Δεν μπορώ να αναφερθώ στο σήμερα, εάν δεν σας εξηγήσω λίγο το δικό μου χθές.

I cannot talk about today before I explain a little bit about my yesterday.


Η ιστορία μου τελικά ξεκινάει στα οκτώ μου χρόνια.

My story begins when I was eight years old.


Μέχρι τα οκτώ ρολόι.


Ζω με τον παππού μου και την γιαγιά μου, οι γονείς μου ζουν στο εξωτερικό και ζω σε ένα περιβάλλον γεμάτο αγάπη, φροντίδα, προστασία.

I live with grandpa and grandma, my parents live abroad and I live in an environment full of love, care, protection.


Το σκηνικό αλλάζει στα οκτώ μου χρόνια, φεύγω στο εξωτερικό -στη Γαλλία, στο Παρίσι- πάω εσωτερική σε ένα σχολείο, δε μιλάω τη γλώσσα, τη μιλάω πάρα πολύ λίγο, άρα δεν καταλαβαίνω.

The scenery changes when I am eight, I go abroad, -in France, in Paris- I go to a boarding school, I can't speak any French, I speak very little, therefore I don't understand.


Δεν έχω φίλους, δε γνωρίζω τους συμμαθητές μου, δε γνωρίζω το σχολείο, δε γνωρίζω την χώρα και κυρίως είμαι μακριά από την οικογένειά μου.

I have no friends, I don't know my schoolmates, my school, the country, and above all, I'm away from my family.


Και εκεί για μένα, φρίκη.


Από την απόλυτη προστασία, περνάω στο απόλυτο κενό.

I move from total protection to a total emptiness.


Αισθάνομαι απίστευτη μοναξιά, αισθάνομαι θλίψη, αισθάνομαι αποκομμένη, αισθάνομαι αποκλεισμένη, αισθάνομαι αόρατη, αισθάνομαι ξεχασμένη.

I feel incredible loneliness, sorrow, I feel disconnected, I feel left out, invisible, forgotten.


Περνάνε οι μήνες, τα χρόνια.


Είμαι ακόμα μικρή.


Όμως μέσα μου θέλω να βγω από αυτήν την κατάσταση.

But deep inside I want to get out of this.


Το θέλω γιατί αγαπάω τη ζωή.


Επειδή όμως είμαι μικρή, δεν ξέρω πώς.

Yet, because I am young, I don't know how to do it.


Προσπαθώ ενστικτωδώς μέσα από το συναίσθημα, να βρω κάποια κόλπα για να ξεφύγω από την δική μου καθημερινότητα.

So I instinctively try through emotion to devise tricks so I can escape my daily routine.


Δημιουργώ μέσα στο μυαλό μου, ένα συναισθηματικό μικροσκόπιο, στο οποίο μπαίνω και γίνομαι ταυτόχρονα θεατής και πρωταγωνίστρια.

In my mind I create an emotional microscope where I go in and I become both spectator and protagonist.


Ό,τι μου λένε, ό,τι λέω, ό,τι κάνω, ό,τι μου κάνουνε, περνάει από αυτό το συναισθηματικό μικροσκόπιο και έτσι σιγά σιγά προσπαθώ, να μεταφράσω; Να αποκωδικοποιήσω; Να μεταφέρω ό,τι αισθάνομαι για να καταλάβω το τι, πώς, που, πότε, γιατί, το δικό μου, της δικής μου ιστορίας.

Whatever I am told, whatever I say, whatever I do, whatever they do to me, is filtered through this emotional microscope so gradually I try, to translate? To decode? To transfer what I feel to understand what, how, where, when, why, mine, of my story. During this process,


Μέσα σε αυτή τη διαδικασία, πάρα πολύ μεγάλη σημασία παίξανε για εμένα, τα «δεν πειράζει».

what crucially helped me get through was my "It's OK if" mentality.


Δεν πειράζει αν φοβάμαι.


Δεν μπορώ να νικήσω τον φόβο μου.


Το μόνο που μπορώ να κάνω, είναι να τον φέρω κοντά μου, να προσπαθήσω να τον διαχειριστώ, να εξοικειωθώ μαζί του.

The only thing I can do is to approach it, to try and manage it, to get to know it.


Δεν πειράζει αν πέσω.


Αν πέσω, θα ξανασηκωθώ και όσες πιο πολλές φορές πέσω, τόσο πιο πολύ θα μάθω να πέφτω στα μαλακά και να ξανασηκώνομαι πιο γρήγορα.

If I fall, I will get back up and the more I fall, the easier I'm going to learn to land safely and get back on my feet faster.


Δεν πειράζει αν κάνω λάθη.


Από τα λάθη μου θα μάθω.


Με όλα αυτά τα δεν πειράζει κατάφερα σιγά σιγά να πορευτώ με τα συναισθήματά μου παρέα και κυρίως να τα αποδεχτώ και να με αποδεχτώ.

With all these "It's OK ifs" I managed to go by hand in hand with my emotions, and to accept them and accept myself.


Έτσι με το χρόνο σιγά σιγά, από τα δεν πειράζει, πέρασα σε πολύ ισχυρά θέλω, δεν θέλω.

So, in time, I gradually moved on from "It's OK if" to powerful "wants" and "don't wants".


Ένα για μένα και ένα για τους άλλους.


Το δικό μου θέλω και δεν θέλω είναι δεν θέλω μια ζωή δανεική, δεν θέλω μια ζωή με έκπτωση, δεν θέλω να κατοικώ σε παρένθεση, θέλω τη δική μου τη ζωή έτσι όπως εγώ πιστεύω ότι πρέπει να τη ζήσω.

My "want" and "don't want" is that I don't want a borrowed life, I don't want a life on discount, I don't want to live in a parenthesis, I want my own life the way I think I have to live it through.


Δεύτερο θέλω για τους άλλους.


Θέλω ο κόσμος να μην αισθάνεται, αυτό που αισθάνθηκα εγώ.

I want the world not to suffer what I have suffered.


Και αν τύχει και το αισθάνεται, θα ήθελα εγώ να προσπαθήσω να κάνω κάτι γι' αυτό.

And if by any chance it does, I'd like to try and do something about it.


Έτσι η ζωή με έφερε κοντά σε ένα τμήμα του πληθυσμού, το οποίο και αυτό είναι αόρατο, ξεχασμένο, έξω από τον κόσμο, το οποίο δεν το έβλεπα.

This is how life brought me closer to a part of the population which I didn't see and is also invisible, forgotten, away from the world, .


Ένα 10% του πληθυσμού.


Άτομα με αναπηρία.


Θέλω να σας ρωτήσω, εσείς όταν περπατάτε στους δρόμους, όταν πηγαίνετε στην δουλειά σας, όταν περνάτε από τις πλατείες, όταν πηγαίνετε σε καφετέριες, στο σινεμά, στο θέατρο, βλέπετε 10% των ανθρώπων δίπλα σας να έχουν αναπηρία; Διότι εγώ προσωπικά συνεχίζω να μην τους βλέπω έξω.

I'd like to ask you, when you walk in the streets, when you go to work, when you cross squares, when you go to the cafeterias, to the cinema, to the theater do you notice that 10% of the people next to you have a kind of disability? Because I still don't see them out there.


Τώρα γιατί δεν τους βλέπω; Υπάρχει ένας λόγος πρακτικός που είναι η έλλειψη προσβασιμότητας.

Why don't I see them? There is a practical reason which is called lack of accessibility.


Σαφέστατα η χώρα αυτή δεν έχει την υποδομή, για να μπορέσει να αγκαλιάσει να φιλοξενήσει, άτομα με αναπηρία.

This country definitely doesn't have the necessary infrastructure to be able to embrace and host people with disabilities.


Άρα στην ουσία τι κάνεις όταν έχεις αναπηρία; Σε ένα μεγάλο ποσοστό, μένεις σπίτι σου.

Then, what do you actually do when you have a disability? In most of the cases you stay at home.


Υπάρχει όμως και ένας δεύτερος λόγος.


Πιο οδυνηρός θα έλεγα.


Η αρνητική στάση της κοινωνίας, γεμάτη στερεότυπα και προκαταλήψεις.

The negative attitude of the society, full of stereotypes and biases.


Διότι στην ουσία τι φοβόμαστε; Ένα, φοβάσαι ότι δεν ξέρεις να διαχειριστείς το διαφορετικό.

What are we actually afraid of? First, you are probably afraid you cannot handle what is different.


Και έχετε δίκιο.


Είναι σωστό όταν έχεις δίπλα σου ένα άτομο με αυτισμό δεν ξέρεις πως να το διαχειριστείς και δεν ξέρεις, τι πρέπει να πεις ή τι πρέπει να κάνεις.

You're right when you live with an autistic person and you don't know how to handle it, or what to say and do.


Φοβάσαι ότι ενδεχομένως θα πεις κάτι που δεν πρέπει ή θα κάνεις κάτι που δεν πρέπει.

You're probably afraid that you're going to say or do something inappropriate.


Οπότε αποφεύγεις να το κάνεις.


Το δεύτερο είναι πολύ πιο υποκριτικό.

The second one is even more hypocritical.


Ο φόβος είναι δικός μας.


Δεν θέλω καν να περάσει από την σφαίρα της φαντασίας μου ότι μπορεί να συμβεί και σε εμένα αυτό.

I avoid even the thought, that it might happen to me, too.


Άρα το διαγράφω.


Το παραμερίζω.


Μετά από όλες αυτές τις σκέψεις ήρθα αντιμέτωπη με πάρα πολλές ιστορίες, τις έζησα από κοντά, τις άκουσα.

After all these thoughts I was confronted with too many stories, I experienced them closely.


Αλλά θέλω να σας πω δύο.


Πρώτη ιστορία, συμβαίνει στην Αττική.


Είναι πραγματικά η διπλανή πόρτα.


Συμβαίνει στην Αττική, πρόσφατα.


Είναι μια οικογένεια που είναι φτωχή, έχει ένα παιδί με νοητική στέρηση 6, 7 ετών.

It's a poor family with a six or seven year old intellectually disabled child.


Οι γονείς πρέπει να φύγουν το πρωί στην δουλειά, να γυρίσουν το απόγευμα, δεν υπάρχει άνθρωπος να κρατήσει το παιδί, άρα το παιδί μένει μόνο του στο σπίτι.

The parents have to go to work every day, and be back in the afternoon, and there's no one to stay with the child, so he has to stay home alone.


Επαναλαμβάνω είναι 6, 7 ετών και έχει και νοητική στέρηση.

I have to repeat he's just six or seven and intellectually disabled.


Ο πρώτος τρόπος που βρήκανε για να «απομονώσουν» το παιδί τους είναι ότι το δένανε στο κρεβάτι του κάθε πρωί όταν φεύγανε στη δουλειά και το λύνανε κάθε απόγευμα όταν γυρνούσαν από τη δουλειά.

The first way they came up with to secure their child was to strap him down on his bed when they left for work in the morning and unstrap him in the afternoon when they returned.


Δεύτερη λύση που είχαν βρει.


Είχαν ανοίξει μια τρύπα στην αυλή τους και θάβανε το παιδί κάθε πρωί με το κεφάλι απ' έξω πριν φύγουν στην δουλειά και το ξέθαβαν κάθε απόγευμα όταν γυρνάγαν από την δουλειά.

They had dug a hole in their backyard and buried in the child up to the neck every morning before they left for work and dug him out every afternoon after work.


Δεύτερη ιστορία.


Επισκέπτομαι έναν κοινωνικό φορέα, ο οποίος πραγματικά αγκαλιάζει και φροντίζει νέους με αναπηρία, -βαρύτατες μορφές αναπηρίας.

I was visiting a social institution which really embraces and takes care of people with disabilities - severe cases, of disability.


Να φανταστείτε ότι τα παιδιά, οι νέοι, δεν μπορούν καν να παραμείνουν καθιστοί στο κρεβάτι τους.

Imagine that these children, young men, aren't even able to sit up on their bed.


Είναι υποχρεωμένοι να τους δέσουν διότι δεν κρατιέται το σώμα τους.

They need to strap them down because their body won't stand upright.


Δεν έχουν νοητική στέρηση.


Έχουν κινητική αναπηρία.


Μέχρι τα 23, 24 τους χρόνια μπορούν να φιλοξενούνται σε κάποιες ειδικές δομές όπου πραγματικά υπάρχουν άνθρωποι ήρωες οι οποίοι τους φροντίζουν.

Until they are 23 or 24 years of age they can be hosted in special institutions where there are people, heroes actually, who can take good care of them.


Στα 24, 25 τους χρόνια είναι σπάνιες οι δομές που μπορούν πραγματικά να φιλοξενήσουνε και να φροντίσουνε παιδιά με τέτοιες βαριές μορφές αναπηρίας.

There are very few institutions that can host youths above that age and treat such severe cases of disabilities.


Συνήθως λοιπόν, πρέπει να ξέρετε, ότι αυτοί οι νέοι καταλήγουν στο Δαφνί.

You should know, these young men usually end up in a psychiatric hospital.


Θέλω ένα λεπτό να σκεφτείτε τι ή ποια μπορεί να είναι η ζωή αυτών των ανθρώπων, οι οποίοι ξεκινάνε φυλακισμένοι από την δική τους αναπηρία και διασχίζουν όλη τους τη ζωή φυλακισμένοι από τη δική μας στάση.

I want you to spare a moment to consider how their life might be, when they start up as inmates due to their disability and spend their whole life in prison just because of our attitude.


Τη στάση της κοινωνίας.


Όταν είσαι αποδέκτης όλου αυτού του σκηνικού έχεις δύο λύσεις.

When you are the recipient of all this you are left with two options.


Ένα, η πολιτική της ντουλάπας.


Λες ότι παίρνω όλα μου τα συναισθήματα, ανοίγω την ντουλάπα, τα πετάω μέσα, όσο πιο οδυνηρά, τόσο πιο βαθιά, κλείνω την ντουλάπα, δεν την ξανανοίγω.

You say, I'll grab my emotions and throw them in the closet, and the greater the pain, the deeper I 'll hide them in the closet, for good.


Δεύτερο είναι να πεις ότι, ώπα.


Δεν μπορώ να κάνω ότι δεν το ξέρω.


Και από την στιγμή που το είδα κάτι πρέπει να κάνω.

And since I saw it, I have to do something about it.


Έστω και αν το κάνω λάθος, διότι δεν υπάρχει χειρότερο πράγμα σε μια κοινωνία από την αδιαφορία.

Even if I do something wrong, because there's nothing worse in a society than indifference.


Είναι καλύτερα να κάνεις κάτι και να το κάνεις λάθος, από το να μην κάνεις τίποτα, ποτέ, καθόλου.

It's far better to do something and prove to be wrong than do nothing at all, never.


Μετά άρχισα να σκέφτομαι ότι εντάξει.


Θέλω να κάνω κάτι αλλά πώς θα το κάνω; Δεν είμαι επαγγελματίας του συγκεκριμένου χώρου.

I really want to do something but how? I'm not a professional on this field.


Δεν είμαι κοινωνική λειτουργός, δεν είμαι ψυχολόγος, δεν είμαι εκπαιδευτικός.

I'm not a social worker, neither a psychologist, nor a teacher.


Εκεί η απάντηση ήρθε αυτόματα: Ναι, αλλά είμαι άνθρωπος και ως απλός άνθρωπος έχω, όχι μόνο το δικαίωμα, αλλά και την υποχρέωση να προσπαθήσω να κάνω κάτι.

Then the answer just popped in my head: Yes, but I'm still human and as such, it's not only my right, it's my duty to try and do something about it.


Τώρα σε ποιους να απευθυνθώ; Σκέφτηκα αμέσως τους νέους.

Now, whom do I have to turn to? My mind went straight to the young people.


Γιατί το πρόβλημα ποιο είναι; Η κοινωνική ένταξη ή ο κοινωνικός αποκλεισμός, έχει ως ένα στοιχείο, δεν βλεπόμαστε, δεν γνωριζόμαστε, δεν βλέπουμε οι μεν τους δε.

What's the actual problem? The social inclusion or marginalization has the nature of ... we tend no to see, know or acknowledge each other.


Άρα πως θα εντάξουμε ένα τμήμα του πληθυσμού το οποίο είναι αόρατο; Σκέφτηκα ότι το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνω είναι να πιάσω τους νέους, μαθητές γενικής εκπαίδευσης οι οποίοι σπάνια έχουν την δυνατότητα να έρθουν σε επαφή με το διαφορετικό, έτσι ώστε σιγά σιγά μέσω βιωματικών προγραμμάτων να εκπαιδευτούν, να εξοικειωθούν με την εικόνα της αναπηρίας και να μάθουν να διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους.

So how do we manage to integrate an invisible part of the population? I thought that the first thing I should do was to address the young, the students of general education who rarely get a chance to encounter something different, so that gradually, through projects, they will get trained, they will get acquainted with the sight of disability and learn to manage their feelings.


Δεύτερον να κοινωνικοποιήσω τους νέους με αναπηρία δίνοντάς τους φωνή και βήμα.

Second, to bring people with disabilities to society by making them heard and seen.


Έτσι γεννήθηκε ο ΣΚΕΠ.


Με το όραμα μιας κοινωνίας, όπου όλοι ανεξαιρέτως θα αισθάνονται αποδεκτοί και χρήσιμοι.

With a vision of a society where everybody indiscreetly would feel accepted and useful.


Δεν μπορώ να πω πλέον «εγώ».


Πρέπει να λέω, «εμείς».


Διότι όσο έμαθα από την πρώτη, θα έλεγα, δεκαετία της ζωής μου, να «δουλεύω» εγώ για μένα από μένα, τώρα όλη αυτή η διαδικασία, που διαρκεί οχτώ χρόνια, είμαι εγώ μαζί με τους άλλους, οι άλλοι μαζί με εμένα.

Because what I've learned in the first decade of my life, was me working for me, now all this process that took eight years, it's me with others, and others with me.


Είναι εμείς.


Έμαθα από το μαζί.


Είχα την δυνατότητα και την ευκαιρία να συναντήσω περίπου και να μιλήσω με 21.000 παιδιά νέους γενικής εκπαίδευσης και μαθητές και νέους με αναπηρία.

I had the ability and the chance to kind of meet and talk to 21.000 children and teens of general education and students and young men with some kind of disability.


Έζησα, ζήσαμε συγκλονιστικές στιγμές.


Πρώτη στιγμή, είμαστε σε ένα εργαστήρι εικαστικό, σε ένα μουσείο στην Αττική και υπάρχουν 200 παιδιά με αναπηρία και χωρίς αναπηρία, σ' ένα τραπέζι ανάμεικτα.

First moment, we were in an art workshop, in a museum in Attica and there were 200 mixed kids, with and without disabilities.


Κάθονται όλοι ανάμεικτα γιατί δεν υπάρχουν θεατές και πρωταγωνιστές.

They're sitting all together around tables with no audience or actors.


Σε ένα τραπέζι κάθεται ένα κοριτσάκι όχι μόνο με νοητική στέρηση, αλλά με υπερκινητικότητα, το οποίο δεν μπορεί καθόλου να επικοινωνήσει.

At a table there's this little girl with mental and hyperactivity disorders who can not communicate at all.


Δίπλα της είναι μια μαθήτρια γυμνασίου η οποία έρχεται σε εμένα και μου λέει, «Κυρία τι να κάνω; Δεν ξέρω πως να το διαχειριστώ.» Και εκεί ξαναγυρνάμε στο δεν πειράζει.

Next to her there's a high school girl who comes to me and says, "Miss, what should I do? I don't know what to do". At that point we fall back to "it's ok if".


Δεν πειράζει αν δεν ξέρεις να το διαχειριστείς.

It's ok if you don't know how to handle this situation.


Έχεις δίκιο που δεν ξέρεις να το διαχειριστείς.


Εφόσον είναι η πρώτη φορά που έρχεσαι σε επαφή με κάτι διαφορετικό.

Because it's the first time you have to deal with it.


Εμείς δεν δίνουμε οδηγίες χρήσης στο συναίσθημα.

We don't issue instructions on the use of emotions.


Εμείς δημιουργούμε συνθήκες συνύπαρξης, για να δώσεις εσύ τον χώρο και τον χρόνο στον εαυτό σου, να καταλάβεις πώς μπορείς να επικοινωνείς.

We form conditions of coexistence, so you can allow yourself the space and time, to figure out how you can communicate.


Μετά από μια ώρα είδα το κοριτσάκι αυτό, είχε βρει ένα τρόπο μαγικό.

Sometime later I noticed that that girl had come up with a brilliant way.


Κρατούσε το χέρι της κοπελίτσας που είχε αναπηρία, νοητική στέρηση.

She was holding the hand of the other girl the one with the mental disability. The second girl


Το μεν κοριτσάκι με νοητική στέρηση είχε ένα χαμόγελο μέχρι εδώ γιατί αισθανόταν.


Αισθανόταν την αγάπη.


Το δε άλλο κορίτσι πάω να την βρω και της λέω, «Βρήκες την λύση σου ε;» Και μου λέει, «Κυρία λυτρώθηκα».

I went over to the first girl and said, "You managed to find a way finally". And she replied "Miss, I am redeemed."


Της λέω, «Παιδί μου 15 ετών και λες την λέξη λυτρώθηκα; Πολύ βαριά κουβέντα.

I said, "Honey, you're only 15 years old. You're too young for such a strong word.


Εγώ δεν σκέφτηκα ποτέ να πω λυτρώθηκα».

I have never felt like saying I was redeemed".


Μου λέει, «Κυρία δεν μπορώ να καταλάβω γιατί είχα τέτοιο κόλλημα με την αναπηρία τόσα χρόνια.

She said, "I don't know why I've been so biased with disability all those years.


Κάθισα μόνη μου και σκέφτηκα -γιατί δεν μπορούσε να επικοινωνήσει- γιατί; Γιατί τόσο καιρό φοβόμουνα;» Δεύτερη ιστορία.

I sat down and thought about the reason -why she couldn't communicate- Why I was so afraid all this time?"


Πάλι σε ένα τραπέζι έτσι ανάμεικτα παιδιά.

Second story. Again at a table with mixed ability children.


Κορίτσι με βαριά μορφή και νοητικής στέρησης και αυτισμού.

There's a girl with both a severe case of mental disability and autism.


Δεν επικοινωνεί.


Ζωγραφίζουν όλοι ανάμεικτα.


Έρχονται τα παιδιά από το σχολείο μου λένε, «Κυρία δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα, δεν μπορούμε να επικοινωνήσουμε».

The schoolchildren come over to me and say "Miss, we don't know what to do, we can't communicate."


Λέω, «Παιδιά βρείτε το.


Το δεν μπορείτε δεν μου κάνει».


Κάποια στιγμή κάποιος πετάει στο τραπέζι μια ημερομηνία.

At some point, someone at the table calls out a date.


Έτσι όπως ήταν η Λητώ και ζωγράφιζε, σηκώνει το κεφάλι της και λέει Τρίτη.

It was Lito who, as she was drawing, she raised her head and said "Tuesday".


Αρχίζουν όλα τα παιδιά κάθονται μπροστά της και της δίνουν την ημερομηνία γέννησής τους.

All the children stood in front of her and told her their birth date.


Έδωσα και τη δικιά μου δηλαδή πήγαμε πάρα πολύ πίσω στον χρόνο.

I told her mine too, so we went a very long way back.


Έβρισκε, αμέσως την ημέρα.


Μέχρι που πλακώθηκε ένα παιδί με την μαμά του που λεγε, «Όχι το κορίτσι έχει δίκιο.

what day it had been. Until a kid started a fight with his mother who insisted, "No, the girl is right.


«Γεννήθηκες το Σάββατο» η Λητώ έλεγε την Παρασκευή, και ξαναπήρε η μαμά τηλέφωνο το παιδί και είπε, «Το κορίτσι είχε δίκιο γεννήθηκες την Παρασκευή».

You were born on a Saturday." Lito still said it was a Friday and then the mother called back and said, "The girl was right, you were born on a Friday".


Οπότε ξαφνικά αυτά τα παιδιά φεύγοντας μου λένε, «Μα, είναι καταπληκτικό αυτό που μπορούν να κάνουν κάποια παιδιά με αυτισμό».

Of course the children on their way out they said, "It's really cool what some autistic kids can do"


Γιατί κρίνετε τον κόσμο ή τις καταστάσεις ως κάτι καλύτερο ή χειρότερο, λιγότερο ή παραπάνω; Λάθος.

Why do you judge people and situations as better or worse, less or more? That's wrong.


Εστιάστε σε αυτό που μπορεί να σας ενώσει και όχι σε αυτό που σας χωρίζει.

Focus on what can unite you rather than what separates you.


Τέλος θα ήθελα να μοιραστώ μαζί σας, μια φράση που είπε ο Μικρός Πρίγκιπας στο βιβλίο του Σαιντ Εξυπερύ.

Finally I'd like to share something with you, a phrase the Little Prince said in the book by Antoine de Saint-Exupery's


«Τα ουσιαστικά πράγματα είναι αόρατα στο βλέμμα.


Μόνο η καρδιά τα βλέπει».


Σας ευχαριστώ πάρα πολύ.


Να 'στε καλά.


(Χειροκρότημα)


Καλησπέρα σας.


Χαίρομαι πάρα πολύ που βρίσκομαι εδώ σήμερα και που θα προσπαθήσω να σας ξεναγήσω στον δικό μου κόσμο, έναν κόσμο γεμάτο μελωδίες και τραγούδι, που όσο περνάνε τα χρόνια, ο κόσμος μου αυτός γίνεται ακόμα πιο όμορφος και ακόμα πιο πλούσιος.

I am delighted to be here today and to try to introduce you to my world, a world filled with melodies and singing, which, as the years go by, is becoming even more beautiful and richer.


Θα ξεκινήσω λέγοντας ότι υπάρχουνε κάποιοι που ισχυρίζονται ότι τη μουσική, δεν την έχουνε, δεν έχουνε καμιά σχέση με τη μουσική.

I'll start by saying that there are some people who claim that they don't understand music, they have nothing to do with it.


Όσοι απ' αυτούς παρακολουθούν την ομιλία, ελπίζω πως μέχρι το τέλος της ομιλίας, θα έχουν αναθεωρήσει αυτήν την άποψη.

Those of them attending the speech, I hope that by the end of it, they will revise that view.


Και θα σας πω γιατί: Η μουσική, εκτός από μια σημαντική μορφή τέχνης, είναι κι ένα μέσο έκφρασης, επικοινωνίας και αυτογνωσίας.

And I will tell you why: Music, apart from a major art form is also a medium of expression, communication and self-awareness.


Όλοι μας, εσείς, εγώ, μπορούμε να εκφράσουμε σκέψεις και συναισθήματα, φιλτραρισμένα μέσα από ήχους και μελωδίες.

All of us, you, me, can express thoughts and feelings filtered through sounds and melodies.


Μπορούμε ν' αφιερώσουμε τραγούδια σε κάποιον και να πούμε αυτό που δεν μπορούμε να πούμε με τον λόγο.

We can dedicate songs to someone and say what we cannot express with words.


Ένα παράδειγμα: Ας πούμε ότι ο Γιάννης τηλεφωνεί σε έναν ραδιοφωνικό σταθμό, ...


Πρέπει να έρθει πιο εδώ, μάλλον.


Ή να μιλάω πιο δυνατά; -Όχι.


Ας πούμε λοιπόν, ότι ο Γιάννης τηλεφωνεί σ' έναν ραδιοφωνικό σταθμό, και θέλει ν' αφιερώσει ένα τραγούδι στην Κατερίνα, με την οποία αισθάνεται καταγοητευμένος.

Suppose then, that John is calling a radio station and wants to dedicate a song to Catherine, with whom he is infatuated.


Εφόσον η Κατερίνα παρακολουθεί την εκπομπή, ακούει μάλλον την εκπομπή, - κάτι που όλοι της ευχόμαστε για το καλό του Γιάννη - μέσα από τη συγκεκριμένη μουσική του επιλογή, μπορεί να καταλάβει κάποια στοιχεία γι' αυτόν τον άνθρωπο.

If Catherine is attending the broadcast, or rather, is listening to the broadcast, - something we all wish for John's sake - through his music choice she can understand some things about this person.


Μπορεί να καταλάβει στοιχεία που αφορούν την προσωπικότητά του.

She can understand aspects related to his personality.


Αν έχει χιούμορ, αν είναι ρομαντικός, αν είναι εξωστρεφής ή όχι, πώς βλέπει γενικότερα τη ζωή, σε τι φάση βρίσκεται η ζωή του, τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο, επίσης μπορεί να καταλάβει κάποια στοιχεία που έχουν να κάνουν με την παιδεία του.

If he has humor, if he is romantic, if he is outgoing or not, how he sees life in general, in what state his life is, at this moment in time. She can also understand some elements that have to do with his education


Αλλά το σημαντικότερο στην προκειμένη περίπτωση, είναι ότι μπορούμε να καταλάβουμε τι αισθάνεται για την Κατερίνα, και ίσως και τις προθέσεις του απέναντί της.

but more importantly in this case, she can understand what he feels about Catherine and perhaps his intentions towards her.


Για να το δούμε πιο καθαρά, θα ήθελα ν' απευθύνω μια ερώτηση σε όλες εσάς που βρίσκεστε σήμερα εδώ.

To understand this more clearly, I would like to pose a question to all of you here today.


Ας υποθέσουμε ότι έξω από αυτήν την αίθουσα, βρίσκονται ο Αντρέας και ο Άρης.

Suppose that outside this room, are Andrew and Aris.


Αν είχατε την επιλογή, να δείτε ή να γνωρίσετε, έναν από τους δύο άνδρες, σύμφωνα όμως με τη δική τους μουσική επιλογή, ποιον θα διαλέγατε; Ο Ανδρέας έχει διαλέξει αυτό το μουσικό θέμα, παρακαλώ... (Μουσική - Por una Cabeza) Ευχαριστώ πολύ.

If you had the choice to see or meet one of these two men, according to their musical selection whom would you choose? Andrew has chosen this track, this theme music, please... (Music - Por una Cabeza) Thank you.


Και ο Άρης έχει επιλέξει αυτό το μουσικό θέμα: (Μουσική - Ρόζ Πάνθηρας) Ευχαριστώ πολύ.

And Aris has chosen this theme: (Music - Pink Panther theme song) Thank you. Let's see now,


Για να δούμε λοιπόν, σηκώστε τα χέρια, όσες θα θέλατε να γνωρίσετε τον Ανδρέα.

raise your hands, those who would like to meet Andrew.


Και τώρα σηκώστε τα χέρια, όσες θα θέλατε να γνωρίσετε τον Άρη.

Now raise your hands, those who would like to meet Aris.


Νομίζω ότι η διαφορά είναι μεγάλη.


Ο Άρης θα ήταν πάρα πολύ ευχαριστημένος με τις απαντήσεις αυτού του κουίζ.

Aris would be very happy with the answers to this quiz.


Μάλιστα, πολύ όμορφα.


Βλέπουμε λοιπόν, πώς ένα μουσικό θέμα, ή ένα τραγούδι, μπορεί να μας προδιαθέσει θετικά, ή λιγότερο θετικά στο να γνωρίσουμε κάποιον.

We understand how a theme or a song, can predispose us positively or less positively to meet someone.


Θα μου πείτε «μα καλά, με ένα τραγούδι, μπορούμε να καταλάβουμε όλα αυτά;» Θα έλεγα ότι αν είχαμε περισσότερα τραγούδια, περισσότερα μουσικά θέματα, και ακόμη αν είχαμε διαφορετικά είδη μουσικής, ίσως μπορούσαμε να καταλάβουμε περισσότερα στοιχεία για κάποιον.

Now you may say, "Can we really understand so much from a song?" I'd say that if we had more songs, more music themes and if we had different music genres we may have been able to understand more about someone.


Βλέπετε η προσωπικότητά μας και η παλέτα των συναισθημάτων μας, έχει λιγότερα ή περισσότερα χρώματα, κι αυτό που κάνει η μουσική, είναι να τα τονίζει, να τα φωτίζει και να τα αναδεικνύει.

Our personality and our emotions' palette, has more, or less colors, and what music does, is to stress, to illuminate and to highlight them.


Η μουσική είναι μια ισχυρή γλώσσα έκφρασης, που μας βοηθάει στο να γνωρίζουμε, να αναγνωρίζουμε, και να επικοινωνούμε.

Music is a powerful expression language, that helps us get acquainted, recognize, and communicate with each other.


Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία, πως μια καλή ερμηνεία, μπορεί να ξυπνήσει και να μεταδώσει συναισθήματα.

There is no doubt that a good performance can awake and convey emotions.


Καταλαβαίνουμε τον εαυτό μας πολύ καλύτερα όταν μπορούμε να εκφραστούμε μουσικά, - μέσω της μουσικής.

We understand ourselves a lot better when we can express ourselves musically, - through music.


Όταν χτίζουμε ένα μουσικό κομμάτι, τι κάνουμε; Δημιουργούμε, αντιδρούμε, αναπολούμε, συλλογιζόμαστε.

When we build a music track, what do we do? We create, react, look back, contemplate.


Έτσι, η μουσική βοηθάει στην ανάπτυξη της συναισθηματικής μας νοημοσύνης.

Thus, music helps the development of our emotional intelligence.


Κι αυτό, γιατί είναι ένας ρυθμιστής που μπορεί ή ν' απαλύνει ή και να σβήσει ακόμα αποκλίσεις του συναισθηματικού μας κόσμου.

And that is because music is a regulator that can ease or even erase deviations in our emotional world.


Δεν χρειάζεται κάποιος να έχει μουσική παιδεία για να μπορεί ν' αντιληφθεί έννοιες που έχουνε να κάνουνε με συναισθήματα.

One does not need to have music studies to be able to comprehend concepts that have to do with feelings.


Και θα σας το πω ευθύς αμέσως μ' ένα παράδειγμα: Σας δίνω τρεις έννοιες.

And I will explain this right away with an example: I give you three concepts.


Μίσος, αγάπη, φόβος.


Τις οποίες εγώ θα προσπαθήσω να μεταφράσω μουσικά, μέσω ενός απλού vocalese.

I will try to translate them into music, through a simple vocalese,


Κι εσείς προσπαθήστε να μαντέψετε κάθε φορά, ποια έννοια έχω στο μυαλό μου: Προκειμένου να το κάνω αυτό, θα ήθελα να σας παρακαλέσω να κλείσετε τα μάτια σας.

and you will try to guess each time which concept I have in mind. To do this, I'd like to ask you to close your eyes.


Επαναλαμβάνω τις έννοιες: μίσος, αγάπη, φόβος.

Again, the concepts are: hate, love, fear.


Νούμερο ένα: (Τραγουδάει) Νούμερο δύο: (Τραγουδάει) Νούμερο τρία: (Τραγουδάει) Μπορείτε ν' ανοίξετε τα μάτια σας.

Number one: (Sings) Number two: (Sings) Number three: (Sings) You can open your eyes.


Πολλοί από εσάς, μπορεί να καταλάβατε, ότι η πρώτη έννοια, που είχα στο μυαλό μου ήταν η ... αγάπη, μπράβο.

Many of you may have understood that the first concept I had in mind was... love, well done.


Η δεύτερη, το μίσος, και η τρίτη ο φόβος.

The second was hate, and the third one was fear.


Μπράβο, μπράβο, μπράβο.


(Χειροκρότημα) Επιγραμματικά λοιπόν μπορούμε να πούμε ότι η μουσική, ενεργοποιεί και αναπτύσσει εκείνους τους μηχανισμούς του εγκεφάλου που εστιάζουν σ' ό,τι έχει να κάνει με τη διάθεσή μας, με τις κοινωνικές μας δεξιότητες, με την αυτοπειθαρχία μας, με την αφύπνισή μας γύρω από την τέχνη και τον πολιτισμό.

(Applause) Therefore, we can briefly say, that music, activates and develops the mechanisms of the brain that focus on what has to do with our mood, with our social skills and self discipline with our awakening for art and culture.


Επίσης σε ό,τι έχει να κάνει με τη δημιουργία, με τη σκέψη και την ερμηνεία της, με τη λήψη των αποφάσεων και τη λύση θεμάτων, διάφορων θεμάτων.

It has to do with creativity, with contemplation and its interpretation, with decision making and the resolution of various issues.


Τι συμβαίνει όμως - και για να επανέλθω και σε αυτό που είπα στο ξεκίνημα της ομιλίας μου.

But what happens - to return to what I said at the beginning of my speech,


Τι συμβαίνει με όσους πιστεύουν ότι δεν μπορούν ν' ανταποκριθούν σ' αυτά τα... ότι δεν αντιλαμβάνονται μάλλον, τα μουσικά ερεθίσματα.

what happens to those who believe that they cannot respond to these... rather they don't understand music stimuli?


Έχουνε γίνει πολλές έρευνες και παρ' όλα αυτά δεν έχει αποσαφηνιστεί ακόμα αυτό το θέμα.

There have been many researches but this issue is not yet clarified.


Αυτό όμως που μπορούμε να πούμε, είναι ότι παρόλο που όλα τα μουσικά ερεθίσματα, καταγράφονται στον εγκέφαλο όλων μας, φαίνεται πως υπάρχει ένα μπλοκάρισμα, στο ν' αντιδράσει το σώμα μας στα ερεθίσματα αυτά.

But what we can say is that even though music stimuli are recoded to everyone's brain, there seems to be a blockage for our body to react to those stimuli.


Δηλαδή το ν' ακούμε ένα μουσικό κομμάτι και να μην μπορούμε να το ακολουθήσουμε ρυθμικά, ή να χαμογελάσουμε ακούγοντας ένα κομμάτι, ή ακόμα πολλοί από εμάς, - μάλλον όσοι δεν έχουν μουσική παιδεία, που μπορούν και τραγουδάνε πιστά ακολουθώντας ένα τραγούδι, και κάποια άλλη στιγμή, νιώθουν ότι δεν μπορούν να το κάνουν.

That is, listening to a song and not being able to follow it rhythmically, or smile by listening to a song, or even, many of us - rather those of us who have no music education, they can sing along at times and other times they feel they cannot.


Αυτό ακριβώς έχει να κάνει, με το μπλοκάρισμα που μπορεί να έχει το σώμα μας.

This has to do with the blockage our body may have.


Όταν λοιπόν μιλάμε για ένα μουσικό ταλέντο, δεν μιλάμε για κάποιον που έχει ένα εξαιρετικά καλό αυτί, αλλά μιλάμε για κάποιον που μπορεί, ν' αντιδράσει με όλο του το σώμα, μέσω των λειτουργιών, του μυαλού, της ψυχής, κι αυτό γιατί ακούμε τη μουσική με το σώμα μας.

So, when we speak of a music talent, we don't mean someone with exquisitely good ear, but for someone who can react with his whole body, through the functions of his brain and of his soul, because we hear music with our body.


Τραγουδάμε με το σώμα μας.


Με το μυαλό μας, με την ψυχή μας, με την καρδιά μας, με τη φωνή μας, με την αναπνοή μας.

With our brain, our soul, our heart, our voice, our breath.


Η μουσική έτσι γίνεται μέρος της βιολογικής και αισθητικής μας κληρονομιάς.

This is how music becomes part of our biological and aesthetic inheritance.


Στις μέρες μας, διανύουμε μια περίοδο όχι πάρα πολύ εύκολη, όπου οι προτεραιότητές μας αλλάζουν, η καθημερινότητά μας γίνεται πιο δύσκολη.

These days we are going through difficult times, when our priorities change, and our everyday life becomes harder,


Eδώ όμως είναι το σημείο που θέλω να σας πω ότι όλοι μας, μα όλοι μας, διαθέτουμε ένα όπλο ή ένα μέσο αν μπορούσα να πω, που στην πιο απλή μορφή του, μπορεί να λειτουργήσει ως παυσίπονο.

this is the point where I want to say we all have a weapon, or a medium if I may say, which in it's simplest form, can work as a pain-killer.


Και ποιο είναι αυτό; Είναι το αρχαιότερο μέσο της μουσικοθεραπείας.

Which medium is that? The ancient medium of music therapy.


Μιλώ για την ανθρώπινη φωνή.


Και θα σας τραγουδήσω τι εννοώ.


Θα σας παραθέσω ένα προσωπικό παράδειγμα.


Όταν έρχομαι κουρασμένη από τη δουλειά μου, ή όταν το μυαλό μου είναι γεμάτο σκοτούρες και προβληματισμούς, υπάρχει τουλάχιστον ένα τραγούδι, το οποίο είτε το ακούσω στο CD, είτε το τραγουδήσω, νιώθω ότι αυτόματα σβήνουνε όλα τα προβλήματα, κι απομακρύνονται όλες αυτές οι σκέψεις, οι κακές σκέψεις από το μυαλό μου.

When I return tired from work, or when my mind is full of worries and concerns, there is at least one song that either listening from a CD, or singing it, makes me feel that all the problems fade at once and all these thoughts go away, the bad thoughts off my mind.


Θα σας τραγουδήσω ένα μικρό κομμάτι, ένα μικρό μέρος του: ♪ Μαζί σου έμαθα ♪ ♪ ότι υπάρχουν νέα και καλύτερα αισθήματα.

I'll sing to you a small part: ♪ With you I've learned ♪ ♪ That there are new and better emotions ♪


♪ ♪ Μαζί σου έμαθα ♪ ♪ να γνωρίζω έναν κόσμο γεμάτο όνειρα.,♪ ♪ να ανακαλύπτω ♪ ♪ ότι η εβδομάδα έχει περισσότερες από επτά ημέρες ♪ ♪ για να κάνει τις χαρές μου ακόμη πιο μεγάλες.

♪ With you I've learned ♪ ♪ To know a world full of dreams ♪ ♪ I've discovered ♪ ♪ That the week has more than seven days ♪ ♪ To make my joys even greater ♪


♪ ♪ Και να είμαι ευτυχισμένη, μαζί σου το έμαθα ♪ ♪ Μαζί σου έμαθα ♪ ♪ να βλέπω το φως πίσω από το φεγγάρι.

♪ And to be happy, I've learned it with you ♪ ♪ With you I've learned ♪ ♪ To see the light behind the moon ♪


♪ ♪ Μαζί σου έμαθα ♪ ♪ ότι δεν θα σε άλλαζα για κανέναν άλλον.

♪ With you I've learned ♪ ♪ That I wouldn't change you with anyone else ♪


♪ ♪ Ανακάλυψα ♪ ♪ ότι ένα φιλί θα μπορούσε να είναι πιο μεγάλο και βαθύ ♪ ♪ και μπορώ να φύγω αύριο από αυτόν τον κόσμο ♪ ♪ γιατί έχω ζήσει ήδη τα καλύτερα μαζί σου.

♪ I've discovered ♪ ♪ That a kiss could be bigger and deeper ♪ ♪ and I may leave this world tomorrow ♪ ♪ Because I've already lived the best things with you ♪


♪ ♪ Επίσης έμαθα ♪ ♪ ότι γεννήθηκα τη μέρα που σε γνώρισα.

♪ And with you I've learned ♪ ♪ That I was born the day I met you. ♪


♪ (Χειροκρότημα) Ευχαριστώ.


Θα μπορούσα να πιω λίγο νερό; Ευχαριστώ πολύ.


Βλέπουμε λοιπόν ότι το τραγούδι μας ενώνει, υπενθυμίζοντας τις κοινές μας ρίζες, τις εμπειρίες μας, τις ανάγκες μας, τους πόθους μας.

So we realize that singing unites us, by recalling our shared roots, our experiences, our needs, our cravings.


Είναι πολύ σημαντικό να καταλάβουμε ότι είναι η ένωση της ψυχής μας με το σύμπαν.

It is important to understand that it is the union of our soul with the universe.


Τι συμβαίνει όμως αλήθεια στο σώμα μας όταν τραγουδάμε; Το έχετε σκεφτεί; Όταν τραγουδάμε συνειδητά, πρώτα απ' όλα, η αναπνοή μας κατεβαίνει χαμηλά.

What really happens to our bodies when we sing? Have you thought about it? When we sing consciously, first of all, our breath goes down low.


Δεν είναι μπλοκαρισμένη εδώ, αλλά κατεβαίνει χαμηλά - με πολύ απλά λόγια, γεμίζουμε με αέρα το σωσίβιο που έχουμε στην περιοχή της κάτω κοιλιακής χώρας.

It isn't blocked here, but goes down low - in simple words, we fill with air the life-buoy we have in the lower abdomen.


Έχουμε καλύτερη κυκλοφορία του αίματος.


Διεγείρεται και δονείται όλο μας το σώμα.

Our whole body is stimulated and is vibrating.


Οξυγονώνεται καλύτερα ο οργανισμός μας.


Τονώνεται το νευρικό μας και ενδοκρινικό μας σύστημα, και επηρεάζονται πολύ οι αδενικές μας εκκρίσεις.

Our nervous and endocrine systems are boosted, and our glandular secretions are affected.


Ό,τι μας απασχολεί, μπορεί να απομακρυνθεί, ή ακόμα και να σβηστεί από το μυαλό μας.

Whatever concerns us, may be cleared or even erased, from our minds.


Γενικότερα το τραγούδι, δημιουργεί μια γενική αίσθηση ευφορίας ή και ανακούφισης.

Singing creates a general feeling of euphoria or relief.


Η ποιότητα της φωνής που μπορεί να έχει κάποιος, είναι η αντανάκλαση της συναισθηματικής, σωματικής και πνευματικής του κατάστασης.

The quality of voice someone may have is the reflection of his emotional, physical and mental condition.


Δηλαδή της γενικότερης κατάστασης της υγείας του.


Μια αλλαγή, μια μικρή αλλοίωση αυτών των παραμέτρων, μπορεί να σημαίνει και αλλοίωση στη χροιά του ή στο χρώμα της φωνής του.

A change, a slight alteration of these parameters may alter the intonation or color of someone's voice.


Τώρα, θα ήθελα να σας πω δυο λόγια σχετικά με το ποια είναι η διαφορά, ενός απλού τραγουδιστή, με έναν επαγγελματία τραγουδιστή.

Now, let me tell you a few things about the differences between a mere singer and a professional singer.


Ο επαγγελματίας τραγουδιστής, είναι ένας αθλητής.


Ή καλύτερα είναι ένας πρωταθλητής, κι αυτό γιατί απαιτείται πειθαρχία, πολυετείς σπουδές - και όχι σπουδές που διαρκούν όσο μια τηλεοπτική σεζόν - με ιδιαίτερη έμφαση στον τρόπο αναπνοής, στην εκφορά λόγου στην τοποθέτηση της φωνής, μουσικές σπουδές, εκμάθηση ξένων γλωσσών, εκμάθηση ρεπερτορίου και ρόλων - ειδικά αν μιλάμε για λυρικό ρεπερτόριο.

Or better yet, he is a champion, and that is because singing requires discipline and long study - not just a TV show season study - with emphasis on the breathing pattern, the articulation of speech the voice placement, music education, foreign languages, learning repertoire and roles - especially when talking about opera.


Έτσι λοιπόν, ένας τραγουδιστής, επαγγελματίας, σαν πρωταθλητής, οφείλει να κάνει καθημερινά προπόνηση, και σαν επαγγελματίας το κάνει - θα έπρεπε να το κάνει τουλάχιστον.

So, a singer, a professional, like a champion, needs a daily workout and he does that as a professional - or at least he should.


Στη χώρα μας, η κατάσταση στον χώρο του τραγουδιού, θα μου επιτραπεί να πω ότι χωράει αρκετή βελτίωση.

In our country, the situation in the field of singing, - allow me to say - has room for improvement.


Αυτό είναι ένα θέμα που αν το αναπτύξω εδώ, φοβάμαι ότι θα κλέψω χρόνο από την επόμενη ομιλήτρια, και ίσως κι από τη μεθεπόμενη ομιλήτρια.

If I elaborate this matter here, I'm afraid that I will steal time from the next speaker, and perhaps the one after that,


Θα ήταν όμως χαρά μου, και το λέω νιώθοντας την υποχρέωση ως Ελληνίδα λυρική τραγουδίστρια, κάποια άλλη στιγμή, να ενημερώσω όσους από εσάς θα θέλατε να μάθετε, κάποια πράγματα γύρω από το τραγούδι, και ως προς το θέμα της παιδείας, στη χώρα μας και στο εξωτερικό, αλλά και όσοι από εσάς, θα θέλατε ν' ασχοληθείτε επαγγελματικά με τον χώρο του τραγουδιού, και ιδιαίτερα με τον χώρο του λυρικού τραγουδιού.

but it would be my pleasure, and I am feeling this obligation as a Greek lyric singer to inform those of you who would like to learn, some other time, about a few things concerning singing, and singing education, in our country and abroad, and those of you who would like to work professionally in the field of singing, especially in the opera genre.


Αυτό που σήμερα θέλω να μοιραστώ μαζί σας, είναι τούτο: Πιστέψτε στη δύναμη που έχει η φωνή σας και στη μουσική που κρύβετε μέσα στο σώμα σας.

What I want to share with you today, is this: Believe in the power of your voice and in the music that you hide inside your body.


Ακόμα και μια καλημέρα, αν πούμε «Καλημέρα», «Καλημέρα»... Στο σχολείο το Αγγλικό το οποίο εργάζομαι, όταν έρχονται τα παιδιά στην τάξη, αν τους πω ♪ Good morning, good morning ♪ μπαίνουν όλα με ένα χαμόγελο που ξεκινάει από εδώ και καταλήγει εδώ.

Even a "good morning" - if we say "good morning" ♪ good morning ♪ When children come into the classroom at the English school that I work, if I say ♪ Good morning, good morning ♪ they all enter with a smile that begins here and ends here.


Θα δείτε ότι θ' αλλάξουν, πολλά πράγματα στην καθημερινότητά σας.

You will see that a lot will change in your everyday life.


Απλά, μικρά.


Ξυπνήστε το πρωί και ακούστε το αγαπημένο σας τραγούδι.

Wake up in the morning and listen to your favorite song.


Σιγοψιθυρίστε στο αυτί του αγαπημένου σας, μια μελωδία.

Murmur in the ear of your beloved, a melody.


Όταν νιώθετε ότι ο χρόνος τρέχει, ότι οι αντοχές σας, σας ψάχνουν ή ότι τις ψάχνετε κι εσείς, αντί για έναν δυνατό καφέ, ακούστε ένα δυνατό μουσικό κομμάτι, ένα δυνατό τραγούδι, ή συμπληρώστε τον καφέ σας με ένα δυνατό τραγούδι.

When you feel that time is running, that your strength is deserting you instead of a strong coffee listen to a loud track, a loud song or compliment your coffee with a powerful piece of music.


Θα δείτε πολύ-πολύ μεγάλη διαφορά.

You will see an immensely big difference.


Αφουγκραστείτε τη μουσική που έχετε μέσα σας.

Listen to the music you have inside you.


Γιατί στο κάτω-κάτω, τι είναι η μουσική; Η μουσική είναι ρυθμός και μελωδία.

Because after all, what is music? Music is rhythm and melody.


Είναι η συνύπαρξη πολλών ή λίγων ήχων, που καταφέρνουν να συμβιώνουν αρμονικά ή και πολλές φορές να διαφωνούν.

It is a coexistence of many or of few sounds, that manage to cohabitate harmoniously, or disagree at times.


Είναι πηγή ενέργειας, δύναμης, είναι το χάδι που απαλύνει τον πόνο μας, είναι το κρυφό μπαούλο των αναμνήσεών μας, είναι το περπάτημά μας, είναι η παύση που κάνουμε προκειμένου και πάλι να συνεχίσουμε το δρόμο μας, είναι επανάληψη, είναι δόνηση, είναι ολοκλήρωση, είναι συνύπαρξη, είναι η αναπνοή μας.

It's a source of energy and power, it's the caress that soothes our pain, it is the hidden chest of our memories, our walking the pause we make, in order to continue our journey, it is repetition, vibration, completion, coexistence, it is our breath.


Αργή ή γρήγορη, ζωηρή ή ήρεμη.


Είναι το αίμα που ρέει στο σώμα μας, είναι οι χτύποι της καρδιάς μας.

It's the blood flowing in our body and it's the beating of our heart.


Με δυο λόγια; Είναι ζωή.


Τελειώνοντας, θα ήθελα να σας δείξω αυτήν την παρτιτούρα, που έχω φέρει εδώ μαζί μου.

Finally, I would like to show you this score, that I brought here with me.


Για κάποιους από εσάς, μπορεί να είναι απλά κάποια μαύρα στίγματα και περίεργα σύμβολα.

For some of you, it may seem like some black spots and strange symbols.


Για μένα ως ερμηνεύτρια, ως λυρική τραγουδίστρια, εγώ καλούμαι μάλλον, ν' αποκωδικοποιήσω αυτό που γράφεται εδώ πέρα, και που έχει γράψει πριν από πολλά-πολλά χρόνια ο Βέρντι.

For me as a performer, a lyric singer - I am invited to decode what is written here, several years ago, by Verdi.


Είναι το απόσπασμα μιας άριας από την όπερα του Βέρντι, I Vespri Siciliani.

It's an excerpt aria from Verdi's Opera, I Vespri Siciliani.


Θα τολμήσω να το κάνω, αν και δεν είναι υπό κανονικές συνθήκες γιατί λείπει και η ορχήστρα ή τουλάχιστον ένα πιάνο.

I will dare to sing, although under normal circumstances there would be an orchestra or at least a piano


Πριν το κάνω όμως θα ήθελα να σας πω αυτό: Σκεφτείτε ότι όλοι μας, όλοι σας, όλοι μας, έχουμε μέσα μας, τη δική μας παρτιτούρα.

but before I do so, I'd like to tell you this: Consider that all of us, all of you, everyone, has their own score inside.


Τα δικά μας περίεργα μαύρα στίγματα και περίεργα σύμβολα, που δεν έχουν απαραίτητα να κάνουν με το αντικείμενο της μουσικής, μπορεί να έχει να κάνει με το δικό σας αντικείμενο ή με τη σκέψη σας και τα συναισθήματά σας.

Our own strange black spots and strange symbols, that don't necessarily have to do with the subject of music. They may have to do with your own subject or your thoughts and feelings.


Αν όμως καταφέρετε αυτήν την παρτιτούρα, να την αποκωδικοποιήσετε, με το μυαλό σας και την ψυχή σας, και την εκφραστείτε και τη μοιραστείτε με τους γύρω σας, είμαι σίγουρη ότι αυτό θα χαρίσει, ένα πλατύ χαμόγελο στην καρδιά σας.

But if you manage to decode this score, with your mind and your soul and express yourself and share it with those around you I am confident that this will put a big smile in your heart.


Για να δούμε λίγο λοιπόν, τι λέει η παρτιτούρα.


(Τραγουδάει - I Vespri Siciliani ) (Χειροκρότημα) Ευχαριστώ πολύ.

(sings - I Vespri Siciliani) (Applause) Thank you.


Επειδή το θέμα του φετινού TEDx είναι Sharing Values, σήμερα θα μιλήσουμε για αξίες.

As the theme of this year's TEDx event is "sharing values", let's talk about values.


Τις μεγαλύτερες και διαχρονικότερες αξίες που διέπουν σήμερα την ανθρωπότητα, οι οποίες είναι: η οικουμενική ειρήνη, η φιλία, και η συνεργασία των λαών.

The greatest and most timeless values in mankind today: world peace, friendship, and cooperation among peoples.


Και επειδή βρισκόμαστε στη Ρόδο, στη Μεσόγειο, στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων, οφείλουμε να δούμε πώς θα μπορέσουμε να εκπέμψουμε Φως από αυτή τη δοκιμαζόμενη πλευρά της γης, προκειμένου να εμπνεύσουμε ελπίδα στις προσδοκίες των επερχόμενων γενεών.

Since we are in Rhodes, in the Mediterranean, at the crossroads of three continents, we must find a way to create a beacon, emitting light from this troubled corner of the Earth, to inspire hope in future generations.


Θα ήθελα όμως σε αυτό το σημείο να προσεγγίσω το θέμα μέσω του ευγενέστερου, κατά την ταπεινή μου άποψη, εγχειρήματος που θα μπορούσε να επιχειρηθεί, εκείνο της «Αναβίωσης του Αρχαίου Θαύματος του Κολοσσού», αφηγούμενος, εάν μου επιτρέπετε, και με χρονολογικό τρόπο, μέσα από την προσωπική μου εμπειρία και συμμετοχή.

At this point, I would like to approach the subject through the noblest, in my humble opinion, venture that we could undertake: that of the "Revival of the Ancient Wonder of the Colossus of Rhodes", by recounting it, if I may, in chronological order, through my personal experience and participation.


Βρισκόμαστε στο έτος 1999, και προσεγγίζουμε τη νέα Χιλιετία.

The year is 1999, and the new millennium is drawing close.


Ημερομηνία - ορόσημο κατά την άποψή μου, που κατετέθη η πρόταση για τη δημιουργία ενός μνημείου χιλιετίας, δηλαδή ενός millennium project, έργου εμπνευσμένου ιδεολογικά από το αρχαίο θαύμα του Κολοσσού.

A date of paramount importance, in my view, when the proposal was put forward for the creation of a millennium project, a work ideologically inspired by the ancient wonder of the Colossus.


Ο στόχος του έργου, τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή, σηματοδοτούσε τη Νέα Χιλιετία, και ήταν να στρέψουμε τα βλέμματα ολόκληρης της ανθρωπότητας στο νησί μας.

The purpose of this project, at this specific point in time which marked the new millennium, was to attract the attention of the whole world to our island.


Όχι υποκινούμενοι από διάθεση μεγαλοϊδεατισμού, αλλά δημιουργώντας ένα έργο αξιομνημόνευτης πολιτιστικής προσφοράς της Ρόδου, που θα μπορούσε να αποτελεί ταυτόχρονα ένα Κέντρο διάδοσης των διαχρονικών ιδεωδών του Ελληνικού πολιτισμού σε ολόκληρο τον κόσμο.

Our motive was not grandiosity; we wanted to create a work which would constitute a memorable cultural contribution by Rhodes, and could be, at the same time, a centre for disseminating the timeless ideals of Greek civilization to the whole world.


Ας δούμε όμως από τι αποτελείται η πρόταση, ξεκινώντας από το ιδεολογικό περιεχόμενό της, που αποτελεί και την επιτομή όλου εκείνου του αξιακού υλικού που θα πρέπει να εμπεριέχει.

Let's have a look at this project in more detail, starting with its ideological content, which is the epitome of all the values that it must encompass.


Ο Κολοσσός είναι ο αιώνιος μύθος που φέρει η πόλη της Ρόδου, και επιχειρούμε να επαναπροσδώσουμε υπόσταση χωρίς όμως να τον αλλοιώσουμε με τη δημιουργία ενός στείρου και αναχρονιστικού αντιγράφου με αρχαιολογικές προεκτάσεις.

The Colossus is a legend for the town of Rhodes, and we are attempting to revive it once again, but without altering it by creating a sterile, anachronistic copy with archaeological features.


Φιλοσοφία και φιλοδοξία του εγχειρήματος είναι να αποτελέσει εξελικτική ιδεολογική συνέχεια του αρχαίου, το οποίο ήταν αφιερωμένο στον θεό Ήλιο, την ειρήνη και την ελευθερία, να προσλάβει πανεθνικό χαρακτήρα, και να υποβληθεί ως το ελληνικό επισφράγισμα των πανανθρώπινων και διαχρονικών ιδεών της ειρήνης, της φιλίας και της συναδέλφωσης των λαών, με προοπτική να εξελιχθεί σε παγκόσμιο ορόσημο και σημείο αναφοράς.

The philosophy and ambition behind this project is for it to serve as an evolutionary ideological continuation of the ancient wonder, which was dedicated to the Sun god, to peace and liberty, to assume an international character, and to be presented as the Greek seal on the human-centric timeless ideals, peace, friendship, and cooperation, and potentially to evolve into a global landmark and point of reference.


Άρα λοιπόν, το όραμα του έργου διαμορφώνεται ως εξής: Όπως ακριβώς ο αρχαίος Κολοσσός κατασκευάστηκε για να αποτίσει φόρο τιμής στον θεό Ήλιο, την ειρήνη και την ελευθερία, το σύγχρονο θαύμα, ευρισκόμενο στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων φιλοδοξεί να γίνει παγκόσμιο σύμβολο ειρήνης και φιλίας των λαών, και μέσω της νοερής εκπομπής φωτός στις ανθρώπινες ιδέες και πράξεις, να αναδείξει τη Ρόδο σε πόλη - φάρο, διαχέοντας μηνύματα ελπίδας και αισιοδοξίας στις προσδοκίες των επερχόμενων γενεών.

So, our vision of this project is shaped as follows: just like the ancient Colossus was built to serve as a tribute to the Sun god, peace, and liberty, so the modern-day wonder, at the crossroads of three continents, aspires to become a global symbol of peace and friendship among peoples and by emitting light on human ideas and actions to establish Rhodes as an international beacon of light sending out a message of hope and optimism to the generations of the future.


Πώς θα μετουσιώσουμε σε πράξη όλα αυτά; Η σύλληψη του εγχειρήματος θα πρέπει να στηριχθεί στην κατασκευή ενός σύγχρονου δημιουργήματος με καλλιτεχνική έκφραση και διαστάσεις καινοτόμου τεχνικού επιτεύγματος οπτικής και εκδοχής 21ου αιώνα, το οποίο όμως πρέπει να σέβεται άρρηκτα το μέτρο, την αρμονία, το ιστορικό και πλούσιο, πολιτιστικά και αρχιτεκτονικά, περιβάλλον της Ρόδου.

How will all this translate into action? The concept of the project should be that of constructing a contemporary creation, artistically executed, technically innovative, a project visually compatible with the 21st century. At the same time it should respect the measurements, the harmony, the historic and culturally rich architectural environment of Rhodes.


Το έργο αυτό ενδείκνυται να προκύψει από το αποτέλεσμα ενός ανοιχτού παγκόσμιου διαγωνισμού το οποίο θα προκριθεί από μια τοπική και διεθνή Επιτροπή επιλογής που θα συγκροτηθεί από εξέχουσες προσωπικότητες, προερχόμενες από τους χώρους της πολιτικής, του πολιτισμού, των γραμμάτων, των τεχνών, των επιστημών και της τεχνολογίας και θα πρέπει να τεθεί υπό την αιγίδα του ανώτατου άρχοντα της χώρας, του Προέδρου της Δημοκρατίας, προκειμένου έτσι να διασφαλιστούν η αναγνωρισιμότητα, το διεθνές κύρος, και η απόλυτη διαφάνεια των διαδικασιών.

This project should be the result of an open global competition, which will be judged by a local and international selection committee, composed of prominent personalities from the worlds of politics, culture, literature, arts, sciences, and technology, and will be placed under the aegis of the highest authority, The President of the Hellenic Republic, in order to ensure recognition, international prestige and absolute transparency in the process.


Σε αυτό τη σημείο, θα πρέπει να σκεφτούμε από πού θα αντλήσουμε τα χρήματα, και μάλιστα σε μια περίοδο τόσο οξείας οικονομικής κρίσης; Προς την κατεύθυνση λοιπόν της εξεύρεσης οικονομικών πόρων, προτείνουμε το έργο να αυτοχρηματοδοτηθεί μέσω της κινητοποιήσεως διακεκριμένων προσωπικοτήτων, Πρεσβευτών της Ιδέας, οι οποίοι που θα ηγηθούν μιας Διεθνούς Εκστρατείας Εξεύρεσης Πόρων που θα συγκεντρώσει χρήματα από πηγές όπως: χορηγίες από ιδρύματα της Ελλάδος και του εξωτερικού, επιδοτήσεις από επίσημους φορείς, διεθνείς οργανισμούς, την Ευρωπαϊκή Ένωση, την UNESCO, υποστηρίξεις περιφερειακών και δημοτικών αρχών, ενώ προβλέπεται η αξιοποίηση δωρεών από εύπορους Έλληνες, ομογενείς της διασποράς, αλλά και φιλέλληνες πολίτες απανταχού της γης, που θα επιθυμούσαν να συνδράμουν προς όφελος της υλοποίησης της ιδέας.

At this point we must think about where the funding will come from, especially in a period of acute financial distress. In our quest for financial resources we suggest that the project be self-funded through the mobilization of prominent figures, Ambassadors of the Idea, who will lead an International Fundraising Campaign to raise funds from sources such as: grants from both Greek and International Institutions, subsidies from official bodies and international organizations The European Union, UNESCO, support from Regional and Municipal Authorities. Additional funding will come as donations by wealthy Greeks, Greeks of the Diaspora, as well as friends of the Greeks from across the globe, who would like to contribute


Τι θα πρέπει όμως πάση θυσία να αποφύγουμε; Εκείνο το οποίο θα πρέπει να προσέξουμε είναι να αποφύγουμε κάθε είδους εμπορευματοποίηση τόσο του έργου όσο και της ιδέας.

to the implementation of the idea. What must we avoid at all costs? We must be mindful to avoid any kind of commercialization of the project and its concept,


Και γι' αυτόν τον λόγο προτείνουμε τα χρήματα όλα αυτά τα οποία θα έχουν συγκεντρωθεί, να επανεπενδύονται προς την κατεύθυνση της διάδοσης της ειρήνης και της πολιτιστικής μας κληρονομιάς με τη δημιουργία ενός Θεματικού Μουσείου για τον αρχαίο Κολοσσό και την ιστορία του καθώς επίσης με την ίδρυση ενός διεθνούς κέντρου Μεσογειακής ειρήνης, που θα μπορεί να στεγάζει έναν εξαιρετικό πολιτιστικό πολυχώρο που θα περιέχει συνεδριακό κέντρο, εκθεσιακούς χώρους, αμφιθέατρα, αίθουσες συναυλιών, και θα μπορεί να φιλοξενεί διεθνούς εμβέλειας διοργανώσεις και events.

and therefore we propose that the funds from future project revenue be reinvested in the direction of promoting peace and our cultural heritage through the creation of a Thematic Museum for the ancient Colossus and its history as well as an International Centre for Peace in the Mediterranean, which will be able to house an excellent multi-purpose facility that will include a conference and exhibition centre, an auditorium, concert halls, and will be able to host happenings and events of international calibre.


Για να μην είμαστε όμως ασαφείς, θα ήθελα στο σημείο αυτό να αναφέρω μερικά μόνο παραδείγματα από έργα-ορόσημα τα οποία προσέδωσαν αίγλη και θαυμασμό στις πόλεις και χώρες που τα επεχείρησαν.

To avoid ambiguity, I would like to mention at this point just a few examples of landmarks that added prestige and admiration to the cities and countries that created them.


Η νέα Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας.


Η Όπερα του Σίντνεϊ.


Το Μουσείο Guggenheim στο Μπιλμπάο.


Το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης, αλλά και πολλά άλλα έργα-θαύματα, τα οποία έχουν δημιουργήσει σημαντικότατες υπεραξίες όπου κατασκευάστηκαν.

The New Acropolis Museum and many other wondrous creations that have added significant value wherever they were constructed.


Θα ήταν όμως μεγάλη παράλειψη στη συγκεκριμένη χρονική στιγμή, στη σημερινή εποχή, να μην αναφερθούμε και να μην προβλέψουμε στην ίδρυση ενός Αρχαιολογικού Ερευνητικού Κέντρου.

It would be a big omission at this specific time, in this age, not to mention and discuss the establishment of an Archaeological Research Center.


Για να καταστεί η προσπάθεια υγιής και αειφόρα στις επερχόμενες γενεές των νέων επιστημόνων, προτείνεται ένα σημαντικό μερίδιο των εσόδων του έργου, να αποδίδεται στην ίδρυση ενός Αρχαιολογικού Ερευνητικού Κέντρου, ακόμη και μιας ακαδημαϊκής έδρας Κολοσσού, που θα υποβοηθά στην έρευνα, στη μελέτη των αρχαιολόγων - ερευνητών σε θέματα που θα μπορούσαν να αφορούν την πιθανή τοποθεσία, στα μελλοντικά ευρήματα, σύμφωνα με τα εκάστοτε νέα επιστημονικά δεδομένα.

To make the whole effort sound and sustainable for future generations of young scientists, we suggest that a significant share of the project's revenue be used for the creation of an Archaeological Research Centre, as well as an Academic Chair of Colossus to aid in the research and study of archaeologists-researchers on issues related to the possible location and study of future findings according to new scientific standards and methods.


Ποια θα είναι όμως η υπέρτατη πρόκληση για το εγχείρημα; Υπέρτατη πρόκληση αποτελεί η εδραίωση της πεποίθησης ότι μπορεί μακροπρόθεσμα η Ρόδος να διεκδικήσει διεθνώς τη φήμη ενός «Ουδέτερου Νησιού της Ειρήνης στη Μεσόγειο», ενός «Νταβός επίλυσης διαφορών», και μάλιστα εν μέσω οξύτατης προσφυγικής κρίσης και μέσω της σημειολογικής δημιουργίας του εγχειρήματος του Κολοσσού να μεγιστοποιήσει όλα τα παρεπόμενα αλλά εξόχως σημαντικά οφέλη.

What will be the ultimate challenge of this undertaking in the future? The ultimate challenge is the establishment of the idea that, in the long run, Rhodes can internationally claim the reputation of a "Neutral Island of Peace in the Mediterranean", a "Davos of Conflict Resolution", especially in the middle of an acute refugee crisis and through the semiotic implementation of the Revival of the Colossus to maximize all ancillary but highly significant benefits and rewards.


Η Ρόδος, με την πολυπολιτισμική της ταυτότητα, την εξέχουσα γεωγραφική της θέση, καθίσταται ιδανική έδρα γεφύρωσης ιδεών και πολιτισμών, εδραίωσης ελεύθερου διαλόγου, καθώς επίσης και προώθησης του ιδανικού της ειρήνης, της φιλίας και της συναδέλφωσης των λαών.

Rhodes, with its multicultural identity and its prominent geographical position constitutes an ideal venue for bridging ideas and cultures, establishing free dialogue as well as promoting the ideals of peace, friendship, and cooperation among peoples.


Ένα τέτοιο εγχείρημα θα έχει τη δυνατότητα να προσφέρει πολλαπλά ευεργετήματα στην Ελλάδα σε επίπεδο τουριστικό, πολιτιστικό, οικονομικό, κοινωνικό και εθνικό, και θα κριθεί αντάξιο του να αποστείλει στην παγκόσμια κοινότητα ένα μήνυμα δυναμικής παρουσίας της χώρας στις διεθνείς εξελίξεις, επιβεβαιώνοντας έτσι την εξελικτική προοπτική του Ελληνικού πολιτισμού.

An undertaking of this calibre will be able to bring multiple benefits to Greece at a tourist, cultural, economic, social, and national level and will be worthy of sending a message to the international community of a powerful presence in international developments thus confirming the evolutionary potential of Greek Civilization.


Πιστεύουμε ακράδαντα ότι το έργο αυτό είναι υπόθεση όλων των Ροδίων και όλων των Ελλήνων.

We firmly believe that this undertaking concerns all the people of Rhodes as well as the people of Greece.


Αφορά ένα από τα πιο πολύτιμα στοιχεία της εθνικής μας ταυτότητας, της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, της ιστορίας, των μύθων και των θρύλων μας.

It concerns one of the most valuable elements of our national identity, our cultural heritage our history, our myths, and our legends.


Απαιτεί πολύ μεγάλη προσοχή στον χειρισμό της ούτως ώστε να την ενσαρκώσουμε χωρίς να θίξουμε την ιστορία και τον πολιτισμό της, αλλά αντίθετα να αποδειχθούμε αντάξιοι συνεχιστές της.

It requires great care in handling it so that we can bring it to life without offending its culture and history. But on the contrary, we must prove to be its worthy successors.


Σε αυτό το σημείο λοιπόν ζητάμε: Ζητάμε τη συνδρομή κάθε Ροδίτη, κάθε Έλληνα, του οποιουδήποτε πολίτη αυτού του κόσμου αισθάνεται φίλος προς τα ελληνικά ιδεώδη, για να υλοποιήσουμε το όραμά μας: να προσφέρουμε στη Ρόδο μας, στην Ελλάδα, στην Ευρώπη, στη Μεσόγειο, αλλά και στον υπόλοιπο κόσμο, ένα έργο-ορόσημο για τον 21ο αιώνα.

At this point we therefore request: We request the contribution of every Rhodian, of every Greek, of any citizen of the world who feels "philos" towards the Greek ideals to help bring our vision to life to offer Rhodes, Greece, Europe, the Mediterranean, as well as the rest of the world, a landmark for the 21st century.


Ένα παγκόσμιο επισφράγισμα των αξιών της ειρήνης, της ενότητας και της συνεργασίας των λαών που θα εκπέμπει εις το διηνεκές φως και ελπίδα στις εμπνεύσεις και τις προσδοκίες των επερχόμενων γενεών.

A global seal of the values of peace, liberty, and cooperation among people which will serve as an eternal beacon of light and hope to the inspirations and expectations of the generations to come.


Σας ευχαριστώ πολύ.


(Χειροκρότημα)


Υπάρχει ένας επιστημονικός κλάδος που είναι πολύ παλιός και συγκεντρώνει το απόσταγμα της ανθρώπινης σκέψης, τουλάχιστον ως προς τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να λαμβάνονται οι αποφάσεις.

There is a discipline which is very old and collects the sum of human thought, at least when it comes to the decision-making process.


Ταυτόχρονα, είναι ένα σύστημα που δουλεύει καλά μόνο όταν αυτός που το χρησιμοποιεί έχει αποφασίσει να ρισκάρει.

At the same time, it is a system that only works well if the user decides to take risks.


Θα σας μιλήσω για την τόλμη και το δίκαιο, και θα ξεκινήσω κάνοντας έναν τολμηρό διαχωρισμό: είναι άλλο οι νόμοι -η ισχύουσα νομοθεσία- και άλλο το δίκαιο ως επιστήμη.

I will talk to you about Courage and the Law. And I will start by making a bold distinction: legislation, as in the current set of laws, is one thing and the Law as a discipline is quite another.


Οι νόμοι είναι η εκάστοτε γραπτή έκφραση των κανόνων που έχει θεσπίσει η Πολιτεία.

Legislation is a temporary written expression of the rules that authorities set out.


Οι νόμοι είναι μια έκφραση της εξουσίας.


Το δίκαιο, όμως, είναι ένα πολύ ευρύτερο σύνολο που περιλαμβάνει και τους επιστημονικούς κανόνες της ερμηνείας και της εφαρμογής των νόμων.

The Law, on the other hand, has a broader spectrum which also includes the rules for the interpretation and implementation of legislation.


Επομένως, η ερμηνεία και η εφαρμογή καθορίζουν σε πολύ μεγάλο βαθμό την πραγματική ισχύ των νόμων, τον τρόπο με τον οποίο το δίκαιο επιβάλλεται από τα δικαστήρια και τις άλλες δημόσιες αρχές.

Therefore, it is the interpretation and implementation that define the real value of legislation and how it will be enforced by the Courts and other legal entities.


Η επιστήμη του δικαίου πολύ συχνά τολμά να επιτίθεται στους νόμους της Πολιτείας και μπορεί να φτάσει ακόμη μέχρι και να τους αποδυναμώσει τελείως.

The Law often dares to attack the laws of a country and can even weaken them completely.


Έτσι, παράλληλα προς την κυριαρχική θέσπιση του δικαίου έχουμε και τη νομική επιστήμη, η οποία λειτουργεί σαν «αντιπολίτευση» απέναντι σε μια «συμπολίτευση» από την οποία δεν δεσμεύεται.

Therefore, the discipline of Law runs parallel to the jurisdiction of legislation, as a minority opposition that is in no way confined by the decisions of the majority.


Η πιο χαρακτηριστική περίπτωση στην οποία οι νομικοί έδειξαν τα δόντια τους στην εξουσία ήταν πολύ παλιά.

The best known example where lawyers opposed the authorities, is very old.


Ήταν όταν ο βυζαντινός αυτοκράτορας, ο Ιουστινιανός, απαγόρευσε την ερμηνεία των νόμων και το έκανε με έναν νόμο, για να κρατήσει για τον εαυτό του την αυθεντία της μοναδικής ερμηνείας.

It was when the Byzantine emperor, Justinian, issued a law to ban the interpretation of laws so he could retain for himself the right to interpret them as he saw fit.


Φυσικά, οι νομικοί της εποχής ξεπέρασαν την απαγόρευση, υποβάλλοντάς την σε ερμηνεία.

Of course, the lawyers of the time found a way around this ban by interpreting it.


Έτσι, οι επιστήμονες του δικαίου συνέχισαν να ερμηνεύουν τους νόμους, αναγνωρίζοντας ότι το προνόμιο του αυτοκράτορα σε «αυθεντική ερμηνεία» δεν μπορεί να περιορίσει την εξέλιξη της επιστημονικής ανάλυσης.

That way, they continued interpreting legislation as the emperor’s right to authoritative interpretation could not stop the evolution of Law.


Στην εποχή μας, το δίκαιο μπορεί να δώσει απαντήσεις σε σημαντικά ερωτήματα που έχουμε ως κοινωνία.

Today, the Law can answer some of the most significant questions we can pose as a society.


Εάν δεχτούμε ότι το δίκαιο είναι ένας συνδυασμός τότε μπορούμε να αναζητήσουμε πληροφορίες και απαντήσεις μέσα από τη μηχανή αναζήτησής του.

If we accept that the Law is a combination of software and database, then we can look for information and answers through its search engine.


Υπάρχουν απαντήσεις που μπορούν να δοθούν με την εφαρμογή γενικών αρχών που περιλαμβάνει το δίκαιο, όπως είναι για παράδειγμα η αρχή της ίσης μεταχείρισης ή η αρχή της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας, η αρχή της εκατέρωθεν ακρόασης των επιχειρημάτων των μερών.

There are answers that we can find by implementing general principles, such as the principle of equality or the principle of freedom to develop one’s personality or the principle that both sides should be heard.


Μέσα από τους μηχανισμούς του δικαίου μπορούμε να εντοπίσουμε από μεθόδους επίλυσης των διαφορών και ειρηνικής συνύπαρξης, μέχρι εξαιρετικά σύνθετους μηχανισμούς σκέψης για την προστασία του περιβάλλοντος και για την ανάπτυξη της δημιουργικότητας και της τέχνης.

Through the workings of the Law we can trace methods that will allow us to peacefully resolve conflicts or respond to more complex questions around environmental protection or the liberal expression of creativity and Art.


Με την εφαρμογή νομικών κανόνων μπορούμε να αποφασίσουμε αν ένα συγκεκριμένο κάθε φορά έργο τέχνης επιτρέπεται ή όχι να παρουσιάζεται στο κοινό, όπως ήταν αυτό το έργο το οποίο αφαιρέθηκε από την Πολιτιστική Ολυμπιάδα του 2003 και ακόμα δεν μπορούμε να το βρούμε στο διαδίκτυο σε μια καθαρή εικόνα παρά μόνο μέσα από αναπαραγωγές στον Τύπο της εποχής.

Legal rules can help us decide if a specific work of art should be presented to the audience or not, e.g. this work which was removed from the 2003 Cultural Olympiad and which is still very difficult to locate online but only from photos from the press coverage of the time.


Ή μπορούμε να απαντήσουμε στο αν μια βιομηχανική μονάδα εκπληρώνει τις προϋποθέσεις της «βιώσιμης ανάπτυξης».

Or we can decide if a proposed industrial development falls within the realm of “sustainable development”.


Η βιώσιμη ανάπτυξη δεν είναι ένα πολιτικό σύνθημα αλλά αναλύεται σε επιμέρους κανόνες, την εφαρμογή των οποίων μπορούμε να ελέγξουμε με μετρήσιμο τρόπο.

Sustainable development is not a political slogan but it can be broken down into points whose implementation we can measure.


Το δίκαιο φυσικά δεν δίνει απαντήσεις για τα πάντα, υπάρχουν ζητήματα αισθητικής και προσωπικών επιλογών που παραμένουν πάντοτε στην σφαίρα της υποκειμενικής κρίσης.

The Law cannot give us an answer to every question. There are questions of personal taste or personal choices that will always remain subjective.


Πολύ συχνά μάλιστα το δίκαιο είναι κάτι που το αφήνουμε ως τελευταίο καταφύγιο γιατί το έχουμε συνδέσει με όλα αυτά τα πράγματα, την απονομή της δικαιοσύνης, τους δικηγόρους, τα δικαστήρια, τα χρήματα που πρέπει να δαπανήσει κανείς, ο χρόνος που πρέπει να αφιερώσει, η μεγάλη αναμονή για μια τελική δικαστική απόφαση, το ψυχολογικό κόστος, η αγωνία, όλα αυτά τα πράγματα για τα οποία κάθε φορά που γνωρίζουμε από κοντά έναν δικηγόρο τού λέμε ότι καλύτερα είναι να μας παραμείνει αχρείαστος.

In fact, the Law is usually a last resort because we associate it with all these things like justice being served, lawyers, courtrooms, money that must be spent, time that must be allocated, a long wait for the final ruling, pain and agony. For all these reasons, whenever we meet a lawyer we pray that he won’t be needed.


Δίκαιο δεν είναι μια δημοφιλής πυξίδα για την λήψη των αποφάσεων, ακριβώς γιατί το συνδέουμε με όλα αυτά τα αρνητικά συμφραζόμενα.

The Law is not a popular route to decision-making because it is viewed in this negative context,


Γιατί το συνδέουμε με τα Δικαστήρια.


Πώς μπορούμε λοιπόν να βρούμε το Δίκαιο χωρίς Δικαστήρια; Και πώς θα αποφύγουμε να το κάνουμε αυτό, τις εντελώς προσωπικές και υποκειμενικές αντιλήψεις για το «δίκιο», δηλαδή την προσωπική ηθική καθενός και τον ατομικό αξιακό του κώδικα με τα οποία μπορεί να μη συμφωνούμε καθόλου ως κοινωνία; Γιατί η αναζήτηση του δικαίου πέρα από τα Δικαστήρια, μπορεί να οδηγήσει στην αυτοδικία.

So, can the Law exist without courtrooms? And how will we avoid the personal and subjective perception of justice, which is driven by our personal moral code of values and which may be at odds with what society as a whole promotes? Because looking for justice beyond the courtroom can lead to people taking the Law in their own hands.


Αφού γνωρίζω τον νόμο, μπορώ να τον πάρω στα χέρια μου; Ακόμα και στις περιπτώσεις που η αυτοδικία είναι μια κοινωνικά αποδεκτή διέξοδος για το ξεκαθάρισμα των λογαριασμών, δεν γίνεται δεκτό ότι συνιστά μορφή απονομής της δικαιοσύνης.

If I know the Law, should I be allowed to implement my understanding of justice? Even in cases where taking the law in one’s own hands is a socially acceptable outlet to resolve conflict, it is not considered a form of justice.


Η μονομαχία και η βεντέτα είναι περιπτώσεις στις οποίες οι ίδιοι προσπαθούν να επιλύσουν τη μεταξύ τους διαφορά.

Duels and vendettas are such cases where they try to solve their differences on their own.


Η διαφορά που υπάρχει ανάμεσα στην αυτοδικία και στην απονομή της δικαιοσύνης είναι ότι στην απονομή της δικαιοσύνης, η απάντηση έρχεται πάντα από ένα τρίτο ανεξάρτητο μέρος, το οποίο πρώτα λαμβάνει υπόψη τα επιχειρήματα των μερών και στη συνέχεια αποφασίζει.

The difference between finding justice and taking the law in one’s own hands is that in our legal system the answer always comes from an independent third party who will hear both sides and reach a decision.


Έτσι λοιπόν δεν μπορούμε να έχουμε δίκαιο αν δεν υπάρχει αυτό το τρίτο μέρος που ερμηνεύει και εφαρμόζει τον νόμο.

So, there can be no justice without a third party who will interpret and implement the Law.


Αυτό όμως θα σήμαινε ότι δεν μπορούμε να έχουμε δίκαιο χωρίς δικαστήρια!

But this would mean that there can be no justice beyond courtrooms.


Μπορούμε να έχουμε δίκαιο χωρίς δικαστήρια; Στην Κρήτη το έχουν βρει.

Can there be justice beyond courtrooms? In Crete, they have found a way.


Η μακραίωνη ιστορία αυτοδικίας στις κρητικές κοινωνίες, οδήγησε στην διαμόρφωση ενός άτυπου θεσμού για την εξωδικαστική επίλυση των διαφορών.

The island has a long history of vendettas and this has led to an informal arrangement which allows people to resolve conflicts without resorting to courts.


Στην Κρήτη προκειμένου να αποφύγουν τα δικαστήρια και τις βεντέτες, απευθύνονται σε έναν σεβαστό συμπολίτη τους, την τιμή του οποίου αναγνωρίζουν όλες οι πλευρές.

In Crete, they avoid both courts and vendettas by taking their grievances to a well-respected third party, which is mutually recognized,


Αυτός είναι ο «σάστης».


Ο «σάστης» είναι ένας διαμεσολαβητής.


Είναι το πρόσωπο που θα περάσει πολύ ώρα με τη μία και με την άλλη πλευρά, προκειμένου να επιλύσει τη μεταξύ τους διαφορά.

He will spend a very long time with both sides in order to resolve the problem.


Αυτή η διαδικασία διαμεσολάβησης ονομάζεται «σασμός» και λειτουργεί ακόμα και σήμερα στην Κρήτη.

This is a mediation process known as “sasmos” and it’s active even today in Crete.


Υπάρχουν περίφημοι σάστες οι οποίοι περνάνε πάρα πολλές ώρες και μέρες με τη μία και με την άλλη πλευρά για να λύσουν διαφορές που διαφορετικά μπορεί να είχαν οδηγηθεί ακόμα και σε αιματοκύλισμα.

There are famous “sastes” who spend many hours and days with the affected parties to resolve conflicts that could have led to a bloodshed.


Το να παρακάμψεις τον δικαστή είναι μια εξαιρετικά τολμηρή επιλογή.

To detour from a judge is a very bold choice


Δεν είναι όμως μια επιλογή ξένη για το ελληνικό διοικητικό σύστημα.

but it is not foreign to the Greek administrative system.


Η Ελληνική νομοθεσία ήδη περιλαμβάνει θεσμούς συγγενικούς προς τον κρητικό «σασμό».

In fact, there is something similar to the Cretan “sasmos” in Greek legislation.


Από το 2011, με το Πρόγραμμα «Καλλικράτης», σε κάθε δήμο άνω των 20.000 κατοίκων, το δημοτικό συμβούλιο επιλέγει ένα πρόσωπο κύρους και εμπειρίας, στο οποίο αναθέτει την επίλυση των διαφορών των πολιτών με τις δημοτικές υπηρεσίες.

Since 2011 and the Kallikratis programme, in every municipality with over 20,000 citizens, the council selects an experienced person who will look into grievances that citizens have against the administrative authorities.


Αυτός είναι ο «Συμπαραστάτης του Δημότη και της Επιχείρησης» και ήδη λειτουργεί σε 35 δήμους περίπου.

This is the Ombudsman for Citizens and Businesses and it has already been implemented in about 35 municipalities.


Ήμουν ο πρώτος Συμπαραστάτης του Δημότη και της Επιχείρησης στον Δήμο Αθηναίων από το 2012 έως το 2014.

I was the first Ombudsman for Citizens and Businesses in the municipality of Athens between 2012 and 2014.


Εκατοντάδες πολίτες ήρθαν τότε στο γραφείο διαμεσολάβησης που φτιάξαμε εκεί, για να λύσουν τις διαφορές τους με τον Δήμο Αθηναίων και με αυτή τη διαδικασία, σε πολλές υποθέσεις αποδόθηκε δικαιοσύνη χωρίς να χρειαστεί οι πολίτες να πάνε στα δικαστήρια.

Hundreds of people approached our office at the time to find a resolution in issues they had with the municipality and through this process justice was served without resorting to the courtroom.


Έτσι και ο Δήμος γλίτωσε πολλά δικαστήρια, αλλά και οι πολίτες κατάφεραν να βρουν το δίκιο τους χωρίς έξοδα και χωρίς μεγάλες καθυστερήσεις.

As a result, the municipality saved a lot of court time and the citizens found a solution to their problem without wasting time and money.


Κανονικά, Συμπαραστάτης του Δημότη και της Επιχείρησης έπρεπε να υπάρχει σε 161 δήμους.

In principle, there should be an Ombudsman for Citizens and Businesses in 161 municipalities,


Τόσοι είναι οι δήμοι άνω των 20.000 κατοίκων.

these are the municipalities in Greece with over 20,000 citizens.


Το γεγονός ότι υπάρχει μόνο σε 32 δεν σημαίνει, φυσικά, ότι ο θεσμός έχει αποτύχει, αλλά ότι οι δημοτικές αρχές δεν τολμούν να υποδεχθούν τον ανεξάρτητο διαμεσολαβητή που θα λύσει τις διαφορές τους με τους πολίτες.

The fact that this provision has only been implemented in 32 doesn’t mean that the idea has failed but that some municipal councils haven’t found the courage to take the step forward.


Οι πελατειακές σχέσεις ετών, η καχυποψία για τον βαθμό της ανεξαρτησίας του διαμεσολαβητή, αλλά και γενικώς αυτή η αδιαφορία για τους θεσμούς και το ίδιο το δίκαιο είναι οι λόγοι για τους οποίους Δήμαρχοι και Δημοτικά Συμβούλια στερούν τους πολίτες από το δικαίωμα τους για την εξωδικαστική επίλυση των διαφορών τους.

Viewing voters as clients, questioning the ombudsman’s degree of independence, disrespecting institutions and the law itself are just some of the reasons why Mayors and municipal councils have deprived their citizens of their right to solve their differences outside the courts.


Αντίστοιχος θεσμός υπάρχει και στις Περιφέρειες.

A similar institution exists in regional authorities.


Το 2015 εκλέχτηκα Περιφερειακός Συμπαραστάτης του Πολίτη και της Επιχείρησης στην Περιφέρεια Αττικής.

In 2015, I was voted the Regional Ombudsman for Citizens and Businesses in Attica.


Συνολικά, από τις 13 περιφέρειες της χώρας μόνο οι 7 έχουν εκλέξει Συμπαραστάτη του Πολίτη.

In total, out of the 13 Regional Authorities in Greece, only 7 have so far voted for an Ombudsman.


Οι υπόλοιπες δεν έχουν επιδείξει ακόμη την απαιτούμενη θεσμική τόλμη για να αποκτήσουν τον δικό τους Διαμεσολαβητή.

The remaining have not displayed the necessary courage to get their own Ombudsman.


Αυτός λοιπόν τώρα είναι ένας τρόπος για την επίλυση, την εξωδικαστική, διαφορών ανάμεσα σε πολίτες και σε δημόσιες υπηρεσίες.

So, having an ombudsman is one way of solving conflict between citizens and authorities beyond the courtroom.


Τι γίνεται όμως όταν η διαφορά είναι ανάμεσα σε δύο κράτη; Πέρα από τη διπλωματία και τα διεθνή δικαστήρια, υπάρχει τρόπος να βρεθεί το δίκαιο από έναν ανεξάρτητο διαμεσολαβητή στις διαφορές μεταξύ κρατών; Θεσμοί διαμεσολάβησης υπάρχουν και στο Διεθνές Δίκαιο.

But what happens when the conflict is between two countries? Diplomacy and International Courts aside, can justice between countries be found by an international mediator? There is provision for mediation in international law as well.


Ένας τέτοιος θεσμός είναι η Επιτροπή Διαμεσολάβησης που έχει ιδρύσει η UNESCO για την επίλυση των διαφορών που σχετίζονται με πολιτισμικά αγαθά που έχουν αφαιρεθεί από τους τόπους προέλευσής τους.

One such initiative, is the UNESCO Intergovernmental Committee for Promoting the Return of Cultural Property to Its Countries of Origin.


Το 2013, η Ελλάδα ζήτησε από την UNESCO να εξεταστεί απ’ αυτή την Επιτροπή η υπόθεση των Γλυπτών του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο, κάτι το οποίο θα προϋπέθετε τη συμφωνία του Ηνωμένου Βασιλείου για την προσφυγή στη διαμεσολάβηση.

In 2013, Greece asked UNESCO to look into the case of the Parthenon Marbles that are kept in the British Museum, however this required that the United Kingdom would agree to a mediation.


Όπως είναι γνωστό, το Ηνωμένο Βασίλειο τον Μάρτιο του 2015 απέρριψε την πρόσκληση και δεν τόλμησε να προσέλθει στη διαμεσολάβηση.

As you may know, the United Kingdom declined the invitation in March 2015 and didn’t dare join the discussions.


Ας σκεφτούμε για λίγο αυτή την υπόθεση: ακόμα κι αν κάποιος είναι αντίθετος στην επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα, το σίγουρο είναι ότι ο Έλγιν κακοποίησε το μνημείο αυτό, βανδάλισε την Ακρόπολη, χωρίς ποτέ να κριθεί από ένα Δικαστήριο αν η πράξη αυτή καθαυτή ήταν νόμιμη ή παράνομη.

Let’s think about this case for a minute: Regardless of whether you think that the Parthenon Marbles should be returned to Greece or not, it is a fact that Elgin vandalized that monument, vandalized Acropolis, and was never brought before justice for this action.


Δηλαδή η Ελλάδα εδώ και πάρα πολλές δεκαετίες, ίσως και αιώνες, δεν τολμά να προσφύγει σε ένα δικαστήριο για να κριθεί αυτή καθαυτή η πράξη του Έλγιν έστω και παρεμπιπτόντως.

So, Greece for decades, if not centuries, has not dared take the matter to court to judge the action by Elgin.


Από τη μία πλευρά λοιπόν, η Ελλάδα δεν πηγαίνει σε δικαστήριο, απ’ την άλλη πλευρά το Ηνωμένο Βασίλειο δεν τολμά να προσέλθει σε μια διαμεσολαβητική διαδικασία.

So, on one side, Greece doesn't go to court, on the other side, the United Kingdom doesn't dare take part in a mediation process.


Το καλοκαίρι που μας πέρασε, ο παλαιότερος σύλλογος κατοίκων της Αθήνας, ο Σύλλογος των Αθηναίων, επικοινώνησε μαζί μου.

Last summer, the oldest association of residents of Athens, the Association of Athenians, approached me.


Τα μέλη αυτού του συλλόγου είναι οι απόγονοι των οικογενειών που ζούσαν στην Αθήνα από τις αρχές του 19ου αιώνα.

This association was formed by the descendants of the people who lived in Athens in the early 19th century.


Δηλαδή οι οικογένειες που ζούσαν γύρω από την Ακρόπολη την εποχή που ο Έλγιν απογύμνωσε τον Παρθενώνα από τα γλυπτά του.

Therefore those families lived around the Acropolis when Elgin stripped the Parthenon of its marbles.


Αυτές οι οικογένειες το 1895 ίδρυσαν τον Σύλλογο των Αθηναίων, θέτοντας ως στόχο μεταξύ άλλων την απόδοση δικαιοσύνης για την υπόθεση των Γλυπτών.

In 1895 they founded their association, the Association of Athenians, which aimed, among other things, to seek justice for the marbles.


Αυτοί οι άνθρωποι, μου ανέθεσαν την προσφυγή τους στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

These people asked me to take the case to the European Court of Human Rights.


Πρόκειται φυσικά για ένα εξαιρετικά σύνθετο δικαστικό εγχείρημα, για το οποίο οι περισσότεροι νομικοί πιθανώς θα ήταν αρνητικοί.

It is understandably a very complex legal endeavor and most lawyers would probably decline.


Αφού όμως εξετάσαμε ότι η όποια απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου θα αφορούσε τη σχέση ενός ιδιωτικού συλλόγου με το Ηνωμένο Βασίλειο, χωρίς να θίγονται τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας επί των γλυπτών, αποφασίσαμε, με πάρα πολύ προσεκτικά βήματα, να προχωρήσουμε στο διάβημα.

However, after ensuring that any decision by the European Court would only be limited to the relationship between a private association and the United Kingdom and would not affect Greece’s sovereign rights on the marbles, we decided to proceed very carefully.


Έτσι τον Σεπτέμβριο του 2015, καταθέσαμε την προσφυγή μας στο Στρασβούργο.

In September 2015, we filed our case in Strasbourg.


Με αυτή την προσφυγή, ζητάμε να αναγνωριστεί ότι το Ηνωμένο Βασίλειο, διακρατώντας τα γλυπτά του Παρθενώνα στο έδαφός του και διαδίδοντας ότι αυτά αποκτήθηκαν νόμιμα απ’ τον λόρδο Έλγιν, παραβιάζει ανθρώπινα δικαιώματα σχετικά με τον σεβασμό της πολιτισμικής ταυτότητας και της ακεραιότητας της πρόσβασης σε ένα οικουμενικό μνημείο.

We thus request a formal recognition that the United Kingdom, in retaining the marbles and claiming that they have been lawfully obtained by Lord Elgin, violates human rights that relate to respect of cultural identity and the integrity of access to an ecumenical monument.


Η τόλμη είναι ένα απαραίτητο χαρακτηριστικό σε νομικό επίπεδο και όσον αφορά τις ατομικές ελευθερίες.

Courage is also essential on a legal level when it comes to individual freedoms.


Σκεφτείτε πόσες τολμηρές αποφάσεις με βάση το δίκαιο και με βάση την αρχή της ίσης μεταχείρισης έχουν μεταβάλλει σημαντικά τον κόσμο στον οποίο ζούμε· κυρίως καταργώντας φυσικά παλαιότερες νομοθεσίες, όπως είναι η απόφαση ας πούμε για την απαγόρευση των φυλετικών διακρίσεων, το δικαίωμα ψήφου των γυναικών, η αναγνώριση της καθολικής ισχύος των ανθρώπινων δικαιωμάτων.

Think of all the brave decisions, based on Law and the principle of Equality, that have changed the world we live in mainly by replacing previous legislation, such as the abolishment of racial discrimination, women’s right to vote, the universal power of human rights.


Αυτές οι αποφάσεις είναι αποφάσεις που σε περασμένες εποχές θα ακούγονταν εντελώς εξωφρενικές.

These decisions would be unheard of in the past.


Όταν τέτοιες αποφάσεις λοιπόν λαμβάνονται από Δικαστήρια, στα οποία οδηγείται μια υπόθεση για να λειτουργήσει ως «πιλότος», συχνά εμείς οι νομικοί κάνουμε λόγο για «δικαστικό ακτιβισμό» ή, πιο ήπια, για «στρατηγική προσφυγή στη δικαιοσύνη».

When such decisions are reached by courts, after a pilot case is taken before them, we lawyers talk of “legal activism” or, to use a milder expression, “strategic recourse to the legal system”.


Σκεφτείτε να σας έλεγε κανείς πριν από 10 χρόνια ότι δύο άνθρωποι του ίδιου φύλου θα μπορούσαν στην Ελλάδα να συνάψουν μια αστική ένωση που τα αποτελέσματά της σχεδόν ταυτίζονται με αυτά του πολιτικού γάμου.

Think what would have happened if 10 years ago someone told you that two people of the same sex in Greece would be able to form a civil partnership that is almost identical to marriage.


Σκεφτείτε όμως και πόσο ξεπερασμένες ακούγονται σήμερα οι φωνές εκείνες που είναι αντίθετες σε αυτή τη μορφή ισότητας.

Think now at how outdated the arguments against this form of equality sound today.


Κάποιοι συμπολίτες μας το 2009 προσέφυγαν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου επειδή, λόγω του σεξουαλικού τους προσανατολισμού, είχαν αποκλειστεί από το δικαίωμα τους να συνάπτουν σύμφωνο συμβίωσης.

In 2009, some of our fellow citizens took to the European Court of Human rights because, due to their sexual orientation, they had been excluded from the right to form civil partnerships.


Αν δεν το είχαν κάνει, είναι πολύ πιθανό ακόμα και σήμερα η Ελλάδα να ήταν μία από τις τελευταίες χώρες που δεν αναγνωρίζουν ανθρώπινα και θεμελιώδη δικαιώματα για τη συμβίωση των ομόφυλων ζευγαριών.

Had they not done this, Greece could still be today one of the few countries that do not respect fundamental human rights regarding same-sex couples.


Η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου ήταν αυτονόητη για όλους όσους ξέρουν νομικά, παρόλο που υπήρχαν και αντίθετα νομικά επιχειρήματα.

The decision by the European Court was well expected for anyone with a legal background even though there were arguments to the opposite.


Η απόσταση όμως ανάμεσα στο να ξέρεις, στη γνώση, της παραβίασης του ανθρώπινου δικαιώματος και στο να προσφύγεις στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, καλύφθηκε απ’ την τόλμη αυτών των ανθρώπων οι οποίοι πήγαν στο Στρασβούργο και τόλμησαν να ασκήσουν τα δικαιώματά τους έναντι του κράτους.

The distance between knowing that a human right has been violated and taking your case to court was covered by the courage of these people who went to Strasbourg and dared to exercise their rights against their country.


Το νήμα που συνδέει όλες αυτές τις ιστορίες για την ενεργοποίηση του δικαίου είναι η τόλμη.

The thread that connects these stories about activating the Law is courage.


Οι νομικοί που απέδειξαν ότι δεν δεσμεύονται από την απαγόρευση του αυτοκράτορα, οι κρητικοί που προσφεύγουν στον «σάστη», αντί για τον δικαστή, οι δήμοι και οι περιφέρειες που εκλέγουν Συμπαραστάτη του Δημότη και Περιφερειακό Συμπαραστάτη του Πολίτη και της Επιχείρησης, οι Αθηναίοι που διεκδικούν δικαιοσύνη για την υπόθεση των Γλυπτών του Παρθενώνα και οι συμπολίτες μας που κέρδισαν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο το δικαίωμα τους να συνάπτουν σύμφωνο συμβίωσης, όλοι αυτοί απέδειξαν ότι τολμούν.

The lawyers who proved that they are not bound by the emperor’s ban, Cretans who go to a “sastis” instead of a judge, Municipalities and Regions that vote for an Ombudsman for the Citizen, and a Regional Ombudsman for the Citizen and the Business, Athenians that seek justice in the case of the Parthenon marbles and our fellow citizens who won their right in the European Court, to a civil partnership, all proved that they are brave.


Γιατί το δίκαιο είναι ένας ζωντανός οργανισμός που δεν περιορίζεται στις δικαστικές αίθουσες και οι πόρτες του είναι έτοιμες να ανοίξουν, όταν κάποιες και κάποιοι τολμούν να τις χτυπούν με αποφασιστικότητα.

Because the Law is a living instrument that is not bound within the courtroom and its doors are ready to open wide when someone dares to knock and persevere.


Σας ευχαριστώ!


(Χειροκρότημα)


Instagram... (Χειροκρότημα) Σας ευχαριστώ.


Instagram, σχόλια στο Facebook, hashtags στο Twitter.

Instagram, comments on Facebook, hashtags on Twitter.


Οι περισσότεροι από εμάς, και ιδίως αυτοί που είναι κάτω από 40, περνάμε περίπου δύο με τρεις ώρες την ημέρα στα social media και στα media.

Most of us and particularly those who are under the age of 40, we spend approximately two - three hours per day on social media and media.


Έχετε αναλογιστεί τι είναι αυτό που τελικά διαμορφώνει τη συνείδησή μας; Ο φόβος για το άλλο, για το διαφορετικό, για το ξένο, είναι -τουλάχιστον απ' όσο εγώ θυμάμαι- πιο έντονος από ποτέ σε όλον τον κόσμο.

Have you realized, have you thought about, what shapes our consciousness? The fear of the other, of the different, of the foreign, is - at least as far as I can remember - more intense than ever all over the world.


Πολλές φορές αυτός ο φόβος είναι δικαιολογημένος.


Οι αλλαγές που υφιστάμεθα σαν πολίτες είναι μεγάλες, είναι έντονες και πολλές φορές είναι άδικες.

The changes we are going through as citizens are big, intense, and at many times, unfair.


Ο φόβος αυτός πολλές φορές βασίζεται στη λογική, αλλά τις περισσότερες φορές βασίζεται στο συναίσθημα, και νομίζω ότι είναι τότε που είναι κάπως επικίνδυνος.

This fear, many times, is based on logic, but most of the times is based on emotion, and I think that's when it's somewhat dangerous.


Και ιστορικά οι πολιτικοί έχουν εκμεταλλευτεί τον φόβο αυτό.

And historically, the politicians have taken advantage of this fear.


Η Μεγάλη Βρετανία, η Γαλλία και οι ΗΠΑ είναι τα τελευταία παραδείγματα.

Great Britain, France and the USA are the latest examples.


Είμαι η Δάφνη Ματζιαράκη, έχω γεννηθεί και έχω μεγαλώσει στην Αθήνα.

I am Daphne Matziaraki, I was born and raised in Athens.


Ζω στις ΗΠΑ, είμαι σκηνοθέτης ντοκιμαντέρ, και ίσως κάποιοι από εσάς έχετε ακούσει για το ντοκιμαντέρ μου «4.1 miles».

I live in the USA, I am a documentary director, and some of you may have heard about my documentary "4.1 Miles."


Το έργο μου δεν είναι διδακτικό ούτε καταδικαστικό.

My project is not educational nor condemnatory.


Αυτό που προσπαθώ να κάνω πάντα είναι να παρακινήσω μια συζήτηση, μια κουβέντα μέσα μας και μεταξύ μας για κάποια ζητήματα τα οποία ίσως να νομίζουμε ότι είναι αυτονόητα αλλά πολλές φορές είναι πολύ δύσκολο και πολύ σπάνια τα συζητάμε.

What I am always trying to do is to start a discussion, a talk inside us and between us for some issues, which we think are self-explanatory, but many times it is very difficult and we discuss about them very rarely.


[Βίντεο] Τα πράγματα ήτανε ελεγχόμενα, ήρεμα.

[Video] Life used to be under control. It was very calm.


Καλούμαστε να κάνουμε τους γιατρούς ενώ δεν είμαστε.

Now we have to function like doctors. But we're not doctors.


[H μεγαλύτερη μεταναστευτική κρίση μετά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο] (Χτύπος καρδιάς) Ούτε έχουμε εκπαιδευτεί για Πρώτες Βοήθειες κι αυτά.

[The biggest refugee crisis since WWII] (Heart beat) We don't even have CPR training.


[ΥΠΟΨΗΦΙΟ ΓΙΑ ΟΣΚΑΡ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΜΙΚΡΟΥ ΜΗΚΟΥΣ] (Κόρνα σκάφους) [«Μένεις με το στόμα ανοιχτό και κρατάς την αναπνοή σου.

[ACADEMY AWARD NOMINEE BEST DOCUMENTARY SHORT] (Boat horn) ["Mouth agape, both hands holding face


Εξαιρετική ταινία».]


Υπάρχουν άνθρωποι στη βάρκα που δεν φοράνε σωσίβια.

There are some people in that boat, they are not wearing life vests.


Φέρτε άτομο, βγάλτε κι άλλον για το παιδί!


[Θα δρούσες όπως αυτός για να σώσεις τη ζωή ενός ξένου;] [Ή θα απέστρεφες το βλέμα;] [4,1 ΜΙΛΙΑ] Εφιάλτης.

[Would you act as he does, to save the life of a stranger?] [Or would you turn away?] [4.1 MILES]


Αυτή η αγωνία να...


Όπου πηγαίναμε βρίσκαμε ανθρώπους στη θάλασσα, κι εύχομαι να μην υπάρχει κανένας αγνοούμενος.

Everywhere we went, there were people in the water, The only thing I am hoping is that there is no one missing.


(Χειροκρότημα) Δάφνη Ματζιαράκη: Ήθελα πάντα να κάνω ντοκιμαντέρ, πέρασα από διάφορες περιπέτειες και από τη δημοσιογραφία για κάποια χρόνια και πριν από πέντε χρόνια μετακόμισα στις ΗΠΑ για προσωπικούς λόγους, δηλαδή ήμουν ερωτική μετανάστης, και συνειδητοποίησα ότι ένα απ' τα καλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου ήταν 10 λεπτά απ' το σπίτι μου.

(Applause) Daphne Matziaraki: I always wanted to do a documentary, I passed through several adventures, journalism as well for some years, and five years ago, I moved to the US for personal reasons, meaning that I was an immigrant in love, and I realized that one of the best universities in the world was ten minutes away from home.


Και ότι το καλύτερο, κατά τη γνώμη μου, πρόγραμμα ντοκιμαντέρ είναι σε αυτό το πανεπιστήμιο, το πανεπιστήμιο του Μπέρκλεϊ.

And that the best, in my opinion, documentary program is in this university, Berkeley University.


Κι έτσι μετά από δέκα χρόνια που ήμουν μακριά απ' τα πανεπιστήμια αποφάσισα να επιστρέψω για ένα δεύτερο μεταπτυχιακό στο ντοκιμαντέρ.

And so, after ten years of being away from universities, I decided to go back for a second Master's in documentary.


Ήταν κατά το δεύτερο και τελευταίο έτος της φοίτησής μου, δηλαδή τον χειμώνα του 2015, όπου η μεταναστευτική κρίση ήταν στο ζενίθ της.

It was during my second and last year of my study period, that is the winter of 2015, when the refugee crisis was at its peak.


Όχι μόνο στην Ελλάδα, σε όλα τα πρωτοσέλιδα, σε όλα τα ειδησεογραφικά δελτία, σε όλα τα περιοδικά, σ' όλα τα εξώφυλλα, σ' όλα τα φωτορεπορτάζ, σ' όλα τα social media, σχόλια παντού.

Not only in Greece, on every headline, on every news show, on every magazine, on every cover, in all of photojournalism, the social media, comments everywhere.


Και η Ελλάδα στο επίκεντρο.


Και φυσικά, εγώ ως Ελληνίδα στο εξωτερικό, δεν μπορούσα να αντισταθώ, διάβαζα ό,τι υπήρχε και όλη μου η προσοχή ήταν στραμμένη εκεί.

And of course, me as a Greek abroad, I could not resist, I was reading whatever I could find and all of my attention was focused there.


Ήταν τότε που συνειδητοποίησα κάτι που με τάραξε πολύ.

It was then when I realized something that got on my nerves.


Κάτι πολύ αυτονόητο που όμως με ταρακούνησε.

Something very self-explanatory, but it shook me.


Υπήρχαν δύο κόσμοι: Η δική μου πραγματικότητα και η καθημερινότητα ως Ελληνίδα στο εξωτερικό, που παρακολουθούσα την ειδησεογραφία μου και η πραγματικότητα των ανθρώπων αυτών που βίωναν μια τραγωδία.

There were two worlds: My own reality and everyday life as a Greek woman abroad - I was watching my news pieces - and the reality of those people, who were experiencing a tragedy.


Το κενό μεταξύ αυτών των δύο κόσμων έμοιαζε αγεφύρωτο.

The gap between those two worlds looked unbridged.


Φυσικά, επειδή θεωρώ ότι είμαι ένας άνθρωπος με ευαισθησίες, η ανθρωπιά υπήρχε.

Of course, because I regard myself as a person with sensitivities, humanity was there.


Οπότε, τα σκεφτόμουν όλα αυτά με μεγάλη συμπόνια, και στεναχωριόμουν πολύ, όμως, εγώ δεν ήμουν αυτοί οι άνθρωποι.

So, I was thinking about all these things with great compassion, and I was very sad, but I was not those people.


Εμείς δεν είμαστε αυτοί οι άνθρωποι.


Έγιναν ακόμα πιο «άλλοι», όταν στη συζήτηση άρχισε να μπαίνει κι ο φόβος.

They became even more the "others" when fear started to join the discussion.


Δηλαδή, τι θα τους κάνουμε, πού θα τους βάλουμε, δε γίνεται, τους φοβόμαστε.

That is: What will we do with them, where will we put them, it's impossible, we are afraid of them.


Σε όλες τις χώρες, όχι μόνο στην Ελλάδα, φυσικά.

In every country, not just Greece, of course.


Δικαιολογημένος φόβος και αδικαιολόγητος.


Αποφάσισα, λοιπόν, να κάνω ένα ντοκιμαντέρ για τη μεταναστευτική κρίση που στόχο θα είχε να γεφυρώσει αυτό το κενό μεταξύ των δύο αυτών κόσμων, μεταξύ των δύο αυτών πραγματικοτήτων.

So I decided to do a documentary for the refugee crisis with a goal to bridge the gap between these two worlds, between these two realities.


Ήξερα ως Ελληνίδα για τους πνιγμούς στο Αιγαίο και έμαθα ότι το λιμενικό σώμα δεν είχε καν εκπαίδευση για πρώτες βοήθειες.

I knew as a Greek woman about the drownings in the Aegean Sea and I learned that the coast guard didn't even have First Aid education.


Και λόγω της κρίσης στη χώρα μας οι δυνατότητες για να ανταποκριθούν οι άνθρωποι αυτοί σ' αυτή την τεράστια ανάγκη ήταν πολύ λίγες, πολύ μικρές.

And due to the crisis in our country, the response potential for those people to this huge need was really small.


Δεν υπήρχε ο εξοπλισμός, δεν υπήρχε η υποστήριξη.

There was no equipment, there was no support.


Ήξερα ότι μια χούφτα άνθρωποι, ένα πλήρωμα μικρό του λιμενικού στη Μυτιλήνη, και ο Κυριάκος Παπαδόπουλος, ο καπετάνιος του πληρώματος αυτού, ήταν στο επίκεντρο.

I knew that a handful of people, a small crew of the coast guard in Mytilene, and Kyriakos Papadopoulos, the captain of this crew, were in the middle of all this.


Και η Λέσβος, νοητικά και πραγματικά, συνέδεε τους δύο αυτούς κόσμους.

And Lesvos, both mentally and in reality, connected those two worlds.


Οι δύο αυτοί κόσμοι ερχόντουσαν πρόσωπο με πρόσωπο.

Those two worlds were coming face to face.


Έτσι αποφάσισα να πάω στη Λέσβο, και μετά από πολλές προσπάθειες, κατάφερα να πάρω την άδεια μετά από μήνες, να ανέβω στο σκάφος του λιμενικού.

So I decided to go to Lesvos, and after many, many attempts, I managed to get the permission after months, to board the coast guard boat.


Πριν φτάσω στη Λέσβο, δεν είχα ακόμη μιλήσει στον Κυριάκο Παπαδόπουλο.

Before I arrived in Lesvos, I hadn't talked with Kyriakos Papadopoulos yet.


Μίλησα μαζί του όταν ήμουν στο αεροδρόμιο του Σαν Φρανσίσκο, ετοιμαζόμουνα να πετάξω.

I talked with him when I was at the airport of San Francisco, while I was getting ready to fly.


Και θυμάμαι χαρακτηριστικά τη συζήτηση που κάναμε.

And I characteristically remember the discussion we had.


Επειδή πλέον το θέμα είχε κάπως φύγει από τα media, τον ρώτησα, «Κυριάκο, έρχονται ακόμα βάρκες; Πώς είναι η κατάσταση;» Και θυμάμαι χαρακτηριστικά τη χροιά της φωνής του όταν μου είπε, «Έλα εδώ και θα δεις μόνη σου, δεν έχω λόγια να σου περιγράψω αυτό που συμβαίνει».

Because the subject had somewhat left the media, I asked him, "Kyriakos, are boats still coming? How is the situation?" And I characteristically remember the tone of his voice when he said to me, "Come here to see for yourself, no words can describe what is happening".


Όταν έφτασα εκεί με τον συνάδελφό μου, τον Αμερικανό που έκανε τον ήχο στο ντοκιμαντέρ, αποφασίσαμε την πρώτη μέρα χωρίς κάμερες, να πάμε στην άλλη άκρη του νησιού, για να δούμε τι συμβαίνει στον Μόλυβο, εκεί που ερχόντουσαν τα κύματα μεταναστών.

When I arrived there with my American colleague, who was responsible for the sound of the documentary, we decided to go to the other side of the island without cameras the first day, to see what is going on in Molyvos, where the waves of refugees were coming.


Ήτανε μια διαδρομή μιάμισης ώρας, δύο ώρες μέσα από τα βουνά της Λέσβου, στροφές, κλασσικά, φτάνουμε προς την παραλία, και ξαφνικά όπως κατεβαίνουμε στην παραλία βλέπουμε περίπου δέκα άτομα, τυλιγμένα μ' αυτές τις κουβέρτες, τις πλαστικές, τις χαρακτηριστικές, να στάζουν με νερό και ν' ανεβαίνουν προς τον δρόμο.

It was a one-and-a-half to two hours route through the mountains of Lesvos, turns, typically, we arrive at the beach, and suddenly, as we are going down to the beach, we see approximately ten people, wrapped around these blankets, the plastic ones, the characteristic ones, dripping with water and going up to the road.


Με σόκαρε, ήταν η εικόνα που έβλεπα τόσον καιρό στο Ίντερνετ.

I was shocked, it was the image I had been watching for so long on the Internet.


Ξαφνικά, κάποιος ανοίγει την πόρτα του αυτοκινήτου μου, ένας άνδρας, και σπρώχνει μέσα μια πολύ ηλικιωμένη γυναίκα, η οποία ήταν μοβ, έτρεχε το νερό από παντού, ήτανε βρεγμένη μέχρι το κόκαλο, και είχε χάσει σχεδόν τις αισθήσεις της.

Suddenly, someone opens the door of my car, a man, and pushes inside a very old woman, who was purple, there was water coming from everywhere, she was soaked to the bone, and she had almost lost her senses.


Και μου λέει ο άνδρας, «Hospital, hospital».

And the man says to me, "Hospital, hospital."


Δεν μπορούσα να κάνω τίποτα, έτρεμα και δεν μπορούσα να πατήσω το ντεμπραγιάζ στο αυτοκίνητο.

I could not do anything, I was trembling and I couldn't push the clutch of the car.


Ντρέπομαι να το πω, δεν μπορούσα να ανταπεξέλθω, δεν μπορούσα να οδηγήσω και δεν μπορούσα να την πάω στο νοσοκομείο.

I am ashamed to say this, I could not cope with it, I could not drive and I could not take her to the hospital.


Ξαφνικά, αυτό που διάβαζα τόσον καιρό, που ήμουν τόσο ενημερωμένη, έγινε πραγματικότητα.

Suddenly, what I had been reading for so long, that I was so informed about, became reality.


Αυτοί οι άνθρωποι ήταν σε μια λεπτή γραμμή μεταξύ ζωής και θανάτου κι εγώ είδα τη δεύτερη όψη αμέσως.

Those people were walking a thin line between life and death and I saw immediately the second view.