្នំ ហើយមានទន្លេដ៏សំខាន់មួយដែលហូរកាត់នោះគឺទន្លេយម ខេត្តជិតខាងគឺ (ពីខាងជើងតាមទ្រនិចនាឡិកា) ខេត្តព្យៅ, ខេត្តណាន, ខេត្តឧត្តរឌិត្ថ, ខេត្តសុខោទ័យ និងខេត្តលំប៉ាង
ភូមិសាស្ត្រ
ខេត្តព្រែ ស្ថិតនៅជ្រលងទន្លេយម ជួរភីប៉ាន់ណាំរត់កាត់ខេត្តពីជើងទៅត្បូងនៅខាងលិច ជួរភ្នំព្លឹងស្ថិតនៅភាគខាងកើត ផ្ទៃដីព្រៃឈើសរុបមានចំនួន 4,204 គីឡូម៉ែត្រក្រឡា (1,623 sq mi) ឬ 64.8 ភាគរយនៃតំបន់ខេត្ត
ប្រវត្តិ
រដ្ឋបាល
ឯកសារយោង
ខេត្តនៅប្រទេសថៃ | train | wikipedia |
MRI | សរសេរប្រវត្តិសាស្ត្រខ្លីមួយអំពីប្រជាជនខ្មែរ។ | khm | Khmer | ប្រវត្តិសាស្ត្រចាម្ប៉ាចាប់ផ្ដើមនៅក្នុងសម័យបុរេប្រវត្តិដែលមានទេសន្តប្រវេសន៍នៃពួកបុព្វបុរសនៃជនជាតិចាមមកកាន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ដីគោក និងការបង្កើតឡើងនគរតាមមាត់សមុទ្របែបឥណ្ឌូបនីយកម្មដែលបានតាំងនៅត្រង់អ្វីដែលជាវៀតណាមកណ្ដាលសព្វថ្ងៃនេះ ក្នុងប៉ុន្មានសតវត្សដំបូងនៃគ.ស និងបញ្ចប់នៅពេលការរលំរលាយចុងក្រោយនៃនគរនេះ ហើយនគរត្រូវបានបញ្ចូលនិងលេបត្របាក់បានដោយអណ្ណាមក្នុងឆ្នាំ១៨៣២។
បុរេប្រវត្តិ
ពួកចាមជាប់ខ្សែលោហិតពីពួកអ្នកតាំងនិគមថ្មីម៉ាឡេ-ពហុទ្វីបដែលបានលេចឡើងក្នុងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដីគោក ចេញមកពីបណេអូ ប្រហែលជានៅសម័យវប្បធម៌សាហ៊្វីញក្នុងសតវត្សទី២ និងទី១ មុនគ.ស។ មានសិប្បកម្មដីដុត ឧស្សាហកម្ម និងការបញ្ចុះសពជាច្រើនហូរហែដែលគេបានប្រកាសថាត្រូវនឹងស្ថានីយ៍មួយចំនួនដូចជា គុហានៀហនៅសារ៉ាវ៉ាក់ ម៉ាឡេស៊ីខាងកើតដែរ។ ស្ថានីយសាហ៊្វីញសំបូរទៅដោយវត្ថុបុរាណធ្វើពីដែក ខុសស្រឡះពីស្ថានីយ៍វប្បធម៌ដុងសឺនដែលបានរកឃើញនៅវៀតណាមភាគខាងជើង និងកន្លែងផ្សេងទៀតនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដីគោក ដែលគេរកឃើញវត្ថុបុរាណធ្វើពីសំរឹទ្ធយ៉ាងច្រើនលើសលប់។ ភាសាចាមជាចំណែកមួយនៃអំបូរភាសាទក្សិណាស៊ី។ តាមរយៈការសិក្សាមួយ ជនជាតិចាមមានជាប់ពាក់ព័ន្ធយ៉ាងជិតដិតបំផុតទៅនឹងអ្នកអាឆេ។
ព្រេងនិទាននៃការកកើត
ចាមបុរាណអះអាងថាស្ថាបនិកនៃរដ្ឋចាមគឺនាងពោនគរ។ នាងមានកំណើតពីខេត្តខាញ់ហ្វា ក្នុងត្រកូលកសិករនៅឯជួរភ្នំដាយអាន។ ពួកអារក្សបានជួយនាងនៅពេលនាងបានចេញក្ដោងលើកំណាត់ឈើខ្លឹមចន្ទន៍ទៅប្រទេសចិន ទៅដល់ទីនោះនាងបានរៀបអភិសេកជាមួយនឹងម្កុដរាជកុមារ ដែលជាបុត្រនៃអធិរាជចិន ជាមួយទ្រង់នាងបានបុត្រពីរអង្គ ហើយក្រោយមកនាងក្លាយជាអង្គក្សត្រីនៃចាម្ប៉ា។ នៅពេលនោះព្រះនាងចង់ត្រឡប់ទៅចាម្ប៉ាវិញដើម្បីទៅលេងគ្រួសារព្រះនាង ប៉ុន្តែព្រះអង្គម្ចាស់បានបដិសេធមិនអោយព្រះនាងយាងទៅទាល់តែសោះ តែព្រះនាងបានបោះឈើខ្លឹមចន្ទន៍ចូលទៅក្នុងមហាសាគរ ឈើនោះក៏បានបាត់ទៅព្រមគ្នាជាមួយបុត្ររបស់ព្រះនាងនិងបានផុសចេញនៅញ៉ាត្រាងចំពោះមុខគ្រួសាររបស់ព្រះនាង។ នៅពេលនោះព្រះអង្គម្ចាស់ចិនបានខំដេញតាមយកព្រះនាងពីញ៉ាត្រាងមកវិញ ក្រោយមកព្រះនាង ទ្រង់ក៏បានខ្ញាល់យ៉ាងខ្លាំង និងបានជប់ព្រះអង្គម្ចាស់ និងកងទ័ពសំពៅរបស់ទ្រង់ទៅជាថ្មអស់ទៅ។
វប្បធម៌សាហ៊្វីញ
វប្បធម៌សាហ៊្វីញគឺជាសង្គមយុគលោហៈចុងសម័យបុរេប្រវត្តិនៅត្រង់ឆ្នេរកណ្ដាលនៃប្រទេសវៀតណាម។ ក្នុងឆ្នាំ១៩០៩ ក្រឡកប់ខ្មោចប្រហែល ២០០ ត្រូវបានគេគាស់ឃើញនៅសាហ៊្វីញ ភូមិនៅតាមឆ្នេរមួយស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងដាណាង។ ចាប់តាំងពីពេលនោះ កន្លែងកប់សពជាច្រើនទៀតត្រូវបានគេរកឃើញ នៅក្នុងស្ថានីយ៍ចំនួន ៥០។ សាហ៊្វិញបង្ហាញនូវវប្បធម៌យុគសំរឹទ្ធតាមតំបន់ផ្សេងៗ ដែលមានរចនាបថពូថៅ កាំបិតស្នៀត និងគ្រឿងអលង្ការណ៍ផ្ទាល់របស់វា។ ការកំណត់កាលតាមកាបូនបានដាក់ទីតាំងរបស់វប្បធម៌សាហ៊្វិញ ឱ្យស្ថិតក្នុងសម័យកាលប្រហាក់ប្រហែលគ្នានឹងវប្បធម៌ដុងសឺនដែរ ដែលវាមានអាយុកាលប្រហែលជានៅសហវត្សទីមួយម.គ។
ឯកសារយោង | train | wikipedia |
MRI | អានអត្ថបទ និងសង្ខេបវា។ | khm | Khmer | សារពីក្រុមគ្រូពេទ្យជួរមុខ អានហើយស្ទើរទប់ទឹកភ្នែកមិនបាន – IndraxTime
សារពីក្រុមគ្រូពេទ្យជួរមុខ អានហើយស្ទើរទប់ទឹកភ្នែកមិនបាន
Posted by Indrax 0 Min Read March 28, 2021 424 Views
នាមជាគ្រូពេទ្យជួរមុខ វាពិបាកខ្លាំងណាស់ តែក៏ត្រូវស៊ូទ្រាំ ស្ម័គ្រចិត្តធ្វេីដើម្បីប្រជាជនយើង។ មិនមែនខ្ញុំមិនខ្លាច មិនមែនខ្ញុំមិនតក់ស្លុត ក្នុងការចុះជួយស្រោចស្រង់ជីវិត ព្យាបាលអ្នកជំងឺកូវីដ-១៩នោះទេ ហើយមិនមែនខ្ញុំមានជីវិតអមត:នោះដែរ តែនេះជាកាតព្វកិច្ចរបស់ពេទ្យ។ ខ្ញុំក៏មានជីវិតមួយ មានគ្រួសារ មានពុកម៉ែចាស់ មានប្តីមានប្រពន្ធ មានកូនរង់ចាំខ្ញុំដូចអ្នកដែរ តែខ្ញុំត្រូវតែពុះពារដើម្បីសេចក្តីសុខរបស់ប្រជាជនខ្ញុំ។
កាយចិត្តពិតជាមិនចង់ឱ្យអ្នកជំងឺណាម្នាក់បាត់បង់ជីវិតឡើយ ហើយក៏ប្រាថ្នានឹងព្យាបាលចង់ឱ្យពួកគាត់ឆាប់ជា ដើម្បីត្រលប់ទៅផ្ទះជួបជុំគ្រួសារវិញ ទេីបខ្ញុំត្រូវលះបង់ខ្លួនឯងប្រឡូកជាមួយមេរោគដែលយើងមេីលមិនឃេីញនេះ ព្រោះខ្ញុំក៏សង្ឃឹមថានឹងបានឆាប់ចប់ ត្រលប់ទៅជុំគ្រួសារខ្ញុំវិញដែរ។ រាល់ថ្ងៃ រត់ទាំងយប់ទាំងថ្ងៃ ឈរហាលថ្ងៃហាលខ្យល់ ក្តៅរាប់ម៉ោងនៅមុខផ្ទះគេ ក្នុងសំលៀកបំពាក់ក៏ហប់ពិបាកដកដង្ហេីម ដើម្បីទទួលអ្នកជំងឺនិងដឹកយកទៅព្យាបាល។
អ្នកពាក់ម៉ាស់ថាហប់ពិបាកដកដង្ហើម តែខ្ញុំគិតថា វាងាយស្រួលឆ្ងាយណាស់ជាងដកដង្ហើមតាមបំពង់ខ្យល់។ អ្នកថាអផ្សុកណាស់នៅក្នុងផ្ទះ មិនបានជួបជុំមិត្តភក្តិ ដើរផឹកស៊ី ចូលហូបតាមហាងនានា តែខ្ញុំគិតថា ការនៅផ្ទះរបស់អ្នកវាងាយស្រួលឆ្ងាយណាស់ ឆ្ងាយជាងការរស់នៅក្នុងពេទ្យ។ សូមអ្នកយល់ថា ជីវិតអ្នកមានតម្លៃនៅពេលជំងឺមិនទាន់មកដល់ តែពេលអ្នកឆ្លងជំងឺ អ្នកនឹងយល់ថា ការជាសះស្បើយពីជំងឺ ពិតជាមានតម្លៃណាស់។ ដូច្នេះសូមអ្នករក្សាការអនុវត្តវិធានការ ៣ការពារ ៣កុំ របស់សម្តេចតេជោ ឱ្យបានខ្ជាប់ខ្ជួន ដើម្បីខ្លួនអ្នក គ្រួសារអ្នក សហគមន៍យើង និងក៏ដើម្បីខ្ញុំជាគ្រូពេទ្យដែរ។
ខ្ញុំលះបង់គ្រួសារ ស្នាក់នៅពេទ្យដើម្បីព្យាបាលអ្នកជំងឺហើយ តើអ្នកអាចជួយខ្ញុំដើម្បីកុំឱ្យក្លាយជាអ្នកជំងឺម្នាក់ទៀតបានទេ? អរគុណទុកជាមុន៕
Previous Article មុននេះបន្តិចស្រ្តីខ្មែរអាយុ៧៦ឆ្នាំម្នាក់ ស្លាប់ដោយសារកូវីដ១៩ យប់ថ្ងៃ២៧ មីនានៅមន្ទីពេទ្យរុស្ស៊ី | train | culturax/mC4 |
MRI | ពិពណ៌នាអំពីខេត្តព្រះសីហនុ។ | khm | Khmer | ខេត្តចន្ទបុរី ជាខេត្តមួយដែលស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសថៃ ដែលមានផ្ទៃដីចំនួន ៦. ៣៣៨.០គីឡូម៉ែត្រការ៉េ និងមានប្រជាជនរស់នៅចំនួន ៥សែននាក់ ខេត្តមួយនេះចែករដ្ឋបាលជា ១០ឃុំ និង ៦៩០ភូមិ
ខេត្តច័ន្ទបុរីជាខេត្តដែលបាត់បង់ទៅប្រទេសសៀម ក្នុងអំឡុង សតវត្សទី១៧ ដល់ សតវត្សទី១៨។
បច្ចុប្បន្នប្រទេសថៃ(សៀម)បានផ្លាស់ប្ដូរឈ្មោះទៅជា ខេត្តច័ន្ទថាប៊ូរី។
មើលផងដែរ
ខេត្តនៅប្រទេសថៃ | train | wikipedia |
MRI | រៀបរាប់អំពីហេតុការណ៍នៃការបង្ក្រាបហាងលក់គ្រឿងញៀននៅស្រុកកោះធំ ខេត្តកណ្តាល កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៦។ | khm | Khmer | កណ្តាល: សមត្ថកិច្ចកងរាជអាវុធហត្ថស្រុកកៀនស្វាយខេត្តកណ្តាលបានបំបែកសំបុកគ្រឿងញៀន ដែលហេតុការណ៍នេះ បានកើតឡើងថ្ងៃទី២៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៦ និងនៅវេលាម៉ោង០៩ព្រឹក នៅត្រង់ចំណុចមាត់ទន្លេចំការសណ្តែក(កោះតូច)ស្ថិតនៅភូមិកណ្តាលឃុំបន្ទាយដែក ស្រុកកៀនស្វាយ ខេត្តកណ្តាល។
លោកអ៊ួន សុផាត បានបន្តថា នៅក្នុងអំឡុងបើកប្រតិបត្តិការបង្ក្រាបករណីគ្រឿងញៀនខាងលើនេះធ្វើការដកហូតវត្ថុតាងរួមមាន មានសំភារ:វេចខ្ចប់ថ្នាំញៀន និងឧបករណ៍ប្រើប្រាស់ថ្នាំញៀនបមួយចំនួន និងដោយឡែកថ្នាំញៀនប្រើប្រាស់អស់និងម៉ូតូ០១គ្រឿងម៉ាកទំនើបកង់០៤។ | train | culturax/mC4 |
SuperNaturalInstructionv2 | In this task, given a sentence in the English language, your task is to convert it into the Khmer language.
Transformational Technologies was founded by Werner Erhard, and was not named as a party in the suit. | khm | Khmer | ការផ្លាស់ប្តូរបច្ចេកវិទ្យាបានស្ថាបនាដោយវ៉ឺណឺ អេហាត ហើយមិនត្រូវចុះឈ្មោះជាភាគីក្នុងបណ្តឹង។ | train | task555_alt_translation_en_kh |
MRI | ពិពណ៌នាអំពីព្រះវិហារចិននៅខេត្តសៀមរាប។ | khm | Khmer | ប្រាសាទអារាមរោងចិនបានស្ថាបនាឡើងនៅដើមសតវត្សរ៍ទី៩ ស្ថិតនៅអតីត ភ្នំមហេន្ទ្របវ្វ៌ត ហៅភ្នំគូលែន ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវ្ម័នទី២ សព្វថ្ងៃស្ថិតនៅក្នុងឃុំខ្នងភ្នំ ស្រុកស្វាយលើ ខេត្តសៀមរាប។ ជំនឿលើបុគ្គលដោយភ្ជាប់ខ្លួនទៅនឹងអាទិទេព ដោយដាក់ឈ្មោះខ្លួនទៅនឹងអាទិទេព និងព្រះមរណនាម ឬបច្ឆាមរណនាមរបស់ខ្លួនភ្ជាប់ទៅនឹងឈ្មោះអាទិទេពដែលខ្លួនគោរព។ ការកំណត់នៃនាមលិង្គ ឬឈ្មោះរបស់ព្រះសិវលិង្គដោយភ្ជាប់ឈ្មោះដ៏ឧត្តុងឧត្តមដល់សិវលិង្គនូវបច្ច័យឈ្មោះអាទិទេពដែលខ្លួនគោរព ជាពិសេសនៅក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី២នៅសតវត្សរ៍ទី៩ (៨០២-៨៥០) នៅក្នុងពិធីសាសនារបស់រាជ្យមានធ្វើលទ្ធិ កម្រតេង ជគត តរាជនៅលើភ្នំគូលែន។ ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី២ បានស្ថាបនាព្រះសិវលិង្គសម្រាប់រាជវង្សក្រោមរូបភាព ឥសូរលិង្គដោយមានធ្វើពីធីទេវរាជ្យនៅតួកណ្តាលប្រាសាទអារាមរោងចិន ដើម្បីតាំងខ្លួនជាស្តេចចក្រវាល ប្រហែលជាថ្វាយលិង្គនៅទីនោះឈ្មោះថា កម្ពីរេស្វរៈ ដែលមានសិលាចារឹកនៅលើមេទ្វារមានស្រាប់។ នៅក្នុងរជ្ជកាល ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី២ បានស្ថាបនាលិង្គមួយឈ្មោះថា ជយេស្វរៈ ដែលបានតាំងសនៅក្នុងប្រាសាទអារាមរោងចិននេះ។
ឯកសារយោង
ខេត្តសៀមរាប
អារាមរោងចិន | train | wikipedia |
MRI | សាលាបឋមសិក្សាព្រែកលៀប មានទីតាំងនៅឯណា? | khm | Khmer | អនុវិទ្យាល័យព្រែកលីវស្ថិតនៅក្នុងភូមិព្រែកលីវ ឃុំរកាអារ ស្រុកកងមាស ខេត្តកំពង់ចាម | train | wikipedia |
SuperNaturalInstructionv2 | Given a sentence in the Japanese and Central Khmer language. Your task is check if the Khamer sentence is translation of Japanese. if the translation is correct than generate label "Yes", otherwise generate label "No".
Japanese: 「我々は米国とオーストラリア政府が進行中のイラク戦争におけるパインギャップの役割を隠し続けるのを許せなかった」とグループのショーン・オライリー氏は言った。
Khamer: បក្សពួកបងប្អូនមូស្លីមបានអះអាងថាមនុស្ស53នាក់បានស្លាប់ ក្នុងពេលក្រសួងសុខាភិបាលអះអាងថា51នាក់ស្លាប់និង435នាក់រងរបួស។ | khm | Khmer | No | train | task1123_alt_ja_khm_answer_generation |
MRI | ពន្យល់ពីរបៀបដែលថ្មធ្វើការ។ | khm | Khmer | ថ្មអគ្គិសនីគឺជាឧបករណ៍ដែលមានកោសិកា Electrochemical មួយឬច្រើនដោយការតភ្ជាប់ខាងក្រៅបានផ្តល់ទៅឱ្យថាមពលឧបករណ៍អគ្គិសនីដូចជាពិល, ស្មាតហ្វូននិងរថយន្តអគ្គិសនីមួយ។ នៅពេលដែលការផ្គត់ផ្គង់ថាមពលថ្មមួយដែលត្រូវបានអគ្គិសនីស្ថានីយវិជ្ជមានរបស់វាគឺកាតូតនិងស្ថានីយអវិជ្ជមានរបស់ខ្លួនគឺជាអាណូតនេះ។អវិជ្ជមានស្ថានីយបានសម្គាល់ជាប្រភពនៃអេឡិចត្រុថានៅពេលដែលបានតភ្ជាប់ទៅសៀគ្វីខាងក្រៅនឹងហូរនិងផ្តល់ថាមពលទៅឧបករណ៍ខាងក្រៅ។ នៅពេលដែលថ្មមួយដែលត្រូវបានតភ្ជាប់ទៅនឹងសៀគ្វីខាងក្រៅអេឡិចត្រុងអាចផ្លាស់ទីអ៊ីយ៉ុងក្នុងរយៈពេលដែលអនុញ្ញាតឱ្យមានប្រតិកម្មគីមីដែលនឹងត្រូវបញ្ចប់នៅស្ថានីយដាច់ដោយឡែកហើយដូច្នេះការផ្តល់នូវថាមពលដើម្បីសៀគ្វីខាងក្រៅ។ វាគឺជាចលនានៃអ៊ីយ៉ុងទាំងនោះនៅក្នុងថ្មដែលអនុញ្ញាតឱ្យនាពេលបច្ចុប្បន្នហូរចេញពីថ្មដើម្បីអនុវត្តការងារនេះ។ ប្រវត្តិសាស្រ្តពាក្យថា "ថ្ម" សំដៅជាពិសេសទៅនឹងឧបករណ៍ផ្សំគ្នាពីកោសិកាច្រើន, ទោះជាយ៉ាងណាការប្រើប្រាស់នេះបានវិវត្តដើម្បីរួមបញ្ចូលលើសពីនេះទៀតឧបករណ៍ផ្សំគ្នាពីកោសិកាតែមួយ។បឋមសិក្សា (ប្រើតែមួយឬ "ចោល") ត្រូវបានប្រើម្តងអាគុយនិងបានបោះបង់ចោល; សមា្ភារៈអេឡិចត្រូតត្រូវបានផ្លាស់ប្ដូរជារៀងរហូតក្នុងកំឡុងពេលឆក់។ When a battery is supplying electric power, its positive terminal is the cathode and its negative terminal is the anode.
រូបភាពតូច
ឧទហរណ៍រួមគឺជាថ្មអាល់កាឡាំងត្រូវបានប្រើសម្រាប់ពិលនិងឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិច្រើនកុះកររបស់ចល័តមួយ។ អនុវិទ្យាល័យ (សាក) អាគុយអាចចេញពីមន្ទីរពេទ្យបានច្រើនដងនិងការបញ្ចូលថាមពលចម្បងពីការប្រើប្រាស់រន្ធជញ្ជាំងមួយ; សមាសភាពដើមនៃអេឡិចត្រូតដែលអាចត្រូវបានស្ដារឡើងវិញដោយបច្ចុប្បន្នបញ្ច្រាស។ ឧទហរណ៍រួមមានអាគុយ-ទឹកអាស៊ីតត្រូវបានប្រើក្នុងរថយន្តនិងអាគុយប្រើសម្រាប់អេឡិចត្រូនិចល័តកុំព្យូទ័រយួរដៃនិងដូចជាស្មាតហ្វូន។អាគុយមកនៅក្នុងរាងនិងទំហំច្រើនពីកោសិកាខ្នាតតូចត្រូវបានគេប្រើដើម្បីអំណាចនិងនាឡិកាដៃសវនាការជំនួយទៅឱ្យតូច, កោសិកាត្រូវបានប្រើក្នុងស្មាតហ្វូនស្តើងដើម្បីអាគុយធំត្រូវបានប្រើក្នុងរថយន្តនិងរថយន្តនិងនៅខ្លាំងធំជាងគេបំផុត, ធនាគារថ្មធំទំហំនៃ បន្ទប់ដែលផ្តល់រង់ចាំឬអំណាចសង្គ្រោះបន្ទាន់សម្រាប់ការផ្លាស់ប្តូរទូរស័ព្ទនិងមជ្ឈមណ្ឌលទិន្នន័យកុំព្យូទ័រ។បើយោងតាមការប៉ាន់ប្រមាណជាឆ្នាំ 2005 វិស័យឧស្សាហកម្មថ្មនៅទូទាំងពិភពលោកបង្កើត 48 $ ពាន់លានដុល្លារនៅក្នុងការលក់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ កំណើនប្រចាំឆ្នាំមាន 6% របស់អាមេរិក។ថ្មពិលមានថាមពលទាបជាងយ៉ាងច្រើនជាក់លាក់ (ថាមពលក្នុងមួយឯកតារង្គាល) ជាងប្រេងឥន្ធនៈជាទូទៅដូចជាប្រេងសាំង។ នេះត្រូវបានអុហ្វសិតបន្តិចដោយប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់នៃម៉ូទ័រអគ្គិសនីក្នុងការផលិតការងារមេកានិច, បើធៀបទៅនឹងម៉ាស៊ីន្រំមហះ។ប្រវត្តិការប្រើប្រាស់នៃ "ថ្ម" ដើម្បីរៀបរាប់អំពីក្រុមនៃឧបករណ៍អគ្គិសនីមួយដែលមានចុះកាលបរិច្ឆេទទៅលោក Benjamin Franklin ដែលនៅក្នុង 1748 បានរៀបរាប់ពាង Leyden ច្រើនដោយស្រដៀងគ្នាទៅកាន់ថ្មនៃកាណុងបាញ់មួយ
(លោក Benjamin Franklin បានខ្ចីពាក្យ«ថ្ម "ពីយោធាដែលសំដៅទៅលើ ទៅនឹងអាវុធមានមុខងាររួមគ្នាAlessandro កសាងឡើងនិងបានរៀបរាប់ Volta ថ្ម Electrochemical ដំបូងគំនរ voltaic, ក្នុង 1800 នេះជាជង់នៃទង់ដែងនិងស័ង្កសីស្លាកលេខដែលបំបែកដោយថាសក្រដាសពីការ brine-ត្រាំ, ដែលអាចផលិតចរន្តស្ថិរភាពសម្រាប់ប្រវែងសន្ធឹកសន្ធាប់នៃពេលវេលាមួយ។ volta មិនយល់ថាវ៉ុលនេះគឺដោយសារតែមានប្រតិកម្មគីមី។ លោកគិតថាកោសិការបស់ព្រះអង្គប្រភពមិនចេះអស់ថាមពល, ហើយថាផលប៉ះពាល់ដែលត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់នៅ corrosion អេឡិចត្រូនេះគឺជាភាពរំខានគ្រាន់តែ, ជាជាងផលវិបាកមិនអាចជៀសវាងបាននៃប្រតិបត្តិការរបស់ពួកគេដូចលោក Michael ហ្វារ៉ាដេយបានបង្ហាញនៅក្នុង 1834 បើទោះបីជាអាគុយនៅសម័យដើមនៃតម្លៃយ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់គោលបំណងពិសោធន៍, នៅក្នុងការអនុវត្តតង់ស្យុងរបស់ពួកគេបានប្រែប្រួលហើយពួកគេមិនអាចផ្តល់ចរន្តសម្រាប់រយៈពេលប្រកបដោយនិរន្តរភាពធំមួយ។ ក្រឡាដានីយ៉ែលបានបង្កើតនៅក្នុង 1836 ដោយគីមីវិទូជនជាតិអង់គ្លេសលោក John លោក Frederic ដានីយ៉ែលជាប្រភពជាក់ស្តែងដំបូងនៃអគ្គិសនី, )ការក្លាយជាស្តង់ដារឧស្សាហកម្មមួយនិងមើលឃើញការអនុម័តរីករាលដាលជាប្រភពថាមពលមួយសម្រាប់បណ្តាញទូរលេខអគ្គិសនី។ វាមានសក្តានុពលមួយដែលពោរពេញទៅដោយស្ពាន់ជាដំណោះស្រាយស៊ុលស្ពាន់, នៅក្នុងការដែលត្រូវបាន immersed នៅក្នុងធុងដីមួយ unglazed ការដែលពោរពេញទៅដោយទឹកអាស៊ីត sulfuric និងអេឡិចត្រូតស័ង្កសីមួយ។កោសិកាទាំងនេះត្រូវបានប្រើអេឡិចត្រូសើមរាវដែលត្រូវបានគេងាយនឹងការលេចធ្លាយនិង spillage ប្រសិនបើមិនដោះស្រាយឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។ ពាងកញ្ចក់ដែលបានប្រើជាច្រើនដើម្បីឱ្យកាន់សមាសភាគរបស់ពួកគេដែលធ្វើឱ្យពួកគេមានភាពផុយស្រួយនិងមានគ្រោះថ្នាក់។ លក្ខណៈទាំងនេះបានធ្វើឱ្យកោសិកាសើមសមស្របសម្រាប់ឧបករណ៍ប្រើប្រាស់ចល័ត។ នៅជិតចុងបញ្ចប់នៃសតវត្សទីដប់ប្រាំបួននេះ, ការបង្កើតថ្មកោសិកាស្ងួត, ដែលជំនួសអេឡិចត្រូលីតរាវជាមួយការបិទភ្ជាប់មួយបានធ្វើឱ្យឧបករណ៍អគ្គិសនីចល័តជាក់ស្តែង។គោលការណ៍នៃការប្រតិបត្ដិការអាគុយបម្លែងជាថាមពលគីមីដោយផ្ទាល់ទៅនឹងថាមពលអគ្គិសនី។ ថ្មមួយមានចំនួនមួយចំនួននៃកោសិកា voltaic ។ ,ក្រឡានីមួយមានពាក់កណ្តាលកោសិកាពីរបានភ្ជាប់នៅក្នុងស៊េរីដោយអេឡិចត្រូលីតការប្រព្រឹត្ដដែលមាន anions និងការប្រស្រ័យទាក់។ ពាក់កណ្តាលមួយដែលមានរួមបញ្ចូលទាំងអេឡិចត្រូលីតនិងកោសិកាអេឡិចត្រូតអវិជ្ជមានដែលអេឡិចត្រូតដែល anions (អ៊ីយ៉ុងមានបន្ទុកអវិជ្ជមាន) ធ្វើចំណាកស្រុកនេះ; ពាក់កណ្តាលក្រឡាផ្សេងទៀតរួមបញ្ចូលអេឡិចត្រូលីតនិងអេឡិចត្រូតវិជ្ជមានដែលប្រស្រ័យទាក់ (អ៊ីយ៉ុងមានបន្ទុកវិជ្ជមាន) ធ្វើចំណាកស្រុក។ ប្រតិកម្ម redox ថាមពលថ្ម។ ប្រស្រ័យទាក់ត្រូវបានកាត់បន្ថយ (ចំនួនអេឡិចត្រូវបានបន្ថែម) នៅក្នុងអំឡុងពេលសាកថ្មកាតូតខណៈដែល anions ត្រូវបាន oxidized (ចំនួនអេឡិចត្រូវបានយកចេញ) នៅក្នុងអំឡុងពេលសាកថ្មអាណូត។ ក្នុងអំឡុងពេលនៃការឆក់ដំណើរការនេះត្រូវបានបញ្ច្រាស។ អេឡិចត្រូតមិនប៉ះគ្នាទៅវិញទៅមកតែត្រូវបានតភ្ជាប់អគ្គិសនីដោយអេឡិចត្រូលីតនេះ។
ការខាតបង់ថាមពលផ្ទៃក្នុងនិងដែនកំណត់លើអត្រាថាអ៊ីយ៉ុងឆ្លងកាត់ប្រសិទ្ធភាពថ្មអេឡិចត្រូលីតបណ្តាលឱ្យផ្លាស់ប្តូរនេះ។ ខាងលើកម្រិតអប្បបរមាក្នុងអត្រាទាបបញ្ចេញមួយបានផ្ដល់នូវការបន្ថែមទៀតនៃសមត្ថភាពថ្មរបស់ជាងនៅក្នុងអត្រាខ្ពស់។ ដំឡើងអាគុយជាមួយខុសប្លែកគ្នាការផ្តល់ចំណាត់ថ្នាក់ម៉ោង·មិនប៉ះពាល់ដល់ប្រតិបត្ដិការមិនឧបករណ៍ (បើទោះបីជាវាអាចប៉ះពាល់ដល់ចន្លោះពេលប្រតិបត្ដិការ) បានវាយតម្លៃសម្រាប់វ៉ុលជាក់លាក់មួយទេលុះត្រាតែការផ្ទុកលើសដែនកំណត់។ ផ្ទុក-បង្ហូរខ្ពស់ដូចជាកាមេរ៉ាឌីជីថលអាចកាត់បន្ថយសមត្ថភាពសរុបដោយសារកើតមានឡើងជាមួយនឹងថ្មអាល់កាឡាំង។
ឧទាហរណ៍ថ្មមួយ rated នៅ 2 ·ម៉ោងសម្រាប់ការឆក់ 10 ឬ 20 ម៉ោងនឹងមិនទ្រទ្រង់បច្ចុប្បន្ននៃ 1 សម្រាប់ពីរម៉ោងដែលជាសមត្ថភាពលើកឡើងរបស់វាបង្កប់ន័យ។អត្រាគឺជារង្វាស់នៃអត្រាដែលថ្មត្រូវបានរំសាយចេញមួយនេះ។ វាត្រូវបានកំណត់ជាបច្ចុប្បន្នការឆក់នេះដោយការចាប់ឆ្នោតបែងចែកជាទ្រឹស្តីនៅក្រោមនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះដែលនឹងសង្គ្រោះថ្មបាន rated បន្ទាប់បន្សំរបស់ខ្លួនមានសមត្ថភាពក្នុងមួយម៉ោង។ អត្រាឆក់ 1C នឹងផ្តល់នូវសមត្ថភាព rated ថ្មនេះក្នុង 1 ម៉ោង។ អត្រាឆក់ 2C មួយមានន័យថាវានឹងបញ្ចេញពីរដងឆាប់រហ័សដូចជា (30 នាទី) ។ អត្រាឆក់ 1C មួយនៅលើថ្មអា 1,6 ហូរទឹករំអិលនោះមានន័យថាបច្ចុប្បន្នកអត្រា 1,6 ម្នាក់ 2C នឹងមានន័យថាបច្ចុប្បន្នការឆក់មួយនៃកស្តង់ដា 3,2 សម្រាប់ថ្មសាកជាទូទៅអត្រាសមត្ថភាពជាងមួយ 4 ម៉ោង 8 ម៉ោងឬយូរជាងពេលវេលាដែលការឆក់នេះ។ ដោយសារតែការបាត់បង់ការតស៊ូផ្ទៃក្នុងនិងដំណើរការគីមីនៅខាងក្នុងកោសិកាកម្រផ្ដល់នូវថ្មមួយ rated ក្នុងសមត្ថភាពឈ្មោះស្លាកមានតែមួយម៉ោង។ The high electrochemical potential changes in the reactions of lithium compounds give lithium cells emfs of 3 volts or more.
ប្រភេទបានបម្រុងទុកសម្រាប់គោលបំណងពិសេសដូចជានៅក្នុងការផ្គត់ផ្គង់ថាមពលរំខានកុំព្យូទ័រអាចនឹងត្រូវបានវាយតម្លៃដោយក្រុមហ៊ុនផលិតអស់រយៈពេលច្រើនតិចជាងឆក់មួយម៉ោង។ថាមពលថ្ម (និងជីវិតថ្មសទិសន័យរបស់វា) មានអត្ថន័យពីរសម្រាប់ថ្មសាកបានតែមួយប៉ុណ្ណោះសម្រាប់ការប៉ុន្តែមិនមែនជាបន្ទុក។ ចំពោះការបញ្ចូលទឹកប្រាក់, វាអាចមានន័យថាទាំងប្រវែងនៃពេលវេលាឧបករណ៍អាចរត់នៅលើថ្មសាកពេញឬចំនួននៃវដ្តបន្ទុក / ឆក់អាចធ្វើទៅបានមុនពេលដែលកោសិកាបរាជ័យក្នុងការតិបត្តិការពេញចិត្ត។ ចំពោះការដែលមិនសាកជីវិតទាំងពីរនេះគឺស្មើគ្នាតាំងពីកោសិកាចុងក្រោយសម្រាប់តែមួយវដ្តតាមនិយមន័យ។ (ជីវិតធ្នើពាក្យត្រូវបានប្រើដើម្បីរៀបរាប់ពីរបៀបដែលវែងថ្មមួយដែលនឹងរក្សាការសម្តែងរបស់ខ្លួនរវាងការផលិតនិងប្រើប្រាស់។ ) សមត្ថភាពដែលអាចប្រើបានទាំងអស់នៃថ្មថយចុះសីតុណ្ហភាពជាមួយបន្តក់។ ផ្ទុយទៅនឹងភាគច្រើនបំផុតនៃថ្មនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះនៅជាគំនរ Zamboni, បានបង្កើតនៅ 1812, ផ្តល់នូវជីវិតយូរណាស់សេវាដោយគ្មានការជួសជុលកែលម្អឬការបញ្ចូលទឹកប្រាក់, ទោះបីជាវាផ្គត់ផ្គង់បច្ចុប្បន្នតែប៉ុណ្ណោះនៅក្នុងជួរ nanoamp នេះ។ នេះអគ្គិសនីកណ្ដឹង Oxford បានត្រូវបានបន្តចាប់តាំងពីមានស្ទើរតែរោទ៍លើគូដើមឆ្នាំ 1840 របស់ខ្លួននៃថ្មគិតថាជាគំនូរ។ថ្មចោលជាធម្មតានឹងបាត់បង់ 8 ភាគរយទៅ 20 ភាគរយនៃការចោទប្រកាន់របស់ពួកគេដើមក្នុងមួយឆ្នាំនៅពេលដែលត្រូវបានរក្សាទុកនៅសីតុណ្ហភាពបន្ទប់ (20-30 ° C) ។នេះត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា "ដោយខ្លួនឯងឆក់" អត្រានិងការគឺដោយសារតែការមិនផលិតនាពេលបច្ចុប្បន្ន "ផ្នែកខាង" ប្រតិកម្មគីមីដែលកើតឡើងនៅក្នុងកោសិកាសូម្បីតែនៅពេលមិនមានផ្ទុកត្រូវបានអនុវត្តនោះទេ។ អត្រានៃការមានប្រតិកម្មចំហៀងត្រូវបានកាត់បន្ថយសម្រាប់ថ្មត្រូវបានរក្សាទុកនៅសីតុណ្ហភាពទាបទោះបីជាមួយចំនួនអាចត្រូវបានរងការខូចខាតដោយត្រជាក់។
ថ្មសាកដោយខ្លួនឯងឆក់អាយុលឿនជាងថ្មអាល់កាឡាំងចោល, ថ្មពិសេសនីកែលដែលមានមូលដ្ឋាន; ជាការចោទប្រកាន់ពីបទស្រស់កាតមីញ៉ូមនីកែល (NiCd) អាគុយបាត់បង់ 10% នៃការចោទប្រកាន់របស់ខ្លួននៅក្នុង 24 ម៉ោងដំបូងនិងបន្ទាប់មក discharges ក្នុងអត្រាប្រមាណ 10% ក្នុងមួយខែ។ ទោះជាយ៉ាងណាខ្លួនឯងឆក់លោហៈនីកែល-hydride ទាប (NiMH) អាគុយលីចូមថ្មីនិងការរចនាម៉ូដសម័យទំនើបបង្ហាញអត្រាទាបដោយខ្លួនឯងឆក់ (ប៉ុន្តែនៅតែខ្ពស់ជាងថ្មបឋម) ។សម្ភារៈសកម្មនៅលើចានថ្មផ្លាស់ប្តូរសមាសភាពគីមីនៅលើគ្នាការចោទប្រកាន់និងការឆក់វដ្ត; សម្ភារៈសកម្មអាចនឹងត្រូវបានបាត់បង់ដោយសារការផ្លាស់ប្តូររាងកាយនៃទំហំ, បន្ថែមការកម្រិតចំនួនដងដែលថ្មអាចសាកភ្លើងឡើងវិញបាន។ ថ្មដែលមានមូលដ្ឋាននៅច្រើនបំផុតកាក់ដប់សេនរំសាយផ្នែកខ្លះនៅពេលដែលត្រូវបានទិញហើយត្រូវចោទប្រកាន់ពីបទមុនពេលដែលការប្រើប្រាស់ត្រូវបានជាលើកដំបូង។ ថ្ម NiMH ថ្មីត្រៀមខ្លួនជាស្រេចដែលនឹងត្រូវបានប្រើនៅពេលដែលបានទិញនិងមានតែ 15% ឆក់ក្នុងមួយឆ្នាំ។
ការធ្លាក់ចុះមួយចំនួនបានកើតឡើងនៅលើវដ្តបន្ទុក-ឆក់គ្នា។ ការរិចរិលជាធម្មតាកើតដោយសារអេឡិចត្រូលីតផ្លាស់ប្ដូរឆ្ងាយពីអេឡិចត្រូតឬដោយសារតែសម្ភារៈអេឡិចត្រូសកម្ម detaches ពីនេះ។ សមត្ថភាពថ្មទាប NiMH (1,700-2,000 mA ·ម៉ោង) អាចត្រូវបានចោទប្រកាន់ 1000 ដង, ចំណែកឯថ្ម NiMH សមត្ថភាពខ្ពស់ (2.500 mA ·ខាងលើម៉ោង) រយៈពេលប្រហែល 500 វដ្ត។ អាគុយ NiCd មាននិន្នាការទៅត្រូវបានវាយតម្លៃចំពោះវដ្ត 1.000 នាក់មុនពេលការតស៊ូផ្ទៃក្នុងរបស់គេរហូតលើសពីតម្លៃដែលអាចប្រើបានបង្កើន។ថ្មសាកនាំមុខដោយទឹកអាស៊ីរថយន្តត្រូវស៊ូទ្រាំនឹងភាពតានតឹងដោយសារការរំញ័រ, ឆក់, និងជួរសីតុណ្ហភាព។ ដោយសារតែតប់ទាំងនេះនិងស៊ុលនៃចាននាំមុខរបស់ខ្លួន, អាគុយរថយន្តមួយចំនួនដែលមានរយៈពេលលើសពីប្រាំមួយឆ្នាំនៃការប្រើប្រាស់ធម្មតា។ រថយន្តដែលចាប់ផ្តើម (SLI: ការចាប់ផ្តើម, ពន្លឺ, បញ្ឆេះ) ថ្មមានចានស្តើងច្រើនដើម្បីបង្កើនបច្ចុប្បន្ន។ នៅក្នុងទូទៅ, ការក្រាស់ចានវែងជីវិត។ ពួកគេត្រូវបានរំសាយចេញជាធម្មតាបានតែបន្តិចមុនពេលបញ្ចូលទឹកប្រាក់។
2000px|រូបភាពតូច
«វដ្តជ្រៅ»អាគុយ-ទឹកអាស៊ីតដូចជាអ្នកដែលបានប្រើនៅក្នុងរទេះកីឡាវាយកូនគោលអគ្គិសនីបានចានច្រើនក្រាស់ដើម្បីពង្រីកភាពជាប់បានយូរ។ ផលប្រយោជន៍សំខាន់នៃការនាំមុខ-ថ្មទឹកអាស៊ីតគឺមានតម្លៃទាបរបស់ខ្លួន; គុណវិបត្តិចម្បងរបស់វាគឺមានទំហំធំនិងទម្ងន់សម្រាប់សមត្ថភាពដែលបានផ្តល់ឱ្យនិងវ៉ុល។ អាគុយ-ទឹកអាស៊ីតគួរតែត្រូវបានរំសាយចេញមិនឱ្យនៅក្រោម 20% នៃសមត្ថភាពរបស់ពួកគេដោយសារតែការតស៊ូផ្ទៃក្នុងនឹងបង្កឱ្យកំដៅនិងការខូចខាតនៅពេលពួកគេត្រូវបានបញ្ចូល។ ប្រព័ន្ធនាំមុខទឹកអាស៊ីតវដ្តទឹកជ្រៅជាញឹកញាប់ប្រើពន្លឺព្រមានទាបចោទប្រកាន់ឬការផ្លាស់ប្តូរអំណាចកាត់ផ្តាច់ទាបបន្ទុកដើម្បីការពារប្រភេទនៃការខូចខាតដែលនឹងកាត់បន្ថយថាមពលថ្មនេះ។ថាមពលថ្មអាចនឹងត្រូវបានពង្រីកដោយរក្សាទុកថ្មនៅសីតុណ្ហភាពទាប, ដូចជានៅក្នុងទូទឹកកកឬទូរទឹកកកដែលធ្លាក់ចុះនេះមានប្រតិកម្មចំហៀង។ ការផ្ទុកបែបនេះអាចពង្រីកជីវិតរបស់ថ្មអាល់កាឡាំងប្រហែល 5%; ថ្មសាកអាចកាន់បានយូរជាងការចោទប្រកាន់ពួកគេជាច្រើនដោយអាស្រ័យលើប្រភេទ។ ដើម្បីឈានដល់វ៉ុលអតិបរមារបស់ពួកគេ, ថ្មត្រូវតែត្រូវបានត្រឡប់ទៅសីតុណ្ហភាពបន្ទប់; បញ្ចេញថ្មអាល់កាឡាំង 250 mA នៅ 0 ° C គឺមានតែពាក់កណ្តាប្រសិទ្ធិភាពដូចជានៅក្នុងនាមជាក្រុមហ៊ុនផលិតថ្ម C.Alkaline 20 °ដូចជា Duracell មិនបានផ្ដល់អនុសាសន៍ថ្មក្លា។ថ្មអាចប្រើបានដើម្បីងាយស្រួលបឋមសិក្សាមានចាប់ពីកោសិកាអតិថិជនប៊ូតុងតូចត្រូវបានប្រើសម្រាប់នាឡិកាអគ្គិសនី, ទៅកោសិកាលេខ 6 ដែលបានប្រើសម្រាប់ការសៀគ្វីសញ្ញាឬកម្មវិធីរយៈពេលយូរបាន។ កោសិកាអនុវិទ្យាល័យត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងទំហំធំខ្លាំងណាស់! ណាស់អាចថាមពលថ្មធំមួយឬមានស្ថេរភាពនៃនាវាមុជទឹកបណ្ដាញអគ្គិសនីនិងជួយឱ្យកម្រិតកំពូលផ្ទុកចេញ។ការផ្ទុះថ្មមួយដែលត្រូវបានបង្កឡើងដោយការប្រើប្រាស់ខុសឬដំណើរការខុសប្រក្រតី, ដូចជាការប៉ុនប៉ងដើម្បីបញ្ចូលមួយ (ដែលមិនមែនជាសាក) ថ្មបឋមសិក្សាឬសៀគ្វីខ្លីមួយ។ អាគុយរថយន្តមានភាគច្រើនទំនងផ្ទុះនៅពេលដែលសៀគ្វីខ្លីបង្កើតចរន្តធំណាស់។ អាគុយរថយន្តផលិតអ៊ីដ្រូសែនដែលជាការផ្ទុះយ៉ាងខ្លាំងនៅពេលដែលពួកគេកំពុងអ្នករាល់គ្នាវក់វី (ដោយសារតែការធ្វើអគ្គីសនីវិភាគនៃទឹកនៅក្នុងអេឡិចត្រូលីតនេះ) ។ ចំនួនទឹកប្រាក់នៃការដំឡើងថ្លៃនេះគឺជាធម្មតាតូចខ្លាំងណាស់និងបានបង្កើតអ៊ីដ្រូសែនតិចតួចដែល dissipates យ៉ាងឆាប់រហ័ស។ ទោះយ៉ាងណានៅពេលដែល "លោត" ថ្មរថយន្តមួយ, បច្ចុប្បន្នខ្ពស់អាចបង្កឱ្យមានការដោះលែងយ៉ាងឆាប់រហ័សនៃបរិមាណអ៊ីដ្រូសែនដែលអាចត្រូវបាន ignited ផ្ទុះដោយផ្កាភ្លើងនៅក្បែរឧទាហរណ៍នៅពេលដែលផ្តាច់ខ្សែ jumper មួយ។ នៅពេលដែលថ្មមួយដែលត្រូវបានបញ្ចូលនៅក្នុងអត្រាមួយហួសហេតុល្បាយឧស្ម័នអ៊ីដ្រូសែនមួយផ្ទុះនៃអុកស៊ីសែនអាចត្រូវបាននិងផលិតបានលឿនជាងអាចគេចផុតពីក្នុងថ្មដែលនាំឱ្យមានសម្ពាធកសាងឡើងនិងការផ្ទុះជាយថាហេតុនៃករណីថ្ម។ ក្នុងករណីធ្ងន់ធ្ងរ, អាស៊ីតថ្មអាចបាញ់ហិង្សាពីករណីនេះនិងបង្កឱ្យរងរបួស។ ពោលគឺលើស, ព្យាយាមដើម្បីសាកថ្មលើសពីអគ្គិសនីរបស់ខ្លួនមានសមត្ថភាពអាចនាំឱ្យមានការផ្ទុះផងថ្មមួយនៅក្នុងការបន្ថែមទៅ leakage ឬការខូចខាតអាចត្រឡប់វិញបាន។ វាអាចបង្កឱ្យមានការខូចខាតផងដែរដើម្បីឱ្យឆនំឬឧបករណ៍ដែលក្នុងនោះត្រូវបានគេប្រើថ្មដំឡើងថ្លៃនៅពេលក្រោយ។ លើសពីនេះទៀតតាមរយៈការចោលនៃថ្មមួយដែលអាចបង្កឱ្យមានការដុតរំលាយជាចំហាយផ្ទុះឡើងនៅក្នុងករណីសង់ផ្សាភ្ជាប់នោះទេ។
500px|រូបភាពតូច
ការប្រមូលនៃឧបករណ៍ប្រើប្រាស់អាគុយបានសាមញ្ញបំផុតនៅក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ នេះគឺជាការឆ្លើយតបទៅនឹងគ្រោះថ្នាក់ដែលបានរាយការណ៍និងការបរាជ័យ, ម្តងម្កាលបញ្ឆេះឬការផ្ទុះ។ សេចក្តីសង្ខេបនៃបញ្ហាអ្នកជំនាញនេះបានបង្ហាញថាប្រភេទនេះប្រើ "អេឡិចត្រូរាវដើម្បីដឹកអ៊ីយ៉ុងលីចូរវាងអាណូតនិងកាតូតនេះ។ ប្រសិនបើក្រឡាមួយដែលត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីបទថ្មយ៉ាងលឿនពេកវាអាចបង្កឱ្យមានសៀគ្វីខ្លីមួយបាននាំឱ្យមានការផ្ទុះនិងអគ្គិភ័យ»។សារធាតុគីមី corrosive ថ្មជាច្រើនមាន, ពុលឬទាំងពីរ។ ប្រសិនបើមានការលេចធ្លាយកើតឡើងដោយឯកឯងឬតាមរយៈការទាំងគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍, សារធាតុគីមីដែលបានចេញផ្សាយអាចមានគ្រោះថ្នាក់។ ឧទាហរណ៍, ថ្មចោលជាញឹកញាប់ប្រើស័ង្កសីមួយ "អាច" ទាំងពីរថាជា reactants និងជាធុងទៅកាន់ការ reagents ផ្សេងទៀត។ ប្រសិនបើមានប្រភេទនៃថ្មនេះគឺមានការរំសាយចេញ, ការ reagents នេះអាចលេចឡើងតាមរយៈការក្រដាសកាតុងធ្វើកេសនិងប្លាស្ទិចដែលបង្កើតនៅសល់នៃធុងនោះ។ បន្ទាប់មកការលេចធ្លាយសារធាតុគីមីសកម្មអាចបំផ្លាញឬបិទឧបករណ៍ថាថាមពលថ្ម។ ចំពោះហេតុផលនេះ, ក្រុមហ៊ុនផលិតឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិច្រើនបានផ្ដល់អនុសាសន៍ឱ្យយកចេញពីឧបករណ៍អាគុយដែលនឹងមិនត្រូវបានប្រើសម្រាប់រយៈពេលយូរ។មនុស្សជាច្រើននៃថ្មប្រភេទផ្តល់ការងារសម្ភារពុលដូចជាសំណបារតនិង cadmium ដែលជាអេឡិចត្រូតមួយឬអេឡិចត្រូលីត។ នៅពេលដែលថ្មមកដល់ទីបញ្ចប់នៃជីវិតរបស់វាត្រូវតែត្រូវបានបោះចោលដើម្បីការពារ damage.Batteries បរិស្ថានគឺសំណុំបែបបទនៃកាកសំណល់អេឡិចត្រូនិមួយ (e-កាកសំណល់) ។ ការផ្តល់សេវាអ៊ីកាកសំណល់សារធាតុពុលងើបឡើងវិញការកែឆ្នៃដែលបន្ទាប់មកអាចត្រូវបានប្រើសម្រាប់ថ្មដែលថ្មី។ [56] ជិតបីពាន់លានដុល្លារជារៀងរាល់ឆ្នាំក្នុងអាគុយទិញសហរដ្ឋអាមេរិកប្រមាណជា 179.000 តោនបានបញ្ចប់ឡើងនៅកន្លែងចោលសំរាមនៅទូទាំងប្រទេស។ នៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិកដែលជាបារតដែលមានផ្ទុកនិងគ្រប់គ្រងថ្មសាកនៃឆ្នាំ 1996 ហាមឃាត់ការលក់តម្រូវការស្លាកឯកសណ្ឋានដែលមានផ្ទុកថ្មបារត, បានអនុម័តសម្រាប់ថ្មសាកនិងទាមទារឱ្យថ្មសាកបានយ៉ាងងាយស្រួល removable.California និងទីក្រុងញូវយ៉កហាមឃាត់ការបោះចោលនេះ ថ្មសាកក្នុងកាកសំណល់រឹងនិងរួមជាមួយនឹងរដ្ឋ Maine ទាមទារឱ្យមានការកែឆ្នៃនៃទូរស័ព្ទដៃ។ ឧស្សាហកម្មថ្មសាកបានបើកដំណើរការកម្មវិធីកែឆ្នៃនៅទូទាំងប្រទេសនៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិកនិងប្រទេសកាណាដាដោយមានពិន្ទុ dropoff នៅក្រុមហ៊ុនលក់រាយក្នុងស្រុក។
នេះជាថ្មការដឹកនាំរបស់សហភាពអឺរ៉ុបមានតម្រូវស្រដៀងគ្នានេះដែរ, ក្នុងការបន្ថែមទៅដែលតម្រូវឱ្យមានការកើនឡើងនៃការកែឆ្នៃនិងលើកកម្ពស់ការស្រាវជ្រាវថ្មនៅលើវិធីសាស្រ្តក្នុងការកែឆ្នៃថ្មធ្វើឱ្យប្រសើរឡើង។ ដោយអនុលោមតាមការបង្គាប់អាគុយទាំងអស់ត្រូវបានគេលក់នៅក្នុងសហភាពអឺរ៉ុបនេះត្រូវតែត្រូវបានសម្គាល់ជាមួយ "និមិត្តរូបប្រមូល" (មួយឆ្លងកាត់ចេញកង់ប៊ី) ។ នេះត្រូវតែគ្របដណ្តប់យ៉ាងហោចណាស់ 3% នៃផ្ទៃថ្មព្រីមីស្ទីកនិង 1,5% នៃផ្ទៃថ្មស៊ីឡាំងនេះ។ ការវេចខ្ចប់ទាំងអស់ត្រូវតែត្រូវបានសម្គាល់ដែរ។
ការដាក់បញ្ចូល
ថ្មអាចនឹងមានះថាក់ឬឱ្យមានមនុស្សស្លាប់បានប្រសិនបើកោសិកាប៊ូតុង swallowed.Small អាចត្រូវបានលេប, ជាពិសេសដោយកុមារ។ ខណៈពេលដែលនៅក្នុងបំពង់រំលាយអាហារ, ការឆក់អគ្គិសនីថ្មនេះអាចនាំឱ្យមានការខូចខាតជាលិកា [63] ការខូចខាតបែបនេះគឺធ្ងន់ធ្ងរម្តងម្កាលនិងអាចនាំឱ្យស្លាប់បាន។ ថ្មថាស ingested ជាធម្មតាមិនបង្កឱ្យមានបញ្ហាប្រសិនបើពួកគេក្លាយជាសំបុកស្នាក់អាស្រ័យនៅការរលាក gastrointestinal នេះ។ កន្លែងទូទៅបំផុតសម្រាប់ថ្មថាសដើម្បីក្លាយជាអ្នកបានដាក់គឺបំពង់អាហារ, ជាលទ្ធផលនៅក្នុង sequelae ព្យាបាល។ ថ្មដែលទទួលបានជោគជ័យឆ្លងកាត់បំពង់អាហារគឺមិនទំនងដើម្បីដាក់ពាក្យនៅកន្លែងផ្សេង។ លទ្ធភាពដែលថាថ្មថាសនឹងដាក់ពាក្យក្នុងបំពង់អាហារនេះគឺជាមុខងារនៃទំហំអាយុនិងថាមពលថ្មរបស់អ្នកជំងឺនេះ។ ថ្មថាស 16 មីលីម៉ែត្របានក្លាយទៅជាសំបុកស្នាក់អាស្រ័យនៅ esophagi ក្មេង 2 នាក់មានអាយុតិចជាង 1 ឆ្នាំនេះ។ [ត្រូវការអំណះអំណាង] កុមារវ័យចំណាស់មិនមានបញ្ហាជាមួយនឹងថ្មតូចជាង 21-23 ម។ necrosis liquefaction អាចកើតឡើងដោយសារតែម៉ាញ៉េជាតិសូដ្យូមត្រូវបានបង្កើតដោយបច្ចុប្បន្នផលិតដោយថ្ម (ជាធម្មតានៅអាណូតនេះ) ។ ធ្លាយបានកើតឡើងឱ្យបានលឿនបន្ទាប់ពីការ ingestion 6 ម៉ោង។
ឯកសារយោង | train | wikipedia |
MRI | តើមានព័ត៌មានថ្មីៗអ្វីខ្លះអំពីស្ថានភាពជំងឺ COVID-19 នៅកម្ពុជា? | khm | Khmer | ថ្ងៃនេះ 4419 នាក់
សរុប 9304374 នាក់
ភ្នំពេញ៖ លោកស្រី ឱ វណ្ណឌីន រដ្ឋលេខាធិការ និងអ្នកនាំពាក្យក្រសួងសុខាភិបាល សូមប្រកាសតាមរយៈបណ្តាញព័ត៌មាន ពិតជាមានចិន២នាក់រត់ចេញពីអូតែលកន្លែងធ្វើចត្តាឡីសក័មែន។«ឆ្លើយតបទៅនឹងសំណួរអ្នកសារព័ត៌មានជាច្រើន នៅយប់ថ្ងៃទី៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០ ខ្ញុំសូមជម្រាបថា មានករណីជនជាតិចិន០២នាក់បានរត់ចេញពីសណ្ឋាគារមួយ ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ពិតប្រាកដមែន។ ពួកគាត់ជាអ្នកដំណើរមកពីប្រទេសចិនមកដល់កម្ពុជានៅម៉ោងប្រហែល១១ថ្ងៃត្រង់នៃថ្ងៃទី០៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០»។
លោកស្រី ឱ វណ្ណឌីន បានបញ្ជាក់បន្ថែមថា ក្រោយពីបានចូលស្នាក់នៅសណ្ឋាគារមួយក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីរង់ចាំលទ្ធផលធ្វើតេស្តរកវីរុសកូវីដ-១៩ពួកគាត់ក៏មានទំនាស់គ្នីគ្នាគាត់ បន្ទាប់មកក៏រត់ចេញពីសណ្ឋាគារនោះតែម្តង។បច្ចុប្បន្នអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចបាន និងកំពុងតែស្រាវជ្រាវរកបុគ្គលទាំងពីរនាក់ខាងលើនេះ ហើយលទ្ធផលតេស្តរបស់ពួកគាត់ទាំងពីរនាក់គឺអវិជ្ជមានវីរុសកូវីដ-១៩ ដែលតម្រូវឲ្យបន្តធ្វើចត្តាឡីស័កជាបន្តទៀត៕
កូនស្រីតវ៉ារឿងម្តាយ ប្តឹងឲ្យតុលាការអោយចាប់ប្តីរបស់នាង ដាក់គុក ពីបទ រួមភេទជាមួយអនិតិជន!
ឧត្តមសេនីយ៍ទោ បែន រ័ត្ន បញ្ជាក់បន្ថែមលើលិខិតបំភ្លឺរបស់ស្នងការដ្ឋាននគរ បាលខេត្តត្បូងឃ្មុំ អំពី ករណីឈ្មោះ ពៅ រ៉េន | train | culturax/mC4 |
MRI | ពិពណ៌នាអំពីអរិយធម៌ Pyu ។ | khm | Khmer | ពួកព្យូដែលនិយាយភាសាទីបេ-ភូមាបានចូលទៅកាន់ដងទន្លេឥរាវតីចាប់ពីយូនណានសម័យបច្ចុប្បន្ន រ.សតវត្សទី២ម.គ. និងបានបន្តដើម្បីស្ថាបនារដ្ឋបុរីទូទាំងដងទន្លេឥរាវតី។ ផ្ទះកំណើតដើមនៃព្យូត្រូវបានសាងសង់ឡើងវិញនៅបឹងកុកុ-ននៅខេត្តស្ឈិងហែយ និងកានស៊ូសម័យបច្ចុប្បន្ន។ ពួកព្យូធ្លាប់ជាអ្នកស្រុកដើមដំបូងបង្អស់នៃភូមាដែលពួកគេកត់ត្រាថាមាន។ កំឡុងសម័យនេះ ភូមាធ្លាប់ជាប៉ែកនៃផ្លូវជួញដូរតាមគោកពីចិនទៅឥណ្ឌា។ ការជួញដូរជាមួយឥណ្ឌាបាននាំមកនូវព្រះពុទ្ធសាសនាពីឥណ្ឌាភាគខាងត្បូង។ នៅសតវត្សទី៤ ភាគច្រើននៅដងទន្លេឥរាវតីបានប្រែកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនាវិញ។ ក្នុងចំណោមរដ្ឋបុរីជាច្រើន ធំបំផុតនិងសំខាន់ជាងគេបង្អស់គឺស្រីក្សេត្រ នៅភាគអាគ្នេយ៍នៃព្រំទំនើប (ព្យី)។ នៅខែមីនា ឆ្នាំ៦៣៨ ពួកព្យូនៃស្រីក្សេត្របានចាប់ផ្ដើមប្រតិទិនថ្មីដែលក្រោយមកទៀតបានក្លាយជាប្រតិទិនភូមានេះ។
កំណត់ត្រាចិននៅសតវត្សទីប្រាំបីប្រាប់ថា រដ្ឋព្យូទាំង១៨នៅពាសពេញដងទន្លេឥរាវតី និងពិពណ៌នាថាព្យូជាមនុស្សមានមនុស្សធម៌និងសន្តិភាពទៅកាន់អ្នកដែលឈ្លោះគ្នាដែលគេមិនបានស្គាល់ច្បាស់និងអ្នកដែលស្លៀកពាក់កប្បាសសូត្រជំនួសឱ្យសូត្រពិតដូច្នេះពួកគេនឹងមិនបានសម្លាប់ដង្កូវនាងឡើយ។ កំណត់ត្រារបស់ចិនក៏រាយការណ៍ថាពួកព្យូបានចេះរបៀបដើម្បីធ្វើការគណនាខាងតារាសាស្ត្រ និងថាក្មេងប្រុសៗព្យូជាច្រើនបានចូលទៅក្នុងជីវភាពបព្វជិតនៅអាយុប្រាំពីរទៅ២០ឆ្នាំ។
វាធ្លាប់ជាអរិយធម៌ដែលបានបន្តយូរហើយដែលបានបន្តជិតមួយសហវត្សមកដល់ដើមសតវត្សទី៩រហូតក្រុមនៃ ពួកអ្នកជិះសេះលឿនមួយ មកពីភាគខាងជើង ពួកម៉្រានម៉ា (ពួកភូមា) បានចូលមកដងទន្លេឥរាវតី។ នៅដើមសតវត្សទី៩ ពួករដ្ឋបុរីព្យូនៃភូមាលើបានស្ថិតនៅក្រោមការវាយប្រហារឥតឈប់ឈរដោយនគរណានចោស្ថិតនៅយូនណានសម័យបច្ចុប្បន្ន។ នៅឆ្នាំ៨៣២ ពួកណានចោបានលួចប្លន់បំផ្លិចបំផ្លាញ ក្រោយមកហឹលីនជី ដែលបានដណ្ដើមបានព្រំជារដ្ឋបុរីព្យូសំខាន់។ ការលុកលុយរបស់ណានចោមួយបន្តទៀតនៅឆ្នាំ៨៣៥ បានបំផ្លិចបំផ្លាញពួករដ្ឋបុរីព្យូបន្ថែមទៀតនៅភូមាលើ។ គ្រានោះ ការតាំងលំនៅព្យូជាច្រើនបាននៅសេសសល់នៅភូមាលើរហូតដំណល់នៃអធិរាជាណាចក្របាកាននៅពាក់កណ្ដាលសតវត្សទី១១ ពួកព្យូបន្តិចម្ដងៗត្រូវបានស្រូបចូលទៅជាព្រះរាជាណាចក្របាកានភូមាដែលលាតសន្ធឹងនៅក្នុងបួនសតវត្សបន្ទាប់ទៀត។ ភាសាព្យូនៅតែមានអត្ថិភាពរហូតមកដល់ចុងសតវត្សទី១២។ នៅសតវត្សទី១៣ ពួកព្យូបានទទួលយកជាតិពន្ធុភាពភូមា។ ប្រវត្តិ/ព្រេងនិទាននៃពួកព្យូក៏បានរួមចំណែកនឹងរឿង រឺ ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃពួកជនជាតិភូមាដែរ។ | train | wikipedia |
SuperNaturalInstructionv2 | In this task, given a sentence in the English language, your task is to convert it into the Khmer language.
"Earlier today, the whole town was teeming with police and soldiers," he said. | khm | Khmer | គាត់មានប្រសាសន៍ថា "នៅព្រឹកថ្ងៃនេះ ទីក្រុងទាំងមូលមាននគរបាល និងទាហានពង្រាយយ៉ាងច្រើន។" | train | task555_alt_translation_en_kh |
SuperNaturalInstructionv2 | In this task, given a sentence in the English language, your task is to convert it into the Khmer language.
She also noted the large salt pile in Chelsea used for the deicing of highways in the Commonwealth and said that it is located there "illegally." | khm | Khmer | នាងក៏បានកត់សំគាល់អំពីគំនរអំបិលដ៏ធំ នៅឆេស៊ី ដែលត្រូវបានប្រើសំរាប់រំលាយទឹកកកលើផ្លូវហាយវ៉េ នៅខមមិនវ៉េល និងបាននិយាយថា វាត្រូវបានដាក់ទីនោះដោយ "ខុសច្បាប់។" | train | task555_alt_translation_en_kh |
MRI | តើអ្វីជាមូលហេតុទូទៅមួយចំនួននិងរោគសញ្ញានៃជំងឺផ្តាសាយ? | khm | Khmer |
ប្រភេទរោគ
រោគផ្ដាសាយដើមបំពង់ក អាចកើតមានដល់មនុស្សគ្រប់វ័យ និង គ្រប់ប្រភេទ។
មូលហេតុ
រោគនេះបើកើតហើយឆាប់បាត់ទៅវិញគឺបណ្ដាលមកពី៖
រោគផ្ដាសាយធម្មតា
ប្រើសម្លេងច្រើនហួស
ជក់បារីច្រើនហួស
រោគនេះបើកើតហើយរាំរ៉ៃគឺបណ្ដាលមកពី៖
រោគខាន់ស្លាក់
រោគស្វាយប្រមេះ
រោគរបេងសួត
អាការៈរោគ
អាការៈនៃរោគផ្ដាសាយដើមបំពង់កនោះគឺ៖
មានអាការៈក្អកឈឺជាញឹកញយ
សម្លេងស្អក ជួនណានិយាយមិនចេញ
ស្ងួតបំពង់ក
លេបទឹកដោយពិបាក
ជួនណាមានគ្រុនបន្តិចបន្តួច
វិធីរក្សារោគ
មនុស្សមានជំងឺត្រូវនិន្ទ្រាស្ងៀម នៅក្នុងបន្ទប់ក្ដៅ
យកសំពត់ជ្រលក់ទឹកក្ដៅរុំក
ខ្ពុរកដោយទឹកអំបិល លាងមាត់ដោយទឹកអំបិល
ហាមឲ្យនិយាយស្ដីច្រើន
ជំងឺ
សុខភាព | train | wikipedia |
MRI | ពិពណ៌នាអំពី Digital Gateways ។ | khm | Khmer | ប៉ាសឺរ៉ែល នុយមឺរីក (Passerelles Numériques) ជា អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល របស់បារាំង បង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ២០០៥ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ អង្គការនេះក្រោយមកបានពង្រីកសកម្មភាពរបស់ខ្លួន ហើយឥឡូវនេះដំណើរការនៅក្នុង ប្រទេសកម្ពុជា វៀតណាម និង ហ្វីលីពីន ។
ប៉ាសឺរ៉ែល នុយមឺរីក ធ្វើការដើម្បីផ្តល់ឱ្យយុវជនដែលជួបការលំបាកនូវផ្លូវចេញពីភាពក្រីក្រសម្រាប់ពួកគេ និងក្រុមគ្រួសាររបស់ពួកគេ ដោយផ្តល់ឱ្យពួកគេនូវការបណ្តុះបណ្តាលដើម្បីក្លាយជាអ្នកជំនាញក្នុង វិស័យព័ត៌មានវិទ្យា ។
គោលបំណង
បេសកកម្មរបស់ ប៉ាសឺរ៉ែល នុយមឺរីក គឺដើម្បីផ្តល់លទ្ធភាពឱ្យយុវជនដែលមិនបានទទួលការបម្រើឱ្យរួចផុតពីភាពក្រីក្រដោយផ្តល់ឱ្យពួកគេនូវលទ្ធភាពទទួលបានការអប់រំ ការបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈនៅក្នុងវិស័យឌីជីថល។ ប៉ាសឺរ៉ែល នុយមឺរីក មានគោលបំណងធានាថា យ៉ាងហោចណាស់ 90% នៃមនុស្សវ័យក្មេងដែលទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពីកម្មវិធីរបស់ខ្លួន ត្រូវបានជួលក្នុងការងារដែលមានសុវត្ថិភាព។
គោលបំណងគឺដើម្បីអភិវឌ្ឍនិរន្តរភាពការងារ ពោលគឺសមត្ថភាពក្នុងការរីកចម្រើន សម្របខ្លួន វិវឌ្ឍ និងការផ្លាស់ប្តូរពេញមួយអាជីពរបស់ពួកគេ។ ទស្សនវិជ្ជារបស់អង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលគឺធ្វើឱ្យអ្នកទទួលផលរបស់ខ្លួនដើរតួក្នុងវិថីអាជីពផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ពួកគេ ដើម្បីអាចឱ្យពួកគេរួចផុតពីរង្វង់នៃភាពក្រីក្រ។ គោលការណ៍នេះបង្ហាញអំពីតម្លៃរបស់វា៖ ទំនួលខុសត្រូវ ការគោរព ទំនុកចិត្ត សាមគ្គីភាព និងវិធីសាស្រ្តទាមទារ។
ប៉ាសឺរ៉ែល នុយមឺរីក គាំទ្រ SDGs (គោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព)។ អង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលបានប្តេជ្ញាចិត្តយ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់សមភាពយេនឌ័រ (SDG 5), ការអប់រំប្រកបដោយគុណភាព (SGD 4) និងគ្មានភាពក្រីក្រ ( SDG 1 )។
ដើម្បីធានាបាននូវ សមភាពយេនឌ័រ អង្គការបានធ្វើការប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការទទួលយកស្ត្រីយ៉ាងតិច 50% នៅក្នុងកម្មវិធីរបស់ខ្លួន។ គំរូសមភាពនេះគឺផ្ទុយស្រឡះពីការពិតនៃវគ្គបណ្តុះបណ្តាល IT ភាគច្រើន។ ជាឧទាហរណ៍ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និស្សិតផ្នែក IT នៅសាកលវិទ្យាល័យមានត្រឹមតែ 6% ជាស្ត្រី។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
2005: ការបង្កើត ប៉ាសឺរ៉ែល នុយមឺរីក និងការបើកមជ្ឈមណ្ឌលបណ្តុះបណ្តាលដំបូងគេនៅកម្ពុជា។
2007: ពិធីបញ្ចប់ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រលើកទីមួយនៅ ទីក្រុងភ្នំពេញ សម្រាប់និស្សិត 20 នាក់នៃកម្មវិធីគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធ និងបណ្តាញ។
2009: កម្មវិធីនេះត្រូវបានពង្រីកទៅ ទីក្រុង Cebu ក្នុងប្រទេសហ្វីលីពីន។
ឆ្នាំ ២០១០៖ កម្មវិធីនេះត្រូវបានពង្រីកទៅប្រទេសវៀតណាម។
ឆ្នាំ 2012: និស្សិតបញ្ចប់ការសិក្សាលើកទី 1 នៃនិស្សិត 24 នាក់នៅ PN Philippines និង 27 នាក់នៅ PN វៀតណាម។
ឆ្នាំ 2013៖ ការបង្កើតប៉ាសឺរ៉ែល នុយមឺរីកHong Kong Limited ជាអង្គការសប្បុរសធម៌មួយ ដំណើរការដោយក្រុមអ្នកស្ម័គ្រចិត្ត ដែលមានបំណងលើកកម្ពស់ការយល់ដឹង និងប្រមូលថវិកា ដើម្បីគាំទ្រសកម្មភាពរបស់ PN ។
ឆ្នាំ 2015: ប៉ាសឺរ៉ែល នុយមឺរីក ប្រារព្ធខួប 10 ឆ្នាំរបស់ខ្លួន! តាំងពីដើមមក សិស្សក្រីក្រជាង 1,500 នាក់បានមកតាមរយៈកម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលរបស់ PN ហើយឥឡូវនេះអាចរស់នៅក្នុងជីវិតដែលពួកគេបានជ្រើសរើស។
ឆ្នាំ ២០១៦៖ ការបង្កើតនីតិបុគ្គល « ភី.អិន.ស៊ី » (អាស៊ីអាគ្នេយ៍) ក្នុងប្រទេសសិង្ហបុរី ជាមួយនឹងគោលបំណងនៃការរៃអង្គាសប្រាក់ និងការយល់ដឹងចំពោះសកម្មភាពរបស់ ប៉ាសឺរ៉ែល នុយមឺរីក
ឆ្នាំ 2017៖ នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ 2017 លោក Michel Cantet ក្លាយជាប្រធានអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល។
អង្គការ
នៅចុងឆ្នាំ 2018ប៉ាសឺរ៉ែល នុយមឺរីក បានជួលមនុស្សជិត 69 នាក់ រួមទាំង 8 VSI ( អ្នកស្ម័គ្រចិត្តដើម្បីសាមគ្គីភាពអន្តរជាតិ )។
សកម្មភាព ប៉ាសឺរ៉ែល នុយមឺរីកត្រូវបានអនុវត្តផងដែរដោយសារតែការរួមចំណែករបស់អ្នកស្ម័គ្រចិត្ត (អ្នកហាត់ការ ការឈប់សម្រាកសាមគ្គីភាព ឯកអគ្គរដ្ឋទូត ការឧបត្ថម្ភតាមជំនាញ។ល។ ) ច្រើនជាង 186 នាក់បានចូលរួមក្នុងគម្រោងនេះក្នុងឆ្នាំ 2018 ។
សកម្មភាព
ប៉ាសឺរ៉ែល នុយមឺរីក ផ្តល់ការបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈរយៈពេលខ្លី (ពីរឬបីឆ្នាំ) ក្នុងវិស័យ ព័ត៌មានវិទ្យា ដល់សិស្សដែលជួបការលំបាក។
ដំណើរការជ្រើសរើស
ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ក្រុមជ្រើសរើសត្រូវឆ្លងកាត់ដំណើរការ 4 ជំហានយ៉ាងម៉ត់ចត់៖
វគ្គព័ត៌មាន;
ការប្រឡងសរសេរ;
សំភាសន៍លើកទឹកចិត្ត;
ការស៊ើបអង្កេតសង្គម។
ការជ្រើសរើស ប៉ាសឺរ៉ែល នុយមឺរីកគ្របដណ្តប់ខេត្តចំនួន 15 ក្នុង ប្រទេសកម្ពុជា 7 ខេត្តនៅភាគកណ្តាល ប្រទេសវៀតណាម និងខេត្តចំនួន 18 នៅក្នុង ប្រទេសហ្វីលីពីន ។ ក្នុងឆ្នាំ 2018 យុវជន 10 452 នាក់បានចូលរួមក្នុងវគ្គព័ត៌មាន ប៉ាសឺរ៉ែល នុយមឺរីក ការស្ទង់មតិសង្គមចំនួន 669 ត្រូវបានធ្វើឡើង ហើយយុវជនចំនួន 118 នាក់ត្រូវបានជ្រើសរើសជាយថាហេតុ។
កម្មវិធី
ការផ្តោតសំខាន់គឺផ្តោតលើភាពមានការងារធ្វើ ដោយមានកម្មវិធីសិក្សាធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពជាញឹកញាប់ដើម្បីឆ្លុះបញ្ចាំងពីតម្រូវការទីផ្សារ និងតម្រូវការរបស់និយោជក។ សិស្សនឹងទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពីការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញ IT ជំនាញភាសាអង់គ្លេស និងជំនាញទន់។ កម្មវិធីនេះរួមបញ្ចូលទាំងការអនុវត្តជាក់ស្តែង ការបណ្តុះបណ្តាលដោយដៃ និងជួយពួកគេអភិវឌ្ឍ ជំនាញដោះស្រាយបញ្ហា ។ កម្មវិធីសិក្សាក៏រួមបញ្ចូលផងដែរនូវការណែនាំអំពីអាជីព និងការបណ្តុះបណ្តាលលើការងារក្នុងទម្រង់នៃ កម្មសិក្សា ជាកាតព្វកិច្ច ដែលមានរយៈពេលពី 5 ខែដល់ 1 ឆ្នាំ អាស្រ័យលើប្រទេស។
ប្រភេទនៃការបណ្តុះបណ្តាល
នៅក្នុង ប្រទេសកម្ពុជា ផ្តល់ការបណ្តុះបណ្តាលរយៈពេល 2 ឆ្នាំទាំងផ្នែកគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធ និងបណ្តាញ ឬកម្មវិធីគេហទំព័រ។ នៅពេលបញ្ចប់វគ្គបណ្ដុះបណ្ដាល និស្សិតដែលបញ្ចប់ការសិក្សានឹងទទួលបានទាំងវិញ្ញាបនបត្រ PN និងបរិញ្ញាបត្ររង ដែលទទួលស្គាល់ដោយ ក្រសួងយុវជន អប់រំ និងកីឡាកម្ពុជា ។
នៅ ប្រទេសហ្វីលីពីន ដោយភាពជាដៃគូជាមួយ សាកលវិទ្យាល័យ San Carlos និស្សិតទទួលបានវគ្គបណ្តុះបណ្តាលរយៈពេល 2,5 ឆ្នាំផ្នែក IT ។ ក្នុងអំឡុងពេលនៃការបណ្តុះបណ្តាលនេះ PN ផ្តល់នូវការបណ្តុះបណ្តាលជីវិតប្រកបដោយវិជ្ជាជីវៈ និងសកម្មភាពផ្សេងទៀតដែលអាចឱ្យពួកគេលើកកម្ពស់សក្តានុពលជំនាញទន់របស់ពួកគេ។ និស្សិតបញ្ចប់ការសិក្សាទទួលបានវិញ្ញាបនបត្រផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាកុំព្យូទ័រដែលផ្តល់ដោយ USC និងវិញ្ញាបនបត្រ PN ។
នៅ ប្រទេសវៀតណាម បច្ចុប្បន្ននេះប៉ាសឺរ៉ែល នុយមឺរីក វៀតណាមកំពុងធ្វើការជាមួយ មហាវិទ្យាល័យបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ ដាណាំង ដើម្បីសហការក្នុងការរចនាកម្មវិធីសិក្សា និងចែករំលែកការបណ្តុះបណ្តាល៖ ការបណ្តុះបណ្តាលរយៈពេល 3 ឆ្នាំត្រូវបានផ្តល់ជូនក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍កម្មវិធី និងការធ្វើតេស្ត។ លើសពីនេះ PN ផ្តល់ការបណ្តុះបណ្តាលទូទៅលើជំនាញវិជ្ជាជីវៈ។ នៅចុងបញ្ចប់នៃវគ្គបណ្តុះបណ្តាល និស្សិតដែលបានបញ្ចប់ការសិក្សាទទួលបានសញ្ញាបត្រមហាវិទ្យាល័យ ដែលទទួលស្គាល់ដោយក្រសួងការងារពិការ និងសង្គមកិច្ចវៀតណាម និងវិញ្ញាបនបត្រ ប៉ាសឺរ៉ែល នុយមឺរីក
ផលប៉ះពាល់និងលទ្ធផល
ចាប់តាំងពីឆ្នាំ 2005 មនុស្សវ័យក្មេងជាង 2,000 នាក់បានបញ្ចប់ការសិក្សាពីកម្មវិធី ប៉ាសឺរ៉ែល នុយមឺរីក។
នៅចុងបញ្ចប់នៃការបណ្តុះបណ្តាល ជាង 96% នៃនិស្សិតបញ្ចប់ការសិក្សាវ័យក្មេងស្វែងរកការងារធ្វើក្នុងរយៈពេលពី 2 ទៅ 3 ខែបន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការសិក្សា។
នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និស្សិតក្នុងវគ្គបណ្តុះបណ្តាលរយៈពេល 2 ឆ្នាំ 100% បានរកឃើញការងារធ្វើភ្លាមៗបន្ទាប់ពីបញ្ចប់កម្មសិក្សាក្នុងខែតុលា និងមុនពិធីបញ្ចប់ការសិក្សាជាផ្លូវការ។
នៅប្រទេសហ្វីលីពីន 46% នៃនិស្សិតឆ្នាំទីបី (ឬនិស្សិត 21 នាក់) ត្រូវបានជួលជាបុគ្គលិកពេញម៉ោងបន្ទាប់ពីបញ្ចប់កម្មសិក្សារបស់ពួកគេ។
នៅប្រទេសវៀតណាម ជាង 95% នៃពួកគេបានរកឃើញការងារដែលមានជំនាញ និងទទួលបានបន្ទាប់ពីការបណ្តុះបណ្តាលជាមធ្យម 403 ដុល្លារក្នុងមួយខែ ពីរដងច្រើនជាងប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមាក្នុងតំបន់។
នៅពេលដែលពួកគេបានរកឃើញការងារធ្វើ និស្សិតបញ្ចប់ការសិក្សាក៏ជួយគ្រួសារ និងសហគមន៍របស់ពួកគេ។ ជាមធ្យមអតីតនិស្សិតបង់ 1/3 នៃប្រាក់ខែដល់គ្រួសាររបស់ពួកគេ។
ភាពជាដៃគូ
ប៉ាសឺរ៉ែល នុយមឺរីក ទទួលបានការគាំទ្រពីក្រុមហ៊ុនដៃគូរបស់ខ្លួនដូចជា ប្រពន្ធ័សុីស្កូ, Econocom, Avanade France, Econocom, Palo IT, Accenture និង Société Générale Corporate Foundation for Solidarity ។
ដៃគូក្នុងស្រុកនៅក្នុងប្រទេសប្រតិបត្តិការនីមួយៗរួមមាន Synacy (នៅប្រទេសហ្វីលីពីន) និង Web Essentials (នៅកម្ពុជា)។
ប៉ាសឺរ៉ែល នុយមឺរីក ក៏ទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពីភាពជាដៃគូជាមួយសាកលវិទ្យាល័យក្នុងស្រុកផងដែរ។ សាកលវិទ្យាល័យ San Carlos ក្នុងប្រទេសហ្វីលីពីនគាំទ្រការបង្កើត ប៉ាសឺរ៉ែល នុយមឺរីក។
ឯកសារយោង
អង្គការអន្តរជាតិ | train | wikipedia |
MRI | ពិពណ៌នាអំពីពិធីបុណ្យវិសាខបូជាឆ្នាំ២០១៣។ | khm | Khmer | មហាសង្រ្កាន្តឆ្នាំម្សាញ់ បញ្ចស័ក ពុទ្ធសករាជ ២៥៥៧ គ្រឹស្តសករាជ ២០១៣ | Sithiphon's Corner
Sithiphon's Corner
Posted on 11 ខែមេសា 2013 by sithiphonstandpoint
និងគណនាឆ្នាំម្សាញ់ ឥឡូវនេះ សង្ក្រាន្តចូលមកនៅថ្ងៃអាទិត្យ ៤កើត ខែចេត្រត្រូវនឹងថ្ងៃទី១៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៣ វេលាម៉ោង ២:១២នាទី រំលងអធ្រាត្រ នោះព្រះអាទិត្យចរចេញពីមីនរាសី ទៅស្ថិតនៅមេសរាសី ដើរតាមគោវិថី គឺផ្លូវកណ្តាល ទើបមានទេពធីតាមួយព្រះអង្គជាមគ្គនាយិកាព្រះនាម ធុង្សៈទេវី គង់នៅចាតុម្មហារាជិកា ទ្រង់អម្ពរពណ៌ក្រហម សៀតផ្កាទទឹម គ្រឿងប្រដាប់កែវបទុមរាគ ភក្សាហារផ្លែឧទុម្ពរ (ផ្លែល្វា) ព្រះហស្ដស្តាំទ្រង់កងចក្រ ព្រះហស្ដឆ្វេងទ្រង់ស័ង្ខ គង់លើគ្រុឌជាពាហនៈ នាំអស់ពួកទេពនិករបវរកញ្ញាទាំងមួយសែនកោដិ ហោះទៅកាន់គុហាកែវឈ្មោះធម្មមាលី នាទីភ្នំកៃលាស ខេត្តហិមពាន្ត ដែលប្រតិស្ឋានទុកព្រះសិរសាកបិលមហាព្រហ្ម តម្កល់លើពានមាស នាំចេញមកដង្ហែប្រទក្សិណភ្នំសុមេរុរាជជុំចក្រវាឡ តាមផ្លូវព្រះអាទិត្យចរជាគម្រប់៦០នាទី ហើយដង្ហែចូលទៅតម្កល់ទុកដូចដើមវិញ ទើបប្រជុំទេវបុត្រទេវធីតាទាំងមួយសែនកោដិ ចូលទៅស្រង់ទឹកអនោតត្តមហាស្រះ ដែលមានទឹកហូរចេញពីបំពង់ថ្មកែវទាំង៧ ជាមាត់គោឧសភរាជ ត្រជាក់ត្រជុំក្សេមក្សាន្តព្រះហឫទ័យ ទើបនាំគ្នាចូលទៅសមាទានសីល ដោយព្រះទ័យសោមនស្សរីករាយគ្រប់ៗអង្គ ក្នុងភគវតីសភាដែលវិសកម្មទេវបុត្រនិមិ្មតថ្វាយ ហើយបន្ទោបង់នូវអពមង្គល ឱ្យជ្រះស្រឡះ ចម្រើននូវសុភមង្គល សិរីសួស្តី ជន្មាយុយឺនយូរតរៀងទៅ។
១. ថ្ងៃអាទិត្យ ៤កើតខែចេត្រ ត្រូវនឹងថ្ងៃ១៤ មេសា ឆ្នាំ២០១៣ ម៉ោង២:១២នាទីរំលងអធ្រាត្រជាថ្ងៃចូល។
២. ថ្ងៃចន្ទ ៥កើតខែចេត្រ ត្រូវនឹងថ្ងៃ ១៥ មេសា ឆ្នាំ២០១៣ ជាថ្ងៃ វនប័ត។
៣. ថ្ងៃអង្គារ ៦កើត ខែចេត្រ ត្រូវនឹងថ្ងៃ១៦ មេសា ឆ្នាំ២០១៣ ជាថ្ងៃឡើងស័ក។
រណ្តាប់ទទួលទេវតា តាមទំនៀមពីបុរាណរៀងរហូតមក មានរានទទួល ទេវតាមួយ សម្រាប់តាំងគ្រឿងពលីការផ្សេងៗ ។ ត្រូវរៀបក្រាលសំពត់ពណ៌ស ហើយរៀបបាយសី៩ថ្នាក់មួយគូ បាយសី៧ថ្នាក់មួយគូ បាយសី៥ថ្នាក់មួយគូ បាយសី៣ថ្នាក់មួយគូ បាយសីប៉ាក់ឆាមមួយគូ ស្លាធម៌មួយគូ ទឹកអប់មួយគូ ទៀន៥ ធូប៥ លាជ៥ ផ្កា៥ បារីស្លាម្លូដាក់លើជើងពាន១ ផ្លែឈើ ១១ មុខរៀបដាក់លើជើងពាន ១១ គូ ជាពិសេស គួរមាន ផ្លែឧទុម្ពរ (ផ្លែល្វា) ព្រោះជាភក្សាហាររបស់ទេពធីតា និងដូងឡៅមួយគូ ព្រមទាំងទឹកស្អាត ២ កែវ ។
ទឹកជំនន់ និងទឹកទន្លេ ឆ្នាំនេះទឹកជំនន់ដោយភ្លៀង និងទឹកទន្លេមានច្រើន គឺមានកម្រិត ១៥/១៦ គឺមានសំណល់ ១៥ ទឹកមានជាច្រើនធំជាងឆ្នាំកន្លងទៅ ។
ចេញវស្សាថ្ងៃសៅរ៍ ១៥កើតខែអស្សុជ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី១៩ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៣។
បញ្ជាក់៖ ពុទ្ធសករាជ ២៥៥៧ គឺមិនមែនរាប់ចាប់ពី ថ្ងៃសង្ក្រាន្ត នោះទេ ពោលគឺចាប់រាប់ពីក្រោយ ថ្ងៃ១៥កើត ខែពិសាខ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី២៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៣ គឺ ថ្ងៃ១រោច ខែពិសាខ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី២៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៣។
* សម្គាល់៖ ឆ្នាំនេះថៃចូលថ្ងៃសៅរ៍វិញ ដោយសង្ក្រាន្តថៃចូលមកនៅម៉ោង១នឹង៥៨នាទី៤៨វិនាទី នាយប់ថ្ងៃសៅរ៍ ទី១៣ មេសា (ព្រឹកថ្ងៃទី១៤ មេសា) បើតាមប្រក្រតិទិនសាកលគឺថ្ងៃទី១៤មេសា ដែលជាថ្ងៃអាទិត្យ តែក្រុមហោរាសាស្ត្រថៃនៅរាប់ជាថ្ងៃសៅរ៍ នៅឡើយ ក្រោយម៉ោង៦ព្រឹកទើបគេរាប់ចូលជាថ្ងៃអាទិត្យ។ ហេតុដូចនេះសម្រាប់ឆ្នាំនេះ ខ្មែរ និងថៃ មានទេវតាខុសគ្នា។ (ប្រភព៖ http://sopheak.wordpress.com/2013/04/11/maha-sangkran-2557/#comment-23117)
This entry was posted in ប្រពៃណីក្មែរ and tagged ទំនៀមទម្លាប់, ប្រពៃណីក្មែរ, មហាសង្រ្កាន្ត by sithiphonstandpoint. Bookmark the permalink. | train | culturax/mC4 |
SuperNaturalInstructionv2 | Given a sentence in the Japanese and Central Khmer language. Your task is check if the Khamer sentence is translation of Japanese. if the translation is correct than generate label "Yes", otherwise generate label "No".
Japanese: グループが１億ＵSドル（６６００万ポンド）以上のお金を手に入れ、その９５パーセントが武器を買い、反抗者運動の内部に強硬なマルクス主義政党を築くのに使われたと言った。
Khamer: គាត់បាននិយាយថាក្រុមមានប្រាក់ក្នុងដៃលើសUS$100លាន(£66លាន)ដែល95%បានយកទៅទិញអាវុធនិងកសាងបក្សម៉ាស៊ីសថ៏ជ្រុលនិយមនៅក្នុងចលនាឧទ្ទាម។ | khm | Khmer | Yes | train | task1123_alt_ja_khm_answer_generation |
MRI | ពិពណ៌នាពីអាកាសធាតុនយោបាយនៅកម្ពុជា។ | khm | Khmer | បក្សសង្គ្រោះជាតិចាប់ផ្ដើមយុទ្ធនាការប្រមូលថវិកាពីសប្បុរសជននៅទ្វីបអឺរ៉ុប គណបក្សសង្គ្រោះជាតិដែលកើតឡើងពីការរួបរួមគ្នារវាងគណបក្ស សិទ្ធិមនុស្ស និងគណបក្ស សម រង្ស៊ី ចាប់ផ្ដើមយុទ្ធនាការប្រមូលថវិកាពីសប្បុរសជននៅក្នុងទ្វីបអឺរ៉ុប។
h090812in.mp3
I don't know who represent who, don't try to represent all 14 million of Cambodians in the country most of them they know who you are, anything happen you like to put your feet on your shoulders and fold your tail run out off the country. I don't know if you see how the US congress supporting Mrs Aoung San Sukyu of Myanma after two decades in house arested. You should learn how to be a strong leader like this lady "Fine gold never affraid of flame".
កម្ពុជាមានការអភិវឌ្ឍតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យ កម្ពុជាមានព្រំដែនសន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍ លែងបាត់បង់ទឹកដីទៀតហើយសូមអ្នកផ្តល់ជំនួយទាំងអស់ គិតពិចារណាឲ្យបានច្បាស់ មុនននឹងប្រគល់ប្រាក់ ឲ្យគណបក្សណាមួយដែលបង្កើតចលនាបំផ្លាញជាតិ និងប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលកំពុងរស់នៅក្នុងប្រទេស។ Sep 10, 2012 04:12 AM
សង្គមកម្ពុជាបច្ចុប្បន្នបែបណា ព្រំដែនបែបណា ការអភិវឌ្ឍន៏បែបណា ការបំផ្លាញជាតិ លួចជាតិបែបណា លុយខ្ញុំរកបានដោយលំបាកបែបណា ខ្ញុំចង់ឧបត្ថម្ភបែបណា ឲ្យអ្នកណា ខ្ញុំដឹងច្បាស់ណាស់! មិនចាំបាច់លោកល្ងិតល្ងង់ឯង មកប្រាប់ ប្រៀនប្រដៅនោះទេ!!
Sep 10, 2012 09:13 PM
រួមគ្នាបានយូរប៉ុណ្ណាទេ។ ព្រួយបារម្មណ៍ថាជាល្បែងយកបាយលាបមាត់ពពែទៀតទេ។
ពីអ្នកជួយចូកជួយចែវ
សូមអោយរួមគ្នដោយស្មោះ លោកសមរង្សីុចូលមកគណបក្សថ្មីហើយ តែលោកកឹមសុខា ហាក់បីដូចជាខ្វះេសចក្តីក្លាហានជឿជាក់មិនទាន់ចូលមកគណបក្ីថ្មី សមាជិកបក្សជឿទុកចិត្តម្តេចបាន កុំបែកចិត្តដូចមុនៗទៀត ខ្មាស់គេណា | train | culturax/mC4 |
MRI | សរសេរជីវប្រវត្តិខ្លីរបស់ Sun Quan ។ | khm | Khmer | ស៊ុន ឈាន 孙权 Sun Quan (ឈ្មោះជាភាសាអង់គ្លេស) គាត់ជាស្តេចចិត្តដ៏ឈ្លាសវៃម្នាក់ ដែលរាស្រ្តគ្រប់គ្នា គោរពស្រលាញ់ និង គាំទ្រ។ គាត់គឺជាស្តេចវ័យក្មេងជាងគេ និង ធ្លាប់ជាអ្នកការទូតវ័យក្មេងជាងគេផងដែរ ក្នុងចំណោមនគរទាំងបីនាសម័យកាលនោះ។
កុមារភាព
ជាក្មេងម្នាក់ដែលចូលចិត្តអានសៀវភៅ និង សិក្សាពីក្បួនសឹក ថែមទាំងជាក្មេងស្គាល់នូវប្រវត្តិសាស្រ្តខ្លួនយ៉ាងច្បាស់។ គាត់បានក្លាយជាអ្នកការទូត ដើម្បីទៅបញ្ចុះបញ្ចូលយកសាកសពឪពុករបស់ខ្លួន ពីបន្ទាយរបស់ខ្មាំងវិញ។
ការសិក្សា
គាត់បានសិក្សាយ៉ាងជ្រៅជ្រះ នូវជំនាញ យុទ្ធសាស្រ្ត អក្សរសាស្រ្ត នយោបាយ ទស្សនៈវិទ្យា និង ប្រវត្តិវិទ្យា ។ល។
សង្រ្គាមនគរបី
ជាស្តេចម្នាក់ ក្នុងចំណោមស្តេចទាំងបីអង្គ នៃនគរទាំងបី។ គាត់គឺជាស្តេចវ័យក្មេងជាងគេ ក្នុងសម័យកាលនោះ។ គាត់បានតស៊ូការពារទឹកដីខ្លួន ពីការលេបត្របាក់ពី ឆាវ ឆាវ ដោយចងសម្ព័ន្ធមិត្តជា នគរ ស៊ូហាន។
នគរវ៉ូ (នគរទិសខាងកើត)
ជានគរ ដែលមានទ័ពជើងទឹកខ្លាំងជាងគេបង្អស់ក្នុងចំណោមនគរទាំងបី។
សាមកុក | train | wikipedia |
MRI | សរសេរអត្ថបទខ្លីមួយអំពីឥទ្ធិពលនៃប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឌីជីថលលើសុខភាពផ្លូវចិត្ត។ | khm | Khmer | ការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឌីជីថលបានក្លាយទៅជាស្មុគស្មាញដោយសារតែ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឌីជីថល, 'ឌីជីថលញៀនភាពចម្រុះ' (ជាភាសាអង់គ្លេស: digital addictions) ឬឌីជីថលពឹងផ្អែកលើ (ជាភាសាអង់គ្លេស: digital dependencies). ។ រចនាសម្ព័ន្ធទាំងនេះគឺជាបាតុភូតជីវសាស្រ្តនិងសង្គមវប្បធម៌ដែលមានលក្ខណៈខុសប្លែកគ្នានៅក្នុងសង្គមនិងវប្បធម៌ផ្សេងៗគ្នា។ ពួកគេត្រូវបានគេសិក្សានិងវិភាគអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ។ "អ្នកចិត្តសាស្រ្តនិងសង្គមវិទូបានធ្វើការស្រាវជ្រាវនិងពិភាក្សាអំពីអេក្រង់និងផលប៉ះពាល់របស់វាក្នុងរយៈពេលមួយឆ្នាំ" ក៏ដូចជាអ្នក នរវិទ្យា មួយចំនួន និងអ្នកជំនាញសុខភាព។ ការវាយតម្លៃមួយចំនួនបានពិនិត្យមើលភស្តុតាងនៃអត្ថប្រយោជន៍នៃការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឌីជីថលដោយនិយាយថាភស្តុតាងបច្ចុប្បន្នបង្ហាញថា "ការប្រើបច្ចេកវិទ្យាកម្រិតមធ្យមមិនមែនជាបញ្ហាដាច់ដោយឡែកហើយប្រហែលជា គឺជាគុណប្រយោជន៍»។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយការពិនិត្យឡើងវិញជាប្រព័ន្ធនៅក្នុងឆ្នាំ 2019 នៅក្នុង ចក្រភពអង់គ្លេសទិនានុប្បវត្តិវេជ្ជសាស្រ្ត មិនបានរកឃើញភស្តុតាងនៃអត្ថប្រយោជន៍សុខភាពសុទ្ធបានបង្ហាញឱ្យឃើញវិទ្យាសាស្រ្ត។
តាមទស្សនវិជ្ជាវេជ្ជសាស្ដ្រក្នុងឆ្នាំ 2010 អ្នកនិពន្ធនិពន្ធបច្ចុប្បន្ននៃ JAMA Pediatrics បានចេញផ្សាយថា "ខណៈពេលដែលមិនមែន (នៅពេលនោះ) ... បានដាក់ជាផ្លូវការនៅក្នុងក្របខណ្ឌផ្លូវចិត្ត ( ជំងឺញៀន) អ៊ិនធឺណិត ) ... ការបង្កើនទាំងចរាចរនិងការយល់ដឹងពីសហគមន៍គឺជាបញ្ហាដែលមានភាពស្រដៀងគ្នាជាច្រើនចំពោះបញ្ហាដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ហើយវាអាចជា "ជំងឺនៃសតវត្សរ៍ទី 21" មួយ។ លោកបានថ្លែងថា: «យើងបានរៀបចំរវាងប្រភេទនៃការពិសោធន៍ធម្មជាតិត្រួតពិនិត្យលើជំនាន់ក្រោយនៃការគ្មានកូនមួយ "។
ការពិនិត្យមើលឡើងវិញនៃឆ្នាំ 2014 នៃការស្នើសុំធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យវេជ្ជសាស្រ្តសម្រាប់ការប្រើប្រាស់ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមបាន និយាយថា "ខណៈពេលដែលលុបបំបាត់ការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គម។ សៀវភៅណែនាំរោគវិនិច្ឆ័យនិងស្ថិតិសំរាប់ជំងឺផ្លូវចិត្តអាចផ្តល់នូវអារម្មណ៍ថាការញៀនប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមមិនមែនជាបញ្ហាផ្លូវចិត្តស្របច្បាប់នោះទេ។ " " មានភស្តុតាងជាក់ស្តែងដែលថាការប្រើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមដែលជាកាតព្វកិច្ចគឺជាបញ្ហាសុខភាពផ្លូវចិត្តដែលកំពុងកើនឡើងជាពិសេសសម្រាប់អ្នកប្រើស្មាតហ្វូន។ អនីតិជន "។ គំនិតនៃប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមនិងទំនាក់ទំនងរបស់ខ្លួនជាមួយនឹងការញៀនត្រូវបានសាកល្បងតាំងពីឆ្នាំ 2009 មក។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយការប្រើពាក្យអង់គ្លេស "ការញៀន" ទាក់ទងនឹងបាតុភូតទាំងនេះនិងការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យត្រូវបានគេសួរ។
ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមបានផ្លាស់ប្ដូរដោយចៃដន្យលើវិធីដែលកុមារគិតគូរធ្វើអន្តរកម្មនិងអភិវឌ្ឍ។ ក្នុងករណីមួយចំនួនក្នុងមធ្យោបាយវិជ្ជមានហើយជួនកាលក្នុងវិធីអវិជ្ជមាន។ ខណៈពេលដែលបញ្ហាសុខភាពផ្លូវចិត្តបានកើតមានឡើងក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តមនុស្សអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមិនច្បាស់អំពីទំនាក់ទំនងរវាងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមនិងលទ្ធផលសុខភាពផ្លូវចិត្ត។ ពួកគេហាក់បីដូចជាពឹងផ្អែកលើបុគ្គលនិងវេទិកាប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមត្រូវបានគេប្រើ។
ប្រភពដើម
ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅក្នុងការសិក្សាបច្ចុប្បន្ននៃផលវិបាកអវិជ្ជមាននៃការរំលោភបំពានបច្ចេកវិទ្យា "ការញៀនឌីជីថល" ឬ "ភាពអាស្រ័យឌីជីថល" ត្រូវបានគេប្រើជាឃ្លាទូលំទូលាយ។ ដើម្បីណែនាំពីនិន្នាការនៃការបង្ខិតបង្ខំរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ឧបករណ៍បច្ចេកវិទ្យា។
ការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍គ្មានការដាក់កំហិតអាចប៉ះពាល់ដល់សុខភាពខាងសុខភាពផ្លូវចិត្តនិងផ្លូវកាយនិងនាំឱ្យមានរោគសញ្ញាដូចជាការញៀនអាកប្បកិរិយាផ្សេងៗ។ គ្លីនិកជាច្រើននៅជុំវិញពិភពលោកឥឡូវនេះបានផ្តល់ការព្យាបាល សំរាប់ជំងឺញៀនអ៊ិនធឺណេត ហើយការសិក្សាមួយចំនួនបានព្យាយាមបង្កើតទំនាក់ទំនងរវាងការប្រើប្រាស់អ៊ិនធឺណេតនិងលំនាំអាកប្បកិរិយា។
ក្នុងនាមជាការពិនិត្យឡើងវិញដ៏សំខាន់មួយដែលត្រូវបានបោះពុម្ភផ្សាយនៅក្នុងទិនានុប្បវត្តិអន្តរជាតិនៃការញៀនសុខភាពផ្លូវចិត្តនៅឆ្នាំ 2018 ជាពិសេសចាត់ទុកពាក្យថា "ការញៀន" ដែលទាក់ទងទៅនឹងការរំលោភបំពានលើអ៊ីនធឺណិតសាកសួរភាពត្រឹមត្រូវរបស់ខ្លួនជា ច្របាច់អង្គភាពចក្ខុវិស័យដាច់ដោយឡែកឬថាតើវាជាការបង្ហាញពីជំងឺផ្លូវចិត្តផ្សេងទៀត។ ពួកគេបានស្នើថាដោយសារតែការខ្វះការទទួលស្គាល់និងការយល់ស្របលើគំនិតនេះការព្យាបាលនិងការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យគឺមានការលំបាកខ្លាំងណាស់ដោយបញ្ចប់ "ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយថ្មីបានទទួលរងនូវភាពភ័យខ្លាចខាងសីលធម៌បែបនេះហើយដូច្នេះ នេះបម្រើជាប្រពៃណីប្រវត្តិសាស្ត្រក្នុងទស្សនៈសង្គម។ " ពួកគេជំទាស់ថាការផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌អាច "អនុញ្ញាតឱ្យមានការយល់ដឹងដ៏សំខាន់ជាងមុនទៅក្នុងបរិវេណនៃអាកប្បកិរិយាដែលគួរឱ្យសង្ស័យដើម្បីគាំទ្រដល់ការព្យាបាលជាជាងគ្រាន់តែដកហូតការចូលប្រើពីអ៊ីនធឺណិតដើម្បីត្រី។ ដូចនោះ "។
ប្រើបច្ចេកវិទ្យាកុមារភាព
ការពិនិត្យឡើងវិញបានចាត់ទុកថា "ការព្រួយបារម្ភជាបន្តបន្ទាប់អំពីហានិភ័យសុខភាពនិងការអភិវឌ្ឍ / អាកប្បកិរិយានៃការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយច្រើនហួសប្រមាណសម្រាប់ការយល់ដឹងភាសាអក្ខរកម្មនិងការអភិវឌ្ឍន៍អារម្មណ៍សង្គម" ។ និង) បានអនុវត្ត (ភស្តុតាងសម្រាប់) ការថែទាំព្យាបាល "។ ដោយសារតែមានបច្ចេកវិទ្យាជាច្រើនសម្រាប់កុមារនៅជុំវិញពិភពលោកបញ្ហាគឺមានពីរផ្លូវព្រោះការប្រើឧបករណ៍ឌីជីថលក៏អាចមានផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានផងដែរ។
ទាក់ទងនឹងការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាកុមារតូច បណ្ឌិតសភាកុមារវិទ្យាអាមេរិក (AAP) បាន បង្កើតផែនការទំនាក់ទំនងគ្រួសារ។ គោលបំណងនៃគម្រោងបែបនេះនឹងជួយឪពុកម្តាយវាយតម្លៃនិងរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធប្រើប្រាស់ឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកនិងកន្លែងអេឡិចត្រូនិករបស់គ្រួសារឱ្យកាន់តែមានសុវត្ថិភាព។ សមាគមន៍កុមារនៅកាណាដាបានចេញនូវការណែនាំស្រដៀងគ្នា។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយការពិនិត្យឡើងវិញជាលក្ខណៈប្រព័ន្ធនៃការពិនិត្យឡើងវិញដែលបានបោះពុម្ពផ្សាយនៅឆ្នាំ 2019 បាននិយាយថាគោលការណ៍ណែនាំទាំងនេះនិងគោលការណ៍ណែនាំផ្សេងទៀតត្រូវបានរិះគន់ដោយសារតែខ្វះភស្តុតាង។ ពួកគេបានពិនិត្យឡើងវិញនូវការវាយតម្លៃមុនលើបញ្ហានេះដោយយល់ស្របថាភស្តុតាងជាទូទៅមានគុណភាពទាប។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយពួកគេបានអះអាងថាជាទូទៅមានភស្តុតាងបង្ហាញថាសុខភាពផ្លូវចិត្តខ្សោយរួមទាំងរោគសញ្ញាដូចជាបេះដូងចិត្តសប្បុរស, ការផ្ចង់អារម្មណ៍ខ្លាំង, បញ្ហាខ្លួនឯងនិងឥរិយាបថអាកប្បកិរិយានៅក្នុងខ្លួន។ កុមារភាពនិងយុវជន។ ពួកគេរកមិនឃើញភ័ស្តុតាងសម្រាប់ផលប្រយោជន៍សុខភាពវិជ្ជមានណាមួយនៃពេលវេលានៃការតាមដាននោះទេ។ ទាក់ទងនឹងគុណភាពនៃជីវិតពួកគេបានពិភាក្សាថា "suchert បានរាយការណ៍ថាមានទំនាក់ទំនងវិជ្ជមានរវាងពេលវេលាធម្មតានិងសុខភាពផ្លូវចិត្តទាបជាងឬគុណភាពនៃជីវិតដែលបានធ្វើនៅក្នុងថ្ងៃទី 11 / ការសិក្សាចំនួន 15 ។ Costigan បានរាយការណ៍ពីទំនាក់ទំនងអវិជ្ជមានរវាងការយល់ដឹងនិងការយល់ដឹងអំពីសុខភាពនៅក្នុងការសិក្សា 4/4 ។
កិច្ចសហប្រតិបត្តិការពហុវិស័យ
ដោយសារតែការយល់ដឹងអំពីបញ្ហាទាំងនេះបានកើនឡើងច្រើនផ្នែកជាច្រើនបន្តកាត់បន្ថយកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងកែលម្អការយល់ដឹងអំពីបញ្ហាសក្តានុពលនិងដំណោះស្រាយប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិត។ គណៈកម្មាធិ Lancet ស្តីពីសុខភាពផ្លូវចិត្តពិភពលោកនិងនិរន្តភាពនៅក្នុងឆ្នាំ 2018 បានពិនិត្យមើលអត្ថប្រយោជន៍និងផលប៉ះពាល់នៃបច្ចេកវិទ្យាបានពិភាក្សាពីហានិភ័យនិងបញ្ហាប្រឈមខាងសីលធម៌សម្រាប់អ្នកដែលត្រូវបានធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ។ ការអ៊ិនគ្រីបនិងគ្មាន។ វាបានពិនិត្យមើលតួនាទីនៃបច្ចេកវិទ្យានៅក្នុងសុខភាពផ្លូវចិត្តដូចជាការអប់រំសាធារណៈការត្រួតពិនិត្យអ្នកជំងឺការព្យាបាលការបណ្តុះបណ្តាលការត្រួតពិនិត្យនិងការកែលំអប្រព័ន្ធ។ វាផ្តល់យោបល់លើហានិភ័យជាក់លាក់ដូចជាការគំរាមកំហែងតាមអ៊ីនធើណែតភាពឯកជននិងសន្តិសុខការបែងចែកច្បាប់ដែលមានសក្តានុពលនិងផលវិបាកដោយចៃដន្យនាពេលអនាគតនៃផ្នែកឌីជីថលបើកចំហ។ ទូលំទូលាយនៅក្នុងសុខភាពផ្លូវចិត្ត។ វាបាននិយាយថាការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឌីជីថលក្នុងការថែទាំសុខភាពមិនត្រូវបានគ្រប់គ្រងនៅក្នុងប្រទេសភាគច្រើនដោយនិយាយថា "គោលនយោបាយចាំបាច់ដើម្បីណែនាំការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាបច្ចេកវិជ្ជាដែលមានសុវត្ថិភាពនិងមានប្រសិទ្ធភាព។ ចំនួននៅក្នុងការថែទាំសុខភាព។
បច្ចេកទេស
ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាផ្សេងគ្នាបានធ្វើការផ្លាស់ប្តូរដើម្បីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមាននៃការប្រើប្រាស់អ៊ីនធឺណិតលើស។ នៅខែធ្នូឆ្នាំ 2017 ហ្វេសប៊ុកបានទទួលស្គាល់ថាការប្រើប្រព័ន្ធអ៊ិនធឺណេតអកម្មអាចប៉ះពាល់ដល់សុខភាពផ្លូវចិត្តទោះបីជាពួកគេនិយាយថាការចូលរួមយ៉ាងសកម្មអាចមានឥទ្ធិពលវិជ្ជមាន។ នៅខែមករាឆ្នាំ 2018 វេទិកានេះបានធ្វើការផ្លាស់ប្តូរសំខាន់ៗដើម្បីបង្កើនការចូលរួមរបស់អ្នកប្រើប្រាស់។
នៅឆ្នាំ 2018 Alphabet Inc បានចេញផ្សាយការធ្វើឱ្យទាន់សម័យសម្រាប់ស្មាតហ្វូន ដំណើរការដោយប្រព័ន្ធ Android រួមទាំងកម្មវិធីផ្ទាំងគ្រប់គ្រងដែលវាគិតថា "បើក (មនុស្សគ្រប់គ្នា) ដើម្បីកំណត់ពេលវេលាតាមរយៈកម្មវិធីកំណត់ម៉ោងរបស់វា។ ដាក់ពាក្យនិងផ្តល់ការដាស់តឿននៅពេលពួកគេប្រើវាយូរ។ " ក្រុមហ៊ុន Apple Inc បានទិញកម្មវិធីភាគីទីបីហើយក្រោយមកបានបញ្ចូលវាទៅក្នុង "ការបង្ហាញនៅលើអេក្រង់" ដោយលើកកម្ពស់វាជាផ្នែកសំខាន់មួយនៃ iOS 12 ។ អ្នកសារព័ត៌មានបានចោទសួរមុខងារនិងការលើកទឹកចិត្តទាំងអន្តរាគមន៍ពីសាជីវកម្មទាំងនេះដល់អ្នកប្រើនិងឪពុកម្តាយ។
វិនិយោគិនសំខាន់ពីរនៅលើក្រុមហ៊ុន Apple Inc ក្នុងឆ្នាំ 2018 ជឿថាខ្លឹមសារនិងចំនួនពេលវេលាដែលចំណាយលើទូរស័ព្ទត្រូវការកែតម្រូវសម្រាប់មនុស្សវ័យក្មេងហើយពួកគេកំពុងបង្កើនការព្រួយបារម្ភអំពីផលប៉ះពាល់សុខភាពសាធារណៈនៅពេលមិនមានសកម្មភាព។ ។ ពួកគេបានចង្អុលបង្ហាញពីការសិក្សានេះពី ... ការកើនឡើងនៃភស្តុតាងរបស់អ្នកដទៃអំពីផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមាននៃអ្នកប្រើប្រាស់រួមទាំងការសិក្សាដែលបង្ហាញពីកង្វល់ពីគ្រូ។ ។ ក្រុមនេះចង់ឱ្យក្រុមហ៊ុន Apple ជួយស្វែងរកដំណោះស្រាយចំពោះសំណួរដូចជាការប្រើប្រាស់ដែលល្អបំផុតហើយតែងតែស្ថិតនៅជួរមុខនៃការឆ្លើយតបរបស់ឧស្សាហកម្មមុននិយ័តករឬអ្នកប្រើប្រាស់អាចបង្ខំពួកគេឱ្យធ្វើសកម្មភាព។ ពួកគេបានបោះពុម្ពផ្សាយលិខិតបើកចំហស្តីពីបញ្ហានេះ។ ក្រុមហ៊ុន Apple Inc. បានឆ្លើយតបថាពួកគេតែងតែមើលថែរក្សាកុមារហើយពួកគេខិតខំធ្វើការយ៉ាងខ្លាំងដើម្បីបង្កើតផលិតផលដែលមានឥទ្ធិពលដែលបំផុសគំនិតនិងអប់រំកុមារនិងជួយឪពុកម្តាយការពារពួកគេនៅលើអ៊ីនធឺណិត។ "រៀបចំផែនការ" លក្ខណៈពិសេសថ្មីនិងការរីកចម្រើនសម្រាប់អនាគតដើម្បីបន្ថែមមុខងារនិងធ្វើឱ្យឧបករណ៍ទាំងនេះកាន់តែមានអនុភាព។ «ពួកគេបានអះអាងថា "Apple នឹងជាថ្មីម្តងទៀតដើរតួនាទីឈានមុខគេពេលនេះដោយបញ្ជាក់ពីឧទាហរណ៍នៃកាតព្វកិច្ចរបស់ក្រុមហ៊ុននេះជាបច្ចេកវិទ្យាម៉ាស៊ីនភ្ញៀវក្មេងបំផុតរបស់ពួកគេ"
ការចាប់ផ្តើមបច្ចេកវិទ្យារបស់អាឡឺម៉ង់បានបង្កើតទូរស័ព្ទ Android ដែលត្រូវបានរចនាឡើងយ៉ាងពិសេសនិងមានប្រសិទ្ធភាពនិងកាត់បន្ថយពេលវេលាអេក្រង់។ News Corp រាយការណ៍យុទ្ធសាស្រ្តជាច្រើនដើម្បីកាត់បន្ថយពេលវេលាអេក្រង់។ Facebook និង Instagram បានប្រកាសអំពី "ឧបករណ៍ថ្មី" ដែលពួកគេគិតថាអាចគាំទ្រការពឹងផ្អែកលើផលិតផលរបស់ពួកគេ។
នរវិទ្យា
អ្នកវិទូបុរាណវិទ្យាបានរកឃើញ "តំបន់ព្រំដែនរវាងមនុស្សសាស្ត្រ, ឱសថនិងចិត្តសាស្រ្ត" អស់ជាច្រើនទសវត្សរ៍មកហើយ។ សាស្ត្រាចារ្យ Daniel Miller សាស្ត្រាចារ្យផ្នែកនរវិទ្យានៅមហាវិទ្យាល័យទីក្រុងឡុងបានចាប់ផ្តើមការសិក្សាមួយដែលមានរយៈពេល 5 ឆ្នាំហៅថា ASSA, Anthropology on Smart Phones, Age and Mental Health ។ ។ វាមានមូលដ្ឋានលើផ្ទះជនជាតិដើមមកពី 15 ទីតាំងនៅប្រេស៊ីលឈីលីឧស្សាហកម្មនិងជនបទប្រទេសចិនអង់គ្លេសឥណ្ឌាអ៊ីតាលីទ្រីនីដាដនិងទួរគីជាអ្នកជំនាញខាង "ជនជាតិភាគតិចអាយុកាលដប់ប្រាំខែនៅទូទាំងពិភពលោក។ " លោកបានកត់សម្គាល់ថាឥទ្ធិពលនៃប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមនេះគឺជាក់លាក់ណាស់ទៅកន្លែងនិងវប្បផ្ទាល់ខ្លួន។ គាត់បាននិយាយថា "អ្នក layman ម្នាក់អាចលុបបំបាត់ចោលរឿងទាំងនេះជាការសើច។ ប៉ុន្តែក្រុមនរវិទូបានយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងខ្លាំងចំពោះពួកគេដោយប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលនៅក្នុងបរិបទសង្គមនិងវប្បធម៌ទូលំទូលាយ។ "សាកលវិទ្យាល័យមហាវិទ្យាល័យទីក្រុងឡុងដ៍ផ្តល់នូវវគ្គសិក្សា 5 សប្តាហ៍ឥតគិតថ្លៃទាក់ទងនឹងបញ្ហានេះដែលមានចំណងជើងថា Anthropology of Social Media: ហេតុអ្វីបានជាយើងដាក់ប្រកាស ក៏ដូចជាផ្តល់សៀវភៅអេឡិចត្រូនិចផ្សេងទៀត។ ទាក់ទងនឹងបញ្ហានេះ។ សាស្រ្តាចារ្យ Miller បានថ្លែងថា "ស្ទើរតែគ្រប់ពេលវេលាមនុស្សអាចរកឃើញអត្ថបទដែលប្រាប់យើងថាយើងបានបាត់បង់មនុស្សជាតិដោយសារការញៀនស្មាតហ្វូនឬថតរូបខ្លួនឯង" ។ "នរវិទ្យាឌីជីថលគឺជាវិស័យមួយដែលការអភិវឌ្ឍន៍ជាបន្តបន្ទាប់ត្រូវបានប្រើដើម្បីបង្កើតឱ្យមានអាគុយម៉ង់សីលធម៌និងសីលធម៌កាន់តែច្រើនជាជាងគ្រាន់តែធ្វើការសង្កេតនិងពន្យល់ពីផលវិបាកនៃការផ្លាស់ប្តូរបច្ចេកវិទ្យា។ "
នរវិទ្យាឌីជីថលគឺជាវិស័យរីកចម្រើនដែលសិក្សាពីទំនាក់ទំនងរវាងមនុស្សនិងបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល។ លោក Brian Solis អ្នកវិភាគផ្នែកឌីជីថលនិងជាអ្នកនិយាយសំខាន់ក្នុងវិស័យនេះបានប្រកាសនៅឆ្នាំ 2018 ថា "យើងបានក្លាយជាអ្នកញៀនឌីជីថល។ ដើម្បីគ្រប់គ្រងបច្ចេកវិទ្យារបស់យើង "។
សង្គមវិទ្យាឌីជីថលដែលត្រួតលើគ្នាជាមួយនឹងនរវិទ្យាឌីជីថលនិងភូមិសាស្ដ្រវប្បធម៌សិក្សាអំពីរបៀបដែលមនុស្សធ្វើការទំនាក់ទំនងនិងប្រើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឌីជីថលតាមរបៀបនៃគុណភាព (ដូចជាការក្លែងបន្លំ) ។ ការផ្តល់ប្រឹក្សាដល់ក្រុមផ្តោតអារម្មណ៍និងការស្រាវជ្រាវខាង ethnographic "។ វាក៏ពិនិត្យលើបរិបទផ្សេងៗនៃការព្រួយបារម្ភយូរអង្វែងទាក់ទងនឹងការពឹងផ្អែករបស់យុវវ័យទៅលើបច្ចេកវិទ្យាទាំងនេះការចូលមើលរូបភាពអាសអាភាសតាមអ៊ីនធឺណិតការគំរាមកំហែងតាមអ៊ីនធើណែតឬការព្យាករណ៍។ ទាយការរួមភេទតាមអនឡាញ។ " ការស្រាវជ្រាវសង្គមវិទ្យាទួរគីក្នុងឆ្នាំ 2012 បានកត់សម្គាល់ថា "ការបកស្រាយខុសគ្នាជាច្រើននៃសាសនាអនុញ្ញាតឱ្យមានការសង្កេតវប្បធម៌ជាក់លាក់លើការប្រើប្រាស់អ៊ីនធឺណិតនិងទំនាក់ទំនងរបស់វាទៅនឹងកម្រិត។ កម្រិតខុសគ្នានៃជំនឿ។ ការរកឃើញនេះបង្ហាញថាកម្រិតនៃជំនឿមានផលប៉ះពាល់យ៉ាងសំខាន់លើគំរូប្រើប្រាស់អ៊ិនធឺណិត។ "
អ្នកសារព័ត៌មានបីនាក់របស់ក្រុម Guardian Media Group បានពិភាក្សាពីភាពចលាចលខាងសីលធម៌ក្នុងអំឡុងពេលនៃអេក្រង់ក្នុងឆ្នាំ 2018 ដោយវាអាចត្រូវបានកំណត់គុណលក្ខណៈផ្នែកមួយដើម្បីស្វែងរកក្បួនដោះស្រាយព្រោះ "Google នឹងមិនទៅ តម្រង់លទ្ធផលនៃការស្វែងរកតាមគុណភាពដែលវាតម្រង់បញ្ចូលការស្វែងរកតាមប្រជាប្រិយភាព "។ ពួកគេបាននិយាយថា "មានការស្រាវជ្រាវល្អតិចតួចណាស់នៅក្នុងតំបន់នេះ" ហើយថា "ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាគឺមានលក្ខណៈចម្រុះខ្លាំងណាស់ហើយខណៈដែលធ្វើពុតជាគំនិតតែមួយដែលអាចធ្វើទៅបានវាមិនអាចយល់អន្តរាគមន៍បានទេ។ ឬអន្តរាគមន៍មានន័យ "។
ចិត្តវិទ្យា
ការពិនិត្យឡើងវិញខាងចិត្តសាស្រ្តឆ្នាំ 2015 បានសន្និដ្ឋានថាមានទំនាក់ទំនងរវាងតម្រូវការនៃចិត្តសាស្ត្រនិងការញៀនប្រព័ន្ធសង្គម។ អ្នកប្រើគេហទំព័រសង្គមស្វែងរកមតិយោបល់ហើយពួកគេទទួលបានមតិយោបល់ពីមនុស្សរាប់រយនាក់។ វាអាចត្រូវបានអះអាងថាវេទិកាត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីធ្វើឱ្យអ្នកប្រើជាប់គាំង។ "
អ្នកវិកលចរិតបានអំពាវនាវឱ្យមានការសិក្សាបន្ថែមទៀតដើម្បីស្វែងរកទំនាក់ទំនងផ្លូវចិត្តជាមួយការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឌីជីថលនៅវ័យកុមារនិងវ័យជំទង់។ "ក្នុងរយៈពេល 10 ឆ្នាំកន្លងមកនេះការបញ្ចូលបច្ចេកវិទ្យាចល័តនិងអន្តរកម្មបានកើតឡើងក្នុងល្បឿនលឿនបែបនេះដែលអ្នកស្រាវជ្រាវមានការលំបាកក្នុងការបោះពុម្ភភ័ស្តុតាងនៅក្នុងស៊ុមពេលវេលាដែលពាក់ព័ន្ធ" ។ ការពិនិត្យឡើងវិញជាប្រព័ន្ធនៅឆ្នាំ 2019 បានបញ្ជាក់ថាការវាយតម្លៃពីមុន ៗ ភាគច្រើនគឺមានគុណភាពទាបឬមធ្យមដែលបង្ហាញថា "កម្រិតស្រទាប់សម្លេងខ្ពស់ត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងផលប៉ះពាល់សុខភាពកាន់តែច្រើន (ចំពោះកុមារនិង ក្មេងជំទង់ដែលរួមមាន) ជំងឺខ្លាញ់, របបអាហារគ្មានសុខភាពល្អ, រោគសញ្ញានៃជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្តនិងគុណភាពនៃជីវិត "។
ទស្សនាវដ្តីវិទ្យាសាស្ដ្រការយល់ដឹងឆ្នាំ 2015 បានកត់សម្គាល់ថា "អ្នកឯកទេសប្រសាទសាស្ត្រកំពុងចាប់ផ្តើមទាញយកប្រយោជន៍ពីប្រជាប្រិយភាពនៃការប្រើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមដើម្បីទទួលបានការយល់ដឹងថ្មីៗអំពីដំណើរការនៃការយល់ដឹងសង្គម។ រដ្ឋសភា "។ ការពិនិត្យឡើងវិញ ខាងប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទឆ្នាំ 2018 ដែលបានចេញផ្សាយនៅក្នុង ទស្សនាវដ្តី Nature បាននិយាយថានេះនិងភស្តុតាងផ្សេងទៀត "បង្ហាញពីអន្តរកម្មដ៏សំខាន់រវាងបទពិសោធន៍សង្គមពិតប្រាកដទាំងក្រៅអ៊ីនធឺណិតនិងអ៊ីនធឺណិត។ និងការអភិវឌ្ឍខួរក្បាល "។ វាចាត់ទុកប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមថាល្អសម្រាប់យ៉ាងហោចណាស់មុខងារសំខាន់ពីរយ៉ាង: ការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងសង្គមជាមួយអ្នកដទៃ (តម្រូវការជាកម្មសិទ្ធិ) និង (2) ការគ្រប់គ្រងត្រី ធ្វើឱ្យអ្នកដទៃមានចំណាប់អារម្មណ៍ (កសាងកេរ្តិ៍ឈ្មោះ, គ្រប់គ្រងការចាប់អារម្មណ៍និងបង្ហាញខ្លួនឯងនៅលើអ៊ីនធឺណិត) ។ "វាអំពាវនាវឱ្យមានការស្រាវជ្រាវបន្ថែមពិចារណា" ឆ្នាំជំទង់ជាចំណុចបំបែកមួយនៅក្នុងរបៀបដែលប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមអាចប៉ះពាល់ដល់គំនិតខ្លួនឯងនិងការរំពឹងទុករបស់ពួកគេអំពីខ្លួនពួកគេនិងអ្នកដទៃ»។ ។ "
Pages with unreviewed translations | train | wikipedia |
MRI | ពិពណ៌នាអំពីខេត្តប៉ាំបាងហ្គា។ | khm | Khmer | ខេត្តពាមបារាជ ជាខេត្តរបស់ដែនដី កូសាំងស៊ីន។
ប្រវត្តិខេត្ត
រដ្ឋបាល
() ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅ ប្រទេសកម្ពុជា សម័យ ខេត្តនេះមាន ស្រុក ឃុំ និង ភូមិ÷
ប្រជាសាស្ត្រ
អប់រំ
វត្ត
មើលផងដែរ
ខេត្តក្រុងនៃកម្ពុជាក្រោម | train | wikipedia |
MRI | រៀបរាប់អំពីហេតុការណ៍ដែលបុរសវ័យចំណាស់ម្នាក់បាត់បង់ជើងទាំងសងខាងបន្ទាប់ពីដើរលើមីននៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។ | khm | Khmer | លួចចូលទៅដាក់អន្ទាក់សត្វ ក្នុងតំបន់ហាមឃាត់ (តំបន់ស)ព្រំដែនកម្ពុជាថៃ ដើរជាន់ម៉ីន បណ្តាលអោយ រងបួសធ្ងន់ ដាច់ជើងទាំងសង្ខា
(ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ)៖ បុរសចំណាស់ម្នាក់ចូល ទៅដាក់អន្ទាក់សត្វនៅ ក្នុងដំបន់ហាមឃាត់ រឺ(តំបន់ស) ព្រំដែនកម្ពុជាថៃ តែអកុសល់ បានដើរជាន់ម៉ីនដែល សេសសល់ពីសម័យ សង្គ្រាមបណ្តាលអោយ រងបួសធ្ងន់ដាច់ជើង ទាំងសង្ខាងហេតុការណ៍ ដ៏រន្ធុតនេះបានកើតឡើង កាលពីរសៀលថ្ងៃទី២៣ ខែមិថុនាឆ្នា២០២០ វេលាម៉ោង០៣ និង០០ នាទីនៅចំណុច បង្គោលព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ លេខ៤៨ ស្ថិតភូមិទំនប់ដាច់ ឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្ដ បន្តាយមានជ័យ ។
លោកវរសេនីយ៍ទោ សែស វិបុល អធិការនគរ បាលស្រុកអូរជ្រៅ បានឲ្យដឹងថាជនរងគ្រោះមាន ឈ្មោះញ៉ែម សឹម ភេទប្រុសអាយុ៦៤ឆ្នាំ នៅភូមិ ជោគជ័យ ឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅខេត្ត បន្ទាយមានជ័យ ។
លោកអធិការបានបញ្ជាក់ថា នៅមុនពេលកើត ហេតុជនរងគ្រោះខាងលើ បានចូលដើដាក់ អន្ទាក់សត្វ នៅ កន្លែងកើតហេតុ ពុំបានមើលនិង ចាប់អារម្មណ៍ថាកន្លែង នោះមានមីនស្រាប់តែដើរជាន់មីនស្គរ ប្រភេទអាកា៥៨ នៅសែសសល់ ពីសម័យសង្រ្គាម បណ្តាលឲ្យផ្ទុះ រងរបួសធ្ងន់ដាច់ជើងទាំង២ ។
ក្រោយពីកើតហេតុហើយ ត្រូវបានកម្លាំងនគរបាល ប៉ុស្តិ៍ការពារព្រំដែននៃ វរសេនាតូចនគរបាល ការពារលេខព្រំដែន គោកលេខ៩១១ និងកម្លាំងនគរបាល ប៉ុស្តិ៍រដ្ឋបាលឃុំអូរបីជាន់ ទៅជួយសែង យកជនរងគ្រោះ ពីកន្លែងកើតហេតុដឹកទៅ សង្រ្គោះនៅមន្ទីរពេទ្យ បង្អែកក្រុងប៉ោយប៉ែត សង្គ្រោះបន្ទាន់ដើម្បី ការអាយុជីវិតបន្ត៕ | train | culturax/mC4 |
MRI | តើនរណាជាប្រធានាធិបតីអេក្វាឌ័របច្ចុប្បន្ន? | khm | Khmer | Guillermo Lasso Mendoza កើតថ្ងៃទី ១៦ ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ ១៩៥៥ នៅ Guayaquil បានក្លាយជាប្រធានាធិបតីនៃសាធារណរដ្ឋអេក្វាទ័រចាប់តាំងពីថ្ងៃទី ២៤ ខែឧសភាឆ្នាំ ២០២១ ។ | train | wikipedia |
MRI | តើអ្វីទៅជាព្រំដែនខាងជើងនៃភូមិ Trapen Da? | khm | Khmer | មានព្រំប្រទល់ខាងជើងជាប់ភូមិ ត្រពាំងទា | train | wikipedia |
MRI | តើអ្នកធ្វើនំត្រីនៅកម្ពុជាយ៉ាងដូចម្តេច? | khm | Khmer | នំពងត្រី មានឈ្មោះផ្សេងៗតាមការនិយមហៅរបស់អ្នកស្រុកនៅតាមតំបន់នីមួយៗនៅប្រទេសកម្ពុជា ។ អ្នកស្រុកខ្លះហៅនំនេះថា នំពងត្រី នំកូនត្រី(នំម្សៅគ្មានស្នូលដែលគេលុញតូចៗបណ្តែតជាមួយនំពងត្រី) នំអ៊ី(ជាតិចិន) ឬតាមភាសាវៀតណាមថានំបាញ់ចានឿក (បាញ់ចាយនឿក? (banh chai nuoc), បាញ់ចូយនឿក? (bánh trôi nước))។ នំនេះ ពីដើមអាចត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា នំអង្គុញអណ្តែត ដោយសាររាងវាដូចអង្គុញ(អង្គញ់)ហើយពេលឆ្អិនទើបវាអណ្តែត នេះបើតាមសៀវភៅធ្វើម្ហូបខ្មែរមួយ បោះពុម្ភឆ្នាំ១៩៤៣។ តំបន់ខ្លះគេហៅថា នំក្រឡោជី ដែលពាក្យនេះមាននៅក្នុងវចនានុក្រមជួន ណាត ថា«ឈ្មោះនំមួយយ៉ាងធ្វើពីម្សៅដំណើបដាក់ស្នូលសណ្តែកបាយ ទំហំប៉ុនផ្លែអង្គញ់ ឬ ធំជាង បរិភោគលាយជាមួយនឹងទឹកស្ករ»។
នំពងត្រី ធ្វើអំពីម្សៅអង្ករដំណើប មានសណ្តែកបាយ ចំហុយ ដាក់អំបិលពូតជាដុំស្នូលពណ៌លឿង ដូចពងត្រី និងមានទឹកផ្អែម ធ្វើពីស្ករត្នោត ឬស្ករអំពៅ ថែមបន្ទះខ្ញី រោយល្ងលីង។ នៅតំបន់ខ្លះនៃប្រទេសខ្មែរ គេថែមទឹកខ្ទិះដូងមុននឹងបរិភោគ។ នៅតំបន់មេគង្គកម្ពុជាក្រោម គេច្រើនហៅនំនេះថា នំក្រូចទឹក គឺជានំក្រូច ដូចគ្នានឹងនំក្រូចចៀនដែរ គ្រាន់តែគេដាក់ទឹកផ្អែម និងទឹកខ្ទិះ ជាជាងបំពង។ ចំណែកនំម្សៅ ដែលគេលុញតូចៗ បណ្តែតជាមួយនំពងត្រី ប៉ុន្តែគ្មានស្នូល គេហៅថា នំកូនត្រី។
វិធីធ្វើ
វិធីធ្វើទាំងអស់ ចែកចេញជា៣ដំណាក់កាល។
ដំណាក់កាលទី១
យើងត្រូវធ្វើស្នូលនំ និងលាយគ្រឿងផ្សំ។
គ្រឿងផ្សំមានដូចជា៖
ខ្ទិះដូង
ល្ង
ម្សៅដំណើប
សណ្តែកបាយ (ពណ៌លឿង)
ស្ករត្នោត ឬ ស្ករស
ស្លឹកខ្ទឹម, ខ្ទឹមស និង ខ្ទឹមក្រហម
ត្រូវធ្វើស្នូលនំសិន ដោយជ្រើសរើសយកសណ្តែកបាយ ក្នុងបរិមាណដែលអ្នកគិតថា សមល្មមនឹងទទួលទានគ្រប់គ្រាន់ ។ បន្ទាប់មកត្រូវលាងសណ្តែកនោះយ៉ាងហោចណាស់ ២ ដង ។ រួចដាក់សណ្តែកនោះចូលក្នុងឆ្នាំង ដោយដាក់បរិមាណទឹកឲ្យច្រើន ដូចជាការដាំបបរដែរ រួចដាក់អំបិលនិងប៊ីចេងចូល។
បន្ទាប់យកវាទៅដាក់ដាំឲ្យពុះ ពោលគឺដាំឲ្យឆ្អិនដើម្បីឲ្យសណ្តែកផុយល្អ។ ក្រោយពីសណ្តែកឆ្អិនហើយ យើងត្រូវយកឆ្នាំងឬក៏ខ្ទះផ្សេងមួយទៀត រួចចាក់ខ្ទិះដូងចូលដោយយក ខ្ទិះដើមសុទ្ធមិនដាក់ទឹក ប្រើសីតុណ្ហភាពភ្លើងខ្លាំងល្មម បន្ទាប់មកដួសសណ្តែកដែលឆ្អិនអម្បាញមិញ ដាក់ចូលទៅក្នុងទៅក្នុងខ្ទិះដូងនោះ រួចកូវា ឬ ឆាវាឲ្យរីងទឹក ពោលគឺកូឲ្យវាដាច់ទឹក។
បន្ទាប់ពីនេះយើងត្រូវហាន់ស្លឹកខ្ទឹមឲ្យតូច និងបំពងខ្ទឹមស និងខ្ទឹមក្រហម រួចដាក់វាចូលទៅក្នុងសណ្តែកខ្ទិះដូង ដែលយើងទើបតែកូឲ្យដាច់ទឹកអម្បាញមិញនេះ បន្ទាប់មកទៀត យើងក៏ច្របល់ ឬក៏ច្របាច់វា ធ្វើយ៉ាងណាឲ្យវាចូលគ្នាសប់ល្អ រួចភ្លក់រសជាតិរបស់វាមើល ហើយបើស្ទើរមិនសូវត្រូវនឹងចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់អ្នក អ្នកក៏អាចបន្ថែមគ្រឿងផ្សំថែមទៀត ដោយមានដូចជា ស្ករស អំបិល ប៊ីចេង តាមចំណូលដែលអ្នកចូលចិត្ត។
ក្រោយពីលាយគ្រឿងផ្សំសព្វគ្រប់ហើយ ចាប់ផ្តើមមូលស្នូលសណ្តែកនោះ ឲ្យដូចជាកូនបាល់ដូច្នោះដែរ ប៉ុន្តែមូលវាឲ្យតូចៗដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការវិចខ្ចប់សំបក នៅដំណាក់កាលទី២ ។
ពេលនេះត្រូវធ្វើសំបកខ្ចប់ស្នូល ។ យកម្សៅដំណើបមកលាយជាមួយនឹងខ្ទិះដូង ឬទឹកឆ្អិន ។ ដាក់បរិមាណទឹកល្មមជាមួយនឹងម្សៅដើម្បីចៀសវាងកុំឲ្យម្សៅជ្រាយពេក ឬរឹងពេក ដែលពិបាកក្នុងការខ្ចប់ជាមួយនឹងស្នូល។
ដំណាក់កាលទី២
របៀបស្ងោរនំ គឺជាការដាំទឹកនៅក្នុងឆ្នាំងធំល្មមមួយ ។ រង់ចាំរហូតដល់ទឹកពុះ បន្ទាប់មកច្បិចយកម្សៅតូចល្មមយកមកខ្ចប់ជាមួយស្នូលនំម្តងមួយគ្រាប់ៗ រួចទម្លាក់វាចូលទៅក្នុងទឹកដែលកំពុងពុះនោះ ។ ត្រូវលុញនំនោះក្នុងទម្ងន់ដៃថ្មមៗ កុំប្រើកម្លាំងធ្ងន់ពេក ពុំនោះទេពេលដែលដាក់ចូលក្នុងទឹកពុះមិនយូរប៉ុន្មាន វានឹងធ្លាយស្នូលចេញមកក្រៅ។
ខណៈដែលយើងកំពុងលុញជាបន្តបន្ទាប់ យើងនឹងឃើញមាននំមួយចំនួននឹងអណ្តែតមកខាងលើ ដែលជាសញ្ញាបញ្ជាក់ថាវាបានឆ្អិនហើយ ។ ប្រសិនបើអ្នកមើលឃើញបែបនេះ អ្នកគប្បីស្រង់នំដែលអណ្តែតនោះដាក់នៅក្នុងទឹកធម្មតា មិនក្តៅ ហើយក៏មិនត្រជាក់។ ចំណែកឯការធ្វើនំអ៊ី គឺគ្រាន់តែលុញ ម្សៅខ្ចប់នំបាញ់ចូយនឿកនោះឲ្យតូចៗ រួចទម្លាប់ចូលក្នុងទឹកដែលកំពុងពុះនោះ រង់ចាំឲ្យវាអណ្តែតមកខាងលើ រួចស្រង់វាចេញជាការស្រេច។
សូមកត់ចំណាំថា ដំណាក់កាលទី២នេះ យើងត្រូវដាក់ភ្លើងឲ្យទឹកពុះរហូត ចាប់តាំងពីចាប់ផ្តើមដំណើរការរហូតដល់ចប់ដំណើរការ ។
ដំណាក់កាលទី៣
គឺជាដំណើរការចុងក្រោយ នោះគឺការធ្វើទឹកស្ករ ដែលក្នុងនោះយើងចង់ធ្វើជាស្ករស ក៏បាន ឬក៏ជាស្ករត្នោតក៏បានតាមចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់យើង យើងគប្បីចិតខ្ញីជាបន្ទះស្តើងៗ ដាក់ចូលទៅក្នុងទឹកស្ករដែលយើងធ្វើនោះ ដើម្បីបន្ថែមក្លិន និងរសជាតិ ឲ្យកាន់តែឈ្ងុយឆ្ងាញ់។
ឯកសារយោង
មុខម្ហូបខ្មែរ | train | wikipedia |
MRI | ពិពណ៌នាអំពីទីតាំងនិងបរិវេណនៃភូមិ Parashlo ។ | khm | Khmer | ភូមិព្រៃស្រឡៅគឺ ស្ថិតនៅភាគខាងត្បូង នៃឃុំត្រពាំងសាលាខាងលិច ចំងាយប្រហែល២គីឡូម៉ែតពីភូមិទាំងបី ហើយមានផ្លូវចូលតែមួយគត់គឺ តាមថ្នល់គ្រួសស្របតាមថ្នល់រថភ្លើង ដែលមានទិសដៅពីជើងទៅត្បូង។ ហើយភូមិនេះមានខ្យល់អាកាសបរិសុទ្ទល្អ ទេសភាពវាលស្រលះ សំបូទោដោយស្រូវខៀវស្រងាត់ប៉ុន្តែភូមិនេះពុំសូវសំបូរមនុស្សរស់នៅប៉ុន្មានទេ ព្រោះជាភូមិមួយដែលហ៊ុំព័ទដោយវាលស្រែ គ្មានទឹកគ្រប់គ្រាន់សំរាប់ប្រើប្រាស់ ស្ថិតនៅឆ្ងាយពីផ្សារ ។ | train | wikipedia |
MRI | ពិពណ៌នាអំពីភូមិ Duchakra ។ | khm | Khmer | ភូមិដើមចារ្យជាភូមិមួយដែលស្ថិតនៅឃុំកំពង់ត្រាចខាងលិច ស្រុកកំពង់ត្រាច ខេត្តកំពតមានផ្ទៃដីប្រមាណជា៥០០ហិចតា មានប្រជាជន១៣៦គ្រួសារ សរុប៦៥៤នាក់ ស្រី ៣១៨នាក់។
សេដ្ឋកិច្ចភូមិដើមចារ្យ
ភូមិនេះប្រជាជនមានជីវភាពមធ្យម មានប្រជាជន៨០%ប្រកបរបរជាកសិករ ២០%ជាអាជីវករលក់ដូរ ១០%ជាមន្រី្តរាជការ។ការប្រកបរបរកសិករគឺដាំដុះទៅលើផ្ទៃដី៤០០ហិចតា ក្នុងឆ្នាំនេះប្រជាជនបានទទូល
ទិន្នផលកើនជាងឆ្នាំកន្លងទៅ១០%។ ក្រៅពីដំណាំស្រូវ មានដាំដំណាំបន្ទាប់ន្សំជាច្រើនទៀតដូចជា ដាំដំណាំម្រិច ស្វាយ ដូង ដំឡូង ត្រាវ ពោត...ល។ ចំនែកឯអាជីវករលក់ដូរវិញ ឃើញថាសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារមានសន្ទុះខ្លាំងព្រោះការប្រកបរបរនេះមានការរៀបចំសមល្មមងាយស្រួលរកស៊ីជាងរបរផ្សេងៗ ហើយមានអាជីវករលក់នៅក្នុងផ្សារកំពង់ត្រាចបាននិយាយថា នៅតំបន់របស់គាត់ងាយស្រួលរកស៊ីណាស់ ព្រោះវានៅជិត
ព្រំដែនវៀតណាម ហើយការដោះដូរទំនិញពីប្រទេសវៀតណាមមកខ្មែរមានលក្ខណះសមរម្យដែលប្រជាពលរដ្ឋយើងអាចទទួលយកបាន។ចំនែកឯមន្រ្តីរាជការវិញ រយះពេលប៉ុន្មានឆ្នាំនេះមានសន្ទុះរីកចម្រើនគួរ
អោយគាត់សំគាល់ ជាពិសេស គ្រូបង្រៀន ប៉ូលីស ទាហាន និង ធ្វើការនៅអង្គការផងដែរ ព្រោះយុវជន យុវនារីបានរៀនច្រើន និងមានចំនេះដឹងច្រើនផងដែរ។
ការអភិវឌ្ឍន៏
ចំពោះការអភិវឌ្ឈន៍ចំពោះវិញមានភាពរីកចំរើននិងងាយស្រួលជាងមុន ដោយមានផ្លូវលំ មន្ទីរពេទ្យ សាលារៀន អណ្ដូង អណ្ដូងលូ
ផ្នែកសន្ដិសុខវិញមានសណ្ដាប់ធ្នាប់ល្អ គ្នានអំពើលួចឆក់ប្លន់ ដែលប៉ះពាល់ដល់ការប្រកបរបរប្រជាជនឡើយ។ មិនត្រឹមតែប៉ណ្ណោះប្រព័ន្ធអគ្គិសនីវិញមានស្ទើគ្រប់ផ្ទះ
ហើយកំពុងមានការសាងសង់អាគារ និងរោងចក្រផ្សេងៗនោះទេ។
កាអប់រំ
ការអប់រំពុំមានការវិវត្តន៏ខ្លាំងនោះទេ ដោយសារនៅទីនោះពុំសូវមានការរីកចំរើន ផ្លូវពិបាកក្នុងការធ្វើដំណើរ ជីវភាពមានការខ្វះខាត។ ដោយសារប្រជាជននៅទីនោះមានជីវភាពខ្វះខាតធ្វើអោយពួកគេទៅរកការងារធ្វើនៅតាមរោងចក្រផ្សេងៗដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពគ្រួសាររបស់ពូកគេ។ នៅក្នុងខេត្តនេះក៏មានសាលាមត្តេយ្យ សាលាបឋមសិក្សា អនុវិឡាលយ័ និងវិទ្យាល័យផងដែរ។ ប៉ុន្តែពុំសូវបានទទួលការអប់រំទូលំទូលាយទេ ដោយសារជីវភាពខ្វះខាត និងពេលវេលាសម្រាប់សិក្សា ព្រោះពួកគាត់ជួយធ្វើការដើម្បីរកចំណូល។
វិស័យសុខាភិបាល
ចំពោះវិស័យសុខាភិបាលគឺមានការរីកចម្រើនជាខ្លាំងព្រោះគ្រូពេទ្យនៅទីនោះមានការបណ្តុំបណ្តាលវិជ្ជាជីវះដូចនេះធ្វើមានភាពងាយស្រួលដល់ប្រជាពលរដ្ឋដើម្បីព្យាបាលជំងឺ។ ទោះបីនៅទីនោះមានមន្ទីរពេទ្យតែមួយក៏ដោយក៏ប៉ុន្តែក៏នៅមានពេទ្យឯកជនចំនួនផងដែរ។
វប្បធម៍
ប្រជាជននៅទីនេះរស់នៅដោយចម្រុះជាតិសាសន៏ ហើយកាន់សាសនាក៏ផ្សេងៗគ្នាដែរ តែភាគច្រើនគឺកាន់សាសនាព្រះពុទ្ធ តែពួកគាត់ចេះជួយគ្នាទៅវិញទៅមកពេលមានអាសន្នម្ដងៗ ពេលមានបុណ្យទាន ឬពិធីរៀបអាពាពិពាហ៏ជាដើម ។
ព្រះពុទ្ធសាសនា
ព្រះសម្មាសម្ពុទ ព្រះគោតមសម្មាសម្ពុទ្ធគឺជាព្រះពុទ្ធពុទ្ធអង្គទី៤នៅក្នុងភទ្ទកប្បនេះ។ បានជាកប្បនេះឈ្មោះភទ្ទកប្ប ព្រោះអត្ថថា ជាកប្បដ៏ចម្រើន ដែលមានព្រះពុទ្ធ៥ព្រះអង្គត្រាស់ដឹង តួយ៉ាងដូចជាកប្បយើងសព្វថ្ងៃនេះ មានព្រះសព្វញ្ញូពុទ្ធ៥ព្រះអង្គគឺ ព្រះពុទ្ធកកុសន្ធៈ ព្រះពុទ្ធកោនាគមនៈ ព្រះពុទ្ធកស្សបៈ ព្រះពុទ្ធគោតម និងព្រះពុទ្ធដែលនឹងបានត្រាស់នាអនាគតកាល ព្រះនាម ព្រះអរិយមេតេ្តយ្យ។ រាជវង្ស កំណើត។
ព្រះនាមរបស់ព្រះបរមពោធិសត្វត្រូវបានជ្រើសរើសថា សិទ្ធត្ថ ដែលប្រែថា អ្នកសំរេចប្រយោជន៏គ្រប់យ៉ាង។ ក្រោយពីមើលលក្ខណៈព្រះពោធិសត្វរួច ឃើញថា ព្រះអង្គប្រកបដោយមហាបុរិសលក្ខណៈ៣២ប្រការ ព្រាហ្មណ៍៧នាក់ក៏លើកម្រាមដៃពីរទាយថា បើព្រះរាជកុមារស្ថិតនៅជាក្សត្រ ព្រះអង្គនឹងបានជាស្តេចចក្រពត្តិ បើព្រះអង្គចេញសាងផ្នួសនឹងបានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធ កាលនោះព្រាហ្មណ៍ម្នាក់នៅក្មេងជាងគេឈ្មោះ កោណ្ឌញ្ញ ព្រាហ្មណ៍បានពិចារណាលើទីកន្លែងដែលទ្រង់ប្រសូត គឺនៅក្នុងឧទ្យានក៏លើកម្រាមដៃតែមួយទាយថា ព្រះរាជកុមារប្រាកដជានឹងបានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធ។ ក្រោយពេលព្រះអង្គប្រសូតបាន៧ថ្ងៃ ព្រះមាតាព្រះអង្គក៏សោយទីវង្គត់។ ព្រះរាជកុមារសិទ្ធត្ថ ត្រូវបានព្រះមាតុច្ឆាព្រះអង្គព្រះនាមមហាបជាបតីគោតមីបីបាច់រក្សាតមក។ រាជពិសេក
ព្រះសិទ្ធត្ថទ្រង់ចំរើនព្រះជន្មបាន ១៦ព្រះវស្សា ទ្រង់បានរៀបអភិសេកជាមួយបុត្រីស្តេចសុប្បពុទ្ធព្រះនាម ពិម្ពាយសោធរា ដែលជានារីល្អឯកលើសអស់សព្វនារីទាំងពួង។ ដោយចង់អោយព្រះសិទ្ធត្ថក្លាយជាស្តេចចក្រពត្តិ ព្រះបិតាគឺព្រះបាទសុទ្ធោទនៈបានរៀបចំចាត់ចែងគ្រប់យ៉ាង ដើម្បីឃាឃាំងអោយព្រះសិទ្ធត្ថទ្រង់គង់នៅជាស្តេចដោយសុខសប្បាយ។ ព្រះបាទសុទ្ធោទនៈ ទ្រង់បានជ្រើសរើសយកតែមនុស្សក្មេងៗមកនៅបំរើព្រះពោធិសត្វ ឯមនុស្សចាស់ជរា ឈឺជាដើម ព្រះអង្គមិនអោយព្រះពោធិសត្វបានឃើញឡើយ។ ព្រះបាទសុទ្ធោទនៈទ្រង់ចាត់អោយគេសង់ប្រាសាទបី តម្រូវទៅតាមកាលរដូវទាំងបី គឺសំរាប់រដូវក្តៅ រដូវរងារ និងរដូវរំហើយ។ លុះព្រះបរមពោធិសត្វព្រះជន្មបាន២៩ព្រះវស្សា ព្រះនាងពិម្ពា ក៏ប្រសូតព្រះរាជបុត្រមួយអង្គព្រះនាម រាហុល។ និមិត្ត៤យ៉ាង
ដោយចង់អោយព្រះសិទ្ធត្ថបានជាស្តេចចក្រពត្តិ ដូចដែលព្រាហ្មណ៍ទាយទុកនោះ ព្រះសុទ្ធោទនទ្រង់ចាត់អោយគេយាមមិនអោយមានមនុស្សចាស់ ជរា ឈឺ រឺស្លាប់ អោយព្រះសិទ្ធត្ថទ្រង់យល់ឃើញឡើយ អ្នកបំរើភិលៀងនៅក្នុងដំណាក់របស់ព្រះអង្គមានសុទ្ធសឹងយុវវ័យ ទាំងអស់។ ការគង់នៅក្នុងរាជវាំង ព្រះសិទ្ធត្ថទ្រង់សោយសុខដោយកាមលោកីយគ្រប់ប្រការ។ នៅថ្ងៃមួយ ព្រះបរមពោធិសត្វទ្រង់មានព្រះទ័យអផ្សុកយ៉ាងខ្លាំង ព្រះអង្គក៏ត្រាស់អោយឆន្នអាមាត្យរៀបចំក្បួនដើម្បីនឹងទៅក្រសាលឧទ្យាន។ នៅតាមផ្លូវព្រះអង្គទតឃើញ បុរសចាស់ មានឆ្អឹងជំនីរដូចជាបង្កង់ មានខ្នងកោង មានឈើច្រត់ជាគ្រឿងទប់ទល់ កំពុងញាប់ញ័រក្រហល់ក្រហាយ មានវ័យកន្លងហើយ លុះព្រះពោធិសត្វឃើញហើយ ក៏សួរទៅឆន្នអាមាត្យថា បុរសនេះធ្វើដូចម្តេច បានជាសក់គាត់មិនដូចជាសក់អ្នកឯទៀត ទាំងកាយគាត់ក៏មិនដូចកាយអ្នកដទៃដែរ។ ឆន្នអាមាត្យក៏ក្រាបបង្គំទូលថា បពិត្រព្រះអង្គ នេះគេហៅថា បុរសចាស់ តពីនោះគាត់នឹងមិនរស់នៅយូរប៉ុន្មានទេ។
សីតុណ្ហភាព
សីតុណ្ហភាពជាធម្មតានៅចន្លោះចាប់ពី ២២ ដល់ ៣៥ °C (៧២ ដល់៩៥ °F) និងធាតុអាកាសគឺស្ថិតនៅក្រោមឥទ្ធិពលមូសុងនិវត្តន៍។ មូសុងនិរតីបក់ចូលដីគោកនាំមកនូវខ្យល់ផ្ទុកដោយសំណើមពីឈូងសមុទ្រថៃ និង មហាសមុទ្រឥណ្ឌា ពីខែឧសភា ដល់ តុលា។ មូសុងឦសានបក់នាំរដូវប្រាំងមក ឱ្យបន្តពីខែ វិច្ឆិកា ដល់ មីនា។ ទីក្រុងនេះរងនូវការធ្លាក់ភ្លៀងខ្លាំងបំផុតចាប់ពីខែកញ្ញា ដល់ តុលា ដែលមានរយៈកាលក្ដៅហែងក្នុងខែមករា និង កុម្ភៈ។
ក្នុងភូមិនេះមាន២រដូវ។ រដូវវស្សាដែលមានចាប់ពីខែឧសភា ដល់ តុលាបង្ហាញឱ្យឃើញសីតុណ្ហភាពខ្ពស់នាំមកនូវដោយសំណើមខ្ពស់។ រដូវប្រាំងបន្តចាប់ពីខែវិច្ឆិកា ដល់ មេសា នៅពេលដែលសីតុណ្ហភាពអាចធ្លាក់មកដល់ ២២ °C (៧២ °F)។ ប៉ុន្តែសីតុណ្ហភាពអាចឈានមកដល់ ៤០ °C (១០៤ °F)ក្នុងខែមេសា។ ខែល្អបំផុតដើម្បីមកទស្សនាទីក្រុងនេះគឺខែវិច្ឆិកា ដល់ កុម្ភៈនៅពេលសីតុណ្ហភាពមានសំណើម និង ភ្លៀងធ្លាក់មានកំរិតទាបជាងគេ។
រម្មណីដ្ឋាន
ភូមិដើមចារ្យនៅក្នុងរដូវវស្សារទិដ្ឋភាពក្នុងភូមិនេះសុទ្ធតែវាលស្រូវសន្ទូង ព័ណខៀវខ្ចីពាស់ពេញតែម្ដង។ហើយនៅរដូវ
លំហើយវាលស្រែមើលទៅពណ៏លឿងដូចមាស និងមានខ្លឹនក្រអូប។មិនត្រឹមតែប៉ុណ្តោះក៍មានរម្មណីដ្ឋានភ្នំកំពង់ត្រាចផងដែរ។
ឯកសារយោង
ខេត្តកំពត | train | wikipedia |
MRI | ពិពណ៌នាអំពីសត្វ ibis មានខ្នងស។ | khm | Khmer | ត្រយ៉ងចង្កំកស (White-shouldered Ibis, ឈ្មោះវិទ្យាសាស្ត្រ Pseudibis davisoni) គឺជាសត្វបក្សីទឹកមួយប្រភេទក្នុងអំបូរត្រយ៉ង Threskiornithidae ។ សត្វបក្សីទឹកនេះ គេតែងប្រទះឃើញនៅទីតាំងមួយចំនួនក្នុងប្រទេសកម្ពុជាភាគខាងជើង ប្រទេសវៀតណាមភាគខាងត្បូង ប្រទេសឡាវភាគខាងត្បូងបង្អស់ និងតំបន់ East Kalimantan ក្នុងប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី។
ត្រយ៉ងចង្កំកស ភាគច្រើនត្រូវបានគេប្រទះឃើញនៅតាម lakes, pools, marshes and slow-flowing rivers in open lowland forest. It also inhabits sparsely wooded, dry or wet grasslands and wide rivers with sand and gravel bars.
Adults are typically 75–85 cm long, dark plumaged, with a distinctive pale collar which at close range appears bluish. The bald head is black, the legs are red, and it has a whitish patch on the inner forewing, which gives the bird its name.
Due to small population size and ongoing habitat loss through logging of lowland forests and drainage of wetlands for agriculture, the White-shouldered Ibis is evaluated as Critically Endangered on the IUCN Red List of Threatened Species. The current world population was estimated to be less than 250, possibly as low as 49, although a 2009 survey of the species has counted 310 individuals. In 2010 a record 429 was found in Cambodia, of which more than 170 birds in Lomphat Wildlife Sanctuary. This site is now the second most important place in the world for this species. With a known population of over 200ex western Siem Pang IBA is the first.
The binomial commemorates William Ruxton Davison.
នៅកម្ពុជា
នៅប្រទេសកម្ពុជា សត្វត្រយ៉ងចង្កំកស ភាគច្រើនតាំងទីទ្រនំនៅទីតាំងសំខាន់ៗ ចំនួនប្រមាណ ៥៩ នៅក្នុងតំបន់ផ្សេងៗគ្នា រួមមានដែនជម្រកសត្វព្រៃគូលែនព្រំទេព នៅក្នុងខេត្តព្រះវិហារ ព្រៃការពារខេត្តមណ្ឌលគិរី និងតំបន់ព្រៃលិចទឹកទន្លេមេគង្គក្នុងខេត្តក្រចេះ និងស្ទឹងត្រែង។
យោងតាមការសិក្សាថ្មីមួយដែលចេញផ្សាយដោយក្រុមអង្គការអភិរក្សសត្វព្រៃនិងធនធានធម្មជាតិ គេបានប៉ាន់ស្មានថា សត្វត្រយ៉ងចង្កំកស មានចំនួន ប្រមាណ ៩៧៣ ក្បាល រស់នៅក្នុងព្រៃនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
ក្រុមអង្គការដែលបានចូលរួមក្នុងកិច្ចការអភិរក្សសត្វត្រយ៉ងចង្កំកសនេះ រួមមានអង្គការជីវិតសត្វស្លាបអន្តរជាតិ (BirdLife International) រដ្ឋបាលព្រៃឈើ អគ្គនាយកដ្ឋានរដ្ឋបាលអភិរក្ស និងការពារធម្មជាតិ អង្គការធនធានមនុស្សនិងអភិរក្ស (PRCF) អង្គការសង្គមអភិរក្សសត្វព្រៃ (WCS) មជ្ឈមណ្ឌលសំវាសនា (SVC) និងអង្គការមូលនិធិពិភពលោកសម្រាប់ធម្មជាតិ (WWF)
ឯកសារយោង
តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ
ភ្នំពេញប៉ុស្តិ៍ - «ការសិក្សាថ្មី៖ ត្រយ៉ងចង្កំកស មានក្នុងព្រៃកម្ពុជា ច្រើនជាងគេលើពិភពលោក» ចេញផ្សាយ ៨ វិច្ឆិកា ២០១៣
WWF Cambodia - White-shoudered ibis
ARKive - images and movies of the White-shouldered Ibis (Pseudibis davisoni)
BirdLife Species Factsheet | train | wikipedia |
MRI | កែកំហុសអក្ខរាវិរុទ្ធនៅក្នុងអត្ថបទខាងក្រោម & # 160; ។ | khm | Khmer |
រដ្ឋបាល
ឃុំរុងរឿង មាន ភូមិគឺ÷
រលាំងថ្លើង
ទឹកលង១
ទឹកលង២
ទឹកលង១
ត្បែង
ថ្មី
ទំនប់លាង
ចំបក់ស
អង្គ
គៀមន្នី
ត្រពាំងត្របែក
បទុមកើត
បទុមលិច
ព្រំប្រទល់
អប់រំ
បឋមសិក្សា
អនុវិទ្យាល័យ
សាសនា
ព្រះពុទ្ធសាសនា
វត្ត
ផ្សារ
រមណីដ្ឋាន
ឯកសារពិគ្រោះ
គណកម្មការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត | train | wikipedia |
MRI | សរសេរជីវប្រវត្តិខ្លីមួយរបស់ Wilhelm Conrad Röntgen ។ | khm | Khmer | វីលហែម ខុនរ៉ាដ រ៉នថ៍ហ្គិន (Wilhelm Conrad Röntgen) (២៧ មិនា ១៨៤៥ – ១០ កុម្ភៈ ១៩២៣) ជារូបវិទូជនជាតិអាល្លឺម៉ង់ ដែលបានរកឃើញកាំរស្មីអិច។ ដោយសារស្នាដៃនេះ លោកបានទទួលរង្វាន់ណូបែលនៅឆ្នាំ១៩០១។ លោកជាជ័យលាភីដំបូងគេរបស់រង្វាន់នេះ។
ជីវប្រវត្ថិ
រ៉នថ៍ហ្គិនចាប់កំនើតនៅឃុំឡិនណិប(សព្វថ្ងៃជាផ្នែកមួយរបស់ក្រុងរ៉ែមឆាយដ៍) នៃប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ នៅក្នុងគ្រួសារអ្នកជំនួញនិងផលិតក្រណាត់។ ឪពុកលោកជាជនជាតិអាល្លឺម៉ង់ ឈ្មោះ ហ្វ្រេដេរីហ រ៉នថ៍ហ្គិន ហើយម្ដាយលោកជាជនជាតិហុល្លង់ ឈ្មោះ ឆាឡុត ហ្វ្រូវ៉ែង។ នៅខែមិនាឆ្នាំ១៨៤៨ គ្រួសារលោកបានរើទៅនៅក្រុងអាប៉លដន ប្រទេសហុល្លង់។ លោកបានទទួលការអប់រំថ្នាក់មូលដ្ឋាននៅទៅនោះ។ លោកត្រូវគេបណ្ដេញចេញពីសាលា ដោយសារតែលោកមិនព្រមប្រាប់ឈ្មោះមិត្តរួមថ្នាក់ម្នាក់ដែលបានគូររូបកំប្លែងចំអកអោយគ្រូៗ។ នៅឆ្នាំ១៩៦៥ លោកបន្តការសិក្សាទៅវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាហ្សួរីហ ផ្នែកវិស្វកម្មមេកានិច។នៅឆ្នាំ១៨៦៩ លោកទទួលបានសញ្ញាប័ត្រថ្នាក់បណ្ឌិត ពីសាកលវិទ្យាល័យហ្សួរីហ។
នៅឆ្នា៨៧៣ លោកបានទៅតាមគ្រូសំណប់របស់លោកឈ្មោះ អៅហ្គូស ឃុនថ៍ ដែលបានផ្លាស់ទៅបង្រៀននៅសាកលវិទ្យាល័យស្ត្រាស់ប៊ើក។ មួយឆ្នាំក្រោយមករ៉នថ៍ហ្គិនក៏បានក្លាយជាគ្រូបង្រៀននៅទីនោះដែរ។ នៅឆ្នាំ១៩៧៥ លោកបានក្លាយជាសាស្ត្រាចារ្យនៅបណ្ឌិតសភាកសិកម្ម ប៉ុន្តែមួយឆ្នាំក្រោយក៏ត្រលប់មកធ្វើជាសាស្ត្រាចារ្យរូបវិទ្យានៅស្ត្រស់ប៊ើកវិញ។ នៅឆ្នាំ១៩៧៩ លោកត្រូវគេតែងតាំងជាប្រធានរូបវិទ្យានៅសាកលវិទ្យាល័យហ្គីសសិន ឆ្នាំ១៩៨៨ នៅសាកលវិទ្យាល័យវើហ្សប៊ើក និងនៅឆ្នាំ១៩០០ នៅសាកលវិទ្យាល័យមើនហិន (មុយនិច)។ រ៉នថ៍ហ្គិនបានទទួលយកតំណែងជាសាស្ត្រាចារ្យទៅសាកលវិទ្យាល័យខូឡំបៀ និងបានទិញសំបុត្រយន្តហោះទៅអាមេរិចរួចហើយ តែត្រូវបានអាក់ខានវិញ ដោយសារសង្គ្រាមលោកលើកទី១។ ចាប់ពីនោះមក លោកបានបន្តរស់នៅមើនហិនរហូតដល់ចូលនិវត្តន៍។
ការរកឃើញកាំរស្មីអិច
ក្នុងកំឡុងឆ្នាំ១៨៩៥ រ៉នថ៍ហ្គិនបានធ្វើការសិក្សាលើផលខាងក្រៅ ដែលចេញពីឧបករណ៍ប្រើបំពង់សុញ្ញកាសជាច្រើនប្រភេទ (ដែលបានផ្ញើពី ហែងរីហ ហឺត ចូហាន ហ៊ីតថហ្វ វីល្លៀម គ្រូក នីកូឡា តេស្លា និង ហ្វីលីព ហ្វុន ឡឺណាដ) ពេលដែលមានបន្ទេរបន្ទុកអគ្គីសនីឆ្លងកាត់វា។ | train | wikipedia |
MRI | ពិពណ៌នាអំពីទីតាំងនៃភូមិបារូន។ | khm | Khmer | ឃុំបារុងជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកល្វាឯម ខេត្តកណ្តាល។ ឃុំនេះមាន២ភូមិ៖
ខេត្តកណ្តាល
ឃុំនៃកម្ពុជា | train | wikipedia |
MRI | ពន្យល់ពីមតិយោបល់លើព្រះវិហារ Battisonra ។ | khm | Khmer | ឃ/. ១/. តែគួរអោយអាណិតណាស់ នៅពេលចុងក្រោយរូបគាត់លែងក្រោកឈរដើរ ឬ អង្គុយបានហើយគឺត្រូវដេកនូវមួយកន្លែង ហើយវាលូនដឹកមាតាចេញពីគុក ពាក្យថាដេកគឺនៅក្នុងផ្ទះ
រួចនៅក្នុងបន្ទប់លើគ្រែទៅទៀត ។ តើងាយអ្វី និង អាចឲ្យកូនក្មែរទាំងឡាយដឹងរឿងពិតពីក្នុងសមុទ្រទឹកដោះបាន នៅតាមប្រាសាទនានា ឬ នៅក្នុងទឹកនៅក្បាលស្ពាន និងនៅក្នុងទឹក ភ្នំកូ
លែន (លានព្រះគំលង់) ហេតុអ្វីបានជាគេចេះតែឆ្លាក់រូបព្រះវិស្ណុដដែលៗ លើប្រាសាទផងនៅក្នុងទឹកផងដូច្នេះ ? ព្រោះបុព្វជនក្មែរខ្លាចក្រែងកូនក្មែរសម័យក្រោយៗ ដែលពុំដឹងរឿងពិត
ហើយស្រលាញ់នូវមាសប្រាក់ ត្រូវពូកបរទេសជួលអោយដាប់គាស់បំផ្លាញនោះ បើបំផ្លាញនៅលើប្រាសាទអស់ច្បាស់ជានៅសល់នៅស្នាដៃគាត់ក្នុងទឹក គ្រាន់ទុកឲ្យកូនរបស់គាត់ (គឺព្រះវិស្ណុ) អាចមើល ហើយ យល់នូវរឿងរ៉ាវរបស់ខ្លួន ហើយនឹងព្យាយាមជួយគាត់ ។ ហើយចុងក្រោយគាត់ឆ្លាក់ព្រះវិស្ណុដេកលើនាគ ហើយនៅលើសត្វគុជសីទៀត (នៅប្រាសាទបន្ទាយសំរ៉ែ) នៅកណ្តាលផ្ចិតព្រះវិស្ណុ មានទងផ្កាឈូកមួយដើមដុះ រួចផ្កាឈូកនោះ ក៏បំបែកជាខ្នែងបី ម្ខាងឪពុក ម្ខាងម្តាយ កណ្តាលព្រះព្រហ្ម ជាអ្នកទប់ទងផ្កា ហើយសាច់រឿងនេះក្រៅពីព្រះវិស្ណុ តើមានអ្នកណាអាច
មើលយល់ជារបៀបក្មែរនោះ ?
ហើយរូបនេះបុព្វជនក្មែរគាត់ឆ្លាក់នៅប្រាសាទបន្ទាយសំរ៉ែនិងទីដទៃទៀតក៏ប៉ុន្តែមិត្តអ្នកអានមានឆ្ងល់ដែរឬទេ?
ពន្យល់អធិប្បាយ
ប្រាសាទបន្ទាយសំរ៉ែ (បន្ទាយអ្នកស្រែ) គួរតែបុព្វជនក្មែរចារិករឿងរ៉ាវអ្នកស្រែធ្វើស្រូវឬចំការដំណាំ តើហេតុអ្វីបានជាគាត់ឆ្លាក់រឿងរ៉ាវព្រះវិស្ណុដឹកមាតាចេញពីទីឃុំឃាំងទៅវិញ ? ព្រោះគាត់ដឹងថានៅពេលអនាគតនឹងមានអ្នកដែលអាចជួយម៉ែបាន តែអ្នកនោះជាកូនអ្នកស្រែ ហើយកូនអ្នកស្រែរស់នៅជ្រៅជាងអ្នកស្រែធម្មតា គឺ អាសំរ៉ែ អាសំរ៉ែនេះហើយដែលគេតាមចាប់ តាមសំលាប់
បំផុតពូជ ព្រោះមានតែ អាសំរ៉ែម្នាក់នេះទេដែលអាចជួយស្រោចស្រង់ម៉ែពីសមុទ្រទឹកដោះបាន ។
២/. ក្នុងរឿង បក្សីចាំក្រុង
បក្សី = សត្វគ្រុឌ និម្មិតសញ្ញាប្រទេសសៀម
ក្រុង = នាគ (ម៉ែ+កូនដែលព្យាយាមជួយម៉ែ)
ដូចនេះបក្សីចាំក្រុងមានន័យថាគ្រុឌចាំក្រុងនាគមិនអោយនាគរួច (ឆ្មាំចាំគុក) តែក្រោយមកមានកូនក្មែរម្នាក់មកជួយនាគឲ្យរួចផុតពីអំណាចបក្សី (សត្វគ្រុឌ) ហេតុនេះហើយទើបគាត់ឲ្យយើងជាកូនក្មែរយករឿងព្រេងទៅផ្គុំទៅនឹងរូបចម្លាក់លើថ្មរួចបំបែកប្រស្នាទៅនឹងដឹងការពិតហើយ។
ដូច្នេះរឿងរ៉ាវដែលបុព្វជនក្មែរបានទុកឲ្យកូនក្មែរស្រាយនូវប្រស្នារបស់គាត់ គឺ មានច្រើនណាស់ទោះបីជាបរទេសខំជូលក្មែរឲ្យដាប់បំផ្លាញឯកសាររបស់យើងក៏ដាច់ពុំអស់ដែរ ព្រោះឯកសារគាត់ទុកនៅលើគោកផង ក្នុងទឹកផង រឿងព្រេងផង ឈ្មោះភ្នំ ភូមិ ស្រុក ទំនៀមទំលាប់ប្រពៃណី… ហើយ ជាពិសេសនោះនៅក្នុងល្បែងដែលក្មេងៗ ស្រុកស្រែតែងលេងពីដើម (គឺល្បែងចាក់ទឹកដូង) ។
មិត្តអ្នកអានបានតាមដានមកទល់នឹងពេលនេះ ទើបដឹងថា ហេតុអ្វីក៏គេដាប់រូបក្នុងប្រាសាទ គេទិញក្បាលរូបបដិមា (អ្នកតា ទេវតា…) ព្រោះគេដឹងថា ឯកសារពិតរបស់ជនជាតិនេះគឺនៅលើថ្ម ។ សព្វថ្ងៃបរទេសរាប់មឺនសែននាក់ នាំគ្នាចំណាយលុយរាប់ពាន់មឺនដុលា្លក្នុងម្នាក់ៗ ដើម្បីមកសិក្សាស្រាវជ្រាវពីចម្លាក់ផ្ទាំងថ្ម ដែលបានលាក់រឿងរ៉ាវ ហើយពួកគេឆ្ងល់ថា បុព្វជនជនជាតិនេះ ជាកំពូលមនុស្ស (ជាមេ) ចុះហេតុអ្វី បានជាជនជាតិនេះសព្វថ្ងៃខុសស្រឡះពីបុព្វជនខ្លួនយ៉ាងឆ្ងាយបែបនេះ ? ហេតុនេះបាននាំអោយក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវអាថ៌កំបាំងប្រវត្តិសាស្ត្រគេនាំគ្នា លាត់ជើងខោ ម៉ូដៃអាវចុះរាវរកយ៉ាងសស្រាក់សស្រាំដើម្បីស្វែងរកការពិតពីអតីតកាលរបស់បុព្វជននេះ។
បើសិនជាលោកអ្នកចង់ដឹងពីរឿងរ៉ាវអាថ៌កំបាំងរបស់មហានគរក្មែរថា មានអាថ៌កំបាំង និងរឿងរ៉ាវពោរពេញដោយអាថ៌កំបាំងយ៉ាងណានោះសូមចូលទៅកាន់ទំព័រដើម ដែលជាទំព័រមួយដែលរៀបរាប់ពីលំដាប់លំដោយនៃរឿងរ៉ាវអាថ៌កំបាំងនេះ សូមមិត្តអ្នកអានយកទៅធ្វើការត្រិះរិះពិចារណាផងចុះ សូមចុចនៅទីនេះ...[]
សូមជួយកែពាក្យ ប្រសាទ ទៅពាក្យត្រឹមត្រូវ ប្រាសាទ ។ | train | wikipedia |
MRI | តើអ្វីទៅជាលេខស្មុគស្មាញ & # 160;? | khm | Khmer | ចំនួនកុំផ្លិច៖ គឺជាចំនួនដែលមានទម្រង់ ដែល និង ជាចំនួនពិត និង ជាឯកតានិមិ្មត ()។
និយមន័យ
ឯកតានិមិ្មត
a ជាផ្នែកពិតនៃចំនួនកុំផ្លិច Z (Real Part)
b ជាផ្នែកនិម្មិតនៃចំនួនកុំផ្លិច Z (Imaginary part)
ប្រមាណវិធី
៖
ផលបូក:
ផលដក:
ផលគុណ:
ផលចែក:
ប្លង់កុំផ្លិច
តំលៃដាច់ខាតនៃចំនួនកុំផ្លិចឆ្លាស់
ប្រសិនបើ z ជាចំនួនពិតសុទ្ធ
ប្រសិនបើ z ជាចំនួននិម្មិតសុទ្ធ
ប្រសិនបើ z ខុសពីសូន្យ
ប្រភាគនៃចំនួនកុំផ្លិច
ទម្រង់ប៉ូលែរ
កូអរដោនេប៉ូលែក្នុងតម្រុយដេកាត
ផ្ទុយមកវិញ
ទម្រង់ត្រីកោណមាត្រ និង ម៉ូឌុលនៃចំនួនកុំផ្លិច
, ដែល ជាម៉ូឌុលនៃ ។
ទ្រឹស្តីបទ៖ បើគេមានទម្រង់ត្រីកោណមាត្រនៃចំនួនកំផ្លិច និង ដែល និង គេបាន
ក)
ខ)
ទ្រឹស្តីបទ៖ បើ ជាចំនួនកុំផ្លិចគេបាន ។
លក្ខណៈ គេឲ្យ និង ជាចំនួនកុំផ្លិចគេបាន
ក)
ខ)
គ)
ស្វ័យគុណទី នៃចំនួនកុំផ្លិច
គេមាន ។
តាមរូបមន្ត
គេបាន
........................................................................................
ជាទូទៅ៖ គ្រប់ គេទាញបាន ហៅថា ទ្រឹស្តីបទដឺម័រ។
ឧទាហរណ៍: គណនា
តាង គេបាន <b>
តាមទ្រឹស្តីបទដឺម័រ
ដូចនេះ
ឫសទី នៃចំនួនកុំផ្លិច
បើចំនួនកុំផ្លិចមិនសូន្យ Z មានឫសទី n គឺ W គេបាន ។ ទម្រង់ត្រីកោណមាត្រនៃចំនួនកុំផ្លិច Z និង W គឺ និង
គេបាន
ដោយ គេបាន
ចំនួនកុំផ្លិចពីរស្មើគ្នា ម៉ូឌុលរបស់វាក៏ស្មើគ្នាដែរ។
ដូចនេះ ។ ដោយ និង នាំឲ្យ ។
គេបាន នាំឲ្យ ។
ជំនួស និង ក្នុងទម្រង់ត្រីកោណមាត្រនៃចំនួនកុំផ្លិច គេបាន ។
បើគេជំនួស គេបាន n ឫសទី n ផ្សេងៗគ្នានៃ Z ។
ទ្រឹស្តីបទ៖
បើ ជាចំនួនកុំផ្លិចមិនសូន្យ ហើយ n ជាចំនួនគត់វិជ្ជមាននោះ Z មានឫសទី n គឺ :
បើ k=0;1;2;...;n-1 នោះ Z មានឫសទី n គឺ ។
ឧទាហរណ៍ : គណនាឫសទី 6 នៃ -1
តាង Z = -1 + 0i គេបាន ។
និង នាំអោយ ។
n = 6 យើងគណនាឫសទី 6 នៃ Z = -1 + 0i ។
បើ k=0;1;2;3;4;5 គេបាន
k=0 នាំឲ្យ
k=1 នាំឲ្យ
k=2 នាំឲ្យ
k=3 នាំឲ្យ
k=4 នាំឲ្យ
k=5 នាំឲ្យ
សូមមើលផងដែរ
ផ្នែកនិម្មិត
ផ្នែកពិត
កុំផ្លិចឆ្លាស់
ឯកតានិម្មិត
គណិតវិទ្យា
ចំនួនកុំផ្លិច | train | wikipedia |
MRI | ពិពណ៌នាអំពីព្រះបរមរាជវាំង Stokokkodong ។ | khm | Khmer | ប្រាសាទស្ដុកកក់ធំ
ប្រវត្តិប្រាសាទ
ប្រាសាទស្ដុកកក់ធំ គឺជាប្រាសាទខ្មែរបុរាណ ដែលបច្ចុប្បន្នស្ថិតនៅក្នុងស្រុកអារញ្ញ ខេត្តស្រះកែវ ប្រទេសថៃ ដែលមានចម្ងាយប្រមាណ ២គីឡូម៉ែត្រ ពីព្រំដែនខ្មែរថៃ ជាប់ជាមួយខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ ប្រាសាទនេះធ្វើពីថ្មភក់ និងថ្មបាយក្រៀម កសាងឡើងនៅពាក់កណ្តាលសតវត្សទី១១ ពោលគឺឆ្នាំ ១០៥២គ.ស សម្រាប់ឧទ្ទិសដល់ព្រះឥសូរ ដែលស្ថិតក្នុងរាជ្យព្រះបាទឧទ័យាទិត្យវរ្ម័នទី២ (១០៥០-១០៦៦)តាម រចនាបថឃ្លាំង និង រចនាបថបាពួន។ ប្រាសាទស្តុកកក់ធំ មិនមែនព្រះរាជាជាអ្នកកសាងទេ ប៉ុន្តែអ្នកកសាងគឺជាគ្រួសារមន្ត្រីម្នាក់ ដែលអះអាងថា គេជាកូនចៅជំនាន់ក្រោយរបស់ព្រាហ្មណ៍ “សិវកៃវល្យ” ជាព្រាហ្មណ៍ដ៏ល្បីល្បាញម្នាក់(កាលពី២៥០ឆ្នាំមុន) ធ្លាប់ធ្វើពិធីទេវរាជ ថ្វាយដល់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី២ ក្នុងឆ្នាំ៨០២ នៃគ.ស នៅលើភ្នំមហេន្ទ្របព៊័ត (ភ្នំគូលេន)។សម្រាប់អ្នកស្រាវជ្រាវប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ អ្នកណាក៏ស្គាល់ឈ្មោះប្រាសាទនេះដែរ បើទោះបីពួកគេបានទៅដល់ ឬមិនបានទៅដល់ប្រាសាទនេះក្ដី។
សិលាចារឹក
ដោយសារឈ្មោះដ៏ល្បីល្បាញនៃសិលាចារឹកដែលបានរកឃើញនៅក្នុងប្រាសាទនេះ នាចុងសតវត្សរ៍ទី១៩ គឺ"សិលាចារឹកស្ដុកកក់ធំ" K-២៣៥ នេះឯង។ សិលាចារឹកនេះ អាចចាត់ទុកជាសិលាចារឹកដែលវែងជាងគេ និងបានផ្តល់ទិន្នន័យជាច្រើន ជាងគេ ដល់ប្រវត្តិវិទូ បុរាណវិទូ និងសិលាចារឹក ក្នុងការសិក្សា វិភាគ និងចងក្រងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ខ្មែរនៅសម័យមហានគរ ដែលមាន ៣៤០បន្ទាត់ ចារនៅក្នុងឆ្នាំ ១០៥២នៃគ.ស ជាពីរភាសា គឺភាសាសំស្ក្រឹត និងភាសាខ្មែរបុរាណ ដែលរៀបរាប់អំពីព្រះនាមរបស់ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ ដែលបានសោយរាជ្យជាបន្តបន្ទាប់គ្នា អស់រយៈកាលជាង ២៥០ឆ្នាំ ពោលគឺចាប់ពី ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី២ នៅស.វទី៩ រហូតដល់រាជ្យ ព្រះបាទឧទ័យាទិត្យវរ្ម័នទី២ នៅពាក់កណ្តាលសតវត្សរ៍ទី១១។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា អត្ថន័យសិលាចារឹកស្ដុកកក់ធំ K-២៣៥ ដែលបានចារឡើងដោយ គ្រួសារមន្ត្រី ជាកូនចៅជំនាន់ក្រោយរបស់ព្រាហ្មណ៍ឈ្មោះ សិវកៃវល្យ នេះ បានរៀបរាប់ត្រលប់ថយក្រោយ ២៥០ឆ្នាំ វិញថា គឺព្រាហ្មណ៍ឈ្មោះ សិវកៃវល្យ នេះហើយ ដែលជាអ្នកដែលធ្វើពិធីទេវរាជ ជាមួយព្រាហ្មណ៍ជនបទម្នាក់ទៀត ឈ្មោះ ហិរណ្យទាម ថ្វាយដល់ ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី២ ក្នុងឆ្នាំ៨០២ នៃគ.ស នៅលើភ្នំមហេន្ទ្របព៊័ត(ភ្នំគូលេន) ដើម្បីកុំឲ្យប្រទេសកម្ពុជាធ្លាក់ជាចំណុះជ្វាតទៅទៀត។
ខាងក្រោមនេះ ជាសេចក្តីដកស្រង់ឃ្លា ដែលទាក់ទងនឹងពិធីទេវរាជ្យ នៅលើភ្នំគូលេន នៅឆ្នាំ៨០២ ៖“មនវ្រាហ្មណជ្មះហិរណ្យទាមប្រាជ្ញសិទ្ធិវិទ្យា មោកអំវិជនបទ បិវ្រះបាទបរមេឝ្វរអញ្ជេញថ្វេវិធិលេហ លេងកំបិកម្វុជទេឝនេះអាយត្តតជវាលេយ។ លេងអាច្តិកម្រតេងផ្ទៃករោំម្វាយគុះតជាចក្រវត៌ិ្ត។ វ្រាហ្មណនោះថ្វេវិធិតោយវ្រះវិនាឝិខ។ ប្រតិឞ្ឋាកម្រតេងជគតតរាជ”។ ការសម្រួលជាភាសាខ្មែរទំនើប មានន័យថា៖ “ខណៈនោះ ព្រាហ្មណ៍ឈ្មោះ ហិរណ្យទាម ជាអ្នកប្រាជ្ញខាងវិជ្ជាមន្តអាគម មកពីស្រុកជនបទ(តំបន់ប្រាសាទខ្នារ ស្រុកជាំក្សាន្តសព្វថ្ងៃ) ដ្បិតព្រះបាទបរមេសូរ(ជយវម៌្មទី២) បានអញ្ជើញ មកធ្វើពីធីលេហ “សូមកុំឲ្យកម្ពុជទេសនេះ(អាច)ចំណុះជ្វាបានឡើយ” គឺសូមឲ្យមានតែអម្ចាស់ផែនដីមួយអង្គប៉ុណ្ណោះ អាចជាស្តេចចក្រពត្តិបាន”។ ព្រាហ្មណ៍នោះ ធ្វើពិធីតាមគម្ពីរព្រះវិនាសិខៈ ប្រតិស្ថានអាទិទេព ដ៏ជាធំជាងគេ(ព្រះសិវលិង្គ)។តាមអត្ថន័យខាងលើ យើងអាចសន្និដ្ឋានថា ពិធីនេះ គ្រាន់តែជាពិធីសែកមន្តគាថា”បង្ការ” កុំឲ្យកម្ពុជាអាចធ្លាក់ជាចំណុះជ្វា ដែលពេលនោះនគរជ្វា កំពុងមានការរីកចំរើន។ មិនដូចការបកស្រាយពិធី លេហ នេះ ថាជាពិធីទេវរាជ រំដោះកម្ពុជាពីការត្រួតត្រារបស់ជ្វានោះ គឺជារឿងបំផ្លើស បន្ថែមបន្ថយ របស់អ្នកស្រាវជ្រាវពីអតីតកាលឡើយ។
លើសពិនេះទៀត ពាក្យកម្ពុជទេសជាពាក្យសំស្រ្តឹតដែលមានន័យថា ប្រទេសកូនចៅនៃមហាឥសីកម្វុ ហើយពាក្យនេះត្រូវបាចារនៅក្នុងសិលាចារឹកជាភាសាខ្មែរ នៅវត្តសំរោង ស្រុកបាភ្នំ លេខ K-៩៥៦ និងនៅក្នុងសិលាចារឹកស្តុកក់ធំខេត្តស្រះកែវ ឆ្នាំ១០៥២នៃគ.ស លេខK-២៣៥ គឺជាឈ្មោះប្រទេសកម្ពុជាដែលយើងប្រើតទៅមុខទៅនេះ។
ឯកសារយោង
ស្ដុកកក់ធំ
មើលផងដែរ | train | wikipedia |
MRI | រៀបរាប់អំពីភ្នំសេអ៊ីរ។ | khm | Khmer | ភ្នំសសៀរជារមណីយដ្ឋានមួយស្ថិតនៅខេត្តកែប ប្រមូលផ្តុំដោយភ្នំតូចៗចំនួន៣មានទំហំផ្ទៃដីប្រមាណជាង១គីឡូម៉ែត្រការ៉េ និងមានកម្ពស់ជាង៤០ម៉ែត្រ។ លក្ខណៈដ៏អស្ចារ្យរបស់ភ្នំសសៀរគឺមានល្អាងរូងពីធម្មជាតិស្ទើរតែគ្មានកន្លែងណាដូច មានដូចជារូងភ្នំដំរីស រូងភ្នំអាចម៍ប្រចៀវជាពិសេសនៅរូងភ្នំដំរីសមានបន្សល់ទុកនៅស្នាដៃស្ថាបត្យកម្មដ៏កំពូលមួយគឺវាលស្រែ ១០០ដែលបានលាក់ខ្លួនបំពួនអាត្មាក្នុងរូងយ៉ាងងងឹតនោះ។ ដោយឡែកនៅលើកំពូលភ្នំសសៀរវិញមានចេតិយមួយដែលកសាងឡើងនៅឆ្នាំ១៩៦៤ដោយព្រះមហាក្សត្រិយ៍រស្មីសោភ័ណ្ឌ មានរំលេច និងលម្អទៅដោយ ក្បូរក្បាច់រចនាយ៉ាងល្អវិចិត្រ និងមានពណ៌ប្រណីតដ៏អស្ចារ្យគឺជាគោតមមុនីចេតិយដែលជាទីសក្ការៈគោរពបូជាជំនឿលើវត្ថុស័ក្តិសិទ្ធិទាំង៣របស់ព្រះពុទ្ធដែលគេបានយកទៅ តម្កល់ទុកនៅក្នុងនោះគឺព្រះសរីរធាតុរបស់ព្រះពុទ្ធ។ពីជើងភ្នំឡើងទៅដល់កំពូលភ្នំនោះមានសំណង់វត្តអារាមព្រះពុទ្ធសាសនាមានផ្លូវខ្វែងខ្វាត់មានព្រះសង្ឃគង់នៅ និងមានរោងតូចៗជាច្រើនទៀតសង់ឡើងនៅតាមជើងភ្នំសម្រាប់តាជីយាយជីមកសំណាក់ធម៌ទៀតផង។ | train | wikipedia |
MRI | តើហេតុអ្វីបានជាគេបោះចោលដើមឈើស្នេហានៅកណ្តាលផ្លូវទៅឆ្នេរអូរត្រេះ និង អ៊ុតស្វាយ? | khm | Khmer | អាជ្ញាធរ ទុកដើមឈើចាំស្នេហ៍ ឲ្យនៅកណ្តាលផ្លូវទៅឆ្នេរអូរត្រេះ និងអូរឈើទាល ដើម្បីទាក់ទាញទេសចរ| Thmey Thmey 25
អាជ្ញាធរ ទុកដើមឈើចាំស្នេហ៍ ឲ្យនៅកណ្តាលផ្លូវទៅឆ្នេរអូរត្រេះ និងអូរឈើទាល ដើម្បីទាក់ទាញទេសចរ
09/06/2020 11:00 am ព្រះសីហនុ
ភ្នំពេញ៖ ដើមឈើធំមួយដើម និងផ្ទាំងថ្មដ៏ធំ ដែលស្ថិតនៅចំពាក់កណ្តាលផ្លូវបេតុងមួយខ្សែ ក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ ត្រូវបានសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ប្រសិទ្ធនាមឲ្យថា «ដើមឈើចាំស្នេហ៍ និង សិលាចាំស្នេហ៍» ក្រោយពីសម្តេច បានធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ពីទីតាំងឆ្នេរសមុទ្ររាមឆ្ពោះទៅកាន់ឆ្នេរសមុទ្រអូរត្រេះ កាលពីថ្ងៃទី១ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០។ អាជ្ញាធរ មិនដាច់ចិត្តកាប់ដើមឈើចាំស្នេហ៍និងដកផ្ទាំងថ្មចាំស្នេហ៍ ចេញពីផ្លូវ ដោយមើលឃើញថា ទិដ្ឋភាពដ៏ប្លែកភ្នែកនេះ នឹងអាចទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ ឲ្យទៅកម្សាន្តលេងនៅក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ។
«ដើមឈើចាំស្នេហ៍ និង សិលាចាំស្នេហ៍» គឺស្ថិតនៅពាក់កណ្តាលផ្លូវបេតុងឆ្ពោះទៅឆ្នេរអូរត្រេះ និងឆ្នេរអូរឈើទាល ដែលសាងសង់បាន៩៥ភាគរយហើយ ហើយត្រូវបានគេសាងសង់ឡើងដោយពុះជ្រៀកភ្នំ ដែលមានកម្ពស់ជាង២០ម៉ែត្រ។ ផ្លូវបេតុងនេះ ជាចំណោមផ្លូវទាំង៣៤ខ្សែ ប្រកបដោយប្រណិតភាព ក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ និងទើបនឹងសាងសង់រួចជាបណ្តើរៗ ដោយចំណាយថវិកា៣០០លានដុល្លារ។
លោក គួច ចំរើន អភិបាលខេត្តព្រះសីហនុ ប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមទូរសព្ទថា អ្នកធ្វើដំណើរនៅតាមដងផ្លូវបេតុងនេះ ពួកគេ អាចគយគន់មើលទឹកសមុទ្រនៅជាប់ដៃសមុទ្ររាម និងអាចគយគង់មើលព្រៃប្រឹក្សាអមសងខាងផ្លូវផងដែរ។
លោក លើកឡើងថា ដើមឈើស្នេហ៍ ជាប្រភេទដើមជ្រៃត្រាងមានកម្ពស់១៥ម៉ែត្រដែលមានអាយុកាលយូរឆ្នាំមកហើយ ហើយសិលាចាំស្នេហ៍ ជាផ្ទាំងថ្មធម្មជាតិដ៏ធំ។ លោក បន្តថា ក្រៅពីមានដើមឈើស្នេហ៍ និងសិលាចាំស្នេហ៍ នៅសងខាងផ្លូវពារពេញដោយដើមឈើគ្រប់ប្រភេទ និងផ្ទាំងថ្មធំៗជាច្រើនទៀត។
លោកអភិបាលខេត្ត បញ្ជាក់ថា មូលហេតុដែលមិនសម្រេចកាប់ដើមឈើ និងទំលុះផ្ទាំងថ្មដែលស្ថិតនៅពាក់កណ្តាលផ្លូវនេះ ក៏ដោយសារចង់រក្សាទុករបស់ដែលមានពីធម្មជាតិ ដើម្បីជាគ្រឿងលម្អសម្រាប់ទាក់ទាញដល់ភ្ញៀវទេសចរណ៍ឲ្យទៅកម្សាន្តលេងនៅក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ។
លោក មានប្រសាសន៍ដូច្នេះថា៖«ក្នុងអំឡុងពេលដែលយើងរៀបចំទុកដាក់ហ្នឹង យើងឃើញមានពលរដ្ឋរាល់ថ្ងៃ និងជាកន្លែង ដែលកុះករច្រើនជាងគេនៅតាមបណ្តោយឆ្នេរ។ គាត់មកដល់កន្លែងនេះ គាត់តែងតែឈប់ ដើម្បីថតរូបជាមួយនឹងដើមឈើ ដើម្បីជាការភ្ជាប់និស្ស័យ។ ការផ្សារភ្ជាប់ដែលយើងអាចបញ្ជាក់ថា ដើមឈើនេះជានិមិត្តរូបនៃឆ្នេរជំទាវម៉ៅមួយផ្នែក អ៊ីចឹងមានន័យថាអ្នកដែលមកដល់ឆ្នេរជំទាវម៉ៅគឺផ្តិតយករូបថតជាមួយនឹងដើមឈើចាំស្នេហ៍»។
ថ្វីដ្បិតផ្លូវបេតុងនេះមិនទាន់បើកឲ្យចរាចរជាផ្លូវការ ប៉ុន្តែនៅថ្ងៃខាងមុខ លោក គួច ចំរើន គ្រោងដាក់បង្គោលសញ្ញាចរាចរណ៍ និងចំណាំងផ្លាត ដើម្បីឲ្យដឹងសញ្ញានៅត្រង់កន្លែងដើមឈើចាំស្នេហ៍ និងផ្ទាំងថ្មចាំស្នេហ៍ និងដើម្បីបញ្ចៀសការគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នៅពេលយប់។ លោក និយាយថា៖«ដើមឈើហ្នឹង ខ្ញុំកំពុងតែគិតគូរដែរ ដើម្បីដាក់បញ្ជាំងភ្លើងបំភ្លឺ និងភ្លើងហ្វាលម្អ»។
អភិបាលខេត្តរូបនេះ បន្តថា បច្ចុប្បន្ន លោកកំពុងតែរៀបចំឆ្នេរសាធារណៈថ្មីមួយទៀតសម្រាប់ផ្តល់ជាកន្លែងឲ្យភ្ញៀវទេសចរទៅលំហែកាយផងដែរ។ លោក រៀបរាប់ថា៖«កាលពីមុន យើងពិបាកនឹងរកឆ្នេរសាធារណៈណាស់ ដោយសារគ្រប់គ្រងនិងប្រើប្រាស់ដោយអ្នកលក់ដូរជាបុគ្គលៗ អ៊ីចឹងដល់ពេលភ្ញៀវទេសចរមកដល់កន្លែងនេះគឺត្រូវការបង់លុយ ឬចូលទៅទិញម្ហូបអាហារបានទើបចូលទៅអង្គុយលំហែនៅឆ្នេរនោះបាន។ ឥឡូវនេះ យើងបានគ្រប់គ្រង កន្លងមក យើងបានរំដោះឆ្នេរអូរឈើទាល ឆ្នេរអូរត្រេះ និងឆ្នេរពយជំទាវម៉ៅ។ យើងមានឆ្នេរសាធារណៈក្នុងរង្វង់១០គីឡូម៉ែត្រ ដូច្នេះពលរដ្ឋអាចមកកម្សាន្តលេងដោយគ្មានបុគ្គលណាមកទារលុយកាក់ទេ»។
បើតាមលោកអភិបាលខេត្តដដែល ខេត្តព្រះសីហនុ នឹងមានស្ពានមួយទៀត ឈ្មោះថាសែនត្រជាក់ចិត្ត សម្រាប់តភ្ជាប់ពីឆ្នេរអូរត្រេះ ទៅឆ្នេរពយជំទាវម៉ៅនៅថ្ងៃខាងមុខ។ លោកបញ្ជាក់ថា ស្ពានសែនត្រជាក់ចិត្តនេះកំពុងតែស្ថិតនៅក្រោមការសាងសង់៕ | train | culturax/mC4 |
MRI | តើស្ថានភាពជំងឺ COVID-19 បច្ចុប្បន្ននៅប្រទេសឥណ្ឌាជាអ្វី? | khm | Khmer | ឥណ្ឌាក្លាយជាប្រទេសមានអ្នកឆ្លងកូវីដ-១៩ ច្រើនបំផុតលេខ២លើលោក ក្រោយរកឃើញអ្នកឆ្លងជិត ១៧ម៉ឺននាក់ទៀតក្នុង១ថ្ងៃ (Video inside)
2021-04-12 01:09pm
(ញូដេលី)៖ ស្ថានការណ៍ COVID-19 នៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា កាន់តែបង្ហាញភាពយ៉ាប់យ៉ឺនបន្ថែមមួយកម្រិតទៀតហើយ ដោយនៅក្នុងរយៈពេល ២៤ម៉ោងកន្លងទៅនេះ ឥណ្ឌាបានរកឃើញអ្នកឆ្លងជំងឺនេះរហូតដល់ទៅ ១៦៩,៩១៤នាក់បន្ថែមទៀត ដែលធ្វើឲ្យចំនួនអ្នកឆ្លងសរុបកើនដល់ជាត ១៣,៥២៥,៣៧៩នាក់ លើសប្រទេសប្រេស៊ីលទៅទៀត។ នេះបើតាមការចេញផ្សាយ ដោយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានស៊ីនហួរ នារសៀលថ្ងៃចន្ទ ទី១២ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២១។
ក្រៅពីចំនួនអ្នកឆ្លងថ្មីៗ ដែលបានធ្វើឲ្យឥណ្ឌាឡើងទៅឈរនៅលេខរៀងទី ២ ជាប្រទេសមានករណីឆ្លង COVID-19 ច្រើនបំផុតលើលោកនោះ នៅក្នុងរយៈពេល ២៤ម៉ោងដូចគ្នា អ្នកជំងឺ ៩០៤នាក់ទៀតក៏បានបាត់បង់ជីវិតផងដែរ ដែលធ្វើឲ្យចំនួនអ្នកបាត់បង់ជីវិត កើនឡើងដល់ ១៧០,២០៩នាក់ (ទាបជាងប្រេស៊ីលជាងពាក់កណ្តាល)។
គួរបញ្ជាក់ថា នេះជាថ្ងៃទី៧ហើយ ដែលប្រទេសឥណ្ឌាមើលឃើញករណីឆ្លង COVID-19 លើស១សែននាក់ក្នុងមួយថ្ងៃ។ កាលពីថ្ងៃអាទិត្យម្សិលមិញនេះ ឥណ្ឌាបានចាក់វ៉ាក់សាំងជូនប្រជាជនប្រមាណ ២.៧លានដូស ដែលតួលេខចាក់ប្រចាំថ្ងៃខ្ពស់បំផុតរួចទៅហើយ។ ចាប់ពីថ្ងៃទី១១-១៤ ខែមេសា ឥណ្ឌាបានប្តេជ្ញាជំរុញការចាក់វ៉ាក់សាំង ឲ្យបានកាន់តែច្រើនថែមទៀត៕ | train | culturax/mC4 |
MRI | សរសេរប្រវត្តិសង្ខេបនៃអាណាចក្រអូតូម៉ង់។ | khm | Khmer | ចក្រភពអូតូម៉ង់ (ភាសាតួកគីអូតូម៉ង់៖ دولتْ علیّه عثمانیّه, ភាសាតួកគី៖ Osmanlı Devleti ឬ Osmanlı İmparatorluğu, ភាសាបារាំង៖ Empire ottoman) ឬអាចហៅបានទៀតថា ចក្រភពតួកគី គឺជារដ្ឋចក្រភពមួយដែលធ្លាប់បានគ្របដណ្ដប់លើតំបន់អឺរ៉ុបអាគ្នេយ៍ អាស៊ីខាងលិច និងអាហ្វ្រិកខាងជើងរវាងសតវត្សទី១៤ ដល់ដើមសតវត្សទី២០។ អាណាចក្រមួយនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅចុងសតវត្សទី១៣ ក្នុងក្រុងតូចមួយឈ្មោះសូហ្គូត ភាគពាយព្យនៃតំបន់អាណាតូលី ដោយមេដឹកនាំក្រុមកុលសម្ព័ន្ធតួកនាម អូស្មានទី១។ នៅក្រោយឆ្នាំ១៣៥៤ អំណាចអូតូម៉ង់បានឆ្លងចូលទៅក្នុងទ្វីបអឺរ៉ុប ហើយជាមួយនឹងការចូលត្រួតត្រាតំបន់បាល់កង់ រដ្ឋអូតូម៉ង់ក៏បានផ្លាស់ប្តូរមុខមាត់ទៅជាអាណាចក្រឆ្លងទ្វីបថ្មីមួយ។ អូតូម៉ង់បានផ្តួលរំលំចក្រភពប៊ីហ្សង់ទីន បន្ទាប់ពីបានកាន់កាប់ក្រុងកុងស្តង់ទីណូប្ល៍ក្នុងឆ្នាំ១៤៥៣ ក្រោមបញ្ជាការរបស់ព្រះស៊ុលតង់មេម៉េដទី២។
នៅក្រោមរជ្ជកាលរបស់ស៊ូឡៃម៉ានទី១ ចក្រភពអូតូម៉ង់បានឈានចូលដល់ចំណុចកំពូលនៃអំណាច និងភាពរុងរឿងរបស់ខ្លួន ក៏ដូចជាការអភិវឌ្ឍន៍ខ្ពស់បំផុតនៃប្រព័ន្ធរដ្ឋាភិបាល សង្គម និងសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន។ នៅដើមសតវត្សទី១៧ ចក្រភពនេះមានខេត្តចំនួន ៣២ និងសាមន្តរដ្ឋជាច្រើន។ រដ្ឋចំណុះទាំងនោះខ្លះត្រូវបានពួកអូតូម៉ង់កាត់ចូលជាផ្នែកនៃចក្រភពអូតូម៉ង់ផ្ទាល់ រីឯខ្លះទៀតត្រូវបានផ្តល់សិទ្ធិស្វ័យភាពផ្សេងៗ។ ដោយមានទីក្រុងកុងស្តង់ទីណូប្ល៍ (បច្ចុប្បន្នហៅ អ៊ីស្តង់ប៊ុល) ជារាជធានី និងការគ្រប់គ្រងទឹកដីនៅជុំវិញអាងទឹកមេឌីទែរ៉ាណេ ចក្រភពនេះបានក្លាយជាចំណុចកណ្តាលនៃអន្តរកម្មរវាងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា និងទ្វីបអឺរ៉ុបអស់រយៈពេលប្រាំមួយសតវត្ស។
ក្នុងមួយរយៈពេលពីឆ្នាំ១៧៤០ ដល់ឆ្នាំ១៧៦៨ ប្រព័ន្ធយោធាអូតូម៉ង់ក៏បានធ្លាក់ចុះក្រោយគូប្រជែងអឺរ៉ុបរបស់ខ្លួនដូចជា ហាបស្បួក និងរុស្ស៊ីជាដើម។ ជាលទ្ធផល អូតូម៉ង់បានទទួលលទ្ធផលបរាជ័យផ្នែកយោធាយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរនៅចុងសតវត្សទី១៨ និងដើមសតវត្សទី១៩។ សង្គ្រាមឯករាជ្យក្រិកបានបញ្ចប់ដោយការដកអាណានិគមកិច្ចពីប្រទេសក្រិកតាមពិធីសារទីក្រុងឡុងដ៍ (១៨៣០) និងសន្ធិសញ្ញាទីក្រុងកុងស្តង់ទីណូប្ល៍ (១៨៣២)។ កត្តាទាំងនេះរួមជាមួយការបរាជ័យផ្សេងទៀតបានជំរុញឱ្យរដ្ឋអូតូម៉ង់ផ្តួចផ្តើមដំណើរកំណែទម្រង់ និងទំនើបកម្មធំៗដែលគេស្គាល់ថា តង់ហ្ស៊ីម៉ាត។ ដូច្នេះ នៅអំឡុងសតវត្សទី១៩ អំណាចរបស់រដ្ឋអូតូម៉ង់ក៏កាន់តែកើនឡើង និងមានសណ្ដាប់ធ្នាប់ផ្ទៃក្នុងយ៉ាងល្អ បើទោះបីជាទទួលរងការបាត់បង់ទឹកដីបន្ថែមទៀតក្តី ជាពិសេសនៅតំបន់បាល់កង់ដែលមានរដ្ឋថ្មីជាច្រើនបានលេចឡើង។
គណៈកម្មាធិការសហភាព និងវឌ្ឍនភាព (គ.ស.វ.) បានប្រកាសពីដំណើរចាប់ផ្តើមនៃសម័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញទីពីរដែលជាលទ្ធផលនៃបដិវត្តន៍វ័យក្មេងតួកនៅក្នុងឆ្នាំ១៩០៨ ដោយបានប្រែក្លាយរដ្ឋចក្រភពតួកគីមួយនេះទៅជារដ្ឋដែលប្រកាន់របបរាជាធិបតេយ្យអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងមានការរៀបចំការបោះឆ្នោតដោយមានគណបក្សនយោបាយជាច្រើនចូលរួម។ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលសង្រ្គាមបាល់កង់បានបញ្ចប់ បក្សពួកជ្រុលនិយម និងជាតិនិយមនៅក្នុង គ.ស.វ. ក៏បានឡើងដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលដោយការធ្វើរដ្ឋប្រហារក្នុងឆ្នាំ១៩១៣ និងបង្កើតចេញជារបបឯកបក្សមួយ។ គ.ស.វ. បានសម្រចចងសម្ព័ន្ធភាពជាមួយចក្រភពអាល្លឺម៉ង់ ដោយសង្ឃឹមថាខ្លួននឹងលែងមានភាពឯកោខាងការទូតតទៅទៀត ហើយក៏បានចូលរួមក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី១ នៅខាងមហាអំណាចកណ្តាល។ នៅអំឡុងមហាសង្គ្រាម ចក្រភពអូតូម៉ង់បានប្រយុទ្ធក្នុងសមរភូមិយ៉ាងស្វិតស្វាញ ប៉ុន្តែដោយសារតែវិបត្តិផ្ទៃក្នុង ក៏បណ្ដាលឱ្យកម្លាំង និងសមត្ថភាពអូតូម៉ង់នៅក្នុងជម្លោះចុះអន់ថយ។ ដូចនេះ រាជរដ្ឋាភិបាលអូតូម៉ង់បានចេញនូវយុទ្ធនាការប្រល័យពូជសាសន៍ប្រឆាំងនឹងជនជាតិអាមេនី អាស៊ីរី និងក្រិក ដោយសង្ឃឹមថាវានឹងបំបាត់បញ្ហាផ្ទៃដែលមានវត្តមានក្នុងចក្រភពខ្លួន។ ការបរាជ័យរបស់អូតូម៉ង់ក៏ចូលមកដល់ ហើយទឹកដីទាំងមូលរបស់ខ្លួនបានធ្លាក់ក្រោមការកាន់កាប់របស់មហាអំណាចសម្ព័ន្ធមិត្ត ហើយមិនតែប៉ុណ្ណោះ អង់គ្លេស និងបារាំងថែមទាំងបានកាត់ទឹកដីមជ្ឈិមបូព៌ាអូតូម៉ង់ធ្វើជាកម្មសិទ្ធិពួកគេផ្ទាល់ទៀតផង។ សង្គ្រាមឯករាជ្យតួកគីដែលដឹកនាំដោយលោកមូស្តាហ្វា កេម៉ាល់ អាតាតួក ប្រឆាំងនឹងសម្ព័ន្ធមិត្តកាន់កាប់បាននាំឱ្យមានការលេចឡើងនៃសាធារណរដ្ឋតួកគីនៅលើដែនដីអាណាតូលី និងការលុបបំបាត់របបរាជានិយមអូតូម៉ង់។
កំណត់សម្គាល់
ឯកសារយោង
ចក្រភពអូតូម៉ង់
ចក្រភពអតីតកាល
ចក្រភពឆ្លងទ្វីប
អតីតប្រទេសនៅមជ្ឈិមបូព៌ា
អតីតប្រទេសនៅបាល់កង់
អតីតប្រទេសនៅទ្វីបអាហ្វ្រិក
អតីតរាជាធិបតេយ្យនៅទ្វីបអឺរ៉ុប | train | wikipedia |
MRI | ពិពណ៌នាអំពីព្រះវិហារវត្តនគរបាជ័យ នៅខេត្តកំពង់ចាម។ | khm | Khmer | ប្រាសាទនគរបាជ័យមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងវត្តនគរបាជ័យមានចម្ងាយប្រមាណ២គីឡូម៉ែត្រពីទីរួមខេត្តកំពុងចាម។ យើងធ្វើដំណើរតាមផ្លូវជាតិលេខ៦និងបន្តតាមផ្លូវជាតិលេខ៧ពីស្គុនទៅកំពង់ចាម។ ទៅដល់ខ្សែក្រវាត់ទីរួមខេត្តលោកអ្នកនិងប្រទះឃើញចម្លាក់រូបនាគ៤ស្ថិតនៅកណ្តាលផ្លូវជាតិ ដែលមានក្បាលបែរទៅរកទិសទាំង៤និងមានកន្ទុយព័ន្ធគ្នា។ នៅចុងកន្ទុយនាគដែលព័ន្ធគ្នានោះមានគ្រុឌឈរលើកន្ទុយនាគស្លាបទាំងពីរទ្របដា ដែលចារឹកអក្សរថា អរគុណ។ រូបនេះ បាននៅរងចាំស្វាគមន៍និងថ្លែងអំណរគុណលោកអ្នកគ្រប់ពេលវេលា ដែលចូលមកទស្សនាក្នុងទឹកដីខេត្តកំពង់ចាម។ រូបនេះបានចាប់ផ្តើមកសាងឡើងក្នុងសម័យសង្គមរាស្រ្តនិយមឆ្នាំ១៩៦២ជាសម័យកាលដែលព្រះបាទនរោត្តម សីហនុកំពុងកាន់អំណាច។ ហើយត្រូវសម័យខ្មែរក្រហមវាយកំទេចនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦ រួចហើយត្រូវបានកសាងថ្មីឡើងវិញនៅឆ្នាំ១៩៩១។ នៅខាងស្តាំដៃនៃរូបនាគនេះ លោកអ្នកនិងឃើញក្លោងទ្វារចូលមួយ ដែលនាំលោកអ្នកទៅកាន់ប្រាសាទនគរបាជ័យ។ ចម្ងាយប្រមាណ៥០ម៉ែត្រពីក្លោងទ្វារលោកអ្នកនិងឃើញគោបុរៈនៃកំពែងទី៤នៃប្រាសាទ ដែលធ្វើអំពីថ្មបាយក្រៀម មានជញ្ជាំងកម្ពស់ប្រមាណ៣ម៉ែត្រ ប៉ុន្តែពុំមាននៅសល់ឡើយ។ ក្រៅតែក្បែគោបុរៈនេះចេញបណ្តោយកំពែង ដែលព័ន្ធជុំវិញត្រូវបាក់បែកខូចខាតយ៉ាងដំណំ។ នៅក្នុងបរិវេណនៃកំពែងទី៤នៅអមសងខាងផ្លូវចូលទៅក្នុងគោបុរៈនៃកំពែងទី៣ លោកអ្នកនិងឃើញទ្វារបាលឈរដៃកាន់ដំបងក្បែរូបតោ ដែលមានសត្វនាគកំពុងបើកពពារយ៉ាងស្ងប់ស្ងែងនៅពីក្រោយ ហាក់កំពុងយាមកាមទីស្ថានយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្ន។ នៅលើជញ្ជាំងនៃគោបុរៈទី៣មានលំអដោយរូបទេវតាឆ្មាំភេទស្រី និងរូបបង្អួចបញ្ជោតរំលេចទៅដោយចម្លាក់កូនក្រឡឹងជួរ។ គោបុរៈទី៣នេះ គឺកសាងអំពីថ្មភក់ដែលឃើញមាននៅលើហោជាងខាងជើង សាច់រឿងនិទានពីមហាយាត្រានៃព្រះសិទ្ធត្ថចេញទៅសាងភ្នួស។ សិទ្ធត្ថជាឈ្មោះរបស់ពុទ្ធអង្គមុនពេលដែលព្រះអង្គបានត្រាស់ដឹង។ នៅក្នុងបរិវេណនៃកំពែងទី៣នេះ មានស្រះទឹកចំនួន២។ តាមទ្រឹស្តីតាមបែបពុទ្ធសាសនានិយម ស្រះទឹកនេះគឺតំណាងឱ្យស្រះបោក្ខរណីប្រកបដោយគង្គាថ្លាឈ្វេង និងមានបទុមផ្កាបញ្ចេញគន្ធពិដោរក្រអូបឈ្ងុបឈ្ងុយប្រចាំស្ថាន។ តាមព្រហ្មញ្ញសាសនាទ្រឹស្តីបែបលោកធាតុនិយម គូទឹកដែលព័ទ្ធជុំវិញប្រាសាទគឺតំណាងឱ្យមហាសមុទ្រលោកធាតុទឺង៧ កំពែងប្រាសាទ គឺភ្នំលោកធាតុទាំង៧ដែរ ឯប្រាង្គប្រាសាទគឺជាស្ថានទេវលោក។ នៅក្នុងបរិវេណនៃកំពែងទី២ ចំពីមុខទ្វារចូលខាងឆ្វេងដៃគឺរូបព្រះនរាយណ៍ដៃ៤។ នៅខាងស្តាំដៃគឺរូប អវលោកិតេស្វរៈដៃ៨ ឬហៅម្យ៉ាងទៀតថាលោកិស្វរៈដៃប្រាំបីជាពោធិសត្វដែលជួយសង្គ្រោះ និងផ្តល់សេចក្តីសុខដល់មនុស្សលោក។ ព្រះអង្គពុំទាន់បានត្រាស់ដឹងជាព្រះពុទ្ធ ដូចព្រះសមណគោត្តមក្នុងពុទ្ធសាសនាហិនយាននិកាយថេរវាទនោះឡើយ។ នៅក្នុងកំពែងបរិវេណនៃកំពែងទី១ ដែលធ្វើអំពីថ្មបាយក្រៀម រៀបជាបន្ទប់ដាច់ៗ បន្តគ្នាកាត់ដាច់ដោយមាត់ច្រកចេញចូលចំនួន៨៖
នៅជ្រុងខាងកើតមានមាត់ច្រកចេញចូលចំនួន៣។
នៅជ្រុងខាងលិចមានច្រកចេញចូលចំនួន៣។
នៅជ្រុងខាងជើង និងជ្រុងខាងត្បូងមានមាត់ច្រកចេញចូលតែមួយក្នុងជ្រុងនីមួយៗ។
មានបណ្ណាល័យចំនួន២សាងអំពីថ្មបាយក្រៀមស្ថិតនៅអមសងខាងផ្លូវចូលទៅ កាន់តួប៉មកណ្តាល។ បណ្ណាល័យទាំងពីបែបមុខបញ្ច្រាសទិសជាមួយតួប៉មកណ្តាលដែលសង់បែរទៅទិសខាងកើត។ ទោះបីតួប៉មកណ្តាលមានទ្វារចំហទៅរកទិសទាំងបួនក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែតាមក្បួនខ្នាតហោរាសាស្រ្តនៃព្រះពុទ្ធសាសនាគឺតម្រូវឱ្យសាងសង់ព្រះវិហារ ឬប្រាសាទបែរមុខទៅរកទិសនៃព្រះអាទិត្យរះគឺសំដៅទិសបូព៌នេះឯង ដែលជាទិសផ្តល់កំណើតនៃជីវិតសត្វលោក។
តួប៉មកណ្តាលកសាងអំពីថ្មភក់ដែលបន្តបន្ថែមដោយដំបូងរាងជាចេតីយ៍ដាក់បន្ថែមក្នុងសម័យក្រោយអង្គរក្នុងឆ្នាំ១៥៦៦ ព្រមទាំងហោជាង៣ទៀតគឺហោជាងខាងត្បូង ខាងលិចនិងកើត។
ខេត្តកំពង់ចាម
វត្តនគរបាជ័យ | train | wikipedia |
MRI | តើនរណាជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រឡាវពីឆ្នាំ១៩៤៧ ដល់ ឆ្នាំ១៩៤៨? | khm | Khmer | ចៅសុវណ្ណរាជ ( ឡាវ : ເຈົ້າສຸວັນນະລາດ) (ថ្ងៃទី 8 ខែកក្កដាឆ្នាំ 1893 - 23 មិថុនា 1960) លោកជា នាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃ ព្រះរាជាណាចក្រឡាវ ពីឆ្នាំ ១៩៤៧ - ឆ្នាំ ១៩៤៨ លោកគឺជាកូនប្រុសរបស់ព្រះអង្គម្ចាស់ប៊ុងខុង និងជាប្អូនរបស់ព្រះអង្គម្ចាស់ ភេត សារ៉ាត់រតនាវង្សា , សុវណ្ណាភូម៉ា និង ស៊ូផានុវង្ស ។
ឯកសារយោង | train | wikipedia |
MRI | ពិពណ៌នាអំពីប្រទេសស៊ុយអែត។ | khm | Khmer | ប្រទេសស៊ុយអែត (ភាសាស៊ុយអែត៖ Sverige) ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា ព្រះរាជាណាចក្រស៊ុយអែត (ស៊ុយអែត៖ Konungariket Sverige) គឺជាប្រទេសន័រឌីកមួយដែលស្ថិតនៅអឺរ៉ុបប៉ែកខាងជើង។ វាមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងប្រទេសន័រវែសនៅភាគខាងលិចនិងជើង ប្រទេសហ្វាំងឡង់នៅទិសខាងកើត ហើយភ្ជាប់ជាមួយប្រទេសដាណឺម៉ាកនៅភាគនិរតីដោយស្ពាន-រូងក្រោមដីឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រអ៊ូរ៉េស៊ុន។ ដោយមានទំហំ ៤៥០,២៩៥ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ប្រទេសស៊ុយអែតគឺជាប្រទេសធំជាងគេនៅក្នុងតំបន់អឺរ៉ុបខាងជើង ជាប្រទេសធំជាងគេទីបីនៅក្នុងសហភាពអឺរ៉ុប និងជាប្រទេសធំជាងគេទីប្រាំនៅទ្វីបអឺរ៉ុប។ រាជធានី និងទីក្រុងធំបំផុតគឺ ស្តុកខូល។ ប្រទេសស៊ុយអែតមានប្រជាជនសរុបចំនួន ១០,៤ លាននាក់ ដែលជាចំនួនច្រើនបំផុតប្រៀបនឹងបណ្តាប្រទេសន័រឌីកទាំងឡាយ ប៉ុន្តែមានដង់ស៊ីតេប្រជាជនទាបបំផុតគឺ ២៥.៥ នាក់ក្នុងមួយគីឡូម៉ែត្រការ៉េ។ ៨៧% នៃប្រជាជនស៊ុយអែតទាំងអស់និយមផ្ដុំគ្នារស់នៅក្នុងតំបន់ទីក្រុងដែលគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដីតែប្រមាណ ១.៥% នៃផ្ទៃដីសរុបប៉ុណ្ណោះ។
កំណត់សម្គាល់
ឯកសារយោង
ប្រទេសអឺរ៉ុបខាងជើង
រដ្ឋសមាជិកនៃក្រុមប្រឹក្សាន័រឌីក
រដ្ឋសមាជិកនៃសហភាពអឺរ៉ុប
រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសម្រាប់មេឌីទែរ៉ាណេ
រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ
ប្រទេសស្កង់ឌីណាវី
ប្រទេសនៅទ្វីបអឺរ៉ុប | train | wikipedia |
MRI | តើមានដើមកំណើតរបស់យក្សនៅក្នុងវប្បធម៌ខ្មែរមកពីណា? | khm | Khmer | យក្ស ()
តើយក្សមានកំណើតមកពីណា
កាលនៅពីជំនាន់ មុនព្រាហ្មញ្ញ សាសនា ប្រទេសខ្មែរ យើងមាន ជំនឿវិញ្ញាណនិយម(សាសនាស្រុក)(Animism) គឺការមានជំនឿលើ វិញ្ញាណក្ខន្ខ័សក្តិសិទ្ធិ រក្សាទឹកដីព្រៃភ្នំ និងជីវិតមនុស្សសត្វ។ នៅក្នុងជំនឿនេះ គ្មានព្រះអាទិទេព ឬព្រះពុទ្ធទេ មានតែ វិញ្ញាណក្ខ័ន្ធសក្តិសិទ្ធិ រក្សាលោក ដូចជា អ្នកតា (អ្នករក្សាព្រៃភ្នំនិងសត្វ ដែលរស់នៅអាស្រ័យព្រៃភ្នំ ជាជម្រក) អារក្ស (អ្នករក្សាទឹក និងសត្វដែលរស់នៅ អាស្រ័យទឹកជាជម្រក) មេមត់ (អ្នករក្សាវិន័យ និងរបៀបរៀបរយ ប្រចាំមណ្ឌលរស់នៅ) ព្រះភូមិ (អ្នករក្សាដីភូមិ ចំការដំណាំ) ជំនាងផ្ទះ (អ្នករក្សាការពារលំនៅស្ថាន) ម្រេញគង្វាល (អ្នករក្សាកុមារ និងជនដែលមិនអាច ជួយខ្លួនឯងបាន ដូចជា អ្នកពិការ និងចាស់ជរា) ជាដើម។ ចំណែកវិញ្ញាណ ដែលបំផ្លាញលោក មាន មេធ្មប់ (ជាយមរាជ ឬជាស្តេចនៃ ព្រលឹងសៅម៉ាន ទាំងឡាយ) ព្រាយ អាប(ដែលជាសេនាទាំងឡាយ របស់មេធ្មប់ ដែលមេធ្មប់ អាចបញ្ជា បានគ្រប់ពេល)។ ក្រោយមក បន្ទាប់ពីមាន ការឆ្លងវប្បធម៌ ពីប្រទេសឥណ្ឌា ខ្មែរបានទទួល ឥទ្ធិពលបន្ថែមទៀត ពីជំនឿថា មានយក្ស មានបិសាច នៅក្នុងជំនឿ វិញ្ញាណនិយម នេះដែរ។
(នៅក្នុងប៉ែកមួយ នៃប្រទេសឥណ្ឌា មានកុលសម្ពន្ធ័ ឬជនជាតិភាគតិច មួយក្រុម មានឈ្មោះថា យក្ស ដែលមានមាឌដំបងធំៗជង្គ្រង ហើយពួកនេះ មិនមានប្រកាន់ ជំនឿលទ្ធិព្រហ្មញ្ញសាសនាទេ ទើបជនជាតិឥណ្ឌាទូទៅ តែងហៅជនណា ដែលមិនជឿលើព្រះព្រហ្ម ថាជាពួកយក្ស។ ក្រោយពីជំនឿនេះ បានវាតទីមកដល់កម្ពុជា យើងក៏នាំគ្នា កត់សំគាល់តាមថា អោយតែយក្ស គឺជាមនុស្ស ប្រឆាំងនឹងព្រះ ឬប្រឆាំងនឹងអំពើល្អ)។
នាសម័យកាលបុរាណនោះទៀតសោត ខ្មែរយើងមានជំនឿថា ពិភពលោក មានតែស្ថានពីរទេ គឺស្ថានមនុស្សសត្វ និងស្ថានបាតាល ( នៅសម័យនោះ គេសំដៅថា ជាស្ថាននរក គឹស្ថាននៅពីក្រោម បាតទឹកទៅទៀត) ដែលជាមណ្ឌល ដាក់ទណ្ឌកម្ម ព្រលឹងមនុស្ស ដែលធ្លាប់បាន ប្រព្រឹត្តអំពើអាក្រក់ កាលខ្លួនគេនៅរស់នៅឡើយ។ ដូច្នេះហើយ ទើបពេលណា មានមនុស្សស្លាប់ អ្នកស្រុកត្រូវ កាប់សត្វជាច្រើន ដើម្បីរំដោះយកព្រលឹងសត្វ មកជួយដង្ហែ ព្រលឹងមនុស្សដែលស្លាប់នោះ អោយបានទៅដល់ ស្ថាននរក អោយបំពេញ កម្មរបស់ខ្លួន គ្រប់ចំនួនហើយ ទើបអាចវិល មកចាប់កំណើត សាជាថ្មី លើភពមនុស្ស ម្តងទៀត។ នៅសម័យនោះ យក្ស ឬបិសាច គឺត្រូវគេចាត់ទុកថា ជាប្រភេទ វិញ្ញាណអប្រិយ តំណាងអោយអ្នកមានចិត្តអាក្រក់ ចូលចិត្តប្រទុស្តយាយី មនុស្សសត្វ មិនអោយរស់នៅ សុខសប្បាយឡើយ។ គេច្រើននិយមហៅ មនុស្សទាំងឡាយ ដែលមានចិត្តព្រៃផ្សៃ ថាជាយក្ស ព្រោះពេលណាមនុស្ស បញ្ចេញហឹង្សា និងភាពព្រៃផ្សៃរបស់ខ្លួនម្តងៗ មនុស្សនោះ ច្រើនសម្តែង ទឹកមុខ និងអាកប្បកិរិយា យង់ឃ្នង គួរអោយ ព្រឺខ្លាចក្រៃលែង មិនដូចមនុស្សល្អ ជានាធម្មតាឡើយ។
នៅពេលអ្នកស្រុក មិនអាចផ្ចាញ់ផ្ចាល វិញ្ញាណចិត្តអាក្រក់ (យក្ស បិសាច ព្រាយ អាប ធ្មប់) បានដោយកម្លាំងមនុស្ស ពួកគេក៏នាំគ្នានិយម សូនរូប ធ្វើអំពីដីអិដ្ឋ លាបពណ៌ ផាត់មុខក្រវេមក្រវ៉ាម ហើយសន្មតថា ជារូបយក្ស ឬរូបបិសាច អាប់ធ្មប់ទាំងឡាយ ហើយប្រារព្វ ធ្វើពិធីឧបកិច្ច យកកាំបិត ចាក់ក ចាក់ខ្លួន ដោតលំពែង លើរូបសូន ទាំងនោះ ដើម្បី សម្លាប់ព្រលឹង របស់ យក្ស ឬបិសាច (មនុស្សអាក្រក់) ទាំងឡាយនោះឯង។ ជួនកាលទៀត ដើម្បីសម្លុតកម្លាច ពញ្ញាក់ កំញើញ មនុស្សអាក្រក់ កុំអោយធ្វើអំពើអាក្រក់ តទៅទៀត អ្នកស្រុក តែងយករូបសូន ដែលមានមុខផាត់ពណ៌ ក្រវេមក្រវាម សន្មតថា ជាយក្ស ជាព្រាយបិសាច ត្រូវកាំបិត ឬដាវលំពែង ចាក់ក ចាក់ទ្រូង នោះ មកដាក់តាំងមុខផ្ទះ មុខទីស្ថានផ្សេង ជាគម្រូសញ្ញាបង្ហាញ ដល់អ្នកស្រុក ទាំងឡាយថា បើនរណាប្រព្រឹត្តអាក្រក់ នឹងទទួលទោសអាក្រក់ បែបហ្នឹង។ ក្រោយៗមក ជំនឿតាំងរូប យក្សធ្លាយពោះ យក្សត្រូវកំាបិតចាក់ក ក៏នៅមានបន្សល់ រហូតមកដល់ សព្វថ្ងៃនេះដែរ នៅភាគខ្លះ នៃប្រទេសខ្មែរ។ ឯជំនឿអារក្សអ្នកតានេះ ក៏នៅបន្ត ការផ្សព្វផ្សាយ ឥទ្ធិពល ពាសពេញ ទឹកដីហ្វូណន ចេនឡា រហូតមកដល់ បច្ចុប្បន្ននេះដែរ ដោយមានរួមទាំង ប្រទេសខ្មែរ លាវ ថៃ និង វៀតណាមខាងត្បូងផង។
លុះព្រាហ្មញ្ញសាសនា ចូលមកវាតឥទិ្ធពលនៅកម្ពុជា តាមរយៈព្រះបាទហ៊ុនទៀន ព្រះនាងសោមា រឿងរាមកេរ្តិ៍ បានបង្កឥទ្ធិពលថ្មី ដល់ប្រជាពលរដ្ឋចេនឡា ដោយមានតួក្រុងរាពណ៍ ជាតួអាក្រក់ ចិត្តអាក្រក់ ដណ្តើមយក ភរិយារបស់គេ មកជារបស់ខ្លួន ហើយបានធ្វើសឹកសង្គ្រាម ជាមួយ រាមនិងលក្សណ៍ រហូតស្លាប់ពល អស់ទាំងនគរ។ ក្បាច់ចម្លាក់ យក្សរាពណ៍ របស់ ប្រទេសឥណ្ឌា បានហូរចូលមកកម្ពុជា ហើយត្រូវបាន អ្នកស្រុកចេនឡា ត្រងយក ក្បាច់យក្សឥណ្ឌាខ្លះ ផ្សំលាយនឹង ក្បាច់យក្សសូន ជំនាន់ជំនឿអ្នកតា រួមបញ្ចូលគ្នា កើតបានជារូបយក្ស មួយទៀត ដែលមានលក្ខណៈ ជាខ្មែរខ្លះ ឥណ្ឌាខ្លះ។
នៅក្នុងព្រាហ្មញ្ញសាសនា ខ្មែរយើងមានជំនឿ ទៅលើ ព្រះសិវៈ គឺព្រះដែលបង្កកំណើត (ដោយមានយក រូបលឹង្គឥសូរ ឆ្លាក់បញ្ឈរ ពីលើយោនី ដែលឆ្លាក់ជារាងត្បាល់កិនម្សៅ ត្រងពីក្រោម ជាតំណាង ការរួមភេទ រវាងបុរសនិងស្រ្តី) ហើយមានជំនឿទៅលើ ព្រះបួនអង្គទៀត គឺ ដីទឹកភ្លើងខ្យល់ (ព្រះធរណី ព្រះគង្គា ព្រះអគ្គី ព្រះវាតា) ជាគោល។ នៅក្នុងជំនឿនេះ យក្ស ជាតួតំណាង មនុស្សអាក្រក់ ទេវតាជាតំណាងមនុស្សល្អ មាននាគ គ្រុឌ កិន្នរ ហង្ស ដំរី ជាសេនាជំនួយ ក្នុងការប្រយុទ្ធ ទប់ទល់ នឹងការយាយី ប្រទុស្តបំផ្លាញ របស់ពពួកយក្ស មកលើពពួកទេវតា ជាដើម។ ដូច្នេះហើយ ទើបយើងឃើញមាន ចម្លាក់យក្ស ប្រយុទ្ធនឹងពពួកទេវតា នៅស្ទើរគ្រប់ប្រាសាទខ្មែរ លើទឹកដីចេនឡា។
នៅសម័យព្រះពុទ្ធសាសនា ខ្មែររិតតែមានជំនឿ លើអំពើបុណ្យ អំពើបាប រិតតែច្រើន ហើយបានត្រងយក ឥទ្ធិពល ជំនឿអារក្សអ្នកតា និងព្រាហ្មញ្ញសាសនា មកលាយឡំបញ្ចូលគ្នា ជាមួយនឹង ពុទ្ធសាសនា ដូចដែលយើងបានឃើញ សព្វថ្ងៃនេះ ដូចជា យករូបសូន ជាយក្ស តំណាងមនុស្សចិត្តអាក្រក់ មានមុខអាក្រក់ តែមានសម្លៀករចនាស្អាត ដូចស្តេច ដាក់អោយឈរយាមទ្វារ គ្រប់ក្លោងទ្វារទាំងឡាយ ក្នុងគោលបំណង ពីរយ៉ាង។ ទីមួយ ជាតំណាងសំណល់ ជំនឿអារក្សអ្នកតា អំពី ការតាំងរូបយក្សសូន ត្រូវគេចាក់ក ដើម្បីគម្រាម សម្លុត កម្លាច កំញើញមនុស្សអាក្រក់។ ប៉ុន្តែ ដោយរូបនោះ មានសភាពយង់ឃ្នង សាហាវ អាក្រក់មើលពេក ជាពិសេស នៅមុខវត្តអារាម ដែលជាទីប្រជុំធម្មធរ គេក៏កើតមាន គោលបំណងទីពីរ ដោយធ្វើប្រារព្ធ ពិធីប្រោសយក្ស អោយក្លាយ ជាយក្សមានចិត្តធម៌ ដើម្បីជួយថែរក្សាវត្តអារាម ហើយ កែឆ្នៃរូបយក្ស ជំនាន់អារក្សអ្នកតា អោយមកជាយក្ស ដែលមានក្បាច់សម្លៀក ជាក្រុងរាពណ៍ តែមានឋានៈត្រឹមតែអ្នកយាមទ្វារ ខាងក្រៅរបងវត្ត។ រូបយក្សនោះ តែងឈរកាន់ដំបងធំមួយ ដើម្បីការពារ ឬ ដឹកនាំ យក្សបិសាចទាំងឡាយ អោយលុះដោយធម៌ មិនអោយចូលមកយាយី អ្នកស្រុក ដែលនាំគ្នាចូលមកវត្ត ដើម្បីទទួលធម៌ ឬមកធ្វើបុណ្យ គឹការប្រព្រឹត្តល្អ ចំពោះមនុស្សដូចគ្នា។ ដំបងគឺជាតំណាងអាវុធ សម្រាប់ យក្សឆ្មាំក្លោងទ្វារ ដេញវាយយក្សដទៃទៀត ដែលមិនស្តាប់បង្គាប់ ឬយក្សដែលចូលមក រំខានអ្នកស្រុក កំពុងធ្វើបុណ្យក្នុងវត្ត។
ម៉្យាងទៀត ជំនឿព្រះពុទ្ធសាសនា បាននាំអោយពលរដ្ឋខ្មែរដឹកនាំខ្លួន ជាមនុស្សប្រកបដោយ ចិត្តមេត្តាសណ្តោស ចំពោះគ្រប់គ្នា ដែលមានកំហុស ដើម្បីអោយមានឧិកាសកែប្រែខ្លួន អោយល្អមកវិញ។ រីឯការកែប្រែ មនុស្សអាក្រក់ខ្លះ កើតឡើងដោយ ការរៀបការយក្ស ជាមួយនឹងស្រ្តីល្អ ឬអោយយក្ស សេពគប់ រៀនសូត្រពីមនុស្សល្អ ហើយទទួលឥទ្ធិពល នៃអំពើល្អនោះមក។ នៅក្នុងរឿងព្រេងខ្មែរខ្លះ បញ្ជាក់អំពីរឿងនេះ ដូចជាការអោយមាន យក្ស(មនុស្សអាក្រក់) រៀបការនឹងមនុស្ស (មនុស្សល្អ) ប្រសិនបើយក្សមានប្រពន្ធ ច្រើនប្រពន្ធល្អ ជួយអោយយក្សកែប្រែខ្លួន មកជាល្អវិញ ហើយកូនយក្ស កើតមក ក៏បានជាកូនល្អ (កូនមនុស្ស) ផងដែរ។
បន្ថែមពីលើនេះ ព្រះពុទ្ធសាសនា បានអប់រំប្រដៅ មនុស្ស ទទួលការប្រៀនខ្លួន ប្រកបដោយធម៌ ហើយដើរចាក អំពីឥទ្ធិពល នៃទោសៈ មោហៈ និងការគុំគួនឬស្យា នៅក្នុងចិត្ត ព្រោះថា នរជនណា ដែលបណ្តោយ អោយទោសៈមោហៈ និងកំហឹងគុំគួនឬស្យា ដណ្តប់ក្នុងចិត្តបានហើយ គេទាំងឡាយនោះ ច្រើនមានជីវិត ប្រកបដោយសភាវៈយង់ឃ្នង មិនខុសពីយក្សនោះឡើយ។
ដូច្នេះបើសិនជាយើងរៀនចំណាំ អោយជាក់លាក់ យើងនឹងឃើញ ច្បាស់ប្រាកដមែនថា ពេលមនុស្ស មានចិត្តអាក្រក់ គិតអាក្រក់ មានគំនុំ កំហឹង ទោសៈមោហៈ ច្រើនមានសំដី និង អាកប្បកិរិយា កាចឃោរឃៅ មានទឹកមុខប្រែពណ៌ ក្រហមងាំង ឬខៀវស្វាយ ទៅតាម ដំណើរឈាមរត់ តាមអារម្មណ៍ដែលមាន នៅក្នុងខ្លួន។ រីឯសំដីនិយាយទៀតសោត ក៏មិនប្រពៃ ហើយឭខ្លាំងៗ ខ្ទរខ្ទារ ទន្រ្ទាំជើង គោះដៃ វាយតុ កៅអីក្តុងក្តាំង ផ្អើលអស់មនុស្សទាំងភូមិ គឺមិនធម្មតាឡើយ។ ដូច្នេះហើយ បានគេចំណាំហៅ មនុស្សដែលពុំអាច បង្ក្រាប កំហឹងទោសៈមោហៈ នៅក្នុងខ្លួនបាន ថាជាមនុស្ស ចិត្តយក្ស កិរិយាយក្ស កាចដូចយក្ស ជាដើម។
នៅក្នុងបទឆាយាំ ដែលយើងចំណាំស្រែកថា យក្សអ៎! គឹ កាលដើមឡើយ ការស្រែក យក្សអ៎ បន្ទរ ដោយសម្លេងស្គរ វាយរន្ថើនគ្នា ជាការទូង ស្រែកហៅប្រមូលគ្នា មកធ្វើពិធីប្រារព្ធពិធីឧបកិច្ច សម្លាប់ព្រលឹងយក្ស ដែលមាននៅក្នុងមនុស្ស ដែលមានសន្តានចិត្តអាក្រក់ និងការប្រព្រឹត្តអាក្រក់ ចំពោះមនុស្សដូចគ្នា។ ហើយប្រពៃណី នៃការស្រែកហៅគ្នានេះ នៅមានសល់បន្ត រហូតមកដល់ សព្វថ្ងៃនេះដែរ តែគេច្រើន យកការស្រែកហៅនេះ អមជាមួយ ស្គរឆាយាំ ទូងប្រកូក ដើម្បីហៅមនុស្ស មកចូលរួមពិធីបុណ្យ សប្បាយៗ អ្វីមួយ ប្រចាំភូមិ ជាជំនួសពិធីឧបកិច្ច សម្លាប់ព្រលឹងយក្សនោះ ជាជំនួសវិញ។
កំណត់
មើលផងដែរ
សាសនាអ្នកស្រុកចិន
អ៉ីហ្វួងទី
បព្វជិតសាសនាតៅ
លោកយាយម៉ៅ
ប្រភពអ្នកតាក្នុងសង្គមខ្មែរ
សាសនាខ្មោច
ព្រះម៉ែនាងបក់
ព្រះម៉ែជំនាងទូក
ព្រះមេស្រូវ
ព្រះភូមិទេវតា
រានទេវតា
ព្រះមហាជ័យពៃរស្រព
រុក្ខទេវតា
យ័ន្ត
ឃុនឆាង ឃុនផែន នាងភឹម
តួអង្គនៅក្នុងរឿងរាមកេរ្តិ៍ខ្មែរ
តួអង្គនៅក្នុងរឿងឃុនឆាង ឃុនផែន
ព្រះរាជពិធីត្រីយម្ពវាយ ត្រីបវាយ
ព្រះម៉ែស៊ីវ៉ាងម៉ូ
ព្រះសិវៈនាដរាជ
បូជនីយដ្ឋានដែនកោះលង្កា
កួន អ៊ី
អរុណមិកុល ស្រីមហាមារីអ័ម័ន កូយិល(ទីក្រុងព្រៃនគរ)
មីនាឈី សុនទរេសូរ មនឌៀរ
សក្តិនិកាយ
ព្រះក័តតាវះរាយ័ន
ព្រះម៉ែប៉្ររិយាចី
ភារតៈនាដយ័ម
វត្តព្រះស្រីមហាអុម៉ាទេវី
ទេវស្ថាន
យមុណូត្រី
គ័ងគូត្រី
ព្រះម៉ែពះហុឆរា
ព្រះម៉ែកូទិយារ៍
នគរបី (សាមកុក)
ពិធីហែអ្នកតា
យ៉ាបយុម
តាណទាវះ
សាសនប្រវត្តិ | train | wikipedia |
MRI | ពិពណ៌នាអំពីសាកលវិទ្យាល័យ Fukui. | khm | Khmer | សាកលវិទ្យាល័យហ្វឹកឹអ៊ី (ភាសាជប៉ុន: 福井大学（ふくいだいがく)、ភាសាអង់គ្លេស:University of Fukui） ហៅកាត់ថា ហ្វឹកឹដាយ (福大, Fukudai) គឺជាគ្រឹស្ថានឧត្តមសិក្សាសាធារណៈមួយក្នុងប្រទេសជប៉ុន បង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ១៨៧៣ ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងក្រុងហ្វឹកឹអ៊ី ខេត្តហ្វឹកឹអ៊ី របស់ប្រទេសជប៉ុន។
មហាវិទ្យាល័យ
មហាវិទ្យាល័យអប់រំ និងសាសនា
វិស្វកម្ម
មហាវិទ្យាវិទ្យាសាស្ត្រសុខាភិបាល
វិបសាយ
សាកលវិទ្យាល័យហ្វឹកឹអ៊ី(福井大学)
University of Fukui
គ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាសាធារណៈនៅប្រទេសជប៉ុន | train | wikipedia |
SuperNaturalInstructionv2 | Given a sentence in the Central Khmer, provide an equivalent translation in Japanese that retains the same meaning through the translation. In translation, keep numbers as it is.
ហ្កាហ្វាបាននិយាយថា "យើងមិនដឹងច្បាស់ទេពីឧបត្ដិហេតុក្នុងចំណោមកងកម្លាំងបរទេស។" | khm | Khmer | 「我々は外国部隊の被害者について正確に知らない」とガファールは語った。 | train | task1122_alt_khm_ja_translation |
MRI | រាយតំបន់កម្រិត ២ នៃ.jp ។ | khm | Khmer | .jp ជាccTLD សំរាប់ប្រទេសជប៉ុន។
ដែនកំរិត២
ac.jp: សំរាប់ស្ថាប័នអប់រំកំរិតខ្ពស់ៗ សាកលមហាវិទ្យាល័យជាដើម។
ad.jp: សមាជិកJPNIC
co.jp:
ed.jp:
go.jp: សំរាប់ស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាល ក្រសួង
gr.jp:
lg.jp:
ne.jp:
or.jp: | train | wikipedia |
MRI | រាយបញ្ជីអត្ថបទនៅក្នុងប្រភេទ "ព័ត៌មានទាំងអស់" ។ | khm | Khmer | សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន៖ អ្នកមកលេងកម្សាន្ត និងងូតទឹកសមុទ្រនៅខេត្តព្រះសីហនុ មិនរងហានិភ័យកើតជំងឺរមាស់ស្បែក ឬធំក្លិនស្អុយទៀតហើយ * ទូរទស្សន៍ព័ត៌មាន Fresh News ផ្សាយផ្ទាល់៖ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន អញ្ជើញបន្តចុះពិនិត្យមើលហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ នៅក្រុងព្រះសីហនុ នារសៀលថ្ងៃនេះ * សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន៖ ដើមឈើចាំស្នេហ៍ ឬសិលាចាំស្នេហ៍ គឺតំណាងឱ្យភាពគង់វង្ស * សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ពោលថា «ខ្មែរអាចធ្វើបាន» ពេលចុះពិនិត្យសមិទ្ធផលហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនានា នៅខេត្តព្រះសីហនុ * ជប៉ុន សន្យាគាំទ្រកម្ពុជា ដើម្បីទទួលបានជោគជ័យ ក្នុងការធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាននៅឆ្នាំក្រោយ * សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ស្នើជប៉ុន ជួយប្រទេសឡាវ ដែលកំពុងជួបវិបត្តិព្រោះការរាតត្បាតជំងឺកូវីដ១៩ * កម្ពុជា-ឥណ្ឌូនេស៊ី ចង់បើកជើងហោះហើរត្រង់ឡើងវិញ ក្រោយស្ថានភាពកូវីដ១៩ ធូរស្រាល * សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រាប់នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុនថា កម្ពុជា ជាមិត្តដ៏ស្មោះត្រង់របស់ជប៉ុន * ការងារមមាញឹកខ្លាំង! សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ពិសាបាយថ្ងៃត្រង់ក្នុងការិយាល័យនៅវិមានសន្តិភាព និងកំពុងធ្វើដំណើរទៅកាន់ខេត្តព្រះសីហនុ * TOP NEWS: ក្រសួងសុខាភិបាល៖ រកឃើញអ្នកឆ្លងកូវីដ១៩ថ្មីចំនួន២៦នាក់, ជាសះស្បើយ២២នាក់, ស្លាប់ចំនួន៤នាក់ (២នាក់អត់បានចាក់វ៉ាក់សាំង) * BREAKING: អ្នកឆ្លង COVID-19 លើលោកកើនដល់ជាង ២៦៣លាននាក់ ស្លាប់ជាង ៥លាន ២៣ម៉ឺននាក់ និងជាសះស្បើយជាង ២៣៧លាន ៥៣ម៉ឺននាក់! * រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសកម្ពុជា-ឥណ្ឌូនេស៊ី ជួបពិភាក្សាទ្វេភាគី លើទិដ្ឋភាពមួយចំនួននៃទំនាក់ទំនង និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគី រួមទាំងអាទិភាពនានារបស់កម្ពុជា ពេលធ្វើជាប្រធានអាស៊ាន * * Fresh News English: China reports highest daily local COVID-19 cases in nearly a month * Cambodia and Indonesia to Resume Direct Flights after COVID19 Situation Eases * PM Hun Sen Lunches at Peace Palace before Leaving for Road Inaugurations in Sihanoukville * PM Hun Sen Tells Kishida: Cambodia Is a Loyal Friend of Japan * TOP NEWS: Cambodia Reports 26 New Cases of COVID19; 22 Recovered; 4 Died (2 Not Vaccinated) * TOP NEWS: Kem Sokha Says His Actions Reflect His True Will without Any Threats or Forces * PM Hun Sen Meets with Japanese PM via Videoconference * Indonesian Foreign Minister Pays Courtesy Call on PM Hun Sen * Fresh News Plus: បវរកញ្ញាចក្រវាឡបារាំង អាចខកខានប្រកួតកម្មវិធី «Miss Universe» ក្រោយរកឃើញវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ ពេលទៅដល់អ៉ីស្រាអែល * Mancini ក៏ជាបេក្ខភាពដឹកនាំ Man Utd នារដូវកាលក្រោយផងដែរ ជំនួសកៅអីលោក Ole * តម្លៃប្រេងឥន្ធនៈលក់រាយចាប់ពីថ្ងៃនេះ ដល់ថ្ងៃទី១៥ ខែធ្នូ ៖ តម្លៃសាំងធម្មតា ៤,២០០រៀល និងម៉ាស៊ូតតម្លៃ៣,៨៥០រៀល ក្នុង១លីត្រ * កម្មវិធីដំណើរខ្ញុំ៖ សារមន្ទីរព្រះនរោត្តមសីហនុ-អង្គរ តម្កល់វត្ថុបុរាណវិទ្យាជាច្រើន គួរជាទីទស្សនាបង្កើនចំណេះដឹង * មេធំផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាហិរញ្ញវត្ថុរបស់ ក្រុមហ៊ុន Facebook ប្រកាសលាឈប់ពីតំណែង ក្រោយពីបរាជ័យលើគម្រោងរូបិយប័ណ្ណឌីជីថល * អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា រៀបចំវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលការរៀបចំសណ្ដាប់ធ្នាប់ថ្មតាមប្រាសាទដល់ភ្នាក់ងារទេសចរណ៍ * ចិន៖ ព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិក នឹងធ្វើឡើងតាមការគ្រោងទុក ទោះបីមានបញ្ហាប្រឈម ពីមេរោគបំប្លែងថ្មីអូមីក្រុង ក៏ដោយ * ជំនួបរវាង Man Utd ប៉ះ Young Boys នៅ UCL អាចប្តូរទីតាំង ដោយសារការរឹតត្បិតកូវីដ-១៩
List of articles in category ព័ត៌មានទាំងអស់
Title
Published Date
រយៈពេល២៦ថ្ងៃ, អាជ្ញាធរខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ចុះដោះស្រាយទំនាស់ និងសំណូមពរនានារបស់ពលរដ្ឋ បាន៣៦ករណីក្នុងចំណោម ៥០សំណុំរឿង 26/11/21 16:56
គម្រោង បុរី មហាព្រហ្ម នឹងចាប់ផ្តើមបើកលក់ផ្ទះ និងដីលំនៅដ្ឋាននៅដើមខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២១នេះហើយ ! FRESH NEWS+
អ្នកនាំពាក្យអគ្គស្នងការដ្ឋាន៖ យានយន្ត ៦៣៤គ្រឿងទៀត ត្រូវបានត្រួតពិនិត្យ និងផាកពិន័យ នាថ្ងៃទី២៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២១ 26/11/21 16:40
សេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីការរៀបចំនិងការប្រព្រឹត្តទៅ នៃគណៈកម្មាធិការជាតិសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា រំពឹងដាក់ជូនគណៈរដ្ឋមន្ត្រី នៅពាក់កណ្តាលឆ្នាំក្រោយ 26/11/21 16:33
បទ «វីរនារី ឬ Top of the Lady» របស់ ទេព បូព្រឹក្ស ភ្លេងថ្មីចេញជាផ្លូវការលើ Pleng App ហើយ FRESH NEWS+
ស្វែងយល់បឋម៖ តើមេរោគបំប្លែងខ្លួនថ្មី «B.1.1.529» នៅអាហ្វ្រិកខាងត្បូង គ្រោះថ្នាក់ដល់កម្រិតណា? (Video inside) 26/11/21 16:26
សមាគមអ្នកអភិវឌ្ឍន៍លំនៅឋានកម្ពុជា ជួបពិភាក្សាការងារជាមួយរដ្ឋាករទឹកស្វយ័តរាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីស្វែងយកដំណោះស្រាយបញ្ហាទឹកស្អាត 26/11/21 16:24
លោក គុណ ញឹម បន្តអំពាវនាវដល់ម្ចាស់រថយន្តគ្មានពន្ធ រូតរះទៅបង់ពន្ធអាករឱ្យបានគ្រប់ៗគ្នា ដើម្បីទទួលបានការអនុគ្រោះ១០% (Video inside) 26/11/21 16:18
កម្ពុជា-វៀតណាម ឯកភាពដាក់ចេញផែនការ៦ចំណុច ដើម្បីជំរុញទទួលទេសចរចាក់វ៉ាក់សាំងទៅមកប្រកបដោយសុវត្ថិភាព 26/11/21 16:16
ទេសរដ្ឋមន្ត្រី ស៊ុន ចាន់ថុល៖ ម៉ាស៊ីនផលិតទឹកបរិសុទ្ធដោយបរិយាកាស WATERGEN ចូលរួមចំណែកកាត់បន្ថយការប្រើបាស់ផ្លាស្ទិច និងជួយថែរក្សាបរិស្ថាន 26/11/21 16:16
លោកស្រី ម៉ែន សំអន ចាត់ឲ្យតំណាងចុះសួរសុខទុក្ខ និងនាំអំណោយប្រគល់ជូនកងកម្លាំងនគរបាលការពារព្រំដែនគោកលេខ៨២៧ និងព្រំដែនទឹកលេខ២៦៩ នៅខេត្តកោះកុង 26/11/21 16:10
អគ្គនាយកគយថា នឹងមិនពន្យារពេលផ្តល់ការអនុគ្រោះពន្ធដល់រថយន្តគ្មានពន្ធ ដែលជ្រកក្រោមផ្លាកលេខផ្សេងៗឡើយ (Video inside) 26/11/21 16:09
ការិយាល័យព័ត៌មាននៃក្រុមប្រឹក្សាកិច្ចការរដ្ឋចិន ចេញផ្សាយសៀវភៅស ក្រោមចំណងជើងថា «កិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងចិន និងអាហ្វ្រិកក្នុងយុគសម័យថ្មី» 26/11/21 15:44
កម្លាំងសមត្ថកិច្ចបំបែកសំណុំរឿងបាញ់សម្លាប់បុរសវ័យចំណាស់ម្នាក់នៅឃុំសន្លុង ស្រុកខ្សាច់កណ្តាល ខេត្តកណ្តាល, ជនសង្ស័យ៤នាក់ជាក្រុមចែកចាយគ្រឿងញៀន ត្រូវបានចាប់ខ្លួន និងម្នាក់ទៀតកំពុងតាមចាប់ 26/11/21 15:43
នូវែលសេឡង់ ត្រៀមខ្លួនជាស្រេចដើម្បីទប់ទល់ជាមួយវីរុសកូវីដ-១៩ បំប្លែងថ្មី ដែលទើបលេចឡើងនៅអាហ្រ្វិកខាងត្បូង (Video inside) 26/11/21 15:31
ចំណេញរហូតដល់ ៧៨,០០០ដុល្លារពីកម្មវិធី Orkide Flash Sales របស់ក្រុមហ៊ុនអ័រគីដេ FRESH NEWS+
អណ្តើកហ្លួង៥១ក្បាល ត្រូវលែងចូលក្នុងទីជម្រកធម្មជាតិ នៅខេត្តព្រះសីហនុ 26/11/21 15:20
សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ចាប់ផ្តើមបន្តដឹកនាំកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ី-អឺរ៉ុប លើកទី១៣ នៅថ្ងៃទី២ដែលជាថ្ងៃបញ្ចប់ 26/11/21 15:15
ក្រសួងសុខាភិបាល ហាមឃាត់ការចែកចាយ ឬលក់ឱសថបុរាណ «ថ្នាំឬសដូងបាត» គ្មានលេខបញ្ជីកាពីក្រសួង 26/11/21 15:09
ក្រុមការងារគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ចុះជួយឃុំពងទឹក ខេត្តស្វាយរៀង អំពាវនាវដល់ពលរដ្ឋត្រូវចេះថែរក្សាសុខភាព នៅពេលអាកាសធាតុចុះត្រជាក់ 26/11/21 15:09
សមាជិកព្រឹទ្ធសភា ជួបសំណេះសំណាលជាមួយសិស្សានុសិស្ស និងជំរុញឲ្យធ្វើជាគ្រាប់ពូជល្អក្នុងសង្គមជាតិ 26/11/21 15:04
ប្រជាពលរដ្ឋជួបការខ្វះខាត ចាស់ជរា និងជនពិការ២៥គ្រួសារ រស់នៅខណ្ឌឬស្សីកែវ ទទួលបានអំណោយដោះស្រាយក្នុងជីវភាពពីកាកបាទក្រហមកម្ពុជា 26/11/21 15:02
អ៉ីស្រាអែលរកឃើញវីរុសបំប្លែងថ្មី ដែលទើបលេចឡើងនៅអាហ្រ្វិកខាងត្បូង (Video inside) 26/11/21 15:01
សម្តេចកិត្តិព្រឹទ្ធបណ្ឌិត ផ្ញើសារជូនជនរួមជាតិ ក្នុងឱកាសទិវាពិភពលោកប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍ ១ធ្នូ ឆ្នាំ២០២១ ក្រោមប្រធានបទ «បញ្ចប់វិសមភាព បញ្ចប់អេដស៍ បញ្ចប់ជំងឺឆ្លងរាតត្បាតសកល» (Video inside) 26/11/21 14:41
រីករាយជាមួយប្រូម៉ូសិនថ្ងៃចុងសប្តាហ៍ ទទួលបានការបញ្ចុះតម្លៃរហូតដល់ 75%! FRESH NEWS+
មិនដល់១ខែ ស្រាបៀរហ្គេនស៍បឺគ ប្រគល់រង្វាន់យក្សម៉ូតូចំនួន ៣៧គ្រឿង ជូនអតិថិជន! FRESH NEWS+
មជ្ឈមណ្ឌលអង្គរសម្រាប់ការអភិរក្សជីវៈចម្រុះ(ACCB) បង្កើតកន្លែងបង្កាត់ពូជ «សត្វខ្សឹប» លើកដំបូងគេលើពិភពលោក 26/11/21 14:38
អគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ ដាក់លេខទូរស័ព្ទ Hotline 117 ដើម្បីប្រជាពលរដ្ឋរាយការណ៍ពេលមានបញ្ហាអ្វីកើតឡើងនៅទូទាំងប្រទេស ២៤ម៉ោងលើ២៤ម៉ោង (Video inside) 26/11/21 14:32
ឥណ្ឌានឹងរឹតបន្តឹងការធ្វើតេស្តលើភ្ញៀវទេសចរ ចំពោះមុខការលេចឡើងនៃវីរុសកូវីដ១៩ បំប្លែងថ្មីមួយទៀត ដែលគួរឲ្យបារម្ភជាខ្លាំង (Video inside) 26/11/21 14:29
BREAKING: ពិភពលោកកំពុងប្រុងជើងការ ទប់ទល់មេរោគកូវីដ-១៩ បំប្លែងខ្លួនថ្មី ដែលអាក្រក់ជាង Delta, វាមានប្រភពដើមនៅអាហ្វ្រិកខាងត្បូង ខណៈហុងកុងក្លាយជាដែនដីអាស៊ីដំបូងគេ ដែលរកឃើញអ្នកផ្ទុកមេរោគនេះ (Video inside) 26/11/21 13:57
ពិសេសមែនទែន! ធនាគារ ជីប ម៉ុង ទទួលបានបណ្ណសរសើរមេត្រីភាពបរិស្ថានពីក្រសួងបរិស្ថាន២ឆ្នាំផ្ទួនៗ FRESH NEWS+
UPDATE: បុរសដែលជេរប្រមាថមើលងាយសមត្ថកិច្ចពេលកំពុងអនុវត្តច្បាប់ ត្រូវកម្លាំងនគរបាលចាប់ខ្លួនបានហើយ និងកំពុងសួរនាំដើម្បីចាត់ការតាមច្បាប់ 26/11/21 13:54
ចំណេះដឹងទូទៅ៖ ដើមកំណើតនៃពិធីបុណ្យ Thanksgiving នៅសហរដ្ឋអាមេរិក FRESH NEWS+
ផ្សារមូលបត្រកម្ពុជា និងសៀងហៃ ចុះកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយគ្នា អភិវឌ្ឍទីផ្សារមូលបត្រនៅកម្ពុជាឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើង 26/11/21 13:32
ប្រកាសចូលកាន់តំណែងអភិបាលថ្មីស្រុកបាណន់ ខេត្តបាត់ដំបង, លោក ស្រេង សុខា ជំនួសលោក ប៉ែន សារិយូ 26/11/21 13:23
នាយឧត្តមសេនីយ៍ នេត សាវឿន បញ្ជាឲ្យចាប់ខ្លួនបុគ្គលម្នាក់ដែលល្មើសច្បាប់ចរាចរណ៍ ហើយជេរប្រមាថនគរបាលចរាចរណ៍នៅស្ពានស្ទឹងមានជ័យ ដើម្បីបញ្ជូនទៅតុលាការ 26/11/21 13:10
គណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា រៀបចំសិក្ខាសាលាពិគ្រោះយោបល់ សេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីការរៀបចំនិងការប្រព្រឹត្តទៅ នៃគណៈកម្មាធិការជាតិសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា 26/11/21 13:07
សភាជាតិកូរ៉េខាងត្បូង ហាក់ស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការអនុម័តសេចក្តីសម្រេច ស្តីពីការលើកលែងកាត្វកិច្ចយោធា ដល់សមាជិកក្រុម BTS FRESH NEWS+
បទវិភាគអន្តរជាតិ៖ ធាតុពិតលាក់ពុត និងស្តង់ដារពីររបស់ «ប្រជាធិបតេយ្យបែបអាមេរិក» បាននិងកំពុងធ្វើឱ្យសង្គមអាមេរិក មានភាពប្រេះស្រាំ 26/11/21 13:02
Tesla គ្រោង បន្ថែមទុនវិនិយោគជិត ១៨៨លាន ដុល្លារ ដើម្បី ពង្រីក សមត្ថភាពសង្វាក់ផលិកម្មនៅ សៀងហៃ FRESH NEWS+
បណ្តាក្លិបនានា ដែលធ្លាប់ឈ្នះពានលីគ គិតចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៩ ដល់បច្ចុប្បន្ន FRESH NEWS+
រសៀលនេះសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បន្តអញ្ជើញដឹកនាំកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ី-អឺរ៉ុប លើកទី១៣ 26/11/21 12:50
មុខសញ្ញាប្លន់ក្នុងភូមិសាស្ដ្ររាជធានីភ្នំពេញ ត្រូវកម្លាំងនគរបាលស្រាវជ្រាវចាប់ខ្លួនបាន៥នាក់ នៅខណ្ឌច្បារអំពៅ 26/11/21 12:45
ជនសង្ស័យ៣នាក់ ត្រូវបាននគរបាលសង្កាត់ទួលសង្កែទី១ ស្រាវជ្រាវ និងឃាត់ខ្លួន ករណីលួចគាស់ផ្ទះយកម៉ូតូ 26/11/21 12:39
ក្រុមការងារគណបក្សប្រជាជនរៀបចំពិធីបោះឆ្នោតស្ទាបស្ទង់ជ្រើសរើសបេក្ខភាពឈរឈ្មោះក្រុមប្រឹក្សាឃុំ អាណត្តិទី៥ សម្រាប់ឆ្នាំ២០២២-២០២៧ នៅឃុំកោងកាង ស្រុកពញាក្រែក ខេត្តត្បូងឃ្មុំ 26/11/21 12:31
ថៃ៖ មនុស្ស ៦,៥៥៩នាក់ទៀតឆ្លងកូវីដ-១៩ និងអ្នកជំងឺ ៦៤នាក់ស្លាប់ ក្នុងរបាយការណ៍ថ្ងៃសុក្រនេះ (Video inside) 26/11/21 12:31
ទេសរដ្ឋមន្ត្រី ស៊ុន ចាន់ថុល ផ្ញើសារចូលរួមរំលែកមរណទុក្ខ ជាមួយសម្តេចក្រឡាហោម ស ខេង និងសាច់ញាតិ នៃសពមហាឧបាសិកា ស ស៊ន់ 26/11/21 12:20
គណៈកម្មាធិការជាតិជំរុញចលនាភូមិមួយផលិតផលមួយ ចាប់ដៃជាមួយក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូនវីរ:ប៊ុនថាំ លើកកម្ពស់ផលិតផលក្នុងស្រុក 26/11/21 12:16
ចុងសប្តាហ៍មានម្តង កុំរំលង កម្មវិធី HAPPY WEEKEND របស់ផ្សារទំនើប ជីប ម៉ុង FRESH NEWS+
ក្រសួងព័ត៌មាន ប្រកាសពីលទ្ធផលវេទិកាតុមូលនិពន្ធនាយកអាស៉ី-អឺរ៉ុប លើកទី១០ ដែលជាព្រឹត្តិការណ៍អម នៃកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៉ី-អឺរ៉ុបលើកទី១៣ 26/11/21 12:09 | train | culturax/OSCAR-2201 |
MRI | ពិពណ៌នាអំពីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ដែលកើតឡើងនៅថ្ងៃទី៣ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០ នៅរាជធានីភ្នំពេញ។ | khm | Khmer | ភ្នំពេញ: រថយន្តមួយគ្រោះ បានបើកបរក្នុងល្បឿនមិនប្រយ័ត្ន ក៏ធ្លាក់ចូលទៅក្នុងទឹកបឹង បណ្ដាលឲ្យក្រទ្បាប់ តែសំណាងល្អ មិនមានអ្នកស្លាប់ ឬរបួសទ្បើយ ដែលហេតុការណ៍នេះ បានកើតឡើង កាលពីវេលា ម៉ោង២ និង៤០ នាទីយប់ទៀបភ្លឺឈានចូលថ្ងៃទី៣ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៨ ស្ថិតតាមបណ្ដោយផ្កូវលេខ៥១ ត្រង់ចំណុចជិតច្រកចូលខ្លោងទ្វាវត្តសំរោង ក្នុងសង្កាត់សំរោង ខណ្ឌព្រែកព្នៅ។
ប្រភពពីសាក្សីឃើញហេតុការណ៍ បានឲ្យដឹងថា មុនពេលកើតហេតុ គេឃើញរថយន្តមួយគ្រឿង ម៉ាកហ៊ីយ៉ានដាយ ចំណុះ២តោនកន្លះ ពាក់ស្លាកលេខភ្នំពេញ-3E-0943 បើកបរដោយបុរសម្នាក់ រួមនឹងព្រូម្នាក់
មានទិសដៅពីលិចទៅកើត ក្នុងល្បឿនលឿន លុះមកដល់ចំណុច កើត ចំពេលមេឃកំពុងភ្លៀងផងនោះ ហើយផ្លូវកោងទៀត ក៏បានបើករថយន្តជ្រុលចង្កូតធ្លាក់ផ្លូវបេតុង បណ្ដាលឲ្យក្រឡាប់ធ្លាក់ចូលក្នុងទឹកបឹង ផ្ងារជើងឡើងលើទ្រមេឃ សំណាងល្អមិនមានរបួសនោះទេ ដោយនៅពេលនោះ អ្នកបើកបរ និងព្រូ បានលោតចេញពីក្នុងរថយន្តទាន់ពេល។
ក្រោយកើតហេតុសមត្ថកិច្ច បានមកដល់កន្លែងកើតហេតុ ពិនិត្យឃើញថា មិនប៉ះពាល់ដល់ទ្រព្យសម្បតិរដ្ឋ ទើបបានឲ្យអ្នកបើបររថយន្ត រកឡានស្ទួចយកចេញពីក្នុងទឹកដោយខ្លួនឯងទៅ៕ | train | culturax/OSCAR-2019 |
MRI | តើអ្វីជាប្រភេទខ្លះនៃរូបចម្លាក់ខ្មែរបុរាណ? | khm | Khmer | រូបចម្លាក់បុរាណខ្មែរមានច្រើនប្រភេទដូចជា ព្រះពុទ្ធរូប ព្រះព្រហ្ម ព្រះវិស្ណុ ឬព្រះនរាយណ៍ ព្រះសិវៈឬព្រះឥសូរ រូបសត្វ ផ្កាភ្ញី និងរូបផ្សេងៗទៀត។ ចម្លាក់ខ្មែរមានតួនាទីសំខាន់ៗពីរយ៉ាងគឺ ចម្លាក់សម្រាប់ធ្វើសក្ការៈបូជា និងចម្លាក់សម្រាប់លម្អ។ តម្លៃនៃសិល្បៈមិនគ្រាន់តែឆ្លុះបញ្ចាំងឱ្យឃើញពីរបៀបរស់នៅក្នុងសង្គមតែប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាជាមធ្យោបាយនៃការបញ្ចេញសេរីភាពផ្នែកចិត្តគំនិត សញ្ចេតនា និងជំនឿសាសនារៀងៗខ្លួន។មនុស្សម្នាក់ៗមានសេរីភាពខាងជំនឿ ការប្រតិបត្តិ ការគោរពបូជា និងការប្រារព្ធពិធីបុណ្យផ្សេងៗ។ ការគោរពប្រតិបត្តិទាំងនេះ មិនត្រូវឱ្យប៉ះពាល់សន្តិសុខសណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ ឬប៉ះពាល់សិទ្ធិសេរីភាពរបស់អ្នកដទៃឡើយ។
ឯកសារយោង | train | wikipedia |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.