source
stringlengths
1
4.98k
target
stringlengths
1
23.2k
So if we want to figure out the perimeter here, it'll just be x plus x plus x plus x, or 4x. Let me write that. x plus x plus x plus x, which is equal to 4x, which is going to be equal to 36. They gave us that in the problem.
DA လည္း x အ၀န္းကိုလိုခ်င္ရင္ အနားေလးဘက္စလံုးေပါင္းမယ္ x + x+ x + x 4x = 36 ပါ ေလးဆရွိတဲ့ 36 ကို တစ္ဆတည္းျဖစ္ေအာင္ရွင္းခ်င္ရင္ 4 နဲ႔စား အေျဖ 9 ထြက္ပါမယ္ ဒါကေတာ့ အလ်ား 9 အနံ 9 ရွိတဲ့စတုရန္းပါ အဲဒါကေတာ့ အ၀န္းပါ ဧရိယာဆိုတာ ေနရာယူထားတဲ့ပမာဏကို တိုင္းရတာပါ ဒီလိုေလးစဥ္းစားမယ္ေနာ္ အလ်ား 1 အနံ 1 ရွိတဲ့ စတုရန္းရွိတယ္ဆိုပါစို႔ ေထာင့္မွန္စတုဂံမွာဆို အလ်ားအနံႏွစ္ခုကိုသိထားရင္ သူ႔မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္က အလ်ားအနံကိုသိပါတယ္ ေထာင့္မွန္စတုဂံကေတာ့ အလ်ား 5 အနံ 7 ရွိပါတယ္ စတုရန္းမွာ အနားတစ္ဘက္ကို 1 ရွိရင္ က်န္အနားအားလံုး1 ရွိပါမယ္ အဲဒီပံုမွာ အလ်ား 1 အနံ 1 ရွိတဲ့စတုရန္းဘယ္ေလာက္ဆန္႔မလဲတြက္လို႔ရရင္ ဘယ္ပံုမဆိုရဲ႕ဧရိယာကိုတြက္လို႔ရပါတယ္ ေထာင့္မွန္စတုဂံကိုျပန္ၾကည့္ပါမယ္ ဒီေထာင့္မွန္စတုဂံရဲ႕ ဧရိယာကိုဘယ္လိုရွာမလဲဆိုေတာ့ ေထာင့္မွန္စတုဂံ ABCD ရဲ႕ ဧရိယာကို ကြင္းခတ္ပါမယ္ ေထာင့္မွန္စတုဂံ ABCD = ဒီေထာင့္မွန္စတုဂံမွာ ဆန္႔မယ့္ အလ်ား 1 အနံ 1 စတုရန္းအေရအတြက္က သူ႕ရဲ႕ဧရိယာပါပဲ ကဲ ... စမ္းၾကည့္ရေအာင္ အလ်ား 1 အနံ 1 စတုရန္းငါးခုထည့္လို႔ရမယ္ ဒီလိုဆိုရင္ အလ်ား 1 အနံ 1 စတုရန္း 7 ခုေပါ့ အလ်ားတစ္ေလွ်ာက္မွာ 7 ခုထည့္လို႔ရမယ္ အနံအပိုင္းမွာ 5 ခုထည့္လို႔ရမယ္ တစ္ခုကို 1 နဲ႔ ခုနစ္ခုဆို 7 အလ်ား 1 အနံ 1 ရွိတဲ့ စတုရန္းေလးေတြရဲ႕အေရအတြက္ကို ေရလို႔ရသြားပါၿပီ အတန္း 5 တန္း အတိုင္ 7 တိုင္မွာ စတုရန္း 35 ခုရွိေနပါတယ္ ဒီေတာ့ ဒီပံုရဲ႕ဧရိယာက 35 ပါ အၾကမ္းမွတ္ထားခ်င္ရင္ေတာ့ အလ်ားနဲ႔အနံကို ေျမႇာက္တာပါ အလ်ား 2 အနံ 1/2 ရွိတဲ့ေထာင့္မွန္စတုဂံမွာဆိုရင္ အနံ 1/2 နဲ႔ အလ်ား 2 ကိုေျမႇာက္ေပးလိုက္ရင္ ဧရိယာ 1 ရပါတယ္ ဒီမွာဆို စတုရန္းက တစ္၀က္ပဲ ဆန္႔ပါတယ္ က်န္တဲ့တစ္၀က္ကို ကိုယ္ကျဖည့္ဆဲြေပးပါမယ္ အခုဆို စတုရန္းရဲ႕ဧရိယာကဘယ္ေလာက္ျဖစ္သြားမလဲ စတုရန္းရဲ႕ထူးျခားျဖစ္စဥ္က အလ်ားနဲ႔အနံတူတာပါ ဒီေတာ့ စတုရန္းပံုေလးတစ္ပံုထပ္ဆဲြၾကည့္မယ္ XYZS လို႔နာမည္ေပးမယ္ ဒီစတုရန္းရဲ႕ဧရိယာကိုရွာမယ္ ဒီမွာ XS က 2 ရွိတယ္လို႔ သိထားပါတယ္ ဧရိယာရွာခ်င္ရင္ XYZS ကိုကြင္းခတ္ၿပီး ပံုေသနည္းေရးမယ္ XYZS= (XYZS) စတုရန္းမွာ အနားအားလံုးညီတယ္လို႔သိထားတယ္ ဒါလည္း ေထာင့္မွန္စတုဂံရဲ႕ထူးျခားျဖစ္စဥ္ပါပဲ အနားတစ္ဘက္က 2 ရွိရင္ ဒီအနားတစ္ဘက္ကလည္း 2 ပါပဲ ေျမႇာက္လိုက္ေတာ့ ႏွစ္ ႏွစ္လီ ေလးေပါ့ ဒီပံုမွာေတာ့ အလ်ား 1 အနံ 1 ရွိတဲ့စတုရန္း ေလးခုဆန္႔တယ္ေပါ့ဗ်ာ
I'm thinking about getting a life insurance because I have a mortgage, and I have a young son and another baby on the way. So if anything were to happen to me I want them to at least be able to pay off the mortgage, and then maybe have some money left over for college and to live and whatever else. and so I went to the insurance company and said that I want to get a 1 million dollar policy.
ကၽြန္ေတာ္က အသက္အာမခံထားမလို႕ စဥ္းစားေနတယ္ ဘာလို႕လဲဆိုေတာ့ကၽြန္ေတာ္ ေခ်းေငြထုတ္ထားလို႕ပါ ၿပီးေတာ့ ကၽြန္ေတာ့မွာ သားအငယ္ေလးနဲ႕ ေမြးေတာ့မယ့္ကေလးတစ္ေယာက္လည္းရွိတယ္ အဲ႕ဒါမွ ကၽြန္ေတာ္ တစ္ခုခုၿဖစ္တဲ႕အခါ အနည္းဆံုးေတာ့ သူတို႕ေလးေတြကို အေၿကြးဆပ္ႏိုင္ေစခ်င္တယ္ ၿပီးေတာ့ သူတို႕ ေကာလိပ္ေက်ာင္းတက္ဖို႕လည္း ပိုက္ဆံနည္းနည္းခ်န္ခဲ႕ခ်င္တယ္ ေနာက္ၿပီး ေနစရာေလး နဲ႕ အၿခားသံုးဖို႕လည္း က်န္ေစခ်င္တာေပါ့ အဲ႕ဒါေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္ အာမခံကုမၸဏီကိုသြားခဲ႕တယ္ ၿပီးေတာ့ ကၽြန္ေတာ့္ 1 မီလီယံေဒၚလာစာခ်ဳပ္လိုခ်င္တယ္လို႕ ေၿပာလိုက္တယ္ ကၽြန္ေတာ္တစ္ကယ္လည္း ရခဲ႕တယ္ ေနာက္ ႏွစ္၂၀ အတြင္းမွာၿဖစ္မယ့္ဟာေတြကို ကၽြန္ေတာ္တန္ဖိုးထားတယ္ ၿပီးေတာ့ ေနာက္ႏွစ္၂၀ ၿပီးတဲ႕အခါ ကၽြန္ေတာ္ ေခ်းေငြၿပန္ဆပ္ႏိုင္မယ္လို႕ ယံုၾကည္တယ္ အဲ႕အခ်ိန္က်ရင္ ပိုက္ဆံလည္း စုၿပီးေလာက္ၿပီ ကေလးေတြေတာင္ ေကာလိပ္ေက်ာင္းတက္ေနေလာက္ၿပီေလ ဒါမွမဟုတ္ ေကာလိပ္တက္ဖို႕ ပိုက္ဆံစုမိေနၿပီ ဒါေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္ အသက္အာမခံထားတာပါ ေနာက္တစ္မ်ိဳးကေတာ့ တစ္သက္လံုးအသက္အာမခံထားတာပဲ တစ္ႏွစ္တစ္ႏွစ္ကို ေငြအနည္းငယ္ေပးရမယ္ တစ္သက္လံုးေပးရမယ္ ဒါေပမယ့္ ဘယ္အခ်ိန္အသက္ ဆံုးဆံုး မင္း ပိုက္ဆံကို မီလီယံနဲ႕ ခ်ီၿပီးရလိမ့္မယ္ အခု ကၽြန္ေတာ္ ေဒၚလာ ၅၀၀ ႏွစ္တိုင္းေပးမယ္ ေနာက္ႏွစ္၂၀ အတြင္း ကၽြန္ေတာ္ေသခဲ႕ရင္ ကၽြန္ေတာ႕္မိသားစုက ၁ မီလီယံ ေဒၚလာရလိမ့္မယ္ေလ ေနာက္ ၂၁ ႏွစ္ေၿမာက္က်ရင္ေတာ့ စာခ်ဳပ္အသစ္ခ်ဳပ္ရမွာေပါ့ ဘာလို႕လည္း ဆိုေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ အသက္ၾကီးၿပီဆုိေတာ့ ေသဖို႕ပိုလြယ္တယ္ေလ အဲ႕ဒါေၾကာင့္ စာခ်ဴဳပ္က ပိုေစ်းၾကီးမယ္ ဒါေပမယ့္ကၽြန္ေတာ္က ဒီႏွစ္၂၀ပဲစိတ္ပူတာပါ
On your math quiz, you earn five points for each question that you answer correctly in the table below, x represents the number of questions you answer correctly and y represents the total number of points that you score on your quiz fair enough? The relationship between these two variables can be expressed by the following equation y = 5x Graph the equation below
ကျွန်တော်တို့ သင်္ချာဥာဏ်စမ်းတစ်ပုဒ်မှာ သင်ဟာ မှန်တိုင်း တစ်ပုဒ်ကို 5 မှတ်ရမယ်။ အောက်ပါဇယားထဲမှာ x က သင်မှန်အောင်ဖြေထားတဲ့ အပုဒ်အရေအတွက်တွေပါ။ ပြီးတော့ y က သင်ဥာဏ်စမ်းမှာရတဲ့ ရမှတ်ပေါင်းကို ပြတာပါ။ ဒီကိန်းရှင် နှစ်ခုရဲ့ဆက်သွယ်ချက်ကို အောက်ပါ equation နဲ့ဖော်ပြနိုင်ပါတယ်။ y = 5x. equation ကို graph ဆွဲပြပါ။ ဒီတော့ သင် တစ်ချို့အမှတ်တွေလည်းကြည့်နိုင်ပါတယ်။ ဆိုကြပါစို့ အကယ်လို့ ကျွန်တော် တစ်ပုဒ်မှမမှန်ဘူးဆိုရင် ကျွန်တော့်အမှတ်က 0 ဖြစ်မှာပါ။ ဒီတော့ အဲဒါကို graph ဆွဲရင် တစ်ပုဒ်မှ မမှန်တော့ တစ်မှတ်မှမရတော့ဘူးပေါ့။ ပြီးတော့ အကယ်လို့ ကျွန်တော်က တစ်ပုဒ်မှန်ရင် ဇယားကပြလိမ့်မယ် ဒါမှမဟုတ် ကျွန်တော်တို့အတိကျ မှန်းလို့ရတယ်။ ကျွန်တော်တစ်ပုဒ်မှန်တိုင်း 5 မှတ်စီရမယ်။ ဒီတော့ ကျွန်တော်တစ်ပုဒ်မှန်ရင် ကျွန်တော်က အမှတ် 5 မှတ်ရမယ်။ ဒါကိုဇယားထဲမှာလည်းကြည့်နိုင်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ဒီမှာ တစ်ပုဒ်ကို 5 မှတ်ဆိုတာ တွေ့နိုင်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ နှစ်ပုဒ်အထိယူမယ် ဒီတော့ 10 မှတ်ဆိုတာတွေ့နိုင်ပါတယ်။ ကြိုက်တာကိုယူလို့ရတယ်။ မျဉ်းတစ်ခုသတ်မှတ်ဖို့ အမှတ်နှစ်ခုရှိရင်ရပြီ။ ဒါဆို ကျွန်တော်တို့ ပြီးပြီပေါ့။
We have the equation 20 minus 7 times x is equal to 6 times x minus 6. And we need to solve for x.
. 20 - 7x = 6x - 6 ရွိတယ္ဆိုပါစို႕။ x ကို ရွာရေအာင္။ ပထမဆံုး ကၽြန္ေတာ္လုပ္ခ်င္တာကေတာ့ ကိန္းေသေတြ ျဖစ္ေနတဲ့ 20 နဲ႔ -6 ကို ညီမွ်ျခင္းရဲဲ႕ တစ္ဖက္ျခမ္းကို ပို႕ခ်င္တာပါ။ ညာဘက္ျခမ္းကို ပို႕ၾကည့္ရေအာင္။ ျပီးရင္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႕ 7x နဲ႔ -6x ကုိ ဘယ္ဘက္ျခမ္းကို ပို႕မယ္။ ဘယ္ဘက္မွာ ရွိတဲ့ 20 ကို ဖယ္ဖို႔ အဲ့ 20 ကို ႏုတ္ၾကစို႔။ 20 ကို ဘယ္ဘက္က ႏုတ္မယ္။ ဒါေပမယ့္ ညီမွ်ျခင္းရဲ႕ ဘယ္ဘက္မွာ ရွိိတဲ႔ ကိန္းကုိ နုတ္မယ္ဆိုရင္ ညာဘက္မွာ ရွိတဲ့ ကိန္္းကို တစ္ခုခု လုပ္ရမယ္။ ဒီ ညီမွ်ျခင္းကို ဆက္ညီေစဖို႔ျဖစ္တယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဘယ္ဘက္မွာ လုပ္ခဲ့တဲ့ အတို္င္း ညာဘက္ကို လည္း လုပ္ဖို႕ လိုတယ္။ ယခု ကၽြန္ေတာ္ ဘယ္ဘက္က 20 ႏုတ္မယ္။ ညာဘက္ကလည္း 20 ႏုတ္မယ္။ ညာဘက္မွာ ရွိတဲ့ 20 ထဲက 20 ႏုတ္မယ္ဆိုရင္ အေျဖက 0 ေပါ့။ 20 ကို ႏုတ္ရတဲ႔ ရည္ရြယ္ခ်က္ကလည္း ညာဘက္မွာရွိတဲ့ ကိန္းေသကို ေဖ်ာက္ခ်င္လို႕ပဲ။ ဒါက မခက္ပါဘူး။ ဒါဆိုရင္ ဘယ္ဘက္မွာ -7 ပဲက်န္လိမ့္မယ္။ . ဘယ္ဘက္ မွာ က်န္ခဲ့တဲ့ -7 နဲ႔ ညာဘက္မွာ က်န္ခဲ့တဲ့ ကိန္္းဂဏန္းေတြနဲ႔ သြားတူတာေပါ့။ ညာဘက္မွာ 6x ရွိမယ္။ အဲဒါကုိ ဘာမွမလုပ္နဲ႔။
But then I have a negative 6 minus 20.
-6 ထဲကေန 20 ကုိ ႏုတ္မယ္။ ေဒါင္လိုက္မ်ဥ္းေၾကာင္းအရ ဆိုရင္ -6 က 0 ရဲ႕ ေအာက္မွာ ရွိတယ္။
So if I'm already 6 below 0 on the number line, and I go another 20 below that, that's at negative 26. Now, the next thing we want to do is we want to get all the x terms on the left-hand side. So we don't want this 6x here, so maybe we subtract 6x from both sides.
-6 ကေန ေနာက္ထပ္ အစိတ္ေပါင္း (-20) ထပ္ဆင္းလိုက္မယ္ ဆိုရင္ စုစုေပါင္း -26 ျဖစ္သြားမွာေပါ့။ ေနာက္တစ္ခု ဘာလုပ္မလဲဆိုေတာ့ x ပါ၀င္တဲ့ ဂဏန္းေတြကို ဘယ္ဘက္ကို ပိုဖို႔ပဲ။ ဒါဆိုရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ညာဘက္မွာ 6x မလိုေတာ့ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ 6x ကုိ ႏွစ္ဖက္လံုးကေန ႏုတ္ရေအာင္။ ညာဘက္ကေန ႏုတ္္မယ္။ ဘယ္ဘက္ကလည္း ႏုတ္မယ္ဆိုရင္ ဘာရမလဲ။ .
The left-hand side, negative 7x minus 6x, that's negative 13x.
-7x -6x ဆိုေတာ့ -13x ဟုတ္တယ္မလား။
Negative 7 of something minus another 6 of that something is going to be negative 13 of that something.
-7 နဲ႔ -6 ဆိုရင္ လကၡဏာ တူေတာ့ ေပါင္းမယ္ဆို
And that is going to be equal to 6x minus 6x. That cancels out. That was the whole point by subtracting negative 6x.
-13 ရမယ္။ ညာဘက္ကေန 6x ကို -6x ႏုတ္မယ္ဆိုရင္ အဲ႔ ၂ ခု ေက်သြားမယ္။ အဲ့ဒါ 6x ႏုတ္္ရတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ပဲ။
And then we have just a negative 26, or minus 26, depending on how you want to view it, so negative 13x is equal to negative 26.
-26 ပဲ က်န္လိမ့္မယ္။ -13x က
Now, our whole goal, just to remember, is to isolate the x. We have a negative 13 times the x here. So the best way to isolate it is if we have something times x, if we divide by that something, we'll isolate the x.
-26 နဲ႔ ညီသြားျပီေပါ့။ ကၽြန္ေတာ္တို ႔လိုခ်င္တာက x ရဲ႕တန္ဖိုး ကၽြန္ေတာ္တို႔ မွာ - 13x ရွိတယ္။ အဲ့ဒါကို အေကာင္းဆံုးေျဖရွင္းနည္းက ကၽြန္္ေတာ္တို႔ မွာ ရွိေနတဲ့ x အၾကိမ္္ေရ နဲ႔ သြားစားမယ္ဆိုရင္ x ရဲ႕တန္ဖိုးကို ရမယ္။ ဒါေၾကာင့္ -13 နဲ႔စားရမယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ သိတဲ့အတိုင္းပဲ ညီမွ်ျခင္းရဲ႕ ဘယ္ဘက္ျခမ္းကို တစ္ခုခု လုပ္ရမယ္ဆိုရင္ ညာဘက္ျခမ္းကို လည္း တစ္ခုခု လုပ္ရမယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ႏွစ္ဖက္လံုးကုိ
So we're going to have to divide both sides of the equation by negative 13. Now, what does the left-hand side become? Negative 13 times x divided by negative 13, that's just going to be x.
-13 နဲ႕စားရမယ္။ ဒါဆိုရင္ ဘယ္ဘက္ျခမ္းမွာ ဘာက်န္မလဲ။ 13x ကို -13 နဲ႕ စားမယ္ဆိုေတာ့ x ပဲက်န္မွာေပါ့။ အၾကိမ္ အေရအတြက္ x ရွိတဲ႔ ကိ္န္းကို အဲ့ အၾကိမ္အေရအတြက္ နဲ႔စားမယ္ဆိုရင္ x ပဲ က်န္မယ္ ။ အဲ့ေတာ့ ညီမွ်ျခင္းရဲ႕ ဘယ္ဘက္ျခမ္းမွာ x ပဲက်န္ေတာ့တယ္။ x က ¬-26 ကို -13 နဲ႔စားတာနဲ႕သြားတူတယ္။
Well, that's just positive 2, right? A negative divided by a negative is a positive. 26 divided by 13 is 2.
-26 ကို -13 နဲ႔စားေတာ့ 2 ရမွာေပါ့။ အႏုတ္ကုိ အႏုတ္နဲ႔စားရင္ အေပါင္းျဖစ္တယ္ေလ။ 26 အစား 13 ။ အဲ့ဒါ ငါတို႕ အေျဖပဲ။ အဲ့ဒါ ငါတို႕ အေျဖပဲ။ အဲ့ အေျဖ မွန္၊ မမွန္ စစ္ ၾကည့္ရေအာင္။ အကၡရာကိန္းဂဏန္း ေတြရဲ႕ စိ္တ္၀င္စားဖြယ္ တစ္ခ်က္က ကြ်န္ေတာ္တို႔ ရထားတဲ့ အေျဖကုိ ျပန္စစ္ႏိုင္တာပါပဲ။ မူလ ညီမွ်ျခင္းထဲမွာသြားျပီးေတာ့ အစားထိုးရေအာင္။ 20 - 7x ဆိုျပီးရွိမယ္။ x က 2 ဆိုေတာ့ 20 - (7 * 2) က ညာဘက္ျခမ္းမွာ တဲဲ့ 6x-6 နဲ႔ ညီတယ္ဆိုေတာ့ (6 * 2) -6 နဲ႔တူတယ္ ဆိုတဲ့ သေဘာေပါ့။ ဘယ္ဘက္နဲ႔ ညာဘက္တူတယ္ဆိုတာကို ဆန္းစစ္ရေအာင္။ ဘယ္ဘက္မွာ 20 - ( 7 * 2 ) ကို ရွင္းမယ္ဆိုရင္ 14 ရမယ္။ 20 ထဲက 14 ႏုတ္မယ္ဆိုရင္ 6 က်န္မွာေပါ့။ အဲ့ဒါက ဘယ္ဘက္ျခမ္းကို ရွင္းလိုက္ရင္ ရတဲ့ အေျဖပါပဲ။ ညာဘက္ျခမ္းကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔မွာ ( 6* 2 ) ရွိမယ္။ ဆိုလိုခ်င္တာက 12-6 ရွိမွာ 12 ထဲက 6 ကို ႏုတ္္မယ္ဆိုရင္ 6 က်န္မွာေပါ့။ ေနာက္ဆံုးေတာ့ ငါတို႔ အေျဖမွန္ ရျပီပဲ။ .
What I wanna do in this video is give an introduction to the language Or some of the characters that we use when we talk about geometry and I guess the best place to start is even think about what geometry means As you might recognize the first part of geometry right over here
ဒီဗီြဒီယို ဟာဒီဘာသာရပ္အတြက္ မိတ္ဆက္နိဒါန္းေလးပါ။ ဒါမွမဟုတ္ ဂ်ီေအာ္ေမထရီ မွာသုံးတဲ့ သေဘာတရားအခ်ဳိ႕အေၾကာင္းေၿပာမွာပါ။ ဂ်ီေအာ္ေမထရီဆိုတာ ဘာကိုဆိုလိုတာလဲ စေၿပာပါမယ္။ ဂ်ီေအာ္ေမထရီ အေၾကာင္းအခုစေၿပာပါမယ္။ ဂ်ီအိုဆိုတဲ့ပင္ရင္းစကားလုံးကို
The same word that you see in things like Geography and Geology And this comes this refers to the earth This refers
Geography(ပထ၀ီဘာသာရပ္)နဲ႕ Geology(ဘူမိေဗဒဘာသာရပ္)ေတြမွာၿမင္ဖူးပါလိမ့္မယ္။ ဒီစကားက Earth(ေၿမၾကီး)ကို ညႊန္းပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဒီေမထရီ ဆိုတဲ့အပိုင္းကို ေတြ႕ပါလိမ့္မယ္။ ေမထရီ ဆိုတာကို Trigonometry စတဲ့စကားလုံးေတြမွာေတြ႕ဖူးပါလိမ့္မယ္။ ေမထရီ ဒါမွမဟုတ္ မက္ထရစ္စနစ္ဆိုတာ Measurement (တိုင္းတာၿခင္း) ဒါမွမဟုတ္ Measure ဆိုတဲ့ အတိုင္းအတာကေန လာတာပါ။ ဒါေၾကာင့္ ဂ်ီေအာ္ေမထရီဆိုတာ ေၿမၾကီးနဲ႕ပတ္သက္တဲ့တိုင္းတာၿခင္းလို႕ ဆိုလိုပါတယ္။ နာမည္ အေနနဲ႕ေတာ့မဆိုးပါဘူး။ ဘာလို႕လဲဆိုေတာ့ အဲဒါေတြအေၿခခံတဲ့ ဘာသာရပ္တစ္ခုၿဖစ္လို႕ပါပဲ။ တကယ္ကေတာ့ ဂ်ီေအာ္ေမထရီဆိုတာ ပုံစံေတြ(Shapes) ၊ အကြာအေ၀းေတြ (Space) နဲ႕ အရာ၀တၳဳေတြရဲ႕ ဆက္စပ္မႈကိုေလ့လာတဲ့ ဘာသာရပ္ပါ။ ဒါေတြကို ဂ်ီေအာ္ေမထရီကို သင္ စတင္ေလ့လာလိုက္တာနဲ႕ သိလာမွာပါ။ သင္ဟာ မ်ဥ္းေတြ ၊ ၾတိဂံေတြ နဲ႕ စက္၀ိုင္းေတြ အေၾကာင္း သင္ယူရပါမယ္။ ၿပီးေတာ့ ေထာင့္(Angle)ေတြနဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး သင္ယူရပါမယ္။ ၿပီးေတာ့ ဒီဟာေတြအားလုံးကို တၿဖည္းၿဖည္း အေသးစိတ္ အဓိပၸါယ္သတ္မွတ္ၿပီး ရွင္းလင္းၿပပါမယ္။ ေနာက္ထပ္၊ေနာက္ထပ္ေတြ ပုံစံ(Pattern) ကဲ့သို႕အရာေတြ ၿပီးေတာ့ သုံးဘက္ၿမင္အေနအထားေတြ ဆက္ေလ့လာသြားပါမယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီဘာသာရပ္ဟာ ကၽြႏု္ပ္ တို႕ ၿမင္ေနရတဲ့အရာ အားလုံးနီးပါးပါပဲ။ က်ြႏု္ပ္တို႕ နားလည္ထားတဲ့ သခ်ာၤသေဘာတရားေတြကို ဂ်ီေအာ္ေမထရီမွာ တနည္းနည္းနဲ႕ စုဖြဲ႕ေဖၚၿပႏိုင္ပါတယ္။ အခု အေၿခခံကေန စေလ့လာပါမယ္။ ဂ်ီေအာ္ေမထရီရဲ႕ ဒီအစမွတ္ေနစၿပီး ကၽြပ္ႏု္တို႕ ေလ႔လာပါမယ္။ အမွတ္(အစက္) ေလးတစ္ခုကေနစပါမယ္။ ဒီအမွတ္ေလးပါ။ ဒါဟာ အစက္ေသးေသးေလးတစ္ခုပါပဲ။ ဒါကို အမွတ္(Point) လို႕ေခၚရေအာင္။ ၿပီးရင္ ဒါကို အဓိပၸါယ္ သတ္မွတ္ေဖၚၿပပါမယ္။ သခ်ာၤဘာသာရပ္ရဲ႕ ေပ်ာ္စရာေလးေတြက သင္အဓိပၸါယ္သတ္မွတ္ခ်က္ေလးေတြလုပ္ႏိုင္တာပါပဲ။
I think it's important [that] people look at art, because we live in a visual world. And understanding, and looking at, and thinking about the way images communicate - in all kinds of ways - is important to being alive today. If one has heightened visual acumen - which you get from spending time looking at things - whether it's looking at newspaper photos closely or looking at works in a museum or looking at your surroundings - or birds - more closely, that sort of attention to an environment makes you a better person.
အႏုပညာကိုၾကည့္ရႈခံစားျခင္းဟာ အေရးပါပါတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ကြ်န္ေတာ္ရဲ႕ေန႔စဥ္ဘ၀ကျမင္ကြင္းေတြနဲ႔ျပည့္ေနတာေၾကာင့္ပါ ပံုေတြတစ္ပံုနဲ႕တစ္ပံု ဆက္သြယ္မႈေတြကို နည္းလမ္းမ်ိဳးစံုႏွင့္ နားလည္ျခင္း၊ၾကည့္ရႈျခင္းနဲ႔ ေတြးေတာခံစားျခင္းတို႔ဟာ ဒီေန႔ေခတ္မွာအေရးပါလွပါတယ္ လူတစ္ေယာက္ကအရာ၀တၴဳေတြကိုအခ်ိန္ၾကာၾကည့္ေနျခင္းမွ အျမင္အာရံုထက္ျမက္လာၿပီး တစ္ခုခုသိလာမယ္ဆိုရင္ သတင္းစာထဲကပံုေတြကိုအနီးကပ္ၾကည့္ျခင္းျဖစ္ျဖစ္ ျပတိုက္ထဲကလက္ရာေတြကိုၾကည့္ျခင္းျဖစ္ျဖစ္ ေဘးပတ္၀န္းက်င္၊ ငွက္ေတြကိုအနီးကပ္ၾကည့္ျခင္းျဖစ္ျဖစ္ အဲ့လို ပတ္၀န္းက်င္ကို အာရံုစိုက္ျခင္း အားျဖင့္ သင္ပိုမိုေကာင္းမြန္ေသာသူျဖစ္လာပါမယ္ သင္ဟာ လက္ရွိေနရာကို ပိုသိၿပီး ပိုသတိမူမိလာလိမ့္မယ္ တစ္ခါတစ္ေလ အခ်ိဳ ႔လူေတြက အႏုပညာကိုၾကည့္ရႈခံစားျခင္းဆိုတာ ျပတိုက္လိုမ်ိဳးေနရာေတြကိုသြားၾကည့္ျခင္းလို႔ထင္ၾကပါတယ္ ဒါေပမဲ့အႏုပညာဆိုတာေနရာတိုင္းမွာရွိပါတယ္ တစ္ခါတစ္ရံလမ္းထဲမွာေတာင္ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္၊ တစ္ခါတစ္ေလက်ရင္ ဗိသုကာလက္ရာေတြမွာေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္ ဒါေၾကာင့္ျပတိုက္သြားမွ အႏုပညာခံစားမွမဟုတ္ပါဘူး ပန္းျခံ၊အေဆာက္အအံု၊ရုပ္ရွင္ၾကည့္ျခင္း စတာေတြမွလည္း အႏုပညာခံစားလို႔ရပါတယ္ ဒါဆိုေန႔စဥ္ဘ၀တိုင္းမွာအႏုပညာရွိပါတယ္ ကၽြန္႔ေတာ့အတြက္ေတာ့သတိထားျခင္းကအထိကပါပဲ ပထမဆံုးထင္ျမင္ခ်က္ရဲ႕ေနာက္ကဆိုုလိုုရင္းကိုုျမင္တတ္ဖို႔ပါပဲ လူေတြကအႏုပညာတစ္ရပ္ကိုၾကည့္ျပီး ၾကိဳက္တယ္၊မၾကိဳက္ဘူးလို႔ေျပာၾကပါတယ္ အေစာပိုင္းမွာပဲႀကိဳတင္ဆံုုးျဖတ္ၾကပါတယ္ ဒါမဲ့ သင္ခဏရပ္ျပီး အဲ့အႏုပညာေပၚကိုနည္းနည္းစူးစိုက္ၾကည့္လိုက္ရင္ သင္အရင္ကသတိမထားမိတာကို အေသးစိတ္သတိထားမိလာလိမ့္မယ္ ဒီအရည္အခ်င္းကို အႏုပညာအျပင္ ဘ၀ရဲ႕ေနရာအမ်ားၾကီးမွာသံုးႏိုင္ပါတယ္ သင္ရပ္ေနတဲ့ေနရာကို ျဖည္းျဖည္းခ်င္း သတိထားၾကည့္ၾကည့္ပါ စကားေျပာတာကိုေတာင္ရပ္ပါ ဥပမာ သင့္ရဲ႕နားေတြကိုဖြင့္ျပီး အာရံုစိုက္ပါ သင္သာ ခဏအခ်ိန္ယူျပီး နားေထာင္ခံစားၾကည့္ရင္ သင့္မွတ္သားႏိုင္တဲ့အခ်က္ေတြအမ်ားၾကီးေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္
Lets say i run some type of sheep farm or some type of wool producing business and in year one i go out there and buy a bunch of sheep and i put them on some land and i go and buy the sheep for one million dollars and i buy the land for 1.2 million dollars so we have 2.2 million dollars in assets.
ကြ်န္ေတာ္ သိုးၿခံတၿခံ ေထာင္၊ သိုးေမႊး ထုတ္ၿပီး စီးပြားေရးလုပ္တယ္ဆိုပါစို ့၊ပထမ တစ္ႏွစ္မွာ
Nothing confusing there .Now lets go to year two and think about how we want to account for the sheep and the land so one way we could say this the sheep are still there the land is still there i paid a million dollars for the sheep and they are all still there so ill put on my books that the sheep are still one million dollars and i paid 1.2 million dollars for the land so ill put on my books that the landis one .two million dollars so in this situation i have accounted for the sheep and the land based on their historical cost, so let me write this down this is based on historical cost .Now another and this is a legitimate way to account for things especially if theres no other way to really think about what my sheep or my land are worth .Look this is what i paid for them now lets say there is an active market in sheep and you can get a sheep apraiser to come over to your farm to come and tell you how much you sheep are worth andyour sheep appriaser comes and says wow your sheep are looking good but theresbeen a big, id dont know,sheep epidemic in another part of the country so there's a sheep shortage so your sheep are actually worth a lot more that they were last year and they say i think you sheep are now worth 2 million dollars .so you say Hey wow! the market value of my sheep is two million so you could say instead of putting one million there let me put two million dollars for my sheep and lets say the land is also appreciated the highways gone by and someone wants to build a development nearby so theres the fair value of you land is also going up maybe its also two million dollars. so both of theses so this is two million and this is two mililion so this right over here you could view the market value or the fair value of your sheep. Now either one of these is legititmate ways of accounting but its good to know the difference
က်ေနာ္ သိုးတစ္အုပ္ ဝယ္မယ္၊ ၿပီးရင္ သူတို႔ကို ေျမေနရာ တစ္ခုမွာ ထားရမယ္။ သိုးအုပ္ ဝယ္ဖို႔ကို ေဒၚလာ တစ္သန္း သံုးမယ္။ သိုးထားမယ့္ ေျမေနရာ အတြက္ ေဒၚလာ ၁.၂ သန္း သံုးမယ္ဆိုရင္၊ ကြ်န္ေတာ့္ အေနနဲ႔ စုစုေပါင္း ေဒၚလာ ၂.၂ သန္း ရင္းထားတယ္ေပါ့ ဒီအထိ ရွင္းလင္းမယ္ ထင္တယ္။ ကဲအခု ဒုတိယ တစ္ႏွစ္ကို ဆက္ၾကည့္ရင္၊ ကြ်န္ေတာ္တို႔ စာရင္းအင္းအရ တြက္ခ်က္ၾကည့္မွာက သိုးေကာင္ေရရယ္၊ ေျမေနရာရယ္ ကိုေပါ့ တနည္း ဆိုရရင္ သိုးေတြလည္း ဒီအတိုင္းရွိတယ္၊ ေျမေနရာလည္း ဒီအတိုင္း ရွိေနတယ္။ ဒီေတာ့ သိုးအတြက္ ကြ်န္ေတာ္ သံုးထားတဲ့ ေဒၚလာတစ္သန္းက ဒီအတိုင္းပဲ။ ဒါကို က်ေနာ့္ ေငြစာရင္းမွာ ထည့္ရင္ သိုးအုပ္ အတြက္က ေဒၚလာ ၁ သန္းနဲ႔ က်န္တဲ့ ၁.၂ သန္းက ေျမေနရာ အတြက္ သံုးထားတယ္၊ ဒီေတာ့ ေျမေနရာအတြက္ ၁.၂ သန္းကို ေငြစာရင္းမွာ ထပ္ထည့္တယ္။ ဒီအေနအထားမွာ သိုးနဲ႔ ေျမေနရာအတြက္ ေငြစာရင္းမွတ္တာကို မူရင္းမတည္ေငြ (historical cost) အျဖစ္ ထည့္သြင္းတယ္။ ဒီမွာ h.i.s.t.o.r.i.c.a.l c.o.s.t လို႔ ကြ်န္ေတာ္ ခ်ေရးမယ္။ ဒါဟာ သိုးအုပ္နဲ ့ေၿမေနရာ ေတြရဲ ့ ကာလတန္ဖိုးကို ထည့္မတြက္ဘဲ မူရင္းေစ်းအတိုင္း ထားျပီးတြက္ထားတာၿဖစ္တယ္။ အခု သိုးေတြ ေစ်းကြက္မွာ အေရာင္းသြက္ေနတယ္ဆိုပါေတာ့ ဒီေတာ့ ကြ်န္ေတာ္ သိုးေစ်းၿဖတ္တဲ့သူ ကိုေခၚၿပီး ေစ်းၿဖတ္ခုိင္းမယ္ ဆိုပါေတာ့ အ့ဲလူက ကြ်န္ေတာ့္သိုးေတြက ထြားေနလို ့ပဲၿဖစ္ၿဖစ္ ဒါမွမဟုတ္ တၿခားနိုင္ငံမွာ သိုးေတြရွားေနလို ့ပဲၿဖစ္ၿဖစ္ သိုးေစ်းက ၂ သန္းတန္တယ္လို ့ေစ်းၿဖတ္မယ္ ဒီေတာ့ သင္ဟာ ကြ်န္ေတာ့ရဲ ့ေစ်းကြက္တန္ဖုိး ကို ၂သန္းလို ့သိရမယ္ ဒီေနရာမွာ သိုးအုပ္ေစ်းက ၁ သန္းထည့္မယ့္အစား ၂သန္းလို ့ေရးရမယ္ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ေၿမေစ်းကလည္း ကိုယ့္ေနရာနားမွာ စည္လာလို ့ ၂သန္း တန္လာၿပီဆိုပါစို ့ ဒီေတာ့ဒီနွစ္ခုလံုးက ၂သန္းစီ ၿဖစ္လာၿပီး ဒါဟာသင့္ရဲ ့ သိုးလုပ္ငန္းကေစ်းကြက္တန္ဖိုး ၿဖစ္လာပါတယ္။ အခုဒီတြက္နည္းနွစ္ခုလံုးက စရင္းအင္းရဲ ့စံပံုစံေတြၿဖစ္ၾကပါတယ္ ဒါက မူရင္းမတည္ေငြၿဖစ္ၿပီး၊ ဒါကေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို ့ေစ်းကြက္ကြ်မ္းက်င္သူေတြနဲ ့ၿဖစ္ေစ ကိုယ္တိုင္ခန္ ့မွန္းၿပီးၿဖစ္ေစ လက္ရွွိ ေစ်းကြက္တန္ဖိုးကိုတင္ၿပရာမွာ အသံုးအမ်ားဆံုးၿဖစ္တဲ့ ေစ်းကြက္တန္ဖိုး ရလဒ္ၿဖစ္ပါတယ္ ဒီေတာ့ မူရင္းမတည္ေငြ ဆိုတာက သင္ကုန္က်ထားတဲ့ေငြၿဖစ္ၿပီး ေစ်းကြက္တန္ဖိုးကေတာ့ လက္ရွိေစ်းကြက္ေပါက္ေစ်းၿဖစ္ပါတယ္ အမည္အားၿဖင့္နားလည္ရခက္ေပမယ့္ ရွာရတာေတာ့
Find the probability of rolling even numbers three times using a six-sided die numbered from 1 to 6. So let's just figure out the probability of rolling it each of the times.
. အခု အံစာတံုးတစ္တံုး ၃ ၾကိမ္ေခါက္ျပီးေတာ့ စံုကိန္းေတြ၏ ျဖစ္ႏိုင္ေျခကိုရွာပါ။ ဒါဆို အံစာတံုးကိုလိမ့္လိုက္တိုင္းမွာ ျဖစ္ႏို္င္ေျခေတြကိုရွာရေတာ့မွာေပါ့။ ဒါသည္ စံုကိန္းေတြ၏ ျဖစ္ႏိုင္ေျခေနာ္။ ကဲ အံစာတံုးကို စံုကိ္န္းရေအာင္လိမ့္မယ္။ သူ ့ရဲ ့ျဖစ္ႏိုင္ေျခကိုရွာေဖြၾကည့္ၾကရေအာင္။ ေကာင္းျပီ ဒါဆို ျဖစ္ႏိုင္ေျခစုစုေပါင္းဘယ္ႏွခုထြက္လို ့လာမလဲ လိွမ့္တဲ ့အၾကိမ္အေရအတြက္ေရာဘယ္ေလာက္မ်ားမ်ားရလာမလဲ။ ေကာင္းျပီ။ သင္က ၁၊၂၊၃၊၄၊၅၊၆ ကိုရလာမယ္။ ျပီးေတာ့ဘယ္ေလာက္ ေတြကေရာ ဒီ ျပသနာကိုရွင္းလင္းလိမ့္မလဲ။ သူတို ့ေတြကေတာ့ စံုကိန္းေတြပါပဲ။ ေကာင္းျပီ။ျဖစ္ႏို္င္တာကေတာ့ ၂ သို ့မဟုတ္ ၄ သုိ ့မဟုုတ္ ၆ေပါ့ ဒါျဖင့္ ျဖစ္ႏို္င္ေျခဆိုတာသည္ သင္လိုအပ္တဲ ့အေျခအေနကိုတြဲလိုက္တာပဲျဖစ္တယ္။ သင့္၏အေျခအေနသည္ ဒီေနရာမွာ။ ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိတဲ ့အေျခအေနေတြကေတာ့ စံုကိန္းကို လွိမ့္မယ္ဆိုရင္ ၃ၾကိမ္ရွိမယ္ေနာ့္။ သူသည္ ျဖစ္ႏိုင္ေျခအေျခအေန ၆ခုထဲကေနမွ ၃ခု ထြက္လာတာျဖစ္တယ္။ ဒီေနရာမွာ ၆ ခု ထဲမွ ၃ ခုထြက္တယ္ဆိုေတာ့ စံုကိန္းနဲ ့ပတ္သက္ျပီးေတာ့ အံစာတံုးကိုလိွမ့္တာ၏ျဖစ္ႏိုင္ေျခသည္ ၂ပိုင္း၁ ပိုင္းျဖစ္တယ္။ သူတို ့အခု လိွမ့္ေတာ့မယ္ ကြ်န္ေတာ္တို ့က စံုကိန္းေတြ၏ ျဖစ္ႏုိုင္ေျခအတြက္ သံုးၾကိမ္လိွ္မ့္မယ္။ ေနာက္ျပီး ဒါေတြက တစ္ၾကိမ္နဲ ့တစ္ၾကိမ္ဘာမ်ွသက္ဆိုင္ျခင္းမရွိပါဘူး။ တစ္ခါလိွမ့္ျပီးေနာက္တစ္ၾကိမ္အတြက္အက်ိဳးသက္ေရာက္မူ ့မျဖစ္ေစႏုိင္ပါဘူး။ သုိ ့ေသာ္ တစ္ခ်ိဳ ့အေလာင္းအစားလုပ္သူေတြကေတာ့ထင္ျမင္မူ ့ေတြရွိတယ္။ ေနာက္တစ္ၾကိမ္အတြက္ ဘာမွ်အက်ိဳးသက္ေ၇ာက္မူ ့မရွိဘူးေနာ္။ ဒါဆို အံစာတံုးကို စံုကိန္းအတြက္သံုးၾကိမ္လိွမ့္ျခင္းသည္ တစ္ၾကိမ္လွိမ့္ျခင္းနဲ ့လဲတူတယ္။ သိုိ ့မဟုတ္ မ်က္ႏွာျပင္ ၆ဖက္ပါတဲ ့အံစာတိုင္းမွာ ဒီျဖစ္စဥ္ကတူညီစြာ တစ္ၾကိမ္ျပီး တစ္ၾကိမ္ျဖစ္ေပၚေနမွာပါပဲ။ ဟုတ္ျပီ။ဒါကြ်န္ေတာ္တို ့၏ ပထမဆံုးအၾကိမ္လွိမ့္ျခင္းပဲ။ ကြ်န္ေတာ္တို ့ဒါကို ကူးယူမယ္ ဘာလို ့ဆိုေတာ့ ဒီအရာေတြဟာ တစ္ၾကိမ္ျပီးတစ္ၾကိမ္ျဖစ္ေပၚေနမွာပဲေလ။ ဟုတ္တယ္မလား။ အခုပထမဆံုးလွိမ့္ျပီ။ ဘာက်လဲ။ ကြ်န္ေတာ္တို ့ဒုတိယအၾကိမ္လွိမ့္ျပီ။ တတိယအၾကိမ္.။ သူ တို ့ေတြကတစ္ခုခ်င္းဆီပဲ ဘာမွပတ္သက္ျခင္းမရွိပါဘူး။ ဒါဆို ၂ပိုင္း၁ ပိုင္းနဲ ့ညီတယ္ေပါ့။ ဒီမွာလဲ ၂ ပိုင္း၁ ပိုင္း ဒီမွာလဲ ၂ ပိုင္း၁ပိုင္း ေနာက္ ၈ ခါမွာ၁ ခါနဲ ့ညီတာေပါ့။ သံုးၾကိမ္သင္ လွိမ့္တိုင္းလွိမ့္တိုင္းမွာ စံုကိန္းက်ရန္ ျဖစ္ႏုိင္ေျခသည္ ၈ပုံ ပံုရင္ ၁ပံုေပါ့။ ဒီတစ္ၾကိမ္ေရာ။ ဒီတစ္ၾကိမ္ေရာ။ဒီတစ္ၾကိမ္ေရာေပါ့
After one of the previous banking videos, I got a comment: "If everyone puts gold in the banks, what can they use to transact, or to buy food, or to pay for services, et cetera?" And that is an excellent segue into the notion of a bank note. bank note...
ျပီးခဲ့တဲ့ဘဏ္လုပ္ငန္းဗီဒီယိုေတြကိုၾကည့္ျပီးေနာက္ လူတိုင္းဟာဘဏ္ထဲမွာေရႊေတြထည့္ရင္ သူတို႔ဟာကုန္သြယ္ဖို႔၊အစားအစာ၀ယ္ဖို႔စရိတ္ေတြ စတာေတြကို ေပးဖို႔ဘာကိုသံုးမလဲလို႔ သံုးသပ္မိပါတယ္ အဲ့ဒါဟာဘဏ္စုစာအုပ္ေတြကိုအေကာင္းဆံုးနားလည္ႏိုင္မယ့္နည္းပါပဲ ဘဏ္စုစာအုပ္ သင္ဒီစကားလံုးကိုၾကားဖူးပါလိမ့္မယ္
You've probably heard the word before, maybe in some Charles Dickens' novel or something, but we're going to find out in this video it's actually a much more familiar concept than you ever realized and you probably have some of these bank notes in your wallet as we speak. Let's go back to our example. I have the Bank of Sal.
Charles Dickens ရဲ႕ စာအုပ္အခ်ိဳ ႔မွာေပါ့ ဒါေပမယ့္ဒီဗီယိုထဲမွာအေျဖရွာၾကည့္ၾကမယ္ ဒါဟာသင္နဲ႔ရင္းႏွီးျပီးသားအေတြးေခၚပါပဲ ျပီးေတာ့သင့္ပိုက္ဆံအိတ္ထဲမွာလည္း ဒီဘဏ္စာအုပ္ေတြ အခုရွိေနႏိုင္ပါတယ္ ဥပမာကိုျပန္ၾကည့္ရေအာင္ ငါ့မွာ Sal ဘဏ္စာအုပ္ရွိပါတယ္ ငါ ေရႊတံုး၁၀၀ ကိုသံုးလိုက္ပါတယ္ ဒါဟာငါ့ရဲ႔လက္က်န္ေငြပါပဲ ပံုဆြဲျပပါမယ္ ငါ့မွာေရႊတံုး၁၀၀ ရွိတယ္ ေနာက္ျပီးအဲ့ဒါကိုအေဆာက္အံုေဆာက္ဖို႔သံုးလိုက္တယ္ ဒါေၾကာင့္ဒီေရႊတံုး၁၀၀ဟာေဆာက္လုပ္သူေတြဆီေရာက္သြားမယ္ သူတို႔ဟာျမိဳ ႔ျပင္ကျဖစ္တဲ့အတြက္ အဲ့ဒါကိုငါနဲ႔ဘဏ္မွာျပန္မအပ္ထားပါဘူး ဒါကငါ့ရဲ႕အေဆာက္အအံုပါ သင္ျမင္လားေတာ့မသိပါဘူး ဒါဟာအေဆာက္အအံုရဲ႕ပံုစံငယ္ေလးပါ ေနာက္ျပီးျမိဳ ႔မွာရွိတဲ့လူအားလံုးကို ငါ့ဆီကိုလာျပီးသူတို႔ေရႊေတြကိုအပ္ႏွံပါတယ္ ငါ့အေဆာက္အအံုကခိုင္ခံ့ျပီးလံုျခံဳလို႔ေပါ့ သူတို႔မီးခံေသတၲာထက္ပိုလံုျခံဳတယ္ေလ ဒါ့ေၾကာင့္သူတို႔ဟာေရႊတံုး(၁၀၀၀)ငါ့ဆီလာစုပါတယ္ ေရႊတံုး(၁၀၀၀) ငါ့လက္က်န္ရွင္းတမ္းစာအုပ္ရဲ႕ေပးရန္ရွိစာရင္းထဲမွာ ေရႊတံုး(၁၀၀၀)ေခ်းထားတယ္လို႔ေျပာလို႔ရတယ္ ေရႊတံုး(၁၀၀၀)ေခ်းထားတယ္ ငါ့ရဲ႕ပိုင္ဆိုင္မႈဘက္မွာဆိုင္ရင္ ေရႊတံုး(၁၀၀၀)တကယ္ရလာပါတယ္ အဲ့ဒါကို အ၀ါေရာင္နဲ႔ေရးပါမယ္ ဒါဆိုလက္က်န္ရွင္းတမ္းရဲ႕ ပိုင္ဆိုင္မႈစာရင္းဘက္မွာ ဇယားကဘယ္ဘက္ကိုေစာင္းသြားပါတယ္ ပိုင္ဆိုင္မႈစာရင္းဘက္မွာေရႊတံုး(၁၀၀၀)ရွိတယ္ ဒါဆိုသူတို႔ဟာတကယ္ပဲငါ့ရဲ႕ေျမေအာက္ခန္းထဲမွာရွိပါတယ္ အခုေမးခြန္းကေတာ့ ျမိဳ ႔ရဲ႕ေရႊေတြအားလံုးကိုငါ့ရဲ႕ေျမေအာက္ခန္းထဲမွာပဲစုထားမယ္ဆိုရင္ သူတို႔ဘာကိုသံုးျပီးေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကားၾကမလဲ ငါလုပ္ေနတဲ့နည္းကေတာ့ ဒီဘက္ကငါ့ရဲ႕ပိုင္ဆိုင္မႈဘက္ ဒါကငါ့ရဲ႕ ေပးရန္ရွိေတြ ဟုတ္တယ္မလား ငါသူတို႔ဆီကေရႊတံုး(၁၀၀၀)ေခ်းထားပါတယ္ သူတို႔ငါ့ဆီကိုၾကိဳက္တဲ့အခ်ိန္လာထုတ္လို႔ရပါတယ္ ဒါကိုၾကည့္ျပီးအပ္ႏွံေငြေတြကိုစစ္ႏိုင္ပါတယ္ ေနာက္ရွင္းျပပါမယ္ ေနာက္ဗီဒီယိုမွာဒါကိုရွင္းျပႏိုင္ပါတယ္ ဒါမဲ့သူတို႔ရဲ႕ေရႊတံုး ၁၀၀၀ ဟာပိုင္ဆိုင္မႈစာရင္းဘက္မွာ (သို႔)ငါ့ေျမေအာက္ခန္းထဲမွာရွိေနရင္ သူတို႔ေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကားဖို႔ဘာကိုသံုးမလဲ ဒီမွာသိဖို႔က သင့္ရဲ႕ေရႊေတြကိုထုတ္ျပီး ပိုက္ဆံအျဖစ္သံုးမွာမဟုတ္ဘူးေနာ္ သင့္ကိုမွတ္စုတစ္ခုေပးႏိုင္ပါတယ္ သင္ဟာေရႊတံုး X တံုးထည့္ထားပါမယ္ ဥပမာ ေရႊတံုးတစ္တံုးစီအတြက္ ငါကဘဏ္စုစာအုပ္ထုတ္ေပးပါမယ္ ေရႊတံုးတစ္တံုးရဲ႕ ဘဏ္စုစာအုပ္ဆိုပါစို႔ ဒါဆိုုငါကသင့္ကိုျဖတ္ပိုင္းစာရြက္တစ္ခုေပးပါမယ္ ဒီျဖတ္ပိုင္းစာရြက္က သင္နဲ႔ၾကည့္ရတာရင္းႏွီးေအာင္ ဒီပံုနဲ႔တူတယ္ဆိုပါဆို႔ အလယ္မွာ Sal ရဲ႕ပံုရွိလိမ့္မည္
It has a nice picture of Sal in the middle, because it's the Bank of Sal, and it is denominated as one gold piece. And now you gave me that gold piece and you get this green piece of paper that only I can print and no one else has the sophistication to do something this fancy. Maybe I use some colors here and I sign it Sal and I do all sorts of stuff that makes it really hard to forge so that no one else can-- I put some holograms on it.
Sal ရဲ႕ဘဏ္မလို႔ေပါ့ ျပီးေတာ့ေရႊတစ္တံုးလို႔ျပထားလိမ့္မည္ အခုသင္ဟာငါ့ကိုေရႊေပးျပီးေတာ့ ငါတစ္ေယာက္ပဲထုတ္လုပ္ႏိုင္တဲ့ဒီအစိမ္းေရာင္စာရြက္ေလးရလိမ့္မည္ ျပီးေတာ့ဘယ္သူမွဒီလိုလုပ္မယ္ဆိုတဲ့အေတြးမရွိပါဘူး ငါကအေရာင္အခ်ိဴ ႕နဲ႔ Sal လို႔တံဆိပ္ရိုက္ထားလို႔ပါ ျပီးေတာ့ငါကအတုလုပ္ဖုိ႔ခက္ခဲေအာင္အရာအားလံုးကိုလုပ္ထားပါတယ္ ဒါေၾကာင့္ဘယ္သူမွမလုပ္ႏိုင္ပါဘူး ငါဘာလုပ္မယ္လို႔ဘယ္သူသိမွာလဲဘယ္သူမွကူးခ်လို႔မရပါဘူး ဒါ့ေၾကာင့္ငါေပးလိုက္တဲ့ျဖတ္ပိုင္းကဘာလဲဆိုတာ သင္သိျပီမလား ဒီျဖတ္ပိုင္းပိုင္တဲ့ဘယ္သူမဆို
Anyone who holds this piece of paper can go back to the Bank of Sal and get back a gold piece. Then since everyone in the village, they trust that the Bank of Sal will always be willing to exchange one of these slips of paper for a gold piece, instead of using a gold piece to buy something, why don't you just this slip of paper? And even more, for one gold piece, you don't want to just have a stack of one gold piece pieces of paper around.
Sal ဘဏ္ကိုသြားျပီး ေရႊတံုးျပန္ထုတ္လို႔ရပါတယ္ ဒါေၾကာင့္လူေတြက Sal ဘဏ္ဟာအျမဲတမ္း ျဖတ္ပိုင္းတစ္ခုကိုေရႊတံုးတစ္ခုနဲ႕ လဲေပးေနတာကိုယံုၾကည္ေနမယ္ဆိုရင္ သူတို႔ဟာပစၥည္း၀ယ္ရန္ေရႊသံုးမယ့္အစား ျဖတ္ပိုင္းစာရြက္ပဲသံုးလာၾကေတာ့မွာေပါ့ ျပီးေတာ့ေရႊတစ္တံုးစီအတြက္ သင္ဟာစာရြက္ပံုၾကီးကိုလိုခ်င္မွာ မဟုတ္ပါဘူး သင္ဟာငါ့ကိုေရႊ ငါး တံုးေပးရင္ ငါတျခားအရာင္တစ္ခုလုပ္ေပးပါမယ္။ ျဖတ္ပိုင္းစာရြက္က ေငြ ၁၀၀၀ ထက္ပိုၾကီးသြားတာမ်ိဳးေရာေပါ့ သင္နားလည္ျပီလို႔ထင္ပါတယ္ ဒါဆို ဒီမွာေပးရန္ရွိ ရွိတယ္ဆိုတာက ငါ့မွာ ေရႊတံုးငါးတံုးေပးရန္ျဖတ္ပိုင္းစာရြက္ျဖစ္တယ္ ဒီဟာကို b-note outstanding လို႔ေခၚပါမယ္ ေနာက္ငါလုပ္မယ့္ဟာကိုသင္မွန္းမိမွာပါ ငါအေရာင္ကြဲနဲ႔ဆြဲေပးပါမယ္ ဒီျဖတ္ပိုင္းေတြမတူဘူးဆိုတာသင္သိဖို႔အတြက္ေပါ့ ျပီးေတာ့ေက်ာ္ၾကားတဲ့လူတစ္ခ်ိဳ ႔ပံုကိုထည့္ထားမယ္ အတုလုိက္လုပ္လို႔မရေအာင္လုပ္ပါမယ္ ျပီးေတာ့ေလဆာဓာတ္ပံုေလးထည့္ေပးပါမယ္ ဒါကေရႊငါးတံုးစာျဖတ္ပိုင္းစာရြက္ကိုရည္ညႊန္းပါတယ္ သင္ဟာျမိဳ ႔သားတစ္ေယာက္ျဖစ္ျပီး သင့္ေရႊေတြငါ့ဆီကိုအပ္မယ္ဆိုရင္ အခုသင့္ေရႊေတြလံုျခံဳရံုသြားပါလိမ့္မယ္ သင့္မွာအတုလုပ္ဖို႔ခက္တဲ့ျဖတ္ပိုင္းစာရြက္ေလးေတြရွိလာပါလိမ့္မယ္ အဓိကကေတာ့အဲ့ဒါျဖစ္ပါတယ္ သူတို႔ကအတုလုပ္ဖို႔လြယ္ရင္ လူေတြကဒီဘဏ္ကိုယံုၾကည္ေတာ့မွာမဟုတ္ပါဘူး ဒီျဖတ္ပိုင္းေတြကိုအတုလုပ္ေတာ့မွာေပါ့ သင္ဒီလုိမ်ိဳးကိုလိုလားမွာမဟုတ္ပါဘူး ဒါေၾကာင့္ဒါကိုအတုလုပ္လို႕မရဘူးလို႔ယူဆပါမယ္ အခုသင့္ေရႊေတြဟာလံုျခံဳသြားပါျပီ အခုသင့္မွာေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကားဖို႔ ေရႊထက္ပိုလြယ္တဲ့ဟာရွိသြားပါျပီ ငါ့မွာအေၾကြလိုျဖတ္ပိုင္းေလးေတာင္ရွိႏိုင္ပါတယ္ ေရႊတံုး၅၀၀ လိုေပါ့ ဒါဆိုလူတစ္ေယာက္ကငါ့ကိုေရႊတံုး၅၀၀ေပးရင္ ငါကလည္ေရႊတံုး၅၀၀တန္ျဖတ္ပိုင္းတစ္ခုေပးမွာေပါ့ ဒါကငါ့ရဲ႕ေပးရန္ရွိေတြမလား လူတစ္ေယာက္ကငါ့ကုိေရႊတံုး၅၀၀တန္ျဖတ္ပိုင္းေပးရင္ ငါကလည္းသူ႔ကို ေရႊတံုး၅၀၀ ျပန္ေပးပါမယ္ဒါ့ေၾကာင့္ဒါေတြက ေပးရန္ရွိေတြပါ ဒီစာရြက္ကိုလိေမၼာ္ေရာင္နဲ႔ဆြဲပါမယ္
So it's 500... to kick the idea And now this is super useful. Now my bank-- we've done all of the other things, how the bank increases the money supply, and fractional lending, and how the money supply adjusts for the total production and wealth creation in the economy, but now we've found another useful thing that a bank can do, is that besides securing your gold, it's actually providing a unit of exchange that's frankly a lot easier to deal with than gold.
၅၀၀တန္ျဖတ္ပိုင္းေပါ့ ဒါကအရမ္းအသံုး၀င္ပါတယ္ အခုငါ့ဘဏ္မွာအကုန္လုပ္ျပီးပါျပီ ဘဏ္ေတြဟာဘယ္လိုေငြေပးသြင္းႏႈန္းကို ဘယ္လိုျမင့္တင္ပါသလဲျပီးေတာ့ ေငြေပးသြင္းႏႈန္းကို ထုတ္လုပ္မႈရယ္ ၾကီးပြားလာဖို႔အတြက္ရယ္နဲပ ဘယ္လိုညွိသလဲဆိုတာပါပဲ ဒါေပမယ့္ဘဏ္ကလုပ္ေနတဲ့ေနာက္ထပ္အသံုး၀င္တဲ့အရာတစ္ခုကေတာ့ သင့္ရဲ႕ေရႊေတြကိုေစာင့္ေရွာက္ေပးရံုသာမက ေရႊနဲ႔လုပ္ရတာလြယ္တဲ့ေျပာင္းလဲမႈေတြကိုလည္း ေထာက္ပံ့ေပးပါတယ္ ဆိုလိုတာကသင္ကေရႊတံုး၅၀၀ကိုယူျပီးေန႔တိုင္း ဘယ္ေလာက္သံုးတယ္ဆိုတာေရတြက္ေနရင္(သို႔) လူတိုင္းမွာအတိုင္းအတာတစ္ခုေတာ့ရွိရပါမယ္ အခုလူေတြဟာဒီမွာပဲေရတြက္ႏိုင္ပါတယ္ အဲ့ဒါဟာပိုက္ဆံ(သို႔)ေငြေၾကးျဖစ္ပါတယ္ သင္ကမကိုက္ညီတာေတြေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္ ဒါဒီဟာကိုဆြဲရင္ ဒီဟာကတစ္ေဒၚလာတန္နဲ႔ေတာင္တူပါတယ္ မွန္ပါတယ္။အဲ့ဒါက Federal Reserve ဘဏ္ရဲ႕ တစ္ေဒၚလာတန္ျဖစ္ပါတယ္ ဒါက US ကေငြစုျဖတ္ပိုင္းတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္ ကမာၻဘဏ္ေတြမေပၚခင္ကေပါ့ ကိုလိုနီအခ်ိန္တုန္းကဆို ကိုလိုနီႏိုင္ငံတိုင္းမွာဘဏ္ရွိပါတယ္ ျပီးေတာ့သူတို႔ဟာသူတို႔ကိုယ္ပိုင္ဘဏ္စုစာအုပ္ကိုေပးပါတယ္ ဒါေၾကာင့္သင့္မွာေငြေၾကးစနစ္တစ္ခုတည္းမရွိပါဘူး ဒါေၾကာင့္ဒီဘဏ္စုစာအုပ္ကဒါနဲ႔တူျပီး
So one bank note might look like that and have Bank of Sal. Another bank note might have Bank of
Sal ဘဏ္ျဖစ္ပါတယ္ တျခားဘဏ္ကလည္းတျခားဘဏ္စာအုပ္ရွိပါလိမ့္မယ္
-- I don't know-- Bank of George Bush or something, and people would kind of have to have exchanges between them to realize which banks are good for what. Now we're not as familiar with the term bank note because we only see one type, or at least one type per country. We only see bank notes from one bank, or at least one bank has the right to issue them within the United States and that's the Federal Reserve Bank.
George Bush နဲ႔တျခားဘဏ္ေတြေပါ့ လူေတြက သူတို႔ၾကားမွာ လဲလွယ္မႈေတြလုပ္ၾကပါတယ္ ဘယ္ဘဏ္ကေကာင္းလဲဆိုတာသိဖို႔ေပါ့ အခုငါတို႔ဟာဘဏ္စာအုပ္္အသံုးေတြနဲ႔မရင္းႏွီးေသးပါဘူး တစ္ခုတည္း(သို႔)တစ္ႏိုင္ငံတစ္ခုပဲျမင္ဖူးတာေၾကာင့္ေပါ့ ငါတို႔ဟာဘဏ္တစ္ခုတည္းကေငြစုစာအုပ္ေတြကိုပဲျမင္ဖူးပါတယ္ (သို႔) US မွာလဲလွယ္လို႔ရတဲ့ဘဏ္တစ္ခုနဲ႔ေပါ့ အဲ့ဘဏ္ကေတာ့ Federal Reserve ဘဏ္ျဖစ္တယ္ သူက ေရႊနဲ႔ျပန္္မေပးပါဘူး
It's actually backed by U.S. Treasuries, and I'll go into that a little later on. Actually, that's a whole fascinating realm of thought. But I just wanted to get this point home, that all you have-- that this bank actually has this other service of issuing these bank notes that are different than the checking deposits, which I will cover in the next video.
US ဘဏ္တိုက္မ်ားမွတကယ္ျပန္ေပးပါတယ္ ေနာက္က်ရွင္းျပပါမယ္ တကယ္ေတာ့ဒါကအ့ံၾသဖို႔ေကာင္းတဲ့အေတြးေလာကၾကီးပါပဲ ငါအဓိကအခ်က္ကိုရွင္းျပခ်င္ပါတယ္ ဘဏ္ေတြမွာေငြစုစာအုပ္ေတြထုတ္ေပးတဲ့၀န္ေဆာင္မႈအျပင္ ေငြစုတာနဲ႔မတူတဲ့အျခားလုပ္ငန္းေတြလည္းရွိပါတယ္ ေနာက္ဗီဒီယိုမွာရွင္းျပပါမယ္ အဲ့ဒီေနာက္ ငါက နညး္ႏွစ္နည္းလံုးသံုးပါမယ္ ဒီေပါင္းကူးဆက္ဆံမႈကိုတစ္ဖန္ျပန္လုပ္ဖို႔အတြက္ ေရႊေတြကဘဏ္ထဲကတကယ္ျပန္ထြက္လာစရာမလိုေအာင္ေပါ့ ေရႊကဘဏ္ထဲမွာပဲရွိေနမွာပါ ျပီးေတာ့ဘဏ္ကဘဏ္စုစာအုပ္ကိုသာသံုးျပီး ေဆာင္ရြက္မႈေတြအားလံုးကိုလုပ္ေဆာင္သြားပါလိမ့္မည္
W: Hey Amin! M:
ေဟး ေအမင္... ေဟး လစ္(စ္)... လစ္(စ္): ေအမင္ေရ ငါအခု နင့္ကို စိတ္ဝင္စားစရာေကာင္းတာတစ္ခု သင္ေပးစရာရွိတယ္။ အဆင့္သင့္ပဲလား။.... ေအမင္: အင္း အဆင္သင့္ပဲ။ လစ္(စ္): အိုေက ဒါဆို နင္လုပ္ရမွာက ငါေျပာလိုက္တိုင္း ေဟာဒီ့စာရြက္ကို ႏွစ္ပိုင္း ျဖတ္ျပစ္ဖို႔ပဲ။ ေအမင္: ရတာေပါ့။ လစ္(စ္): ရတယ္ေနာ္။ အဆင္သင့္ပဲလား။ ျဖတ္ေတာ့.. လစ္(စ္): ျဖတ္ဦး... ေအမင္: သိပ္ေသးသြားျပီ။ ငါထပ္ျပီး ႏွစ္ပိုင္း မျဖတ္ျပစ္ႏိုင္ေတာ့ဘူး။ လစ္(စ္): မဟုတ္ေသးဘူး ေအမင္။ နင့္လက္ေခ်ာင္းေတြက သိပ္ၾကီးေနလို႔ပါ။ တကယ္ေတာ့ နင္ မွန္ပါတယ္။ တစ္ခ်ိန္မွာေတာ့ နင္ဘယ္လိုမွ ထပ္ မျဖတ္ျပစ္ႏိုင္ေတာ့တယ့္ အေျခအေနေရာက္လာမွာပဲ။ အဲဒီ့အေသးဆံုး ထပ္ျပီး ပိုင္းျဖတ္လို႔မရေတာ့တယ့္ အပိုင္းအစေလးကို အက္တမ္(Atom) လို႔ ေခၚတယ္။ ေအမင္: ငါ သိပ္နားမလည္ေသးဘူးဟ။ ငါ့ကို ျပၾကည့္ပါလား။ လစ္(စ္): အက္တမ္ေတြက သိပ္ကို ေသးလြန္းတယ္။ သာမန္မ်က္စိနဲ႔ မျမင္ႏိုင္ဘူး။ ဒါေပမယ့္ ငါတို႔ နားလည္လြယ္ေအာင္ ငါ ေဟာဒီ့ အတံုးေတြ ယူလာတယ္။ နင္ ဘာေတြ႕လဲ။ ေအမင္: အတံုးေတြေပါ့။ လစ္(စ္): သူတို႔ေတြ အတူတူပဲလား။ ေအမင္: ဒါေပါ့။ သူတို႔မွာပါတယ့္ အစိတ္အပိုင္းေတြက အတူတူပဲဟာ။ လစ္(စ္): ဟုတ္တယ္။ သူတို႔မွာ ေအာက္ေျခအတံုးရယ္ အေပၚကအဖုေလးေတြရယ္ ရွိတယ္။ သူတို႔ အားလံုးမွာ ရွိတာေနာ္။ ဒီလိုပဲ။ အက္တမ္ေတြကိုလည္း ထူးျခားတယ့္ အစိတ္အပိုင္းေတြနဲ႔ ဖြဲ႕စည္းထားတယ္။ အက္တမ္တစ္လံုးမွာ အလယ္ဗဟိုမွာ အတြင္းသား နဲ႔ အျပင္မွာ အခြံ ရွိတယ္။ ဒီအတြင္းသားကို Nucleus လို႔ ေခၚတယ္။ အျပင္ဘက္ အခြံကိုေတာ့ Electrons လို႔ ေခၚတယ့္ အမႈန္ေလးေတြနဲ႔ လုပ္ထားတယ္။ ဒီေတာ့ ငါတို႔က အက္တမ္ကို အတံုးတစ္တံုးအျဖစ္
So, we can represent the atom as a block whose nucleus is the base and electrons are the bumps.
Nucleus ကို ေအာက္ခံအပိုင္း
M: Okay. So the blocks are atoms.
Electrons ေတြကို အဖုေလးေတြလို႔ ဥပမာထားလို႔ရတယ္။ ေအမင္: အိုေက.. ဒါဆို ဒီအတံုးေတြက အက္တမ္ေပါ့။ ဒါေပမယ့္ တစ္ခ်ိဳ႕ အတံုးေတြက တစ္ျခားအတံုးေတြနဲ႕ သိပ္မတူဘူးေနာ္။ အက္တမ္ေတြလည္း အဲလိုပဲလား။ လစ္(စ္): ဟုတ္တယ္။ ဒါကို သိသာေအာင္ ဒီအတံုးေတြကို အေရာင္အလိုက္ ခြဲထားလိုက္တယ္။ အဲေတာ့ အေရာင္တူတယ့္ အတံုးေတြက အဖုအေရအတြက္ တူမတူ သိႏိုင္မယ္။ အတံုးေတြမွာ အေရာင္အလိုက္ ထူးျခားမႈေတြ ရွိတယ္။ အေရာင္ကြဲျပားတယ့္ အတံုးေတြမွာ ကြဲျပားတယ့္ အရည္အခ်င္းေတြ ရွိတယ္။ အက္တမ္ေတြမွာလည္း ဒီလိုပဲ။ အက္တမ္ေတြမွာလည္း အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိျပီး တစ္မ်ိဳးခ်င္းစီကို element လို႔ ေခၚတယ္။ သူတို႔ တစ္ခုခ်င္းစီဟာထူးျခားျပီး ကိုယ္ပုိင္ အရည္အခ်င္းေတြ ရွိတယ္။ ေအမင္: ေအာ္... ငါ နားလည္ျပီ။ လစ္(စ္): မျပီးေသးဘူး။ အက္တမ္ရဲ႕ တည္ေဆာက္ပံုက ေဟာဒီ့ အတံုးေတြလုိပဲ အေရးၾကီးတယ့္ အခ်က္ေတြ ရွိတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲ သိလား? ေအမင္: ဒီ အဖုေလးေတြ ေၾကာင့္ ထင္တယ္။ လစ္(စ္): ဒီအဖုေလးေတြက ဘာအတြက္လို႔ ထင္သလဲ။ ေအမင္: အတံုးေတြ တစ္ခုနဲ႔ တစ္ခု ခ်ိတ္ဆက္ဖို႔ ထင္တာပဲ။ လစ္(စ္): ဟုတ္တယ္။ ဒီအဖုေလးေတြက အတံုးေလးေတြကို ခ်ိတ္ဆက္ေပးသလို ဒီ Electrons ေတြကလည္း တစ္ျခား အက္တမ္ေတြနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ေပးျပီး ေပါင္းစည္းမႈ အသစ္ေတြ ျဖစ္ေစတယ္။
The electrons are shared within the atoms, and the sharing of electrons is called a 'bond'. You can bond the blocks together, with different number of bumps. And the more bumps we use, the stronger the bond.
Electrons ေတြက အက္တမ္ေတြၾကားမွာ ေဝမွ်ခံရျပီး ဒီလို ေဝမွ်ျခင္းကို Bond လို႔ ေခၚတယ္။ ငါတုိ႔ ဒီအတံုးေတြကို အဖုအေရအတြက္ အမ်ိဳးမ်ိဳးသံုးျပီး ခ်ိတ္ဆက္လို႔ရတယ္။ ေနာက္ျပီး အဖုမ်ားမ်ားနဲ႔ ခ်ိတ္ထားေလ ပိုခိုင္ေလေလပဲေပါ့။ ဒါကို Bond လို႔ ေခၚတယ္။ ဒါက ပိုခိုင္တယ့္ Bond ဒါကေတာ့ ပိုလို႔ေတာင္ ခိုင္တယ့္ Bond ပဲေပါ့။ အက္တမ္ေတြလည္း အတူတူပဲ။
There are different bond strength depending on how many electrons they share. M:
Bond ေတြ ဘယ္ေလာက္ ခိုင္ျမဲသလဲဆိုတာ သူတို႔ ေဝမွ်ထားတယ့္ Electrons ပမာဏအေပၚ မူတည္ေနတယ္။ ေအမင္:
Awesome. Bonding is fun. So is this still called an atom?
Bond ေတြက တကယ္ စိတ္ဝင္စားစရာပဲ။ ဒါဆို ဒါက အက္တမ္ပဲလား။ လစ္(စ္): မဟုတ္ဘူး။ အက္တမ္ေတြ ေပါင္းလိုက္တယ့္အခါ ေမာ္လီက်ဴး (Molecule) ျဖစ္လာတယ္။ ေမာ္လီက်ဴးဆိုတာ အက္တမ္တစ္လံုး မက ေပါင္းစည္းထားတာပါ။ ေအမင္: အေတာ္ ပညာရတာပဲ။ လစ္(စ္): မျပီးေသးဘူးေနာ္။ အက္တမ္ေတြ ေပါင္းစည္းပံု အမ်ိဳးမ်ိဳးကို လိုက္ျပီး ေမာ္လီက်ဴး အမ်ိဳးမ်ိဳး ျဖစ္လာတယ္။ ေအမင္: နည္းနည္း ရႈပ္လာသလိုပဲ။ လစ္(စ္): အိုေကေလ။ ဒါဆိုလည္း ငါတို႔ သိထားသေလာက္ ျပန္ေျပာၾကည့္ရေအာင္။ ရွင္းရွင္းေျပာရင္ အက္တမ္ဆိုတာ အေျခခံ တည္ေဆာက္ပစၥည္းေတြပဲ။ ေမာ္လီက်ဴးကေတာ့ ႏွစ္လံုးနဲ႔ ႏွစ္လံုးထက္ပိုတဲ့ အက္တမ္ေတြ ေပါင္းထားတာ။ ေနာက္ျပီး ငါတို႔ေတြအေနနဲ႔ အက္တမ္ေတြ ေမာ္လီက်ဴးေတြကို မျမင္ႏိုင္ေပမယ့္ သူတို႔ေတြနဲ႔ ဖြဲ႕စည္းထားတယ့္ အရာေတြကို ငါတို႔ ေနစဥ္ ျမင္ေတြ႕ေနၾကရတယ္။
So I was trained to become a gymnast for two years in Hunan, China in the 1970s. When I was in the first grade, the government wanted to transfer me to a school for athletes, all expenses paid. But my tiger mother said, "No."
၁၉၇၀ ဆယ်စုနှစ်အချိန်ကာလ တရုတ်နိုင်ငံ ဟုနန်မြို့တွင် ကျွန်မဟာ ကိုယ်လက်ကြံ့ခိုင်ရေး တတ်မြောက်ကျွမ်းကျင်သူ တစ်ဦးဖြစ်ရန် ၂ နှစ်ကြာ သင်တန်းတက်ခဲ့ပါတယ်။ ကျွန်မ ပထမတန်း တက်တုန်းက အစိုးရဟာ ကျွန်မကို အားကစားသမားတွေအတွက် ဖြစ်တဲ့ အခမဲ့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းကို ပြောင်းရွှေ့ချင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျွန်မရဲ့ ကျားမေမေက "မရဘူး"တဲ့။ ကျွန်မရဲ့ မိဘတွေဟာ သူတို့လိုပဲ ကျွန်မကိုလည်း အင်ဂျင်နီယာဖြစ်လာမှာကို လိုလားခဲ့ကြတယ်။ ယဉ်းကျေးမှုခေတ်ပြောင်းကာလရဲ့ နောက်မှာ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်ခဲ့ကြတဲ့ နောက်မှာ စိတ်ချမ်းသာရဖို့ သေချာတဲ့ နည်းလမ်းဟာ တစ်ခုတည်းပဲ ရှိတယ်လို့ သူတို့ စွဲစွဲမြဲမြဲယုံကြည်လာတယ်။ အဲ့ဒီ နည်းလမ်းက လုံခြုံပြီး လစာကောင်းတဲ့ အလုပ်ပဲဖြစ်တယ်။ အလုပ်ကို ကြိုက်တာ မကြိုက်တာက အရေးမကြီးဘူး။ ဒါပေမယ့် ကျွန်မရဲ့ အိပ်မက်က တရုတ်အော်ပရာဇာတ် အဆိုတော် ဖြစ်ဖို့ပါပဲ။ အဲ့ဒါက စိတ်ကူးထဲက စန္ဒရားကိုတီးနေတဲ့ ကျွန်မပါ။ အော်ပရာဇာတ် အဆိုတော် တစ်ဦးဟာ ငယ်စဉ်ကတည်းက စပြီး ဂျွမ်းဘားကို လေ့ကျင့်ဖို့ လိုတယ်၊ အဲဒါနဲ့ ကျွန်မဟာ အော်ပရာဇာတ် ကျောင်းတက်နိုင်အောင် ရှိသမျှနည်းလမ်းများဖြင့် ကြိုးစားခဲ့တယ်။ အော်ပရာဇတ်ကျောင်းရဲ့ ကျောင်းအုပ်ထံကို နဲ့ ရေဒီယိုအစီအစဉ် တင်ဆက်သူကိုတောင် စာရေးခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဘယ်လူကြီးကမှ ဒီ စိတ်ကူးကို မကြိုက်ခဲ့ကြဘူး။ ကျွန်မ လေးနက်မှု ရှိခဲ့တာကို ဘယ်လူကြီးမှ မယုံခဲ့ဘူး။ ကျွန်မရဲ့ သူငယ်ချင်းတွေပဲ ကျွန်မကို အားပေးခဲ့ကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူတို့ဟာ ကလေးတွေဆိုတော့ ကျွန်မမှာလိုပဲ ဘာမှ လုပ်မပေးနိုင်ခဲ့ကြဘူး။ အသက် ၁၅ နှစ် ရှိလာချိန်မှာ သင်ပေးဖို့ သက်ကြီးလွန်းတာကို ကျွန်မ နားလည်လာတယ်။ ကျွန်မရဲ့ အိပ်မက် ဘယ်တော့မှ ပြည့်မီ မလာနိုင်တော့ပါဘူး။ ကျွန်မဟာ ကျန်ရစ်နေသေးတဲ့ ဘဝထဲမှာတော့ မျေှာ်လင့်ရနိုင်တဲ့ ဒုတိယတန်းစား စိတ်ချမ်းသာမှု တွေ့ရရင်ကိုပဲ အကောင်းဆုံး ဖြစ်မယ်လို့ ကျွန်မ စိုးရိမ်မိနေခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီလိုဆိုရင် ဘယ်တရားမျှတပါ့မလဲ။ အဲဒါနဲ့ နောက် အခွင့်အလမ်း တစ်ခုကို ရှာကြံရန် ကျွန်မ စိတ်ပိုင်းဖြတ်ခဲ့ပါတယ်။ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ ကျွန်မကို သင်ပေးနိုင်သူ ဘယ်သူမ မရှိဘူးတဲ့လား။ ကောင်းပြီ။ ကျွန်မ စာအုပ်တွေဆီကို လှည့်လိုက်တယ်။ စာရေးဆရာများ နဲ့ ဂီတသမားတွေ ဖြစ်တဲ့ မိသားစုက ရေးထားတဲ့ စာအုပ်နဲ့ မိဘအကြံဉာဏ်တွေ မရခဲ့တဲ့ ကျွန်မရဲ့ ဆာလောင်ခြင်းကို နှစ်သိမ့်ပေးခဲ့တယ်။ ကွန်ဖြူးရှပ် အစဉ်အလာများကို ခံယူလိုက်နာတဲ့ အမှီအခိုကင်းတဲ့ အမျိုးသမီးတစ်ယောက်ဟာ ကျွန်မ လိုက်နာရမယ့် နမူနာပဲလို့ သိရှိခဲ့တယ်။ ဒီစာအုပ်ထဲကနေပြီး ကျွန်မဟာ စွမ်းဆောင်နိုင်သူ ဖြစ်ဖို့ လေ့လာခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီ စာအုပ်တွေကို ဖတ်ပြီးတဲ့ နောက်မှာ နိုင်ငံခြားမှာ လေ့လာဖို့ စိတ်ကူးရအားတက် လာခဲ့ပါတယ်။ ကျွန်မ ၁၉၉၅ ခုနှစ်မှာ အမေရိကန်နိုင်ငံကို ရောက်တယ်။ ဒီမှာ ဦးဆုံဖတ်ခဲ့တဲ့ စာအုပ်တွေက ဘာတွေလဲထင်ပါသလဲ။ တရုတ်နိုင်ငံမှာ တားမြစ်ထားတဲ့ စာအုပ်တွေပဲပေါ့။
"The Good Earth" is about Chinese peasant life. That's just not convenient for propaganda. Got it.
"ကမ္ဘာကောင်း"ဟာ တရုတ် တောင်သူလယ်သမား ဘဝ အကြောင်း ရေးထားပါတယ်။ အဲဒီလို ဟာမျိုးက ဝါဒဖြန့်လို့ ဘယ်အဆင်ပြေမလဲ။ သဘောပေါက်ပြီ။ သမ္မာကျမ်းစာကတော့ စိတ်ဝင်စားစရာ ကောင်းပေမယ့် ထူးဆန်းတယ်။ (ရယ်မောသံများ) အဲဒါက တခြားနေ့အတွက် ဟောပြောစရာ အကြောင်းအရာပါ။ ဒါပေမယ့် ကျမ်းစာထဲက ပဉ္စမ ပညတ်ချက်ဟာ ကျွန်မကို ဗျာဒိတ်တစ်ခုကို ပေးခဲ့ပါတယ်။
"You shall honor your father and mother."
"သင်၏မိဘကို ရိုသေစွာပြုလော့။"
"Honor," I said.
"ရိုသေစွာပြု"လို့ ကျွန်မ ရွတ်ဆိုမိခဲ့ပါတယ်။
"That's so different, and better, than obey." So it becomes my tool to climb out of this Confucian guilt trap and to restart my relationship with my parents. Encountering a new culture also started my habit of comparative reading.
"အဲ့ဒါဟာ လုံးဝကို မတူလိုက်တာ၊ နာခံတာထက်ကို ပိုကောင်းပါလား။" ကွန်ဖြူးရှပ် အပြစ်ထောင်ချောက်ထဲကနေပြီး လွတ်ထွက်လာစေရေး နဲ့ ကျွန်မ မိဘတွေနဲ့ အဆယ်အသွက် ပြန်လည် စတင်ရေး ကိရိယာ ဖြစ်လာတယ်။ ယဉ်းကျေးမှုအသစ်ကို ထိတွေ့လာရခြင်းဟာလည်း ကျွန်မရဲ့ နှိုင်းယှဉ်ချင့်ချိန်လျက် စာဖတ်ခြင်း အစဉ်အလာ အသစ် တစ်ခုကို စပေးလိုက်တယ်။ အရာတွေကို ဖက်အမျိုးမျိုးမှ မြင်လာစေပါတယ်။ ဥပမာ ဦးဆုံးမှာ ဒီမြေပုံဟာ အလကားပဲလို့ ကျွန်မထင်ခဲ့တယ်။ တရုတ်ကလေးတွေ ငယ်ရွယ်စဉ်တုန်းက မြေပုံ ဖြစ်လို့ပါ။ တရုတ်နိုင်ငံဟာ ကမ္ဘာရဲ့ ဗဟိုချက် ဖြစ်ဖို့ မလိုအပ်ဘူး ဆိုတာကို ကျွန်မကို ဘယ်တုန်းကမှ မတွေးမိခဲ့ဘူး။ တကယ်တော့ မြေပုံဆိုတာ တစ်ဦးဦးရဲ့ အယူအဆနဲ့ပါ။ နှိုင်းယှဉ်ချင့်ချိန်လျက် စာဖတ်ခြင်းဟာ တကယ်တော့ ဘာမှမဆန်းပါဘူး။ သိပ္ပံပညာရှင်များရဲ့ လောကထဲမှာ ပုံမှန် လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်ပါ။ ဘာသာရေး နှိုင်းယှဉ်ရေး၊ ပြီးတော့ စာပေ နှိုင်းယှဉ်ရေး စသဖြင့် သုတေသန နယ်ပယ်တွေတောင် ရှိတယ်။ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ခြင်း နဲ့ တိုက်ဆိုင်ကြည့်ခြင်းဖြင့် ပညာရှင်တွေဟာ အကြောင်းအရာတစ်ခုကို ပိုပြီးပြည့်စုံစွာ နားလည်လာနိုင်ကြတယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ နှိုင်းယှဉ်ဖတ်ခြင်းက သုတေသနအတွက် အကျိုးရှိတယ် ဆိုရင် နေ့စဉ်နေ့တိုင်း ဘဝအတွက်ကော အကျိုးရှိနိုင်၊ မရှိနိုင် စဉ်းစားမိတယ်။ အဲဒါနဲ့ ကျွန်မဟာ စာအုပ် ၂ အုပ်ကို ယှဉ်ဖတ်မှုကို စတင်ခဲ့ပါတယ်။ လူပုဂ္ဂိုလ်တွေအကြောင်း စာအုပ်တွေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ အခြေအနေ တစ်မျိုးတည်းမှာ ပါဝင်ခဲ့ကြသူတွေ သို့မဟုတ် အတွေ့အကြုံတူကြတဲ့ သူငယ်ချင်းတွေ ဖြစ်နိုင်ကြတယ်။ ကျွန်မဟာ ပုံပြင် တစ်ခုတည်းကို ရေးနည်းရေးဟန် အမျိုးမျိုးဖြင့် ရေးထားတာတွေလဲ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ခဲ့ပါတယ်။ -- (ရယ်မောသံများ) သို့မဟုတ် မတူကြတဲ့ ယဉ်းကျေးမှုတွေထဲက ဆင်တူပုံပြင်တွေကိုလည်း နှိုင်းယှဉ်ခဲ့ပါတယ်။
["Lamb" by Chrisopher Moore] -- or similar stories from different cultures, as Joseph Campbell did in his wonderful book.["The Power of Myth" by Joseph Campbell] For example, both the Christ and the Buddha went through three temptations. For the Christ, the temptations are economic, political and spiritual.
Joseph Campbellရဲ့ အံ့ဩစရာ စာအုပ်ဆိုပါစို့။ ဥပမာ ခရစ်တော် နဲ့ ဗုဒ္ဓ နှစ်ပါးစလုံးတို့ဟာ ဖြားယောင်းမှု ၃ မျိုးကို ရင်ဆိုင်ဖြတ်ကျော် ခဲ့ကြရတယ်။ ခရစ်တော်အတွက် ဆိုရင် ဖြားယောင်းမှုတွေဟာ စီးပွားရေး၊ နိုင်ငံရေး၊ နဲ့ ဝိညာဉ်ပိုင်းနဲ့ သက်ဆိုင်ကြပါတယ်။ ဗုဒ္ဓအတွက် ကျတော့ ဖြားယောင်းမှုတွေ အားလုံးဟာ စိတ်ပိုင်းနဲ့ ဆိုင်ကြပါတယ်- တပ်မက်ခြင်း၊ ကြောက်ရွံ့ခြင်း၊ နဲ့ ကျင့်ဝတ်များ -- စိတ်ဝင်းစားစရာပဲ။ တကယ်လို့ တခြားဘာသာစကားကို သိတယ်ဆိုရင်လည်း အကြိုက်ဆုံး စာအုပ်တွေကို ဘာသာစကား ၂မျိုးဖြင့် ဖတ်ကြည့်ရတာ ပျော်ရွှင်စရာ ကောင်းပါလိမ့်မယ်။ ဘာသာပြန်မို့လို့ ဆုံးရှုံးမှုတွေ ရှိတာမှန်ပေမဲ့ ရယူနိုင်တာ အများကြီးရှိတာကိုလည်း ကျွန်မတို့ တွေ့ရပါတယ်။ ဥပမာ ဘာသာပြန်မှုမှတဆင့် ကျွန်မ သိနားလည်လာခဲ့တာက တရုတ်လို "ပျော်ရွှင်ခြင်း" ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို ပင်ကိုယ် အဓိပ္ပာယ်ရင်းအတိုင်း ဆိုရင် "မြန်တဲ့ ဝမ်းမြောက်ခြင်း" လို့ ဖြစ်နေတယ်။ ဟာ့။ တရုတ်လို "သတို့သမီး"ဟာ အဓိပ္ပာယ်ရင်းအတိုင်း ဆိုရင် "အမေအသစ်" တဲ့။ အို့အို... (ရယ်မောသံများ) စာအုပ်တွေဟာ ကျွန်မအတွက် အတိတ်ခေတ်များတုန်းက နဲ့ ပစ္စုပန်ခေတ်ထဲက လူတွေကို ဆယ်သွက်ပေးတဲ့ မုခ်ဝကြီးပါပဲ။ ကျွန်မဟာ တစ်ယောက်တည်းဖြစ်နေပါကလား (သို့) အားအင်တွေ မရှိတော့ပါကလား ခံစားရမှာ မဟုတ်တာကို ကျွန်မသိပါတယ်။ လူတွေ အများအပြား ခံစားခဲ့ကြရတဲ့ ဒုက္ခတွေနဲ့ နှိုင်းကြည့်ရင် ကြွေမွ ပျက်ပြုန်းသွားတဲ့ အိပ်မက် တစ်ခုဟာ ဘာမှမဟုတ်ပါဘူး။ တကယ်မှာတော့ အိပ်မက်တိုင်းဆီမှာ ဖြစ်လာရမယ်ဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက် ပါလာလေ့ မရှိတတ်တာကို ကျွန်မ အခု ယုံကြည်လာပါပြီ အိပ်မက်ရဲ့ အဓိက ရည်ရွယ်ချက်က ကျွန်မတို့ကို အိပ်မက်တေရဲ့၊ ခံစားစိတ်တွေရဲ့၊ ပြီးတော့ စိတ်ချမ်းသာမှုတွေရဲ့ ရင်းမြစ်နေရာနဲ့ ထိတွေ့ဆက်စပ်လျက် ရှိနေရန်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ကြွေမွ ပျက်ပြုန်းသွားတဲ့ အိပ်မက်ကတောင် အဲဒါကို လုပ်ပေးနိုင်ပါတယ်။ ဒီတော့ စာအုပ်တွေရဲ့ ကျေးဇူးကြောင့်မို့လို့ ဒီနေ့ ကျွန်မ ဒီမှာရပ်နေတယ်။ အချိန်အများစုမှာ စိတ်ချမ်းသာစွာဖြင့် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ရှင်းလင်းပြတ်သားတဲ့ အမြင်ဖြင့် ပြန်ပြီး အသက်ရှင် ရပ်တည်နေပါတယ်။ စာအုပ်များ သင်တို့နှင့် အစဉ်ပဲ ရှိပါစေသတည်း။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်ရှင့်။ (လက်ခုပ်တီးသံများ) ကျေးဇူးပဲ (လက်ခုပ်တီးသံများ) ကျေးဇူးပဲ။ (လက်ခုပ်တီးသံများ)
Welcome! I'm super excited that you're here to learn about computer science It's my favorite thing in the world
မဂၤလာပါရွင္ ကြန္ပ်ဴတာသိပံၸကို ေလ့လာဖို႔ ဒီေနရာကို ေရာက္လာတဲ့အတြက္ အမ်ားႀကီး ၀မ္းသာပါတယ္ ဒီပညာက ကမၻာမွာ ကၽြန္မအႏွစ္သက္ဆံုး ပညာရပ္ပါ ပီဇာၿပီးရင္ေပါ့ သင္ခန္းစာမစခင္ ႀကိဳတင္ေျပာစရာေလးတစ္ခု ရွိပါတယ္ ရွင္ဟာ ကြန္ပ်ဴတာထက္ ေတာ္တဲ့သူတစ္ေယာက္ပါ ကြန္ပ်ဴတာေတြဟာ တကယ့္ကိုအံ့မခန္းအလုပ္ေတြ လုပ္ႏိုင္တယ္ဆိုတာ ကၽြန္မအေနနဲ႔ ယံုၾကည္ဖို႔ အေတာ္ခက္ပါတယ္ သူတို႔ အဲဒီလိုလုပ္ႏိုင္တယ္ဆိုတာ လူကပဲ ခိုင္းေစထားလို႔ပါ ဂိမ္း၊ ၀က္ဆိုက္၊ ပရိုဂရမ္ေတြအားလံုး ျဖစ္ေပၚလာရျခင္းဟာ တစ္ေယာက္ေယာက္က ကီးဘုတ္ေပၚလက္တင္ၿပီး ဖန္တီးခဲ့လို႔ပါပဲ အခု ရွင္ဟာ အဲဒီလို ဖန္တီးသူတစ္ေယာက္ ျဖစ္ေတာ့မွာပါ ကံေကာင္းစြာနဲ႔ ရွင္ဟာ အခုလိုေနရာေကာင္းတစ္ခုကို ေရာက္လာပါၿပီ ကၽြန္မတို႔ အဲဒီလိုကြန္ပ်ဴတာကိုခိုင္းဖို႔ သံုးမယ့္ ဘာသာစကားတစ္ခုက JavaScript ပါ အခု ခန္းအကယ္ဒမီပါအ၀င္ ၀က္ဆိုက္အေတာ္မ်ားမ်ား သံုးေနတဲ့အရာေပါ့ ပရိုဂရမ္ေရးတတ္တဲ့ ရွင့္အေမက ရွင့္ကို နင့္ ဒါႀကီးက JavaScript ဟုတ္လို႔လားေမးရင္ အေမ ကၽြန္ေတာ္က Javascript ရဲ႕ Library ကို သံုးထားတာပါလို႔ ေျပာႏိုင္ပါတယ္ ကၽြန္ေတာ့္ကို ကေလးလို မၾကည့္ပါနဲ႔ဆိုၿပီး ေျပာလိုက္ေပါ့ရွင္ တကယ္လို႔ ရွင္က ပရိုဂရမ္ေရးသားမႈနဲ႔ပတ္သတ္ၿပီး ဘာမွမသိဘူးဆိုရင္လည္း ဘာမွ စိုးရိမ္စရာမရွိပါဘူး ကဲ စလိုက္ၾကရေအာင္ ဘယ္ဘက္အေပၚမွာ Super-Duper Code Editor ဆိုၿပီး ေတြ႕တယ္မလား ညာဘက္ကေတာ့ ေရးထားတဲ့ကုတ္အတိုင္း အေျဖထြက္မယ့္ေနရာေပါ့ ၿပီးေတာ့ အဲဒါကို ကင္းဗတ္လို႔လည္း ေခၚေသးတယ္၊ အဲဒီမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဆြဲခ်င္တာေတြ ဆြဲလို႔ရတာကိုး ေရးထားတဲ့ ကုဒ္ေတြကို နည္းနည္းၾကည့္ရေအာင္ ကုဒ္စာေၾကာင္းတိုင္းဟာ ညႊန္ၾကားခ်က္ေတြခ်ည္းပါပဲ တစ္ခုသတိထားရမွာက စာေၾကာင္းတိုင္းဟာ ဆီမီးေကာ္လံနဲ႔ အဆံုးသတ္ရပါတယ္ ဒါမွပဲ ကြန္ပ်ဴတာက ဒီစာေၾကာင္းဆံုးသြားၿပီဆိုတာ သိမွာေလ ပရိုဂရမ္ေရးသားမႈမွာ ဒါမ်ိဳးေလးေတြေတာ့ ျဖစ္ရိုးျဖစ္စဥ္ပါပဲ စာေၾကာင္းၿပီးရင္ ဆီမီးေကာ္လံ ထည့္ေပးရမယ္ဆိုတဲ့ စည္ကမ္းလိုမ်ိဳးေတြ အမ်ားႀကီးက်န္ပါေသးတယ္ အဲဒါေတြကို ရွင့္အေနနဲ႔ ေနာက္ပိုင္းမွာ ေလ့လာရပါလိမ့္မယ္ အခု အစိမ္းေရာင္နဲ႔ေရးထားၿပီး အေရွ႕က Slash ႏွစ္ခု ပါတာေတြက မွတ္ခ်က္ေတြပါ ဒါေတြက ကြန္ပ်ဴတာက ဂရုမစိုက္ပါဘူး။ အဲဒီမွာ ေရးထား၊ခိုင္းထားတာေတြကို လံုး၀လုပ္မေပးပါဘူး ဒီမွတ္ခ်က္ေတြဟာ ရွင့္အေနနဲ႔ ကုဒ္ေတြကို နားလည္ေအာင္ ရွင္းျပေပးထားရံုသက္သက္ပါ အဲဒါေလးေတြဖတ္ၿပီး ပရိုဂရမ္အလုပ္လုပ္ပံုကို ေလ့လာႏိုင္ပါတယ္ ၿပီးေတာ့ မွတ္ခ်က္ေတြက ဘယ္ကုဒ္က ဘာလုပ္တယ္ဆိုတာကို သိဖို႔အတြက္လည္း အသံုးက်ပါတယ္ ရွင့္အေနနဲ႔ ဘယ္စာေၾကာင္းကိုမဆို အေရွ႕က Slash ႏွစ္ခု ထည့္ေပးလိုက္တာနဲ႔ အဲဒါက မွတ္ခ်က္ ျဖစ္သြားပါလိမ့္မယ္ အခု အဲဒီစာေၾကာင္းေတြကို ေက်ာ္သြားမယ္ေနာ္ ဒီကုဒ္စာေၾကာင္းေတြက အစက္ေလးေတြကို ေရြ႕သြားေအာင္ လုပ္တဲ့ ကုဒ္ေတြပါပဲ တခါတေလေတာ့လည္း မွတ္ခ်က္ေလးထည့္ၿပီး ခဏနားတာမ်ိဳးလည္း လုပ္လို႔ရပါတယ္ တကယ္လို႔ ကုတ္မွာ အမွားအယြင္းျဖစ္ေနရင္ ကင္းဗတ္က မွိန္သြားမွာျဖစ္ၿပီး သင့္ကို အမွားစာရင္း ျပေပးတဲ့ ေလးေထာင့္ကြက္ေလး ေပၚလာမွာပါ အေရးႀကီးတာက ရွင္တစ္ခုခု ရိုက္ထည့္ျခင္းဟာ ကုတ္ကို ျပဳျပင္ျခင္း ျဖစ္ေနတယ္ဆိုတာပါပဲ ကုဒ္ေရးတာ မမွန္မခ်င္းေတာ့ အမွားေတြ ခဏခဏတတ္ေနမွာပါပဲ ဒါက ပံုမွန္ပါပဲ၊ ကိစၥမရွိပါဘူး ရွင့္အေနနဲ႔ ဒီပရိုဂရမ္ဘယ္လိုအလုပ္လုပ္သလဲဆိုတာ အေသးစိတ္ သိခ်င္ရင္ ဒီ Play ခလုတ္ကိုႏွိပ္လိုက္ရင္ သိသြားပါလိမ့္မယ္ ခဏရပ္လိုက္ခ်င္ရင္ေတာ့ Pause ကိုႏွိပ္ၿပီး ကုတ္ေတြ ဆက္ေရးလို႔ ရပါတယ္
At any point in the recording you can press pause and keep playing with the code yourself and when you press play again, the recording will undo your changes and continue from where it left off Now, just because you don't understand this code yet doesn't mean you can't start playing with these programs right away If you click on any blue number a slider will pop up
Play ခလုတ္ကို ျပန္ႏွိပ္လိုက္ရင္ ကိုယ္ေရးထားတဲ့အတိုင္း ျပန္ၿပီး အလုပ္လုပ္ပါလိမ့္မယ္ ဒီကုဒ္ေတြကို နားမလည္ဘဲနဲ႔လည္း ဒီပရိုဂရမ္ကို သံုးစြဲလို႔ရပါတယ္ အျပာေရာင္ နံပါတ္ေတြေပၚႏွိပ္လိုက္ရင္ Slider ေလး ေပၚလာပါလိမ့္မယ္ အဲဒီေပၚမွာ ဟိုဘက္ဒီဘက္ ႏွိပ္ဆြဲလိုက္ရင္ တန္ဖိုး အတိုးအေလွ်ာ့ လုပ္ႏိုင္ပါတယ္ ၿပီးေတာ့ ျဖစ္လာမယ့္ပံုစံကို ညာဘက္မွာ ခ်က္ခ်င္းျမင္ရပါလိမ့္မယ္ ဒါမွမဟုတ္ ဂဏန္းကို ကီးဘုတ္က ရိုက္ထည့္ၿပီး ျပင္လည္ရပါတယ္ တစ္ခုခုမွားသြာရင္ေတာ့ ထံုးစံအတိုင္း Ctrl+Z ႏွိပ္လိုက္ေပါ့ေနာ္ တစ္ခ်ိဳ႕နံပါတ္ေတြေပၚ ႏွိပ္လိုက္ရင္ေတာ့ ကာလာေဘာက္စ္ေလး ေပၚလာပါလိမ့္မယ္ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ အဲဒီဂဏန္းေတြက အေရာင္နံပါတ္ေတြမို႔ပါ အဲဒီကာလာေဘာက္စ္ကို သံုးၿပီး ႀကိဳက္တဲ့အေရာင္ ေရြးလို႔ရပါတယ္ အေရာင္တစ္ခုခုေရြးလိုက္ရင္ အဲဒီနံပါတ္ေလးေတြ ေျပာင္းသြားတာ ေတြ႕ပါလိမ့္မယ္ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ အဲဒီဂဏန္းသံုးလံုးက အေရာင္သတ္မွတ္ခ်က္အတြက္ သံုးစြဲပါတယ္ ဒါေတြအေၾကာင္း ေနာက္မွ ေျပာျပပါ့မယ္ အခု ဒီပရိုဂရမ္ရဲ႕ လႈပ္ရွားမႈ ဘယ္လိုျဖစ္လာသလဲဆိုတာ ျမင္သြားၿပီမဟုတ္လား ကုဒ္တစ္ခုခုကို ျပင္လိုက္တိုင္း ကိုယ္ျပင္တဲ့အတိုင္း အန္နီေမးရွင္းဟာ ေျပာင္းသြားမွာပါ
So if you want the animation to start from the beginning again, you can press "Restart" button at the bottom of the canvas
Animation ကို အစက ျပန္စခ်င္ရင္ေတာ့ Restart ခလုတ္ကို ႏွိပ္လိုက္ေပါ့ ေနာက္ဆံုးမွာေတာ့ ရွင္စိတ္ႀကိဳက္ ျပဳျပင္ထားတဲ့ ကုိယ္ပိုင္ ပရိုဂရမ္တစ္ခု ဖန္တီးၿပီးသြားပါၿပီ
And finally when you're done changing the program into something that's awesome and all your own, you can press this "Save As.." button to save your program, so you can share it with all your friends and your parents and your teachers and me!
Save as ကိုႏွိပ္ၿပီး ကိုယ့္ ပရိုဂရမ္ကို သိမ္းႏိုင္ပါတယ္ ၿပီးေတာ့ သူငယ္ခ်င္းေတြ၊ မိဘေတြ၊ ဆရာေတြနဲ႔ ေနာက္ဆံုး ကၽြန္မကိုေတာင္ ေ၀မွ်လို႔ ရတယ္ေနာ္
We're going to go on a dive to the deep sea, and anyone that's had that lovely opportunity knows that for about two and half hours on the way down, it's a perfectly positively pitch-black world. And we used to see the most mysterious animals out the window that you couldn't describe: these blinking lights -- a world of bioluminescence, like fireflies.
ကျွန်တော်တို့ဟာ ပင်လယ်နက်ဆီ ငုပ်ဆင်းတော့မှာဖြစ်ပြီး ဒီလောက်လှပတဲ့ အခွင့်အလမ်းရှိခဲ့သူတိုင်းဟာ ငုပ်ဆင်းရာမှာ နှစ်နာရီခွဲ လောက်ကြာတာ သိပါတယ်၊ ဒါဟာ တကယ့်ကို ပိန်းပိတ်အောင် မှောင်တဲ့ ကမ္ဘာတစ်ခုပါ။ ခင်ဗျားတို့ ဖော်ပြမရနိုင်တဲ့ အဆန်းကျယ်ဆုံး တိရိစ္ဆာန်တွေကို ပြတင်းပေါက်က မြင်ဖူးပါတယ်။ ဒီမှိတ်တုတ်မှိတ်တုတ်အလင်းတွေ၊ ပိုးစုန်းကြူးတွေလို ဇီဝအလင်း ကမ္ဘာတစ်ခုပါ။
Dr. Edith Widder -- she's now at the Ocean Research and Conservation Association -- was able to come up with a camera that could capture some of these incredible animals, and that's what you're seeing here on the screen.
Dr.
That's all bioluminescence. Like I said: just like fireflies. There's a flying turkey under a tree.
Edith Widder အခု သူမဟာ အဏ္ဏဝါ သုသေသနနဲ့ ထိန်းသိမ်းရေး အဖွဲ့အစည်းမှာ ကင်မရာတစ်လုံးနဲ့ စိတ်ကူးရနိုင်ခဲ့တာက ဒီမယုံနိင်စရာ သတ္တဝါ တစ်ချို့ကို ရိုက်ယူနိုင်ပြီး ဒီ စခရင်ပေါ်မှာ ခင်ဗျားတို့ မြင်နေတာတွေပါ။ ဒါက ပြောခဲ့သလို ပိုးစုန်းကြူးတွေ ဇီဝအလင်းတွေပါ။ သစ်ပင်အောက်မှာ ပျံနေတဲ့ ကြက်ဆင်တစ်ကောင်ပါ။ (ရယ်သံများ) ကျွန်တော်ဟာ သင်တန်းအရ ဘူမိဗေဒပညာရှင်ပါ။ ဒါပေမဲ့ ဒါကို ကြိုက်ပါတယ်။ မြင်တဲ့အတိုင်း ဇီဝအလင်း တစ်ချို့ကို အစားမခံရအောင်ရှောင်ဖို့ သုံးကြတယ်။ သားကောင်ကို ဆွဲဆောင်ဖို့သုံးတယ်။ ဒါပေမဲ့ အားလုံးဟာ အနုပညာ ရှုထောင့်ကဆို လုံးဝ အံ့ဩစရာကောင်းပါတယ်။ အတွင်းဘက်မှာ အများကြီး ဆက်ဖြစ်နေတာက တောက်ပတဲ့၊ တရွရွမျက်လုံး တွေနဲ့ ငါးတစ်ကောင်ရှိတယ်။ တစ်ချို့အရောင်တွေက အိပ်မွေ့ချဖို့ ဆင်ထားတာပါ၊ ဒီ ချစ်စရာ အဆင်တွေပေါ့။ ဒီနောက် ဒါက နောက်ဆုံးတစ်ခုပါ။ အကြိုက်ဆုံးတစ်ခုက စကြာဘီး ဒီဇိုင်းပါ။ ငုပ်လိုက်တိုင်း လုံးဝကို အံ့ဩစရာပါ။ ဒါဟာ မသိသေးတဲ့ ကမ္ဘာပါ၊ ဒီနေ့ စူးစမ်းရှာဖွေထားတာက သမုဒ္ဒရာထဲက သုံးပုံတစ်ပုံလောက်ပဲ ရှိပါသေးတယ်။ ကမ္ဘာ့အမြင့်ဆုံး တောင်တွေ၊ ကမ္ဘာ့အနက်ရှိုင်းဆုံး တောင်ကြားတွေ၊ ရေအောက်ကန်တွေ၊ ရေအောက် ရေတံခွန်တွေ တွေ့ပြီးပါပြီ။ အတော်များများကို စင်ပေါ်ကနေ မျှဝေခဲ့ပါတယ်။ သက်ရှိ မရှိဘူးလို့ ထင်ခဲ့တဲ့ တစ်နေရာမှာ အပူပိုင်း မိုးသစ်တောထက် စုံလင်၊ သိပ်သည်းတယ်လို့ ထင်တဲ့ ပိုများတဲ့ သက်ရှိတွေတွေ့ပါတယ်။ ဒါက ကျွန်တော်တို့ဟာ ဒီကမ္ဘာအကြောင်း သိပ်မသိတာကို ပြောနေပါတယ်။ ၉၇% ကျန်နေသေးပြီး အဲဒီ ၉၇% ဟာ ဗလာ မဟုတ်ရင် အံ့စရာတွေပြည့်နေပါတယ်။ ဒါပေမဲ အခု ရေတိမ်ပိုင်းဆီ ကျော်လိုက်ပြီး တကယ့်ကို အံ့ဩစရာကောင်းတဲ့ သတ္တဝါတွေကို ကြည့်ချင်ပါတယ်။
Cephalopods -- head-foots. As a kid I knew them as calamari, mostly. (Laughter)
Cephalopods ခေါင်း ခြေထောက်တွေ။ ကလေးတုန်းက ဒါတွေကို ပြည်ကြီးငါးလို့ သိတာပါ။ (ရယ်သံများ) ဒါက ရေဘဝဲ တစ်ကောင်ပါ။ ဒါက အဏ္ဏဝါ ဇီဝ လက်တွေ့ခန်းက Dr.
This is the work of Dr. Roger Hanlon at the Marine Biological Lab, and it's just fascinating how cephalopods can, with their incredible eyes, sense their surroundings, look at light, look at patterns. Here's an octopus moving across the reef, finds a spot to settle down, curls up and then disappears into the background.
Roger Hanlon ရဲ့ လက်ရာဖြစ်ပြီး စိတ်ဝင်စားစရာက cephalopods ဟာ အံ့ဖွယ် မျက်လုံးတွေနဲ့ သူတို့ဝန်းကျင်ကို အာရုံခံနိုင်၊ အလင်းနဲ့ အဆင်တွေကို ကြည့်နိုင်ပုံပါ။ ဒါက ကျောက်တန်းကို ဖြတ် ရွေ့နေတဲ့ ရေဘဝဲတစ်ကောင်၊ အခြေချဖို့ နေရာတွေ့ပြီး တွန့်လိပ်ကာ နောက်ခံထဲမှာ ပျောက်သွားတယ်။ လုပ်ဖို့ ခက်လိုက်တာ။ နောက်အကွက်မှာ ပြည်ကြီးငါး အတွဲကိုမြင်ရမယ်။ ကဲ အထီးတွေ သူတို့တိုက်တဲ့အခါ တကယ်ပဲ ရန်လိုရင် အဖြူရောင်ပြောင်းသွားတယ်။ ဒီအထီးနှစ်ကောင်ဟာ တိုက်နေတာပါ။ သူတို့တင်တွေကို အတူတူ ခုန်ဆွခုန်ဆွနဲ့ပါ၊ ဒါက စိတ်ဝင်စားစရာ အမြင်တစ်ခုပါ။ အခု ဒီမှာ အထီးက ဘယ်ဘက်နဲ့ အမက ညာဘက်မှာဖြစ်ပြီး အထီးက သူဆီမှာ ပိုကြင်နာ၊ ပိုသိမ်မွေ့တဲ့ ပြည်ကြီးငါးကို အမပဲ အမြဲ မြင်နိုင်ရအောင် သူ့အရောင် ခွဲဖို့ စီမံလိုက်တယ်။ (ရယ်သံများ) ထပ်ကြည့်ရအောင်။ အရောင်ခွဲတာကို ကြည့်ပါ။ ညာဘက်မှာ အဖြူ၊ ဘယ်ဘက်က အညိုပါ။ သူနောက်တစ်လှမ်း ဆုတ်လိုက်တယ်၊ သူ့ကိုယ်ကို ခွဲရင်း အခြား အထီးတွေကနေ ခွာခွာနေပြီး အခြားဘက်မှာ ပေါ်လာတယ်။ အောင်ပြီ။ အထီးတွေနဲ့ဆိုင်တဲ့ ပြည်ကြီးငါး ဖြစ်စဉ်မဟုတ်ဘူးလို့ ပြောကြပေမဲ့ ကျွန်တော် မသိပါဘူး။ (ရယ်သံများ) ကင်းမွန်၊ ကျွန်တော် နှစ်သက်တယ်။ ဒါက Australian ဧရာမ ကင်းမွန်ပါ။ သူလာပါပြီ ညွှတ်နေတဲ့ မျက်လုံးလေးတွေက ဟောဒီ အပေါ်မှာ။ ဒါပေမဲ့ သူတို့လည်း အတော် အံ့ဩစရာတွေ လုပ်နိုင်တယ်။ ဒီမှာ အက်ကြောင်းထဲ ပြန်ဝင်နေတဲ့ အကောင်ကို တွေရတော့မယ်၊ သူ့ရဲ့ လက်တွေကို စောင့်ကြည့်ပါ.. ဒါတွေကို ဆွဲသွင်းပြီး မှော်ပင်လို ပုံ ဖြစ်အောင် လုပ်တယ်။ နောက်ခံထဲကို ပျောက်ကွယ်သွားတယ်။ တကယ့် အံ့ဩစရာပါ။ ဒီမှာ အထီးနှစ်ကောင် ချနေတယ်။ ထပ်ပြီးတော့ ဒီ Cephalopods တွေဟာ အကင်းပါးတယ်၊ အချင်းချင်း မနာဖို့ သိတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူတို့ အရေပြားနဲ့ လုပ်နိုင်တဲ့ ဒီအဆင်တွေကို ကြည့်ပါ။ ဒါဟာ အံ့ဩစရာပါ။ ဒီမှာ ရေဘဝဲတစ်ကောင်။ တစ်ခါတစ်လေ သူတို့ရွှေ့တာကို အမြင်မခံချင်ဘူး၊ စားမဲ့ကောင်တွေ မြင်နိုင်လို့ပါ။ ဒီကောင်က ကျောက်တုံးလို ဖြစ်အောင် လုပ်တတ်ပြီး သူ့ဝန်းကျင်ကို ကြည့်နေတာဟာ သူ့ကို မမြင်နိုင်အောင် လှိုင်းတွေ၊ အရိပ်တွေသုံးပြီး အောက်ခြေကို လျှောဆင်းနိုင်တယ်။ သူ့ ရွေ့ရှားမှုက နောက်ခံထဲမှာ ညကို ရောလိုက်တယ်။ ရွေ့နေတဲ့ ကျောက်တုံး လှည့်ကွက်။ ဒီတော့ ရေတိမ်ပိုင်းမှာ အသစ်တွေ အများကြီး သင်နေတယ်။ ရေနက်ပိုင်းကို စူးစမ်းနေပေမဲ့ ရေတိမ်က သင်ယူတာ အများကြီးပါ။ အကြောင်းပြချက်ကောင်းက ရေတိမ်က စားသူတွေပြည့်နေတယ်၊ ဒီမှာ ငါးလွန်းတစ်ကောင်ပါ။ ရေဘဝဲ (သို့) cephalopod တစ်ကောင်ဆိုရင် ဝန်းကျင်တွေကို ပုန်းဖို့ ဘယ်လို သုံးမလဲ ဆိုတာ နားလည်ဖို့လိုပါတယ်။ နောက်ပြကွက်မှာ လှပတဲ့ ကျောက်တန်း အောက်ပိုင်းကို တွေ့ရမယ်။ ကိုယ်မဖျောက်တတ်ရင်၊ အရေပြားကို အရောင်နဲ့ အသားကို ပြောင်းဖို့ မသုံးတတ်ရင်အရမ်းပဲ သိသိသာသာကြီး ထင်ပေါ်တာကို မြင်ရပါတယ်။ ဒီမှာ နောက်ခံထဲက ရေညှိတစ်ချို့နဲ့ ရေဘဝဲတစ်ကောင်ပါ။ အံ့ဩစရာ မကောင်းပေဘူးလား။ ကဲ Roger က မှင်ထုထဲ ခုန်တက်သွားအောင် လှန့်လိုက်ပြီး ဆင်းလာတော့ ရေဘဝဲက "အိုး တွေ့လိုက်ပြီ၊ အကောင်းဆုံးလုပ်စရာက ကြီးနိုင်သလောက် ကြီးဖို့ပဲ"တဲ့။ ဒီအညိုဲကြီးက သူ့မျက်စိကွက်ကို အရမ်ကြီးသွားစေတယ်။ ဒါနဲ့ သူ ဖြီးနေတယ်။ နောက်ပြန်လုပ်ရအောင်။ သူဒါကို ကျွန်တော့ကို ပထမပြတော့ သူနောက်နေတယ်ထင်ခဲ့တာ။ ဂရပ်ဖစ်လို့ ထင်ခဲ့တာ။ ဒီတော့ ဒါ ပြောင်းပြန်ပါ။ အရေပြား အရ​ောင်၊ အရေပြား အသားကို ကြည့်ပါ။ အံ့ဩစရာအကောင်ပါ၊ ပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ လိုက်ဖက်ဖို့ အရောင်နဲ့ အသားကို ပြောင်းနိုင်တယ်။ သူရေညှိထဲကို ရောသွားတာ ကြည့်လိုက်ပါ။ တစ်၊ နှစ်၊ သုံး။ (လက်ခုပ်သံများ) အခု သူမရှိတော့ဘူး၊ ကျွန်တော်ရောပါ။ ကျေးဇူးအများကြီးတင်ပါတယ်။ (လက်ခုပ်သံများ)
Let's divide 500 and 18 by 0.7. So we're dividing this whole number by a decimal. So we can also write this as 518 divided by.
၅ရာ့ ၁၈ ကုိ ၀.၇ ႏွင့္စားပါမယ္ ကိန္းဂဏန္းတစ္ခုလုံးကုိ ဒႆမနဲ ့စားၿခင္းၿဖစ္ပါတယ္ ဒီေတာ့ကြ်န္ေတာ္တို ့ ၅၁၈ကို.... ဟုတ္ၿပီ နည္းနည္းၾကီးၾကီီးေလးေရးမယ္ ၅၁၈ ကုိ ၀.၇နဲ ့စားမယ္ ဒီေတာ့ ပထမဆံုး ဒီဒႆမကိန္းရွိေနတဲ့အတြက္ ၄င္းနဲ ့ကိန္းၿပည့္ေတြကိုစားခ်င္ရင္ ၄င္းကို အၿပည့္ကိန္းအရင္ေၿပာင္းေပးရမယ္ အၿပည့္ကိန္းေၿပာင္းဖို ့အေကာင္းဆံုးနည္းကေတာ့ ၁၀နဲ ့ေၿမွာက္တာပါပဲ ဒီလိုေၿမွာက္လိုက္ရင္ ဒႆမက ညာဘက္ကိုေရြ ့သြားမယ္ ၇ ျဖစ္လာပါလိမ့္မယ္ ဒါေပမယ့္ ဒီလိုမ်ိဳး ၀.၇ ကုိပဲေျပာင္းလို ့မရပါဘူး၊ ၅၁၈ကိုပါေၿပာင္းေပးရပါမယ္ ဒါမွတန္ဖိုးေၿပာင္းလဲမႈမရွိမွာပါ ဒီေတာ့ ၂ခုလံုးကို ၁၀နဲ ့ေၿမွာက္ေပးရပါမယ္ ၀.၇ ကုိ ၇ ကုိေျပာင္းခ်င္လွ်င္ ဒသမကုိညာဘက္ေရႊ႔မယ္၊ ၅၁၈ ေနာက္ က ဒသမကုိလည္းညာဘက္ကိုေရႊ ့ေပးရပါမယ္ ၅၁၈ တြင္ဒသမ ကုိ မေတြ ့ဘူးလို ့သင္ေတြးမိမွာပဲ တကယ္ေတာ့ ၅၁၈ ေတာက္မွာ (.၀၀)ကိုေရးၿပစရာမလိုတာပါ၊ ဒႆမရဲ ့ေနာက္မွာ သုညေတြၾကိဳက္သေလာက္ထည့္လို ့ရပါတယ္ ဒီေတာ့ ဒသမကုိ ညာဘက္ေရႊ ့ရင္ ၅၁၈၀ ၿဖစ္သြားမယ္ အဲ့ေတာ့ ၅၁၈ အစား ၀.၇ က ၅၁၈၀ အစား ၇ နဲ ့ တူတူပါပဲ ဒႆမကိန္းရဲ ့တန္ဖိုးကိုမေၿပာင္းေစဖို ့ကြ်န္ေတာ္တို ့ေတြ ၁၀နဲ ့ကိန္းနွစ္ခုလံုးကိုေၿမွာက္ၿပီး ဒႆမေတြကို ညာဘက္ကိုေရႊ ့ခဲ့ၾကတာပါ တစ္ျခားနည္းျဖင့္စဥ္းစားၾကည့္ရင္ ၅၁၈/၀.၇ ဆိုတဲ ့အပိုင္းကိန္းကို ပိုင္းေၿခေရာ၊ ပိုင္းေ၀ေရာ ၁၀နဲ ့ေၿမွာက္လိုက္တဲ့အခါ ၅၁၈၀/၇ ရလာပါတယ္ ၇..ရလာပါတယ္ ကဲအခု ကၽြန္ေတာ္တုိ ့ဘာလုပ္ခဲ့သလဲဆုိတာ ၿပန္စဥ္းစားၾကည့္ရေအာင္ ကြ်န္ေတာ္တို ့ဒႆမကုိညာဘက္ကိုေရႊ ့ပါတယ္ အဲ့ေတာ့ ၇ ရ ပါတယ္ ဒႆမကို ဒီနားမွာရွိပါမယ္ ဒါေပမယ့္ ဒႆမကိုေရးဖို ့မလိုေတာ့ပါဘူး ၇ လို ့ေရးရံုပါပဲ ဒီေတာ့ ၇လို ့ပဲေရးပါမယ္ ၅၁၈ မွာ ဒႆမက ဒီကိုေရာက္သြားေတာ့ ၅၁၈၀ ရတယ္ ဒီေတာ့ဒီမ်ဥ္းကိုဆက္ဆြဲလိုက္မယ္ ကဲအခု အစားပုစာၦကိုေၿဖရွင္းၾကရေအာင္ ၇ က ၅ကိုဘယ္နွလီ၀င္နိုင္မလဲ ၀လီပဲ၀င္နိုင္မွာပါ ၇က ၅ကိုအလီမ၀င္နိုင္ေတာ့ ဒီအတိုင္းထားလိုက္မယ္ ၅၁ဆိုရင္ေတာ့ ၀င္နိုင္မယ္ထင္ပါတယ္ ၇အေၿမွာက္ ၇ က ၄၉ရမယ္ ဒီေတာ့ ၇လီ၀င္မယ္ ၇ ၊ ၇လီက ၄၉ရမယ္ ၅၁ထဲက ၄၉ ကိုနုတ္ေတာ့ ၂ ရမယ္ အခု ၈ ကိုဆြဲခ်မယ္ ၇ က ၂၈ ကို ၄လီ၀င္နိုင္မယ္ ၄ အေၿမွာက္ ၇ က ၂၈ ရမယ္ နုတ္လိုက္ရင္ ၀ ရမယ္ အခုကြ်န္ေတာ္တို ့ ၀ ကိုဆြဲခ်မယ္ အခုကြ်န္ေတာ္တို ့ ဒႆမေနရာယူလို ့ရပါၿပီ ၀ ကို ဒီနားကိုဆြဲခ်မယ္ ဒႆမရဲ ့ေနရာအေၾကာင္းေၿပာရရင္ ၄င္းကိုဒီေနရာရဲ ့အေပၚတည့္တည့္မွာထားမယ္၊ ဒါဆိုရင္ တန္ဖိုးမေၿပာင္းေတာ့ပါဘူး ဒီေတာ့ ဒႆမ ကဒီေနရာမွာရွိမယ္ ဒီေလာက္ဆိုကြ်န္ေတာ္တြက္ၿပတာေတြြကိုသင္သေဘာေပါက္ေလာက္ပါၿပီ ၇ နဲ ့၅၁ ကိုစားမယ္ ဒီေတာ့ ၇ကို ၅၁ရဲ ့၁ အေပၚမွာထားမယ္ ၇ နဲ ့၂၈ကိုအလီ၀င္မယ္ ကြ်န္ေတာ္ ၄ ကို ၈အေပၚမွာထားမယ္ ဒီေတာ့ ၇နဲ ့၀ကိုဘယ္နွလီ၀င္နိုင္မလဲၾကည့္ၾကမယ္ ၀ ၊ ၇လီ က ၀ရတယ္
We're asked to use the drop-downs to form a linear equation with no solutions. So a linear equation with no solutions is going to be one where I don't care how you manipulate it, the thing on the left can never be equal to the thing on the right. And so let's see what options they give us.
က်ေနာ္တို႔ကို ဆြဲခ်ျမွားေလးေတြ အသံုးျပဳ ၿပီး မ်ဥ္းေျဖာင့္ဆိုင္ရာ ညီမွ်ျခင္းတစ္ခုကို အေျဖမရေအာင္ လုပ္ခိုင္းတာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ အေျဖမရႏိုင္တဲ့ မ်ဥ္းေျဖာင့္ဆိုင္ရာညီမွ်ျခင္းဆိုတာက ခင္ဗ်ား ဘယ္လိုပဲလုပ္လုပ္ ကိစၥမရွိဘူး။ အဓိကက ဘယ္ဘက္မွာရွိတဲ့ဟာက ညာဘက္မွာရွိတဲ့ဟာနဲ႔ ဘယ္ေတာ့မွ တူလို႔မရတာပဲ။ သူတို႔ဘာေတြမ်ား ေရြးစရာေတြ ေပးထားလဲ ၾကည့္ရေအာင္။ ပထမ၊ က်ေနာ္တို႔က (x) ရဲ႕ ေျမွာက္ေဖာ္ကိန္းကို ေရြးေပးရမွာျဖစ္တယ္။ ၿပီးမွပဲ ကိန္းေသကို ဆက္ေရြး ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔က ဒါကို အႏႈတ္ ၁၁ (x) လို႔ထားလိုက္ရင္ ႏွစ္ဘက္လံုးမွာ အႏႈတ္ ၁၁(x) ေတြ ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဘယ္ဘက္အျခမ္းမွာ အႏႈတ္ ၁၁(x) အေပါင္း ၄ ရွိေနေတာ့ တကယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔က ၄ ကလြဲၿပီး တျခားဟာသံုးလိုက္မယ္ဆိုရင္ ဥပမာ အႏႈတ္ ၁၁ (x) အႏႈတ္ ၁၁ ဆိုပါေတာ့၊ ဒါဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ ဘယ္လိုမွ အေျဖရႏိုင္ေတာ့မွာမဟုတ္ဘူး။ တကယ္လို႔မ်ား၊ ဒီအေျဖဘယ္လုိ ရသလဲလို႔ေမးလာမယ္ဆိုရင္ ဒီေနရာကို စဥ္းစားၾကည့္ပါ။ ဒီမွာ အႏႈတ္ ၁၁(x) ရွိတယ္။ ဒီဘက္မွာ အႏႈတ္ ၁၁(x) ရွိတယ္။ တကယ္လို႔ ဒါကို အကၡရာနည္းနဲ႔ ရွင္းမယ္ဆိုရင္ ခင္ဗ်ားအေနနဲ႔ ႏွစ္ဘက္လံုးကို ၁၁ (x) ေပါင္းထည့္ လို႔ရမယ္၊ ၿပီးရင္ သူတို႔ကို အခ်င္းခ်င္း ေခ်လိုက္မယ္ဆိုရင္ ၄ ညီမွ်ျခင္း အႏႈတ္ ၁၁ ဆိုတာပဲ က်န္ခဲ့မယ္။ ဆိုေတာ့ အဲဒါက ခင္ဗ်ား ဘယ္ (x) ကိုပဲေရြးေရြး မျဖစ္ႏိုင္တဲ့ အေျဖျဖစ္တယ္။ ေနာက္တစ္နည္း စဥ္းစားလို႔ ရတာက က်ေနာ္တို႔ ဒီေနရာမွာ အႏႈတ္ ၁၁ကို ဂဏာန္းတစ္ခုခုနဲ႔ ေျမွာက္တယ္ ၿပီးေတာ့ အဲ့ဒါကို ၄ ထပ္ေပါင္း ထည့္တယ္။ ၿပီးရင္ ဒီဘက္မွာ အႏႈတ္ ၁၁ ကိုပဲ အဲဒီဂဏာန္းနဲ႔ ထပ္ေျမွာက္ျပန္တယ္ ၿပီးေတာ့ သူ႔အထဲကေန ၁၁ ႏႈတ္ျပန္တယ္။ တကယ္လို႔ ခင္ဗ်ားက အႏႈတ္ ၁၁ နဲ႔ ဂဏာန္းတစ္ခုခုနဲ႔ေျမွာက္ထားတာကို ဒီဘက္အျခမး္မွာက်ေတာ့ ၄ ေပါင္းၿပီး တျခားဘက္အျခမ္းမွာက်ေတာ့ ၁၁ ႏႈတ္ထားတယ္ဆိုေတာ့ ခင္ဗ်ား အေနနဲ႔ ဘယ္ (x) ကိုပဲေရြးေရြး မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့ဘူး။ မွန္လာႏိုင္တဲ့ (x) လည္းမရွိေတာ့ဘူးေလ။ အေျဖကို ဒီနားေလးမွာ စစ္ၾကည့္ၾကရေအာင္။
Write 15:25 as a fraction in simplest form. So 15 to 25 is just a ratio, and we can write it. So they've given us 15 to 25.
၁၅ အခ်ိဳး၂၅ကို အပိုင္းကိန္းအျဖစ္အရွင္းဆံုးေဖာ္ျပပါ။ ဒါဆို ၁၅နဲ ့ ၂၅ က အခ်ိဳးေတြျဖစ္တယ္ဆိုၿပီးကၽြန္ေတာ္တို့ေရးနိိင္ပါတယ္။ ဒီမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ့ကို ၁၅ အခ်ိဳး ၂၅ ေပးထားပါတယ္။ ဒါကိုသင္ဟာ အပိုင္းကိန္းအျဖစ္ ၂၅ ပိုင္း ၁၅ ပိုင္း လိုေရးလို ့ရပါတယ္။ အကယ္၍ ကၽန္ေတာ္တို ့ကဒါကို အရွင္းဆံုးပံုစံေျပာင္းမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ၁၅ နဲ့၂၅ နွစ္ခုလံုးနဲ႔ ့စားလို ့ျပတ္တဲ့ အႀကီးဆံုးကိန္း သို ့မဟုတ္ သူတို ့နွစ္ခုရဲ ့အႀကီးဆံုး ဆခြဲကိန္းကို စဥ္းစားရပါမယ္။ ဒီအခ်ိဳး ကိုၾကည့္ၿပီး သင္က ၅ သည္ ကိန္းနွစ္ခုလံုးအတြက္ သင့္ေတာ္တယ္လို ့ေျပာလိမ့္မယ္၊ ဟုတ္ပါတယ္၊ ၅ဟာ ၁၅ နဲ့ ၂၅ နွစ္ခုလံုးကို စားလုိ ့ျပတ္တဲ့ အႀကီးဆံုးကိန္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဆို ၅ နဲ႔ စားၿပီး တြက္လိုက္ ၾကစို ့။ အကယ္္၍ ဒီေနရာမွာ ၅ ထက္ႀကီးတဲ့ဂဏန္းသာရွိမယ္ဆိုရင္ ကြၽန္ေတာ္တို ့က နည္းနည္းေလး စတြက္လိုက္တာနဲ ့သိသာလာမွာပါ။ ဒါဆိုရင္ ပိုင္းေ၀နဲ ့ပိုင္းေျခကုိ ၅ နဲ ့စား ၿပီး ဘာရလဲလို ့ ၾကည့္ရေအာင္။ အခု ကြၽန္ေတာ္တို႔ ့ ၁၅ ကို ၅ နဲ ့စားလိုက္တဲ့အခါ ၃ ကိုရပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ၂၅ ကို ၅ နဲ့့စား လိုက္တဲ့အခါ ၅ ကိုရပါတယ္။ဒီေတာ့ကြၽန္ေတာ္တို ့ က ၅ ပိုင္း ၃ ပိုင္း ကိုရပါတယ္။ ၃နဲ႔ ၅ ဟာ၁ ထက္ႀကီးတျခားခြဲကိန္းေတြနဲ ့မျပတ္ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ၅ ပိုင္း ၃ ပိုင္း ဟာ အရွင္းဆံုးပံုစံျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဆို ကြၽန္ေတာ္တို႔ ့သူေမးတဲ့အတုိင္း ေျဖၿပီးပါၿပီ။ ၿပီးေတာ့ဒါကိုအရွင္းဆံုးအပိုင္းကိန္းအျဖစ္လည္း ေဖာ္ျပၿပီးပါၿပီ။ ဒါကိုအကယ္ရ်္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ့့ေရးမယ္ဆိုရင္ ၃အခ်ိဳး ၅ လိုလည္းေရးလို ့ရပါတယ္။
So, the big question is: What is this? What does it do?
အရေးအကြီးဆုံးမေးခွန်းက ဒီဟာကဘာလေးလဲ ဒါကဘာလုပ်တာလဲ။ ဘာကြောင့်မို့လို့ငါတစ်ခုလောက်ပိုင်ဆိုင်ချင်တာလဲ။ ဒါကမေးခွန်းကောင်းပဲ
Simplify x to the third, and then that raised to the 4th power times x squared, and then that raised to the 5th power Here we'll use the power property of exponents, sometimes called the power rule. And that just tells us if I have x to the a and then I raise that to the bth power, this is the same as x to the a times b power.
ဒါကိုဖြေရှင်းပါ ( x သုံးထပ်ကိန်း ရဲ့ လေးထပ်ကိန်း ) အမြှောက်( x နှစ်ထပ်ကိန်းရဲ့ ငါးထပ်ကိန်း ဒီမှာကျွန်တော်တို့ထပ်ညွှန်းကိန်းများရဲ့ ပါဝါဂုဏ်သတ္တိကိုသုံးမယ်။ တစ်ခါတစ်ရံ ပါဝါနည်းဥပဒေလို့လည်းခေါ်ပါတယ်။ ဒါကတော့ ကျွန်တော်က x ရဲ့ a ထပ်ကိန်းကို b ပါဝါထပ်တင်လိုက်ရင် ဒါက x ရဲ့ ထပ်ကိန်း a အမြှောက် b နဲ့တူတယ် ဒါဘာကြောင့်လဲလို့ကြည့်ရအောင်။ ကျွန်တော်ဒါတွေကို မသုံးဘူး။ ပ်ုပြီးလွယ်ကူရှင်းလင်းတဲ့ ဥပမာနဲ့ပြမယ်။ ကျွန်တော်က x နှစ်ထပ်ကိန်းကို ပါဝါ သုံးထပ်တင်လိုက်တယ်ဆိုပါစို့။ >ကောင်းပြီ ဒီအနေအထားအရဆိုရင်။ ဒါက x နှစ်ထပ်ကိန်းကို သူကိုယ်သူ ၃ ခါပြန်မြှောက်နေတယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်ပါဘဲ။ ဒါတကယ်ပြောနေတာက x နှစ်ထပ်ကိန်း အမြှောက် x နှစ်ထပ်ကိန်း အမြှောက် x နှစ်ထပ်ကိန်း ပါ။ ကျွန်တော် x နှစ်ထပ်ကိန်းကိုပါဝါသုံးထပ်တင်နေတာ။ ခုဒီမှာဘာကိုဆိုလိုနေတာလဲ။ ကောင်းပြီ။ ဒါကိုနည်း နှစ် နည်းနဲ့ဖြေရှင်းနိုင်တယ်။ ခင်ဗျားအဲလိုပြောနိုင်တယ်။ ဥပမာ-ကျွန်တော်မှာ အခြေတူရှိတယ် ကျွန်တော်က မြောက်လဒ်ကိုရှာနေတယ် ။ ဒီတော့ ကျွန်တော်က ထပ်ညွှန်းတွေကိုပေါင်းလိုက်လို့ရတယ်။ ဒီတော့ ဒါကညီမျှခြင်း......ကျွန်တော်အဲဒီခရမ်းရောင်ဘဲ ထပ်သုံးပါရစေ။ x ရဲ့ထပ်ကိန်း 2 အပေါင်း 2 အပေါင်း 2 ပါဝါပေါ့ ။ သ်ု့မဟုတ် အခြေခံအားဖြင့် 3 အမြှောက် 2 ပါဘဲ အဲဒီမှာအမြှောက် 2 ပါဘဲ။ ဒီတော့ ကျွန်တော်တို့ x ထပ်ကိန်း ပါဝါ 6th ရမယ် ခင်ဗျာကပြောပါလိမ့်မယ်။ ဟေ့ sal "ခင်ဗျာကဘာကြောင့် အဲဒီထပ်ကိန်းတွေကို ပေါင်းခိုင်းသလဲဆိုတာ ငါမမြင်ဘူး ကောင်းပြီ။ ကျွန်တော်တို့က အဲဒီဟာကို x အမြှောက် x ,အမြှောက် x , အမြှောက် x ရေးနိုင်တယ်။ ကွင်းပိတ်တွေထဲမှာ ကျွန်တော်က ဒီ x နှစ်ထပ်ကိန်းတွေကို ..... အမြှောက် x အမြှောက် x လို့ရေးချတယ် ဒါက x က သူ့ကိုယ်သူ ၆ ခါပြန်မြှောက်တာပါဘဲ။ သို့မဟုတ် x ရဲ့ပါဝါ 6. ဒါကဘာကြောင့် ကျွန်တော်တို့က ဒီထပ်ညွန်းတွေကို ဒီလိုပေါင်းလို့ရတယ်ပေါ့။ ဒီတော့ အဲဒီထပ်ကိန်းရဲ့ပါဝါဂုဏ်သတ္တိက်ု အဲဒီကိန်းတန်းပေါ်မှာ အသုံးချရအောင်။ အစကနေပြန်စရရင် ကျွန်တော်တို့မှာ x သုံးထပ်ကိန်း ပါဝါလေးထပ်တင်ထားတာရှိတယ်။ ဒါက x ထပ်ကိန်း 3 အမြှောက် 4 ပါဝါဖြစ်မယ် သို့မဟုတ် x ထပ် 12th ပါဝါပေါ့ ပြီးရင် ဒါက x နှစ်ထပ်ကိန်းကို 5 ပါဝါတင်ထားတာနဲ့မြှောက်မယ် ဒါကတော့ x ထပ်ကိန်း 2 အမြှောက် 5 ပါဝါ ပေါ့ သို့မဟုတ် x ထပ်ကိန်း 10 ပါဝါ ဒီမှာကျွန်တော်တို့ အခြေတူရှိတယ်... ကျွန်တော်တို့က မြှောက်လဒ်ကို ရှာနေတာ ဒီတော့ ဒီထပ်ကိန်းတွေကိုပေါင်းလိုက်ရုံဘဲ။ ဒါကညီမျှခြင်း...ဒီကိန်းတန်းတစ်ခုလုံး ညီမျှခြင်း x ထပ်ကိန်း 12 အပေါင်း 10 ပါဝါ သို့မဟုတ် x ထပ်ကိန်း 22nd ပါဝါပေါ့ ကျွန်တော်ပုစ္ဆာပြီးပါပြီ
Zach: My name is Zach Kaplan. I'm the CEO of Inventables, an online hardware store for designers.
ကြ်န္ေတာ္က Zach Kaplanပါ ကြ်န္ေတာ္ က Inventables ကုမၸဏီရဲ ့CEOပါ ၿပီးေတာ့ online hardware storeရဲ ့ဒီဇိုင္နာလည္းၿဖစ္ပါတယ္ ကြ်န္ေတာ္က ကေလးဘ၀ထဲက ဒါေတြစလုပ္ခဲ့တာပါ
I built everything from LEGOs to Construx to you name it. If there was a construction toy out there, I had it. At my high school, they had a team-taught class called [Sci Tech], and so this was like high school engineering.
LEGO လို Construx လို ကစားစရာေတြနဲ ့ မ်ိဳးစံုေဆာက္ၾကည့္တယ္ ထြက္သမ်ွ အိမ္ေဆာက္အရုပ္တိုင္းကြ်န္ေတာ့္မွာရွိတယ္ ကြ်န္ေတာ္တို ့ အထက္တန္းေက်ာင္းတုန္းကSci Tech လို ့ေခၚတဲ့ အဖြဲ ့လိုက္ အင္ဂ်င္နီယာသင္တန္း ေတြ ရွိခဲ့တယ္ လက္ေတြ ့သင္တဲ့ဆရာက Jim Howie ၿဖစ္ၿပီး
It was Jim Howie, who was the shop teacher, and Jeff Jordan, who was the physics teacher. Those guys had vision. They were way ahead of the Maker Revolution, so to speak. they saw that abstract or the analytical things like physics needed to be combined with the practical "let's make it".
Physic ဆရာကေတာ့ Jeff Jordam ၿဖစ္တယ္ သူတို ့နွစ္ေယာက္စလံုးက အၿမင္ရွိတယ္ေၿပာရမယ္ သူတို ့က လူေတြကိုပစၥလက္ဆန္ဆန္ေၿပာင္းလဲပစ္နိုင္သူေတြပါ သူတို ့ကရူပေဗဒကို စကားနဲ ့မရွင္းၿပဘဲ ဒါေလးလုပ္ၾကည့္လိုက္ ဆိုတာေလးနဲ ့တင္ သေဘာေပါက္လာေအာင္သင္နိုင္တယ္ ဒါက ကြ်န္ေတာ့္ကိုေတာ္ေတာ္ တက္ၾကြေစတယ္ ဘာလို ့လဲဆိုေတာ့ အစပိုင္းမွာေတာ့ ရူပေဗဒ သင္ေနတယ္လို ့မၿမင္ဘဲ တြင္ခံုကိုဘယ္လိုသံုးရမလဲ သင္ေနတယ္လို ့ပဲၿမင္တယ္ ေနာက္အခ်က္အလက္ေတြအားလံုးစုစည္းၿပီးေတာ့မွ ရိုလာကိုစတာ တစ္စီးေဆာက္ဖို ့ပါလားလို ့သေဘာေပၚလာတယ္ ဒါက ကြ်န္ေတာ္ကို သိပ္ကိုစိတ္၀င္စားေစတဲ့ အေၾကာင္းပဲ အဲ့ကေန ကြ်န္ေတာ္ရိုလာကိုစတာနဲ ့ပတ္သက္တဲ ့ ရုပေဗဒအေၾကာင္းေတြေလ့လာမယ္ ဒါမွမဟုတ္ ဂေဟေဆာ္နည္းေတြေလ့လာၾကတယ္ သူတို ့နွစ္ေယာက္က ကြ်န္ေတာ့္ကို ဒီလမ္းေၾကာင္းေပၚေရာက္လာေစတဲ့အထိ အရမ္း လႊမ္းမိုးနိုင္ၾကတယ္ ဒီလိုနဲ ့ေက်ာင္းၿပီးေတာ့ ကြ်န္ေတာ္အၿပင္ေလာကမွာဘာလုပ္ရင္ေကာင္းမလဲ ဘာေရာင္းရမလဲ ဆိုတာစ စဥ္းစားၾကည့္တယ္ ပထဆံုး ေစ်းကြက္ေၿခဆံုပစ္၀င္ေတာ့ Ebay နဲ ့စခဲ့တယ္ အဲ့မွာေစ်းကြက္က အရမ္းက်ယ္တယ္ လူတိုင္းက ဒီဖုန္းကိုလိုခ်င္တယ္ထားပါေတာ့ ဒါေပမယ့္ လန္ဒန္မွာပဲ၀ယ္လို ့ရတယ္ဆိုပါစို ့ ဥပမာ နိုကီယာဖုန္းဆိုပါေတာ့ အဲ ့ဖုန္းေတြကိုလန္ဒန္ကေန တစ္လံုးကို ဘတ္ ၅၀ နဲ ့သြင္းမယ္ အဲ့အခ်ိန္မွာ US နဲ ့ဥေရာပ မွာေတာ့ ကြဲၿပားမႈေတြရွိတယ္ အဲ ့ဖုန္းေတြက အေမရိကားမွာသံုးလို ့မရဘူး ဒါကို Ebay မွာတင္ေရာင္းမယ္ဆိုရင္ လူေတြက ေလလံဆြဲၿပီး ဘတ္၃၅၀ ထိေပးမယ္ ဒါက သင္ခန္းစာေကာင္းတစ္ခုပါ ဘာလို ့လဲဆိုေတာ့လူေတြက သံုးမရတဲ ့ဖုန္းကို ဘာလို ့၀ယ္ေနၾကသလဲ ေမးစရာရွိတယ္ ဒီလူေတြကိုေမးၾကည့္ရင္ သူတို ့က တီဗီထဲမွာ သံုးေနတဲ ့ ဖုန္းကိုလိုခ်င္တာပါ ဒါ့ေၾကာင့္၀ယ္ရတာသူတို ့အတြက္တန္ေနမွာပဲေလ ဒီကတဆင့္ အၿမင္ေတြက်ယ္လာၿပီး၊ ပညာရလာတယ္ ဒီလိုနဲ ့ ကြ်န္ေတာ့္စိတ္ကူးထဲကစီးပြားေရးတစ္ခုကို စတင္အေကာင္အထည္ေဖာ္ၿဖစ္ခဲ့တယ္ ဒီပစၥည္းေတြကို ဘာနဲ ့တန္ဖိုးဖ်က္သလဲ ေနာက္ဘာေတြ ေလ့လာခဲ့ရကလဲဆိုရင္ ဒီအေတြ ့အၾကံဳေတြက ကြ်န္ေတာ့္ကို ေၿပာင္းလဲသြားေစတယ္ ကြ်န္ေတာ္ ေကာလိပ္တုန္းက ပထမဆံုး ကုမၸဏီေထာင္တယ္ ေနာက္ဘြဲ ့ရေတာ့ ကုမၸဏီကိုဆက္လုပ္ရင္ေကာင္းမလား အလုပ္တစ္ခုရွာရမလားလို ့ ဆံုးၿဖတ္ခဲ့ရတယ္ ကြ်န္ေတာ့္မိဘေတြက ကြ်န္ေတာ္ၾကိဳက္တာလုပ္ဖို ့သေဘာတူတယ္တဲ့ ဒါေပမယ့္ေနာက္ေတာ့ ကုမၸဏီပဲေထာင္ေတာ့လို ့ေၿပာလာတယ္ သူတို ့က ကြ်န္ေတာ္တကယ္လုပ္ခ်င္တာကိုသိေနၾကတယ္ေလ ကြ်န္ေတာ့္ကို ယံုလည္းယံုၾကည္ၾကတယ္၊ ၿပီးေတာ့ တက္နိုင္သေလာက္ ကူညီၾကတယ္ ကြ်န္ေတာ္ ဘြဲ ့ရကာစက ေငြအမ်ားၾကီးရဖို ့ကိုပဲ အဓိကထားတယ္ အလုပ္လိုအပ္ခ်က္အရ အင္ဂ်င္နီယာ စလုပ္တယ္ ကြ်န္ေတာ့္သူငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္က အနာဂတ္မွာ စြန္ ့ဦးစီးပြားတီထြင္သူေတြ ပိုမ်ားလာမယ္လို ့ေၿပာခဲ့တယ္ သူတို ့က အၿမင္နည္းနည္း ကြဲၿပားတယ္ ေနာက္ၿပီး တၿခားလူေတြထက္ေရွ ့ေရာက္လိမ့္မယ္ ဒီလိုနဲ ့အၾကံေတြ အားလံုးကို ေပါင္းစုလိုက္ေတာ့ လူေတြအားလံုး စိတ္၀င္စားနိုင္တဲ့၊ ၀ယ္ယူသံုးစြဲခ်င္ေလာက္တဲ့ အရာတစ္ခုဖန္တီးနိုင္လာတယ္ တကယ္လို ့သင္ကမေမ်ွာ္လင့္ထားတာတစ္ခုကိုသိလာရရင္ ဘာေတြထပ္ၿဖစ္နိုင္သလဲဆိုတာပိုၿမင္လာမယ္ ၿပီးရင္ အၾကံသစ္ေတြေပၚလာမယ္ စြန္ ့ဦးစီးပြားေရးတီထြင္ၿခင္းဆိုတာ တၿခားသူေတြလုပ္ေနနဲ ့ မ်ိဳးတူ လုပ္ငန္းေတြထဲကေန ကြဲထြက္ေနတဲ့ ဘယ္သူမွမလုပ္ဖူးေသးတဲ့ အေၿခအေနတစ္ခုနဲ ့ လုပ္ငန္းစတာမ်ိဳးကိုေခၚတယ္ မင္း က အေနာက္ေတာင္၊ ယူနိုက္တက္ နဲ ့ အေမရိကန္ေလေၾကာင္းေတြရဲ ့ ကြဲၿပားခ်က္ကိုေတြးေနမွာပဲ ယင္းေလေၾကာင္းသံုးေၾကာင္းအနက္ အေနာက္ေတာင္ေလေၾကာင္းက ၿပႆနာေတြကို နည္းတစ္မ်ိဴးနဲ ့ေၿဖရွင္းတယ္ ဒီလို နည္းလမ္းအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ ့ စြန္ ့ဦးတီထြင္ၿခင္းအားၿဖင့္ အေတြ ့အၾကံဳသစ္ေတြကို ရေစတယ္ အေသးအမႊားေလးေတြကို မတူညီတဲ့နည္းနဲ ့ေၿဖရွင္းရာက မတူညီတဲ ့ရလဒ္ေတြရလာတယ္ ဒါက သင့္ကိုေရွ ့ဆက္ဖို ့ တြန္းအားေတြ ေပးလိမ့္မယ္ ဒီေတာ့တၿခားသူေတြလည္းလုပ္နိုင္မယ္လို ့ယံုၾကည္လာၾကမယ္ထင္ပါတယ္ ဒါကထင္သေလာက္မခက္ပါဘူး
We're asked to simplify d times 4d to the 1/2 power. So let's see what we can do here.
. ငါတို႕ ေျဖရွင္းရမယ့္ပုစာၦကေတာ့ d(4d) power 1/2 ျဖစ္ပါတယ္ ငါတို႕ ဒီမွာဘာလုပ္ႏိုင္လဲ ဆိုတာၾကည့္ရေအာင္ ဒီပုစာၦ ကိုေျဖရွင္းႏိုင္တဲ့နည္းမ်ားစြာ ရွိပါတယ္ ငါတို႕ အဲ့နည္းေတြအားလံုးကို ေလ့လာၾကစို႕ d နဲ႕ (4d) power 1/2 တို႕ေျမွာက္မယ္ဆိုရင္ 4d ေပၚမွာ 1/2 အထပ္တင္ထားတာကို အရင္ရွင္းၾကစို႕ 4d power 1/2 ကိုၾကည့္ပါ တကယ္လို႕ မင္းကေျမွာက္ထားတဲ့ 4d ကိန္းတစ္ခုလံုးရဲ႕ ထပ္ညႊန္းအျဖစ္ 1/2 ကိုုယူမယ္ဆိုရင္၊ အဲဒါဟာ ေျမွာက္ထားတဲ့ 4 နဲ႕ d တစ္ခုုုခ်င္းစီရဲ႕ ထပ္ညႊန္းနဲ႕တူပါတယ္ ဒါေၾကာင့္ 4d power 1/2 က 4 power 1/2 နဲ႕ d power 1/2 နဲ႕ေျမွာက္ျခင္းနဲ႕ တူပါတယ္ အေရွ႕မွာရွိတဲ့ d က်န္ပါေသးတယ္ ငါ ဒီမွာကြင္းခတ္လို႕ရေပမယ့္ ဒီေနရာမွာေတာ့ ဒါကကိစၥမရွိပါဘူး မင္းမွာ အခု ေျမွာက္ထားတဲ့ ကိန္း ၃ခု ရွိပါတယ္ ဒါဆို d ကိုေရွ႕ထုတ္ထားလိုက္မယ္ ၿပီးေတာ့ ဒီေနရာမွာ စဥ္းစားဖို႕နည္းလမ္းႏွစ္ခု ရွိပါတယ္ မင္းမွာ 4 power 1/2 ရွိတယ္ အဲဒါက square root of 4 နဲ႕တူတယ္ အေပါင္းကိန္းပါ ဒီေတာ့ ရွင္းလုိက္ရင္ 2 က်န္မယ္ ဒီေတာ့ 4 power 1/2 က 2 နဲ႕တူပါမယ္ ဒီမွာ စဥ္းစားလို႕ရတဲ့ နည္းလမ္းႏွစ္ခုရွိပါတယ္ ဒီအေရွ႕မွာ d ရွိတယ္ ၿပီးေတာ့ d power 1/2 ရွိတယ္ . မင္းဒါကုိ ေဖာ္ျပႏိုင္တဲ့ နည္းလမ္းမ်ားစြာရွိပါတယ္ မင္းစဥ္းစားတဲ့ေပၚမွာ မူတည္ၿပီး မင္းခံစားတဲ့အတိုင္းေပါ့ ဒါက d power 1 ဒါကေတာ့ d power 1/2 ျဖစ္တယ္ ငါဒါေတြကို ေပါင္းလိုက္ရင္ ေျပာရရင္ေတာ့ d power 1 နဲ႕ d power 1/2 ကိုေပါင္းၿပီး 2 နဲ႕ေျမွာက္တာပါပဲ d power 1 နဲ႕ d power 2 ကိုေပါင္းလိုက္ေတာ့ d power 3/2 ရတယ္ ဒါကေတာ့ ဒီေဖာ္ျပခ်က္ရဲ႕ ရွင္းနည္းတစ္မ်ိဳ ဳ းပါပဲ ေနာက္ထပ္ရွင္းနည္းတစ္မ်ိ ဳ းကေတာ့ ၾကည့္ပါ d power 1/2 က square root of d နဲ႕တူတူပါပဲ အဲေတာ့ 2d x square root of d နဲ႕ တူပါတယ္ ဒီႏွစ္နည္းလံုးက မွန္ကန္တဲ့နည္းလမ္းေတြပါပဲ ဒါေပမယ့္ စိတ္ဝင္စားစရာတစ္ခုကေတာ့ သူတို႕အားလုံးတူညီတဲ့အေျဖကို ေဖာ္ျပေနတာပါပဲ .
Janelle is training for a road race. Her pedometer tracks how far she runs every day.
. ဂ်ာနဲလ္က အေျပးၿပိဳင္ပဲြ၀င္ဖို႔ေလ့က်င့္ေနသူပါ သူ႔ရဲ႕တစ္ေန႔တာအေျပးႏႈန္းကို သူ႔ရဲ႕ ေျခလွမ္းတြက္စက္က မွတ္ထားေပးပါတယ္ ဒါကေတာ့ လြန္ခဲ့တဲ့ေလးရက္က သူေျပးခဲ့တဲ့ႏႈန္းပါ စေနေန႔မွာ ၃.၈၉ မိုင္၊ တနဂၤေႏြေန႔မွာ ၅.၁ မိုင္၊ တနလၤာေန႔မွာ ၁၀.၂၁ မိုင္၊ အဂၤါေန႔မွာ ၃.၃၅ မိုင္ေျပးခဲ့ပါတယ္ ေလးရက္အတြင္းမွာ သူေျပးခဲ့တဲ့ စုစုေပါင္းအကြာအေ၀းကို ခန္႔မွန္းၿပီးေတာ့ အေျဖကိုအတိအက်တြက္ၾကည့္ပါ ခန္႔မွန္းတဲ့အလုပ္ကို အရင္ဆံုးလုပ္ၾကည့္ပါမယ္ ဒီေတာ့အားလံုးကို အနီးဆံုးကိန္းျပည့္ျဖစ္ေအာင္လံုးလိုက္ပါမယ္ ၃.၈၉ ကို အနီးဆံုးကိန္းျပည့္ယူရင္ ၄ ၄ယူရတဲ့အေၾကာင္းကေတာ့ ဆယ္ေနရာမွာရွိေနတဲ့ ၈ က ၅ထက္ႀကီးလို႔ပါ ဒီေတာ့ အၾကမ္းအားျဖင့္ ၄မိုင္လို႔ပဲယူလိုက္ရေအာင္ေနာ္ ၅.၁ ကိုဆက္လံုးပါမယ္ ဆယ္ေနရာက ၁ က ၅ေအာက္ငယ္တဲ့အတြက္သူ႔ကိုေတာ့ ေလွ်ာ့လံုးပါမယ္ ၅ မိုင္နဲ႔ပဲတြက္ပါမယ္ ၁၀.၂၁ ...ဆယ္ေနရာမွာ ေရာက္ေနတဲ့၂ က ၅ေအာက္ျဖစ္ေနေတာ့ သူ႔ကို ၁၀မိုင္နဲ႔ပဲယူပါ့မယ္ 2 would round down.
It's less than 5.
It's less than 5.
And 3.35, let's make that 3 miles, because 3 is less than 5, so we'd round down.
၃.၃၅ မွာေတာ့ ၃က ၅ေအာက္ျဖစ္တဲ့အတြက္ေလွ်ာ့ယူပါမယ္ 5, so we'd round down.
So that is 3 miles. And if we were to add them up, 4 plus 5 is 9. 9 plus 10 is 19.
၃မိုင္ျဖစ္သြားပါမယ္ ၄ + ၅ = ၉ ၉ + ၁၀ = ၁၉ ၁၉ + ၃ = ၂၂ ဒီေတာ့ ေလးရက္အတြင္းမွာသူေျပးခဲ့တဲ့အကြာအေ၀းက ၂၂ မိုင္ျဖစ္မယ္လို႔ တြက္မိပါတယ္ ဒါက ခန္႔မွန္းေျခပဲရွိပါေသးတယ္
Let me scroll down a little bit. So we're going to have to add 3.89 to 5.1-- and remember, when you're adding decimals, you want to line up the decimal-- 10.21 and then finally 3.35. And let's add all of these up.
တစ္ခုခ်င္းျပေပးပါ့မယ္ 3.89 to 5.1-- and remember, ၃.၈၉ ကေန ၅.၁ အထိေပါင္းရမွာ ဟုတ္တယ္ဟုတ္ ဒႆမေတြကို ေပါင္းမယ္ဆိုရင္ သူ႔ေနရာနဲ႔သူစီတတ္ပါေစ ၁၀.၂၁ ကေန ၃.၃၅ အထိ သူ႕ေနရာနဲ႔သူစီျဖစ္ပါေစ ၿပီးရင္ေပါင္းၾကည့္မယ္ေနာ္ ကဲ ... အခု ရာေနရာကစေပါင္းမယ္ ဒီမဘာမွမရွိေတာ့ သုညနဲ႔တြက္ပါမယ္ ၉ + ၀ + ၁ =၁၀ ပါ ၅နဲ႔ေပါင္းရင္ ၁၅ ပါ ၅ရတယ္ဆိုေတာ့ ၁ နဲ႔ ၅ ကို ေနရာလိုက္တန္ဖိုးအလိုက္ေနရာခ်ႏိုင္ပါၿပီ ဆယ္ေနရာကို ဆက္တြက္ျပပါရေစဦး ၁ + ၈ = ၉ ၉ + ၁ = ၁၀ ၁၀ + ၂ = ၁၂ ၁၂ + ၃ = ၁၅ ၅ကိုေအာက္ဆဲြခ် ၁ နဲ႔ ၅ ကို ေနရာအလိုက္တန္ဖိုးအတိုင္းထား ၁ + ၃ = ၄ ၄ + ၅ = ၉ ၉ + ၀ = ၉ ၉ + ၃ = ၁၂ ၂ ကိုေအာက္မွာေရး ၁ကို အေပၚတင္ ေဟာဒီမွာ မ်က္စိမ႐ႈပ္ေအာင္ ခ်တြက္ေပးမယ္ေနာ္ ၁ + ၁ = ၂ ၿပီးရင္ေဟာဒီက ဒႆမေလးကို ျပန္ထည့္လိုက္ပါဦး sitting right over there. ဒီေတာ့ သူေျပးခဲ့တဲ့မိုင္ႏႈန္းစုစုေပါင္းက ၂၂.၅၅ မိုင္ေပါ့ ကိုယ္ေတြခန္႔မွန္းတာမဆိုးဘူးပဲ ၂၂ မုိင္ မွန္းထားခဲ့တာေနာ္ ေတာ္ေတာ္ေလးနီးစပ္ပါတယ္ မိုင္၀က္ေက်ာ္ေက်ာ္ေလးပဲလဲြတယ္ဆိုေတာ့ေလ half a mile. .
We know the US is running a relatively large deficit relative to China in 2009 We imported 260 billion more than we exported to China and we know from the last two videos that the way, the way the China is keeping their currency from appreciating because of this trade imbalance is that they are going out there printing money and using that Yuan to buy Dollar assets And we see over here in (2006), (2007), (2008) major increase in US assets.
၂၀၀၉မွာUSကတရုတ္နဲ႕ယွဥ္ရင္လိုေငြအမ်ားႀကီးျပေနတယ္ ငါတို႕တရုတ္ကိုတင္ပို႕တာထက္၂၆၀ဘီလီယံပိုၿပီးတင္သြင္းခဲ့တယ္ အရင္ဗီဒီယိုႏွစ္ခုကေနငါတို႕သိခဲ့တာက ဒီကုန္သြယ္မႈမညီမွ်တဲ့အတြက္ေၾကာင့္တရုတ္ကသူတို႕ေငြေၾကးကို တန္ဖိုးမတက္ေအာင္လုပ္တဲ့နည္းက သူတို႕အဲ့မွာေငြေတြထုတ္တယ္ အဲဒီယြမ္ကိုသံုးၿပီးေတာ့ေဒၚလာေတြ၀ယ္တယ္ ၿပီးေတာ့၂၀၀၆၊၂၀၀၇၊၂၀၀၈ေတြမွာUSေငြေတြ အေတာ္တက္လာတာကိုေတြ႕ရတယ္ ဒါေပမယ့္၂၀၀၉မွာပိုစိတ္၀င္စားဖို႕ေကာင္းတယ္ ေငြအရမ္းမတက္လာပါဘူး။ဘယ္စံခ်ိန္နဲ႕ျဖစ္ျဖစ္ေတာ္ေတာ္မ်ားေပမဲ့ ကုန္သြယ္မႈမညီမွ်တာကိုေျဖရွင္းဖုိ႕ေလာက္ေတာ့မမ်ားပါဘူး ဒါဆိုတရုတ္ကသူ႕ေငြေၾကးကိုဘယ္လိုကန္႕သတ္ထားလဲ ၾကည့္ရေအာင္ဘာလို႕လဲဆိုေတာ့ဒါကတရုတ္အစိုးရပဲမဟုတ္ပါဘူး တရုတ္လူမ်ိ ဳ းေတြရဲ႕USပစၥည္းေတြကိုပိုင္ဆိုင္မႈပါ ငါတို႕ major foreign holders of treasury securities ကိုၾကည့္ပါမယ္ ဒီဟာက Treasury's own website ကပါ ဗဟိုဘဏ္အခ်င္းခ်င္းဘယ္ေလာက္ကြဲျပားသလဲဆိုတာျပပါတယ္ သူတုိ႕အာမခံေငြေတြဘယ္ေလာက္လက္ကိုင္ထားသလဲဆိုတာပါ တရုတ္ကအမ်ားဆံုးကိုင္ထားတယ္ဆုိတာေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္ ၂၀၀၉ႏို၀င္ဘာမွာ၉၂၉ဘီလီယံေဒၚလာရွိတယ္ တရုတ္ျပည္သူ႕ဘဏ္မွာUSေဒၚလာ၉၂၉ဘီလီယံရွိတယ္ ဒီမွာစိတ္၀င္စားဖို႕ေကာင္းတာကဒီဟာကအမ်ားဆံုးကိုင္ထားတဲ့သူျဖစ္တယ္ ဒါေပမယ့္၂၀၀၉ႏို၀င္ဘာကေန၂၀၁၀ႏို၀င္ဘာကိုၾကည့္ရင္ သူတို႕ကိုင္ထားတဲ့ေငြေတြတန္ေလာက္တင္က်သြားတာမဟုတ္ပါဘူး သူတို႕မွာဘီလီယံ၉၀၀ေလာက္ရွိေသးေပမယ့္ေတာ္ေတာ္က်သြားပါတယ္ ငါတို႕ကုန္သြယ္ေရးမွာလုိေငြေတြျပေနတယ္ သူတုိ႕ေငြေၾကးတန္ဖိုးကိုကန္႕သတ္ခ်င္တယ္ ၿပီးေတာ့သူတို႕ေငြအသစ္ေတြထုတ္ခ်င္ၿပီး တျခားလူေတြရဲ႕ေငြေတြ၀ယ္ခ်င္တယ္ ဒီဟာဘယ္လုိျဖစ္တာလဲ၊ေငြအေရအတြက္ေတြ ဘယ္လိုေလ်ာ႕က်သြားတာလဲ ၿပီးေတာ့သူတို႕၀ယ္ထားတဲ့USေငြေတြကိုဘယ္လိုေလွ်ာ႕ခ်လိုက္တာလဲ အေျဖကသူတို႕ေငြေတြ၀ယ္စရာမလိုေတာ့ဘူး သူတို႕တျခားUSပစၥည္းေတြ၀ယ္ႏိုင္တယ္၊ဒါေပမယ့္ဒီေနရာကိုၾကည့္ရင္ သူတို႕တျခားUSေတြရဲ႕ပစၥည္းကိုမ၀ယ္ဘူး။ဒီေနရာမွာျဖစ္ေနတာကိုၾကည့္ရင္ ဒီဟာကပိုရႈပ္ေထြးတယ္၊ဗီဒီယိုတစ္ခုထဲမွာရွင္းျပလို႕မရဘူး ဒါေပမယ့္ငါတုိ႕တျခားႏိုင္ငံေတြမွာ ၂၀၁၀အတြင္းUSရဲ႕အာမခံေငြေတြ တဟုန္ထိုးတက္လာတာကိုေတြ႕ရတယ္ အထူးသျဖင့္UKမွာ
You see the United Kingdom. Their holdings have grown from 155 billion to 500 billion over the course of 2010 and this is relative.
UKကိုၾကည့္ရင္သူတို႕လက္ကိုင္ထားတဲ့ေငြေတြတက္လာတယ္ ၂၀၁၀မွာ၁၅၅ဘီလီယံကေန၅၀၀ဘီလီယံအထိတက္လာတယ္
United Kingdom does not have a significant trade imbalance one way or the other with the United States and we actually see, we actually see that its currency really didn't change much over the course of 2010. It's been about, it's been about the same and this looks more dramatic than it really is. So the answer and it could be much more complicated, and this is that China has decided to somewhat diversify from buying US treasuries, and in particular US assets and maybe they are diversifying to the pound sterling maybe they are diversifying to the Euro and so they'll start buying, they'll start buying, say, British assets.
UK နဲ႕ US ကုန္သြယ္တာသိသိသာသာ ကုန္သြယ္မႈမညီမွ်တာမေတြ႕ရဘူး ငါတို႕UK ရဲ႕ေငြေၾကး၂၀၁၀အတြင္းမွာ သိပ္မေျပာင္းတာကိုေတြ႕ရတယ္ အတူတူေလာက္ပဲ ဒါေပမယ့္ၿဗိတိန္ကသူတို႕ေငြကို အရမ္းတန္ဖိုးမတက္ေစခ်င္ဘူး။ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ သူတို႕ကုန္သြယ္ေရးအက်ိ ဳ းဆက္ကိုခံစားရမွာပါ သူတို႕ကုန္ပစၥည္းေတြေဈးတက္လာပါလိမ့္မယ္ ၿဗတိန္ဗဟိုဘဏ္
The government is monitoring private phone calls your children and my children's private phone calls and tracking who their associates are.
အစိုးရက ကျနုပ်တို့ရဲ့ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ဖုန်းပြောဆိုမှုတွေကို စောင့်ကြည့်နေတယ် သင့်ရဲ့ကလေးတွေ၊ ကျနော်တို့ကလေးတွေရဲ့ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာဖုန်းပြောဆိုမှုတွေအပြင် သူတို့နဲ့ဆက်နွယ်နေတဲ့လူတွေကိုပါခြေရာခံနေတယ်
This June we learned that out private lives are no longer private. The US government is secretly tracking the emails purchases, text messages, location and phone calls of people all over the world.
ဒီ ဇွန်လ မှာတော့ကျနော်တို့ရဲ့ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ အချက်အလက်တွေဟာလုံးဝမလုံခြုံတော့ဘူးဆိုတာ ကိုသိရှိခဲ့ရပါတယ်။ အမေရိကန်အစိုးရသည် email တွေကိုလျှို့ဝှက်စွာ ထောက်လှန်းနေပါတယ်။ ကမ္ဘာပေါ်ရှိလူတွေအကုန်လုံးရဲ့ ငွေပေးချေမှုတွေ၊ text messages တွေနဲ့ နေရာတွေအကုန်လုံးကိုထောက်လှန်းနေပါတယ်။
Ed Rooney, Ed? This is George Peterson... With code names like PRlSM and XKEYSCORE, this network of monitoring programs is just one part of largest surveillance system in history.
Ed Rooney, Ed
So in the last video I hopefully proved to you, at least maybe it doesn't make intuitive sense just yet, but I showed you that the probability of a and b is equal to the probability of a given b times the probability of b. And the probability of b given a is equal to the probability of b given a times a.
ေနာက္ဆုံးဗီဒီယိုမွာေတာ့ မင္းကို သက္ေသျပႏုိင္မယ္ အနည္းဆုံး အဲဒါကို သိသာထင္ရွားစြာ ျမင္ရမွာဘဲျဖစ္တယ္ ဒါေပမယ့္ မင္းကို ေျပာမွာကေတာ့ a နဲ႕ b ရဲ့ probabilty ဟာ probability of given b က probabity of b ႀကိမ္ျဖစ္တယ္ အျပန္အလွန္ဘဲ probability of given a က probabity of a ႀကိမ္ျဖစ္တယ္ ၿပီးေတာ့ ဘယ္လိုရသလဲၾကည့္ရေအာင္ အဲဒါကို Bayes ရဲ့ သီအုိရမ္ ဒါမွမဟုတ္ Bayes' law လို႔ေခၚတယ္ အခုေတာ့ အဲဒီ ေဖာ္ျမဴလာကို ဘယ္လို အသုံးခ်ရမလဲဆိုတာကို ေျပာျပမယ္ ဒါေပမယ့္ အဲဒါက ေဖာ္ျမဴလာတင္မကဘဲ ဘယ္လို ျဖစ္လာမလဲဆိုတာ သိသာလာၿပီး ေနာက္ဆုံးမွာေတာ့ Bayes' သီအိုရမ္ကို မေမ့ႏုိင္ေအာင္ကို ျဖစ္သြားမွာ အခုေတာ့ ဒီအတိုင္း ေျပာသြားၿပီးေတာ့ အားလုံးၿပီးသြားတဲ့အခါ ေနာက္ဆုံးဗီဒီယိုကို ထပ္လုပ္ၾကည့္မယ္ေလ ဒါေပမယ့္ ဒီျပသနာအတြက္ ဒါကို ဘယ္လိုအသုံးခ်ၾကမလဲ ၾကည့္ရေအာင္ probability ကို ပုံဆြဲၿပီး ၾကည့္ၾကည့္ရေအာင္ ႏွစ္ဘက္ရွိတဲ့ အေၾကြေစ့တစ္ခုုကို ေျမွာက္ၾကည့္ရေအာင္ ငါးႀကိမ္ေျမွာက္ၾကည့္ေတာ့ ေခါင္း 5 ႀကိမ္က်တယ္ ဒါကို event a လို႔ေျပာျပီး ဒါကိုေတာ့ event b လို႔ေျပာမယ္ ဒါဆို ကၽြန္ေတာ္တို႔ Bayes's သီအိုရမ္ကို သုံးလို႔ရၿပီ ဒါဆို ေခါင္းပန္းလွန္မယ္ 5 ႀကိမ္ လွန္မယ္ အဲဒီမွာ 5 ႀကိမ္လုံး ေခါင္းက်မဲ့ probability --- တကယ္ေတာ့ ဒါကို စဥ္းစားၾကည့္ေတာ့ ဒီအပိုင္းကို တစ္စကၠန္႔အတြင္းရတယ္ အဓိပၸါယ္ကေတာ့ given b ရဲဲ့ probility ကို ရမယ္ ဒါေၾကာင့္ အဲဒါက 5 ႀကိမ္မွာ ေခါင္း 5 ၾကိမ္ ျဖစ္မယ့္ Probabilty ေခါင္းပန္းက်မဲ့ Probability
The probability that I got 5 out of 5 heads, given the two-sided coin times the probability of the two-sided coin-- b-- we defined event b as the two-sided coin. Time the probability of two-sided coin. Divided by the probability of in general, the probability of getting 5 out of 5 heads.
---b ၊ event b ကို ေခါင္းနဲ႔ ပန္းရဲ့ event b အျဖစ္ သတ္မွတ္လုိက္ၿပီ အဲဒါကို ေခါင္းနဲ႔ ပန္းရဲ့ probability နဲ႕ ေျမွာက္မယ္ probability နဲ႔စားမယ္ စားမွာေတာ့ ပုံမွန္အားျဖင့္ 5 ႀကိမ္မွာ ေခါင္း 5 ႀကိမ္က်မဲ့ probability ေကာင္းၿပီ ဘာက ေပးထားတဲ့ ေခါင္းနဲ႔ပန္းရဲ့ 5 ႀကိမ္မွာ ေခါင္း 5 ႀကိမ္က်မဲ့ probability လဲ ေကာင္းၿပီ၊ အဲဒါကို ေရးရေအာင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ 5 ခါမွာ ေခါင္း 5 ႀကိမ္က်မဲ့ probability ကို 1 လို႔ သတ္မွတ္လိုက္ရေအာင္ ၿပီးေတာ့ ေခါင္းနဲ႔ ပန္းရဲ့ Probability က ဘာလဲ ေကာင္းပါၿပီ အဲဒါက 1/10 အခါ ပုံမွန္အားျဖင့္ 5 ခါမွာ ေခါင္း 5 ႀကိမ္က်မဲ့ probability က ဘာလဲ ေကာင္းၿပီ၊ ပုံဆြဲၾကည့္မယ္၊ ကၽြန္ေတာ္ထင္တယ္ ေနာက္ဆုံး ဗီဒီယိုလိုဘဲ ဒါမွမဟုတ္ အရင္ကဗီဒီယိုလိုဘဲ ကၽြန္ေတာ္ နံပါတ္အတိအက် ေမ့ေနလို့ တကယ္ေတာ့ 1/10 plus 9/320 မွန္တယ္ ဒါဆို 32 အဲဒါက 41/320 အရင္ ျပသနာကို ေရးၾကည့္ရေအာင္ အဲဒါက 41/320 အဲဒါဆို ရၿပီ အဲဒါက 1/10 over 41/320 နဲ႕ ညီမွ်မယ္ အဲဒါက ဘာနဲ႔တူသလဲဆိုေတာ့ 1/10 အေျမွာက္ 320/41 နဲ႔တူမယ္ အေပၚနဲ႕ေအာက္ကို 10 နဲ႕စားရေအာင္ အဲဒါဆိုရင္ 32/41 နဲ႕ညီမယ္ ဒါစိတ္ဝင္စားဘို႔ ေကာင္းပါတယ္ ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ ဒါကို တကယ္စိတ္ဝင္စားစရာလို႔ ထင္ပါတယ္ အိတ္ထဲကေန ဘယ္ အေၾကြေစ့ကို ထုတ္မလဲေတာ့ မသိဘူးေပါ့ ဒါေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ္သိတာကေတာ့ ငါးႀကိမ္ေျမွာက္ၿပီး ေခါင္း 5 ႀကိမ္က်မယ္ဆိုရင္ အခြင့္အလမ္းက 41 မွာ 32 ျဖစ္မယ္ ေခါင္း ႏွစ္ခုျဖစ္မယ့္ အခြင့္အလမ္းထက္ 75% မ်ားတယ္ လို႔ ေျပာႏုိင္တယ္ ပိုၿပီး ျမင္ၾကည့္ရေအာင္ တကယ္ဘဲ စၾကာဝဠာတစ္ခုလုံး အဲဒီလိုဘဲျဖစ္မလား ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေျပာၾကမ္ယ္ ေခါင္းနဲ႔ပန္းရဲ့ 1/10 ဒါက ညီမွ်မႈဘဲ ၿပီးရင္ ဒီလိုအေျခအေနမွာ 5 ႀကိမ္မွာ 5 ခုျဖစ္မယ့္ ေခါင္းနဲ႕ပန္းကို 5 ခုမွာ 5 ခုျဖစ္မယ္။ ၿပီးရင္ ညီမွ်တဲ့ ေခါင္းနဲ႕ပန္းရဲ့ အပိုင္းေသး ဒါေၾကာင့္ ဒီအဝါေရာင္ စက္ဝိုင္းက row တစ္ခုမွ ေခါင္း 5 ခါ ျဖစ္မွာ ဒါဆို ကၽြန္ေတာ္တို႔သိခ်င္တာက ေခါင္းနဲ႔ပန္း ရဲ့ probability
So if I want to know what's the probability of the two-sided coin, all Bayes' theorem is saying, well, OK, we observed that we got the two-sided coin. Sorry, we observed that we got 5 out of 5 heads. So we now know that we're in this yellow universe because the yellow universe represents the area or all of the outcomes where we got 5 out of 5 heads.
Bayes' သီအိုရမ္္က ေျပာေနျပီ၊ OK ကၽြန္ေတာ္တို႔ျမင္တာက ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေခါင္းနဲ႕ပန္းရတယ္ ေဆာရီး၊ 5 ႀကိမ္မွာ ေခါင္း 5 ခါျဖစ္တယ္လို႔ ျမင္ၾကတယ္ ဒါဆိုရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔က ဒီအဝါေရာင္ အပိုင္းထဲမွာ ဒီအဝါေရာင္အပိုင္းက ဧရိယာ ဒါမွမဟုတ္ရင္ outcome အားလုံးကို ေဖာ္ျပတယ္ ဒီမွာ 5 ႀကိမ္မွာ ေခါင္း 5 ခါက်တယ္။ ၿပီးရင္ အဲဒီ outcome ကို ရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႕ ေျပာရေအာင္ အဲဒီမွာ ေခါင္းပန္းအေၾကြေစ့ပါသလား။ ေကာင္းျပီ။ ဒီမွာၾကည့္ၾကပါ--- ေဆာရီး ျပင္လိုက္မယ္ ဒီမွာ အဝါေရာင္ထဲမွာ မပါတဲ့ ဧရိယာ ဒီမွာ ေခါင္းနဲ႔ပန္ အေၾကြေစ့နဲ႔ 5 ႀကိမ္မွာ 5 ခု ရတာရွိတယ္။ ဒါဆို အၾကမ္းေရးရင္ အဝါေရာင္ ဧရိယာရဲ့ 41 ပုံမွာ 32 ျဖစ္မယ္။ ဒါဆို Bayes' သီအိုရမ္ရဲ့ ျမင္သာတဲ့ ဥပမာေပးမႈဘဲေပါ့ ဒါကဆိုရင္ ေခါင္းနဲ႕ပန္းအေၾကြေစ့ ရဲ့ 5 ႀကိမ္မွာ ေခါင္း 5 ခါျဖစ္မဲ့ probability ဘဲေပါ့--- ေကာင္းၿပီ OK 5 ႀကိမ္မွာ ေခါင္း 5 ခါျဖစ္မဲ့ အပို္င္းကို ၾကည့္ရေအာင္ အဲဒါက ဘယ္ေလာက္ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ ပါသလဲ အထူးသျဖင့္ ေခါင္းနဲပန္းေပါ့ အဲဒါကေတာ့ ဒါဘဲ အဲဒါကို Bayes' သီအိုရမ္ကုိ အဓိကေျပာတာဘဲ ၾကည့္ရေအာင္ နည္းနည္းထပ္လုပ္ၾကည့္ရေအာင္၊ စိတ္ဝင္စားစရာေကာင္းပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္က ဒါကို ဒီမွာတင္ထားၿပီး ေနာက္ဗီဒီယိုမွာ Bayes' သီအိုရမ္ကို ပိုၿပီး အသုံးခ်ထားတယ္ စိတ္ဝင္စားစရာ ျပသနာပါဘဲ။ ေနာက္ထပ္ ဆုံၾကဦးစို႔ေနာ္
Find the slope of the line in the graph. And just as a bit of a review, slope is just telling us how steep a line is.
မျဉ်းဖြောင့်တစ်ကြောင်း၏ လျှောစောက် ဂရပ်မှာ မျဉ်းကြောင်းရဲ့ လျောစောက် (slope) ကို ရှာပါ။ နည်းနည်းပြန်နွှေးရလျှင် လျောစောက်က မျဉ်းတစ်ကြောင်း ဘယ်လောက် မတ်စောက် သလဲကို ပြောတာဖြစ်တယ်။ ဒီတော့ အကောင်ဆုံး မှတ်နည်းက လျောစောက် ဟာ y ပြောင်းတာ ကို x မှာ ပြောင်းတာနှင့် စားတာပါ။ x မှာ ပြောင်းတာနှင့် စားတာပါ။ မျဉ်းတစ်ကြောင်းအတွက် ဒါက အမြဲပဲ ကိန်းသေတစ်ခု ဖြစ်တယ်။ တခါတလေ ဒီလိုရေးတာမြင်ဖူးမယ်၊ ဒီ တြိဂံ (capital delta) ကိုကြည့်။ ဒါက y ပြောင်းတာ အပိုင်း x ပြောင်းတာ။ အဲဒါက y ရဲ့ပြောင်းတာ အပိုင်း x ပြောင်းတာကို ထွင်ပြီး ပြောထားတာပါပဲ။ ဒီတော့ x ပြောင်းလို့ y ဘယ်လောက် ပြောင်းမလဲဆိုတာ ကြည့်ရအောင်။ ဒီတော့ ဟောဒီဇယားမှာရှိသည့် ဂရပ်က အမှတ်တွေထဲက ဖတ်လို့ သင့်လျော်မည့် အမှတ်တစ်ခုက စကြရအောင်။ ကျွန်တော်တို့ ဒီကစရအောင်။ ကျွန်တော် နည်းနည်းပိုစိုသည့် အရောင် သုံးမယ်။ ကျွန်တော်တို့ ဒီအမှတ်က စကြမယ်။ ပြီးလျှင် ဖတ်ရလွယ်သည့် နောက်အမှတ်တစ်ခုကို သွားမယ်။ ဒီတော့ ကျွန်တော်တို့ အဲဒီအမှတ်ကို ရွှေ့သွားမယ်။ ကျွန်တော်တို့ ဒီမျဉ်းကြောင်းပေါ်က ကြိုက်သည့် အမှတ်နှစ်ခုကို ရွေးနိုင်တယ်။ ကျွန်တော်က ဖတ်လွယ်အောင် ကိန်းပြည့် ကိုသြဒိနိတ်တွေကိုပဲ ရွေးနေတာပါ။ ဒီတော့ y ဘယ်လောက် ပြောင်းသလဲ။ x ဘယ်လောက် ပြောင်းသလဲ။ x ပြောင်းတာကို ပထမ ကြည့်ရအောင်။ ဒီတော့ ကျွန်တော်တို့ ဒီကနေ ဒီကို သွားလျှင် x ဘယ်လောက် ပြောင်းသလဲ။ ကျွန်တော်ရဲ့ x ပြောင်းသွား တာ ဘာနဲ့ညီသလဲ။ ကောင်းပြီ။ ကျွန်တော် ရေကြည့်လိုက်ရုံပါပဲ။ ကျွန်တော တစ် လှမ်း၊ နှစ် လှမ်း၊ သုံး လှမ်း ကျွန်တော် ရဲ့ x ပြောင်းတာ က 3 ။ ခင်ဗျား အဲဒါကို x တန်ဖိုးတွေ ကြည့်လျှင်တောင် သိနိုင်တယ်။ ကျွန်တော် အနုတ် 3 ကနေ 0 ကိုသွားတယ်။ (ကျွန်တော် 3 ကွက် တက်သွားတယ်။) ဒီတော့ ကျွန်တော်ရဲ့ x ပြောင်းတာ က 3။ ကျွန်တော် ဒါကို ချရေးမယ်။ x မှာပြောင်းသည့် ᐃx (delta x) က 3 နင့် ညီတယ်။ ပြီတော့ ကျွန်တော်ရဲ့ y ပြောင်းတာက ဘယ်လောက်လဲ။ ကောင်းပြီ။ ကျွန်တော့်ရဲ့ y ပြောင်းတာက ကျွန်တော်အနုတ် 3 ကနေ အနုတ် 1 (သို့) ဒီလိုဆိုမယ် 1၊ 2 ဒီတော့ ကျွန်တော်ရဲ့ y ပြောင်းတာက အပေါင်း 2။ ကျွန်တော် အဲ့ဒါကို ချရေးရမယ်။ y ရဲ့ပြောင်းတာက 2 ဖြစ်တယ်။ ဒီတော့ x ပြောင်းတာကြောင့် ကျွန်တော်ရဲ့ y ပြောင်းတာ ဘယ်လောက်လဲ။ ကျွန်တော် x ပြောင်းတာ 3 ဖြစ်သည့်အခါ y ပြောင်းတာ က ၂ ပါ။ ဒီတော့ အဲ့တာက ကျွန်တော့်ရဲ့ လျောစောက်ပါ။ ပြီးတော့ ကျွန်တော် တစ်ခု လုပ်ချင်တယ်။ ခင်ဗျားကို ကျွန်တော် ဘယ်အမှတ်နှစ်ခုကိုမဆို ရွေးနိုင်တယ်ဆိုတာ ပြချင်တယ်။ ကျွန်တော် အဲ့တာကို မရွေးဘူး ဆိုပါစို့။ (ဒါကိုဖျက်လိုက်မယ်။) ကျွန်တော် အဲ့ဒီအမှတ်နှစ်ခုကို မရွေးခဲ့ဘူး၊ တခြားအမှတ်တွေကိုရွေးကြည့်မယ်။ ပြီးတော့ ကျွန်တော် တခြားဘက်ကိုတောင် (ဦးတည်) သွားမယ်။ ခင်ဗျားကို အဖြေအတူတူပဲ ရမယ်ဆိုတာကို ပြချင်တယ်။ ကျွန်တော် ဒီအမှတ်ကနေ စတယ် ဆိုကြပါစို့။ ပြီးတော့ ဟောဒီရောက်အောင် သွားမယ်။ ကောင်းပြီ။ y ပြောင်းတာကို ပထမ ကြည့်ရအောင်။ ဒီတော့ y ပြောင်းတာ...ကျွန်တော် အောက်ကို ယူနစ်ဘယ်နှစ်ခု ဆင်းသွားလဲ။ 1၊ 2၊ 3၊ 4 ယူနစ် ... ဒီတော့ ဒီဥပမာမှာ y ပြောင်းတာက အနုတ် 4။ ကျွန်တော် ၁ ကနေ အနုတ် 3 ကို သွားတယ်။ အဲဒါက အနုတ် 4 ပေါ့။ အဲဒါ ကျွန်တော် ရဲ့ y ပြောင်းတာ။ y ပြောင်းတာ က အနုတ် 4။ အခု ကျွန်တော်ရဲ့ x ဘယ်လောက် ပြောင်းသလဲ။ ကျွန်တော် ဒီအမှတ်ကနေ (သို့) ဒီ x တန်ဖိုး ကနေ ဟောဒီဘက်ကို ... (တခြားအရောင်သုံးမယ်) ဟောဒီလို ပြန်လာတယ်။ ဒီတော့ ကျွန်တော် ဘယ်ဘက်ကို သွားတယ်။ ဒီတော့ အဲ့ဒါ x ပြောင်းတာ အနုတ် ဖြစ်မယ်။ ကျွန်တော် 1၊ 2၊ 3၊ 4၊ 5၊ 6 ယူနစ် ပြန်လာတယ်။ ဒီတော့ x ပြောင်းတာက အနုတ်6 ဖြစ်တယ်။ ဒီတော့ x ပြောင်းတာက အနုတ် 6 ဖြစ်တယ်။ ကျွန်တော် x က 3 ကနေစပြီး x က အနုတ် 3 ထိ သွားတာ ကို ခင်ဗျား မြင်နိုင်တယ်။ အဲ့ဒီမှာ x အပြောင်းအလဲက အနုတ် 6 ပဲ။ ကျွန်တော် ဘယ်ကို 6 ယူနစ် သွားတယ်။ (သို့) အပြောင်းအလဲ အနုတ် 6 ဖြစ်သွားတယ်။ ဒီတော့ ကျွန်တော် ရဲ့ y ပြောင်း တာ (အပိုင်း) x ပြောင်းတာက ဘာလဲ။ ကျနော့် y ရဲ့ပြောင်းတာ (အပိုင်း) x ရဲ့ပြောင်းတာက .. အနုတ် 4 (အပိုင်း) အနုတ်6 ပေါ့။ အနုတ် - အနုတ်ချင်း ကျေသွားတယ်။ 4 အပိုင်း 6 က ဘာရမလဲ။ အဲ့တာက 2 အပိုင်း 3 ပေါ့။ ဒီတော့ အဖြေက အတူတူပဲ။ ခင်ဗျားက တသမတ်တည်း ရှိဖို့သာ လိုတယ်။ ဒါကကျွန်တော်ရဲ့ စမှတ်ဆိုလျှင်။ ကျွန်တော် အောက်ကို 4 ယူနစ် ဆင်းမယ်။ ပြီးလျှင် 6 ယူနစ် ပြန်သွားမယ်။ အနုတ် 4 (အပိုင်း) အနုတ် 6။ အကယ်၍ ကျွန်တော် ဒါကို စမှတ်အနေနဲ့ ယူလျှင်၊ ပြောနိုင်တာက အပေါ်ကို 4 ယူနစ် တက်သွားတယ်။ ဒီတော့ y ပြောင်းတာက 4 ဖြစ်မယ်။ ပြီးတော့ x ပြောင်းတာက 6 ဖြစ်မယ်။ ဘယ်လိုတွက်တွက်၊ ဒီတခါလည်း y ပြောင်းတာ (အပိုင်း) x ပြောင်းတာက 4 (အပိုင်း) 6 ... ဒါက 2 အပိုင်း 3 ပေါ့။ ဒီတော့ ခင်ဗျား ဘယ်အမှတ်ကိုပဲ ရွေးရွေး ခင်ဗျား ဒါကို တသမတ်တည်းလုပ်လျှင် ခင်ဗျား ဟာ လျောစောက် အတွက် အဖြေ အတူတူပဲ ရပါလိမ့်မယ်။ ... ... ...
In this video, I want to do a couple more word problems dealing with graphs of lines. So here we have a gym is offering a deal to new members. Customers can sign up by paying a registration fee of $200 and then a monthly fee of $39.
ဒီဗီဒီယိုမွာ လိုင္းဂရပ္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္တဲ့ အကၡရာ သခ်ၤာျပႆနာေတြကို ထပ္ရွင္းပါမယ္။ ဒီပုစာၦမွာဆိုရင္ အားကစားခန္းမတစ္ခုက အဖြဲ႕ဝင္အသစ္ေတြကို ေလွ်ာ့ေစ်းေပးေနပါတယ္။ အဖြဲ႕ဝင္အသစ္မ်ားက ဝင္ေၾကးေဒၚလာ ၂၀၀ ႏွင့္ လစဥ္ေၾကး ၃၉ ေဒၚလာေပး၍ စာရင္းသြင္းႏိုင္ပါတယ္။ ဒါက ဝင္ေၾကးပါ။ တစ္ႏွစ္ဆံုးလွ်င္ အဖြဲ႕ဝင္တစ္ေယာက္အတြက္ အဖြဲ႕ဝင္ေၾကးဘယ္ေလာက္ က်မလဲ။ ဘယ္ႏွစ္လပဲ အားကစားခန္းသြားသြား စစခ်င္း ဝင္ေၾကး ေဒၚလာ ၂၀၀ ေပးရပါမယ္။ ငါအကုန္လံုးကို ေဒၚလာ အေနနဲ႔ ယူဆထားတဲ႔အတြက္ ေဒၚလာသေကၤတျဖဳတ္ၿပီး ၂၀၀ပဲ ေရးပါမယ္။ ေနာက္ အားကစားခန္းမသြားတဲ့ လတိုင္း လစဥ္ေၾကး ၃၉ ေဒၚလားေပးရမယ္။ ဒါေၾကာင့္ သြားတဲ့လအေရအတြက္ႏွင့္ ၃၉ ေျမွာက္ပါမယ္။ တစ္လသြားလွ်င္ လစဥ္ေၾကး ၁ အေျမွာက္ ေဒၚလာ၃၉ ေပးရမွာကို သတိျပဳပါ။ ၿပီးေတာ့ ဝင္ေၾကး ေဒၚလာ၂၀၀ ေပးၿပီးျဖစ္တဲ့အတြက္ အားလံုးေပါင္း ၂၃၉ ေဒၚလာေပးရမွာပါ။ ႏွစ္လသြားလွ်င္ ဝင္ေၾကး ေဒၚလာ ၂၀၀ႏွင့္ လစဥ္ေၾကး ၃၉ အေျမွာက္ ၂လ = ၇၈ ေဒၚလာေလာက္ေပးရမွာပါ။ စုစုေပါင္း ၂၇၈ ေဒၚလာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီတန္ဖိုးေတြကို တစ္ထပ္ကိန္း ညီမွ်ျခင္း (linear equations) ႏွင့္ ဂရပ္မ်ားတြင္ အစားသြင္းၿပီး ဒီဆက္သြယ္ခ်က္ကို ဂရပ္ဆြဲၾကည့္ရေအာင္။ မ်ဥ္းေၾကာင္းတစ္ခုုရဲ႕ equation( ညီမွ်ျခင္း) က y=mx+c ဆိုတာကို မွတ္မိၾကလား။ ဒီဟာက ပံုစံတစ္ခုျဖစ္တယ္။ ဒီမ်ဥ္းကို၊ ဒါမွမဟုတ္ ဒီ equation ကို ဒီပံုစံေျပာင္းဖို႔ 39m ႏွင့္ 200 ကို ေနရာေျပာင္းၿပီး p=39m+200 ရပါမယ္။ ဒါဆိုလွ်င္ ဆင္ေျခေလွ်ာတန္ဖိုး(slope) ႏွင့္ y ဝင္ရိုးကိုုျဖတ္တဲ့တန္ဖိုး (y-intercept) ဘယ္ေလာက္လဲ။ မင္းတို႔ ရႈပ္ကုန္ၿပီး x ႏွင့္ y ပဲရွိၿပီးေတာ့ အခုေတာ့ p ႏွင့္ m ေတြနဲ႔ equation ကို ရွင္းေနတယ္လို႔ ေျပာလိမ့္မယ္။ x က သီးျခားေျပာင္းလဲကိန္းတစ္ခု ျဖစ္ၿပီး y က အျခားကိန္းေပၚမူတည္တဲ့ ေျပာင္းလဲကိန္းတစ္ခုျဖစ္တာကိုသာ မွတ္ထားပါ။ ဒီဟာက သီးျခားေျပာင္းလဲကိန္းတစ္ခုျဖစ္တယ္။ ဘယ္ႏွစ္လလဲ။ မင္းတို႔ လအေရအတြက္ကို ေျပာ၊ စုစုေပါင္း အဖြဲ႔ဝင္ေၾကးကို ငါေျပာျပမယ္။ ဒီဟာလဲအတူတူပါပဲ။ ဒီဟာက x လိုပါပဲ။ ဒီဟာက y လိုပါပဲ။ ငါတို႔ပံုစံတူူ equationႏွစ္ေၾကာင္းကိုၾကည့္ၿပီး ဒီဟာက ေထာင္လိုက္ျဖတ္တန္ဖိုး y ဝင္ရိုးျဖတ္တန္ဖိုးလို႔ ေျပာလို႔ရတယ္။ y ဝင္ရိုးျဖတ္တန္ဖိုးလို႔လဲ ငါေျပာခ်င္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ငါတို႔ကါ y ဝင္ရိုးအစား ဒီမွာ p ဝင္ရိုးကို ျဖတ္ေနတာပါ။ ဒီဟာက ငါတို႔ရဲ႕ ဆင္ေျခေလွ်ာတန္ဖိုးျဖစ္တယ္။ ဒါဆို ဒီဆက္သြယ္ခ်က္ကို ဂရပ္ဆြဲၾကည့္ရေအာင္။ ငါတိတိက်က်ေတာ့ မလုပ္ေတာ့ပါဘူး။ မင္းတို႔အၾကမ္းဖ်င္းနားလည္ေအာင္ လက္ႏွင့္ပဲ ဆြဲျပမယ္။ ငါတို႔ ပထမတစ္စိတ္ (first quadrant) မွာပဲ ဆြဲၾကရေအာင္။ ငါတို႔မွာ အႏႈတ္လမွ မရွိဘဲ၊ အားကစားခန္းမကလဲ ငါတို႔ကို ပိုက္ဆံေပးမွာလဲ မဟုတ္ပါဘူး။ စစခ်င္း ငါတို႔ အားကစားခန္းမကို ေဒၚလာ ၂၀၀ ေပးရမယ္။ ၀ လမွာ ေဒၚလာ ၂၀၀ ၿပီးေတာ့ လစဥ္ ၃၉ ေဒၚလာ ထပ္ေပးရမယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ဆင္ေျခေလွ်ာတန္ဖိုး (slope) က ၃၉။ ဒီမွာ ၁ လလို႔ဆိုၾကပါစို႔။ ဒီ ဝင္ရိုးက လ ႏွင့္ပါ။ ၿပီးေတာ့ ဒီဝင္ရိုးက အဖြဲ႔ဝင္ေၾကး၊ p ဝင္ရိုးပါ။ ဒါေၾကာင့္ ဒီဟာက p ဝင္ရိုးျဖတ္တန္ဖိုး (သို႔) y ဝင္ရိုးျဖတ္တန္ဖိုးပါ။ တစ္လ အၾကာမွာ ငါတို႔ဘယ္ေလာက္ေပးရမွာလဲ။ ငါတို႔ရဲ႕ ဆင္ေျခေလွ်ာတန္ဖိုးက ၃၉ ဆိုေတာ့ ငါတို႔ ေရွ႕တစ္လတိုးလွ်င္ ၃၉ စီေရြ႕မယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီမွာ ၂၃၉ျဖစ္မယ္။ ေနာက္တစ္လတိုးလွ်င္ ၂၇၈ ျဖစ္မယ္။ ဝင္ရိုးကို နာမည္တပ္တာ ထူးဆန္းေနေပမယ့္ မင္းတို႔နားလည္မယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ ဒါဆို လစဥ္ ဘယ္ေလာက္က်မလဲဆိုတဲ့ ဂရပ္က ဒီပံုစံျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဆို ႏွစ္ကုန္လွ်င္ အဖြဲ႔ဝင္ေၾကး ဘယ္ေလာက္လဲ။ ၁၂ လ ငါတို႔ ၂၊၃... ၁၂ လအထိ သြားလွ်င္ ဒီေနရာေလာက္ျဖစ္လိမ့္မယ္။ ဒါဆိုငါတို႔ရဲ႕ ဂရပ္က ဒီေနရာေလာက္မွာ ျဖစ္လိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ ငါတို႔အေျဖကို အကၡ႐ာသခၤ်ာႏွင့္ တြက္ႏိုင္ပါတယ္။ ႏွစ္ကုန္လွ်င္ m=၁၂ m=၁၂ ဆိုလွ်င္ ငါတို႔ရ႕ဲ အဖြဲ႔ဝင္ေၾကး ဘယ္ေလာက္လဲ။ ငါတို႔ရဲ႕ အဖြဲ႔ဝင္ေၾကးက ဝင္ေၾကး ေဒၚလာ ၂၀၀ အေပါင္း ၃၉ အေျမွာက္ လအေရအတြက္ (၁၂လ) ၃၉အေျမွာက္ ၁၂ က ဘယ္ေလာက္လဲ။ ၂အေျမွာက္၉က ၁၈။ ၂ အေျမွာက္ ၃က ၆၊ ၆ အေပါင္း ၁က ၇၀ ငါ ၀ ရတယ္။ ၁ အေျမွာက္ ၉ က ၉။ ၁ အေျမွာက္ ၃... ငါတို႔ ဒီဟာကို လ်စ္လွ်ဴရႈထားမယ္။ ၁ အေျမွာက္ ၃က ၃။ ဒါဆို ငါတိို႔ ၈ရမယ္။ ၇ အေပါင္း ၉က ၁၆။ ၁ အေပါင္း ၃က ၄။ ဒါဆို ငါတို႔ရဲ႕ အဖြဲ႔ဝင္ေၾကးက ေဒၚလာ ၂၀၀ အေပါင္း ၃၉ အေျမွာက္ ၁၂ ဆိုေတာ့ ၄၆၈ ေဒၚလာ ျဖစ္မယ္။ ဒါဆို တစ္ႏွစ္ကုန္လွ်င္ ၆၆၈ ေဒၚလာျဖစ္မယ္။ ဒါဆို ငါတို႔ ၁၂ အထိဆြဲမယ္ဆိုလွ်င္ ၆၆၈ကို မ်ဥ္းရဲ႕ ဒီေနရာနားမွာ ေရးရမယ္။ ငါတို႔ ဒါမ်ိဳးတစ္ခု ထပ္တြက္ရေအာင္။
So if you went all the way out to 12, you would have to plot 668 someplace here on our line, if we just kept going out there. Let's do one more of these. Bobby and Petra are running a lemonade stand and they charge $0.45 for each glass of lemonade.
Bobby ႏွင့္ Petra က လီမြန္ေဖ်ာ္ရည္ဆိုင္တစ္ခု ဖြင့္ထားၿပီး ေဖ်ာ္ရည္တစ္ခြက္ကို ၀.၄၅ ေဒၚလာ ေတာင္းတယ္။ သူတို႔ မရႈံးဘို႔အတြက္ ၂၅ေဒၚလာ ရရမယ္။ လီမြန္ေဖ်ာ္ရည္ဘယ္ႏွစ္ခြက္ေရာင္းလွ်င္ သူတို႔ အရင္းေၾကမလဲ။ y ႏွင့္ x ႏွင့္ပဲ တြက္ရေအာင္။ y က သူတို႔ ေရာင္းရေငြ။ အမ်ားဆံုး မဟုတ္ဘူး......သူတုိ႔ေရာင္းရေငြပါ။ x က သူတို႔ ေရာင္းရတဲ့ ေဖ်ာ္ရည္ခြက္ အေရအတြက္လို႔ ထားပါ။ xႏွင့္ y ဆက္သြယ္ခ်က္ကဘာလဲ။ ဒါဆို y က.... ေဖ်ာ္ရည္တစ္ခြက္ေရာင္းရတိုင္း သူတို႔ ၀.၄၅ ေဒၚလာရတယ္....ဒါဆို y က ၀.၄၅ ေဒၚလာ အေျမွာက္ ေဖ်ာ္ရည္ခြက္ အေရအတြက္ျဖစ္တယ္။ သူတို႔ အနည္းဆံုး ေတာင္းရမယ့္ေငြ မရွိသလို ဆိုင္ဖြင့္ဖို႔ အနည္းဆံုးလိုေငြကိုလည္း မေျပာထားပါဘူး။ သူတို႔မရႈံးဖို႔ တစ္ခြက္ကို ဘယ္ေလာက္ႏွင့္ ေရာင္းရမလဲ။ သူတို႔ ၂၅ေဒၚလာရရမယ္။ ဒါေၾကာင့္ မရံႈးဘို႔ ၂၅ေဒၚလာရရမယ္။ ဒါဆို လီမြန္ရည္ ဘယ္ႏွခြက္ ေရာင္းရမလဲ။ y ကို ၂၅ ေဒၚလာႏွင့္ ညီရမယ္။ သူတို႔ လီမြန္ရည္ ဘယ္ႏွခြက္ ေရာင္းရမလဲ။ ဒီ equationကိုပဲ ထုတ္ပါ မင္းတို႔က 0.45xက 25ႏွင့္ ညီရမယ္လို႔ေျပာတယ္။ ငါတို႔ ႏွစ္ဖက္လံုးကို ၀.၄၅ႏွင့္ စားႏိုင္တယ္။ ဘယ္ဖက္မွာ x ပဲက်န္မယ္။ မင္းတို႔ x ညီမွ်ျခင္း...ဘာ... ၂၅ အစား ၀.၄၅ ရမယ္မဟုတ္လား။ ဒါဆို..... သူတုိ႔ အတိအက် ၅၅.၅၅ ခြက္ (သို႔) ခန္႔မွန္းေျခ ၅၆ ခြက္ေရာင္းရမယ္။ ၅၅.၅ ခြက္ ဆိုေပမယ့္ ခြက္တစ္ဝက္ေရာင္းမရဘူး၊ ခြက္တစ္ဝက္ေရာင္းလုိ႔မရဘူးလို႔ ယူူဆရေအာင္။ ဒါေၾကာင့္ အေျဖက သူတို႔ ၅၆ခြက္ေရာင္းရမယ္။ ဒါဘာေၾကာင့္လဲဆိုရင္ ခြက္တစ္ဝက္ေရာင္းလို႔မရလို႔၊ ေရာင္းလို႔မရဘူးလုိ႔ယူဆထားလို႔။ ဒါေၾကာင့္ သူတို႔ ၅၆ခြက္ေရာင္းရမယ္။ ဒါကို ပံုဆြဲမယ္ဆိုလွ်င္.... ဒီတစ္ခါလည္း အေပါင္းတန္ဖိုးပဲ ရွိမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ ပထမတစ္စိတ္မွာပဲ ဆြဲရေအာင္။ သူတို႔တစ္ခြက္ေရာင္းတိုင္း ၀.၄၅ ေဒၚလာရပါတယ္။ သူတို႔ေရာင္းေနတယ္လို႔ ဆိုၾကပါစို႕.....ဒါဆို xက ေရာင္းရတဲ့ ခြက္အေရအတြက္။ ဒါက သူတို႕ ရေငြ။ ငါ ၅ခြက္စီ တုိးမယ္။ ၅၊၁၀၊၁၅၊၂၀၊၂၅။ တကယ္ဆို ငါတို႔လိုခ်င္တဲ့ တန္ဖိုးကိုလိုခ်င္လွ်င္ ဒီထက္ႀကီးတဲ့ အပိုင္းအျခားႏွင့္ တိုးရမယ္။ ၁၀စီတိုးသြားရေအာင္။ ၁၀၊၂၀၊၃၀၊၄၀၊၅၀၊၆၀။ ဒါက ခြက္ အေရအတြက္ပါ။ ၀ ခြက္ေရာင္းရလွ်င္ ၀ ေဒၚလာရမယ္။ ဒါကသူတို႔ရဲ႕ y ဝင္ရိုးျဖတ္တန္ဖိုး။ y က ၀ ႏွင့္ ညီတယ္။ သူတို႔ ၁၀ခြက္ေရာင္းလွ်င္ ၄.၅၀ ေဒၚလာရမယ္။ ဒါဆို ဒါက ၄.၅၀။ ဒါက ၉။ တကယ္ဆို ငါတုိ႔ဒီလို လုပ္ၾကစို႔။ ၉ အဆနဲ႔ တန္ဖိုးေတြပဲ ေရးရေအာင္။ ဒါဆို ၉၊၁၈၊၂၇၊၃၅။ သူတို႔ ၁၀ ခြက္ေရာင္းရင္ ၄.၅၀ ေဒၚလာရမယ္။ ၁၀ အေျမွာက္ ၀.၄၅။ ဒီဟာက ဒီမွာ။ ခြက္ ၂၀ဆိုလွ်င္ ၉.၀၀ ေဒၚလာရမယ္။ ငါတို႔ အဲဒီအထိ သြားႏိုင္တယ္။ ခြက္ ၄၀ဆိုလွ်င္ ၁၈ေဒၚလာရမယ္။ ဆင္ေျခေလွ်ာတန္ဖိုး (slope)ကို မင္းတုိ႔ျမင္တယ္မလား။ ခြက္ အေရအတြက္ ၁၀ တိုးရင္ ၄.၅၀ ေဒၚလာတက္မယ္။ ဂရပ္က ဒီလိုပံုထြက္လိမ့္မယ္။ မ်ဥ္းေျဖာင့္ ျဖစ္သင့္တယ္။ သူတို႔ရဲ႕ အရင္းေၾကဖို ၂၅ ေဒၚလာလိုတယ္၊ အရင္းေၾကဖို႕ ေရာင္းရမဲ့ ခြက္အေရအတြက္က ဒီေနရာေလာက္ျဖစ္လိမ့္မယ္။ သူတို႔အရင္းေၾကဖို႔လိုေငြြက ၂၅ေဒၚလာ၊ ဒီေနရာနားေလာက္မွာရွိတယ္။ ငါ မ်ဥ္းကို ဒီထက္ ပိုေကာင္းေအာင္ဆြဲလိုက္အုန္းမယ္။ မ်ဥ္းေျဖာင့္က ဒီပံုအတိုင္းျဖစ္လိမ့္မယ္။ အရင္းေၾကဖို႔ လုိေငြကို ၂၅ေဒၚလာဆိုလွ်င္ ဒီေနရာနားေလာက္မွာ ျဖစ္မယ္။ သူတို႔ ၅၆ခြက္ ေရာင္းရမယ္ဆိုတာကို မင္းတို႔ေတြ႔ၾကလား။ ငါဆြြဲထားတဲ့ ဂရပ္တာ အရမ္းမသပ္ရပ္ေပမယ့္ မင္းတုိ႔ အၾကမ္းဖ်င္းနားလည္မယ္လို႔ထင္ပါတယ္။
Let's think about what it means to multiply 2 over 3, or 2/3, times 4/5. In a previous video, we've already seen how we can actually compute this. This is going to be equal to-- in the numerator, we just multiply the numerators.
ကြ်န္ေတာ္တို႔ စဥ္းစားၾကည့္ရေအာင္ 2/3 x 4/5. ျပီးခဲ့တဲ့ ဗီဒီယိုမွာ ဒါကို ဘယ္လုိ တြက္ရတယ္ဆိုတာ ကြ်န္ေတာ္တို႔ သိျပီးျဖစ္တယ္။ ဒါဟာ ပိုင္းေ၀ မွာ ပို္င္းေ၀ ေတြကို ေျမွာက္ခဲ့တာနဲ႔ တူတယ္။ ဒါဆိုရင္ 2 x 4 ျဖစ္တယ္ ဲျပီးေတာ့ ပိုင္းေျခ အပိုင္းမွာ ပိုင္းေျခေတြကို ေျမွာက္ၾကတယ္။ ဒါဆို 3 x 5 ျဖစ္တယ္။ ဒါဆို ပိုင္းေ၀ ဟာ 8 ျဖစ္လာတယ္။ ျပီးေတာ့ ပိုင္းေျခက 15 ျဖစ္သြားတယ္။ ဒါဟာ ကြ်န္ေတာ္တို႔ရွင္းႏိုင္သေလာက္ ရွင္းခဲ့ၾကပံုပဲျဖစ္တယ္။ 8 နဲ႔ 15 မွာ တျခား ဘံုဆခြဲကိန္း မရွိပါဘူး။ 1 ကလြဲလို႔ေပ့ါ. ဒါေၾကာင့္ ဒါဟာ 8/15 ျဖစ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ဘယ္လုိ ဘာေၾကာင့္ ဒါေတြ ျဖစ္ရတာလဲ? ကြ်န္ေတာ္တို႔အျမင္အားျဖင့္ နည္း (၂) မ်ိဳးနဲ႔ 2/3 ကို ဆြဲၾကည့္ရေအာင္ နည္းနည္းၾကီးတဲ့ ပံုေလး ကြ်န္ေတာ္ဆြဲမယ္။ ဒါေၾကာင့္ 2/3 ကုိ ကြ်န္ေတာ္ ဆြဲတယ္ ျပီးေတာ့ အဲ့အထဲက 4/5 ကို ယူမယ္ ဒါေၾကာင့္ 2/3 . ကြ်န္ေတာ္ ေတာ္ေတာ္ေလး ၾကီးေအာင္ ဆြဲမယ္။ ဒီလုိေလးေပ့ါ ဒါက 1/3 ဒါကေတာ့ 2/3 ျဖစ္မယ္။ ညီေအာင္ ေတာ့္ ကြ်န္ေတာ္နည္းနည္း ၾကိဳးစားေနတယ္ (သို႔) ညီလုနီးပါးေလး ျဖစ္မယ္။ ဟုတ္ျပီ ဒီမွာ ကြ်န္ေတာ့္မွာ ၃ ခု ရွိတယ္။ ေနာက္ ထပ္ တစ္ၾကိမ္ ကြ်န္ေတာ္ ထပ္လုပ္ၾကည့္မယ္ ဒါဆို ကြ်န္ေတာ္ ၃ ခု ဆြဲျပီးျပီ 2/3 ဆို တာ ၃ ခု ထဲက ၂ ခု ကို ဆိုလိုတာျဖစ္တယ္။ ဒါဟာ အဲ့ထဲက ၂ ခုကို ေျပာျခင္းျဖစ္တယ္။ ေနာက္တစ္နည္းေျပာရင္ 2/3 x 4/5 ဟာ 2/3 ထဲက 4/5 ကို ေျပာျခင္းျဖစ္တယ္။ ဒါဆုိ ဒီ2/3 ကို 5 ျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လို စားမလဲ ေကာင္းျပီ။ ဒီအပိုင္း တစ္ခုခ်င္းစီကို 5 ခု စီပိုင္းလုိက္ရင္ ဘာျဖစ္မလဲ ကဲဒါကို လုပ္ၾကရေအာင္ တစ္ခုခ်င္းစီကို 5 ခုစီ ပိုင္းရေအာင္ 1,2,3,4,5 1,2,3,4,5 ဒါကိုလည္း 5 ခုျဖစ္ေအာင္ ကြ်န္ေတာ္ ပိုင္းခ်င္ရင္လည္း ရတယ္။ 1,2,3,4,5 ဒီထဲက ေန 4/5 ကို ကြ်န္ေတာ္တို႔ယူခ်င္တယ္ ဒါဆို 5 ပိုင္း ပါတာ ကြ်န္ေတာ္တို႔မွာ ဘယ္ေလာက္ ရွိေနလဲ? ကြ်န္ေတာ္တို႔မွာ 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10 ရွိတယ္ ကြ်န္ေတာ္တို႔သတိေတာ့ထားရမယ္ ဒါေတြဟာ တကယ္ေတာ့ 5 ပိုင္း ေတြမဟုတ္ဘူး ဒါေတြဟာ 15 ပိုင္းျဖစ္ေနတယ္ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ တစ္ခုလံုးက ဒီမွာ ရွိေနတာကိုး။ ဒါေၾကာင့္ ကြ်န္ေတာ္ေျပာသင့္တာက 15 ပိုင္း ဘယ္ေလာက္မ်ားမ်ား ကြ်န္ေတာ္တို႔မွာ ရွိေနလဲ ? အဲ့ေနရာကေန ကြ်န္ေတာ္တို႔လိုခ်င္တဲ့ နံပါတ္ ရမယ္ ဒါေပမယ့္ ခင္ဗ်ား ျမင္ေနတာက 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14, 15. ဒါေတြ ဘယ္က လာတာလဲ ကြန္ေတာ့္မွာ 3 ခု ရွိခဲ့တယ္။ ကြ်န္ေတာ္ အဲ့ 3 ခုထဲက တစ္ခု စီယူခဲ့တယ္။ တစ္ခုစီ ကို ၅ ခု စီ ျဖစ္ေအာင္ ပိုင္းခဲ့တယ္။ ုျပီးေတာ့ ကြ်န္ေတာ့္မွာ ၅ ခု ပါတဲ့ အပိုင္း အမ်ားၾကီး ရွိတယ္။ 3 x 5 က 15 ျဖစ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ကြ်န္ေတာ္ လုိခ်င္တာ ဒီနားေလးက 4/5 ျဖစ္တယ္။ ဒီမွာက 10/15 ျဖစ္တယ္။ သတိထားပါ။ ဒါဟာ 2/3 နဲ႔တူတယ္. အခု ကြ်န္ေတာ္တို႔ ဒီထဲက 4/5 ကို ယူခ်င္တယ္ဆိုရင္ ခင္ဗ်ားမွာ တစ္ခုခု ထဲက 10 , ဒါဟာ ဒီထဲက 8 ခု ျဖစ္မယ္။ ဒါဆုိ ကြ်န္ေတာ္တို႔8 ခု ယူမယ္။ ဒါဆုိ 1,2,3,4,5,6,7,8 ကြ်န္ေတာ္တို႔ 15 ခု ထဲက 8 ခု ယူခဲ့တယ္။ ဒါဆို 8/15 ျဖစ္တယ္။ တျခား နည္း ရွိရင္လည္း ခင္ဗ်ား စဥ္းစားလို႔ရပါတယ္။ 5 ပိုင္းေလးေတြနဲ႔ ခင္ဗ်ား စ ေကာင္း စမိမယ္။ ကြ်န္ေတာ္ အဲ့နည္းအတိုင္း လုပ္ၾကည့္မယ္။ တစ္ခုလံုး ကြ်န္ေတာ္ ဆြဲၾကည့္မယ္။ ဒါဟာ တစ္ခုလံုးေပ့ါ ဒီဟာကုိ 5 ပိုင္း အညီအမွ် ကြ်န္ေတာ္ ပိုင္းလုိက္မယ္။ ဒါမွမဟုတ္ 5 ခုလံုး ညီေအာင္ ကြ်န္ေတာ္ဆြဲၾကည့္မယ္။ 1,2,3,4,5 4/5 ကြ်န္ေတာ္တို႔ဒီထဲက 4 ခုကို အေရာင္ျခယ္မယ္။ 5 ခုထဲက 4 ခုေပ့ါ 3, 4. ခု ကြ်န္ေတာ္တို႔ဒီထဲက 2/3 ကို ယူမယ္။ ေကာင္းျပီ။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ဘယ္လုိလုပ္မလဲ ေကာင္း ျပီး ကြ်န္ေတာ္တို႔ ဒီ 5 ပိုင္း တစ္ခုခ်င္းစီကို 3 ပိုင္း ပိုင္းလုိက္မယ္။ ဒါဆုိ ကြ်န္ေတာ္တို႔မွာ 15 ရွိသြားျပီ။ ဒါေၾကာင့္ 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15. ဒီ အ၀ါေရာင္ျခယ္ထားတဲ့ အထဲက 2/3 ကို ယူလုိက္မယ္။ ကြ်န္ေတာ္ဆိုလိုခ်င္တာက တစ္ခုလံုးထဲက 2/3 ယူတာမဟုတ္ဘူး။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ယူလုိက္တာက 4/5 ထဲက 2/3 ကို ယူလုိက္တာပဲျဖစ္တယ္။ ဒါဆုိ ကြ်န္ေတာ္တို႔မွာ 15 ပိုင္းေလး ဘယ္ ႏွစ္ခု ရွိေနျပီလဲ? ကြ်န္ေတာ္တို႔မွာ 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12. တကယ္လုိ႔ခင္ဗ်ားမွာ အဲ့ထဲက 12 ရွိမယ္ အဲ့အထဲက 2/3 ကုိ ခင္ဗ်ား ယူလုိက္တယ္ဆိုရင္ ခင္ဗ်ားဟာ အဲ့အထဲက 8 ခု ယူလုိက္ျခင္းပဲျဖစ္တယ္။ ဒါဆို အခု ခင္ဗ်ား ဟာ 15 ပိုင္းထဲက 1,2,3,4,5,6,7,8 (သို႔) 8 ခုကို ယူလုိက္တာပဲျဖစ္တယ္။ တနည္းအားျဖင့္ ခင္ဗ်ားလည္း အေျဖတူကို ရသြားျပီျဖစ္တယ္။ 2/3 ထဲက 4/5 ကုိ ယူသြားတယ္လုိ႔ခင္ဗ်ားေတြးေနတာျဖစ္တယ္။ ေနာက္ တစ္နည္းအားျဖင့္ 4/5 ထဲက 2/3 ကုိ ယူတာ လုိ႔ခင္ဗ်ား ေတြးမိမယ္။
Growing up in Taiwan as the daughter of a calligrapher, one of my most treasured memories was my mother showing me the beauty, the shape and the form of Chinese characters. Ever since then, I was fascinated by this incredible language. But to an outsider, it seems to be as impenetrable as the Great Wall of China.
ထိုင်ဝမ်းနိုင်ငံတွင် လက်ရေးလှရေးသူ အနုပညာရှင်ရဲ့ သမီးအဖြစ် ကြီးပြင်းလာခဲ့ရတဲ့ ကျွန်မအတွက် အမြတ်နိုးဆုံး မှတ်မိတဲ့ အရာ တစ်ခုက ကျွန်မရဲ့ မေမေဟာ တရုပ်စာလုံးများရဲ့ အလှ၊ သဏ္ဌာန်၊ နဲ့ ပုံအကြောင်း ကွန်မအား ပြပေးခဲ့တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲ့ဒီကတည်းက ကျွန်မဟာ အံ့ဩစရာ ကောင်းတဲ့ အဲဒီ ဘာသာစကားကို အထူးပဲ စိတ်ဝင်စားလာခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ နိုင်ငံခြားသား တစ်ယောက်အတွက်မူ အဲဒီစာလုံးတွေဟာ မဟာ တရုတ်တံတိုင်ကြီးလိုပဲ နားလည်ရနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူးလို့ ထင်ခဲ့ပါတယ်။ လွန်းခဲ့တဲ့နှစ် အနည်းငယ်အတွင်းမှာ၊ သိမ်မွေ့လှတဲ့ ဒီဘာသာစကားရဲ့ အလှအပကို နားလည်လိုကာ တန်ဖိုးထား လေ့လာချင်ကြသူတို့ အတွက် အဲဒီလို တံတိုင်ကြီးကို ဖျက်ပစ်လို့ရနိုင်မလား ဆိုတာကို ကျွန်မ စဉ်းစားလာခဲ့ပါတယ်။ တရုတ်စာကိုလေ့လာဖို့ မြန်တဲ့ စနစ်အသစ်သာ ရှိခဲ့ရင် ဘယ်လောက် အသုံးဝင်လိမ့်မလဲ ဆိုတာကို ကျွန်မ စဉ်းစားခဲ့ပါတယ်။ အသက် ငါးနှစ်ကတည်းက တရုတ်စာလုံး တစ်လုံးစီ အထဲက မျဉ်းတစ်ကြောင်းစီကို စနစ်တကျ မှန်ကန်စွာ ရေးဆွဲရေးကို ကျွန်မ စပြီး သင်ယူခဲ့ရပါတယ်။ အဲဒီနောက် ၁၅ နှစ်ကြာတဲ့ အထိကို နေ့တိုင်း စာလုံးအသစ်တွေကို ကျွန်မ ဆက်သင်ခဲ့တယ်။ ကျွန်မတို့ဆီမှာ အချိန် ၅မိနစ်လောက်ပဲ ရှိတယ်ဆိုတော့ ပိုမြန်ပြီး ပိုလွယ်တဲ့စနစ် အသုံးပြုရင် ပိုကောင်းပါမယ်။ တရုတ်စာကို လေ့လာသူ တစ်ဦးဟာ စာလုံး ၂၀ ၀၀၀ ကို နားလည်နိုင်ပါတယ်။ အခြေခံ စာပေကိ ုနားလည်ဖို့အတွက် စကားလုံး ၁၀၀၀ ကိုသာ လိုအပ်ပါတယ်။ အသုံးဝင်ဆုံး စာလုံး ၂၀၀ တို့ဟာ အခြေခံ စာပေရဲ့ ၄၀ % ကို နားလည်လာစေပါမယ်။ လမ်းပေါ်က သင်္ကေတတွေ နဲ့ စားသောက်ဆိုင် မီးနူးစာရင်းတွေကို ဖတ်နိုင်ရေးအတွက် တရုတ် ဝယ်ဘ် စာမျက်တွေရဲ့ သို့မဟုတ် သတင်းစာတွေရဲ့ အဓိက အချက်တွေကို နားလည်လာရေးအတွက် လုံလောက်ပါတယ်။ ဒီစနစ် ဘယ်လို အလုပ်လုပ်တယ်ဆိုတာကို ရှင်တို့ အားလုံးကို ပြပေးဖို့ ဒီနေ့ ကျွန်မဟာ စကားလုံး ၈လုံးနဲ့ စတင်ပါမယ်။ ရှင်တို့အားလုံး အဆင်သင့် ဖြစ်ကြပြီလား။ ရှင်တို့ရဲ့ ပါးစပ်တွေကို လေးဒေါင့်ကွက် ပုံစံ ဖြစ်လာတဲ့အထိ ကျယ်ပြန့်စွာ ဖွင့်လိုက်ကြပါ။ အဲဒါက ပါးစပ်ပါပဲ။ ဒီလူဟာ လမ်းလျှောက်နေသူပါ။ လူပါ။ ဒီမီးရဲ့ ပုံဟာ လူဖြစ်ပြီး ဘေးနှစ်ဖက်မှာ လက် ၂ ဖက် ရှိနေကာ
If the shape of the fire is a person with two arms on both sides, as if she was yelling frantically, "Help! I'm on fire!" --
"ကူကြပါ၊ ကျွန်မ မီးလောင်နေတယ်" လို့ တအား ဟစ်အော်္နေသူဟာ လူတစ်လောက် ဖြစ်တယ်။ အဲဒီ စာလုံးရဲ့ မူရင်းဟာ မီးတောက်ရဲ့ သဏ္ဌာန်မှ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပေမဲ့ ကျွန်မကတော့ ခုနက ပြောခဲ့တာကို ပိုကြိုက်ပါတယ်။ ရှင်တို့ကတော့ ကြိုက်တာကို ယူမှတ်ကြပါ။ ဒီဟာကတော့ သစ်ပင်ပါ။ အပင်။ ဒီဟာက တောင်ပါ။ နေ။ လ။ တံကားရဲ့ စာလုံးကျတော့ အမေရိကန် ဝဲစ်တန် ရုပ်ရှင်များထဲက ဆင်နားရွက်တံခါးတွေနဲ့ တူပါတယ်။ ကွန်မက အဲဒီ စကားလုံး ၈ လုံးကို အခြေခံစကားလုံးများလို့ ခေါ်ပါတယ်။ နောက်ထပ် စာလုံးများကို ဖန်တီးယူရန် အဲဒါတွေက် ဆောက်လုပ်ရေး အုတ်တွေနဲ့တူကြပါတယ်။ လူတစ်ယောက်။ လူတစ်ယောက်ဟာ နောက်မှာနေပြီး လမ်းလျှောက်လာရင် အဲ့ဒါကို "လိုက်လာတယ်" လို့ ပြောပါတယ်။ စေကားပုံ အဟောင်းထဲမှာ လိုပဲ...
As the old saying goes, two is company, three is a crowd.
"လူ နှစ်ယောက်ဆိုရင် အဖေါ်များ ဖြစ်ကြတယ်။ လူသုံးယောက်ဆိုရင် လုစုလူဝေး ဖြစ်ကြတယ်။" လူတစ်ယောက်က သူ့ လက်တွေကို ဖြန့်ပြနေရင်
If a person stretched their arms wide, this person is saying, "It was this big." The person inside the mouth, the person is trapped. He's a prisoner, just like Jonah inside the whale.
"အဲဒါဟာ ဒီလောက်ကြီးမားခဲ့တယ်"လို့ သူက ပြောလိုပါတယ်။ ပါးစပ်ထဲမှာ လူတစ်ယောက်၊ ပိတ်မိနေသူပါပဲ။ ဝေလငါးထဲက ယောနလိုပဲ သူဟာ အကျဉ်းသား ဖြစ်တယ်။ အပစ် တစ်ပင်ဟာ သစ်ပင်ဖြစ်တယ်။ နှစ်ပင် အတူတကွဆိုရင် တောများ ဖြစ်လာပါတယ်။ အပင် သုံးပင် အတူတကွကျတော့ သစ်တောဖြစ်ပါတယ်။ သစ်ပင် တစ်ပင်ရဲ့ အောက်ခြေမှာ ပျဉ်ပြားတစ်ချပ်ကို ထားလိုက်ရင် "အုတ်မြစ်" ဖြစ်လာပါတယ်။ သစ်ပင်ရဲ့ ထိပ်ပေါ်မှာ ပါးစပ်ကို တင်လိုက်ရင် အဲ့ဒါဟာ "လူန၊ လူအ" ဖြစ်ပါတယ်။ (ရယ်မောသံများ) စကားပြောတတ်တဲ့ သစ်ပင်ဆိုတာ ဘယ်လိုမှ စဉ်းစား မရနိုင်တာမို့လို့ မှတ်မိဖို့ လွယ်ပါတယ်။
Remember fire? Two fires together, I get really hot. Three fires together, that's a lot of flames.
"မီး"ကို မှတ်မိကြတဲ့ မဟုတ်လား။ မီး နှစ်လုံး ကျတော့ "အရမ်းပူတာ" ကို ပြပါတယ်။ အတူတကွ မီး သုံးလုံး ဆိုရင် မီးတောက်မီးလျှံ အများကြီး ဖြစ်တယ်။ သစ်ပင် နှစ်ပင်ရဲ့ အောက်မှာ မီးကို ထားလိုက်ရင် မီးရှို့ခြင်း ဖြစ်တယ်။ ကျွန်မတို့ အတွက် နေဟာ ကြီးပွားချမ်းသာမှုရဲ့ ရင်းမြစ် ဖြစ်ပါတယ်။ နေ နှစ်လုံး အတူတူဆိုရင် "ကြီးပွားတိုးတက်မှု" ဖြစ်ပါတယ်။ သုံးလုံး အတူတူဆိုရင် "မီးပွားများ" ဖြစ်ပါတယ်။ နေ နဲ့ လ အတူတကွ ဝင်းလက်နေရင်တော့
Put the sun and the moon shining together, it's brightness. It also means tomorrow, after a day and a night. The sun is coming up above the horizon.
"ဝင်းလက်တောက်ပခြင်း" ဖြစ်ပါတယ်။ ပြီးတော့ "မနက်ဖြန်"၊ တစ်နေ့ နဲ့ တစ်ညရဲ့ နောက်မှာလို့လည်း အဓိပ္ပါယ်ရပါတယ်။ မိုးကုပ်စက်ဝိုင်းအပေါ်မှာ နေက ထွက်လာနေတယ်။ "နေထွက်မှု" ဖြစ်ပါတယ်။ တံခါးပါ။ တံခါးထဲမှာ ပျဉ်းပြား တစ်ချပ်ကို ထားလိုက်ရင် တံခါး မင်းတုံး ဖြစ်ပါတယ်။ တံခါးထဲမှာ ပါးစပ်ကို ထည့်ပေးလိုက်ရင် "မေးခွန်း မေးခြင်း" ဖြစ်ပါတယ်။ ဒေါက်၊ဒေါက်၊ အိမ်ထဲမှာ တစ်ယောက်ယောက်များ ရှိလား။ ဒီလူကတော့ တံခါးထဲမှနေပြီး တိတ်တိတ်ပုန်း ထွက်လာနေပါတယ်။
This person is sneaking out of a door, escaping, evading. On the left, we have a woman. Two women together, they have an argument.
"လွှတ်မြောက်သည်" "အလွတ်ရုန်းသည်"။ ဘယ်ဘက်မှာ အမျိုးသမီး တစ်ယောက်ပါ။ အမျိုးသမီး နှစ်ယောက်စုံမိရင် "ငြင်းခုံ" ကြမှာပါ။ (ရယ်မောသံများ) အမျိုးသမီး သုံးယောက်ဆိုရင်တော့၊ သတိနဲ့သာ နေပေတော့၊ လင်ငယ်နေခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ အခုထိ ကျွန်မတို့ဟာ စာလုံး သုံးဆယ်ကျော်ကို ကြည့်ပြီးခဲ့ပါပြီ။ အခြေခံအကျဆုံး စာလုံး ရှစ်လုံး နည်းစနစ်ကို သုံးသွားခြင်းဖြင့် ကျွန်မတို့ဟာ စာလုံး ၃၂ ကို တည်ဆောက်လို့ ရလာပါမယ်။ အဲဒီနောက်ပိုင်း စာလုံး ရှစ်လုံးကျတော့ နောက်ထပ် စာလုံး ၃၂ လုံးကို တည်ဆောက် လာနိုင်ပါမယ်။ အဲဒီတော့ ရှင်တို့ဟာ သိပ် အားထုတ်ရန် မလိုဘဲ စာလုံး အလုံး နှစ်ရာလောက်ကို သင်ယူနိုင်မှာမို့လို့ ရှစ်နှစ်အရွယ် တရုတ်ကလေးရဲ့ အဆင့်ကို မှီလာမှာပါ။ ကျွန်မတို့ စာလုံးတွေကို သိထားတဲ့နောက်မှာ စကားပုဒ်စုတွေကို ဆောက်လုပ် လာနိုင်ပါမယ်။ ဥပမာ တောင် နဲ့ မီး အတူတကွ မြင်ရရင် မီးတောက်နေတဲ့ တောငကို၊တနည်း မီးတောင်ကို ရပါတယ်။ ဂျာပန်ဟာ နေထွက်သော နိုင်ငံ ဖြစ်တာကို ကျွန်မတို့ သိပါတယ်။ ဂျပန်နိုင်ငံဟာ တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ အရှေ့ဖက်မှာ တည်ရှိနေလို့ နေနဲ့အတူ မူလနေရာမှာ ချပြထားပါတယ်။ ဒီလိုနည်းဖြင့် နေဟာ အစမူလနဲ့အတူ ဆိုရင် ဂျပန် ကို ကျွန်မတို့ တည်ဆောက်ယူခြင်းပါပဲ။ ဂျာပန်ရဲ့ နောက်မှာရှိတဲ့ လူတစ်ယောကကကော ဘာများပါလိမ့်။ ဂျာပန် လူမျိုးတစ်ယောက် ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေရာ ဘယ်ဖက်မှာရှိတဲ့ စာလုံးက တစ်ခု အပေါ်မှာ တစ်ခု ထပ်ထားတဲ့ တောင် နှစ်တောင် ဖြစ်ပါတယ်။ ရှေးခေတ် အခါတုန်းက တရုတ် ဧကရာဇ်တွေဟာ သူတို့ရဲ့ နိုင်ငံရေး ရန်သူတွေကို တောင်တန်းတွေရဲ့ ဟိုတစ်ဖက်မှာ ထားလေ့ ရှိခဲ့ကြလို့ ပြည်နှင်ခြင်း သဘော ရပါတယ်။ ဒီခေတ်ထဲမယ် ကျတော့ ထွက်ခွာသွားခြင်းလို့ ပြောင်းလဲလာပါတယ်။ ဘယ်ကို ထွက်သွားရမလဲ ဆိုတာကို ပြောနေတဲ့ ပါးစပ်ရဲ့ ပုံကျတော့ ထွက်လမ်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဆလိုက်ပုံက ကျွန်မဟာ စကားပြောနေတာကို ရပ်လိုက်ကာ စင်မြင့်ပေါ်မှနေ အောက်ကို ဆင်းသွားဖို့ လိုတာကို ကျွန်မကို သတိပေးနေတဲ့ ပုံပါပဲ။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်ရှင့်။ (လက်ခုပ်တီးသံများ)
What I'm going to do in this video is attempt to create an implementation of the insertion sort algorithm that we talked about in the last video. I'll do it as a Python function. So I'll call the Python function insertion_sort() and it will take in a list— so list is its parameter in the function definition— so we'll have to pass in a list as an argument.
ဒီ ဗီဒြီယို ဖိုင္နဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး ကၽြန္ေတာ္ေၿပာခ်င္တာက ေရွ႕ဗီဒြီယို ဖိုင္မွာ ေၿပာထားခဲ႕တဲ႕ insertion sort algorithm ကို ဘယ္လို implement လုပ္မလဲ ဆိုတာပါပဲ။ ဒါကို ကၽြန္ေတာ္ Python function တစ္ခု အေနနဲ႕ လုပ္ပါ့မယ္။ ဒါေၾကာင့္ Python funtion insertion_sort() လို႕ ေခၚမယ္ ၿပီးေတာ့ ဒါကို list တစ္ခုအေနနဲ႕ ယူမယ္ အဲဒီ List ရဲ႕ function definition ထဲမွာ Parameter ထည့္ေပးရမယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္တို႕ အဲဒီ List ကို parameter တစ္ခုအေနနဲ႕ ထည့္ေပးရမယ္။ ေနာက္ထပ္ လုပ္ရမယ့္ အရာကေတာ့ ဒီ list ထဲမွာ ရွိတဲ႕ slot တစ္ခုစီကို တဆင့္ခ်င္း လုပ္သြားရမွာပါ။ ကၽြန္ေတာ္တို႕ ဒီလို call မယ္ for index in renge() လို႕ ဆိုၾကပါစို႕
We could start at the leftmost slot in the list.
list ရဲ႕ leftmost slot ကေန စပါမယ္
So, we could just say "len()"—
len() လို႕ ဆိုၾကပါစို႕။
"len" just means—it's short for "length"— so length of the list.
len ဆိုတာ length ရဲ႕ အတိုေကာက္ပါ။ ဒါဆို list ရဲ႕ length ပါ။ ဒါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လုပ္ႏိုင္တာကေတာ့
So what this would do (is) this would start index— so let's say the list has four elements in it— then "len(list)", this right here, would be 4, would evaluate to 4. "range(4)" would produce a list that has elements [0,1,2,3] in it.
Index ေပါ့ ဒါဆို list တစ္ခုထဲမွာ element ေလးခု ရွိတယ္ ဆိုၾကပါစို႕။ len(list) ဒါဆို ေလးခုေပါ့။ range(4) က elements[0,1,2,3] ပါ၀င္တဲ႕
And so, index would be able to step through the different indices for this list right over here. And we could do it that way, but you might remember from the previous video that when you're doing the insertion sort it doesn't actually make sense to start at the very leftmost element.
list တစ္ခု ထုတ္ေပးပါ့မယ္။ ဒါဆို index က ဒီ list အတြက္ မတူညီတဲ႕ indices ေတြကေန တဆင့္ခ်င္း စသြားမွာပါ....... ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဒါက္ို ဒီအတိုင္းလည္း လုပ္ႏိုင္ပါတယ္.... ဒါေပမယ္႕ မင္းသတိရရမယ့္ အခ်က္ကေတာ့ ေရွ႕ဗြီဒီယိုဖိုင္မွာ ေၿပာခဲ႔တဲ႕အတိုင္း insertion sort ကို လုပ္ေနတဲ႕ အခ်ိ္န္မွာ
Because there's nothing to compare it to the left.
leftmost ကေနပဲ စ စရာ မလိုဘူး ဆိုတာပါပဲ။ ဘာေၾကာင့္လဲ ဆိုေတာ့ leftmost ကေန စၿပီး ႏွိုဳင္းယွဥ္စရာ မလိုဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္တို႔
So we can actually just start at the second to the leftmost element.
leftmost element ရဲ႕ ဒုတိယ element ကေန စမယ္။
And the leftmost element is the 0th item, so we can start at the first item. So now, if the list has a length of 4, this right here will produce [1,2,3]. So, 1 would be the second to the leftmost element.
leftmost element က 0th item ဆိုေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႕ first item ကေန စမယ္။ ဒါဆို list ရဲ႕ length က ေလး ဆိုေတာ့ [1,2,3] ထုတ္ေပးလိမ့္မယ္။ တစ္က leftmost element ရဲ႕ ဒုတိယ တစ္လံုးေပါ့. ႏွစ္ကေတာ့ ေနာက္ထပ္တစ္လံုးၿဖစ္ၿပီး သံုးကေတာ့ ေနာက္ဆံုးတစ္လံုး ၿဖစ္မယ္.... သတိရရမွာကေတာ့ indices ေတြကို အၿမဲတမ္း 0 က စရမယ္ ဆိုတာပါပဲ။ 0th term ဆိုတာက list ရဲ႕ leftmost element ဒီလို တဆင့္ခ်င္း သြားမယ္...... အဲဒီ index မွာ ရွိတဲ႕ element ရဲ႕ တန္ဖိုးကို ထုတ္ၾကည့္ရေအာင္။ ဒါကို ထပ္ရွာေနစရာမလိုဘူး... သူ႕ရဲ႕ တန္ဖိုးက list[index] နဲ႕ တူတူပါပဲ။ ဒါဆို insertion sort ရဲ႕ ေကာင္းမြန္တဲ႕ implementation တစ္ခု ရလာမွာပါ။ ဒါကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ အေကာင္းဆံုး ၾကိဳးစားၿပီး ေရးေပးထားတာ ၿဖစ္တဲ႕ အတြက္ ခင္ဗ်ားတို႕နားလည္မယ္လို႕ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ value ကေတာ့ compare လုပ္မယ့္ left မွာ ရွိတဲ႕ item ေတြ အကုန္လံုး ရွိတဲ႕
So "value" is just the item in the list at each of those indexes that we're now going to compare to all of the items to the left of it.
list ထဲက index တစ္ခုစီရဲ႕ တန္ဖိုးေတြပါပဲ။ ဒါကို ကၽြန္ေတာ္ လုပ္ခ်င္တာကေတာ့
And what I want to do is— compare a value—I want to compare a value to each item to the left of it. So let's define a variable "i" and let's let this be the index of the things that I want to compare value to. And right from the get-go
left ဘက္မွာ ရွိတဲ႕ item တစ္ခုခ်င္းစီရဲ႕ value ေတြကို compare လုပ္မွာပါ။ ဒါေၾကာင့္ variable i တစ္လံုးကို သတ္မွတ္ရေအာင္ ၿပီးေတာ့ ဒါကို compare လုပ္မယ့္ index အေနနဲ႕ ထားရေအာင္။ ဒါဆို value ေတြကို left ကေန စၿပီး compare လုပ္မယ္။ i က index ထက္ တစ္ခု ေလ်ာ့ေနမွာ ဆိုတာ့ index-1 ၿဖစ္မယ္။ ဒါေၾကာင့္ item ရဲ႕ index က
So this is the index of the item that is directly left to it. But we're going to keep taking "i" lower and lower. So we can keep comparing value to things further and further to the left.
left ဘက္ကို direct ထည့္တာပါ။ ဒါေပမယ့္ i ရဲ႕ တန္ဖိုးက နည္း နည္း သြားမွာ ၿဖစ္တဲ႕အတြက္ ကၽြန္ေတာ္တို႕ တန္ဖိုးေတြကို တဆင့္ခ်င္းleft ကေန compare လုပ္သြားမွာပါ။ ဒါေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္တို႕ လုပ္ခ်င္တာက i ဟာ list ရဲ႕ ထိပ္ဆံုးကို ေရာက္တဲ႕အထိ
And so what we want to do is we're going to— we want to keep comparing further and further left until "i" has gotten all the way to the beginning of the list. And "i" has gotten all the way to the beginning of the list when it is equal to 0. So what we want to do is, we want to perform this while "i" is greater than or equal to 0.
left နဲ႕ တဆင့္ခ်င္း compare လုပ္သြားမွာပါ.... i ဟာ list ရဲ႕ ထိပ္ဆံုးကို ေရာက္တဲ႕အခါ i တန္ဖိုးဟာ 0 နဲ႕ တူေနပါၿပီ။ ဒါေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္တို႕ လုပ္ရမွာက while ထဲမွာ i ကို > = 0 ထားေပးရမယ္။ ဒါမွသာ i ရဲ႕တန္ဖိုးဟာ
Because if we keep taking "i" lower and lower and lower, we're going further and further to the left of the list. We don't want to try to perform it when "i" is—you know—further—is a negative number— that'll just start doing crazy things. So while "i" is greater than or equal to 0— what I'm going to do is
list ရဲ႕ left ဘက္ကို တၿဖည္းၿဖည္း ေရာက္လာမွာပါ။ ကၽြန္ေတာ္တို႕ i ကို negative number ေတြကေန စ စရာမလိုပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ i ရဲ႕ တန္ဖိုးဟာ >= 0 ၿဖစ္ေနသေရြ႕ i ကို
I'm going to keep pushing "i" further and further to the left. So let's try it this way, so the first thing I want to do— we've already pushed it to the left once. So let's compare— so if "value" is less than the— this thing keeps syntax error because (of) waiting for me to keep typing— if "value" is less than the item that is now at index "i".
left ဘက္ကို တၿဖည္းၿဖည္း Push ေနတာပါပဲ။ ဒီအတိုင္း စမ္းၾကည့္ရင္ ပထမဆံုး လုပ္ရမွာက စစခ်င္းမွာ left ဘက္ကို တစ္ၾကိမ္ push ၿပီးသား ၿဖစ္ေနမွာပါ... ဒါဆို compare လုပ္ၾကည့္ရေအာင္ တကယ္လို႕ value က နည္းေနခဲ႕ရင္ ဒါကေတာ့ typing လုပ္တာ ေစာင့္ေနရတဲ႕အတြက္ syntax error ၿပေနတာပါ.... တကယ္လို႕ value က index i မွာ ရွိေနတဲ႕ item ထက္ နည္းေနခဲ႕ရင္ index i မွာ ရွိေနတဲ႕ item က list[i] index i မွာ ရွိေနတဲ႕ item က ဒီမွာပါ။ တကယ္လို႕ ဒါသာ နည္းေနခဲ႕ရင္ ေနာက္ item တစ္ခုဆီကို ေရြ႕မယ္..... right မွာ ရွိတဲ႕ item ဆီိကို ေရြ႕ရေအာင္...... ဒါဆို right slot က I+1 ပါ။ ဒါကို index လို႕ေတာ့ ေၿပာလို႕ မရပါဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ i ကို ကၽြန္ေတာ္တို႕ထည့္တဲ႕အခါ တၿဖည္းၿဖည္း နည္းလာတာက္ု္ိ သတိရပါ။ ဒါေၾကာင့္ ခုခိ်န္မွာ i ဟာ while loop တစ္ၾကိမ္ ပတ္ၿပီးခ်ိန္မွာ index-1 ၿဖစ္ေနပါၿပီ။ ဒါကို ဒုတိယ အၾကိမ္ ထပ္လုပ္ရင္ i တန္ဖိုး ေလ်ာ့သြားမွာ ၿဖစ္တဲ႕အတြက္ ဒါေၾကာင့္ ဒါဟာ အၿမဲတမ္း index ၿဖစ္ေနမွာ မဟုတ္ပါဘူး... ဒါဆို i ရဲ႕ တန္ဖိုးက i ရဲ႕ right ဘက္မွာ ရွိတဲ႕ တစ္ခု ကို ယူရင္ သူ႕ရဲ႕ right ဘက္က တစ္ခု ၿဖစ္တဲ႕အတြက္ သူ႕ ရဲ႕ index က i+1 ပါ။ ဒါဆို list[i] မွာ ရွိတဲ႕ တစ္ခုခုကို replace လုပ္ရင္ slot i မွာ ရွိတဲ႕ ဘယ္ဟာမဆို i တန္ဖိုး ၿဖစ္ႏို္င္ပါတယ္။ ဒါဆို number ရွိတဲ႕ ေနရာကေန ဒီေနရာကို ထည့္ခ်င္ရင္ right ဘက္မွာ ရွ္ိတဲ႕ slot ထဲ ထည့္ရံုပါပဲ။ ၿပီးေတာ့ ဒါဟာ ဒီ algorithm ကို လုပ္ရတဲ႕ နည္းလမ္းပါပဲ။ ဘာပဲၿဖစ္ၿဖစ္ေပါ့... ဒါကို မေၿပာေတာ့ပါဘူး ကၽြန္ေတာ္တို႕ ဒါဘာဆက္ၿဖစ္မလဲ ၾကည့္ရေအာင္ value ကို Left ဘက္ ထည့္မယ္။ ဒီslot ထဲမွာ ရွိတဲ႕ ဟာကို value နဲ႕အစားထိုးမယ္။ ဒါဆို list[i] က value နဲ႕ တူမယ္။ ေနာက္တစ္နည္းလည္း ထပ္စဥ္းစားလို႕ ရေသးတယ္. ဒီေနရာမွာ comment ေလး ေရးမယ္ shift လုပ္မယ့္ဟာက slot i မွာ ရွိတဲ႕ number ကို slot i+1 ဒါမွမဟုတ္ bucket i+1 ၿဖစ္မယ္။ ဒါကေတာ့ စဥ္းစားရမယ့္ နည္းတစ္ခုလို႕ ကၽြန္ေတာ္ ထင္တယ္။ ၿပီးေတာ့ ခင္ဗ်ားေၿပာႏိုင္တာက number ကို right shift လုပ္တဲ႕အခါ ဒီနည္းအတိုင္း လုပ္ရင္ slot ထဲမွာ number ကို right shift ဒီလို ေရးမယ္ shift number in slot "i" right to slot " i+1" ဒီေနရာမွာေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႕က shift value left into slot" i" ေနာက္ဆံုး video ထဲမွာ လုပ္ခဲ႕တဲ႕ အတိုင္း မင္း မွတ္မိရင္ အဲဒီမွာ ေသခ်ာ ၿပထားပါတယ္.... ကၽြန္ေတာ္တို႕က left က value ကို compare လုပ္ေနတာပါ။ တကယ္လို႕ ဒီထက္ နည္းခဲ႕ရင္
We're comparing "value" to the thing to the left of it. If it's less than it, then whatever number was in that box/slot to the left of it, shift it to the right, and then shift "value" to the left. And now let's compare value to something one lower than that.
Number က box/slot ရဲ႕ဘယ္ဘက္မွာ ရွိတဲ႕number shift to the right ဒါမွမဟုတ္ shift to the left ဘာမဆို ၿဖစ္ႏို္င္တယ္..... ဒါဆို ဒီထက္ နည္းတဲ႕တစ္ခုခုနဲ႕ ႏွိဳငိးယွဥ္ၾကည့္ရေအာင္....... ဒါဆို i ကို ေလ်ာ့ခ်င္ရင္ decrement ဆိုတာက increment down ပါပဲ။ ဒါဆို i ဟာ i-1 နဲ႕ တူတူပါပဲ။ ၿပီးရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႕ loop ထပ္ပတ္ပါ့မယ္။ ကဲ ခုေတာ့ value ေတြကို compare လုပ္ၾကည့္တဲ႕အခါ i ဟာ left "index" ရဲ႕ ဒုတိယတစ္ခု ၿဖစ္တဲ႕အတြက္ compare ၾကည့္ရင္ ဒါက ဒါထက္ နည္းေနခဲ႕ရင္ right ဘက္ကို shift မယ္ ၿပီးေတာ့value ကို left ဘက္ကို ထပ္ၿပီး shift မယ္ ခုဆိုရင္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႕ဟာ value ဟာ ကၽြန္ေတာ္တို႕ compare လုပ္ေနတဲ႕ item ထက္ မနည္းတဲ႕ အေၿခအေနတစ္ခုက္ို ေရာက္ေနၿပီလား။ တကယ္္လို႕ အဲလို မၿဖစ္ခဲ႕ရင္ေတာ့ ဒါဟာ value ဟာ သူ႕ရဲ႕ ေနရာမွာ ရွိေနၿပီးသား ဆိုတာပါပဲ။ ဒါဟာ ဘာကို ေၿပာသလဲဆိုရင္ မင္းဟာ value ကို left ဘက္ကို ထပ္ၿပီး shit စရာ မလိုေတာ့ဘဲ ၿပီးသြားၿပီ ဆိုတာပါပဲ။ ၿပီးေတာ့ မင္းဟာ stuff ကို left ေရာ right ေရာ shit စရာ မလိုေတာ့ပါဘူး။ ဒါဆို ကၽြန္ေတာ္တို႕ၿပီးပါၿပီ။ တကယ္လို႕ ကၽြန္ေတာ္ အမွားေလးေတြ မလုပ္ခဲ႕ရင္ ဒါဟာ အလုပ္ၿဖစ္လိမ့္မယ္လို႕ ထင္ပါတယ္။ တကယ္လို႕ဒါဟာ တကယ္ကို သံုးရတဲ႕ sorting algorithm ဟုတ္မဟုတ္ ၾကည့္ရေအာင္။ ဒါကို insertion_sort ဆိုၿပီး save ၿပီး run ၾကည့္ရေအာင္။ ေကာင္းၿပီ.... ကၽြန္ေတာ္ ေရးတာ syntax mistakes ေလးေတာင္ မရွိခဲ႕ဘူး
Let me save it, insertion_sort, and let me run it. Alright, so I didn't have any, at least, syntax mistakes. Syntax just means the actual characters I used—
Syntax ဆိုတာကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ သံုးခဲ႕တဲ႕ actual characters ေတြပါ။ ကၽြန္ေတာ္ ဒီေနရာမွာ colon ေရာ > sign ပါ ထည့္ဖို႕ မေမ့ခဲ႕ပါဘူး ဒါဆို process လုပ္ႏိုင္ၿပီ ၿဖစ္သလို interpret ပါ လုပ္လို႕ ရပါၿပီ။ ဒါေပမယ့္ ဒါတကယ္ အလုပ္လုပ္ မလုပ္ ၾကည့္ရေအာင္။ a ဆိုတဲ႕ list တစ္ခု သတ္မွတ္ရေအာင္ [7,1,3,5,9,2]
But let's see if it actually works. So let me define "a" list. Let's say [7,1,3,5,9,2] and let me put another 3 in there.
ၿပီးေတာ့ 3 ဒါဆို ဒါဟာ a ေပါ့. ဒါဆို မွန္မမွန္ၾကည့္ရေအာင္ insertion_sort(a) ...ဘာၿဖစ္မလဲ ၾကည့္ရေအာင္ ကၽြန္ေတာ္တို႕သတိရရမွာက .....sorting လုပ္ခ်ိနိမွာ ဒီ function က ဘာမွ return ၿပန္မွာ မဟုတ္ပါဘူး.... ဒါေပမယ့္ ဘယ္ list ပဲ ၿဖစ္ၿဖစ္ element ေတြကို ေၿပာင္းၿပီးတဲ႕အခါမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႕ order အလိုက္ ရပါၿပီ။ ဒါဆို ဒါဟာ မွန္ပါၿပီ။ a ဟာ ဘာနဲ႕ တူသလဲၾကည့္ရေအာင္ ဒါဆို sort စီထားတာာ ရပါၿပီ။ ကၽြန္ေတာ္ major mistakes ဘာမွ မလုပ္ခဲ႕ဘူးလို႕ ထင္ပါတယ္ ဒါဆို insertion_sort version တစ္ခု ရပါၿပီ။