LAGUNA BEACH – Financial markets seem convinced that the recent surge in business and consumer confidence in the US economy will soon be reflected in “hard” data, such as GDP growth, business investment, consumption, and wages.

ЛАГУНА БИЧ – Қаржылық нарықтар іскер топтар мен тұтынушылардың жақында қалыптасқан АҚШ экономикасына деген сенімді көзқарасы енді ЖІӨ-нің өсуі, инвестицияның артуы, тұтыну мен жалақы көлемі сияқты нақты сандарға ауысады деп сенетін сияқты.


But economists and policymakers are not so sure.

Бірақ экономистер мен саясаткерлер онша сенімді емес.


Whether their doubts are vindicated will matter for both the United States and the world economy.

Олардың күмәні орынды ма, жоқ па, АҚШ-тың да, бүкіл әлемнің де экономикасының жағдайы соған тікелей байланысты болмақ.


Donald Trump’s election as US president has triggered a surge in positive economic sentiment, because he pledged that his administration would aggressively pursue the policy trifecta of deregulation, tax cuts and reform, and infrastructure construction.

Дональд Трамптың президент болып сайлануы экономикада оң өзгерістер болады деген үмітті оятты, себебі ол қайта реттеу саясатын белсенді түрде жүргізіп, салықтарды азайтатынын, реформаларды жүзеге асыратынын, инфрақұрылым құрылысына көп көңіл бөлетінін айтып уәде берген.


Republican majorities in both houses of Congress reinforced the positive sentiment, as they signaled that Trump would not face the kind of paralyzing gridlock that Barack Obama confronted for most of his presidency.

Конгрестің қос палатасында көпшілікті құрайтын республикалықтар бұл оң көзқарасты одан әрі қуаттай түсті, себебі бұл «Трамп президенттігінің көп бөлігінде биліктің басқа тармақтарымен итжығыс болып, кібіртіктей берген Барак Обаманың тағдырын қайталамайды» дегенді білдірді.


The surge in business and consumer sentiment reflects an assumption that is deeply rooted in the American psyche: that deregulation and tax cuts always unleash transformative pro-growth entrepreneurship.

Бизнес пен тұтынушының көңіл-күйі америкалықтардың психикасында терең орныққан «қайта реттеу және салықтарды қысқарту әрдайым өсімге бастайтын трансформациялық кәсіпкерлікке жол ашады» деген психологияны айғақтайды.


(To some outside the US, it is an assumption that sometimes looks a lot like blind faith.)

(АҚШ-тан басқа елдер үшін бұл соқыр сенім сияқты көрінуі де мүмкін).


Of course, sentiment can go in both directions.

Әрине, бұл көңіл-күйдің ауаны екі бағытқа да ойысуы мүмкін.


Just as a “pro-business” stance like Trump’s can boost confidence, perhaps even excessively, the perception that a leader is “anti-business” can cause confidence to fall.

Трамптікі сияқты «бизнесті қолдайтын» ұстаным бәлкім тіпті шектен тыс сенім тудыруы мүмкін, бір жағынан «лидер бизнеске қарсы» деген ұстаным бұл сенімді азайтуы да ықтимал.


Because sentiment can influence actual behavior, these shifts can have far-reaching impacts.

Көңіл-күй адамның нақты әрекетіне әсер ететіндіктен, бұл құбылулардың ықпалы зор болары анық.


In his groundbreaking General Theory of Employment, Interest, and Money, John Maynard Keynes referred to “animal spirits” as “the characteristic of human nature that a large proportion of our positive activities depend on spontaneous optimism, rather than mathematical expectations, whether moral or hedonistic or economic.”

Джон Мейнард Кейнс өзінің «Жұмыс, үстеме және ақшаның жалпы теориясы» атты әйгілі еңбегінде адам бойындағы «жануар түйсігі» туралы айтқан. Оның айтуынша, «адам табиғатының бір ерекшелігі – біздің позитивті әрекеттеріміз моральдық, гедонистік не экономикалық тұрғыдағы математикалық есепке емес, өздігінен болатын оптимизмге тәуелді».


Jack Welch, who led General Electric for 20 years, is a case in point: he once stated that many of his own major business decisions had come “straight from the gut,” rather than from analytical models or detailed business forecasts.

General Electric компаниясын 20 жыл басқарған Джек Уэлч осының бір мысалы бола алады. Бір сөзінде ол бизнестегі ірі шешімдерінің көбін сараптамалық модельдер мен бизнестік болжамдардың негізінде емес, «ішкі түйсікке» сүйене отырып қабылдағанын айтқан.


But sentiment is not always an accurate gauge of actual economic developments and prospects.

Бірақ көңіл-күй әрдайым нақты экономикалық тенденциялар мен өзгерістердің көрсеткіші бола бермейді.


As the Nobel laureate Robert J. Shiller has shown, optimism can evolve into “irrational exuberance,” whereby investors take asset valuations to levels that are divorced from economic fundamentals.

Нобель сыйлығының лауреаты Роберт Шиллер оптимизмнің «иррационалды эйфорияға» ұласып кететінін дәлелдеген. Мұндай жағдайда инвесторлар активтердің құнын экономикалық көрсеткіштерден алшақ деңгейде бағалайды.


They may be able to keep those valuations inflated for quite a while, but there is only so far that sentiment can take companies and economies.

Олар активтердің құнын ұзақ уақыт жоғары ұстап тұруы мүмкін, сондықтан бұл көңіл-күй компаниялар мен экономикаларға да әсерін тигізеді.


So far, the exuberant reaction of markets to Trump’s victory – all US stock indices have reached multiple record highs – has not been reflected in “hard data.”

Әзірге нарықтардың Трамптың жеңісіне елірген реакциясы (АҚШ-тағы қор индекстері рекордтарды бірнеше мәрте жаңартты) нақты көрсеткіштерге әсер ете қойған жоқ.


Moreover, economic forecasters have made only modest upward revisions to their growth projections.

Оның үстіне, экономика саласының сәуегейлері өсім туралы болжамдарға аз-маз ғана оптимистік өзгеріс енгізді.


It is not surprising that equity investors have responded to the surge in animal spirits by attempting to run ahead of a possible uptick in economic performance.

«Жануар түйсігі» іске қосылғанда инвесторлардың экономикалық серпілістің алдында жүруге тырысуы таң қалдырмайды.


After all, they are in the business of anticipating developments in the real economy and the corporate sector.

Себебі олар шынайы экономикадағы және корпоративтік сектордағы оқиғаларды болжау негізінде жұмыс істейді.


Трамптың жаңа әлемдік тәртібі


LONDON – So much for the end of history.

ЛОНДОН – Тарихтың ақырын меңзейтін жайттар көбейді.


Twenty-seven years to the day after the fall of the Berlin Wall heralded the collapse of communism in Europe, Donald Trump’s election as US president endangers the liberal international order that his wiser, broader-minded predecessors crafted.

Еуропадағы коммунизмнің келмеске кеткенін паш еткен Берлин қабырғасы қиратылғанына 27 жыл толғанда Дональд Трамптың АҚШ президенті болып сайлануы оның алдындағы көреген де ақылды басшылар құрып кеткен либералдық халықаралық тәртіпке қауіп төндірді.


Trump’s “America First,” anti-“globalist” agenda threatens protectionist trade wars, a worldwide “clash of civilizations,” the peace in Europe and East Asia, and further violence in the Middle East.

Трамптың «алдымен Америка» дейтін «анти-глобалистік» ұстанымы протекционистік сауда соғыстары мен жаһандық «өркениеттер қақтығысының» туындауына әкеліп, Еуропа мен Шығыс Азиядағы бейбіт өмірге қатер төндіреді, Таяу Шығыста зорлық-зомбылықты күшейте түседі.


His nativist and authoritarian views also undermine the shared values, faith in liberal democracy, and assumption of benign American hegemony on which the rules-based international system depends.

Оның нативистік, авторитарлық көзқарастары ортақ құндылықтарға, либерал-демократияға, ережеге негізделген халықаралық жүйеге тірек болған Американың жұмсақ гегемониясына деген сенімге сызат түсіреді.


Already in relative decline, the United States is now poised for an angry retreat from the world.

Қазірден құлдырау жолына түскен АҚШ әлемнің ашулы қарсылығын күтіп отыр.


Optimists hope that Trump didn’t mean what he said during the election campaign; that he will surround himself with seasoned internationalist advisers; and that his wilder instincts will be tempered by the checks and balances of the US political system.

Оптимистер «Трамп сайлау кезінде оны меңзеген жоқ», ол айналасына сенімді халықаралық кеңесшілерді жинайды, оның жабайы табиғи инстинкттерін АҚШ саяси жүйесінің тежеу және теңгеру механизмдері ноқталайды деп үміттенеді.


Біз де солай үміттенеміз.


But nothing in his temperament suggests as much.

Алайда оның темпераментінен мұның нышаны байқалмайды.


And with Republicans retaining control over both the Senate and the House of Representatives, Trump will have a freer rein than most presidents. That is especially true in trade and foreign policy, where US presidents enjoy much greater discretion – and where the damage he could do is potentially huge and enduring.

Сенат пен өкілдер палатасына республикашылдардың бақылау орнатқанын ескерер болсақ, басқа президенттерге қарағанда Трамптың билігіне шектеу аз болады. Бұл әсіресе сауда мен сыртқы саясатқа қатысты, бұл салаларда АҚШ президентіне көп еркіндік берілген, және ол осы салаларда ең көп зиян келтіруі мүмкін.


Сауда мәселесінен бастасақ.


Globalization had already stalled in recent years.

Соңғы жылдары жаһандану баяулап қалды.


Now Trump threatens to throw it into reverse.

Ал Трамп оны кері айналдыруы мүмкін.


At the very least, his victory kills off the faint hopes of concluding the two jumbo trade deals that Barack Obama’s administration had been negotiating: the completed but unratified Trans-Pacific Partnership (TPP) with 11 Pacific countries, and the stalled Transatlantic Trade and Investment Partnership (TTIP) with the European Union.

Оның жеңісі Барак Обама әкімшілігі келіссөз жүргізіп жатқан екі ірі сауда келісімдері бекітіледі деген өлімсіреген үміт сәулесін өшіреді. Олар - Тынық мұхиттағы 11 ел қатысқан, бекітілген бірақ әлі ратификацияланбаған Транс-Тынық мұхиттық әріптестік (ТРР) және Еуропа одағымен арадағы тоқтап қалған Трансатлантикалық сауда және инвестиция жөніндегі әріптестік (ТТІР) келісімдері.


Trump has also pledged to renegotiate the North American Free Trade Agreement (NAFTA) with Canada and Mexico.

Трамп, сондай-ақ Канада және Мексикамен арадағы Солтүстік Америка еркін сауда келісімін (NAFTA) қайта қарауға уәде берген.


Worse, he wants to slap tariffs on Chinese imports, which would doubtless provoke a trade war.

Ең жаманы – ол Қытай импортының тарифтеріне қол сұқпақ, ал бұл сауда соғысын тудыруы мүмкін.


He has even spoken of pulling out of the World Trade Organization (WTO), the multilateral rules-based trading system.

Ол тіпті көпжақты ережелерге негізделген сауда жүйесі – Дүниежүзілік сауда ұйымынан шығатынын да айтты.


Such an agenda would not only threaten a global recession.

Бұл жоспар тек ғаламдық рецессия қаупін тудырып қана қоймайды.


It would also tempt regions to split into rival trading blocs – a worrying prospect for a post-Brexit Britain seemingly intent on tearing itself away from the European Union to go it alone.

Ол, сондай-ақ, аймақтарды бақталас сауда блоктарына бөлінуге шақырады, бұл – Еуропа одағынан бөлініп шығып, оқшауланатын сыңай танытқан «Брекзиттен» кейінгі Британия үшін үрейлі жағдай.


In Asia, the collapse of the TPP, from which the Obama administration unwisely excluded China, paves the way for the Chinese to build their own trading bloc.

Обама әкімшілігі ойланбастан Қытайды шығарып жіберген соң Азияда ТРР күйреді, ал бұл Қытайды өз сауда блогын құруға итермеледі.


A Fiscal Reality Test for US Republicans

АҚШ Республикашылдарын фискалдық шындықпен тексеру


NEW YORK – US President Donald Trump’s first major legislative goal – to “repeal and replace” the 2010 Affordable Care Act (“Obamacare”) – has already imploded, owing to Trump and congressional Republicans’ naiveté about the complexities of health-care reform.

НЬЮ-ЙОРК – АҚШ президенті Дональд Трамптың алғашқы ірі заңнамалық мақсаты 2010 жылғы Қолжетімді күтім Заңының («Obamacare») «күшін жою және оны ауыстыру» болған.


Their attempt to replace an imperfect but popular law with a pseudo-reform that would deprive more than 24 million Americans of basic health care was bound to fail – or sink Republican members of Congress in the 2018 mid-term elections if it had passed.

Ал бұл бастама Трамп және Конгрестегі республикашылдардың денсаулық сақтау реформасының күрделілігін түсінбеуінен сәтсіз болды. Олардың кемшіліктері болса да танымал заңды жалған бір реформамен ауыстыру 24 миллионнан астам америкалық тұрғындарды негізгі денсаулық сақтау қызметтерінен айырып, басынан бастап сәтсіз іс болатыны белгілі болған, ал ол іске асқан сәтте де, 2018 жылы орын алатын Конгрестің орта мерзімді сайлауында республикашылдар жойқын жеңіліске ұшырар еді.


Now, Trump and congressional Republicans are pursuing tax reform – starting with corporate taxes and then moving on to personal income taxes – as if this will be any easier.

Енді, Трамп және Конгрестегі республикашылдар салық реформасымен айналысып жатыр, олар корпоративтік салықтардан бастап және одан кейін жеке табыс салығына көшпек. Олар бұл істі оңай деп қарағанмен, шын мәнінде олай болмайды.


It won’t be, not least because the Republicans’ initial proposals would add trillions of dollars to budget deficits, and funnel over 99% of the benefits to the top 1% of the income distribution.

Себептердің ішінде, республикашылдардың бастапқы ұсыныстары бюджет тапшылығын триллиондаған долларға көбейту мүмкіндігі бар және осы реформадан түскен пайданың 99 пайызын ең жоғарғы табысы бар 1% адам ғана көре алады.


A plan offered by Republicans in the US House of Representatives to reduce the corporate-tax rate from 35% to 15%, and to make up for the lost revenues with a border adjustment tax, is dead on arrival.

АҚШ өкілдер палатасының республикашылдары ұсынған корпоративтік салық мөлшерін 35% -дан 15% -ға дейін азайтып, шекаралық реттеу салығы (BAT) арқылы жоғалған түсімді толықтыру жоспары басынан өлі болды.


The BAT does not have enough support even among Republicans, and it would violate World Trade Organization rules.

Бұл BAT идеясы тіпті республикашылдар арасында жеткілікті қолдауға ие болмады, және ол Дүниежүзілік сауда ұйымы ережелерін бұзады.


The Republicans’ proposed tax cuts would create a $2 trillion revenue shortfall over the next decade, and they cannot plug that hole with revenue savings from their health-care reform plan or with the $1.2 trillion that could have been expected from a BAT.

Республикашылдар ұсынған салық қысқартуы алдағы онжылдықта 2 трлн доллар құрайтын кірісті жоғалтуға апарады, және олар денсаулық сақтау реформасында үнемдеу арқылы немесе BAT арқылы күтілетін 1,2 трлн доллар арқылы бұл тапшылықты жаба алмайды.


The Republicans must now choose between passing their tax cuts (and adding $2 trillion to the public debt) and pursuing a much more modest reform.

Республикашылдар қазір өздерінің салықтық жеңілдіктерді ұсынған жоспары (мемлекеттік борышты 2 трлн долларға көбейтетін) және әлдеқайда қарапайым реформаларды жүргізу арасында таңдау жасауы тиіс.


The first scenario is unlikely for three reasons.

Бірінші сценарийдің орын алуы үш себептер бойынша екіталай.


First, fiscally conservative congressional Republicans will object to a reckless increase in the public debt.

Біріншіден, бюджет мәселелері бойынша консервативті Конгрестегі республикашылдар мемлекеттік қарызды ойсыз арттыруға қарсы болады. Екіншіден, Конгрестің бюджеттік ережелері бойынша, кез-келген салық қысқартуын қажет ететін заңдар егер толық басқа кірістерді арттыру немесе шығындарды қысқарту есебінен қаржыландырылмайтын болса, олардың мерзімі он жылмен шектеледі.


Second, congressional budget rules require any tax cut that is not fully financed by other revenues or spending cuts to expire within ten years, so the Republicans’ plan would have only a limited positive impact on the economy.

Сондықтан, республикашылдардың жоспары экономикаға тек шектеулі оң әсерін тигізеді.


And, third, if tax cuts and increased military and infrastructure spending push up deficits and the public debt, interest rates will have to rise.

Ал үшіншіден, егер салық қысқартуы мен әскери және инфрақұрылымдық шығыстар бюджет тапшылығын және мемлекеттік қарызды өсіретін болса, пайыздық мөлшерлемелер де өсетін болады.


This would hinder interest-sensitive spending, such as on housing, and lead to a surge in the US dollar, which could destroy millions of jobs, hitting Trump’s key constituency – white working-class voters – the hardest.

Бұл тұрғын үй шығындары тәрізді пайыздық төлемдерге сезімтал шығыстарға кері әсер етеді, және долларды нығайтады, ал ол Трамптың негізгі сайлаушылары, ақ нәсілді жұмысшы таптарына қиындық туғызып, миллиондаған жұмыс орындарын жояды.


Moreover, if Republicans blow up the debt, markets’ response could crash the US economy.

Сонымен қатар, егер республикашылдар мемлекеттік қарызды көбейте бастаса, нарықтар кері жауап ретінде АҚШ экономикасын құлдыратуы мүмкін. Мұндай тәуекелдер арқасында республикашылдар мемлекеттік борышты көбейтудің орнына, жаңа кірістер іздеу арқылы кез келген салықтық қысқартуларды қаржыландыру жолдарын іздейтін болады.


Owing to this risk, Republicans will have to finance any tax cuts with new revenues, rather than with debt. As a result, their roaring tax-reform lion will most likely be reduced to a squeaking mouse.

Нәтижесінде, олардың ақырған салық реформасының арыстаны кішкентай тышқанға айналуы мүмкін.


Even cutting the corporate tax rate from 35% to 30% would be difficult.

Тіпті корпоративтік табыс салығының мөлшерін 35%-дан 30%-ға азайту қиын болар еді.


Republicans would have to broaden the tax base by forcing entire sectors – such as pharmaceuticals and technology – that currently pay little in taxes to start paying more.

Қазіргі уақытта көп салық төлемейтін фармацевтика және сандық технология салаларын көбірек салық төлету үшін республикашылдарға салық базасын кеңейту қажет болады.


And to get the corporate-tax rate below 30%, Republicans would have to impose a large minimum tax on these firms’ foreign profits.

Ал корпоративтік табыс салық мөлшерін 30 пайыздан төмендету үшін республикашылдар бұл фирмалардың шетелде тапқан табыстарына үлкен минималды салық салуы керек.


This would mark a departure from the current system, in which trillions of dollars in foreign profits remain untaxed unless they are repatriated.

Бұл АҚШ-қа аударылмаған жағдайда, шетелде табылған триллиондаған долларларға салық салынбайтын ағымдағы жүйеден бас тартуды білдірер еді.


The Divergence of US and British Populism

АҚШ және британдық популизм жолдарының алшақтығы


LONDON – Britain, France, the United States – which is the odd one out politically?

ЛОНДОН – Ұлыбритания, Франция, Америка Құрама Штаттары - бұл елдердің қайсысы саяси тұрғыдан ерекшеленіп тұр?


Last year’s Brexit referendum in the United Kingdom and the election of Donald Trump in the United States were the twin symbols of populist revolt against global elites.

Өткен жылы Ұлыбританияның Брексит референдумы және Америка Құрама Штаттарында Дональд Трамптың сайлануы жаһандық элитаға қарсы популистік көтерілістің егіз рәміздеріндей болды.


In Emmanuel Macron, France, by contrast, has just elected as its president the quintessential “Davos Man” – a proudly globalist technocrat identified with his country’s most elitist financial, administrative, and educational institutions.

Франция, керісінше, Эммануэль Макронға дауыс бере отырып, өз елінің президенті ретінде әдеттегі «Давос адамын» сайлады, ол ең элиталы қаржылық, әкімшілік және білім беру мекемелерімен байланысы бар технократ-глобалист болып табылады.


But step back for a moment from these political clichés, as I did earlier this month when I fled the British election campaign to attend the Milken Institute Global Conference in Los Angeles.

Бірақ, бұл саяси клишелерден бір сәтке артқа қадам жасайықшы. Мен жақында Лос-Анджелесте Милкен институты өткізген Global конференциясына қатысу үшін британдық сайлау науқанынан қашып кетіп, осылай жасадым.


The Milken conference is the US equivalent of Davos, but with a more serious business focus and the strong US government representation that Davos has never achieved.

Милкен конференциясы Давостың американдық баламасы болып табылады, бірақ онда Давос ешқашан қол жеткізе алмаған неғұрлым елеулі назар бизнеске аударылып және АҚШ үкіметі өкілдігі күшті көрсетілген.


Listening there to Trump’s key economic officials – Treasury Secretary Steven Mnuchin and Commerce Secretary Wilbur Ross – plus a galaxy of Congressional officials and business leaders, made clear that Trump’s election is only a temporary aberration.

Трамптың негізгі экономикалық лауазымды адамдарын (қаржы министрі Стивен Мнучин және сауда бойынша хатшысы Уилбур Росс) және Конгрестің бір топ лауазымды тұлғалары мен іскер көшбасшыларын тыңдағаннан соң, бір тұжырымдамаға келуге болады: Трамптың сайлануы тек уақытша аберрация болып табылады.


The US has taken a detour into a theme park of nationalist nostalgia, but it remains focused on the future and the benefits of globalization, not the costs.

АҚШ ұлтшылдық ностальгия тақырыбындағы паркке уақытша ғана жол бұрған, ал негізі олар әлі де жаһанданудың болашақтағы шығындары емес, пайдасына бет бүрған.


It was clear from the Milken conference that Trump will not deliver most of his domestic agenda.

Милкен конференциясында Трамптың ішкі саяси бағдарламасының көп бөлігін іске асырмайтыны анық болды.


The Rust Belt will not enjoy a surge of infrastructure spending.

«Тот белбеу» штаттары инфрақұрылым шығыстарының күрт өсуін көрмейді.


US relations with Mexico or China will not change much.

АҚШ-тың Мексика немесе Қытаймен қарым-қатынасы айтарлықтай өзгере қоймайды.


Trump’s main tax proposals will not get through Congress.

Трамптың негізгі салық ұсыныстары Конгресстен өте алмайды.


And Trump’s promise to “repeal and replace” Obamacare immediately after taking office is almost certain to give way, under public pressure, to “reform and repair.”

Ал Трамптың Obamacare бағдарламасын «жойып және ауыстыру» уәдесі бірден қызметке кіріскеннен кейін, қоғамдық қысыммен, «реформалау және жөндеу» уәдесіне жол берері де анық.


After this immersion in US pragmatism, my return to British politics was deeply depressing.

АҚШ прагматизмі туралы осындай әңгімеден кейін, менің британдық саясатқа қайта келуім терең депрессияға ғана апара алады.


Political paths that seemed parallel just a few months ago are now diverging.

Бірнеше ай бұрын ғана параллель көрінген саяси жолдар енді айырылуда.


While the US has taken only 100 days to see through Trump’s “alternative reality” (though perhaps not through Trump himself), almost nobody in Britain is even questioning the alternative reality of Brexit, despite the unexpected opportunity afforded by the June 8 election to avoid a self-destructive rupture from Europe.

АҚШ Трамптың «баламалы шындығын» (бәлкім Трамптың өзін емес) қабылдауына 100 күн өтті, ал Ұлыбританияда тіпті 8 маусымда орын алатын сайлау арқылы берілетін күтпеген мүмкіндікке қарамастан, ешкім өзін-өзі жоюға апаратын Еуропамен байланыс үзуін болдырмау үшін Брексит баламасы керектігі туралы ойланбайды да.


How might we explain the starkly different responses in American and British civil society to the dangerous flirtation with nationalist populism?

Біз ұлтшылдық популизммен қауіпті ойынға американдық және британдық азаматтық қоғамының түрлі жауабын қалай түсіндірсек болады?


In America, the immediate response to policies that were logically incoherent, economically dishonest, and diplomatically impossible to implement was an upsurge of opposition and debate.

Америкада, логикалық тұрғыдан үйлесімсіз, экономикалық тұрғыдан әділетсіз, және іске асыруы дипломатиялық тұрғыдан мүмкін емес болған саясатқа дереу оппозиция мен пікірталастардың өрлеуі арқылы жауап берді.


The Democrats showed unprecedented unity in Congress, television comedians provided even more effective opposition, millions of progressive voters took to the streets, media outlets launched relentless investigations, and the American Civil Liberties Union received $24 million within 24 hours of the administration’s attempt to bar Muslims from entering the country.

Демократтар Конгресте бұрын-соңды болмаған бірлікті көрсетіп, теледидардағы комедианттар одан да тиімді оппозицияны жасады, миллиондаған прогрессивті сайлаушылар көшелерге шықты, БАҚ тынымсыз тергеу істеріне кірісті, және Американың Азаматтық Бостандық Одағы мұсылмандарды елге кіргізбеу туралы әкімшілік шешімінен соң 24 сағат ішінде $24 млн жинады.


Трамптың Сотқар Америкасы


NEW YORK – Donald Trump has thrown a hand grenade into the global economic architecture that was so painstakingly constructed in the years after World War II’s end.

НЬЮ-ЙОРК – Дональд Трамп екінші дүниежүзілік соғысынан кейінгі жылдары мұқият салынған жаһандық экономикалық сәулет құрылымна қол гранатасын лақтырып жіберді.


The attempted destruction of this rules-based system of global governance – now manifested in Trump’s withdrawal of the United States from the 2015 Paris climate agreement – is just the latest aspect of the US president’s assault on our basic system of values and institutions.

Енді міне АҚШ-тың 2015 климат жөніндегі Париж келісімінен шығуы жаһандық басқарудың осы ережелерге негізделген жүйесін жою әрекетінің көрінісі, және АҚШ президентінің біздің негізгі құндылықтар мен мекемелер жүйесіне жасалған шабуылдың тек соңғы аспектісі болып табылады.


The world is only slowly coming fully to terms with the malevolence of the Trump administration’s agenda.

Әлем ақырындап Трамп әкімшілігінің күн тәртібіндегі жағымсыз шарттарға толық үйреніп келе жатыр.


He and his cronies have attacked the US press – a vital institution for preserving Americans’ freedoms, rights, and democracy – as an “enemy of the people.”

Ол мен оның жақтастары Американдықтардың бостандығы, құқықтары және демократияны сақтау үшін өмірлік маңызы бар мекеме - АҚШ БАҚ-на «халық жауы» деп шабуыл жасады.


They have attempted to undermine the foundations of our knowledge and beliefs – our epistemology – by labeling as “fake” anything that challenges their aims and arguments, even rejecting science itself.

Олар біздің білім мен наным негіздеріне, біздің гносеологиямызға олардың мақсаттары мен дәлелдеріне қарсы келген кез келген нәрсені «жалған» ретінде таңбалау арқылы нұқсан келтіруге де тырысты, тіпті ғылымнан да бас тартуға дайын болды.


Trump’s sham justifications for spurning the Paris climate agreement is only the most recent evidence of this.

Осының соңғы дәлелі ретінде климат жөніндегі Париж келісімінен бас тарту үшін Трамптың жалған негіздемесін атап кетуге болады.


For millennia before the middle of the eighteenth century, standards of living stagnated.

Он сегізінші ғасырдың ортасынан мыңжылдық бұрын өмір сүру стандарттары тоқырады.


It was the Enlightenment, with its embrace of reasoned discourse and scientific inquiry, that underpinned the enormous increases in standards of living in the subsequent two and a half centuries.

Кейіннен екі жарым ғасыр бойы өмір сүру деңгейінің зор артуына негіз салған дәлелді дискурс пен ғылыми зерттеуді алып келген Ағарту дәуірі болды.


With the Enlightenment also came a commitment to discover and address our prejudices.

Ағартумен қатар біздің қате түсініктерімізді анықтауға және шешуге міндеттеме де келді.


As the idea of human equality – and its corollary, basic individual rights for all – quickly spread, societies began struggling to eliminate discrimination on the basis of race, gender, and, eventually, other aspects of human identity, including disability and sexual orientation.

Адамдардың теңдігі және барлық адамның негізгі жеке құқықтары туралы идея тез тарады. Қоғамдар, жеке тұлғаның нәсілі мен жынысы тұрғысынан кемсітушілікті жоюға, ақыр соңында, тұлғаның басқа да аспектілеріне, оның ішінде мүгедектік және жыныстық көзқарасқа да қатысты кемсітушілікпен күресе бастады.


Трамп мұның барлығын кері өзгертуге ұмтылып жатыр.


His rejection of science, in particular climate science, threatens technological progress.

Оның ғылымнан, атап айтқанда, климат ғылымынан бас тартуы технологиялық прогреске қауіп төндіреді.


And his bigotry toward women, Hispanics, and Muslims (except those, like the rulers of Gulf oil sheikhdoms, from whom he and his family can profit), threatens the functioning of American society and its economy, by undermining people’s trust that the system is fair to all.

Ал әйелдер, латынамерикалық және мұсылмандарға қатысты фанатизмі (өзі және отбасысына пайдасы тиетін Парсы шығанағындағы мұнай билеушілері сияқты мұсылмандардан басқа) американдық қоғам мен оның экономикасының жұмыс істеуіне және адамдардың жүйенің барлығы үшін бірдей әділ деп сенуіне нұқсан келтіреді.


As a populist, Trump has exploited the justifiable economic discontent that has become so widespread in recent years, as many Americans have become downwardly mobile amid soaring inequality.

Популист ретінде, Трамп американдықтар өскен теңсіздікке қарсы белсенді бола бастап, соңғы жылдары кең тарай бастаған экономикалық наразылықты қолданды.


But his true objective – to enrich himself and other gilded rent-seekers at the expense of those who supported him – is revealed by his tax and health-care plans.

Бірақ оның шынайы мақсаты өзін қолдағандардың есебінен өзін және басқа да бай пайда іздегендерді байыту екені оның салық және денсаулық сақтау жоспарлары арқылы анықталды.


Trump’s proposed tax reforms, so far as one can see, outdo George W. Bush's in their regressivity (the share of the benefits that go to those at the top of the income distribution).

Трамп ұсынған салық реформалары, қазір көріп отырғанымыздай, регрестілігі бойынша Джордж Буштікінен асып түсеру анық (табыс бөлудің жоғарғы жағындағыларға түсетін пайданың үлесі бойынша).


And, in a country where life expectancy is already declining, his health-care overhaul would leave 23 million more Americans without health insurance.

Ал, өмір сүру ұзақтығы қысқарып жатқан елде, оның денсаулық сақтау бойынша өзгерістері 23 млн астам американдықтарды медициналық сақтандырусыз қалдырады.


While Trump and his cabinet may know how to make business deals, they haven’t the slightest idea how the economic system as a whole works.

Трамп және оның командасы іскерлік келісімдерді жақсы жасай білсе де, олар экономикалық жүйенің тұтас қалай жұмыс жасайтыны туралы мүлдем бейхабар болуы мүмкін.


If the administration’s macroeconomic policies are implemented, they will result in a larger trade deficit and a further decline in manufacturing.

Әкімшілік ұсынған макроэкономикалық саясат жүзеге асырылса, онда олар үлкен сауда тапшылығы және өндірістің одан әрі төмендеуіне әкеледі.


Трамптың Ресейге байланысты өткір мәселесі


WASHINGTON, DC – Shortly before taking office, US President Donald Trump took to Twitter to outline his vision for his country’s relationship with Russia.

ВАШИНГТОН – АҚШ президенті Дональд Трамп өз жұмысын атқаруға кіріспей тұрып, Туиттерде өз елінің Ресеймен қарым-қатынасы туралы көзқарасын айтып өткен еді.


“Having a good relationship with Russia is a good thing, not a bad thing,” he declared in one tweet.

«Ресеймен жақсы қарым-қатынаста болу жаман нәрсе емес, керісінше жақсы ой», - деді ол бір туитінде.


“When I am President,” he proclaimed in another, Russia and the US “will, perhaps, work together to solve some of the many great and pressing problems and issues of the WORLD!”

«Мен Президент болған кезде», - деп ол басқа бірінде жариялады, Ресей мен АҚШ «әлемнің көптеген үлкен және өзекті мәселелерін шешу үшін бірге жұмыс істейтін болады!».


Of course, Trump is not wrong to try to improve relations with Russia.

Әрине, Ресеймен қарым-қатынасты жақсартуға қатысты Трамптың ойында еш қателік жоқ.


(The last several US presidents all sought the same goal.)

(Соңғы бірнеше АҚШ президенттері осы бірдей мақсатқа ұмтылған).


But he must recognize that achieving that objective is not worth selling Russia’s pro-democratic activists down the river.

Бірақ ол осы мақсатқа қол жеткізуде Ресейдің демократияның белсенді жақтатушыларын сатудың қажеті жоқ екенін мойындау керек.


Russian President Vladimir Putin has effectively eliminated popular dissent in Russia.

Ресей президенті Владимир Путин Ресейдегі танымал диссиденттік козғалысты жойды десек болады.


In 2012, soon after Putin’s return to the presidency, the Duma enacted the so-called foreign agent law, which focused on silencing organizations that receive funding from abroad and engage in anything that can be labeled “political activity.”

2012 жылы Путиннің президенттік билікке оралғанынан кейін көп кешікпей, Дума шетелдік агенттерге қатысты заңын қабылдады, оның негізгі мақсаты шетелден қаржыландыруды алатын және «саяси белсенділік» деп аталатын кез келген нәрсеге қатысатын ұйымдардың үнін өшіру болды.


Since then, Russia’s government has unilaterally declared 88 organizations to be “foreign agents” – a term that sounds a lot like “spy.”

Содан бері Ресей үкіметі бір жақты тәртіпте 88 ұйымды «шетелдік агенттер» деп жариялады - бұл термин «шпион» сияқты естілетін болды.


The list includes a respected election-monitoring group, human-rights activists, pollsters, and even some scientific research groups.

Тізімге сайлауды бақылаумен айналысатын беделді топ, адам құқықтарын қорғаушылар, пікірталаскерлер, және тіпті кейбір ғылыми зерттеулер ұйымдары да енгізілген.


Their mandates vary, but the government’s message to them and others is clear: be critical of the Kremlin, and you will be silenced.

Оларға қойылған талаптар әртүрлі, бірақ үкіметтің олар мен басқа да адамдарға арналған хабарламасы анық: Кремльді сынасаң, сен де үнсіз қаласыз.


Russia’s government has taken several more steps to suppress dissent over the last five years, including labeling as “undesirable” several international organizations that have supported democracy activists and criminalizing Russian citizens’ involvement with them.

Ресей үкіметі соңғы бес жылда диссиденттік козғалысты басуға бірнеше қадамдар жасады, оның ішінде демократиялық белсенділерге қолдау көрсеткен бірнеше «халықаралық ұйымдарды» «жағымсыз» деп атап, онда ресейлік азаматтардың қатысуын қылмыстық іс деп санады.


It has also expanded the security agencies’ authority to track citizens’ online activities and curtail their right to free speech, while intensifying discrimination against LGBTQ+ individuals and persecuting religious groups.

Сондай-ақ, үкімет азаматтардың онлайн қимылдарын бақылау және олардың еркін сөйлеу құқығын шектеу үшін, сонымен бірге LGBTQ + тобындағы тұлғаларға қатысты кемсітуді күшейту және діни топтарды қудалау үшін қауіпсіздік органдарының өкілеттігін кеңейтті.


And Kremlin critics have been arrested and even assassinated.

Кремль сыншылары тұтқындалды, тіпті өлтірілді.


Such activities have apparently not fazed Trump.

Мұндай іс-әрекеттер, әрине, Трампты алаңдатпады.


Even after the detention of thousands of anti-corruption protesters in more than 100 cities across Russia in March, the Trump administration issued only a tepid statement.

Наурызда Ресейдің 100-ден астам қалаларында сыбайлас жемқорлыққа қарсы мыңдаған наразылық білдірушілер қамауға алынғаннан кейін де Трамп басқармасы тек бір суық мәлімдеме ғана жасады.


On his visit to Moscow the following month, Secretary of State Rex Tillerson mirrored this approach, eschewing the State Department tradition of meeting publicly with civil-society activists, despite urging from the US Congress.

Келесі айда орын алған Мәскеуге сапары барысында, Мемлекеттік хатшы Рекс Тиллерсон де АҚШ конгресі айтып жатса да, АҚШ Мемлекеттік департаментінің дәстүрге айналған азаматтық қоғам белсенділерімен кездесуінен бас тартып, бұл көзқарасты айқындады.


Trump and Tillerson, it seems, are fully willing to ignore the Kremlin’s repression of its opponents – not to mention its interference in America’s own democratic election, new evidence of which emerges almost daily – if it means avoiding uncomfortable conversations with Putin.

Трамп пен Тиллерсон, тіпті жаңа дәлелдері күнделікті пайда болып жатқан Америкадағы демократиялық сайлауларға араласуын қоспағанда, Путинмен ыңғайсыз талқылауларды болдырмау үшін Кремльдің қарсыластарын қудалауын елемеуді жөн көргендей.


They evidently believe that this approach has yielded results – most notably the fragile Syrian ceasefire that the US and Russia brokered in July.

Олар осы көзқарас нәтиже берді деп сенеді - әсіресе шілде айында АҚШ пен Ресей дәнекерші болып келіссөз жүргізген сириялық атысты тоқтату туралы әлсіз келісімді ескерсек.


Трамп долларды құрдымға кетірмек пе?


SANTA BARBARA – For nearly a century, the US dollar has been viewed as the financial world’s ultimate safe haven.

САНТА-БАРБАРА – Бір ғасырға жуық уақыт бойы АҚШ доллары қаржы әлемінің құтқарушысы қызметін атқарып келеді.


No other currency has promised the same degree of security and liquidity for accumulated wealth.

Одан басқа ешқандай валюта ен байлықтың қауіпсіздігі мен өтімділігін ондай деңгейде қамтамасыз ете алған емес.


In past times of trouble, skittish investors and prudent central banks have all piled into dollar-denominated assets, not least US Treasury bonds.

Қиын кезеңдерде үркек инвесторлар мен үнемшіл орталық банктер бар ақшасын доллар активіне, одан қалса АҚШ қазынашылығының облигацияларына ауыстырып қоятын.


Енді мұндай болмауы мүмкін.


US President Donald Trump’s chaotic administration has severely undermined confidence in the greenback.

АҚШ президенті Дональд Трамптың бейберекет әкімшілігі жасыл қағазға деген сенімді мүлде азайтып жіберді.


Since being inaugurated before a phantom crowd of millions, Trump has picked fights with one government after another, including allies like Australia and Germany.

Қиялдағы миллиондардың алдында инаугурациясы өткен соң Трамп түрлі елдердің басшыларымен, соның ішінде Австралия, Германия сияқты өз одақтастарымен араздасып қалды.


More recently, he has taken the world to the brink of nuclear war by locking horns with North Korean dictator Kim Jong-un.

Жақында ол Солтүстік Кореяның диктаторы Ким Чен Ынмен текетіресіп, жаһандық ядролық соғысты бастауға шақ қалды.


The dollar is about to face a serious test.

Долларды үлкен сынақ күтіп тұр.


Will global investors continue to put their money in a country whose leader loudly provokes the Hermit Kingdom with threats of “fire and fury,” or will they find financial refuge elsewhere?

Әлемнің инвесторлары жан-жағына кәрін шашқан «Дәруіш корольдығына» қаражаттарын сала бере ме, әлде олар басқа жақтан қаржылық пана таба ма?


Not since World War II has the safety of the dollar been in such doubt.

Екінші дүниежүзілік соғыстан бері доллар мұндай сенімсіз күйге түсіп көрмеген.


In the post-war period, America’s extraordinarily large and well-developed financial markets promised unparalleled liquidity.

Соғыстан кейінгі кезеңде АҚШ-тың аса ірі әрі жақсы дамыған қаржы нарықтары ерекше өтімділік танытты.


And because the US was the dominant military power, it could ensure geopolitical security, too.

Оның үстіне АҚШ үстем әскери держава болғандықтан, ол геосаяси қауіпсіздікті де қамтамсыз ете алатын.


No country was in a better position to supply safe and flexible investment-grade assets on the scale the global financial system required.

Бірде-бір ел АҚШ сияқты жаһандық қаржы жүйесі қажет ететіндей ауқымда қауіпсіз де икемді инвестициялық орта қалыптастыра алмайтын еді.


As New York investment strategist Kathy A. Jones told the New York Times in May 2012, “When people are worried, all roads lead to Treasuries.”

Нью-Йорктің инвестиция жөніндегі стратегі Кэти Джонс 2012 жылғы мамырда «Нью-Йорк Таймс» газетіне айтқанындай, «Уайымдаған жұрттың бәрі АҚШ қазынашылығына келеді».


The bursting of the US real-estate bubble in 2007 is a case in point.

Барлығы 2007 жылы АҚШ-тың жылжымайтын мүлік нарығындағы көпіршіктің жарылуынан басталды.


Everyone knew that the financial crisis and ensuing recession had started in the US, and that the country was to blame for a near-collapse of the global economy.

Қаржы дағдарысы мен ұзақ рецессияның АҚШ-та басталғанын жұрттың бәрі білді, және жаһан экономикасын құрдымға жіберуге шақ қалды деп Американы кінәлады.


And yet, even at the height of the crisis, a tidal wave of capital flowed into US markets, enabling the US Federal Reserve and Department of the Treasury to implement their response.

Сонда да, тіпті дағдарыстың ең ауыр кезеңінде капиталдың таудай толқындары АҚШ нарығына ағылып жатыр, соның арқасында АҚШ Федералдық резерві мен Қазынашылық департаменті дағдарысқа жауап қайтара білді.


In the last three months of 2008 alone, net US-asset purchases topped $500 billion dollars – three times more than what was purchased in the preceding nine months.

2008 жылдың үш айында ғана АҚШ-та 500 миллиард доллардың активтерін сатып алды, бұл – соның алдындағы тоғыз айдағы көрсеткіштен үш есе көп шама.


Far from depreciating, the dollar strengthened.

Доллар әлсіреудің орнына күшейе түсті.


Украинаның даму жолындағы жалғыз кедергі


KYIV – Ukraine’s capital abounds with signs of hope and anarchy.

КИЕВ – Украина астанасында үміт пен анархияның белгілері тұнып тұр.


The country has experienced an impressive economic turnaround, but corruption remains rife.

Бұл ел таңқаларлық экономикалық өсімге қол жеткізгенімен, мұнда жемқорлық айылын жимай тұр.


President Petro Poroshenko’s administration has stabilized public finances, but failed to rein in clientelism.

Президент Петр Порошенконың үкіметі мемлекеттік қаржы жүйесін тұрақтандыра алғанымен, клиентелизмді ауыздықтай алмады.


The question now is whether any judicial and legal reforms that Poroshenko undertakes can establish the conditions for strong, sustained economic growth.

Қазіргі мәселе «Порошенко қолға алып жатқан сот және құқықтық реформалар тұрақты экономикалық өсімге жол аша ала ма?» деген сұраққа барып тіреледі.


Since concluding a loan agreement with the government in March 2015, the International Monetary Fund has followed through with four substantial disbursements.

2015 жылғы наурызда Украина үкіметімен арада несие келісіміне қол қойғалы бері Халықаралық валюта қоры бұл елге төрт рет ірі көлемде қаражат берді.


But on a recent visit, IMF First Deputy Managing Director David Lipton warned that there are risks of Ukraine “going backwards.”

Бірақ жақында келген сапарында ХВҚ Басқарушы директорының бірінші орынбасары Дэвид Липтон Украина «кері кетуі мүмкін» деген қауіп бар екенін айтты.


Ukraine’s problems are not macroeconomic.

Украинаның мәселесі – макроэкономикалық мәселе емес.


The government’s current finance minister, Oleksandr Danyliuk, is an avowed free marketeer with a strong record of economic management, as was his predecessor, Natalie Jaresko.

Алдыңғы министр Наталья Яресько сияқты қазіргі қаржы министрі Александр Данелюк те - еркін нарықты барынша қолдайтын мықты экономикалық басшы.


According to the IMF, Ukraine’s public expenditures in 2014 totaled 53% of GDP, but had fallen to 40% of GDP by 2016.

ХВҚ-ның мәліметі бойынша, 2014 жылы Украинаның мемлекеттік шығындары ЖІӨ-нің 53 пайызын құраса, 2016 жылы бұл 40 пайызға төмендеген.


And in just one year, from 2014 to 2015, Ukraine slashed its budget deficit from 10% of GDP to a mere 2%.

Және 2014-2015 жылдардағы бір жылдың ішінде Украина бюджет дефицитін 10 пайыздан 2 пайызға дейін түсірді.


It is now on track to maintain a deficit of around 3% of GDP in the coming years.

Алдағы жылдары елдің бюджет дефициті 3 пайыздың төңірегінде болады деген болжам бар.


Moreover, thanks to improvements in the tax system, state revenues increased by 30% year on year in the first half of 2017, outpacing growth in expenditures.

Оның үстіне, салық жүйесін жетілдірудің арқасында 2017 жылдың бірінші жартысында жылдық есеппен алғанда мемлекеттік табыс 30 пайызға артып, шығындардың өсімін басып озды.


As a result, the government had a balanced budget in January-June.

Соның арқасында қаңтар-маусым аралығында екі жағы тең бюджет қалыптасты.


In April, the IMF projected that Ukraine’s public debt would stand at 91% of GDP at the end of 2017; but the government has already brought its debt down to 81% of GDP.

Сәуір айында ХВҚ биылғы жылдың соңына дейін Украинаның мемлекеттік қарызы ЖІӨ-нің 91 пайызы болады деп болжаған, ал үкімет қазірдің өзінде мемлекеттік қарызды ЖІӨ-нің 81 пайызына дейін төмендетті.


This progress will likely continue as growth strengthens and Ukraine’s currency, the hryvnia, appreciates.

Өсім жоғарылаған сайын және Украинаның ұлттық валютасы – гривна нығайған сайын бұл прогресс те қарқын ала түспек.


Ukraine owes much of its economic strength today to Valeriya Hontareva, the former chair of the central bank who cleaned up the banking sector over the past three years.

Украинаның бүгінгі экономикалық жетістігінің көбі - соңғы үш жылда банк секторын тазалап шыққан Орталық банктің бұрынғы төрайымы Валерия Хонтареваның арқасы.


Under Hontareva, the National Bank of Ukraine (NBU) shut down half of the country’s 180 banks, most of which were corrupt – if not outright criminal – operations.

Хонтареваның кезінде Украина Ұлттық банкі елдегі 180 банктің жартысын жауып тастады. Олардың көбі нашар жұмыс істеген, тіпті заңсыздықпен айналысқан десе болады.


And now that the restructuring is almost complete, lending is set to take off.

Қазір қайта құру процесі бітіп қалды десе болады.


Typically, when a country gets its domestic finances in order, its external finances improve, too.

Негізінде, егер мемлекет ішкі қаржы жүйесін реттесе, сыртқы қаржы жүйесі де жөнделе бастайды.


Әдеттен тыс жаңа қаржы-несие саясаты


NEW YORK – Financial markets are starting to get rattled by the winding down of unconventional monetary policies in many advanced economies.

НЬЮ-ЙОРК – Экономикасы дамыған көп елдің дәстүрлі емес ақша-несие саясаттарын тоқтатуы кесірінен қаржы нарықтары қожырай бастады.


The US Federal Reserve started phasing out its asset-purchase program (quantitative easing, or QE) in 2014, and began normalizing interest rates in late 2015.

АҚШ Федералдық резерві 2014 жылы активтерді сатып алу бағдарламасын (сандық жеңілдету немесе QE) біртіндеп тоқтатып, 2015 жылдың соңына қарай пайыздық мөлшерлемелерді қалыпқа келтіре бастады.


And the European Central Bank is now pondering just how fast to taper its own QE policy in 2018, and when to start phasing out negative interest rates, too.

Қазір Еуропа орталық банкі өзінің QE саясатын 2018 жылы жеделдетіп қысқартуды және кері пайыздық үстемелерді біртіндеп алып тастауды қарастырып жатыр.


Similarly, the Bank of England (BoE) has finished its latest round of QE – which it launched after the Brexit referendum last June – and is considering hiking interest rates.

Сол сияқты Англия банкі де былтыр маусым айында Брекзит референдумынан соң басталған соңғы QE-ін тәмәмдап, пайыздық үстемелерді көтеруді ойластырып жатыр.


And the Bank of Canada (BOC) and the Reserve Bank of Australia (RBA) have both signaled that interest-rate hikes will be forthcoming.

Канада банкі де, Австралияның резерв банкі де жуықты пайыздық үстемелерді өсіретінін тұспалдап айтты.


Still, all of these central banks will have to reintroduce unconventional monetary policies if another recession or financial crisis occurs.

Дегенмен, тағы бір рецессия немесе қаржы дағдарысы болған жағдайда бұл орталық банктердің бәрі дәстүрлі емес қаржы-несие саясатын қайта енгізуге мәжбүр болады.


Consider the Fed, which is in a stronger position than any other central bank to depart from unconventional monetary policies.

Жағдайы басқа орталық банктердің барлығынікінен әлдеқайда жақсы Федералдық резервтің дәстүрлі емес қаржы-несие саясатынан бас тартуын елестетіп көріңіз.


Even if its normalization policy is successful in bringing interest rates back to an equilibrium level, that level will be no higher than 3%.

Оның бір қалыпқа келтіру саясаты пайыздық мөлшерлемені лайықты деңгейге келтіре алған күннің өзінде оның көлемі 3 пайыздан аспауы мүмкін.


It is worth remembering that in the Fed’s previous two tightening cycles, the equilibrium rate was 6.5% and 5.25%, respectively.

Федералдық резервтің бұдан бұрынғы екі үнемдеу циклында лайықты деңгей мөлшері 6,5 және 5,25 пайыз болған.


When the global financial crisis and ensuing recession hit in 2007-2009, the Fed cut its policy rate from 5.25% to 0%.

Қаржы дағдарысынан соң рецессия басталған 2007-2009 жылдары Федералдық резерв үстеме мөлшерін 5,25 тен 0 пайызға дейін түсірген.


When that still did not boost the economy, the Fed began to pursue unconventional monetary policies, by launching QE for the first time.

Бұл да экономикаға жан бітіре алмаған соң Федералдық резерв дәстүрлі емес ақша-несие саясатына жүгініп, алғаш рет QE-ді қолға алған.


As the last few monetary-policy cycles have shown, even if the Fed can get the equilibrium rate back to 3% before the next recession hits, it still will not have enough room to maneuver effectively.

Мұның алдындағы қаржы-несие саясатының бірнеше циклы көрсеткеніндей, Федералдық резерв келесі рецессия басталғанға дейін тепе-теңдікті 3 пайызға жеткізе алған күнің өзінде оның тиімді маневр жасауына мүмкіндік аз болады.


Interest-rate cuts will run into the zero lower bound before they can have a meaningful impact on the economy.

Пайыздық үстеме экономикаға лайықты түрде ықпал ете бастағанға дейін 0 шамасына дейін құлдырайды.


And when that happens, the Fed and other major central banks will be left with just four options, each with its own costs and benefits.

Ал бұған жеткен кезде орталық банктің төрт жолы ғана қалады, ал бұлардың әрқайсының жақсы және жаман жақтары бар.


First, central banks could restore quantitative- or credit-easing policies, by purchasing long-term government bonds or private assets to increase liquidity and encourage lending.

Біріншіден, өтімділікті арттырып, несиелеуді ынталандыру үшін орталық банктер ұзақмерзімді үкіметтік облигациялар мен жеке активтерді сатып алып, сандық немесе кредиттік жеңілдету саясатын қолға алуы мүмкін.


But by vastly expanding central banks’ balance sheets, QE is hardly costless or risk-free.

Бірақ, орталық банктердің баланстары біршама кеңейетіндіктен, QE шығынсыз не тәуекелсіз болмасы анық.


Second, central banks could return to negative policy rates, as the ECB, BOJ, SNB, and some other central banks have done, in addition to quantitative and credit easing, in recent years.

Екіншіден, Еуропа орталық банкі, Жапония банкінің өткен жылдардағы әрекеттерін қайталап, орталық банктер сандық және кредиттік жеңілдетумен қоса кері ставкаларға қайта оралуы мүмкін.


But negative interest rates impose costs on savers and banks, which are then passed on to customers.

Бірақ кері ставкалар ақша сақтаушылар мен банктерге шығын әкеледі, ал бұл әрі қарай клиенттерге әсер етеді.


Трамптың ғаламдық күші


HONG KONG – Much effort has been expended to explain Donald Trump’s unexpected victory in the United States’ presidential election.

ГОНКОНГ – АҚШ президенттік сайлауында Дональд Трамптың күтпеген жеңісін түсіндіруге көп күш жұмсалған болатын.


But perhaps the simplest explanation is the most accurate: Trump’s opponents got played.

Бірақ, бәлкім, қарапайым түсіндіру ең дәл болып табылар: Трамп қарсыластарын ақымақтай алдады.


From former Secretary of State Hillary Clinton, who was by virtually all accounts the favorite to win, to the Republicans who opposed his candidacy, people vastly underestimated the US president-elect.

Іс жүзінде жеңіске лайықты болған бұрынғы мемлекет хатшысы Хиллари Клинтоннан бастап, өз кандидатурасына қарсы болған республиканшылдармен қатар барлық адамдар АҚШ сайланған Президентін жете бағаламады.


World powers, particularly in Asia, should not make the same mistake.

Әлемдік державалар, әсіресе Азиядағылар осындай қатені жасамауы қажет.


Now preparing to take power, Trump is using many of the same tactics he used during the campaign, prioritizing rallies over press conferences, weighing in on the US comedy show “Saturday Night Live” instead of focusing on, say, the escalating crisis in Syria.

Енді билікке келуге дайындалып жүрген Трамп сол тәсілдердің көбісін қайта қолданып жүр, мысалы, баспасөз конференцияларға қарағанда митингілерге көп көңіл бөліп, Сирияда ушығып бара жатқан дағдарысқа назарын аударудың орнына Трамп «Сенбі түні Live» АҚШ комедия шоуында пікірлерін айтуда.


Meanwhile, he is upending US diplomacy, perhaps most notably by taking calls from Philippine President Rodrigo Duterte and Taiwanese President Tsai Ing-wen.

Сонымен қатар, ол Филиппин Президенті Родриго Дутерте және Тайвань Президенті Цай Инвэнь қоңырауларын қабылдап, АҚШ дипломатиясын мүлдем өзгертіп отыр.


Rather than allowing Trump to shock the world yet again, we must learn to read him.

Трамп тағы да әлемді таңқалдырмай тұрып, біз оны түсінуді үйренуіміз керек.


The bottom line for anyone dealing with Trump is that he is the ultimate Machiavellian prince, operating almost exclusively on ruthless self-interest.

Трамппен айналысатын кез келген адам оның тек аяусыз өз мүддесі үшін ғана жұмыс істейтін, Макиавелли ханзадасындай екенін білуі керек.


According to Machiavelli, “the first opinion which one forms of a prince, and of his understanding, is by observing the men he has around him.”

Макиавелли айтуынша, «Ханзада жайында алғашқы пікірді жасау, және оның қандай адам екенін түсіну үшін айналасындағы бар адамдарды бақылау керек».


So, to determine Trump’s plans, we should start with his appointments.

Сондықтан, Трамп жоспарын анықтау үшін, біз оның тағайындаған адамдарынан бастауымыз керек.


Among Trump’s picks for national security, defense, and foreign policy positions, a pattern quickly emerges: all are Middle East and Russia specialists.

Ұлттық қауіпсіздік, қорғаныс және сыртқы саясаттағы лауазымдарға Трамп таңдауларының арасында ортақ жәйт тез анық болады: барлықтары Таяу Шығыс және Ресей бойынша мамандар болып табылады.


Trump, it seems, plans to reverse his predecessors’ approach of isolating Russia.

Трамп, оған дейін билікте болғандардың Ресейді оқшаулау әдісін кері бұруды жоспарлап отыр.


Instead, he will use Russia to help him manage the Middle East.

Оның орнына, ол Ресейді Таяу Шығысты басқаруға көмектесу үшін пайдаланады.


For Trump, who is first and foremost a businessman, letting a competitor take care of his enemies appears good for the bottom line.

Бірінші кезекте бизнесмен болған Трамп үшін, бәсекелесінің жауларымен айналасуы жақсы табыс әкелетін іс болады.


(It also perfectly complements his declared intention to charge US allies for protection.)

(Сондай-ақ, бұл АҚШ одақтастарынан қорғаныс үшін төлем аламын деген оның ниетін тамаша толықтырады).


It helps that Trump seems to have some affinity for Russian President Vladimir Putin, whom most US intelligence services believe intervened in the election to help Trump.

Трамптың Ресей президенті Владимир Путинмен жақындығы да көмектеседі, негізі АҚШ барлау қызметтері оның Трампқа көмектесу үшін сайлауға араласты деп сенеді.


Тұрғын үй дағдарысы: дежавю


CAMBRIDGE – The 2008-2009 financial crisis exposed a serious weakness in the global financial system’s architecture: an overnight market for mortgage-backed securities that could not handle the implosion of a housing bubble.

КЕМБРИДЖ – 2008-2009 жылдардағы қаржы дағдарысы әлемдік қаржы жүйесі архитектурасының осалдығын дәлелдеді: ипотекаға негізделген құнды қағаздардың бір түндік нарығы тұрғын үй көпіршігінің жарылғанын көтере алмады.


Some nine years later, that weakness has not been addressed adequately.

Арада тоғыз жыл өтсе де бұл олқылықтың орны толған жоқ.


When the crisis erupted, companies and investors in the United States were lending their extra cash overnight to banks and other financial firms, which then had to repay the loans, plus interest, the following morning.

Дағдарыс басталған тұста АҚШ-тағы компаниялар мен инвесторлар артық ақшаларын түн ішінде банктер мен басқа да қаржылық мекемелерге қарызға беріп, олар ертесінде таңертең несиелерін пайыздық үстемемен қосып қайтарып жүрген.


Because bank deposit insurance covered only up to $100,000, those with millions to store often preferred the overnight market, using ultra-safe long-term US Treasury obligations as collateral.

Депозиттерді сақтандыру жүйесі тек 100 мың долларға дейінгі сомаларды сақтандыратындықтан, миллиондаған доллары барлар АҚШ Қазынашылығының өте сенімді ұзақмерзімді облигацияларын кепіл ретінде пайдаланып, қаражатын бір түндік нарыққа салуға құлықты болды.


But overnight lenders could command even higher interest rates if they took as collateral a less-safe mortgage pool, so many did just that.

Бірақ, бір түнде ақша тапқыштар қаупі жоғарылау ипотекалық несие пулын таңдаса, пайыздық үстемені көбірек алады. Көпшілігі осы жолды таңдады да.


Soon, America’s red-hot housing market was operating as a multi-trillion dollar money market.

Сөйтіп, Американың қатты қызып кеткен жылжымайтын мүлік нарығы триллиондаған доллар ақша нарығына айналып шыға келді.


It soon became clear, however, that the asset pools underpinning these transactions were often unstable, because they comprised increasingly low-quality mortgages.

Кейіннен осы транзакциялардың артында тұрған активтер пулының тұрақсыздығы белгілі бола бастады, себебі олардың құрамындағы сапасы төмен несие көлемі арта бастады.


2009 жылы компаниялар абдырап қалды.


They balked at the idea of parking their cash overnight, with mortgage pools as collateral.

Олар ипотекалық несиелерді кепіл ретінде беріп, ақшаларын бір түнге қалдыру идеясынан бас тарта бастады.


This left the financial system, which had come to depend on that cash, frozen.

Сол қолма-қол ақшаға тәуелді болып қалған қаржы жүйесі тоқтады.


Lending dried up, fear intensified, and the economy plunged into recession.

Несиелеу азайды, үрей күшейді, ал экономика рецессияға қарай сырғыды.


That experience has prompted efforts to make the financial system safer.

Осыдан кейін қаржы жүйесін қауіпсіздендіру қажеттігі туындады.


One key objective is to ensure that mortgage-pool lenders will be repaid, thereby discouraging them from running off at the first sign of trouble.

Мұндағы бір негізгі мақсат – ипотекалық пулға несие берушілер ақшасы қайтарылатынына сенуі керек, сонда ғана олар қиындық туа қалса қаша жөнелмейтін болмады.


It seems likely that this objective can be achieved if one or two banks fail.

Екі банктің біреуі құрдымға кеткенде ғана бұл мақсатқа жету мүмкін болған сияқты.


But if an economy-wide financial event triggers the simultaneous collapse of multiple financial firms, all bets are off.

Бірақ егер бүкіл экономиканы қамтитын қаржылық оқиға көп қаржы фирмасын бір мезетте күйретсе, онда барлығы бітті деген сөз.


Бұл – нашар жаңалық.


After all, the housing market overheats every decade or two.

Негізінде, жылжымайтын мүлік нарығы әр он-жиырма жыл сайын «қызып» тұрады.


If the system is stable enough, it can cool off without catastrophe.

Егер жүйе тұрақты болса, ол ешқандай дүрбелеңсіз-ақ қалпына келеді.


Now, however, the trillion-dollar overnight repo market in housing mortgages is so large that, when the housing market retreats, financial stability could be threatened.

Алайда, қазір триллион долларлық бір түндік ипотекалық репо нарығы ұлғайғаны сондай, тұрғын үй нарығы кері шегініс жасаса, қаржылық тұрақтылыққа қауіп төнуі мүмкін.


Трамп және баспасөз бостандығының қайта өркендеуі


NEW YORK – US President Donald Trump’s administration has shocked the mainstream press by bullying news outlets and unabashedly trafficking in “alternative facts” (also known as lies).

НЬЮ-ЙОРК – АҚШ президенті Дональд Трамптың әкімшілігі БАҚ-қа қысым көрсету және ұялмай «балама фактілерді» (өтірік сөз ретінде белгілі болған) қолдануымен жетекші баспасөз құралдарын дүр сілкіндірді.


But Trump’s challenge to the media status quo may not be an entirely bad thing: journalists now have an opportunity to root out the bad habits associated with cozying up to those in power.

Бірақ БАҚ мәртебесінің статус-квосына Трамптың салған сынағы мүлдем жаман нәрсе емес: журналистерде енді биліктегілерге жақтасатын жаман әдеттерінен мүлдем құтылу мүмкіндігі бар.


Trump’s chief strategist, Stephen Bannon, drew gasps recently when he told the New York Times that the news media represent “the opposition party.”

Трамптың бас стратегі Стивен Бэннон, жақында New York Times басылымына БАҚ «оппозициялық партия» болып табылады деп айтқан кезде көпшілікті таңқалдырды.


Bannon may have wanted to disorient his interlocutors, but he also inadvertently reminded them of the adversarial role they are meant to play.

Мүмкін Бэннон өз сұхбаттастарын бағыттан адастырғысы келген шығар, бірақ ол сондай-ақ қарсыласының негізгі рөлін кездейсоқ естеріне салды.


In a healthy democracy, the press helps citizens hold the government accountable, by vigorously interrogating official policies and behavior.

Салауатты демократияда, баспасөз жігерлі түрде ресми саясат пен істерді анықтау арқылы азаматтарға мемлекеттен есеп алып, жауапкершілікке тартуға көмектеседі.


Unfortunately, it has been decades since America had that kind of news media.

Өкінішке орай, Америкада осындай БАҚ болғанына ондаған жыл болды.


Instead, the press has allowed multiple presidential administrations to spoon-feed it information.

Оның орнына, баспасөз құралдары бірнеше Президент әкімшілігіне өздеріне ақпаратты дайындап беріп отыруына мүмкіндік берген.


News organizations in the United States have prioritized access to the corridors of power above all else, even when access is conditioned on avoiding uncomfortable questions or accepting evasive answers.

Америка Құрама Штаттарында жаңалық ұйымдары билік коридорларына қол жеткізуді ең басты мақсат ретінде қарастырды, тіпті ол қол жеткізу ыңғайсыз сұрақтарды болдырмау немесе жалтақ жауаптарды қабылдау тәрізді шарттармен келсе де.


When “access journalism” leads senior editorial decision-makers to identify with political elites, explaining the government’s thinking to the public becomes their primary purpose.

«Қолжетімділік журналистикасы» болған жағдайда редакция басшылығы өзін саяси элитамен бірге деп санап, жұртшылыққа үкіметтің идеяларын түсіндіру олардың негізгі мақсатына айналады.


Combine that with cuts to news budgets, and political coverage becomes a mere endless cycle of sound bites from politicians and their surrogates – not unlike a dedicated sports channel covering a football season.

Жаңалықтар бюджеттерінің қысқаруын осыған қоссақ, саяси жаңалықтар әлде бір футбол маусымын қамтитын арнайы спорттық арна тәрізді болып, тек саясаткерлер мен олардың суррогаттарының мәлімдемелерінің шексіз қайталау цикліне айналады.


Even the more meticulously factual media outlets have, in recent decades, confined their coverage to a narrow range of topics that tend to confirm the political establishment’s self-serving narratives.

Тіпті деректерді аса мұқият тексеретін ақпарат құралдары соңғы онжылдықта тақырыптар тар ауқымына көшкен, ал мұндай жағдайдың саяси истеблишментке өте ыңғайлы болғаны рас.


Because they had exposed themselves only to elite perspectives, members of the mainstream media were initially blindsided by the fact that many Americans who had previously voted for Barack Obama in 2008 and 2012 either stayed home or voted for Trump in 2016.

Тек элиталық көзқарасқа қызыққан БАҚ мүшелері бастапқыда бұрын 2008 және 2012 жылы Барак Обамаға дауыс бергенін көптеген американдықтар 2016 жылы үйінде қалған, немесе Трамп үшін дауыс берді деген фактіден аң-таң болған.


But no calamity better captures the dangers of a press corps too beholden to power than the invasion of Iraq, a cataclysmic blunder whose ghastly knock-on effects afflict the Middle East, as well as Europe, to this day.

Бірақ бірде-бір апат баспасөз корпусының билікпен тым жақын байланысының қаупін Иракқа басып кіруге қарағанда айқын көрсетпейді, бұл қатаң қателіктің жан түршігерлік дүмпу-әсері осы күнге дейін Таяу Шығыс, сондай-ақ Еуропаны азаптауда.


In the lead-up to the invasion, George W. Bush’s administration assiduously courted journalists at mainstream liberal and conservative news outlets, who then helped it win public support by disseminating what turned out to be false claims about weapons of mass destruction (WMD).

Басып кірудің алдында Джордж Буштың әкімшілігі негізгі либералдық және консервативтік жаңалық агенттіктерінің журналистерін бағып-күтіп жүрген, олар жаппай қырып-жою қаруы туралы кейін жалған болып табылған шағымдарды таратып, халықтың қолдауын алуға көмектескен.


In the US, the only mainstream media organization that ran consistently skeptical articles about the case for war was the Knight Ridder group (which has since been acquired by McClatchy).

АҚШ-та, соғысты қолдау туралы скептикалық мақалалар шығарып жүрген басылым тек Knight Риддер тобы болды (кейін оны McClatchy компаниясы сатып алды).


As reporters Warren Strobel and Jonathan Landay later explained, their middle-tier news service was not granted top-level access, so they had to rely on sources from inside the intelligence community, who forthrightly pointed out the flaws in the Bush administration’s claims.

Репортерлер Уоррен Стробел мен Джонатан Лэндей кейінірек түсіндіргендей, олардың орта деңгейлі жаңалықтар қызметі жоғары деңгейдегі ақпаратқа қол жеткізе алмады, сондықтан олар Буш әкімшілігінің талаптарының кемшіліктерін көрсете білген барлау қоғамдастығының ішіндегі ақпарат көздеріне сүйенді.


Journalistic truth telling thrives when there is no need to nurture access.

Қол жеткізу, рұқсат алу қажеттілігі жоқ кезде журналистік шындықты айту өркендей түседі.


The Trump administration is already shutting the door on some media mainstays, with CNN the most prominent example.

Трамп әкімшілігі қазірдің өзінде негізгі БАҚ алдында есікті жабуда, ең көрнекті мысалы ретінде CNN атап өтуге болады.


Trump’s media handlers may be hoping that they can demand compliance as a condition for renewing access.

Трамптың медиа бойынша жауапты көмекшілері оларға қол жеткізуді жаңарту шарты ретінде бағынуды талап ете аламыз деп үміттенетін болуы мүмкін.


Tax Reform and Budget Deficits in America

Америкадағы салық реформасы мен бюджет дефициті


CAMBRIDGE – The Republican Party’s leaders in the United States House of Representatives have been hard at work for more than a year designing a major reform of personal and corporate taxes.

КЕМБРИДЖ – АҚШ-тың өкілдер палатасындағы Республикалық партия мүшелері бір жылдан астам уақыт жеке және корпоративтік салыққа реформа енгізу жобасын әзірлеп жатыр.


With an election looming in 2018, the House Republicans are determined to deliver a reform package and send it to the Senate for enactment.

2018 жылғы сайлау да таяп қалғандықтан, өкілдер палатасындағы республикалық партия мүшелері реформалар пакетін мақұлдап, сенатқа жіберуге дайын отыр.


This reform will be very different from the last major tax overhaul enacted back in 1986.

Бұл реформа 1986 жылы өткізілген соңғы ірі реформадан әлдеқайда өзгеше болмақ.


The Tax Reform Act of 1986 focused on the personal income tax, lowering the top rate from 50% to 28% and cutting rates for lower-income taxpayers.

1986 жылғы «Салық реформасы» Акті жеке табыс салығына көп көңіл бөлді, ең жоғарғы мөлшерді 50 пайыздан 28 пайызға төмендетіп, әсіресе табысы төмен салық төлеушілерге түсетін салмақты жеңілдетті.


The revenue loss was offset by changes in tax deductions and other accounting rules, producing a reform that was revenue neutral at each income level, even without taking into account the effects of lower tax rates on increasing economic growth and taxable incomes.

Азайған кірістің орны салық шегерімдерін және басқа да бухгалтерлік ережелерді өзгерту есебінен толтырылды. Салықтың төмендігі экономикалық өсімге түрткі болып, халықтың табысы ұлғайды, сөйтіп, бұл реформа табыс деңгейі әртүрлі адамдардың барлығына бірдей әсер етті.


In the 30 years since 1986, the tax rates for high-income taxpayers rose significantly, from 28% to 39.6%, with an extra 3.8% tax on these taxpayers’ investment income.

1986 жылдан бергі 30 жыл ішінде табысы жоғары адамдардың салығы 28 пайыздан 39,6 пайызға дейін едәуір өсті, бұған инвестициялық табысқа салынатын 3,8 пайыз салықты тағы қосыңыз.


A detailed study by the Congressional Budget Office (CBO) of taxes between 1979 and 2013 concluded that while the effective tax rate fell in every quintile of the income distribution, it rose well above that 35-year average for taxpayers in the top 1% of the income distribution.

Конгрестің бюджет кеңсесі 1979-2013 жылдар аралығындағы салықтарды жан-жақты зерттей келе табысы әртүрлі топтардың әрбір квинтилінде тиімді салық мөлшерлемесінің төмендегенін, табысы ең жоғары 1 пайыз халықтың салығы 35 жылдық орташа көрсеткіштен 1 пайызға өскенін анықтады.


The House Republican plan would cut the top tax rate back to 30% or lower, with comparable reductions for those now facing lower tax rates.

Өкілдер палатасының республикашылдары ең жоғары салық мөлшерін қайтадан 30 пайызға түсіріп, қазір төменірек салық төлеп жатқандардікімен салыстырғанда олардың төлемдерін біршама азайтпақ.


The new tax law might also follow the Canadian example and eliminate the estate tax, while imposing a tax on capital gains accrued before the taxpayer’s death.

Жаңа салық заңы Канада үлгісін көшіріп, жылжымайтын мүлік салығын алып тастап, оның орнына азамат қайтыс болғанға дейін жинаған капитал табысына салық енгізуі мүмкін.


To offset some of the resulting revenue loss, the new law might eliminate tax deductions for state and local taxes, and tax some of the fringe benefits that are currently excluded from taxable income.

Азайған кірістің орнын толтыру үшін штат пен жергілікті салық шегерімдерін алып тастап, бүгінде салық салатын табыстың санатында жоқ кей кіріс түрлеріне жаңа салық енгізуі мүмкін.


The new tax law is also likely to boost domestic corporate investment by changing the tax treatment of the profits of US corporations’ foreign subsidiaries.

Сонымен бірге, жаңа заң АҚШ корпорацияларының шетелдегі еншілес кәсіпорындарына қатысты салық режимін өзгерту арқылы ішкі корпоративтік инвестицияны да арттыра түсуі мүмкін.


Under current law, a subsidiary pays tax on profits to the government of the country where those profits are earned.

Қазіргі заң бойынша, еншілес кәсіпорындар тапқан табысынан түскен салықты өздері орналасқан мемлекеттің үкіметіне төлейді.


It can then invest the after-tax profits anywhere in the world outside the US.

Содан кейін олар салық салынғаннан қалған табыстарын АҚШ-тан басқа кез келген елге сала алады.


But if it brings those funds back to the US to invest or pay dividends to shareholders, it must pay the full US corporate tax rate, with a credit for the tax already paid to the foreign government.

Ал егер олар бұл ақшаны инвестиция не акционерлеріне дивиденд ретінде АҚШ-қа әкелетін болса, онда олар шетел үкіметіне төлеген салығын есепке ала отырып АҚШ-тың корпоративтік салығын төлеуге тиіс.


This penalty on repatriating funds causes US firms to leave those after-tax profits abroad.

Осы талаптың кесірінен америкалық компаниялар салық салынғаннан кейінгі табыстарын шетелде қалдыруды қолай көріп келген.


The US Treasury estimates that American subsidiaries’ offshore investments stand at more than $2.5 trillion.

АҚШ Қазынашылығының есептеуі бойынша америкалық компаниялардың еншілес кәсіпорындарының оффшордағы инвестициясының көлемі 2,5 триллион долларға жуық.


This method of taxing the profits of foreign subsidiaries is unique to the US.

Шетелдегі еншілес кәсіпорындарға салық салу үрдісі АҚШ үшін таңсық болып отыр.


Дауыс беру технологияларының күңгірт жағы


NEW YORK – According to an unpublished “kitchen table survey,” conducted before last November’s presidential election in the United States, approximately 95% of the predominantly Hispanic members of one of America’s largest domestic unions preferred the Democratic candidate Hillary Clinton to her Republican opponent Donald Trump.

НЬЮ-ЙОРК – Америка Құрама Штаттарында, өткен жылдың қараша айындағы президент сайлауы алдында жүргізілген, жарияланбаған «ас үстелі сауалнамасы» бойынша, негізі латынамерикалық болған Американың ең ірі кәсіподақ мүшелерінің шамамен 95%-ы республикашыл Дональд Трампқа қарағанда, Демократиялық партиядан болған үміткер Хиллари Клинтонды қолдаған.


Yet less than 3% of that union’s members actually planned to vote.

Дегенмен, бұл кәсіподақ мүшелерінің тек 3%-ы ғана нақты дауыс бермек болған.


Бар себебі экономикаға келіп тіреледі.


For most of the people surveyed, the costs of voting – including lost wages from time off work, transport to the polling station, and the need to secure proper identification (such as a driver’s license or passport) – were simply too large.

Сауалнамада қатыстқан адамдардың көпшілігі үшін, дауыс беруге кеткен шығындар - жұмыстан сұранып кеткені үшін төленбейтін жалақы, сайлау учаскелеріне көлікпен жету және жүргізуші куәлігі немесе паспорт сияқты тиісті құжаттың болуы - тым жоғары болды.


This reflects a broader trend in the US, with poor Americans often unable to participate fully in their country’s democracy.

Бұл жағдай АҚШ-тағы кеңірек үрдісті көрсетеді: кедей американдықтар елінің демократиялық шараларында жиі толық қатыса алмай жатады.


According to the US Census Bureau, fewer than half of eligible adults with family incomes of less than $20,000 per year voted in the 2012 presidential election, whereas voter participation among households with incomes of more than $75,000 was 77%.

Ал АҚШ-тың халық санағы жөніндегі бюросы бойынша, 2012 жылғы президенттік сайлауға жылына табатын табысы 20,000 доллардан кем отбасылардағы ересектер санының жартысы ғана, ал табысы $ 75,000 астам үй шаруашылықтарының 77%-ы қатысты.


In the 2014 midterm election, the think tank Demos reports, 68.5% of people in households earning less than $30,000 per year didn’t vote.

Demos талдау орталығы 2014 жылғы аралық сайлауда, табатын табысы жылына $ 30,000 кем болған отбасылардағы адамдардың 68,5%-ы дауыс берген жоқ деп хабарлайды.


Бұл күрделі мәселе болып табылады.


But the proposals most often put forward to address it have serious drawbacks.

Бірақ көбінесе ұсынылатын шешу жолдарының елеулі кемшіліктері де бар.


The proposed solutions typically focus on digital technology, which many claim would boost voter participation, by lowering the costs of voting.

Ұсынылған шешімдерде әдетте сандық технологияларға бас назар аударылады, себебі көпшілік олар арқылы дауыс беру шығындарын төмендете отырып, сайлаушылардың қатысу пайызын арттыруға болады деп санайды.


For example, mobile apps have been touted as a means to boost voter turnout: people could vote at their convenience, whether in the break-room at work or from the comfort of their own home.

Мысалы, ұялы бағдарламалар сайлаушылардың келу мен қатынасуын арттыратын құрал ретінде жарнамаланады: адамдар өздеріне ыңғайлы уақытта, жұмыстағы демалыс бөлмесінде немесе өз үйінде дауыс бере алады.


Идея, сөзсіз, тартымды және қызық болып көрінеді.


In Estonia, which is widely considered to be a leader in the use of voting technology, almost one-quarter of all votes in the 2011 parliamentary election were cast online.

Дауыс беруде технологияларды пайдалану бойынша көшбасшы болып саналатын Эстонияда 2011 жылы, парламенттік сайлауда жиналған барлық дауыстың шамамен төрттен бірі онлайн жіберілген еді.


Yet the actual impact of such technology on voter participation remains dubious.

Дегенмен, сайлаушылардың қатысуына осындай технологияның нақты әсері күмәнді болып қалуда.


Although the rate of online voting in Estonia increased by nearly 20% between the 2007 and 2011 elections there, overall voter turnout increased by fewer than two percentage points (from 61.9% to 63.5%).

Эстонияда онлайн дауыс беру үлесі 2007 және 2011 жылдардағы сайлаулар арасында шамамен 20% -ға өскенімен, жалпы сайлаушылардың қатысуы тек екі пайыздық тармаққа ғана өсті (61,9% -дан 63,5% -ға дейін).


This suggests that online voting may simply encourage regular voters to change how they cast their ballots, rather than encouraging additional voters to participate.

Бұл онлайн дауыс беру, тұрақты түрде қатысатын сайлаушыларды дауыс беру жолын өзгертуге ынталандыру мүмкін, бірақ сайлауға қатысатын адамдар санының артуына көмектеспейтінін көрсетеді.


But voting technology may not just be ineffective; it could actually be damaging.

Бірақ дауыс беру технологиясы тиімсіз ғана бола тұрмай, ол тіпті зиянды да болуы мүмкін.


Such technology doesn’t reduce costs only for voters; it also reduces costs for the state, making it easier than ever to conduct elections.

Мұндай технология сайлаушылар үшін ғана емес, мемлекет үшін шығындарды азайтып, сайлауды өткізу бұрынғыдан да оңай болады.


The risk is that lower costs would encourage more frequent elections and referenda, thereby undermining the efficiency of government.

Осындай төмен шығындар сайлаулар мен референдумдарды жиі өткізуге апарып, осылайша үкіметтің басқару тиімділігіне нұқсан келтіруі де мүмкін.


ATLANTA – Despite his seemingly limitless capacity for vindictiveness, it would be a mistake to interpret US President Donald Trump’s decision to withdraw the security clearance of former CIA director John Brennan as only his latest vendetta for lèse-majesté.

АТЛАНТА – Шектен тыс кекшілдігіне қарамастан, АҚШ президенті Дональд Трамптың Орталық барлау басқармасының бұрынғы директоры Джон Бреннанды құпия ақпаратқа қол жеткізу құқынан айыруын оны кемсітіп, өш алу әрекеті деп қана қарасақ, қателесеміз.


True, Brennan has all but labeled Trump and his behavior, including his Russian connections, a national security threat.

Расымен, Бреннан Трампты және оның іс-әрекетін, соның ішінде оның Ресеймен байланысын “ұлттық қауіпсіздікке төнген қатер” деп атағаны рас.


But Trump’s move is more than personal payback.

Дегенмен, Трамптың шешімі – жеке кек алу емес.


As the most recent blow in his two-year-long attack on the intelligence community, his slap at Brennan is a harbinger of more to come as he tries to bring his espionage agencies to heel.

Екі жыл бойғы барлау қауымдастығына жасап келе жатқан шабуылдардың ең соңғысы, Бреннанды “шапалақпен ұруы” – бұдан да басқа әрекеттердің басы сияқты, себебі ол барлау агенттіктерін өз бақылауына алуға тырысып жатыр.


More ominously for the health of the democracies of the West, other populists are following Trump’s example.

Бұл Батыс елдеріндегі демократияларға “жұғып”, басқа популистер де Трамптың үлгісін қайталап жатыр.


In Europe, a variety of right-wing parties, having now found themselves in power, are taking on former government antagonists, who have monitored and policed their extremism for decades.

Еуропада түрлі оңшыл партиялар билікке келіп, ұзақ жылдар бойы бұлардың экстремистік саясатын бақылап, шектеп отырған үкіметтің қарсыластарына шүйлігіп келеді.


In Austria, the country’s populist leaders have been intimidating, muzzling, and purging the country’s intelligence services.

Австрияда популист басшылар елдің барлау қызметін кемсітіп, көгендеп, “тазалап” жатыр.


In February, on orders from the populist interior minister, Austrian police raided the country’s main intelligence agency – the very organization charged with monitoring right-wing extremism.

Ақпан айында популист Ішкі істер министрінің пәрменімен Австрия полициясы оңшыл экстремистердің өздерін бақылауға тиіс барлау агенттігіне тінту жүргізген.


(It should be recalled that the Freedom Party, the coalition partner in Austrian Chancellor Sebastian Kurz’s government, was founded by ex-SS officers).

(Австрия канцлері Себастьан Курц үкіметіндегі коалициялық әріптес – “Еркіндік” партиясын бұрынғы SS офицері құрғанын да айта кету керек).


And what was the pretext for the raid and subsequent demotion of senior Austrian intelligence officials?

Сонда, рейд жүргізіп, барлау басшыларының қызметін төмендетуге не себеп болды деп ойлайсыз?


That the agency was running an operation aimed at harming North Korea.

Себеп – барлау агенттігі Солтүстік Кореяға зиянын тигізетін операция жүргізіп жатыпты.


No doubt, Trump wishes that he could pull off such a stunt, and both halt the investigation of him led by Robert Mueller and bring to heel all of the US intelligence agencies.

Әрине, Трамп Роберт Мюллер бастаған екі тергеуді тоқтатып, АҚШ-тың барлық барлау мекемелерін уысына алатын ерекше трюк жасауды қалайды.


A fan of strongman leaders who “get it done,” Trump admires diktats and brazen contempt for legal processes.

Қатаң басшыларды жақсы көретін Трамп заңды процестерге менменсіне қарайтын диктаторларды қадір тұтады.


He almost certainly will pay even closer attention as the intelligence-fueled investigations into his presidential campaign’s possible collusion with Moscow in 2016 close in on him.

2016 жылғы президент сайлауы науқанын тергеп жатқан барлаушылар Трампқа жақындаған сайын ол барлау ұйымдарына көбірек шүйліге беретіні анық.


It is this combination of self-interest and contempt for law that makes Trump’s revocation of the Brennan’s security clearance so troubling.

Осындай жеке мүдделер мен заңға деген жеккөрушілік қосылғандықтан, Бреннанды құпия ақпаратқа қол жеткізу құқынан айыру процесі ауыр болды.


The regulations governing clearances are straightforward: the president has the power to deny access to official secrets if someone is found to have compromised classified information or is at risk of doing so.

Құпия ақпаратқа қатысты ережелер анық. Егер президент әлдекім мемлекеттік құпияны жариялап не соған оқталып жүр деп шешсе, онда оның мемлекеттік құпияға қолжетімділігін шектей алады.


By all accounts, Brennan has done nothing of the sort.

Қай жағынан қарасақ та, Бреннан мұндай ештеңе істеген жоқ.


In fact, Trump admits that. Buried in the explanatory word salad that accompanied the revocation of Brennan’s security clearance, the White House claimed that Brennan’s “erratic” behavior was the cause.

Шындығында, мұны Трамп та мойындап отыр. Ақ үй Бреннанды құпияға қол жеткізу құқығынан айырудың себебін ұзақ-сонар қойыртпақ сөйлеммен түсіндірді, одан белгілі болғаны – шешім қабылдауға Бреннанның “құбылмалы” мінез-құлқы себеп.


That accusation would be laughable if it wasn’t so serious.

Егер бұл осыншалық салмақты шешім болмағанда, тағылған айыпқа күліп алуға да болар еді.


Дүниежүзілік сауда ұйымы қайта бас көтере ме?


NEW DELHI – For too long, the World Trade Organization has languished, to lift a reference from T.S. Eliot, by the “waters of Leman” (Lake Geneva).

НЬЮ-ДЕЛИ – Т.Элиоттың сөзімен айтсақ, Дүниежүзілік сауда ұйымы ұзақ уақыттан бері «Леманның суында» (Женева көлі) қалқып жүр.


Once the world’s preeminent multilateral trade forum, the WTO has been steadily marginalized in recent years, and recent rebukes of globalization, such as the United Kingdom’s Brexit vote and the election of Donald Trump as US president, suggest that this trend will accelerate.

Бір кездері әлемдегі ең мықты көпжақты сауда форумы болған ДСҰ соңғы жылдары біртіндеп оқшауланып барады, және Ұлыбританиядағы Брекзит референдумы, АҚШ-та Дональд Трамптың президент болып сайлануы сияқты жаһандануға қарсы шабуылдар бұл трендтің жылдамдай түсетінін аңғартады.


But these outcomes may actually have the opposite effect, owing to three key developments that could enable the revival of the WTO – and of the multilateralism that it embodies.

Бірақ ДСҰ-ның қайта бас көтеруіне мүмкіндік беретін басты үш өзгеріс және ұйымның көпжақты сипаты ақыр соңында мүлде басқа нәтижелерге алып келуі мүмкін.


The first development is the decline of alternative trade arrangements.

Бірінші өзгеріс – балама сауда механизмдерінің азаюы.


The WTO reached its peak in the early 2000s, a few years after the Uruguay Round of global trade negotiations concluded, and a time when more countries – most notably China – were acceding to the organization.

Ғаламдық сауда бойынша келіссөздердің Уругвай кезеңі аяқталғаннан бірер жыл өткен соң, Қытай сияқты көптеген елдер мүшелікке өте бастаған 2000-жылдардың басында ДСҰ өзінің шарықтау шегіне жеткен.


But major trade players like the United States and the European Union subsequently shifted their focus from multilateral trade agreements to bilateral, regional, and mega-regional deals.

Бірақ АҚШ, Еуроодақ сияқты саудадағы басты ойыншылар кейіннен көпжақты сауда келісімдерінен бас тартып, екіжақты, аймақтық, мега-аймақтық жобаларға ойыса бастады.


The mega-regionals – namely, the Trans-Pacific Partnership (TPP) and the Transatlantic Trade and Investment Partnership (TTIP) – posed a particularly grave threat to the WTO.

Әсіресе, Транс-тынықмұхиттық әріптестік (ТРР), Трансатлантикалық сауда және инвестиция әріптестігі (ТТІР) сияқты мега-аймақтық жобалар ДСҰ-ға үлкен қатер төндірді.


Yet those are precisely the deals that the Trump administration is rejecting, or at least postponing.

Ал қазір Трамп әкімшілігі дәл осы келісімдерден бас тартып, не оларды кейінге қалдырып жатыр.


European integration had a similar impact on the WTO, as it provided an alternative platform for managing intra-European trade.

Еуропадағы интеграция құрлықтың өз ішіндегі сауданы реттеуде балама платформа ұсынғандықтан, ол да ДСҰ-ға дәл сондай кері әсерін тигізді.


But the European project has fallen on hard times, the most salient sign being the UK’s impending departure from the EU.

Алайда, Еуропадағы жобалар әсіресе Ұлыбритания Еуроодақтан шығып жатқан қазіргі таңда қиын жағдайда қалмақ.


After Brexit, the WTO will probably become an important forum for Britain’s trade relations with the world.

Брекзиттен кейін ДСҰ Британияның әлем елдерімен арадағы сауда қарым-қатынасының маңызды форумы болатын шығар.


Any further disintegration of the EU will only bolster that trend.

Еуроодақтың әрі қарай ыдырауы бұл трендті одан әрі жылдамдата түседі.


Of course, it is possible that regional trade agreements in Asia and elsewhere will continue to flourish.

Әрине, Азиядағы және басқа құрлықтардағы аймақтық сауда келісімдері арта түсетіні анық.


But new leadership would have to emerge.

Бірақ тізгінді біреу қолға алуы керек.


And no single systemically important country today meets the rigorous requirements of such leadership: internal political stability, economic dynamism, relatively contained risk, and a steadfast commitment to open markets.

Бірақ, жүйелік тұрғыда маңызды деген елдердің бірде-бірі ішкі саяси тұрақтылық, экономикалық динамизм, тәуекелдің аздығы, ашық нарықты қолдау сияқты көшбасшыға қойылатын қатаң талаптарға жауап бере алмайды.


However counterintuitive that may sound, a second development that bodes well for the WTO’s revival is voters’ increasing rejection of hyper-globalization.

Бірақ, қанша қисынға келмейді десе де, сайлаушылардың тым қатты жаһандануға деген қарсылығының өзі ДСҰ-ның қайта бас көтеруіне жол ашады.


Hyper-globalization is essentially “deep” integration.

Тым қатты жаһандану дегеннің өзі – «терең» интеграция.


It goes beyond creating open markets for goods and services to include increased immigration (in the US and Europe), harmonizing regulations (the ambition of the TPP and the TTIP), and intrusive adjudication of domestic policies (the investor-settlement procedures under NAFTA and the TPP).

Ол тауар мен қызметке нарықтың есігін айқару ашудан да жоғары тұратын, иммиграцияны арттыру (АҚШ және Еуропа), ережелерді бір ізге түсіру (ТРР мен ТТІР-ның амбициялық жоспарлары), ішкі саясатты мейлінше жақындастыру (NAFTA мен TPP-ның инвесторлардың мәселелерін шешу процедуралары) мәселелерін қамтиды.


In the EU’s case, it even entails a common currency.

Еуроодақ жағдайында бұл тіпті ортақ валютаға ұласуы мүмкін.