source_text,target_text,source_lang,target_lang,dialect,domain cud, ikamula,en,luy,Luwanga,dictionary Tutafuata barabara hii pekee., Khulaloonda busa kumuyila kwong'ene.,sw,luy,Bukusu,translations "Watapigishwa taabu kwa miaka mia nne isipokuwa nitaleta mateso kwa nchi ambao watafanyia kama watumwa, kisha baada ya hayo watatoka huko na mali nyingi."," Baliipisibwa siibi khulwe kimiiko chimia chine, ne kakhali ndireera sinyaasio khu sibala nisio balikholela nga banasioobi mala enyuma wako baliruramo ne kimiandu kimikali.",sw,luy,Bukusu,translations Msalabani Yesu alisulubiwa," Kumsalaba Yesu yavambwa,",sw,luy,Maragoli,translations It may kill one and spare another., Kwira mulala kwalekha oundi,en,luy,,proverbs abamarachi nabalimi khandi nabaruki., wamarachi ni wakulima tena wafugaji.,luy,sw,Marachi,translations MUMERA NANGWA OWINO ALFRED KHURULA VUKATI., KWA MAJINA NAITWA OWINO ALFRED KUTOKA BUKATI.,luy,sw,Marachi,translations Olitsanga shina?, What are you eating?,luy,en,Tsotso,translations Ng'ombe ni muhimu sana kwa maisha ya binadamu.," Ing'ombe niindayi muno, khubulamu bua abaandu.",sw,luy,Marachi,translations ingubo, cloth; garment; dress; ingubo indafu tsererere 'pure white cloth',luy,en,Luwanga,dictionary "But the chief priests stirred up the multitude, that he should rather release Barabbas unto them."," Nebutswa abesaaliisi abakhulundu basema abandu nibabatsuuba mbu, bareebe Pilato abalekhuulile Baraba.",en,luy,Luwanga,bible vyahulomaloma nothia mkanisa thirio thisala thia valomalomanga mlumarachi., tunavyovizungumza ukienda kanisani kuna sala zinazosemwa kwa lugha ya kimarachi.,luy,sw,Marachi,translations A spotted cow gives birth to a sported calf. Opili begets Opili, Opili yibula opili,en,luy,,proverbs How was your night/day?, Shiro shawo shivere shirie/Inyanga yawo ivere irie?,en,luy,Luwanga,translations Mtoto akijicha hapo haikuwa rahisi kupatikana, . Mwana ni yivisanga mu si yali anyala kololeka dave.,sw,luy,Maragoli,translations okhulaka, promise,luy,en,Luwanga,dictionary """Nyasi zimemea karibu na nyumba""."," ""Nyumba yayi nyumbila"".",sw,luy,Maragoli,translations Hata kwako kikombe kitapita na utalewa hata kuvua nguo ubaki uchi., Kikombe kilavita kuduka ku ive ulahambika nokuenavula kuva kyahonyo.,sw,luy,Maragoli,translations Abimeleki amii israeli khulwe kimiiko kitaru., Abimeleki atawala Israeli kwa miaka mitatu.,luy,sw,Bukusu,translations "But he answered and said unto them, An evil and adulterous generation seeketh after a sign; and there shall no sign be given it but the sign of Jonah the prophet:"," Nebutswa yabakalusia naboola ari; ""Abolwibulo olubi khandi olwobwilaasi bareebanga mbu baheebwe eshilolelo shiamakana, nebutswa shibalamanyibwa eshilolelo shindi ta, habula eshilolelo shiomulakusi Yona.",en,luy,Luwanga,bible Anayekulisha anapiga mamako kama umeketi., Ukhulisia akhuba mao niwikhale.,sw,luy,Marachi,translations Serikali yatuliza lirago amaduma gosi agali nigasimikywi mu mirimi gifwe na vatage imwu imbya ya serikali yali ne leti. . ., Serikali ilitoa amri kwamba mahindi yote ilokuwa imepandwa katika mashamba ing'olewe ili wapende mbegu mpya iliyoletwa na serikali.,luy,sw,Maragoli,translations Aaba ne ali omutaambi anyala aacha khuteekha khu museecha okhasibiikha siilo siosi., Alikuwa ni maskini anayeweza akaenda kupika kwa mume asiyeweka usiku wote.,luy,sw,Bukusu,translations Mama nipe mbegu za mkunde niende kupanda., Mama mbe tsimbindi nzie kumitsa.,sw,luy,Maragoli,translations Esiakela nikhusamba nende matsi kaire ni khuulira amakhuwa ka bandu., Kilichofanya nikakuchoma na maji moto ni vile nilipata ujumbe kutoka kwa watu.,luy,sw,Marachi,translations hen that has hatched out chickens; female goat that has born young, inyafusi,en,luy,Luwanga,dictionary oburecherefu, common sense; intelligence; alertness,luy,en,Luwanga,dictionary Hata hufanya mwewe ushike kuku ili kukula tu firigisi na tuseme tena kuku bila firigisi si kuku., Kata shikiranga erisimba niritira ingokho rienyanga khuria imondo eyo handi khubole imondo bila mungokho si ne ingokho taa.,sw,luy,Marachi,translations "and brought his head on a platter, and gave it to the damsel; and the damsel gave it to her mother."," nareerera omuruchi nakuchinjile khulutelu nahelesia omukhaana oyo, naye nakuhaana khunyina mwana.",en,luy,Luwanga,bible """nitakuchapa, unafikiri mimi ni rika yako! Tena urudi siku nyingine."""," ndahuchapa, opalile ndi ilika yao, khaandi okalukhe luundi.",sw,luy,Marachi,translations "become light after rain, at dawn", okhulabukha,en,luy,Luwanga,dictionary "Akhaba nasioobi oosalwa mungo, namwe owakulwa ne chirupia, khukhwama khu mureende."," Hata kama ni watumishi waliozaliwa nyumbani, ama walionunuliwa kwa pesa kutoka kwa wageni.",luy,sw,Bukusu,translations Mayatima na wajane," Avavisandu na vakunzakali,",sw,luy,Maragoli,translations "Yesu yahulila akababoola ne nabakalusia ari, ""Abandu abalamu shibakhaabanga omusilishi ta, habula abalwale nibo abakhaabanga omusilishi."," But when he heard it, he said, They that are whole have no need of a physician, but they that are sick.",luy,en,Luwanga,bible "Ni Yesu,Ni Yesu."," Ni Yesu,Ni Yesu.",luy,sw,Maragoli,translations -ndi," other; certain; omundu oundi 'someone or other, a certain person'; eshindi shyalo 'another country'",luy,en,Luwanga,dictionary bullock, iyeyi,en,luy,Luwanga,dictionary grudge (see okhubikha likhobo 'bear a grudge'), likhobo,en,luy,Luwanga,dictionary mulwalo, underneath; below; mulwalo we imesa 'under the table',luy,en,Luwanga,dictionary -chesichesi," cunning (omuchesichesi, abachesichesi, etc.)",luy,en,Luwanga,dictionary anabiimba khukhwama khu murwe khukhwola khu bikele., Atanifunika kutoka kwa kichwa kufika kwa miguu.,luy,sw,Bukusu,translations U tsuke mwoyo gugwo kuli amadzi imbiri womumoni mwa Yahova., Mimina moyo wako kama maji machoni pa Bwana.,luy,sw,Maragoli,translations Ng'ombe ni kitu cha maana kwa maisha ya mtu., Ing'ombe ni sindu sia maana khu bulamu bua omundu.,sw,luy,Marachi,translations Mieri jerimenya lirio jirava mirahi., Miezi ya maisha yako itakuwa mizuri.,luy,sw,Maragoli,translations -efu," our (owefu, abefu, eshiefu, etc.)",luy,en,Luwanga,dictionary "husk; piece of bran in flour; fragment, e.g. of broken glass", eshiasia,en,luy,Luwanga,dictionary "Mana Yesu nareeba eshishieni eshio ari, ""Eliiralio niwe wina?"" Nashio nishimukalusia shiri, ""Nisie Legioni, shichila khuli abanji."""," And he asked him, What is thy name? And he saith unto him, My name is Legion; for we are many.",luy,en,Luwanga,bible "Ne olwa abeechi bahulila amakhuwa ako, bahuka muno. Ne nibamureeba bari, ""Kho niwiina ounyala okhuhonibwa?"""," And when the disciples heard it, they were astonished exceedingly, saying, Who then can be saved?",luy,en,Luwanga,bible Nitawacha nyumba yangu kwa sababu nakupenda., Nda lekha ingo yanje ndi Shigira nda khu yanza.,sw,luy,Maragoli,translations isiche, locust,luy,en,Luwanga,dictionary encourage, okhutsuuba,en,luy,Luwanga,dictionary okhwabala, drape; wear a cloth draped at the side,luy,en,Luwanga,dictionary tena busia ni kaunti yetu tena kenya ni dunia yetu., haandi busia ni ikaunti yefu handi kenya ni sialo siefwe.,sw,luy,Marachi,translations Namwasula imigera kigira ki?, Mbona mlikataa mito?,luy,sw,Maragoli,translations Tsidaywa tsibili sitsidekherwangwa mnungiro ndala dawe, Njogoo wawili huwa hawapikwi katika chungu kimoja,luy,sw,Marachi,translations okhukhombola, touch lightly; dig one's finger in with a scooping motion,luy,en,Luwanga,dictionary flock; herd; crowd, lituli,en,luy,Luwanga,dictionary "Kuna malaika anatayarisha, makao yenu mbinguni:"," Se Ii nengelosi yelilisia, bulili bwene mwigulu:",sw,luy,Maragoli,translations Khwekhoonyeranga eriseero khukasia ebilaarO:, Tunatumia ng'ozi kutengeneza viatu.,luy,sw,Marachi,translations trap; set a trap; catch, okhureka,en,luy,Luwanga,dictionary Ndaria mana ninzia okhubisa italandayo mwiloba. Lola! Italandayo njieyino/," and I was afraid, and went away and hid thy talent in the earth: lo, thou hast thine own.",luy,en,Luwanga,bible -khulu, old and venerable (compare with okhukofula 'grow old and worn out and be of little use'),luy,en,Luwanga,dictionary Daudi yavanyoola nivasetaa avasigu vaavo, Daudi aliwapata wakijipanga kukabiliana na adui wao.,luy,sw,Maragoli,translations head; bundle of grass or firewood tied up for carrying on the head; okhubiha omurwe 'be obstinate'; okhufwimbwa omurwe 'be ashamed', omurwe,en,luy,Luwanga,dictionary "talk to oneself; talk nonsense, or boastingly, when others don't want to listen; exaggerate", okhwiliang'aliang'ania,en,luy,Luwanga,dictionary Akhasimba khatseshelela omunyu kukhalunga, The mongoose laughs even when faced with destruction Akhasimba khatseshera omunyu kwakhalunga (TWA163) The mongoose laughed at its destroyer.,luy,en,,proverbs Endi owetsinzu tsitaru oba netsinimi tsitaru, To have three houses you need three tongues.,luy,en,,proverbs "But the Pharisees went out, and took counsel against him, how they might destroy him.", Kho Abafarisayo nibarula musinagogi niberechekha shinga olwa banyala okhwira Yesu. Omukhalabani omulobole wa Nyasaye,en,luy,Luwanga,bible Kondoo pia uzuri wake kubwa. Ukimuuza unapata pesa mingi., Erikondi riosi riri nende bulayi buario busabi. Noolikusia noonyola amapesa masabi.,sw,luy,Marachi,translations makasi, Makasi,luy,sw,Maragoli,translations Wachunga waliona malaika, Lwe tsingelosi va twula mwigulu.,sw,luy,Maragoli,translations "Think not that I came to send peace on the earth: I came not to send peace, but a sword."," ""Shimulapaare mbu, ndetsa okhureera omulembe mushialo ta, habula ndetsa okhureera obukabukhani.",en,luy,Luwanga,bible "But they made light of it, and went their ways, one to his own farm, another to his merchandise;"," Nebutswa abacheni abali nibalanjilwe abo nibalateeba omulango okwo ta. Mana nibatsiililila nemilimo chiabwe. Mulala natsia mumukundakwe, oundi khubukhalabwe;",en,luy,Luwanga,bible okhunywekha, beat; punish,luy,en,Luwanga,dictionary ehuveresia emirembe mingi mno., pokea salamu zangu sana.,luy,sw,Marachi,translations Tena tabibu huyu alikuwa na mke mmoja aliye na boma lake na mkewe na watoto na wajukuu.," Kandi umbidi uyu yalange umundu wo mkali mulala ovo no mugitsi gwigwe no mkeere wewe na vana, navisukulu.",sw,luy,Maragoli,translations "Mtoto mvulana akizaliwa kwa nyumba ngozi ya ngombe ingechukuliwa na kuanikwa juu ya mlango ili yoyote anayepita ajue kwamba mtoto aliyezaliwa ni mvulana, na kama ni mtoto msichana amezaliwa kwa ile nyumba walichukua kata na kufunga kwa mlango ili yeyote anayepita ajue mtoto msichana amezaliwa kwa nyumba ile"," Mwana ni yivulangwa mu nyumba naveye muyai vavugulanga kesero cheng'ombe vasunga mu muliango mundu wosi uvita ho amanye mwana wivuliywi munyumba yimu numuyai, na naveye mukana vavugulanga ingata vasunga mu muliango avavita vamanye mwana mukana wivuliywi munyumba yimu vavugulanga ingata vafunga kumuriango vavitanga vamanye ni mwana mkana yivuliywe mu nyuma yimu",sw,luy,Maragoli,translations 168. Ikhabi ishira obukondo (AMI96) Ikhabi ishira obulayi (SOW2) Luck is better than beauty., Ihonganga eyanyenya,en,luy,,proverbs "For this [ointment] might have been sold for much, and given to the poor."," Shichila amafura kano kakhakusiibwe obukusi bweikulu, mana amapesa ako kahebwa abatakha!""",en,luy,Luwanga,bible "Na akalipia watenda dhambi deni,"," Na a tungira avoni ligovi,",sw,luy,Maragoli,translations Daudi na mafuta., Daudi maguta.,sw,luy,Maragoli,translations Lyenya Iyosi lyemihigi li nyoleki lero., Leo tumepata tumaini la milele,luy,sw,Maragoli,translations Yakolanga tsingulu kuduuka m'mbiri gwosi guhia zere., Alifanya bidii ili kuhakikisha mwili wote umeungua wote.,luy,sw,Maragoli,translations "Kho nibamureeba bari, ""Nobunyali shiina obwokholelanga ebindu bino, noho owakhuhelesia obunyali buno okhukhola bino niwiina?"""," and they said unto him, By what authority doest thou these things? or who gave thee this authority to do these things?",luy,en,Luwanga,bible "Hapo awali kuku na mwewe walikuwa wanaishi pamoja. Walikuwa wanafanya kazi zao pamoja. Siku moja kuku aliwaangalia watoto wake akaona nywele zao zimekuwa sana, kuku akaangalia atakacho tumia kwanyolea akakosa kupata."," Khale khale ingokho nende liungu bialitsingi biamenya alala. Biakholanga mirimo kiabio alala. Nyanga ndala ingokho yalinga bana bayo bakhulire maswiri sana, ongokho yalinga siokhubekera abana yakhaywa hunyola.",sw,luy,Marachi,translations "Nga Luti aukhana ne Aburamu, wele omunyali owa bioosi aboolela Aburamu ali, ‘'suta chimoni khukhwama niio wimile, mala olole ebunaswa, siafubo, ebukwe ne mumbo."," Wakati Luti alitengana na Aburahamu, mungu muweza wa vyote alimwambia Aburahamu kuwa ‘' inua macho kutoka ulipo simama kasha utazame kaskazini, kusini, mashariki, na magharibi.",luy,sw,Bukusu,translations okhumanyisia, warn; report; make known,luy,en,Luwanga,dictionary "And they reasoned one with another, saying, We have no bread."," Nabo nibachaaka okhuboolelana abeene khu beene bari, ""Shikhulikhwo nemikaate tawe.""",en,luy,Luwanga,bible Hivyo basi akaja mzee mwingine aliyekuwa na nguvu, Kho yeetsaho omukofu undi owali namaani.,sw,luy,Marachi,translations Gaduukan amagera a dalola, ……………………………………………,luy,sw,Maragoli,translations "Kwa maana mauguzi yangu ni mengi sana, Na moyo wangu umezimia."," Kigira likenya lyange li gwiye linene, na mwoyo gwange gu duki mbulwaye.",sw,luy,Maragoli,translations Ukipata ugumu kama hauna chumvi unauza tu maziwa naunapata jinsi ya kununua chumvi na ng'ombe atakuwa amekusaidia., Noonyola budinyu nga obere noobula muunyu nookusia sa mabeere nonyola nga okula munyu ni ing'ombe iba yakhakhukhonya.,sw,luy,Marachi,translations "Tell ye the daughter of Zion, Behold, thy King cometh unto thee, Meek, and riding upon an ass, And upon a colt the foal of an ass."," ""Muboolele abandu ba Zayuni mbu, lole, omuruchi wenywe yetsanga ewa muli. Nomuholo, ne yekhaale khusishili, khushimoosi shieisishili """,en,luy,Luwanga,bible "wele akhola kano Nio Abimeleki ne babaandu ba shekemu, babamuramo kumwoyo khukhwira basoleeli ba Gidioni kamakhumi saba, banyoola kumurungo kwe kamamayaanu kabwe."," mungu alifanya haya Ndipo Abimeleki na watu wa Shekemu, wakampa moyo kuwaua wavulana wa Gidioni sabini, wakapata malipo kwa dhambi zao.",luy,sw,Bukusu,translations Engoka yavolera vaana vatigala na vavegwe mugamba kigira yenyanga itsie kuva henzera chokulia cha hamuglova., Kuku aliwaambia waliosalia kuwa watamyolewa keshoye kwa vile alitaka kwenda kuwataftia chakula cha jioni.,luy,sw,Maragoli,translations "jump forward, as in a long jump", okhwimitsa,en,luy,Luwanga,dictionary "move; move on, or along", okhusikukha,en,luy,Luwanga,dictionary Wakati Mwingine mtoto aliitwa jina lisilo lake na anakuwa vizuri ., Inyinga yiindi mwalanga umwana ilieta litali iliye ma agasa.,sw,luy,Maragoli,translations Hear then ye the parable of the sower.," ""Bulano, rechelesie mumanyilisie eshisina shioluchelo lwomumiitsi.",en,luy,Luwanga,bible Tutaona uso wake;, Ku la lola mmoni mwimwe;,sw,luy,Maragoli,translations Gaali akatoroka kisha Abimeleki akamfuata., Kaali elukha mala Abimeleki amutimakho.,sw,luy,Bukusu,translations "Lwa va hulira va tsia midala,"," Liposikika, habari za mwana",luy,sw,Maragoli,translations NAENDA MBINGUNI, TSITSANGA MWIGULU,sw,luy,Maragoli,translations "And as they were coming down from the mountain, Jesus commanded them, saying, Tell the vision to no man, until the Son of man be risen from the dead."," Ne olwa bali nibakholomokhanga okhurula khushikulu, Yesu yabakania obutinyu naboola ari, ""Shimulaboolelakhwo omundu yesi yesi lilolelo eliamuluutsi elo ta, okhuula olwa Omwana womundu alaba nalamuushe okhurula mubafu """,en,luy,Luwanga,bible Omuse nomurana, The arena is the testing ground.,luy,en,,proverbs "Peter began to say unto him, Lo, we have left all, and have followed thee."," Petero nachaaka okhuboolela Yesu ari, ""Lola, khwalekha biosi nikhukhulondakhwo.""",en,luy,Luwanga,bible okhukhongoya," become bigger, larger; increase in size",luy,en,Luwanga,dictionary Ing'ombe ni siruki siri nende bukhonyi bukhongo musialo sinO: Buadodo ingombe ibetsanga mbari ibulao khwakhakosere ebiindu bisabi bilayi., Ng'ombe ni mfugo aliye na faida kubwa ulimwenguni humu. Ukweli ng'ombe angekuwa hayupo tungekosa vitu vingi sana.,luy,sw,Marachi,translations oluchendo, journey; march; walk,luy,en,Luwanga,dictionary Waliokuwa wakimtesa na kumfuata wamemfikia akiwa katika dhiki., Ava mu dambidza vosi vamunyolera ha lumbatania.,sw,luy,Maragoli,translations "Bachama okhwikhala khubifumbi ebilayi, ebieimbeli mutsisinagogi, nende okhulobola habundu aholuyali ahokhwikhala nibali mumasabo."," and chief seats in the synagogues, and chief places at feasts:",luy,en,Luwanga,bible "Aburahamu akiwa na miaka tisini na tisa, mungu muweza wa vyote alimuonekania kisha akamwambia kuwa, mimi ni mungu muweza wa vyote, tembea mbele yangu kisha usiwe na ubaya wowote utakaofanya unung'unikiwe."," Aburahamu ne ali kimiiko kamakhumi tisa, wele owa bunyali bwoosi amubonekhela mala amuboolela ali, ese ndi wele owe bunyali bwoosi, keenda ebweeni wase mala akhabakho ne liibi liosi liosi likila wekiichibwa tawe.",sw,luy,Bukusu,translations chukua chakula cha watoto na watu ulionao wote, Bukula ebiliibwa biomwana nende ebia abandu boli ninabo boosi.,sw,luy,Marachi,translations Uliiba, Wiva,sw,luy,Maragoli,translations ngahuola humuliangilo kwe muisomero huakutana nende avana vaandi nivavayanga lwanyi wo mwisomero., tulipofika kwenye lango kuu shuleni tulikutana na wanafunzi wengine wakicheza uwanjani shuleni.,luy,sw,Marachi,translations Mala Baisiraeli bakhola bumayanu Khu wele omunyali owa bioosi nga barakikha khusaya Baali., Kisha waisraeli wakafanya dhambi kwa mungu mweza wa vyote wakati walianza kumwabudu Baali.,luy,sw,Bukusu,translations go uninvited; crash a party, okhwilonderesia,en,luy,Luwanga,dictionary "praise, being praised", obupakwi,en,luy,Luwanga,dictionary Nisamehewe., Nda samefwa bwangu.,sw,luy,Maragoli,translations Katika maisha yake yote atakuwa na majuto., Mala mu bulamu bwewe bwoosi aliba ne chingunyi chingali.,sw,luy,Bukusu,translations Oriena aah Ominde oriena aee, Uko wapi aah Ominde uko wapi aee,luy,sw,Marachi,translations Khula olole, Grow up and then see.,luy,en,,proverbs "For this people's heart is waxed gross, And their ears are dull of hearing, And their eyes they have closed; Lest haply they should perceive with their eyes, And hear with their ears, And understand with their heart, And should turn again, And I should heal them."," shichila emioyo chiabwe nemisiro, amarwi kabwe kekaale khandi tsimoni tsiabwe tsiatimba, kho mbu bakhetsukhana nibalola netsimoni tsiabwe, nikahulila namarwi kabwe, ne emioyo chiabwe nichimanyilisia nabo nibangalushila isie, nasi nimbahonia/",en,luy,Luwanga,bible weve, Wake/ Kwake,luy,sw,Maragoli,translations litofari, brick ( mungo wefu hwaruka thing'ombe; huri nende mukunda thiweka mahumi kaviri nende inusu.,sw,luy,Marachi,translations Jina lake litukudzwe," Nzidzominyanga lyeta Iilye,",sw,luy,Maragoli,translations Khuachia mudala bila amani kosikosi hata kidongo dawe., Tulikwenda nyumbani bila nguvu hata kidogo.,luy,sw,Marachi,translations Tuliaharibu kila mji katika eneo la Aroeri karibu na bonde la Arinoni., Khwonakaka buli lukoba khulukongo lwa Aroeri siimbi ne litooma lia Arinoni.,sw,luy,Bukusu,translations Kegoye vaanyagula vulahi nivanyoola ingavo., Kegoye walikimbia vizuri wakashinda ngao.,luy,sw,Maragoli,translations Hakuna yule ambaye anachukia ng'ombe., Aumao uria washwila ing'ombe.,sw,luy,Marachi,translations okhwaka," weed with a hoe, etc.; scratch; searify",luy,en,Luwanga,dictionary Bienyekhananga omundu mulala khiria khubera neshindu shitorotoro handi neshititi mno., Hutakikana kuliwa na mtu mmoja kwa maana ni kitu nyepesi na kadogo sana.,luy,sw,Marachi,translations Kali nanyola magelizu gosi, Hata katika majaribu yake,luy,sw,Maragoli,translations "be fine and soft to the touch, e.g. fine flour; tan leather", okhunyukha,en,luy,Luwanga,dictionary Omusala kukwiranga ouli ahambi, A tree falls on one near it.,luy,en,,proverbs Aka murai waende kuchovia na kula asali mtini., Yaamuvoolera vatsie kulia vwuki kumsala.,sw,luy,Maragoli,translations Ndipo walifuata kwa Ehudi wakashuka kisha wakashika vivuli ambavyo wamoabu walikuwa wameenda kuvukia yordani.," Nio, Baloonda Khu Ehudi bekha mala baamba kamafubukho Niko Bamoabu baba bacha khwambukhilamo yoritani.",sw,luy,Bukusu,translations Kandi vakonyananga muvudinyu vwosi., Tena walikuwa wakisaidiana katika shida zote.,luy,sw,Maragoli,translations "even so ye also, when ye see all these things, know ye that he is nigh, [even] at the doors."," Kho mwesi olwa mwakhalole ako koosi nikekholekha, nolwa mwakhamanye mbu Kristo ali hambi okhwitsa.",en,luy,Luwanga,bible moon; month, omwesi,en,luy,Luwanga,dictionary isulwe, the brightest star appearing in the evening or in the early morning,luy,en,Luwanga,dictionary Sikhusandanga nende khukula imboleya muduka., Hatuhangaiki na kununua mbolea dukani,luy,sw,Marachi,translations dam water; hush up a matter, okhwikalisia,en,luy,Luwanga,dictionary forge; blacksmith's forge, lirumba,en,luy,Luwanga,dictionary a club; a stout stick, eshikong'o,en,luy,Luwanga,dictionary okhushenya, groan; moan,luy,en,Luwanga,dictionary okhusinya amapwoni," dig up all the potatoes left in a field, leaving it empty and ready for planting another crop",luy,en,Luwanga,dictionary okhusuba, be left out; miss being given,luy,en,Luwanga,dictionary "Mungu mweza wa vyote, mungu wako akitaka zingine zozote atasamehewa atafanya kitu chochote hicho sababu kwa kuapa usifanya kazi kwa miaka."," Wele Omunyali Owa Bioosi, Wele wowo alenya kikiindi kiosi kiosi tawe alabeelwa, akhakhole sisiindu esio sikila khu khwechuba khola kimilimo tawe, khulwe kumwiiko.",sw,luy,Bukusu,translations Mchawi ama anamtumikia waliokuwa manabii na uliotoka kwa mungu mweza., Omubini namwe orumikhira baaba mung'oosi ne bwama khu Wele Omunyali.,sw,luy,Bukusu,translations LISUUVIRA LYOSI NILYANGE, Imani yoye ni Yangu,luy,sw,Maragoli,translations ANAKAMUNA NA ANAKANANI (1), ANAKAMUNA NA ANAKANANI (1),luy,sw,Maragoli,translations Emenyi haliki?, Anaishi wapi ?,luy,sw,Maragoli,translations Imboleya eyo notsukha mundalo mana orake madimwa kamera bulayi., Mbolea hio ukimwaga katika shamba kisha upande mahindi yanastawi vizuri,luy,sw,Marachi,translations okhuosia, lend,luy,en,Luwanga,dictionary "Babukula akhaba Luti yesi , omwana owa wandaye owa Aburamu , owaba ne amenyile siimbi Sodoma ne kimiandu kiewe mala barekukha ."," Walimchukua hata Luti pia , mtoto wa ndugu ya Aburamu aliyekuwa akiishi karibu na Sodoma na mali yake kisha wakaondoka .",luy,sw,Bukusu,translations "unripe; green (amachisi, obuchishi, etc.)", -chishi,en,luy,Luwanga,dictionary Unaona lile tawi la ndizi lililonyauka, Ulolaa lirala lira,sw,luy,Maragoli,translations "For whosoever shall do the will of God, the same is my brother, and sister, and mother."," Omundu yesi yesi oukholanga aka Nyasaye yenya, omwenoyo niye omusiani wefwe, omukhaana wefwe, khandi mama wanje.""",en,luy,Luwanga,bible Hutambaa yaliko makazi ya kumbikumbi., Vulandaa ahekituunda kiveeye.,sw,luy,Maragoli,translations Kumuliango kwa 2.6-16.31 abuundu ano niio enjeko eye sitabu sino., mlango wa 2.6- 16.31 mahali hapa ndio nguzo ya kitabu hiki.,luy,sw,Bukusu,translations eshimyu," hot, dry time of year, roughly from the end of November to the middle of February",luy,en,Luwanga,dictionary hold for someone, okhutirira,en,luy,Luwanga,dictionary Hesabu majuma saba, Bala kamachuuma saba,sw,luy,Bukusu,translations Olwa mrutsi wa sialo siefwe Uhuru Kenyatta yabola mbu bikuli bwiosi bifungwe khubera muyaka kwa korona kulire mu kenya., Ambapo Rais wa nchi yetu Uhuru Kenyatta alisema kuwa shule zote zifungwe kwa sababu ugonjwa wa korona umefika Kenya.,luy,sw,Marachi,translations Jese alitaka kujua jinsi walivyokuwa., Jese yaali niyenyi amanye kuli vaali nivaaveye,sw,luy,Maragoli,translations Musa aliona bundi akaickeka., Musa yalola likuuli naaliseka,sw,luy,Maragoli,translations okhutendesia, fasten or tie loosely,luy,en,Luwanga,dictionary day, indaalo,en,luy,Luwanga,dictionary Tukalenga nchi ya Wabasha na watu wa nchi hiyo., Khwaluungikha sibala sia Basha ne babaandu bewe ne sibala esio,sw,luy,Bukusu,translations "And Peter answered, and said unto Jesus, Lord, it is good for us to be here: if thou wilt, I will make here three tabernacles; one for thee, and one for Moses, and one for Elijah."," Mana Petero naboolela Yesu ari, ""Omwami, nobulayi khube hano; nochama lekha enzumbashe hano amatili kataru, elala elilio, elindi elia Musa, nelindi elia Eliya.""",en,luy,Luwanga,bible "Noweikhabi omukholi oyo, owomwamiwe achelela ingo nanyoola nakholanga shinga olwa alachilwa."," Blessed is that servant, whom his lord when he cometh shall find so doing.",luy,en,Luwanga,bible "Kho nibamutiila nibamurusia mumukunda kwemitsabibu okwo nibamwiira."""," And they took him, and cast him forth out of the vineyard, and killed him.",luy,en,Luwanga,bible "And many were gathered together, so that there was no longer room [for them], no, not even about the door: and he spake the word unto them."," Mana abandu abanji nibakhung'anilaho halala, kho mbu obwiyangu shibwalikhwoho kata hamuliango honyene tawe. Naye Yesu yali nabayaalilanga likhuwa lia Nyasaye.",en,luy,Luwanga,bible Muhana yebulua yebulukha abulao musiani yabira naye bila humusakula., Msichana aliumbwa akaumbika hakuna mvulana angempita bila kumwita.,luy,sw,Marachi,translations Shule yetu inaitwa Sirikhaya, Sikuli siefu silangwa Sirikhaya.,sw,luy,Marachi,translations "shake, e.g. the head", okhuyuya,en,luy,Luwanga,dictionary "breadth (of road, river, ribbon, board, or some object of apparently unlimited length, cf. obuchikha 'breadth of a rectangular object')", obubambalifu,en,luy,Luwanga,dictionary "Bi-bi, ikivya cho musungu kegoti - Isindani"," Bi-bi, chuma cha mzungu kimepotea -sindano",luy,sw,Maragoli,translations "Now it came to pass, while the multitude pressed upon him and heard the word of God, that he was standing by the lake of Gennesaret;"," Inyanga yindi, olwa Yesu yali nasinjiile khuluchinga lweinyanza ya Genesareti, omukanda omukhongo kwabandu kwali nikumubotokhaane nibarechelesinjia likhuwa lia Nyasaye.",en,luy,Luwanga,bible "Bamisiri bakhukholela efwe kamabi, Lilaka lie khukhwira Baameleki mala bakhuyingilila khwakhola."," Wamisri walitufanyia sisi mabaya, uamuzi wa kuuwa waameleki kisha wakatulamisha tukafanya.",luy,sw,Bukusu,translations Waliojitakasa nyoyo zao," Avamali kwogiza myoyo gyavo,",sw,luy,Maragoli,translations Eng'ereng'ani ikoonyanga mundu kulola mukisundi., Nyota humsaidia mtu kuona gizani,luy,sw,Maragoli,translations Inapatikana katika eneo la Butula mkoa wa Busia, Sinyorekhanga Butula mkaunti ya Busia.,sw,luy,Marachi,translations Lero ngonanga nenzetegi., Siku hizi nalala kama nimechuchumaa.,luy,sw,Maragoli,translations okhutitiya, become smaller; fewer; decrease,luy,en,Luwanga,dictionary Ng'ombe ndume ndiye anastahili kwanza. Kama hauna ng'ombe ndume wewe ni kama uliharibika akili., Ing'ombe isurusi nio ikhoere mberi. Noobula ing'ombe isurusi yewe aba buongo bwao bwabiiya.,sw,luy,Marachi,translations Watu wanacheka naye anawaonyesha mihogo -Meno, Vandu vaseka naye avamanyia Miogo -Aminu,sw,luy,Maragoli,translations Humeda huako sikuli siefu siri nende thibasi thine thibasi ethio thirumikhirwanga mthishughuli thia masomo, Kuongezea kwa hayo shule yetu ina basi nne na basi hizo hutumika katika shughuli za masomo.,luy,sw,Marachi,translations Ouloka eshiro alimanyikhana, A night runner will come to be known.,luy,en,,proverbs be tamable; respond to soothing influences, okhuhotserekha,en,luy,Luwanga,dictionary Ya gona he tsing'ombe tsi lira Ku," Kalazwa porini, zizini mwa ng'ombe",luy,sw,Maragoli,translations Mungu mweza wa vyote akawa akiwafanyia huruma kea machungu na mateso., Wele omunyali owa bioosi aabakholelaanga siisa mu buchuuni bwabwe ne muminaanio.,sw,luy,Bukusu,translations Mwana wa Mungu mpendwa., Mwana wa Nyasaye Muderwa;,sw,luy,Maragoli,translations A la vugula inze., Atanichukua.,luy,sw,Maragoli,translations seek; look for, okhukhaba,en,luy,Luwanga,dictionary Kaleefu alikuwa akidhani kuwa ni mchezo kumbe alikuwa anafungua yatakayofanyika kwake kweli., Paara akoboola. Chelaasia obulayi eshifune shielikhuwa elo noshiili okhuliboola.,sw,luy,Marachi,translations okhukunukha," fall suddenly into a hole, etc.; doze and fall off the chair, etc.; fall from tiredness",luy,en,Luwanga,dictionary friendship; okhuhambana obwitsa 'become friends', obwista,en,luy,Luwanga,dictionary Ni mimi kichoma nguo woo ni mimi kichoma nguo," Ninze ingoyi woo,inze ingoyi woo.",sw,luy,Maragoli,translations obukhumi, number; mbolera obukhumi bwabana mwisomero 'tell me the number of children in the school',luy,en,Luwanga,dictionary okhusitikha, revive; breathe again; come around,luy,en,Luwanga,dictionary "come with; bring; nitwitsa mukamba, itsa nende imbako 'when you come tomorrow, bring your hoe'", okhwitsa nende,en,luy,Luwanga,dictionary Efisiriminywi biiranga itaywa, Tiny bugs kill a cock.,luy,en,,proverbs cry; weep, okhukhutuuta,en,luy,Luwanga,dictionary Wewe na watoto mpate uponyaji, Ilahonyia ive na vana vovo,sw,luy,Maragoli,translations Huishi katika mabawa yake, Amenyanga mu vulindi bwe,sw,luy,Maragoli,translations okhwala, spread; lay; set out; spread out e.g. mat,luy,en,Luwanga,dictionary Anyola buuluukhi ne khukhwima abuundu alala ong'ene., Akapata nafuu na kusimama mahali pamoja pekee.',luy,sw,Bukusu,translations valimu vali nende mudehi oubadeheranga nende khufulukira vana vusera., walimu huwa na mpishi anayewapikia na pia kukoroga uji wa watoto wa chekechea.,luy,sw,Marachi,translations "Ne olwa tsinyangatsie tsiokhukhalabana muhekalu tsiali nitsihwele, Zakaria yarula natsia ingowe."," And it came to pass, when the days of his ministration were fulfilled, he departed unto his house.",luy,en,Luwanga,bible Liive liamanya niliha engoko logembe., Mwewe alimpa kuku wembe.,luy,sw,Maragoli,translations Lieta liomwana uyu Daudi., Jina la huyu mtoto ni Daudi.,luy,sw,Maragoli,translations Nitakutingiza, Mangusanguse,sw,luy,Maragoli,translations "65 U la va ha budinyu bwomwoyo, vilaamo vivyo kuvo!"," Weka pazia juu ya mioyo yao, laana yako na iwe juu yao!",luy,sw,Maragoli,translations "Baamba Babaami babili ba Bamidiani Orebu ne Seebu, berera Orebu a luanda lwa Orebu na Seebu niio bakhabasukulilanga endali eya Seebu."," wakashika wafalme wawili wa wamidiani Orebu na Zeebu, wakaulia Orebu kwa jiwe la Orebu na Seebu ambapo ni shinikozo la divai ya Seebu.",luy,sw,Bukusu,translations Kali tsinyama tsiosi tsingendanga ku lirova, Wanyama wote hutembea katika ulimwengu huu.,luy,sw,Maragoli,translations "Ne Yesu nababoolela ari, ""Shimulamukaanie ta, shichila abulaho omundu yesi yesi oukhola akamangaliimwa muliira lianje, ne niyakhamala okhukakhola, akalukhane habwene nahabwene okhuboola amakhuwa amabi khwisie tawe."," But Jesus said, Forbid him not: for there is no man who shall do a mighty work in my name, and be able quickly to speak evil of me.",luy,en,Luwanga,bible libatswa, haunch bono,luy,en,Luwanga,dictionary "And it came to pass when Jesus had finished commanding his twelve disciples, he departed thence to teach and preach in their cities."," Ne olwa Yesu yali namalile okhuhaana ameechesio ako khubeechibe ekhumi nababili, yarulaho natsia okhwechesia nende okhuyaala mumataala kabwe.",en,luy,Luwanga,bible lini, large and deadly snake,luy,en,Luwanga,dictionary "Akalelewa, walivyo watoto"," Ma ya viruka kuli avana,",sw,luy,Maragoli,translations Nyote mtubu dhanbi zenu," Mutulizi uvudamanu vwosi,",sw,luy,Maragoli,translations obuhalabirwi, blame; being blamed,luy,en,Luwanga,dictionary "And after these things he went forth, and beheld a publican, named Levi, sitting at the place of toll, and said unto him, Follow me."," 01unyuma lwamakhuwa ako, Yesu yarulaho natsia, ne nalola omusololi wobushuru oweliira mbu, Lawi niyekhaale aha basololelanga obushuru. Yesu namuboolela ari, ""Unondekhwo.""",en,luy,Luwanga,bible Yesu u nyanza niye yafwa, Yesu anipendaye ndiye aliyekufa,luy,sw,Maragoli,translations Na akitokea kwa mji huo ya kushikilia.," Ne arurire mungo omwo, sie khuambiilila.",sw,luy,Bukusu,translations "Hadi wa leo kuku bado huchakurachakura chini akitafuta wembe wa mwewe, naye mwewe huchukua vifaranga wa kuku kwa sababu bado hajapewa wembe wake."," Kuduka na kalunu engoko isagalanga hasi ni yenya logembe Iwe live, ne live livugulanga viminyu vye engoko kigira likikiri kohevwa logembe lwalio.",sw,luy,Maragoli,translations eshiiro, market; marketplace,luy,en,Luwanga,dictionary "And when he was accused by the chief priests and elders, he answered nothing.", Ne shiyakalusiakhwo likhuwa khu akabesaaliisi abakhulundu nende khukabakofu bamwinjililakhwo itookho tawe.,en,luy,Luwanga,bible huadeha jioni muchele nende idwaya., jioni tulipika mchele kwa jogoo.,luy,sw,Marachi,translations Obulwaye buno bwecha musibala siefwe khurula musyalo sya China., Huu ugonjwa ulikuja nchini kwetu kutoka nchi ya China,luy,sw,Marachi,translations Lilaang'ana Lia Vandu Mu Vwiiko, Kuuitana kwa watu wa ukoo,luy,sw,Maragoli,translations """Ne wichuba khu Wele Omunyali kambila akhakobola tawe.", Na ukiapa kwa mungu mwenyezi shauri asirudi.,luy,sw,Bukusu,translations "Then come to him the disciples of John, saying, Why do we and the Pharisees fast oft, but thy disciples fast not?"," Mana Abeechi ba Yohana omubatiisi nibetsa khu Yesu nibamureeba bari, ""Mbushiina ifwe nende Abafarisayo nikhwiyimanga ebiokhulia khulwa okhusaaya, ne abeechibo nibalakhola bario tawe?""",en,luy,Luwanga,bible Omwana owa olalele wikholelela wamusinga," The child that you will nurse, you first wash him well.",luy,en,,proverbs okhukhoyera, deserve; be appropriate to; be fitting for; kahukhoyeere 'it is appropriate for him',luy,en,Luwanga,dictionary Omuyika mulala shikumala abalayi, All good people cannot die in one year.,luy,en,,proverbs omukasa, brass; brass ornaments,luy,en,Luwanga,dictionary Waedomu na wamisiri wanaweza wakaingia akachukia matendo kwa mkusanyiko wa watu., Baedomu ne Bamisiri banyala bengila abiila bikholwa ebio mu libuusiana lie babaandu.,sw,luy,Bukusu,translations "Kutoka kwa bibiye,"," Khurula khumukhasi wao,",sw,luy,Marachi,translations Onyala wakusia amabeere noonyola tsisende niweekhonyera kata khumeda tsingombe tsindi., Unaweza uza maziwa ukapata pesa ukatumia kuongeza ng'ombe wengine.,luy,sw,Marachi,translations "Nano omuruchi wesialo sia Kenya yaamua okhurusia omulango mbu amalwale makhongo keikhoma yesirifu, koolere msialo siefwe sino.", Hivyo basi rais wa jamhuri ya Kenya aliamua kutoa habari kwamba ugonjwa sugu wa homa ya kifua umewasili katika nchi yetu.,luy,sw,Marachi,translations "Amri ilitolewa, enzi ya mfalme", Kale mmandiku yago munwa gwa twula,sw,luy,Maragoli,translations "Ga duka ndi va validzwa kuva viju vyobudohi, miyinzi gyo mukono gwomulongi."," Wanavyodhaniwa kuwa vyombo vya udongo, kazi ya mikono ya mfinyanzi.",luy,sw,Maragoli,translations Daudi ndiye aliyepakwa mafuta., Daudi niyie waavakwa maguta.,sw,luy,Maragoli,translations spit; expectorate, okhunyirikha,en,luy,Luwanga,dictionary "Abandu basiange basaba muruke siruki sino mubungi, musiriinde bilayi lukari khuluakhubera siosi ni siruki sia omulongi wefwe yasilonga ni sirukhonyanga likari mu tsishida tsiefwe tsia khunyolanga bikha biosi biosi."," Watu wangu, nawaomba mfuge mfugo huyu kwa wingi, mmutunze vyema kwa maana yeye pia ni mfugo wa muumba wetu alimuumba na anatusaidia sana kwa shida zetu tunazozikumba wakati wowote",luy,sw,Marachi,translations Ing'ombe iruberesianga amaseero. Abaandu bakhanyakhane ing'ombe iumire mubulamu. Abakenya bakheera ing'ombe nga isuna nende huruwi mani khasiwakhakosa ing'ombe mumadala., Ng'ombe hutupa ngozi. Watu wangeteseka ng'ombe hangekuwepo maishani. Wakenya wanapenda ng'ombe kama mbu na masikio hivyo hauwezi kosa ng'ombe kwa boma.,luy,sw,Marachi,translations "Ria Wele Omunyali Owa Bioosi, Wele wenywe mala chikhabi chino choosi chilaba chichenywe."," Ogopa mungu mweza wa vyote, mungu wenu kisha baraka hizi zitakuwa zenu.",luy,sw,Bukusu,translations Olarusia Florence olarusia ifaini x2, Utatoa Florence utatoa faini x2,luy,sw,Marachi,translations Nitali litulitsa vutswa amasu nilio liakolwa., Lakini watu kunyoa nywele ndiyo iliyofanyika.,luy,sw,Maragoli,translations okhukushirira, ail; be ill repeatedly,luy,en,Luwanga,dictionary okhuyeya," commit adultery; possibly more accurately, bear an illegitimate child",luy,en,Luwanga,dictionary "8 a.m., 9 a.m., late morning", isenya ingali,en,luy,Luwanga,dictionary "25 Yahova a veye mulahi kuvo VA mu lindiranga, KU mwoyo gu mwenyanga."," Bwana ni mwema kwa wale ambao tumaini lao ni kwake, kwa yule ambaye humtafuta.",luy,sw,Maragoli,translations "Honor thy father and mother; and, Thou shalt love thy neighbor as thyself."," Helesinjia papawo nende mamawo oluyali; nende okhuheela owashio shinga olwa wiheela omwene.""",en,luy,Luwanga,bible "Ye are the salt of the earth: but if the salt have lost its savor, wherewith shall it be salted? it is thenceforth good for nothing, but to be cast out and trodden under foot of men."," ""Inywe muli shinga omunyu kweshialo. Ne omunyu nikuba nikutsinziba, eshiuya shiakwo shinyala okhukalusibwamwo shirie? Shikukaasila eshindu shiosi shiosi khandi ta, habula kusukunwa elwanyi, nende okhusenelwa hasi nabandu.",en,luy,Luwanga,bible "Mungu muweza wa vyote akamtoa nje kisha akamwambia kuwa, tazama angani kisha uhesabu nyote ikiwa utaweza kuhesabu."," Wele omunyali owa bioosi amurusia enje mala aloma ali lola khwikulu mala obale ching'enieesi, kaba bali onyala khuchibala.",sw,luy,Bukusu,translations "habula okhuhendela amakhuwa komushialo, okhuchama obuyinda nende obwikombi bwebindu bindi, binjilanga mubo mana bitiiya likhuwa elo nibilikhola okhulekha okhwama ebiamo."," and the cares of the world, and the deceitfulness of riches, and the lusts of other things entering in, choke the word, and it becometh unfruitful.",luy,en,Luwanga,bible he shall not honor his father. And ye have made void the word of God because of your tradition., shiakhoyile okhuhelesia samwana noho nyinamwana oluyali tawe. Kho munjila yino mufukulanga lilako lia Nyasaye khulwa okhuloonda emilukha chienywe abeene.,en,luy,Luwanga,bible Bwana ndiye mwenye haki maan nimeiasi amri yake., 18 Yahova nowobulungi kigira inze nzebaaye ku lilaga lilye.,sw,luy,Maragoli,translations Sisera alikuwa amechoka sana usingizi ukamshika., Sisera aba aluile lukali liilo liamuamba.,sw,luy,Bukusu,translations obushi, honey; lora obushi! 'sweet dreams!',luy,en,Luwanga,dictionary Mtoto mchanga kuanzia siku moja hadi miezi sita kabla mwingine kuzaliwa walipaswa wajue mtoto huyo akiaga mwili wake uzikwe kabla ya siku mbili kuisha., Umwana mudoto kutula ku lidiku lilala kuduka mieli sita nakili kulonditswa ku uundi vadukana vamanye umwana uyu nakutsi atagona kavili kulusimbu mba.,sw,luy,Maragoli,translations Ne shiyakalusiakhwo likhuwa khu akabesaaliisi abakhulundu nende khukabakofu bamwinjililakhwo itookho tawe.," And when he was accused by the chief priests and elders, he answered nothing.",luy,en,Luwanga,bible "Abayi nibelukha nibatsia, nibatswania amakhuwa ako mwitookho liosi nende mutsingongo tsirondokhane. Mana abandu nibetsa okhulola mbu nishiina eshiene eshiali nishikholeeshe."," And they that fed them fled, and told it in the city, and in the country. And they came to see what it was that had come to pass.",luy,en,Luwanga,bible Ndipo aburamu akalala naye kisha akapata mimba., Nio Aburamu akona naye mala aesia,sw,luy,Bukusu,translations Kovolerane makuva gege, Tusemezane ujumbe wake,luy,sw,Maragoli,translations profit, obukhala,en,luy,Luwanga,dictionary Mlaze pako pema mbinguni, Umuviki halahi hoho mwigulu,sw,luy,Maragoli,translations Aling'ang'ana na kuvuta., Yatiika nokhutaanyula,sw,luy,Marachi,translations Enzoli yengeta neenene., Mbegu hiyo ni kubwa.,luy,sw,Maragoli,translations sikuli siange sili nende abana thimia munane nende kumi na saba (817), Shule yangu ina idadi ya wanafunzi mia nane na kumi na saba (817).,luy,sw,Marachi,translations "Wakuu wake wako kama ayala ambaye hapati malisho, katika udhaifu wamekimbia mbele ya anayewasaka."," Avanene veve vagwiye kuli tsimboongo tsi ta li nekyayiru, na viruki, si va veye netsingulu imbiri wa uyu u va londereranga.",sw,luy,Maragoli,translations fisi na tamaa alichukua na kubugia mara moja., ifisi nende sionya siavukula nisiefunda lulala.,sw,luy,Marachi,translations plain; level piece of ground; playing field; etc., eshikuri,en,luy,Luwanga,dictionary "Nio Aburamu aniina khurura mu Misri, niye no mukhasi wewe nende buli siindu nisio aaba nasio alala ne Luti."," Wakati Aburahamu alipanda kutoka misri, yeye na mke wake na kila kitu alicho kuwa nacho pamoja na Luti.",luy,sw,Bukusu,translations Mwoyo gwigwe gwaliduha ligali nalwayaheenza yigulu yaalola gunani.," Moyo wake ukasononeka sana na alipoangalia juu, akaona jinni.",luy,sw,Maragoli,translations 23. Mke kupiga sehemu nyeti za mumewe., 23. Mukali kukuba mundede yo musatsa.,sw,luy,Maragoli,translations "Kho Yesu nabalanga boosi mbu betse ewa yali, nababoolela ari, ""Mumanyile mbu abakhoyile okhuruka Abamahanga, barukanga nibabasitohela, ne abakhongo babwe abo babamanyisinjia mbu, bali nobunyali khubo."," And Jesus called them to him, and saith unto them, Ye know that they who are accounted to rule over the Gentiles lord it over them; and their great ones exercise authority over them.",luy,en,Luwanga,bible "Or how wilt thou say to thy brother, Let me cast out the mote out of thine eye; and lo, the beam is in thine own eye?"," Kata wakhaboolela orie owashio mbu, ‘Lekha ekhuyinie akhakokha akhali mumoniyo/ olwa nawe oli neshirundu mumoniyo?",en,luy,Luwanga,bible okhwirwatsa, hold forth; preach; make a speech,luy,en,Luwanga,dictionary Akishalewa sana hawataki kulipa karo ya shule hata akiwa mfanyakazi., Nikhamera muno shenyanga hurunga amatongolo ke sikuli kata nali mukholi we mirimo.,sw,luy,Marachi,translations Vakalaganga ilise lyo mukivanda ma vasamba umunyu., Walikuwa wakikata nyasi zinazopatikana mtoni na kuchoma ili kupata chumvi hiyo ya zamani.,luy,sw,Maragoli,translations lirumba, hump of cow,luy,en,Luwanga,dictionary Tivula mateeva yaga:, Jibu maswali yafuatayo:,luy,sw,Maragoli,translations stomach; tripe, lisombo,en,luy,Luwanga,dictionary "Ing'ombe niirukibwa yinya ibe nende oburindi bulayi. Okhoyere obe nende lwairo luakana nende tsing'ombe tsia orukire. Tsiosi tsinyikhana tsibe nende abuundu we tsikona, esiduoli."," Ng'ombe akifugwa anastahili kuwa na ulinzi mzuri. Unafaa uwe na mahali pa kuchunga ng'ombe panapotoshana na ng'ombe ulio fuga. Wote wanafaa wawe na mahali wanapolala, zizini.",luy,sw,Marachi,translations "tread; trample; mix plaster, etc., with the feet", okhuswala,en,luy,Luwanga,dictionary He who knocks is opened for., Oukhong'onda yekulilwa,en,luy,,proverbs evening; mukoloba muno 'last evening', mukoloba,en,luy,Luwanga,dictionary "Nimekuwa dhihaka kwa watu wangu wote,wimbo wao mchana kutwa."," 14 Ngwiye kihenyahenye KU Avandu vange vosi, lwimbu lwavo mbasu Bei.",sw,luy,Maragoli,translations kwa upande wetu watu wengi huzungumza kimarachi kwa sababu wao hujiita wamarachi., buleka wefwe eno abandu banji balomalomanga lumarachi khubera belanganga bamarachi.,sw,luy,Marachi,translations "Ne olwa Yesu yalola omukanda nikumubotokhaane, yalaka abeechibe okhutsia injelekha weinyanza."," Now when Jesus saw great multitudes about him, he gave commandment to depart unto the other side.",luy,en,Luwanga,bible "Yesu nabareeba ari, ""Bulano mwene mukunda kwemitsabibu olwa yetsa, nishiina eshia alakhola khubalimi abo?"""," When therefore the lord of the vineyard shall come, what will he do unto those husbandmen?",luy,en,Luwanga,bible How is it that ye do not perceive that I spake not to you concerning bread? But beware of the leaven of the Pharisees and Sadducees.," Muli murie abalamanyilisinjia mbu shiemboolilenje khukemikaate tawe? Chetsihe khwimela elia Abafarisayo nende elia Abasadukayo!""",en,luy,Luwanga,bible "nebutswa niyelukha shichula, nalekha inguboye yeikitani eyo. Yesu ayaasibwa mushiina shiabakofu ba Abayahudi"," but he left the linen cloth, and fled naked.",luy,en,Luwanga,bible I love you in luhya, Ndakhuchama,en,luy,Luwanga,translations Agaveye mu barwa yiyi, Yaliyomo katika barua hii,luy,sw,Maragoli,translations "Likudumani lyange li tsukeywi ku kivala, kigira ubwoneku bwomukana wavandu vange.", Ini langu linamiminwa juu ya nchi Kwa uharibifu wa binti ya watu wangu.,luy,sw,Maragoli,translations MUYAKA KWA KORONA KUKHOLERE MALAYI KHUSHIRA MABI., UGONJWA WA KORONA UMEFANYA MAZURI KULIKO MABAYA.,luy,sw,Marachi,translations "Walitumia neon ""Mwiko"" kama:"," Vatumi kiranga ling'ana ""mujiru"" kuli:",sw,luy,Maragoli,translations Alipata zimwi hilo na akalikata kwa tumbo Muhonja akatoka ndani akiwa hai, Yanyola gunani yigwo na gotema munda Muhonja natula mu naveye mwoyo,sw,luy,Maragoli,translations get old; grow old; age; become worn out and be of little use (not a venerable state of old age), okhukofula,en,luy,Luwanga,dictionary Vaalola avalalu vaavo veere, Waliona wendawazimu wao pekee,luy,sw,Maragoli,translations Lisuvira limanyi niligeha, Hata imani yangu ikififia,luy,sw,Maragoli,translations Wa kudzera kwosi;, Ulitufia sote,luy,sw,Maragoli,translations Akawatangulia watu wa Shekemu kisha apigane na Abimeleki., kabarangirira babaandu ba shekemu mala apane ne Abimeleki.,sw,luy,Bukusu,translations "and then shall appear the sign of the Son of man in heaven: and then shall all the tribes of the earth mourn, and they shall see the Son of man coming on the clouds of heaven with power and great glory."," Mana eshilolelo eshia Omwana womundu shiakhaloleshe hekulu, natsio tsimbia tsiosi tsiabomushialo tsiakhakwe, ne bakhalole Omwana womundu niyetsela mumaleesi komwikulu, mubunyali nende muluyali olukhongo.",en,luy,Luwanga,bible "And he said unto them, An enemy hath done this. And the servants say unto him, Wilt thou then that we go and gather them up?"," Nakalusia naboola ari, 'Omusuku niye owakhola ako/ Nibamureeba bari, 'Wenya mbu khutsie khwiye nikhurusiamwo libanze elo noho?'",en,luy,Luwanga,bible Saa, isa,sw,luy,Maragoli,translations "the [son] of Melea, the [son] of Menna, the [son] of Mattatha, the [son] of Nathan, the [son] of David,"," Eliakimu yali omwana wa Melea, owali omwana wa Mena, owali omwana wa Matatsa, owali omwana wa Natsani, owali omwana wa Daudi.",en,luy,Luwanga,bible eshirima, darkness,luy,en,Luwanga,dictionary omuchimba, rainmaker,luy,en,Luwanga,dictionary "And a second like [unto it] is this, Thou shalt love thy neighbor as thyself."," Eliakhabili elili shinga elo ndielino mbu, ‘Oheele owashio shinga olwa wiheela omwene/",en,luy,Luwanga,bible "Kakhamukasila shiina omundu niyakhenyoolela eshialo shiosi, ne nakosia obulamubwe? Kata shiakhaba shiina eshiomundu yakhahaana khulwa okhuhonia obulamubwe?"," For what shall a man be profited, if he shall gain the whole world, and forfeit his life? or what shall a man give in exchange for his life?",luy,en,Luwanga,bible And whosoever shall exalt himself shall be humbled; and whosoever shall humble himself shall be exalted.," Omundu yesi owiyemekha omwene alatutuyibwa, naye owitutuyia omwene, alachinguulwa. Yesu asiomela abekaati",en,luy,Luwanga,bible Ndanyola bebusi bange nibabarerekho tsibandeji buli abundu., Niliwapata wazazi wangu wakiwa wamefungwa bandeji kila sehemu.,luy,sw,Marachi,translations Kotsa nasuye kohe guga., Amu akikataa tumpe babu.,luy,sw,Maragoli,translations Ovuluare runo vuri sa nga myaka., Ugonjwa huu ulikuwa tu kama maradhi ya kawaida,luy,sw,Marachi,translations "Shiendi nobulekhuule khumapesa kanje okhukhola shinga olwa enzenya? Noho okhalishilwe omukongo shichila endi omuhaani?' """," Is it not lawful for me to do what I will with mine own? or is thine eye evil, because I am good?",luy,en,Luwanga,bible okhutembekha, be loose; be relaxed; relax,luy,en,Luwanga,dictionary "And behold, Jesus met them, saying, All hail. And they came and took hold of his feet, and worshipped him."," Ne lola, Yesu yabakanila nababoolela ari, ""Omulembe kube ninenywe."" Nibatsia ahambi ninaye nibamukwa mumakuluke nibamwinamila.",en,luy,Luwanga,bible Kila mtu kwa usraeli., Buli mundu mu Isiraeli.,sw,luy,Bukusu,translations Nobulayi khukutana inawe., Nice to meet you.,luy,en,Luwanga,translations Pesa ngapi?, Amapesa kaanga?,sw,luy,Marachi,translations Naye sungura(Topi) aliposonga aliona maindi na na kuni zikiwa zimepangwa. Topi alianza kutamani kukula maindi. Lakini hakujua kuwa huo ulikuwa mtego wa nyani., Nakho siduyu (Topi) nga khasida khalola madimwa nende tsisala alala nikabungikhwe. Topi yachaka khuekomba huria madimwa. Lakini sisiamanya mbu oko ni mreko kwa lihene.,sw,luy,Marachi,translations Naye alameda amadanyi., Naye atatujaza baraka,luy,sw,Maragoli,translations endaalo yino olaula sisera., siku hii utateka sisera.,luy,sw,Bukusu,translations Niwiyinamo ola yetwa:, Ukimkubali Yesu utasaidiwa:,luy,sw,Maragoli,translations burst into speech, okhurumbukha,en,luy,Luwanga,dictionary "suspension footbridge of creepers, etc., over a river", omufunje,en,luy,Luwanga,dictionary "Ee Bwana, umesikia matukano yao, mashauri yao yote mabaya dhidi yangu."," 61 Wa hulira amanyego gavo, O Yahova, na lisaavira lyavo Lya vasaviira ku inze.",sw,luy,Maragoli,translations ally oneself with; come to the help of; range oneself alongside, okhuterera,en,luy,Luwanga,dictionary 8 Avatumekiri vamehanga ku kwinye., Watumwa wanatutawala.,luy,sw,Maragoli,translations "Ee! Ee! Ukoko,Ee! Ee! Ukoko", Ee!ee! kalondo. Ee! Ee! Kalondo,sw,luy,Maragoli,translations "Mana buli mulala khubo yalia niyekura, ne bali abandu abahela ebikhumila bine."," And they ate, and were filled: and they took up, of broken pieces that remained over, seven baskets.",luy,en,Luwanga,bible mukaunti yefu ya busia vamarachi ni vaangi., katika kaunti yetu ya busia wamarachi ni wengi.,luy,sw,Marachi,translations okhwaluula," remove; take off, of something spread out, as a table-cloth, bed clothes, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary Ni wimbo tutaimba mbinguni, Lwakulimba mwigulu.,sw,luy,Maragoli,translations Ona lile tawi ndizi lililonyauka, Lola lirere lira,sw,luy,Maragoli,translations Hao niliowabeba na kuwalea Huyo adui yangu amewamaliza.," Yavo Ava nda lera nokuvirukidza, musigu wange u Mali KU VA heridza.",sw,luy,Maragoli,translations mani rekha haduyu nende ingwe nivathia., hivyo sungura na chui walienda.,luy,sw,Marachi,translations determine; make up your mind to accomplish; put one's heart into s.t., okhurakho omwoyo,en,luy,Luwanga,dictionary Mugoye gwavohangwa mu kiguti kirahi ahavandu ve tsisoma tsiviri naho tsivaga tsivuganiranga.," Kamba ilikuwa ikifungwa kwa kiwanja ambacho jamii mbili au tatu zilikutania.O: Naho mwirago he tsisoma tsivuganiranga, sia losoma lwikalanga mu kiduma chavo.",luy,sw,Maragoli,translations umetupatia kila kitu kizuri, Vindu vilahi vyosi vya wa va ha;,sw,luy,Maragoli,translations "Ndipo Gidioni akachukua vyakula vyao wakawa wakienda na tarumbeta,akawaruhusu waende nyumbani kwalo naye akabaki na watu mia tatu hao."," Nio Gidioni abukula biakhulia biabo baaba ne bacha ne chikhoombi, abasibula bache engo wabwe niye aarama nende babaandu chimia chitaru echo.",sw,luy,Bukusu,translations "Ye have heard that it was said, Thou shalt love thy neighbor, and hate thine enemy:"," ""Mwahulila mbu kaboolwa mbu, ‘Oheele owashio, ne nosila omusukuwo.'",en,luy,Luwanga,bible Lea sasa analea., Lea aleraa lero,sw,luy,Maragoli,translations green vegetable, tsisaaka,en,luy,Luwanga,dictionary "Nashinda tu mtu kumweka mungunmweza wa vyote, mungu tambiko, wote wataenda mahali penu atapanuka nchi yenu,pamoja mbele za mungu na waombezi na akiamini mababu zenu na waamuzi waliokuwa kwa uamuzi muda huo."," khila busa omundu khumuraakho ""Wele Omunyali Owa Bioosi, Wele kumusaango, boombi balacha abuundu wenywe akhabalaaye sibala sienywe, alala ebweeni wa Wele ne basaayi ne aasuubisia bakuuka benywe ne bakhalaki baali mu bukhalaki biise ebio.",sw,luy,Bukusu,translations libubi, spider,luy,en,Luwanga,dictionary "Ndio,bado,hatujawai kuona mambo kama haya."," Yee, kukiri, yee, kukiri, kukiri kulola kuyaga,",sw,luy,Maragoli,translations Akulanga nunu, Anatuita leo,luy,sw,Maragoli,translations "Hata hivyo ng'ombe anafaa kutunzwa vizuri kwa kumlinda ng'ombe huyo mzuri ni kwa kumweka katika mazingira mazuri, kumpa vyakula maji na kumtazama vyema kwa makini unaweza pata faida kubwa."," Kata kario ing'ombe yenyekhana khurinwa bolayi khurinda ing'ombe eyo bilayi ni khumubikha khabundu alayi. Kuiyeresia biakhulia, matsi nende khumuringa bilayi muno unyala hunyola ifaida ikhongo",sw,luy,Marachi,translations one who is rather slow and absent-minded and has to be kept up to date by others, omung'ang'afu,en,luy,Luwanga,dictionary Omurumwa shakhupungwa olukuma, Omurumwa shiyarungwa olukuma (AMI247) A messenger should not be beaten.,luy,en,,proverbs omukuru, one of the poles supporting the eaves of the house; veranda post; the space under the eaves (mumukuru),luy,en,Luwanga,dictionary Siku moja akaamua kwenda vijiji vya mbali kuwatembelea rafikize ili kuwahimiz wafuge mifugo., Lidiku lirala yeenya kutsia ihale mumadaala kulola avalina veeve kuvavoolera vatuge mitugu.,sw,luy,Maragoli,translations kimarachi ni lugha tunayozungumza sisi wamarachi nyumbani kwetu na nje ya shule., olumarachi ni inomanoma ya husunganga efwe vamarachi mumadala kefu nende rwanyi wa naisomero.,sw,luy,Marachi,translations Ingokho ni isolo eya mudala indayi. Ingokho ni bilayi khuba ninayo. Khubeera mukeni niyetsa onyala khumuambira noobula nende esindu siosi siosi. Noori ambi nende ingokho khasookhoyere obe nende budofu khaba.," Kuku ni mnyama wa nyumbani mzuri. Kuku ni vizuri kuwa naye, kwa sababu mgeni akija unaweza mshikia kama hauna kitu chochote. Ukiwa karibu na kuku haufai kuwa na uvivu kamwe.",luy,sw,Marachi,translations Sanditsa umukali Kenya., Namshukuru Bi. Kenya.,luy,sw,Maragoli,translations "Ne imwo eyamiitswa niyikwa khwiloba liokhulwanda, nibo abandu abahulilanga likhuwa, ne bwangu bwene balinjisia mumioyo chiabwe nobusaangaali."," And these in like manner are they that are sown upon the rocky [places], who, when they have heard the word, straightway receive it with joy;",luy,en,Luwanga,bible Zamani nyota angeingia nyumbani jioni wakipika ugali na kusema., Kale Eng. eng'ani yingila ku munyumba hamugolova vudiku nivaluga vukima ma avola,sw,luy,Maragoli,translations obushindu, cold,luy,en,Luwanga,dictionary -nyiririfu," fine, sleek, smooth, soft",luy,en,Luwanga,dictionary -khulundu," chief, biggest; eldest; senior",luy,en,Luwanga,dictionary okhuyiba, shout angrily,luy,en,Luwanga,dictionary Sisi si wazuri;, Si ku li valahi mba;,sw,luy,Maragoli,translations "And into whatsoever city or village ye shall enter, search out who in it is worthy; and there abide till ye go forth."," ""Ne mwitookho liosi kata mwitaala liosi eliamwinjilamwo mukhabilisiemwo oukhoyele okhumwinjisia, mana mumenye ninaye okhuula olwa murulamwo.",en,luy,Luwanga,bible S. Ing'ombe ni isolo indai muno Ikhoyere khuria biakhuria singa obunyasi nende emilabi nende amasakari ka madimwa khalala nende kusie bwa madimwa busierwe., Ng'ombe ni mnyama mzuri sana anafaa ale chakula kama vile nyasi na mbegu za viazi vitamu na mtawi ya mahindi pamoja na unga wa mahindi ambao umesagwa.,luy,sw,Marachi,translations "Ne babaandu boosi balikobosia bali kabe kario.""", Na watu wote watajibu kuwa yawe hivyo.,luy,sw,Bukusu,translations eshichima, sound; whole,luy,en,Luwanga,dictionary uncover; unveil; take off the lid; undress, okhukunula,en,luy,Luwanga,dictionary "Lekha akhole ario, ne baandu babaandi balaulila ako balaria, busa akhola ario eererwa mwiie, mala ne mbao omundu mwinywe olakhola mundu okundi aabukula omukhaana bumayaanu nga obwo burio lundi tawe.", Wacha afanye hivyo na watu wengine wakisikia hayo wataogopa tu alifanya hivyo akauawa kwa vita tu na mbao mtu kwenu atakayefanya mtu mwingine akachukwa msichana kwa uovu kama huo tena hapana.,luy,sw,Bukusu,translations Anaona ngize mmoja., Alolaa lidede lira.,sw,luy,Maragoli,translations a wild pig. The domesticated pig is usually called by the Swahili name, imbitsi,en,luy,Luwanga,dictionary nothing is wrong, Shindu ta,en,luy,Tsotso,translations "Wa va kudzera voni,", Ulifia wenye dhambi,luy,sw,Maragoli,translations "Mumukanda tsana okwo, yalimwo omukhasi undi owali niyerulutsanga khulwa oluhoono lwemiyika ekhumi nachibili."," And a woman, who had an issue of blood twelve years,",luy,en,Luwanga,bible Ng'ombe pia anauwezo wa kufanya uwasomeshe watoto shuleni., Ing'ombe yosi inyala khukira obe nende obunyali bwa khusomia mwana msikuli.,sw,luy,Marachi,translations Yirana uhe akaana maveere, Rudi umpe motto maziwa,luy,sw,Maragoli,translations "And when even was come, there came a rich man from Arimathaea, named Joseph, who also himself was Jesus' disciple:"," Olwa eshialo bwela, omusaatsa undi omuyinda owokhurula Arimatsaya, oweliira mbu Yosefu, owali khandi omwechi wa Yesu yetsa.",en,luy,Luwanga,bible "remove; take off, of something spread out, as a table-cloth, bed clothes, etc.", okhwaluula,en,luy,Luwanga,dictionary wanafunzi wengine walisema ati wanajua nami mwalimu aliponiuliza iwapo unajua ukoo wako nikamwuliza ukoo ni nini mwalimu; aliniambia ati wewe hata ukipotea ukitaka usaidizi uulizwe ati nyinyi ni watu wepi utasema nini?, vana vandi vavola vari vamanya nasi mwalimu ngayandeva vari yewe wamanya inono yawo ndamureva vari inono nisina mwalimu yaborera vari yewe kata nokora niwenya vuhonyi nivahureva vari muri bantu sina wolavola vari sina .,sw,luy,Marachi,translations Endaalo yino Wele Omunyali Owa bioosi alikho amulaka., Siku hii mungu mweza wa vyote yuko anawatuma.,luy,sw,Bukusu,translations Nyota huangaza usiku., Eng'ereng'ani yaakanga vudiku.,sw,luy,Maragoli,translations Ee!ee! kalondo. Ee! Ee! Kalondo," Ee! Ee! Ukoko,Ee! Ee! Ukoko",luy,sw,Maragoli,translations okhusera, attack; make war. Usually followed by the word lihe.,luy,en,Luwanga,dictionary "saying, I have sinned in that I betrayed innocent blood. But they said, What is that to us? see thou [to it] ."," Nababoolela mbu, ""Enzonoonile okhukhoba omundu oubula eshikha mbu yerwe!"" Nibamukalusia bari, ""Ifwe nefu khuteeba shiina khukenako? Ako kali khwiwe omwene!""",en,luy,Luwanga,bible "01wibulo luno olumayanu olubula obusuubili mu Nyasaye! Muureebanga eshilolelo? Tawe! Shimulahebwa eshilolelo shindi ta, habula eshilolelo shia Yona shionyene."" Mana nabarulakhwo niyenyokha. Limela elia Abafarisayo nende elia Abasadukayo"," An evil and adulterous generation seeketh after a sign; and there shall no sign be given unto it, but the sign of Jonah. And he left them, and departed.",luy,en,Luwanga,bible "Aakholile ario khu lukeendo lwenye lwoosi khukhwola abuundu ne amulaka bakuuka benywe bakharia, namwe mwarangararwa.", Amefanya hivyo kwa safari yenu yote kufika mahali na akawahidi mababu zenu wasiogope ama kuchokozwa.,luy,sw,Bukusu,translations akhamuna, ground squirrel; hero of many folk tales; Sungura 'the hare' of Swahili tales; called Anakhamuna in stories and speaks with a lisp (see also eshimuna),luy,en,Luwanga,dictionary Omwana wamberi neshikhoyero, The first born child is a source of joy.,luy,en,,proverbs Kwa mapenzi yako unikubali, Nuyanza unzingirizi.,sw,luy,Maragoli,translations "walk swayingly; wind in and out; follow a zigzag course; swerve from side to side, as a river, or a snake", okhwikotiombola,en,luy,Luwanga,dictionary Ouliriranga endiena?, How are you feeling?,luy,en,Tsotso,translations "Ne babaandu boosi balikobosia bali ""Kabe kario.", Na watu wote watajibu kuwa yawe hivyo.,luy,sw,Bukusu,translations Muhonyi Yesu yaza mulilova, Yesu atarudi duniani,luy,sw,Maragoli,translations Sitabu sie Likhebulila silimo kamakhuwa kamakali niko Musa aaboolela babaandu ba Isiraeli., KItabu cha Kumbukumbu kinayo mambo mengi ambayo Musa aliwaambia wana Waisraeli.,luy,sw,Bukusu,translations "Yesu mponyaji,"," Yesu Muhonnyi,",sw,luy,Maragoli,translations river; creek; stream, omwalo,en,luy,Luwanga,dictionary giraffe (can graze on the branches of the murumba tree), inzaya murumba,en,luy,Luwanga,dictionary separate; come apart, okhukabukhana,en,luy,Luwanga,dictionary sikuli syefwe siri nende ibendera., shule yetu ina bendera.,luy,sw,Marachi,translations "Akamwita yule kijana akaja, kijana akawambia yule mzee wa kijiji amwache yeye na maisha yake afanye anayoyafanya"," Naye amlanga na athia, msiani yaborera mukuru mbu amlehe nende maisha kaye akhole vyakhola.",sw,luy,Marachi,translations "Nebutswa isie emuboolela mbu, Eliya oyo yamala okhwitsa, ne abandu bamukholela koosi kabeene balola mbu namalayi okhumukholela, shinga olwa Amahandiko kahandikwa khuye Yesu ahonia omusiani owali neshishieno"," But I say unto you, that Elijah is come, and they have also done unto him whatsoever they would, even as it is written of him.",luy,en,Luwanga,bible "saying, The scribes and the Pharisees sit on Moses seat:"," ""Abahandichi bamalako nende Abafarisayo nibo abali nobunyali bwokhwinoosia amalako ka Musa.",en,luy,Luwanga,bible Na musatsa wayagenda naye kandi malala mele siasila muvosee naho kulia ku inyama yiyi naho kuvitila mu masahi yaga mba., Yule mwanaume aliyeshiriki naye uzinzi vilevile hangekaribia lile kaburi ama kula nyama hiyo ama pia kupitia kwa ile damu,luy,sw,Maragoli,translations """Nasioobi aaba ne elukha khumulaama enywe.", Mtumwa alikuwa akitoroka kumlaani nyinyi.,luy,sw,Bukusu,translations "For narrow is the gate, and straitened the way, that leadeth unto life, and few are they that find it."," Nebutswa omuliango okwinjila mubulamu bwobumeli neshinyelele, khandi omuhanda kwokhutsiayo nomunyelele; ne abaloondakhwo nibatiiti. Omusaala nende ebiamo biakwo",en,luy,Luwanga,bible Binadamu ni silongi sia Nyasaye. Ari nende bulayi khushira esindu siosi siosi khusialo khuno. Binadamu ni silongi silayi khua khubera Nyasaye yasilonga khumikhono kiaye mungira ikabukhane., Binadamu ni kiumbe cha Mungu. Anaumuhimu kuliko kitu chochote ulimwenguni humu. Binadamu ni kiumbe kizuri kwa sababu Mungu alimuumba kwa mikono yake kwa njia tofauti,luy,sw,Marachi,translations Ni kitu gani hukusasidia kuona gizani?, Nikinduki kikukoonyaa kulola mukisundi?,sw,luy,Maragoli,translations olusyani, boyhood; characteristics and attributes of boyhood,luy,en,Luwanga,dictionary okhulakakha, drop,luy,en,Luwanga,dictionary "be thankful; rejoice, with thankfulness to the one who has caused the rejoicing", okhwishia,en,luy,Luwanga,dictionary But the things which proceed out of the mouth come forth out of the heart; and they defile the man.," Nebutswa akarulanga mumunwa kabetsanga nikarulile mumwoyo, nako niko akafwabinjia omundu.",en,luy,Luwanga,bible Nombiri, Utanipeleka.,luy,sw,Maragoli,translations S. Abandu bakusingia ing'ombe banyole olwa basomia abana babo., Watu huuza ng'ombe ili wapate jinsi ya kuwapeleka wanawo shuleni.,luy,sw,Marachi,translations O: ING'OMBE, NG'OMBE,luy,sw,Marachi,translations """Nio naruma barume khukhwama mu leaba ne abalaka.", Ndiposa wakatuma watumwa kutoka Leaba na Abalaka.,luy,sw,Bukusu,translations Lwa va menyanga yeyo Yesu yivulwa., Huko walikoishi kazaliwa Yesu,luy,sw,Maragoli,translations Ya kudzira avoni., Alikufa kwa sababu ya wenye dhambi,luy,sw,Maragoli,translations imbolo, penis,luy,en,Luwanga,dictionary Utaona mudomo, Ulalola munwa.,sw,luy,Maragoli,translations "lundi Wele wefwe ne alomaloma Alanyoola sikelo sie siakhulia silekhaana namwe mubone na nga sie basaayi babaandi lundi alatasa kumulilo kwewe kumukali tawe, busa khu nibio anyoola khukhwama engo khukhola khurio khwafwa!'"," Tena mungu wetu akizungumza atapata kipimo cha chakula kinachotoshana ama muone jinsi waombezi wengine tena hataongeza moto wake mwingi, bure kwa ambavyo anapata kutoka nyumbani tanaweza fanya hivyo tukafa!",luy,sw,Bukusu,translations "Khukhwama abwenao aacha mu sibala sie bikulu ebukwe wa Beteli,mala ombakha liiema liewe akari wa Beteli, lubeka lwe mumbo ne lukoba lwa Ai,ebukwe . Ne, abweneo ombakhila Wele Omunyali Owa Bioosi alutare mala amwesaaya."," Kutoka hapo akaenda nch ya mashariki mwa Betheli akajenga hema katikati mwa Betheli, upande wa magharibi mwa jamii ya mashariki. Hapo akamjengea mungu mweza yote.",luy,sw,Bukusu,translations Huu korona hauna dawa yake., Korona buno vuvula musala kwaye.,sw,luy,Marachi,translations "Nashoni yali omwana wa Aminadabu, owali omwana wa Adimini, owali omusaini wa Arini, owali omwana wa Hezironi, owali omwana wa Faresi, owali omwana wa Yuda."," the [son] of Amminadab, the [son] of Arni, the [son] of Hezron, the [son] of Perez, the [son] of Judah,",luy,en,Luwanga,bible Mungu hupenda wanaokiri, Yahova ayazanga veyamanga,sw,luy,Maragoli,translations anger; bitter disappointment or grief; e.g. of a bereaved person, oburuma,en,luy,Luwanga,dictionary "Mana khunyanga yomunane, nibetsa okhusheba omwana tsana. Ne bali nibenya okhumukulikha eliira lia samwana mbu, Zakaria."," And it came to pass on the eighth day, that they came to circumcise the child; and they would have called him Zacharias, after the name of the father.",luy,en,Luwanga,bible OMbiri, Mwili,luy,sw,Maragoli,translations God helps he who helps himself., Nyasaye akhonya owikhonya,en,luy,,proverbs okhwanzushira, neglect someone or something,luy,en,Luwanga,dictionary "Babemeleesi be chikholo bano, becha e kanaani khukhwama siise nisio baisiraeli barakikhira khukhwaamiia sibala esio khukhwola siise nisio banyoolelamo omwami owe khunyoa ( wakana kumwiiko kwe eleefu ndala ne chimia chibili nendeeleefu ndala)."," Wasimamizi wa koo hizi, walikucha kanaani kutoka wakati ambao waisraeli walianza kuhamia nchi hiyo kufika wakati wakati ambao walipata mfalme wa kwanza (labda mwaka wa elfu moja na mia mbili na elfu moja).",luy,sw,Bukusu,translations Buli akhashere nobufila bwakho, Buli khashere nobusiba (obufira) bwakho (DWA153) Buli lishere nobufira bwalio (AMI35) Every frog has its peculiar poison.,luy,en,,proverbs "Whosoever therefore shall humble himself as this little child, the same is the greatest in the kingdom of heaven."," Omundu yesi owitutuyia shinga omwana omutiiti uno, omwenoyo nomukhongo muno mubwami bwa Nyasaye.",en,luy,Luwanga,bible "soften; make thin, weak, weary, etc.", okhutosia,en,luy,Luwanga,dictionary Obuheendi nende oburima obwalinji muye khale bwabwakho buli olucheendo olwabasamulanga Leya yanyoolanga Roda niyerecheshe nende ebindubie biosi namulindanga., Wasiwasi na hasira ambao ulikuwa kwake kitambo uliokuwa katika kila safari waliokuwa wakisafiri Leya alikuwa anamkuta Roda akiwa tayari na vitu vyake akimngoja.,luy,sw,Marachi,translations niwenya mapesa mulumarachi babolanga mbu amatongolo., ukitaka pesa kwa kimarachi watu husema ati pesa [matongolo],luy,sw,Marachi,translations eshisungu, in European manner,luy,en,Luwanga,dictionary "13 Kunangwa kuvugana na ya mu volera, Sisera ya vungidza magari gege gosi Hamba, nda ku mannya mundu wa halala , amagari tsimia tsitano na wenyangaa"," Ndiposa washirikiane naye, alimwambia Sisera akaya kusanya magari yake yote njoo, ntakuonyesha mtu pamoja na magari elfu tano kama unataka",luy,sw,Maragoli,translations "Nuvulahi umbe tsingulu tsiokwita musigu wiitu."""," Ni vizuri unipe nguvu za kuua huyu adui wetu.""",luy,sw,Maragoli,translations "Mungu mweza wa vyote kisha mkasema kuwa, wacha tutume kila mara akawa akiwatangulia mbele, watu mbele yetu waende wapeleleze kwa barabara mahali ambapo mnafanya nchi ambayo walituambia njia nzuri kambi na kuonyesha nyinyi njia."," Wele Omunyali Owa Bioosi mala mwaloma muli, 'Lekha khurume buli lwosi amurangiriranga ebweeni, babaandu ebweeni wefwe bache bayoote khumuyiimila abuundu niio mukhola sibala nio bakhuboolele engila endayi ekambi ne khumwekesia enywe engila.",sw,luy,Bukusu,translations Avaveye ne vigulu mukivala kyavo vadukana vasanditsi Nyasaye na vamanye ikivu vigulu., Walio na milima nchini mwao wanapaswa kushukuru Mungu na wajue,luy,sw,Maragoli,translations "Nuwingira msikuli sya Sirikhaya, manya mbu ori avundu alai wa masomo kali bilai nende siwango sya akulu."," Ukiingia kwenye shule ya Sirikhaya, jua kwamba uko pahali pazuri pa masomo yaliyo ya hali ya juu.",luy,sw,Marachi,translations May God protect you, Nyasaye akhulinde.,en,luy,Luwanga,translations "Then saith he to his servants, The wedding is ready, but they that were bidden were not worthy."," Mana naboolela abakholibe ari, ‘Lisabo lieshiselelo lirechekhwe, nebutswa abacheni abalangwa shibaliteebile eshindu ta.",en,luy,Luwanga,bible okhurema olulikho, shake shoulders in dancing,luy,en,Luwanga,dictionary Orio sana mukhongo., Really appreciate it Boss,luy,en,Luwanga,translations Butaambi mala chinganakani chewe choosi chili khu rupia echo., Umaskini kisha mawazo yake yote yako kwa pesa hizo.,luy,sw,Bukusu,translations Omukhulundu muami Uhuru nainia maoni kaye yabola mbu bulwaye buna bwa korona bwira bwangu sana., Rais Uhuru alitoa maoni yake akasema kwamba ugonjwa huu wa korona unaua watu haraka sana.,luy,sw,Marachi,translations 1. Kukata ndizi kwa kutumia shoka., 1. Kotema ligomia nimbatsi..,sw,luy,Maragoli,translations Eshishio shikhumala amahofu, You long for yours,luy,en,,proverbs "Ku musala yigu, Nda va weligali,"," Kwenye msalaba huu, nitakuwa mwaminifu",luy,sw,Maragoli,translations Olanyola abandu bangi bajama einyama eya ing'ombe., Utakuta watu wengi wanapenda nyama ya ng'ombe.,luy,sw,Marachi,translations Anaona ile sinia moja., Alolaa luderu lulala lula,sw,luy,Maragoli,translations aliraa, Analia,luy,sw,Maragoli,translations Kifuniko cha mjane kama cha mmoja kwa waliokufa wakiwa hawajazaa hatushikilii malipo., sibiimbilo sia namulekhwa nga sie mulala khu nibo afwa ne akhasaala khuambiilila kumuruungo tawe.,sw,luy,Bukusu,translations omushingachi, doorstep; piece of wood or low bank of clay in doorway to stop water from flowing into the house after rain,luy,en,Luwanga,dictionary Walipika debe nyingi, Vadeka madede na madeede,sw,luy,Maragoli,translations "Okhuba lihanga liakhalwane nende lihanga lindi, khandi oburuchi, bwakhalwane nende oburuchi bundi. Okhurenga khweshialo okhukhongo khwakhabeho mubialo ebiahukhane, inzala nayo yakhabeho, ne ako koosi kakhabe shinga obuchaachilo bwomukhasi oulumwa inzibula."," For nation shall rise against nation, and kingdom against kingdom; there shall be earthquakes in divers places; there shall be famines: these things are the beginning of travail.",luy,en,Luwanga,bible Kulikuwepo na maombi kabisa vile mimi niliamka mama kwa roho," Lya li ho Lisaavira Ligali Lye Lwa inzenda vuka, mama mu myoyo.",sw,luy,Maragoli,translations Binamu ni mtoto wa shangazi yako _huyu ni mtoto wa dada wenye.(, Musiara uyu ni mwana wa senge wovo Mwifa uyu ni mwana wo mkana winyu. ( Mama mamako),sw,luy,Maragoli,translations inzala ya choka," the drought of 1908, when a rainmaker named Choka, or Odongo, was killed for not bringing rain",luy,en,Luwanga,dictionary "Mu madiku ga Jaeli, tsinzira"," Kwa siku za Jaeli, njia",luy,sw,Maragoli,translations "wonderful, strange, queer, or remarkable happenings (see also amangalimwa)", amakana,en,luy,Luwanga,dictionary Avaana yavo vigereritsa muliru kudukanivalola muduya niguhiiye., Watoto hao walisongeza moto hadi maharagwe yakaiva,luy,sw,Maragoli,translations Adukana ave ne imbago indahi yokulima (utali ikitsili), Yafaa awe na jembe nzuri ya kulima (asiwe,luy,sw,Maragoli,translations """Nafula yali yaria imbako. Leelo yomilanila okhulima.", Nafula alikuwa ameogopa jembe siku hizi amekazana na ukulima,luy,sw,Marachi,translations Kama njiwa atawale, Na kuli likulu.,sw,luy,Maragoli,translations Li leminya myoyo:, Latulita nyoyo,luy,sw,Maragoli,translations Daudi aliwapata wakijipanga kukabiliana na adui wao., Daudi yavanyoola nivasetaa avasigu vaavo,sw,luy,Maragoli,translations large brown bird whose note resembles water coming out of a bottle; Burchell's Coucal, lititwi,en,luy,Luwanga,dictionary Paka alikuwa akinihadaa., Lwali lugano lwa changuba,sw,luy,Maragoli,translations omurengo," fever, usually malaria",luy,en,Luwanga,dictionary "Nebutswa abesaaliisi abakhulundu basema abandu nibabatsuuba mbu, bareebe Pilato abalekhuulile Baraba."," But the chief priests stirred up the multitude, that he should rather release Barabbas unto them.",luy,en,Luwanga,bible one cob of maize, lituuma,en,luy,Luwanga,dictionary Mama aliinjika maharagwe kwa meko na akawaambia watoto wake moto ili yaive, Mukeere uyo yaviika muduya kumahiga nayavoolera avaana veeve kwigereritsa muliru.,sw,luy,Maragoli,translations "Moreover when ye fast, be not, as the hypocrites, of a sad countenance: for they disfigure their faces, that they may be seen of men to fast. Verily I say unto you, They have received their reward."," ""Khandi olwa mwiyima eshiokhulia khulwokhusaaya, mulakhuunia mumoni shinga olwa abekaati bakholanga ta, okhuba babiyinjia mumoni kho mbu, abandu balole mbu beyimile eshiokhulia khulwokhusaaya. Emuboolela toto mbu, bamala okhunyoola omurungo kwabwe.",en,luy,Luwanga,bible Ng'ombe ni kitu ambacho watu wanapenda kwa manaa ng'ombe ana faida mingi sana kwa watu. Watu wanampenda kwa maana wanajua kile wanachokipata kutoka kwake. Ng'ombe ni kitu mzuri sana., Ing'ombe ni sindu esia abandu bajama sana khubeera ing'ombe iri nende manufaa masabi lukari khubandu. Baandu baijama khuluobera bamanya sindu sia bainyolangakhO: Ing'ombe ni sindu silayi lukari.,sw,luy,Marachi,translations "Kwenye huo msalaba, damu ilimwagika"," Ku muala yigu, Magahi ga tadza,",sw,luy,Maragoli,translations Musa elamo kamalaka likhumi ne aloma lukali khu sifuno sie lilaka lie khunyoa., Musa akarejela amri kumi na kuzungumzia lengo la amri ya kwaza.,luy,sw,Bukusu,translations Tuliwapoteza watu wengi wakubwa waliokuwa wazuri Kenya., Bungi khwakosia bandu bakhongo balayi mkenya.,sw,luy,Marachi,translations The person who has tasted it is the one who may praise it., Oushililekhwo niye oushitsomia,en,luy,,proverbs omukali, servant; minister,luy,en,Luwanga,dictionary Ngaba obulwaye buno uluyari mno hadi ngalusria omkhongo wefu we sialo siabumarachi enisinuka., Naupea huu ugonjwa heshima sana na pia namrejeshea kiongozi wetu wa mtaa wa bumarachi shukran.,luy,sw,Marachi,translations Oweindaba yiye shIachileka tawe, No one despises his own tobacco however bad it may be.,luy,en,,proverbs Ingawa tulichukua ng'ombe wa Wagileti na mali kutoka miji., Ne kakhali khwabukula chikhaafu cha Wagileati ne kimiaandu kie mungoba.,sw,luy,Bukusu,translations """Khandi Obwami bwa Nyasaye buli shinga omundu oukhabanga tsinyuma tsindayi."," Again, the kingdom of heaven is like unto a man that is a merchant seeking goodly pearls:",luy,en,Luwanga,bible Mzazi akamjibu ya kwamba yeye hana uwezo wowote wa kupata pesa., Omwibusi namkalusia ari Sari nende obunyali tawe obwa khunyola amang'ondo tawe,sw,luy,Marachi,translations "And as they were eating, Jesus took bread, and blessed, and brake it; and he gave to the disciples, and said, Take, eat; this is my body."," Ne olwa bali nibaliitsanga, Yesu yabukula omukaate, nakhupila Nyasaye orio, nakusonyola, ne nahelesia abeechibe. Nababoolela ari, ""Bukule, mulie. Kuno nikwo omubili kwanje """,en,luy,Luwanga,bible UZURI WA KUKU, S. BULAYI WA INGOKHO,sw,luy,Marachi,translations "Hazana ha lo Iekhanga, Buyanzi bwa dodo.", Penyewe panaonekana kuwa na furaha ya milele.,luy,sw,Maragoli,translations Shinga olwa olinda eshiowashio nolwoliinda eshishio, You do not look after your neighbour's better than your own.,luy,en,,proverbs "Bulano khunyanga eyabafu balilamusibwa okhurula mubafu, omukhasi oyo yakhabe owa wina? Okhuba yali niyateshela boosi?""", In the resurrection therefore whose wife shall she be of the seven? for they all had her.,luy,en,Luwanga,bible Na mkiwa kwa kambi wakati wa vita ambavyo ulikopesha walianguka na asiyefanyia mnastahili mkatae kitu chochote hivyo muisraeli mwenzako.," Ne muli mu kambi siise sie liie, nibio wikopia baakwa, ne okhakholela mukhoya mulobe sisiindu siosi siosi orio Omuisiraeli wasio tawe.",sw,luy,Bukusu,translations Things are scattered about like Ong'ongo's intestines on the sand., Ebindu bisalanire shinga amala aka Ong'ongo khumuyeshe,en,luy,,proverbs natoka kijiji kinachoitwa bukati., esie ndula mulukongo lulangwangwa ati bukati.,sw,luy,Marachi,translations "And when they came to the disciples, they saw a great multitude about them, and scribes questioning with them."," Ne olwa bachelela ewa abeechibe bandi bali, balola omukanda kwabandu omukhongo nikubotokhaane abeechi abo. Ne abahandichi bamalako bali nibayingananga ninabo.",en,luy,Luwanga,bible Wakati mwingine upepo ukija kwa nguvu huharibu mimea ya watu kwa shamba., Bikhabiindi omuyaka nikuiitsa ebidinyu kunyasianga biakhulia biabandu.,sw,luy,Marachi,translations stupid; dumb; deaf and dumb; mentally deficient, -siru,en,luy,Luwanga,dictionary Vamanyanga vatovola inzira yavo enene itsitsanga mu luhya mavatovola havundu halala vavika lugaga lwa hasi lwa vandu vanyala kusiira kovodoto ma vavika mu mutembe., Wangechagua njia moja ya kwenda barazani mwa wazee na kutenga mahala pamoja ambako walijenga zizi ya kurukwa na watu wote kwa urahisi na kasha kutega mti wa mtembe (aina ya mchongoma),luy,sw,Maragoli,translations seven, musafu,en,luy,Luwanga,dictionary esie ndajama ovumarachi sana., mimi napenda umarachini sana,luy,sw,Marachi,translations A first cousin does not inherit another first cousin's wife and property., Ikhasi shitirananga khwitakho,en,luy,,proverbs Nyoka alikatalia kwenye kichwa hadi akamtoa kanga manyoa. Lakini kwa bahati nzuri kanga alifaulu kujinasua na akatoka mbio. Na kutokea hapo urafiki wa kanga na nyoka ukaisha kabisa., Inzuha yahaira khumurwe hadi yatsomola moya osikhwikosi. Lakini ikhabi indayi rikhanga rietha riathomola murwe nilirula thimbiro. Mana khurula awo vwista bya rikhanga nende inzukha buabwa kabisa.,sw,luy,Marachi,translations eshiindi," small post behind door post, with which it forms a slot through which the wicker door passes",luy,en,Luwanga,dictionary plaited grass rope, omukoye kwobusinde,en,luy,Luwanga,dictionary Zaza mtoto wa Mmbo, Zaza mmbo,sw,luy,Maragoli,translations (Kusemezana), (Livoolerana),sw,luy,Maragoli,translations Avana valala vagimirangwa ma viruka vatsia kwivisa mu vulimu, Watoto waliokamatwa walitoroka na kujificha vichakani.,luy,sw,Maragoli,translations Buubi bwosi bwosi bukila mwekiichibwa., Ubaya wowote unasababisha mkagombezwa.,luy,sw,Bukusu,translations s.o. from Bunyore., omunyole,en,luy,Luwanga,dictionary Ukawatende wao kama ulivyonitenda mimi Kwa dhambi zangu zote.," U va kole, kuli wa kola inze kigira mahyolo gange gosi.",sw,luy,Maragoli,translations thorn; flower ( liwuwa,en,luy,Luwanga,dictionary kwa jina naitwa Carolyne Achieng., mumera nangwa Carolyne Achieng.,sw,luy,Marachi,translations Avaluhya vakevanga ne miima lugano lugano., Waluhya walitahiri wakifuata mila tofauti tofauti.,luy,sw,Maragoli,translations jamii yetu hapa ni mungu alitupa tena alitupa kama lugha ya kimarachi., olukoko wefu ano nyasaye niye waruwa khaandi yaruwa nga ilomaloma yolumarachi.,sw,luy,Marachi,translations eshibere, millet field,luy,en,Luwanga,dictionary "mungu alifanya haya Ndipo Abimeleki na watu wa Shekemu, wakampa moyo kuwaua wavulana wa Gidioni sabini, wakapata malipo kwa dhambi zao."," wele akhola kano Nio Abimeleki ne babaandu ba shekemu, babamuramo kumwoyo khukhwira basoleeli ba Gidioni kamakhumi saba, banyoola kumurungo kwe kamamayaanu kabwe.",sw,luy,Bukusu,translations line; probably more specifically one of several parallel lines; a ray of sunlight, omukhosi,en,luy,Luwanga,dictionary "Abelihe nabo nibamureeba bari, ""Nefu khukhole shiina?"" Nabakalusia ari, ""Shimulanuulakhwo omundu yesi yesi amapesa namaani ta, kata okhwinjilila omundu yesi yesi itookho khukobubeeyi tawe. Mufuchilile mbu omurungo kwenywe nokumuhela."""," And soldiers also asked him, saying, And we, what must we do? And he said unto them, Extort from no man by violence, neither accuse [any one] wrongfully; and be content with your wages. [",luy,en,Luwanga,bible likondo, likeness; resemblance; color,luy,en,Luwanga,dictionary Nyoyo za watu wazuri hufanya siku zao kuongezeka., Mioyo javadu valahi manga madiku gavo gameedeka.,sw,luy,Maragoli,translations Ekambi niio babaandu banyala bacha., Kambi ambayo watu wanaweza wakaenda.,luy,sw,Bukusu,translations "Ing'ombe ni omuruko kurukwangwa mudala nende musinO: Ing'ombe ni isolo iri nende makulu kane nende tsinjika tsibiri. Ing'ombe iri nende tsifaida khushira imbusi. Ebiindu bia ing'ombe iberesianga mundu ni mabeere, risero nende tsifaida tsindi. Khurulana nende tsifaida tsino mundu yajama tsing'ombe kata sakira tsingomba tsiamenya mudala khandi munyumba mwaye."," Ng'ombe ni mfugo anayefugwa nyumbani na mwituni. Ng'ombe ni myama mwenye miguu minne na pembe mbili. Ng'ombe anafaida kushinda mbuzi. Vitu ambavyo ng'ombe humpa mtu ni maziwa, ngozi na faida zingine. Kutokana na faida hizo mtu anapenda ng'ombe hata ndiyo maana ng'ombe anaishi kwa boma na tena kwa nyumba yake.",luy,sw,Marachi,translations "T.Kusema, nasema neno si vizuri labda unaweza kuwa unajitia kitakachokukukula."," Okhuboola , boolanga likhuwa shinobulayi tawe. Haundi onyalaokhuba niwilaanjilanga eshilikhulia.",sw,luy,Marachi,translations Kilegitsa oyo utumikilaa kwiga tsinyimbu ni vitendawili viveyeho madiku ga kalunu, Kitafunza wanaokitumia kujifunza nyimbo na vitendawili vya hivi majuzi,luy,sw,Maragoli,translations huari huihale mnyumba ya hootha nindolanga esing'ang'ariro., tulikuwa tumeketi chumbani mwa mjomba tukitizama televisheni.,luy,sw,Marachi,translations unaweza pata mtu mwingine ni mjaluo lakini hajui kijaluo anajua tu kimarachi na anakizungumza kimarachi udhani kuwa ni mumarachi asili., onyala hunyola mundu undi ni mjaluo lakini yakorwa lujaluo yamanya sa lumarachi mana niye asunga lumarachi okala ni mmaraachi mwene.,sw,luy,Marachi,translations "7 Na inze nda ku sundira, ha mugera Jaeli mukali wa Heberi Mukeni;gwa Kishon, Sisera,munene welihe kigira ha li nemirembe hagati ha lya Jabin, halala na magari gege nobu-Jabin mwami wa Hazoru,nenyumba nyingi bwavandu veve;nan da mu ya Heberi Mukeni."," Na mimi nakusongezea, nakumshtua Jaeli mke wa Heberi Mukeni; ya kishon, Sisera, mkubwa wa vita kwa sabasbu hakukuwa na amani kati ya Jabin pamoja na magari yake labda Jabin mkuu wa Hazuru, na nyumba nyingi za watu wake; nilmpa Heberi Mukeni.",luy,sw,Maragoli,translations alive; well; living, -lamu,en,luy,Luwanga,dictionary "Na akae peke yake awe kimya, kwa maana Bwana ameiweka juu yake.", 28 Yikale yengine nokukiringana kigira u Viki kuye inkuva yiyi.,sw,luy,Maragoli,translations Khandi niliina olwa khwakhulola noli omulwale nende noli mumbohe nikhwitsa okhukhukoonyayo?'," And when saw we thee sick, or in prison, and came unto thee?",luy,en,Luwanga,bible omundu ulia naye yemele sa., sanamu ile nayo ilinyamaza tu.,luy,sw,Marachi,translations aundi, another place,luy,en,Luwanga,dictionary Katoto, akaana,sw,luy,Maragoli,translations Ataleta vumbi nyingi na upepo mwingi ulio na mchanga atawafanya nyinyi muwe bure mtaangamia kama wasimamizi na hamtakuwa wafuasi., Alareera lutamuusi lukali ne khuungu engali elimo kumuyekhe alamukhola enywe mube nabwila mulabuna nga babemeelesi na se muliba baloondi.,sw,luy,Bukusu,translations "Ne yamala niyekhala hasi, nalanga abeechibe ekhumi nababili ne nababoolela ari, ""Omundu yesi yesi niyakhenya okhuba owambeli, okhuula abe owokhumalilikha muboosi khandi okhuula abe omukhalabani wa boosi."""," And he sat down, and called the twelve; and he saith unto them, If any man would be first, he shall be last of all, and servant of all.",luy,en,Luwanga,bible Bamuloondakho bamwibwaakala aaulila khulila khu lukeendo nga ne mwaba ne mulwiile aabona khunaanisibwa mala beera balala mwinywe bafwa., Wakamfuata wakawavamia akasikia kulia kwa safari wakati mkiwa mmechoka akaona kusumbuliwa kisha wakauwa wengine kati yenu wakafa.,luy,sw,Bukusu,translations Lino liekholekha enyuma khukhwama buli mu kholo wa Wele Omunyali Owa Bioosi khuula mala ese ndabakhola babe babemeelesi Omwami Sihoni owe Baamori owamiia- benywe., Hili lilifanyika baaada ya kutoka kwa kila ukoo wa mungu mweza wa vyote kushinda kisha mimi nitawafanya wawe wasimamizi mfalme Sihoni wa Waamori mtawala wenu.,luy,sw,Bukusu,translations "Ubwoni bwange bwogi bei,"," Dhambi zangu zote,",luy,sw,Maragoli,translations be weak and ailing, okhutesherana,en,luy,Luwanga,dictionary noise; tumult; row, ingoyani,en,luy,Luwanga,dictionary color in a female animal, openda,en,luy,Luwanga,dictionary Hawa mang'ohani huwawinda nzige, Amang'ohani yaga gahimanga madeede.,sw,luy,Maragoli,translations "saying, These last have spent [but] one hour, and thou hast made them equal unto us, who have borne the burden of the day and the scorching heat."," nibaboola bari, Abandu bano abamalilishe okhuhandikwa bakholile emilimo khulwe isa ndala yonyene, nefu khwifwilile emilimo chieshiteere eshilamba nomubasu omululu, ne obarunjile omurungo okuhelana nende okwefwe!'",en,luy,Luwanga,bible Bana bali nende busangafu bungi sana., Watoto walikuwa na furaha sana.,luy,sw,Marachi,translations Anangali shayingwa, Do not compete with your superior.,luy,en,,proverbs KIMARACHI NI CHA KINA NYANYA., OLUMARACHI NI LWA VAKUHU.,sw,luy,Marachi,translations Mwanamume mmoja amefariki papo hapo huku mwenzake akipata majeraha mabaya kufuatia ajali ya barabarani sehemu za Savana kati ya Makemo na Misikhu kwenye barabara kuu ya kutoka Webuye kuelekea Kitale., OMUSANI MULALA AMAKHUFWA ABWENE NA ABWENI NGA EYI OWASIE OKUNDI NASALILA CHINYAMA BUBI ENYUMA WE KHUKHWITUBA MUMARABA KE KHUMUANDA MUMBEKA CHA SAVANA AKARI WA MAKHESE NE EMISIKHU KHUMUANDA KUMUBOFU KUKWAMA EWEBUYE KHUCHA EKITALI.,sw,luy,Bukusu,translations Alakhola kimibili kienywe kibe ne kamaboondo., Atafanya miili yenu iwe na vidonda.,luy,sw,Bukusu,translations Haka katoto kanatoroka., Akaana yako kiirukaa,sw,luy,Maragoli,translations Imondo niyamundu mulala handi shibakabananga tawe., Firigisi ni mtu mmoja pekee na tena huwa haigawanwi.,luy,sw,Marachi,translations "cries of alarm, terror, grief, etc. (see also okhupa tsimbungu, olwang'a, eshikhulo)", tsimbungu,en,luy,Luwanga,dictionary Milele na milele, Mu mihiga ne mihiga.,sw,luy,Maragoli,translations Isi yaindia (JNA55) - The earth has overwhelmed me., Eshialo shiayindia,en,luy,,proverbs "gateway, entrance to a village; also a section of a clan, the descendents of one of the sons of the common ancestor of the clan", ebiribwa,en,luy,Luwanga,dictionary kwa hivyo mtu mwenyewe angewezeshwa kuanguka chini hangeweza kuinuka tena., kho mundu wa tsana oyo nianyarirwanga hukwakho asi siari anyarirwa huvuuha dawe.,sw,luy,Marachi,translations "And when they had sung a hymn, they went out unto the mount of Olives.", Kho nibemba olwimbo ne nibarula nibatsia khushikulu shia Miseituni. Yesu aboola mbu Petero alamwikaana,en,luy,Luwanga,bible Nio Gidioni abukula bakholi bewe ekhumi mala akhola Niko wele omunyali owa bioosi aba ne amubooleele., Ndipo Gidioni akachukua watumishi wake kumi akafanya ambayo mungu mweza wa vyote alikuwa amemwambia.,luy,sw,Bukusu,translations my brother or cousin, omusiani wefu,en,luy,Luwanga,dictionary Manaamutema ligoti nekivaavi., Na akamkata shingo kwa silaha.,luy,sw,Maragoli,translations okhwikolola, take an evening walk in the open air,luy,en,Luwanga,dictionary Tomorrow will be like the other day., Obushia shinga obundi,en,luy,,proverbs "marks incised, engraved or imprinted (e.g., on the body or on a pot)", tsisare,en,luy,Luwanga,dictionary Anataka kuua nyoka., yenyaa yiite enzoka.,sw,luy,Maragoli,translations okhunyasia, trouble; annoy,luy,en,Luwanga,dictionary okhupa olukuma," hit on the head with a stick, etc",luy,en,Luwanga,dictionary Vakolanga ndyo kuduka avayai vosi ve tsingulu valwana., Wanafanya hivyo hadi wavulana wote wenye nguvu wapigane.,luy,sw,Maragoli,translations Ndalakhuteshia, I will marry you,luy,en,Tsotso,translations "Mtu huyo akirejea kutoka kuzimu, hakulala kaburini salama jinsi walivyosema kwake wakati wa mazishi."," Mundu mwene oyo yasiukanga, siyaluma malova kuli yavoolerwa dave.",sw,luy,Maragoli,translations Two geniuses will successfully roast a fly, Abachesi babili basianishila isi,en,luy,,proverbs "Alafu Abrahamu na Naori wakaleta wanawake , bibi ya Abrahamu akiwa Sarai na wa Naori akiwa Milka msichana wa Harani, Harani akawa babake Milk ana Isika."," Mala aburahamu ne Naori bareera bakhasi,mukha Aburamuaaba Sarai ne mukha Naori aaba Milika, omukooko owa Harani. Harani aaba raraawe owa Milika ne Isika.",sw,luy,Bukusu,translations Kuli Yesu mwene yaali uvulavu, Jinsi Yesu mwenyewe ni mwanga,luy,sw,Maragoli,translations "And unto one he gave five talents, to another two, to another one; to each according to his several ability; and he went on his journey."," Nahelesia buli mulala okhulondana nende obunyalibwe bwokhubilinda. Owambeli yamuhelesia tsitalanda tsirano, owakhabili namuhelesia tsitalanda tsibili, ne owakhataru namuhelesia italanda ndala. Mana omundu oyo narula natsia khuluchendolwe.",en,luy,Luwanga,bible Amadanyi gogo gaveye ho niva uladinya kuli LIUVA NO MWELI., Baraka zako zipo kama utasimama kidate kama JUA NA MBALAMWEZI,luy,sw,Maragoli,translations "Nio Debora aboolela baraka ali cha, wele omunyali owa bioosi alikho akhurangirira ewe."," Ndipo Debora akamwambia baraka kuwa enda, mungu mweza wa vyote anakutangulia wewe.",luy,sw,Bukusu,translations shule yetu ina madarasa manane., sikuli syefwe siri nende thikilasi mnane.,sw,luy,Marachi,translations Mana Yesu nahenga eyi nende eyi okhulola owali namutiililekhwo., And he looked round about to see her that had done this thing.,luy,en,Luwanga,bible For all the prophets and the law prophesied until John., Shichila abalakusi boosi nende amalako ka Musa balakula khukobwami bwomwikulu okhurula khunyanga tsia Yohana omubatiisi okhuula bulano.,en,luy,Luwanga,bible Kusafisha dhambi zetu, Kwogidza vahyoli.,sw,luy,Maragoli,translations Yazanga kuvugula valindanga, Yuaja kuchukua watu wake,luy,sw,Maragoli,translations I will come tomorrow, Ndaletsa mukamba.,en,luy,Tsotso,translations Kwenda mahali pa sherehe baadaa ya kutoka palipo matanga, 34. Kutsia hanyangi eveeye nutula halukuzu.,sw,luy,Maragoli,translations "But the Pharisees, when they heard that he had put the Sadducees to silence, gathered themselves together."," Olwa Abafarisayo bahulila mbu Yesu aholelesiye Abasadukayo, bakhung'ana halala,",en,luy,Luwanga,bible okhunera, be fat and well (of a baby),luy,en,Luwanga,dictionary debate; dispute; argue, okhukalulana,en,luy,Luwanga,dictionary Yiicha khwikhe khuche khukoyaanie lulomo lwabwe nio balekha khuuliilisiana mu khuloma., Njooni tuteremke tuwakanganye lugha yao ndiposa wasielewane katika mazungumzo.,luy,sw,Bukusu,translations lying; deceit, obubatsa,en,luy,Luwanga,dictionary ndebanga abaechesi bakhonye nyoole omukhasi oundi ounyala khuhola ikasi obulayi. Uonyala hukhalabanila nimba nilwala, Kutoka moyoni mwangu; nauliza wachungaji wanisaidie nipate mwanamke mwingine aliyebora. Msichana anayeweza kufanya kazi vizuri. Anayeweza kunishughulikia nikiwa mgonjwa,luy,sw,Marachi,translations Musa akhebusia babaandu sifuno sie Ndakaano eya Wele ne nabo., Musa akawakumbusha watu maana ya agano la Mungu nao.,luy,sw,Bukusu,translations "And when he was alone, they that were about him with the twelve asked of him the parables."," Olwa Yesu yali niyakhatong'a yenyene, abamuloondakhwo nende abarume abo ekhumi nababili nibamureeba mbu, abenoosiekhwo eshisina shietsinjelo etsio.",en,luy,Luwanga,bible Amasika shikenenera shiamwene, Do not shed tears for what belongs to someone else.,luy,en,,proverbs -nyerere," narrow; used of a thin person as well as, e.g., a narrow path",luy,en,Luwanga,dictionary HEART, MOYO,luy,sw,Maragoli,translations "Khuye, ebikuunyila bialy mbu alifwa nanyaasibwe. Kho okhufwa khwa Kaleefu khwarulana khukhwira omukofu undi owalaangwa mbu Wanjia.", Yeye kujuta kwake ilikuwa kwanza atakufa akiwaamesumbukana. Kukufa kwa Kaleefu kulitokana na kumua mzee mwingine aliyeitwa Wanjia,luy,sw,Marachi,translations na ukitaka kuita kumi na mbili kwa kimarachi huitwa ati [ ehumi na tsiviri], khaandi niwenya hulanga ati kumi na mbili mlumarachi valanganga mbu ehumi na tsiviri.,sw,luy,Marachi,translations okhwikara," press own, e.g. meal in a basket",luy,en,Luwanga,dictionary SIKU HIYO ILIKUWA SIKU YA WATU WENGI KUWA NA HUZUNI KATIKA BOMA HILO., INYANGA OLO YARI INYANGA LWA VANDU VASAVI HUVA NENDE HUZUNI MDALA OMO.,sw,luy,Marachi,translations tear, okhutwererekha,en,luy,Luwanga,dictionary Onzere wange ninze Lledi goo," Onzere,ni mimi Lledi",luy,sw,Maragoli,translations about 4:30 a.m., obukwe busheba,en,luy,Luwanga,dictionary Mama ya mtoto anafaa kuanzia kuzoe mienendo ya mtoto atakayemzaa wakati angali tumboni mwake., Mama wo mwana adukana atange innan iliva lio mwana walivula nakili munda mwimwe.,sw,luy,Maragoli,translations ukicheza kwenye mvua utajikuta ukiwa mgonjwa pia wakati ambapo mvua hunyesha huwa kuna matope, Novaya mfula olaenyola nori omulwale handi thinyanga tsia ifula ingirire khubetsanga nende amadosi.,sw,luy,Marachi,translations kwa hivyo watu wengine walihama kutoka karibu na wao na kwenda kuishi mbali na wao ili wasichokozane na wao., kho avandu vandi vamala vawuya ambi nende avandu avo mana nivathia khumenya aare ninavo huvahaye huva nende miero ninavo.,sw,luy,Marachi,translations Sivavika maguta mu tsitaya, Taa zao zilikosa mafuta,luy,sw,Maragoli,translations "Mutsinyanga etsio, yaliho omundu owalangwa mbu, Simoni, owali niyamenya Yerusalemu. Yali omundu omulunjishi khandi owahelesinjia Nyasaye oluyali, ne yali nalindililanga okhuhonibwa khwa Isiraeli, ne Roho Omutakatifu yali muye ."," And behold, there was a man in Jerusalem, whose name was Simeon; and this man was righteous and devout, looking for the consolation of Israel: and the Holy Spirit was upon him.",luy,en,Luwanga,bible Ing'ombe ikhoyere khukona abundu andayi. Wenyekhana obe nokasiye esidwoli., TNg'ombe anafaa kulala mahali pazuri. Inafaa uwe umetengeneza zizi.,luy,sw,Marachi,translations "Damu ikishachoka baada ya kuzunguka mwilini, hurudi katika moyo.", Masahi galuhi girananga kandi mumwoyo.,sw,luy,Maragoli,translations "Mana omwisaaliisi omukhulundu nasinjila namureeba ari, ""Shiolikhwo nelikalusio khukano ta? Ne likhuwa shiina liabandu bano bakhwinjililangakhwo."""," And the high priest stood up, and said unto him, Answerest thou nothing? what is it which these witness against thee?",luy,en,Luwanga,bible Nitafanya uzao wako uwe mwingi kama mchanga., Ndakhola lisaaye liowo libe likali nga kumuyekhe.,sw,luy,Bukusu,translations Lidudu nilio kandi liamanya ulwe imbula nikubi., Lidudu(ndege) ndiye anayejua wakati mvua itanyesha.,luy,sw,Maragoli,translations Nilipoingia kwa gari alifunika mdomo nikakosa fahamu., Lwandari ndakhengira mmutoka yafunikha munwa ndaulira lumbutsi.,sw,luy,Marachi,translations Ndipo Sara alipomsumbua kisha msichana huyo akamtoroka., Nio Sarai amunaania mala omukhana oyo amwilukha.,sw,luy,Bukusu,translations okhunala, be familiar (with); be accustomed to,luy,en,Luwanga,dictionary LIHIRA CHIRIRI CHO MUKALI WAVO, TAMBIKO LA KUFIKA KWA KINA MKE ALIYEAGA,luy,sw,Maragoli,translations "fall suddenly into a hole, etc.; doze and fall off the chair, etc.; fall from tiredness", okhukunukha,en,luy,Luwanga,dictionary scold; bully, okhuranga,en,luy,Luwanga,dictionary Mwezi uliojificha mawinguni huwa hauonekani na baadaye pia huonekana., Umweri gwivisa ku mumalesi guvula kuloleka makandi gololeka.,sw,luy,Maragoli,translations okhusaasia, ring; cause to make a ringing noise; jingle,luy,en,Luwanga,dictionary "Kwa hayo waisraeli waliishi kufadhaika kama mungu mweza wa vyote kea mashamba ya wakanaani, wahiti, waamori,hakuwapa waisraeli msimamizi, waperisi na wayebusi."," Khwako Baisiraeli bamenya mulwosi nga wele omunyali owa bioosi mumaloba ke Bakanaani, Bahiti, Baamori, si aechanga Baisiraeli omwimeelesi , Baperisi, ne Bayebusi.",sw,luy,Bukusu,translations heel, eshisisiro,en,luy,Luwanga,dictionary "Sitabu sisiene silimo bitonyi bitaru : kumuliango ano khuboolelwa kamakhuwa kakaandi khu sibala sia kanaani kakabukhaane nende niko khunyola musitabu sia yoshua,khuboolelwa lundi khuli bamenywa bakali ba kanaani, enyuma we baisiraeli khutila sibala esio, se beerwa tawe, balekhwa sikila wele eenya khubarumikhira khukhwenya khu bakhaka baandu bewe aaba ng'ali ne banyalabarama basuubilwa khu niye"," Kitabu chenyewe kina migao mitatu;mlango hapa tunaambiwa maneno mengine kwa nchi ya kanaani, inatofautiana na ambayo tunapata kwa kitabu cha yoshua, tunaambiwa tena kuwa wananchi wengi wa kanaani, baada ya Israeli kushika nchi hiyo hawakuuawa waliachwa kwa sababu mungu alitaka kuwatumia kutaka kuwajaribu watu wake iwapo ukweli wanaweza baki waaminifu kwake.",luy,sw,Bukusu,translations stalk; straw, omusakusa,en,luy,Luwanga,dictionary oversee; supervise, okhulolerera,en,luy,Luwanga,dictionary "Yali niyahulilakhwo ifuma ya Yesu, ne yali mumukanda okwo, naloondanga Yesu munyuma, mana natiila khungubo ya Yesu."," having heard the things concerning Jesus, came in the crowd behind, and touched his garment.",luy,en,Luwanga,bible okhusena obukhana, play the organ or harmonium (a reference to the pedals),luy,en,Luwanga,dictionary I will marry you, Ndalakhuteshia,en,luy,Tsotso,translations "sisal plants (see also makonge, obukokhwe 'fiber of sisal plants')", amakonge,en,luy,Luwanga,dictionary Mtu yeyote akilala na mke wa babake alaaniwe.," ""Omundu yesi yesi okona nende mkha rarawe alaamwe.",sw,luy,Bukusu,translations Mnakumbuka hili sivyo., Mukhebilila lino tawe.,sw,luy,Bukusu,translations okhwatukha, blaze; talk in a loud voice; become known,luy,en,Luwanga,dictionary A tree matures before it develops a cavity., Kukhula kho kwanyoola ikhombe,en,luy,,proverbs omwana wakhabiri," placenta; after-birth, especially before it comes away (see also likubo)",luy,en,Luwanga,dictionary Mwana wa Mungu mpendwa., Mwana wa Nyaye Muderwa.,sw,luy,Maragoli,translations obukhana, music; musical instrument of any kind,luy,en,Luwanga,dictionary "fail; miss; sleep with (conveying sexual intimacy); sit (of a hen sitting on eggs), shyakoneranga ta 'he never misses'", okhukonera,en,luy,Luwanga,dictionary Tukishika amri alizotupatia, Ni kulinda amalago ga yakuha,sw,luy,Maragoli,translations Nio Aburamu acha nga Wele omunyali owa Bioosi aaba ne amubooleele. Luti aacha ne naye.Aburamu arura Harani ne ali ne bukhulu bwe kimiiko kamakhumi saba na kiraano.," Ndiyo Abrahamu akafanya vile Mungu mueza vyote alikuwa amemueleza.Luti akaenda naye ,Abrahamu akatoka Harani akiwa na miaka sabini na tano.",luy,sw,Bukusu,translations Mazamadi hayo ukibeba upeleke shambani upandie mahindi yanayeza toka makubwa., Masingo ako nookinga nooyira mundalo nooraka amadimwa kanyala kalula tsingore.,sw,luy,Marachi,translations know; acquire knowledge; emanyire 'I know'; amayire khuli shi? 'how does he know?'; omanyire okhusome? 'can you read?', okhumanya,en,luy,Luwanga,dictionary "and came and dwelt in a city called Nazareth; that it might be fulfilled which was spoken through the prophets, that he should be called a Nazarene."," Mana namenya mwitaala lia Nazareti, kho mbu koosibwe aka omulakusi yaboola mbu ""Alilangwa mbu Omunazareti """,en,luy,Luwanga,bible okhukura, protect; shield from harm,luy,en,Luwanga,dictionary Nyenya usuvili nasoma mukitabu cha Matayo 2:2-7., Nataka uamini nisomapo kutoka kwenye kitabu cha Matayo 2:2-7.,luy,sw,Maragoli,translations "Wali nokhoyile okhukholela italanda yanje inganga, ne mukhuchelela khwanje ndakhanyoolile italanda yanje nende injelesio yayo."," thou oughtest therefore to have put my money to the bankers, and at my coming I should have received back mine own with interest.",luy,en,Luwanga,bible Englishman, omungeresa,en,luy,Luwanga,dictionary Yahova mwene akuvolera, Mungu mwenyewe asema,luy,sw,Maragoli,translations drip; leak, okhuraatsa,en,luy,Luwanga,dictionary The early person does not come away empty-handed., Omwikholelela shikufubanga,en,luy,,proverbs okhuronya, leak; drip,luy,en,Luwanga,dictionary Omwana nobuliiro, A child is a source of good things (food),luy,en,,proverbs "20 Naye ya mbolera, ive u tsia Kedesh halala na Baraka."," Naye akamwambia ,niende na Kedesh pamoja na Baraka",luy,sw,Maragoli,translations Ulolaa induvatiru yiyi?, Unaona wayo hii?,luy,sw,Maragoli,translations "Goodbye, my love", Otsie bulayi mukherwa wanje.,en,luy,Luwanga,translations Atuponye., A kha khu honia nesisa sie.,sw,luy,Maragoli,translations plough (see also lichoki), imbako ye tsing'ombe,en,luy,Luwanga,dictionary piece of paper; page, olukaratasi,en,luy,Luwanga,dictionary "Then saith Jesus unto them, Fear not: go tell my brethren that they depart into Galilee, and there shall they see me."," Mana Yesu nababoolela ari, ""Mularie ta, tsie muboolele abaana befwe batsie Galilaya, ne balandola ebweneyo."" Akabelihe bokhulinda ing'ani baboola khu akali nikekholeshe",en,luy,Luwanga,bible Na hawakuweza kutoka ndani., Ne se banyala baruramo tawe.,sw,luy,Bukusu,translations thresh (grain); beat with heavy blows, okhuula,en,luy,Luwanga,dictionary Kamba ilikuwa ikifungwa kwenye kiwanja kizuri mahali ambapo koo mbili au tatu zilikuwa zikikutania., Mugoye gwavohangwa mu kiguti kirahi ahavandu ve tsisoma tsiviri naho tsivaga tsivuganiranga.,sw,luy,Maragoli,translations okhufwala ikofia, put on a hat,luy,en,Luwanga,dictionary huathia paka muofisi ya mukhongo wa muisomero uli mbu ni mulwe wa muisomero., tulienda paka ofisini mwa mwalimu mkuu ambaye ni kichwa cha shule hiyo.,luy,sw,Marachi,translations "Mukharakati eyo mukhana yanyola amakhuwa nikamushira, majambazi kamwingira nende khumukholera sitendo nakhaywa khwiruha mpaka nyangaino."," Kwa hizo harakati msichana alipata maneno yanayomlemea, magaidi walimvamia na kumfanyia kitendo cha unyama alichoshindwa kukimbia hadi wa leo.",luy,sw,Marachi,translations Sikia sauti yake anaita, Hulila mwoyo gwigwe gulanganga,sw,luy,Maragoli,translations Wakhabetsanga endien?, How have you been?,luy,en,Tsotso,translations "TOHARA, ISHARA YA AGANO."," SIKHEBO, SIMANYISHO SIE ENDAKANO",sw,luy,Bukusu,translations "Vyakiri banainchi vamanyaho hufuala imasili, hata vakenya isinua fualanga chibarakoa kata sa husala mihoro huad huakorua."," Ilifanya wananchi wakajua kuvaa barakoa, hata wakenya sai tunavaa barakoa na kunawa mikono tena tulisahau.",luy,sw,Marachi,translations Tsimbabasi tya li tsinyingi, Rehema zilikuwa nyingi,luy,sw,Maragoli,translations Tivula mateeva yaga:-, Jibu maswli yafuatayo:-,luy,sw,Maragoli,translations "Ne olwa Yesu yahulilakhwo amakhuwa ako, yababoolela ari, ""Abali abalamu shibakhabaanga omusilishi ta, habula abalwale nibo abakhabaanga omusilishi. Shindayetsa okhulanga abalunjishi ta, habula ndetsa okhulanga abonooni."" Lireebo khukokhwiyima eshiokhulia"," And when Jesus heard it, he saith unto them, They that are whole have no need of a physician, but they that are sick: I came not to call the righteous, but sinners.",luy,en,Luwanga,bible Naviti vulahi mavamuha ikisanda kyukuvida makandi valanditsa ndi UYU NIYE KALUNU ADUKANA AVIDI., Akipita vizuri walikuwa wakimpa kopo la kutekelezea kazi ya kupaka dawa na pia kutangaza kuwa LEO HUYU NDIYE ANAYEFAA KUTIBU.,luy,sw,Maragoli,translations "Yageritsa kuligumira, navutsa liabulika nirivitsa ku musara gwa ahimbi", Alijaribu kulishika lakini lilipa Na kuenda Kwa mti uliokuwa karibu,luy,sw,Maragoli,translations Mungu mweza wa vyote ogopa sheria yake yote ambayo mungu wenu ni wa huruma., Wele Omunyali Owa Khwako ria kamalaka kewe koosi niko Wele wenywe ali owe siisa.,sw,luy,Bukusu,translations be audible; be heard, okhuulirikha,en,luy,Luwanga,dictionary sasa wewe na watu wako walio na wewe nendeni mlale kwa mashamba., Nono ewe ne babaandu bowo baali ne nawe khe muche mkone mu mikuunda .,sw,luy,Bukusu,translations tsi," intensifying words denoting silence, coldness, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary fire lighted in courtyard for warmth, eshiosio,en,luy,Luwanga,dictionary lano haduyu naho nihamala nikhavatha wasio mbuu vathie mudala mbu vachake khukhuya vahasi vavwe nivamala nivathia., hivyo sungura akamdanganya mwenzake kuwa waende nyumbani kila mmoja aanze kumpiga mkewe.,luy,sw,Marachi,translations okhwifwala, dress oneself; put on a garment,luy,en,Luwanga,dictionary SUNGURA MJANJA NI MWEREVU, OCHOLICHOLI NI KHAKESI,sw,luy,Marachi,translations Mulamue akhoya abukule ebweeneyo., Shemeji wake anastahili achukuwe huko.,luy,sw,Bukusu,translations """ Alienda Nairobi kwa Simiyu."," ""Yatsia e Nairobi, ewa Simiyu.",sw,luy,Marachi,translations olukokongwe, spine; back-bone,luy,en,Luwanga,dictionary Akabiiya kakasiribungwa mumasika, A funeral avails the opportunity for reconciliation.,luy,en,,proverbs Omwiranyi yebalilwa, A blacksmith still has to be advised.,luy,en,,proverbs "Mala Aburamu akobosie kimiandu nikio baaba ne banuulile kioosi ne Luti, omwana owa wandaaye, ne kimiandu kiewe ne bakhasi na babaandu ni baaba ne baambile."," Kisha Aburamu akarajesha mali iliyokuwa wamewanyang'anya yote ,na Luti ,mtoto wa ndugu yake na mali yake na wake na watu ambao walikuwa wametekwa .",luy,sw,Bukusu,translations Aina tofauti ya nyoka huishi tumboni., Enzoka yolugano lundi emenyi munda.,sw,luy,Maragoli,translations porter; often used for any hired laborer, omupakasi,en,luy,Luwanga,dictionary suula, Kataa,luy,sw,Maragoli,translations "Atawala na neema, kwao mataifa", Leta ku Yesu bukumi! Vakristayo voosi:,sw,luy,Maragoli,translations Kuweka alama mwilini ilikuwa tambiko walilopitia wasichana., Tsisaate gwali umwima gwa vakaana vavitiranga mu.,sw,luy,Maragoli,translations Hata sena vibaya kwa msichana huyo kisha mtu anayepatikana kwa mji na ampe msichana huyo aibu.," Hata loma bubi khu mukhaana oyo mala ""Omundu aanyoolekha mu lukoba ne aambie omukhaana oyo chisoni.",sw,luy,Bukusu,translations all; the whole (of day or night), tulu,en,luy,Luwanga,dictionary Ku la girunkanywa bwangu, Sote tutabadiliswa,luy,sw,Maragoli,translations "endaalo eloondakho Abimeleki amanya ali babaandu ba shekemu baba balikho babekha khurura bache mwiie, abukula babaandu bewe abakabukhasia mu bipupu bitaru mala elisa mundaa."," siku iliyofuata Abimeleki alijua kuwa watu wa Shekemu walikuwa wako wanashuka kutoka waende vitani, akachukua watu wake akawatawanya kwa vikosi vitatu kisha akajificha kichakani.",luy,sw,Bukusu,translations bundle; parcel; something tied up, liboho,en,luy,Luwanga,dictionary "nono khukhwamila ao Gidioni alaangwa Yerubaali, lisina liili ne sifuno lili, lekha Baali ekhupanile omwene sikila Gidioni akwiisia alutare eya Baali.", sasa kutokea hapo Gidioni akaitwa Yerubaali jina lililo na sifa kuwa wacha Baali ajipiganie mwenyewe kwa sababu Gidioni ameangusha alutare ya Baali.,luy,sw,Bukusu,translations "Wasomi walituambia kuwa watu wavae barakoa, kanisa zifungwe na shule zote nchini Kenya zifungwe na hakuna kutembeleana."," Abasomi bariborera mbari abaandu beefwale tsimaski, amakanisa keekalwe, nende ebisomero musibala sya Kenya biikalwe ni khuumao khukendanirana.",sw,luy,Marachi,translations Ngani inzala yakwita, Njaa ingekuwa imetuangamiza,luy,sw,Maragoli,translations tire out, okhuchonyia,en,luy,Luwanga,dictionary eshiole," bald patch on head, caused by illness or injury",luy,en,Luwanga,dictionary "siimbi ne nayo, nga Wele Omunyali Owa bioosi Khwako ba barekerefu."," Karibu na iyo, kama mungu mweza wa vyote kwa hayo wasikivu.",luy,sw,Bukusu,translations "Banamae bakhulu bakeenda bekha khukhwama e makiri ne basuti be siimbo yo mweleesi, baama e sebuluni.", Majeshi makuu walitembea wakashuka kutoka makiri na wabebaji wa fimbo ya waamuzi wakatoka sebuluni.,luy,sw,Bukusu,translations liramwa," banana, bunch of bananas",luy,en,Luwanga,dictionary UKOO WA MUME NA MKE, IHILI YO MUSATSA NO MUKALI,sw,luy,Maragoli,translations Furaha ya mioyo yetu imekoma., 15 Ubuyanzi bwo mwoyo getu bufweye.,sw,luy,Maragoli,translations okhufuka, make obusuma; paddle (a boat); row (a boat),luy,en,Luwanga,dictionary Mbingu zote na zuijae sifa!, Kigira wa duuka hano kukuhonnya.,sw,luy,Maragoli,translations "(For the Pharisees, and all the Jews, except they wash their hands diligently, eat not, holding the tradition of the elders;"," Okhuba Abafarisayo nende Abayahudi boosi shibafuchililungwa okhulia nibalasaabile amakhono kabwe ta, okhuula basaabe mbeli. Bakholanga bario khulwokhusia akemilukha chiabakuuka babwe.",en,luy,Luwanga,bible "wakaulizana kuwa nani aliyefanya haya? Wakapeleleza kisha wakajua kuwa, Gidioni wa Yoashi ndiye aliyekuwa ameyafanya."," Bareebana bali naanu okholile kano? Bareeberesia mala banana bali, Gidioni okhwa Yoashi niye owaba ne alikholile.",sw,luy,Bukusu,translations and a man's foes [shall be] they of his own household., ne abasuku bomundu balaba abeinzuye beene.,en,luy,Luwanga,bible Mti mkubwa ulio karibu na Kilikili., Kumurongooro kumukhoonge kwa kuli siimbi ne Kilikali.,sw,luy,Bukusu,translations omulobole, chosen person; elected person; appointed person,luy,en,Luwanga,dictionary Hata kama Bamoa atapeana sehemu ya shamba iyokuwa ya watu wote waliotufanyia kazi., Akhaba Bamoa aane Kamaloba ako kali ka bosi bakhukholela bario.,sw,luy,Bukusu,translations "Ne olwa yamiitsa, imwo yindi yakwa khunjila, ne amanyonyi niketsa nikachibootsa."," and it came to pass, as he sowed, some [seed] fell by the way side, and the birds came and devoured it.",luy,en,Luwanga,bible become beautiful; be adorned, okhung'oonekha,en,luy,Luwanga,dictionary "bald patch on head, caused by illness or injury", eshiole,en,luy,Luwanga,dictionary SIDUYU SISIRI SIASHIRA MANI NIVIDONG'A MBU SISHIRIRE., SUNGURA BADO ALISHINDA NA IKABAKI KUWA YEYE NI MSHINDI.,luy,sw,Marachi,translations "And the disciples came, and said unto him, Why speakest thou unto them in parables?"," Mana abeechi nibetsa khu Yesu nibamureeba bari, ""Mbushiina noboolanga ninabo mutsinjelo?""",en,luy,Luwanga,bible "And when they had brought their boats to land, they left all, and followed him."," Ne olwa bali nibareere amaaro kabwe khuluchinga, balekha buli shindu, nibalonda khu Yesu. Yesu ahonia omundu wobuchele",en,luy,Luwanga,bible "Yesu nababoolela ari, ""Leshe abaana abatiiti betse khwisie, ne mulabakania ta, shichila Obwami bwa Nyasaye nobwabandu shinga bano."""," But Jesus said, Suffer the little children, and forbid them not, to come unto me: for to such belongeth the kingdom of heaven.",luy,en,Luwanga,bible 1 Kidevu, Kederu,sw,luy,Maragoli,translations Woo-oho ni mimi Lledi niliyekuwa nikilinda mashariki., Woo-oho! Ninze Lledi wa lledanga ha vugwi.,sw,luy,Maragoli,translations "Ne olwa Setani yali namalile okhuteema Yesu munjila tsiosi, yamulekhakhwo khulweshise shitiiti. Yesu achaaka obukhalabanibwe Galilaya"," And when the devil had completed every temptation, he departed from him for a season.",luy,en,Luwanga,bible Linalostahili nduguyo akiwa amefariki usikimbize ukweli wa uovu wa nduguyo.," Lilienyekha wandaayo nafwiile ""Okhatiimia bung'ali bwe bumayaanu bwa wandaayo.",sw,luy,Bukusu,translations omukuku, bundle carried on a journey; load,luy,en,Luwanga,dictionary tundeni, directly; verically,luy,en,Luwanga,dictionary medicine; tree pole; force of power to work good or harm on any thing or substance, omusala,en,luy,Luwanga,dictionary tatata," intensifying the verb tinya, or its derivatives",luy,en,Luwanga,dictionary "Mana nababoolela ari, ""Omwoyo kwanje kuli neshibeela eshinji. Shienya okhunzira, mutoonye hano, ne mube meeso."""," And he saith unto them, My soul is exceeding sorrowful even unto death: abide ye here, and watch.",luy,en,Luwanga,bible Hii ni lugha moja miongoni mwa lugha zinazopatikana nchini kenya sehemu zetu za marachi, Luno no lusungo lulala whu tsisungo tsiriya tsinyorekhana musialo siefwe sino sya kenya sino ethimbeka wa ebukwe musialo esiya abamarachi.,sw,luy,Marachi,translations black person, omumali,en,luy,Luwanga,dictionary "Mana Yesu nareeba Samwana omwana oyo ari, ""Noluhoono shiina olwa amalile nali ari nanwa?"" Naye samwana omwana nakalusia ari, ""Okhurula niyebulwa."," And he asked his father, How long time is it since this hath come unto him? And he said, From a child.",luy,en,Luwanga,bible "His lord said unto him, Well done, good and faithful servant: thou hast been faithful over a few things, I will set thee over many things; enter thou into the joy of thy lord."," 0mwamiwe namuboolela ari, 'Okholile obulayi, oli omukhalabani omulayi khandi omwisiikwa; obeele omwisiikwa khubindu ebituutu, ndalakhwemekha okhusinjilila ebindu ebinji. Winjile mubusangaali bwomwamiwo/",en,luy,Luwanga,bible "Tsmbabasi tsya Nyasaye,"," Rehema za Bwana,",luy,sw,Maragoli,translations S:inyanga luundi ndatsia khusiro hukula omena vwa makhumi karano., siku moja nilienda sokoni kununua omena wa hamusini.,luy,sw,Marachi,translations "Alipanda mboga kama vile mitoo, mrendaa, kundee, manage na sukuma wiki pia. Alipanda nyanya akifuata maelezo ya mlimaji bora."," Yaaraka eliani shinga emiro, omurere, likhubi, lobokoyi kata nende likabichi liosi. Yaraaka tsinyaanya naloondana nende amalako komwechesia wa kirikacha.",sw,luy,Marachi,translations "And they had then a notable prisoner, called Barabbas."," Ebise ebio, yaliho omubohe mulala owali niyamanyikha muno, owalangwa mbu Baraba.",en,luy,Luwanga,bible "Angeruhusika kula;la kwa nnyumba ya ajuza kikee na keshoe, wangalitafuta kuku mweupe kujitakasa.", Anyala kogona munyumba yu mukeere muziriru mahamugamba vahenza engoko indavu.,sw,luy,Maragoli,translations Yiyi ng'oo kandi yiyi ng'oo - Kisundi," Huku ng,oo!kule Ng,oo -Giza",luy,sw,Maragoli,translations bend, okhukotia,en,luy,Luwanga,dictionary Ling'ohani hulala wapi gizani, Ling'ohani ligonaa haliki mukisundi?,sw,luy,Maragoli,translations be over busy; be preoccupied; be rushed for time, okhutiikha,en,luy,Luwanga,dictionary Mke alikuwa amevaa nguo nzuri na mume alikuwa amevalia suti ya hali ya juu na watu walikuwa wamefurika utadhani ni funza/buu nyooni., mukhasi yari yafwala inguvo indayi nende musacha yari yafwala isuti ya ihali ya ekulu handi vandu vari vechule upara ni chinyende muchoo.,sw,luy,Marachi,translations Inzofu ifutara khoyanyekwa, An elephant is abused only when it has turned away.,luy,en,,proverbs money (see also amapesa), amamondo,en,luy,Luwanga,dictionary za kila siku utachoka macho zako hawawakopeshi hao., che khu buli ndaalo olaluiilila chimoni chowo bekopia nibo tawe.,sw,luy,Bukusu,translations log of wood; banana tree, omukoko,en,luy,Luwanga,dictionary "Nio Abimeleki acha Khu lukoba endeleelwa wa eye enju yabaamo, mala buli mundu mu lukoba omwo elukhilamo."," Ndipo Abimeleki akaenda kwa mji buruji ya nyumba iliyokuwapo, kisha kila mtu kwa mji huo akatorokea humo.",luy,sw,Bukusu,translations "Shindayetsa okhulanga abalunjishi ta, habula ndetsa okhulanga abonooni."" Lireebo khukokhuhonga inzala khulwa okhusaaya", I am not come to call the righteous but sinners to repentance.,luy,en,Luwanga,bible turn right around; be converted; repent, okhwikalukhasia,en,luy,Luwanga,dictionary Hata hivyo kutoka kwa mkubwa wake kisha aje kwangu msaidie usimrejeshe huko akasikiliza ya Balamu., Kakhaba kario khwama wo mukhulu wewe mala eeche khwiwe omuyeete okhamukobosiayo aarekeeresia ka Balamu tawe.,sw,luy,Bukusu,translations "Vakalaga valangwe ""AVALUHYA"""," Wakaamua waitwe ""WALUHYA""",luy,sw,Maragoli,translations okhukholomokha, descend a slope; go down,luy,en,Luwanga,dictionary "Wazazi wake walimwita, msichana mzuri alitoka akaenda kuona walichomwitia", Bebusi bae bamlanga mkhana yali mulai yarula yatsia khulola siabali bamulangire.,sw,luy,Marachi,translations Now there was there on the mountain side a great herd of swine feeding.," Ne lialiho lituuli likhongo lietsimbiitsi, eliali niliayanga mundulo weshikulu.",en,luy,Luwanga,bible waist; loins, eshishenje,en,luy,Luwanga,dictionary Yaatsia lidiku lindi niyiimba kuli Anakamuna yimbanga., Alienda siku nyingine na kuimba kama Anakamuna alikuwa akiimba.,luy,sw,Maragoli,translations OBUKHERI MUSHIALO, UPENDO ULIMWENGUNI/DUNIANI,luy,sw,Marachi,translations pour out; tip out; spill, okhusundula,en,luy,Luwanga,dictionary "Inywe abemilisi ababofu! Munyakhananga okhurusia eshindu eshituutu shinga isi mubiokhunywa bienywe, ne nimumila eshindu eshikhongo shinga ingamia nimulashiluutsi tawe."," Ye blind guides, that strain out the gnat, and swallow the camel!",luy,en,Luwanga,bible TOKA HAPO WALISEMA SIKU NYINGINE HAWATAWAHI ACHA TENA MZEE MWINGINE AUGUE., HURULA AWO VAVOLA INYANGA INDI SIVALAREKHAKHO HANDI MKOFU UNDI ALWALE.,sw,luy,Marachi,translations obulalu, madness; lunacy; insanity,luy,en,Luwanga,dictionary Oukhwibulira akhulanga omukhasi, He who sires children for you will call you a woman.,luy,en,,proverbs Chigwena nichiola huloba chigwena, Mamba akifika kuwatega mamba.,luy,sw,Marachi,translations "Wakati Anakanani alijua haya alitaka kwenda kumla, Anakamuna alikuwa amemtahadharisha mamake asimfungulie mlango mtu mwingine."," Lwa Anakanani yaamanya yaga yeenya kutsia kumulia, Anakamuna yaali niyeganihitsa nnya atligulira wundi mundu.",sw,luy,Maragoli,translations sigh, okhwishia amaumo,en,luy,Luwanga,dictionary Wakati Tai wakija kutua kwa nyama hiyo ya kafara aburamu aliwafukuza.," Nga chingo sia checha khu nyama che mbosia echo, aburamu achioona.",sw,luy,Bukusu,translations "Neither shalt thou swear by thy head, for thou canst not make one hair white or black."," Khandi shioletsubakhwo khulwa omurwekwo ta, okhuba shionyala okhukalukhasia kata elala khwiswilio liaba lietsimbutsi noho okhubula tsimbutsi tawe.",en,luy,Luwanga,bible okhukasia, arrange; fix,luy,en,Luwanga,dictionary bwakhera!," evening greeting, 'good evening!'",luy,en,Luwanga,dictionary alubeka, at the other side; on one side; aside,luy,en,Luwanga,dictionary "Uwe unamwambia, asanti"," U mu voleranga ku, Hasante",sw,luy,Maragoli,translations "Yesu Muhonnyi,"," Yesu mponyaji,",luy,sw,Maragoli,translations Ini langu linamiminwa juu ya nchi Kwa uharibifu wa binti ya watu wangu.," Likudumani lyange li tsukeywi ku kivala, kigira ubwoneku bwomukana wavandu vange.",sw,luy,Maragoli,translations okhufunikha," snap; break (e.g., bone or stick)",luy,en,Luwanga,dictionary "hatch out, or bring out chickens", okhwalula,en,luy,Luwanga,dictionary Tulinyakua nchi hiyo yote kwa uwezo wake., Khwabukula sibala siaba esio sioosi mu bunyali bwenywe.,sw,luy,Bukusu,translations "Omukhaana oyo yakalukha bwangu bwangu matetekhana naboolela omuruchi ari, ""Enzenya bulano buno umbelesie omurwe kwa Yohana omubatiisi khulutelu."""," And she came in straightway with haste unto the king, and asked, saying, I will that thou forthwith give me on a platter the head of John the Baptist.",luy,en,Luwanga,bible Amekuja kuponya, Ya kudza kuhonnya.,sw,luy,Maragoli,translations Tufuate njia ya mwanga, Kulonde inzira yo vulavu,sw,luy,Maragoli,translations "Kho Yohana nabakalusia ari, ""Isie emubatiisinjia nende amaatsi, ne oushila isie yetsanga. Isie shingwanile kata okhuboholola emikoye chiebilaarobie tawe. Ye alamubatiisia nende Roho Omutakatifu nende omulilo."," John answered, saying unto them all, I indeed baptize you with water; but there cometh he that is mightier than I, the latchet of whose shoes I am not worthy to unloose: he shall baptize you [ in the Holy Spirit and [in] fire:",luy,en,Luwanga,bible Nililia kwa sauti kubwa hata ingeweza kuwaamsha waafu., Ndari nende isauti ikhongo kata yakhasingisie avafu vakende.,sw,luy,Marachi,translations Alimpa babake aibu ama kwa sababu alimfunua mke wa babake., aambiisie raraawe chisoni namwe sikila asiimbuule mukha raraawe.,sw,luy,Bukusu,translations Ndipo Debora akaenda keteshi pamoja na baraka., Nio Debora arura acha keteshi alala na baraka.,sw,luy,Bukusu,translations "Inze ndalwana naye.""", Mimi nilipigana naye.,luy,sw,Maragoli,translations lisomero, school; reading-place (see also isukuli),luy,en,Luwanga,dictionary Nyama pia huwa tunala na huwa tunala kwa sababu ya ng'ombe na haswa kwenye matanga huwa tunala hadi sisi wenyewe tuache na ni tamu sana tena hutuletea nguvu mwilini., Inyama yosi huritsanga ni khuritsanga hubera neya ing'ombe hushira muno humasika huritsanga mpaka efwe bene khurehe ni matamu muno kakhugamiranga amani khumubili.,sw,luy,Marachi,translations midge; tiny flying insect, olubukha,en,luy,Luwanga,dictionary new; young, efiya,en,luy,Luwanga,dictionary """Khulweshio mulahenda omwoyo nimwireeba mbu; ‘Nakhulie shiina?' Khandi mbu ‘Nakhunywe shiina?' Kata mbu ‘Nakhwifwale shiina?' Tawe."," Be not therefore anxious, saying, What shall we eat? or, What shall we drink? or, Wherewithal shall we be clothed?",luy,en,Luwanga,bible okhulokha, blame; be angry with; shout at in anger,luy,en,Luwanga,dictionary obuyiririsi, thought; meditation,luy,en,Luwanga,dictionary BULAYI BWA ING'OMBE, UMUHIMU WA NG'OMBE.,luy,sw,Marachi,translations okhufwona, pinch; dislocate; separate bones at the joints; remove an unborn calf from the uterus of a dead cow,luy,en,Luwanga,dictionary "sunken, deep-set eyes", tsimoni tsiamakhombe,en,luy,Luwanga,dictionary Tutembee nuruni mwake, Kogende mu vulavu,sw,luy,Maragoli,translations liema," tent ( Now when morning was come, all the chief priests and the elders of the people took counsel against Jesus to put him to death:",luy,en,Luwanga,bible oburulanda, nature; that which one is born with,luy,en,Luwanga,dictionary 47. Mukali kumiza mulimi avikula vatage., Mwanamke kutawanya mbegu na mwanaume kuzifukia,luy,sw,Maragoli,translations "And Pilate, wishing to content the multitude, released unto them Barabbas, and delivered Jesus, when he had scourged him, to be crucified."," Ne, shichila Pilato yenya okhuchamisia abomukanda okwo, yabalekhuulila Baraba. Mana Pilato nasubula abandu abo mbu, banyweshe Yesu khandi namuhaana mbu bamubambe khumusalaba. Abelihe Abaroma batseshelela Yesu",en,luy,Luwanga,bible NDOVU HAKUAMINI KUWA SUNGURA AMESHINDA., INZOFU SIAMINA DA MBU SIDUYU SISHIRIRE.,sw,luy,Marachi,translations "And he preached, saying, There cometh after me he that is mightier than I, the latchet of whose shoes I am not worthy to stoop down and unloose."," Khandi yayaala naboola ari, ""Oushila nobunyali yetsanga munyuma mwanje. Kata shingwanile okhwinama hasi mbu emboholole tsikhoba tsiebilaarobie tawe.",en,luy,Luwanga,bible Na mnyama mwingine wa mwituni pia alikuja na Mungu akampa nguvu akamshinda mnyama huyo., Kandi yindi nyama yommbulimu yatsa na Nyasaye yamuha tsingulu naaguuta.,sw,luy,Maragoli,translations omukubuyu, developed girl,luy,en,Luwanga,dictionary Kigira yakulanga valina veve, Kwake ametufanya marafiki,luy,sw,Maragoli,translations Mweza wa vyote., Omunyali Owa Bioosi.,sw,luy,Bukusu,translations indakano imbia, New Testament,luy,en,Luwanga,dictionary Kumpa Yesu zawadi;, Khumuha Yesu shihaanwa shyange;,sw,luy,Maragoli,translations He who asks is given., Ousaba ahebwa,en,luy,,proverbs kimarachi ni kijiji alichotupa mungu., olumarachi ni olukongo lwa nyasaye yaruberesia .,sw,luy,Marachi,translations Kulonde inzira yo vulavu, Tufuate njia ya mwanga,luy,sw,Maragoli,translations Kho Abafarisayo nibarula musinagogi niberechekha shinga olwa banyala okhwira Yesu. Omukhalabani omulobole wa Nyasaye," But the Pharisees went out, and took counsel against him, how they might destroy him.",luy,en,Luwanga,bible short form of shina? 'what?', shi?,en,luy,Luwanga,dictionary "send a letter, message, gift, etc., by an agent", okhukobera,en,luy,Luwanga,dictionary Siduyu ngasiola lwangulwangu sialola maremwa mengu nisiamua sitsie sisabe., Sunguru alipofika haraka aliona ndizi akaamua kuenda kuomba.,luy,sw,Marachi,translations "Furaha yake ni kubwa,"," Buyanzi bwebwe bu virha ndina,",sw,luy,Maragoli,translations hwathire msikuli ndengira muklasi ya saba., tulienda shuleni nikaingia darasa la saba.,luy,sw,Marachi,translations pia neon linguine ni kimarachi usipojifunza kuongea huwezi kukizungumza; mpaka ujifunze ndipo ujue kuongea na tena huwezi jifunza kwa siku moja au mbili na ushike maneno yote ya kimarachi; mpaka ufunzwe na mtu anayeifahamu lugha hiyo., alafu handi ndihua ndindi ni lumarachi nolaekere hulusunga siwakhanyala hulusunga dawe paka weekesie hi omanye hulusunga haandi si wekera dawe inyanga ndala kose thiviri no odirire mahua kosi ko lumarachi mpaka wekesivwe nende mundu wamanya inomanoma eyo.,sw,luy,Marachi,translations Umwana Wa Daudi, Mwana Wa Daudi,luy,sw,Maragoli,translations S. Ingokho noirisia bulayi sa inyala khukhurerera amabuyu mangi sana khandi inyala khualula biminywi bingi muno., Kuku unapomlisha vizuri tu anaweza kukuletea mayai mengi sana tena anaweza kuagua vifaranga wengi sana.,luy,sw,Marachi,translations Ingelosi wa Nyasaye, malaika mtukufu,luy,sw,Maragoli,translations Aliyepashwa tohara akilia alipata aibu., Tsyali tsisoni tsinene mundu okevwa kulira,sw,luy,Maragoli,translations Itaya, Taa,luy,sw,Maragoli,translations Engoko yavegera vaana vayo., Kuku alinyolea watoto wake.,luy,sw,Maragoli,translations examine; watch closely; look (see also okhulenga), okhuringala,en,luy,Luwanga,dictionary IHILI YO MUSATSA NO MUKALI, UKOO WA MUME NA MKE,luy,sw,Maragoli,translations "And Jesus said unto them, A prophet is not without honor, save in his own country, and among his own kin, and in his own house."," Naye Yesu nababoolela ari, ""Omulakusi shiabulanga oluyali ta, okhuyiniakhwo abomushialoshie, aboluyialwe nende abomunzu yabwe beene nibo abalamuhelesinjia oluyali tawe.""",en,luy,Luwanga,bible one who limps or stutters, oweshirimi,en,luy,Luwanga,dictionary okhwinyukha," become fine and soft, as fine flour",luy,en,Luwanga,dictionary "Oneni wajukuu wangu, Kaleefu alikufa kwa kujuta.", Lole ebetsukhulu banje. Kaleefu yafwila ebikuunyila,sw,luy,Marachi,translations sikuli siefwe siamera vunyasi nende maua., shuleni kwetu kumemea nyasi na maua.,luy,sw,Marachi,translations "flavor, adorn, etc., with great care", okhunyiririsia,en,luy,Luwanga,dictionary "mother; my mother; a, Mama! 'exclamation of pain, grief, or dismay' a, Mama ko! 'exclamation of continued pain or grief'", mama,en,luy,Luwanga,dictionary "And he said unto them, The sabbath was made for man, and not man for the sabbath:"," Mana Yesu nababoolela ari, ""Isabato yarebwaho khulwa omundu, shiali omundu owarebwaho khulwa Isabato tawe.",en,luy,Luwanga,bible "Bayooti Ashera bamenya ne Bakanaani ba baaba abo babona omundu alikho arura musumbi ne nabo sikila se babaoona barura lukoba omwo ne acha, mala bamuboona aruramo tawe.", Wapelelezi wa Asheri walioishi na wakanaani waliokuwa hapo waliona mtu akiwa anatoka shambani nao kwa sababu hawakuwafukuza wakatoka mji huo na akaeenda kisha hawakumuona akiondoka.,luy,sw,Bukusu,translations make smooth; level (ground), okhureresia,en,luy,Luwanga,dictionary "Nebutswa isie emuboolela mbu, shimuletsubakhwo okhukhola eshindu shiosi shiosi kata nahatutu ta, shimuletsubakhwo nimurumbula likulu ta, okhuba nilio eshifumbi shioburuchi shia Nyasaye."," but I say unto you, swear not at all; neither by the heaven, for it is the throne of God;",luy,en,Luwanga,bible shout; cry; weep loudly, okhulakaya,en,luy,Luwanga,dictionary "yeye hajui kiswahili, mimi napenda kuzungumza kimarachi."," niye yakorwa luswairi, esie ndajama hulomaloma lumarachi.",sw,luy,Marachi,translations Nuuna, Nyonya,luy,sw,Maragoli,translations Inyinga ya mugolova avakali valuganga uvukima valetera vasakulu valira halala., Nyakati za jioni wanawake wangepika ugali na kuletea wazee kula kwa pamoja.,luy,sw,Maragoli,translations okhunalana nende, become familiar with; become accustomed to,luy,en,Luwanga,dictionary Yakwanza ni maziwa ng'ombe anatupatia maziwa na nyama., Esiaamberi ni mbari eing'ombe iberesiananga amabeere nende inyama.,sw,luy,Marachi,translations Mungu aliachia JUA NA MBALAMWEZI yaani MUME NA MKE waigoje, Kivala yiki Nyasaye yalekela LIUVA NO MWELI yaani MUSATSA NO MUKALI ivakilindi,sw,luy,Maragoli,translations KUHESHIMU WAZAZI, S.KHUBALIA ABEBUSI,sw,luy,Marachi,translations (Ommitted)," Kho akaboolwa mu Amahandiko nikoosibwa, akaboola mbu, yabasilibwa halala nende abakhayi.]",en,luy,Luwanga,bible scrotum, amaneche,en,luy,Luwanga,dictionary "Kho nibatsia nibalinda ing'ani eyo obutinyu, nibara khwichina elo eshibalikho mana nibalekhaho abelihe okhulinda."," So they went, and made the sepulchre sure, sealing the stone, the guard being with them.",luy,en,Luwanga,bible "And straightway coming up out of the water, he saw the heavens rent asunder, and the Spirit as a dove descending upon him:"," Mana Yesu narula mumaatsi, ne habwene na habwene nalola likulu nilikuushe, naye Roho Omutakatifu niyekhanga khuye nafwana shinga lihusi.",en,luy,Luwanga,bible knife (see also imbalo), omubano,en,luy,Luwanga,dictionary Vikolwa vyobulungi vyelyameha, Vitendo vya ukweli vitaongoza,luy,sw,Maragoli,translations okhutwereresia, tear; rip,luy,en,Luwanga,dictionary "3 Yuda amehamishwa kwa sababu ya kuonewa, tena kwa sababu ya utumwa"," 3 Yuda u tsiye mu lyadikidzwa kigira lidambidzwa , Kandi kigira ubutugwa bunene;",sw,luy,Maragoli,translations add fuel to fire; stoke; move the long sticks further into the fire; incite; provoke; cause to do; persuade to action, okhusunda,en,luy,Luwanga,dictionary okhubwobora," be soft and yielding, e.g., cushion, raw meat",luy,en,Luwanga,dictionary obwiresheresi," self-denial; sefl-control; restraint; temperance; leaving something you yourself want, in order that others may benefit",luy,en,Luwanga,dictionary litsiriri," cricket; silver-fish; also possibly sometimes used for cockroaches, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary "And she went out, and said unto her mother, What shall I ask? And she said, The head of John the Baptizer."," Omukhaana oyo narula natsia elwanyi nareeba nyinamwana ari, ""Esabe shiina?"" Nyinamwana namukalusia ari, ""Saba omurwe kwa Yohana Omubatiisi.""",en,luy,Luwanga,bible Amafwi amomu kabeyeresia amabisi, Dry faeces tricked the wet ones.,luy,en,,proverbs "the [son] of Melchi, the [son] of Addi, the [son] of Cosam, the [son] of Elmadam, the [son] of Er,"," Neri yali omwana wa Meliki owali omwana wa Adi, owali omwana wa Kosamu, owali omwana wa Elimadamu, owali omwana wa Eri.",en,luy,Luwanga,bible Ama mtu yeyote anayeuwa mwenzake kwa mti ama kwa kujificha alaaniwe.," namwe sie Omundu yesi yesi owira owasie mu kumurongooro, namwe sie bwikisi alaamwe.",sw,luy,Bukusu,translations "Omung'oosi Omunyali Owa Bioosi, Wele wenywe ne olomalome mu bunyali bwewe khuloonda chingila chewe."," Nabii wa mungu mweza wa vyote, mungu wenu na uzungumze kwa uwezo wake kufuata njia zake.",luy,sw,Bukusu,translations mumbafu, the side,luy,en,Luwanga,dictionary Senge nasuye kohe kotsa., Shangazi akikataa tumpe amu.,luy,sw,Maragoli,translations Uliyemuona alikuwa wa nani?, Wawalola yaali wavu?,sw,luy,Maragoli,translations inzitsusia, reminder,luy,en,Luwanga,dictionary Yesu alitufia, Yesu ya nkudzera.,sw,luy,Maragoli,translations Ni ukweli kila mtu anafaa awe na kuku hata mmoja, S. Nibwatoto buri mundu yanyekhana abe nende ingokho kata ndala.,sw,luy,Marachi,translations Baadhi yao hawakunusurika., Avalala kuvo sivahonaa,sw,luy,Maragoli,translations Ameziangusha ngome za binti wa Yuda katika hasira zake., Tsimpinga tsomukana was Yuda ya tsi sambula mu butima bwibwe.,sw,luy,Maragoli,translations indukusi, an ant,luy,en,Luwanga,dictionary I love you so much sweetheart., Ndakhuchama lukali omwoyo kwanje.,en,luy,Luwanga,translations latrine; lavatory ( ichoo,en,luy,Luwanga,dictionary boast, isunga,en,luy,Luwanga,dictionary "Ne Omukhaana omukhalabani oyo namulola, nachaaka khandi okhuboolela abali basinjiileho ari, ""Omundu uno, nimulala khubo."""," And the maid saw him, and began again to say to them that stood by, This is [one] of them.",luy,en,Luwanga,bible ndi mukilasi ya saba., niko katika darasa la saba,luy,sw,Marachi,translations "Baba, Mwana, Roho, Mungu Wa wa mapenzi"," U veeye Munyali, kandi wobuyanzi",sw,luy,Maragoli,translations "Baboolela Yefuta bali, khwicha khwise Luno sikila khwenya ewe oambaane ne nafwe, khuche mala khupane ne Baamoni mala wele omunyali owa bioosi akhola khwaule ndaba omwami khwinywe."," wakamwambia Yeftha kuwa, tumekuja kwako leo kwa sababu tunataka wewe ushirikiane na sisi, twende kisha tupigane na waamoni kisha mungu mweza wa vyote atafanya tushinde na utakuwa mfalme kwetu.",luy,sw,Bukusu,translations indenga, fear; terror; trembling,luy,en,Luwanga,dictionary kumumilo kuuliilikhana., Sauti inayosikika,luy,sw,Bukusu,translations Bana befwe simana ne bajirani benywe nesikila mbo kamuchuli sekemanyikhana tawe.," Ndugu zetu pendana na majirani zenu, kwa vile ya kesho hayajulikani.",luy,sw,Bukusu,translations Yaaduka mumuse hagati natanga kwiyaya naatumba., Alipofika kati kati mwa bonde alianza kujigamba,luy,sw,Maragoli,translations Olukhwi olwawirenyera lukhulisia omwosi, You may suffer from the smoke coming from the very firewood you gathered.,luy,en,,proverbs Ndugu huyu ni mtoto msichana mliye zaliwa naye, Mbotswa uyu no mwana mkana wa mwivulwa naye.,sw,luy,Maragoli,translations eshikong'o, a club; a stout stick,luy,en,Luwanga,dictionary "And when he was entered into Capernaum, there came unto him a centurion, beseeching him,"," Ne olwa Yesu yenjila mwitookho lia Kaperinaumu, omusesia Omuroma yamwitsila namusaaya naboola ari,",en,luy,Luwanga,bible be flat; be leve; lie still; be stagnant; be calm, okhuyenzera,en,luy,Luwanga,dictionary "Olwa Yesu nende abeechibe bali ahambi okhuula Yerusalemu, boola Betsifage, hashikulu shia Miseituni. Mana Yesu naruma abeechi babili imbeliwe"," And when they drew nigh unto Jerusalem, and came unto Bethphage, unto the mount of Olives, then Jesus sent two disciples,",luy,en,Luwanga,bible "Mana Yesu naboolela abeechibe ari, ""Emuboolela toto mbu, nobutinyu muno omuyinda okhwinjila mubwami bwa Nyasaye."," And Jesus said unto his disciples, Verily I say unto you, It is hard for a rich man to enter into the kingdom of heaven.",luy,en,Luwanga,bible "And he said unto him, Teacher, all these things have I observed from my youth."," Mana omusaatsa oyo namukalusia ari, ""Omwechesia, ekholanga ako koosi okhurula mububuukha bwanje",en,luy,Luwanga,bible "Abafarisayo nibamureeba bari, ""Kho mbushiina Musa nahaana lilako mbu, omusaatsa ahandichile omukhasiwe ibarwa eyokhwinoosia akachila nibalekhana mana amuloonde?"""," They say unto him, Why then did Moses command to give a bill of divorcement, and to put [her] away?",luy,en,Luwanga,bible okhulinya, keep quiet (see also okhuulera),luy,en,Luwanga,dictionary "And whence is this to me, that the mother of my Lord should come unto me?"," Ne likhuwa likhongo lino linzitsiile lirie mbu, nyinamwana Omwami wanje yetsile okhunjeniha?",en,luy,Luwanga,bible "Tsunu, Tsunu, Tsunu, Tsunu (Tanakali)"," Tsunu, Tsunu, Tsunu, Tsunu,",sw,luy,Maragoli,translations amachere, leprosy,luy,en,Luwanga,dictionary Ewe nga omwimirisi owasikuli sino ekhusaba tsa okhonye khubera esie sindi nende obunyali bwosibwosi tawe, Wewe kama mwalimu mkuu wa shule hii nakuomba tu unisaidie kwa maana mimi sina uwezo wowote,luy,sw,Marachi,translations omulinjishi, righteous man,luy,en,Luwanga,dictionary I miss you, Ndakhumisa,en,luy,Tsotso,translations "Khandi baliho abakhasi abanji abali nibasinjiile ehale nibahenganga, ne nibo abali nibalondanenje nende Yesu okhurula Galilaya nibamukhalabanila."," And many women were there beholding from afar, who had followed Jesus from Galilee, ministering unto him:",luy,en,Luwanga,bible "Ya kuwapendeza.""", Ku mwinye na voosi.,sw,luy,Maragoli,translations There is false courage in numbers A crowd is courageous, Abanji nabalulu,en,luy,,proverbs okhuleng'asia," make level, parallel, or equal",luy,en,Luwanga,dictionary sitting down; seated; akholanga mekhala 'he does it sitting down', mekhala,en,luy,Luwanga,dictionary "Kandi uyu naveye mwana muyai yombakilwa haluvega, nasiyamihitsangwa mba", Tena huyu akiwa mtoto mvulana alijengewa nyumba kando na hangepewa uongozi,luy,sw,Maragoli,translations The barren one returns childless., Nandaulila yarandula lisombo (AMI 169) Insatiable appetite tore the stomach. 287. Nandebula arumanga eshilenjeshie (86) Ouuma omwana aruma lirango (AMI278) A childless woman sends her thigh ( leg). 288. Nandebula akalukha omukumba,en,luy,,proverbs siduyu siabuha ni kukhung'ine asiborera huthie huiyake thinjugu., sungura aliamka na nyanyake akamwambia twende tung'oe njugu.,luy,sw,Marachi,translations Aumao uria washwila ing'ombe., Hakuna yule ambaye anachukia ng'ombe.,luy,sw,Marachi,translations "but whosoever shall blaspheme against the Holy Spirit hath never forgiveness, but is guilty of an eternal sin:"," nebutswa, ounyeka Roho Omutakatifu shialaleshelwa obwonoonibwe kata nahatuutu tawe. Okhuba akholile obwonooni bweshilaamo shieinziayo """,en,luy,Luwanga,bible okhwimika," hang oneself, the usual method of committing suicide; commit suicide; choke oneself",luy,en,Luwanga,dictionary "It was said also, Whosoever shall put away his wife, let him give her a writing of divorcement:"," ""Mwahulila khandi akaboolwa mbu, ‘Omusaatsa yesi yesi oulekhana nomukhasiwe, okhuula amuhelesie ibarwa yokhulekhana/",en,luy,Luwanga,bible Walizama katika usingizi wa dhambi, Vagotera mu tsindolo tsio vwoni,sw,luy,Maragoli,translations shiakhoyile okhuhelesia samwana noho nyinamwana oluyali tawe. Kho munjila yino mufukulanga lilako lia Nyasaye khulwa okhuloonda emilukha chienywe abeene., he shall not honor his father. And ye have made void the word of God because of your tradition.,luy,en,Luwanga,bible Nio aakhurusia efwe e Misiri., Ndipo akatutoa sisi Misri.,luy,sw,Bukusu,translations four times; fourfold, kane,en,luy,Luwanga,dictionary Wazazi wetu wamepata mazao mengi sana kutokana na ng'ombe hawa., Bebusi befwe banyola amaamo manji muno khulondokhana nende tsing'ombe tsino,sw,luy,Marachi,translations Na muda huo nikasema muendelee na safari.," ""Ne siise esio naboola muchiililile ne lukeendo.",sw,luy,Bukusu,translations separate; part; settle a dispute, okhukabukhasia,en,luy,Luwanga,dictionary mukwaya, armpit,luy,en,Luwanga,dictionary Mama ana taa, Mama aveeye ne taya,sw,luy,Maragoli,translations "Okhuleshele obwonooni bwefwe, shinga olwa ifwe khubaleshelanga abakhwonoonela."," And forgive us our debts, as we also have forgiven our debtors.",luy,en,Luwanga,bible Khufunikha munwa nende molu nende khuikhala ale nende wasio., Kufunika mdomo na mapua na kukaa mbali na wenzetu.,luy,sw,Marachi,translations injero, example; way; method,luy,en,Luwanga,dictionary okhutesherana, marry (of a girl),luy,en,Luwanga,dictionary "Okhuba nimuba nimuheela abamuheela inywe bonyene, muli nomukabo shiina? Kata abasololi bobushuru bosi bakholanga akenako!"," For if ye love them that love you, what reward have ye? do not even the publicans the same?",luy,en,Luwanga,bible Valógooli vavikanga avatsitsa kokevwa ku luhya ha vulavu. Avakali vali nuvwiyangu kolola ku., Vijana wamaragoli waliokuwa wakipashwa tohara waliwekwa hadharani na wanawake waliruhusiwa kuona.,luy,sw,Maragoli,translations "And whosoever shall speak a word against the Son of man, it shall be forgiven him; but whosoever shall speak against the Holy Spirit, it shall not be forgiven him, neither in this world, nor in that which is to come."," Ne omundu yesi yesi oufukula Omwana womundu, yakhabeelwe tsimbabasi, nebutswa yesi yesi oufukula Roho Omutakatifu, shiyakhabeelwekhwo tsimbabasi tawe, kata mutsinyanga tsia bulano noho mutsiakhetse olunyuma. Omusaala nende ebiamo biakwo",en,luy,Luwanga,bible bee; swarm of bees, inzushi,en,luy,Luwanga,dictionary Wembe unafanya kazi gani?, Nimiyinziki jolugembe lukolaa?,sw,luy,Maragoli,translations olukakha, large bird of prey,luy,en,Luwanga,dictionary Siakhaya akaamua kuacha shule akiwa kwenye kidato cha pili., Siakhaya yaamue hudropa mu sikuli nari muform 2.,sw,luy,Marachi,translations KUPAKWA DAWA, KUVIDA,sw,luy,Maragoli,translations laying pullet, iswi eyirera,en,luy,Luwanga,dictionary Yesu alifia dhambi za watu, Yesu ya khudzera bwoni bwa vandu,sw,luy,Maragoli,translations "the [son] of Methuselah, the [son] of Enoch, the [son] of Jared, the [son] of Mahalaleel, the [son] of Cainan,"," Lemeki yali omwana wa Metsusela, owali omwana wa Enoka, owali omwana wa Yaredi, owali omwana wa Mahalaleli, owali omwana wa Kenani.",en,luy,Luwanga,bible Na utasimika hamugitsi misaala jotamanyi amangana gajo mba, Katika boma usipande miti ambayo hujui mambo yake,luy,sw,Maragoli,translations "gap where teeth have been extracted (cf. imbenya 'natural gap between the two center teeth', imbakukha 'natural gap between two side teeth')", olwasa,en,luy,Luwanga,dictionary olufunguo, key; fastener,luy,en,Luwanga,dictionary Ku mwinye na voosi.," Ya kuwapendeza.""",luy,sw,Maragoli,translations "Mana Yesu namuseebula mbu akalushe nangowe shilunji, nende okhumulachilisia ari, ""Shiolenjilakhwo kata mwitaala lia Betsisaida tawe."" Petero arumbula Yesu okhuba Kristo"," And he sent him away to his home, saying, Do not even enter into the village.",luy,en,Luwanga,bible Bebusi bali nende sibera mno., Wazazi walikuwa na huruma sana.,luy,sw,Marachi,translations Akasema kwamba ugonjwa wa korona ni mbaya na inatakina watu wavae barakoa na kunawa mikono kila wakati na kuzingztia kusimama mita moja na nusu kutoka kwa mtu mwingine., Mani na vola mbu obulwale bwa korona nebubi sana handi buenyihana vandu vafuale thimasiki nende khuosia mahono vurisiha nende huba ifuti ndala nende inusu.,sw,luy,Marachi,translations Hii kitu hebeba uchafu wa kuku lakini kina hadhi sana na tena huhitaji mtu anayejua kukianda vyema ndio kiweze kuwa kizuri., Shindu shino sichinga'nga obuchafu buwa ingokho lakini neshindu shingwana sana handi siyenyanga omundu wamanya khushikasiya ebilai khushikholekhane kuba eshindu shilai.,sw,luy,Marachi,translations "Khwako Tobiti aasabanga ne khulilila Wele ali nabulayi afwe. Sara yesi aasabanga ario, ne kakhaili Wele aarekeeresia kamasaba kabwe nga lilienya liewe ne lili. Wele aaruma malaika Bali Rafaili owayila Tobiasi okhwa Tobiti bulayi khukhwola wa Rakweli. Lisina lia Rafaili muLuebrania liboola lili ""Wele niye omuonia."," Kwa hayo,Tobiti na sara walimwomba Mungu ayachukue Maisha yao ,isipokuwa Mungu alisikia sala zao naJ basi alimtuma Malaika wake kwa jina Rafaeli ambaye alimwelekza Tobiasi mwana waTobiti kwa Ragweli. Jina Rafaeli katika kiebrania linamaanisha ""Mungu ndiye mponyaji.""",luy,sw,Bukusu,translations enrich; make wealthy, okhuyindasia,en,luy,Luwanga,dictionary okhuyindiala," become rich, wealthy",luy,en,Luwanga,dictionary "bunch of twigs, etc., used as a broom", ameyo,en,luy,Luwanga,dictionary Gona omwana gona, Lala mtoto lala.,luy,sw,Maragoli,translations Tusiwache tena:, Ku ta leka kandi mba:,sw,luy,Maragoli,translations Ukitaka kuja katika shule ya Bujumba unafika Bumala unachukua pikipiki kwa shilingi thelathini Pekee., Niwenya khutsia msikuli sia Bujumba wula Bumala obukula sipikipiki khu shilingi amakhumi kataruthionyone,sw,luy,Marachi,translations Furaha yao mbinguni, Buyanzi bwavo mwigulu,sw,luy,Maragoli,translations Na uwezo wake!, No wunyali we!,sw,luy,Maragoli,translations Tulikuwa tumependana hadi watu wakasema sisi ni mapacha., Huari khuajamana mpaka bandu babulanga ati khurimakhuana.,sw,luy,Marachi,translations Ndeva ndi Maragoli Hills na Maragoli Forest yatsia hayi?, Maragoli forest na Maragoli Hills ilienda wapi?,luy,sw,Maragoli,translations okhubera, clear; cut down grass and weeds before cultivating,luy,en,Luwanga,dictionary FISI NA SUNGURA., IFISI NENDE SIDUYU.,sw,luy,Marachi,translations okhwisweta, move along on the buttocks,luy,en,Luwanga,dictionary okhusimikhana, take in turns,luy,en,Luwanga,dictionary "Pia, wahusika walibaki wakiwa safi na wenye furaha.", Lwene yilwo avandu zana vatigala avanifu nuvu yanzi.,sw,luy,Maragoli,translations "While he was yet speaking, behold, a bright cloud overshadowed them: and behold, a voice out of the cloud, saying, This is my beloved Son, in whom I am well pleased; hear ye him."," Olwa yali nashiboolanga, lileesi ling'inang'inu liabafunikha, omwoyo nikurula mwileesi nikuboola kuri, ""Uno niye Omwana wanje omuheelwa, owa enjamisibungwa ninaye; mumuhulilenje!""",en,luy,Luwanga,bible Umukana anaho mukali ukili ukutsia mu mweli hamugoloova vudiku na aloli mweli nigulavi amanya vutswa ing'inga yeye iduki naye iyatsila mu mweli., Msichana au mke ambaye bado hajaona hedhi jioni usiku akiona mwezi ukiangaza hujua tu kuwa wakati wake umefika.,luy,sw,Maragoli,translations Enyala khutsia ingo?, Can I go home?,luy,en,Luwanga,translations "Ne okhumuheela Nyasaye nomwoyo kwosi, nende amapaaro koosi, nende amaani koosi, nende okhuheela owashio shinga olwa wiheela omwene, nelikhoongo muno okhushila ebihaanwa biemilukha nende emisango emisambe chiosi."""," and to love him with all the heart, and with all the understanding, and with all the strength, and to love his neighbor as himself, is much more than all whole burnt-offerings and sacrifices.",luy,en,Luwanga,bible carpenter, omubaatsi,en,luy,Luwanga,dictionary leg; foot, eshilemje,en,luy,Luwanga,dictionary Mbingu., iligulu(inguba).,sw,luy,Maragoli,translations "Khuli yali ni ya nyanza, Ni shiri khummanya."," Jinsi alivyonipenda, hata kabla nimjue.",luy,sw,Maragoli,translations "Wele omunyali ow Bioosi aboolela Aburamu ali, ""Rura mu sibala siowo, ne mu balebebowo,ne munju eya raraao,mala oche mu sibala nisio kane khwekesie."," Mungu mueza vyote akamwambia Abrahamu, "" Toka kwa inchi yako,kwa jamii yako na nyumba yako uende kwa inchi ambayo nitakuonyesha.",luy,sw,Bukusu,translations "Nabo nibamukalusia bari, ""Baboolanga mbu niwe Yohana Omubatiisi, abandi mbu niwe omulakusi Eliya, nabo abandi bari, oli mulala khubalakusi."""," And they told him, saying, John the Baptist; and others, Elijah; but others, One of the prophets.",luy,en,Luwanga,bible "Mana Yesu namukalusia ari, ""Ololanga amombakho amakhongo kano? Lichina shililitong'akhwo khulindi kata elala tawe. Kakhakwisibwe hasi koosi pe."" Amanyakhano nende obusandibwi"," And Jesus said unto him, Seest thou these great buildings? there shall not be left here one stone upon another, which shall not be thrown down.",luy,en,Luwanga,bible Anatoa ngozi., Afuvula,sw,luy,Maragoli,translations Nilishangaa hii asubuhi jamaa wangu anatoka wapi., Ndauka sana itsuli ino mwikho wange alura yena.,sw,luy,Marachi,translations KILUHYA KILITOKA KWA WAZEE WETU; MIMI NI MLUHYA KAMILI., LULUHYA LWARULA MUVAKOFU VEFWE; ESIE NDI MULUHYA KAMILI.,sw,luy,Marachi,translations "Khuebio biosi okhoya orinde ing'ombe. ebindu bingi, irula khu ng'ombe kata inyama yakhuria. Onyala khunyola mundu wundi yarumana khubucha bamukurire inyama. Khwebo basaba khandi muruke tsing'ombe."," Kwa hayo yote unafaa kulinda ing'ombe. Vitu vingi ,vinatoka kwa ng'ombe hata nyama ya kula. unaweza pata mtu mwingine akitumana katika duka la kuuzia nyama anunuliwe nyama. Kwa hayo nawaomba mfuge ng'ombe.",luy,sw,Marachi,translations "Polepole, visiagi vya mkono vililetwe na wazungu, kisha visiagi vya kutumia maji vikajengwa."," Galaha, galaha, tsing'ina tsya makono tsyamanya ni tsiretwa na vasungu ma lero tsing'ina tsya matsi ni tsyombakwa.",sw,luy,Maragoli,translations "Omukhasi undi owali niyerulutsanga emiyika ekhumi nachibili, yetsa emukongo wa Yesu, mana natiila khundulo weingubo ya Yesu."," And behold, a woman, who had an issue of blood twelve years, came behind him, and touched the border of his garment:",luy,en,Luwanga,bible be counted, okhubasibwa,en,luy,Luwanga,dictionary la Obwami bwa Nyasaye buli buri nanwa; Yaliho omundu owarula mumabwibwi natsia okhuhandika abakhalabani abokhukhola emilimo mumukundakwe kwemitsabibu.," For the kingdom of heaven is like unto a man that was a householder, who went out early in the morning to hire laborers into his vineyard.",luy,en,Luwanga,bible "Wajue mila za kina msichana, maanake mila zikiwepo mbaya pia watoto wakizaliwa miongoni mwao wabaya huleta uharibifu."," vamanye imiima janga umukana, kase miima nijiveeye yo imivi kandi avana i vulwa mu valala vavi ma ilieta lyoneka.",sw,luy,Maragoli,translations "Umbidi uyu siyalange IKIIZIRI, UMUGASA, UMULOGI, UMULUMINDI, MKALI, WENDASIMBA, WO MWANDU, WEKEVEERE, UMULEMA, WE LINEGE LILALA, WE KIGUKU, WIVULWA VINANENGE, MBOKU, UMUMENYA dave."," Tabibu hakuwa gumba,mkora,mchawi,muuaji,mke,aliyezaliwa kabla ndoa, aliyezaliwa kwa ujane, kilema,aliye na ulemavu wa uzazi,asiye na uwezo wa kuona.",luy,sw,Maragoli,translations Mtu kama huyu alitozwa faini na ngariba kwa kutofuata sharia., Mundu kuli mwene uyu yatungizangwa nu mukevi ndi yavita lilago.,sw,luy,Maragoli,translations oluchina," grinding stone (big lower stone, cf. isiyo 'small upper grinding stone'); mill",luy,en,Luwanga,dictionary keep quite quiet, okhuwolera tsi,en,luy,Luwanga,dictionary "Nikushuhudie nini? Nikufananishe na nini, Ee Binti Yerusalemu?"," 13 Nku lolekidzira kindu ki, Nda fwanannya na kindu ki ive, o mukana wa Yerusalemi?",sw,luy,Maragoli,translations Aaba ne asiloba khukobosia namulekhwa nende oyo alamuchaakho ebweeni., Alikuwa angali kukataa mjane na huyo atamwendea mbele.,luy,sw,Bukusu,translations "Inyanga yalondakhwo eyali eya Isabato, abesaaliisi abakhulundu nende Abafarisayo bakhung'anila ewa Pilato,"," Now on the morrow, which is [the day] after the Preparation, the chief priests and the Pharisees were gathered together unto Pilate,",luy,en,Luwanga,bible make angry with someone else, okhuberesia,en,luy,Luwanga,dictionary "true; right; correct; truthful (akatieri, abatieri, etc.)", -atieri,en,luy,Luwanga,dictionary okhubala," shine, of sunshine (rare)",luy,en,Luwanga,dictionary Watamchukuwa yule mwanamume ingawa hakuwepo yatendeka., Balabukula omuseecha oyo mala se abeleo tawe ne bikholekha.,sw,luy,Bukusu,translations Liani lilekwa nilio riritsanga obusuma, Mboga ambayo imedharauliwa ndiyo ambayo hutumika kula sima,luy,sw,Marachi,translations isimbishira, bird with very long tail feathers and queer dancing flight,luy,en,Luwanga,dictionary SHULE YA BUJUMBA (BJB 35), ESIKULI SIA BUJUMBA (BJB 35),sw,luy,Marachi,translations "Herode yenya okhumwiira Yohana, ne naria Abayahudi, shichila bali nibafuchilila mbu, Yohana nomulakusi."," And when he would have put him to death, he feared the multitude, because they counted him as a prophet.",luy,en,Luwanga,bible okhukolola," straighten; stretch out; also used figuratively, of straightening out tangled affairs",luy,en,Luwanga,dictionary "head-pad, ring-shaped pad made of grass, banana-bark, etc., for supporting a load on the head, circle", ingara,en,luy,Luwanga,dictionary Kamakalukhasia malala kakhaale kakaluukhasibwa kali Otinieli aboolela ilihini., Mabadiliko mengine ya kitambo yalibadilishwa kuwa Othnieli alimwambia ilihini,luy,sw,Bukusu,translations Wakati mwingine, Inyinga yindi ni valange na meta kuvita gaviri agavenyanga mwana alangwe ku musakulu mu salisi yalangangwa yaatsa ne kituva na matsi ne kivango chavatswa vulahi.,sw,luy,Maragoli,translations "And the high priest stood up, and said unto him, Answerest thou nothing? what is it which these witness against thee?"," Mana omwisaaliisi omukhulundu nasinjila namureeba ari, ""Shiolikhwo nelikalusio khukano ta? Ne likhuwa shiina liabandu bano bakhwinjililangakhwo.""",en,luy,Luwanga,bible Kwake mu lilova hosi na hosi, Hapa duniani na kotekote,luy,sw,Maragoli,translations Kwa furaha tele na mshangao, Na voosi va genya Iwa va hulira,sw,luy,Maragoli,translations "Ilifanyika hivyo kwa sababu baba na mama walikuwa na nyumba moja tu, na hapakuwa na nafasi kwa watoto waliopita miaka kumi na mbili."," Gakolekanga ndi kigira ise na nyia valange vutswa ne nyumba ndala, vwiyangu si vwalange munyumba ku vana vaviti mihiga likomi dave.",sw,luy,Maragoli,translations Where were you?, Obenjanga yena?,en,luy,Luwanga,translations amaindi, clods; large clumps of earth in a roughly dug field,luy,en,Luwanga,dictionary "Ne olwa bali nibakholomokhanga okhurula khushikulu, Yesu yabakaania mbu balaboolelakhwo omundu yesi yesi aka bali nibaluutsi tawe, okhuula olwa Omwana womundu yakhabe nalamuushe okhurula mubafu."," And as they were coming down from the mountain, he charged them that they should tell no man what things they had seen, save when the Son of man should have risen again from the dead.",luy,en,Luwanga,bible cow, itwasi,en,luy,Luwanga,dictionary Kalunu kulamoloma kuli avandu vandi vaali maliihe vinywereritsanga nivaguutiywe.," Leo hii tutazungumzigiye watu Fulani ambao walishiriki vita na baada ya kushindwa, walirejea kisirisiri wasitambulike.",luy,sw,Maragoli,translations "year; planting season; abode of the crops, etc.", omwika,en,luy,Luwanga,dictionary sunshine; daylight; light of a lamp, omubasu,en,luy,Luwanga,dictionary school; reading-place (see also isukuli), lisomero,en,luy,Luwanga,dictionary imbako ye tsing'ombe, plough (see also lichoki),luy,en,Luwanga,dictionary Too many fishing baskets in the water cannot prevent you from dipping your fishing basket., Tsikhaafwa nyinji shitsikhukaya okhuyaala,en,luy,,proverbs "Mana buli mulala nachaaka okhumureeba ari, ""Ekhali sie noho?"""," They began to be sorrowful, and to say unto him one by one, Is it I?",luy,en,Luwanga,bible game played with beans on a board with two or more rows of hollows, olukho,en,luy,Luwanga,dictionary okwabula, divide; tear or cut apart; split in two,luy,en,Luwanga,dictionary okhukunula, uncover; unveil; take off the lid; undress,luy,en,Luwanga,dictionary Mamake alianguka chini pu!, Nnya yaagwa hasi bu!,sw,luy,Maragoli,translations "alone, used of s.o. living alone", eshisoma,en,luy,Luwanga,dictionary okhuhandalalahandalafu, be coarse; stick together in lumps,luy,en,Luwanga,dictionary WACHUNGA WALIPOLINDA, INYINGA AVAYI VAYA,sw,luy,Maragoli,translations lano mwalimu yaborera vari muchie mulule burek., kwa hivyo mwalimu aliniambia kwamba nendeni mapumziko,luy,sw,Marachi,translations Nulanga umwana uyu ilieta lio mundu wamwali nimwalegana naye siyenya mba., Ukimuuita mtoto huyu jina la mtu ambaye hamkuelewana naye alikataa,luy,sw,Maragoli,translations "Macho yangu yamechoka kwa machozi, Moyo wangu umetaabika."," 11 Tsimoni tsyange tsi luhi kigira maliga, mwoyo gwange gu kaliki.",sw,luy,Maragoli,translations "Wakati wa kuanza kusiaga unga wa mahindi, watu waliyagogagonga katika kinu.", Inyinga yokutanga kolomba uvusie ku maduma vaduyiranga mu kinu.,sw,luy,Maragoli,translations Mama hakuruhusiwa kutoka kwa nyumba ovyovyo, Mama mwene siyali anyala kutula mu nyumba kuli ayanzi dave.,sw,luy,Maragoli,translations in an open place plainly; publicly; openly, ebulafu,en,luy,Luwanga,dictionary Uzao wako utakuwa hivyo., Lisaaye liowo lilaba lirio.,sw,luy,Bukusu,translations cave, imbinga,en,luy,Luwanga,dictionary Huwinda kuku kwa sababu hicho ndicho chakula chake., Kihiimanga tsingoko kigira nitsiotsiakinyaanyanga.,sw,luy,Maragoli,translations okhukhaaya," cut with a sickle, thatching grass, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary shepherd; cowherd; etc., omwayi,en,luy,Luwanga,dictionary Lwa ive mwene utamanya, Hata pale hatutujui,luy,sw,Maragoli,translations Ye are the light of the world. A city set on a hill cannot be hid.," ""Inywe muli shinga obulafu bweshialo. Litookho eliombakhwa khushikulu shilinyala okhulekha okhulolekha tawe.",en,luy,Luwanga,bible little; small; few, omutiti,en,luy,Luwanga,dictionary Ndi ndi ndi aah, Ndi ndi ndi aah,luy,sw,Marachi,translations efiya, new; young,luy,en,Luwanga,dictionary cook; a general term but applied specifically to boiling or stewing, okhutekha,en,luy,Luwanga,dictionary To have three houses you need three tongues., Endi owetsinzu tsitaru oba netsinimi tsitaru,en,luy,,proverbs Utatoa Florence utatoa faini., Olarusia Florence olarusia ifaini.,sw,luy,Marachi,translations make oneself like; pretend to be; compare oneself with, okhwifwania nende,en,luy,Luwanga,dictionary inyaho uhonye sikulifisi amapesa kesikuli husavire evyo hulwohubera papa nomulware mbu alemerwe muno., naomba usaidizi wa karo ya shule na naomba kwa sababu babangu ni mgonjwa na amelemewa sana.,luy,sw,Marachi,translations place of prayer; church; chapel, lilamiro,en,luy,Luwanga,dictionary "Abandu baliho nibamuhenjelesinjia okhulola naba namuhonia khunyanga eya Isabato, kho mbu bamwinjilile itookho."," And they watched him, whether he would heal him on the sabbath day; that they might accuse him.",luy,en,Luwanga,bible asunganga olumarachi ni luga lwefwe huvera lukiranga khuurisania nende bandu bangi., mimi hunena kimarachi lugha yetu kwa sababu hufanya tunasikiliza na watu wengi.,luy,sw,Marachi,translations go out; go to work; go on a journey; go away on business; go away from the village, okhusamula,en,luy,Luwanga,dictionary eshiasia," husk; piece of bran in flour; fragment, e.g. of broken glass",luy,en,Luwanga,dictionary abwenao, just there; on that very spot; just then; at that moment (see also habwenaho),luy,en,Luwanga,dictionary ruler; chief; king, omuruchi,en,luy,Luwanga,dictionary olufu," dust, death",luy,en,Luwanga,dictionary "Kwari mwesi kwa Disemba inyanga ihongo,ndari esie nende basie bange khwari khutsia khukendera senge wefwe.", Ulikuwa ni mwezi wa Desemba siku sikukuu nilikuwa na wenzangu tulikuwa tunaenda kumtembelea shangazi wetu.,luy,sw,Marachi,translations Nicho omundu yaba anyala elukhila we khuulila Wele ne alomaloma mala abona aaba ne eriire omundu nibo khubirira mu mulilo nga enywe ne akheteekile khumwiira tawe., Ambayo mtu alikuwa anaweza kutorokea kwa kusikia mungu akiongea kisha akaona alikuwa ameua mtu ambao kupitia kwa moto kama nyinyi na hajafanya vizuri kumuua.,luy,sw,Bukusu,translations Muhanila imbula noho mbasu, Mvua na hata jua nina wapeni,luy,sw,Maragoli,translations Ni nini hutusaidia kuona gizani?, Nikinduki kikukoonyaa kulola mukisundi?,sw,luy,Maragoli,translations "And the scribe said unto him, Of a truth, Teacher, thou hast well said that he is one; and there is none other but he:"," Omuhandichi wamalako oyo namuboolela ari, ""Omwechesia, oli habwene. Toto mwene oboolile mbu, Nyasaye nimulala, ne shialiho oundi ta, habula ye yenyene.",en,luy,Luwanga,bible Tukuamini wewe, Ku suuvire ive.,sw,luy,Maragoli,translations omulobo, fish-hook; rod and line,luy,en,Luwanga,dictionary "Wakati tulifika Kadeshi-barinea, wenu awafanyie kuwa wengi jinsi nilivyowaambia nyinyi kuwa,mmefika kwa nyota."," Nga ne khwola Kadeshi-barinea, wenywe amukholile muli bakali nga namuboolela enywe ndi, 'Mwolile mu ching'enieesi.",sw,luy,Bukusu,translations Mbali na kelele za hao, 11 Ilhale Ligali ku lioga iya yava,sw,luy,Maragoli,translations Sisi sote tuwachilie, Kwinye kwosi ku lakuule,sw,luy,Maragoli,translations be crowded, okhufinda,en,luy,Luwanga,dictionary okhwiyika," stay at home, refusing to go on journeys or pay visits",luy,en,Luwanga,dictionary "Nabareeba ari, ""Nenyu, muboolanga mbu nisie wina?"""," He saith unto them, But who say ye that I am?",luy,en,Luwanga,bible Sisera engila mu liiema lia Yaeli sikila omwami Yabini owa Hasori aba ne kumulembe nende be enju eya Heberi., Sisera akaingia kwa hema la Yaeli kwa sababu mfalme Yabini wa Hasori alikuwa na amani na wa nyumba ya Heberi.,luy,sw,Bukusu,translations small cut made for bloodletting; also the scar left, isalache,en,luy,Luwanga,dictionary okhurondokhana, lie alongside; go along with; go together; be next to,luy,en,Luwanga,dictionary "Kho malala ako nikekholekha khuwakhabili, khuwakhataru okhuula khu womusafu."," in like manner the second also, and the third, unto the seventh.",luy,en,Luwanga,bible "Ndipo Gidioni akamwambia mungu kuwa, ulisema kuwa utaenda kuokoa Israeli kupitia kwangu."," Nio Gidioni aboolela wele ali, waloma oli ocha khureesia israeli khubirira khwise.",sw,luy,Bukusu,translations centipede, inyanyanza,en,luy,Luwanga,dictionary Huari khuajamana mpaka bandu babulanga ati khurimakhuana., Tulikuwa tumependana hadi watu wakasema sisi ni mapacha.,luy,sw,Marachi,translations "Olwa yali nashiboolanga, lileesi ling'inang'inu liabafunikha, omwoyo nikurula mwileesi nikuboola kuri, ""Uno niye Omwana wanje omuheelwa, owa enjamisibungwa ninaye; mumuhulilenje!"""," While he was yet speaking, behold, a bright cloud overshadowed them: and behold, a voice out of the cloud, saying, This is my beloved Son, in whom I am well pleased; hear ye him.",luy,en,Luwanga,bible Egypt ( misiri,en,luy,Luwanga,dictionary Jamaa zetu ambao tulituma kwa msaada wako ndio watakaoingia., Balebe befwe nibo khwaruma muyeeti wowo niye olingilamo.,sw,luy,Bukusu,translations Yavola lero gafweye x2, Alisema yote yamekwishwa,luy,sw,Maragoli,translations Ndera vulahi - Endeve, Nibebe vizuri -Kiti,luy,sw,Maragoli,translations maize, amatuma,en,luy,Luwanga,dictionary Valinda avandu mihiga minyingi., Walitawala watu kwa miaka mingi.,luy,sw,Maragoli,translations Kwumbakira musaala ki?, Tulijengea mti upi?,luy,sw,Maragoli,translations okhwiteka, to be focused,luy,en,Luwanga,dictionary """Tawe olanala. Fwesi khali khurio nikhushiitsa. Leelo khubisianinjia butswa shinga omwami nachenda mwituuli liamakondike"""," ""Hapana utazoea sisi pia tulikuwa hivyo tukija siku hizi huwa tunapitana tu kama mfalme anapotembea zizini mwa kondoo wake.",luy,sw,Marachi,translations "grass, suitable for lawns", olufwafwa,en,luy,Luwanga,dictionary Uloli baba ula., Ameona yule baba,luy,sw,Maragoli,translations Isipokuwa nyinyi Wakusanye watu pamoja wasikie ambayo nataka kusema., Ne kakhali enywe'Buusia babaandu alala baulile nilio nenya khuloma.,sw,luy,Bukusu,translations "Tarehe kumi na tano, mwosi kwa khudaru mwaka kwa 2020 khulakumbukwa nde bana besikuli.", Tarehe kumi na tano mwezi wa tatu mnamo mwaka wa 2020 utakumbukwa na wanafuzi.,luy,sw,Marachi,translations "Wele alamuelesia enywe babaana bakali, chikhaafu chingali ne bibiaamo bikali lukali mu lwe khuambisiana kamabiimba ne sibala nisio aasuubisia bakuuka benywe."," Mungu atawapatia nyinyi watoto wengi, ng'ombe wengi na mazao mengi kwa kuambukiza jipu na nchi ambayo aliwapa tumaini mababu zenu.",luy,sw,Bukusu,translations "owali narulile mubilindwa, wayamenyanga. Ne shiyaliho omundu owakhanyalile okhumuboha, kata neminyololo tawe."," who had his dwelling in the tombs: and no man could any more bind him, no, not with a chain;",luy,en,Luwanga,bible Nikirejea kwake, Ni nzirana kuye mwene,sw,luy,Maragoli,translations return to; give back to, okhukalusiria,en,luy,Luwanga,dictionary Welcome home, Huhukaribisha ingo.,en,luy,Luwanga,translations Ukoo wa Manase haukuwafukuza waliokuwa hapo na Ekironi na mashamba yao., Ekholo ya manase se yaoona babaa kwalo ne Ekironi ne kamaloba kwalo.,sw,luy,Bukusu,translations okhusalasia, scatter,luy,en,Luwanga,dictionary "Mariamu naboola ari, ""Esie endi omukhalabani owa OMWAMI Nyasaye, lekha kekholeshe khwisie shinga olwoboolile."" Mana omumalaika oyo narulaho natsia. Mariamu acheniha Elisabeti"," And Mary said, Behold, the handmaid of the Lord; be it unto me according to thy word. And the angel departed from her.",luy,en,Luwanga,bible Siku nyingine nilijilaza kwa malazi yangu na nikawa na ndoto na mbaya sana. Ndoto yenyewe ilikuwa kuwa chura amenirukia kwenye uso na hivyo basi nikaliruka kutoka kitandani nikiwa nimeshindwa cha kufanya., Nyanga ndi ndeyarisie mubuyarisio bwange ni maloro kanthitsira amabi sana. Yari mbu likhere rindumire khubweni ndaruma khurula khusitanda nimba na marithake nishirwa sia khukola.,sw,luy,Marachi,translations "ache, a throbbing pain, as a headache", okhukhomaka,en,luy,Luwanga,dictionary bad smell, obukundu,en,luy,Luwanga,dictionary Nilmisihi inichotee maji ninywe," Ndagevolera,ndahira ku nwi",sw,luy,Maragoli,translations "Nyumba yake ilikua na shida kubwa sana. Kumaanisha, msichana alikuwa anapitia mateso mengi. Siakhaya alikuwa kama mzazi na tena ikifika wakati wa kusoma alikuwa habaatishi. Shule zikifungwa Siakhaya alikuwa anafanya kazi na biashara ndogo ndogo ili kumuwezesha kupata karo ya shule."," Inyumba yaye yarithingi nende ishida ihongo sana kwani, mbolanga mbu muhana oyo yasandanga. Siakhaya yarithingi mwevusi handi ni viula mu husoma rehana sa ninaye. Ni vafunga sikuli Siakhaya yakholanga ikasi nende thibiashara thindidi ndidi mpaka anyole schoolfees.",sw,luy,Marachi,translations "Omwana oundi abele Bumala , abele omutiti nakonyanga olwa anyala khunywa einjaga nindeleba mumoyo kwange abebusi ba omwana uno balio nokho tawe."," Mtoto mwingine amekuwa katika mtaa wa Bumala, amekuwa mdogo na anatafuta jinsi ya kuvuta bangi nikajiuliza moyoni mwangu wazazi wa mtoto huyu wapo ama hawapo",luy,sw,Marachi,translations Tsikhaafwa nyinji shitsikhukaya okhuyaala, Too many fishing baskets in the water cannot prevent you from dipping your fishing basket.,luy,en,,proverbs Misaada pia iliendelea kutafutwa ili huu ugonjwa uiishe. Lakini dawa ilikosekana, Misaada kyosi kiaendelea khukonywa ili bulwaye buno bubwe. Lakini misala kyakosekana.,sw,luy,Marachi,translations Si ha Ii nobugono bulahi, Hapakuwa na nafasi chumbani,luy,sw,Maragoli,translations Khubona lukoba ne endeleelwa niyo babaandu baba ne bombaakhe., Tunaona jamii ambayo watu walikuwa wamekuza.,luy,sw,Bukusu,translations "Henze, mu lole, Ni ha va Ni ha veye nelivererera Lindi kuli livererera Lindi kuli livererera Lya mbeye nalyo, Lya nkolerwa."," Angalieni, mtazame kama kuna majonzi yoyote kama yangu, niliyotendwa.",luy,sw,Maragoli,translations Siamua sikone tsidakika makhumi karano., Aliamua akalale dakika hamsini.,luy,sw,Marachi,translations Musakulu yediira imbiimbu., Mzee amejishilikia kwa fimbo,luy,sw,Maragoli,translations The first things are the most important., Omuka nokweimberi,en,luy,,proverbs okhukhama, milk; squeeze,luy,en,Luwanga,dictionary Mtoto wa kiume alionyesha tabia za kuvutia., Mwana muyayi yalolekitsa miima mirahi.,sw,luy,Maragoli,translations Anaye wapenda wote kikamilifu, Wa va yanza voosi bei.,sw,luy,Maragoli,translations okhupasa, iron; press (see also okhupa ipasi),luy,en,Luwanga,dictionary okhwinyola, go stealthily; sneak,luy,en,Luwanga,dictionary Ng'ombe ni kitu kingine ambacho watu wanapenda., Ingo'ombe ni sindu sindi sia abaandu bajama khibira kikerO:,sw,luy,Marachi,translations Inawapasa watu wake wakumbuke hili na wampende na kumtii., Babaandu bewe benyekha bakhebulile lino mala bamusiime ne khumuria.,sw,luy,Bukusu,translations If you pay attention to what chickens eat you will never wish to eat the chicken., Nolonda ebieingokho ilia sholia ingokho,en,luy,,proverbs "Lakini mkosi kwalekhera Were, niye mlongi wa bulisindu msialo sino."," Lakini kwa yote tulimwachia Mungu, yeye ndie muumba wa kila kitu duniani.",luy,sw,Marachi,translations Ugonjwa wa korona ni ugonjwa mwingine usiojulikana., Obulware bwa korona ni obulware bundu obulamanyikhane dawe.,sw,luy,Marachi,translations prayer, obulaami,en,luy,Luwanga,dictionary insipid; tasteless; flavorless, amatsalalu,en,luy,Luwanga,dictionary But many shall be last [that are] first; and first [that are] last.," Ne abanji abali imbeli baliba abokhumalilikha, ne abokhumalilikha baliba abeimbeli """,en,luy,Luwanga,bible Enywe mulekopia ne kamaloba kenywe kaloma kaandala nga sichuuma., Nyinyi mtakopesha na udongo wenu utakauka ishikane kama chuma,luy,sw,Bukusu,translations Lidudu(ndege) na chura na mito huugua pia, Lidudu ne likeere vilwala kandi imigera giosi.,sw,luy,Maragoli,translations Imbako yomwana shiola nyina tawe, The child's hoe cannot produce enough for the mother.,luy,en,,proverbs "While he was yet speaking to the multitudes, behold, his mother and his brethren stood without, seeking to speak to him."," Yesu yali nashiboolanga nabandu, ne nyina nende abaana babwe nibolaho. Basinjila elwanyi nibenya mbu baboole ninaye.",en,luy,Luwanga,bible oburambi, length; height; depth,luy,en,Luwanga,dictionary Khubera bima bilai siniburumwa dawe., Kwa sababu heshima si utumwa.,luy,sw,Marachi,translations "Ing'ombe niyeekhonya, buchafu bwayo obwo khuburumikhiranga nga imbolera khuraaka ebiakhulia nende khukhusia amadimwa."," Ng'ombe akienda choo, kinyesi chake hicho tunatumia kama mbolea, kupandia vyakula na kukuza mahindi.",luy,sw,Marachi,translations Umuhulundu muami Uhuru nainia maoni kaye huluo vulwale vuwa korona navola mbu bwira bwangu sana., Rais Uhuru aliyatoa maoni yake kuhusu korona akasema kwamba unaua haraka sana.,luy,sw,Marachi,translations Tambiko, Imijilu,sw,luy,Maragoli,translations Lwo vukristayo vwatanga mukivala avandu vatanga limenya mu madala na mumadala yimu vombakira avang'elele tuyumba two kogona mu., Wakati ukristo ulianza duniani watu walianza kuishi katika boma na waliwajengea watoto vyumba vya malazi.,luy,sw,Maragoli,translations Aumao uria wajama ing'ombe ngaa esie, Hakuna yule anyependa ng'ombe kama mimi.,luy,sw,Marachi,translations KIBUSI CHANGADA, PAKA ALINIDANGANYA.,luy,sw,Maragoli,translations "Yesu namanya aka bali nibapaaranga, kho nababoolela ari, ""Buli oburuchi obukabukhana mumikanda echilwana echiene khuchiene bulasasikha. Khandi litookho noho abeinzu abakabukhana mumikanda echilwana echiene khuchiene shibalaralila tawe."," And knowing their thoughts he said unto them, Every kingdom divided against itself is brought to desolation; and every city or house divided against itself shall not stand:",luy,en,Luwanga,bible cause to resemble; copy; mimic; imitate; compare; liken, okhufwanania,en,luy,Luwanga,dictionary "Ing'ombe eyo yene niikusibwa ni khunyola mapesa ka khukula ebindu mudala. Khuluange, basaba muruke tsing'ombe khubera tsiri nende tsifaida tsisabi tsia makana."," Ng'ombe mwenyewe akiuzwa na tunapata pesa ya kununua vitu kwa boma. Upande wangu, nawaomba mufuge ng'ombe kwa sababu wako na faida sana.",luy,sw,Marachi,translations "40 Gendi ku liguule nokugeridza Tsinzira tsyetu, nokwirana ku Yahova Kandi."," Tuzichunguze njia zetu na kuzijaribu, na tumrudie Bwana Mungu.",luy,sw,Maragoli,translations Lidiku lindi Anakanani yaateenya amavivi naafwana muliru kuluhia nivoota nomulina weeve., Siku moja sungura aliota magugu byaliyokauka na akawasha moto sokoni na wakaanz a kujishasha pamoja na rafikiye ili wasihisi baridi .,luy,sw,Maragoli,translations "Kho oburuchi bwa Setani nibuba nibukabukhana mumikanda, echilwana echiene khuchiene shibwakhatsiililila tawe, nebutswa buba bulasikha."," And if Satan hath risen up against himself, and is divided, he cannot stand, but hath an end.",luy,en,Luwanga,bible "Masahi gege ga rhonya,"," Damu yake ilimwagika,",luy,sw,Maragoli,translations "make shrill cries of alarm, distress, or grief; wail", okhupa tsimbungu,en,luy,Luwanga,dictionary INYANGA YA NDALAKHEVIRIRE MUVULAMU VWANGE, SIKU AMBAYO SITASAHAU MAISHANI MWANGU,luy,sw,Marachi,translations mweza wa vyote alinishikia mimi pia hasira ikiyosababisha akatutoa kwa nchi yake., Omunyali Owa Bioosi ambambila sesi lirima liliakila akhurusia mu sibala siewe.,sw,luy,Bukusu,translations "Okhuba Omwana womundu shiyayetsa okhukhalabanilwa ta, nebutswa yetsa okhukhalabana nende okhuhaana obulamubwe okhuba omurungo khulwa obununulwi bwabandu abanji."" Yesu ahonia omubofu Batimayo"," For the Son of man also came not to be ministered unto, but to minister, and to give his life a ransom for many.",luy,en,Luwanga,bible Bulware bwa korona bulwerere amadinyu amangi musibala., Ugonjwa wa korona umeleta shida mingi duniani.,luy,sw,Marachi,translations -handalafu," coarse; used of flour, etc.; opposite of -nyushe",luy,en,Luwanga,dictionary omucheni, visitor; stranger; newcomer; foreign; strange; novel; unusual,luy,en,Luwanga,dictionary "Omundu yesi owiyemekha omwene alatutuyibwa, naye owitutuyia omwene, alachinguulwa. Yesu asiomela abekaati", And whosoever shall exalt himself shall be humbled; and whosoever shall humble himself shall be exalted.,luy,en,Luwanga,bible yali inyanga ndala yalulilao omukofu nende siduyu., siku moja paliondokea mzee mmoja na sungura.,luy,sw,Marachi,translations Kinship is in the stomach., Obwikho buli munda,en,luy,,proverbs elephantiasis, tsindendere,en,luy,Luwanga,dictionary "Boosi nibalia nibekura. Mana Abeechi abo nibakhung'asia ebisonye biasikala, ne nibitsula ebimwelo musafu."," And they all ate, and were filled: and they took up that which remained over of the broken pieces, seven baskets full.",luy,en,Luwanga,bible lisombo, stomach; tripe,luy,en,Luwanga,dictionary Wele omunyali owa bioosi abe omukhasi wewe.," Mungu mweza wa vyote, awe mke wake.",luy,sw,Bukusu,translations nilingoja mpaka nikachoka., ndarinda mpaka ndaajong'a.,sw,luy,Marachi,translations OBULWARE OBWA KORONA., UGONJWA WA KORONA,luy,sw,Marachi,translations "And demons also came out from many, crying out, and saying, Thou art the Son of God. And rebuking them, he suffered them not to speak, because they knew that he was the Christ."," Khandi ebishieno biarula mubandu abanji nibiyiiba biri, ""Iwe niwe Omwana wa Nyasaye!"" Yesu nahalabila ebishieno ebio khandi nalabifuchililakhwo okhuboola ta, shichila biamanya mbu niye Kristo. Yesu ayaala mulukongo lwa Yudea",en,luy,Luwanga,bible weigh down; overload, okhufuna,en,luy,Luwanga,dictionary "Khandi yayaala naboola ari, ""Oushila nobunyali yetsanga munyuma mwanje. Kata shingwanile okhwinama hasi mbu emboholole tsikhoba tsiebilaarobie tawe."," And he preached, saying, There cometh after me he that is mightier than I, the latchet of whose shoes I am not worthy to stoop down and unloose.",luy,en,Luwanga,bible okhwikhalira, indulge in unkind gossip,luy,en,Luwanga,dictionary bird with very long tail feathers and queer dancing flight, isimbishira,en,luy,Luwanga,dictionary omumayanu, wicked person,luy,en,Luwanga,dictionary Ifisi nende siduyu., Fisi na sungura.,luy,sw,Marachi,translations Ilikuwa na nguru kwa Jabin kiongozi wenu wanao keti kwenye ngozi Kanani kufika alikoteswa wanaotembea kwa Jabim mkuu wa Kanani," 17 gwa li netsingulu ku Jabin mwami wa Mwinye avikalanga ku visero Kanani,kuduka iwa va dividza Nomwinye ava gendaga ku jabin mwami wa Kanani.",sw,luy,Maragoli,translations ESIE NDULANGA MUERIA YA MULUKHARI., MIMI NATOKA ENEO LUHARI.,luy,sw,Marachi,translations Imbolelwa shiimalanga amahofu ta ‘Greet so and so for me' is no substitute for seeing that person.," Naushesirie wane,' shikamalanga, amahofu",en,luy,,proverbs Yoshua aebwa bunyali nga omwimeelesi oloondakho owe babaandu ba Wele., Yoshua akapewa mamlaka kuwa kiongozi mwandamizi wa watu wa Mungu.,luy,sw,Bukusu,translations Ocherera owichelela, You advise the wise.,luy,en,,proverbs And they began to beseech him to depart from their borders., Kho nibachaaka okhusaaya Yesu mbu arule mulukongo lwabwe atsie.,en,luy,Luwanga,bible """Omundu yesi oumwinjisia inywe yanzinjisia isie; ne yesi ounzinjisia isie amwinjisia oyo owaruma."," He that receiveth you receiveth me, and he that receiveth me receiveth him that sent me.",luy,en,Luwanga,bible Mana ifumaye niyitswana mulukongo lwa Galilaya nende ebikwenyi tsirondokhaneho. Yesu ahonia abandu abanji, And the report of him went out straightway everywhere into all the region of Galilee round about.,luy,en,Luwanga,bible place where quail are trapped, eshireeka,en,luy,Luwanga,dictionary A bird trapper should not reveal the secret by the fire place (lest someone gets there before him under the cover of darkness)., Olabulilira akhayoni khumuliro,en,luy,,proverbs Ni mimiLledi mtoto wetu, Vaana vetu niinze lledi woo,sw,luy,Maragoli,translations "Yesu nababoolela ari, ""Mubetsenje meeso, nimwilinda okhurula khwimela elia Abafarisayo nende elia Abasadukayo """," And Jesus said unto them, Take heed and beware of the leaven of the Pharisees and Sadducees.",luy,en,Luwanga,bible mala malaika chana aakoriokha., kisha malaika mwenyewe akapotea.,luy,sw,Bukusu,translations "Kwa hayo ,ilionekana kwamba tafsiri ya Kigiriki ilitumika zaidi na wakristo waliotangulia kabla ya Dini ya kikristo kutamalaki nje ya Palestina."," Khwako, khubona sikila likalukhasia lie mu Lukiriki ne liarumikhwa lukali ne bakristo be khunyoa enyuma e dini eye sikristo khulandaasibwa enje we lukoongo lwa Palesitina.",sw,luy,Bukusu,translations stick for threshing grain; hoe handle, omuyini,en,luy,Luwanga,dictionary "For I say unto you, Ye shall not see me henceforth, till ye shall say, Blessed [is] he that cometh in the name of the Lord."," Khulweshio okhurula bulano emuboolela mbu, shimwakhandolekhwo khandi ta, okhuula olwa mwakhaboole muri, ‘Noweikhabi owitsa muliira lia Omwami.' """,en,luy,Luwanga,bible likhanya, pucker; gather; wrinkle; crease,luy,en,Luwanga,dictionary amenyali, urine; semen (see also amanyi),luy,en,Luwanga,dictionary "And he said unto them, Go. And they came out, and went into the swine: and behold, the whole herd rushed down the steep into the sea, and perished in the waters."," Ne Yesu nabiboolela ari, ""Tsie "" Nabio nibirula nibitsia mumbitsi etsio, ne lola, lituuli lietsimbitsi elo niliminina nilikholomokha munyanza nilisishilamwo liosi pe.",en,luy,Luwanga,bible Je! Kuhani na nabii wauawe Katika patakatifu pa Bwana?, Musalisi nomuprofeti VA livirirwa mu hatakatifu ha Yahova?,sw,luy,Maragoli,translations Nyinyi ninawapa nyinyi siku hii., Enywe ne kho muelesia enywe endaalo yino.,sw,luy,Bukusu,translations Unaposoma kitabu hiki utaona jinsi walivyozaana, Ulwausoma kitabu yiki ulalora kuli wa vivulana,sw,luy,Maragoli,translations ATUKUZWE MUNGA NA MWANA, MWIDZOMINYE NYASAYE NO MWANA,sw,luy,Maragoli,translations "Chakula cha ng'ombe ni mabingobingo, nyasi na maji."," Siakhulia sia ing'ombe ni lusi, bunyasi nende amatsi.",sw,luy,Marachi,translations """Okhuba nimuba nimubeela abandu obwonooni bwabwe, Senywe womwikulu alamubeela mwesi khandi."," For if ye forgive men their trespasses, your heavenly Father will also forgive you.",luy,en,Luwanga,bible the place or country on the other side (of river or lake); a ford, eshiambukho,en,luy,Luwanga,dictionary Haana yalola uyu nahanaa., Haana aliona huyu akipeana.,luy,sw,Maragoli,translations murder; being killed, obwirwi,en,luy,Luwanga,dictionary grazing ground, obwayiro,en,luy,Luwanga,dictionary talk to each other; have a discussion; confer, okhusungana,en,luy,Luwanga,dictionary the Yala River, olukose,en,luy,Luwanga,dictionary Lukoba lulwaba lulaayi khwifwe Arinoni khukhwola khu sikulu sia Herimoni., Ngome iliyokuwa nzuri kwetu Arinoni kuelekea hadi kwenye mlima wa Herimoni.,luy,sw,Bukusu,translations and knew her not till she had brought forth a son: and he called his name JESUS.," Nebutswa shiyamukonakhwo ta, okhuula olwa yali niyebuule omwana omusiani. Mana Yosefu namukulikha eliira mbu, Yesu.",en,luy,Luwanga,bible need; wish; will; desire, obwenyi,en,luy,Luwanga,dictionary Kumfuata Yesu Mungu wangu?, Khu mulonda Yesu Mwami wange?,sw,luy,Maragoli,translations okhwikhasia, seat; cause to be seated; prevent from going,luy,en,Luwanga,dictionary Walitumia kikapu kubebea mizoga ya mfu.," Yatumikiranga, kihinda kugingiramu tsinyama nivigumba vio m'mbiri gwo mu kuzu.",sw,luy,Maragoli,translations okhwatikha, be driven out of home by invaders,luy,en,Luwanga,dictionary okhubumba, heap; pile up; crowd together,luy,en,Luwanga,dictionary Mimi mwenyewe napika nafanyi kazi za wanawake lakini naye anataka kukaa tu na kulala., Esie mwene ndeekha khola emirimo cha abakhasi naye mwene niyekhale sa nende okhukona.,sw,luy,Marachi,translations cheek, indama,en,luy,Luwanga,dictionary Sura ya Tano, Muliango gwa Katano,sw,luy,Maragoli,translations "Mana Pilato khandi nabareeba ari, ""Kho mwenya ekholele shiina omundu wa mulanganga mbu, Omuruchi owa Abayahudi uno?"""," And Pilate again answered and said unto them, What then shall I do unto him whom ye call the King of the Jews?",luy,en,Luwanga,bible okhupeya," take cattle from the grazing grounds, in payment of a debt, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary inyanga," day, the whole day of 24 hours; time; period; hour",luy,en,Luwanga,dictionary "Khulweshio, okhuba isie omwene ndarunilisiye obulayi amakhuwa ako koosi okhurula mukhuchaaka khwako, ne lindoleshela siesi khandi nilili lilayi mbu, ekhuhandichile obulayi iwe owoluyali Tseofilo, nekhwinoosia shinga olwa kekholekha."," it seemed good to me also, having traced the course of all things accurately from the first, to write unto thee in order, most excellent Theophilus;",luy,en,Luwanga,bible "But when the king came in to behold the guests, he saw there a man who had not on a wedding-garment:"," ""Omuruchi natsia okhulola abacheni abo, nalola omundu undi nafwalile tsingubo etsilali tsieshiselelo ta.",en,luy,Luwanga,bible "Ne olwa yali namiitsanga, imwo yindi yakwa khunjila, ne amanyonyi niketsa nikachibootsa."," and as he sowed, some [seeds] fell by the way side, and the birds came and devoured them:",luy,en,Luwanga,bible Oukhushira amaani anyeka mawo niwikhaale, A stronger person abuses your mother in your presence.,luy,en,,proverbs Ne mwabone mu sichiimi Wele wefwe areere sibala nga ne amureerire mu muleembe khu sino ebweeni wenywe., Na mmeona kwa pori mungu wetu ameweka dunia kama alivyowatoa kwa amani kwa hii mbele yenu.,luy,sw,Bukusu,translations "For where two or three are gathered together in my name, there am I in the midst of them."," Okhuba aha babili noho bataru bakhung'anila muliira lianje, embetsangaho ninabo."" Oluchelo lwomukhalabani owabula obulesheli",en,luy,Luwanga,bible Mvulana mwenye miguu kombo akioga ako na shamba ambayo akiangalia anameza tu mate., Omusiani owa makhumbo niyesinga ari nende indalo iria naringa amira sa amare.,sw,luy,Marachi,translations MJI WA SEFATI., LUKOBA LWA SEFATI.,sw,luy,Bukusu,translations tell a story or parable, okhupa oluchero,en,luy,Luwanga,dictionary be bold; persevere; insist, okhulubirira,en,luy,Luwanga,dictionary The eyes of in-laws hide what they have seen. Tsimoni tsiomweya tsimanya eshiatsilutsi A bride's eyes pretend not to have seen., Tsimoni etsiomukhwe tsimanya eshia tsilutsi,en,luy,,proverbs Watoto waliokamatwa walitoroka na kujificha vichakani., Avana valala vagimirangwa ma viruka vatsia kwivisa mu vulimu,sw,luy,Maragoli,translations The living suffers because of the dead, Omufu yachemera omulamu,en,luy,,proverbs warm oneself at a fire, okhwora omuliro,en,luy,Luwanga,dictionary ona kale katoto kanapeana kibuyu., Lola akaana kala kahaanaa kimuga,sw,luy,Maragoli,translations """Hapana utazoea sisi pia tulikuwa hivyo tukija siku hizi huwa tunapitana tu kama mfalme anapotembea zizini mwa kondoo wake."," ""Tawe olanala. Fwesi khali khurio nikhushiitsa. Leelo khubisianinjia butswa shinga omwami nachenda mwituuli liamakondike""",sw,luy,Marachi,translations Lundi biabao bichuma bifunga bilibwa., Tena kulikuwa na vyuma vilivyotumika kufunga malango.,luy,sw,Bukusu,translations KHUBALIA ABEBUSI, KUHESHIMU WAZAZI,luy,sw,Marachi,translations amaingane, arguments; competition,luy,en,Luwanga,dictionary "yababoolela ari, ""Rule elwanyi mwesi! Omukhaana shiafwile tawe, akonanga butswa tsindoolo!"" Nabo nibamutseshelela butswa."," he said, Give place: for the damsel is not dead, but sleepeth. And they laughed him to scorn.",luy,en,Luwanga,bible "Watu wengi walikufa kutokana na korona, ukafanya tukawapoteza watu wetu wenye hadhi", Bandu bangi baafwa korona bwakira khwakosia bandu befu bakhongo khongo.,sw,luy,Marachi,translations "Ndugu zetu pendana na majirani zenu, kwa vile ya kesho hayajulikani.", Bana befwe simana ne bajirani benywe nesikila mbo kamuchuli sekemanyikhana tawe.,sw,luy,Bukusu,translations be level and smooth, okhukwalala,en,luy,Luwanga,dictionary "become white, or clean; become clear; lighten; ripen; dawn; emikunda chilabire 'the crops are ripe', tsingubo tsilabire tserorere 'the clothes have become quite clean and white, alabire tsimoni 'he began to see clearly'", okhulaba,en,luy,Luwanga,dictionary "Kho akomulakusi Yeremia yaboola kosibwe mbu, ""Babukula ebitonye biamapesa ebihela amakhumi kataru, obukusi bwabandu Abaisiraeli bali nibafuchilisania okhurunga khulwa ye,"," Then was fulfilled that which was spoken through Jeremiah the prophet, saying, And they took the thirty pieces of silver, the price of him that was priced, whom [certain] of the children of Israel did price;",luy,en,Luwanga,bible Hulila mwoyo gwigwe gulanganga, Sikia sauti yake anaita,luy,sw,Maragoli,translations grass, obunyasi,en,luy,Luwanga,dictionary place, abundu,en,luy,Luwanga,dictionary Amatsi kabula omwoyo mubi, Amatsi shikali nomwoyo omubi ta (TWA93) Water does not discriminate.,luy,en,,proverbs "Watch therefore, for ye know not the day nor the hour."," Mana Yesu namalilisia naboola ari, ""Mube meeso, shichila shimumanyile inyanga kata isaa tawe Oluchelo lwabakhalabani bataru",en,luy,Luwanga,bible Mwaka wa elfu mbili na ishirini utakuwa wa kukumbukwa kwa kalenda ya Kenya, Omwaka kwa elfu tsibiri nende makhumi kabili kulaba kwa khukumbuka mukalenda ya Kenya.,sw,luy,Marachi,translations "But Herod, when he heard [thereof], said, John, whom I beheaded, he is risen."," Ne olwa Herode yahulilakhwo yaboola ari, ""Yohana wandakhalaka omurwe alamusibwe!""",en,luy,Luwanga,bible "I indeed baptize you in water unto repentance: but he that cometh after me is mightier than I, whose shoes I am not worthy to bear: he shall baptize you in the Holy Spirit and [in] fire:", Isie emubatiisia namaatsi okhulolesia mbu mwikalukhasiye nimulekha obwonooni bwenywe. Nebutswa owitsa inyuma wanje alamubatiisia khulwa Roho Omutakatifu nende khulwa omulilo. Ye nowobunyali okhushila isie. Shingwanile kata okhumuchinjila ebilaarobie tawe.,en,luy,Luwanga,bible "Muhiitsi natali netsiimbwa tsinyala kufunyliritsa malusu nukunyagula vwangu, sianyala kwita kinywere mba."," Japo mwindaji hana umbwa shupavu wa kunusa na kukimbia sana, basi hataweza kuua knywere.",luy,sw,Maragoli,translations Oubisa amalwale amaliro kalimubula (JNA48) He who hides sickness will be revealed by weeping. A person who conceals disease is exposed when mourning for the deceased starts., Nobisa omulwale namaliro kamubula,en,luy,,proverbs Ingawa mkiwa wa kiburi Mungu mweza wa vyote ataleta majibu kwenu., ne kakhali mwaba be sileka wele omunyali owa bioosi alareera kamabiimba khwinywe.,sw,luy,Bukusu,translations He who mourns his own is never stopped., Owikhuula owuwe shiyekalirungwa,en,luy,,proverbs eshiachi, granary; grain store,luy,en,Luwanga,dictionary omwoyo, heart; soul; throat; voice; tune,luy,en,Luwanga,dictionary okhureberesia, question closely; cross-examine; make enquiries,luy,en,Luwanga,dictionary "because; for (lit., the reason)", shichira,en,luy,Luwanga,dictionary Which thou hast prepared before the face of all peoples;, obwa warechekha mbu buloleshe khubandu boosi.,en,luy,Luwanga,bible E tsi kha nyala khuhwa., Zisiko pungua,luy,sw,Maragoli,translations "Khulweshio, papa wenywe ouli mwikulu shiyekombangakhwo mbu, kata mulala khubatiiti bano akore tawe. Shinga okhoyile okhumutsiila owashio nakhwonooneele"," Even so it is not the will of your Father who is in heaven, that one of these little ones should perish.",luy,en,Luwanga,bible Emisala kindi misikiako nomusaala kwokhunywa ata amasafu kaoningia amalwaye kandi., Miti zingine huwa na mizizi ambayo ni dawa ya kutibu baadhi ya maradhi.,luy,sw,Marachi,translations "part full (kayinjikhane, buyinjikhane, etc.)", -yinjikhane,en,luy,Luwanga,dictionary lay (eggs), okhureera,en,luy,Luwanga,dictionary Chitunga ni chegovola - Libwoni, Akimeza inamnyonga -Kiazi,luy,sw,Maragoli,translations builder, omumbashi,en,luy,Luwanga,dictionary omushisira," virgin; of a bride who was found to be a virgin, it is usual to say nomukhana toto or yali noluyalilwe",luy,en,Luwanga,dictionary okhuuna," get up very early in the morning, usually for the purpose of making an early start at work, a journey, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary "be amazed, bewildered, dumb-founded", okhulibwa ling'ang'a,en,luy,Luwanga,dictionary Ugeni huu ulijulikana kama shughuli ya kumtoa mama aliyejifungua kwa nyumba, Kuluta yiku kwalangangwa ukutulitsa.,sw,luy,Maragoli,translations Obulayi bukhaana bukosia ing'ombe, A girl's beauty may steal a cow. One should not gamble one's cow on youthful beauty.,luy,en,,proverbs okhumina, compel s.o. to do something unwillingly,luy,en,Luwanga,dictionary Mwisukulu wovo Yivula Kisukulu., Mjukuu wako akazaa kitukuu,luy,sw,Maragoli,translations Ndakhupa khushibi, I am unfortunate. (Poor me!),luy,en,,proverbs "Nio wele omunyali owa bioosi amuboolela ali, kumulembe kuwe ne nawe okharia tawe."," Ndipo mungu mweza wa vyote akamwambia kuwa, amani iwe nawe usiogope.",luy,sw,Bukusu,translations eshiwo," glass, or anything made from glass, e.g., mirror, spectacles, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary Abaandu baruke tsing'ombe tsisaabi khubera tsing'ombe tsiri nende bulayi bukhongo. Ndajama tsing'ombe., Watu wafuge ng'ombe wengi kwa sababu ng'ombe wana umuhimu kubwa. Napenda ng'ombe.,luy,sw,Marachi,translations "Wa mu henza nobuvereri,", Aliyemwangalia kwa huzuni,luy,sw,Maragoli,translations buli mulala khwinywe akhuelesie ewe nende be nju yowo., Kila mmoja kwenu akupatie wewe na wa nyumba yako.,luy,sw,Bukusu,translations "opening of a bottle, or other vessel", omunwa keichupa,en,luy,Luwanga,dictionary Mwanamke akiwa na huu ugonjwa hafai kumyonyesha mtoto wala kumshika kwa uso, Mhasi nari nende vuluare sahoyerwe khununia mwana kose khumutira muchimoni.,sw,luy,Marachi,translations "and he came and took her by the hand, and raised her up; and the fever left her, and she ministered unto them."," Mana Yesu niyetsa natiila omulwale oyo omukhono namubusia, mana nahona lwangu lwene olwo. Mana nyakhufialanyene Simoni tsana oyo nabakasilia ebiokhulia.",en,luy,Luwanga,bible "hunt out charms or medicines that are said to have been hidden in a house, village, etc., to cause illness or other bad fortune", okhulyula,en,luy,Luwanga,dictionary "K.A.R., King's African Rifles, name of many children born during the drought of 1918 (inzala ya keya), during which relief was distributed by the K.A.R", keya,en,luy,Luwanga,dictionary "sino nitsio tsinzibulo tsiabakuukanyene Yesu Kristo, owomulwibulo lwa Daudi, owali womulwibulo lwa Aburahamu."," The book of the generation of Jesus Christ, the son of David, the son of Abraham.",luy,en,Luwanga,bible threaten; warn; point, okhusyomera,en,luy,Luwanga,dictionary girlhood; virginity; hymen, olukhana,en,luy,Luwanga,dictionary moto ukatoka kwa jiwe kisha ukachoma nyama na mkate., kumuliilo kwama mu lwanda mala kwosia enyama ne kumukaati.,sw,luy,Bukusu,translations Miyinzi jomwana nukukoonya avivuli hango, Kazi ya mtoto ni kuwasaidia wazazi wake nyumbani,luy,sw,Maragoli,translations Nyasaye yavisa ivindu lugano muvigulu., Mungu ameficha vitu tofauti milimani.,luy,sw,Maragoli,translations Vijana wamaragoli waliokuwa wakipashwa tohara waliwekwa hadharani na wanawake waliruhusiwa kuona., Valógooli vavikanga avatsitsa kokevwa ku luhya ha vulavu. Avakali vali nuvwiyangu kolola ku.,sw,luy,Maragoli,translations ikhabi imbi, back luck,luy,en,Luwanga,dictionary Nuumulika ling'ong'oi lirabuluka., Ukimulika mdudu huyu atatoroka.,luy,sw,Maragoli,translations watu wengine walikuwa wachokozi na angekutana nawe akusalmie habari na akuulize ulinionea wapi., bandu baandi vari vemiero mbu navukana nawe nahuhesia mulembe na ahureva mbu unduthiri ena.,sw,luy,Marachi,translations Iyasuli niyo iyamiha Tsing'ereng'ani tsindi kuli PRESINDENT yamiha kivala cha hasi hano., Iyasuli huwatawala nyota nwengine kama vile RAIS wa nchi hutawala hapa ulimwenguni.,luy,sw,Maragoli,translations "And he healed many that were sick with divers diseases, and cast out many demons; and he suffered not the demons to speak, because they knew him ."," Naye Yesu nahonia abanji abali nibalwala obulwale bwetsimbia tsiahukhane nende okhurusia ebishieno ebinji. Ne shiyahelesiakhwo ebishieno obwiyangu bwokhuboola ta, okhuba biali nibiamumanya. Yesu ayaala mu Galilaya",en,luy,Luwanga,bible Na kwa vili usiku ulikua ukikaribia hakumaliza kunyoa wote., Na kigira vwali nivudukanga vudiku siyamala kuvega vosi mba.,sw,luy,Maragoli,translations doings; acts; work, obukholi,en,luy,Luwanga,dictionary nasi tunapotoka hapo tuna mafunzo mazuri kwa watoto wetu., fwesi nikhulurira awo khuli nende maekesio malai khubana befwe.,sw,luy,Marachi,translations Amezaliwa mji wa Betjhlehem, Yivulwa mu lidala lye Bethlehemu.,sw,luy,Maragoli,translations "Kali shinga oolwa omundu ouli khuluchendo mushialo shindi, alekha litaalalie nahelesia abasumbabe obunyali, nabakabila buli mulala omulimokwe, nende okhulaka omulindi weshilibwa mbu yekhalenje meeso nalinda."," [ It is] as [when] a man, sojourning in another country, having left his house, and given authority to his servants, to each one his work, commanded also the porter to watch.",luy,en,Luwanga,bible lishindu, palm,luy,en,Luwanga,dictionary Mwanadamu yeyote aliye hai aweza kulalamika wakati anapoadhibiwa kwa ajili ya dhambi zake?," 39 Kigira ki mundu u veye mwoyo amonyanga, umundu ku lihebwa mageli ku ubwoni bwibwe?",sw,luy,Maragoli,translations Litovo nilahi muliboma lie tsing'oombe kali hango mu kilibwa., Mtu wa miba ulikuwa mzuri katika zizi la ng'ombe na boma kwa ujumla.,luy,sw,Maragoli,translations okhwiyinikha, sink,luy,en,Luwanga,dictionary Wanaoishi kisha wamsimamishe kwa lango., bamenyile mala bamwimisie a silibwa.,sw,luy,Bukusu,translations Mito na mabonde., Imigera naho ivivanda,sw,luy,Maragoli,translations cause to ascend; lift up to a higher level, okhuniinia,en,luy,Luwanga,dictionary give, okhuwa,en,luy,Luwanga,dictionary esie menyanga nende baba yange ndamanya hulomaloma lumarachi lakini mama yange si ni mumarchi na baba ni mumarachi .," mimi naishi na baba yangu , najua kuongea kimarachi lakini mama yangu si mumarachi ilhali baba ni mumarachi.",luy,sw,Marachi,translations pot from which beer is drunk, indenjekho,en,luy,Luwanga,dictionary Lugembe luveeye navuguliki?, Bei ya wembe ni nini?,luy,sw,Maragoli,translations "Walitumia msamiati wa Kiswahili "" MBEGU"" wakati walichukua mbegu ya kupanda.", Vatumikiranga ling'ana lyo luswahili MBEGU lwa vagavulanga imwu yokutaga.,sw,luy,Maragoli,translations okhurenya, collect firewood; gather sticks,luy,en,Luwanga,dictionary Abasusumi bafunana okhukhuura omwikho, Idlers struggle to clear food remains from a cooking stick.,luy,en,,proverbs "be amazed, perplexed, astonished", okhwiumira,en,luy,Luwanga,dictionary "For nation shall rise against nation, and kingdom against kingdom; there shall be earthquakes in divers places; there shall be famines: these things are the beginning of travail."," Okhuba lihanga liakhalwane nende lihanga lindi, khandi oburuchi, bwakhalwane nende oburuchi bundi. Okhurenga khweshialo okhukhongo khwakhabeho mubialo ebiahukhane, inzala nayo yakhabeho, ne ako koosi kakhabe shinga obuchaachilo bwomukhasi oulumwa inzibula.",en,luy,Luwanga,bible "And when Jesus had crossed over again in the boat unto the other side, a great multitude was gathered unto him; and he was by the sea."," Khandi olwa Yesu yali niyambushiile muliaro okhutsia injelekha weinyanza, omukanda kwabandu omukhongo kwakhung'ana ewa yali khuluchinga lweinyanza.",en,luy,Luwanga,bible Every court case is tricky., Omuse nomurama,en,luy,,proverbs "Uluswa umukali unini ku nyumba ukuvimba,akungangwa mulukali hayatsia", Mwanamke anayeezeka nyumba alikooleka mara nyingi hufukuzwa,luy,sw,Maragoli,translations "Beera kamakhendu, boola mu sichiimi embi abundu bwalo ne khulwosia."," Wakaua makendu, wakafika kwa msitu karibu pahali pale na kuuchoma.",luy,sw,Bukusu,translations Huu ugonjwa uliletea watu maneno makuu katika nchi yetu ya Kenya., Obulwaye buno bwaagamire amakhua makhongo sana mu sialo syefu sya Kenya.,sw,luy,Marachi,translations "And he took them in his arms, and blessed them, laying his hands upon them."," Mana nababukula, nabarakhwo emikhonochie ne nabasabila ikhabi. Omusaatsa omuyinda",en,luy,Luwanga,bible be completely full, okhwitsula tu,en,luy,Luwanga,dictionary Tutakufuate wewe," Na ku la ku londa,",sw,luy,Maragoli,translations "Niva mundu yitanga musigu, yatanga kukunzakalitswa, siyi ngiranga munyumba mwavo mba."," Japo mtu alimuua aduli, ilibidi atakaswe kabla ya kuingia kwa nyumba na kujiunga na familia yake",luy,sw,Maragoli,translations Pake pako bure., Aheehe haveeye aheere,sw,luy,Maragoli,translations put water on to boil for making obusuma, okhwalikha,en,luy,Luwanga,dictionary "Okhuba Musa yalaka mbu, ‘Helesinjia papawo nende mamawo oluyali/ khandi mbu ‘Ounyeka papawe kata mamawe, okhuula yeerwe/"," For Moses said, Honor thy father and thy mother; and, He that speaketh evil of father or mother, let him die the death:",luy,en,Luwanga,bible Ng'ombe ni kitu muhimu sana kwa maisha ya binadamu.," S. Ing'ombe yenyekhana khuria bulayi, ing'ombe ni indayi muno khu bulamu kwa mundu.",sw,luy,Marachi,translations forest; thick bush in a river valley, omutsuru,en,luy,Luwanga,dictionary commotion, indiri,en,luy,Luwanga,dictionary eshitsafu, eaves of a house,luy,en,Luwanga,dictionary Happy birthday, Inyanga indayi yokhwibulwa.,en,luy,Luwanga,translations Balebe befwe nibo khwaruma muyeeti wowo niye olingilamo., Jamaa zetu ambao tulituma kwa msaada wako ndio watakaoingia.,luy,sw,Bukusu,translations Imbatsi iremanga omuyiakali (WOY2) An axe cuts its sharpener, Iyaywa iremanga omuyiakali,en,luy,,proverbs Mama nasuye kohe senge., Mama akikataa tupee shangazi.,luy,sw,Maragoli,translations Amuboolela ali mala mubukule kamaloba ke ngelakha ako.," Akamuambia kwamba,hebu kaichukue ardhi iliyoko pale ng'ambo.",luy,sw,Bukusu,translations "Nio Ehudi arura mu lusiro acha anje, ekala kimiliango akikhomekha mala babona kimiliango kimikhomekhe ne bebasia busa bali omwami ali mukari alikho eyeeta."," Ndipo Ehudi akatoka kwa chumba cha ndani akaenda nje, akaufunga milango akakomea kisha wakaona milango imekomelewa na wakadhania tu kuwa mfalme yuko ndani akiwa anajisaidia.",luy,sw,Bukusu,translations Mukhaenja ne arobore mukhaba bakhalafu khu niye khuuba ne kumuleembe ne chikholo tawe chino namwe mubenyele buiinda ., Msitafute akiwa ameteua msiwe wagumu kwa yeye kuwa na amani na ukoo hizi ama muwatakie mali.,luy,sw,Bukusu,translations Obulayi bwa ing'ombe ni khuruberesia, Uzuri wa ng'ombe ni kupeana.,luy,sw,Marachi,translations "Naye Yesu nababoolela ari, ""Muleshe abe! Mumunyasinjia shichila shiina? Ye yakholeele omulimo omulayi okwolukoosi."," But Jesus said, Let her alone; why trouble ye her? she hath wrought a good work on me.",luy,en,Luwanga,bible Ndabukha nende omwibusi wange itsuli khutsia msikuli., Niliamka na mzazi wangu asubuhi na mapema kwenda shuleni,luy,sw,Marachi,translations Na ninakwambia kuwa mtu aende na wewe iwapo ataenda., Ne khuboolela ndi omundu ache ne nawe ne akhaache .,sw,luy,Bukusu,translations "And they that fed them fled, and went away into the city, and told everything, and what was befallen to them that were possessed with demons."," Abaayi betsimbitsi etsio belukha nibatsia mwitookho, nibaboola amakhuwa koosi akali nikekholeshe khubebishieno.",en,luy,Luwanga,bible Avandi vaamuseka., Wenzake wakamcheka.,luy,sw,Maragoli,translations obwikombi, desire; longing; covetousness; lust,luy,en,Luwanga,dictionary inda indulu, jealousy,luy,en,Luwanga,dictionary siku iliyofuata mama na mwanawe walienda kuchuma., inyanga yalondakho mwna nende mama waye vathia huakula.,sw,luy,Marachi,translations Isie emubatiisia namaatsi okhulolesia mbu mwikalukhasiye nimulekha obwonooni bwenywe. Nebutswa owitsa inyuma wanje alamubatiisia khulwa Roho Omutakatifu nende khulwa omulilo. Ye nowobunyali okhushila isie. Shingwanile kata okhumuchinjila ebilaarobie tawe.," I indeed baptize you in water unto repentance: but he that cometh after me is mightier than I, whose shoes I am not worthy to bear: he shall baptize you in the Holy Spirit and [in] fire:",luy,en,Luwanga,bible Mana abeechibe nibabunjelesia ebitonye ebiatong'a nibitsula ebimwelo musafu., And they were about four thousand: and he sent them away.,luy,en,Luwanga,bible I want to see you beautiful., Ndenya okhulola eshiombo.,en,luy,Luwanga,translations Omusiani owa makhumbo niyesinga ari nende indalo iria naringa amira sa amare., Mvulana mwenye miguu kombo akioga ako na shamba ambayo akiangalia anameza tu mate.,luy,sw,Marachi,translations Engeges, ………,luy,sw,Maragoli,translations "Ne olwa anyoola yinyuma ndala yobukusi obunji, atsia okhukusia buli shindu eshiali ninashio, ne akula yinyuma eyo. Oluchelo lwolukhanda lwetsinyeni"," and having found one pearl of great price, he went and sold all that he had, and bought it.",luy,en,Luwanga,bible Watu ndio wanafuga ng'ombe., Abaandu nibo abarukanga ing'ombe.,sw,luy,Marachi,translations Ni nani aliyekufia?, Ni wi wa khudzera ive?,sw,luy,Maragoli,translations indalo, farm; fields belonging to one person,luy,en,Luwanga,dictionary MSALABANI ALIPOFIA, KHU MUSALABA KHU GA FWIRA,sw,luy,Maragoli,translations "blaze up, of a fire", okhwangala,en,luy,Luwanga,dictionary Obukheri nibulabao tawe biachesia ari bandu si bali shindu shillala tawe kho khulonda shindu shilala shibolelwe bubechanga obutinyu, Upendo usipokuwepo huonyesha kuwa watu huwa kitu kimoja na kufuata kitu chochote kitakacho kuwa kimesemwa ni vigumu,luy,sw,Marachi,translations Awezae kutawala mkewe vizuri na hata watoto, Unyala kwamiha umukali weve vulahi na avana.,sw,luy,Maragoli,translations "Khubisia ao khukhila bumayaanu bwe babaana babwe tawe, wasio afwocholwa mu baandu."," Kupita hapo kunashinda uovu wa watoto wao hapana, mwenzako aliaibishwa kwa watu.",luy,sw,Bukusu,translations "break off a portion of obusuma, etc., of a suitable size to put in the mouth", okhumeka,en,luy,Luwanga,dictionary "feather, esp. for personal adornment", omwiro,en,luy,Luwanga,dictionary okhwamukha, dawn; become clear after rain; open the eyes; blink on being suddenly awakened,luy,en,Luwanga,dictionary Kwa wote wapendwa wake hakuna mmoja anayeupendeza moyo wake; Rafiki zake wote ni waongo; wamekua maadui zake., Mu vosi avayanze veve savaveye nomulala u mleminya mwoyo; Avalina veve vosi vamukoleye agobugadi; vagwiye avasigu veve.,sw,luy,Maragoli,translations "jar with a wide mouth, made with a rim", eshirabu,en,luy,Luwanga,dictionary hurry; be quick, okhwanguya,en,luy,Luwanga,dictionary mungu mweza wa vyote atafanya kila mara mtakuwa juu ya mbari zingine.," 25""Wele Omunyali Owa Bioosi alakhola buli lwosi mulaba angaaki we chikholo chichiindi.",sw,luy,Bukusu,translations Cheza watu wakuone aee, Oshinekho abandu bakhulole aee,sw,luy,Marachi,translations How much are these tomatoes?, Tsinyanya tsino ni tsinga?,en,luy,Luwanga,translations "Nga Baisiraeli ne tawe, sikila baba ne kamaakari ke liie banyoola kamaani bayingiilila Bakanaani ke bichuuma."," kama waisraeli hapana, kwa sababu walikuwa na magari ya vita wakapata nguvu wakawalazimisha Wakanaani kama vyuma.",luy,sw,Bukusu,translations "2 Kigira avanene avimiri mi Israeli, Ha zaa va la landidza amakuva Kigira avandu ave haana avene gevikolwa vyobulungi vya Ya I nobulaliri,", Kkwa sababu wakuu walitangulia katika Israeli hapo wakaeneza ujumbe kwa sababu watu wako wapeane wenyewe matendo mazuri nay a kupendeza,luy,sw,Maragoli,translations omutiti, little; small; few,luy,en,Luwanga,dictionary """Muli mushilaamo shiobubi inywe abemilisi ababofu! Mwechesinjia mbu, ‘Omundu niyakhetsuba khulwa Ihekalu, eshitsuboshie eshio neshiabutswa, nebutswa niyetsuba khulwa itsahabu ya muhekalu, okhuula aliinde eshitsubo eshio/"," Woe unto you, ye blind guides, that say, Whosoever shall swear by the temple, it is nothing; but whosoever shall swear by the gold of the temple, he is a debtor.",luy,en,Luwanga,bible okhukhumula," cry loudly; bellow; roar like a bull; khukhumulanga 'he is calling you loudly', 'he is shouting for you'",luy,en,Luwanga,dictionary "And knowing their thoughts he said unto them, Every kingdom divided against itself is brought to desolation; and every city or house divided against itself shall not stand:"," Yesu namanya aka bali nibapaaranga, kho nababoolela ari, ""Buli oburuchi obukabukhana mumikanda echilwana echiene khuchiene bulasasikha. Khandi litookho noho abeinzu abakabukhana mumikanda echilwana echiene khuchiene shibalaralila tawe.",en,luy,Luwanga,bible Mvulana aliitwa Agulakiraka na msichana aliitwa Muhonja, Muyayi yalangangwa Agulakiraka no mukaana yalangangwa Muhonja,sw,luy,Maragoli,translations okhusanjirana, have fellowship,luy,en,Luwanga,dictionary "Bwaruekesea khusaba buli sikha, khufunikha munwa nende molu nende khwikhala imita nende wasio."," Ulitufunza kunawa kila wakati, kufunika vinywa na mapua na kaka umbali wa mita kutoka kwa mwenzio.",luy,sw,Marachi,translations Avalio mukiduma vatigala muuseko nivaseka ligali., Waliokuwepo kwenye umati walibaki wakicheka sana,luy,sw,Maragoli,translations Wafungwa hufanywa huru, Ya boholola vahambe,sw,luy,Maragoli,translations Jina lako linadumu, Lyeta lilye li menyanga,sw,luy,Maragoli,translations our, eshiefu,en,luy,Luwanga,dictionary eshiko, sheep fold,luy,en,Luwanga,dictionary "Wele Omunyali Owa Bioosi mala mwaloma muli, 'Lekha khurume buli lwosi amurangiriranga ebweeni, babaandu ebweeni wefwe bache bayoote khumuyiimila abuundu niio mukhola sibala nio bakhuboolele engila endayi ekambi ne khumwekesia enywe engila."," Mungu mweza wa vyote kisha mkasema kuwa, wacha tutume kila mara akawa akiwatangulia mbele, watu mbele yetu waende wapeleleze kwa barabara mahali ambapo mnafanya nchi ambayo walituambia njia nzuri kambi na kuonyesha nyinyi njia.",luy,sw,Bukusu,translations "And immediately he rose up before them, and took up that whereon he lay, and departed to his house, glorifying God."," Habwene nahabwene, omundu oyo yakololokha nabuukha bwangu imbeli wabwe boosi, niyetuukha eshitali eshia yali nakonilekhwo, ne natsia ingowe niyetsoominjia Nyasaye.",en,luy,Luwanga,bible "Inyama neveye inzakanyu ligali ma kandi amakudumani nigataveye amalahi dave, vamanya"," Iwapo nyama ilikuwa nyekundu na kama maini haikuwa nzuri, wangeamua",luy,sw,Maragoli,translations "Ne khuboolela ndi omundu se acha ne nawe tawe, ne se akhaache tawe.", Na ninakwambia kuwa mtu hataenda na wewe iwapo hataenda.,luy,sw,Bukusu,translations Shule ya wavulana ya Bujumba haifanyi tu vizuri kwa masomo bali pia katika michezo mbalimbali kama vile mchezo wa kandanda. Wavulana katika shule hii wanaujuzi wa kucheza kandanda.," sikuli sia abasiani sia Bujumba sisikholanga sa obulayi khumarebo konyone bakholanga bulayi khumibayo kiosi nga omubayo kwa lisibo, bali nende obujusi bwa lisibo",sw,luy,Marachi,translations a small crowd; a group, akhakanda,en,luy,Luwanga,dictionary "Then shall they also answer, saying, Lord, when saw we thee hungry, or athirst, or a stranger, or naked, or sick, or in prison, and did not minister unto thee?"," ""Nabo bakhamukalusie bari, ‘Omwami, niliina olwa khwakhulola noli inzala, noli nobuloho, kata noli omucheni noho nli eshiechenye, nohomba nolwala, kata mumbohe, ne nikhukhaya okhukhukhalabanila?'",en,luy,Luwanga,bible "BUKALI BWE BABANDU BAFWILE KHUKHWAMANANA NE BULWALE BWE KHAUKHA KHA KORONA MWIRAMBO BWOLILE 3,946 ENYUMA WE BABANDU 15 KHUFWA KHUBISE BIBIRIRE."," IDADI YA WALIOAGA KUTOKANA VIRUSI VYA KORONA ,IMEFIKIA SASA WATU 3,946 BAADA YA WATU 15 ZAIDI KUAGA MUDA SIO MREFU.",luy,sw,Bukusu,translations Tuangaze katika nuru ya Bwana, Kung'ereng'ana mbulavu.,sw,luy,Maragoli,translations Zisiko pungua, E tsi kha nyala khuhwa.,sw,luy,Maragoli,translations Bikhavindi omuyaka nikuitsa ebidinyu kunyasianga biakhulia bia abandu, wakati mwingine unapokuja ule mkali huaribu vyakula vya watu.,luy,sw,Marachi,translations ikaawa," coffee ( Nwami ntsitsa khu ive;,sw,luy,Maragoli,translations Vandu valeki Nyasaye wavo, Watu wamemuasi Mungu,luy,sw,Maragoli,translations okhukhola tsisamwa, joke about something serious,luy,en,Luwanga,dictionary sungura alipoamka alichukua jembe kisha akaenda shambani., naye siduyu sino siabuha ni sidola imbako nisimala siathia mndalo.,sw,luy,Marachi,translations "Hearken: Behold, the sower went forth to sow:"," ""Recheresie! Inyanga yindi, omundu yarula natsia okhumiitsa imwo.",en,luy,Luwanga,bible "Simon the Cananaean, and Judas Iscariot, who also betrayed him."," Simoni omukananayo, nende Yuda Isikarioti, owakhoba Yesu. Oburume bwabarume ekhumi nababili",en,luy,Luwanga,bible lihalamba, hornet,luy,en,Luwanga,dictionary Nio kaba kario., Ndipo ikawa hivyo.,luy,sw,Bukusu,translations Mkuu wa wizara ya afya Mutahi Kagwe alitoa maoni yake kutokana na huu ugonjwa., Mwiminsi woo bulamu Mutahi Kagwe nainia maoni kaye okhulondana nende obulwaye bano.,sw,luy,Marachi,translations "Now there were with us seven brethren: and the first married and deceased, and having no seed left his wife unto his brother;"," Kho baliho abasiani musafu abomunzu ndala abamenyanga hano ninefwe. Owambeli nateshia, ne nafwa nalali nabaana ta. Omusiani wabwe nakalusia omukhasi omulekhwa oyo.",en,luy,Luwanga,bible "beans half-cooked, dried, skinned, then cooked and seasoned", eshitiani,en,luy,Luwanga,dictionary I like you, Ndakhuyanza,en,luy,Tsotso,translations "Therefore, behold, I send unto you prophets, and wise men, and scribes: some of them shall ye kill and crucify; and some of them shall ye scourge in your synagogues, and persecute from city to city:"," Kho emuboolela toto mbu, ndalamurumila abalakusi, abandu abachesi nende abeechesia. Abandi khubo mulabeera, ne nimubamba abandi, nabandi nabo nimubakhupa netsikhoba mu tsisinagogi, nimubaloonda okhurula mwitaala okhutsia mulindi.",en,luy,Luwanga,bible "And they send to him their disciples, with the Herodians, saying, Teacher, we know that thou art true, and teachest the way of God in truth, and carest not for any one: for thou regardest not the person of men."," Nibamurumila abeechi babwe nende abandi khubomukanda kwa Herode. Nibaboola bari, ""Omwechesia, khumanyile shinga lwoboolanga akatoto. Wechesinjia akobwatoto khukokhwenya khwa Nyasaye, nolateeba akabandu bapaara ta. Okhuba iwe shioteebanga obukhongo bwomundu tawe.",en,luy,Luwanga,bible Khu ndaalo eye khunyoa eye kumwesi kwe khumi na mulala kwe kumwiiko kukhola kamakhumi kane amukhole mutasiikhe mube chielefu khukhilakhoo mala amubiite chikhabi khukhwama nga ne amulaka., Kwa siku ya kwanza ya mwezi wa kumi na moja kwa mwaka wa Arobaini amfanye muongezeke muwe maelfu kushinda kisha awape baraka jinsi alivyoahidi.,luy,sw,Bukusu,translations Upashaji tohara wa wamaragoli, Ekekevo cha muloogoli,sw,luy,Maragoli,translations Njoni Bethlehemu upesi!, Kigira Yesu yivulwa mu Bethelehem;,sw,luy,Maragoli,translations "and he saith unto them, It is written, My house shall be called a house of prayer: but ye make it a den of robbers."," Ne nababoolela ari, ""Kahandikwa mumahandiko mbu, Nyasaye yaboola ari, ‘Ihekalu yanje yilalaangwa mbu inzu yamasaayo/ Nebutswa inywe muchikholile okhuba imbinga yabanuuli!""",en,luy,Luwanga,bible 7. Kogona nu mwiiko., Kufanya tendo la ndoa na mtu wa ukoo.,luy,sw,Maragoli,translations shout angrily, okhuyiba,en,luy,Luwanga,dictionary Olala lisero noshiri okhulola omwana, Don't spread the skin before the child is born.,luy,en,,proverbs Umechelewa Florence umechelewa x2, Ochelewe Florence ochelewe x2,sw,luy,Marachi,translations KAUNTI: BUSIA, S. IKAUNTI YA BUSIA,sw,luy,Marachi,translations Tufunike sisi sote," U ku kunike voosidza,",sw,luy,Maragoli,translations "Ku mu lola lwa ya duuka, yivulwa na fwana kwinye"," Jua la haki, ndiye, Atumulikiaye",luy,sw,Maragoli,translations weight; heaviness, obusiro,en,luy,Luwanga,dictionary Mwenye dala sangala kho abakeni basangale x2, Mwenye boma furahi ndipo wageni wafurahi x2,luy,sw,Marachi,translations "Mbao lukoba nilwo musibala sia Kileati, ne Bashani sioosi nisio Oku khukhatiila tawe.", Hakuna mji uliopo katika nchi ya Kilaeti na Bshani nzima ambao mfalme Oku hakutwaa.,luy,sw,Bukusu,translations babaandu bakhesiindukhe sikila sisiikholeekhe khwinywe., Watu watashtuka sababu ya kilichofanyika kwenu.,luy,sw,Bukusu,translations isenya indutu, early morning,luy,en,Luwanga,dictionary okhurandukha, tear; be torn,luy,en,Luwanga,dictionary olumemu, flame; sharp,luy,en,Luwanga,dictionary "Walichukua mashamba na mifugo wao,", Vaavugula mirimi nemitugu javo,sw,luy,Maragoli,translations "mundu mukali yamanyanga aniga mundu musatsa, ""umanye vulwaye vutsitsanga ni vokoyemberera muno, utsie ku magina."," Mwanamke alikuwa akimsihi mumewe, ""Ujue ugonjwa unakulemea sana, uende kwa mawe.",luy,sw,Maragoli,translations Upashaji tohara ulifanyika baada ya miaka saba au miaka kumi ikiwa kulikuwa na njaa., Vakevanga inyima we mihiga saba naho ni vavitizi kigira inzala jiva mihiga likomi.,sw,luy,Maragoli,translations The bully bleeds the most., Imbalaba yaratsia amanji,en,luy,,proverbs omukoye, hope,luy,en,Luwanga,dictionary Aliwasaidia kusuluhisha tofauti zao., Maavakonya kogelanyia amang'ana gavo.,sw,luy,Maragoli,translations Kharano kukhu yatsia khuborera simuna batsie khusiiro bakule tsinjugu. Nga babakhusiro kukhu yasia khukula tsinjugu nende riani nende tsimbegu tsia misala.," Sasa nyanya alienda kumwambia kidiri waende sokoni wnunue njugu. Walipokuwa sokoni nyanya alienda kununua njugu, mboga na mbegu ya miti.",luy,sw,Marachi,translations "Boosi abakahulilakhwo, nibakayililisia mumioyo chiabwe nibeereeba bari, ""Omwana uno aliba owambia shiina?"" Okhuba obunyali obwa OMWAMI Nyasaye bwali muye. Olwimbo lwa Zakaria"," And all that heard them laid them up in their heart, saying, What then shall this child be? For the hand of the Lord was with him.",luy,en,Luwanga,bible "mukhola. net g""Wele Omunyali Owa Bioosi akhamubolele", Mfanye jinsi mungu mweza wa vyote atakavyowaambia.,luy,sw,Bukusu,translations granary; grain store, eshiachi,en,luy,Luwanga,dictionary Huo mwaka ulikuwa mgumu kwa watu wengine na pia ulikuwa mwepesi kwa wengine., Mwaka oko kwari mumu khuvandu khandi mwangu.,sw,luy,Marachi,translations "Omunyali Owa Bioosi ne akhulaka.'""Khebulila nga Wele Omunyali Owa Nono buli mulala khwinywe erekekha Bioosi, Wele wenywe nubiita enywe ne bulwaani bwewe khulwe liie. Mwe- chikhabi mu buli siindu nisio mwakhola, baasia muli liaba liliangu khukhwingila A amuliindile enywe nga mwabirire mmu sibala sie bikulu. 1200 sichiimi sibalaayi sino. Wele Omunyali"," Mweza vyote alipotuahidi.""nakumbuka Mungu mweza wa kila mmoja wenu ajiandae na zana za vita na cchochote mtafanya kitafana hata mtapita eneo lamilima jangwa kwa urahisi lizobarikiwa na mwenyezi Mungu.Atawapa baraka na na hata kupita katika eneo la milima na mnachofanya kitafana na hata mtapita eneo la milima na jangwa kwa urahisi",luy,sw,Bukusu,translations Ugonjwa wa korona ulianza mwaka wa elfu mbili na kumi na tisa., Obulwaye bwa korona bwachaka omwaka kwa elfu chibiri nende kumi na tisa.,sw,luy,Marachi,translations Huu ugonjwa ulianza mnamo mwaka wa elfu mbili na kumi na kumi na tisa, Omuyaka kuno kwatsaka omwika kwa elfu tsibiri nende kumi ns tisa.,sw,luy,Marachi,translations "For he hath looked upon the low estate of his handmaid: For behold, from henceforth all generations shall call me blessed."," Shichila yanzitsuliile isie omukhalabaniwe omuholo! Okhurula bulano abandu boosi balananga mbu, oweikhabi.",en,luy,Luwanga,bible Msaada umepokea kwa sababu nakupenda., Bukhonyi bu lerherwi ndi Shigira nda khu yanza.,sw,luy,Maragoli,translations "Bali mushilaamo shiobubi, abakhasi abakhabe nibali tsinda nende abakhabe nibanuninjia abaana abatoro mutsinyanga etsio.", But woe unto them that are with child and to them that give suck in those days!,luy,en,Luwanga,bible okhusaala, pray; beg,luy,en,Luwanga,dictionary e.g I miss you so much darling., e.g Ekhwikomba sana omukhayewanje.,en,luy,Luwanga,translations ndulanga mulukongo lwa madowa., huwa natoka kijiji cha madowa,luy,sw,Marachi,translations okhula shinga, until; right up to,luy,en,Luwanga,dictionary S. KHAMUNA NENDE KUKHU WAYE, KIDIRI NA NYANYA YAKE,luy,sw,Marachi,translations "yinyokha, yiimba kumwenya, yinyokha."," Amka, uimbe wimbo, Amka.",luy,sw,Bukusu,translations Yaangoba mubafu ndeeyoka ndaria., Alinipeleka kwa bafu nikaoga na nikakula.,luy,sw,Marachi,translations olumarachi ni lusungo lwefwe., kimarachi ni lugha yetu,luy,sw,Marachi,translations A person who never saw the mother at the height of her beauty may say the father wasted his dowry., Oulalola nyina bukhaana mbu papa yafuba tsing'ombe,en,luy,,proverbs Jumamosi nilitoka shuleni nikaenda nyumbani. Vile nikifika nyumbani nilipata watu wamejaa katika uwanja wetu. Niliingia kwa nyumba nikapata msichana wetu akilia. Nikajiuliza ni nini inaendelea. Msichana wetu akaniambia kwamba mama na baba wamepata ajali wakitoka Murumba kununua sukari., Jumamosi ndarula msikuli ninzia mdala. Nga ndola mdala ndanyola bandu nibetsule mlwanyi lwefwe. Ndengira mnyumba ninyola mukhana wefwe nalira. Nindereva sina sitsiririranga . Mkhana wefwe nambolera mbu mama nende baba vanyolere ajali nivarula Murumba khukula isukari.,sw,luy,Marachi,translations Siku ifuatayo ilikuwa ya kunyoa nywele., Lidiku lialondangaku liali liokutulitsa amasu.,sw,luy,Maragoli,translations Ambayo Bwana amenihuzunisha kwa hayo siku ya hasira yake iwakayo., Lya Yahova u vereridzeye inze kulidiku lyobutima bwibwe bululu.,sw,luy,Maragoli,translations clothes, tsingubo,en,luy,Luwanga,dictionary Count him only as one among others., Obubatsa mubandu,en,luy,,proverbs ikhono, back of the neck,luy,en,Luwanga,dictionary Vita nilivyovipiga duniani, Vulwani vwa ndalwana mulilova.,sw,luy,Maragoli,translations "cause to shine (of the sun, etc.)", okhufwisia,en,luy,Luwanga,dictionary okhumaanyula, pluck,luy,en,Luwanga,dictionary vuvi, Vibaya,luy,sw,Maragoli,translations Leo mungu amenifanyia niliyowafanyia., Luno wele akholeele Niko nabokhelela.,sw,luy,Bukusu,translations Kutokana na hayo sitarudia tena, Khulwa ako ndehale sa sindalakalukhiramo dawe.,sw,luy,Marachi,translations A bridge is laid where there is a river., Obulala niko amani (AMI 33) Unity is strength. 326. Obulalo bwalungwa aha omuchela kuli,en,luy,,proverbs Isipokuwa korona ilitufunza kukaa tukiwa safi., Alari korona bwaruekesea khuikhala nikhuli abalafu.,sw,luy,Marachi,translations S: masomo ni malayi sana kabisa., masomo ni mazuri sana.,luy,sw,Marachi,translations "Na a singa bwoni bwetu Lwa ya kudzera kwosi, Lwa ya kudzera kwosi; Mwene ya honya kwiny e"," Akaosha dhambi zetu alipotufia Yesu,Alipotufia sote; mwenyewe alituponya",luy,sw,Maragoli,translations Wiunamire orie shinga omufwirwa?, Why are you looking so miserable like one who is mourning?,luy,en,,proverbs "Nebutswa Petero yekaana imbeli wabwe boosi naboola ari, ""Shiemanyile akoboolanga tawe."""," But he denied before them all, saying, I know not what thou sayest.",luy,en,Luwanga,bible be unable to move; stay in one place; lie like a log; be stagnant, okhutarala,en,luy,Luwanga,dictionary "Maji ni mzuri tena mbaya, maji hutumika katika kuoga na tunapooga huwa tunahisi tuko sawa."," Matsi ni malayi khandi mabi, matsi kakhonyanga khueoka nende khuevurira bilayi.",sw,luy,Marachi,translations Yo mwami wetu Yesu yazanga, Wa kuja kwake bwana yesu.,luy,sw,Maragoli,translations Ndiyo siku waliyokuwa wakikamilisha shughuli kuhusu mfu., Nilio lidiku liavamaliritsanga miyinzi jo mundu wakuza.,sw,luy,Maragoli,translations "Je, wajua?", Umanyi ku?,sw,luy,Maragoli,translations Ilahonyia ive na vana vovo, Wewe na watoto mpate uponyaji,luy,sw,Maragoli,translations "Obubii buumao, niumba nendia!"," No problem, even a meal will do!",luy,en,Luwanga,translations "promise; oath; card given to s.o. on being admitted as an inquirer and on which are entered subsequently the date of his admission as catechumen, baptism, confirmation, etc.", indache,en,luy,Luwanga,dictionary Wamehuzunika sana wakati huu.x2, Kalunu vaveleye ligali,sw,luy,Maragoli,translations For no word from God shall be void of power.," Okhuba khu Nyasaye, buli shindu shinyalikha.""",en,luy,Luwanga,bible "among whom was Mary Magdalene, and Mary the mother of James and Joses, and the mother of the sons of Zebedee."," Khubo, balimwo, Mariamu Magadalene, Mariamu nyinamwana Yakobo nende Yosefu, nende nyinamwana abasiani ba Zebedayo. Okhuyabilwa khwa Yesu",en,luy,Luwanga,bible okhupa tsimbungu," make shrill cries of alarm, distress, or grief; wail",luy,en,Luwanga,dictionary A- Vayanza – Vagavo, Avayanza mtoto wa Vagavo,luy,sw,Maragoli,translations "And he said unto her, For this saying go thy way; the demon is gone out of thy daughter."," Mana Yesu namuboolela ari, ""Khulwa likalusiolio elo, kalukha ingowo. Eshishieno eshio shimalile okhurula mumukhaanawo",en,luy,Luwanga,bible Kiitikio, Ikoras,sw,luy,Marachi,translations UGONJWA WA UMEFANYA MAMBO MAZURI KULIKO MABAYA, BULWAYE BWA KORONA BUKHORERE MAKHUWA MALAYI KHUSHIRA MABI.,sw,luy,Marachi,translations Unaweza nunua kitu wewe mwenyewe bila kusaidiwa na mtu yeyote. Mtu alitoa maneno kuwa kilicho karibu ndicho kinachokusaidia kumbe hakusema uongo., Onyala wakula esindi ewe muene bila khukhonyua nende mundu yesi yesi. Omundu yayinia amakhua mbari esiri ambi nisio sikhukhonya khasiyaboola bubatsa tawe.,sw,luy,Marachi,translations asuubisia bakuuka befwe ali akhakhuelesie efwe Balawi baakwa bafuubi nende banamulekhwa., Akawapa imani mababu wetu kuwa atatupatia sisi walawi walio yatima na wajane.,luy,sw,Bukusu,translations huathia ninaye ndala hu ndala., tuliandamana moja kwa moja.,luy,sw,Marachi,translations Muteenyo ndiye aliyekuwa wa kwanza kujibu. Alisema kuwa ;, Muteenyo yali owambeli okhukalusiamwo. Yaboola ari:,sw,luy,Marachi,translations Kule wazungu waliokuwa America waliaga elfu na mamia kwa siku., Elia mubasungu abali America bafwitsanga elefu nende tsimia khunyanga.,sw,luy,Marachi,translations Do not insult the sun before you close the door., Olanyekanga eliuba noshiri okhwikala omuliango,en,luy,,proverbs ING'OMBE, N'OMBE,luy,sw,Marachi,translations "Ng'ombe ana umuhimu mwingi kwa maisha ya watu. Anaweza kutoa maziwa mengi sana. Maziwa hayo yanaweza kusaidia watu kuuza kuoata pesa kununua kitu ambacho wanataka. Maziwa hayo pia yanaweza kumsaidia mtoto mdogo, mamake akiwa hayupo anaweza kunywa kisha akaacha kulia. Maziwa hayo pia husaidia kuwa na meno mzuri ambayo yana nguvu."," Ing'ombe iri nende bulayi busabi mubulamu obua abaandu. Inyala khuinia amabeere mangi lukari. Mabere ako kanyala khukhonya abaandu khukusia banyola amapesa bakula sindu sia beenya. Mabere ako khandi kanyala kakhonya omwana mudidi, ng'ina naabulao anyala yangua mana yarekha khurira. Mabeere ako kosi kakhonya khuba nende ameno malayi akari nende maani.",sw,luy,Marachi,translations Enzoka yumunda eueeye indamanu., Nyoka wa tumboni ni mbaya Zaidi.,luy,sw,Maragoli,translations Obwamibwo bwitse; aka wenya kekhole mushialo shinga olwa kekholanga mwikulu.," Thy kingdom come. Thy will be done, as in heaven, so on earth.",luy,en,Luwanga,bible one of the thin sticks forming the framework for a mud wall or thatched roof, olusheti,en,luy,Luwanga,dictionary oluyere, infancy; childishness; childish ways,luy,en,Luwanga,dictionary Yesu mlipaji, Yesu Mutungiri.,sw,luy,Maragoli,translations "say that you will do a thing, and then not do it; make rash promises", okhung'ayang'ayia,en,luy,Luwanga,dictionary Yari amarire hukalukha mdala na handi akalukha nairobi., alikuwa asharudi nyumbani na tena akarudi nairobi.,luy,sw,Marachi,translations T:Na hata watu wengine hutoka katika jamii hii ya marachi na kwenda sehemu zingine na bado huongea kimarachi., S:Nende kata avandi varula mu luhya luno lwa vamarachi nivatsia avundu undi nalwo nivalusunga sa olumarachi.,sw,luy,Marachi,translations okhushukhana, turn right around; change one's mind completely,luy,en,Luwanga,dictionary Hatuwezi kuhesabu, Si Ku nyala kubalidza,sw,luy,Maragoli,translations come off the cob (of corn), okhutotokha,en,luy,Luwanga,dictionary indoboyo, trouble-making; quarrelsomeness,luy,en,Luwanga,dictionary "fall; be brought down; be detached from support, as a leaf or fruit about to fall", okhwakukha,en,luy,Luwanga,dictionary "Natsiakhwo hambeli hatiiti, niyekhupa hasi nasaaya naboola mbu, nikaba nikanyalikha, aleshe okhubirakhwo mushise shiamatinyu eshio tawe."," And he went forward a little, and fell on the ground, and prayed that, if it were possible, the hour might pass away from him.",luy,en,Luwanga,bible A langa vosidza va mu londe., Anawaita wote wamfuate,luy,sw,Maragoli,translations Baadhi yao wanasema sinia., Avalala valola luderu.,sw,luy,Maragoli,translations "Kalunu alisunda ihale kuvo,", Sasa atajitenga nao,luy,sw,Maragoli,translations light; infect, okhuhafia,en,luy,Luwanga,dictionary "Kho imoniyo eyokhumukhono omusaatsa niyikhwinjisia mubwonooni, ochitsomole, mana ochisukune ehale, shichila bwakhaba obulayi okhukosia shilala khubiungobio bimubilikwo, okhushila omubilikwo kwosi okusukunwa mumulilo kulasimanga tawe."," And if thy right eye causeth thee to stumble, pluck it out, and cast it from thee: for it is profitable for thee that one of thy members should perish, and not thy whole body be cast into hell. [",luy,en,Luwanga,bible Yusuf kaondoka kwenda Bethlehem," Yosefa ya ka tsia ha Bethlehemu,",sw,luy,Maragoli,translations Wele Omunyali owa bioosi alamura lubeka lwe sia nyanja eya Shamu., Mungu mweza wa vyote atawaweka upande wa bahari ya shamu.,luy,sw,Bukusu,translations "Ne Yesu nabakaania mbu shibalaboolelakhwo omundu yesi yesi likhuwa elo tawe. Nebutswa olwa yameeta okhubakaania ario, nolwa abandu abo nabo bameeta okhukaboola nibareerekhwo omwoyo."," And he charged them that they should tell no man: but the more he charged them, so much the more a great deal they published it.",luy,en,Luwanga,bible mubiita enywe chikhabi mu sibala nisio alikho amuelesia., mpatie nyinyi baraka kwa nchi ambayo ako anawapatia.,luy,sw,Bukusu,translations "And he came forth and saw a great multitude, and he had compassion on them, because they were as sheep not having a shepherd: and he began to teach them many things."," Ne olwa Yesu yarula muliaro yalola omukanda kwabandu omukhongo ne nabalolela tsimbabasi, shichila bali shinga amakondi akabula omwayi. Kho nachaaka okhubechesia amakhuwa amanji.",en,luy,Luwanga,bible You can take advantage of a mean woman and eat her portion when she is nursing a baby., Eshia omwimani oshilia nali omwibo,en,luy,,proverbs 457. Omwana yesinga anywa (AMI255) A child drinks the water in which he is bathing., Omwana yalola nyina yatira mufubo yabene,en,luy,,proverbs "Mana Yosefu nabukula omubili okwo nakubohela musanda indafu,"," And Joseph took the body, and wrapped it in a clean linen cloth,",luy,en,Luwanga,bible beat hard with a stick; thresh, okhupwotola,en,luy,Luwanga,dictionary "Ne olwa bali nibaliitsanga, Yesu naboola ari, ""Emuboolela toto mbu, mulala khwinywe niye oulaakhoba isie."""," and as they were eating, he said, Verily I say unto you, that one of you shall betray me.",luy,en,Luwanga,bible "He that hath ears, let him hear."," Mana Yesu namalilisia naboola ari, ""Ouli namarwi ahulile!"" Lichoomo lietsinjelo",en,luy,Luwanga,bible He who coughs is better than he who scratches himself., Oukholola ashila owiyaka,en,luy,,proverbs Kando na hayo ng'ombe wa kike ana faida kubwa kwa sababu anapopata ujauzito halafu ajifungue halafu uanze kuuza maziwa., Kando nende ako ing'ombe ikhasi iri nende tsifaida tsingari khuluobera ilanyola inda alafu yiibule alafu ochake khukusiamabeere.,sw,luy,Marachi,translations """Mwinjilile mumuliango omunyelele. Shichila omuliango okwinjila mumulilo nomubambalifu khandi omuhanda kwokhutsiamwo nomubambalifu, ne abaloondakhwo nabanji."," Enter ye in by the narrow gate: for wide is the gate, and broad is the way, that leadeth to destruction, and many are they that enter in thereby.",luy,en,Luwanga,bible liambo," Kavirondo mat, made of papyrus stalks (see also lihambo)",luy,en,Luwanga,dictionary "And he gave him no answer, not even to one word: insomuch that the governor marvelled greatly."," Nebutswa Yesu shiyamukalusiakhwo likhuwa kata elala tawe, kho omukafuna oyo nahuka muno. Yesu akhalachilwa okhiirwa",en,luy,Luwanga,bible kimiili kienywe kikhabe siakhulia sie chinyuni ne chisaang'i., Miili zenu zitakuwa chakula cha ndege na wanyama.,luy,sw,Bukusu,translations "Nigatali ndio dave, amanya ahana tsimoni maavula kunia mavi."," kama si hivo, angetoa macho na kuangali alafu anakosa kunai mavi",luy,sw,Maragoli,translations "Mana abelihe ba Pilato, nibayila Yesu mulwanyi olukhongo lwomuruchi, mana omukanda kwabelihe kwosi nikumubotokhana."," Then the soldiers of the governor took Jesus into the Praetorium, and gathered unto him the whole band.",luy,en,Luwanga,bible "And when his disciples heard [thereof], they came and took up his corpse, and laid it in a tomb."," Kho olwa abeechi ba Yohana bahulilakhwo, betsa nibabukula omubilikwe nibakwalisia mung'ani. Yesu aliisia abandu ebikhumila birano",en,luy,Luwanga,bible Lile tawi moja la ndizi lililonyauka, Lirala lirala lira,sw,luy,Maragoli,translations obwinjirirwi, accusation; charge,luy,en,Luwanga,dictionary Ku musalaba gwa ya kukudzira, Msalabani alitufia,luy,sw,Maragoli,translations "carry lots of odds and ends of things, in the arms, and even tied on", okhukokobokhana,en,luy,Luwanga,dictionary "and should sleep and rise night and day, and the seed should spring up and grow, he knoweth not how."," Eshilo akonanga tsindoolo, ne eshiteere abuukha naba meeso, ne mubise ebio imwo yirombokha niyikhula. Nebutswa shiamanya shinga olwa yikhulanga tawe.",en,luy,Luwanga,bible Vifo vikawa vingi duniani mpaka Rais wa Tanzania Rais Magufuli Pombe akafariki., Vifo niviva vingi msialo mpaka omuruchi wa Tanzania omuruchi Magufuli Pombe nafwa.,sw,luy,Marachi,translations Mbukula ebikha bino khulomalomera eingokho. Eingokho ni sindu sirukuangwa ingo nende omundu uria unyala khuirinda. Ingokho ireranga tsifaida tsisabi. Ingokho nooirisia bilayi inyala khurera ababuyu magi lukari. Khandi inyala yaalula abaana bangi. Abana abo nibaalulwa onyala khubakusia mapesa masabi kakhukhonya yewe mwene.," Nachukua wakati huu kuzungumzia kuku. Kuku ni kitu kinachofugwa nyumbani na mtu yule ambaye anaweza mlinda. Kuku huleta faida nyingi. Kuku ukimlisha vizuri anaweza leta mayai mingi sana, tena anaweza agua vifaranga wengi sana, vufaranga hao wakiaguliwa unaweza wauza pesa mingi yakakusaidia wewe mwenyewe.",luy,sw,Marachi,translations Watoto walikuwa na furaha sana., Bana bali nende busangafu bungi sana.,sw,luy,Marachi,translations litasi, rag,luy,en,Luwanga,dictionary tasteless; insipid, efitsinzibu,en,luy,Luwanga,dictionary The person who excretes may sooner or later forget but not the one who step in the faeces.," Owakania akebirira, owakasena shakebirira",en,luy,,proverbs Ee! Kalondo, Ee! Ukoko.,luy,sw,Maragoli,translations Wamaragoli wa jadi walimuita Mungu Musambwa, Avalogooli vakale avakulu valanga Nyasaye MUSAMBWA.,sw,luy,Maragoli,translations "Mimi ndiye mimi, namwimbia Mungu"," Inze, yee inze ,ndimbira Yahova;",sw,luy,Maragoli,translations "Kho inywe kata nimuli abamayanu murio, mumanyile okhuhelesia abaana benywe ebindu ebilayi; kho toto mwene Senywe ouli mwikulu alahelesia abo abamusaba ebindu ebilayi muno!"," If ye then, being evil, know how to give good gifts unto your children, how much more shall your Father who is in heaven give good things to them that ask him?",luy,en,Luwanga,bible Mana Yesu nakania abeechibe mbu balaboolelakhwo omundu yesi yesi mbu niye Kristo tawe. Yesu aboola khu akokhunyakhanakhwe nende okhufwakhwe, Then charged he the disciples that they should tell no man that he was the Christ.,luy,en,Luwanga,bible cross ( omusalaba,en,luy,Luwanga,dictionary "And Jesus uttered a loud voice, and gave up the ghost.", Mana Yesu nalila nomwoyo omukhongo ne nakwisia omwoyo.,en,luy,Luwanga,bible INZOFU SIAMINA DA MBU SIDUYU SISHIRIRE., NDOVU HAKUAMINI KUWA SUNGURA AMESHINDA.,luy,sw,Marachi,translations """ilikho inyanga eyemitoka chibetsanga mititi?", Kuna siku ambayo magari yalikuwa yanakuja madogo?,luy,sw,Marachi,translations Alipata maumivu ya tumbo., Singira matsi-yasata inda yakambala.,sw,luy,Maragoli,translations Tukipanda matunda nini itafanyika?, Nikutaaga matunda kulakoleraki?,sw,luy,Maragoli,translations Sisi watenda dhambi waovu, Kwinye voni vadamano,sw,luy,Maragoli,translations tena walijenga kanisa na shule za kusomea ndani., khaandi bombakha tsikanisa na masomero ka bana khusomeramo.,sw,luy,Marachi,translations okhubeya, tell lies; lie; cheat; deceive,luy,en,Luwanga,dictionary Ifamilia yanje ili obulayi., Reply:My family is doing well,luy,en,Tsotso,translations ENEO: TINGOLO, S. LUKONGO: TINGOLO,sw,luy,Marachi,translations Ne kakhali ebio bioosi bilareerwa ebweeni wa Wele ngwachakho siilo sioosi tawe., Isipokuwa hivyo vitaletwa mbele ya mungu jinsi ulivyoenda usiku wote.,luy,sw,Bukusu,translations Waliulizana kile ambacho watamtendea nyanya huyo., Vateevana kuli vakola mukeere uyo.,sw,luy,Maragoli,translations Inzali(aina ya mdudu) hutaga mayai mengi., Inzali iteraa mavuyu manyingi.,sw,luy,Maragoli,translations Mukunzakali kuvandu vavili yava musatsa anaho mukali mulala kuvo na kuzi utigaala uyu niye mukunzakali," Kati ya watu wawili awe mwanaume au mwanamke,akiaga anayesalia ni mjane",luy,sw,Maragoli,translations NDATSIA AKUKHU WEFWE KHUSOMERAYO., NILIENDA KWA NYANYA YETU KUSOMEA KULE.,luy,sw,Marachi,translations Ili sote tusamehewe, Ku sameha voosi.,sw,luy,Maragoli,translations sodomite, omutanyana,en,luy,Luwanga,dictionary "Naye Yesu namukalusia ari, ""Fuchilila kabe kario bulano, shichila nikhwo okhuusia akokhwenya okhwa Nyasaye."" Kho Yohana nafuchilila okhumubatiisia."," But Jesus answering said unto him, Suffer [it] now: for thus it becometh us to fulfil all righteousness. Then he suffereth him.",luy,en,Luwanga,bible Iyasuli huwatawala nyota nwengine kama vile RAIS wa nchi hutawala hapa ulimwenguni., Iyasuli niyo iyamiha Tsing'ereng'ani tsindi kuli PRESINDENT yamiha kivala cha hasi hano.,sw,luy,Maragoli,translations Kwa ukweli ng'ombe hujifungua mara moja kwa mwaka, Khubwaa dodo tsing'ombe tsibulanga khalala khu mwika.,sw,luy,Marachi,translations decorated; adorned; beautiful, -ng'onefu,en,luy,Luwanga,dictionary hat ( ikofia,en,luy,Luwanga,dictionary Mwana muyai mu liviruka lilye yatanganga kolonda ise mu chayo., Mtoto wa kiume katika kukua kwake alianza kumfuata babake malishoni.,luy,sw,Maragoli,translations Mlezi chukua mtoto., Muleri koole mwana.,sw,luy,Maragoli,translations "Ne olwa inyanga yokhwitsulila okhwibulwa khwa Herode yola, omukhaana wa Herodia yashina imbeli womukanda kwosi. Herode nasangaala muno."," But when Herod's birthday came, the daughter of Herodias danced in the midst, and pleased Herod.",luy,en,Luwanga,bible luno nilwo lusungo lulala khutsisungo tsiefwe tsia chinyanga chino., hii ndiyo lugha moja miongoni mwa lugha zetu za siku hizi.,luy,sw,Marachi,translations Kitu ambacho mnafanya., siindu nisio mukhola.,sw,luy,Bukusu,translations Naye umundu mukali sia nyala kuhelitsa umwana natagani no mundu musatsa mba., Naye mwanamke hawezi kushika mimba bila kujamiana na mwanamume.,luy,sw,Maragoli,translations "Kho Yesu nabareeba ari, ""Inywe shimumanyile oluchelo luno ta? Kho bulano namukhamanye murie tsinjelo tsindi tsiosi?"," And he saith unto them, Know ye not this parable? and how shall ye know all the parables?",luy,en,Luwanga,bible isaino huri nende mlembe kwa nyasaye., kwa sai tuna amani ya Bwana.,luy,sw,Marachi,translations "Kho noba noli ahambi okhuhaana eshihaanwashio khu Nyasaye khu eshimalilo eshiemisango, ne niwitsulila mbu, owashio ali nelikhuwa libi khwiwe,"," If therefore thou art offering thy gift at the altar, and there rememberest that thy brother hath aught against thee,",luy,en,Luwanga,bible "Mana nalanga abeechibe abo ekhumi nababili nababoolela mbu betse aha yali, ne nachaaka okhubaruma babili, babili, nabahelesia obunyali khubishieno."," And he calleth unto him the twelve, and began to send them forth by two and two; and he gave them authority over the unclean spirits;",luy,en,Luwanga,bible Ngasiasava siakheresibya amaremwa makhumi kabiri nende lala., Alipoomba alipewa ndizi ishirini na moja.,luy,sw,Marachi,translations okhukhobokha, peel; lose its skin,luy,en,Luwanga,dictionary okhusyushiria, curse,luy,en,Luwanga,dictionary naye akamkaribisha pamoja nami., naye yamkaribisia alala ninasi.,sw,luy,Marachi,translations Bianwa bia khukhwosia asi we kimirongooro., Vipawa vyenu mtakvyovichoma chini mti mkubwa.,luy,sw,Bukusu,translations "Vatumi kiranga ling'ana ""mujiru"" kuli:"," Walitumia neon ""Mwiko"" kama:",luy,sw,Maragoli,translations Nogaa liduuma ndondolere engoko., Nachuna hindi nimgongolee kuku,luy,sw,Maragoli,translations "Even as it is written in Isaiah the prophet, Behold, I send my messenger before thy face, Who shall prepare thy way."," Kahandikwa mushitabu shiomulakusi Isaya mbu, ""Nyasaye aboola ari, 'Lola, eruma omurumwa wanje imbeliwo, owakhakasie injilayo/",en,luy,Luwanga,bible ya tatu aliumba watu wanaoishi duniani na vyakula., yokhutaru yalonga abandu baamenya musialo nende vyakhuria.,sw,luy,Marachi,translations "Mana Yesu nalafuchilila omundu yesi yesi okhumulondakhwo khandi ta, okhurusiakhwo Petero, Yakobo nende Yohana omusiani wabwe Yakobo bonyene."," And he suffered no man to follow with him, save Peter, and James, and John the brother of James.",luy,en,Luwanga,bible agreement; testament, indakano,en,luy,Luwanga,dictionary Bukona eliaka bulakona liraka, Better it stays unweeded than unplanted.,luy,en,,proverbs "float; dish up vegetables in a watery state, so that they are surrounded by liquid", okhubenga,en,luy,Luwanga,dictionary Adui zetu wote wamefumbua vinywa vyao wazi dhidi yetu.," 46 Avasigu vetu vosi valaminyi minwa gyavo ku kwinye, ubudivi na bwoneku.",sw,luy,Maragoli,translations "Abafarisayo nende abandi khubahandichi bamalako, abali nibarulile Yerusalemu bakhung'ana aha Yesu yali,"," And there are gathered together unto him the Pharisees, and certain of the scribes, who had come from Jerusalem,",luy,en,Luwanga,bible Ukoo wa Efuraimu haukuwafukuza wa Ukoo wa Benjamini hawakuwafukuza wakanaani walioishi kwa mji wa wayebusi walioishi kwa Yerusalemu kwa Keseri hawakuondoka., Ekholo eya Efuraimu se yaoona be kholo eya Benjamini se baoona Bakanaani babamenyanga mu lukoba Bayebusi ba babamenyanga mu Yerusalemu lwe keseri baruramo tawe Nio Bakanaani baruramo tawe.,sw,luy,Bukusu,translations Na undi noho!, Mwingine je!,luy,sw,Maragoli,translations 296. Ninde bushie mama alafuka endie (AMI174) I shall wait till morning for mother to cook food for me to eat., Ngulukha bwire shikulukha butswa ta,en,luy,,proverbs "Shigira ubuyanzi bwibwe,", Kwa upendo wake,luy,sw,Maragoli,translations Khwikhoyela nibio mwakhola lundi muli siimbi khukhwambukha Luluuchi lwa Wen., Kushabikia kile mlichofanya.Tena mko karibu kuvuka mto wa Wen.,luy,sw,Bukusu,translations "Yahova u Loli livirirwa mu Zioni, amasavo ga madiku manene nelisabato.", Bwana amezisahauzisha katika Sayuni Sikukuu za makini na sabato.,luy,sw,Maragoli,translations MADA NI NG'OMBE, S. OMURWE NI ING'OMBE,sw,luy,Marachi,translations Na mkifa miili na kutumikia miungu wengine hapana.," Ne mufwa, kimibili ne khukholela bawele babaandi tawe.",sw,luy,Bukusu,translations Utapata mauti kwa silaha yake, Alakwita nindi kivavi chiche.,sw,luy,Maragoli,translations an insect that bites, eshilumi,en,luy,Luwanga,dictionary Trap it while it sees you and it will surely fly away., Oureka elilola lipulukha,en,luy,,proverbs "bring down; lift down from a height; pick fruit, etc., high up on a tree (e.g., bananas off bunch, maize off stem)", okhwakula,en,luy,Luwanga,dictionary a time of plenty food, inzikura,en,luy,Luwanga,dictionary be plaited, okhushukwa,en,luy,Luwanga,dictionary omukunda nikwo eshialo; imwo indayi niyo abandu abalayi abomubwami bwa Nyasaye; libanze nilio abandu abalondi aba Omumayanu oyo.," and the field is the world; and the good seed, these are the sons of the kingdom; and the tares are the sons of the evil [one] ;",luy,en,Luwanga,bible mtama, mavere,sw,luy,Maragoli,translations Mtu mwoga hapendi kuona nyoka., Mundu mti siyenyaa kulola enzoka.,sw,luy,Maragoli,translations lundi eye babaandu bakali., Tena ya watu wengi.,luy,sw,Bukusu,translations Mama mbe tsimbindi nzie kumitsa., Mama nipe mbegu za mkunde niende kupanda.,luy,sw,Maragoli,translations AMININA, AMEN,sw,luy,Maragoli,translations accelerate; hasten, okhuyuka,en,luy,Luwanga,dictionary "And they said unto him, The disciples of John fast often, and make supplications; likewise also the [disciples] of the Pharisees; but thine eat and drink."," Abandu bandi baboolela Yesu bari, ""Abeechi ba Yohana Omubatiisi nende Abafarisayo bahonganga inzala nibasaaya buli nyanga, nebutswa abeechibo balitsanga butswa nibanywa.""",en,luy,Luwanga,bible Kwa msemo wa Kiswahili unasema hivi:, Mulivola lyo luswahili luvola ndi :,sw,luy,Maragoli,translations Nololi kanyama, Ukiona nyama,luy,sw,Maragoli,translations 17 Luyia Proverbs, Eshinyumanyume shiera Narima,en,luy,,proverbs "Khandi bali nibaliho abobuchele abanji abamenya mu Isiraeli, mutsinyanga tsiomulakusi Elisha, ne shialikhwoho awahonibwa obuchele ta, habula Namani womushialo shia Siria """," And there were many lepers in Israel in the time of Elisha the prophet; and none of them was cleansed, but only Naaman the Syrian.",luy,en,Luwanga,bible Inze ni nta diva mba:, Ili nisiteseke:,luy,sw,Maragoli,translations "Ng'ombe ni mfugo ambaye anapendwa na watu wengi, ni mfugo ambaye analeta faida kwa binadamu", Ing'ombe nisiruki esia bandu bangi bajama khubera ni siruki sireranga tsifaida tsisabi mubandu.,sw,luy,Marachi,translations kettle; teapot ( ibinika,en,luy,Luwanga,dictionary okhupaka, praise,luy,en,Luwanga,dictionary wrinkles; puckers; gathers, amakhanya,en,luy,Luwanga,dictionary "wote wakafa elfu moja, wanawake na wanawaume."," boosi bafwa elefu ndala, bakhasi ne baseecha.",sw,luy,Bukusu,translations Sikia sala zangu eh Bwana, Hulila mwami lisaala linage,sw,luy,Maragoli,translations "Nebutswa olwa bamulola nachendanga khumaatsi, bapaara mbu, neshishieno mana nibayula obutinyu."," but they, when they saw him walking on the sea, supposed that it was a ghost, and cried out;",luy,en,Luwanga,bible Isindani yakhaya omwami, A king may lack a needle.,luy,en,,proverbs Mungu anakupatia uwezo wa kuona, Yahova amanyanga ive vindu yivi,sw,luy,Maragoli,translations okhwira, become dusk,luy,en,Luwanga,dictionary "Miili yao, walikuwa wekundu kuliko majirani na umbo lao kama yakuti samawi.", Va li avakanyu mu Mibiri gyavo kuvita magina makanyu na lisiywa lyavo Lya li kuli isafiro.,sw,luy,Maragoli,translations "Yule mtoto vilevile afuanane sura , tabia na mienendo kama ya yule mtu aliyempa jina hilo"," Kandi mwana mwene uyu yenya avuguli kuligondo, ne miima, ne vindu vyo mundu wamulanga ilieta yili.",sw,luy,Maragoli,translations Obulware buno bwatsaka khwira abandu bangi mutsina mana nibeerukha abandi nibeetsa mukenya okhunyola amaresi., Ugonjwa huu ulianza kuwaua watu wengi nchini China na wengine wakakimbilia nchini Kenya kutafuta matibabu,luy,sw,Marachi,translations yamala yamborera mbwe atsie humwalimu we ikilasi., baadaye alimwambia aende kwa mwelekesi wa darasa.,luy,sw,Marachi,translations Una ndevu zozote kwa kidevu chako?, Uveeyeku nekederu kukinanwa?,sw,luy,Maragoli,translations khulula muvutiti bwange ndali ndamanya olumarachi lakini ngi ndatsia mwisomero baangaluhania nimanya oluswairi nende lusungu niinjaka khuibilira olumarachi., tangia utotoni mwangu nilikwa najua kimarachi lakini nilipoenda shuleni niligeuzwa nikajua kiswahili na kiingereza nikaanza kusahau kimarachi.,luy,sw,Marachi,translations Rítimu, Mkuki,luy,sw,Maragoli,translations okhutosia," soften; make thin, weak, weary, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary Kinywere, Kinywere (mongoose),luy,sw,Maragoli,translations ne babaana nabo se beerwa tawe., Na watoto nao hawakuuawa.,luy,sw,Bukusu,translations Kwumbakira musaala ki?, Tulijengwa kwa msingi upi?,luy,sw,Maragoli,translations omukhono, hand; arm,luy,en,Luwanga,dictionary "Ne olwa bali nibamalile okhumutseshelela, bamufwalula ikanzu yobukondo bweisambarau eyo, ne nibamufwala ebifwalo bibie biene. Mana nibamurusia nibamuyila okhumubamba khumusalaba. Yesu abambwa khumusalaba"," And when they had mocked him, they took off from him the purple, and put on him his garments. And they lead him out to crucify him.",luy,en,Luwanga,bible sianina humsala nende chinjugu mani nisichaka huthiria., alipanda juu ya mti na njugu kisha akaanza kuzila.,luy,sw,Marachi,translations obulame, inheritance,luy,en,Luwanga,dictionary Bachesi bashisamule, Geniuses are still away,luy,en,,proverbs "sp. of tree, probably a fig", omutini,en,luy,Luwanga,dictionary Guga Amwavo guga wovo umulanganga kandi guga., Ndugu ya babu yako unamuita pia babu.,luy,sw,Maragoli,translations Ni nani anayependa watu wote?, Wina a yanza avandi voosi?,sw,luy,Maragoli,translations Tanki, Libiiba,sw,luy,Maragoli,translations """I will check,"" cooked maize meal without stew.", Nandakonya yalikha obukhaya,en,luy,,proverbs cultivate; dig, okhulima,en,luy,Luwanga,dictionary garment; clothes, eshifwalo,en,luy,Luwanga,dictionary "Yesu namureeba ari, ""Wenyanga shiina?"" Naye nakalusia ari, ""Olachilisie mbu, abaana banje babili bano bekhale, mulala khumukhonokwo musaatsa, naye oundi khumukhonokwo mukhasi muburuchibwo """," And he said unto her, What wouldest thou? She saith unto him, Command that these my two sons may sit, one on thy right hand, and one on thy left hand, in thy kingdom.",luy,en,Luwanga,bible inyanyanza, centipede,luy,en,Luwanga,dictionary Bwadodo bwa bwene khuakalukha nikhuombolesa hubole kali ni majabu nyanga eyo., Kwa ukweli tulirudi nyumbani tukiomboleza maajabu ya hiyo siku.,luy,sw,Marachi,translations Namwandama bwana wangu, Nondanga mwami wange,sw,luy,Maragoli,translations collapse; crumble; fall to pieces, okhusabulukha,en,luy,Luwanga,dictionary alikuwa asharudi nyumbani na tena akarudi nairobi., Yari amarire hukalukha mdala na handi akalukha nairobi.,sw,luy,Marachi,translations "Verily I say unto you, All these things shall come upon this generation."," Emuboolela toto mbu; eshinyasio eshiabandu berwa abo boosi, shilaba khubolwibulo lwabulano luno. Yesu yekhuula nalilila abandu ba Yerusalemu",en,luy,Luwanga,bible akhalolero, sign; brand; mark; miracle (see also eshilolero),luy,en,Luwanga,dictionary "excel; defeat; exceed; used in comparison of adjectives, in the same way as okhushira", okhuyomba,en,luy,Luwanga,dictionary "Yesu, mwokozi alisulubiwa Kalvari,"," Yesu, Muhonnyi ya bambwa ha Kalvari,",sw,luy,Maragoli,translations "And when they received it, they murmured against the householder,"," Babukula amapesa kabwe mana nibachaaka okhubuluulila omwene mukunda oyo,",en,luy,Luwanga,bible Leave me alone, Lekhana ninasi embe,en,luy,Tsotso,translations church ( ikanisa,en,luy,Luwanga,dictionary okhwibotsa, rant and rave,luy,en,Luwanga,dictionary syalo siachaka huva msiro., kulianza kuwa giza.,luy,sw,Marachi,translations Muhindi wangu ni mfupi -sindano, Umuhindi wange no mwimbi - Isindani,sw,luy,Maragoli,translations "miss, e.g., aim at and miss, miss coming; look around, turning the head in all directions", okhupaya,en,luy,Luwanga,dictionary Likhanga libula likhanga, A guinea fowl begets a guinea fowl,luy,en,,proverbs "Then Judas, who betrayed him, when he saw that he was condemned, repented himself, and brought back the thirty pieces of silver to the chief priests and elders,"," Mana olwa Yuda, owali nakhobile Yesu yamanya mbu, Yesu akhalachiilwe eshiina eshiokhufwa, yabelela muno, mana nakalusia ebitonye biamapesa amakhumi kataru khubesaaliisi abakhulundu nende abakofu.",en,luy,Luwanga,bible "Mana Yesu nabareeba ari, ""Eshia muyingananga ninabo nishiina?"""," And he asked them, What question ye with them?",luy,en,Luwanga,bible "And they brought it. And he saith unto them, Whose is this image and superscription? And they said unto him, Caesar's."," Mana nibamureerera, naye nabareeba ari, ""Obukondo buno, nende akahandikwakhwo kano nebiawina?"" Nibamukalusia bari, ""Nebia omuruchi wa Roma.""",en,luy,Luwanga,bible nasio ngalwa yari nakaluha ingo nende muviri kwa mama waye yavukanana nende erinani rikhongo hane ingira eyo yali ya manani.," nasio alipokuwa akirudi nyumbani na mwili wa mamake, alikutana na nyani mkubwa; kumbe njia hiyo ilikuwa ya nyani.",luy,sw,Marachi,translations large steam ship; mail-ship; any ship carrying passengers or cargo, imeli,en,luy,Luwanga,dictionary Ahawiisinjire shali niho ahawumira ta, You do not dry yourself where you took a bath.,luy,en,,proverbs orphan; one neglected, omufisandu,en,luy,Luwanga,dictionary "Kata kario, olanyola abandu bari nende tsimbeka tsikabukhane etsia bakhera khuria khu ing'ombe."," Hata hivyo, utakuta watu wakiwa na sehemu tofauti ambazo wanapenda kukula kwa ng'ombe.",luy,sw,Marachi,translations Yesu mtafutaji anapenda watu," Yesu Musoli a yanza vandu,",sw,luy,Maragoli,translations "cloth, usually white, yellow, or red, with stripes", shikoyi,en,luy,Luwanga,dictionary Nuveeye munyaguli mulahi ulanguha kuduuka.," Ukiwa mukimbiaji hodari, utatangulia kufika.",luy,sw,Maragoli,translations "Habwenaho olulimilwe nilubohololokha, nachaaka okhuboola khandi, ne niyetsoomia Nyasaye."," And his mouth was opened immediately, and his tongue [loosed], and he spake, blessing God.",luy,en,Luwanga,bible naye sungura alpofika nyumbani hakumchapa ., ne khaduyu nakho ngakhola sikhamukhuya da.,sw,luy,Marachi,translations okhwinyala, pass urine; emit semen,luy,en,Luwanga,dictionary Ne nakhole abandu ba Isiraeli abanji okhumukalushila OMWAMI Nyasaye wabwe., And many of the children of Israel shall be turn unto the Lord their God.,luy,en,Luwanga,bible Shi ga li masahi, Haikuwa damu,luy,sw,Maragoli,translations "Ne olwa yali naseebule abemikanda, yatikulukha yenyene mushikulu, natsia okhusaaya. Olwa obwile bwola, yaliyo yenyene."," And after he had sent the multitudes away, he went up into the mountain apart to pray: and when even was come, he was there alone.",luy,en,Luwanga,bible ratyeri, color in male animals,luy,en,Luwanga,dictionary Amasira nobwayi, Oluumbe shinolwa mulala (TWA118) Misfortune comes to everyone. Misfortune does not belong to one person.,luy,en,,proverbs load heavily; weight down, okhusitoa,en,luy,Luwanga,dictionary Utani wa wamaragoli, Kuba imbaka ndogooli,sw,luy,Maragoli,translations peel potatoes, okhubaatsa amapuoni,en,luy,Luwanga,dictionary Ni zawadi gani waja nayo mbele zangu?, Uzanga imbili wange na kihanwa ki?,sw,luy,Maragoli,translations peel; lose its skin, okhukhobokha,en,luy,Luwanga,dictionary Ninaweza kuibeba hadi nitakofika, Nyala kutsiginga kuduka lwa nduka.,sw,luy,Maragoli,translations Erikhoba erio babukulaanga nibabakala mumubasu mpaka riume nga rikina. Nirimala tsinyanga tsindindi ni bakaasia siindu sia khukonaangakhO:, Ngozi hiyo wlikuwa wanachukua na kuanika kwa jua hadi ikauke kama jiwe.ikimaliza siku chache wanatengeneza kitu cha kulalia.,luy,sw,Marachi,translations "And he saith unto them, Come ye after me, and I will make you fishers of men."," Yesu nababoolela ari, ""Mwitse munoondekhwo, nasi ndalamukhola okhuba abanaabi babandu.""",en,luy,Luwanga,bible cunning, abachesichesi,en,luy,Luwanga,dictionary "Inyama ya ing'ombe niindayi lukari, iri nende esiuuya.", Zamadi ya ng'ombe ni mbolea. Mbolea hutusaidia kupanda mahindi na maharagwe. Nyama ya ng'ombe nitamu sana ina ladha,luy,sw,Marachi,translations Ndenyanga obwiyangu vutiti., I want some space,luy,en,Tsotso,translations tick, ingwa,en,luy,Luwanga,dictionary """Mwakhalole ‘eshifwanani shieshisinyo/ eshiomulakusi Danieli yaboolakhwo, nishilisinjisibwe habundu hatakatifu."" ."," When therefore ye see the abomination of desolation, which was spoken of through Daniel the prophet, standing in the holy place (let him that readeth understand),",luy,en,Luwanga,bible Akaanza kutazama kila pande. Alipoona kitu alimezea mate., Nikhachaka khuringa buri abundu. Nikhakholola alafu kheyaka tsimoni tsiakho Topi khalola sindu nihamira mare.,sw,luy,Marachi,translations okhwanza, arrange; set out in order; make a list; tabulate,luy,en,Luwanga,dictionary S: nidalavira malevo kange ka mwaka kuno nyole makisi mia mbili na nane., nikipita mtihani wangu wa mwaka huu nipate alama mia mbili na nane.,luy,sw,Marachi,translations "Mungu baba njoo, twaimba sifa kwako"," Udze Mwami Munene, Konya Kwimbe ku ive",sw,luy,Maragoli,translations "Mbeye ne tsingoko tsiange tsinyingi, mugeni niyatsa nyala kumusinzira ku dave - Amajuungu", Nina kuku wangu wemgi mgeni akija siwezi mchinjia -Panya,luy,sw,Maragoli,translations siise sino lekha bufuumbo bube bubalaakafu ne asi abe anyifu., wakati huu wacha manyoa kavu na chini iwe baridi.,luy,sw,Bukusu,translations bean, likanda,en,luy,Luwanga,dictionary Noosinja ingombe khandi onyala waikusia inyama yayomani wanyola imali isabi. Onyala wakula ebindu bia munyumba khurulana nende matongolo karula mu khukusia einyama ya ing'ombe. Ing'ombe yiinyanga ikona abundu biri bilafu. Wiinyikhana okasie inyumba eilangwangwa mbari esidwoli mani ibe indafu buli ludalo. Amasingo ka ingombe karusibwangwa musidwoli esio ni bakasiria imbolera eikhonyanga khumesia ebindu mumikunda., Ukimchinja ng'ombe tena unaweza uza nyama yake kisha upate mali nyingi. Unaweza nunua vitu vya nyumba kutokana na pesa kutoka kwa kuuza nyama ya ng'ombe.ng'ombe anafaa kulala mahali pasafi. Unastahili kuunda nyumba inayoitwa zizi halafu iwe safi kila siku. Zamadi ya ng'ombe hutolewa kwa zizi na kutengenezea mbolea inayosaidia kumea kwa vitu kwa shamba.,luy,sw,Marachi,translations amaleesi, clouds,luy,en,Luwanga,dictionary omuhandichi, clerk; secretary; scribe,luy,en,Luwanga,dictionary Yiyi ni inzira indala yamanyianga liyanzana lya vandu vakale vali ni vayanzana na kandi kuli valiranga halála., Hii ni njia iliyoonyesha kupendana kwa watu wa kale waliopendana na pia jinsi walikula pamoja.,luy,sw,Maragoli,translations Nio baapa chikhoombi mala barakaka chisaachi nicho abeleele ne batilile., Ndipo wakapiga tarumbeta kisha wakavunjavunja mitungi waliyokuwa wameshika.,luy,sw,Bukusu,translations "Mana niyechesia abandu, nende okhubareeba ari, ""Shikahandikwa mumahandiko mbu, ‘Inzu yanje yakhalangwe mbu inzu yokhwinamilamwo Nyasaye, eya amahanga koosi/ ta? Nebutswa inywe muchikholile okhuba imbinga yabanuuli!"""," And he taught, and said unto them, Is it not written, My house shall be called a house of prayer for all the nations? but ye have made it a den of robbers.",luy,en,Luwanga,bible arguments; competition, amaingane,en,luy,Luwanga,dictionary Hii ni taa yako ama yake?, Yiyi netaya yoyo naho yeye,sw,luy,Maragoli,translations Avandu vafwithanga ithuri nende ingolobe nga thingoho., Watu walikuwa wanafariki kila wakati kama kuku.,luy,sw,Marachi,translations Outsiruchila ehale atsibala amasero, A person who keeps his herd with someone else counts skins.,luy,en,,proverbs Novaya mfula olaenyola nori omulwale handi thinyanga tsia ifula ingirire khubetsanga nende amadosi., ukicheza kwenye mvua utajikuta ukiwa mgonjwa pia wakati ambapo mvua hunyesha huwa kuna matope,luy,sw,Marachi,translations Unyala kololaki mukisundi?, Unaweza ukaona nini gizani?,luy,sw,Maragoli,translations "Yesu nasita ahambi khubo, ne nababoolela ari, ""Nyasaye yambelesia obunyali bwosi mwikulu nende khushialo."," And Jesus came to them and spake unto them, saying, All authority hath been given unto me in heaven and on earth.",luy,en,Luwanga,bible "But what think ye? A man had two sons; and he came to the first, and said, Son, go work to-day in the vineyard."," ""Mulola murie? Yaliho omundu owali nabasianibe babili. Natsia khumukhulundu namuboolela ari, 'Mwana wanje, tsia okhole emilimo mumukunda kwemitsabibu.'",en,luy,Luwanga,bible Katoto kana mayayi., Akaana kaveeye namavuyu,sw,luy,Maragoli,translations throw oneself on the ground, okhwikhupa asi,en,luy,Luwanga,dictionary wewe owa khabili anyala aafwa., Wake wa pili anaweza fariki.,luy,sw,Bukusu,translations "parents, whom a child must show fear and respect", abarye,en,luy,Luwanga,dictionary okhukomamgoma, roll over and over; revolve,luy,en,Luwanga,dictionary obubohe, bondage; imprisonment; embarrassment,luy,en,Luwanga,dictionary eliaro, boat; canoe,luy,en,Luwanga,dictionary kimarachi ni lugha ya wazazi wengi na nyanya., nelumarachi nelusungo lwa vevusi vangi nende kuhu.,sw,luy,Marachi,translations "Naye narula yenyene, natsia mushitsiimi hamabiswi okhusaaya. Yesu ahonia omundu wali niyafwokoya"," But he withdrew himself in the deserts, and prayed.",luy,en,Luwanga,bible What do you mean?, Omanishinja shina?,en,luy,Luwanga,translations interpret, omukaluli,en,luy,Luwanga,dictionary Analea, aleraa,sw,luy,Maragoli,translations Ndiyo;, Hivyo,luy,sw,Maragoli,translations mulamwa, sister- or brother-in-law; brother or sister of wife or husband; husband or wife of sister or brother,luy,en,Luwanga,dictionary ishuka, a cotton cloth or sheet worn draped around one,luy,en,Luwanga,dictionary "Mana Yesu nababoolela ari, ""Munondekhwo, nasi ndalamukhola okhuba abanaabi babandu """," And Jesus said unto them, Come ye after me, and I will make you to become fishers of men.",luy,en,Luwanga,bible "And the centurion answered and said, Lord, I am not worthy that thou shouldest come under my roof; but only say the word, and my servant shall be healed."," Omusesia oyo nakalusia namuboolela ari, ""Omwami, iwe shiokhoyile okhwinjila munzu yanje ta, nebutswa laka butswa likhuwa, ne omukhalabani wanje alahona.",en,luy,Luwanga,bible okhukiya, lie in wait for; look for an excuse to quarrel with; seek a change to harm; hate,luy,en,Luwanga,dictionary "Ukiitwa leo, utafanya nini?"," U langangwa lero, u la khola shi?",sw,luy,Maragoli,translations Mimi napenda shule yangu ya Wavulana ya Bujumbu na siwezi pinga, Esie ndajama sikuli siange sia abasiani sia Bujumba sindakhakana tawe.,sw,luy,Marachi,translations abamalaika, angels,luy,en,Luwanga,dictionary "boasting, conceited person", oweisunga,en,luy,Luwanga,dictionary put a load on one's head, okhutukha,en,luy,Luwanga,dictionary "Nyasaye Yahova, Umutakatifu,"," Baba, mwana, Roho, Mungu mwenye enzi",luy,sw,Maragoli,translations eshikufu," humpback, or any hump, e.g., lumpiness or ridges in the blankets, showing through the bedcover of a badly made bed",luy,en,Luwanga,dictionary Watawaweka kutoka kwa miti na nira ya chuma kufika kama kwa mawe., Balamurakho ikhwama khu mirongooro nende lichooki lie sichuuma khukhwola nga ne mabaale.,sw,luy,Bukusu,translations "Ne olwa yali narulile muliaro, yabukaana nende omundu owalimwo eshishieno,"," And when he was come out of the boat, straightway there met him out of the tombs a man with an unclean spirit,",luy,en,Luwanga,bible Shesibwa okaale, 566. Shibaho shiahuma oukhuha (DWA193) It was there but there was nobody to give it to you.,luy,en,,proverbs "And all the multitudes were amazed, and said, Can this be the son of David?"," Abemikanda boosi nibang'ang'aala khuka Yesu yali nakholile. Nibaboola bari, ""Uno yakhaba Omwana wa Daudi noho?""",en,luy,Luwanga,bible long; deep; tall; high, -rambi,en,luy,Luwanga,dictionary okhwibaala, teach; direct; instruct,luy,en,Luwanga,dictionary kakangu alikwa akifanya kazi Nairobi., omusiani wefu yakholanga ikasi Nairobi.,sw,luy,Marachi,translations And others fell upon the thorns; and the thorns grew up and choked them:," Neyindi niyikwa hakari mumahwa, amahwa ako nikakhula lwangu nikachilundia.",en,luy,Luwanga,bible See you soon my friend., Khulolane ambisa ano omwitsa,en,luy,Luwanga,translations yenyene, by himshe alone,luy,en,Luwanga,dictionary ndethuhanira nindelumire munwa kwange ., nilishtukia nimejiuma mdomo wangu.,luy,sw,Marachi,translations lise," grass from which omunyu is made, omunyu kwelise",luy,en,Luwanga,dictionary Nyina mwana ni yakamiranga waatsiye muleri yatsitsanga kulangira musiongo ma yaatsa., Mama mtoto iwapo angechukua muda kurejea baada ya kuondoka yaya angeenda kuitia jina katika chungu kisha mama angerejea.,luy,sw,Maragoli,translations yejama mwene nga lukongo lwae., anajipenda mwenyewe kama kijiji chake,luy,sw,Marachi,translations okhwikonya, examine oneself,luy,en,Luwanga,dictionary I'm fine, Endi omulamu,en,luy,Tsotso,translations UGONJWA WA KORONA, OBULWARE OBWA KORONA.,sw,luy,Marachi,translations omutsabibu, grapevine,luy,en,Luwanga,dictionary Nio malaika owa wele omunyali owa bioosi aayila esiimbo niyo aaba nayo akitisia Khu nyama ne Khu mukaati., Ndipo malaika wa mungu mweza wa vyote akapelekwa fimbo aliyokuwa nayo akaigusa kwa nyama na kwa mkate.,luy,sw,Bukusu,translations shuleni kwetu kuna wanafunzi mia nne ishirini; wasichana mia tatu alafu wavulana mia moja ishirini., musikuli siefu huri nde vana mia tsine ishirini; vakhana ni mia tsitaru alafu vasiani ni mia moja ishirini.,sw,luy,Marachi,translations okhuchera amakhuwa, weigh a matter; consider and make a decision,luy,en,Luwanga,dictionary "Na wakati watu wa Gidioni walikuwa wakipiga koo zao, mungu mweza wa vyote alifanya majeshi ya adui kuvamiana wenyewe kwa wenyewe kila mmoja na mwingine na panga zao."," Ne nga babaandu ba Gidioni baba balikho baapa chikholo chabwe, wele omunyali owa bioosi akhola banamae basiku bebwaakalane babene ne babene buli mulala no kundi ne chimbalu chabwe.",sw,luy,Bukusu,translations Na ukipata kiota cha ndege mtini.," ""Ne onyoola siswi sie nyuni khumurongoro.",sw,luy,Bukusu,translations Mwami Yesu womwigulu leta ubuyanzi bubwo.," Mungu Mwana wa mbinguni, tufikishie furaha",luy,sw,Maragoli,translations okhufinda," rise (of the sun); come through, appear in the gums (of teeth); sprout (of crops)",luy,en,Luwanga,dictionary Aliwanyoa watoto watatu wakasalia watatu., Yavega avaana vavaga vatigala vavaga.,sw,luy,Maragoli,translations lion, italanyi,en,luy,Luwanga,dictionary "Lwahuola ekhoere obukula omutoka, kwetsa nekwitsule nembara ndole nomba nengore. Khulwa Nyasaye wange okundi khandi kwetsa obulai nenyola obweyango nendipa amatongolo akeisafari."," Tulipofika nilipofaa kuabiri gari, gari lilikuja likiwa limejaa na kwa bahati njema ya Maulana gari lingine lilikuja nikapata nafi, nililipa nauli.",luy,sw,Marachi,translations "eat sparingly, particularly of meat or other relish", okhukweterera,en,luy,Luwanga,dictionary Majirani na wakoo wangu wote, Vatende vange na viko vosi,sw,luy,Maragoli,translations big; large; important, omukhongo,en,luy,Luwanga,dictionary raise oneself; be raised up, okhuchingukha,en,luy,Luwanga,dictionary He who delays action that action still awaits him., Owing'oyong'oyia kumulinda,en,luy,,proverbs baadaye walianza kupigana mpaka kulipokucha.," nivachakakhukhuyana, vakhuyana sa mpaka siashia.",sw,luy,Marachi,translations The tongue is lightening., Olulimi noluheni,en,luy,,proverbs Nawaomba nyote muwe waangalifu na huu ugonjwa usiwapate, Basaba mwesi mube tsonjo nende obulware buno mulabunyola khaba.,sw,luy,Marachi,translations Vuyu wakutsa ula mwamukolera ku misambwa?, Yule aliyeaga mliwahi kumfanyia matambiko?,luy,sw,Maragoli,translations Yalange mundu omenyi mu losoma zana hali kanyingi yali niyamanya avandu avanyingi avali vanyala live avalagule., Alikuwa mtu aliyeishi katika jamii pana hiyo na mara nyingi aliwajua watu wengi waliotaka kusaidiwa.,luy,sw,Maragoli,translations SHULE YA WAVULANA YA BUJUMBA (BJB 29), S.ESIKULI SIA ABASIANI ESIA BUJUMBA (BJB 29),sw,luy,Marachi,translations Zamani kulikuwa na msichana mmoja jina lake Siakhaya. Msichana huyu alikuwa msichana aliyependa kusoma. Lakini alikuwa na shida moja kwa sababu wazazi wake waliaga dunia kwa ajali akabaki pekee yake., Khare khwarithingi nende mhana mlala ulangwa mbu siakhaya. Mhana uno yarithingi mhana wajama husoma. Lakini yarithingi nende ishida ishida ndala khlwohuvera vevusi vaye vafwa mu ajali nano adong'anga sa yenyene.,sw,luy,Marachi,translations "And when the ten heard it, they began to be moved with indignation concerning James and John."," Ne olwa abeechi ekhumi abo bahulilakhwo, bachaaka okhusinyishila Yakobo nende Yohana.",en,luy,Luwanga,bible "small gourd used for carrying beer, for milk, and also in witchcraft, etc.", eshimuka,en,luy,Luwanga,dictionary Anapenda kuzini ilhali bado anaishi na wazazi., Kasima khukhola bueeyi ne asimenya munju mwe bamusaala.,sw,luy,Bukusu,translations "Yesu nabakalusia ari, ""Ndalamureeba lireebo elala lionyene, ne nimuba nimungalusia, ndalamuboolela obunyali bwendi ninabwo obwokhukhola ebindu bino."," And Jesus answered and said unto them, I also will ask you one question, which if ye tell me, I likewise will tell you by what authority I do these things.",luy,en,Luwanga,bible ngalwayola akulu yevirira hutupa asi tsinduri., alipofika juu alisahau kutupa chini aprikoti.,luy,sw,Marachi,translations Yesu Mutungiri ave', Yesu aliyetulipia yupo,luy,sw,Maragoli,translations okhufimbwa omurwe, be ashamed,luy,en,Luwanga,dictionary mimi ukoo wangu ni nafoyo na mama yangu ni susana; babangu ni mfofoyo., esie inono yange ni nafoyo na mama wange ni susana babuange ni mufofoyo omangirecho.,sw,luy,Marachi,translations Miima jo mwana yali naj mwa mama wewe nijo ijaliva najo niyivuliywi., Tabia alizokuwa nazo mtoto alipokuwa tumboni mwa mama yake ndizo atakazo kuwa nazo akizaliwa,luy,sw,Maragoli,translations Virenge vivye., Miguu yake,luy,sw,Maragoli,translations allow; believe in; trust in; agree to; agree with; answer to; respond to, okhufuchirira,en,luy,Luwanga,dictionary "Naye ya tsia kuye;tsine angekivya,navandu vosi ava li henza,Sisera ya li na a goni ha zana halala naye, kutwula Haroshethu Iya na a kudzi, -nikivambo kya li mu"," Naye akaenda na watu wote wale watakao tizama, Sisera alikuwa amelala hapo pamoja naye kutoka Haroshethu alikuwa amefariki –na kigingi kilikuemo",luy,sw,Maragoli,translations nokuteva;, na anauliza;,luy,sw,Maragoli,translations Hutusaidia na vitu vingi kama vile zamadi., S. irukhonyanga nende vindu visabi nga masingo,sw,luy,Marachi,translations "kwa sababu ya hayo wakaita jamii hiyo Babeli,kwa sababu hapo ndipo mungu muweza yote alikanganyawatu na ligha za dunia nzima na kuanzia hapo mungu muweza akawatawanyishaduniani"""," Khwako batiuukha lukoba olwo bali babeli, sikila abwenao niio abwenai wele Omunyali owa Bioosi abasalanisia bacha khu sibala sioosi.",sw,luy,Bukusu,translations "give a gift to a visitor on his departure, in return for the gift he brought with him", okhumanisia,en,luy,Luwanga,dictionary Pleasure knows no stop., Omwikhoyo kubula eshiakamo,en,luy,,proverbs "Wakati huo,tukaunganisha jamii zilizoko kwenye nchi hiyo zote ambazo zilikuwa zimebaki.", Siise esio khwaambania chingoba che sibala sisiaba ne sisikale sioo choosi.,sw,luy,Bukusu,translations "Avavisandu na vakunzakali,", Mayatima na wajane,luy,sw,Maragoli,translations Ku vindu vya avayi va va volera:, Yale wachunga waliyanena,luy,sw,Maragoli,translations "womanhood, characteristics and attributes of womanhood", olukhasi,en,luy,Luwanga,dictionary Atawaletea nyinyi kila watu wa mungu kifo kufikia vile kitakavyowamaliza nyinyi., Alareerao enywe muli babaandu ba Wele Omunyali lufu khukhwola nga lulamumala enywe.,sw,luy,Bukusu,translations small drum, isukuti,en,luy,Luwanga,dictionary "And being moved with compassion, he stretched forth his hand, and touched him, and saith unto him, I will; be thou made clean."," Khulwa tsimbabasi tsinyinji, Yesu yanyiila omukhonokwe namutiilakhwo, ne naboola ari, ""Efuchiliile, osiiyishe",en,luy,Luwanga,bible eshuma," string of beads; sometimes used of a single bead, but that is more correctly inyuma",luy,en,Luwanga,dictionary omutsusu, bleeding from the nose,luy,en,Luwanga,dictionary eshitundu, a short piece of hollow reed,luy,en,Luwanga,dictionary okhutsanzama, taste,luy,en,Luwanga,dictionary Ya gwa mudambi halala na kwinye," Kaja dunia, kuishi na sisi",luy,sw,Maragoli,translations Watumulika kwa macho yako, Tsimoni tsitsyo tsi molidza mba;,sw,luy,Maragoli,translations "Naye Yesu nabakalusia ari, ""Nimulala khwinywe ekhumi nababili, outonganga omukaate ninasi mushikaye shilala."," And he said unto them, [It is] one of the twelve, he that dippeth with me in the dish.",luy,en,Luwanga,bible dried fish, eshibambala,en,luy,Luwanga,dictionary okhwikhala, sit; stay; remain; dwell; yekhale ‘he is sitting',luy,en,Luwanga,dictionary Kwa hayo mteuwe miji zingine tatu za kutorokea.," "" Kwako murobore chingoba chichiindi chitaru che khukhwilukhilamo.",sw,luy,Bukusu,translations omwifi, thief; robber,luy,en,Luwanga,dictionary Tsing'erengani tsiveye mu itsia ILIUVANA NO MWELI (Baba na Mama) vatsisuvila ndi (ILIUVA NILIGOLOVI VUDIKU) na MWELI nigutsiyi mu Maternity Leave Itsikola nitsiamiha iligulu ne lilova.," Nyota ni watoto,jua ni baba na mbalamwezi ni mama wanafikiria hivi (JUA IKITUA USIKU ) na MBALAMWEZI akienda kujifungua huwa zinaongoza mbingu na nchi",luy,sw,Maragoli,translations "And Jesus entered into the temple of God, and cast out all them that sold and bought in the temple, and overthrew the tables of the money-changers, and the seats of them that sold the doves; ["," Yesu yenjila muhekalu, nalonda abandu boosi abali nibakholelangamwo obukhala. Nafumamia tsimeesa nende ebifumbi biabandu abali nibafunjinjia amapesa nende abali nibakusinjia amakuuku.",en,luy,Luwanga,bible "Tsing'ereng'ani tsi henza, tsi manya livulwa,"," Nyota juu mbinguni, ishara ya Mwana kuzaliwa",luy,sw,Maragoli,translations inamba, whole,luy,en,Luwanga,dictionary na Zebuli akamtoa Kaali na nduguze lwa shekemu kisha hawakuishi huko tena., ne sebuli arusia Kaali ne bawaandaye mu shekemu mala khumenyayo lundi tawe.,sw,luy,Bukusu,translations coconut, linasi,en,luy,Luwanga,dictionary "for I was hungry, and ye did not give me to eat; I was thirsty, and ye gave me no drink;"," Shichila ndali inzala, nimulambelesiakhwo eshiokhulia ta, ndali nobuloho, nimulambelesiakhwo eshiokhunywa ta,",en,luy,Luwanga,bible esie menyanga nende kuhuwange huvera kuhuwange asunganga olumarachi., mimi naishi na nyanyangu kwa sababu nyanyangu huzungumza kimarachi.,luy,sw,Marachi,translations Sasa baraka akaondoka kushuka kutoka kea mlima wa Tabora na watu wake elefu kumi., nono baraka arekukha ekha khukhwama Khu sikulu sia Tabora ne babaandu bewe chielefu likhumi.,sw,luy,Bukusu,translations "4 U nyiye ubuta bwibwe kuli musigu, u singiye nomukono gwigwe mulungi kuli Mudamdidzi."," Ameupinda upinde wake kama adui, Amesimama na mkono wake wa kuume kama mtesi.",luy,sw,Maragoli,translations Musa emba kumwenya kwe khufumia bubweyikinwa bwa Wele ne khusaba ekhabi endayi khu kholo cha Isiraeli., Musa akaimba wimbo wa kusifia uaminifu wa Mungu na kuomba baraka njema kwa ukoo wa Israeli.,luy,sw,Bukusu,translations neck, likosi,en,luy,Luwanga,dictionary Tsinyanga tsitsa nyenyanga mpaka nyole namba ndala., Siku zizajazo nataka unipate nikiwa katika nafasi ya kwanza.,luy,sw,Marachi,translations But woe unto them that are with child and to them that give suck in those days!," Bali mushilaamo shiobubi, abakhasi abakhabe nibali tsinda nende abakhabe nibanuninjia abaana abatoro mutsinyanga etsio.",en,luy,Luwanga,bible Kwa sababu mfariji wangu anayestahili kunifariji yu mbali nami., Kigira wokuneminya mwoyo wa ga dukiranga kwirannya mwoyo gwange a veye ihale kuinze.,sw,luy,Maragoli,translations "to a virgin betrothed to a man whose name was Joseph, of the house of David; and the virgin's name was Mary."," Nyasaye yamuruma okhutsia khumukhaana omushisila, owali nashikhwebungwa nende omusaatsa, owalangwa mbu Yosefu, owomulwibulo lwa Daudi. Ne eliira liomukhaana omushisila oyo liali, Mariamu.",en,luy,Luwanga,bible Kala, Kata,luy,sw,Maragoli,translations show pity or mercy, okhubeera tsimbasi,en,luy,Luwanga,dictionary "Rudisheni, na rudisheni sauti."," Mwami, Mwami wetu, udzi.",sw,luy,Maragoli,translations Aliyemwangalia kwa huzuni," Wa mu henza nobuvereri,",sw,luy,Maragoli,translations Yee avolaa aleeya iyoyo," Ndipo, anasema atafagia hii yako",luy,sw,Maragoli,translations Fanya hivyo ndipo asitake kurudisha shemeji wako., Khola orio nio fwane akhenya khukobosia mulamue wowo tawe.,sw,luy,Bukusu,translations Mala acha kumukhono kwe siafubo owa Kanaani., Kisha akaelekea mkono wa Kanaani.,luy,sw,Bukusu,translations "Behold, the virgin shall be with child, and shall bring forth a son, And they shall call his name Immanuel; which is, being interpreted, God with us."," ""Omukhaana omushisila yakhahele inda, niyebula omwana omusiani, ne yakhakulikhwe eliira mbu, Emanueli"" eshisina mbu, ""Nyasaye ali halala ninefwe.""",en,luy,Luwanga,bible Shindu shino sichinga'nga obuchafu buwa ingokho lakini neshindu shingwana sana handi siyenyanga omundu wamanya khushikasiya ebilai khushikholekhane kuba eshindu shilai., Hii kitu hebeba uchafu wa kuku lakini kina hadhi sana na tena huhitaji mtu anayejua kukianda vyema ndio kiweze kuwa kizuri.,luy,sw,Marachi,translations prop up; put on wooden supports or piles (e.g. eshyachi), okhurika,en,luy,Luwanga,dictionary skin; flay, okhunyeenya,en,luy,Luwanga,dictionary Mungu mweza wa vyote atawapa watu wote baraka miji zenu na mashamba.," ""Wele Omunyali Owa Bioosi alabiita babaandu boosi chikhabi chingoba chenywe ne kimikuunda.",sw,luy,Bukusu,translations okhunaka," bat; hit something in the air, bird, ball, etc.; snatch; grab; snap up",luy,en,Luwanga,dictionary Iritsanga tsinzalo halala namalova., Anakula changarao na udongo,luy,sw,Maragoli,translations "Again, the devil taketh him unto an exceeding high mountain, and showeth him all the kingdoms of the world, and the glory of them;"," Mana khandi Setani namuyila khushikulu eshiraambi muno, namumanyia oburuchi bwosi bwokhushialo, nende oluyali lwabwo lwosi.",en,luy,Luwanga,bible What you teach a child to get used to is what you will discipline him by., Okwa nyina nende olwakho (33) Even twins in the womb have a membrane separating them. 357. Okwa omunasiria nikwo okwa omukhupira,en,luy,,proverbs tunaeza bado ongelelea kiluya., S: we can still talk about oluluhya.,sw,luy,Marachi,translations "creation, being created; pot-making", obulongwi,en,luy,Luwanga,dictionary feed oneself; put food into one's mouth, okhwifunda,en,luy,Luwanga,dictionary Yavo vagonanga vavuki vwangu, Amkeni nyotye mlalao,luy,sw,Maragoli,translations Kazi zote zilifungwa vifrushi vyote vikasalia vimesimama, Mirimo kwosi kiafungwa tsimburusi tsiosi tsidonga nitsiemere.,sw,luy,Marachi,translations okhuwandia, make…stick; stick…on; stick…to,luy,en,Luwanga,dictionary Na ukoo wa Efuraimu Wasimamizi wakaona vitu vikubwa ambavyo Manase walitoa kisha wakawalazimisha vyote ambavyo mungu mweza wa vyote amewafanyia kazi., Ne chikholo cha Efuraimu Babemeelesi babona bibindu biboofu Nio Manase babamia mala bayingiilila biosi nibio wele omunyali owa bioosi babakholele kimilimo.,sw,luy,Bukusu,translations "And when they had mocked him, they took off from him the robe, and put on him his garments, and led him away to crucify him."," Ne olwa bah nibamalile okhumutseshelela bario, bamufwalula eshifwalo eshio, nibamufwala khandi tsingubotsie omwene, ne nibamuyila okhubambwa. Yesu abambwa khumusalaba",en,luy,Luwanga,bible Ngariba alitaka kujua ujasiri wa mtu kwa kukata ngozi ya mbele., Avakevi venyanga kumanya vuluviriri vwo mundu vakalanga ku ligodo lye igulu nani vavita ma virana ku malirira.,sw,luy,Maragoli,translations gold (Swahili), itsaabu,en,luy,Luwanga,dictionary Nala lulimi lwa mma**Kalyesa, Zoea matamshi ya mama Kalyesa,luy,sw,Maragoli,translations curds vomited by a baby, lisasi,en,luy,Luwanga,dictionary Nzie nzie nzie nzie kumitsa., Niende niende niende kupanda,luy,sw,Maragoli,translations sewing machine, eshicharani,en,luy,Luwanga,dictionary Shinga olwa omwana alelwa nolwa akhula, The child grows up in the way he is brought up.,luy,en,,proverbs "Singira, Baraka, u hile avelilanya", Simama Baraka usikie,luy,sw,Maragoli,translations Emisala nikili alala kikasikia esitsakha, Miti zikiwa pamoja hutengeneza kichaka.,luy,sw,Marachi,translations "marks incised, engraved or imprinted (e.g., on the body or on a pot)", tsisalache,en,luy,Luwanga,dictionary Ne omung'oosi yesi babaana benywe basoleeli ne bakhana yesi ne akhaka khulomaloma burume na nga chimbosio namwe biianwa tawe., Na nabii pia waliopeanawenu wavulana na wasichana pia na akijaribu kuzungumza ujumbe na kama mawaidha ama sadaka hapana.,luy,sw,Bukusu,translations isembe, tail of a sheep,luy,en,Luwanga,dictionary Talk of the buffalo and he appears., Imboko irumbulirwa khulwika,en,luy,,proverbs "Amechakaza nyama yangu na ngozi yangu, amevunja mifupa yangu."," 4 U koli inyama yange neligodo lyange kuva vikulu, u vunanyi vigumba vyange.",sw,luy,Maragoli,translations lisafu lyebukakha, leaf with thorny or spiky edges,luy,en,Luwanga,dictionary "Mana Yesu nabaseebula, niyenjila muliaro natsia mutsimbali tsia Magadani."," And he sent away the multitudes, and entered into the boat, and came into the borders of Magadan.",luy,en,Luwanga,bible ink ( obwino,en,luy,Luwanga,dictionary Awa! Nzizanga witu., La hasha! Naenda kwetu.,luy,sw,Maragoli,translations sichangi sie liiema siaba siabirire mu murwe kwewe., kikingi cha hema kilicho kuwa kimepitakwa kichwa chale.,luy,sw,Bukusu,translations Wafalme wa dunia hawakusadiki wala wote wakaao duniani., 12 Avami velirova si va suuvira Kinga vosi ava menyanga mu lirova.,sw,luy,Maragoli,translations indistinctly (of seeing); catch a fleeting glimpse, maweriweri,en,luy,Luwanga,dictionary one of the poles supporting the eaves of the house; veranda post; the space under the eaves (mumukuru), omukuru,en,luy,Luwanga,dictionary Kwa sababu ya ukarimu wetu. Twazawadi kwa furaha," Kigira buhaani bwetu, vihaanwa vyo buyanzi.",sw,luy,Maragoli,translations Nekesa yakutana nende mukhana., Nekesa alikutana na msichana.,luy,sw,Marachi,translations "But he that endureth to the end, the same shall be saved.", Nebutswa oyo owakhefwile okhuula khushihesi yakhahonibwe.,en,luy,Luwanga,bible Watu wa kale walikuwa wakimnunua ng'ombe aliye hai wanamnjinja na kumaliza ngozi hiyO:, Abandu bakhare bakulanga ing'ombe isiri inamu nibaisinja nibamalayo rikhoba erio,sw,luy,Marachi,translations WEFWE HUARAKA VINDU VISAVI., KWETU TULIPANDA VITU VINGI.,luy,sw,Marachi,translations hold forth; preach; make a speech, okhwirwatsa,en,luy,Luwanga,dictionary "15 Avanene va iskari va li halala na tsinene tsya li bugura avandu,", 15 Na wakuu wa Isakari walikuwa pamoja na vikuu kuchukuwa watu,luy,sw,Maragoli,translations ngehuamanya fwesi huachilila husunga ulusungo olo., jinsi tunavyojua nasi tuliendelea kuzungumza lugha hiyo,luy,sw,Marachi,translations Emiandu nibutswa Riches are like dew., Emiandu neliime,en,luy,,proverbs "tenant; settler; one who leaves his own clan land and goes to live on those of another clan, being given permission to cultivate land there", omumenya,en,luy,Luwanga,dictionary "Omundu yesi yesi ousuubila nabatiisibwa yakhahonibwe. Ne oulasuubila ta, yakhaheebwe eshinyasio.", He that believeth and is baptized shall be saved; but he that disbelieveth shall be condemned.,luy,en,Luwanga,bible Khandi buchafu bwa ing'ombe kalangwangwa mbari masingO: Masingo kano karukhonyanga imbolera ya sikhaya bila khurumikhira matongolo kosikosi.," Tena kinyesi cha ng'ombe huitwa eti mazamadi, zamadi hii hutusaidia na mbolea ya bure bila kutumia pesa yoyote.",luy,sw,Marachi,translations Wina a yanza avandi voosi?, Ni nani anayependa watu wote?,luy,sw,Maragoli,translations A twulidze bwoni bwavo., Awaondolee dhambi zao,luy,sw,Maragoli,translations "Isipokuwa Aburamu alimwambia Sara kuwa, tazama mtumishi wako yuko kwa uwezo wako mfanye jinsi unavyotaka."," Ne kakhali Aburamu aboolela Sarai ali, lola nasiobi wowo ali mu bunyali bwowo mukhole nga wenya.",sw,luy,Bukusu,translations okhwituta, jump high,luy,en,Luwanga,dictionary Ndizi zilipandwa nyuma ya nyumba wala si mbele.," Amagomia gasimikwi na chaandangu, ha mugitsi mba.",sw,luy,Maragoli,translations Ing'ombe ni sindu sia maana khu bulamu bua omundu., Ng'ombe ni kitu cha maana kwa maisha ya mtu.,luy,sw,Marachi,translations Upendo ni kitu cha maana ulimwenguni huu., Obukheri ni shindu shia maana mshialo muno,sw,luy,Marachi,translations "Kucha nyama zao,"," Voosi ni vikaye,",sw,luy,Maragoli,translations okhupa iranda, plane ( But when the disciples saw it, they had indignation, saying, To what purpose is this waste?",luy,en,Luwanga,bible long pants, iloti,en,luy,Luwanga,dictionary "Yesu nababoolela ari, ""Khane inywe mwesi shimuli nobumanyilisi ta."," And he said, Are ye also even yet without understanding?",luy,en,Luwanga,bible okhwimira, guide; lead,luy,en,Luwanga,dictionary elukulu, up-country,luy,en,Luwanga,dictionary Lwayaali naaninanga Anakamuna yaahambitsa umusembe gwa Anakanani.," Jini (Anakanani) alipokuwa anapanda mti, Sungura (Anakamuna) akawasha mkia wa jinni (Anakanani)",luy,sw,Maragoli,translations obulalo," foot-bridge; light fence of reeds across a river, forming a series of fishtraps",luy,en,Luwanga,dictionary "Naye Mwana wa Nyasaye,"," Naye Mwana wa Mungu,",luy,sw,Maragoli,translations first fruits, omwashie,en,luy,Luwanga,dictionary esiduyu eso nisimbeya mbu omwalo kulia ni omukhongo ni ewe kukhu dong'a undekhele obusera.," naye sungura akamdanganya kuwa mto ule ni mkubwa, wewe baki unipikie uji.",luy,sw,Marachi,translations oweshiibirirwa," absent-minded, careless, forgetful person",luy,en,Luwanga,dictionary Kigira inze ya saala, Kwa sababu ananiombea,luy,sw,Maragoli,translations "The kingdom of heaven is likened unto a certain king, who made a marriage feast for his son,"," ""Obwami bwa Nyasaye buli burinanwa; Yaliho omuruchi undi owakasilia omusianiwe lisabo lieshiselelo.",en,luy,Luwanga,bible Watu walikuwa wanafariki kila wakati kama kuku., Avandu vafwithanga ithuri nende ingolobe nga thingoho.,sw,luy,Marachi,translations okhusoma, pick a quarrel,luy,en,Luwanga,dictionary oluyoka, voice; sound,luy,en,Luwanga,dictionary "And there came unto him Pharisees, and asked him, Is it lawful for a man to put away [his] wife? trying him."," Mana Abafarisayo nibamulondakhwo. Ne khulwa okhumuteema bamureeba bari, ""Lilako lifuchilila omusaatsa okhulekhana nomukhasiwe noho?""",en,luy,Luwanga,bible "Now this is come to pass, that it might be fulfilled which was spoken through the prophet, saying,", Ako kekholekha khulwa okhuusia akaboolwa nende omulakusi mbu:,en,luy,Luwanga,bible "and the field is the world; and the good seed, these are the sons of the kingdom; and the tares are the sons of the evil [one] ;", omukunda nikwo eshialo; imwo indayi niyo abandu abalayi abomubwami bwa Nyasaye; libanze nilio abandu abalondi aba Omumayanu oyo.,en,luy,Luwanga,bible """Chingoba chino choosi mu kholo eya Manase chaba chabotookhelelwa ne lisiisi lileeyi"," ""Miji hii yote iliyomo kwenye ukoo wa Manase ilizungukwa na ukuta mrefu.",luy,sw,Bukusu,translations Ala li duukidza., Atatimiza.,luy,sw,Maragoli,translations And he did not many mighty works there because of their unbelief.," Ne okhuba shibaali nobusuubili ta, shiyakholakhwo akamakana amanji ebweneyo tawe.",en,luy,Luwanga,bible "there, over there (see also eyi)", eyo,en,luy,Luwanga,dictionary Ometa lishere; kumala okhulia khokwaruma, Ometa the frog jumps about when it has eaten. (Activity is a sign of satisfaction.),luy,en,,proverbs Kudhibitisha ameshinda walirudi kucheza na aliyeshinda angeangushwa au aangushe kisha waondoke., Kumanyia uguteywi vingirizana kandi atuulwe naho naye atuule ma vavukana.,sw,luy,Maragoli,translations okhufuumula, beat heavily as with a club,luy,en,Luwanga,dictionary Malazi yake mbinguni, Bugono bwibwe mwigulu,sw,luy,Maragoli,translations okhubeera, forgive; pardon,luy,en,Luwanga,dictionary dark brown color, ifutubini,en,luy,Luwanga,dictionary jina langu ni misheli okwero., S:elira liangeni misheli okwero.,sw,luy,Marachi,translations Awaondolee dhambi zao, A twulidze bwoni bwavo.,sw,luy,Maragoli,translations PAKA ALINIDANGANYA., KIBUSI CHANGADA,sw,luy,Maragoli,translations "And when he was come into the temple, the chief priests and the elders of the people came unto him as he was teaching, and said, By what authority doest thou these things? and who gave thee this authority?"," Yesu nakalukha muhekalu; ne olwa yali niyechesinjia, abakhulundu babesaaliisi nende abakofu betsa khuye nibamureeba bari, ""Nibunyali shiina obwoli ninabwo okhukhola ebindu bino? Niwiina owakhuhelesia obunyali buno?""",en,luy,Luwanga,bible "Miji zao za kuta ni kubwa, kwa hayo watoto wenu wangali wachanga, ambao mlisema kuwa wataingia kwa mitego."," Chingoba chabwe che kamaasisicili chimbofu khwako, babaana benywe basiili batoro, nibo mwaloma muli balikwa mu mireko.",sw,luy,Bukusu,translations Umwana uyu amalanga uluhya lwaveye mu kandi agemela avana vandi vakutsa bei manaye atigala yengine, Mtoto huyu humaliza ukoo na pia husababisha vifo vya watoto wengine hadi abaki pekee yake,luy,sw,Maragoli,translations Huko akapata watu baradhuli kisha akaanza kutembea nao wakifanya unyang'anyi., Ebweeneyo anyoola babaandu be sipoli mala arakikha Khu keenda ne nabo ne bakhola bunuuli.,sw,luy,Bukusu,translations Akianza shughuli hizo mke huyo hafai kuwapo., Lwaasimula mukali uyu avuli kuva naaveeyeho.,sw,luy,Maragoli,translations "road, as distinct from a foot truck.", omuanda,en,luy,Luwanga,dictionary Lugembe luvega liisu., Wembe hunyoa nywele,luy,sw,Maragoli,translations "take in things that have been spread out to dry, e.g., clothes, grain", okhwanula,en,luy,Luwanga,dictionary LUKANO LWA KORONA, NGANO YA KORONA,luy,sw,Marachi,translations thread of cotton, oluusi,en,luy,Luwanga,dictionary Kwagani na senge- Liisa, Tumekutana na shangazi –Dudu manyoa,luy,sw,Maragoli,translations "16 Inze ndiranga kigira vindu yivi, imoni yange, imoni yange, yidoolanga amadzi."," Mimi ninalia kwa sababu ya mambo haya,jicho langu, jicho langu, linatitirika machozi.",luy,sw,Maragoli,translations wickedness; evil, obumayanu,en,luy,Luwanga,dictionary "Kitambo, watoto walikuwa wanavaa …………..", Kale avaana vivikaa mamooli,sw,luy,Maragoli,translations Nindirira vutswa olombe ma mbuguli - Umwivi, Nasubiri tu itengenezwe kisha nachukua -Mwizi,luy,sw,Maragoli,translations ifarasi, horse ( person who begs, coaxes, flatters for his own ends; cadger",luy,en,Luwanga,dictionary avalulu na vahooma., Wakali na wapole.,luy,sw,Maragoli,translations """Khandi Obwami bwa Nyasaye buli shinga olukhanda lwetsinyeni, olwasukunwwa munyanza mana nilutiila tsinyeni tsietsimbia tsiosi."," Again, the kingdom of heaven is like unto a net, that was cast into the sea, and gathered of every kind:",luy,en,Luwanga,bible A vagavo, Wa vagavo,luy,sw,Maragoli,translations "Ne olwa Yosefu yahulila mbu Arikelao niye ourukanga Ebuyahudi mushilenje shia Herode samwana, yaria okhutsiayo. Ne olunyuma lwomumalaika owa OMWAMI Nyasaye okhumuchetsiyia mwilooro, yamala natsia mumbali tsia Galilaya."," But when he heard that Archelaus was reigning over Judaea in the room of his father Herod, he was afraid to go thither; and being warned [of God] in a dream, he withdrew into the parts of Galilee,",luy,en,Luwanga,bible jirani yetu anaishi na mtoto asiye wake hivyo kila mara hupigana na jirani huyo sana., jirani wefwe yamenya nende mwana ulari waye mana yamenya nahuyananga nende jirani oyo sana.,sw,luy,Marachi,translations niye oyo aakhwa., Ndiye huyo akalipa mahari,luy,sw,Bukusu,translations Nyayake alilala hata bila kukula ugali., Kukhu nyene yaamua khukona kata bila khuria busuma.,sw,luy,Marachi,translations "Mumwesi kwakhasasaba okhurula olwa Elisabeti yali nahelile inda, Nyasaye yaruma omumalaika Gaburieli mwitookho lilangwa mbu, Nazareti, mulukongo lwa Galilaya."," Now in the sixth month the angel Gabriel was sent from God unto a city of Galilee, named Nazareth,",luy,en,Luwanga,bible Atafanya jinsi alivyofanyia Misri., Alakhola nga ne aakhola khu Bamisiri.,sw,luy,Bukusu,translations Mulamiicha kimisabibu mu mikuunda kienywe mala khunuulwa buli lwosi se alabao mukiliinde., Mtapanda misabibu kwa mashamba yenu kisha kunyang'anywa kila mara haitakuwepo muilinde.,luy,sw,Bukusu,translations Wasichana bikira wangu na wavulana wangu wametekwa., Avakana vagima vange na vayai vange va tsiye my lyadikidzwa.,sw,luy,Maragoli,translations thrift, obuneneri,en,luy,Luwanga,dictionary Lekha okhuyiya shinga namulekhwa khubalebe, Do not wander about like a widow.,luy,en,,proverbs "nibaboola bari, ""Omwami, khwitsulila mbu, omubeeyi oyo olwa yali nashili mwoyo yaboola ari, ‘Ndalalamusibwa olunyuma lwetsinyanga tsitaru/"," saying, Sir, we remember that that deceiver said while he was yet alive, After three days I rise again.",luy,en,Luwanga,bible "Utapitishwa kufikia kama mkiangamia, sababu shida na kutusiwa kwa uzima wako mkaogopa mungu."," Okhapisibwe khukhwola nga ne mubuna, sikila se sibi ne khukhwomwa mu bulamu bwowo mwaria Wele.",sw,luy,Bukusu,translations box, lisanduku,en,luy,Luwanga,dictionary "Mutungiri wetu,"," Aliyetulipia deni,",luy,sw,Maragoli,translations Hapo zamani za kale palikuwepo na simba., Kale muno yaliho Isimba.,sw,luy,Maragoli,translations be necessary for; be fitting for; deserve, okhukwanira,en,luy,Luwanga,dictionary okhusyula, uproot; dig up by the roots,luy,en,Luwanga,dictionary Mwanangu ana miguu lakini hawezi tembea -Meza, Mwana wange aveye ne virengevine na sianyala kogenda mba - Emesa,sw,luy,Maragoli,translations mke na mume walikuwa na nguo nzuri utadhani ni mheshimiwa wa kijiji., mukhasi nende musacha vari nende chinguvo chilayi opara mweshimiwa wo lukongo.,sw,luy,Marachi,translations loyoni, a bird; possibly applied particularly to edible birds. Also in forms liyoni and linyonyi,luy,en,Luwanga,dictionary Mundu mugeni yaali nagendaa kunzira nimisiigo., Kulikuwa na mgeni aliyekuwa safarini pamoja na mzigo wake.,luy,sw,Maragoli,translations "Naye nakalusia naboola ari, ""Buli eshiraache shia Papa womwikulu alaaraaka ta, shiakhasiulwe."," But he answered and said, Every plant which my heavenly Father planted not, shall be rooted up.",luy,en,Luwanga,bible Kukukumbusha ng'ombe anaweza kusimamishwa ama auzwe. Anaweza kusimamishwa kwa arusi. Ng'ombe ni kitu kizuri. Anaweza leta maziwa vizuri sana. Kila mtu aweze kulinda ng'ombe wake.," Khuitsurisia ing'ombe inyala khusinjibwa au ikusibwe. Inyala khusinjibwa mu arusi. Ing'ombe ni siindu silayi, inyala khurera mabeere malayi lukari. Buri mundu anyale khurinda ing'ombe yaye.",sw,luy,Marachi,translations Makhua kano kasinyisia liungu mno., Haya maneno yalisinya mwewe sana,luy,sw,Marachi,translations ABANDU NGA BAKOFU BALI BAKORORWE OKHULOMALOMA OLUSWAIRI NENDE OLUSUNGU., WATU KAMA WAZEE HAWAKUJUA KUZUNGUMZA KISWAHILI NA KIINGEREZA.,luy,sw,Marachi,translations sinew, likhanu,en,luy,Luwanga,dictionary sensible; careful and intelligent, -recherefu,en,luy,Luwanga,dictionary inyumba, house (see also inzu),luy,en,Luwanga,dictionary lwa kanyonyi katsa kalia liduma virenge vyahanda mu vulimbu, Wakati ndege alienda kula hindi miguu ilikwama kwenye ulimbo,luy,sw,Maragoli,translations okhwira, kill,luy,en,Luwanga,dictionary maweriweri, indistinctly (of seeing); catch a fleeting glimpse,luy,en,Luwanga,dictionary and he; and she, naye,en,luy,Luwanga,dictionary "Lundi wele akhola babaandu ba shekemu banyoola butinyu Khu mamayanu kabwe, nga Yotamu okhwa Gidioni ne abalaama."," tena mungu akafanya watu wa Shekemu kupata shida kwa maovu yao, kama vile Yothamu mwana wa Gidioni alivyowalaani.",luy,sw,Bukusu,translations What affects someone else is easy to talk about., Eshili khuwashio neshilayi shiokhubola,en,luy,,proverbs "become barren, of a woman and of the soil", okhukumbala,en,luy,Luwanga,dictionary "be very poor, needy, destitute", okhumanana,en,luy,Luwanga,dictionary Kila mmoja wenu ajenge kisha aishi ndani., Buli mulala alikho ombakhe mala mumenyemo.,sw,luy,Bukusu,translations Mukhonakaka abuundu oosi niio Wele amuaMsiharibu mahali popote mnakoishiA mala mulamenya mu muleembe., Msiharibu mahali popote mnakoishi ambako mmepewa na Mungu na mtaishi kwa amani.,luy,sw,Bukusu,translations Bayooti barumwa khukhwama Kadeshi Bareba Musa arobora bakhalaki., Wapepelezi walitumwa kutoka Kadeshi wakauliza Musa ateue waamuzi.,luy,sw,Bukusu,translations Uzanga imbili wange na kihanwa Ki?, Ni zawadi gani waja nayo mbele zangu?,luy,sw,Maragoli,translations and you, nawe,en,luy,Luwanga,dictionary "And when the disciples saw him walking on the sea, they were troubled, saying, It is a ghost; and they cried out for fear."," Ne olwa abeechi bamulola nachendanga khumaatsi, ikholo yabarumukha nibaboola bari, ""Shino neshishieno!"" Ne nibayula obutinyu khulwa oburi.",en,luy,Luwanga,bible "Kwiyaka emimera nende khukwisia tsinyumba, biekholanga mutsingongo tsibula emisala."," Kung'ooka kwa mimea na kuvunjwa kwa nyumba, hufanyika katika vijiji visivyokuwa na miti.",luy,sw,Marachi,translations Obulala niko amani (AMI 33) Unity is strength. 326. Obulalo bwalungwa aha omuchela kuli, A bridge is laid where there is a river.,luy,en,,proverbs okhusasana, agree together; agree with each other,luy,en,Luwanga,dictionary Litukuzwe jina langu, Vizominye lieta liange.,sw,luy,Maragoli,translations Yer yindi adeekere inyama., ….. ingine anapikia nyama.,luy,sw,Maragoli,translations "Ndipo Sara alimwambia Aburamu kuwa ubaya niliofanyiwa unafaa uwe kwako, nilikupa mtumishi wangu na tangu ajue kuwa ana mimba, amenidharau mimi."," Nio Sara aboolela Aburamu ali, bubi nibwo kholelwe bukhoya bwaaba khwiwe. Nakhua nasioobi wase, ne khukhwama nga ne amanyile ali ali nda andekelesie ese.",sw,luy,Bukusu,translations Khulano ndapara sio khukhola., Kwa hivyo nilifikiria cha kufanya.,luy,sw,Marachi,translations "Mana Yesu nalanga abomukanda, nabeechibe mbu betse khuye. Ne nababoolela ari, ""Omundu yesi owenya okhunondakhwo, okhuula yekane omwene, yetuushe omusalabakwe, mana yanondekhwo."," And he called unto him the multitude with his disciples, and said unto them, If any man would come after me, let him deny himself, and take up his cross, and follow me.",luy,en,Luwanga,bible "Nio Sara aboolela Aburamu ali, bubi nibwo kholelwe bukhoya bwaaba khwiwe. Nakhua nasioobi wase, ne khukhwama nga ne amanyile ali ali nda andekelesie ese."," Ndipo Sara alimwambia Aburamu kuwa ubaya niliofanyiwa unafaa uwe kwako, nilikupa mtumishi wangu na tangu ajue kuwa ana mimba, amenidharau mimi.",luy,sw,Bukusu,translations "Mundu nabukula amasingo nende khura khu biakhulia bia yaraka nikari amadimwa kanyala khurusia tsingore, kata kario riramwa riosi rinyolanga."," Mtu akichukua zamadi na aweke kwa chakula ambayo alipanda kama ni mahindi yanaweza kutoa mazao kubwa, hata hivyo ndizi pia hupata.",luy,sw,Marachi,translations Yali mulai buleka wosi yali yajama Were sana., Kwa upande wote alikuwa mzuri na pia alimpenda mungu sana.,luy,sw,Marachi,translations Handi vehalanga inalta ndala nende inusu., Tena walikuwa wanakaa mita moja na nusu.,luy,sw,Marachi,translations "Khandi emuboolela mbu, abanji bakharule ebukwe nende mumbo nibekhala halala nende Aburahamu, Isaka nende Yakobo, mubwami bwa Nyasaye."," And I say unto you, that many shall come from the east and the west, and shall sit down with Abraham, and Isaac, and Jacob, in the kingdom of heaven:",luy,en,Luwanga,bible Yesu anipendaye ndiye aliyekufa, Yesu u nyanza niye yafwa,sw,luy,Maragoli,translations Wait to be served by the brides., Linda obwitsa nabeya,en,luy,,proverbs "And Mary Magdalene was there, and the other Mary, sitting over against the sepulchre.", Mariamu Magadalene nende Mariamu undi baliho nibekhale nibahengane nende ing'ani. Abelihe baliinda hashilindwa,en,luy,Luwanga,bible "make the sound made by hens about to lay, not a cackle", okhushecherera,en,luy,Luwanga,dictionary "Buli khunyanga yelisabo lia Pasaka, Pilato yabalekhuulilanga omubohe mulala, owa benyanga mbu alekhuulwe."," Now at the feast he used to release unto them one prisoner, whom they asked of him.",luy,en,Luwanga,bible Huleta vita kati yetu, Liletanga uvulwani hagati witu.,sw,luy,Maragoli,translations "Tena kinyesi cha ng'ombe huitwa eti mazamadi, zamadi hii hutusaidia na mbolea ya bure bila kutumia pesa yoyote.", Khandi buchafu bwa ing'ombe kalangwangwa mbari masingO: Masingo kano karukhonyanga imbolera ya sikhaya bila khurumikhira matongolo kosikosi.,sw,luy,Marachi,translations sink, okhwiyinikha,en,luy,Luwanga,dictionary Avilananga ku inze, Kwa wale wanaonirudia,luy,sw,Maragoli,translations Enzoka nekinduki?, Nyoka ni nini?,luy,sw,Maragoli,translations tsinuni, simsim,luy,en,Luwanga,dictionary Vavakinga nivavengisia mnyumba. Mama lakini yali alomalomakho lakini baba siyalomalomakho kata kidogo. Jumatatu ndatsia msikuli nga kawaida nindakalukha mdala ndanyola bandu nivalira. Nderukha khulinga baba lakini sindamnyola da. Bandu vambolera mbu baba amalire khufwa. Ndari nende isauti ikhongo kata yakhasingisie avafu vakende., Waliwabeba wakawaingiza kwa nyumba. Lakini mama alikuwa bado na uwezo wa kuzungumza kidogo lakini baba hakukua na uwezo wa kuzungumza hata kidogo. Jumatatu nilienda shuleni kama kawaida niliporudi nyumbani nilipata watu wakilia. Nilikimbia kwenda kuangalia baba lakini sikumpata. Watu wakaniambia kwamba baba ashaaga dunia. Nilikua na sauti kubwa ambayo inaezaamsha maiti kutembea.,luy,sw,Marachi,translations Keti pale popote ulipo., Ikhala aria woswosi wori.,sw,luy,Marachi,translations Aaba ne amwiilakho lundi ali Omuisiraeli wasio namwe bulaba bumayaanu khu Wele Omunyali wa bioosi omenyile mu lukoba luno., Alikuwa akimrudia tena ni mwisiraeli mwenzako ama itakuwa maovu kwa mungu mweza wa vyote anayeishi kwa mji huu.,luy,sw,Bukusu,translations be very hot; be hot-tempered, okhululuma,en,luy,Luwanga,dictionary and great multitudes followed him; and he healed them there.," Emikanda emikhongo nichimuloondakhwo, naye nabahonia.",en,luy,Luwanga,bible Lola akaana kaavo kala, Ona kale katoto kao,luy,sw,Maragoli,translations "wild animal; also frequently used as a general term for animal, whether wild or domesticated", isolo,en,luy,Luwanga,dictionary wash one's whole body, okhwinaba,en,luy,Luwanga,dictionary "But if we shall say, From men; we fear the multitude; for all hold John as a prophet."," Ne nikhuboola mbu, 'Bwarula khumundu/ khuriire akabandu banyala okhukhola, shichila boosi basuubila mbu Yohana yali omulakusi """,en,luy,Luwanga,bible "arrest; take hold of firmly; seize, as an illness; catch; massage; rub", okhuhamba,en,luy,Luwanga,dictionary lichungu, rat,luy,en,Luwanga,dictionary Lidiku lirala yeenya kutsia ihale mumadaala kulola avalina veeve kuvavoolera vatuge mitugu., Siku moja akaamua kwenda vijiji vya mbali kuwatembelea rafikize ili kuwahimiz wafuge mifugo.,luy,sw,Maragoli,translations Ya Ii muderwa wewe;, Mwana wake wa pekee,luy,sw,Maragoli,translations "But he answered her not a word. And his disciples came and besought him, saying, Send her away; for she crieth after us."," Nebutswa Yesu shiyamukalusia likhuwa ta. Abeechibe nibetsa nibamusaaya bari, ""Museebule, okhuba alanjilisinjia nakhuloondakhwo! """,en,luy,Luwanga,bible Namang'ang'a gagenda sigaviri mukivanda., Mang'ang'a hutembea mtoni wawiliwawili,luy,sw,Maragoli,translations We will see each other, Khulalolana,en,luy,Tsotso,translations "nibamuboolela bari, ""Iwe Kristo! Khurumbulilekhwo mbu, oukhukhupile niwiina?"" Petero amwikaana Yesu akhandi khataru"," saying, Prophesy unto us, thou Christ: who is he that struck thee?",luy,en,Luwanga,bible "Ndio, mambo haya ni sawa.", Yee gaveeye malahi.,sw,luy,Maragoli,translations back of the neck, ikhono,en,luy,Luwanga,dictionary "Mwadza, mu hulire mwinye avandu vosi, mu lole liverera lyange."," Nawasihi msikie enyi watu wote, myatazame majonzi yangu.",luy,sw,Maragoli,translations "Olwa bali nibahenganga, likondolie liakalukhasibwa; obwenibwe nibwakha shinga eliuba, nebifwalobie nibing'inang'ina muno."," and he was transfigured before them; and his face did shine as the sun, and his garments became white as the light.",luy,en,Luwanga,bible Mwanamke anayeezeka nyumba alikooleka mara nyingi hufukuzwa," Uluswa umukali unini ku nyumba ukuvimba,akungangwa mulukali hayatsia",sw,luy,Maragoli,translations Kwa miezi tisa., Khulwe miosi tisa.,sw,luy,Marachi,translations "Ne olwa bah nibamalile okhumutseshelela bario, bamufwalula eshifwalo eshio, nibamufwala khandi tsingubotsie omwene, ne nibamuyila okhubambwa. Yesu abambwa khumusalaba"," And when they had mocked him, they took off from him the robe, and put on him his garments, and led him away to crucify him.",luy,en,Luwanga,bible yea and a sword shall pierce through thine own soul; that thoughts out of many hearts may be revealed.," khandi eshiokhubisula amabiso kamayililisio kabwe. Nawe wakhabe neshibeela eshikhongo mumwoyokwo eshiakhakhusaalisie shinga oufimiirwe nolukanga olumemu """,en,luy,Luwanga,bible I don't know what is troubling you," Engorwa, shikhunyasinjia neshi.",en,luy,Luwanga,translations KIMARACHI NI LUGHA YA NYUMBANI KWETU., OLUMARACHI NI LUGA LWEINGO WEFWE.,sw,luy,Marachi,translations tuelekeze wenzetu katuka nuru, Kumanyie vandi uvulavu,sw,luy,Maragoli,translations "Kho Abafarisayo nibareeba Yesu bari, ""Lola, khulwa shiina abeechibo bakholanga akomusilo khunyanga eya Isabato?"""," And the Pharisees said unto him, Behold, why do they on the sabbath day that which is not lawful?",luy,en,Luwanga,bible Ne kedonye che kituva, Ni kidogo kabisa,luy,sw,Maragoli,translations Lwa ku singira imbiri, Tusimamapo mbele,luy,sw,Maragoli,translations "Ne olunyuma lwetsinyanga tsindiiti, omukhasiwe Elisabeti yahela inda, mana khulwemiesi chirano nalarulakhwo elwanyi tawe. Yebisa butswa munzumwe ne naboola mumwoyokwe ari,"," And after these days Elisabeth his wife conceived; and she hid herself five months, saying,",luy,en,Luwanga,bible mkutano wa kanisa uliwekwa ntumbani mchana., mukutano kwe ikanisa kwetha mdala sidere.,sw,luy,Marachi,translations "Naye akaenda na watu wote wale watakao tizama, Sisera alikuwa amelala hapo pamoja naye kutoka Haroshethu alikuwa amefariki –na kigingi kilikuemo"," Naye ya tsia kuye;tsine angekivya,navandu vosi ava li henza,Sisera ya li na a goni ha zana halala naye, kutwula Haroshethu Iya na a kudzi, -nikivambo kya li mu",sw,luy,Maragoli,translations "that/those same one(s) (abatsana, akatsana, efiatsana, etc.)", -atsana,en,luy,Luwanga,dictionary "Khandi nabukula eshikombe shieidivai, ne olwa yali namalile okhukhupa orio, yahelesia abeechibe, mana boosi nibanywa."," And he took a cup, and when he had given thanks, he gave to them: and they all drank of it.",luy,en,Luwanga,bible Givisa ku mu tsisoma nigalolekanga ku navutswa amalavu ni gahevwa lyeta EMBEGO., Mbegu hii ilifichika katika baadhi ya maeneo ikawa inaonekana ila mahindi meupe ikapewa jina EMBEGU.,luy,sw,Maragoli,translations MWEZI ndio mwanamke ambaye hubeba mimba ama kama vile mwezi hupata ujauzito na kuzaa nyota., MWELI niye mundu mkali niye uhelitsa naho kuli mweli guhelitsa ma gwivula Tsing'ereng'ani.,sw,luy,Maragoli,translations "Nebutswa Yesu shiyamukalusia likhuwa ta. Abeechibe nibetsa nibamusaaya bari, ""Museebule, okhuba alanjilisinjia nakhuloondakhwo! """," But he answered her not a word. And his disciples came and besought him, saying, Send her away; for she crieth after us.",luy,en,Luwanga,bible "Then began he to upbraid the cities wherein most of his mighty works were done, because they repented not."," Abandu bomumatookho aka Yesu yakholamwo emilimochie chiamakana, shibayekalukhasia nibalekha obwonooni bwabwe ta. Mana Yesu nachaaka okhukondeshela abandu bomumatookho ako naboola ari,",en,luy,Luwanga,bible direct; aim; steer, okhuchoma,en,luy,Luwanga,dictionary Amakasi neisa viveeye kumesa, Makasi na saa ziko mezani,luy,sw,Maragoli,translations Ya boholola vahambe, Wafungwa hufanywa huru,luy,sw,Maragoli,translations Waweza ukaona nini gizani?, Unyala kololaki mukisundi?,sw,luy,Maragoli,translations "He trusteth on God; let him deliver him now, if he desireth him: for he said, I am the Son of God."," Yesikanga Nyasaye, naboola mbu, nomwana wa Nyasaye. Kho, lekha khulolekhwo Nyasaye naba namuhonia bulano!""",en,luy,Luwanga,bible Ilifanya Yesu Asulubiwe, Vwagira Yesu na Vambwa,sw,luy,Maragoli,translations "Kuna siku tulienda shule asubuhi na mapema na kwa ghafla, tuliona wanafuzi wa shule mbali mbali wakipita wakiwa wamebebwa kwenye pikipiki tukashindwa kujua ni nini kinaendelea!!"," Iriyo iyanga huachia msikuli ichuli sana nende mapema na nikhusiringi, khualola banabe sikuli ba aina nibabira khubipikipiki nikhushirwa khumanya sina sitsiriranga!!",sw,luy,Marachi,translations eshifuli," padlock ( Yesu namuboolela ari, ""Kalusia olukangalwo ahalubetsanga. Boosi abekhoonyelanga olukanga okhwira, baleerwa nolukanga.",en,luy,Luwanga,bible "Huu ugonjwa husambazwa kwa kutumia vifaa kama wembe, shindano na mtu aliye na huu ugonjwa kufanya, kufanya anasa na mtu aliyemgonjwa pia husambaza ugonjwa huo."," Bulwaye buno bulerwanga nende khuekhonyera bindu nga lumwo, ishindano nende mundu urinabwe khukhola buduakani nende bandu bari nabwo biosi bisambasia bulwaye obwo.",sw,luy,Marachi,translations Lakini mukuru yakhaya khubera mbu oyo ni msiani waye., Lakini mzee wa kijii alikataa kwa maana huyo alikuwa mtoto wake mvulana,luy,sw,Marachi,translations okhurera ameno, slip; slide; skid,luy,en,Luwanga,dictionary okhuungukha, move off; go ahead,luy,en,Luwanga,dictionary "Naye Yesu naloba naboolela omundu oyo ari, ""Tsia ingo khubandubo mana obaboolele aka Omwami akhukholeele nende shinga olwa akhubeeleele tsimbabasi """," And he suffered him not, but saith unto him, Go to thy house unto thy friends, and tell them how great things the Lord hath done for thee, and [how] he had mercy on thee.",luy,en,Luwanga,bible huastada imathi ;msomo kwa luswairi huvera hwali nende viha vididi huastada misomo kiviri eko nihumarire.," tulidurusu hisabati, somo la kiswahili; kwa sababu tulikuwa na muda mfupi tulidurusu tu masomo hayo mawili tukamaliza.",luy,sw,Marachi,translations "S. Ing'ombe ikhonyanga mundu bikha bia ishida, ukobwanga khusiro khukusibwa nende khunyola amang'ondo na amanya ngalwa yekhonya"," Ng'ombe humsaidia mtu wakati wa shida, hupelekwa sokoni na kuuzwa na kupata pesa na kujua jinsi ya kujisaidia.",luy,sw,Marachi,translations Uloli liguyaguyi lira, Umeona yule buibui?,luy,sw,Maragoli,translations Firewood begets ashes., Tsikhwi tsiibula likoshe,en,luy,,proverbs cause s.o. to go when he hadn't intended; uproot; pull out; pluck, okhukhunyula,en,luy,Luwanga,dictionary Ukipenda kulala utakuwa wa mwisho., Nokhera hukona msikulu olaba namba inyuma.,sw,luy,Marachi,translations Kali valina vange nivalila, Hata marafiki wangu wakilia,luy,sw,Maragoli,translations okhuchera, measure; weigh; advise,luy,en,Luwanga,dictionary Bino biosi bilangwa sinulu nomba binulu., Hizi zote zinaitwa kitoeo au vitoeo,luy,sw,Marachi,translations Kiduku ngo! ngo! ngo!, Fuko ngo!ngo! ngo!,luy,sw,Maragoli,translations Ikamwagika kwa kidevu., Gasunduka kukinanwa.,sw,luy,Maragoli,translations "Yesu yachaaka emilimochie nali nemiyika ahambi amakhumi kataru. Abandu bapaaranga mbu, nomwana wa Yosefu, omwana wa Heli."," And Jesus himself, when he began [to teach], was about thirty years of age, being the son (as was supposed) of Joseph, the [son] of Heli,",luy,en,Luwanga,bible """ kho ererwe obotookhelesie.", Wacha aletwe azunguke.,luy,sw,Bukusu,translations "Tsing'ining'ini natsio tsiakhakwe nitsirula mwikulu, ne obunyali bwomwikulu bwakhatechesibwe."," and the stars shall be falling from heaven, and the powers that are in the heavens shall be shaken.",luy,en,Luwanga,bible lichuma, week,luy,en,Luwanga,dictionary -khaya," empty; bare; without anything to accompany it, munzu nomukhaya kuru 'the house is absolutely empty', anywetsanga ichahi ikhaya 'he drinks tea without milk or sugar'",luy,en,Luwanga,dictionary couch grass, olumbuku,en,luy,Luwanga,dictionary "khusungwacha khu murongooro ali ne 11""Okhafwara engubo eyakholwa silaamo sia Wele."," kuning,inia kwa mti ukiwa hujafaa nguo ilifanywa laana ya mungu.",luy,sw,Bukusu,translations Bwana amemkanyaga binti bikira wa Yuda, Yahova u duvagi mukana mugima wa Yuda kuli va duvaganga mu kyokumina iwaini.,sw,luy,Maragoli,translations Ng'ombe tena anaweza toa nyama watu wakatumia kama mboga. Nyama ya ng'ombe inaweza uzwa ikaleta pesa., Ing'ombe khandi inyala khuinia inyama abaandu beekhonyera nga eriani. Inyama eya ing'ombe inyala yakusibua yarera tsisende.,sw,luy,Marachi,translations "If ye then, being evil, know how to give good gifts unto your children, how much more shall your Father who is in heaven give good things to them that ask him?"," Kho inywe kata nimuli abamayanu murio, mumanyile okhuhelesia abaana benywe ebindu ebilayi; kho toto mwene Senywe ouli mwikulu alahelesia abo abamusaba ebindu ebilayi muno!",en,luy,Luwanga,bible Nio Aburamu akona naye mala aesia, Ndipo aburamu akalala naye kisha akapata mimba.,luy,sw,Bukusu,translations resemble; look like; appear to be, okhufwana shinga,en,luy,Luwanga,dictionary Vahambe mu kivi, Wafungwa wa dhambi,luy,sw,Maragoli,translations Liuva nilitula litulila kuvigulu na niligwa naho niliyela mu inyanza., Jua likichomoza huanzia milimani na likitua hutua kwenye ziwa.,luy,sw,Maragoli,translations Kinachofanya niseme kuku hutupa vitu vingi ni kwa sababu kuku alipohapo anaweza akakupa mayai ambayo tunamegea ugali. Tena unaweza uza mayai hayo tena unaweza uza kuku mwenyewe tena ule kitoweo., Esikera niimbola mbari ingokho iruberesianga ebiindu bingi ni khubeera ingokho ngairi awo inyala khukhuberesia mabuyu aka khumekera obusuma. Khandi onyala khukusia amabuyu ako. Khandi onyala khukusia ingokho yene mana waria esiindu sinulu.,sw,luy,Marachi,translations disagreement, oburambani,en,luy,Luwanga,dictionary "Khukhoyile okhurunga, noho tawe? Yesu yali namanyile obwikaati bwabwe, ne nabareeba ari, ""Mundeemanga mbushiina? Mbelesiekhwo ling'ondo elala endolekhwo."""," Shall we give, or shall we not give? But he, knowing their hypocrisy, said unto them, Why make ye trial of me? bring me a denarius, that I may see it.",luy,en,Luwanga,bible "Ave Mwami wemirembe, ave Mundu wobulungi"," Njoo upesi, Bwana, Twakutamani sana",luy,sw,Maragoli,translations mumulyiango, on the veranda; near the doorway,luy,en,Luwanga,dictionary withdraw; extricate oneself; escape; pull out (from sheath or socket); unsheath, okhutsomola,en,luy,Luwanga,dictionary "Okhuba likokolo eliemuhelesia neliangu, ne khandi omusiko kwanje nomwangu """," For my yoke is easy, and my burden is light.",luy,en,Luwanga,bible amarunda, waves; storms,luy,en,Luwanga,dictionary "And they were offended in him. But Jesus said unto them, A prophet is not without honor, save in his own country, and in his own house."," Mana nibamuloba. Yesu nababoolela ari, ""Omulakusi shiabulanga oluyali ta, okhuyiniakhwo abomushialoshie nende abolwibulolwe beene, nibo abalamuhelesinjia oluyali tawe.""",en,luy,Luwanga,bible Nanivwaha wononyia?, Ni nani aliyeharibu?,luy,sw,Maragoli,translations Nyanya yake aliamua kumpeleka Siakhaya shuleni ili aendelee na masomo yake. Siakhaya akafanya mtihani wa darasa la nane akapita vizuri na akaitwa kwa shule kubwa. Nyanya yake Siakhaya pesa aliyonayo haimwezeshi Siakhaya kwenda shuleni., Kukhunyene yaamua huira Siakhaya musikuli yendelee nende masomo kaye. Siakhaya yakholere class eight handi sa yavirire vilayi yalaangwa mu sikuli sikhongo. Kukhunyene Siakhaya mapesa kari nako sikaera Siakhaya khutsia msikuli.,sw,luy,Marachi,translations Lisuuviridza lyosi ni lyange., Imani yote ni yangu,luy,sw,Maragoli,translations small drum which can be beaten as it is carried along; used mainly in dances, eshiribiti,en,luy,Luwanga,dictionary omusoti," one who practices obusoti, sexual intimacy between unmarried people",luy,en,Luwanga,dictionary okhutonya amakhuwa, gossip; tell about,luy,en,Luwanga,dictionary MUHULILE INZE YAHOVA," Sikizeni, sema Bwana",luy,sw,Maragoli,translations Waliopashwa tohara walitumia muda wao mwingi kuwinda fuko wala si panya.," Ni vahonanga vatumikira vwiyangu vunyingi kuhima no kwita tsimbeva kigira valitsanga tsimbeva. Majungu dave, kigira majungu galange kunu dave. Agene yaga gaatsira mutsimeeri.",sw,luy,Maragoli,translations "And they bring unto him one that was deaf, and had an impediment in his speech; and they beseech him to lay his hand upon him.", Abandu bandi bamureerera omundu owali niyekala amarwi khandi wolulimilwe nilwahanda. Nibamusaaya mbu amurekhwo emikhono.,en,luy,Luwanga,bible Khukhwama Khu banuuli., Kutoka kwa wanyang'anyi.,luy,sw,Bukusu,translations Vagira yesu navambwa x2, Walisababisha Yesu asulubiwe,luy,sw,Maragoli,translations ati mamangu aliniambia nikijikaza kwa mtihani atanipeleka kwenda kumtembelea nyanya., S: ati mama wange yambolela ati ninjiikasa mumalebo alangova hucha khukendela wa nyanya.,sw,luy,Marachi,translations Anuunaa, Ananyonya,luy,sw,Maragoli,translations Vitu vingi ambavyo tunatumia hutengenezwa kwa ngozi ya ng'ombe., Ebindu bingi ebia khuekhonyeranga khukasirianga eriseero ria ing'ombe.,sw,luy,Marachi,translations olusangula, ripe (of millet); amabere kali olusangula 'the millet is ripe',luy,en,Luwanga,dictionary Aba auuya acha aleeyi khukhwama Khu bakenayi babaandu be lisaaye lia Hobabu mukhwewe owa musa., Alikuwa amehamia kutoka kwa wakenayi watu wa uzao wa Hobabu mkwe wa Musa.,luy,sw,Bukusu,translations KATA NDOGO: BUTULA, S. IKAUNTI INDIDI: BUTULA,sw,luy,Marachi,translations "Now when morning was come, all the chief priests and the elders of the people took counsel against Jesus to put him to death:", Kho olwa bwashia mumabwibwi abesaaliisi abakhulundu boosi nende abakofu ba Abayahudi nibamuhaana mbu yerwe.,en,luy,Luwanga,bible libuyu, egg,luy,en,Luwanga,dictionary "malaika akamwambia kuwa, weka nyama na mkate kwa jiwe hili kisha uvimwagie supu."," malaika amubooleela ali, ra enyama ne kumukaati Khu lwanda Luno mala obichukhekho kumuunyu.",sw,luy,Bukusu,translations Reply : I'm fine, Endi omulamu,en,luy,Tsotso,translations Kifo alichotufia, Likudza ya ku kudzira,sw,luy,Maragoli,translations ifisi yarithingi nende sionya muno., fisi alikuwa na tamaa sana.,luy,sw,Marachi,translations "person who is naturally thin, not the result of illness; poor person", omunyerere,en,luy,Luwanga,dictionary Leo lea mara moja., Lero lera lulala,sw,luy,Maragoli,translations "Ndiposa Baraka ya sulu mke wa Lapidothi ndiye aliyeamua kutoka juu mlima wa Taboru,sababu Israeli wakati huo."," Kunangwa Baraka ya sulu mukali wa Lapidothu, niye ya kala-nguta kutulwa mu kigulu kya Taboru, gira Israeli inyinga yeyo.",sw,luy,Maragoli,translations okhusimikha emilimo, start work,luy,en,Luwanga,dictionary Mfanye jinsi mungu mweza wa vyote atakavyowaambia.," mukhola. net g""Wele Omunyali Owa Bioosi akhamubolele",sw,luy,Bukusu,translations "Arise and take the young child and his mother, and go into the land of Israel: for they are dead that sought the young child's life."," Namuboolela ari, ""Bukha, obukule omwana nende nyinamwana mukalushe mushialo shia Isiraeli, okhuba boosi abakhaabanga okhwira omwana bafwiile.""",en,luy,Luwanga,bible Mana fuesi basomi nikhurula mubikuli khwakalukha mudala., Pia sisi wanafunzi tulitoka shule tukarudi nyumbani.,luy,sw,Marachi,translations Ng'ombe hana kazi mingi ukishamfunga unampa mabingobingo kisha unaenda shuguli zako, Ing'ombe siiri nende ikasi isabi nomalakhumuboya oyieresia lusi nomala otsia huthishughuli tsiao.,sw,luy,Marachi,translations Na va mu lingira mu ingubo yomwana," Akalelewa, mguo za kitoto",luy,sw,Maragoli,translations olutende, marsh; bog,luy,en,Luwanga,dictionary Milima ina sababu kuu kabisa kwa watu wa dunia hiyo., Ivigulu viveye ne kivuni ekenene ligali kuvandu vekivala yikyo.,sw,luy,Maragoli,translations Bwana amekusudia kuuharibu Ukuta wa binti Sayuni., 8 Yahova u saaviye kwononnya lidigi lyomukana wa Zioni.,sw,luy,Maragoli,translations "And the Pharisees and the scribes ask him, Why walk not thy disciples according to the tradition of the elders, but eat their bread with defiled hands?"," Kho Abafarisayo nende abahandichi bamalako nibareeba Yesu bari, ""Nishiina eshichilanga abeechibo nilabamenya okhulondana nemilukha chiabakuuka befwe bakhuleshela nende okhuhesia akabakhwechesia ta, nebutswa baliitsanga ebiokhulia nibalasaabile amakhono kabwe tawe?""",en,luy,Luwanga,bible A - Ninga? -Ninga Zatsa, Ninga mtoto wa Zatsa,luy,sw,Maragoli,translations Nda lerha bunanuli, Nimeleta ukombozi,luy,sw,Maragoli,translations KIla mtu alete kipawa kwa Mungu., Buli mundu areere siianwa khu Wele.,sw,luy,Bukusu,translations Ing'ombe ni isolo ya mudala. Ing'ombe irukhonyanga khurima nende khunyola mabeere. Ing'ombe ibulao abandu bangi bakhanyakhane mubulamu buabu. Nori nende ing'ombe khasiwakhakosa amapesa. Musialo siefu sia Kenya abasatsa babukulanga tsing'ombe nibastia khukhua abakhasi. Abaana befu barunganga mubisomero khululana nende ing'ombe., Ng'ombe ni mnyama wa nyumbani. Ng'ombe hutusaidia kulima na kupata maziwa. Ng'ombe hangekuwepo watu wengi wangeangaika maishani mwao. Ukiwa na ng'ombe hauwezi kosa pesa. Katika nchi yetu ya Kenya wanaume walikuwa wanachukua ng'ombe na wanaenda kupeleka mahari kwa wake wao. Watoto wetu hulipa karo kutokana na ng'ombe.,luy,sw,Marachi,translations Tumfuate ili tupate uponyaji., Kumlonde konyole lihona. X2,sw,luy,Maragoli,translations Imani yoye ni Yangu, LISUUVIRA LYOSI NILYANGE,sw,luy,Maragoli,translations okhwibalira obwikhalo, welcome,luy,en,Luwanga,dictionary Ambayo wamesema ni ya kweli., 'Niko balomile kali ng'ali.,sw,luy,Bukusu,translations lisimba, wild cat,luy,en,Luwanga,dictionary Anamsadidia mamake kupanda mbegu shambani., Akoonyanga mama kutaaga vugutsa mumulimi.,sw,luy,Maragoli,translations And in his name shall the Gentiles hope.," Abamahanga boosi bakhabe nobunaayi muye."" Yesu nende Belizebuli",en,luy,Luwanga,bible Tulinawa mara kadhaa lakini ulishindikana., Khwasaba kusaba lakini bwahaya.,sw,luy,Marachi,translations "Kho nibakalusia Yesu bari, ""Shikhumanyile tawe."" Naye nababoolela ari, ''Kata siesi shiemuboolela mbu nibunyali shiina bwekholelanga ebindu bino ta. Oluchelo lwa basiani babili"," And they answered Jesus, and said, We know not. He also said unto them, Neither tell I you by what authority I do these things.",luy,en,Luwanga,bible Ye Yuda ne Benjamini., Ya Yuda na Benjamini,luy,sw,Bukusu,translations "complain; grumble; growl, as an animal", okhubuulula,en,luy,Luwanga,dictionary Jibu maswali yafuatayo:, Tivula mateeva yaga:,sw,luy,Maragoli,translations "Yesu u nyanza, u manyire,"," Yesu anipenda, najua,",luy,sw,Maragoli,translations "Lilienyekha wandaayo nafwiile ""Okhatiimia bung'ali bwe bumayaanu bwa wandaayo.", Linalostahili nduguyo akiwa amefariki usikimbize ukweli wa uovu wa nduguyo.,luy,sw,Bukusu,translations kuhu ng'ine namkalusia mbu bunyilile., nyanya yake alimjibu kuwa umepoa.,luy,sw,Marachi,translations "Emuboolela toto mbu, omundu yesi ouhaana amaatsi amanyifu kokhunywa khumutiiti khubalondi banje bano shichila mbu nomulondi wanje, shialachweya okhunyoola omurungokwe tawe."""," And whosoever shall give to drink unto one of these little ones a cup of cold water only, in the name of a disciple, verily I say unto you he shall in no wise lose his reward.",luy,en,Luwanga,bible Vitabu hivi vilichanganywa na vitabu vya Protokanoni vilivyotangulia kuandikwa katika Kiebrania.," Biatubaanisibwa busa ne bitabu bia Purotokanoni bibianyoa khuandikwa mu Lueburania,",sw,luy,Bukusu,translations sausage-tree, omurabe,en,luy,Luwanga,dictionary Vulwani vwa ndalwana mulilova., Vita nilivyovipiga duniani,luy,sw,Maragoli,translations "Mana nibamureerera, naye nabareeba ari, ""Obukondo buno, nende akahandikwakhwo kano nebiawina?"" Nibamukalusia bari, ""Nebia omuruchi wa Roma."""," And they brought it. And he saith unto them, Whose is this image and superscription? And they said unto him, Caesar's.",luy,en,Luwanga,bible your mother, nyinenywe,en,luy,Luwanga,dictionary okhuswaka, pound in a morter,luy,en,Luwanga,dictionary "for this is my blood of the covenant, which is poured out for many unto remission of sins."," Kano namabanga kanje, akokhutinyisia indakano ya Nyasaye yakhola nende abandube, akasundukha kho mbu abandu abanji baleshelwe obwonooni.",en,luy,Luwanga,bible MWEZI, OMWELI,sw,luy,Maragoli,translations okhwasama, open (the mouth); gape; yawn,luy,en,Luwanga,dictionary oryo, thank you,luy,en,Luwanga,dictionary "And when the disciples heard it, they were astonished exceedingly, saying, Who then can be saved?"," Ne olwa abeechi bahulila amakhuwa ako, bahuka muno. Ne nibamureeba bari, ""Kho niwiina ounyala okhuhonibwa?""",en,luy,Luwanga,bible "Nibareeba Yesu bari, ""Shichila shiina abahandichi bamalako baboolanga mbu okhuula omulakusi Eliya aranjilile okhwitsa?"""," And they asked him, saying, [How is it] that the scribes say that Elijah must first come?",luy,en,Luwanga,bible go very quickly; swoop; dash past; go in and out of the house repeatedly; pass quickly out of sight, okhwiyosia,en,luy,Luwanga,dictionary Mwanafunzi mtukutu anacheka kidevu cha mzee., Musomi mudamanu asekaa musakulu kederu.,sw,luy,Maragoli,translations Khare khwarithingi nende mhana mlala ulangwa mbu siakhaya. Mhana uno yarithingi mhana wajama husoma. Lakini yarithingi nende ishida ishida ndala khlwohuvera vevusi vaye vafwa mu ajali nano adong'anga sa yenyene., Zamani kulikuwa na msichana mmoja jina lake Siakhaya. Msichana huyu alikuwa msichana aliyependa kusoma. Lakini alikuwa na shida moja kwa sababu wazazi wake waliaga dunia kwa ajali akabaki pekee yake.,luy,sw,Marachi,translations """Babaandu babili baaba ne bapaana mala omukhasi owa mulala aloleleele ne balikho bapana.", Watu wawili walikuwa wakipigana wakati mke wa mmoja akiangalia wakipigana.,luy,sw,Bukusu,translations "Nebutswa inywe mwechesinjia muri, ‘Omundu naba naboolela samwana noho nyinamwana mbu, inganga yamwakhanyoolilekhwo okhurula khwisie ni Koribani Eshisina mbu, eshihaanwa khu Nyasaye/"," but ye say, If a man shall say to his father or his mother, That wherewith thou mightest have been profited by me is Corban, that is to say, Given [to God] ;",luy,en,Luwanga,bible Naomba unitengeneze kwa yote;, Nyenya u nombe mugoosi;,sw,luy,Maragoli,translations Waziri wa afya alisema tutumie barakoa kufunika mdomo na mapua na pia tutumie kidudufishaji., Omuhongo wa afya yamala navola mbu kwehonyere tsibarakoa hufuniha omunwa nende amolu handi kwehonyere thisanitaiza.,sw,luy,Marachi,translations Kwa hivyo inatakikana kila mtu apande miti katika kijiji., Khalano bienyekha bulimundu arake emisala mulukongo.,sw,luy,Marachi,translations "Naye amlanga na athia, msiani yaborera mukuru mbu amlehe nende maisha kaye akhole vyakhola."," Akamwita yule kijana akaja, kijana akawambia yule mzee wa kijiji amwache yeye na maisha yake afanye anayoyafanya",luy,sw,Marachi,translations "And the tempter came and said unto him, If thou art the Son of God, command that these stones become bread."," Kho Setani niyetsa khuye namuboolela ari, ""Noba noli Omwana wa Nyasaye, laka amachina kano mbu kekhole emikaate",en,luy,Luwanga,bible Tsinjugu, Njugu,luy,sw,Marachi,translations "sacrifice; charm to bring illness or bad fortune (see also omusambwa, omumali)", omusango,en,luy,Luwanga,dictionary Tena waisraeli wakafanyia mungu mweza wa vyote maovu kwa kuaabudu wafalme wa waasitoreti., Lundi Baisiraeli bakholela wele omunyali owa bioosi kamamayaanu khulwe khukhwesaaya Babaami ne baasitoreti.,sw,luy,Bukusu,translations pot in which to make obusuma, ikhafuka,en,luy,Luwanga,dictionary Khubwaa dodo tsing'ombe tsibulanga khalala khu mwika., Kwa ukweli ng'ombe hujifungua mara moja kwa mwaka,luy,sw,Marachi,translations hear; listen; understand; feel; perceive with the senses; obey, okhuulira,en,luy,Luwanga,dictionary "Nio Melikisedeki amubiita chikhabi ne aloma ali, Aburamu abiitwe chikhabi ne wele owe angaaki lukali owaumba likuulu ne liloba."," Hapo Melikisedeki alimubariki Baraka Aburamu akisema kuwa, Aburamu abarikiwe Baraka na mungu wa juu san aliyeumba mbingu na dunia.",luy,sw,Bukusu,translations okurya, be afraid; fear; honor; respect,luy,en,Luwanga,dictionary "Ne olwa yaboolelwa nende omwimilisi wabelihe oyo mbu, Yesu amalile okhufwa, yafuchilila okhuhelesia Yosefu omubili kwa Yesu."," And when he learned it of the centurion, he granted the corpse to Joseph.",luy,en,Luwanga,bible "Biatubaanisibwa busa ne bitabu bia Purotokanoni bibianyoa khuandikwa mu Lueburania,", Vitabu hivi vilichanganywa na vitabu vya Protokanoni vilivyotangulia kuandikwa katika Kiebrania.,luy,sw,Bukusu,translations sisal plants (see also amakonge), makonge,en,luy,Luwanga,dictionary "Naye Lawi nasinjila nalekha ebindu biosi, ne namulondakhwo."," And he forsook all, and rose up and followed him.",luy,en,Luwanga,bible Kukata shoka mbele ya nyumba yako ukiongea na kugombana, 40. Kotema imbatsi muchamugitsi chinyumba yoyo nomoloma nolembana. i,sw,luy,Maragoli,translations "Lisuuviridza lyosi ni Iyange,", Imani yote ni yangu,luy,sw,Maragoli,translations isula, chapter ( Vatuli muvandu vaveye avakuzu,sw,luy,Maragoli,translations Kandi munyanza gaveye vutswa malala mele kuli ago kuvigulu., Hata baharini ni vivyo hivyo jinsi ilivyo na mlima.,luy,sw,Maragoli,translations okhubita," spit out, particularly water, but not saliva",luy,en,Luwanga,dictionary "and had suffered many things of many physicians, and had spent all that she had, and was nothing bettered, but rather grew worse,"," Kata yali yasilikhwa nabasilishi abanji habula shiyahonanga ta, nebutswa yali natsiilililanga butswa okhuba obubi.",en,luy,Luwanga,bible "Katika boma wakati mwingine ungepata mti bora wa makindu, uliopandwa mbele ya nyumba, na mti wa kivuli pia ulikuwa mzuri."," Mmugitsi Niganyalika wanyoola ilikindu nililahi ligali, ukusimika ha mugitsi, ma kandi ikinavodotwi nikilahi ligali hango.",sw,luy,Maragoli,translations pl. form of the parting salutation olindwekho 'may you be kept a bit', mulindwekho,en,luy,Luwanga,dictionary Kambi ya wamidiani ilikuwa kea bonde kaskazini karibu na mlima wa More., Ekambi eye Bamidiani yaba mu litooma ebunaswa siimbi ne lukulu lwa More.,sw,luy,Bukusu,translations Hatuhangaiki na kununua mbolea dukani, Sikhusandanga nende khukula imboleya muduka.,sw,luy,Marachi,translations "cause to be lost, i.e., to lose; eshitabo shyanje shikorire 'my book is lost', shingorirekhwo 'it is lost to me'; lose financially (as in trade); engosiye tsisilingi tsinyinji muluchina 'I have lost a lot of money in the mill; deceive; lead astray", okhukosia,en,luy,Luwanga,dictionary sikuli siefwe siri nende ijikoni., shule yetu ina jikoni.,luy,sw,Marachi,translations Ndege jameni, Magungu vayayi,sw,luy,Maragoli,translations Omenyanga yena?, Where do you live?,luy,en,Luwanga,translations okhubinda," sigh; moan; groan; usually implies groaning under the weight of a heavy burden, lit. or figuratively",luy,en,Luwanga,dictionary "Yefuta elamo kamakhuwa ke endakaano koosi Ebweeni wa wele omunyali owa bioosi, e misipa."," Yeftha akarudia maneno ya agano yote mbele ya mungu mweza wa vyote, misipa.",luy,sw,Bukusu,translations Emisala kikhonyanga kuberesania imbolera khuriloba khulwaamasafu nikakwaasi nikabolera khwiloba., Miti husaidia kupeana mbolea kwa udongo kwa vile matawi yanapo anguka kwa udongo nakuoza.,luy,sw,Marachi,translations "ng'ombe Ng'ombe ni mzuri sana, ukimfuga ng'onbe hauwezi ukaenda kula kwa jirani. Kila mtu afuge wake."," Ing'ombe niindai lukari, nooruka ing'ombe khasiwakhatsia khuria owa Jirani tawe. Buri mmbu aruke ing'ombe yaye.",sw,luy,Marachi,translations "Janga la korona lilitea watu gharama kama vile kufungiwa kanisa, kutembea sehemu zingine za dunia pia shule na soko zilifungwa"," Etsikukurhe tsia korona tsiaghamira bandu khufungira ba khulama, khukenda thimbeka tsindi tsiasialo nende kata bikuli nende biro biosi biafungwa.",sw,luy,Marachi,translations "Na wakati jua lilizama kisha kukawa giza ,moto wenye moshi ulipaa na mwangaza ukimbiao vikapita katikati ya vipande vya mizoga hio."," Ne nga enyanga yakwa mala bwatiimba, kumulilo kwe lilisi kwaburukha, ne enjaso etirira biabira akari we bitonyi bie embosio ebio.",sw,luy,Bukusu,translations Baada ya kujisikia kuwa mlitoka misiri., enyuma eulila ali ne mwama e Misiri.,sw,luy,Bukusu,translations "Mana Yesu nababoolela ari, ""Isabato yarebwaho khulwa omundu, shiali omundu owarebwaho khulwa Isabato tawe."," And he said unto them, The sabbath was made for man, and not man for the sabbath:",luy,en,Luwanga,bible "unaweza mchinja ukiwa na wageni, wageni kama hauna pesa ya kununua mboga ama ukiwa na matanga unaweza chunjana unatengenezea wageni wako chakula. Ng'ombe ni muhimu kwa maisha ya mtu.", Ing'ombe onyala khuisinja nikari mbari ori nende abakeni ni obula amapesa aka khukula eriani ama noori nende amasika onyala waisinja nookarisiria abakeni bao ebiakhuria. Ing'ombe ni indayi khubulamu bua abaandu.,sw,luy,Marachi,translations Kandi Nyasaye yasuvila umundu wa yalomba UMUSATSA no MUKALI vakilindi., Vilevile mungu alithani mtu aliyemuumba MKE NA MUME waingoje,luy,sw,Maragoli,translations Khukhoyere khukholeamani kokhulinda emisala., Tunafaa tutie bidii tuitunze miti.,luy,sw,Marachi,translations speak; say, okhuboola,en,luy,Luwanga,dictionary "war ship; battleship (< ""man of war"")", manwari,en,luy,Luwanga,dictionary "Mana Zakaria nareeba omumalaika oyo ari, ""Nishiina eshilachila emanye mbu amakhuwa ako nakobwatoto? Okhuba isie endi omukofu, ne khandi omukhasi wanje nomushiele muno."""," And Zacharias said unto the angel, Whereby shall I know this? for I am an old man, and my wife well stricken in years.",luy,en,Luwanga,bible Ni kwa wale wanaonyenyekea, Tsiveye kuyavo avegehizu.,sw,luy,Maragoli,translations Daudi maguta., Daudi na mafuta.,luy,sw,Maragoli,translations Inzuha yahaira khumurwe hadi yatsomola moya osikhwikosi. Lakini ikhabi indayi rikhanga rietha riathomola murwe nilirula thimbiro. Mana khurula awo vwista bya rikhanga nende inzukha buabwa kabisa., Nyoka alikatalia kwenye kichwa hadi akamtoa kanga manyoa. Lakini kwa bahati nzuri kanga alifaulu kujinasua na akatoka mbio. Na kutokea hapo urafiki wa kanga na nyoka ukaisha kabisa.,luy,sw,Marachi,translations """Kigiraki kalunu wenyanga umwana akuheku chokulia chiche?"""," ""Kwa nini sasa unataka mototo akugawie chakula chake?""",luy,sw,Maragoli,translations okhwenda, fetch; go and bring,luy,en,Luwanga,dictionary Inzuki irasi enzogu., Nyuki hurusha ndovu mshale.,luy,sw,Maragoli,translations obwakhanyu, vulva,luy,en,Luwanga,dictionary "Ku Yesu, Omwami, ku lidiku yiri,"," O Yeu Mwokozi, twaja kwako leo",luy,sw,Maragoli,translations Bakhalaki balaloleelesia tawe?, Waamuzi hawakuchunguza?,luy,sw,Bukusu,translations eshituru, club,luy,en,Luwanga,dictionary "And after them all, the woman died."," 01unyuma, omukhasi oyo namala yesi nafwa.",en,luy,Luwanga,bible Alikuwa akiwasaidia kisha akawaokoa kutoka na hao kisha wakaabudu miungu wa maadui wao kwa Balamu wa msimamizi huyo wote., Amuyetanga mala abaonia khukhwama ne nabo mala basaaya bawele Khu basiku babwe mu bulamu bwo omwimeelesi oyo bwoosi.,sw,luy,Bukusu,translations Mutamenya kuli vandu vuvusira, msiish kama wasiojua,luy,sw,Maragoli,translations "insomuch that the multitude wondered, when they saw the dumb speaking, the maimed whole, and lame walking, and the blind seeing: and they glorified the God of Israel."," Kho abemikanda bachenya olwa balola abalanyala okhuboola ta, nibaboola, abalema nibahona, abafwokoya nibachenda, nabo ababofu nibalola; ne nibamwitsoomia Nyasaye wa Isiraeli. Yesu aliisia abasaatsa ebikhumila bine",en,luy,Luwanga,bible Ugonjwa wa korona uliingia kwa dunia yetu mnamo tarehe kumi na tatu mwezi wa Desemba mwaka wa elfu mbili kumi na tisa., Obulwaye bwa Korona buwenjira musialo Sefu sia konga taree 13-3-2019.,sw,luy,Marachi,translations The intruder ousted the owner of the cave., Eshinjirira shianula eshiene khombe,en,luy,,proverbs my aunt, nyakhusenje wanje,en,luy,Luwanga,dictionary A child who travels surpasses his mother's wisdom., Mwana uchenda ashila nyina amachesi,en,luy,,proverbs "Ing'ombe khandi irukhonyanga khu biidu nga khurima. Khandi tsing'ombe tsireranga ebiindu nga amabeere. Ing'ombe khandi yoosi khuirusie ebindu bino yiinyikhana irisibue ebiindu nga bunyasi, lusi nende amatsi."," Ng'ombe tena hutusaidia kwa vitu kama kulima. Tena ng'ombe huleta vitu kama maziwa . ng'ombe pia kabla atoe vitu hivi anastahili alishwe vitu kama nyasi, mabingobingo na maji.",luy,sw,Marachi,translations show; display, okhumanyia,en,luy,Luwanga,dictionary Sindakhevirire mpaka nyanga lwa ndakhafwire., Siwezi sahau hadi siku nitakapoaga dunia.,luy,sw,Marachi,translations nest, eshitsu,en,luy,Luwanga,dictionary okhucherera," return home, or to the point from which one started; advise someone",luy,en,Luwanga,dictionary Henza ku mweli., Tazama mwezi.,luy,sw,Maragoli,translations part full, kayinjikhane,en,luy,Luwanga,dictionary Wavulana walioafikiwa kucheza mchezo huu walienda kuucheza kwa jamii nyingine ilhali wale wa jamii tofauti wangekuja pia kupigana kwingine., Avayai averolanga vadukani kulwana na vayai volosoma lundi vatsitsanga kutuumba na volosoma lundi vaatsa kutuumba.,sw,luy,Maragoli,translations Akapatia makabila ya Rubeni na yale muliyomufanyia Sihoni mtawala wa ngome ya Waamori aliyeishi kule Heshiboni., Naelesia chikholo cha Rubeni ne niko mwakholela Sihoni omwami owe lukoba lwa Baamori owamenyanga mu Heshiboni.,sw,luy,Bukusu,translations lina?, when?,luy,en,Luwanga,dictionary "depression in floor, or low stand, for supporting a pot", eshichibi,en,luy,Luwanga,dictionary okhuratsukha, run quickly,luy,en,Luwanga,dictionary NDEGE, LIDUDU,sw,luy,Maragoli,translations Mwami Yesu kandi naye naveye mulilova yanigila mukigulu ukutsia kusaala ku Baba wewe Yahova ku anyole uvunyali vwokokola imiyinzi jije jokukola ivilolekitsu vinene mu lilova., Yesu naye pia akiwa duniani alikuwa akipanda juu ya mlima kwenda kuomba Baba yake Jehova ndiposa apate uwezo wa kufanya shughuli zake za miujiza.,luy,sw,Maragoli,translations "Dhambi zilituharibu, zimekuwa zikitusinya, zimekuwa zikitusinya."," Nobwoni bwa kwononya, Bwa kusinyanga kase, Bwa kusinyanga kase.",sw,luy,Maragoli,translations Oranjilira obumanani okhuyomba okhuranjilisia obuyinda (DWA196). It is better to begin with poverty rather than riches. 476. Oranjilila weya eyiyo khowaleka eyowashio, First sweep your own house before you despise someone else's.,luy,en,,proverbs okhukhalikha," break, omukoye kukhalishe 'the rope broke'",luy,en,Luwanga,dictionary marry (of a girl), okhutesherana,en,luy,Luwanga,dictionary itaywa, rooster; cock,luy,en,Luwanga,dictionary Ekambi yenywe ekhoya ebe endakatifu., Kambi yenu inastahili iwe takatifu.,luy,sw,Bukusu,translations get out of the way; get out of the light; remove something that had been interposed, okhushingula,en,luy,Luwanga,dictionary "Kwa sababu ya upendo mkuu wa Bwana, hatuangamii, kwa kuwa huruma zake hazikomi kamwe."," 22 Ga veye KU tsimbavasi tsya Yahova tsi kiranga Ni KU vula kuheridzwa, kigira tsimbavasi tsitsye si tsi gehanga mba.",sw,luy,Maragoli,translations "Mana Yesu naboolela omusesia oyo ari, ""Tsia ingowo, ne kalekholekha shinga lwosuubiile "" Ne omukhalabaniwe nahona khushise shieneshio. Yesu yahonia abandu abanji"," And Jesus said unto the centurion, Go thy way; as thou hast believed, [so] be it done unto thee. And the servant was healed in that hour.",luy,en,Luwanga,bible "Omunyali Owa Bioosi amboolela ese ali,"," Mweza wa vyote akaniambia mimi kuwa,",luy,sw,Bukusu,translations Esie nga mwana khubolera mbari wikhale mdala sola kendakenda dawe., Mimi kama mtoto nakwambia kuwa ukae nyumbani usitembee.,luy,sw,Marachi,translations What is unavailable cannot destroy a relationship., Eshiumaho shishiira olwikho,en,luy,,proverbs ikalamu yobwino, pen,luy,en,Luwanga,dictionary okhuswamira," menstruate (see also okhutaya omwesi, okhwitukha isyongo)",luy,en,Luwanga,dictionary ndaathia mujikoni ni thafia muliro hudeha ichai ili hunywe., nilienda jikoni nikawasha moto kupika chai ili ninywe.,luy,sw,Marachi,translations inyumba yefu ni ihongo lakini vandu vechula vandi vaadong'a vehala ruanyi we inyumba., nyumba yetu ni kubwa lakini watu walijaa wengine wakabaki na kukaa nje.,luy,sw,Marachi,translations Omunyali Owa Bioosi., Mweza wa vyote.,luy,sw,Bukusu,translations ngasiamala hulia thinjugu nisiikha siebakha ridoi nisikalukha mudala., alipomaliza kula njugu alishuka akajipaka matope akarudi nyumbani.,luy,sw,Marachi,translations Alifanya nyinyi atawatawanisha msikie sauti zake kutoka kwa watu wa zingine mbinguni., Aakhola enywe alamusalanisia muulile kumumilo kwewe khukhwama mu baandu Be chikholo chichiindi mwikulu.,sw,luy,Bukusu,translations "For Herod had laid hold on John, and bound him, and put him in prison for the sake of Herodias, his brother Philip's wife."," Herode niye owali niyatiila Yohana, nende okhumura mumbohe khulwa amakhuwa ka Herodia, omukhasi wa Filipo, owali omusiani wabwe Herode.",en,luy,Luwanga,bible Kho naruma omundu mumbohe okhukhalaka omurwe kwa Yohana., and he sent and beheaded John in the prison.,luy,en,Luwanga,bible "And many women were there beholding from afar, who had followed Jesus from Galilee, ministering unto him:"," Khandi baliho abakhasi abanji abali nibasinjiile ehale nibahenganga, ne nibo abali nibalondanenje nende Yesu okhurula Galilaya nibamukhalabanila.",en,luy,Luwanga,bible set eyes on, okhurulirakhwo tsimoni,en,luy,Luwanga,dictionary "fretful, ailing person", omukushiriru,en,luy,Luwanga,dictionary "Kando nende awo, yari mukhongo wa madala kari awo kosi."," Kanda na hayo, alikuwa kiongozi wa maboma yaliyokuwa hapo yote.",luy,sw,Marachi,translations "ten , e.g., amakhumi kabiri 'twenty'", amakhumi,en,luy,Luwanga,dictionary Nina wimbo moyoni wmangu," Mbeye no lwimbu mwoyo gwange,",sw,luy,Maragoli,translations omwene inzu, wife; lit. owner of the house,luy,en,Luwanga,dictionary "Mama umkeere wa Amwavo baba wowo umulanganga mama, Mwisukulu Amwavo guga wovo ive umulanganga kandi guga naye akulanga mwisukulu."," Mama wa Ndugu ya baba yako anaitwa mama, Mjukuu Ndugu ya babu yako unamuita pia babu naye anakuita mjukuu",luy,sw,Maragoli,translations Atatimiza., Ala li duukidza.,sw,luy,Maragoli,translations "lime, lemon", indimu,en,luy,Luwanga,dictionary Kho nibachaaka okhusaaya Yesu mbu arule mulukongo lwabwe atsie., And they began to beseech him to depart from their borders.,luy,en,Luwanga,bible Nyee mwimba aveve mwidzominye Yesu, Mungu wa waunguMwanga wa mianga,luy,sw,Maragoli,translations -amberi," first; leading (amberi, imberi)",luy,en,Luwanga,dictionary Nyinyi mtakopesha na udongo wenu utakauka ishikane kama chuma, Enywe mulekopia ne kamaloba kenywe kaloma kaandala nga sichuuma.,sw,luy,Bukusu,translations Vakonyere sa mapesa na yaathia mu skuli siri nende skuli fisi yaa asi. Siakhaya yorere sa mu fomu 2 handi kuhunyene yafwa. Lano avula khumukhonya na ni nyasaye yeng'ene. Siakhaya yaririre lakini avula ounyala khumuhonya da., Walitafuta pesa akaenda shule ya upili iliyo na karo ya chini. Siakhaya amefika kidato cha pili nyanya yake pia akaaga dunia. Sasa amebaki bila yeyote wa kumsaidia ila mwenyezi mungu pekee. Siakhaya Amelia akitaka usaidizi lakini hakuna aliye tayari kumsaidia.,luy,sw,Marachi,translations Nyasaye, Mungu,luy,sw,Maragoli,translations "Khandi mwakhayilwe imbeli wabami, abaruchi nende abamahanga khulwanje, mbu mubayaalile Amakhuwa Amalayi."," yea and before governors and kings shall ye be brought for my sake, for a testimony to them and to the Gentiles.",luy,en,Luwanga,bible Othire mulikanisa?, Have you gone to church?,luy,en,Luwanga,translations "Balimu befwe baholanga mani mbwe hube namba ndala, balimu bari nende mani ka huekesia baana. Abana bosi baholanga mani mbu babe namba ndala."," Walimu wetu hutia bidii ili tuwe nafasi ya kwanza, walimu wako na bidi ya kufunza. Wanafunzi wote pia walikuwa wanatia bidi wakuwe katika nafasi",luy,sw,Marachi,translations How are you feeling ?, Ouliriranga endiena?,en,luy,Tsotso,translations Mama adekaa makaaya, Mama anapika maduma vugila maganda.,luy,sw,Maragoli,translations Tena walilipa Balamu mwana wa Beori kutoka kwa sheria zilizotofautiana mji wa Petiori kwa Mesopotamia., Lundi baruunga Balamu okhwa Beori khukhwama mu Kamalaka kakaukhaane lukoba lwa Petiori mu Mesopotamia.,sw,luy,Bukusu,translations milimo chine, Thursday,luy,en,Luwanga,dictionary "Bacha siraeli bareeba wele omunyali bengilila bakanaani babamenyanga mu lukoba lwa heburoni lulwalaangwa luli, kiriati-ariba.", Walienda Israeli wakamuuliza mungu mweza wakaingilia kanaani walioishi kwa mji wa heburoni ulioitwa kuwa kiriathi-ariba.,luy,sw,Bukusu,translations "ladder, stairs", amaniniro,en,luy,Luwanga,dictionary isakakha," savory odor, of meat etc.",luy,en,Luwanga,dictionary Mti unafaa kwa wanadamu., Omusala kulinende obukhonyi khubandu.,sw,luy,Marachi,translations "Abandu bandi baboolela Yesu bari, ""Abeechi ba Yohana Omubatiisi nende Abafarisayo bahonganga inzala nibasaaya buli nyanga, nebutswa abeechibo balitsanga butswa nibanywa."""," And they said unto him, The disciples of John fast often, and make supplications; likewise also the [disciples] of the Pharisees; but thine eat and drink.",luy,en,Luwanga,bible "Tufanane na Wewe, kwetu sifa upewe", Kuvukidza avadivi va lavidzwe mu masahi,sw,luy,Maragoli,translations BULWAYE BWA BUKIMWI., UGONJWA WA UKIMWI,luy,sw,Marachi,translations liboho, bundle; parcel; something tied up,luy,en,Luwanga,dictionary A hungry man is never sent to the granary., Oweinzala sharumwa mushiachi,en,luy,,proverbs Eshiomunda shiachinga eshiomurwe, What is in the belly supports the load on the head.,luy,en,,proverbs inyanga ndala simuna sienjila mumukunda nisichaka hulia biakhulia ebo bio mukofu., siku moja kidiri aliingia shambani akaanza kula vyakula vya mzee huyo.,luy,sw,Marachi,translations Maziwa hayo unaweza kuyahifadhi yakagandamana. Hata unaweza tumia kula sima. Kuna wengine wakali. Ukisonga karibu wanaweza wakakugonga vibaya ukaumia. Wa kienyeji uzuri wao unaweza waweka mahali ambapo kuna nyasi wale kisha washib," Mabeere ako onyala khusatsa nikeekhola mayu. Kata onyala khukariira busuma. Tsiruo tsindi tsinjalava, noosuda ambi tsinyala tiskhukuda bidinyu waumia. Etsia kienyeji bulayi buatsio ni onyala khutsira owa bunyasi buri mani tsiekura.",sw,luy,Marachi,translations okhukuula," put up the main framework of the roof (trusses, rafters, etc.) in a round building, the thin poles meeting at the apex",luy,en,Luwanga,dictionary "bellows, used in blacksmith's forge.", omukuba,en,luy,Luwanga,dictionary "Yesu nababoolela khandi oluchelo lundi ari; ""Obwami bwa Nyasaye buli shinga limela eliomukhasi yabukula natsokaasia mubusie obuhela ebimwelo bitaru okhuula lwobusie bwosi bwafiimba khulwelimela "" Yesu yekhoonyela tsinjelo mukhwechesiakhwe"," Another parable spake he unto them; The kingdom of heaven is like unto leaven, which a woman took, and hid in three measures of meal, till it was all leavened.",luy,en,Luwanga,bible "Kho Setani namulekha, ne abamalaika nibetsa nibakhalabanila Yesu. Yesu achaaka emililmochie Galilaya"," Then the devil leaveth him; and behold, angels came and ministered unto him.",luy,en,Luwanga,bible NASEMA HIVI:, MBOOLANDI:,sw,luy,Maragoli,translations okhushirana," vary; differ with regard to size, quantity, price, quality, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary okhukhwesa, pull; draw; drag,luy,en,Luwanga,dictionary Tabia alizokuwa nazo mtoto alipokuwa tumboni mwa mama yake ndizo atakazo kuwa nazo akizaliwa, Miima jo mwana yali naj mwa mama wewe nijo ijaliva najo niyivuliywi.,sw,luy,Maragoli,translations evil spirit; the spirit of a dead person returning to haunt an trouble the living, eshishieno,en,luy,Luwanga,dictionary tena tulikula matunda., khaandi huarire matunda.,sw,luy,Marachi,translations "Na akasimama kwenye mlango wa hema ,na ya Baraka akakutanisha pamoja watukwa wote mtu akikuja kwako Zebuloni na Nafitali alienda na kuuliza na akasema kwake hapo Kedeshi; na watu elfu kumi na wanne watu wote? Wapi hapo utampata na mguu yake na Debora akasema hapana hamna"," 10 Na singire mu kiliango kyelihema, na ga Baraka ya vugannya halala avandula va ku vosi mundu ni yadza ku ive, va zebuloni na Naftali ya tsia nokukuteva, na a vola, A yeye hano Kedesh;navandu tsielfu likumi vane-mundu ku vosi? Hene yahoo u la gira ha virenge vivye:na Debora tivula, Auwa, si a veye ho.",sw,luy,Maragoli,translations niece or nephew of senje; child of a woman's brother, omusenjetsana,en,luy,Luwanga,dictionary "Ekhuboolela toto mbu, shiolarulamwo ta, okhuula lwolaba nomalile okhurunga isende yene eyihelelesia khu akokhalachiilwe. Amechesio khu akobubeeyi"," Verily I say unto thee, thou shalt by no means come out thence, till thou have paid the last farthing.",luy,en,Luwanga,bible Niende niende kupanda, Nzie nzie nzie nzie kumitsa.,sw,luy,Maragoli,translations Wasujudu wamuabudu, Mu sigame mu Saale;,sw,luy,Maragoli,translations Wewe wampenda kila mtu – hata nami, Ndola u yanza vandu voosi—ninze.,sw,luy,Maragoli,translations "Mana amakhuwa akomulakusi Yeremia yaboola nikoosibwa mbu,"," Then was fulfilled that which was spoken through Jeremiah the prophet, saying,",luy,en,Luwanga,bible okhukumula, finish off a job quickly,luy,en,Luwanga,dictionary Owelisiri lilie akasinjia, Those with precious items tend for them.,luy,en,,proverbs okhuchenda, walk; travel; conduct oneself; behave (morally),luy,en,Luwanga,dictionary Watasimama mbele za Mungu mweza., Bakheeme ebweeni wa Wele Omunyali,sw,luy,Bukusu,translations okhuwinjania, bring into agreement; harmonize,luy,en,Luwanga,dictionary "Jesus said unto them, Is it not for this cause that ye err, that ye know not the scriptures, nor the power of God?"," Yesu nabareeba ari, ""Shikali nikano akachilanga nimukorwa, mbu obulamanya Amahandiko nende obulamanya obunyali bwa Nyasaye shinga olwa buli ta?",en,luy,Luwanga,bible Shibishe ndakhashilie shinga omuyaka kwabikha amabuli, Let me keep it; I shall eat it later as the wind keeps flying white ants.,luy,en,,proverbs Eshili khuwashio neshilayi shiokhubola, What affects someone else is easy to talk about.,luy,en,,proverbs Endisa omulamu khotsa., I am fine uncle.,luy,en,Luwanga,translations your father, senywe,en,luy,Luwanga,dictionary Ludanga mmbembe (kulusimbu) - Mulogi, Fito kwa nyasi ya kujenga -Murogi,luy,sw,Maragoli,translations "Mana Yesu namalilisia naboola ari, ""Ouli namarwi ahulile!"" Lichoomo lietsinjelo"," He that hath ears, let him hear.",luy,en,Luwanga,bible Valuhya vange ninze Lledi., Waluhya wenzangu ni mimi Lledi.,luy,sw,Maragoli,translations Mwenge huwa na mwangaza kidogo, Lumuli luveeye nuvulavu vukekeke.,sw,luy,Maragoli,translations obundu, personality,luy,en,Luwanga,dictionary Nyambura jibi masha kuvulalu wa masha, A - Nyambura? - Jiibi masha kuvulalu wa masha,sw,luy,Maragoli,translations "Hi, ma vagenda nu mwana weve."," Ndio, huwa wanatembea na mtoto wake.",luy,sw,Maragoli,translations parent, omwibusi,en,luy,Luwanga,dictionary sucker; shoot coming from the roots of a tree, imbandu,en,luy,Luwanga,dictionary "Shichila nasi siesi endi omundu ouli hasi woburuchi, khandi endi nende abelihe abali hasi wanje; nindaka mulala khubo mbu; ‘Tsia/ natsia. Ne nimboolela oundi mbu, ‘Yitsa' niyetsa, kata nende omusumba mbu, ‘Khola lino/ ne alikhola """," For I also am a man under authority, having under myself soldiers: and I say to this one, Go, and he goeth; and to another, Come, and he cometh; and to my servant, Do this, and he doeth it.",luy,en,Luwanga,bible And he entered again into the synagogue; and there was a man there who had his hand withered., a Mana Yesu khandi niyenjila musinagogi. Ne omundu yalimwo owomukhono kwafwokoya.,en,luy,Luwanga,bible wither; fade; droop; dry out, okhuniala,en,luy,Luwanga,dictionary TNg'ombe ni kitu ambacho watu wanapenda kupita kiasi, Ing'ombe ni sindu sia abandu bachama khubira sichero,sw,luy,Marachi,translations "And when they came that [were hired] about the eleventh hour, they received every man a shilling."," Ne olwa abo abahandikwa ahambi khusaa yekhumi nandala yokhubwile betsa, buli shiamulala nanyoola idinari ndala, okwali omurungo kweinyanga ndala.",en,luy,Luwanga,bible Kutangulia kwa kila kinachopandwa ambacho amevuna., Khunyoa sia buli sibiaalwa nisio akesile.,sw,luy,Bukusu,translations "Kho Omwana womundu nomwami kata khunyanga eya Isabato.""", so that the Son of man is lord even of the sabbath.,luy,en,Luwanga,bible "Ng'ombe hawa huleta mbolea, zamadi yao huokotwa yakiwekwa pamoja kutengeneza mbolea na kila mtu anajua uzuri wa mbolea. Ng'ombe unaamuka asubuhi na unapeleka malishoni.", Ing'ombe obuukhanga itsuri noyiyira khubwaairo.,sw,luy,Marachi,translations isunde, wart,luy,en,Luwanga,dictionary "Mana Yesu nakholomokha niyoola Kaperinaumu, litaala lia Galilaya, ewa yechesia abandu khunyanga eya Isabato."," And he came down to Capernaum, a city of Galilee. And he was teaching them on the sabbath day:",luy,en,Luwanga,bible lila riange nangwangwa lavenda juma., jina langu naitwa lavenda.,luy,sw,Marachi,translations lisesechere," old, worn-out article, particularly in a basket",luy,en,Luwanga,dictionary cousins (name that children of two sisters call e.o.), wakhasi,en,luy,Luwanga,dictionary "Galaha, galaha, tsing'ina tsya makono tsyamanya ni tsiretwa na vasungu ma lero tsing'ina tsya matsi ni tsyombakwa."," Polepole, visiagi vya mkono vililetwe na wazungu, kisha visiagi vya kutumia maji vikajengwa.",luy,sw,Maragoli,translations Muvule kuta matimu nemivano namahalo muvitu mekire vulahi," Musiweke mikuki, visu, …………………………………… vizuri",luy,sw,Maragoli,translations VAKALAGI, WAAMUZI,luy,sw,Maragoli,translations Wakenya wenzangu mimi ninachotaka mfanye ni mfuge ng'ombe kwa wingi. Mkifanya hivyo mtakuwa mmejisaidia sana kwa maisha yenu ya mbeleni na mtasema niliwasaidia mtakuwa mkiwaambia watoto wenyu., Abamenyi ba Kenya basiange esinyenya mukhole ni muruke tsing'ombe mubungi. Nimukhola murio mulaba muekhonyere lukari mu bulamu buenyu bwa imberi ni mulabola mbari ndabakhonya ni mwakhakanyirenge abaana benu.,sw,luy,Marachi,translations okhubutsia, keep company; sit and talk with; entertain,luy,en,Luwanga,dictionary "Verily I say unto you, what things soever ye shall bind on earth shall be bound in heaven; and what things soever ye shall loose on earth shall be loosed in heaven."," ""Kho emuboolela mwesi mbu, ebindu biosi ebia muboha mushialo, bilabohwa mwikulu, nebindu biosi ebia muboholola mushialo bilaba nibibohololwe mwikulu.",en,luy,Luwanga,bible "Naruma abakholibe okhuboolela abali nibalaanjilwe mbu betse mwisabo, nebutswa baloba okhwitsa.", and sent forth his servants to call them that were bidden to the marriage feast: and they would not come.,luy,en,Luwanga,bible bulano, now; already,luy,en,Luwanga,dictionary Kale muno yaliho Isimba., Hapo zamani za kale palikuwepo na simba.,luy,sw,Maragoli,translations """Aha eshindu shifwile shili, niho aha tsingosia tsikhung'aanilanga. Okhwitsa okhwa Omwana womundu"," Wheresoever the carcase is, there will the eagles be gathered together.",luy,en,Luwanga,bible Wengine walikuwa na maoni ya kwamba tuchukue miila na desturi za kale tuchanganye na za hivi sasa na mwishowe kuanza kujijenga upya na waliyoyapata," Avandi navo vatevananga vuki sikolohola amagaasu mu miima ja vaguuga kandi kolole amagaasu mu miima ja kalunu ma kugazuganyie halala, gave nigo aga kwumbakira uluhya",sw,luy,Maragoli,translations Kwa kweli moyoni mwangu niweze kufurahia," Ligali mu mwoyo gwanje ndukhe Khusangala,",sw,luy,Maragoli,translations lower part of abdomen, olwena,en,luy,Luwanga,dictionary "Ng'ombe ni m,nyama ambaye watu walifuga. Tuna ng'ombe wa aina mbili. Tunang'ombe ambao hutupa maziwa na tuna ile ambayo hutupa nyama.", Ing'ombe ni isolo eya babdu barukanga. Khuri nende tsing'ombe tsia aina tsibiri. Khuri nende ingombe ikhueberesianga amabeere ni khuri nende eikhuberesianga enyama.,sw,luy,Marachi,translations "Ne olwa Yesu yenjila munzu mwa Petero, yalola nyakhufialanyene Petero nakonile, nalwala omurengo."," And when Jesus was come into Peter's house, he saw his wife's mother lying sick of a fever.",luy,en,Luwanga,bible Mji uliokuwa mbali mtu aliamuliwa kwa maovu jamaaa huyo anaweza akaua muuaji ama maovu ambayo amefanyia watu huyo mbona asistahili kifo.," Lukoba Iwaba aleeyi, omundu akhalakilwa khu makhiikha amulebe oyo anyala eera omwiiri namwe kamamayaanu niko akholile baandu oyo nakhenyekha afwe tawe.",sw,luy,Bukusu,translations MUKHONYI WANJE, MWOKOZI WANGU,luy,sw,Maragoli,translations "go off in a huff, e.g. a wife who goes off to her father's village", okhung'anya,en,luy,Luwanga,dictionary "And his lord was wroth, and delivered him to the tormentors, till he should pay all that was due."," 0muruchi oyo nasinyikha, ne nara omukhalabani oyo mumbohe mbu asandibwe okhuula olwa arunga likofi elo liosi.""",en,luy,Luwanga,bible Wakati ukiingia kwa bustani ya mwenzako ya misabibu akatoroka naye kisha akamfanya mtumwa wake ama akamuuza kwa utumwa anayweweza kula matunda ya misabibu ambayo ulitaka., Ne wingila mu liruuti lio wasio lie kimisabibu eelukha naye mala aamukhola nasioobi wewe namwe aamukusia mu bunasioobi onyala walia kamatuunda ke kimisabibu niko wenya.,sw,luy,Bukusu,translations "Bwa vunga bwoni bwetu, Bwa songwa kase, kase; Kwa henda myoyo gyetu, Kwa henda myoyo gyetu, Kwa honywa na ki kwinye."," Dhambi zetu zikawa nyingi, zikawa mara dufu; mioyo yetu ikajaa wasiwasi, tuliponywa na nani sisi.",luy,sw,Maragoli,translations LIVULWA, KUZALIWA,luy,sw,Maragoli,translations Hadithi hii inatufundisha nini?, Lugano yiru lukwigitsaaki?,sw,luy,Maragoli,translations mbere nyenyere huvakanira imbakha kuhusu olumarachi., nimetaka kuwahadithia hadithi kuhusu kimarachi.,luy,sw,Marachi,translations Esie somakho sindu sia ndajamaa singe singongo lero., Sai masomo ni kitu ambacho napenda kama vijiji vya sai.,luy,sw,Marachi,translations okhuchamana, be pleased with each other; agree,luy,en,Luwanga,dictionary speak to; tell, okhusunjira,en,luy,Luwanga,dictionary inzikura, a time of plenty food,luy,en,Luwanga,dictionary ikhokoro, scraper made from piece of gourd,luy,en,Luwanga,dictionary """Mbao omundu oweyasiima namwe khukhwiyeeta.", Hakuna mtu anayejipenda ama kujisaidia.,luy,sw,Bukusu,translations "61 Wa hulira amanyego gavo, O Yahova, na lisaavira lyavo Lya vasaviira ku inze."," Ee Bwana, umesikia matukano yao, mashauri yao yote mabaya dhidi yangu.",luy,sw,Maragoli,translations split, okhwarasia,en,luy,Luwanga,dictionary Yesu mwene niye wanjeta:, Yesu mwenyewe aliniita:,luy,sw,Maragoli,translations "Shichila Nyasaye owobunyali, yakholeele akamakana, eliiralie nalio nilitakatifu.", For he that is mighty hath done to me great things; And holy is his name.,luy,en,Luwanga,bible "And Jesus answering said unto him, It is said, Thou shalt not make trial of the Lord thy God."," Nebutswa Yesu yamukalusia naboola ari, ""Amahandiko kaboolanga kari, ‘Shiolamuteema OMWAMI Nyasayewo tawe.' """,en,luy,Luwanga,bible isuli, bug,luy,en,Luwanga,dictionary Tsimbaha tsiabiira linyonyi, 57 Luyia Proverbs,luy,en,,proverbs 16 Avasigu vovo vosi va kunuye minwa gyavo ligali ku ive., Juu adui zako wote Wamepanua vinywa vyao kwako.,luy,sw,Maragoli,translations Nanjala hakutaka kurudisha neno lolote kamwe. Yeye alichagua tu kusikiliza pekee, Nanjala shiyeenya okhukalausia likhuwa liosi tawe. Ye yalobola okhurechelesia butswa khwonyene.,sw,luy,Marachi,translations """Muli mushilaamo shiobubi inywe abahandichi bamalako nende Abafarisayo! Inywe abekaati! Muloonganga ebilindwa ebiabalakusi obulayi mana mukaasia ebilindwa biabandu abalunjishi,"," Woe unto you, scribes and Pharisees, hypocrites! for ye build the sepulchres of the prophets, and garnish the tombs of the righteous,",luy,en,Luwanga,bible "Mana omwisaaliisi omukhulundu oyo narandula tsingubotsie ne nareeba abakhalachi beshiina ari, ""Eshichila nikhushienya abaloli bandi nishiina?"," And the high priest rent his clothes, and saith, What further need have we of witnesses?",luy,en,Luwanga,bible cold, omunyiri,en,luy,Luwanga,dictionary Lola akaana kaveeye nekiduuda mu mkono, Ona kana pakiti kwa mkono.,luy,sw,Maragoli,translations Mana Yesu nalila nomwoyo omukhongo ne nakwisia omwoyo.," And Jesus uttered a loud voice, and gave up the ghost.",luy,en,Luwanga,bible Ya loleka kuvo., Alishuka kwao.,luy,sw,Maragoli,translations "Hasira ya Bwana imewatenga, yeye hatawaangalia tena.", 16 Livihirirwa Lya Yahova li va sundi ihale si alavahenza Kandi mba.,sw,luy,Maragoli,translations """Omukhaana omushisila yakhahele inda, niyebula omwana omusiani, ne yakhakulikhwe eliira mbu, Emanueli"" eshisina mbu, ""Nyasaye ali halala ninefwe."""," Behold, the virgin shall be with child, and shall bring forth a son, And they shall call his name Immanuel; which is, being interpreted, God with us.",luy,en,Luwanga,bible and to have authority to cast out demons:, khandi nabahelesia obunyali bwokhurusia ebishieno.,en,luy,Luwanga,bible Ninyi nyote mlio wangu, Mwinye avandu vaveye avange,sw,luy,Maragoli,translations okhufumamia, overturn; upset,luy,en,Luwanga,dictionary amanywa ke tsimboko," 2 a.m., 3 a.m. When buffaloes go to drink",luy,en,Luwanga,dictionary okhuola, rear; bring up a child,luy,en,Luwanga,dictionary Maendeleo mutsingongo tsiefu kenyehana hulingwa nende viongozi alala nende bazee ba muthingongo., Maendeleo kwa vijiji vyetu inafaa kushughulikuwa na viongozi pamoja na wazee wa vijiji.,luy,sw,Marachi,translations yali nende sithukhulu siaye nano yali inyanga ye milimo kitalu yathia khukendele mukunda kwaye., alikuwa na mjukuu wake na ilikuwa siku ya jumatano alienda kutembelea shamba lake.,luy,sw,Marachi,translations Unaweza ua watu wakubwa na wadogo wote., Bunyala bwera abandu bakhongo nende abandu badidi bosi.,sw,luy,Marachi,translations Yesu alanganga mwinye Yenya voosi kudza bwangu A lombanga vindu vyosi., Nyote njoni awaita Fanya hima tuje wote Ndiyue mweza wa yote,luy,sw,Maragoli,translations Niliuza blanketi yangu kwa ajili yake., Chagira ningulitsa mulingeti gwange.,sw,luy,Maragoli,translations scatter, okhusalasia,en,luy,Luwanga,dictionary obweru, floor; the whole of the inside of the house; the principal room of the house; achenda khubweru 'he walks about the house',luy,en,Luwanga,dictionary Ma lidiku liene yilio avandu vaduuka mu lovego., Na siku yenyewe watu waliofika kwenye makumbusho.,luy,sw,Maragoli,translations "Having eyes, see ye not? and having ears, hear ye not? and do ye not remember?", Muli netsimoni ne shimulolanga ta? Muli namarwi ne shimuhulilanga ta? Khandi inywe shimwitsulilanga ta?,en,luy,Luwanga,bible "Wanafunzi tulikuwa na balaa, tulikuwa na matanga mengi ikawa ni kama maji yasiyo isha"," Basomi huari huchitabu, huaria mno masika kata kari sa nga machi kala havua da.",sw,luy,Marachi,translations and whosoever would be first among you shall be your servant:," Naye owenya okhuba owambeli, okhuula abe omusumba wenywe.",en,luy,Luwanga,bible Tena ni yule mwindaji makini anayeweza kupenya msituni na kuchunguza mapito yake ndiye awezaye mumuua kinywere., Kandi mundu unyala kwinywereritsa mmbulimu nokuhenzeritsa mwakivitira yie unyala kukiita.,sw,luy,Maragoli,translations The uncompassionate/uncooperative is not informed of bereavement., Omubi shiyendungwa tawe,en,luy,,proverbs """Rafiki yangu amepotea"""," ""Mulina wange ogoti"",",sw,luy,Maragoli,translations support; hold up; keep from falling, okhutetserera,en,luy,Luwanga,dictionary """Omundu yesi yesi owinjisia omwana shinga uno muliira lianje, aba niyanyinjisia isie. Ne omundu yesi yesi ounyinjisia, shiyanjisia isie sienyene ta, habula yenjisiye isie nende owaruma "" Oulakhwikaana ifwe ta, nowokhulubeka lwefwe"," Whosoever shall receive one of such little children in my name, receiveth me: and whosoever receiveth me, receiveth not me, but him that sent me.",luy,en,Luwanga,bible abomunzu ndala, the children or descendants of one woman,luy,en,Luwanga,dictionary "Ni babuye Caisey, Melvin, Hope, Fufu, Ivan, Renee na wengineo."," KUKAWE CAISEY, MELVIN, HOPE, FUFU, IVAN, RENEE NE BHABHANDI.",sw,luy,Bukusu,translations Khalano esie singa omusiani sabanga balia abanyala okhukhonya bakhonye. Manyire mumburire., Sasa mimi kama mvulana naomba wale ambao wanaweza kunisaidia wanisaidie. Najua mmenisikiza.,luy,sw,Marachi,translations Siku moja tulikuwa na kuku alikuwa anaitwa Jojo. Kuku huyo alikuwa akitaga mayai. Nawasihi mfuge kuku nyinyi wote., Inyanga ndala khuaba nende ingokho yalangwangwa mbari jojo. Ingokho eyo yareeranga mabuyu. Mani basaba muruke tsingokho eng'we muesi.,sw,luy,Marachi,translations Sungura aliwapea watoto wake ndizi wakakula., Siduyu siakaba bana basio maremwa baria.,sw,luy,Marachi,translations "Mrutsi yabolela bandu bafwale bifunikhiro, besabe makhono, barekhe khutsia mumikhung'ano ne nibatsia mumikhung'ano beme are nende mundu ukhulonda."," Kiongozi aliwaambia watuwavae barakoa, wanawe mikono, wawache kuenda mikutano na wanapoenda mikutano wasimame mbali na mtu anayemfuata.",luy,sw,Marachi,translations "Ne olwa abandu, bali nibarulanga, Yesu yarereelwa omundu owali niyahanda olulimi, shichila yali neshishieno."," And as they went forth, behold, there was brought to him a dumb man possessed with a demon.",luy,en,Luwanga,bible Msichana alionywa lakini alikaidi na kufikia hapo nimejua kuwa ukikaidi kufunzwa na mama yako utafuzwa na ulimwengu., Muhana bamuonya lakini yomarania likosi mana huulira ao ndahamanya mbuu ndekesibwa nende mamuao sialo silakhuekesia.,sw,luy,Marachi,translations kewe koosi niko ese ndikho muelesia Ne babaandu boosi balikobosia enywe endaalo yino., Yake yote ambayo mimi niko nawapa na watu wote watarejesha nyinyi siku hii.,luy,sw,Bukusu,translations atiti, a little; slightly (see also atutu),luy,en,Luwanga,dictionary "And there come unto him Sadducees, who say that there is no resurrection; and they asked him, saying,"," Abasadukayo bandi ababoolanga mbu obulamushi toto bubulaho, betsa ewa Yesu yali nibamureeba bari,",en,luy,Luwanga,bible khandi mukhasi yari nga iswiti muduka., naye mke alikuwa kama peremende dukani.'msemo',luy,sw,Marachi,translations "yeast (e.g., for making beer, often from finger millet or maize, see also limera)", amamera,en,luy,Luwanga,dictionary Ni wi u li Musoli?, Ni nani aliye Mwokozi?,luy,sw,Maragoli,translations "And the multitudes asked him, saying, What then must we do?"," Mana abemikanda nibamureeba bari, ""Kho khukhole shiina?""",en,luy,Luwanga,bible Yandahira vusinu. Ndatsia nisundula., Alinichotea maji chafu ikabidi nimwage.,luy,sw,Maragoli,translations "Tsinganagani tsitsie tsivetsa ihale, kali siyenya umundu musatsa yidili kuye ahimbi mba."," Fikira zake huwa mbali, hata huwa hataki mwanaume asonge karibu naye.",luy,sw,Maragoli,translations "oli ekolooba Wele wowo khumukholela esiinge, mala oli enyanga ekwa akobole sisiindu siosi siosi, okhalekha khukhola mu kambi."," Ati jioni,mungu wako kumfanyia aoge kisha jua likizama arudi kitu chochote, usiache kufanya kwa kambi.",luy,sw,Bukusu,translations Mulamwa Orie?, How are you my inlaw?,luy,en,Luwanga,translations mama nge yamvolera mbu yahandera muisomero., mamangu alimwambia kuwa amenileta shuleni.,luy,sw,Marachi,translations eshialo, country; world; land,luy,en,Luwanga,dictionary Nina msichana anapenda kujipaka mafuta -Kibuyu, Mbeye no mukaana wange yayanza kwivaka maguta -Kimuga,sw,luy,Maragoli,translations Khunyoa sia buli sibiaalwa nisio akesile., Kutangulia kwa kila kinachopandwa ambacho amevuna.,luy,sw,Bukusu,translations Khwasaba kusaba lakini bwahaya., Tulinawa mara kadhaa lakini ulishindikana.,luy,sw,Marachi,translations linyinya, bat (animal); umbrella,luy,en,Luwanga,dictionary Nikhulomaloma khuing'ombe ino ni eisolo eya khuaruka mudala. Khasiilomalomanga dawe. T., Tukizungumzia kwa ng'ombe huyu ni mnyama tuliye fuga nyumbani. Huwa azungumzi kamwe,luy,sw,Marachi,translations Umukeere Ndiegu yatsia kusuma nanyola yo vyokulia niyatsa nadeka nalia niyima umwana weve.," Ndiegu akaenda kuomba chakula, akapata na akaja akapika, akala na akamunyima mototo wake.",luy,sw,Maragoli,translations Jumamosi ndarula msikuli ninzia mdala., Siku ya Jumamosi nilitoka shule nikienda nyumbani.,luy,sw,Marachi,translations "Then the high priest rent his garments, saying, He hath spoken blasphemy: what further need have we of witnesses? behold, now ye have heard the blasphemy:"," Mana olwa Omwisaaliisi omukhulundu yahulila amakhuwa ako, yarandula ebifwalobie, naboola ari, ""Anyechile Nyasaye! Mbushiina nikhushienya abaloli bandi? Muhuliile bulano shinga olwa anyechile Nyasaye.",en,luy,Luwanga,bible Alolaa libiiba lira., Anaona tanki lile.,luy,sw,Maragoli,translations "Yoashi aboolela boosi ba baaba ne bamwichilekho ali, enywe mwemile ano khulwe Baali? Mulikho mu mupanila? Yesi yesi olamupanila aleerwa ne bukhasia tawe."," Yoashi akawaambia wote wa waliokuwa wamemwendea kuwa, nyinyi mliosimama hapa kwa ajili ya Baali mnaye mupigania? Yeyote atakayempigania atauawa kabla hakujapambazuka.",luy,sw,Bukusu,translations Kandi mu mukana wa Yuda u medi lisyoma nokwiduya viritu., Tena amemzidishia binti Yuda Matanga na maombolezo.,luy,sw,Maragoli,translations "Yesu anipenda,"," Yesu a yanza inze,",sw,luy,Maragoli,translations S. Mundu uria urinende ing'ombe ethio anyolanga amang'ondo, Mtu ambaye ana ng'ombe wa aina hao huweza kupata pesa.,luy,sw,Marachi,translations Akaaniambia kulienda juu., Amboolela kwacha mu ngaaki.,sw,luy,Bukusu,translations okhurambachira, toddle; start to learn to walk,luy,en,Luwanga,dictionary Alichukuwa ulimbo akapachika kwenye hindi aliloona ndege likila akajificha kando ya mti, Yavugura vulimbu nanaala ku lidsuma liyadola linyonyi ni lilitsa ma nabama liyadola linyonyi ha masalas,sw,luy,Maragoli,translations esie hurula nyasaye nanonga nende hunda munda mwa mwivusi wange yari yamura nende lengo hulwa vuli mundu were uno yamura nende inomanoma yaye., mungu aliponiumba na kuniweka tumboni mwa mzazi wangu alikuwa na lengo kwa sababu kila mtu mungu alimueka na lugha yake.,luy,sw,Marachi,translations be feared; be respected, okhuribwa,en,luy,Luwanga,dictionary Atonde, Atonde,luy,sw,Maragoli,translations "Japo kaburi siku hizo hazikuchimbwa kwa kimo kirefu, bado ilikuwa shughuli nzito"," Kaliva vilindwa vive siviayavangwa musi ligali kuli kalunu, navutswa gwalange muyinzi mudinyu.",sw,luy,Maragoli,translations okhucherekhasia," pile up, one on top of the other; exaggerate",luy,en,Luwanga,dictionary "And while he was sitting on the judgment-seat, his wife sent unto him, saying, Have thou nothing to do with that righteous man; for I have suffered many things this day in a dream because of him."," Olwa Pilato yali nashikhale khushifumbi eshiobuyasi, omukhasiwe yarumasia likhuwa naboola ari, ""Shiolakholakhwo omundu omulunjishi oyo likhuwa liosi libi ta, shichila enyakhaane muno khulwa omundu uno mumalooro eshilo """,en,luy,Luwanga,bible A dog that steals sells its body (should have a strong back), Imbwa inzifi yikula omukongo,en,luy,,proverbs "Now in the morning as he returned to the city, he hungered.", Mumabwibwi olwa Yesu yali nakalukhanga mwitookho yahulila inzala niyimuluma.,en,luy,Luwanga,bible "Kaali abaabona mala aboolela Sebuli ali, lola babaandu balikho bekha bama khingaaki khwe lukulu!"," Gaali akawaona kisha akamwambia Zebuli kuwa, tazama watu wanaoshuka kutoka juu ya mlima.",luy,sw,Bukusu,translations bora obe mumarachi ni iluga yebwe hunyala khuurisiana mu iluga yefwe., mradi uwe mumarachi ni lugha yetu tunaweza kusikilizana kwa lugha yetu.,luy,sw,Marachi,translations Kitu chochote za mashariki wa mto wa Yordani., Sisiindu siosi che bukwe we luluuchi lwa Yoritani.,sw,luy,Bukusu,translations Alisongea karibu pole pole akiwa na uoga asipojua ni nini. Kumbe nyani alikuwa amejificha nyuma ya jiwe., Khachaka khusida ambi kala nikharire mbu hari khasiri khumanya nisina. Khane likhene liali liekisire inyuma ya likina.,sw,luy,Marachi,translations okhuchoma, direct; aim; steer,luy,en,Luwanga,dictionary Linyolonyolo likaveeye lunyaasi kuvandu nabos," Je, kuna uwezekani kwamba linyolonyolo ni dawa?",luy,sw,Maragoli,translations "marks on forehead of girls and women, made by an old woman who hooks up the piece of flesh with a thorn, cuts the skin, and rubs in omusala; comb of a rooster", olumechero,en,luy,Luwanga,dictionary amachesi, intelligence; (acquired) wisdom; cleverness; that which one has learned,luy,en,Luwanga,dictionary ingokho yeshitakho, large hen,luy,en,Luwanga,dictionary Kidevu, Kinanwa,sw,luy,Maragoli,translations Mbona hukupiga nduru, Aki niwakuba urukwiri,sw,luy,Maragoli,translations Alekha banuuli babebwakaala mala babanula kimiandu ., Akawacha wanyang'anyi wakawavamia kisha wakawanyang'anya mali.,luy,sw,Bukusu,translations iyakhafuka," cooking pot, with no rim",luy,en,Luwanga,dictionary Atuongoze katika wokovu, Kukwimirira mu vohonyi.,sw,luy,Maragoli,translations okhunyoola, get; find; receive; earn; overtake,luy,en,Luwanga,dictionary glory; honor; beauty; virginity, oluyali,en,luy,Luwanga,dictionary MUGERA GWE MIREMBE, Mto mtulivu,luy,sw,Maragoli,translations Sikupewa wimbi bila kugharamia., Na vahuli sivakamba vutswa.,sw,luy,Maragoli,translations Lisuuvira, Imani,luy,sw,Maragoli,translations tuliingia chumbani mwetu tukaketi kuanzia saa nne hadi saa sita tukatoka ., huengira munyumba yefu huehalamo hurula saa nne hula saa sita huhwarulamo.,sw,luy,Marachi,translations lisang'u, gill of fish; sp. of fish,luy,en,Luwanga,dictionary Kuketi kwenye kaburi nakukulia hapo na kuanika vyakula, 36. Kwikala ku kilindwa nu kulilaku nu kuvagala ku viukulia.,sw,luy,Maragoli,translations """Sasa leo nimeamua kulipiza kisasi kutokana na vile uliwafanya watoto wangu."""," ""Khalano nyaingaino ndakhaamua khulipsya ngekulo wakholere banabanga.""",sw,luy,Marachi,translations No wunyali we!, Na uwezo wake!,luy,sw,Maragoli,translations omunyiri, cold,luy,en,Luwanga,dictionary For he knew not what to answer; for they became sore afraid.," Petero yaboola ario shichila shiyali namanyile eshianyala okhuboola tawe, okhuba bali nali nende oburi obunji muno.",en,luy,Luwanga,bible Amenirejesha nan a ananilinda," Ku, na a ndeta na a ninda",sw,luy,Maragoli,translations "Mana nachaaka okhwitsuba ari, ""Shiemumanyile omundu oyo tawe."" Habwene nahabwene itaywa niyilakula."," Then began he to curse and to swear, I know not the man. And straightway the cock crew.",luy,en,Luwanga,bible "watu wake wengi wakaumia, hata lango la mji."," babaandu bewe bakali baumia, yakhaba silibwa e lukoba .",sw,luy,Bukusu,translations up; above, ekulu,en,luy,Luwanga,dictionary wakati alipoona watu wakitoka kwa mji na kuenda alitoka alipokuwa amejificha Abimeleki na vikosi vyake wakakimbia wakaenda wakasimama langoni na vikosi viwili viwili hivyo vikawavamia watu waliokuwa nje kwa mashamba kisha wakawaua wote," nga ne abona babaandu ne barura mu lukoba ne bacha, arura niio aba ne ekisile abeele Abimeleki ne sipupu siewe batima bacha bema a silibwa ne bipupu bibili bibili ebio biebwakwaala babaandu ba baba enje mu mikuunda mala biabeera boosi.",sw,luy,Bukusu,translations Na a yanzidza Nyasaye., Akawa wa kumpendeza Mungu,luy,sw,Maragoli,translations eshitsiriba," horn of an animal (other than a cow), made into a musical instrument, blown sideways after the style of a flute",luy,en,Luwanga,dictionary Siesi ndakhuchama eshiombo ., I love you too darling.,luy,en,Luwanga,translations Nilienda mtoni., Ndatsia mukidaho,sw,luy,Maragoli,translations okhukuula," smooth, brushing back the hair, smoothing and pressing obusuma with the omwikho in the pot, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary okhwisinga, bathe; wash one's whole body; take a bath,luy,en,Luwanga,dictionary Hi/hello, Orie,en,luy,Tsotso,translations isenya ingali," 8 a.m., 9 a.m., late morning",luy,en,Luwanga,dictionary HAMBI VALINA, NJOONI MARAFIKI,luy,sw,Maragoli,translations tena mavya wa mke alikuwa amejipodoa na muhubiri akahubiri injili., khandi nahufiala wamuhasi yari yepambire khandi mukambi yahubiria injili.,sw,luy,Marachi,translations Emisala kindi misii kiako nemisala kwa okhunywa kata amasafu kaoningia amalwale kandi humubili, T. Miti zingine mizizi yake hutumika kama dawa ya kunywa na hata pia matawi yake pia hutumika kama Dawa ya kulea magonjwa tofautitofauti mwilini,luy,sw,Marachi,translations "Shichila amafura kano kakhakusiibwe obukusi bweikulu, mana amapesa ako kahebwa abatakha!"""," For this [ointment] might have been sold for much, and given to the poor.",luy,en,Luwanga,bible inyanga yindi, one day; another day,luy,en,Luwanga,dictionary "send a cow, etc., to another man's village to be looked after and herded with his", okhwechekha,en,luy,Luwanga,dictionary okhuofula, become blind; lose sight,luy,en,Luwanga,dictionary "Nio Sebuli amukoboosia ali, abo se bali babaandu tawe ebio bibiniini bie bikulu busa."," Ndipo Zebuli akamjibu kuwa, hao so watu hivyo ni vivuli vya mlima tu.",luy,sw,Bukusu,translations litangi, tank,luy,en,Luwanga,dictionary omwimani," mean person; tight-fisted, stingy person; miser",luy,en,Luwanga,dictionary okhwosia, wash,luy,en,Luwanga,dictionary Na mtoto kama huyu baada ya mazishi watu hawakeshi nje tena., Na umwana kuli uyu siagonelangwa ku amagenga mba.,sw,luy,Maragoli,translations Weyame ulasamefwa., Tubu usamehewe,luy,sw,Maragoli,translations eshituche, a group,luy,en,Luwanga,dictionary Wangechagua njia moja ya kwenda barazani mwa wazee na kutenga mahala pamoja ambako walijenga zizi ya kurukwa na watu wote kwa urahisi na kasha kutega mti wa mtembe (aina ya mchongoma), Vamanyanga vatovola inzira yavo enene itsitsanga mu luhya mavatovola havundu halala vavika lugaga lwa hasi lwa vandu vanyala kusiira kovodoto ma vavika mu mutembe.,sw,luy,Maragoli,translations "And Pilate again asked him, saying, Answerest thou nothing? behold how many things they accuse thee of."," Pilato namureeba khandi ari, ""Shiolikhwo nelikhuwa liokalusia ta? Lolakhwo amakhuwa akachilanga nibakhusitaaka shinga olwa kali amanji!""",en,luy,Luwanga,bible . Lise mu vivanda lyali linene lyene, Mito ilikuwa na nyasi kubwa kubwa.,luy,sw,Maragoli,translations "Ndipo Debora na Baraka wa Abinoamu wakaimba nyimbo kwa siku hiyo kuwa, Wasimamizi waliwatangulia watu wa Israeli na watu wakajitoa wenyewe."," Nio Debora ne baraka okhwa Abinoamu bemba kumwenya Khu ndaalo eyo bali, Babemeelesi barangirira babaandu mu israeli Nio babaandu beaana babeene.",sw,luy,Bukusu,translations okhukanza," examine closely, touching and fingering",luy,en,Luwanga,dictionary He who cares too much for self causes problems for himself., Akwiyendela yakwibwanira,en,luy,,proverbs Mungu aliumba mtu ili alinde shamba na vitu vyote ulimwenguni humu. Mungu alipea binadamu nguvu ya kufanya chochote ulimwenguni, Nyasaye yalonga mundu ili arinde indalo nende ebiindu biosi musialo muno. Nyasaye yaberesia omundu maani ka khukhola siosi siosi khusialo.,sw,luy,Marachi,translations "Yaaraka eliani shinga emiro, omurere, likhubi, lobokoyi kata nende likabichi liosi. Yaraaka tsinyaanya naloondana nende amalako komwechesia wa kirikacha."," Alipanda mboga kama vile mitoo, mrendaa, kundee, manage na sukuma wiki pia. Alipanda nyanya akifuata maelezo ya mlimaji bora.",luy,sw,Marachi,translations Mateva na Mativuli:, Maswali na majibu,luy,sw,Maragoli,translations shake; cause to tremble, okhuresia,en,luy,Luwanga,dictionary And there went forth a rumor concerning him into every place of the region round about., Mana amakhuwa ka Yesu nikatswana mutsingongo etsio tsiosi. Yesu ahonia abandu abanji,en,luy,Luwanga,bible Misaada kyosi kiaendelea khukonywa ili bulwaye buno bubwe. Lakini misala kyakosekana., Misaada pia iliendelea kutafutwa ili huu ugonjwa uiishe. Lakini dawa ilikosekana,luy,sw,Marachi,translations okhukaranga, fry,luy,en,Luwanga,dictionary Tumekutana na shangazi –Dudu manyoa, Kwagani na senge- Liisa,sw,luy,Maragoli,translations "What therefore God hath joined together, let not man put asunder."," Khulweshio, aba Nyasaye aliimaasiye halala, omundu namundu alabakabukhasinjia tawe.""",en,luy,Luwanga,bible eshikakha," a name sometimes applied to the pineapple, from likakbha, a plant with similar spiny leaves",luy,en,Luwanga,dictionary "Ne omundu yesi yesi oufukula Omwana womundu, yakhabeelwe tsimbabasi, nebutswa yesi yesi oufukula Roho Omutakatifu, shiyakhabeelwekhwo tsimbabasi tawe, kata mutsinyanga tsia bulano noho mutsiakhetse olunyuma. Omusaala nende ebiamo biakwo"," And whosoever shall speak a word against the Son of man, it shall be forgiven him; but whosoever shall speak against the Holy Spirit, it shall not be forgiven him, neither in this world, nor in that which is to come.",luy,en,Luwanga,bible "And he looked up, and said, I see men; for I behold [them] as trees, walking."," Mana omundu oyo nahenga ikulu ne naboola ari; ""Endolanga abandu habula balolekhanga shinga emisaala echichendanga """,en,luy,Luwanga,bible "start up a song, singing the solo line, the others coming in with the chorus", okhureresia olwimbo,en,luy,Luwanga,dictionary limera," yeast (often from finger millet, usually in pl, amamera)",luy,en,Luwanga,dictionary Kale muno valiho vaana vaviri avavisandu, Hapo zamani za kale palikuwepo watoto wawili yatima,luy,sw,Maragoli,translations Asa yali samwana Yehoshafati; Yehoshafati yali samwana Yoramu; Yoramu yali samwana Uzia., and Asa begat Jehoshaphat; and Jehoshaphat begat Joram; and Joram begat Uzziah;,luy,en,Luwanga,bible okhwikoka, move aside; get out of the road; squeeze sideways through a narrow opening,luy,en,Luwanga,dictionary kidiri alikula njugu hadi akamaliza. Sungura mjanja alirudi nyumbani akiwa amejipaka matope akamdanganya nyanya amemaliza kupanda., S. Khamuna kharia tsinjugu khamala. Khamuna khola mudala nikhaebashire amatoyi khabatsa kukhu mbu amarire okhuraka.,sw,luy,Marachi,translations and Solomon begat Rehoboam; and Rehoboam begat Abijah; and Abijah begat Asa;, Solomoni yali samwana Rehoboamu; Rehoboamu yali samwana Abiya; naye Abiya yali samwana Asa.,en,luy,Luwanga,bible "And he gave them leave. And the unclean spirits came out, and entered into the swine: and the herd rushed down the steep into the sea, [in number] about two thousand; and they were drowned in the sea."," Kho nabifuchilila ebishieno ebio okhutsia, ne nibirula mumundu oyo, ne nibinjila mu tsimbiitsi etsio. Mana tsimbiitsi tsiosi, etsihela ahambi ebikhumila ekhumi na bibili , nitsilukha nitsikholomokha okhwinjila munyanza, nitsiyinikha nitsimililishilamwo tsiosi.",en,luy,Luwanga,bible Ng'ombe ni mnyama anayesaidia watu kunywa maziwa na watu wana nenepa sana. Ukimlisha ng'ombe vizuri anatoa maziwa mazWatu wengi wanapenda ng'ombe kwa sababu ya maziwa hayo ambayo huwa mazurikwa maisha ya mtu. Tena ng'ombe anafaa apewe maji., Ing'ombe ni eisolo eyikhonyanga abandu khunyua amabeere ni abandu bakhomera lukari. Noorisia ing'ombe bilayi niirusia amabeere malayi. Abaandu bangi bajama ing'ombe khuluakhubera ya amabeere ako akabetsanga malayi khubulamu bua omuundu. Khandi ing'ombe okhoyekhane oiberesie amatsiuri.,sw,luy,Marachi,translations abatieri, true; right; correct; truthful,luy,en,Luwanga,dictionary simply to hear; know by hearsay, okhuulira buuliri,en,luy,Luwanga,dictionary "And the maid saw him, and began again to say to them that stood by, This is [one] of them."," Ne Omukhaana omukhalabani oyo namulola, nachaaka khandi okhuboolela abali basinjiileho ari, ""Omundu uno, nimulala khubo.""",en,luy,Luwanga,bible Anaweza akaishi kwa mji wote kwa miji zenu akabadilisha laana ikawa baraka sababu aliwapenda nyinyi., Anyala aamenya mu lukoba lwosi khu ngoba chenywe aakaluukhasia silaamo siaaba chikhabi sikila aamusiima enywe.,sw,luy,Bukusu,translations ndari suda ambi ni sindu simborera mbu diraho mihono kiya jirani wao., nilipokaribia na kitu kikaniambia niguze mikono ya jirani yangu.,luy,sw,Marachi,translations "And he began to speak unto them in parables. A man planted a vineyard, and set a hedge about it, and digged a pit for the winepress, and built a tower, and let it out to husbandmen, and went into another country."," Mana Yesu nachaaka okhubeechesia mutsinjelo naboola ari, ''Omundu undi yaraaka emitsabibu mumukunda, nasira olukaka okhubotokhana omukunda okwo. Khandi nayaba obwina bwokhutiinyilamwo emitsabibu, niyombakha omunaara kwabalindi, nahosia omukunda okwo khubalimi ne natsia mushialo shindi.",en,luy,Luwanga,bible sikuli siefwe siri nende thikilasi thia makina., shule yetu ina madarasa ya mawe.,luy,sw,Marachi,translations "Nahelesia buli mulala okhulondana nende obunyalibwe bwokhubilinda. Owambeli yamuhelesia tsitalanda tsirano, owakhabili namuhelesia tsitalanda tsibili, ne owakhataru namuhelesia italanda ndala. Mana omundu oyo narula natsia khuluchendolwe."," And unto one he gave five talents, to another two, to another one; to each according to his several ability; and he went on his journey.",luy,en,Luwanga,bible "Mana Yesu namuboolela ari, ""Rulakhwo otsie, Setani! Kahandikwa mbu, ‘Winamilenje OMWAMI Nyasayewo, nomukhalabanila ye yenyene/ """," Then saith Jesus unto him, Get thee hence, Satan: for it is written, Thou shalt worship the Lord thy God, and him only shalt thou serve.",luy,en,Luwanga,bible "Voosi ni vikaye,"," Kucha nyama zao,",luy,sw,Maragoli,translations Ing'ombe ni isolo eya maana lukari khubulamu bwa abaandu. Khandi ing'ombe ni isolo ya mudala. Mundu yesiyesi naabula ing'ombe nisikhaya kabisa. Mubulamu buefu khuekhoyera khuba nende tsing'ombe., Ng'ombe ni mnyama wa maana sana kwa maisha ya watu. Tena ng'ombe ni mnyama wa nyumbani. Mtu yeyote kama hana ng'ombe ni bura kabisa. Kwa maisha yetu twafaa tuwe na ng'ombe.,luy,sw,Marachi,translations "For my yoke is easy, and my burden is light."," Okhuba likokolo eliemuhelesia neliangu, ne khandi omusiko kwanje nomwangu """,en,luy,Luwanga,bible Mungu mweza wa vyote alisikia kurudi wakatuletea sisi kisha tukalalamika tunataka matunda ambayo watapata huko.," ""Wele Omunyali Owa Bioosi aulila Khukobola bakhureerera efwe mala khukhwelung'unya khwenywe mala khu matuunda niko banyoolayo.",sw,luy,Bukusu,translations "Dhambi zangu zote,"," Ubwoni bwange bwogi bei,",sw,luy,Maragoli,translations for your part; on your account, khulwenywe,en,luy,Luwanga,dictionary Shimumanyilisinjia tawe? Shiosi eshinjila mumunwa kwomundu shibira nishitsia munda mana shirula elwanyi.," Perceive ye not, that whatsoever goeth into the mouth passeth into the belly, and is cast out into the draught?",luy,en,Luwanga,bible "Opaara mbu, omwene mukunda kwemitsabibu okwo alakhola shiina? Aletsa okhwira abalimi abo nende okhuhelesia abandi omukunda okwo."," What therefore will the lord of the vineyard do? he will come and destroy the husbandmen, and will give the vineyard unto others.",luy,en,Luwanga,bible "and if Satan casteth out Satan, he is divided against himself; how then shall his kingdom stand?"," Kho Setani naba niyakhaloonda Setani washie, aba yelwana omwene, kho oburuchibwe bwakharalila burie?",en,luy,Luwanga,bible okhwima, deny; refuse to give; withhold,luy,en,Luwanga,dictionary Eshikhayire amakusi shikalusiribungwa omweneshio (DWA158) If a bargain fails the merchandise must be returned to the owner., Eshikhaya amakusi shikalushira mweneshio,en,luy,,proverbs okhufutukha, appear suddenly and unexpectedly; be pierced; have a hole through; be perforated,luy,en,Luwanga,dictionary "dry; hard; withered; firm; strong (e.g. cloth, cl. 7, -umu)", eshumu,en,luy,Luwanga,dictionary Mji wa Luguli iko eneo la mwinuko, Lugulu neridaala liveeye kukigulu,sw,luy,Maragoli,translations eat obusuma without meat or other relish, okhukhayaka,en,luy,Luwanga,dictionary Kho Yesu nalaka abandu abo okhwikhala hasi., And he commanded the multitude to sit down on the ground;,luy,en,Luwanga,bible "Kijiji hicho kilimchukia sana hadi wakaenda kuanda kikao na wakajadiliana kwamba hao watu wafrushwe kutoka hicho kijiji, wakaenda kwa mzee wa kijiji hicho kumtaarif", Sijiji eso sia bamchukia sana mpaka bathia husikao na bajadiliana kwa bandu abo baamua khuverusia mulukongo olo bathie khu mukuru wa elukongo olo niba mubolela.,sw,luy,Marachi,translations Ndakhuchama lukali omwoyo kwanje., I love you so much sweetheart.,luy,en,Luwanga,translations Ingo'ombe ni sindu sindi sia abaandu bajama khibira kikerO:, Ng'ombe ni kitu kingine ambacho watu wanapenda.,luy,sw,Marachi,translations Noonyorekhana noobukurirwa amalako aka omenya are nende abaasyo., Ungepatikana ungechukuliwa hatia ya kuuishi mbali na watu wengine.,luy,sw,Marachi,translations or; even; even though; either; although, kata,en,luy,Luwanga,dictionary Wakati mwingine unaweza kuuza maziwa na kupata pesa ya kutumia na unaweza tumia kuongeza ng'ombe wengine, Bikha bindi onyala khukusia amabere nende hunyola amang'ondo kaa khurumihira handi onyala khurumihira humeda tsing'ombe tsindi.,sw,luy,Marachi,translations "Mukwasi uyu ni uwaahila mbotso woovo naho musaatsa wo mukana winyu, Umukoo uyu ni isee umkali wovo (wawakwela Tsing'ombe) naho guga."," Shemeji ni aliyeoa dada yako ama mume wa dada yenu, my wa ukoo baba wa mke wako mke(aliyelipa mahari) ama babu.",luy,sw,Maragoli,translations Miguunui mwako," Ha virenge vivyo,",sw,luy,Maragoli,translations Nuveeye numwoyo mulahi ulava mwiko wa Nyasaye., Ukiwa na moya safi utakuwa na ukoo na Mungu.,luy,sw,Maragoli,translations Baba ni jua na mama ni mwezi na watoto ni nyota., Baba ni liuvaa na mama nu mweli na avana ni tsing'ereng'ani.,sw,luy,Maragoli,translations "Buyanzi bwebwe bu virha ndina,"," Furaha yake ni kubwa,",luy,sw,Maragoli,translations obulubiriri," courage; anger; determination; danger arising from courage, anger, or",luy,en,Luwanga,dictionary "Ukitaka ng'ombe awe na afya njema unatakikana umtibu, apate vyakula vingi na maji mengi"," Niweenya ing'ombe ibe nende afiya indai wenyekhana oisirikhe, inyole biakhuria bingi nende amatsi mangi.",sw,luy,Marachi,translations refuge, obwirushiro,en,luy,Luwanga,dictionary "Wato wote na wajue, Yesu yuaja leo"," Kwenya voosi va hulire Yesu yadza lero,",sw,luy,Maragoli,translations "And he went forward a little, and fell on his face, and prayed, saying, My Father, if it be possible, let this cup pass away from me: nevertheless, not as I will, but as thou wilt."," Natsiakhwo hambeli hatiiti, nakwa hasi mafumama ne nasaaya naboola ari, ""Papa wanje, nikaba nikanyalikha, rusiakhwo eshikombe shiamanyakhano shino! Nebutswa kalaba aka isie enzenya ta, habula aka iwe wenya""",en,luy,Luwanga,bible okhusungana, talk to each other; have a discussion; confer,luy,en,Luwanga,dictionary "be loose, relaxed, slack", okhutendea,en,luy,Luwanga,dictionary "grandparents, with whom a child can talk freely on subjects that are taboo with their parents (abarye, whom they must fear)", abakulo,en,luy,Luwanga,dictionary LIIKHEBULILA 4, KUMBUKUMBU,luy,sw,Bukusu,translations Bugono bwibwe mwigulu, Malazi yake mbinguni,luy,sw,Maragoli,translations "Okhuba khu Nyasaye, buli shindu shinyalikha.""", For no word from God shall be void of power.,luy,en,Luwanga,bible Na ovolosivwakali vwange, Wimbi haukuwa wangu.,luy,sw,Maragoli,translations Eeh ouliranga., Yes I'm listening,luy,en,Tsotso,translations eshitiiri, fastener; pin; fetters,luy,en,Luwanga,dictionary "Mwanga wa ulimwengu wakufurahisha wazazi, jamii, kijiji, utawala na Mungu."," Uvulavu vwe lilova ukuyanzitsa Avivuli, ihili, ilidala, uvwamihi, na Nyasaye.",sw,luy,Maragoli,translations okhufuchira, make obusuma for,luy,en,Luwanga,dictionary isiri, a well-worn hoe,luy,en,Luwanga,dictionary Ita fimbo ya mwandishi, Ranga impimbo yomung'ondi.,sw,luy,Maragoli,translations Yiri niritimu lirahi, Huu ni mkuki mzuri,luy,sw,Maragoli,translations Kwa ukweli tulirudi nyumbani tukiomboleza maajabu ya hiyo siku., Bwadodo bwa bwene khuakalukha nikhuombolesa hubole kali ni majabu nyanga eyo.,sw,luy,Marachi,translations Mungu asaidie nchi yetu ya Kenya Pamoja na Busia yetu ili Korona isiji ikafika huko., Nyasaye akhonye sialo sia Kenya nende Busia yefwe Korona bulekhe khuulayo. khulindwe na mani ka Nyasaye. Amina.,sw,luy,Marachi,translations Kwao, Wavo,sw,luy,Maragoli,translations Eshiomuchesi oshilia nobuchesi, To eat what belongs to a clever person you must devise a clever way of getting it.,luy,en,,proverbs omwikho, large wooden spoon used for stirring obusuma (Swahili mwiko); oar; paddle,luy,en,Luwanga,dictionary "Muhonie abalwale, nimulamusia abafwile, musiiye abobuchele, nimurusia ebishieno. Mwahebwa obularunga eshindu ta, nenywe muhaanenje obularungwa eshindu ta."," Heal the sick, raise the dead, cleanse the lepers, cast out demons: freely ye received, freely give.",luy,en,Luwanga,bible "Hango muyinzi gwa yali anyala kokola nu kutumwa mu vatende kwanzala muliru, kwinula tsingutsa."," Nyumbani kazi ambayo angeweza kuifanya ni kutumwa kwa majirani kupalia moto, na kupakua mboga.",luy,sw,Maragoli,translations Ni kivu cho kusegesera, Huo ndio ubaya wa kukwikwi,luy,sw,Maragoli,translations "Nebutswa shikhwenya okhusinyisia abandu bano tawe. Kho tsia munyanza ofubemwo olulobo. Ne inyeeni yoranjilila okhuloba, ohenje mumunwa kwayo, ne olanyoolamwo yirupia eyihela obushuru oburungungwa muhekalu, obwanje nende obubwo. Obukule yirupia eyo, mana orunje obushuru bwanje nende obubwo."""," But, lest we cause them to stumble, go thou to the sea, and cast a hook, and take up the fish that first cometh up; and when thou hast opened his mouth, thou shalt find a shekel: that take, and give unto them for me and thee.",luy,en,Luwanga,bible 5 avaku londerera vyaveye ku magoti getu., Wafuatiao wako juu ya shingo zetu.,luy,sw,Maragoli,translations eshimeme, kid; young goat (see also akhameme),luy,en,Luwanga,dictionary "smooth, brushing back the hair, smoothing and pressing obusuma with the omwikho in the pot, etc.", okhukuula,en,luy,Luwanga,dictionary okhukaklukhana, become; be converted into; change round; fade,luy,en,Luwanga,dictionary Yali yavika amagina amekuyungu ne kesero kilahi cha yakubiranga ku amagina zana yaga, Alikuwa ameweka mawe yaliyoviringwa na ngozi nzuri aliyotumia kugongea hap ohayo mawe.,luy,sw,Maragoli,translations Ing'ombe ni eisolo eyikhonyanga abandu khunyua amabeere ni abandu bakhomera lukari. Noorisia ing'ombe bilayi niirusia amabeere malayi. Abaandu bangi bajama ing'ombe khuluakhubera ya amabeere ako akabetsanga malayi khubulamu bua omuundu. Khandi ing'ombe okhoyekhane oiberesie amatsiuri., Ng'ombe ni mnyama anayesaidia watu kunywa maziwa na watu wana nenepa sana. Ukimlisha ng'ombe vizuri anatoa maziwa mazWatu wengi wanapenda ng'ombe kwa sababu ya maziwa hayo ambayo huwa mazurikwa maisha ya mtu. Tena ng'ombe anafaa apewe maji.,luy,sw,Marachi,translations "Khulwa tsimbabasi tsinyinji, Yesu yanyiila omukhonokwe namutiilakhwo, ne naboola ari, ""Efuchiliile, osiiyishe"," And being moved with compassion, he stretched forth his hand, and touched him, and saith unto him, I will; be thou made clean.",luy,en,Luwanga,bible be too large for; be unable to fit in, okhuhaka,en,luy,Luwanga,dictionary "our (owefu, abefu, eshiefu, etc.)", -efu,en,luy,Luwanga,dictionary Lukoba lwoosi lwa Arikobu lwaba ne bilibwa bileeyi ne bichuuma khukhwola khu lwakha lwa Keshuri., Mji mzima wa Arikobu ulikuwa na malango marefu yalikuwa na vyuma vilivyoelekea mpakani.,luy,sw,Bukusu,translations Roho aishi nami., Roho a menye ninze.,sw,luy,Maragoli,translations "collect; gather together; pile up (complaints, etc.)", okhutoberesia,en,luy,Luwanga,dictionary "Wameweka vumbi juu ya vichwa vyao, Wamejivika miguuni nguo za magunia."," Va viki lugukyi ku mitwe gyavo, viviki tsingubo tsya magunia mu virenge vyavo.",sw,luy,Maragoli,translations "khila busa omundu khumuraakho ""Wele Omunyali Owa Bioosi, Wele kumusaango, boombi balacha abuundu wenywe akhabalaaye sibala sienywe, alala ebweeni wa Wele ne basaayi ne aasuubisia bakuuka benywe ne bakhalaki baali mu bukhalaki biise ebio."," Nashinda tu mtu kumweka mungunmweza wa vyote, mungu tambiko, wote wataenda mahali penu atapanuka nchi yenu,pamoja mbele za mungu na waombezi na akiamini mababu zenu na waamuzi waliokuwa kwa uamuzi muda huo.",luy,sw,Bukusu,translations ascend; fly upwards, okhukulukha,en,luy,Luwanga,dictionary Mama Amwavo mama wowo umulanganga kandi mama., Dada ya mama yako unamuita pia mama,luy,sw,Maragoli,translations "Kho Petero naboolela Yesu ari, ""Omwami, nobulayi shila khuli hano! Lekha khumbashe hano amatili kataru, elala elilio, elala elia Musa, nelindi elia Eliya."""," And Peter answereth and saith to Jesus, Rabbi, it is good for us to be here: and let us make three tabernacles; one for thee, and one for Moses, and one for Elijah.",luy,en,Luwanga,bible "And even now the axe also lieth at the root of the trees: every tree therefore that bringeth not forth good fruit is hewn down, and cast into the fire."," Kata kario, ihaywa yimalile okhuyrechekhwa mushisina shiemisaala khulwokhuchirema, khulweshio buli omusaala okulaama ebiamo ebilayi ta, kularemwa nikusukunwa mumulilo.""",en,luy,Luwanga,bible Walezi waliamini kuwa atarejea., Valeri vassuviranga kuduka yaatse.,sw,luy,Maragoli,translations KOBE ALIENDA AKAAMBIA WANYAMA WOTE HIVYO., RIHUDU RIATHIA RIABORERA THISOLO THIOSI ENDIO.,sw,luy,Marachi,translations imbatsi," axe; hatchet; tomahawk (see also iyaywa, ishoka)",luy,en,Luwanga,dictionary "And when they were assembled with the elders, and had taken counsel, they gave much money unto the soldiers,"," Ne olwa abesaaliisi abakhulundu abo bali nibakaanile nende abakofu, nibarecheresaniye khu akabakhoyile okhukhola, bahelesia abelihe abo amapesa amanji.",en,luy,Luwanga,bible The beautiful ones never disappear completely., Ebilayi shibihwa,en,luy,,proverbs "Khandi mwechesinjia mbu, ‘Omundu niyakhetsuba khushimalilo shiemisango, eshitsuboshie eshio neshia butswa, nebutswa niyetsuba khulwa eshihaanwa eshili khushimalilo shiemisango, okhuula aliinde eshitsubo eshio/"," And, Whosoever shall swear by the altar, it is nothing; but whosoever shall swear by the gift that is upon it, he is a debtor.",luy,en,Luwanga,bible Ne kano koosi kekholeeshe mbu akabalakusi baboola mu Amahandiko kosibwe Mana abeechibe boosi nibelukha nibamulekha. Yesu ayasibwa mushiina shia Abayahudi," But all this is come to pass, that the scriptures of the prophets might be fulfilled. Then all the disciples left him, and fled.",luy,en,Luwanga,bible Come here. I would like to send you," Itsa ano,nenya okhukhuruma.",en,luy,Luwanga,translations Nina wazungu wangu wawili watu huwapenda wakati mwingine na wakati mwingine wanawakataa -Jua na Mvua, Mbeye na vasungu vange vaviri vandu vosi vavayaanza tsia tsindala na tsisaa tsindi vavasuula - Imbula no mbasu,sw,luy,Maragoli,translations He who follows the course of a river is better than he who follows a king., Oulonda omwalo ashira oulonda omwami,en,luy,,proverbs llavola mbu hufuale virega vya molu., Ikawa kuwa tuvae barakoa.,luy,sw,Marachi,translations "one who practices obusoti, sexual intimacy between unmarried people", omusoti,en,luy,Luwanga,dictionary T.Miti pia hutumika katika kuongeza rutuba kwenye udongo wakati ambapo matawi yake huanguka chini na kuanza kuoza kisha kuozea kwa udongo., Emisala kikhonyanga khuveresania embolera khuliroba khulwa amasafu nikakwa asi nikabolera khuliloba.,sw,luy,Marachi,translations be pleased (with); be satisfied (with); be contented, okhuchama,en,luy,Luwanga,dictionary okhwiyanga," have room, space, permission, excuse, opportunity",luy,en,Luwanga,dictionary okhung'olosia, drive cattle,luy,en,Luwanga,dictionary okhwikalukhasia, turn right around; be converted; repent,luy,en,Luwanga,dictionary obwifi, theft,luy,en,Luwanga,dictionary Fanya za kaskazini na ya bahari ya Mediterenia yaliyostahili kwa uamuzi wenu., Khola che bunafubo nende sia nyanja eya Mediterenia kakenyekha mu bukhalaki bwenywe.,sw,luy,Bukusu,translations Ling'ohani, ………,luy,sw,Maragoli,translations "mana bamuhane mumakhono aka Abamahanga, abalamutseshelela nibamunywekha netsikhoba nende okhumubamba khumusalaba, ne olunyuma lwetsinyanga tsitaru, Nyasaye alamulamusia "" Aka nyinamwana Yakobo nende Yohana yasaba"," and shall deliver him unto the Gentiles to mock, and to scourge, and to crucify: and the third day he shall be raised up.",luy,en,Luwanga,bible Kario kata mabeere akakasibuanga kaba nga busie. Omundu naakusia amabeere ako alanyola mapesa mangi lukari., Kuna maziwa ambayo hutengenezwa na kuwa kama unga. Mtu akiuza maziwa hayo atapata pesa mingi sana.,luy,sw,Marachi,translations He who goes to work does so for his own sake., Outsia omuka atsia kukwe,en,luy,,proverbs Naupea huu ugonjwa heshima sana na pia namrejeshea kiongozi wetu wa mtaa wa bumarachi shukran., Ngaba obulwaye buno uluyari mno hadi ngalusria omkhongo wefu we sialo siabumarachi enisinuka.,sw,luy,Marachi,translations S. IKAUNTI: BUSIA, KAUNTI: BUSIA,luy,sw,Marachi,translations "walipomaliza kumpa zawadi, Ehudi aliwaambia watu waliobeba waondoke waende."," nga bamala Khumua bianwa, Ehudi aboolela babaandu babisuta barekukhe bache.",sw,luy,Bukusu,translations Amalasile namasilo okhushila amatsi (JWA 24) Blood is thicker than water. 45. Amani kokhulia kali hekosi, The power to eat lies in the throat.,luy,en,,proverbs Henza kumundu uyu., Angalia mtu huyu.,luy,sw,Maragoli,translations -tsalalu," insipid; tasteless; flavorless (litsalalu, amatsalalu, etc.)",luy,en,Luwanga,dictionary "siamkhuya ingumi nisiandakho, eliteki, nisimalilisia nende ihedi mani nisiandakho endio."," aliipiga ngumi ikakwama, teke na akamalizia na hedi na hivyo kukwama papo hapo.",luy,sw,Marachi,translations ingwe, leopard,luy,en,Luwanga,dictionary "Yimbi, mwidzominye Mwami, vandu va yanzeywi."," Imbeni, sifuni Bwana, wapendwa wa Mungu",luy,sw,Maragoli,translations Wadudu hawa huwinda nzige., Amang'ong'oi yaga gahimanga madeede.,sw,luy,Maragoli,translations "And going on from thence he saw two other brethren, James the [son] of Zebedee, and John his brother, in the boat with Zebedee their father, mending their nets; and he called them."," Olwa Yesu yatsiakhwo hambeli hatiiti yalola khandi abasiani babili, Yakobo nende Yohana, abaana ba Zebedayo. Boosi bali muliaro liabwe halala nende Zebedayo sabwe, nibarechekhanga tsikhanda tsiabwe. Yesu nabalanga mbu bamulondekhwo,",en,luy,Luwanga,bible okhutsula," curdle; go watery, e.g., of thick milk or porridge",luy,en,Luwanga,dictionary Wakamfuata wakawavamia akasikia kulia kwa safari wakati mkiwa mmechoka akaona kusumbuliwa kisha wakauwa wengine kati yenu wakafa., Bamuloondakho bamwibwaakala aaulila khulila khu lukeendo nga ne mwaba ne mulwiile aabona khunaanisibwa mala beera balala mwinywe bafwa.,sw,luy,Bukusu,translations Ombea safari yako kuwa, Laamila oluchendo olwo mbu,sw,luy,Marachi,translations okhuhaanira, give to,luy,en,Luwanga,dictionary "On that day there came to him Sadducees, they that say that there is no resurrection: and they asked him,"," Inyanga yene eyo, Abasadukayo bandi ababoolanga mbu, abandu shibalilamusibwa okhurula mubafu tawe, betsa khu Yesu.",en,luy,Luwanga,bible Hiyo siku ilipowadia nijitayarisha vizuri nikamwita anayenibeba akaja tukaanza safari.," Olwa inyanga eyo yola ndetayarisia evilai, nga lwola itsuli ninanga ouchinga neyetsa nikhwanza oluchendo.",sw,luy,Marachi,translations Huwa wanatulimia shamba zetu wana nguvu nyingi mwilini na ng'ombe hao ni wakiume, Tsikhurimiranga thindalo tsiefu tsiri nende amani wachi khumubili tsing'ombe etsio nitsisatsa.,sw,luy,Marachi,translations S. OMURWE NI ING'OMBE, MADA NI NG'OMBE,luy,sw,Marachi,translations Babu ananunua mbuni., Guuga agulaa ligulugulu,sw,luy,Maragoli,translations Kisha mungu alisema kuwa mimi ndimi mungu muweza wa yote aliyekuleta kutoka kwa nchi ya Uri ya wakalitayokukupa wewe nchi hii iwe yako.," Mala wele aloma ali, ese ndi wele omunyali owa bioosi owakhurera khukhwama mu sibala sia Uri sie bakalitayokhu khua ewe sibala sino sibe sisiowo.",sw,luy,Bukusu,translations dwelling place; lodging, eshimenyo,en,luy,Luwanga,dictionary huaurira omundu niyooba oluungu luhongo nirulula lufwana nende lua mama wange., tulisika mtu akipiga nduru ya juu inayofanana na ya mamangu.,luy,sw,Marachi,translations Ni hayo tu unisamehe., Nako kongone onderekhere.,sw,luy,Marachi,translations namulobi, kingfisher; African Darter; bird that feeds on fish,luy,en,Luwanga,dictionary Kata kario obuloli bwabwe shibwafuchilisania tawe., And not even so did their witness agree together.,luy,en,Luwanga,bible okhunyoonya," move to expressions of pleasure, e.g. to keep s.o. smiling by one's conversation, or to make him dance with one's music",luy,en,Luwanga,dictionary Uluswa umukali ugimiyi umusatsa wewe kuvusatsa nivasolananga kandi gadukana akungwi ahayatsia mulukali, Mwanamke anayeguza mumewe sehemu ya siri wanapozozana anafaa kufukuzwa alikooleka,luy,sw,Maragoli,translations Mungu mwenyewe asema, Yahova mwene akuvolera,sw,luy,Maragoli,translations E nakuimba mgongo ukiniuma aee, E huimbanga mukongo nikunjuna aee,sw,luy,Marachi,translations omwibusia, midwife,luy,en,Luwanga,dictionary "Kwenya kusigamira, Dada, Mwami, na Roho"," Tutakusujudu, Baba, Mwana na Roho",luy,sw,Maragoli,translations Bintiye kiongozi kati ya nchi hizo alianzaje kulazimishwa kuchanga!, Mukana womwami hagati hevivala yivyo ya duka ndi kunigwa ku lisolola!,sw,luy,Maragoli,translations "Muye Mwami a va manyia ubuyanzi bwibwe,"," Ndani yeye, upendo wa Bwana unadhihirika",luy,sw,Maragoli,translations "the [son] of Amminadab, the [son] of Arni, the [son] of Hezron, the [son] of Perez, the [son] of Judah,"," Nashoni yali omwana wa Aminadabu, owali omwana wa Adimini, owali omusaini wa Arini, owali omwana wa Hezironi, owali omwana wa Faresi, owali omwana wa Yuda.",en,luy,Luwanga,bible Vetsihiri va la duuka, Mataifa yatafika,luy,sw,Maragoli,translations "Ng'ombe ni mfugo wa nyumbani, watu walifuga ng'ombe, mufugo huu hutusaidia na vitu vingi ya kwanza ng'ombe hutupa maziwa na nyama"," Ing'ombe ni siruko sia mudala, abandu baruka ing'ombe, siruko sino sirukhonyanga nende vindu vingi sia mberi ing'ombe ikhueresingia amabere nende inyama.",sw,luy,Marachi,translations "Mana Yakobo nende Yohana, abaana ba Zebedayo, basita ahambi nende Yesu, nibamuboolela bari, ""Omwechesia, khwenya mbu okhukholele liosi liosi elia khukhusaba """," And there come near unto him James and John, the sons of Zebedee, saying unto him, Teacher, we would that thou shouldest do for us whatsoever we shall ask of thee.",luy,en,Luwanga,bible "Naye omukhasi oyo nakalusia ari, ""Omwami, kata tsimbwa etsili hasi weimeesa, tsiliitsanga khumbungulusi tsieshiokhulia etsiabaana babulungusiye """," But she answered and saith unto him, Yea, Lord; even the dogs under the table eat of the children's crumbs.",luy,en,Luwanga,bible Otsitsanga yena?, Where are you bound?,luy,en,Luwanga,translations Ninashangaa kwa sababu, Inze ng' enyanga kigira,sw,luy,Maragoli,translations Nyakati za jioni wanawake wangepika ugali na kuletea wazee kula kwa pamoja., Inyinga ya mugolova avakali valuganga uvukima valetera vasakulu valira halala.,sw,luy,Maragoli,translations sulk; be annoyed, okhurunya,en,luy,Luwanga,dictionary "Dhambi zetu msalabani,"," Bwoni bwetu kumsalaba,",sw,luy,Maragoli,translations Mwana wowosi niyivulwa kutula muinda ya Mama weve yenya alangwi ilieta ku atange kulia nokumenya na vandu vanyoye mkivala., Mtoto yeyote anapozaliwa kutoka tumboni mwa mama yake alihitajika kuitwa jina ndiposa aanze kula na kuishu na watu aliowapata dunuani.,luy,sw,Maragoli,translations "Mkasema kuwa, mungu amenifuata na moyo wote."," Mwaloma muli, 'Wele anondile ne kumwoyo kwoosi.",sw,luy,Bukusu,translations "And as he was entering into the boat, he that had been possessed with demons besought him that he might be with him."," Ne olwa Yesu yali niyenjilanga muliaro, omundu wali narusibwemwo ebishieno oyo yamusaaya mbu achame batsie ninaye.",en,luy,Luwanga,bible Wavulana walianza kujenga wenyewe vijumba hivi., Vayai vamnya ni vatangalyombaka avene tsidisi.,sw,luy,Maragoli,translations jawbone, oluseya,en,luy,Luwanga,dictionary 331. Oburengu bukhwima eshia wakhalile (AMI196) Stubbornness earns you nothing to eat., Obupaari nende obwitsuliri ni tooto,en,luy,,proverbs kisha utapiga kona hapo na unaenedelea kuteremka utaona mahali wameandika shule ya wavulana ya Bujumba na hapo utakuwa umefika., naohuba ikona ao nothirira huteremka olalola abundu baandikile sikuli sia abasiani sia Bujumba khao olaba niurire.,sw,luy,Marachi,translations "Khandi Yesu nababoolela ari, ""Muli nende injila indayi muno eya mulobelangamwo amalako ka Nyasaye kho mbu mulonde emilukha chienywe."," And he said unto them, Full well do ye reject the commandment of God, that ye may keep your tradition.",luy,en,Luwanga,bible be completely lost; be completely lost sight of; perish, okhutiba,en,luy,Luwanga,dictionary leave those you are walking with and lag behind, okhwikatia,en,luy,Luwanga,dictionary Hawatakurejeshea., se balakhukoboselia tawe.,sw,luy,Bukusu,translations "Ni vakulia chokulia cha hamugolova,avakana vatsitsanga wa guku wavo na avayayi vatsia wa guga wao.", Baada ya chakula cha jini wasichana walienda kumwona nyanya ilhali wavulana walienda kumwona babu.,luy,sw,Maragoli,translations Oyo mwaulila balikhoo ku?, Huyo mlisikia wako wapi?,luy,sw,Bukusu,translations okhusomesia," cause to read, study; teach",luy,en,Luwanga,dictionary "Woe unto you, ye blind guides, that say, Whosoever shall swear by the temple, it is nothing; but whosoever shall swear by the gold of the temple, he is a debtor."," ""Muli mushilaamo shiobubi inywe abemilisi ababofu! Mwechesinjia mbu, ‘Omundu niyakhetsuba khulwa Ihekalu, eshitsuboshie eshio neshiabutswa, nebutswa niyetsuba khulwa itsahabu ya muhekalu, okhuula aliinde eshitsubo eshio/",en,luy,Luwanga,bible elingalimwa, miracle; strange happening,luy,en,Luwanga,dictionary "Mtoto anastahili kuheshimu wazazi akiwa angali mtoto mdogo. Wazaza tuwafunze watoto wetu nidhamu bora, akienda shuleni hujiingiza katika hulka mbaya za duniani."," Omwana akhoyele khumuria omwibusi nashiri nari omwana omutiti. Abebusi khubaechesie abana befwee emima emilayi, olwa achia musikuli yeinjisinjia khumakhuba ka omusialo muno.",sw,luy,Marachi,translations "Mahindi ilipomea, ikafika wakati ya kula ilipewa jina mpya ""Embego""."," Lwa maduma yaga gamera, ni gaduka ku lilia gamanya ni ganyola lyeta lihya ""Embego"".",sw,luy,Maragoli,translations "John answered, saying unto them all, I indeed baptize you with water; but there cometh he that is mightier than I, the latchet of whose shoes I am not worthy to unloose: he shall baptize you [ in the Holy Spirit and [in] fire:"," Kho Yohana nabakalusia ari, ""Isie emubatiisinjia nende amaatsi, ne oushila isie yetsanga. Isie shingwanile kata okhuboholola emikoye chiebilaarobie tawe. Ye alamubatiisia nende Roho Omutakatifu nende omulilo.",en,luy,Luwanga,bible Alifia watu wote, Ya kudzera vandu vosi,sw,luy,Maragoli,translations okhukalama, lie on the back; lie upside-down,luy,en,Luwanga,dictionary Wacha afanye hivyo na watu wengine wakisikia hayo wataogopa tu alifanya hivyo akauawa kwa vita tu na mbao mtu kwenu atakayefanya mtu mwingine akachukwa msichana kwa uovu kama huo tena hapana.," Lekha akhole ario, ne baandu babaandi balaulila ako balaria, busa akhola ario eererwa mwiie, mala ne mbao omundu mwinywe olakhola mundu okundi aabukula omukhaana bumayaanu nga obwo burio lundi tawe.",sw,luy,Bukusu,translations "Avamwavo veeve vanene avaali muliihe vaasinyika ing'inga vaahulira naavoolanga ndio, navanuleemba."," Ndugu zake wakubwa waliokuwa katika vita hivi walikasirika wakati waliposikia na kuona haya, wakamgombeza.",luy,sw,Maragoli,translations "Kunywa, Mungu wa Israeli"," Nywa, Nyasaye wa Israeli.",sw,luy,Maragoli,translations Omwaya ndala ashira ndiliruka, A man who rears one cow is better than he who says ‘I will rear a large herd'.,luy,en,,proverbs "Lwayinuka hamugolova, yanyola muleri nataveye hango dave.", Alipotoka kazini jioni alimkosa mlezi nyumbani,luy,sw,Maragoli,translations Ukiwa kwenye lango kuu utapata maandishi ati uko Sirikhaya., Noli khugeti olanyola mandiko kekesia mbu ori Sirikhaya.,sw,luy,Marachi,translations "Khubwenokho wafukiiliile oli olamuria, ne khuloonda kamalaka kewe Wele wenywe.", hapo umekubali kuwa utamtii na kufuata maagizo yake mungu wenu.,luy,sw,Bukusu,translations "Wamisri walitufanyia sisi mabaya, uamuzi wa kuuwa waameleki kisha wakatulamisha tukafanya."," Bamisiri bakhukholela efwe kamabi, Lilaka lie khukhwira Baameleki mala bakhuyingilila khwakhola.",sw,luy,Bukusu,translations Kuku alimdanganya mwewe kwamba bado hajamaliza kuwanyoa wanawe wote., Engoko yagada liive ikikiri kovegera avaana vosi.,sw,luy,Maragoli,translations Guga uyu waleta umukana wewe Mtugwa uyu umbisandu (uvula avivuli dangwa kuli mwana wovo na som vakana vovo anaho muletane mba., Babu huyu aliyemchukua msichana yatima alikuwa kama mfungwa (alimchukulia yatima huyu kama wakena hawangeoana),luy,sw,Maragoli,translations abahalaba, fierce; bad-tempered; of a scolding disposition,luy,en,Luwanga,dictionary omumali wemisango," one who offers a sacrifice, head of the family",luy,en,Luwanga,dictionary Vayayii woo!, Ni shangwe tele.,luy,sw,Maragoli,translations "Makesi nende muhaye waye bamenya muluivulo lulia lwa huhonyana mu mabi nde malayi,"," Makesi na mke wake waliishi kwa kizazi kile cha kusaidiana kwa mabaya na mazuri,",luy,sw,Marachi,translations number; mbolera obukhumi bwabana mwisomero 'tell me the number of children in the school', obukhumi,en,luy,Luwanga,dictionary "Nga Peleki amenya ola bukhulu bwe kimiiko kamakhumi kataru asaala Reu,19ne enyuma we lisaalwa lia Reu, Peleki amenya kimiiko chimia chibili na saba ma asaala babaana babaandi basoleeli ne bakhaana."," Peleki alipofikisha miaka thelathini akamzaa Reu na baada ya hapo akaishi miaka mia mbili na tisa kasha akazaa watoto wengine wavulana na wasichana.""",luy,sw,Bukusu,translations Siku hii mungu mweza wa vyote yuko anawatuma., Endaalo yino Wele Omunyali Owa bioosi alikho amulaka.,sw,luy,Bukusu,translations Walipomuona Yesu wakawaambia," Lwa va ka lola Yesu va va volera,",sw,luy,Maragoli,translations Kuba magulu, Piga magoti.,luy,sw,Maragoli,translations Olaleka shinga ing'u yaleka omulema, Olaleka shinga ifisi yaleka omulema Do not underrate things the way the hyena underrated the lame man.,luy,en,,proverbs lihema," tent ( The cow that calves twins must also produce enough milk to feed them. [Owibula amakhwana yesika amabeere (AMI295) If you give birth to twins be ready to provide milk.,luy,en,,proverbs "And forgive us our debts, as we also have forgiven our debtors."," Okhuleshele obwonooni bwefwe, shinga olwa ifwe khubaleshelanga abakhwonoonela.",en,luy,Luwanga,bible "Ne olutelulwe lwokhuseleetsa imeleye luli mumukhonokwe, alakhung'asia inganoye mushiachishie, nebutswa alasamba omukhuutsi mumulilo okulasimanga tawe."""," whose fan is in his hand, thoroughly to cleanse his threshing-floor, and to gather the wheat into his garner; but the chaff he will burn up with unquenchable fire.",luy,en,Luwanga,bible Nive u henza vandu voosi—ninze., Unatuangalia sisi sote – hata nami,luy,sw,Maragoli,translations Omwibusi wange mana yalinda yalola siavenyanga hubera imutoka yetsa yabiya ni huli ambi hula mana tsishida tsia khwabirirakho., Mzazi wangu aliningoja akakiona kile alichotaka kwa maana gari lilikuja likaharibika tukiwa karibu kufika na hivyo tulipitia shida mingi.,luy,sw,Marachi,translations yatakuwa katikati., Kalaba kari;,sw,luy,Bukusu,translations "Mkuu wa wizara ya afya nchini alisema kuwa wtu wavae barakoa, wanawe mikono kila wakati na maji safi pia wasitembea sana bila."," Omukhongo wa afya musyalo yaboola mbu baandu beefwale tsimaski, beesabe sikha siyosi nende amatsi amalafu alafu barakendakenda muno ta.",sw,luy,Marachi,translations eshibambala, dried fish,luy,en,Luwanga,dictionary "Therefore I say unto you, All things whatsoever ye pray and ask for, believe that ye receive them, and ye shall have them."," Khulweshio emuboolela mbu, shiosi shiosi eshiamusaba, mumasaayo, suubile mbu mumalile okhushinyoola, ne shilaba eshienywe.",en,luy,Luwanga,bible "Ukijenga nyumba,mlango uwekwe mashariki", Inyumba kwuumbaka wuumbake inyuumba yoyo umuliaango gu henze ivugwi,sw,luy,Maragoli,translations Hakuwafukuzawanaonusia., Aoona baunyila tawe.,sw,luy,Bukusu,translations 21 Muyayi nomusakulu va gonna hasi mu mahasi., Kijana na mzee hulala chini Katika njia kuu.,luy,sw,Maragoli,translations "And Peter had followed him afar off, even within, into the court of the high priest; and he was sitting with the officers, and warming himself in the light [of the fire] ."," Petero yali namulondangakhwo nali ehalekhwo, niyola mukari mwolwanyi lwomwisaaliisi omukhulundu. Yali niyekhaale halala nende abalindi, niyooranga omulilo.",en,luy,Luwanga,bible size; bigness, obukhongo,en,luy,Luwanga,dictionary "be very dry; be parched; be thirsty; used also of s.o. caught out in something he is ashamed of, and unable to speak for fear or embarrassment; become stiff or hard", okhuangalala,en,luy,Luwanga,dictionary "Kho abesaaliisi abakhulundu nibateema okhumuhamba. Ne nibaria abomukanda, shichila bali nibanyile mbu ababooleleele oluchelo olwo okhubafukula. Kho nibamulekha nibatsia. Lireebo khu akokhurunga obushuru"," And they sought to lay hold on him; and they feared the multitude; for they perceived that he spake the parable against them: and they left him, and went away.",luy,en,Luwanga,bible okhukhulikha," of teeth, come out of their own accord",luy,en,Luwanga,dictionary Enganakani eyo yaba endayi., Wazo hilo likawa nzuri.,luy,sw,Bukusu,translations "become longer, taller, higher, deeper", okhurambiya,en,luy,Luwanga,dictionary ling'orero, larynx; Adam's apple,luy,en,Luwanga,dictionary Kifungua mimba ni mtoto wa kujivunia, Mwana wa mbiri vayayi.,sw,luy,Maragoli,translations Shangazi nmechoka -Uja uzito, Senge ku ndigingu - Injene,sw,luy,Maragoli,translations okhurubukha, blaze; flare up,luy,en,Luwanga,dictionary "Amahandiko kaboolanga mbu, ‘Enzenyanga abalolesinjia tsimbabasi, tawe abakholelanga isie emisango/ Nimwakhamanyile eshisina shiamakhuwa kano, shimwakhakhalachiile ababula eshikha eshiina tawe."," But if ye had known what this meaneth, I desire mercy, and not sacrifice, ye would not have condemned the guiltless.",luy,en,Luwanga,bible "bring (compare with okhwitsa nende 'come with, bring'); ashiri okhuleera 'he is not married yet'", okhureera,en,luy,Luwanga,dictionary lano eso siyakhavethanga esikano siya kuduyu nende ifisi., Hiyo imekuwa hadithi ya sungura na fisi,luy,sw,Marachi,translations Nduhi nduki kukwivilila, Ili nisiweze kukusahau.,luy,sw,Maragoli,translations "The baptism of John, whence was it? from heaven or from men? And they reasoned with themselves, saying, If we shall say, From heaven; he will say unto us, Why then did ye not believe him?"," 0bunyali bwa Yohana bwokhubatiisia bwarula hena? Bwarula khu Nyasaye noho khumundu?"" Nibachaaka okhuyingana abeene khu beene bari, ""Nikhwakhakalusia mbu, 'Bwarula khu Nyasaye/ alakhureeba ari, 'Mbushiina nimulasuubilila Yohana?'",en,luy,Luwanga,bible tongue; language, olulimi,en,luy,Luwanga,dictionary Wa kuja kwake bwana yesu., Yo mwami wetu Yesu yazanga,sw,luy,Maragoli,translations "and they have no root in themselves, but endure for a while; then, when tribulation or persecution ariseth because of the word, straightway they stumble."," Ne shibaralila mulio ta, habula besimilisia butswa hatiiti, ne olwa amatinyu nende obusandibwi bwitsa khulwa likhuwa lia Nyasaye, ne barula khubusuubili bwangu.",en,luy,Luwanga,bible "Kho nibelukha tsimbilo nibatswania ifumaye mutsingongo tsiosi etsirondokhaneho. Ne hosi aha baboolelungwa mbu, Yesu yetsileho, bachinjilanga abalwale babwe khumacheela nibabayilaho."," and ran round about that whole region, and began to carry about on their beds those that were sick, where they heard he was.",luy,en,Luwanga,bible eshiganda, in Baganda style,luy,en,Luwanga,dictionary Inyungu yatishe shiyiyunga ta, Olutaabo olwaatishe shilweyunganga ta (JNA53) A broken clay pot/plate does not become whole again.,luy,en,,proverbs Zamadi hutusaidia na mbolea ya bure ambapo hatutumii pesa yoyote., Amasingo karukhonyanga nende imboleya yesikhaya eya khularumikhira amang'ondo kosikosi,sw,luy,Marachi,translations secretly, masirisi,en,luy,Luwanga,dictionary Tivula amiita govulimu vulandaa mukivanda., Taja majina ya nyasi inayotambaa mtoni.,luy,sw,Maragoli,translations "Ebweneyo Tsinyende etsibalitsanga shitsifwitsanga ta, khandi omulilo okubasambanga shikusimibungwa tawe\"," where their worm dieth not, and the fire is not quenched.",luy,en,Luwanga,bible Kuku naye alianza kuchakurachakura chini akitafuta wembe wa mwewe., Engoko nayo yatanga kusangala sagala hasi niyenyanga logembe lwe liive.,sw,luy,Maragoli,translations Tsiililile mana mumalilisie akabakuuka benywe bachaachisia., Fill ye up then the measure of your fathers.,luy,en,Luwanga,bible okhubalushira," do anything for the first time in the season, e.g., dig, plant, eat of a new crop, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary 28. Mukali kulia engoko. (Niyalitsanga kuduuka atsia wavo koleeta eng'ombe naho imbuli)., Mwanamke kumla kuku (akimla ilibidi aende kwao kuleta ng'ombe na mbuzi),luy,sw,Maragoli,translations omuringoti," tall, straight tree (often used for gums and other introduced trees)",luy,en,Luwanga,dictionary Tega nitege -Mwiba, Tega ngetege - Lifwa,sw,luy,Maragoli,translations "Nio buli omundu arema lusakia lwe kumurongooro, mala babaandu abo boosi balonda Khu Abimeleki mala babungikha chisakia anju eya Eliberitu."," Ndipo kila mtu akakata tawi la mti, kisha watu hao wote wakamfuata kwa Abimeleki kisha wakakusanya matawi karibu na nyumba ya Eliberith.",luy,sw,Bukusu,translations Akawatuliza, Lingana lyomwana;,sw,luy,Maragoli,translations "Ila kufanya matambiko, ilikuwa ni lazima mtu afanyiwe tambiko na vitu ambavyo havingemzuru, ili akue bila kufinyika na itikadi za wafu."," Navutswa ILISWAKILA lialange ililago umundu aswakilwi ivindu vyatsia vivuli kwononyia umundu uyu, aviluki vulahi vugila kuminika ne miima javandu vakutsa kale.",sw,luy,Maragoli,translations Eshishieno shili khumwikho (191) Eshishieno shisira omwiikho (DWA29) Evil spirits haunt their relatives* 136. Eshishio neshishio, What is yours is yours.,luy,en,,proverbs Eshibotsa khwirale shiesika omunwa omuumu (AMI59) That which picks food from a rock must have a hard/tough beak., Eshibotsa khulwanda shisika omunwa omuumu,en,luy,,proverbs Utokao mbinguni, Lutwulanga mwigulu;,sw,luy,Maragoli,translations Yateva vaana vosi nivambakana., Aliwauliza wanawe wote lakini wakakana.,luy,sw,Maragoli,translations ing'oma, drum,luy,en,Luwanga,dictionary and; with, nende,en,luy,Luwanga,dictionary Vayeki kuvudamanu, Wamependa maovu,luy,sw,Maragoli,translations E tsi ka nyala khuhwa., Zisizo pungukiwa,luy,sw,Maragoli,translations "Ndakhola lisaaye liowo libe likali po, ndakhola bibala biamwe mwiwe, ne baabami balama mwiwe."," Nitafanya uzao wako uwe mwingi, nitafanya mataifa yatoke kwako,na wafalme watatoka kwako.",luy,sw,Bukusu,translations pound in a morter, okhuswaka,en,luy,Luwanga,dictionary "But she answered and saith unto him, Yea, Lord; even the dogs under the table eat of the children's crumbs."," Naye omukhasi oyo nakalusia ari, ""Omwami, kata tsimbwa etsili hasi weimeesa, tsiliitsanga khumbungulusi tsieshiokhulia etsiabaana babulungusiye """,en,luy,Luwanga,bible Tsunu! Tsunu! Tsunu! Tsunu., Tsunu! Tsunu! Tsunu! Tsunu,sw,luy,Maragoli,translations Kakhaba kario se babaoona boosi barura Nio Kalebu aoona chikholo chitaru baruramo tawe., Hata hivyo hawakuwafukuza wote wakatoka ndipo Kalebu akafukuza koo tatu wakatoka huko.,luy,sw,Bukusu,translations lukiranga huikhala nende kuhu., hufanya tukae na nyanya,luy,sw,Marachi,translations "O: Khuri nende tsing'ombe tsia igiredi, nende etsia kienyeji.", Tuko na ng'ombe wa gredi ambao na wa kienyeji.,luy,sw,Marachi,translations Tsimoni tsiawahonia nitsio etsikhukhondiola, 588. Tsindaalo tsiashira obwoya bwe ing'ombe (obunji) (DWA42) There are more days than the hairs of a cow.,luy,en,,proverbs Namulekhwa ndikhole endie?," Being a helpless widow, what shall I do?",luy,en,,proverbs "17 U Mali kuvika mwoyo gwange gu ve ihale nemirembe, nziviriye ligasidzwa."," Umeiweka nafsi yangu mbali na Amani, nikasahau kubarikiwa.",luy,sw,Maragoli,translations Natsia kutsia himbi mihiga jine ndi yenyekanga kalunu ave muleri wo mwana, Akifikisha miaka mine hivi alifaa kuwa mlezi. O: Hali Kanyingi mwana mukana yaleranga mwana olonda omulonda.,luy,sw,Maragoli,translations Funza akiwa mguuni utaumia., Eng'ende neveeye mu kerenge ulasaalira.,sw,luy,Maragoli,translations kisha akaanza kupigana nayo., mani nisichaka khulwana inaye.,sw,luy,Marachi,translations "Nebutswa Yesu namanya emireko chiabwe emibi, kho nababoolela ari, ""Inywe abekaati! Muteemanga okhuureka mbushiina?"," But Jesus perceived their wickedness, and said, Why make ye trial of me, ye hypocrites?",luy,en,Luwanga,bible "It is easier for a camel to go through a needle's eye, than for a rich man to enter into the kingdom of God."," Nobiangu muno ingamia okhubira munduhu yeyisindani, okhushila omundu omuyinda okhwinjila Mubwami bwa Nyasaye.""",en,luy,Luwanga,bible Hakika hufurahia mno," Yee guyanzi muno,",sw,luy,Maragoli,translations Mfalme wa wafalme mkubwa, Mwami wavami Munene,sw,luy,Maragoli,translations Litula lya vana kutula mu nyumba mwavo kutsia kogona ahandi kwalangangwa ukutsia isimba., Watoto kutoka kwa nyumba zao kwenda kulala kwingine kuliitwa kwenda isimba.,luy,sw,Maragoli,translations "Ulikuwa mwezi wa tatu tarehe kumi na sita, mwaka wa elfu mbili na ishirini"," Kwali mwosi kwa khudaru ni kuri ekhumi nende khasasaba, omwaka kwa elfu thibiri nende makhumi kabiri.",sw,luy,Marachi,translations Hata baharini ni vivyo hivyo jinsi ilivyo na mlima., Kandi munyanza gaveye vutswa malala mele kuli ago kuvigulu.,sw,luy,Maragoli,translations okhubeyabeya, be restless,luy,en,Luwanga,dictionary indicating absolute denial or repudiation, kongo!,en,luy,Luwanga,dictionary down; below, asi,en,luy,Luwanga,dictionary "Khalano esie mbere niimbola mbari ingokho ni sindu sia burimundu akhoyere aruke, khubera ni esindu silayi rukari. Ako ni maparo kange khu ingokho."," Kwa hivyo mimi nilikuwa nasema kwamba kuku ni kitu ambacho kila mtu anafaa afuge, kwa sababu ni kitu kizuri sana. Hayo ni mawazo yangu kwa kuku.",luy,sw,Marachi,translations "Ne alebula omwana omusiani, nawe olamukulikha eliira mbu, Yesu, shichila niye owakhahonie abandube okhurula mubwonooni bwabwe.""", And she shall bring forth a son; and thou shalt call his name JESUS; for it is he that shall save his people from their sins.,luy,en,Luwanga,bible O: Beebusi befu baruboreranga mbari ing'ombe ni isolo iri nende sifune sikhongo kwani ing'ombe noobula mapesa ka khulipa musikuli ni bakusia ingombe ni banyola nga baliipa mapesa musikuli.," Wazazi wetu hutuambia kwamba ng'ombe ni mnyama ambaye ana sababu, kikubwa ni kwamba ng'ombe kama hauna pesa ya kulipa shuleni wanauza ng'ombe na wanapata jinsi ya kulipa karo shuleni.",luy,sw,Marachi,translations Mudze kalunu kumusigamire., Neno la baba limekuwa mwili.,luy,sw,Maragoli,translations Mengine nilijibandika., Tundi ndidwika.,sw,luy,Maragoli,translations "And Joseph arose from his sleep, and did as the angel of the Lord commanded him, and took unto him his wife;"," Olwa Yosefu yabuukha mundoolo, yabukula Mariamu okhuba omukhasiwe, shinga lwomumalaika owa OMWAMI Nyasaye yali namubooleele.",en,luy,Luwanga,bible "youth; adolescence (of boys, see also olusoliri)", obusoliri,en,luy,Luwanga,dictionary oburasi, anger; bullying; cruelty; fierceness,luy,en,Luwanga,dictionary "And the multitude cometh together again, so that they could not so much as eat bread."," Mana Yesu natsia ingo. Ne omukanda omukhongo kwabandu nikukhung'anilayo khandi, mbu kata ye nende abaloondibe shibanyoolakhwo ebise biokhulia eshiokhulia tawe.",en,luy,Luwanga,bible A ladza ku ubwoni bubwo omukana wa Edom alavambula ubwoni bubwo.," Atapatiliza uovu wako, Ee binti Edomu atazivumbua dhambi zako.",luy,sw,Maragoli,translations As monotonous as a vegetable dish*., Nashilala shinga obweliani,en,luy,,proverbs Mma yirungu yadota -Liengu, Mama kwenye dari ni mgonjwa - Ndizi,luy,sw,Maragoli,translations lamp ( itaa,en,luy,Luwanga,dictionary nitakuua uzikwe uache kusumbua watu ukila vyakula vyao walivyopanda shambani., niiba ndahuira othie mwiloba okhae khunyasia bandu nolia ebiakhuria biabu bibalaka muthindalo.,sw,luy,Marachi,translations KUPEWA JINA, INGULIKWA,sw,luy,Maragoli,translations cry aloud, okhuchinga olukhu,en,luy,Luwanga,dictionary "So when his fellow-servants saw what was done, they were exceeding sorry, and came and told unto their lord all that was done."," Ne olwa abasumba bashie balola akali nikekholeshe, babeelela muno, nibatsia nibaboolela omuruchi wabwe koosi akali nikekholeshe.",en,luy,Luwanga,bible name, eliira,en,luy,Luwanga,dictionary "place where an animal was skinned, or where animals are skinned frequently", eshibachiro,en,luy,Luwanga,dictionary olusungo lumarachi hukeranga nihuurisania nende vebusi vefu., lugha ya kimarachi hufanya tuelewane na wazazi wetu.,luy,sw,Marachi,translations "Nebutswa isie emuboolela mbu, muheele abasuku benywe khandi musaayile abo abamusandia,"," but I say unto you, love your enemies, and pray for them that persecute you;",luy,en,Luwanga,bible eshitabu, book ( whistle,luy,en,Luwanga,dictionary That which is passing kills the ear-marked heir., Eshibiri shiranga oweikhabi,en,luy,,proverbs eshilumi, an insect that bites,luy,en,Luwanga,dictionary Sote tuamini, Kwosi ku suuvire,sw,luy,Maragoli,translations "I need a favor, please", Ndenya bukhonyi nochama.,en,luy,Luwanga,translations Ni njaa Bujumba Ominde kata simulola aee, Nikienda Bujumba Ominde hata simuoni aee,luy,sw,Marachi,translations paint, okhubakha,en,luy,Luwanga,dictionary okhutubachira, trample,luy,en,Luwanga,dictionary "Mwirecheshe, nimuba meeso, nende okhusaaya, shichila shimumanyile olwa indukho yakhoole tawe."," Take ye heed, watch and pray: for ye know not when the time is.",luy,en,Luwanga,bible "exchange, e.g., cents for a shilling", okhufunjia,en,luy,Luwanga,dictionary witch-doctor; sooth-sayer, omufumu,en,luy,Luwanga,dictionary eshilama, roof; ceiling,luy,en,Luwanga,dictionary S. IKAUNTI YA BUSIA, KAUNTI: BUSIA,luy,sw,Marachi,translations jina langu ni Susan., mumera nangwa suzan.,sw,luy,Marachi,translations Lwa vaana vahulitsanga no kwimba tsinyimbu no kutivula vitendawili vigaanga mahya na kandi tsinganagani tsiavo tsivambalanga vwangu.," Wanafunzi wanaposikiza, wanaimba na kutamka vitendawili hivi, huwa wanajifunza mapya na pia akili yao hupevuka haraka.",luy,sw,Maragoli,translations nikipita mtihani wangu wa mwaka huu nipate alama mia mbili na nane., S: nidalavira malevo kange ka mwaka kuno nyole makisi mia mbili na nane.,sw,luy,Marachi,translations stand; come to a stand-still; stop walking or running, okhwema,en,luy,Luwanga,dictionary "Niva mundu yakuzanga maatevwa mu kilindwa vulahi, ma inyima yilananga kololeka kuvaveeye mwoyo mu maloto, sivwalange vulahi dave."," Iwapo mtu aliyeaga na kuzikwa na kisha baadaye kuonekana ndotoni kwa walio hai, halikuwa jambo zuri.",luy,sw,Maragoli,translations Nyanya kwenye nyororo, Inyaanya Munyolo,sw,luy,Maragoli,translations INYANGA YA BATHIA HURUSIA MUVIRI MUMOCHARI VANA VAE VOSI VARIO VOSI., SIKU WALIOENDA KUTOA MWILI MAKAVANI WATOTO WAKE WOTE WALIKUWEPO.,luy,sw,Marachi,translations "name of God, i.e., as giver of life and gifts", khakaba,en,luy,Luwanga,dictionary Nyanya aliyezaa mke wako ni nyanya yako pia nyanya aliyezaa baba yako unamuita pia nyanya, Guku umkeere wivula umukali wowo ni guku wowo kandi Guku umkeere wivula baba wovo umulaganga kandi guku.,sw,luy,Maragoli,translations awaken; arouse, okhusisimusia,en,luy,Luwanga,dictionary ABURAHAMU NA LUTI WATENGANA, BURAMU NE LUTI BAUKHANA,sw,luy,Bukusu,translations draw water, okhutaya,en,luy,Luwanga,dictionary okhukhung'ana, assemble; gather together; meet,luy,en,Luwanga,dictionary uncork; take out the stopper, okhusibula,en,luy,Luwanga,dictionary the last child a woman bears, omukhokosi,en,luy,Luwanga,dictionary Msiwe wasikivu ndipo muache kusahau kufanya hivyo mkaabudu vya juu amayo mliona na macho zenu kama jua ama mwezi., Mukhaba barekerefu nio mulekhe khukhwibilila khukhola murio mwasaaya bie mu ngaaki niko mwabona ne chimoni chenywe nga enyanga namwe kumwesi.,sw,luy,Bukusu,translations "signs; miracles; strange or remarkable happenings (see also akamakana, amakana)", amangalimwa,en,luy,Luwanga,dictionary pass urine, okhutsukha amatsi,en,luy,Luwanga,dictionary Watu wanapenda ng'ombe kwa maana wao hupata maziwa na nyama., Abandu bajama ing'ombe hubera banyoranga amabere nende inyama.,sw,luy,Marachi,translations flocks, efwayo,en,luy,Luwanga,dictionary expand; become too big for, okhubira,en,luy,Luwanga,dictionary okhulalusia, drive mad,luy,en,Luwanga,dictionary Kuku hata mgeni akija kwa boma mnaweza kumchinjia mgeni huyo akala. Tena kuku pia anaweza fanya mtu akawa tajiri sana., Ingokho kata mukeni niyeetsa mudala munyala khumutsinjira mukeni oyo yaria. Khandi ingokho yoosi inyala khukera mundu yaba muinda lukari.,sw,luy,Marachi,translations "tenant; settler; one who leaves his own clan lands and goes to live on those of another clan, being given permission to cultivate land there", omumenyibwa,en,luy,Luwanga,dictionary "U gasidzeywi, Mutakuifu."," Ewe Utatu, tunakusifu",luy,sw,Maragoli,translations eshironje," a portion of obusuma, etc., broken off to put in the mouth",luy,en,Luwanga,dictionary Atawale utawala unaofurahisha nchi na Mungu, Yamihi ilyamiha liyatsitsa ikivala na Nyasaye.,sw,luy,Maragoli,translations opili, color (striped black and brown) in cow,luy,en,Luwanga,dictionary Walikuwa ndio chakula chao katika uharibifu wa binti ya watu wangu., Va li vyokulia vyavo mu badivi bwomukana wa avandu vange.,sw,luy,Maragoli,translations kwetu ni nyapera kijiji cha bukati., wefu ni nyapera lukongo lwo vukati.,sw,luy,Marachi,translations okhwasiaka," split, e.g., firewood",luy,en,Luwanga,dictionary Taa zao zilikosa mafuta, Sivavika maguta mu tsitaya,sw,luy,Maragoli,translations """Avaveeye Evologovo Aniigoke"," ""Hawana msimamo Aniiogoke",luy,sw,Maragoli,translations "axe; hatchet; tomahawk (see also iyaywa, ishoka)", imbatsi,en,luy,Luwanga,dictionary Muduya vakombera videte., Kitoweo cha maharagwe kililiwa kwa kutumia vidole.,luy,sw,Maragoli,translations "pack in; ram in; e.g. tobacco in pipe, or vegetables in pot", okhukanjira,en,luy,Luwanga,dictionary eshikhaya," empty, bare, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary okhukhomba," lick; suck, as a sweet",luy,en,Luwanga,dictionary manhood, obusatsa,en,luy,Luwanga,dictionary Taja majina ya ndege wanaopaa angani., Tivula amiita gamanyonyi gabulukaa yigulu,sw,luy,Maragoli,translations Hii ni ngao ya wajaluo, Yiyi ningavo ya Vavo.,sw,luy,Maragoli,translations likuku, pigeon,luy,en,Luwanga,dictionary okhulekhula, release; let go,luy,en,Luwanga,dictionary warn; report; make known, okhumanyisia,en,luy,Luwanga,dictionary Alikuja kuniokoa, Yadza kumbonnya.,sw,luy,Maragoli,translations yali yamenya nende mama waye., alikwa akiishi na mamake.,luy,sw,Marachi,translations "And he left them again, and went away, and prayed a third time, saying again the same words.", Mana nabalekha natsia nasaaya olwa khataru naboola amakhuwa malala kene ako.,en,luy,Luwanga,bible okhamukholela siisa mukhale kumukhono., Usimfanyie huruma mkate mkono.,luy,sw,Bukusu,translations "Endaalo eloondakho makhelebende, bufuumbo bwaba bubalaakafu, ne asi khwiloba aaba luume lwanyisiisieo."," siku iliyofuata alfajiri, manyoa yalikuwa kavu, na chini kwa mchanga ikawa umande umeipa ubaridi.",luy,sw,Bukusu,translations okhukoosia, be kind to; be gracious towards; be fond of; favor; pet,luy,en,Luwanga,dictionary ENGOKO YANGE., KUKU WANGU,luy,sw,Maragoli,translations pasaka, Passover,luy,en,Luwanga,dictionary omwaule," chosen one; one elected, ordained, set aside",luy,en,Luwanga,dictionary KUHESHIMU WAZAZI, KHUBALIA ABEBUSI,sw,luy,Marachi,translations Khuekhala mbikuli biyefwe lakini siandire siandire sa., Tuliketi katika shule zetu lakini yameshidikana.,luy,sw,Marachi,translations eshifirimbi, whistle ( shoot; spring from the ground as grass or crops; grow; mera shinga 'resemble, grow like'; amera shinga samwana 'he is like his father'",luy,en,Luwanga,dictionary "collection of quails, quail baskets, ropes, poles, etc., of s.o. who keeps and traps quails; aruka omulachi 'he keeps quail'", omulachi,en,luy,Luwanga,dictionary okhulondana nende," lie alongside; go along with, go together; be next to; linda khulondokhane 'wait and let us go together'",luy,en,Luwanga,dictionary Mtoto mara nyingi alichukua jina la baba yake na kumpa mtoto wake jina la baba yake, Mwana halikanyingi yavugulanga lyeta lya ise wa baba weve naye aligulika mwana wewe lyeta lya Ise wewe.,sw,luy,Maragoli,translations okhukhasa, growl (an animal); hawk (clearing the throat),luy,en,Luwanga,dictionary "Ugonjwa wa korona ulifanya wananchi tukajua maneno mengi sana hata kuvaa barakoa, kufunika mdomo tukikohoa na kunawa mikono tukitoka popote."," Vuluare vya korona vya kira vananchi huomanya mahuwa mangi kata hufuala barakoa, hufunikha munwa ni kuholola husava ni hurula wosiuosi.",sw,luy,Marachi,translations And he went out from thence; and he cometh into his own country; and his disciples follow him.," Yesu yarulaho natsia ewabwe bwene wa yebulwa. Nabo abeechibe, nibamulondakhwo.",en,luy,Luwanga,bible Heburoni ikapeanwa kwa kanaani wawe wakiwafanyia kazi na Ukoo wa Kalebu kama Musa alivyosema., Heburoni lwaebwa Khu kanaani babakholelenge kimilimo ne Ekholo eya kalebu nga Musa ne aloma.,sw,luy,Bukusu,translations stink, okhuunya obubolo,en,luy,Luwanga,dictionary Mlezi chukua mtoto, Muleri koole mwana.,sw,luy,Maragoli,translations be firm; persevere; set one's heart; make up one's mind; harden; stick; be tight; set; hold; retain, okhutinya,en,luy,Luwanga,dictionary "Jinsi mlivyokuwa watu elfu mia moja hamsini na watu wengine wa kwa mlima wa Sinai mungu mweza wa vyote,mungu wetu alituambia kuwa mmeishi muda mrefu kwa mlima."," ""Nga ne mwabeele be babaandu eelefu emia ndala kamakhumi karano ne babaandu babaandi be a sikulu sia Sinai Wele Omunyali Owa babaandu, Wele wefwe akhuboolela efwe 'Mwamenyile siise sileeyi a sikulu.",sw,luy,Bukusu,translations manemane, myrrh ( ingwe yeendelea khukhuya mukhasi waye.,sw,luy,Marachi,translations "Kisungura chaganagana nicheteva: ""Namanye ndi uvulungi?"""," Sungura aliwaza na kujiuliza : "" Nitajuaje ukweli?""",luy,sw,Maragoli,translations Tsitaywa tsibili shitsitekhwa muyamunyu ndala ta, Two cocks must not be cooked in one pot.,luy,en,,proverbs Heburoni lwaebwa Khu kanaani babakholelenge kimilimo ne Ekholo eya kalebu nga Musa ne aloma., Heburoni ikapeanwa kwa kanaani wawe wakiwafanyia kazi na Ukoo wa Kalebu kama Musa alivyosema.,luy,sw,Bukusu,translations "Therefore is the kingdom of heaven likened unto a certain king, who would make a reckoning with his servants."," ""Khulweshio, Obwami bwa Nyasaye buchelasibwa nende omuruchi undi owekoomba okhumanyilisia okhurula khubakhalabanibe obunji bwemianduchie.",en,luy,Luwanga,bible "Nda lenganywa na kindu ki ive, nduke kukuleminya mwoyo, o mukana mugima was zioni?"," Nikusawazishe na nini, nipate kukufariji, Ee bikira binti Sayuni?",luy,sw,Maragoli,translations smoke bhang, okhunywa inzaka,en,luy,Luwanga,dictionary likoko, banana tree,luy,en,Luwanga,dictionary kwa hivyo mungu ni muweza yote., kho nyasaye niye unyala biosi.,sw,luy,Marachi,translations "Amri, mafundisho na ushauri,"," Kamalaka, kamekisio ne likaambila",sw,luy,Bukusu,translations "Nda ka dinye ku musalaba,", Nitaushikilia msalaba,luy,sw,Maragoli,translations shirt, lishati,en,luy,Luwanga,dictionary hapo awali wazazi wazazi wetu walikwa wakikisoma na hata kilikwa kinatahiniwa, anyuma awo bebusi befwe balusomanga kata lwetsanga mumarebo.,sw,luy,Marachi,translations obusinde, the grass from which tsimuli springs,luy,en,Luwanga,dictionary "soot, as deposited on the bottom of cooking pots, etc.", ifiro,en,luy,Luwanga,dictionary Sindu sia abaandu bajama khusialo ni ing'ombe. Abaandu bajama ing'ombe khubera ibarereranga tsifaida tsisabi., Kitu ambacho watu wanapenda ulimwenguni ni ng'ombe.watu wanapenda ng'ombe kwa sababu huwapea faida mingi.,luy,sw,Marachi,translations "Now at the feast the governor was wont to release unto the multitude one prisoner, whom they would."," Buli khwisabo liemikaate echibulamwo limela, omukafuna Omuroma yaleekhuulanga omubohe mulala womukanda kwabandu kuba nikwenyile.",en,luy,Luwanga,bible Ne omukhasi wewe., Na mke wake.,luy,sw,Bukusu,translations dog, imbwa,en,luy,Luwanga,dictionary "And he said, Are ye also even yet without understanding?"," Yesu nababoolela ari, ""Khane inywe mwesi shimuli nobumanyilisi ta.",en,luy,Luwanga,bible "Mkiomboleza mtoto huyu sana ubaya wake ni kuwa mtoto atakayezaliwa baada yake, huzaliwa, hukua na huwa na kiburi sana duniani."," Mwasiomela umwana uyu vudinyu vwene, ma nyima mwahelitsa umwana uundi, niyivulwa maaviluka, avetsa mwana wekilage ikivi kyene mukivala.",sw,luy,Maragoli,translations "Ne Nyasaye naboola ari, ‘Khulweshio omusaatsa alalekhanga samwana nende nyinamwana, naliimana nomukhasiwe nabo boosi nibaba omubili mulala!'"," and said, For this cause shall a man leave his father and mother, and shall cleave to his wife; and the two shall become one flesh?",luy,en,Luwanga,bible alafu handi ndihua ndindi ni lumarachi nolaekere hulusunga siwakhanyala hulusunga dawe paka weekesie hi omanye hulusunga haandi si wekera dawe inyanga ndala kose thiviri no odirire mahua kosi ko lumarachi mpaka wekesivwe nende mundu wamanya inomanoma eyo., pia neon linguine ni kimarachi usipojifunza kuongea huwezi kukizungumza; mpaka ujifunze ndipo ujue kuongea na tena huwezi jifunza kwa siku moja au mbili na ushike maneno yote ya kimarachi; mpaka ufunzwe na mtu anayeifahamu lugha hiyo.,luy,sw,Marachi,translations Kila mara nyasi inapoanzakuota na kuwa ndefu hukatwa kwa kutumia mashine., Buli nyanga olwa obunyasi buchaka okhumera budedwanga khurumukhira lishini.,sw,luy,Marachi,translations Masero kayio kari thingubo tsia bakuka befwe., Ngozi yao ilikua nguo za babu wetu.,luy,sw,Marachi,translations my face, mumoni mwanje,en,luy,Luwanga,dictionary Yeu u samihi;, Ndiye wa kusamehe;,luy,sw,Maragoli,translations "Kando na hayo ng'ombe anaweza lima shamba tena unaweza toa nyama. Nyama ya ng'ombe ni nzuri sana, nyama hiyo ni nzuri kwa watu."," Khare nende ako, ing'ombe inyala khurima indalo khandi onyala khurusiamo inyama. Inyama ya ing'ombe ni indayi lukari. Inyama eyo niindayi khu abandu.",sw,luy,Marachi,translations WAZEE WALISEMA WAMARACHI WAPENDANE JINSI WANAVYOPENDA KIMARACHI CHAO., VAKOFU VAVOLA BAMARACHI VAJAMANE NGA VAJAMA OLUMARACHI LWAVU.,sw,luy,Marachi,translations 1. Kotema ligomia nimbatsi.., 1. Kukata ndizi kwa kutumia shoka.,luy,sw,Maragoli,translations Siku moja kukawa na janga la njaa ulimwenguni., Lidiku lilala inzala yaliho mu kivala enene ligali.,sw,luy,Maragoli,translations Nakukumbusha kwamba ng'ombe hutoa ngozi wanayotumia kutengeneza viatu na ngoma., HuiItsurisia mbari ing'ombe iinisianga masero aka beekhonyeranga khukasia bilaro nende tsingoma.,sw,luy,Marachi,translations aliendelea kuishi nairobi kidogo hivyo., yaendelea ohumenya nairobi kidogo endio.,sw,luy,Marachi,translations ESKULI SIEFWE, SHULE YETU,luy,sw,Marachi,translations Kinyesi cha ng'ombe kinaitwa zamadi., Amafwi keing'ombe kalangwa masingo.,sw,luy,Marachi,translations "Tabibu hakuwa gumba,mkora,mchawi,muuaji,mke,aliyezaliwa kabla ndoa, aliyezaliwa kwa ujane, kilema,aliye na ulemavu wa uzazi,asiye na uwezo wa kuona."," Umbidi uyu siyalange IKIIZIRI, UMUGASA, UMULOGI, UMULUMINDI, MKALI, WENDASIMBA, WO MWANDU, WEKEVEERE, UMULEMA, WE LINEGE LILALA, WE KIGUKU, WIVULWA VINANENGE, MBOKU, UMUMENYA dave.",sw,luy,Maragoli,translations pound weight; scales ( iratili,en,luy,Luwanga,dictionary "Mana naboola ari, ""Papa wanje, amakhuwa koosi kanyalikhanga khwiwe, umbiniekhwo eshikombe shiamatinyu shino. Nebutswa kalaba aka sie enzenya ta, habula aka iwe wenya."""," And he said, Abba, Father, all things are possible unto thee; remove this cup from me: howbeit not what I will, but what thou wilt.",luy,en,Luwanga,bible "A disciple is not above his teacher, nor a servant above his lord."," ""Abulaho omwechi oushilanga omwechesiawe ta; kata omusumba shiashila omwamiwe tawe.",en,luy,Luwanga,bible Mungu mweza wa vyote atapatia baraka uzao wenu pamoja na kubariki ghala zenu na mazao yenu na ng'ombe na kazi yenu yote., Wele Omunyali Owa Bioosi akhabiite chikhabi Lisaaye lienywe lilalaamwa alala ne khubiita bibiaaki bienywe ne bibiaamo bienywe ne chikhaafu ne kimilimo kienywe kioosi.,sw,luy,Bukusu,translations "For there are eunuchs, that were so born from their mother's womb: and there are eunuchs, that were made eunuchs by men: and there are eunuchs, that made themselves eunuchs for the kingdom of heaven's sake. He that is able to receive it, let him receive it."," Biliho ebifune ebiahukhane ebichila abandu bandi nibalanyala okhuteshia ta. Balala bebulwa bario, abandi, nabandu ababakhola bario, nabo abandi shibateshinjia ta, khulwa Obwami bwa Nyasaye. Ounyala okhufuchilila amechesio kano lekha akafuchilile."" Yesu asabila abaana abatiiti ikhabi",en,luy,Luwanga,bible mucus from the nose, amamira,en,luy,Luwanga,dictionary Iye u langwa nunu, Ukiitwa leo,luy,sw,Maragoli,translations run quickly, okhuminina,en,luy,Luwanga,dictionary obubatsa, lying; deceit,luy,en,Luwanga,dictionary Msilete uovu kwa miji zenu., Mukhareera bumayaanu ngoba chenywe.,sw,luy,Bukusu,translations Ng'ombe hangekuwepo wanawake wote wangeteseka kwa maisha yao., Ing'ombe ibulao bakhasi boosi bakhanyakhanenge mubulamu buabu.,sw,luy,Marachi,translations Mkumbuke sheria zake ambazo aliniambia tuogope agano ambayo aliandika kwa mawe kumi na mawili., Mukhebilile kamalaka kewe niko aamuboolela khurie endakaano niyo aakaandika khu maabale ekhumi likhumi ne kabili.,sw,luy,Bukusu,translations dare; presume; apparently more of a presumptuous than of a courageous daring, okhutsalikha,en,luy,Luwanga,dictionary Nyasaye akhulinde, May God protect you,luy,en,Tsotso,translations "Teacher, Moses wrote unto us, If a man's brother die, and leave a wife behind him, and leave no child, that his brother should take his wife, and raise up seed unto his brother."," ""Omwechesia, Musa yakhuhandichila ari, ‘Omundu naba nali nomusiani wabwe, mana omusiani wabwe oyo afwe, ne aleshe omukhasi, nabula omwana, omusiani wabwe oyo okhuula akalusie omukhasi oyo, mana yebule ninaye abaana okhuchinguula eliira liomusiani wabwe omufu oyo.'",en,luy,Luwanga,bible treasurer; one who keeps money for others, omubishi,en,luy,Luwanga,dictionary "Olwa bali nibamubambile, bakabana ebifwalobie khulwa okhukhupa ikha."," And when they had crucified him, they parted his garments among them, casting lots;",luy,en,Luwanga,bible chiari chitaru ithuri musaa mbili ndari siri ngona., ilikuwa saa tatu asubuhi ipatayo saa mbili nikiwa bado nalala.,luy,sw,Marachi,translations descend a slope; go down, okhukholomokha,en,luy,Luwanga,dictionary Ndekhana embe., Leave me alone,luy,en,Luwanga,translations okhwibirira, forget,luy,en,Luwanga,dictionary Ling'ong'oi nyota iko juu., Ling'ongoi Eng'ereng'ani eveeye igulu.,sw,luy,Maragoli,translations Obukhana bwimbanga ouliho, Only those present are praised in song.,luy,en,,proverbs Mara ndeda, kwa Ndeda,luy,sw,Maragoli,translations ibirika, kettle; teapot,luy,en,Luwanga,dictionary long branch, olusaka,en,luy,Luwanga,dictionary atse!, surprised or shocked reproof,luy,en,Luwanga,dictionary okhuchinga, carry; lift,luy,en,Luwanga,dictionary yekhala musasava mana ni husiha inyanga ya jumamosi., alikaa alkhamisi na tukazika jumamosi.,luy,sw,Marachi,translations Majira vakovola ku magodo., Aina nyingine ya maharagwe ilipikwa hivyo bila kuondoa ganda lake.,luy,sw,Maragoli,translations Nina kiwanja change watuhawachezei mpira Kihara, Mbeye ne kiguti change vandusivakubira sivakubira kumu mupira mba - Chore,sw,luy,Maragoli,translations "Yesu namuboolela ari, ""Yitsa."" Mana Petero niyekha okhurula muliaro nachaaka okhuchenda khumaatsi natsia ewa Yesu yali."," And he said, Come. And Peter went down from the boat, and walked upon the waters to come to Jesus.",luy,en,Luwanga,bible You do not tire before your destination., Nolashiola shiochonya,en,luy,,proverbs Analia, aliraa,sw,luy,Maragoli,translations okhutirira, hold for someone,luy,en,Luwanga,dictionary 36. Kwikala ku kilindwa nu kulilaku nu kuvagala ku viukulia., Kuketi kwenye kaburi nakukulia hapo na kuanika vyakula,luy,sw,Maragoli,translations okhufindikha, be cramped; be overcrowded; be busy,luy,en,Luwanga,dictionary Nampenda sana huyo rafiki wangu, Nda mjama mwitsa wange oyendio sana.,sw,luy,Marachi,translations wale!," indicating amazement, surprise, shock, amusement",luy,en,Luwanga,dictionary Obulware bwa korona ni obulware bundu obulamanyikhane dawe., Ugonjwa wa korona ni ugonjwa mwingine usiojulikana.,luy,sw,Marachi,translations """Omuruchi natsia okhulola abacheni abo, nalola omundu undi nafwalile tsingubo etsilali tsieshiselelo ta."," But when the king came in to behold the guests, he saw there a man who had not on a wedding-garment:",luy,en,Luwanga,bible Thielfu amusini nende mia thrano avandu bafwa nga ethingoho. omwimirisi, Watu elfu hamusini na mia tano walikufa kama kuku,luy,sw,Marachi,translations Kharani esiruo ni mbari khukule tsing'ombe khubekho ninatsio mudala. Kata noorenyarirwa weedinye sa okule ing'ombe obe ninayo mudala., Kile kilicho ni kuwa tununue ng'ombe tuwe nao nyumbani. Hata usipowezewa jikaze tu ununue ng'ombe uwe naye kwa boma.,luy,sw,Marachi,translations okhwilima," get dark, as at night",luy,en,Luwanga,dictionary Sindu sindi siabandu bebililanga ni khuikhala akhalala nga sindu silala, Kitu kingine ambacho watu wengi husahau kuwa/ kwamba ni kitu cha maana watu kukaa kama kitu kimoja,luy,sw,Marachi,translations Wakati mwingine wanaungana na ukoo wa karibu waliokuwa wakipigana nalo ili wapigane na ukoo mwingine ulio mbali kidogo., Tsinyinga tsindi visundanga kuhambana kali no losoma lwa himbi lwa valwanangi nalwo ku lwana no losoma lundi ihale ho hadi.,sw,luy,Maragoli,translations Mwana wa Nyasaye Muderwa;, Mwana wa Mungu mpendwa.,luy,sw,Maragoli,translations okhuhalakara, scrape,luy,en,Luwanga,dictionary "Naye Petero naboola natinyisia muno ari, ""Kata nikaba mbu, okhuula khufwe ninawe, shinekhwikaanekhwo taweKhandi abeechi bandi boosi nibaboola bario. Yesu asaaya nali mumukunda kwa Getsisemane"," But he spake exceedingly vehemently, If I must die with thee, I will not deny thee. And in like manner also said they all.",luy,en,Luwanga,bible "Yuaja kutubariki, atuletea ushindi,"," Yesu a li Muhonyi kutwulidza ubwoni,",sw,luy,Maragoli,translations priest ( omukasisi,en,luy,Luwanga,dictionary "Nio Bamidiani boosi Baamaleki ne chikholo che mu sichiimi chebuusia alala, chambukha luuchi lwa yoritani mala bebuusia mu litooma lia Yesireeli.", Ndipo wamidiani wote waaleki na Ukoo za mwituni zikajisanya pamoja zikavuka mto wa Yordani kisha wakajisanya kwa bonde la Yesireeli.,luy,sw,Bukusu,translations okhukwalasia, level,luy,en,Luwanga,dictionary bikhulanga bilayi lukari nende khuinisia ebiakhuria bingi khandi ebilayi. Esie ndajama ing'ombe lukari., Hutoka vizuri na kuto vyakula vingi tena vizuri mimi napenda ng'ombe sana.,luy,sw,Marachi,translations Balala baba babemeelesi Musa aloma ali.," Wengine walikuwa wasimamizi Musa akasema kuwa,",luy,sw,Bukusu,translations amarwi," ears (organs of hearing, general)",luy,en,Luwanga,dictionary "horn of an animal (other than a cow), made into a musical instrument, blown sideways after the style of a flute", eshitsiriba,en,luy,Luwanga,dictionary examine oneself, okhwikonya,en,luy,Luwanga,dictionary "Naye owitsuba narumbula Ihekalu, yetsubanga khuyo nende khu Nyasaye oumenyangamwo."," And he that sweareth by the temple, sweareth by it, and by him that dwelleth therein.",luy,en,Luwanga,bible Twaamini nguvu za Mungu, Khuvira vindu vyosi,sw,luy,Maragoli,translations "Tena ng'ombe hutupa maziwa mazuri, maziwa hayo yanaweza pelekwa viwandani kisha yakatengenezwe kwa njia tofauti.", Khandi ing'ombe iruberesianga amabeere malayi. Mabeere ako kanyala khukobua biuma ni kamala kakasibua khungira ikabukhane.,sw,luy,Marachi,translations "but I say unto you, that every one that looketh on a woman to lust after her hath committed adultery with her already in his heart."," Nasi bulano emuboolela mbu, yesi yesi ouhenga khumukhasi namwikoomba, amalile okhuheya ninaye mumwoyokwe.",en,luy,Luwanga,bible Na kigira vwali nivudukanga vudiku siyamala kuvega vosi mba., Na kwa vili usiku ulikua ukikaribia hakumaliza kunyoa wote.,luy,sw,Maragoli,translations wakati mwingine nikitoka shuleni huwa naenda nyumbani saa kumi na moja kuelekea nyumbani., viha vindi nindula muisomero thithanga mdala musaa rihumi nende lala hurula muisomero ninzia mdala.,sw,luy,Marachi,translations "Kwa hayo, mtafanyia maadui ndipo awapeleke kwa nchi ngeni ambayo mliteua nyinyi ama mababu zenu ambao mungu mweza wa vyote ako anaenda kutuma waje kwenu."," Khwako, mulakholela basiku niye amuyile mu sibala sikeni nisio mwarobora enywe namwe bakuuka benywe nibo Wele Omunyali Owa Bioosi alikho acha khuruma beche mwinywe.",sw,luy,Bukusu,translations "Mana omumalaika oyo namuboolela ari, ""Shiolaria ta, Mariamu, okhuba OMWAMI Nyasaye akhukoosiye."," And the angel said unto her, Fear not, Mary: for thou hast found favor with God.",luy,en,Luwanga,bible Lidudu ne likeere vilwala kandi imigera giosi., Lidudu(ndege) na chura na mito huugua pia,luy,sw,Maragoli,translations olukoba," wall of earth round village, with a dry moat",luy,en,Luwanga,dictionary bandu baandi vari vemiero mbu navukana nawe nahuhesia mulembe na ahureva mbu unduthiri ena., watu wengine walikuwa wachokozi na angekutana nawe akusalmie habari na akuulize ulinionea wapi.,luy,sw,Marachi,translations "Khulua isaino abaandu babukule isolo ino nibairuka mudala. Bairuka mudaka khuobera bayuumbakhira inyumba, inyumba ino ilangibwanga mbari siduoli. Siduoli sino abaandu bandi boombakhanga mutsingira tsikabukhane. Khuri nende abaandi abeekhonyeranga mabadi naabandi abeekhonyeranga maloba."," kwa sasa watu wachukue mnyama huyu wamfuge kwa boma. Walimfuga kwa boma kwa maana walimjengea nyumba, nyumba hii huitwa eti zizi, zizi hii watu wengine hujenga kwa njia tofauti. Kuna wale ambayo hutumia mabati na wengine hutumia udongo.",luy,sw,Marachi,translations "Alipowasili mwuaji, mzee alikutana naye bustani mwake kwa haraka na kumutakasa"," Lwa wita mundu yatsanga, musakulu yamwaganira vwangu nu vwanga mumugitsi namuviida.",sw,luy,Maragoli,translations "give presents to a bride to induce her to eat, cook, etc., for the first time in her husband's house", okhweberesia,en,luy,Luwanga,dictionary Amapesa kaanga?, T. Pesa ngapi?,luy,sw,Marachi,translations "And he that received the five talents came and brought other five talents, saying, Lord, thou deliveredst unto me five talents: lo, I have gained other five talents."," Omukhalabani owali niyahebwa tsitalanda tsirano oyo, niyetsa netsindi tsirano naboola ari, 'Omwami, wambelesia tsitalanda tsirano, lola enyoolile inganga yetsitalanda tsindi tsirano/",en,luy,Luwanga,bible Kalaba kario sikila aba se mwakholeele khukhwola khu liandiko., Yatakuwa hivyo kwa sababu hamjanifanyia kufika kwa andiko.,luy,sw,Bukusu,translations Bakhayo babola moya ka ingokho nyanga kakhayale, Wakhayo wanasema kwamba manyoya ya kuku siku moja yatahukumiwa,luy,sw,Marachi,translations "But if ye had known what this meaneth, I desire mercy, and not sacrifice, ye would not have condemned the guiltless."," Amahandiko kaboolanga mbu, ‘Enzenyanga abalolesinjia tsimbabasi, tawe abakholelanga isie emisango/ Nimwakhamanyile eshisina shiamakhuwa kano, shimwakhakhalachiile ababula eshikha eshiina tawe.",en,luy,Luwanga,bible "Yesu namalilisia okhuboola ari, ""Nolwa Papa wanje ouli mwikulu alimukholela omundu yesi yesi khwinywe oulabeela owashie obwonooni nomwoyokwe kwosi tawe."""," So shall also my heavenly Father do unto you, if ye forgive not every one his brother from your hearts.",luy,en,Luwanga,bible obukhusio, a brown mushroom,luy,en,Luwanga,dictionary Se naliile silala khwikhumi ne ndi mu masika namwe nabeele omunyaalu., Sijakula kimoja kwa kumi nikiwa kwa matanga ama nimekuwa mchafu.,luy,sw,Bukusu,translations ndevulwa muvumarachi ndi mumarachi ., nilizaliwa umarachini mimi ni mumarachi,luy,sw,Marachi,translations Esisangasiakho muno mulhumarachi ni etsingano nende eminay tsimbakha tsia kuka nende kukhu vaanganilanga mbu ngavaliyo hale nende tsinyimbo tsia veembanga etsia olhumarachi., Kinachoshangaza sana katika kimarachi ni ngano na hadithi za babu na nyanya/bibi wanazonipigia kuhusu walivyokuwa kitambo na nyimbo walizokuwa wakiimba za kimarachi. ndajama olusungo luno khulwo khuba mbu ndebulwa omumarachi khaandi sunganga olumarachi.napenda lugha hii kwa sababu nilizaliwa mmarachi na tena nakizungumza kimarachi hiki.,luy,sw,Marachi,translations Simama Baraka usikie," Singira, Baraka, u hile avelilanya",sw,luy,Maragoli,translations tulipofika kwenye lango kuu shuleni tulikutana na wanafunzi wengine wakicheza uwanjani shuleni., ngahuola humuliangilo kwe muisomero huakutana nende avana vaandi nivavayanga lwanyi wo mwisomero.,sw,luy,Marachi,translations "His lord said unto him, Well done, good and faithful servant: thou hast been faithful over a few things, I will set thee over many things; enter thou into the joy of thy lord."," Omwamiwe namuboolela ari, 'Okholile obulayi, oli omukhalabani omulayi khandi omwisiikwa. Obeele omwisiikwa khubindu ebituutu, khweshio ndalakhwemekha okhusinjilila ebindu ebinji, winjile mubusangaali bwomwamiwo/",en,luy,Luwanga,bible "refuse to eat because of a quarrel, annoyance, etc.", okhurumba,en,luy,Luwanga,dictionary "tip; point (of needle, finger, spear, etc.)", imonjero,en,luy,Luwanga,dictionary Ing'u yaboolera olwanda kata noholela ekhunielekhwo," Ifisi yaboolera olwanda kata noholela ekhunielekhwo (AMI115) The hyena said to the stone that even if the stone chose to remain silent, the hyena had excreted on it.",luy,en,,proverbs Wa soma ku gengata ya mafwa!, Ulisoma kuhusu kata ya miba!,luy,sw,Maragoli,translations okhwichikana, argue as to who shall do a piece of work,luy,en,Luwanga,dictionary Uyu yiivuvaa iyeeye, Huyu anajufunda yake.,luy,sw,Maragoli,translations indama, cheek,luy,en,Luwanga,dictionary "Take ye heed, watch and pray: for ye know not when the time is."," Mwirecheshe, nimuba meeso, nende okhusaaya, shichila shimumanyile olwa indukho yakhoole tawe.",en,luy,Luwanga,bible Nokwameha hoosi., Pote kutawala,luy,sw,Maragoli,translations A persistant stream of water washed away the bridge. Induyirisi ifunaka omuyini (WOY64) Persistance broke the handle of a hoe., Induyilisi yayila obulalo,en,luy,,proverbs Iwe Omufarisayo omubofu! Ranjilila wosie eshikombe mukari mwashio kho shibe eshilafu kata elwanyi washio!," Thou blind Pharisee, cleanse first the inside of the cup and of the platter, that the outside thereof may become clean also.",luy,en,Luwanga,bible May God protect you, Nyasaye akhulinde,en,luy,Tsotso,translations Nilikutana na watu wengi kwa barabara., Ndakutana nde bandu bangi sana khumwanda.,sw,luy,Marachi,translations Vamanya vavika mu amamera, Walikuwa wakitia ndani viungo vingine.,luy,sw,Maragoli,translations Enyanga kakamega, I live in Kakamega,luy,en,Tsotso,translations "Kaleefu yakhupa Wanjia indabushi khumurwe, mana Wanjia nafwa.", Kaleefu alimpiga Wanjia rungu kwa kichwa kasha Wanjia akaafa,luy,sw,Marachi,translations "Yesu nababoolela ari, ""Toto, mulanywakhwo mushikombe shianje, nebutswa akokhwikhala khumukhono kwanje omusaatsa nende omukhasi shikali akanje okhuhaana ta, habula kabeene abo aba Papa wanje yakasilia"," He saith unto them, My cup indeed ye shall drink: but to sit on my right hand, and on [my] left hand, is not mine to give; but [it is for them] for whom it hath been prepared of my Father.",luy,en,Luwanga,bible Nga vavere nivakalukha vakwire nende imutoka . Baba murwe kwadikhe sa akari mama nae luvere luadikhe ludong'ere khu lami. Nga ndavulira endio Mani kambwa nindong'a sa ninyemere. Masika kedikha nga matsi ka mtaro. Khu ndali siringi ndalola imutoka niitsa mdala nderukha khulinga mbu ni wina ulimo ulimo. Ndanyola vevusi vange nivavarerekho tsibandeji vuli abundu., Vile walikuwa wanarudi wakaanguka na gari. Baba kichwa chake kimepasuka katikati naye mama titi lake limekatika likabaki barabarani. Vile nilisikia hivyo nikaishiwa na nguvu nikabaki kama nimesimama. Machozi yakaanza kunitoka yakitiririka kama maji ya mtaro. Ndio nilikua bado na mshangao huo niliona gari ikiingia kwa boma nikakimbia kuangalia ni nani yuko ndani. Nikapata wazazi wangu wamewekwa bandeji kila mahali.,luy,sw,Marachi,translations "Binadamu wa kike anapooleka ama kwa mwanaume wake na anamtunza vizuri kasha anajifungua mtoto, yeye husahau alikozaliwa haraka alafu ukoo alimo oleka hugeuka kuwa wake,na anapozaa watoto hadi kuwa na wajukuu watoto hao husahau kwa kina mama yao lakini watoto huenda huko kama wageni"," Umundu mukali natsiyi ilukali naho ku musatsa wewe numulinda vulahi mayivulayo umwana, yivila yengo wayivulwa vwangu ma ihiili yatsiyi mu yilana ukuva ihiili yeye, naniyakivula avana kuduka kuvisukulu kalunu avana veve vivilila wanga mama weve muvifwa nitali avana vatsangayo kuli avageni",sw,luy,Maragoli,translations Baba, Ise,luy,sw,Maragoli,translations "shake out; shake off, as dust from clothes, etc.", okhusakusula,en,luy,Luwanga,dictionary okhusheba, cut; slice; circumcise,luy,en,Luwanga,dictionary Haikufaa mtu aingie katika utu uzima kabla ya kupashwa tohara., Si genyekanga mundu yingiri ku lusatsa nakiri kokevwa dave.,sw,luy,Maragoli,translations HESHIMU MUNGU, KUTIA NYASAYE,sw,luy,Maragoli,translations Sungura alifurahia na kuruka juu., Siduyu siasangala nende khuruka hakulu.,sw,luy,Marachi,translations inheritance, obulame,en,luy,Luwanga,dictionary okhumanyukha, be plucked,luy,en,Luwanga,dictionary Utatoa Florence utatoa faini x2, Olarusia Florence ifain olarusia ifaini x2,sw,luy,Marachi,translations Uzao wa Tera., Lisaaye lia Tera,sw,luy,Bukusu,translations okhukalusia, answer; return; give back; inherit the wife of a relative,luy,en,Luwanga,dictionary "Mu kholo cha Nafutali ne sebuluni, mala banamae ba sisera boosi berwa, se obayile Khu sikulu sia Tabori."," Kwa Ukoo za Nafutali na Sebuluni, kisha majeshi ya sisera wote wakauawa, si uwapeleke kwa mlima wa Tabori.",luy,sw,Bukusu,translations litere, finger-nail; toe-nail; claw,luy,en,Luwanga,dictionary isolomi, solid lump of undigested matter in the stomach of a lion or calf,luy,en,Luwanga,dictionary Mirimo kwosi kiafungwa tsimburusi tsiosi tsidonga nitsiemere., Kazi zote zilifungwa vifrushi vyote vikasalia vimesimama,luy,sw,Marachi,translations post supporting the eaves of house, likuru,en,luy,Luwanga,dictionary "Omunyali Owa bioosi Wele owe bakuuka benywe amwingisie mu sibala esio, nisio amuelesia enywe mu menyemo."," Mweza yote,Mungu wa mababu wenu ammwingize katika nhci hiyo aliyowapa nyinyi muishi.",luy,sw,Bukusu,translations Na uwe mlinzi wetu, Na u la ku linda.,sw,luy,Maragoli,translations imosi, heifer; cow before it has calved,luy,en,Luwanga,dictionary Mtoto huyu hakubaliwa kukua katika ukoo huo, Mwana uyu siavugilwa ku miima avilukii muhili mba,sw,luy,Maragoli,translations "Avandu vali mu district' yalangangwa ""NORTH KAVIRONDO"" vanyoleka na vandu vamolomanga lulimi lulala kali niva vavukananga ku mu mativuli lugano lugano."," Watu waliokuwa katika wilaya iliyoitwa ""KAVIRONDO KASKAZINI"" ilibainika kuwa ni watu waliozungumza lugha moja hata kama walikuwa na matamshi tofauti tofauti.",luy,sw,Maragoli,translations hufanya tukae na nyanya, lukiranga huikhala nende kuhu.,sw,luy,Marachi,translations Uzao huo wote ulikufa kisha uzao uliofuata ukasahau yale mungu mweza wa vyote alikuwa amewafanyia isiraeli., Eselukho eyo yoosi yafwa mala Eselukho eyaloondakho yebilila Niko wele omunyali owa bioosi aaba ne akholeele isiraeli.,sw,luy,Bukusu,translations Mugoye, Kamba,luy,sw,Maragoli,translations Kiduku ngo! ngo! ngo!, Fuko ngo! ngo! ngo!,luy,sw,Maragoli,translations beg; ask for; plead; pray, okhusaba,en,luy,Luwanga,dictionary okhutunduma, become warm,luy,en,Luwanga,dictionary Kazi hizo ni kulima hivyo pia ng'ombe huweza kumfanya mtu awe tajiri sana.," S. Chikasi ethio ni khulima, kata kario ing'ombe inyala hukhola omundu abee omuyinda muno",sw,luy,Marachi,translations "And his sisters, are they not all with us? Whence then hath this man all these things?"," Ne abakhaana babwe boosi shibamenyile ninefwe? Kho yanyoola heena amachesi kano?""",en,luy,Luwanga,bible be startled; start with surprise, okhwisundukha,en,luy,Luwanga,dictionary Wendelea orie mukhwasi?," How are you, my brother in law?",luy,en,Luwanga,translations "Kwake siku ya leo, tunataka kuomba"," Kwenya ku musaale, ku lidiku yili,",sw,luy,Maragoli,translations "vatanganga livega mwana muyai wa hango yaho (mwana weve naho mwisukulu),"," walikuwa wakianza na mvulana wa jamii hiyo (mtoto wake au mjukuu),",luy,sw,Maragoli,translations "wakati alifika kwa vilima vya Efuraimu, akapiga mbiu kuwaita waisraeli waje vitani, Ndipo akawatangulia wakashuka kutoka kwa vilima."," nga ne olayo mu ngulu cha Efuraimu, apa ekhoombi khulaanga Baisiraeli bache mwiie,Nio abarangirira bekha khukhwama Khu bikulu.",sw,luy,Bukusu,translations Nyanga olo bikuli byafungwa bya ipraimari nende bya isekondari., Hiyo siku shule za msingi na za upili zilifungwa.,luy,sw,Marachi,translations okhupaka, thresh; beat; whip; mix; knead,luy,en,Luwanga,dictionary "Omuhandichi wamalako oyo namuboolela ari, ""Omwechesia, oli habwene. Toto mwene oboolile mbu, Nyasaye nimulala, ne shialiho oundi ta, habula ye yenyene."," And the scribe said unto him, Of a truth, Teacher, thou hast well said that he is one; and there is none other but he:",luy,en,Luwanga,bible "Li khunga uburhii bwosi,", Latufanya jasiri,luy,sw,Maragoli,translations GA LI MASAHI, DAMU,luy,sw,Maragoli,translations Walitufuatia milimani na walituotea jangwani., Vakukunga ku vigulu na va ku goneka mwigendanyama.,sw,luy,Maragoli,translations run quickly (from), okhwirukha tsimbiro,en,luy,Luwanga,dictionary tsisheti," thin sticks (purlins) to which the thatch of a root is fastened, or on which it is laid",luy,en,Luwanga,dictionary dawdle over work; toy with work, okhukarangarana,en,luy,Luwanga,dictionary "Nebutswa, nyinamwana nakaana naboola ari, ""Tawe. Alalangwa mbu, Yohana."""," And his mother answered and said, Not so; but he shall be called John.",luy,en,Luwanga,bible "Mana Yesu niyenjila mu Yerusalemu, natsia muhekalu. Ne olwa yali nahenjile tsimbeka tsiosi khubindu bialimwo biosi, yarula elwanyi welitookho lia Yerusalemu, natsia Betsania halala nende abeechibe ekhumi nababili. Okhuba eshialo bwali nibwilile. Yesu atsuba omukhuyu"," And he entered into Jerusalem, into the temple; and when he had looked round about upon all things, it being now eventide, he went out unto Bethany with the twelve.",luy,en,Luwanga,bible olumechero," marks on forehead of girls and women, made by an old woman who hooks up the piece of flesh with a thorn, cuts the skin, and rubs in omusala; comb of a rooster",luy,en,Luwanga,dictionary baadaye alimwambia aende kwa mwelekesi wa darasa., yamala yamborera mbwe atsie humwalimu we ikilasi.,sw,luy,Marachi,translations Ndakogera ng'oo!," Hata kionjo huonji, ng'oo!",luy,sw,Maragoli,translations make a fire blaze, okhwatula,en,luy,Luwanga,dictionary be ashamed, okhufwimbwa omurwe,en,luy,Luwanga,dictionary okhuhamba isira," become bitter, unforgiving enemies, because of some wrong done",luy,en,Luwanga,dictionary Lidiku lilala inzala yaliho mu kivala enene ligali., Siku moja kukawa na janga la njaa ulimwenguni.,luy,sw,Maragoli,translations "So his fellow-servant fell down and besought him, saying, Have patience with me, and I will pay thee."," Kho omukhalabani washie nakwa hasi, namusaaya, ari, ‘Wisimilisilie, ne ndalakhurunga!'",en,luy,Luwanga,bible Ugonjwa huu wa korona uliingia kwa hii dunia mwaka wa elfu mbili na kumi na tisa, Vuluare vya korona vyetsa musialo muno mwika kwa elefu mbili kumi na tisa.,sw,luy,Marachi,translations omurombo, root; shoot,luy,en,Luwanga,dictionary "Ng'ombe pia ako kama binadanu. Hubeba mimba kwa miezi tisa na inaanza kulia. Akishajifugua mtu anaanza kumkama, ukimaliza kumkama,unabeba maziwa yake unapeleka kwa soko kuuza unapata pesa"," Ing'ombe yosi iri nga mundu. Ikinganga inda khu miosi tisa niitsaka khulira. Niyakhamala khuibula, khalano ni mundu atsaka khuikhera, Niwakhamala khuikhera, okinga amabeere kayo nooyira khusiiro khukusia onyole amapesa.",sw,luy,Marachi,translations "Nio Onyala wabukula kamaana, ne kakhali babaandu be lukoba olwo boosi balamu okhoya opurusie maawe afwe."," Ndiye anayeweza kuchukua makinda, ingawa watu wa mji huo wote wazima unastahili umfureshe mama afe.",luy,sw,Bukusu,translations alipanda juu ya mti na njugu kisha akaanza kuzila., sianina humsala nende chinjugu mani nisichaka huthiria.,sw,luy,Marachi,translations "Ulikuja karibu nilipokuita, nawe ukasema, ""Usiogope."," 57 Wesunda ku inze ku lidiku Lya nda kwanira, na wa mbolera, u ta Tia mba.",sw,luy,Maragoli,translations ichokaa, lime; whitewash ( And Mary arose in these days and went into the hill country with haste, into a city of Judah;",luy,en,Luwanga,bible Ugonjwa wa korona ulianza mwaka wa elfu mbili na kumi na tisa., Obuluare bwa korona bwatsaka omwaka kwa elfu thibili nende tisa.,sw,luy,Marachi,translations ndakenda vilayi ndalia vilai ndakaribishwa vilai nende veetha vange huachaka husoma nende hustada saa kumi nende thidakika mnane.," nilitembea vizuri, nikakula vizuri, nikakaribishwa vizuri na rafiki zangu tukaanza kusoma na kudurusu saa kumi na dakika nane.",luy,sw,Marachi,translations friend, omulina,en,luy,Luwanga,dictionary Amabubi karondokhane niko akaafaninjia, Dry burning leaves light other dry leaves.,luy,en,,proverbs Ndari nende isauti ikhongo kata yakhasingisie avafu vakende., Nililia kwa sauti kubwa hata ingeweza kuwaamsha waafu.,luy,sw,Marachi,translations "Feel free, feel at home", Wiulire khuba mulekhule.,en,luy,Luwanga,translations "Umweli gokomela ku kandi gung'aha kuliwagunyunya avana va gwo (Tsing'ereng'ani) avatambi na vimbi avalavu na vamwamu, avami na vatugi."," Mbalamwezi hunenepa pia na vilevile hukonda wakati inaponyonyesha watoto wake(Nyota) warefu kwa wafupi weupe kwa wausi,viongozi na matajiri",luy,sw,Maragoli,translations "kwa sasa watu wachukue mnyama huyu wamfuge kwa boma. Walimfuga kwa boma kwa maana walimjengea nyumba, nyumba hii huitwa eti zizi, zizi hii watu wengine hujenga kwa njia tofauti. Kuna wale ambayo hutumia mabati na wengine hutumia udongo."," Khulua isaino abaandu babukule isolo ino nibairuka mudala. Bairuka mudaka khuobera bayuumbakhira inyumba, inyumba ino ilangibwanga mbari siduoli. Siduoli sino abaandu bandi boombakhanga mutsingira tsikabukhane. Khuri nende abaandi abeekhonyeranga mabadi naabandi abeekhonyeranga maloba.",sw,luy,Marachi,translations "A bruised reed shall he not break, And smoking flax shall he not quench, Till he send forth judgment unto victory."," Yakhabe omuholo khubateshele, khandi wetsimbabasi khubabula oubakhoonya. Yakhatsiililile ario okhuula olwa yakhakhole akahabwene okhuhula.",en,luy,Luwanga,bible nyasaye akhulinde oveyo., mungu na akulinde uwe mzima.,luy,sw,Marachi,translations omukaluli, interpret,luy,en,Luwanga,dictionary kidiri alimwambia nyanya akitaka njugu ziote vizuri achukue njugu hizo akaange baada ya kukaanga njugu achukue maji achemshe kisha aweke ndani majani na sukari., S. Olwa yola inyanga yokhuraka tsiinjugu. Khamuna khabolela kukhu nyine mbu niyenya tsinjugu tsimerere bulayi abukule tsinjugu etsio asiree niyakhamala khusira tsinjugu abukule amatsi abasie nende khuramo majani nende isukari.,sw,luy,Marachi,translations Mana vana nibafwa nganjingokho ni vamala ni vasambwa nga amakaratasi., Watoto walikufa kama kuku na wakateketezwa kw moto kama karatasi.,luy,sw,Marachi,translations Oufwa amatsi salekhwaa okhwatsia, Yule ambaye amekufa maji haachwi alikofia,luy,sw,Marachi,translations "Nalola omukhuyu khundulo weinjila, natsia ewa kwali, ne nalanyoolakhwo eshiamo shiosi shiosi ta, habula amasafu konyene. Kho naboolela omukhuyu okwo ari, ""Shiolaamakhwo ebiamo khandi tawe!"" Habwene nahabwene omukhuyu okwo nikuniala."," And seeing a fig tree by the way side, he came to it, and found nothing thereon, but leaves only; and he saith unto it, Let there be no fruit from thee henceforward for ever. And immediately the fig tree withered away.",luy,en,Luwanga,bible Vaatemagaa vasigu vaavo nivaviita ligali, Waliwakata adui wao na kuwaua kabisa.,luy,sw,Maragoli,translations Umundu mkali yamanya umulina weve wahimbi na Umwami wewe no mweli gwaka vudiku yigu., Mwanamke alijua rafiki yake wa karibu na Mwokozi wake na mwezi uwakao usiku huo.,luy,sw,Maragoli,translations Naeza kimbia lakini sikimbii kwa barabara nakimbia kando ya barabara -moshi," Nyala kunyagula,na sinyagulanga mumbalabala dave,nyagula ku tsimbaso - Mwoki",sw,luy,Maragoli,translations omwikho, relation,luy,en,Luwanga,dictionary okhubolelana, speak to each other; converse,luy,en,Luwanga,dictionary that's all; that's finished, kawere,en,luy,Luwanga,dictionary Waverenje orie?, How have you been?,luy,en,Luwanga,translations okhukhalaka eshina," condemn, pass sentence",luy,en,Luwanga,dictionary scatter, okhusalana,en,luy,Luwanga,dictionary Mahindi, amaduuma,sw,luy,Maragoli,translations "Olunyuma lwamahoonga kabili, Nafula yanyala okhukhalasia omuhaanda yenyene. Shiyateeba mbu atiilwe omukhono khandi tawe"," Hapo awali baada ya siku mbili, Nafula aliweza kuvuka barabara akiwa pekee yake hakujali eti ashikwe mkono tena.",luy,sw,Marachi,translations "Mana omwechesia wamalako undi namwitsila naboola ari, ""Omwechesia, ndalakhulondakhwo hosi hosi aha otsia """," And there came a scribe, and said unto him, Teacher, I will follow thee whithersoever thou goest.",luy,en,Luwanga,bible "Mungu hapana, sababu mungu mweza wa vyote, mungu wenu akiwa anaenda nanyi kisha akaweka mji huo kwa uwezo wenu, atawapigania kisha awape nyinyi ua kila mtu wa kiume aliyepo."," Wele tawe, sikila Wele Omunyali Owa Bioosi, Wele wenywe ne alikho acha nanywe mala ara lukoba olwo mu bunyali bwenywe, alamupanila mala amuelesie enywe yiira buuli mundu owe siseecha olimo.",sw,luy,Bukusu,translations Yeyo neng'ereng'ani ya Nyasaye eveye munda yo mundu mukali., Hiyo ni nyota ya Mungu iliyo tumboni mwa mwanamke.,luy,sw,Maragoli,translations You will miss me, Olamisa,en,luy,Tsotso,translations "Yesu nabeechibe betsa niboola injelekha weinyanza ya Galilaya, mushialo shia Abagerasi."," And they came to the other side of the sea, into the country of the Gerasenes.",luy,en,Luwanga,bible "Ni Y esu, Ni Yesu."," Ni Yesu,Ni Yesu.",luy,sw,Maragoli,translations "mrembe humwalimu wange sangala huhuandichira ibarua inendi mbu uliwo mulamu, nesie mwanafunzi wao."," hujambo mwalimu wangu, nafurahia kukuandikia barua hii kuwa u buheri wa afya, mimi ni mwanafunzi wako.",luy,sw,Marachi,translations Upate tena kuishi, Ulanyola liva mwoyo.,sw,luy,Maragoli,translations ingore, a large bunch of bananas,luy,en,Luwanga,dictionary Lumuli luveeye nuvulavu vukekeke., Mwenge huwa na mwangaza kidogo,luy,sw,Maragoli,translations the language of the Bantu people of North and Central Kavirondo, oluluyia,en,luy,Luwanga,dictionary Endi omucheni omuhuyi sholetuyatuya (192) I am only a visitor so don't bother with me too much. Omucheni omuhuyi shiomwarira iyafuka (DWA71) Do not break your cooking pot for a passing guest. 84. Endi owabakhotsa abanji yakona inzala, The one with many uncles slept hungry. Khotsanyene abaanji yakona inzala (SOW4) An uncle of many ended up sleeping hungry.,luy,en,,proverbs Nio Luti eroborera litooma lia Yoritani lioosi mala arekukha alola lubeka lwe ebukwe., Hapo Loti alijichagulia bonde la Yordani yote kisha kuondoka akiangalia upande wa mashariki.,luy,sw,Bukusu,translations "Nebutswa abalimi abo baboolelana abeene khu beene bari, ‘Uno niye mwene bulaame bwomukunda kuno. Kho yitse, chende khumwiire, mana obulaamebwe bulaba obwefwe/"," But those husbandmen said among themselves, This is the heir; come, let us kill him, and the inheritance shall be ours.",luy,en,Luwanga,bible "Chkula na maji tuliyoyabeba,tutayanywa tukiwa tumekaribia Baamoni.", Siakhulia ne kameechi niko khusutile khulanywa ne khwimbiye Baamoni.,sw,luy,Bukusu,translations Tuwe werevu, KOGENDE NOVOGELI,sw,luy,Maragoli,translations "And the people were waiting for Zacharias, and they marvelled while he tarried in the temple."," Abandu abali nibali elwanyi weihekalu, nibashilindililanga Zakaria bahuka muno shichila yali nashindile muhekalu.",en,luy,Luwanga,bible and shall cast them into the furnace of fire: there shall be the weeping and the gnashing of teeth.," Ne bakhabasukune mumulilo; ebweneyo bakhalile nibalimasia ameeno "" Amechesio amayiakha nende omakhulu",en,luy,Luwanga,bible okhwikasia, get ready; prepare oneself,luy,en,Luwanga,dictionary neglect someone or something, okhwanzushira,en,luy,Luwanga,dictionary Sasa mimi sina cha kuwapea ila naomba tu Mungu awatangulie katikati wa hii dunia., Lano esie mbulakho sia ndakha huva dawe siasava werekhakeve akhwimirire akarikari wesialo sino.,sw,luy,Marachi,translations "For there shall arise false Christs, and false prophets, and shall show great signs and wonders; so as to lead astray, if possible, even the elect."," Shichila Kristo bobubeeyi nende abalakusi bobubeeyi bakhetse, nibakhola akamakana amakhongo nende okhulolesia ebiamakana, khulwa okhukoyasia abandu abanji, kata nikaba nikanyalikha, mbu bakoyasie abahule ba Nyasaye.",en,luy,Luwanga,bible "Abrahamu akachukua Sarai mkewe na Luti mwana wa nduguye na mali yao yote ambayo walikuwa wamepata, na haramu waliopata kwa Harani, alafu wakaanza safari ya kuenda Kanaani.Walipofika kwa inchi ya Kanaani ."," Aburamu abukula Sarai omukhasi wewe,ne Luti omwana owa wandaaye ,ne kimiaandu kiabwe kioosi nikio baaba ne banyoolile, ne nasioobi nibo banyoola mu Harani,mala barakikha lukeendolwe lhucha mu sibala sia kanaani.Nga boola mu sibala sia Kanaani,",sw,luy,Bukusu,translations okhusundula, pour out; tip out; spill,luy,en,Luwanga,dictionary "Baada ya kifo cha Abimeleki, Tola wa Pua, mjukuu wa Dodo, akaja kuokoa israeli."," Enyuma we lifwa lia Abimeleki,Dola okhwa Pua,omwichukhulu owa Dodo, echa khuonia israeli.",sw,luy,Bukusu,translations "place where people gather to sit, chat, and pass the time (okhubutsa)", olubutso,en,luy,Luwanga,dictionary "Ne olwa Yesu yali nalekhaane nabemikanda yenjila munzu, abechibe nibamwitsila nibaboola bari, ""Okhwinoosie eshisina shioluchelo lwelibanze homumukunda """," Then he left the multitudes, and went into the house: and his disciples came unto him, saying, Explain unto us the parable of the tares of the field.",luy,en,Luwanga,bible Kutula ku mihiga likomi kuduka ku mihiga makomi gane mu vandu vali no vulamu vulahi., Mchezo huu ulichezwa kwa watoto walio na umri wa kuanzia miaka kumi hadi kumi na nne,luy,sw,Maragoli,translations Chafunyilitsa malusu nikimanya isimba ifws yingiyi mu luhangaywa., Alinusianusia na akajua kuna uwezekano wa simba kuwa ndani ya pango hilo.,luy,sw,Maragoli,translations okhukalukhamwo, repeat; go over again,luy,en,Luwanga,dictionary "flour and water mixed and set to start fermenting, for making obusera, beer, etc.", imbutwe,en,luy,Luwanga,dictionary Omwana owa imbusi niyeembuluwa yesi akeranga abandu banyua amabeere aka imbusi. Imbusi yoosi iberesiananga mabeere nga ing'ombe. Amabeere ako kakhonyanga nundu khunyola tsisende naamala khukakusia. Imbusi yoosi okhoyikhane oiberesie amatsi malayi aka khunyua khu ibe nende obulamu bulayi.," Kimeme akizaliwa yeye pia hufanya watu wanywe maziwa ya mbuzi, mbuzi pia hupeana maziwa kama ng'ombe maziwa hayo humsaidia mtu. Kupata pesa baada ya kuyauza. Nbuzi pia unastahili kumpa maji mazuri ya kunywa ili awe na afya bora.",luy,sw,Marachi,translations eshikhumba, shield,luy,en,Luwanga,dictionary Oli yena Papa?, Where are you Dad?,luy,en,Luwanga,translations Nyanya, Inyaanya,sw,luy,Maragoli,translations okhutsinziba, be tasteless; be insipid,luy,en,Luwanga,dictionary Mu tsindolo tsinene kigira ya luha;, Kwa usingizi mnono kwa sababu alichoka,luy,sw,Maragoli,translations okhufwimbia omurwe, shame,luy,en,Luwanga,dictionary Tsimbabasi nunuildi., Rehema leo hii.,luy,sw,Maragoli,translations "And there came a scribe, and said unto him, Teacher, I will follow thee whithersoever thou goest."," Mana omwechesia wamalako undi namwitsila naboola ari, ""Omwechesia, ndalakhulondakhwo hosi hosi aha otsia """,en,luy,Luwanga,bible live with one man after another, okhubayira na chenda,en,luy,Luwanga,dictionary Na yeye alibadilika akakosa kuenda naye mmi sitaenda.Aliingia kwake kwa hema.Akafagia ndani .Naye akasema ukweli mimi ntaendapamoja nawe," Naye ya girunkana ni vula kutsia ninze, inze si ndatsia mba.yingira ahehe mu lihema,naye ya mu, naye ya mu.",sw,luy,Maragoli,translations "Kwa kudza kwinye ‘voni,", Tumekuja sisi wenye dhambi,luy,sw,Maragoli,translations Tsimbabasi;, Neema,luy,sw,Maragoli,translations "drop off; be shaken off, e.g., leaves from a tree", okhubungulukha,en,luy,Luwanga,dictionary Mama nibebe -Kitanda, Mama nginga - Kidali,sw,luy,Maragoli,translations Ni wi udzanga khandi?, Ni nani atarejea?,luy,sw,Maragoli,translations A cow cannot eat all the grass in a day, Ing'ombe shiyamala bunyasi khunyanga,en,luy,,proverbs Old Testament, indakano ya khale,en,luy,Luwanga,dictionary "Mtukuze Yesu,"," Midzominye Yesu,",sw,luy,Maragoli,translations Nyama ambayo huwa unaona watu wakila huwa hutoka kwa ng'ombe hata ukichoma nyama hiyo inaweza ikaaishi siku nyingi kwa hayo yote tulinde ng'ombe hao vizuri., S. Inyama iriya yololanga abandu nibalia irulanga mng'ombe kata nosamba inyama eyo inyala khumenyaS.tsinganga tsinyingi khu ako kosi khurinde tsing'ombe etio bulayi.,sw,luy,Marachi,translations siku moja mimi na mamangu tulienda butula tukapata watu wengi nikauliza mamangu watu hawa hutoka wapi., inyanga ndala esie nende mamuanje huathia vutula nihunyola vandu vanji niteva mamuanje vandu vanendi varulanga yena.,sw,luy,Marachi,translations If your father despises you he pays dowry for a woman from Idakho., So nakhulechire akhukhwera Idakho,en,luy,,proverbs "But after I am raised up, I will go before you into Galilee."," Ne olunyuma lwokhulamusibwa khwanje, neranjilile okhutsia Galilaya inywe nimushili""",en,luy,Luwanga,bible obwoba, mushroom,luy,en,Luwanga,dictionary Kitatitsa mugeni - Ologohe, Hakiogopi mgeni -Kichoma nguo,luy,sw,Maragoli,translations grasshopper, litete,en,luy,Luwanga,dictionary Na watoto nao hawakuuawa., ne babaana nabo se beerwa tawe.,sw,luy,Bukusu,translations "evening, 4 - 7 p.m.", mungolobe,en,luy,Luwanga,dictionary "Kaleefu yali omundu owachama okwilaya. Buli lwosi olwa yakholanga eshindu, yelahanga mbu ""Isie Kaleefu ndilifwila bukuunyila!"""," Kaleefu alikwa mtu aliyependa kujisifu kila wakati alipokuwa akifanya kila kitu. Alikuwa anajisifu ""Mimi Kaleefu nitakufa kwa kujuta!""",luy,sw,Marachi,translations obukhongo, size; bigness,luy,en,Luwanga,dictionary "Kutula Iwene yilwo Ndiegu kandi siyamanya yime mwana weve chokulia mba, kandi mwana siyima mama weve chokulia mba."," Tangu siku hiyo, ndiegu hajawhi kumunyima mwanawe chakula, na vivyo hivyo mototo hajawahi munyima mamake chakula.",luy,sw,Maragoli,translations ndeuliranga vilai muno ninomanoma lulomaloma lwefu huvera nyasaye nie wenya nderumihire lulomaloma luno huasiliana nende vandu vaandi vilia viavanyala huluulira., huwa najihisi vizuri sana ninapozungumza lugha yetu kwa sababu mungu ndiye alitaka niitumie kuongea na kuwasiliana na watu wengine kile wanachoweza kusikia.,luy,sw,Marachi,translations "ground that has just been burnt over, either entirely bare and black, or with young grass just springing up", obuyi,en,luy,Luwanga,dictionary Msalabani yesu alisulubiwa, Kumsalaba Yesu yavambwax2,sw,luy,Maragoli,translations NDOOLO, LALA,luy,sw,Maragoli,translations How then should the scriptures be fulfilled that thus it must be?," Kho nikaba kario Amahandiko kakhahesibwa karie, akaboolanga mbu, 'Kano kakhoyile okhwikholekha?' """,en,luy,Luwanga,bible A thrifty person is better than a miser., Owolukhono ashira omwimani,en,luy,,proverbs Mama weeve yaaveta malala ma Anakanani niyingira muhiiru., Mamake aliyaondoa na Anakanani akaingia sebuleni.,luy,sw,Maragoli,translations Siise sia naikara eye kumukaati kukhalimo limela tawe, Wakati wa karamu ya karamu ya mkata usiotiwa chachu.,luy,sw,Bukusu,translations ipumusi," pump; air pumped into a tire, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary Ne kakhali khwabukula chikhaafu cha Wagileati ne kimiaandu kie mungoba., Ingawa tulichukua ng'ombe wa Wagileti na mali kutoka miji.,luy,sw,Bukusu,translations Fill ye up then the measure of your fathers., Tsiililile mana mumalilisie akabakuuka benywe bachaachisia.,en,luy,Luwanga,bible "No liaba ne likhali lirio tawe, kumuliilo kukhoya kuburukhe khukhwama Khu Abimeleki mala kwosia babaandu ba shekemu nende be mu sibala sie kimiliinda Betimilo, mala kwosie Abimeleki."," Na likawa na lisiwe hivyo, moto ufaao kupaa kutoka kwa Abimeleki kisha uchome watu wa Shekemu na wa kwa nchi ya ulinzi Bethmilo, kisha uchome Abimeleki.",luy,sw,Bukusu,translations "Nga Gidioni ne aulila kamarooro ne liboola liako, akwa asi asikama mala asaaya wele."," wakati Gidioni alisikia ndoto na fasiri yake, alianguka chini akapiga magoti kisha akamwabudu mungu.",luy,sw,Bukusu,translations be paralysed, okhukwa likara,en,luy,Luwanga,dictionary eshitsinzibu, tasteless; insipid,luy,en,Luwanga,dictionary Walikuwa wamefunzwa na kina mama jinsi wanavyoweza kukata mshipa wa kitovu mtoto asimwage damu nyingi, Vali vayegitswa navakeere kuli vanyala kukala lulera no kolovoha mwana avule kutaatsa dave.,sw,luy,Maragoli,translations boolela Wele Omunyali Owa bioosi ebweeni wewe., Ambia mungu mweza wa vyote mbwele zake.,luy,sw,Bukusu,translations Abacheendi bandi halala ninawe bakhoonywe nende Nyasaye, Wasafiri wengine pamoja na wewe wasaidiwe na Mungu,luy,sw,Marachi,translations Singiyi hagati he tsinzuki - Lulimi, Nmesimama walipo nyuki -Ulimi,luy,sw,Maragoli,translations A - Kavili? -Kavili Nyambura, Kavili mtoto wa nyambura,luy,sw,Maragoli,translations "Khukhwama ao babaandu ba Yuda baboolela babaa bacha khukhwibwaakala lukoba lwa mu ba Simioni bali, yiicha khuche ne Tabiri.", Kutoka hapo watu wa yuda walioponea walienda kuvamia mji wa wasimioni kuwa njoo twende na tabiri.,luy,sw,Bukusu,translations privately; secretly, mafiswi,en,luy,Luwanga,dictionary "Omukhalaki anyala abisia akari elamanyikha mu Isiraeli nga, 'Enju yo oyo owe bumayaanu nende ooli mundu owafuulwa siraaro ne kumusaango.", Muamuzi anaweza akapitisha kati itajulikana kwa israeli kama nyumba ya huyo wa uovu na ambaye ni mtu aliyetoa kiayu na tambiko.,luy,sw,Bukusu,translations Okwa eshilubi olakwa eshikaye, Better fall like a basket than like an earthen ware.,luy,en,,proverbs naye siduyu sino siabuha ni sidola imbako nisimala siathia mndalo., sungura alipoamka alichukua jembe kisha akaenda shambani.,luy,sw,Marachi,translations "And straightway he constrained his disciples to enter into the boat, and to go before [him] unto the other side to Bethsaida, while he himself sendeth the multitude away."," Bwangu bwene obwo, Yesu yaboolela abeechibe okhwinjila muliaro mbu bamuranjilile okhutsia Betsisaida, injelekha weinyanza, naye nashiseebula emikanda chiabandu.",en,luy,Luwanga,bible set and light a fire; rearrange firewood and blow on fire so as to make it burn up, okhubwana omuliro,en,luy,Luwanga,dictionary eshisakati," shed or rough shelter made of Napier grass, etc., to accommodate guests at a feast",luy,en,Luwanga,dictionary huari huula ambi huthia munyumba hunyola vakonie jirani humaturesi ya bulu akari wovueru., tulipokaribia kwa nyumba tulipata wamemlaza jirani kwa godoro la bluu.,luy,sw,Marachi,translations Ulundi nivalolonga afwananga leve vamanya valanga lyeta zana., Wangeona anafanana mtu Fulani,luy,sw,Maragoli,translations "make a fire, arranging kindling, blowing on embers, etc.", okhubwana,en,luy,Luwanga,dictionary "And they came to the other side of the sea, into the country of the Gerasenes."," Yesu nabeechibe betsa niboola injelekha weinyanza ya Galilaya, mushialo shia Abagerasi.",en,luy,Luwanga,bible "beer-drinking tubes, carried in bamboo", tsinzeshe,en,luy,Luwanga,dictionary Tsyali tsisoni tsinene mundu okevwa kulira, Aliyepashwa tohara akilia alipata aibu.,luy,sw,Maragoli,translations "And he said unto her, Let the children first be filled: for it is not meet to take the children's bread and cast it to the dogs."," Naye Yesu namukalusia ari, ""Lekha mbeli abaana baliisibwe bekure, okhuba shinobulayi okhubukula eshiokhulia shiabaana nofuubila tsimbwa tawe.""",en,luy,Luwanga,bible """Tangazo la kifo"""," ""Kumulaasi kwe luufu""",sw,luy,Bukusu,translations """Miji hii yote iliyomo kwenye ukoo wa Manase ilizungukwa na ukuta mrefu."," ""Chingoba chino choosi mu kholo eya Manase chaba chabotookhelelwa ne lisiisi lileeyi",sw,luy,Bukusu,translations liboma, township; government station,luy,en,Luwanga,dictionary "Maaka alivitaja vijiji hivyo kama Hafoti-yairi, ingawa havikuwa na kuta.", Maaka atiuukha birekere ebio ali Hafoti-yairi mala sebiaba ne kamasiisi tawe.,sw,luy,Bukusu,translations "Ukisanya mbolea hii inashinda ya duka. Ukipandia mahindi yanamea, na ukienda kuvuna unapata kubwa."," Noobusia amasingo kano kashira imbolre ya muduka. Noorakira amadimwa nikamera, ni nootsa khufuna noonyola tsingore.",sw,luy,Marachi,translations niliamua basi nikangoja anipeke., ndaamua mana ndarinda huthie angove.,sw,luy,Marachi,translations and he sent and beheaded John in the prison., Kho naruma omundu mumbohe okhukhalaka omurwe kwa Yohana.,en,luy,Luwanga,bible Liduudu (aina ya ndege) mmoja, Liduudu lirala,sw,luy,Maragoli,translations Haa ninze lledi, Ni mimi Lledi,luy,sw,Maragoli,translations shule yetu ina walimu wengine walio na magari., sikuli syefwe siri nende valimu vandi vari nende thimotoka.,sw,luy,Marachi,translations "yellowish color; in cow, she-goat, hen", tipwori,en,luy,Luwanga,dictionary Omuse nomurama, Every court case is tricky.,luy,en,,proverbs Obulwaye buno ni bubi mno., Huu ugonjwa ni mbaya sana,luy,sw,Marachi,translations Nilibeba dhambi zako kwa sababu nakupenda., Nda khu gingira bwoni bwo Shigira nda khu yanza.,sw,luy,Maragoli,translations Tuishi kwa amani ndani ya Yesu Kristo., Komenye ne mirembe mu Yesu Kristo,sw,luy,Maragoli,translations nono baraka arekukha ekha khukhwama Khu sikulu sia Tabora ne babaandu bewe chielefu likhumi., Sasa baraka akaondoka kushuka kutoka kea mlima wa Tabora na watu wake elefu kumi.,luy,sw,Bukusu,translations be fat and well (of a baby), okhunera,en,luy,Luwanga,dictionary "And when the sun was setting, all they that had any sick with divers diseases brought them unto him; and he laid his hands on every one of them, and healed them."," Khubwile eliuba nilishili okhuyeela, boosi abali nabalwale bobulwale bwahukhane babareera, naye Yesu nabarakhwo emikhonochie, nabahonia boosi pe.",en,luy,Luwanga,bible at the edge, khundulo,en,luy,Luwanga,dictionary Luli lukeendo lwe nga ne baba mu sichiimi ebukwe we chindaalo ekhumi na ndala., Hii ni safari walipokuwa jangwani Mashariki kwa siku kumi na moja.,luy,sw,Bukusu,translations Bwana amezisahauzisha katika Sayuni Sikukuu za makini na sabato.," Yahova u Loli livirirwa mu Zioni, amasavo ga madiku manene nelisabato.",sw,luy,Maragoli,translations okhwiyibulula," improve in appearance; of a snake, the shedding of the skin",luy,en,Luwanga,dictionary yesterday; the previous day, eshiabere,en,luy,Luwanga,dictionary Enywe mumwasuubila Wele Omunyali Musa afukiililwe., Nyinyi munaoamini Mungu Myenyezi,luy,sw,Bukusu,translations okhubiyana, be angry; be worried; be troubled,luy,en,Luwanga,dictionary And he besought him much that he would not send them away out of the country., Nashio nishisaaya Yesu muno mbu aleshe okhubilonda okhurula mushialo eshio.,en,luy,Luwanga,bible I want to see you dear., Ndenyakho okhulola owanje.,en,luy,Luwanga,translations Kwa masengenyo wakaenda kwa nyumba yake Koti., ne bulomani baacha mu Enju yewe koti.,sw,luy,Bukusu,translations "shrill cry of alarm, distress, or grief", olwang'a,en,luy,Luwanga,dictionary . Olarusia Florence olarusia ifaini x2, Utatoa Florence utatoa faini x2,luy,sw,Marachi,translations Nitawashtaki kwa Ndeda, Ndavugura uvuyaro wa ndeda,sw,luy,Maragoli,translations "humpback, or any hump, e.g., lumpiness or ridges in the blankets, showing through the bedcover of a badly made bed", eshikufu,en,luy,Luwanga,dictionary Shukuru Mungu kwa kukulinda akipenda, Khupila Nyasaye orio khulwa okhukhulinda naaba nachama.,sw,luy,Marachi,translations a caterpillar, lisa,en,luy,Luwanga,dictionary Naye akasema ukweli mimi nitaenda pamoja nawe," 9 Naye ya vola, Ligali inze nda tsia huuma nengubo",sw,luy,Maragoli,translations "Ndipo mfalme wa Bashani, aliyetawala mji wa Astaroti na Etrai mimi nikachukua watu werevu tena."," Nio omwami owe Bashani, owamiia mu ngoba cha Asitaroti ne Etrai ese nabukula babaandu bakesi lundi.",sw,luy,Bukusu,translations Mu ngila yino liosi mu ndubi., Kwa njia hii yote ya kikapu.,luy,sw,Bukusu,translations "Khare khare khuario nende simuna nende kukhu. Kukhu yari niyajama simuna. Simuna yari mukesi khushira kukhung'ene. Kalano yari inyaga ya khuraka madimwa, kukhu yari nende indalo ingerekha. Kukhu yari yeenya khutsia khuraka ingerekha lakini kwari nende mwalo mukhongo."," Zamani za kale paliondokea kidiri na nyanya. Nyanya alikuwa anampenda kidiri, kidiri alikuwa mwerevu kumliko nyanya yake. Sasa ilikuwa siku ya kupanda mahindi, nyanya alikuwa na shamba ng'ambo.nyanya alikuwa anataka kwenda kupanda ng'ambo lakini kulikuwa na mto mkubwa",luy,sw,Marachi,translations "Ese seng'ene senyala busiro bwenye, butinyu ne bulomani tawe nga Baisiraeli ne barura mu Misiri, Musa aboolela babaandu kamalaka koosi."," Mimi pekee siwezi uzito wenu, taabu na ugomvi kama waisraeli wakiondoka Misri, Musa akawaambia watu sheria zote.",luy,sw,Bukusu,translations tsibiri, two,luy,en,Luwanga,dictionary omubofu, blind man,luy,en,Luwanga,dictionary eat with; tsinuni netsindahi okhuliira amapwoni 'simsim is good to eat with potatoes', okhuliira,en,luy,Luwanga,dictionary "Kwa sababu watoto wachanga na wanyonyao, Huzimia katika mitaa ya mji.", Kigira avana vadoto na va nunanga Va kudziye ku Tsinzira tyelidala.,sw,luy,Maragoli,translations Aliona eneo kubwa., Yaalola lunaalo lunene,sw,luy,Maragoli,translations "wrestling matches, contests", amabwi,en,luy,Luwanga,dictionary He who wants to start a new home must dismantle the old one., Owenya omuse asambula ahamenyele,en,luy,,proverbs Walienda Israeli wakamuuliza mungu mweza wakaingilia kanaani walioishi kwa mji wa heburoni ulioitwa kuwa kiriathi-ariba.," Bacha siraeli bareeba wele omunyali bengilila bakanaani babamenyanga mu lukoba lwa heburoni lulwalaangwa luli, kiriati-ariba.",sw,luy,Bukusu,translations "the lord of that servant shall come in a day when he expecteth not, and in an hour when he knoweth not,"," Olunyuma omwami womukhalabani oyo yakhachelele khunyanga yomukhalabani oyo alamanyilekhwo, kata khushise eshilamanyiishe tawe.",en,luy,Luwanga,bible Ulisoma hadithi ya msalaba?, Wa soma lugano Iwo Musala?,sw,luy,Maragoli,translations Imbako shiyibehanga ta, A hoe does not lie.,luy,en,,proverbs "Yesu nakalusia nababoolela ari, ""Inywe mwahebwa obumanyilisi bwokhumanya amabiso kobwami bwomwikulu, nebutswa bo shibahebwa tawe."," And he answered and said unto them, Unto you it is given to know the mysteries of the kingdom of heaven, but to them it is not given.",luy,en,Luwanga,bible lwa khurera olumarachi ni inomanoma ya vurimundu hushialo na ni filayi hulomaloma olumarachi., kwa kuleta kimarachi ni lugha ya kila mtu duniani na ni vizuri kukiongea kimarachi.,luy,sw,Marachi,translations Ilikuwa imefika siku ya kutoa njugu na kidiri akaenda kuiba kwa shamba ya wenyewe njugu na kuletea nyanya yake, khurerera kukhu.,sw,luy,Marachi,translations okhunyoba, mix; knead; make into paste or doughy mixture,luy,en,Luwanga,dictionary Yadza ku mbonnya;, Aliyekuja kuniokoa,luy,sw,Maragoli,translations amatuma, maize,luy,en,Luwanga,dictionary "Naye nahalabila ebishieno ebio obutinyu mbu, bileshe okhuchila amanyishe. Yesu yaahula abarume ekhumi nababili", And he charged them much that they should not make him known.,luy,en,Luwanga,bible "Kavirondo mat, made of papyrus stalks (see also lihambo)", liambo,en,luy,Luwanga,dictionary "2 Avana va Zioni avobuguli budinyu, Ava validzwa kulengana nethahabu isiyeku."," Wana w Sayuni ni wenye thamani, Walinganao na dhahabu safi.",luy,sw,Maragoli,translations isala, collect; prayer,luy,en,Luwanga,dictionary Obulwaye buno bwarula musialo sia china omwaka kwa elfu thibiri nende mahumi kaviri., Ugonjwa huu ulitoka nchini China mwaka wa elfu mbili na ishirini.,luy,sw,Marachi,translations abatiti, little; small; few,luy,en,Luwanga,dictionary Masahi galuhi girananga kandi mumwoyo., Damu huzunguka tena na kurudi moyoni,luy,sw,Maragoli,translations mango (see also lihembe), liembe,en,luy,Luwanga,dictionary hare, eshituyu,en,luy,Luwanga,dictionary "usiku huo mungu mweza wa vyote akamwambia Gidioni kuwa, ama uvamie kambi ya wamidiani mimi nitakufanya mshindi."," siilo esio wele omunyali owa bioosi aboleela Gidioni ali, yinyokha wibwaakale ekambi eye Bamidiani ese ndakhukhola oule.",sw,luy,Bukusu,translations bulano buno, just now; immediately,luy,en,Luwanga,dictionary Walimu wetu wako na shahada ambazo zinaonyesha wako na umaarufu wa kufunza vizuri., Baalimu vefwe vali nende tsidigri tsiekesia mbu vanyala khuekesia bilai.,sw,luy,Marachi,translations Liiru, goti,luy,sw,Maragoli,translations Mimi nilipigana naye.," Inze ndalwana naye.""",sw,luy,Maragoli,translations "Mana olwa abachesi abo okhurula ebukwe bali nibenyoshe, omumalaika owa OMWAMI Nyasaye yamuloleshela Yosefu mwilooro, namuboolela ari, ""Bukha, obukule omwana nende nyinamwana, mwilushe mutsie Misiri, mumenyeyo okhuula olwa ndilimuboolela mbu mukalushe, okhuba Herode akhaabanga okhwira omwana uno """," Now when they were departed, behold, an angel of the Lord appeareth to Joseph in a dream, saying, Arise and take the young child and his mother, and flee into Egypt, and be thou there until I tell thee: for Herod will seek the young child to destroy him.",luy,en,Luwanga,bible Tsimpinga tsomukana was Yuda ya tsi sambula mu butima bwibwe., Ameziangusha ngome za binti wa Yuda katika hasira zake.,luy,sw,Maragoli,translations okhuniina, ascend; climb; mount,luy,en,Luwanga,dictionary Lala mtoto lala., Gona omwana gona,sw,luy,Maragoli,translations Ni kina name waliokuwa marafiki?, Ni vaaha avaali nuvulina?,sw,luy,Maragoli,translations Ebikhusinyire orumasia," What you are fed up with, (you) give away.",luy,en,,proverbs senywe, your father,luy,en,Luwanga,dictionary forget, okhwibirira,en,luy,Luwanga,dictionary Nyata wa angani huugua hadi kufa sawia ilivyo na watoto wa watu ambao huugua na hata kufa, Tsing'erengani tsio kwigulu tsilwala ma tsikutsa kuli avana va vandu valwalanga ma vakutsa. Noveye vudiku.,sw,luy,Maragoli,translations trader, omukholi we inganga,en,luy,Luwanga,dictionary Kulikuwa na aina mbili ya shule mle vijijini., Ku lwayago tsisikulu mu madala tsyalange hali kaviri,sw,luy,Maragoli,translations Ndipo Yeftha akaenda na Wasimamizi wa Gilead kisha watu wakamfanya kuwa mfalme tena komanda., Nio Yefuta acha ne Babemeelesi ba Kileati mala babaandu bamukhola aba omwami lundi komanda.,sw,luy,Bukusu,translations Omulongi alilanga khuluchio, Mfinyanzi hula kutokana na ufinyanzi wake,luy,sw,Marachi,translations touch lightly; dig one's finger in with a scooping motion, okhukhombola,en,luy,Luwanga,dictionary "Naye Nekesa na rafike yake walianza kuhadithi ngano za mapenzi, alidhania kwamba angeoa msichana mrembo sana aliyempenda."," Naye Nekesa nende mukhana bachaka khuba tsimbakha thiobukheri, yaparanga mbu yahadeshie mwana mhana omulayi sana wayari niyekombele.",sw,luy,Marachi,translations "Ndipo kila mtu akakata tawi la mti, kisha watu hao wote wakamfuata kwa Abimeleki kisha wakakusanya matawi karibu na nyumba ya Eliberith."," Nio buli omundu arema lusakia lwe kumurongooro, mala babaandu abo boosi balonda Khu Abimeleki mala babungikha chisakia anju eya Eliberitu.",sw,luy,Bukusu,translations uterus; womb, olubereshero,en,luy,Luwanga,dictionary "And they answered Jesus and say, We know not. And Jesus saith unto them, Neither tell I you by what authority I do these things."," Kho nibakalusia Yesu bari, 'Shikhumanyile tawe/ Mana Yesu shiyabareeba obunyali bwakholelanga ebindu bino tawe.""",en,luy,Luwanga,bible eshirindwa, a grave after it has been filled in,luy,en,Luwanga,dictionary S: omukhana uno yathia khusolosia avasie alafu omukhana uno yaavukula mwana alafu ahepa ni avirire thingira thyomukarikari vaali veenya khulia omwana waye., Msichana huyu akaenda kuwahamasisha wenzake alafu msichana akachukua huyo mtoto wakahepa na kupitia njia nyingine kumtorosha mtoto wake.,luy,sw,Marachi,translations "absent-minded, careless, forgetful person", oweshiibirirwa,en,luy,Luwanga,dictionary be pleased; be happy, okhusima,en,luy,Luwanga,dictionary -rambi, long; deep; tall; high,luy,en,Luwanga,dictionary okhukwana, be necessary; be fitting; be appropriate; suit; deserve,luy,en,Luwanga,dictionary miracle; strange happening, elingalimwa,en,luy,Luwanga,dictionary foreign languages, tsinimi tsialukano,en,luy,Luwanga,dictionary "introduced tree, esp. a gum tree", omutarakwa,en,luy,Luwanga,dictionary Ni maneno yaliyosambaa., Namang'ang'a gagenda sigaviri.,sw,luy,Maragoli,translations okhulunjisia, straighten; stretch out,luy,en,Luwanga,dictionary Mvua ikianza kunyesha huanzia milimani kuelekea chini., Imbula nikuba itangila kuvigulu kukuba kutsia hasi.,sw,luy,Maragoli,translations Mwana we indasimba uyu no mwana womuyai yivula ichova na nyia siyaletwa hango mba, Mtoto aliyezaliwa nyumbani ni Yule ambaye kijana alizaa nje kabla hajaoa,luy,sw,Maragoli,translations "red, or color approximating to red—brown, orange, etc.", akhakhanyu,en,luy,Luwanga,dictionary okhwisika, be faithful; be reliable; be independent; be trusting,luy,en,Luwanga,dictionary Adede alolaa lubada, Adede anaonna chapii.,luy,sw,Maragoli,translations eshihundu, node; knot; swelling on trunk of tree; lump or swelling on body,luy,en,Luwanga,dictionary "or if he shall ask for a fish, will give him a serpent?"," Noho namusaba inyeeni, naye namuhelesia inzokha?",en,luy,Luwanga,bible "Then saith he to the man, Stretch forth thy hand. And he stretched it forth; and it was restored whole, as the other."," Mana naboolela omundu owomukhono kwafwokoya oyo ari, ""Kololosia omukhonokwo "" Mana omundu oyo nakukololosia, ne nikuhona nikuba shinga okundi.",en,luy,Luwanga,bible Avoni vosi vatenganga;, Wenye dhambi wote wababaika,luy,sw,Maragoli,translations "Yesu nakalusia ari, ""Nisie. Khandi mwakhalole Omwana womundu niyekhaale khumukhono musaatsa kwa Nyasaye mwene bunyali ne niyetselanga khumaleesi komwikulu."""," And Jesus said, I am: and ye shall see the Son of man sitting at the right hand of Power, and coming with the clouds of heaven.",luy,en,Luwanga,bible "13 Ya vika muliru mu vigumba vyange ku twula migulu, nagwo vi guuta."," Aliweka mifupani mwangu moto kutoka juu mbinguni, nao umenishinda.",luy,sw,Maragoli,translations Tumechoka hatuoni raha yoyote., Ku luhi si ku Lola bweleridzi mba.,sw,luy,Maragoli,translations Ndege wafurahie, Manani geduvule nzie nzie,sw,luy,Maragoli,translations "Ndipo baraka akajibu kuwa, nitaenda iwapo wewe utaenda pamoja nami, na iwapo hutaenda na mimi, nami sitaenda."," Nio baraka akobosia ali, ndacha ewe waaba ne olacha alala ne nase, ne waaba ne okhaacha ne nase tawe sesi se ndacha tawe.",sw,luy,Bukusu,translations Wanyama hao huleta wageni kutoka nje ya Kenya kuleta pesa., Tsisolo etsio tsireranga abacheni khulura elwanyi lwa kwenya khulera amang'ondo,sw,luy,Marachi,translations """Papa wanje yambelesia ebindu biosi. Abulaho oumanyile Omwana habula Papa, khandi abulaho oumanyile Papa habula Omwana, nende abo boosi aba Omwana yaahulanga okhubamanyisia khupapawe."," All things have been delivered unto me of my Father: and no one knoweth the Son, save the Father; neither doth any know the Father, save the Son, and he to whomsoever the Son willeth to reveal [him] .",luy,en,Luwanga,bible Inyaanga yotsililayo, siku ambayo unaenda,luy,sw,Marachi,translations Si ku li valahi mba;, Sisi si wazuri;,luy,sw,Maragoli,translations Tsindamano tsyetu:, Mahitaji yetu:,luy,sw,Maragoli,translations memorial; remembrance, eshitsulisio,en,luy,Luwanga,dictionary "Mwezi una majukumu machache ya usiku kwa sababu huangaza kwa masaa machache na kisha kwenda kupumzika, Kisha mwezi unawawachia watoto wake."," Umweli guveye nemiyinzi mikekeke kuvudiku kigira gokola vutswa kutsisaa tsingekeke magutsia kusosa, ma umweli gulekela avana va gwo.",sw,luy,Maragoli,translations Kuku alifugwa kwa maboma mengi sana kuliko mnyama mwingine yeyote. Ulimwenguni humu hakuna kitu kinachopendwa na watu wengi kuliko kuku kamwe. Tena kuku huchukua chini ya miezi miwili huwa anakuwa ashaagua. Anaweza akakulipia ukanunua kila kitu ambacho unataka.," Ingokho yarukibwa mumadala mangi lukari khushira isolo yindi yosi yosi. Khusialo sino sibulao sindu siajamwa nende abaandu bangi khushira ingokho khaba dawe. Khandi ingokho ibukulanga asi owa emiosi kibiri ibetsanga niyakhamala khualula, inyala yakhulipira wakula kila sindu esia weenyanga.",sw,luy,Marachi,translations "Kho shibashili babili khandi ta, habula nimulala. Kho aba Nyasaye aliimasiye halala, omundu namundu alabakabukhasia tawe."""," So that they are no more two, but one flesh. What therefore God hath joined together, let not man put asunder.",luy,en,Luwanga,bible "And he sent another; and him they killed: and many others; beating some, and killing some."," Mwene mukunda naruma omukholiwe undi, oyo naye nibamwira. Khandi bakholela abakhalabani bandi abanji akafwana kario. Banywekha abandi ne nibera abandi.",en,luy,Luwanga,bible JANGA LA KORONA, ETSIKUKURHE TSIA CORONA.,sw,luy,Marachi,translations Akisa ekha khukhwama makhala chinjala chikhuumwa che punda mala raraawe kalebu amukhala Khu makhono ne Khu bikele., Akisa akashuka kutoka kukata vidole vizee vya kwa punda kisha babake Kalebu akakata kwa mikono na kwa miguu.,luy,sw,Bukusu,translations trust in; believe in, okhusubirira,en,luy,Luwanga,dictionary itsabuli, psalm ( induli,en,luy,Luwanga,dictionary Avalala kuvo sivahonaa, Baadhi yao hawakunusurika.,luy,sw,Maragoli,translations "Ivindu vikoleka ndio ku mundu mukali niyenya kulola umweli naho niyenya kuhelitsa umwana Umukali alwala kuvindu yivi vyoosi kandi imbula niyenya kukuba, inyanza ilwala umweli gulwala,vigulu vilwala, imbutsa ilwala.", Mambo yanayomtokea mwanamke akitaka kupata hedhi au kupata ujauzito hugonjeka sana na pia mvua ikitaka kunyesha ziwa na mwezi huugua,luy,sw,Maragoli,translations Kutolewa huku ilikuwa kama ishara ya kumruhusu aliyejifungua kutoka kwa nyumba na kutembea nje kama watu wengine, Litulitsa lyali ligali kuhaana munwa uwivula atule mu nyumba agende ichova kuli avandu vandi.,sw,luy,Maragoli,translations Obulwaye bwa korona bwachaka omwaka kwa elfu chibiri nende kumi na tisa., Ugonjwa wa korona ulianza mwaka wa elfu mbili na kumi na tisa.,luy,sw,Marachi,translations Maandiko yanasema., Shitabu shi voola ndi.,sw,luy,Maragoli,translations okhumira, swallow up; absorb,luy,en,Luwanga,dictionary Kilembwe chako kikazaa kilembekeza, Kisikulwi Chicho chivula kesoni.,sw,luy,Maragoli,translations amakhwana, twins,luy,en,Luwanga,dictionary indache," promise; oath; card given to s.o. on being admitted as an inquirer and on which are entered subsequently the date of his admission as catechumen, baptism, confirmation, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary "Vigulu ne vivanda, vi landidze makuva."," Bonde na mlima na mwamba, maji mitoni na shamba,",luy,sw,Maragoli,translations "Munyi mwalima muvivanda mwasimika mu imisala gimala imigera, makandi mwalwanila muvivanda nimuyalanila mu, ma amatsi gagota muvyosi mavyayuma.", Mlilima mabonde na kupanda miti iliyosababisha mito kukauka na pia mlipigania na kushtakiana humo hadi maji yakapotea na mito kukauka,luy,sw,Maragoli,translations "0mumalaika oyo natsia naboolela omukhaana oyo ari, ""Omulembe kube khwiwe! Omwami ali ninawe khandi akhuhelesiye tsikhabi tsinyinji!"""," And he came in unto her, and said, Hail, thou that art highly favored, the Lord [is] with thee.",luy,en,Luwanga,bible inyanga indi huavere huthire arusi indi ao mulukongo lwa bukati., siku moja tulikuwa tumeenda harusi nyingine hapo katika kijiji cha bukati.,luy,sw,Marachi,translations drive mad, okhulalusia,en,luy,Luwanga,dictionary name; call (a name), okhukulikha,en,luy,Luwanga,dictionary Kikholanga kirio nikiekhonyera emisi kiakudisia riloba alala., Hufanya hivyo kutumia mizizi kukusanya udongo pamoja.,luy,sw,Marachi,translations Ivindu vilombe ivya Nyasaye yalomba vyasuvila ku liuva nilio liene vunyali., Viumbe vyote alivyoviumba Mungu huamini jua ndilo lenye mamlaka.,luy,sw,Maragoli,translations sprinkle; shake off one's hand, okhuanyula,en,luy,Luwanga,dictionary "Vuguli, mu linde.", Usio na mwisho,luy,sw,Maragoli,translations Atatufungulia milango ya mbingu, Ala khwigulira olwigi,sw,luy,Maragoli,translations Tena anastahili kuwapatia iwe yenu umefurahia vitu vizuri vyote ambavyo mmechukuwa na kuishi humo., Lundi okhoyele amuelesia sibe sisienywe wekhoyele bibiindu bilayi bioosi nibio mu sibukule ne khu simenyamo.,sw,luy,Bukusu,translations "Ama ng'ombe ameanguka kwa njia, usiwache kumsaidia."," "" namwe ekhaafu yakwile khu ngila,okhalekha khumuyeeta tawe.",sw,luy,Bukusu,translations You may find yourself amid grazing cattle., Olikwa mutsiaya,en,luy,,proverbs "Mundu ahaile hudeshia, amenyere yong'ane yokorwa hudeha kata hufuya tsinguvo tsiaye."," Mtu amekataa kuoa, anaishi pekee yake na hajui kupika hata kuosha nguo zake.",luy,sw,Marachi,translations "Tena walitafuta katika nyumba iliyokuwa na matambiko hayo ya kupaka dawa, hawakukumbilia mtu yeyote tu."," Kandi vahenzelidza munyumba yalange ku ne miluka jene jovuvidi yigi, sivagwilananga ku mundu ndi vuyu avidi mba.",sw,luy,Maragoli,translations "Pilato nabareeba ari, ""Nelibi shiina eliakholile?"" Ne nibameeta butswa okhuboola nomwoyo omukhongo mbu, ""Abambwe!"""," And he said, Why, what evil hath he done? But they cried out exceedingly, saying, Let him be crucified.",luy,en,Luwanga,bible Mang'ure mtoto wa Ngwegwe, Mang'ure ngwegwe,sw,luy,Maragoli,translations Abachesi babili basianishila isi, Two geniuses will successfully roast a fly,luy,en,,proverbs "Leshe khulolekhwo Kristo, Omuruchi owa Isiraeli, niyekha bulano okhurula khumusalaba kho mbu, khusuubile "" Khandi aba yabambwa ninabo bosi bamunyeka. Okhufwa khwa Yesu"," Let the Christ, the King of Israel, now come down from the cross, that we may see and believe. And they that were crucified with him reproached him.",luy,en,Luwanga,bible "that upon you may come all the righteous blood shed on the earth, from the blood of Abel the righteous unto the blood of Zachariah son of Barachiah, whom ye slew between the sanctuary and the altar."," Kho eshinyasio eshia abo abeerwa boosi nibabula eshikha shilaba khwinywe, okhurula khukhwiirwa khwa Abeli owali nabula eshikha, okhuula khukhwiirwa khwa Zakaria omwana wa Barakia, owa mwerera hakari wa Ihekalu nende eshimalilo shiemisango.",en,luy,Luwanga,bible Mwili wa marehemu ulikuwa chini karibu na kaburi hivyo basi walijaribu sana kutoa bangili mkononi mwa Okwaro na ilikuwa ngumu kutoka, Omulaambo kwareebwa hasi ahambi nende ing'ani. Kho bateema muno okhutanyuula omukasa khumukhono kwa Okwaro ne kwali omutinyo okhurula.,sw,luy,Marachi,translations NG'OMBE, O: ING'OMBE,sw,luy,Marachi,translations ndula mulukongo lwa nyapera khubafofoyo ni somanga bukati., natoka kijiji cha nyapera kwa wafofoyo na huwa nasoma bukati.,luy,sw,Marachi,translations Ng'ombe hawa walikua wakiwasaidia sana hata siku hizi bado wanasaidia sana., Tsing'ombe thino tsia bakhonyanga muno kata rero tsisiri tsibakhinyanga muno.,sw,luy,Marachi,translations Si alikuwa amewafanyia isiraeli wakiwa wangali mpaka wa waamori ukaanzia Balamu., Si aaba ne akholeele isiraeli be basili lulwakha lwe Baamori lwalakikhira balamu.,sw,luy,Bukusu,translations eshirenyakhwi, insect that makes a cocoon of sticks,luy,en,Luwanga,dictionary Kitabu hiki kitawafunza kwa sababu kina picha nyingi., Kigira kitabu yiki si keveyena tsipicha tsinyingi.,sw,luy,Maragoli,translations "Ne abandi khubeechesia bamalako nibaboolelana abeene khu beene bari, ""Omundu uno yechelasinjia khu Nyasaye, Nyasaye yenyene niye ounyala okhuleshela abandu obwonooni """," And behold, certain of the scribes said within themselves, This man blasphemeth.",luy,en,Luwanga,bible have trouble; be bereaved, okhulola amasira,en,luy,Luwanga,dictionary "And he said, Abba, Father, all things are possible unto thee; remove this cup from me: howbeit not what I will, but what thou wilt."," Mana naboola ari, ""Papa wanje, amakhuwa koosi kanyalikhanga khwiwe, umbiniekhwo eshikombe shiamatinyu shino. Nebutswa kalaba aka sie enzenya ta, habula aka iwe wenya.""",en,luy,Luwanga,bible "Ye serpents, ye offspring of vipers, how shall ye escape the judgment of hell?", Inywe abali shinga tsinzokha khandi abetsukhulu betsinzokha! Shimunyala okhwihonokokha okhurula khushinyasio shiomumulilo okulasimanga tawe.,en,luy,Luwanga,bible Huo ugonjwa ulipungua na ikasemekana kwamba wanafunzi wanafaa kuufanya mtihani wa mwisho wa mwaka hivyo basi warejee kwa shule zao., Obulwaye obwo bwecha nibupunguka lano nibabola bana benyehana bahole marebo ka mwaka bakalukhe mubikuli biabwe.,sw,luy,Marachi,translations Omuyaka kwa ikhoma ya korona khandi burulama nende butsafu kwa ibyo khube nikhuosya makhono kefwe khulwa thisekondi tsidaru, Maradhi ya homa ya korona huweza kutoka iwapo tunanawa mikono zetu viini zikiwa zimejikusanya kwa mikono.,luy,sw,Marachi,translations "And being warned [of God] in a dream that they should not return to Herod, they departed into their own country another way."," Mana nibakalukha mushialo shiabwe okhubirira khunjila yindi, okhuba Nyasaye yali nabebaaliile mwilooro mbu balakalushilakhwo ewa Herode tawe. Okhwilushila Misiri khulwa Okhwihonokosia",en,luy,Luwanga,bible likha, large water-pot; large horn,luy,en,Luwanga,dictionary "ndaathia hufuka vusuma ende mavuyu, vyari vitamu ngilwa huaria."," nilienda kusonga sima kwa mayai, tulipoula ulikwa mtamu.",luy,sw,Marachi,translations 27 Nobulahi umundu aginge inira mu bwana buke bwibwe., Ni vyema mtu kuchukua nira bado angali kijana.,luy,sw,Maragoli,translations Oukhuboolera ari yirukha niye owolubekalwo (DWA34) He who warns you of danger is your friend/relative/on your side., Oukhubolela irukha uno niye omwikho wo,en,luy,,proverbs "and love the chief place at feasts, and the chief seats in the synagogues,", Bachamanga okhwikhala khubifumbi habundu woluyali mumasabo nende ebifumbi bioluyali bieimbeli mutsisinagogi.,en,luy,Luwanga,bible "Then saith Pilate unto him, Hearest thou not how many things they witness against thee?"," Mana Pilato namureeba ari, ""Shiohulilanga aka bakhwinjililangakhwo itookho kano koosi ta?""",en,luy,Luwanga,bible Mvae uweza wangu, Mwivike uvunyali bwange.,sw,luy,Maragoli,translations Ifisi yalanga siduyu khulwasina banabange baurumisha ni khubera ekulo walire inyama nende banabao bong'one.," Fisi alimwita sungura kumuuliza ni kwa nini watoto wake walikuwa wanahurumisha, sungura akamwambia ""Ni vile jana ulikula nyama ana wao pekee.""",luy,sw,Marachi,translations U lingiywi mu tuguvo, Amelazwa kihorini,luy,sw,Maragoli,translations "Musakulu yavugulanga engoko yeyo nu vwanga ku kisanda, yetegeka navio.", Mzee angalichukua kuku huyo na machicha kwanye kata na kujiweka tayari .,luy,sw,Maragoli,translations "And they were both righteous before God, walking in all the commandments and ordinances of the Lord blameless."," Boosi bali abalunjishi imbeli wa Nyasaye, khandi bamenyanga okhulondana nende amalako nende amechesio aka OMWAMI Nyasaye nibalalikhwo neshikha shiosi shiosi tawe.",en,luy,Luwanga,bible Kutakutsa imioyo jitu mba x2, Tusife mioyo,luy,sw,Maragoli,translations Kutoka utumwani, Kutwula mu buhambe,sw,luy,Maragoli,translations Ni kulinda amalago ga yakuha, Tukishika amri alizotupatia,luy,sw,Maragoli,translations rich person, omuyinda,en,luy,Luwanga,dictionary Kwagani na senge adegera vutswa - Iswa, Tumekutana na shangazi anatetemeka tu -Kumbekumbe,luy,sw,Maragoli,translations Watoto wasichana hawakufuatwa sana., Avana vakana valondangwa ku ligali dave.,sw,luy,Maragoli,translations Wayo, Induvatiru,sw,luy,Maragoli,translations grumble at; complain of, okhubuluulira,en,luy,Luwanga,dictionary "naye sungura akamdanganya kuwa mto ule ni mkubwa, wewe baki unipikie uji.", esiduyu eso nisimbeya mbu omwalo kulia ni omukhongo ni ewe kukhu dong'a undekhele obusera.,sw,luy,Marachi,translations Yavambwa Yesu yavambwa, Alisulubiwa Yesu alisulubiwa.,luy,sw,Maragoli,translations refuse to accept a gift, okhweberwa,en,luy,Luwanga,dictionary "Maana hao husinyaa, wakichomwa kwa kukosa matunda ya mashamba.", Kigira va niaye va tumitwa hagati kigira lidaka Lya makuyu gemilimi.,sw,luy,Maragoli,translations speaker; preacher, omuyali,en,luy,Luwanga,dictionary omusomesia, teacher,luy,en,Luwanga,dictionary hundred, eshikhumi,en,luy,Luwanga,dictionary The tree that bears fruits sheds them., Okwama kwamulukha,en,luy,,proverbs Abamani batsia mwihe, The strong go to war,luy,en,,proverbs Siduyu sierukha thimbiro khutsia khuringala bana vaye., Sungura alikimbia mbio kuenda kuwaangalia watoto wake.,luy,sw,Marachi,translations Ndiye aliyekuwa tabibu., O niye uwalange UMBIDI.,sw,luy,Maragoli,translations ESIKULI SIA ABASIANI ESIA BUJUMBA (BJB 29), SHULE YA WAVULANA YA BUJUMBA (BJB 29),luy,sw,Marachi,translations Onzeere ni mimi Lledi., Onzeere wange ninze Lledi goo.,sw,luy,Maragoli,translations Eshiawima omusatsao olishilia netsimbeba (JWA49) Eshiawima omusatsao tsimbeba tsiakhalie ninawe (62) Whatever you hide away from your husband you will share with rats., Eshiobisa omusaatsawo olishilia netsimbeba,en,luy,,proverbs Wafalme wanne walipigana na wafalme watano., Babaami bane bapana ne babaami baraano.,sw,luy,Bukusu,translations "Yavo vahing'ananga na Nyasaye,", Wale wanapingana na Mungu,luy,sw,Maragoli,translations "fatten (cow, fowl, etc.); fertilize; inzushi yanusia obushi 'the hive is full of honey'; imbolera yanusia emikunda 'compost has fertilized (or enriched) the fields'", okhunusia,en,luy,Luwanga,dictionary "Hapo Melikisedeki alimubariki Baraka Aburamu akisema kuwa, Aburamu abarikiwe Baraka na mungu wa juu san aliyeumba mbingu na dunia."," Nio Melikisedeki amubiita chikhabi ne aloma ali, Aburamu abiitwe chikhabi ne wele owe angaaki lukali owaumba likuulu ne liloba.",sw,luy,Bukusu,translations "Nabo nibamukalusia bari, ""Okhufuchilile mbu khwikhale, mulala khumukhonokwo omusaatsa, ne oundi khumukhonokwo omukhasi, muluyalilwo """," And they said unto him, Grant unto us that we may sit, one on thy right hand, and one on [thy] left hand, in thy glory.",luy,en,Luwanga,bible Atonibe reeba nisio wenye., Adonibe uliza ambacho unataka.,luy,sw,Bukusu,translations Kigulu change kivuya mwoki - Amavi, Mlima wangu unatoa moshi -Mavi,luy,sw,Maragoli,translations "dowry; cattle paid by bridegroom to relations of bride; period of engagement, and all business connected with the engagement and marriage", ikhwe,en,luy,Luwanga,dictionary dirt; filth; untidiness; mess, omukwobo,en,luy,Luwanga,dictionary Ole lirere lirala, Uone kipaza sauti kimoja,luy,sw,Maragoli,translations okhwashia, light; cause to glow,luy,en,Luwanga,dictionary shina?, what?; often shortened to shi; wenya shi? 'what do you want?'; what kind of ?; nomundu shi? 'what kind of person is he?',luy,en,Luwanga,dictionary What are you eating?, Olitsanga shina?,en,luy,Tsotso,translations Okona inzala wabula okhwiba, Better sleep hungry than steal.,luy,en,,proverbs sisi kenya tulipewa shamba letu tukabaki kuwa sisi ndio wamarachi., efwe kenya huaevua likunda lewefu khuadong'a mbu neefwe vamarachi.,sw,luy,Marachi,translations "Heaven and earth shall pass away, but my words shall not pass away."," Likulu nende eshialo biakharuleho, nebutswa Amakhuwa kanje shikakharuleho tawe okhuula inziayo. Abulaho oumanyile inyanga kata isaa ta",en,luy,Luwanga,bible Khasiwinyikhana obe nende wasiwasi khaba. Nionyolanga amabeere burin nyanga onyala abaana bao, Haustahili kuwa na shaka hapana. Unapopata maziwa kila siku unaweza wasomesha watoto wakO:,luy,sw,Marachi,translations "Omukanda okwo, kwali omukhongo muno. Mana Yesu naboolela abeechibe bamurecheshele eliaro yenjilemwo kho mbu abandu baleshe okhumutuya."," And he spake to his disciples, that a little boat should wait on him because of the crowd, lest they should throng him:",luy,en,Luwanga,bible Usuviri Yesu yengine, Amini Yesu peke yake,luy,sw,Maragoli,translations Nilichukua maji nikaenda bafu kuoga na nikarudi kwa nyumba kuvaa nguo.," Ndavukula matsi ndakenda mpaka msimba ya lihere, ndesinga alafu ndaatsia mnyumba khwefwala tsinguvo.",sw,luy,Marachi,translations "And he came to the second, and said likewise. And he answered and said, I [go], sir: and went not."," Mana samwana natsia khumwanawe undi namuboolela amakhuwa malala ako. Naye nakalusia ari, 'Efuchilile papa, ndalatsia/ nebutswa nalatsia tawe.",en,luy,Luwanga,bible Okhuba owenya okhuhonia obulamubwe omwene alabukosia; ne oukosia obulamubwe khulwanje alabunyoola., For whosoever would save his life shall lose it: and whosoever shall lose his life for my sake shall find it.,luy,en,Luwanga,bible obumayanu, wickedness; evil,luy,en,Luwanga,dictionary "Peleki alipofikisha miaka thelathini akamzaa Reu na baada ya hapo akaishi miaka mia mbili na tisa kasha akazaa watoto wengine wavulana na wasichana."""," Nga Peleki amenya ola bukhulu bwe kimiiko kamakhumi kataru asaala Reu,19ne enyuma we lisaalwa lia Reu, Peleki amenya kimiiko chimia chibili na saba ma asaala babaana babaandi basoleeli ne bakhaana.",sw,luy,Bukusu,translations shule yetu ina bendera., sikuli syefwe siri nende ibendera.,sw,luy,Marachi,translations cause to refuse; prevent, okhulobesia,en,luy,Luwanga,dictionary Nokayira emiero otsia neingabo, To mediate in a fight go with a shield.,luy,en,,proverbs and Judah begat Perez and Zerah of Tamar; and Perez begat Hezron; and Hezron begat Ram;," Yuda yali samwana Perezi nende Zera, ne nyinabwe yali Tamari; naye Perezi yali samwana Hezironi, Hezironi yali samwana Ramu.",en,luy,Luwanga,bible "Thy kingdom come. Thy will be done, as in heaven, so on earth.", Obwamibwo bwitse; aka wenya kekhole mushialo shinga olwa kekholanga mwikulu.,en,luy,Luwanga,bible "Lakini kwa yote tulimwachia Mungu, yeye ndie muumba wa kila kitu duniani."," Lakini mkosi kwalekhera Were, niye mlongi wa bulisindu msialo sino.",sw,luy,Marachi,translations ingurwe," domesticated pig ( Tuamini rehema,luy,sw,Maragoli,translations "Kho omukhalabani washie nakwa hasi, namusaaya, ari, ‘Wisimilisilie, ne ndalakhurunga!'"," So his fellow-servant fell down and besought him, saying, Have patience with me, and I will pay thee.",luy,en,Luwanga,bible Bakhulube mu bwami bwa Farao owa Misiri babona Sarai mala bamufumia khu Farao. Sarai abukulwa ayilwa munju yo mwami., Viongozi wa ufalme wa Farao wa Misri wakamwona Sarai kasha wakamsifia kwa Farao.Sarai alichukuliwa na kupelekwa kwa nyumba ya mfalme.,luy,sw,Bukusu,translations lisokore," weaver bird (see also indecheyi, indochyo)",luy,en,Luwanga,dictionary okhumaanya," maul; scratch badly with claws; pluck feathers off birds, wings off locusts, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary help oneself with; use, okhwikhonyera,en,luy,Luwanga,dictionary "Hayo yaliyoshikamana, yamepanda juu shingoni mwangu, amezikomesha nguvu zangu."," Ga hambanyeywi halala, ga nini kwigoti lyange, u heridzi tsingulu tsyange.",sw,luy,Maragoli,translations Tsinyanga tsimaliye kuduka, Hatimaye siku zimefika.,luy,sw,Maragoli,translations "Oli oweikhabi okhuba osuubile mbu, aka Omwami yakhuboolela kaloosibwa!"" Olwimbo lwa Mariamu lwokhwitsoomia Nyasaye", And blessed [is] she that believed; for there shall be a fulfilment of the things which have been spoken to her from the Lord.,luy,en,Luwanga,bible shule yetu ina lango la chuma., sikuli siefwe siri nende igeti ye sichuma.,sw,luy,Marachi,translations olula, piece of the intestine,luy,en,Luwanga,dictionary nina wazazi wangu hapo hawajui kuzungumza kiswahili au kiingereza., huri nende vevusi vaange awo vakolwa husunga luswairi nomba lusungu.,sw,luy,Marachi,translations mama yangu ni nang'ayo naye baba ni mfofoyo, mama yanje ni nang'ayo naye baba ni mfofoyo.,sw,luy,Marachi,translations "Tsunu, Tsunu, Tsunu, Tsunu,"," Tsunu, Tsunu, Tsunu, Tsunu (Tanakali)",luy,sw,Maragoli,translations Ni nini kilikunyang'anya?, Kindiki chakunyaga?,sw,luy,Maragoli,translations Khuashirwa khumanya sitsiriranga nesi!! Khuamala nikhupaka vindu byefu vyosi.," Tulishindwa kujua kilicho kuwa kinaendelea, tulikusanya vitu zetu zote.",luy,sw,Marachi,translations "Lwa magelizu gamali kuduka,", Majaribio haya yameshatufika,luy,sw,Maragoli,translations tell lies; lie; cheat; deceive, okhubeya,en,luy,Luwanga,dictionary bewitch, okhurimba,en,luy,Luwanga,dictionary huarira msiani wefu mpaka idakika yakhwari huthia humwenda nairobi ayari., tulilia kaka yetu mpaka dakika ya kwenda kumleta nairobi alipokuwa.,luy,sw,Marachi,translations speak; talk, okhusunga,en,luy,Luwanga,dictionary Weka moyo wako kwa Bwana;, Fuva mwoyoi gugwo khu Yesu;,sw,luy,Maragoli,translations Alinusianusia na akajua kuna uwezekano wa simba kuwa ndani ya pango hilo., Chafunyilitsa malusu nikimanya isimba ifws yingiyi mu luhangaywa.,sw,luy,Maragoli,translations Ne engoko siyakamba vustwa, Alikuwa amenipa kuku.,luy,sw,Maragoli,translations "Kandi mwana mwene uyu yenya avuguli kuligondo, ne miima, ne vindu vyo mundu wamulanga ilieta yili."," Yule mtoto vilevile afuanane sura , tabia na mienendo kama ya yule mtu aliyempa jina hilo",luy,sw,Maragoli,translations 2 Ataita kabisa wakati wa usiku katika matanga yake unayookota katika tama zake., 2 A liranga ligali inyinga yobudiku amaliga hehe go doolanga ku tsindama tsitye.,sw,luy,Maragoli,translations "Ku santidzanga lve, Nyasaye wobukumi:"," Twakushukuru wewe, Mungu Mtakatifu",luy,sw,Maragoli,translations "Nga ndali sa ninndakhamala khwekasia khulukendo, mwetsa Feed Marshell yetsa mdala nasangalire lukali eno niyenyere meno nga igweba mumatsi."," Nilipokuwa nimemaliza kujitayarisha kwa ajili ya safari, rafiki yangu Feed Marshell alikuja akiwa na furaha.",luy,sw,Marachi,translations to be focused, okhwiteka,en,luy,Luwanga,dictionary Kuku anaweza kuagua watoto wanaoshinda kumi na tano akipata mtu wa kumlisha vizuri. Anaweza kukusomeshea watoto wakobila kungojea ya mtu mwingine Hii ni kwa sababu ukingojea kitu cha mtu mwingine utakufa ukiwa hauna chochote . kuku huyu watu wamemfuga na wengine wanaishi naye kwa nyumba. Ni vizuri kuku akiwa na nyumba yake. kujilisha wenyewe kuku huyu watu wamemfuga na wengine wanaishi naye kwa nyumba. Ni vizuri kuku akiwa na nyumba yake.," Ingokho inyala khualula abaana bakhira makhumi karano niinyola omundu oirisia bilayi. Inyala khusomisia abaana bao khuerisia abeene bila khurindirisia esia oundi. Khuno ni khubera noorindirisia esindu sia mundu wundi olafua noobula siosisiosi. Ingokho ino bandu bairuka, ni bandi bamenya ninayo munyumba. Nibilayi ingokho niiba nende inyumba yayo.",sw,luy,Marachi,translations Yesu Mutungiri., Yesu mlipaji,luy,sw,Maragoli,translations "And the disciples were amazed at his words. But Jesus answereth again, and saith unto them, Children, how hard is it for them that trust in riches to enter into the kingdom of God!"," Mana abeechibe nibahuchisibwa namakhuwake, nebutswa Yesu yababoolela khandi ari, ""Abaana banje, nobutinyu muno okhwinjila Mubwami bwa Nyasaye!",en,luy,Luwanga,bible Tsimanda tsyali nitsikikiri nu vulimu vunyingi, Mito bado ilikuwa na vichaka vingi.,luy,sw,Maragoli,translations "And when the sixth hour was come, there was darkness over the whole land until the ninth hour."," Ne olwa isaa yakhasasaba yeshiteere yola, eshialo shiosi shielima, okhuula khusaa ya shienda yokhungoloobe.",en,luy,Luwanga,bible obusanji, sexual intercourse; union; agreement; bargain,luy,en,Luwanga,dictionary "Ne likhuwa likhongo lino linzitsiile lirie mbu, nyinamwana Omwami wanje yetsile okhunjeniha?"," And whence is this to me, that the mother of my Lord should come unto me?",luy,en,Luwanga,bible real man, omundu wa tyeri,en,luy,Luwanga,dictionary "Ne shichila mbu, abandu bali abanji, shibanyalilwa okhumwinjisia tawe. Kho nibamuyila ikulu khushilama shieinzu eyo, nibekula habundu nibamwishiliaho khushitalishie hakari kari wabandu, nibamureera imbeli wa Yesu."," And not finding by what [way] they might bring him in because of the multitude, they went up to the housetop, and let him down through the tiles with his couch into the midst before Jesus.",luy,en,Luwanga,bible fierce; bad-tempered; of a scolding disposition, abahalaba,en,luy,Luwanga,dictionary big; large, -kali,en,luy,Luwanga,dictionary Owasubila etsia amwabo yafwa obusumba, Owasubira etsia mbootso yafwa obusumba (DWA11) One who relied on his brothers' wealth failed to marry.,luy,en,,proverbs okhulaya," call by a special name, indicating some attribute; to praise, either for good or evil deeds",luy,en,Luwanga,dictionary "Who then is the faithful and wise servant, whom his lord hath set over his household, to give them their food in due season?"," ""Mana Yesu natsiililila okhuboola ari, ‘Kho niwiina ouli omukholi omwisiikwa khandi omuchesi? Nomwenoyo owa Omwami yemekha okhusinjilila abobwitaalalie mbu, abahelesinjie eshiokhulia mubise ebikhoyeele/",en,luy,Luwanga,bible Buluare buno bwira muruki wa sialo sia Tanzania oolangibwa mbari John Pombe Magufuli., Huu ugonjwa ulimuua kiongozi wa nchi ya Tanzania anayeitwa John Pombe Magufuli.,luy,sw,Marachi,translations bottle; flask ( ichupa,en,luy,Luwanga,dictionary Mtumwa aliyezaliwa nyumbani kwangu ndiye atakayerithi mali yangu., Nasiobi owasalwa munju mwase niye oliila khu miandu kiase.,sw,luy,Bukusu,translations "Ne namuboolela ari, ""Bino biosi ndalakhuhelesia noba nokwa mumakulu kanje niunzinamila """," and he said unto him, All these things will I give thee, if thou wilt fall down and worship me.",luy,en,Luwanga,bible "become fine and soft, as fine flour", okhwinyukha,en,luy,Luwanga,dictionary start something; make begin, okhuchachia,en,luy,Luwanga,dictionary omurerere," slippery, deceitful person",luy,en,Luwanga,dictionary okhufwalula, undress…; take off clothes,luy,en,Luwanga,dictionary Mbeye nu mulimi gwange nuliimi ma utage ivyakulia vitula mu vikutsutsu vutswa - Umutwi novegi irisu, Nina shamba langu nikilima kisha nipande mazao vyakula vinatoka vidogo vidogo –Kichwa ukinyoa nywele,luy,sw,Maragoli,translations "Na iwapo wewe ni muoga kuvamia, njoo uende kambi na mtumishi wako Pura"," Ne waaba noli omuri khukhwibwakaala, yiicha oche mkambi no mkholi wowo pura",sw,luy,Bukusu,translations Ne Sarai aaba ne nasioobi omukhaana mumisri owalaangwa bali Hekari.," Na Sara alikuwa na mtumwa, msichana mumisri, aliyeitwa Hagari.",luy,sw,Bukusu,translations "Kho abeechibe nibakhung'asia ebisonye biemikaate nende ebietsinyeni ebiali nibitoonyile, nibitsula ebimwelo ekhumi nabibili."," And they took up broken pieces, twelve basketfuls, and also of the fishes.",luy,en,Luwanga,bible "And he also that had received the one talent came and said, Lord, I knew thee that thou art a hard man, reaping where thou didst not sow, and gathering where thou didst not scatter;"," ""Kho omukhalabani owali niyahebwa italanda ndala niyetsa, naboola ari, 'Omwami, ndakhumanya shinga lwoli omundu omutinyu, ouchesanga aha walaraaka ta, oubunjelesinjia aha walamiitsa ta.",en,luy,Luwanga,bible far; far away, eyale,en,luy,Luwanga,dictionary "Sadaka , izaka na engeso"," Sadaka, zaka na mavuno",luy,sw,Maragoli,translations Moi alikuwa akileta maziwa., Moi yaleta mavere.,sw,luy,Maragoli,translations khululwo, for your part; on your account,luy,en,Luwanga,dictionary S:Olumarachi lusungwangwa avundu ali nende avandu vaangi nende kata avadidi., Kimarachi kinatumika pahali palipo na watu wengi na hata watu wachache,luy,sw,Marachi,translations okhukalara, become lazy,luy,en,Luwanga,dictionary eshisiri," a worn-down hoe, knocked together to keep time at European dances",luy,en,Luwanga,dictionary And he marvelled because of their unbelief. And he went round about the villages teaching., Kho nahuka muno khulwa obulasuubila bwabwe mu Nyasaye. Yesu aruma abeechibe ekhumi nababili Mana Yesu natsia mumataala kalondokhane niyechesinjia abandu.,en,luy,Luwanga,bible Wa Mmbo, A mmbo,sw,luy,Maragoli,translations Kutulipia dhambi zetu, Kutungira bwoni;,sw,luy,Maragoli,translations "Muhonja, Muhonja, Muhonja, Muhonja natokakuchunga Muonja mifugo wote Muhonja mifugo wa kondoo Muhonja mifugo wa ng'ombe Muhonja nifungulie Muhonja"," Muhonja,Muhonja, Muhonja, Muhonja Ndula kwaya Muhonja Vyayo vyosi Muhonja Vya magondi Muhonja vye tsiang'ombe Muhonja tsigulira Muhonja",sw,luy,Maragoli,translations Tumsifu Mungu, Mwidzominye Nyasaye,sw,luy,Maragoli,translations forgetfulness; absent-mindedness, eshibirirwa,en,luy,Luwanga,dictionary "get dark, as at night", okhwilima,en,luy,Luwanga,dictionary Oukhulechire akhulwana nebilaro, He who despises you wrestles you in his outdoor shoes.,luy,en,,proverbs Ni nani aliyeshinda kifo?, Wina ya guuta likudza lyosi?,sw,luy,Maragoli,translations "Mioyo yetu safisha, tufanane na wewe"," Girunkanya myoyo gyetu, gyi dukidzwe kuli lve.",sw,luy,Maragoli,translations amabwi," wrestling matches, contests",luy,en,Luwanga,dictionary Tokea hapo ilisemekana wamekunywa na kula pamoja katika ushirika wa kukomesha hasira na uadui., Kutula lwene yilwo vavoolerwa kulia nukunwa halala nukusanga mu vindu viosi no koleka vutima.,sw,luy,Maragoli,translations "Ne olwa yatsia hashiliibwa, Omukhaana undi namulola, naboolela abali nibasinjiileho ari, ""Omusaatsa uno abeele halala nende Yesu Omunazareti"""," And when he was gone out into the porch, another [maid] saw him, and saith unto them that were there, This man also was with Jesus of Nazareth.",luy,en,Luwanga,bible "Yangetokea kwa pamoja hivyo,"," Niganiganga ndio,",sw,luy,Maragoli,translations "But should we say, From men--they feared the people: for all verily held John to be a prophet."," Ne nikhukhaboole mbu, 'Bwarula mubandu noho' Ne bali nibariire abandu tsana, shichila abandu boosi bali nibafuchilila mbu Yohana nomulakusi wa toto.",en,luy,Luwanga,bible okhumema, be sharp; be pointed,luy,en,Luwanga,dictionary Ng'ombe ni mfugo anayefugwa nyumbani. Hutembea kwa miguu miwili. Mfugo huu ukiangalia kichwani pake utaona eti ana pembe mbili., Ing'ombe ni siruke esirukwangwa mudala. Sikendanga khu makulu kane. Siruke sino nooringera murue kwasio olalola mbari siri nende tsinjika tsibiri.,sw,luy,Marachi,translations Nimemaliza mambo yangu hapa duniani., Inze maliye miyinzi gyange,sw,luy,Maragoli,translations Taji ya imeanguka kutoka kwa vichwa vyetu., 16 Itaji yaguluki kutula ku mitwe gyetu.,sw,luy,Maragoli,translations Kando na hayo yote ng'ombe pia hutupa nyama ambaya huwa tunala., Yale nende ako kosi ng'ombe yosi ikhueresinjia inyama eyakhurichanga,sw,luy,Marachi,translations "Wanafuzi wa shule waaliweza kukaa nyumbani, shule zikafungwa zote nchini Kenya tukasalia nyumbani."," Bana besikuli nabo banyala khuikhala mumadala, bikuli ni bifunga biosi musibala siefwe sya Kenya ikhuae hala mudala.",sw,luy,Marachi,translations Ndauka sana itsuli ino mwikho wange alura yena., Nilishangaa hii asubuhi jamaa wangu anatoka wapi.,luy,sw,Marachi,translations Wanakokaa wateule wako, Hauvikanga avalahi vovo,sw,luy,Maragoli,translations Nabo nibalamanyilisia eshisina shiamakhuwa aka yababoolela ako tawe., And they understood not the saying which he spake unto them.,luy,en,Luwanga,bible Asking is not stupidity., Oureeba shinomusiru tawe,en,luy,,proverbs obutukhulu, dregs; sediment,luy,en,Luwanga,dictionary "Japo mwindaji hana umbwa shupavu wa kunusa na kukimbia sana, basi hataweza kuua knywere."," Muhiitsi natali netsiimbwa tsinyala kufunyliritsa malusu nukunyagula vwangu, sianyala kwita kinywere mba.",sw,luy,Maragoli,translations "01wa Yesu yali nashiboolanga amakhuwa ako, Yuda, mulala khubeechi ekhumi nababili abo, niyetsa. Yali nende omukanda kwabetsinganga nende tsindabushi, abali nibarumilwe nende abesaaliisi abakhulundu, abahandichi bamalako nende abakofu."," And straightway, while he yet spake, cometh Judas, one of the twelve, and with him a multitude with swords and staves, from the chief priests and the scribes and the elders.",luy,en,Luwanga,bible nelumarachi nelusungo lwa vevusi vangi nende kuhu., kimarachi ni lugha ya wazazi wengi na nyanya.,luy,sw,Marachi,translations Grow up and then see., Khula olole,en,luy,,proverbs Endisa mulamu, I am fine.,luy,en,Luwanga,translations white man; European ( omusungu,en,luy,Luwanga,dictionary Atalipo babake wa msichana pesa hizo na vipande hamsini za fedha.," Aruunge raraawe owo mukhaana chirupia echo, kamakhumi karaano bie fwesa.",sw,luy,Bukusu,translations Ikoras, Kiitikio,luy,sw,Marachi,translations manhood; characteristics and attributes of manhood, olusatsa,en,luy,Luwanga,dictionary Wakati ambao uko kwenye shida anaweza akakuokoa. Rafiki zangu nawasihi mwendelee kwenda kanisani, Etsinyanga tsia ori mutsishida Nyasaye anyaala yakhurusiamO: Abeetsa bange ebasaba mweendeleye khutsia mukelesia,sw,luy,Marachi,translations Mtu yeyote anayelala na dadake msichana alaaniwe.," ""Omundu yesi yesi okona ne waandaye omukhaana alaamwe.",sw,luy,Bukusu,translations Ing'ombe ibulao bakhasi boosi bakhanyakhanenge mubulamu buabu., Ng'ombe hangekuwepo wanawake wote wangeteseka kwa maisha yao.,luy,sw,Marachi,translations O .Eng'ombe iruberesianga ebikhabindi eriani rilayi lukari nende amalasire ka khurumikhiranga nikhurira obusuma nomba nikhudasia ebikha bia basinja nikhunywa nikari amabisi endiO:, Ng'ombe anatupea damu inayotupea afya nzema mwilini na kuzuia magonjwa mengi,luy,sw,Marachi,translations "Buatsaka omwaka kwa elefu tsibiri nende makhumi kabiri, omwosi nikuri okua khudaru itare yaba ekhumi nende tsidaru."," Ulikuja mwaka wa elfu mbili na ishirini, mwezi wa tatu tarehe ilikuwa kumi na tatu.",luy,sw,Marachi,translations Wachungaji hawakunipea bure., Na vayi sivamba vutswa.,sw,luy,Maragoli,translations A person of great appetite is the first to wash his hands., Omuchesi wokhulia aranjirira okhusaaba,en,luy,,proverbs "Mana Yesu nanyiila omukhonokwe, ne namutiilakhwo, naboola ari, ""Enjamile mbu osiiyishe!"" Habwene nahabwene obuchele obwo nibumurulakhwo."," And he stretched forth his hand, and touched him, saying, I will; be thou made clean. And straightway the leprosy departed from him.",luy,en,Luwanga,bible coil; inzokha ikanyire likanya 'the snake has coiled itself up', likanya,en,luy,Luwanga,dictionary "Wakati Agulakiraka alikuwa akiwapeleka ng'ombe malishoni ,Muhonja alikuwa anajifungia ndani ya nyumba anangoja hadi ndugu yake atakaporejea na anaimba wimbo ndio Muhonja afungue mlango"," Lwa Agulakiraka yatsitsanga kwaya tsing'ombe,Muhonja yihaniranga munyumba ma alinda kuduka Iwo muyayi wavo yatsanga ma yimba ulwimbu ku Muhonja yigula muliango",sw,luy,Maragoli,translations enlarge; make bigger, okhukhongoyia,en,luy,Luwanga,dictionary Anakamuna yeenya vugeri vwokwita Anakanani., Subgura akawa anatafuta marifa ya kumuua Jini (Anakanani).,luy,sw,Maragoli,translations "which, when it was filled, they drew up on the beach; and they sat down, and gathered the good into vessels, but the bad they cast away."," Olwa olukhanda olwo lwetsula, abanaabi balukalusia khulukuku nibekhala hasi nibatoola tsinyeni; tsindayi nibara mubibwelo, natsio tsimbi nibasukuna.",en,luy,Luwanga,bible pod, omusoka,en,luy,Luwanga,dictionary "a portion of obusuma, etc., broken off to put in the mouth", eshironje,en,luy,Luwanga,dictionary Otamba olafwa, Better poverty than death.,luy,en,,proverbs Hutoka vizuri na kuto vyakula vingi tena vizuri mimi napenda ng'ombe sana., bikhulanga bilayi lukari nende khuinisia ebiakhuria bingi khandi ebilayi. Esie ndajama ing'ombe lukari.,sw,luy,Marachi,translations Haa aha!, Haa aha!,sw,luy,Maragoli,translations tsinzekho, laughter; jokes,luy,en,Luwanga,dictionary miss, okhuchweya,en,luy,Luwanga,dictionary Chalola tsinden vatiru tsie simba., Aliona nyayo za simba.,luy,sw,Maragoli,translations ABURAMU ASIKULA LUTI., ABURAHAMU ANAMWOKOA LUTI,luy,sw,Bukusu,translations the side, mumbafu,en,luy,Luwanga,dictionary -bi," bad; wrong; evil; ugly; unpleasant; dirty; anything which is offensive (omubi, ababi, efibi, etc.)",luy,en,Luwanga,dictionary ne bulomani baacha mu Enju yewe koti., Kwa masengenyo wakaenda kwa nyumba yake Koti.,luy,sw,Bukusu,translations "how many? (finga, tsinga, etc.)", -inga,en,luy,Luwanga,dictionary "Ndipo Ehudi akatoka kwa chumba cha ndani akaenda nje, akaufunga milango akakomea kisha wakaona milango imekomelewa na wakadhania tu kuwa mfalme yuko ndani akiwa anajisaidia."," Nio Ehudi arura mu lusiro acha anje, ekala kimiliango akikhomekha mala babona kimiliango kimikhomekhe ne bebasia busa bali omwami ali mukari alikho eyeeta.",sw,luy,Bukusu,translations "Ne bakhabasukune mumulilo; ebweneyo bakhalile nibalimasia ameeno "" Amechesio amayiakha nende omakhulu", and shall cast them into the furnace of fire: there shall be the weeping and the gnashing of teeth.,luy,en,Luwanga,bible Ing'ombe ni isolo indayi khu mundu., Ng'ombe ni mnyama mzuri kwa binadamu.,luy,sw,Marachi,translations okhukololokha, straighten out; stretch out; also used figuratively of straightening out tangles affairs,luy,en,Luwanga,dictionary "Iwapo mtu alijulukana kwa wenye boma kuwa mzuri, hakuandaliwa makaribisho rasmi."," Nitali mundu niyamanyikana hango yaho kuva wamasahi malahi, lijiritsa siliali kuye.",sw,luy,Maragoli,translations "Na tena tujikaze kuvaa barakoa tukiwa pamoja na watu, tuwache kusalimiana kwa mikono, tunawe mikono, tusimame umbali wa mita moja na nusu tunapokuwa pamoja na wenzetu na tunawe kutumia maji yanayo tiririka"," Ni khandi khwedinye khufwala tsimaski nikhuri mubandu, khulekhe khukhesania mikhono, khwesabe mikhono, khweeme vurambi bwa imita ndala nende bunusu are nende abaasiefwe nende khweesabe nikhurumikhira matsi kadonya.",sw,luy,Marachi,translations "Avamali kwogiza myoyo gyavo,", Waliojitakasa nyoyo zao,luy,sw,Maragoli,translations Mkeereoyo yamuha maveere naanwa., Ajuza naye akampa maziwa akanywa.,luy,sw,Maragoli,translations Luyali khuye!, Uyukufu kwake!,luy,sw,Maragoli,translations a fifty-cent piece, isumuni,en,luy,Luwanga,dictionary Liloba nelimili, The earth is a swallower*.,luy,en,,proverbs Amezitia katika mikono ya hao adui Kuta za majumba yake., Ya vika mmukono gwa avasigu madigi getsinyumba tsitsye tsyobwami.,sw,luy,Maragoli,translations shave, okhubeka,en,luy,Luwanga,dictionary Nyasaye yaali niyaatuma kale musarisi samweri kuhenza kuvayayi va jese nokutovola uliha uliva mwami, Mungu alimtuma samweli kwa Jese kumwuliza kuwa ni mvulana yupi ambaye angekuwa kiongozi,luy,sw,Maragoli,translations Ama babake asilaaniwe.," "" namwe raraawe tawe alaamwe.""",sw,luy,Bukusu,translations "Ne shikalaba kario mwinywe tawe. Omundu wenya okhuba omukhongo mwinywe, okhuula abe omukhalabani wenywe.", Not so shall it be among you: but whosoever would become great among you shall be your minister;,luy,en,Luwanga,bible sanamu ile nayo ilinyamaza tu., omundu ulia naye yemele sa.,sw,luy,Marachi,translations "Wala hawakufunua uovu wako, Wapate kurudisha kufungwa kwako."," Navo va vula kuvimbula ubwoni bubwo, kuduka ku girunkannya lyadikidzwa lilyo.",sw,luy,Maragoli,translations "Uvulavu vwe lilova ukuyanzitsa Avivuli, ihili, ilidala, uvwamihi, na Nyasaye."," Mwanga wa ulimwengu wakufurahisha wazazi, jamii, kijiji, utawala na Mungu.",luy,sw,Maragoli,translations "mayoni kano ni kama tsingokho, riungu, riyoyo"," ndege hawa ni kama kuku, mwewe na bata",luy,sw,Marachi,translations "Ne Luti yesi, owarekukha ne Aburamu, aaba ne bibiayo, chikhafu, ne kamaeema."," Na Luti pia aliyeondoka na Aburahamu, alikuwa na mifugo, ng'ombe na mahema.",luy,sw,Bukusu,translations "Nyasaye kalunu umali kulaga,", Mungu mwnyewe ameahidi,luy,sw,Maragoli,translations "Ekholo engeni elabukula ""Bilaamo bino bioosi bilamwicha biowo bioosi bie mu mukuunda mala bilaba khwinywe nanywe wowo ne kimilimo kiowo.", Ukoo ngeni itachukua laana hizi zote vitakavyopandwa vyako vyote vya kwa shamba kisha vitakuwa kwenu ama kwako na kazi yako.,luy,sw,Bukusu,translations "4 a.m., 6 a.m.; time just before dawn", mumasherebende,en,luy,Luwanga,dictionary omulembe, peace,luy,en,Luwanga,dictionary "usual greeting, lit. 'peace'", mulembe,en,luy,Luwanga,dictionary "and Jacob begat Joseph the husband of Mary, of whom was born Jesus, who is called Christ."," Yakobo yali samwana Yosefu omusaatsa wa Mariamu, owebula Yesu oulangwa mbu Kristo.",en,luy,Luwanga,bible "Musiweke mikuki, visu, …………………………………… vizuri", Muvule kuta matimu nemivano namahalo muvitu mekire vulahi,sw,luy,Maragoli,translations Tuliapa mbele ya Mungu mweza vyote., Khwechuba khu Wele Omunyali Owa biosi.,sw,luy,Bukusu,translations "And when he was come into the house, the blind men came to him: and Jesus saith unto them, Believe ye that I am able to do this? They say unto him, Yea, Lord."," Ne olwa Yesu yenjila munzu, ababofu babili abo bamwitsila, naye nabareeba ari, ""Musuubila mbu enyala okhumuhonia?"" Nibamukalusia bari, ""khusuubile, Omwami.""",en,luy,Luwanga,bible Kando na awo avana vandi vanyola tsikasi aina thisavi paka vandi vanyola amapesa kahukova msikuli hupungusiria vevusi vavu igarama ya mapesa ka hukova msikuli., Kando na hayo watoto wengine walipata kazi aina nyingi hadi wakapata pesa za kupeleka shule kuwapunguzia wazazi wao gharama ya pesa ya kupeleka shule.,luy,sw,Marachi,translations procession of safari ants, libafu,en,luy,Luwanga,dictionary okhuboyongoyia, twirl around; revolve rapidly; spin,luy,en,Luwanga,dictionary "Kho laka mbu, ing'aniye yilindwe obutinyu okhuula khunyanga yakhataru, kho abeechibe baleshe okhwitsa okhwiba omubilikwe, mana baboolele abandu mbu, Alamusibwe okhurula mubafu/ Obubeeyi bwokhumalilikha buno, bwakhaba obubi muno okhushilakhwo obwambeli """," Command therefore that the sepulchre be made sure until the third day, lest haply his disciples come and steal him away, and say unto the people, He is risen from the dead: and the last error will be worse than the first.",luy,en,Luwanga,bible kuvutwa na maji ya mafuriko kwa hivyo ni jukumu kwa kila mtu kupanda miti katika jamii yake., khukwesua nende amatsi komukhula. Khalano bienyekhana buli mundu arake emisala mulukongo.,sw,luy,Marachi,translations "Enter ye in by the narrow gate: for wide is the gate, and broad is the way, that leadeth to destruction, and many are they that enter in thereby."," ""Mwinjilile mumuliango omunyelele. Shichila omuliango okwinjila mumulilo nomubambalifu khandi omuhanda kwokhutsiamwo nomubambalifu, ne abaloondakhwo nabanji.",en,luy,Luwanga,bible eshirongo, salt-lick,luy,en,Luwanga,dictionary """Kitendaliwa!! Tega."," ""Munaee!! Kwitse.",sw,luy,Marachi,translations Veyaaho nahaveeye hanifu ligali, Hupafagia na pako safi sana.,luy,sw,Maragoli,translations Yebilira mbu yali nende mukhana nende khuchaka tsimbiro mpaka wabu., Alisahau kwamba alikuwa na msichana na hivyo akaanza mbio hadi kwao.,luy,sw,Marachi,translations Promises like days soon become due., Namulakwa ndalo shitsishinda okhula,en,luy,,proverbs "stir over the fire, make obusera (porridge)", okhufuluka,en,luy,Luwanga,dictionary "Omurwe okwo kwareerwa nikuchinjilwe khulutelu nikuhebwa omukhaana oyo, naye nayilila nyinamwana."," And his head was brought on a platter, and given to the damsel: and she brought it to her mother.",luy,en,Luwanga,bible ring a bell, okhupa inyimba,en,luy,Luwanga,dictionary Mkazamwana ni mke wa mvulana wako ama mvulana aliyeoa msichana ni bibi, Navitsara uyu ni mkali wo muyai wowo naho muyai wahila mkana ni guku.,sw,luy,Maragoli,translations Ndibaelesia kamaani mu sibala esio mala balisibukula sibe sisiabwe., Nitawapatia nguvu kwa nchi hiyo kisha wataichukua iwe yao.,luy,sw,Bukusu,translations tune; air; instrumental music, olusia,en,luy,Luwanga,dictionary OLUMARACHI NI LWEINGO., KIMARACHI NI CHA NYUMBANI.,luy,sw,Marachi,translations Shindu ta, nothing is wrong,luy,en,Tsotso,translations Nimaririsia nnya khubola mbari mukhoya murinde ing'ombe muno: Kata mukhoya murinde biruke, Cha muhimu Zaidi ni kwamba ng'ombe hutupea mbolea. Mbolea hiyo hutumika kupanda mahindi yetu. Hata unaweza pata mtu hana pesa ya kununua mbolea lakini anachukua mbolea ya mazamadi anapandia unapata mahindi hayo yamefanya vizuri.,luy,sw,Marachi,translations Masahi ga Yesu, Damu ya Yesu,luy,sw,Maragoli,translations Nabalekwa yeera imbongo, The despised one killed a buffalo.,luy,en,,proverbs natoka kijiji cha Nyabera., ndulanga mulukongo lulangwa nyabera.,sw,luy,Marachi,translations okhubirakho, pass over,luy,en,Luwanga,dictionary Kufika iwe mimi Debora nilipo, Kuduka Iwa inze Debora nda,sw,luy,Maragoli,translations "Aliyekuwa akiona ng,ombe ama kushona kamba nyingi kisha ufunge kondoo la Muisraeli wenzako maua kona nne za karibu."," ""Waaba ne obona ekhaafu namwe ""Ruka buusi bukali mala oboe likheese lio Muisiraeli wasio buyenje khu ndulo chine che sisibiimbi.",sw,luy,Bukusu,translations "Ne yesi yesi ouli namarwi akokhuhulila, ahulile!"""," If any man hath ears to hear, let him hear.",luy,en,Luwanga,bible eshiosio, fire lighted in courtyard for warmth,luy,en,Luwanga,dictionary Isavalu., Kusini.,luy,sw,Maragoli,translations Vaakola vudamanu ligali, Walikuwa wanafanya vibaya sana.,luy,sw,Maragoli,translations Watoto wangu walikuwa wakisiaga mawele kwa Ndeda, Avana vange vashetsanga ambele ga ndeda masha,sw,luy,Maragoli,translations Ya meha mbulavu, Aliongoza waziwazi,luy,sw,Maragoli,translations "And Jesus answered him, and said, What wilt thou that I should do unto thee? And the blind man said unto him, Rabboni, that I may receive my sight."," Naye Yesu namureeba ari, ""Nishiina eshia wenya mbu ekhukholele?"" Ne omubofu oyo namukalusia ari, ""Omwami, ekhusaaya mbu, ukhoonye enyalilwe okhulola """,en,luy,Luwanga,bible "Liposikika, habari za mwana"," Lwa va hulira va tsia midala,",sw,luy,Maragoli,translations amakhono, hands (as working agents),luy,en,Luwanga,dictionary okhuyuyira, run slowly; hurry; make haste,luy,en,Luwanga,dictionary "Emuboolela toto mbu, omundu yesi yesi oulenjisia Obwami bwa Nyasaye shinga omwana omutiiti ta, shialinjilakhwomwo kata nahatuutu tawe."""," Verily I say unto you, Whosoever shall not receive the kingdom of God as a little child, he shall in no wise enter therein.",luy,en,Luwanga,bible Kandi mundu unyala kwinywereritsa mmbulimu nokuhenzeritsa mwakivitira yie unyala kukiita., Tena ni yule mwindaji makini anayeweza kupenya msituni na kuchunguza mapito yake ndiye awezaye mumuua kinywere.,luy,sw,Maragoli,translations ngahuola humwalimu we ikilasi mama yamushesia ni nambolela mbu yakhandela mukilasi yaye okhusoma., tulipofika kwa mwelekezi wa darasa mama alimsalmia na kumwambia amenileta darasani mwake kusoma.,luy,sw,Marachi,translations Tsimbabasitsie tsibetsangaho khubenabo abamuriitsanga okhuula khutsinzibulo tsiosi., And his mercy is unto generations and generations On them that fear him.,luy,en,Luwanga,bible esie ndula mulukongo lulangwangwa ati bukati., natoka kijiji kinachoitwa bukati.,luy,sw,Marachi,translations three stones around the fire to support the cooking pot; stove; fireplace; hearth; the group of three stars in Orion's Belt; symbol of the marriage bond between husband and wife and connected with various taboos, amaika,en,luy,Luwanga,dictionary Yali niyayanza navivuuli veeve halala na Nyasaye., Alipenda wazazi wake pamoja na Mungu.,luy,sw,Maragoli,translations "parasite; flea, jigger-flea, etc.", eshichinji,en,luy,Luwanga,dictionary "And he said unto them, Extort no more than that which is appointed you."," Nabakalusia ari, ""Shimulasololakhwo ebishila ebia mwalakwa okhusolola tawe.""",en,luy,Luwanga,bible drape; wear a cloth draped at the side, okhwabala,en,luy,Luwanga,dictionary Chochote ambacho hutumiwa kufunga vitu huitwa kamba(mugoye), Naho kindu chosi kitumika kovoha kukiranganga mugoye,sw,luy,Maragoli,translations Mwivike uvunyali bwange., Mvae uweza wangu,luy,sw,Maragoli,translations mountain, olukulu/eshikulu,en,luy,Luwanga,dictionary where s.o. is; at s.o.'s place, ewa,en,luy,Luwanga,dictionary "Niva mulatia nokwiyama kuye,", Mkinyenyekea na kutubu kwake,luy,sw,Maragoli,translations fetch; go and bring, okhwenda,en,luy,Luwanga,dictionary Khulaloonda busa kumuyila kwong'ene., Tutafuata barabara hii pekee.,luy,sw,Bukusu,translations Kwa sababu ananiombea, Kigira inze ya saala,sw,luy,Maragoli,translations Abandu bomwitookho elo bali nibakhung'anile boosi imbeli weinzu., And all the city was gathered together at the door.,luy,en,Luwanga,bible Babake msichana atawatembelea kwenu., Rarawe owo mukhaana alaboolela ewenywe.,sw,luy,Bukusu,translations "‘Kho khulwa eshifune eshio, omusaatsa okhuula alalekhanga samwana nende nyina, mana ahambana nomukhasiwe,"," For this cause shall a man leave his father and mother, and shall cleave to his wife;",luy,en,Luwanga,bible Omukhongo shakhulira eshishio, A big person does not eat on your behalf.,luy,en,,proverbs "Ne lola imbumbuyeka ingali niyichaaka okhuhutsa munyanza, mana eliaro niliba ahambi okhwiyinikha khulwa amarunda. Naye Yesu yali nakonanga."," And behold, there arose a great tempest in the sea, insomuch that the boat was covered with the waves: but he was asleep.",luy,en,Luwanga,bible Nio wele akhola Abimeleki ne babaandu ba shekemu babiilana mala bamukaluukhanakho., Ndipo mungu akafanya Abimeleki na watu wa Shekemu wachukiana kisha wakamugeuka.,luy,sw,Bukusu,translations "Nasi bulano emuboolela mbu, yesi yesi ouhenga khumukhasi namwikoomba, amalile okhuheya ninaye mumwoyokwe."," but I say unto you, that every one that looketh on a woman to lust after her hath committed adultery with her already in his heart.",luy,en,Luwanga,bible olubumbu," young banana-leaf, not yet unrolled",luy,en,Luwanga,dictionary Khu ndali siringi ndalola imutoka niitsa mdala nderukha khulinga mbu ni wina ulimo., Nilivyokuwa nalia niliona gari likija kwa boma nikakimbia kuona ni nani aliyekuwemo.,luy,sw,Marachi,translations Oukhulindia ebinji akhwira inzala, He who promises you a bigger share may starve you to death.,luy,en,,proverbs Kho abandu nibekhala hasi mumikanda chiebikhumi ebikhumi nende echia amakhumi karano karano.," And they sat down in ranks, by hundreds, and by fifties.",luy,en,Luwanga,bible "huwa napata mafunzo mbalimbali kama kupika ,kuosha vyombo,pamoja na vitu mbalimbali."," nyolangakho mafunzo mbalimbali kama hudeha ,huosia vindu nende vindu vindi mbalimbali .",sw,luy,Marachi,translations "and so were also James and John, sons of Zebedee, who were partners with Simon. And Jesus said unto Simon, Fear not; from henceforth thou shalt catch men."," Kata Yakobo nende Yohana abaana ba Zebedayo, abanaabanga tsinyeni halala nende Simoni, boosi bahuka muno. Mana Yesu naboolela Simoni ari, ""Shiolaria ta, shichila okhuchaaka inyanga yino, olaba omunaabi wabandu.""",en,luy,Luwanga,bible okhuringala, examine; watch closely; look (see also okhulenga),luy,en,Luwanga,dictionary okhuwebwa omunwa, receive permission,luy,en,Luwanga,dictionary kimarachi ni lugha ya wazazi wangu na huzungumzwa na wale watu kuanzia kwa mikutano ya barabara ya bumala b ukija butula kufika bumala a., olumarachi ni lusungo lwa bebusi vanje no lusungwangwa nende abandu baria benya huchakira khu makutano ko mwanda kwa bumala b nokhwitha butula khuula bumala a.,sw,luy,Marachi,translations "Ne olwa Abafarisayo bahulilakhwo kano, bakalusia nibaboola bari, ""Ayininjia ebishieno shichila anyoolanga obunyali okhurula khu Belizebuli, omwami webishieno"," But when the Pharisees heard it, they said, This man doth not cast out demons, but by Beelzebub the prince of the demons.",luy,en,Luwanga,bible Kaaba kario sikila liukiriki nilwo lulwalomwalomwanga lukali mu kholo chichiindi. Ekanisa eya Katoliki efukiilila bitabu bia Deturokanoni nga likhuwa lia Wele., Ilikuwa hivyo kwa sababu kigiriki ndicho kilichozungumzwa zaidi hata na kabila zingine na hivyo basi kanisa la kikatoliki lilitambua vitabu vya Deutrokanoni kama vitabu vya mungu.,luy,sw,Bukusu,translations Binadamu ari nende bulayi khushira esindu siosi siosi khubeera Nyasaye yamuberesia obuongo bwa khupara nende khukhola ebiindu ebia esisolo khasisiakhanyala khukhola bila khupara. Nyasaye yaboorera binadamu arinde ebindu biosi khubeera niye ari nende obunyala bua khubirinda., Binadamu ana uzuri kulioko kitu chochote kwa sababu Mungu alimpea akili ya kufikiria na kufanya vitu ambavyo mnyama yeyote hawezi kufanya bila kufikiria. Mungu aliambia binadamu alinde vitu vyote kwa maana yeye ndiye aliye na uwezo wa kuzilinda.,luy,sw,Marachi,translations put; set; place, okhura,en,luy,Luwanga,dictionary mulindwe, pl. form of the parting salutation olindwe 'may you be kept',luy,en,Luwanga,dictionary ail; be ill continuously, okhulwalirira,en,luy,Luwanga,dictionary set apart for; ordain to; consecrate to, okhwaulira,en,luy,Luwanga,dictionary Serikali ya Kenya nitangasia bandu bekhale khulondokhana nende bulwaye obo khulwakhubera bwali bulwaye bubi., Serikali ya Kenya ilitangazia watu wajilinde kutokana na huo ugonjwa kwa maana ulikuwa mgonjwa mbaya,luy,sw,Marachi,translations "Ng'ombe hutupea zamadi ya kuboma nyumba, hata hivyo ng'ombe pia husababisha kupata pesa."," Ing'ombe ikhwetsanga amasingo kaa khuomera tsinyumba, kata kario ing'ombe yosi ikiranga nikhunyola amang'ondo.",sw,luy,Marachi,translations Avandu vadamanu vevenderanga havundu yaha., watu wote waovu wangehepa kuvuka hio zizi.,luy,sw,Maragoli,translations "Ndipo walioachwa wakashuka wakaenda kwa watu wa utukufu, watu wa mungu mweza wa vyote, wakashuka wakaenda kwangu wakateka watu wa utukufu."," Nio babalekhwa bekha becha Khu Baandu be efuma, babaandu ba wele omunyali owa bioosi beekha bacha khwise baula babaandu ba efuma.",sw,luy,Bukusu,translations huari hwahamwenda ohurula nairobi huarira vivi sana nihurira mana nihurira lukali., tulipomleta kutoka nairobi tulilia vibaya sana tukalia na tukalia zaidi.,luy,sw,Marachi,translations Omurumwa alia eshifisile, The obedient messenger eats/gets the most hidden treasure.,luy,en,,proverbs Yalomba vulimbo vwiruvwe vulahi rarike mumukobo, Alitengeneza ulimb o wake vizuri akaweka kwenye mkebe,luy,sw,Maragoli,translations Wa Ii ku musala, Aliye kuwa kwenye msalaba,luy,sw,Maragoli,translations "Nio Gidioni aboolela wele ali, waloma oli ocha khureesia israeli khubirira khwise."," Ndipo Gidioni akamwambia mungu kuwa, ulisema kuwa utaenda kuokoa Israeli kupitia kwangu.",luy,sw,Bukusu,translations "wakati baraka alienda kumtafuta Sisera, Yaeli alifika akaenda kumkutanisha, kisha akamwambia kuwa njoo hapa nitakuonyesha mtu ambaye unatafuta."," Nga baraka ne echa ne alikho ayiima Sisera, Yaeli arura acha amwakanila,mala amubolela ali yiicha ano ndakhwekesia omundu niye olikha oyiima.",sw,luy,Bukusu,translations Usietsanga nogonga, Unanengua kiuno ukicheza..,luy,sw,Maragoli,translations Kaveeye akaana kakekeke, Haka ni katoto kadogo,luy,sw,Maragoli,translations Fanya hivyo inaweza ikawafanya nyinyi mkawa wachafu kutokana na tabia yako akakupa wewe baraka., Khola orio sinyala siamukhola enywe mwaba banyaalu khuloondekhana ne kumwiima kwowo akhuelesie ewe chikhabi.,sw,luy,Bukusu,translations A dog squats like its mother., Imbwa ibukulanga omusokonyolo kwa nyina,en,luy,,proverbs declare; testify; bear witness; announce, okhurumbula,en,luy,Luwanga,dictionary Mtu wa miba ulikuwa mzuri katika zizi la ng'ombe na boma kwa ujumla., Litovo nilahi muliboma lie tsing'oombe kali hango mu kilibwa.,sw,luy,Maragoli,translations and I; I also, syesi,en,luy,Luwanga,dictionary Anakamuna alikuwa mwerevu sana; maanake hakumla mamake., Anakamuna kaali akageri muno; kigira kaavula kulia nnya.,sw,luy,Maragoli,translations Dada ya Nyanya yako unamuita pia nyanya, Guku Amwavo guku wovo umulanganga kandi guku.,sw,luy,Maragoli,translations Mvua ni muhimu kwa sababu hutusaidia kupata maji na bila maji huwa tunateseka, Ifula ni indai khunyola amatsi nikhubula amatsi khusandanga,sw,luy,Marachi,translations "Niva yali ni yang'aha amanya akomela, niva nivigingi vya mumigaa vimanya vileka, niiva nomundu uwali utivula dave, amanya atanga ilienya nokuva nolusaa lwo mkali."," Iwapo alikuwa amekonda, huwa anaanze kunenepa, iwapo ni mashetani yalikuwa yanamnyonganyonga huwa yanaacha, iwapo ni mtu aliyekuwa hazai, huwa anaanza kuhisi hamu ya kuwa na mwanamke.",luy,sw,Maragoli,translations omuyindiri," regularly recurring sound (e.g., of footsteps); rhythm; beat",luy,en,Luwanga,dictionary "Mana Yesu naboolela abeechibe ari, ""Chende khutsie habundu aha abandu balali ta muhulushekhwo hatutu."" Yaboola ario shichila abandu abetsangaho nibatsia bali abanji muno, kata Yesu nende abechebe shibaalikhwo nobwiyangu bwokhulia tawe."," And he saith unto them, Come ye yourselves apart into a desert place, and rest a while. For there were many coming and going, and they had no leisure so much as to eat.",luy,en,Luwanga,bible "Walishikwa na wasi wasi wakiwa wanauliza ni nini kimefanyika, nikawaambia wanisaidie kuna kitu kimenirukia kwa uso."," Badirwa nende luyabaaba ni bereba mbu ni sina, ningalusia mkhonye sindu sino singwire mubweni.",sw,luy,Marachi,translations MALORO KA MAKANA., NDOTO YA AJABU.,luy,sw,Marachi,translations obulawaho ta, eternal; that does not come to an end,luy,en,Luwanga,dictionary okhuunya obubolo, stink,luy,en,Luwanga,dictionary talk to oneself; talk nonsense or to talk boastingly when others don't want to listen, okhwilakalakania,en,luy,Luwanga,dictionary "But in vain do they worship me, Teaching [as their] doctrines the precepts of men."," Okhunzinamila khwabwe nokhwa butswa, shichila bechesinjia amalako kabandu akalali amalako kanje tawe!"" Akafwabinjia omundu",en,luy,Luwanga,bible Lwayaahulira naahitsanga yiika hasi vwangu naanyagula mukivanda.," Alipohisi anaungua, aliteremka chini haaraka na kukimbia mtoni.",luy,sw,Maragoli,translations "Ndolanga nijenya muno, Makhuwa gaviri;", Nashangaa sana kwa ajili ya mambo wawil;,luy,sw,Maragoli,translations omumanani, poor person,luy,en,Luwanga,dictionary Lugembe, Wembe,luy,sw,Maragoli,translations Sitachukua kitu chochote isipokuwa chakula ambacho watu wangu wamekula na mgao wa watu walioenda nami pekee.," Se ndabukula sisindu siosi siosi tawe ne kakhali busa siakhulia nisiob babaandu base baliile, ne kumukabwa kwe babandu bachile ne nase kwong'ne.",sw,luy,Bukusu,translations "Behold, my servant whom I have chosen; My beloved in whom my soul is well pleased: I will put my Spirit upon him, And he shall declare judgment to the Gentiles."," ""Lole, uno niye omukhalabani wanje omulobole, niye omuheelwa wanje, ounjamisinjia muno. Ndalamuramwo Roho wanje, naye alaboolela abamahanga boosi habulafu akobukhalachi bwanje bwahabwene.",en,luy,Luwanga,bible "Mana Petero niyetsulila ne naboolela Yesu ari, ""Omwami, lola! Omukhuyu kwawalaamile eshilaamo shiobubi kunialile!"""," And Peter calling to remembrance saith unto him, Rabbi, behold, the fig tree which thou cursedst is withered away.",luy,en,Luwanga,bible length; height; depth, oburambi,en,luy,Luwanga,dictionary Mimi ni mmoja na nazalisha -Nyuki, Mbeye mulala na nzivulitsa - Tsinzuki,sw,luy,Maragoli,translations "Katika siku za mateso yake na kutangatanga,Yerusalemu hukumbuka hazina zote ambazo zilikuwa zake siku za kale."," 7 Yerusalemi yidzulitsanga mu madiku gelidambizwa lilye na galikenye lilye, yidzulitsanga vindu vivye vyosi vyokuyanzidza vya li ho kutwula ku madiku ga kale.",sw,luy,Maragoli,translations Wale waliokuwa adui zangu bila sababu wameniwinda kama ndege.," 52 Va himanga inze kuli linyonyi li himangwa, Ava veye avasigu vange bukira kivuni.",sw,luy,Maragoli,translations Kuvilukitsa tsinganagani, Hukuza upevu wa wanafunzi.,luy,sw,Maragoli,translations "Omukanda kwosi nikukalusia mbu, ""Eshitsayishie shibe khwifwe nende khubaana befwe!"""," And all the people answered and said, His blood [be] on us, and on our children.",luy,en,Luwanga,bible small lizard (skink?), libyakala,en,luy,Luwanga,dictionary "and if I send them away fasting to their home, they will faint on the way; and some of them are come from far."," Kho nebaseebula mbu batsie nango wabwe nibali inzala bario, banyala okhuula khunjila botoshelela, okhuba abandi khubo barulile ehale!""",en,luy,Luwanga,bible Avana alala nende avevusi mumadala valira., Watoto pamoja na wazazi nyumbani walilia,luy,sw,Marachi,translations okhufuchirisiana, agree with one another; come to an agreement; be of one mind; get on wall together,luy,en,Luwanga,dictionary "But the angel said unto him, Fear not, Zacharias: because thy supplication is heard, and thy wife Elisabeth shall bear thee a son, and thou shalt call his name John."," Nebutswa omumalaika oyo yamuboolela ari, ""Shiolaria ta, Zakaria! Nyasaye ahuliile amasaayoko, ne omukhasiwo Elisabeti nakhwibulile omwana omusiani. Nawe nomukulishe eliira mbu, Yohana.",en,luy,Luwanga,bible vwene., Yenyewe,luy,sw,Maragoli,translations Mangure? Manguure Ngwegwe, Mamgure?Mangure mtoto wa Ngwegwe,luy,sw,Maragoli,translations "Naye nabakalusia ari, ""Khubwile muboolanga mbu, ‘Kulaba omuheso, shichila mbu likulu liakhaanye.'"," But he answered and said unto them, When it is evening, ye say, [It will be] fair weather: for the heaven is red.",luy,en,Luwanga,bible Naye alikataa., Naye yaasuula.,sw,luy,Maragoli,translations okhwikatia, leave those you are walking with and lag behind,luy,en,Luwanga,dictionary Luulu alolaa liiru, Luulu anaona goti.,luy,sw,Maragoli,translations "And behold, there came to him a leper and worshipped him, saying, Lord, if thou wilt, thou canst make me clean."," Ne lola, omundu wobuchele yamwitsila nasikama hasi namwinamila, naboola mbu; ""Omwami, noba nochama onyala okhusiiya.""",en,luy,Luwanga,bible Avaluuti kutula wanga mukaana na vandu valetaanga vihanwa ku mwana., Wageni kutoka kwa kina msichana ni watu walioleta zawadi kwa mtoto,luy,sw,Maragoli,translations """Boolela babaana benywe nga mwakhaba luno.", Ambia watoto wenu jinsimlivyo leo.,luy,sw,Bukusu,translations Riloba liakulu libetsanga liangu khukwesusa nende amaatsi komukhula., Udongo wa juu hukuwa mwepesi kubebwa na mmomonyoko wa udongo.,luy,sw,Marachi,translations To proclaim the acceptable year of the Lord.," Khandi yarumile okhurumbula mbu, eshise eshia OMWAMI Nyasaye okhuhonia abandube shiulile",en,luy,Luwanga,bible "For verily I say unto you, Till heaven and earth pass away, one jot or one tittle shall in no wise pass away from the law, till all things be accomplished."," Okhuba emuboolela toto mbu, kata likulu nende eshialo nibiakhahwaho, yibulaho kata inyukuta ndala, kata akharonyelesi khalala khumalako, akhalibula okhuusibwa, okhuula koosi koosibwe.",en,luy,Luwanga,bible okhubatana, be entangled; waste time on trifles; delay; go a long way around,luy,en,Luwanga,dictionary He who does not respect his own mother cannot respect another person's mother., Oularia nyina shiaria nyina owowashie,en,luy,,proverbs Na huyo mtoto wako., nende omwana wao oyo.,sw,luy,Marachi,translations "Khandi Yesu nababoolela ari, ""Emuboolela toto mbu, baliho abandi khubasinjiile hano, shibakhafwekhwo ta, okhuula olwa bakhabe nibaluutsi Obwami bwa Nyasaye nibwitsile nende oluyali "" Okhukalulwa khwelikoondo lia Yesu"," And he said unto them, Verily I say unto you, There are some here of them that stand [by], who shall in no wise taste of death, till they see the kingdom of God come with power.",luy,en,Luwanga,bible Lisuuviridza lyosi ni lyange., Kila aaminie atapona,luy,sw,Maragoli,translations "And behold, men bring on a bed a man that was palsied: and they sought to bring him in, and to lay him before him."," Mana abandu bandi nibetsa nibachinjile owafwokoya oyo khushitali, nibateema okhumwinjisia munzu mwa Yesu yali kho mbu, bamure imbeliwe.",en,luy,Luwanga,bible naomba usaidizi wa karo ya shule na naomba kwa sababu babangu ni mgonjwa na amelemewa sana., inyaho uhonye sikulifisi amapesa kesikuli husavire evyo hulwohubera papa nomulware mbu alemerwe muno.,sw,luy,Marachi,translations Liria lyavo lya maduma lugano yiru nirwo lwa vayanza., Kula kwao kwa mahindi sambuli hiyo ndiyo iliyowapendeza.,luy,sw,Maragoli,translations ishoka," axe; hatchet; tomahawk (see also imbatsi, iyaywa)",luy,en,Luwanga,dictionary okhusambirisia, burn one after the other; iron; smooth under heat,luy,en,Luwanga,dictionary "Ipusi ni ibula abana ireranga ifaida bikha bia abandu betsanga khubukula abana, bareranga amang'ondo nende ebindu bindi kata ingokho ni mundu abukula omwana."," Paka anapojifungua kipusi hutulea faida wakati watu wanapokuja kuchukua kipusi, hutuletea pesa na vitu vingine hata pia kuku na mtu huchukua na kinyaunyau.",luy,sw,Marachi,translations "If David then calleth him Lord, how is he his son?"," Kho Daudi naba niyamulanga mbu, 'Omwami/ Kristo yakhaba arie owolwibulo lwa Daudi tsana?""",en,luy,Luwanga,bible sit; stay; remain; dwell; yekhale ‘he is sitting', okhwikhala,en,luy,Luwanga,dictionary OCHOLICHOLI NI KHAKESI, SUNGURA MJANJA NI MWEREVU,luy,sw,Marachi,translations sp. of creeper used in making omunyu, lihululwa,en,luy,Luwanga,dictionary "Ni siku kuu leo, ni siku kuu leo", Ni Siguku lero: ni Siguku lero:,sw,luy,Maragoli,translations "Msiteketeze wa kumtii yeye,"," Mukhoosia be khumuria niye,",sw,luy,Bukusu,translations fierce; brave; strong; powerful; troublesome; fierce; dangerous; bitter; sour; hot, emilulu,en,luy,Luwanga,dictionary "Naye Simoni namukalusia ari, ""Omwami, khunyakhaane eshilo shiosi, nikhulanyoolakhwo eshindu shiosi shiosi tawe! Ne okhuba mbu oboolile orio, ndalafuuba tsikhanda mulusiba."""," And Simon answered and said, Master, we toiled all night, and took nothing: but at thy word I will let down the nets.",luy,en,Luwanga,bible Ndio maana sungura akimuona fisi hukumbia kujificha., Sakira ololanga siduyu nisilola ifisi sirukhunga khuchia khuefisa.,sw,luy,Marachi,translations leave; desert, okhwanzukha,en,luy,Luwanga,dictionary eshiro shino, last night,luy,en,Luwanga,dictionary Umeaibisha mfalme -Uja uzito," Waleganyia omwami - Injene, Inda",sw,luy,Maragoli,translations eternal; that does not come to an end, obulawaho ta,en,luy,Luwanga,dictionary bet with; bet on, okhusinjirana,en,luy,Luwanga,dictionary eshikongolyo, small piece of broken pot; potsherd,luy,en,Luwanga,dictionary "Abeechi abo nibareeba Yesu bari, ""Niwe omwenoyo owa Yohana yasuubisia abandu mbu yakhetse, noho khulindilile oundi?"""," and said unto him, Art thou he that cometh, or look we for another?",luy,en,Luwanga,bible "Mungu muumba wa pori na jangwa la Kematoti,wakaenda kwa mfalme.", Wele Omunyali Owa sichiimi sia Ketemoti bacha khu mwami.,sw,luy,Bukusu,translations LIIKHEBULIA, KUMBUKUMBU,luy,sw,Bukusu,translations Ndiposa Mungu ameficha siri yake katika vitu hivi (Milima na bahari), Ku Nyasaye yavisa amang'ana gege mu vindu vyene yivi.,sw,luy,Maragoli,translations "While he yet spake, they come from the ruler of the synagogue's [house] saying, Thy daughter is dead: why troublest thou the Teacher any further?"," Olwa Yesu yali nashiboolanga, abandu okhurula mungo wa Yairo betsa nibaboolela Yairo bari, ""Omukhaanawo amalile okhufwa. Eshichila notsiililila okhunyasia omwechesia nishiina?""",en,luy,Luwanga,bible "Binti ya watu wangu amekuwa mkali, mfano wa mbuni jangwani."," Mukana wa avandu vange u gwiye mudinyu, kuli maudo gomwigendanyama.",sw,luy,Maragoli,translations Vagavo ninga, Vagavo watoto wa Ninga,luy,sw,Maragoli,translations Nchi ambayo mko mnaenda kuvuka yordani mungu mweza wa vyote awaonyeshe nyinyi awaingishe., Sibala nisio mulikho mucha khwambukha Yoritani wele Omunyali Owa Bioosi amwekesie enywe amwingisie.,sw,luy,Bukusu,translations ‘Come let us live together' soon results in disagreements., Itsa khumenye shikhwikalila okhulekana,en,luy,,proverbs okhutinyirana, press down for each other; press out for each other; express; squeeze for each other;,luy,en,Luwanga,dictionary okhulunjikha, straighten out; stretch out,luy,en,Luwanga,dictionary Omwesi kwakaasia libwe (167) Omwesi kwayingoyia libwe (HWA37) The moon beguiled the fox. 462. Omwibo aliilwa khu lulala, 47 Luyia Proverbs,luy,en,,proverbs omukwobo, dirt; filth; untidiness; mess,luy,en,Luwanga,dictionary nusu, half,luy,en,Luwanga,dictionary See you tomorrow, Khulolane mukamba,en,luy,Tsotso,translations okhusambula," raze; pull down a house, taking off the roof",luy,en,Luwanga,dictionary omwimirisi owasikuli esio namreba mbu witsire nende aman'ondo ka okhumwandichisia?, Mwalimu mkuu wa shule hiyo akamuuliza kuwa umekuja na hela ya kumwandikisha?,luy,sw,Marachi,translations "Kaaba kario, raraawe ne maawe barura mulukoba ne batima."," Hivyo basi, babake na mamake wailitoka nje ya mji wakikimbia",luy,sw,Bukusu,translations "cause to read, study; teach", okhusomesia,en,luy,Luwanga,dictionary Angalia kwenye picha uone vile mlima Kilimanjaro nikiwa nimeketi juu yake ujue unavyofanana na vile aitwaye Professor Wangari Maathai kazi anayofanya Tanzania., Henza mu tsipicha yitsi ulole kuli Mt. Kilimanjaro ninzikaye ku kigulu kyene yiki ikya Kilimanjaro umanye sie ifana mainze kandi ulalola ulangwa Professor Wangari Maathai ku igasi yakolanga Tanzania.,sw,luy,Maragoli,translations S. Khuchake nende amabere: amabere kakholanga mundu huba nende omubili omulayi hubulamu bwa omundu., Tuanze na maziwa. Maziwa huwezesha mtu kuwa na afya bora Katika maisha ya mwanadamu.,luy,sw,Marachi,translations "And unto them is fulfilled the prophecy of Isaiah, which saith, By hearing ye shall hear, and shall in no wise understand; And seeing ye shall see, and shall in no wise perceive:"," Kho obulakusi bwa Isaya busibwe khubo, obwa yalakula naboola ari, ‘Okhuhulila balahulila, nebutswa shibalatiila khushisina ta, balahenga, nebutswa shibalalola ta,",en,luy,Luwanga,bible Na mmeona kwa pori mungu wetu ameweka dunia kama alivyowatoa kwa amani kwa hii mbele yenu., Ne mwabone mu sichiimi Wele wefwe areere sibala nga ne amureerire mu muleembe khu sino ebweeni wenywe.,sw,luy,Bukusu,translations "Mubwangu bwene obwo, Roho Omutakatifu yamwimilila okhutsia mushitsiimi.", And straightway the Spirit driveth him forth into the wilderness.,luy,en,Luwanga,bible "Ne omukhalabani owali nanyoolile italanda ndala oyo, yatsia nayabila hasi amapesa aka omwamiwe."," But he that received the one went away and digged in the earth, and hid his lord's money.",luy,en,Luwanga,bible "ne nibekhoonyela amapesa ako okhukula omukunda okwomulonji shinga OMWAMI Nyasaye yali niyandachilisia "" Pilato areeba Yesu amareebo"," and they gave them for the potter's field, as the Lord appointed me.",luy,en,Luwanga,bible "And thou Bethlehem, land of Judah, art in no wise least among the princes of Judah: for out of thee shall come forth a governor, who shall be shepherd of my people Israel."," £ Nawe Betselehemu, mushialo shia Yuda, shiolikhwo omutiiti mumatookho aka Yuda tawe. Shichila, mwiwe yakharulemwo omuruchi owakhemilile abandu banje ba Isiraeli.' """,en,luy,Luwanga,bible protect; shield from harm, okhukura,en,luy,Luwanga,dictionary "be worried, troubled, anxious, grieved", okhuyenda,en,luy,Luwanga,dictionary Adukana ave ekesegese kye inyumba., Yafaa awe paa la nyumba yake.,luy,sw,Maragoli,translations "the drought of 1908, when a rainmaker named Choka, or Odongo, was killed for not bringing rain", inzala ya odongo,en,luy,Luwanga,dictionary Ulwanguyanga mwana wangenalira ma vatende vange vavina -Indumba, Nikimchapa mtoto wangu analia na majirani zangu wanacheza- Ngoma,luy,sw,Maragoli,translations Imemfunza mzungu kuvaa kofia - Jua, Chamanyia musungu kwivika Ekofia- Liuva,sw,luy,Maragoli,translations Ku la lola mmoni mwimwe;, Tutaona uso wake;,luy,sw,Maragoli,translations one who spreads rumors; gossip, omuunguli,en,luy,Luwanga,dictionary spill, okhwitikha,en,luy,Luwanga,dictionary "Yesu yareeba abeechibe ari, ""Mumanyile eshisina shietsinjelo tsino?"" Nibamukalusia bari, ""Khumanyile"""," Have ye understood all these things? They say unto him, Yea.",luy,en,Luwanga,bible okhusinga, make into a circular shape,luy,en,Luwanga,dictionary "When I brake the five loaves among the five thousand, how many baskets full of broken pieces took ye up? They say unto him, Twelve."," Olwa ndasonyola emikaate chirano khulwa abandu ebikhumila biraano, mwabunjelesia ebitonye nibitsula ebimwelo binga biosi halala?"" Nibakalusia bari, ""Biali ebimwelo ekhumi nabibili """,en,luy,Luwanga,bible Walioshinda mchezo huo walirudi nyumbani na walioshindwa walirejea nyumbani jioni wakati hakuna jua.," Losoma lwa tuulanga avingi, yilwo lwirananga yengo no lusuma lwe liguyta. Virananga sia mugolova kuduka madiku go mabasu gafwa.",sw,luy,Maragoli,translations tulipomleta kutoka nairobi tulilia vibaya sana tukalia na tukalia zaidi., huari hwahamwenda ohurula nairobi huarira vivi sana nihurira mana nihurira lukali.,sw,luy,Marachi,translations Fuko ngo!ngo! ngo!, Kiduku ngo! ngo! ngo!,sw,luy,Maragoli,translations Baba bali siimbi khukhwingila ne khumenya mu Kanaani., Walikuwa karibu kuingia na kuishi Kanani.,luy,sw,Bukusu,translations "Olwa Yesu yali niyakhatong'a yenyene, abamuloondakhwo nende abarume abo ekhumi nababili nibamureeba mbu, abenoosiekhwo eshisina shietsinjelo etsio."," And when he was alone, they that were about him with the twelve asked of him the parables.",luy,en,Luwanga,bible omukulikhwa, the person a child is named after,luy,en,Luwanga,dictionary Jini alitembea harakaharaka na kwa wasiwasi hata akaanguka chini., Gwagenda vwangu vwangu nigudidikana manigugwa hasi.,sw,luy,Maragoli,translations Niwenya eshitakhalira wira eyiyo, Niwenya eshini ne wira eyiyo (TWA137) If you want to eat the best part of the cow (the liver) kill your own.,luy,en,,proverbs India yera omwana welikholobe, Over feeding killed the bird's chick,luy,en,,proverbs "native beer, made from millet, obule, etc.; also used of any intoxicating drink, including wine, spirits, etc.", amalwa,en,luy,Luwanga,dictionary "Ne eshilenjeshio nishiba nishikhukhola okhwonoona, oshikhalache shiruleho. Shichila nobulayi okhwinjila mubulamu bweinziayo neshilenje shilala, okhushila okhutsia mumulilo kulasimanga ta nebilenje bibili."," And if thy foot cause thee to stumble, cut it off: it is good for thee to enter into life halt, rather than having thy two feet to be cast into hell.",luy,en,Luwanga,bible okhulamia, lead in prayer; say grace; take a service,luy,en,Luwanga,dictionary owelihinji," troublesome, pig-headed, argumentative person",luy,en,Luwanga,dictionary okhulisia, feed,luy,en,Luwanga,dictionary speak to each other; converse, okhubolelana,en,luy,Luwanga,dictionary "khandi nisikalukhayo. Ngasiakalukhayo nisinyola omfano kwomundu nisimleba ""okholanga sina mndalo wange?"""," baadaye alirudi huko. Aliporudi alipata alipata sanamu na kuiuliza , ""unafanya nini shambani mwangu?""",luy,sw,Marachi,translations "Okhuba eliangu nelilena, okhuboola mbu, ‘Oleshelwe obwonoonibwo/ noho okhuboola mbu, ‘Bukha ochende?'"," For which is easier, to say, Thy sins are forgiven; or to say, Arise, and walk?",luy,en,Luwanga,bible preach; speak publicly; make an announcement; try a case before the elders, okhuyala,en,luy,Luwanga,dictionary "Ne lola, Musa nende Eliya nibalolekha nibaboolanga nende Yesu."," And behold, there appeared unto them Moses and Elijah talking with him.",luy,en,Luwanga,bible Kwa sababu ya urafiki mwewe alimsaidia kuku wembe akaende akawanyoe watoto wake., Liungu hulwa khubera bwitsa liakhonya ingoho olumwo itsie ibekere abana bayo.,sw,luy,Marachi,translations flag; banner, ibendera,en,luy,Luwanga,dictionary put grain on stone to start grinding, okhwanzukha,en,luy,Luwanga,dictionary Kuongezea kwa hayo shule yetu ina basi nne na basi hizo hutumika katika shughuli za masomo., Humeda huako sikuli siefu siri nende thibasi thine thibasi ethio thirumikhirwanga mthishughuli thia masomo,sw,luy,Marachi,translations Mtu ambaye ana ng'ombe wa aina hao huweza kupata pesa., S. Mundu uria urinende ing'ombe ethio anyolanga amang'ondo,sw,luy,Marachi,translations Aliitwa Mudiri na aliwafunza jinsi ya kujitunza, Vamulanganga MUDIRI. MUDIRI yali niye unyala kuvigitsa kuli vanyala kulinda amakalaga gavo zana yago.,sw,luy,Maragoli,translations Nilikutana na mbuzi wa mchungaji mmoja, Ndanyola tuvuli tu mwayi.,sw,luy,Maragoli,translations Waziri wa afya alisema kuwa watu waache kuenda kanisa wakae nyumbani., Mukhongo wa bulamu yabola mbu bandu barekhe khutsia mukelesia bekale mmadala.,sw,luy,Marachi,translations "Na mkifanya hivyo, mtakuwa wagumu na mababu zenu hapana."," Ne mukhola murio, mulanyindila ne bakuuka benywe tawe.",sw,luy,Bukusu,translations I'm going home, Enzitsanga ingo.,en,luy,Luwanga,translations "Wele omwami Owa Bioosi, Wele wenywe akhola ne amboolela ese mweyikie nanywe kamalaka koosi."," Mungu mweza wa vyote, mungu wenu alifanya na akaniambia mimi mjifunze nanyi sheria zote.",luy,sw,Bukusu,translations 38. Kusinyikira no kogondokera mifwa wovo., Kumkasirikia au kumgombeza mjomba wako,luy,sw,Maragoli,translations "Umundu mukali natsiyi ilukali naho ku musatsa wewe numulinda vulahi mayivulayo umwana, yivila yengo wayivulwa vwangu ma ihiili yatsiyi mu yilana ukuva ihiili yeye, naniyakivula avana kuduka kuvisukulu kalunu avana veve vivilila wanga mama weve muvifwa nitali avana vatsangayo kuli avageni"," Binadamu wa kike anapooleka ama kwa mwanaume wake na anamtunza vizuri kasha anajifungua mtoto, yeye husahau alikozaliwa haraka alafu ukoo alimo oleka hugeuka kuwa wake,na anapozaa watoto hadi kuwa na wajukuu watoto hao husahau kwa kina mama yao lakini watoto huenda huko kama wageni",luy,sw,Maragoli,translations "But he answered and said unto them, Give ye them to eat. And they say unto him, Shall we go and buy two hundred shillings' worth of bread, and give them to eat?"," Nebutswa Yesu yakalusia abeechibe ari, ""Inywe mubahelesie eshiokhulia."" Nabo nibamureeba bari, ""Wenya mbu khutsie khukule emikaate echihela tsidinari ebikhumi bibili khubahelesie balie noho?""",en,luy,Luwanga,bible Sungura akaanza kufikiria jinsi jinni (anakanani) alivyo muua mamake., Anakamuna yaganagannya kuli Anakanani yiita nnya.,sw,luy,Maragoli,translations Oweshitiiri shishie atetuula (ahinia) norereho omukhono, What is loaned to you can be taken back even when you still need it.,luy,en,,proverbs Watu walifuga kuku kwa sababu huwaletea mboga niseme kuwa ambao hawana kuku wanajifanya bure. Mtu yeyote ambaye anapenda kuku anastahili kumfuga., Abaandu baruka tsingokho khubera ibarereranga eriani. Mbole mbari abandu babula ingokho beekholanga sikhaya. Omundu yesiyesi owajama ingokho yeenyekhana khuiruka.,sw,luy,Marachi,translations okhutatia, hold a child by the hand so as to support it while it is learning to walk,luy,en,Luwanga,dictionary """Nebutswa inywe muli neikhabi muno! Shichila tsimoni tsienywe tsilolanga khandi amarwi kenywe kahulilanga."," But blessed are your eyes, for they see; and your ears, for they hear.",luy,en,Luwanga,bible "Nguvu za Mungu zije kutoka mbinguni,"," Wiche nefwuma ye mwigulu,",sw,luy,Maragoli,translations inyambukho, ford,luy,en,Luwanga,dictionary "cow dung; mixed with mud for plaster, and with water and sometimes ebicheche (ground dry ant-hill clay) for smearing walls and floor", amasingo,en,luy,Luwanga,dictionary Na usiweke mtu huyo anastahili auawe., Ne okharaakho omundu oyo akhoya eerwe.,sw,luy,Bukusu,translations "Ni mzuri sana, kwa kuwa ni hapo"," No mulahi muno, kigira ni yaho.",sw,luy,Maragoli,translations Ulifia wenye dhambi," Wa va kudzera voni,",sw,luy,Maragoli,translations TSITSANGA MWIGULU, NAENDA MBINGUNI,luy,sw,Maragoli,translations alafu valimu huriende valimu ehumi. Huehumi avo vakhasi ni varano alafu vasatsa vosi ni varano.," pia tuna walimu kumi. Kwa hao kumi, wanawake ni watano na vilevile wanaume.",luy,sw,Marachi,translations "Na a tungira avoni ligovi,"," Na akalipia watenda dhambi deni,",luy,sw,Maragoli,translations "fine, sleek, smooth, soft", -nyiririfu,en,luy,Luwanga,dictionary interrupt; distract, okhuyobia,en,luy,Luwanga,dictionary olubombwe, sp. of grass which is made into a garland and hung round the neck of a bride and used in other ceremonies,luy,en,Luwanga,dictionary "for there is born to you this day in the city of David a Saviour, who is Christ the Lord."," Shichila leelo luno mwitookho lia Daudi, mwibuliilwe omuhonia wenywe, niye Kristo Omwami.",en,luy,Luwanga,bible "I was a stranger, and ye took me not in; naked, and ye clothed me not; sick, and in prison, and ye visited me not."," ndali omucheni, nimulanzinjisiakhwo mutsinzu tsienywe ta, ndali eshiechenye, nimulafwalakhwo eshiifwalo ta, ndalwala khandinemba mumbohe, ne nimuletsa okhungoonyakhwoyo tawe.' """,en,luy,Luwanga,bible rant and rave, okhwitonya,en,luy,Luwanga,dictionary "And when they had crossed over, they came to the land, unto Gennesaret.", Ne olwa bali nibambushe inyanza boola mulukongo lwa Genesareti.,en,luy,Luwanga,bible Uzuri wa ng'ombe wa kienyeji ni kwamba unaweza ukaenda nao mahali ambapo kuna nyasi wakala kisha washibe., S. Bulayi bwa ing'ombe ya kienyeji ni khuba onyala khutsia ninatsio abundu wosiwosi wa bunyasi baali mpaka baekula.,sw,luy,Marachi,translations Wamaragoli walikuwa na maneno ya KUTIBU/KUBARIKI NA KUTOA KAFARA katika mila zao., Avalogooli valange namang'ana ne kindu KUVIDA/KUSALISA/NO KUSWAKILA mumiima javo.,sw,luy,Maragoli,translations "one with whom one must treat with formal respect (parents, inlaws, etc., cf. omukulo)", omurye,en,luy,Luwanga,dictionary Ku twulidza bwosi, Kuosha dhambi zote,luy,sw,Maragoli,translations head-cold, eshifundesano,en,luy,Luwanga,dictionary Anakanani yaduuka waavo manaavolera mama weeve amuvetere amalala gaali mukiriango avitirimu., Anakamuna alifika kwao na kumwambia mamake kuwa amuondolee matawi ya ndizi yaliyokuwa mlangoni ili apite.,luy,sw,Maragoli,translations Ikawekwa taji, Gu vikiywi taji,sw,luy,Maragoli,translations Yeye alikuwa anasema kuwa Okwaro nitakufa na mtu.," Ye yaboolanga mbu Okwaro, ndilifwa nnde omundu",sw,luy,Marachi,translations Khu yanze miyinzi gye, Kazi zake tupende,luy,sw,Maragoli,translations "Maria na Yosefa na akana,", Maria na Yusuf na mtoto,luy,sw,Maragoli,translations SIKU AMBAYO SITAWAHI SAHAU., INYANGA YA NDALAKHEBIRIRA KHABA.,sw,luy,Marachi,translations Ndakhuyanza, I like you,luy,en,Tsotso,translations mani rekha khaduyu nihavuao ne ingwe naio ngayola sa niichaka khukhuya wasie., hivyo wakaenda; chui alipofika akaanza kumchapa mkewe.,luy,sw,Marachi,translations piece of sugarcane, omukhonye,en,luy,Luwanga,dictionary "Again I say unto you, that if two of you shall agree on earth as touching anything that they shall ask, it shall be done for them of my Father who is in heaven."," ""Khandi emuboolela mbu, babili khwinywe nibaba nibafuchilisania mushialo khwikhuwa liosi liosi eliabasaba, Papa womwikulu alabakholela shinga olwa benya.",en,luy,Luwanga,bible Why are you rooted in one spot like the stump on which cows are tethered in the shade?, Wemire halala orie shinga eshikhongo mushitioli?,en,luy,,proverbs "and others fell upon the good ground, and yielded fruit, some a hundredfold, some sixty, some thirty."," Nebutswa imwo yindi niyikwa khwiloba lilayi, mana niyama ebiamo ebinji; eyindi yama ebiamo eshikhumi shilala, eyindi amakhumi kasasaba, neyindi amakhumi kataru.""",en,luy,Luwanga,bible Sihali ho ne lilago iliavugilila umundu mkali ukuva ahimbi anaho kusingilila MULUKA MBA., Hapakuwa na sheria iliyoruhusu mwanamke kukaribia ama kuongoza tambiko hata kidogo.,luy,sw,Maragoli,translations Nilitembea sana, Ndagendagenda,sw,luy,Maragoli,translations "Kandi umbidi uyu yalange umundu wo mkali mulala ovo no mugitsi gwigwe no mkeere wewe na vana, navisukulu.", Tena tabibu huyu alikuwa na mke mmoja aliye na boma lake na mkewe na watoto na wajukuu.,luy,sw,Maragoli,translations Udongo wa juu hukuwa mwepesi kubebwa na mmomonyoko wa udongo., Riloba liakulu libetsanga liangu khukwesusa nende amaatsi komukhula.,sw,luy,Marachi,translations "And he said unto them, Doubtless ye will say unto me this parable, Physician, heal thyself: whatsoever we have heard done at Capernaum, do also here in thine own country."," Naye nababoolela ari, ""Emanyile toto mbu, mwakhambooleele oluchelo luno muri, ‘Omusilishi, wihonie omwene.' Khandi mwakhambooleele muri, ‘Khukholelekhwo mwitaala mwefwe muno akakhwahulila mbu, okholanga Kaperinaumu/",en,luy,Luwanga,bible Nio bipupu bibiindi bibili bioosi biakhola birio., Ndipo vikosi vingine viwili vyote vikafanya hivyo.,luy,sw,Bukusu,translations Ave umusatsa we Tsindolo tsitalega mba kase alagelitswa naagona tsindolo., Awe mume asiyelemewa na usingizi hata kidogo asije akajaribiwa akiwa usingizini.,luy,sw,Maragoli,translations "and saying, Lord, my servant lieth in the house sick of the palsy, grievously tormented."," ""Omwami, omukhalabani wanje ali ingo akonile mushitali, ne afwokoye mana atsunungwa obululu""",en,luy,Luwanga,bible Hapakuwa na sheria iliyoruhusu mwanamke kukaribia ama kuongoza tambiko hata kidogo., Sihali ho ne lilago iliavugilila umundu mkali ukuva ahimbi anaho kusingilila MULUKA MBA.,sw,luy,Maragoli,translations Baba na mama vatsiira kulala- Mamira, Baba na mama wanatembea kwa pamoja -Kamasi,luy,sw,Maragoli,translations "Tsimbabasi tsya Nyasaye,"," Rehema zake Bwana,",luy,sw,Maragoli,translations "U va kole, kuli wa kola inze kigira mahyolo gange gosi.", Ukawatende wao kama ulivyonitenda mimi Kwa dhambi zangu zote.,luy,sw,Maragoli,translations Adede anaonna chapii., Adede alolaa lubada,sw,luy,Maragoli,translations tulipokuwa tumeketi tulisikia nduru zikitokea kwetu., ngahuari nihuihale nihuurira chimbungu nichirula voreka wefwe.,sw,luy,Marachi,translations Ndio sasa wakubwa wanyolewe., kunangwa avandu vahindira vavegwa.,sw,luy,Maragoli,translations "For whosoever shall do the will of my Father who is in heaven, he is my brother, and sister, and mother."," Omundu yesi yesi oukholanga akokhwenya khwa Papa wanje ouli mwikulu, niye omusiani wefwe, niye omukhaana wefwe khandi niye mama wanje.""",en,luy,Luwanga,bible rinse the mouth, okhutsukutsa,en,luy,Luwanga,dictionary follow; come next, okhurakhwo,en,luy,Luwanga,dictionary "Ogopa mungu mweza wa vyote, mungu wenu kisha baraka hizi zitakuwa zenu."," Ria Wele Omunyali Owa Bioosi, Wele wenywe mala chikhabi chino choosi chilaba chichenywe.",sw,luy,Bukusu,translations "Buli libanda okhuula libukwe, nabio ebikulu biosi bikwalaasibwe. Emihanda echiashiama okhuula chilunjisibwe, ne tsinjila tsiamachina okhuula tsikwalaasibwe."," Every valley shall be filled, And every mountain and hill shall be brought low; And the crooked shall become straight, And the rough ways smooth;",luy,en,Luwanga,bible Mukhongo wa bulamu yabola mbu bandu barekhe khutsia mukelesia bekale mmadala., Waziri wa afya alisema kuwa watu waache kuenda kanisa wakae nyumbani.,luy,sw,Marachi,translations DIEGU NU MWANA, NDIEGU NA MTOTO,luy,sw,Maragoli,translations Kamakhuwa kano khukhwola luno., Maneno haya kufika leo.,luy,sw,Bukusu,translations Kila mtu aliamua kujipikia chakula chake pekee., Bulimundu yaamua yadekhere biakhulia biaye biongone.,sw,luy,Marachi,translations """Bulano, rechelesie mumanyilisie eshisina shioluchelo lwomumiitsi.", Hear then ye the parable of the sower.,luy,en,Luwanga,bible Ing'ombe iberesenianga inyama., Ng'ombe huwapa nyama,luy,sw,Marachi,translations "But Jesus said, Forbid him not: for there is no man who shall do a mighty work in my name, and be able quickly to speak evil of me."," Ne Yesu nababoolela ari, ""Shimulamukaanie ta, shichila abulaho omundu yesi yesi oukhola akamangaliimwa muliira lianje, ne niyakhamala okhukakhola, akalukhane habwene nahabwene okhuboola amakhuwa amabi khwisie tawe.",en,luy,Luwanga,bible Manyima isungi naho luvuva lwo mwana agonamu lwa lwadika ma omwana inyima yivulwa., mwishowe mbeleko anamolala mtoto tumboni hupasuka na koyoa fursa kwa mtoto kuzaliwa.,luy,sw,Maragoli,translations Kwa nafasi hamtakopa kutoka kwa ukoo wowote., Mu bweyaangu bwe mulekopa khukhwama khu kholo yosi yosi tawe.,sw,luy,Bukusu,translations -tsinzibu," tasteless; insipid (eshitsinzibu, efitsinzibu, etc.)",luy,en,Luwanga,dictionary "Kho Yohana naboolela abemikanda abamwitsila mbu ababatiisie ari, ""Inywe olwibulo lwetsinzokha! Niwiina oumuchetsiyiyie mbu mwihonokoshe eshinyasio shia Nyasaye ali ahambi okhureera?"," He said therefore to the multitudes that went out to be baptized of him, Ye offspring of vipers, who warned you to flee from the wrath to come?",luy,en,Luwanga,bible "Tsikhurerera amabere nikhungwa itsiri nende ingolobe. Noongwa amabeere ako ni malayi lukari, kabula bubi buosibuosi obunyala khunyasia obulamu buefu."," Hutuletea maziwa tukinywa asubui na jioni, ukinywa maziwa hayo ni nzuri Zaidi,hayana ubaya wowote ambao unaweza dhuru afya yetu.",luy,sw,Marachi,translations Rarawe owo mukhaana alaboolela ewenywe., Babake msichana atawatembelea kwenu.,luy,sw,Bukusu,translations okhutseshera," laugh with; laugh at, in a pleased way",luy,en,Luwanga,dictionary That which belongs to the king only kills whoever is not present., Okwomwami kwira oubulaho,en,luy,,proverbs Nibulayi bulala nende obukheri khutsira khalala khubera bindu bingi mshialo muno huba nende bulala ni sindu silayi muno, Ni vizuri umoja na upendokuendea pamoja kwa maana vitu Vingi duniani/ ulimwenguni huu kuwa na umoja ni kitu cha maana Sana,luy,sw,Marachi,translations okhulalukha, go mad; become insane; become furiously angry,luy,en,Luwanga,dictionary Watu wawili tena yatima usichukue ndugu yake ikiwa waliishi pamoja.," ""Babaandu babili lundi bafuubi okhabukla wandaaye ne bamenya alala.",sw,luy,Bukusu,translations amache," white ants; general term for many varieties of ants, though particularly indicating the termite",luy,en,Luwanga,dictionary "become friends (e.g., of a boy making friends with a girl with a view to marriage before the brideprice has been paid)", okhuhambana obwitsa,en,luy,Luwanga,dictionary "lizard, slightly larger than libakala", lipongopongole,en,luy,Luwanga,dictionary "Not every one that saith unto me, Lord, Lord, shall enter into the kingdom of heaven; but he that doeth the will of my Father who is in heaven."," ""Shikali mbu, buli mundu ounanga naboola ari, ‘Omwami, Omwami' niye oulinjila mubwami obwa Nyasaye tawe; habula oyo oukholanga akokhwenya khwa Papa ouli Mwikulu.",en,luy,Luwanga,bible Siesi endimo?, I am also interested,luy,en,Luwanga,translations Jibu maswli yafuatayo:-, Tivula mateeva yaga:-,sw,luy,Maragoli,translations "26 Nobulahi umundu a suuvire, nokulindirira ubuhonyi bwa Yahova nelyekudzira.", Ni vyema kungojea kwa utulivu kwa ajili ya wokovu wa Bwana.,luy,sw,Maragoli,translations give an order or make a law, okhura lilako,en,luy,Luwanga,dictionary Ni yakolanga ndyo mo mwana ahona kigira avandu va madiku gene yago valwalanga ma vahona kigira tsingulu tsya masahi tsyalwananga vulwaye ma vasuuvira mukumu okonyi., Akifanya hivo ndipo mtoto apone kwa sababu watu wa enzi hizo waliokuwa wagonjwa walipona kwa sababu nguvu za damu zilipigana na ugonjwa kisha wangedhani mgonjwa wa kienyeji ameponya.,luy,sw,Maragoli,translations Kove movogeri ne lisuvira, Tuishi katika fahamu na imani,luy,sw,Maragoli,translations Omwana ania khushikaye, A child will soil his own dish.,luy,en,,proverbs dry up; wither, okhufululukha,en,luy,Luwanga,dictionary okhurana, cheat; be deceitful,luy,en,Luwanga,dictionary mamangu aliniambia mwanangu nafikiria kuwa jamaa zangu waliaga hata kama sijazaliwa., mama yange yamborera mbu mwanange mbaranga mbu bekho bange bafua kata nisiebulwa mana.,sw,luy,Marachi,translations INGOKHO, KUKU,luy,sw,Marachi,translations Nochenda nomwifi wesi wakhebe, If you walk with a thief you may end up being a thief.,luy,en,,proverbs "Twulidza bwoni, wingire, Wivulwe mu kwinye:"," Ondoa zambi zetu, uingie, uzaliwe ndani yetu",luy,sw,Maragoli,translations be troubled; be filled with terror or fear, okhunyakhana,en,luy,Luwanga,dictionary Ulimwenguni humu watu wengi wana ng'ombe. Na ng'ombe hawa wanafaida tunapo uza maziwa unapata pesa nyingi. Tena ng'ombe anaweza kulima vizuri shambani., Khusialo khuno abandu bangi bari nende tsing'ombe. Ni tsin'ombe tsino tsiri nende tsifaida nga khukusia amabeere noonyola amapesa masabi. Khandi ing'ombe inyala khurima bilayi mumikunda.,sw,luy,Marachi,translations add; increase, okhumeta,en,luy,Luwanga,dictionary "And again he went away, and prayed, saying the same words."," Khandi narulaho natsia nasaaya, ne nakalushila okhuboola amakhuwa malala tsana ako.",en,luy,Luwanga,bible Namang'ang'a gagenda sigaviri., Ni maneno yaliyosambaa.,luy,sw,Maragoli,translations ne sebuli arusia Kaali ne bawaandaye mu shekemu mala khumenyayo lundi tawe., na Zebuli akamtoa Kaali na nduguze lwa shekemu kisha hawakuishi huko tena.,luy,sw,Bukusu,translations Alanyola vuhonyi., Atapata kuokolewa,luy,sw,Maragoli,translations "wakati watu waisraeli walipoona kuwa Abimeleki amekufa, wote walirudi nyumbani."," nga Baisiraeli ne babona bali Abimeleki afwile, boosi bakobola engo.",sw,luy,Bukusu,translations Au kunisahau., Naho ku nzivirira.,sw,luy,Maragoli,translations become lazy, okhukalara,en,luy,Luwanga,dictionary eyo sa niihida iri muisomero yefu ino husava sa ewe kama mzee wefu novolaho sindu vandu valaurira hosa lano nako sa mulusungo lwa haviri., hiyo ni shida iliyo shuleni humu na tunaomba wewe kama mzee wetu ukisema kitu watu watasikia kwa hivyo ni hayo tu kwa lugha ya pili.,luy,sw,Marachi,translations NANO VAKOFU AVO VATSIA NENDE VUTARATIBU MPAKA NGA VAMANYA NGA MUKOFU OYO YALWALANGA., BAADAYE WAZEE HAO WALIENDA NA UTARATIBU MPAKA WALIPOJUA JINSI MZEE HUYO ALIUGUA.,luy,sw,Marachi,translations "Now after two days was [the feast of] the passover and the unleavened bread: and the chief priests and the scribes sought how they might take him with subtlety, and kill him:", Bulano tsiali nitsishili tsinyanga tsibili okhuula khunyanga yelisabo lia Pasaka nende eliemikaate echibulamwo limela. Abesaaliisi abakhulundu nende abahandichi bamalako bali nibakhabaanga shinga olwa batiila Yesu mabiswi nende okhumwiira.,en,luy,Luwanga,bible Kwali mwaka kwa makhumi kaviri nende ekhumi nende tisa., Ulikuwa mwaka wa elfu mbili na kumi na tisa.,luy,sw,Marachi,translations our, abefu,en,luy,Luwanga,dictionary """Mwahulila shinga olwa abandu khale baboolelwa bari, ‘Shiolera omundu ta, omundu yesi owiira owashie, okhuula akhalachilwe eshiina.'"," Ye have heard that it was said to them of old time, Thou shalt not kill; and whosoever shall kill shall be in danger of the judgment:",luy,en,Luwanga,bible ripe, amenjefu,en,luy,Luwanga,dictionary "Mana Eliya nende Musa nibabaloleshela, ne bali nibaboolanga nende Yesu.", And there appeared unto them Elijah with Moses: and they were talking with Jesus.,luy,en,Luwanga,bible "Nimeiambia nafsi yangu, Bwana ni fungu langu, kwa hiyo nitamngojea."," 24 Yahova aveye kidieli kyange, mwoyo gwange gu vola, kigira yaga Nda suuvira kuye.",sw,luy,Maragoli,translations LISYOMA LYA JEREMIA, MAOMBOLEZO,luy,sw,Maragoli,translations bushere!, morning greeting; 'good morning!',luy,en,Luwanga,dictionary Nobwore mwami wefwe Papa Sirandula muya mkhongo wa khukasia tsividio tsindai muno khurala Funyula mwaalo poti ei., Huo ugonjwa ndio ulimuua Papa Sirandula mtu mwenye hadhi kubwa kwa kazi ya vinema kutoka huko Funyula ziwa poti.,luy,sw,Marachi,translations "kama mtoto alikimbia mama ujue mtoto huyo atakuwa mtoto wa hasira ,mzembe tena hatawai elewana na watu wengine, mtu anayeonekana kuwa muovu"," Niiva mwana yanyagula ligan mama umanye umwana uyu alakave umwana wo vutima, umutingu, um ugata kandi ulivula kuhulitsana na vandu vandi, omundu wo kwikala umulumindi.",sw,luy,Maragoli,translations Mwalimu mkuu wa shule hiyo akamuuliza kuwa umekuja na hela ya kumwandikisha?, omwimirisi owasikuli esio namreba mbu witsire nende aman'ondo ka okhumwandichisia?,sw,luy,Marachi,translations Imbula nikuba itangila kuvigulu kukuba kutsia hasi., Mvua ikianza kunyesha huanzia milimani kuelekea chini.,luy,sw,Maragoli,translations Avalogooli valange namang'ana ne kindu KUVIDA/KUSALISA/NO KUSWAKILA mumiima javo., Wamaragoli walikuwa na maneno ya KUTIBU/KUBARIKI NA KUTOA KAFARA katika mila zao.,luy,sw,Maragoli,translations Mzee hutembea na bakora, Musakulu yediira imbiimbu.,sw,luy,Maragoli,translations Mwoyo gwange gu gwirani mu inze kigira nzebaaye nobululu., Moyo wangu umegeuka ndani yangu; Maana nimeasi vibaya sana.,luy,sw,Maragoli,translations Mtoto kuanza kuvuna vyakula shambani bila kibali cha baba, 39. Mwana kutanga ligesa viukulia m'mulimi vujira livugilira lia dada.,sw,luy,Maragoli,translations marvel; be amazed, okhuwora,en,luy,Luwanga,dictionary Abaandu baruka tsingokho khubera ibarereranga eriani. Mbole mbari abandu babula ingokho beekholanga sikhaya. Omundu yesiyesi owajama ingokho yeenyekhana khuiruka., Watu walifuga kuku kwa sababu huwaletea mboga niseme kuwa ambao hawana kuku wanajifanya bure. Mtu yeyote ambaye anapenda kuku anastahili kumfuga.,luy,sw,Marachi,translations "Ng'ombe wetu wa gredi hulala zizini kutoka asubuhi hadi jioni. Vyakula vyake tunampelekea tukimaliza kukata. Tunampea maji ya kunywa pia, tunaweka ndani chumvi ama sabuni. Maji ndio uzima kwa kila kitu."," Ing'ombe yeefu eya igiredi ikonanga musiduwoli khurula itsuri mpaka ingolobe. Ebiakhuria biayo khuikooberanga nikhuamala khubikhenga khenga. Khuiberesianga amatsi ka khunyua koosi, khuretsangamo itsumbi ama isabuni. Amatsi niko bulamu khu buri sindu.",sw,luy,Marachi,translations Kuku pia anaweza akagua vifaranga Zaidi ya hamsini akipata tu mtu anayemlisha vizuri, S. Ingokho yosi inyala khualula biminywi ekulu wa khamsini niinyola sa mundu owumulisia bilayi.,sw,luy,Marachi,translations and you; you also; all of you, mwesi,en,luy,Luwanga,dictionary okhutsalikha, dare; presume; apparently more of a presumptuous than of a courageous daring,luy,en,Luwanga,dictionary tsimoni tsiamakhombe," sunken, deep-set eyes",luy,en,Luwanga,dictionary "And in the synagogue there was a man, that had a spirit of an unclean demon; and he cried out with a loud voice,"," Ne musinagogi omwo yalimwo omundu owebishieno biali muye, ne omundu oyo nayiiba nomwoyo omukhongo naboola ari,",en,luy,Luwanga,bible okhusuuna, become barren,luy,en,Luwanga,dictionary Miguu yake ilimfikisha kwa hema yake, Virenge vivye na a duka mu lihema lya,sw,luy,Maragoli,translations Nyuma kisha msimuogope yeye., Enyuma mala mukhamuria niye.,sw,luy,Bukusu,translations Utukufu wake wote, Ubukumi bwibe bwosi,sw,luy,Maragoli,translations miili yenu itajaa vipele vinavyowashawasha na hamtafukuza., Kienywe kilechulakho chingooso chiyakalaka ne se mulaona tawe.,sw,luy,Bukusu,translations Na nalipenda jina hilo, Na nyanza lyeta lyo,sw,luy,Maragoli,translations teats of a cow, efibeere,en,luy,Luwanga,dictionary human feces, amafwi,en,luy,Luwanga,dictionary make…stick; stick…on; stick…to, okhuwandia,en,luy,Luwanga,dictionary okhusamba, burn deliberately; molt,luy,en,Luwanga,dictionary "vetsa niichova unvala kolola Eng'ereng'ani niyaguluka hasi, umanye iyene yiyi evetsa kutsi maigwa hasi."," Walikuja nje na kuona nyota ikitoka angani, ujue nayo i karibu kuzima na kuanguka chini.",luy,sw,Maragoli,translations "0khuba abandu abanji bakholela Yesu obuloli bwobubeeyi, khulwa okhumwinjilila, ne obuloli bwabwe shibwafuchilisania tawe."," For many bare false witness against him, and their witness agreed not together.",luy,en,Luwanga,bible Ona Aligula na Ababu wananing'inia., Lola Aliguula na Ababu vereraa,sw,luy,Maragoli,translations "But when Herod's birthday came, the daughter of Herodias danced in the midst, and pleased Herod."," Ne olwa inyanga yokhwitsulila okhwibulwa khwa Herode yola, omukhaana wa Herodia yashina imbeli womukanda kwosi. Herode nasangaala muno.",en,luy,Luwanga,bible "Nabio ebituunguo biali ebiamapwoni, biali biabuundukunya shinga ompira."," Nazo vitunguu zilikuwa za viazi, zilikuwa zimemea na kuchukua umbo wa mpira.",luy,sw,Marachi,translations oweshirimi, one who limps or stutters,luy,en,Luwanga,dictionary "Malazi hapana.""", Ma a ye mu kego.,sw,luy,Maragoli,translations proper name of the ground squirrel when it is made the hero of a folk tale (see akhamuna 'ground squirrel'), anakhamuna,en,luy,Luwanga,dictionary Indabushi yoli ninayo niyokhupilanga inzokha (PMU26) Olusala luli mumukhono nilwo olwa okhupira inzokha (AMI220) The stick in the hand is what you use to kill a snake., Indabushi yoli ninayo niyo eyawiriranga inzokha,en,luy,,proverbs -lafu," white, light in color; clean; pale; holy; Roho Omulafu 'the Holy Spirit'; abalafu 'saints'",luy,en,Luwanga,dictionary reduce; choose out; subdivide; tip out part, okhuchelula,en,luy,Luwanga,dictionary Lakini Sisera akakimbia kwa miguu ya Naftali na za watoto wa Zebuloni?, 17 Navutswa Sisera yiruka nevilenge va Nafitali na tsyavana va Zebuloni?,sw,luy,Maragoli,translations wakaendelea kufukuza wamidiani., Bachiililila khutimania Bamidiani.,sw,luy,Bukusu,translations HUWA TUNAITA WATU KWA KIMARACHI TENA MIMI NI MUMARACHI KAMILI., HULANGANGA VANDU MULUMARACHI KHAANDI ESIE NDI MUMARACHI KAMILI.,sw,luy,Marachi,translations Otsilekha ahambi watsienda ehale, You may leave them near only to collect them far away.,luy,en,,proverbs siku yangu ya kwanza kwenda shuleni., inyanga yange ya kwanza huthia muisomero.,sw,luy,Marachi,translations omuruli, tree bearing small edible fruit,luy,en,Luwanga,dictionary Na saa sita mchana hawakuwa wakitibu wala kubariki., Na niviti saa sita ya mmbasu sivavida naho sivasalisa mba.,sw,luy,Maragoli,translations okhutsesherera," laugh at, usually in a mocking, derisive way",luy,en,Luwanga,dictionary Nio wele omunyali owa bioosii khukhwola Eselukho eyaba ne ebirire wele owa bioosi aambila Baisiraeli lirima., Ndipo mungu mweza wa vyote kufikia uzao uliokuwa na kupita mungu mweza wa vyote akapata hasira.,luy,sw,Bukusu,translations UZANGA NA KIHANWA KI?, WAILETA ZAWADI GANI?,luy,sw,Maragoli,translations "Yesu yabotokhana mumatookho koosi nende mutsingongo tsiabwe tsiosi, niyechesinjia mutsisinagogi tsiabwe, nayaalanga Amakhuwa Amalayi aka Obwami bwa Nyasaye, nahoninjia abobuteshele bwetsimbia tsiosi nende obulwale."," And Jesus went about all the cities and the villages, teaching in their synagogues, and preaching the gospel of the kingdom, and healing all manner of disease and all manner of sickness.",luy,en,Luwanga,bible Lwa VA kudzanga kuli avaateywi tsingoma ku mahasi ya madala., Hapo wazimiapo kama waliojeruhiwa Katika mitaa ya mji.,luy,sw,Maragoli,translations tease, okhung'asia,en,luy,Luwanga,dictionary Imiima jiveye ku mweli guvalanga vudiku nijo ijiveye ku mundu mkali., Mila zihusishwazo kwa mwezi uwakao usiku ndizo zilizoko kwa mwanamke.,luy,sw,Maragoli,translations okhulwalirira, ail; be ill continuously,luy,en,Luwanga,dictionary Alala uloli lirere, Alala ameona kipaza sauti,luy,sw,Maragoli,translations The firewood you fetch is the one that burns you., Olukhwi lworenya nilwo lukhusamba,en,luy,,proverbs buyinjikhane, part full,luy,en,Luwanga,dictionary KUMBUKUMBU, LIIKHEBULILA 1,sw,luy,Bukusu,translations Mu ngila yino mularusiao Kamalaka khuloondekhana ne bumayaanu akari wenywe., Kwa njia hii mtaondoa sheria kufuatana na maovu kati yenu.,luy,sw,Bukusu,translations Walisababisha Yesu asulubiwe, Vagira yesu navambwa x2,sw,luy,Maragoli,translations Nio Gidioni no mkholi wewe pura beekha bacha Khu ndulo khwe kambi yo musiku., Ndipo Gidioni na mtumishi wake Pura wakashuka wakaenda kando ya kambi ya adui.,luy,sw,Bukusu,translations "Mana eshilolelo eshia Omwana womundu shiakhaloleshe hekulu, natsio tsimbia tsiosi tsiabomushialo tsiakhakwe, ne bakhalole Omwana womundu niyetsela mumaleesi komwikulu, mubunyali nende muluyali olukhongo."," and then shall appear the sign of the Son of man in heaven: and then shall all the tribes of the earth mourn, and they shall see the Son of man coming on the clouds of heaven with power and great glory.",luy,en,Luwanga,bible "mwenyewe alikuwa akiishi mbali, akamtishia mvulana wako ama wewe ulikuwa hujui mke ambaye alipenda."," Ne omwenelio aaba ne amenyile aleeyi, akhabila omusoleeli wowo namwe ewe waaba ne okhamanyile mukhasi niye asiima.",sw,luy,Bukusu,translations S. Khuli nende tsing'ombe tsinzalaba nosuda ambi natsio tsinyala tsia khutwoma bubi muno., Kuna wale ng'ombe wakali ukisonga karibu nao wanaweza wakakugonga vibaya sana hadi ukaumia,luy,sw,Marachi,translations okhulindirira, await,luy,en,Luwanga,dictionary "Munjila ndala eyo, elwanyi mulolekhanga abalayi khubuli mundu, nebutswa mukari mwenywe, mwetsulamwo obwikaati nende obwonooni. Yesu arumbula eshinyasio khubekaati"," Even so ye also outwardly appear righteous unto men, but inwardly ye are full of hypocrisy and iniquity.",luy,en,Luwanga,bible "Anakamuna yavoola, ""Ng'anagana nikuliiye avamama vetu ulusa lulagota."""," Anakamuna akasema, ""Nafikiri labda tule mama zetu hamu hii ipotee.""",luy,sw,Maragoli,translations Othnieli wa ushindi wa wakanaani na waperisi Kenasi ( kenasi alikuwa ndugu wa kalebu kisha wakateka watu elfu kumi) akachukua mji huo., Otinieli okhwa la bukili khu Bakanaani ne Baperii Kenasi (kenasi aba waandaye owa kalebu mala baula babaandu chielefu likhumi) abakula lukoba olwo.,sw,luy,Bukusu,translations guess; puzzle over; suppose; wonder; be doubtful, okhukanakania,en,luy,Luwanga,dictionary Awe mume ashindae njaa isije kumdhuru yeye pamoja na familia yake., Ave umusatsa uguuta inzala ivuli kuduka kuye navandu veve.,sw,luy,Maragoli,translations Soma zaburi 15:2 kandi soma Yohana 15: 1-3, Sama Zaburi 15:2 na usome pia Yohana 15:1-3,luy,sw,Maragoli,translations "63 Henza likala lyavo, ne lisingira lyavo, mbeye lwimbu lwavo."," Watazame! Wakiwa wameketi au wamesimama, nimekuwa kama wimbo kwao.",luy,sw,Maragoli,translations Kiangazi na upepo atawapatia nyinyi., Siimiyu ne khuungu akhamuelesie enywe.,sw,luy,Bukusu,translations "Mana Yesu nachaaka okhubeechesia ari, ""Omwana womundu okhuula alabirira mumatinyu amanji, ne alalobwa nabakhulundu babesaaliisi nende abahandichi bamalako. Aleerwa, nebutswa khunyanga yakhataru alalamukha."""," And he began to teach them, that the Son of man must suffer many things, and be rejected by the elders, and the chief priests, and the scribes, and be killed, and after three days rise again.",luy,en,Luwanga,bible okhwisasaka," hit oneself with hammer, stone, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary "large wild cat, something like a leopard in appearance", imbwi,en,luy,Luwanga,dictionary Eyokhuhayahaya shiyikhusinjia tsinzika, A fierce animal hardly develops horns (they are cut off lest it attacks and hurts others).,luy,en,,proverbs sefwe, our father,luy,en,Luwanga,dictionary snail, likhomonio,en,luy,Luwanga,dictionary "Ne omundu yesi yesi nalamwinjisia ta, kata okhuhulila akamuboola ta, olwa murula munzu omwo, noho mwitaala omwo, muteng'ulule olufu olwokhubilenje bienywe."," And whosoever shall not receive you, nor hear your words, as ye go forth out of that house or that city, shake off the dust of your feet.",luy,en,Luwanga,bible "Mweza vyote alipotuahidi.""nakumbuka Mungu mweza wa kila mmoja wenu ajiandae na zana za vita na cchochote mtafanya kitafana hata mtapita eneo lamilima jangwa kwa urahisi lizobarikiwa na mwenyezi Mungu.Atawapa baraka na na hata kupita katika eneo la milima na mnachofanya kitafana na hata mtapita eneo la milima na jangwa kwa urahisi"," Omunyali Owa Bioosi ne akhulaka.'""Khebulila nga Wele Omunyali Owa Nono buli mulala khwinywe erekekha Bioosi, Wele wenywe nubiita enywe ne bulwaani bwewe khulwe liie. Mwe- chikhabi mu buli siindu nisio mwakhola, baasia muli liaba liliangu khukhwingila A amuliindile enywe nga mwabirire mmu sibala sie bikulu. 1200 sichiimi sibalaayi sino. Wele Omunyali",sw,luy,Bukusu,translations "flat tray of wicker, used as a plate for obusuma and for winnowing, etc.", oluteru,en,luy,Luwanga,dictionary Okone obulayi, Sleep well,luy,en,Tsotso,translations "kanisa ilikuwa ya kufurahisha, watu walisoma sala za mungu mpeanaji."," ikanisa yari iimire, vandu vaasoma thisala thia were khakava.",sw,luy,Marachi,translations okhushera, milk,luy,en,Luwanga,dictionary "Nono sitabu, sikhebusia kamakhuwa niko babemeelesi bano bakhola mu biise bikabukhane ne abuundu akabukhaane mu sibala esio siise sie khurakikha buruki bwe bubwaami ne bukhabaao tawe ne kaakhaba kario tawe,buli mundu akholanga nga enya. (lola 17.6, 18.11, 21.25)"," Sasa kitabu hiki, kinakumbusha maneno ambayo wasimamizi hawa walifanya kwa wakati tofauti na sehemu tofauti kwa nchi hiyo wakati wa kuanza uongozi wa ufalme ambao hujakuwepo na hata ivyo kila mtu alikuwa akifanya jinsi atakavyo.",luy,sw,Bukusu,translations Ndipo akawatuma kutoka Harosheti-hakoimu waende kwa mto wa kishoni., Nio abaruma khukhwama e Harosheti-hakoimu bache Khu luuchi lwa kishoni.,sw,luy,Bukusu,translations omwimbi, singer,luy,en,Luwanga,dictionary Okwaro alikuwa na bangili mkononi mwake., Okwaro yali nende omukasa kwokhumukhono.,sw,luy,Marachi,translations okhuteka, be right; speak truly; make a right judgment; to hit the nail on the head,luy,en,Luwanga,dictionary "Yesu yatsia buli habundu mu Galilaya, niyechesinjia mutsisinagogi, nayaalanga Amakhuwa Amalayi aka Obwami bwa Nyasaye, nende okhuhonia abandu abobuteshele nende obulwale bwetsimbia tsiosi."," And Jesus went about in all Galilee, teaching in their synagogues, and preaching the gospel of the kingdom, and healing all manner of disease and all manner of sickness among the people.",luy,en,Luwanga,bible He has stepped in the path of safari ants., Asenere mwisasa,en,luy,,proverbs A person carrying his skin will not lack where to sleep., Owakhaserokhe shatamba wakona ta,en,luy,,proverbs omuluu," hole through anything, e.g. a cloth; sometimes used of the vagina",luy,en,Luwanga,dictionary injiri, wild boar,luy,en,Luwanga,dictionary Ya mala kukutakasa., Ameweza kututakasa,luy,sw,Maragoli,translations be right; speak truly; make a right judgment; to hit the nail on the head, okhuteka,en,luy,Luwanga,dictionary Ikhasi shitirananga khwitakho, A first cousin does not inherit another first cousin's wife and property.,luy,en,,proverbs Ndatemanga hubusia ifahamu lakini wapi., Nilijaribu kupata fahamu lakini ilishindikana.,luy,sw,Marachi,translations Zetu saala twaleta, Lisaala lyetu kuleta,sw,luy,Maragoli,translations short, omwimbikiti,en,luy,Luwanga,dictionary okhurumba," refuse to eat because of a quarrel, annoyance, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary inenje, a ray of sunlight,luy,en,Luwanga,dictionary okhumanna, become poor,luy,en,Luwanga,dictionary "And many rebuked him, that he should hold his peace: but he cried out the more a great deal, Thou son of David, have mercy on me."," Ne abandu abanji khubo bamuhalabila, nibamuboolela mbu aholeele. Naye nameeta okhulanjilisia okhushilakhwo naboola ari, ""Omwana wa Daudi, umbeele tsimbabasi!""",en,luy,Luwanga,bible efwayo, flocks,luy,en,Luwanga,dictionary "Mungu mueza vyote akamwambia Abrahamu, "" Toka kwa inchi yako,kwa jamii yako na nyumba yako uende kwa inchi ambayo nitakuonyesha."," Wele omunyali ow Bioosi aboolela Aburamu ali, ""Rura mu sibala siowo, ne mu balebebowo,ne munju eya raraao,mala oche mu sibala nisio kane khwekesie.",sw,luy,Bukusu,translations Wangempata na alama yoyote kwa mwili wa mtoto ilibidi watafute kwa watu wao waliokufa wapate ni nani aliyekuwa na alama kama ile iliyokuwa kwa Yule mtoto, Ni vanyolanga ku imbala yosi ku muviri gwo mwana kuduka vahenze mu vandu vavo vamala kukutsa vanyole ni vwaha wali ku nembala kuli eloleki ku mwana yila.,sw,luy,Maragoli,translations Kwa neema zake, Khu tsimbabasi yitsi.,sw,luy,Maragoli,translations bungle; make a mess of, okhutambakatia,en,luy,Luwanga,dictionary bribe; present brought to any powerful person in order to win his good will, omuruko,en,luy,Luwanga,dictionary "Abelihe abo, nibatiilwa neindenga nibaba shinga abandu bafwile."," and for fear of him the watchers did quake, and became as dead men.",luy,en,Luwanga,bible "And when they had sung a hymn, they went out unto the mount of Olives."," Ne olwa bali nibamalile okhwimba olwimbo, barula nibatsia khushikulu shia Miseituni. Yesu arumbula mbu Petero yakhamwikaane",en,luy,Luwanga,bible Iyaywa iremanga omuyiakali, Imbatsi iremanga omuyiakali (WOY2) An axe cuts its sharpener,luy,en,,proverbs trample, okhumaala,en,luy,Luwanga,dictionary sheet; cloth, inanga,en,luy,Luwanga,dictionary "They began to be sorrowful, and to say unto him one by one, Is it I?"," Mana buli mulala nachaaka okhumureeba ari, ""Ekhali sie noho?""",en,luy,Luwanga,bible se bafukiilila omundu akhaba mulala yeng'ene ambukhe tawe., hawakukubali mtu hata mmoja pekee avuke.,luy,sw,Bukusu,translations Biaba mbu mwibusi siyaha mubolera siosi siosi yalonda da. Manya mbu yali yehalire marebo ka ikilasi ya munane., Ikawa kuwa mzazi hangeweza kumwambia chochote akatii. Jua kwamba alikuwa akaulie mtihani wa darasa la nane.,luy,sw,Marachi,translations imbande," sweet nut, which looks like a peanut and grows underground and tastes like a bean",luy,en,Luwanga,dictionary okhupa omulosi, whistle (taboo for women),luy,en,Luwanga,dictionary "Kwa jina langu, kisha mimi sijawaagiza tena mganga ama mtabiri kufanya hivyo, ama alikuwa muongo, ama mtafiti mganga alizungumza kwa jina langu ama mchawi asikuwepo kwenu miungu wengine, anastahili kufa."," Mu lisina liase, mala Ese se namulakile Lundi omulakusi namwe omung'oosi khukhola ario tawe, namwe aaba ne ali omubeeyi, namwe omumenieelesi omung'oosi olomaloma mu lisina lie si namwe omulosi akhabao mwinywe bawele babaandi, akhoya afwe.",sw,luy,Bukusu,translations okhung'ang'ala, be speechless with amazement; stare stupidly instead of taking action,luy,en,Luwanga,dictionary "Voola bwangu amang'ana, Yesu yadze lero."," Toa zako habari leo, upesi Yesu yuaja",luy,sw,Maragoli,translations okhuraka, plant; dig the scattered seed into the ground,luy,en,Luwanga,dictionary "Pilato yakanakania mumwoyokwe okhuhulila mbu toto Yesu amalile okhufwa. Kho nalanga omwimilisi wabelihe, namureeba okhumanya nikaba mbu toto Yesu amalile okhufwa."," And Pilate marvelled if he were already dead: and calling unto him the centurion, he asked him whether he had been any while dead.",luy,en,Luwanga,bible ari varichingi nende vuloko., ati kulikuwa na uchawi.,luy,sw,Marachi,translations Yuaja kuchukua waumini, Yazanga kuvugula livugana,sw,luy,Maragoli,translations "tough creeper which is smoked and split and used to tie on hoe handles, etc.", olusuli,en,luy,Luwanga,dictionary Kuku aliuchukua wembe na kuenda kuwanyoa watoto wake. Kuku alianza kazi ya kuwanyoa watoto wake., Ingoho yabukula olumwo olo nende hubwao hutska hubeka abana baye. Ingokho yachaaka emirimo kiohubeka avaana.,sw,luy,Marachi,translations obukusi, price; value; trade,luy,en,Luwanga,dictionary Tuimbe nyimbo za shukrani, Kwimbe tsinyimbu tsio kusandiza,sw,luy,Maragoli,translations Ulisoma kuhusu kata ya miba!, Wa soma ku gengata ya mafwa!,sw,luy,Maragoli,translations "Mana nibetsukhana butswa omukanda omukhongo okwabamalaika bomwikulu nikuli halala nende omumalaika oyo, nibetsoominjia Nyasaye nibaboola bari,"," And suddenly there was with the angel a multitude of the heavenly host praising God, and saying,",luy,en,Luwanga,bible napenda bibi huyo na tena anapendwa na wengi., ndajama mukhasi oyo na khandi yajamwa na vangi.,sw,luy,Marachi,translations Obee nende inyanga indayi, Have a good day.,luy,en,Luwanga,translations Wangeona anafanana mtu Fulani, Ulundi nivalolonga afwananga leve vamanya valanga lyeta zana.,sw,luy,Maragoli,translations Tugeho Masahi gatulanga mumwoyo gingira mumasuku kandi mummbiri. imbu., Damu kutoka kupitia vishipa hutoka moyoni kuingia mapafuni na pia mwilini.,luy,sw,Maragoli,translations "weaver bird (see also indecheyi, indochyo)", lisokore,en,luy,Luwanga,dictionary Kho nasukuna inguboye eyo ne naruuka niyetsa wa Yesu yali.," And he, casting away his garment, sprang up, and came to Jesus.",luy,en,Luwanga,bible great-grandchildren; great-grandparents; sometimes used for generations, ebisoni,en,luy,Luwanga,dictionary walk doubled up; crouch down, okhukunguna,en,luy,Luwanga,dictionary You better marry where there is maize meal without stew., Otsia aha buli obukhaya,en,luy,,proverbs Se eliio ekholo ekiindi namwe owe siikhasi tawe., Hakuna ukoo mwingine ama wa kike hapana.,luy,sw,Bukusu,translations Kasima khukhola bueeyi ne asimenya munju mwe bamusaala., Anapenda kuzini ilhali bado anaishi na wazazi.,luy,sw,Bukusu,translations Omulimo okwo okhukanatsingano nende okhuboola khukayalolanga nashili omusoolili. Yachaaka ari., Kazi ya kuhadithia hadithi na kusema alivyokuwa anaona akiwa angali kijana. Alianza hivi,luy,sw,Marachi,translations "And he spake the saying openly. And Peter took him, and began to rebuke him.", Yesu yaboola amakhuwa ako habulafu obulabisakhwo tawe. Mana Petero naye nayila Yesu halubeka ne nachaaka okhukondeshela nende okhumukaania.,en,luy,Luwanga,bible liyoyo, duck,luy,en,Luwanga,dictionary Mama mtoto huyo asipige nduru au asilie baada ya mtoto huyo kupelekwa kaburini., Mama wo mwana uyu atakuba tsikwili anaho nasioma ulwavahila mukuzu mukilindwa mba.,sw,luy,Maragoli,translations Msichana akifika wa kufanya kazi za shambani walikuwa wakishirikiana na wengine na kwenda shambani mchana kutwa., Mukana naduka okola miyinzi jo mulimi valombanga vufwuva na vandi vatsia kahonga mu mulimi.,sw,luy,Maragoli,translations okhubambula," open out something folded, e.g., a book",luy,en,Luwanga,dictionary okhuchonyia, tire out,luy,en,Luwanga,dictionary penis, olushebe,en,luy,Luwanga,dictionary "Now the birth of Jesus Christ was on this wise: When his mother Mary had been betrothed to Joseph, before they came together she was found with child of the Holy Spirit."," Bulano, okhwibulwa khwa Yesu Kristo khwali khuri nanwa. Olwa Mariamu, nyinamwana Yesu yali nashikhwebungwa nende Yosefu, nibashili okhuteshiania, yanyoolekha nali inda eya Roho Omutakatifu.",en,luy,Luwanga,bible Kwingira mwigulu., Kuingia mbinguni,luy,sw,Maragoli,translations and Ram begat Amminadab; and Amminadab begat Nahshon; and Nahshon begat Salmon;," Ramu yali samwana Aminadabu, naye Aminadabu yali samwana Nashoni, Nashoni yali samwana Salimoni.",en,luy,Luwanga,bible okhubutsulira, complain of; grumble at,luy,en,Luwanga,dictionary Baaba banamae bafwiliile., Waliokuwa manusuru wa vita.,luy,sw,Bukusu,translations bowl; basin; late, eshikaye,en,luy,Luwanga,dictionary "Then was fulfilled that which was spoken through Jeremiah the prophet, saying, And they took the thirty pieces of silver, the price of him that was priced, whom [certain] of the children of Israel did price;"," Kho akomulakusi Yeremia yaboola kosibwe mbu, ""Babukula ebitonye biamapesa ebihela amakhumi kataru, obukusi bwabandu Abaisiraeli bali nibafuchilisania okhurunga khulwa ye,",en,luy,Luwanga,bible wages; salary, omushara,en,luy,Luwanga,dictionary kho lusungo olo nilulayi khwekomba lukalukwewo hulusome., kwa hivyo lugha hiyo ni nzuri nay a kutamani kurudishwa tuisome.,luy,sw,Marachi,translations "Kho nabo nibaholeela nelikhuwa lienelo bonyene, nibarebana abeene khu beene bari, ""Eshisina shielikhuwa mbu, ‘Okhulamukha okhurula mubafu' nishiina?"" Ne shibaboolelakhwo omundu yesi yesi likhuwa elo tawe."," And they kept the saying, questioning among themselves what the rising again from the dead should mean.",luy,en,Luwanga,bible badge; number ( inamba,en,luy,Luwanga,dictionary "aloma ali, nondekho, wele omunyali owa bioosi amuelee bukhili Khu basiku benywe, Bamoabu."," alisema kuwa, nifuateni, mungu mweza wa vyote amempa ushindi kwa adui wenu wamoabu.",luy,sw,Bukusu,translations Ingombe ni indayi lukari khubera iri nende tsifaida., Ng'ombe ni nzuri sana kwa sababu ana faida.,luy,sw,Marachi,translations "Kunyi kulwananga avene na vene,", Twapigana sisi kwa sisi,luy,sw,Maragoli,translations okhubunjikha eshituli, pile up,luy,en,Luwanga,dictionary Mungu mweza wa vyote atalaani mimea yenu na vyakula ambavyo mlitoa humo., Wele Omunyali Owa Bioosi alalaama bibiaalila bienywe nende biakhulia nibio mwamiamo.,sw,luy,Bukusu,translations "Nyumbani kazi ambayo angeweza kuifanya ni kutumwa kwa majirani kupalia moto, na kupakua mboga."," Hango muyinzi gwa yali anyala kokola nu kutumwa mu vatende kwanzala muliru, kwinula tsingutsa.",sw,luy,Maragoli,translations Change kitulaa mba - Kida (inda), Changu hakitoki -Tumbo,luy,sw,Maragoli,translations go down the wrong way; choke, okhutsesera,en,luy,Luwanga,dictionary Wakatafuta kitoto na mama., Va nyoola akana halala na nnya;,sw,luy,Maragoli,translations "And as Jesus passed by from thence, two blind men followed him, crying out, and saying, Have mercy on us, thou son of David."," Yesu yarula habundu yaho, ne olwa yali nabiranga, ababofu babili bachaaka okhumulondakhwo. Nibalanjilisia bari, ""Khubele tsimbabasi Omwana wa Daudi!""",en,luy,Luwanga,bible "Kho nakhung'asia abesaaliisi abakhulundu boosi nende abeechesia bamalako nabareeba ari, ""Kristo akhoyile okhwibulilwa heena?"""," And gathering together all the chief priests and scribes of the people, he inquired of them where the Christ should be born.",luy,en,Luwanga,bible eshifunane, reason (see also eshifune),luy,en,Luwanga,dictionary "Khulweshio, aba Nyasaye aliimaasiye halala, omundu namundu alabakabukhasinjia tawe."""," What therefore God hath joined together, let not man put asunder.",luy,en,Luwanga,bible "And if thine eye cause thee to stumble, cast it out: it is good for thee to enter into the kingdom of God with one eye, rather than having two eyes to be cast into hell;"," Ne khandi imoniyo niyiba niyikhukhola okhwonoona, ochitsomole ochirusie, nobulayi okhwinjila Mubwami bwa Nyasaye noli neimoni ndala, okhushila okhutsia mumulilo noli netsimoni tsibili.",en,luy,Luwanga,bible okhuyindira, live very long (see also okhuiindira),luy,en,Luwanga,dictionary BULWAYE BWA KORONA., UGONJWA WA KORONA,luy,sw,Marachi,translations WAZEE HAO WALILIA WAKISEMA KUWA MZEE WAO MKUBWA NA WA MAANA AMEWAWACHA KIMAKOSA., VAKOFU AVO VARIRA NIVAVOLANGA SA MBARI MUKOFU WAVU WA MAANA HANDI MUKHONGO AVAREKHERE HUMAKOSA.,sw,luy,Marachi,translations "perform a sacrifice, offer a sacrifice; make a sacrifice", okhumala omusango,en,luy,Luwanga,dictionary okhufiimba, cover; thatch (house),luy,en,Luwanga,dictionary Abandu bandi bamureerera omundu owali niyekala amarwi khandi wolulimilwe nilwahanda. Nibamusaaya mbu amurekhwo emikhono.," And they bring unto him one that was deaf, and had an impediment in his speech; and they beseech him to lay his hand upon him.",luy,en,Luwanga,bible """Mana Yesu natsiililila okhuboola ari, ‘Kho niwiina ouli omukholi omwisiikwa khandi omuchesi? Nomwenoyo owa Omwami yemekha okhusinjilila abobwitaalalie mbu, abahelesinjie eshiokhulia mubise ebikhoyeele/"," Who then is the faithful and wise servant, whom his lord hath set over his household, to give them their food in due season?",luy,en,Luwanga,bible "There were seven brethren: and the first took a wife, and dying left no seed;"," Baliho abasiani musafu abomunzu ndala, omukhulundu yareera omukhasi, ne nafwa nalalikhwo nomwana tawe.",en,luy,Luwanga,bible "Majirani, watu wa ukoo na wengine wote ndio waliofika."," Avate nde, aviiko, avaluhia nivo vaduuka.",sw,luy,Maragoli,translations Mke kuchukua [ ] ya mwanaume, 42. Mukali kuvugula muhizu gwu musatsa.,sw,luy,Maragoli,translations "Watu pia wanaweza aga dunia na mvua inaponyesha vizuri tunaweza kupata chakula, mvua pia ni uhai"," Abandu bosi banyala khufuya ifula nikwa bulayi khunyala okhunyola ebiakhuria, ifual yosi ni bulamu.",sw,luy,Marachi,translations stand up and speak in such a gathering, okhusunjira mumuse,en,luy,Luwanga,dictionary not in good moods; be annoyed; be angry; be jealous; be resentful, okhuberera,en,luy,Luwanga,dictionary "20 Henza, o, Yahova, kigira mbeye my lidambidzwa , mwoyo gwange gu galiki."," Angalia, Ee Bwana; maana mimi ni katika dhiki; Mtima wangu umetaabika;",luy,sw,Maragoli,translations "Ing'ombe iri nende tsifaida tsisabi. Ifaida eyamberi ni bandu khurima tsindalO: Nori nende indalo ikhongo noobula amapesa kakhulimira, olakhaba sa tsisurusi tsibiri."," Ng'ombe anafaida nyingi sana. Faida ya kwanza ni watu kulimia shamba, ukiwa na shamba kubwa na hauna pesa ya kulimia utatafuta tu ndume wawili",luy,sw,Marachi,translations eshikokomo," paraphernalia; armlets, charms, etc., worn; also possibly junk of any sort",luy,en,Luwanga,dictionary Msaidie kutokana na kuamsha mfugo wake., Muyeete Khuloondekhana no enyosie sisiaayo siewe.,sw,luy,Bukusu,translations Ya haana masahi ge., Aliyemwaga damu yake,luy,sw,Maragoli,translations swing and hurl; throw as one does a stick, okhukhuyunga,en,luy,Luwanga,dictionary "pot or dish with holes, in which the ash of grasses is packed and water allowed to percolate through in order to make omunyu, the alkaline liquid used in flavoring", olusherekho,en,luy,Luwanga,dictionary 269. Mbu isie omululu yerukha shiabula (DWA108) He who boasted of bravery ran a race of his lifetime., Mbashira amakha nishiandakalasia,en,luy,,proverbs shame, okhufwimbia omurwe,en,luy,Luwanga,dictionary Nyota akianguka utaona mwangaza., Eng'ereng'ani niyaguluka ulalola vulavu.,sw,luy,Maragoli,translations In the resurrection whose wife shall she be of them? for the seven had her to wife.," Kho khunyanga yobulamushi, omukhasi oyo yakhabe owa wina khubandu musafu abo, shichila yali omukhasi owa boosi musafu?""",en,luy,Luwanga,bible Nilikimbia mbio hadi kwa kichaka., Nderukha etsimbiro msitekha.,sw,luy,Marachi,translations lifafu, leaf (see also lisafu),luy,en,Luwanga,dictionary knife, imbalo,en,luy,Luwanga,dictionary "And there was one Anna, a prophetess, the daughter of Phanuel, of the tribe of Asher (she was of a great age, having lived with a husband seven years from her virginity,"," Ne yaliho omulakusi omukhasi oweliira mbu, Ana, omwenoyo yali omukhaana wa Fanueli, owomuluyia lwa Asheri. Yali omushiele muno, khandi yali niyamenya nomusaatsawe emiyika musafu okhurula nateeshibwa.",en,luy,Luwanga,bible destroy; break down; spoil, okhusasia,en,luy,Luwanga,dictionary Khwababunia elala boosi ne bibiakholekhana bisimanyikhana busa khukhwola luno., Tuliwaangamiza kabisa wote na vyote vilivyofanyika vinajulikana hadi leo.,luy,sw,Bukusu,translations "be missing, not there, non-existant, absent; be without; lack", okhubula,en,luy,Luwanga,dictionary assistance given in response to an appeal, obuhabini,en,luy,Luwanga,dictionary A hen is conscious of its limitations, Ingokho yeria okusule,en,luy,,proverbs when?, lina?,en,luy,Luwanga,dictionary Msichana ambaye amepoteza ubikira kabla ya ndoa kwenda unya goni, 26. Mukana wavula kwilinda kusingira ku kesero.,sw,luy,Maragoli,translations """Hamjambo waliomo"""," ""Mirembe munyumba yange"".",sw,luy,Maragoli,translations And his mercy is unto generations and generations On them that fear him., Tsimbabasitsie tsibetsangaho khubenabo abamuriitsanga okhuula khutsinzibulo tsiosi.,en,luy,Luwanga,bible -khasi," female (see omukhasi 'woman, wife')",luy,en,Luwanga,dictionary "And they were on the way, going up to Jerusalem; and Jesus was going before them: and they were amazed; and they that followed were afraid. And he took again the twelve, and began to tell them the things that were to happen unto him,"," Yesu nende abeechibe bali khumuhanda nibatikulukhanga okhutsia Yerusalemu. Ne Yesu yali niyemiile nali imbeli wabwe. Mana abeechibe nibang'ang'aala. Abali nibamulondakhwo nibaria. Ne nabukula abeechi ekhumi nababili, yachaaka khandi okhubaboolela akali niketsa okhwikholekha khuye.",en,luy,Luwanga,bible "Khubo, balimwo, Mariamu Magadalene, Mariamu nyinamwana Yakobo nende Yosefu, nende nyinamwana abasiani ba Zebedayo. Okhuyabilwa khwa Yesu"," among whom was Mary Magdalene, and Mary the mother of James and Joses, and the mother of the sons of Zebedee.",luy,en,Luwanga,bible armpit, ikwaa/ikwaya,en,luy,Luwanga,dictionary omumalilikho, end,luy,en,Luwanga,dictionary "kusiikhwe endaalo eyo neng'ene,", Tuzikwe siku hiyo yenyewe.,luy,sw,Bukusu,translations Mijiru ja Valogooli milala javikangwa kutihitsa amahiolo naho amatava gavuli kokolwa., Baadhi ya miiko ya Wamaragoli iliwekwa kuogofya watu wasitende maovu.,luy,sw,Maragoli,translations Ndipo akaita wamletee magari yake ya vichuma mia tisa ba watu wake wote., Nio alanga bamureerere kamaakari kewe ke bichuuma chimia tisa ne babaandu bewe boosi.,sw,luy,Bukusu,translations A person who is unable may be the early one to boast., Akhalanyala niye oulimwo obushino bweitsuli,en,luy,,proverbs obulemia, comfort; consolation,luy,en,Luwanga,dictionary KOGENDE NOVOGELI, Tuwe werevu,luy,sw,Maragoli,translations Kata omuchesi achelelungwa (2) Kata omuchesi yebalilwa (HWA30) Even the clever one is advised. 232. Khateshele omukali alie, 233. Khateta yambula imbolo (AMI135) The lazy one takes home the rotting one.,luy,en,,proverbs Ala khwigulira olwigi, Atatufungulia milango ya mbingu,luy,sw,Maragoli,translations Sinai namwe Horebu., Sinai ama Horebu.,luy,sw,Bukusu,translations Lidudu huwa halidanganyi., Lidudu siliveha mba,sw,luy,Maragoli,translations 5. Kumchapa mjukuu au mkaza mwana., 5. Kukuya mwisukulu naho navizala.,sw,luy,Maragoli,translations "Abaayi betsimbitsi etsio belukha nibatsia mwitookho, nibaboola amakhuwa koosi akali nikekholeshe khubebishieno."," And they that fed them fled, and went away into the city, and told everything, and what was befallen to them that were possessed with demons.",luy,en,Luwanga,bible Ndipo watu wa mungu mweza wa vyote wakatembea wakafika kwa malango yao., Nio babaandu ba wele omunyali owa bioosi bakeendi boola Khu bilibwa biabwe.,sw,luy,Bukusu,translations Pentecost, pentekote,en,luy,Luwanga,dictionary "Mana nibetsa Yerusalemu. Naye Yesu niyenjila muhekalu, ne nibachaaka okhulonda abali nibakusinjia nende okhukula ebindu muhekalu boosi. Khandi nafuumamia tsimesa tsiabandu abafunjinjia amapesa, nende ebifumbi biabandu abali nibakusinjia amakuuku."," And they come to Jerusalem: and he entered into the temple, and began to cast out them that sold and them that bought in the temple, and overthrew the tables of the money-changers, and the seats of them that sold the doves;",luy,en,Luwanga,bible erect a grain store, okhupa eshyachi,en,luy,Luwanga,dictionary Omanishinja shina?, What do you mean?,luy,en,Luwanga,translations "tent ( liema,en,luy,Luwanga,dictionary niwenya hulanga lubeseni mulumarachi kamili valanganga lwesingiro., ukitaka kuita besheni kwa kimarachi kamili huitwa [lwesingiro],luy,sw,Marachi,translations "And he arose from thence and cometh into the borders of Judaea and beyond the Jordan: and multitudes come together unto him again; and, as he was wont, he taught them again."," Kho olwa Yesu yarulaho yatsia mungongo tsia Yuda nende injelekha womwalo kwa Yorodani. Mana abemikanda nibakhung'a ewa yali, ne nabeechesia, shinga olwa yakholanga buli lwosi.",en,luy,Luwanga,bible "U tsomi hasi, si ya Vera tsimbavasi mba."," Ameangusha hata chini, Wala hakuona huruma.",luy,sw,Maragoli,translations eshisukuti, biscuit,luy,en,Luwanga,dictionary Nio beyike khuuba ne liiria khwise., Ndipo wajifunze kuwa na utiifu kwangu.,luy,sw,Bukusu,translations Eshikumba shikhaya ifisi mana imbwa yakhanyala?, Can a dog eat a bone a hyena has been defeated to eat?,luy,en,,proverbs Adukana ave ekelolelo kilahi ku vivuli ne ihili., Yafaa awe mfano mwema kwa wazazi wake na jami kwa jumla.,luy,sw,Maragoli,translations Oli mundu mukhongo omanyire mwene papa wae yamubolera., Baba yake alimwambia yeye ni mtu mkubwa anaelewa wanachomwambia,luy,sw,Marachi,translations "Mumadiku gavandu vaatanga kugwa vakristayo, wali vudinyu ligali muvivala vinyingi."," Wakati watu wengi walianza kuwa wakristo ,nchi nyingi zilikuwa na shida",luy,sw,Maragoli,translations pumpkin; pipe for smoking bhang (see also lihondo), liondo,en,luy,Luwanga,dictionary Wezi waliokota sinia moja., Aviivi vaadola luderu lulala.,sw,luy,Maragoli,translations "Kunimuloli itsimbala yitsi mulilanga lilahi ni (INGULIKWA) nitsifanani no mundu wa mumulangalanga uyu amanya aseka, ania ahenza ma kandi akiling'ana ukulila."," kwa hivyo mkiona alama hizo kwa kuitwa vizuri ( kupewa jina) zikifanana na mtu ambaye munaitaita huyo huwa ancheka, anakunia anaangalia na pia anaacha kulia",luy,sw,Maragoli,translations "Nio omwami owa Sodomu, owa Gomora, owa Atima ,owa Seboimu no omwami owa Bela (namwe soari) barura mala baaambanila mwiie , mu litooma lia Sitimu , mala bapana ne Ketorilaomari omwami owa Elamu , Titali omwami owa Koiimu , Amurafeli omwami owa Sinari ne Arioki omwami owa Elasari ."," Ndipo mfalmewa Sodomu wa Gomora wa Adima wa Zebooimu na wa Bela (ama soari) wakatoka kisha wakaungana kwa vita , kwa bonde la Sidimu kisha wakapigana na Kedorilaomari mfalme wa Elamu ,Tidali mfalme wa kooimu , Amurafeli mfalme wa Shinari na Arioki mfalme wa Elassari.",luy,sw,Bukusu,translations papyrus, lituru,en,luy,Luwanga,dictionary silo esio wele akhola ario., usiku huo mungu akafanya hivyo.,luy,sw,Bukusu,translations Ndugu ya babu yako unamuita pia babu., Guga Amwavo guga wovo umulanganga kandi guga.,sw,luy,Maragoli,translations Esye mwene ndaanyola obulwaye bwa korona niindi Nairobi nabi nibaanjira mkuarantine., Mimi mwenyewe niliupata ugonjwa korona nikiwa Nairobi wakanipeleka kuorantini,luy,sw,Marachi,translations "Niyoneka mavakola imiima nokutahitsa umutugu nivakamala ma vayika umundu uyu ULUKAYA valanganga MUSWAKILI yatse kukunga MISAMBWA midamano ijagila umundu uyu ULUKAYA ne vivya kumakono, nomwigoti, noku-", Akiharibika walikuwa wakifanya matambiko na kumchinja mfugo na wakishamaliza walikuwa wakimuweka mtu huyu HIRIZI walikuwa wakiita ANAYETOA KAFARA Aje kufukuza MIUNGU miovu iliyosababisha mtu huyo kuhisi maumivu mikononi na shingoni.,luy,sw,Maragoli,translations "be circumcised; lit. 'enter circumcision house', used even of circumcision in hospital; yenjira murumbi ‘he entered the circumcision house, i.e., he was circumcised'", okhwinjira murumbi,en,luy,Luwanga,dictionary Lilagano lilye yili, Agano hili,luy,sw,Maragoli,translations Come here, Itsa anoo,en,luy,Tsotso,translations The living forget the dead, Abalamu bebilila abafu,en,luy,,proverbs "breast; udder of animal (see also omunwa kwolubeere 'nipple', efibeere 'teats of a cow')", olubeere,en,luy,Luwanga,dictionary "Then saith he unto his disciples, The harvest indeed is plenteous, but the laborers are few."," Mana naboolela abeechibe ari, ""Lichesa nelikhongo, nebutswa abakholi nabatiiti.",en,luy,Luwanga,bible sp. of grass, libuku,en,luy,Luwanga,dictionary "Whatever you give to a guinea-fowl, feed it to the chickens also.", Eshioha likhanga ingokho ishiliakhwo,en,luy,,proverbs We will meet, Khulabukana,en,luy,Tsotso,translations lola liguyaguyi, Ona buibui,luy,sw,Maragoli,translations okhwana," cry; whine; bleat; bellow (of baby, lamb)",luy,en,Luwanga,dictionary Another person's mother cannot wash you clean. Omwana oulali owuwo shomusinga yalaba (AMI252) You cannot wash someone's child to the parent's satisfaction., Mao wowashio shiakhusinga walaba,en,luy,,proverbs eshitisi, one of the uprights in the framework for the wall of a house (see also omutisi),luy,en,Luwanga,dictionary Do not be exited about the big bone on your plate., Olasangalira okhukabwa likumba,en,luy,,proverbs okhwirukhana," get dark, become dusk; eshyalo shirukhana 'it is getting dark', 'dusk is setting in'; hasten; run about",luy,en,Luwanga,dictionary Yadza kumbonnya., Aliyekuja kuniokoa,luy,sw,Maragoli,translations Nimetoa kipande kutoka kwa nuymba yangu ndipo niingie kwa nchi ambayo ni takatifu., 'Narusiisie sitonyi ndi nengile mu sibala nisio sitakatifu khukhwama munju mwase.,sw,luy,Bukusu,translations Tarehe kumi na tano mwezi wa tatu mnamo mwaka wa 2020 utakumbukwa na wanafuzi.," Tarehe kumi na tano, mwosi kwa khudaru mwaka kwa 2020 khulakumbukwa nde bana besikuli.",sw,luy,Marachi,translations burn s.t. accidentally; inzu ihire 'the house was burnt down', okhuhiya,en,luy,Luwanga,dictionary okhusebula, take leave of; say goodbye to; see off; dismiss,luy,en,Luwanga,dictionary Lyeta liIye lidzominywe, Jina lake litukuzwe,luy,sw,Maragoli,translations "Babu asante. Hadithi ilikuwanzuri, hata kama ni ya kuhuzunisha kwa kifo cha Kaleefu."," ""Kuuka, orio muno. Olukanolwo lubeele olulayi, kata nululi olweshibeela khulwa okhufwa khwa Kallefu.",sw,luy,Marachi,translations "Ne omundu niyakhamureeba likhuwa liosi liosi mumuboolele mbu, 'Omwami niye oubienya/ Ne omundu oyo alamuhelesia bwangu."""," And if any one say aught unto you, ye shall say, The Lord hath need of them; and straightway he will send them.",luy,en,Luwanga,bible inguche, baboon,luy,en,Luwanga,dictionary okhufungula, unfasten; unlock,luy,en,Luwanga,dictionary emioko, cassava,luy,en,Luwanga,dictionary Ndiegu vava., Jamani Ndiegu.,luy,sw,Maragoli,translations "Kho owitsuba narumbula eshimalilo shiemisango, yetsubanga khushio khandi khubihaanwa biosi ebilikhwo."," He therefore that sweareth by the altar, sweareth by it, and by all things thereon.",luy,en,Luwanga,bible liwuwa, thorn; flower ( Iyanga yandalakhebirere yari inyanga lwa huiba.,sw,luy,Marachi,translations ingokho, chicken,luy,en,Luwanga,dictionary Inyanga eyo mwitsa wange yanzalika mulukendo siesi ndaalika mwitsa wange., Hiyo siku rafiki wangu alinialika kumsidikiza kwa safari nami pia nikamwalika rafiki wangu.,luy,sw,Marachi,translations Tulikwenda nyumbani bila nguvu hata kidogo., Khuachia mudala bila amani kosikosi hata kidongo dawe.,sw,luy,Marachi,translations "The servant therefore fell down and worshipped him, saying, Lord, have patience with me, and I will pay thee all."," Omukhalabani oyo nakwa mumakuluke, nasikama namusaaya ari, 'Omwami, wisimilisie ndalakhurunga koosi.'",en,luy,Luwanga,bible Basiku bamenyile siimbi nanywe balaba butinyu khwinywe tawe., Maadui wanaoishi karibu nanyi hawatakuwa shida kwenu.,luy,sw,Bukusu,translations Esie sinda seisome mumasomo kanendi seisimbusekho lindalo lefu linyole vulamu esa., Nataka nisome hata mimi angalau niamshe boma yetu ipate maisha,luy,sw,Marachi,translations Yivuvaa, Anameza kwa mpigo,luy,sw,Maragoli,translations okhumenya," live; dwell; stay; bamenyanga ewabo, nibakona ewa wane 'they live at home, and they sleep at so-and-so's place'",luy,en,Luwanga,dictionary "and the salutations in the marketplaces, and to be called of men, Rabbi."," Khandi bachamanga okhushiesibwa noluyali nibali mubiiro nende okhulangwa mbu, ‘Omwechesia.'",en,luy,Luwanga,bible Njugu, Tsinjugu,sw,luy,Marachi,translations vulva, obwakhanyu,en,luy,Luwanga,dictionary ekulo, recently; some time ago; the other day; a few days ago; one day recently,luy,en,Luwanga,dictionary "Milele hata daima, utukufu wako tuuone.", Mihiga gyosidza; Ku Ia lola bukumi mwigulu.,sw,luy,Maragoli,translations Wake wa pili anaweza fariki., wewe owa khabili anyala aafwa.,sw,luy,Bukusu,translations "Kho mulahendela aka mukamba tawe; okhuba inyanga ya mukamba yilahendela akayo eyeene. Amatinyu keinyanga ndala kamuhelile khulwa inyanga eyo.""", Be not therefore anxious for the morrow: for the morrow will be anxious for itself. Sufficient unto the day is the evil thereof.,luy,en,Luwanga,bible ewe, you,luy,en,Luwanga,dictionary Get out!, hwayo!,en,luy,Luwanga,dictionary "Mana abeechi nibetsa nibaboola bari, ""Omanyilekhwo mbu, Abafarisayo basinyiishe olwa bahuliile amakhuwa akoboolile ako?"""," Then came the disciples, and said unto him, Knowest thou that the Pharisees were offended, when they heard this saying?",luy,en,Luwanga,bible Namavaha singakali gange, Nilitoa mabawa yangu.,luy,sw,Maragoli,translations okhuhenukha, flash (of lightning),luy,en,Luwanga,dictionary Desit using your phone in the meeting, Lekha khwikhonyera isimu mumkutano.,en,luy,Luwanga,translations eshiyunani, in the Greek manner,luy,en,Luwanga,dictionary pupil (of eye), indolero,en,luy,Luwanga,dictionary Shina shitsiriranga mulwanyi mwanje?, What's going on in my home?,luy,en,Luwanga,translations Khwabukula sibala siaba esio sioosi mu bunyali bwenywe., Tulinyakua nchi hiyo yote kwa uwezo wake.,luy,sw,Bukusu,translations Bwachaka sa nga mubayo. Bwaluraga khu mundu mulala mpaka undi khuvirira mavoo., Ulianza ghafla bila matarajio. Ulikuwa unajisambaza kutoka kwa mtu mmoja hadi mwingine kwa njia ya hewa.,luy,sw,Marachi,translations Lea huyu mtoto kwanza, Kola nulera akaana yaka,sw,luy,Maragoli,translations "curdle; go watery, e.g., of thick milk or porridge", okhutsula,en,luy,Luwanga,dictionary "rant and rave; become furiously angry, and try to force a quarrel on others who do not respond", okhwirobotsa,en,luy,Luwanga,dictionary Olarusia Florence ifain olarusia ifaini x2, Utatoa Florence utatoa faini x2,luy,sw,Marachi,translations jina langu naitwa immaculate daisy., lira liange lilangwa mbu immaculate daisy.,sw,luy,Marachi,translations beginning; being begun; being started, obuchakwi,en,luy,Luwanga,dictionary Obukofu shinobulwale!, Old age is not sickness.,luy,en,,proverbs olunyali," line; verse of scripture, hymn",luy,en,Luwanga,dictionary "Then he left the multitudes, and went into the house: and his disciples came unto him, saying, Explain unto us the parable of the tares of the field."," Ne olwa Yesu yali nalekhaane nabemikanda yenjila munzu, abechibe nibamwitsila nibaboola bari, ""Okhwinoosie eshisina shioluchelo lwelibanze homumukunda """,en,luy,Luwanga,bible okhubayira na chenda, live with one man after another,luy,en,Luwanga,dictionary "Mana Yesu nabakalusia ari, ""Oo, inywe olwibulo lubula obusuubili luno! Ndalabetsanga ninenywe okhuula liina? Ndalamwisumilisilia okhuula liina? Ndeerere omwana tsana oyo!"""," And he answereth them and saith, O faithless generation, how long shall I be with you? how long shall I bear with you? bring him unto me.",luy,en,Luwanga,bible "Yesu mwokozi wa watu,"," Yesu Musoli wa vandu,",sw,luy,Maragoli,translations Tera amenya kumiiko chimia chibili ne kiraano mala afwila mu Harani., Tera a akaishi miaka mia mbili na Tano na akafa akiwa Harani.,luy,sw,Bukusu,translations "Miti hatampitisha Yoshua, punda wako watakula yenu yote na vilivyomo vitaliwa.", Kimirongooro alimbisha yoshoa tawe. Chipunda chowo chilalia kienywe kioosi ne bibiaamo bilaliibwa.,sw,luy,Bukusu,translations "Kilikuwa kitu kidogo, hata kuku."," Chali kindu kekekeke vutswa, kali engoko.",sw,luy,Maragoli,translations laugh, okhutsekha,en,luy,Luwanga,dictionary "U tesosidza, u ta leka indolero yemoni yoyo I ta Hera mba.", Usijipatie kupumzika; Mboni ya jicho lako isikome.,luy,sw,Maragoli,translations "Khwako Baisiraeli bamenya mulwosi nga wele omunyali owa bioosi mumaloba ke Bakanaani, Bahiti, Baamori, si aechanga Baisiraeli omwimeelesi , Baperisi, ne Bayebusi."," Kwa hayo waisraeli waliishi kufadhaika kama mungu mweza wa vyote kea mashamba ya wakanaani, wahiti, waamori,hakuwapa waisraeli msimamizi, waperisi na wayebusi.",luy,sw,Bukusu,translations custom; habit, eshima,en,luy,Luwanga,dictionary Mimi sijui kama nitakubaliwa kuingia katika shule hiyo kwa sababu mwalimu mkuu wa shule hio atahitaji karo, Esie ngorirwe nikaba balajama nyingire musikuli sia Bujumba okhubera omwimirisi wesikuli esio alaenya amang'ondo.,sw,luy,Marachi,translations "Khandi Yesu nachaaka okhwechesia nali khuluchinga lweinyanza ya Galilaya. Ne omukanda kwabandu omukhongo nikumubotokhana. Naye niyenjila muliaro eliali munyanza, ne niyekhalamwo. Nakwo omukanda kwabandu okwo kwosi nikusinjila khuluchinga lweinyanza."," And again he began to teach by the sea side. And there is gathered unto him a very great multitude, so that he entered into a boat, and sat in the sea; and all the multitude were by the sea on the land.",luy,en,Luwanga,bible Omwana wa baba gona, Lala mtoto wa baba.,luy,sw,Maragoli,translations "Nebutswa akokhwikhala khumukhono kwanje omusaatsa noho khumukhono kwanje omukhasi, shikali akanje isie okhuhaana ta, habula Nyasaye niye owakhakahaane khubayarecheshela obwikhalo obwo", but to sit on my right hand or on [my] left hand is not mine to give; but [it is for them] for whom it hath been prepared.,luy,en,Luwanga,bible "meekness, humility; reserve", obuholo,en,luy,Luwanga,dictionary Yaeli akafunua chupa ya ngozi ya maziwa akampa akanywa kisha akamfunika tena., Yaeli afunula eoochwa eye lisieelo eye kamabele amua anywa mala amufuunikha lundi.,sw,luy,Bukusu,translations site of a deserted village, likunda,en,luy,Luwanga,dictionary Ni Chavasakulu veng'ine - Ikituva, Ni cha wazee tu -kiti ya miguu mitatu,luy,sw,Maragoli,translations Pia nawapenda walimu wangu kwa maana kuwa wanafunza vizuri hadi kile walichotufunza inapoletwa katika mtihani tunahakikisha tumepata., Handi ndabachama balimu bange hubera basomingia obulayi mpaka siriya syabasomisiye nisitha khumarebo khubiranga.,sw,luy,Marachi,translations Ukimulika mdudu huyu atatoroka., Nuumulika ling'ong'oi lirabuluka.,sw,luy,Maragoli,translations If you answer the door you should open for the one who knocks., Noboola nende ouli khumuliango oba nomwikulile,en,luy,,proverbs Yuaja kuchukua watu wake, Yazanga kuvugula valindanga,sw,luy,Maragoli,translations "ordinary salt, either coarse or fine", omunyu kweichumbi,en,luy,Luwanga,dictionary Ndipo nitaishi., Ni mwo mwa ndi menya.,sw,luy,Maragoli,translations "Ne olwa Petero yakalusia mbu, ""Khubarende,"" Yesu yamuboolela ari, ""Khulweshio, abebule belihanga elo shibakhoyile okhurunga obushuru tawe."," And when he said, From strangers, Jesus said unto him, Therefore the sons are free.",luy,en,Luwanga,bible Urithi wetu umegeuka kuwa mali ya wageni., 2 Miyandu gyetu gyi girunkannyiywi kutsya ku vageni.,sw,luy,Maragoli,translations Mwami wa Vaisiraeri yaali numwoyo mulahi., Mfalme wa Waisraeli alikuwa mwenye roho safi.,luy,sw,Maragoli,translations Galola maduuma gaveeye malahi., Wanaona mahindi ni mazuri,luy,sw,Maragoli,translations "Owalima hatu mbu, ‘akhamuna nikho akhamalira'"," The lazy farmer says, ""the hare destroyed my crop"".",luy,en,,proverbs olukaka," hedge; fence; okhusira olukaka 'plant a hedge, erect a fence'",luy,en,Luwanga,dictionary Otolotolo ashira owibire, Otoolo ashira omwibi (DWA160) It is better to pick up something than to steal.,luy,en,,proverbs okhwiula, take off the fire,luy,en,Luwanga,dictionary liyoni, bird,luy,en,Luwanga,dictionary "Yesu nabahenga, ne nababoolela ari, ""Khubandu shikanyalikha ta, nebutswa khu Nyasaye, kanyalikha, shichila amakhuwa koosi kanyalikhanga khu Nyasaye."""," Jesus looking upon them saith, With men it is impossible, but not with God: for all things are possible with God.",luy,en,Luwanga,bible "Ni khandi khwedinye khufwala tsimaski nikhuri mubandu, khulekhe khukhesania mikhono, khwesabe mikhono, khweeme vurambi bwa imita ndala nende bunusu are nende abaasiefwe nende khweesabe nikhurumikhira matsi kadonya."," Na tena tujikaze kuvaa barakoa tukiwa pamoja na watu, tuwache kusalimiana kwa mikono, tunawe mikono, tusimame umbali wa mita moja na nusu tunapokuwa pamoja na wenzetu na tunawe kutumia maji yanayo tiririka",luy,sw,Marachi,translations "Niko akachila omukunda okwo nikulangwa mbu, ""Omukunda kweshitsayi"" okhuula olwa leelo."," Wherefore that field was called, the field of blood, unto this day.",luy,en,Luwanga,bible "Ivyanene navandu; Lirova iya degera, neligulu iya Yahova ya sulunguta kigira inze tonyatonya,ku vetsngulu", Ya wakuu na watu; nchi ilitetema mbingu ya Mungu iliteremka kwa sababu mimi nadondosha kwa wenye nguvu,luy,sw,Maragoli,translations Mungu awezaye yote akanikasikia kwa sababu yenu., Wele omunyali we bibindu bioosi kambambila lirima sikila enywe.,sw,luy,Bukusu,translations Wanatuvizia hatua zetu hata hatuwezi kwenda katika njia zetu., 18 Va himanga tsinduvatiru tsyetu sikunyala kugenda ku tsinzira tsyetu.,sw,luy,Maragoli,translations "the [son] of Enos, the [son] of Seth, the [son] of Adam, the [son] of God."," Kenani yali omwana wa Enoshi, owali omwana wa Setsi, owali omusaini wa Adamu, omwana wa Nyasaye.",en,luy,Luwanga,bible "Ne olwa bali nibali Betselehemu, inyanga ya Mariamu okhwibula niyula."," And it came to pass, while they were there, the days were fulfilled that she should be delivered.",luy,en,Luwanga,bible sikila Ne mukhalekha kamalaka niko ndikho muelesia endaalo yino mala mwasaaya kamwikholekha khwinywe., sababu mkiacha sheria ambazo niko nawapa siku hii kisha mkaabudu yatafanyika kwenu.,luy,sw,Bukusu,translations "courage; anger; determination; danger arising from courage, anger, or", obulubiriri,en,luy,Luwanga,dictionary Ametulipia;, U tungiye kwinye;,sw,luy,Maragoli,translations okhuyinia, take out; withdraw; extract; remove,luy,en,Luwanga,dictionary Chini ya mudomo utaona ndevu kwa kidevu, Isi womunwa ulalola kederu kukinanwa.,sw,luy,Maragoli,translations okhwirulutsa, have an issue of blood; discharge of blood from the vagina,luy,en,Luwanga,dictionary lakini hakuwa anazikwa nyumbani kwako, Nital siatevwa hamugitsi hoho mba.,sw,luy,Maragoli,translations "self-denial; sefl-control; restraint; temperance; leaving something you yourself want, in order that others may benefit", obwiresheresi,en,luy,Luwanga,dictionary okhwirukha tsimbiro, run quickly (from),luy,en,Luwanga,dictionary in the Greek manner, eshiyunani,en,luy,Luwanga,dictionary "And in his teaching he said, Beware of the scribes, who desire to walk in long robes, and [to have] salutations in the marketplaces,"," Ne mukhwechesiakhwe, Yesu nababoolela ari, ""Mube meeso nende ahandichi bamalako, abachamanga okhuchendachenda nibefwalile tsikanzu tsirambi, nende okhushiesibwa nibali mubiiro.",en,luy,Luwanga,bible amatsi, water,luy,en,Luwanga,dictionary A child pounds water in a grinding mortar., Oluhere luswaka amatsi mushinu,en,luy,,proverbs abacheni, foreign; strange; novel; unusual,luy,en,Luwanga,dictionary Have a good day., Obee nende inyanga indayi,en,luy,Luwanga,translations Mukhakhola mu ngila niyo amuelesia, Msifanye kama alivyomwelezea.,luy,sw,Bukusu,translations OMUNDU ABISIA ENGAANO., MTU ASAFISHA NGANO.,luy,sw,Bukusu,translations Mbona unapiga mbuzi wangu?, Ubamira ki tuvuri twange?,sw,luy,Maragoli,translations siku moja sungura alienda kutafuta jinsi wanavyokula., inyanga ndala siduyu siathia hukonya ngalwavaria.,sw,luy,Marachi,translations Umwana mudoto kutula ku lidiku lilala kuduka mieli sita nakili kulonditswa ku uundi vadukana vamanye umwana uyu nakutsi atagona kavili kulusimbu mba., Mtoto mchanga kuanzia siku moja hadi miezi sita kabla mwingine kuzaliwa walipaswa wajue mtoto huyo akiaga mwili wake uzikwe kabla ya siku mbili kuisha.,luy,sw,Maragoli,translations Babola mbari khurie ebiakhuria bireera amani mumibiri kiefwe., Walisema kuwa tukule vyakula vinavyoleta nguvu mwilini mwetu.,luy,sw,Marachi,translations Alitoa mtoto wake mpendwa, Ya haana musoli,sw,luy,Maragoli,translations eshisonye, a part; a portion; a piece,luy,en,Luwanga,dictionary okhutundumia, warm; heat,luy,en,Luwanga,dictionary ekulu, up; above,luy,en,Luwanga,dictionary okhwakhanya," become red; glow; become fierce, cruel",luy,en,Luwanga,dictionary Vasomi valahi vamanyi amiita namadiku gemieri jomuhiga., Wanafunzi wazuri wanajua majina na siku ya miezi katika mwaka.,luy,sw,Maragoli,translations Kuambiwa ni ujinga, Imbolerwa ni isilu,sw,luy,Marachi,translations 45. Mukali kusimika magomia naho misala., Mwanamke kupanda ndizi au miti,luy,sw,Maragoli,translations Watch therefore: for ye know not on what day your Lord cometh.," ""Khulweshio, mube meeso, okhuba shimumanyile inyanga eya Omwami wenywe yakhakalushe tawe.",en,luy,Luwanga,bible Mvulana ambaye hajatahiriwa hakuruhusiwa kuoa.O:Mundu si yavalitsangwa nu mundu uduki nakikiri kokevwa dave., Muyai si yali anyala koleta mukali nakikiri kokevwa dave,sw,luy,Maragoli,translations S. Kata kario ing'ombe yosi inyala hukhola mirimo minji muno., Hata hivyo ng'ombe pia huweza pia kufanya kazi nyingi sana.,luy,sw,Marachi,translations Ukole kuli navo vaakola, Ufanye jinsi walivyofanya wao.,luy,sw,Maragoli,translations Do you claim to make unbreakable pottery?, Olonga etsilatikha?,en,luy,,proverbs "Tulutenga kila mara, tuliogopa vitu vyote na Mungu mwenyewe Yesu, na Mungu mwenyewe Yesu; tuliponywa sisi"," Kwa tenga kase, kase, Kwa tidza Vindu vyosi, No Mwami mwene Yesu, No Mwami mwene Yesu; Kwa honywa na kwinye?",sw,luy,Maragoli,translations tsikhuwa, words,luy,en,Luwanga,dictionary I want you /I need you, Ekhwenyanga,en,luy,Tsotso,translations Wengine wanasumbuka bure, Ijinde ku jinyangananga vuza,sw,luy,Maragoli,translations amamondo, money (see also amapesa),luy,en,Luwanga,dictionary Mungu mweza wa vyote akaniambia kuwa kila mahali kwa nchi tuviabudu., Wele Omunyali Owa Bioosi amboolela ali buli abuundu khu sibala khubisaaye.,sw,luy,Bukusu,translations Irukhonyanga nende ebiindu bindi nga masingO: Khwekhonyeranga masingo khukasia tsinyumba mana tsilolokha bilayi., Hutusaidia na vitu vingine kama zamadi. Tunatumia zamadi kutengeneza nyumba kisha zionekane vizuri.,luy,sw,Marachi,translations "Weka pazia juu ya mioyo yao, laana yako na iwe juu yao!"," 65 U la va ha budinyu bwomwoyo, vilaamo vivyo kuvo!",sw,luy,Maragoli,translations Better fall like a basket than like an earthen ware., Okwa eshilubi olakwa eshikaye,en,luy,,proverbs go up-hill; ascend, okhwanichira,en,luy,Luwanga,dictionary Na tangu hiyo siku sungura na fisi wakakosa., Na khuchaka inyanga olo siduyu nende ifisi byakosana.,sw,luy,Marachi,translations Vuli hamugolova muleri walivwa ne linani yimbanga ndi:, Kila jioni mulezi aliyekulwa na zimwi alikuwa akiimba hivi:,luy,sw,Maragoli,translations "Naye ameondoa maskani yake kwa nguvu, Kana kwamba ni ya bustani tu; Ameharibu anapofanyia mikutano."," 6 U twulizi netsingulu hokumenya hehe, kuli ha zana ha li milimi vutswa wononnyi hokuvugana hehe.",sw,luy,Maragoli,translations omutini," sp. of tree, probably a fig",luy,en,Luwanga,dictionary okhulamusia, bring to life; revive; bring round,luy,en,Luwanga,dictionary "Inyanga yene eyo, Abasadukayo bandi ababoolanga mbu, abandu shibalilamusibwa okhurula mubafu tawe, betsa khu Yesu."," On that day there came to him Sadducees, they that say that there is no resurrection: and they asked him,",luy,en,Luwanga,bible "VA kunukanga, va sungusanga mitwe gyavo ku mukana wa Yerusalemi, ni va vola."," Humzomea binti Yerusalemu, Na kutikisa vichwa vyao na kusema.",luy,sw,Maragoli,translations Oukhuheresia shititi yakhakhuhelesie eshikali olundi, He who gives you little will give you much another day.,luy,en,,proverbs "And when Jesus heard it, he saith unto them, They that are whole have no need of a physician, but they that are sick: I came not to call the righteous, but sinners."," Ne olwa Yesu yahulilakhwo amakhuwa ako, yababoolela ari, ""Abali abalamu shibakhabaanga omusilishi ta, habula abalwale nibo abakhabaanga omusilishi. Shindayetsa okhulanga abalunjishi ta, habula ndetsa okhulanga abonooni."" Lireebo khukokhwiyima eshiokhulia",en,luy,Luwanga,bible Vaavitayo amagera gaavo, Huko walifaulu katika mitihani yao.,luy,sw,Maragoli,translations Musa anagonga kengele., Musa akubaanga egengere.,sw,luy,Maragoli,translations Oureka elilola lipulukha, Trap it while it sees you and it will surely fly away.,luy,en,,proverbs "Nga ne khwola Kadeshi-barinea, wenywe amukholile muli bakali nga namuboolela enywe ndi, 'Mwolile mu ching'enieesi."," Wakati tulifika Kadeshi-barinea, wenu awafanyie kuwa wengi jinsi nilivyowaambia nyinyi kuwa,mmefika kwa nyota.",luy,sw,Bukusu,translations Mishipa, Tsingeho,sw,luy,Maragoli,translations "Amwavo Nu mwana muyai wa mwivulwa naye, naho mkana kumkana."," Ndugu ni mtoto mvulana mliyezaliwa naye, ama dada kwa dada",luy,sw,Maragoli,translations Nomberi uvukamba vwange nzevohe, Nitengenezee ukamba wangu nijifunge,luy,sw,Maragoli,translations "U miri tsinyumba tsitye tsyosi tsyobwami, nokudividza tsimpinga tsitsye."," Ameyameza majumba yake yote, Ameziharibu ngome zake.",luy,sw,Maragoli,translations Miba iliyo na makali kama shindano., Amafa gaveeye amugi kuli lufa,sw,luy,Maragoli,translations Ili kujua aliyeshinda wanamwingiza tena aliyeangushwa pia naye amuangushe kisha wafumukane., . Kumanyia uguteywi vingirizana kandi atuulwe naho naye atuule ma vavukana.,sw,luy,Maragoli,translations brick ( litofari,en,luy,Luwanga,dictionary Ulijipatia ambacho hukuapa kufanya., Wiele nisio wechuba khukhola tawe.,sw,luy,Bukusu,translations wait; wait for; mind; look after; help; nekhulinde 'I will wait for you', okhulinda,en,luy,Luwanga,dictionary pieces of the bark of a tree; chips, amola,en,luy,Luwanga,dictionary -here," young (of a young child, newborn, see okhuhera 'conceive')",luy,en,Luwanga,dictionary Mwoyo, Moyos,luy,sw,Maragoli,translations put one off; dissuade; discourage; advise against (s.o. or s.t.); bark (a dog), okhusema,en,luy,Luwanga,dictionary "Kho eshinyasio eshia abo abeerwa boosi nibabula eshikha shilaba khwinywe, okhurula khukhwiirwa khwa Abeli owali nabula eshikha, okhuula khukhwiirwa khwa Zakaria omwana wa Barakia, owa mwerera hakari wa Ihekalu nende eshimalilo shiemisango."," that upon you may come all the righteous blood shed on the earth, from the blood of Abel the righteous unto the blood of Zachariah son of Barachiah, whom ye slew between the sanctuary and the altar.",luy,en,Luwanga,bible Esiaamberi ni mbari eing'ombe iberesiananga amabeere nende inyama., Yakwanza ni maziwa ng'ombe anatupatia maziwa na nyama.,luy,sw,Marachi,translations Umechelewa Florence umechelewa x2, . Ochelewe Florence ochelewe x2,sw,luy,Marachi,translations "Ningekuwa mimi niliwasimamia watu, ningemtoa Abimeleki! Nimemwambia Abimeleki nitaongeza majeshi hawa kisha utoke nje upigane vita."," mbanga bali ese owemelela babaandu, andi narusiao Abimeleki! Nakhaboolela Abimeleki nditasa banamae bano mala olure enje upane liie.",sw,luy,Bukusu,translations Kusini mashariki., Isavalu yi ivugwi.,sw,luy,Maragoli,translations "gourd with stones inside, shaken by omukanda in driving out emisambwa, etc.; rattle", inyengo,en,luy,Luwanga,dictionary "Ne olwa yahiinia amaani kosi yalola omukasa nikwenya okhurula. Kho olwa yameeta amaani amanji, omukasa kwabatsukha mana nikumufuuba mung'ani", Na alipotumia nguvu yote aliona bangili ikitaka kutoka kwa hivyo alipoongeza nguvu mingi bangili iliponyoka kisha akajirusha kaburini,luy,sw,Marachi,translations "They say unto him, He will miserably destroy those miserable men, and will let out the vineyard unto other husbandmen, who shall render him the fruits in their seasons."," Nibamukalusia bari, ""Aleera abandu ababi abo, mana ahosie omukunda kwemitsabibu okwo khubandu bandi, abalamuhelesia omukabokwe kwelichesa mubise ebikhoyeele",en,luy,Luwanga,bible "Kupita hapo kunashinda uovu wa watoto wao hapana, mwenzako aliaibishwa kwa watu."," Khubisia ao khukhila bumayaanu bwe babaana babwe tawe, wasio afwocholwa mu baandu.",sw,luy,Bukusu,translations "Yesu yamanya aka bali nibayililisinjia, ne nababoolela ari, ""Muyililisinjia murio mbushiina?"," But Jesus perceiving their reasonings, answered and said unto them, Why reason ye in your hearts?",luy,en,Luwanga,bible """Mupaara murie khumakhuwa ka Kristo? Nowomulwibulo lwa wina?"" Nibamukalusia nibaboola bari, ""Nowomulwibulo lwa Daudi."""," saying, What think ye of the Christ? whose son is he? They say unto him, [The son] of David.",luy,en,Luwanga,bible Deception abounds in young men's hearts., Amabeyelesanio komusimba,en,luy,,proverbs "sting of bee, hornet, etc.", olubala,en,luy,Luwanga,dictionary "While he spake these things unto them, behold, there came a ruler, and worshipped him, saying, My daughter is even now dead: but come and lay thy hand upon her, and she shall live."," 01wa Yesu yali nashiboolanga amakhuwa ako, omukhulundu undi owa Abayahudi yamwitsila, nasikama imbeliwe, naboola ari, ""Omwana wanje omukhaana wakhafwa; nebutswa yitsa omurekhwo amakhono kho mbu abe omulamu """,en,luy,Luwanga,bible Ya Edomu," Gwa Edom,",sw,luy,Maragoli,translations sindamenya sieng'ane dawe mbethanga nende vecha vaangi sana ., siishi peke yangu; nina rafiki wengi sana.,luy,sw,Marachi,translations Naye jini akapasuka tumbo., Nagwo gwamanya nigwadika inda yagwo.,sw,luy,Maragoli,translations Habari njema tuikumbukapo, Lwa kwidzulitsa makuva malahi,sw,luy,Maragoli,translations thorny branches closing a path, likaka,en,luy,Luwanga,dictionary olwanyi, courtyard; outside,luy,en,Luwanga,dictionary grape; raisin; sultana, itsabibu,en,luy,Luwanga,dictionary "Ingawa huleta huzuni, ataonyesha huruma, kwa kuwa upendo wake usiokoma ni mkuu."," 32 Kigira Kali na a vereridza, naye Kandi a la Vera kuli ubunene bwetsimbabasi tsitsye.",sw,luy,Maragoli,translations masomo ni mazuri sana., S: masomo ni malayi sana kabisa.,sw,luy,Marachi,translations "nga ne olayo mu ngulu cha Efuraimu, apa ekhoombi khulaanga Baisiraeli bache mwiie,Nio abarangirira bekha khukhwama Khu bikulu."," wakati alifika kwa vilima vya Efuraimu, akapiga mbiu kuwaita waisraeli waje vitani, Ndipo akawatangulia wakashuka kutoka kwa vilima.",luy,sw,Bukusu,translations okhufuukha, swell; be blown up,luy,en,Luwanga,dictionary by himshe alone, yenyene,en,luy,Luwanga,dictionary "Tsingira tsiokhuekinga nende bulwae buno ni khurekha buduakani, khurekha khuekhonyera bindu kama lumwo, tsishindano nende bandu bari na bulwaye bwa bukimwi."," Njia za kujikinga dhidhi ya huu ugonjwa ni kuwacha anasa, kuwacha kutumia vitu kama wembe, shindano na watu waliyo na huu ugonjwa wa ukimwi.",luy,sw,Marachi,translations Nindakhachaka khwimbaa Ominde wa mama mlala singira ondusie msibera aee aee, Nikianza kuimba Ominde wa mama mmoja amka unitoe kwa huzuni aee aee.,luy,sw,Marachi,translations Ng'ombe ni mnyama ambaye anafugwa nyumbani kwetu., S.Ing'ombe ni isolo irukungwa mdala wefwe.,sw,luy,Marachi,translations cream or yellowish colored clay, olufuyo,en,luy,Luwanga,dictionary vana vandi vavola vari vamanya nasi mwalimu ngayandeva vari yewe wamanya inono yawo ndamureva vari inono nisina mwalimu yaborera vari yewe kata nokora niwenya vuhonyi nivahureva vari muri bantu sina wolavola vari sina ., wanafunzi wengine walisema ati wanajua nami mwalimu aliponiuliza iwapo unajua ukoo wako nikamwuliza ukoo ni nini mwalimu; aliniambia ati wewe hata ukipotea ukitaka usaidizi uulizwe ati nyinyi ni watu wepi utasema nini?,luy,sw,Marachi,translations Nakuja huko., Tsitsanga yahoo,sw,luy,Maragoli,translations Avanyalanga kwivisa vavula konyolwa vevolanga vakoli ikindu ekenene musigali utamiywi kuvanyola., Waliofanikiwa kujificha walijidai na kujigamba kwa kuwa askari alikuwa ameshindwa kuwapata.,luy,sw,Maragoli,translations ward off; defend against, okhutetsa,en,luy,Luwanga,dictionary "Go ye therefore, and make disciples of all the nations, baptizing them into the name of the Father and of the Son and of the Holy Spirit:"," Kho mutsie mukhole abandu boosi okhuba abalondi banje. Mubabatiisie muliira ha Papa, Omwana nende Roho Omutakatifu.",en,luy,Luwanga,bible Karibu na mito ya Rubeni amka.," Himbi ku migera gy Rubeni vuka,",sw,luy,Maragoli,translations """ Kwako murobore chingoba chichiindi chitaru che khukhwilukhilamo.", Kwa hayo mteuwe miji zingine tatu za kutorokea.,luy,sw,Bukusu,translations Najua kwamba nilikukosea vibaya., Manyile mbu ndakhukosela ebibi.,sw,luy,Marachi,translations Katika chumba cha malazi kumaanisha asihusiane na mkewe kimapenzi anapoenda kutekeleza shughuli hizi., Ivulili livola ndi avuli kutsia na kugona no mkeere wewe ulwasamula kumiyinzi yigi mba.,sw,luy,Maragoli,translations "Mirala kujo nukwaya, kulera, kusia, kuteenya, kutsia mukidaho, kudeeka, kweya, no nukwiga."," Moja yapo ni kulisha mifugo,kusiaga,kuchanja kuni,kuteka maji mtoni,kupika,kufagia, na kusoma",luy,sw,Maragoli,translations okhumirikha," be swallowed up, as s.o. falling into a hole, into water, or becoming naturalized into another tribe",luy,en,Luwanga,dictionary "Fisi alijifanya kuwa ananguvu, sungura mjanja alisonga karibu na mlango halafu akachukua chupa ya damu kisha akampiga fisi kichwani akasema kuwa ubongo wakeunatoka.Tena akachukua chupa ya damu tena akampigakichwani. Fisi alikimbia akamwacha mbuzi nyumbani."," Ifisi yeekhola mbari iri nende maani, ojolijoli khasuda ambi nende omuriango alafu khabukula ichupa sia amabaanga alafu nikhakhuya ifisi khumurue ni khabola mbari obuongo bubuo burula. Khandi siabukula ichupa ya mabanga ni khandi khamukhuya khumurwe. Ifisi yeerukha yarekha imbusi mudala.",sw,luy,Marachi,translations Mkhana omulayi oukhola emirimo obulayi kata otsie Tanzania, Msichana mzuri anayefanya kazi vizuri atauende Tanzania,luy,sw,Marachi,translations be mean with one's belongings, okhukhunja,en,luy,Luwanga,dictionary race; compete, okhutyebana,en,luy,Luwanga,dictionary The hunger that will consume you starts at ploughing time., Eyilikhuluma ikhuchaka mwilima,en,luy,,proverbs eshichibi," depression in floor, or low stand, for supporting a pot",luy,en,Luwanga,dictionary Mama atarudi na ndizi akitoka matembezi.," Mama natsiye kuvaya, aletanga iliengu.",sw,luy,Maragoli,translations linanasi, pineapple,luy,en,Luwanga,dictionary mpaka sai sina rafiki., mpaka isaino sindi ende mwitha.,sw,luy,Marachi,translations okhutondobana, meddle; dither; do hurriedly; do everything wrong,luy,en,Luwanga,dictionary okhushenulula, draw the last drop of water from a jar,luy,en,Luwanga,dictionary a long-tailed lizard, imbulu,en,luy,Luwanga,dictionary "Nami nikamwambia kuwa, msiogope, nanyi rudini muende kwa msitu watu hao hapana."," ""Nese namuboolela ndi, 'Mukharia Nenywe kobolayo muche mu sichiimi babaandu abo tawe.",sw,luy,Bukusu,translations eno, here; to this place (see also ano),luy,en,Luwanga,dictionary okhwifubula, try to avoid blame by putting it onto someone else,luy,en,Luwanga,dictionary isishiri, donkey,luy,en,Luwanga,dictionary "And she came in straightway with haste unto the king, and asked, saying, I will that thou forthwith give me on a platter the head of John the Baptist."," Omukhaana oyo yakalukha bwangu bwangu matetekhana naboolela omuruchi ari, ""Enzenya bulano buno umbelesie omurwe kwa Yohana omubatiisi khulutelu.""",en,luy,Luwanga,bible Omwana nobuunga, A child is a helper.,luy,en,,proverbs Kwa hayo kuwa wasikivu kwa mungu mweza wa vyote na moyo wenya furaha na nia yenu.," Khwako, ba barekerefu khu Wele Omunyali Owa Bioosi ne kumwoyo kwenywe kwe ekhoya ne liiba lienywe.",sw,luy,Bukusu,translations "Je! Mji huu ndio ulioitwa, Ukamilifu wa uzuri, Furaha ya dunia yote?"," Lidala yili nilyo Lya langwa umudukiru wobulahi, busangali bwelirova lyosi?",sw,luy,Maragoli,translations Mfano Wadiriji waliwapasha vijana tohara mtoni ili wasionwe na wanawake., Nuvugula vadirigi vahiranga avatsitsanga kokevwa mu kivanda vakeverwa yo avakali vavule kolola ku kuli vakevwa.,sw,luy,Maragoli,translations "his/her grandmother; nyakukhulu wanje 'my grandmother', nyakukhulu wo 'your grandmother'", nyakukhulunyine,en,luy,Luwanga,dictionary Otembelesia wateshia, Handle with care so as to marry.,luy,en,,proverbs KWA MAJINA NAITWA OWINO ALFRED KUTOKA BUKATI., MUMERA NANGWA OWINO ALFRED KHURULA VUKATI.,sw,luy,Marachi,translations "Khandi mabuyu onyola bafukire busuma ni inyanga ibira endio. Ingokho ni indayi lukari, khuruke tsinyingi ili khumede ebindu bingi. Nikhukhola khurio buri sindu silatsia bilayi."," Tena mayai ukipata wamepikia ugali na siku inapita hivyo. Kuku ni nzuri sana tufuge wengi ili tuongeze vitu vingi, tukifanya hivyo kila kitu kitaenda vizuri.",luy,sw,Marachi,translations Musakulu yediira imbiimbu., Mzee hutembea na bakora,luy,sw,Maragoli,translations "Nyote mukaribisheni, Mioyo yenu na mpeni"," Avandu ve lirova mu bugiriri Mwami,",sw,luy,Maragoli,translations "Hakika Ndigu, eti unalia"," Ndiegu vavaa, ukariranga guu,",sw,luy,Maragoli,translations okhunyanyikha, wear out; tear; break all over; go to pieces,luy,en,Luwanga,dictionary "Mimi siezi keti kwa boma bila ng'ombe hapana, kwa maana ng'ombe ananguvu nyingi sana. Matanga yakiwa mahali ng'ombe anaweza chinjwa.", Esie khasindakheekhala mudala bila ing'ombe dawe. Khubera ing'obe iri nende amaani masabi muno. Masika nikari abundu ing'ombe inyala khusinjwa.,sw,luy,Marachi,translations Beengilila omundu okundi mala bamwiira., Walimvamia mtu mwingine kisha wakamuua.,luy,sw,Bukusu,translations "Amka, amka, Debora; mimi na mwimbia Mungu namshukuru, amka, amka imba wimbo"," 12 Vuka, Debora; sig ! Inze ndimbira Yahova lidzomi-a vuka,vuka, wimbe Iwimbu;",sw,luy,Maragoli,translations divide; tear or cut apart; split in two, okwabula,en,luy,Luwanga,dictionary "55 Ndanira lieta lilyo, O, Yahova, kutwula ha inyumba ya hasi ligali."," Nililiitia jina lako, Ee Bwana, kutoka vina vya shimo.",luy,sw,Maragoli,translations okhufumberera, embrace; enfold in one's arms,luy,en,Luwanga,dictionary Paara akoboola. Chelaasia obulayi eshifune shielikhuwa elo noshiili okhuliboola., Kaleefu alikuwa akidhani kuwa ni mchezo kumbe alikuwa anafungua yatakayofanyika kwake kweli.,luy,sw,Marachi,translations okhubunama, look down,luy,en,Luwanga,dictionary Don't get accustomed to other people's things., Eshilayi shiamwene shiwinalilisia,en,luy,,proverbs A mongoose does not devour its prey where it has caught it., Halitilile shihali halimanyiranga,en,luy,,proverbs Msaidizi wa msichana anastaili kuwa ameolewa., Omukesia asili omukhaana aba owabeela.,sw,luy,Bukusu,translations Owolukhono ashira omwimani, A thrifty person is better than a miser.,luy,en,,proverbs alikuja akazoea hadi fisi alipokuja na kumwuuliza sungura hii choo yako ni ya kila saa saba tu?, lano yetha yanalirira ifisi nayo yetha ni ireva siduyu mbu ichoo yawo ino nayo ni yo vuri saa saba sa?,sw,luy,Marachi,translations Ne kakhali enywe muli siimbi khu siosi., Ingawa nyinyi mko karibu kwa yote.,luy,sw,Bukusu,translations Alikuwa amenipa kuku., Ne engoko siyakamba vustwa,sw,luy,Maragoli,translations "Abandu abanji nibaala ebifwalo biabwe khumuhanda, ne abandi nibarema amasaka kemisaala nibaala khumuhanda okwo."," And the most part of the multitude spread their garments in the way; and others cut branches from the trees, and spread them in the way.",luy,en,Luwanga,bible depart; particularly to depart for home, okhwinyokha,en,luy,Luwanga,dictionary Nyoka wa tumboni ni mbaya Zaidi., Enzoka yumunda eueeye indamanu.,sw,luy,Maragoli,translations omupira, rubber; elastic; a ball ( Naye alikataa.,luy,sw,Maragoli,translations "But of that day or that hour knoweth no one, not even the angels in heaven, neither the Son, but the Father."," ""Abulaho oumanyilekhwo khu akeinyanga yene kata isaa yene tawe, kata abamalaika bomwikulu, kata Omwana, shibamanyile ta, habula Papa yenyene niye oumanyile.",en,luy,Luwanga,bible be left out; miss being given, okhusuba,en,luy,Luwanga,dictionary cause a blaze; strike a match, okhurubula,en,luy,Luwanga,dictionary omukongo, back,luy,en,Luwanga,dictionary Abandu bane betsa nibachinjile omundu owafwokoya khushitali nibamureera aha Yesu yali.," And they come, bringing unto him a man sick of the palsy, borne of four.",luy,en,Luwanga,bible Amugovolio:yee!mama. umbango nigwo gwange., Ndio mama.Kusonga ugali ndiko ninakojua.,luy,sw,Maragoli,translations "But he withdrew himself in the deserts, and prayed."," Naye narula yenyene, natsia mushitsiimi hamabiswi okhusaaya. Yesu ahonia omundu wali niyafwokoya",en,luy,Luwanga,bible Nyinyi hamjawahikuwa akiagiza., Enywe mukhabaakho ne aalaka.,sw,luy,Bukusu,translations "Kho mutsie mukhole abandu boosi okhuba abalondi banje. Mubabatiisie muliira ha Papa, Omwana nende Roho Omutakatifu."," Go ye therefore, and make disciples of all the nations, baptizing them into the name of the Father and of the Son and of the Holy Spirit:",luy,en,Luwanga,bible Vamulika lwa serelwa yazanga, Tayari kumulaki bibi arusi,luy,sw,Maragoli,translations "And Pilate again answered and said unto them, What then shall I do unto him whom ye call the King of the Jews?"," Mana Pilato khandi nabareeba ari, ""Kho mwenya ekholele shiina omundu wa mulanganga mbu, Omuruchi owa Abayahudi uno?""",en,luy,Luwanga,bible Luvivu, Reki,luy,sw,Maragoli,translations okhukhatsa," eat meat or other relish alone, or out of proportion to the amount of (opposite of kweterera)",luy,en,Luwanga,dictionary "Ndimu, tunda unaona wayo huu?", Indimu Kituunda Ulolaa induvatiru yiyi?,sw,luy,Maragoli,translations omufumunde," round; more particularly spherical, but also used of circular objects",luy,en,Luwanga,dictionary okhumenena," munch, e.g. a raw potato",luy,en,Luwanga,dictionary "siilo esio wele omunyali owa bioosi aboleela Gidioni ali, yinyokha wibwaakale ekambi eye Bamidiani ese ndakhukhola oule."," usiku huo mungu mweza wa vyote akamwambia Gidioni kuwa, ama uvamie kambi ya wamidiani mimi nitakufanya mshindi.",luy,sw,Bukusu,translations obwenyi, need; wish; will; desire,luy,en,Luwanga,dictionary eshitobonji," depression in the ground, in which water collects; a pool",luy,en,Luwanga,dictionary Ninze ingoyi., Haa aha!ninze ingoyi makudiegange ku vidego.,luy,sw,Maragoli,translations """Abulaho ounyala okhukhalabanila abaami babili, okhuba alasila mulala khubo, ne naheela oundi, noho alafuchilila mulala, ne nachaaya oundi. Shimunyala okhukhalabanila Nyasaye khandi mukhalabanile emiandu tawe."," No man can serve two masters; for either he will hate the one, and love the other; or else he will hold to one, and despise the other. Ye cannot serve God and mammon.",luy,en,Luwanga,bible "Ngonaanga, na mbeye ivulaya - Maloto", Nkilala najiona ulaya -Ndoto,luy,sw,Maragoli,translations amabeere amayu, fresh milk,luy,en,Luwanga,dictionary Nitaushikilia msalaba," Nda ka dinye ku musalaba,",sw,luy,Maragoli,translations Mtoto angelia mara kwa mara bila kunyamaza bila sababu ilibidi wampe jina lingine hadi atakavyo nyamaza, Mwana niyaliranga vutswa vugira kivuni vuli inyinga kuduka vageritsa lyeta lindi kuduka lwakiring'ana.,sw,luy,Maragoli,translations aleraa, analea,luy,sw,Maragoli,translations "Mana Lawi nakaasilia Yesu lisabo likhongo munzumwe, ne abandi khubacheni belisabo elo, bali abomukanda omukhongo kwabasololi bobushuru nende abandu bandi.", And Levi made him a great feast in his house: and there was a great multitude of publicans and of others that were sitting at meat with them.,luy,en,Luwanga,bible "And they send unto him certain of the Pharisees and of the Herodians, that they might catch him in talk.", Abandi khu Abafarisayo nende khu aba Herode barumwa khu Yesu mbu bamureche namarebo.,en,luy,Luwanga,bible "my brother (or sister), my sibling", owomunzu yefu,en,luy,Luwanga,dictionary "And there came also publicans to be baptized, and they said unto him, Teacher, what must we do?"," Abasololi bobushuru bosi nibetsa mbu babatiisibwe, nibamureeba bari, ""Omwechesia, nefu khukhole shiina?""",en,luy,Luwanga,bible akhameme, kid; young goat (see also eshimeme),luy,en,Luwanga,dictionary "saizi hakuna kisichoisha, sai maisha ni mazuri."," isaino sivulawo silavwethanga, isaino maisha ni malai.",sw,luy,Marachi,translations "50 kuduka Yahova yumike, nokulola kutwula migulu ha a veye.", hadi Bwana atazame chini kutoka mbinguni na kuona.,luy,sw,Maragoli,translations eshibunguyi," short skirt, often the only garment of women in parts of the country, frequently worn by others under the dress; petticoat",luy,en,Luwanga,dictionary Ohonia welikonzo olahonia oweinzala (HWA65) It is better to help a man wounded by a spear than a hungry man It is better to cure a man's wound than satisfy his hunger., Ohonia owelifumo olahonia oweinzala,en,luy,,proverbs okhutumukha," disperse, scatter, e.g., of a rising column of smoke",luy,en,Luwanga,dictionary "For out of the heart come forth evil thoughts, murders, adulteries, fornications, thefts, false witness, railings:"," Shichila okhurula mumwoyo karulangamwo amayililisio akobumayanu akobwiiri, akobuheyi, akobuyilani, akobwifi, okhububeeyi nende okhuchikha abandu.",en,luy,Luwanga,bible okhwibalalira, sprain; strain,luy,en,Luwanga,dictionary dance performed by men after the death of a man of standing in the community in his village, eshiremba,en,luy,Luwanga,dictionary -late, castrate,luy,en,Luwanga,dictionary liver (see also eshikurumani), ingurumani,en,luy,Luwanga,dictionary Ulwe liuva limala miyinzi jagwo vudiku guyekanga imadioli munyanza.," Punde Jua limalizapo majukumu yake usiku, huwa inatua baharini upande wa magharibi.",luy,sw,Maragoli,translations "they shall take up serpents, and if they drink any deadly thing, it shall in no wise hurt them; they shall lay hands on the sick, and they shall recover."," balatiila tsinzokha namakhono noho kata okhunywa obufwisi bwosi obwiiranga, ne shibilabakholakhwo eshindu shiosi shiosi tawe. Balaretsanga amakhono kabwe khubalwale, ne abalwale abo bahona "" Yesu akulukha natsia mwikulu",en,luy,Luwanga,bible "Watazame! Wakiwa wameketi au wamesimama, nimekuwa kama wimbo kwao."," 63 Henza likala lyavo, ne lisingira lyavo, mbeye lwimbu lwavo.",sw,luy,Maragoli,translations elianda, ember; coal of fire; charcoal,luy,en,Luwanga,dictionary okhwatulukha, thunder,luy,en,Luwanga,dictionary Ng'ombe ni mfugo ambaye watu hufuga kwa boma zaO:, Ing'ombe ni siruki esia abaandu baruka mumadala kabu.,sw,luy,Marachi,translations varying; differing; unusual, -ambanga,en,luy,Luwanga,dictionary "Ne bwela, Yesu niyetsa nende abeechi ekhumi nababili abo.", And when it was evening he cometh with the twelve.,luy,en,Luwanga,bible Msalabani Yesu alisulibiwa, Kumsalaba Yesu yavambwa.,sw,luy,Maragoli,translations be open, okhwalama,en,luy,Luwanga,dictionary Ne kakhali khulekhe khubi anaania namwe mwabarangana tawe., Hata hivyo tusiwasumbue wala kuwachokoza hata kidogo.,luy,sw,Bukusu,translations aliishi na nyanya yake siku zikapita., siehala nende kukhung'ine chiabila.,sw,luy,Marachi,translations "Or have ye not read in the law, that on the sabbath day the priests in the temple profane the sabbath, and are guiltless?"," Kata shimwasomakhwo mumalako ka Musa mbu, buli khunyanga eya Isabato, abesaaliisi abali muhekalu bafunakanga lilako elia Isabato, ne shibaali neshikha ta?",en,luy,Luwanga,bible olukhana, girlhood; virginity; hymen,luy,en,Luwanga,dictionary "And Peter answered him and said, Lord, if it be thou, bid me come unto thee upon the waters."," Mana Petero namukalusia naboola ari, ""Omwami, noba noli iwe toto, lachilisia enjende khumaatsi nindiitsa ewa oli eyo.""",en,luy,Luwanga,bible Dola alitoka kwa Ukoo wa Isakari na alikuwa akiisha Shamiri kwa nchi ya mlima wa Efuraimu., Dola ama mu kholo eya isakari ne amenyanga e shamiri mu sibala sie lukulu sia Efuraimu.,sw,luy,Bukusu,translations a ring or fence around a place, ingaka,en,luy,Luwanga,dictionary lamentation; wailing, liliro,en,luy,Luwanga,dictionary lifumo, spear,luy,en,Luwanga,dictionary "Yakholile akamakana mubunyalibwe, nasalaasia abechinjimisi mubuyililisi bwomumioyo chiabwe.", He hath showed strength with his arm; He hath scattered the proud in the imagination of their heart.,luy,en,Luwanga,bible Olwibulo lwakhonya Wanamboka, Giving birth rescued Wanamboka.,luy,en,,proverbs okhutsunzuna, itch; irritate; sting; suck; kiss,luy,en,Luwanga,dictionary obuyeeri, love (see also obuheeri),luy,en,Luwanga,dictionary "the digging season; husbandry; agriculture; the Pleiades, or Seven Sisters, as this group of stars is visible during the digging season", inimiro,en,luy,Luwanga,dictionary Mungu wa waunguMwanga wa mianga, Nyee mwimba aveve mwidzominye Yesu,sw,luy,Maragoli,translations bean; clitoris, linakanda,en,luy,Luwanga,dictionary Kigira buyanzi bwibwe., Kwa sababu ya furaha yake.,luy,sw,Maragoli,translations "Na kila mtu alikuwa anampenda sana, huyo babu alikuwa na hadhi kwa kila mtu iwe ni mdogo au mkubwa."," Na burimundu yari yamukhera khubira shikero, kuka oyo yari wa luyari khuburimundu, abe mdidi kose mkhongo.",sw,luy,Marachi,translations omubasu, sunshine; daylight; light of a lamp,luy,en,Luwanga,dictionary shop; duka ( liduka,en,luy,Luwanga,dictionary ING'OMBE NENDE IMBUSI, NG'OMBE NA MBUZI,luy,sw,Marachi,translations olwami," shrill cry made by women when dancing, etc. (see also olukalakala)",luy,en,Luwanga,dictionary "And straightway the leprosy departed from him, and he was made clean."," Mana habwene nahabwene obuchele nibuhwa, naye owobuchele oyo nasiiyikha.",en,luy,Luwanga,bible KUJIANDIKISHA KATIKA SHULE YA BUJUMBA(BJB 38), OKHWEYANDIKISIA MSIKULI SIA BUJUMBA (BJB 38),sw,luy,Marachi,translations aho, there,luy,en,Luwanga,dictionary Wanafunzi warudi nyumbani kwao., Basomi bakalukhe mumadala kefu.,sw,luy,Marachi,translations "Mana nabalekha, niyenjila muliaro, ne niyambukha natsia injelekha undi weinyanza. Limela lia Abarisayo nende elia Herode"," And he left them, and again entering into [the boat] departed to the other side.",luy,en,Luwanga,bible Mutungri ave', Aliyetulipia yupo,luy,sw,Maragoli,translations "And with many such parables spake he the word unto them, as they were able to hear it;"," Yesu yabayaalila amakhuwa amanji mutsinjelo tsindi tsinyinji shinga etsio, shinga olwa bakhanyalilwa okhulihulila.",en,luy,Luwanga,bible make friends, okhuhamba obwitsa,en,luy,Luwanga,dictionary "Nio, Musa aara alubeka chingoba chi siauliilikhakho.", Ndipo Musa aliweka kando miji za zilizosikika.,luy,sw,Bukusu,translations ngavolayo sa nivachaka hurenya mani varenya sa vaamala hurenya., walipofika wakaanza kutenya na wakamaliza,luy,sw,Marachi,translations Aliongoza waziwazi, Ya meha mbulavu,sw,luy,Maragoli,translations "Sisi tutabaki humu bondeni tukichunga mjiwa Beti-Peori na ng'ombe, wanawake na watoto."," Efwe khulasikala mwitooma lilialoleela lukoba lwa Beti-peori ne chikhaafu, bakhasi benywe bong'ene, ne babaana.",sw,luy,Bukusu,translations Bwana alimfunika binti Sayuni kwa wingu akiwa na hasira., 2Ga duka ndi Yahova ya kunika mukana was zioni nelilesi mu butima bwibwe.,sw,luy,Maragoli,translations Rehema leo hii., Tsimbabasi nunuildi.,sw,luy,Maragoli,translations okhutindichira, limp; stumble,luy,en,Luwanga,dictionary okhurisibwa, be made afraid; be frightened deliberately; be scared away,luy,en,Luwanga,dictionary "And they reasoned among themselves, saying, We took no bread."," Nibachaaka okhuboolelana abeene khu beene bari, ""Aboolanga ario shichila shikhuchinjilekhwo omukaate tawe",en,luy,Luwanga,bible "Eshiteere neshilo, yahonganga mubilindwa nende mubikulu niyayula, niyekhalaka omubilikwe namachina."," And always, night and day, in the tombs and in the mountains, he was crying out, and cutting himself with stones.",luy,en,Luwanga,bible likuyi, stork,luy,en,Luwanga,dictionary "And when saw we thee sick, or in prison, and came unto thee?", Khandi niliina olwa khwakhulola noli omulwale nende noli mumbohe nikhwitsa okhukhukoonyayo?',en,luy,Luwanga,bible omulalu, mad person; lunatic,luy,en,Luwanga,dictionary "huarire ikekhi indai, yavere nde madoido mangi kashainanga."," tulikula keki tamu, ilikuwa na madoido mengi yanayopendeza.",luy,sw,Marachi,translations okhuruta, rub hard,luy,en,Luwanga,dictionary "cross, especially to cross a river, valley, lake, etc.", okhwambukha,en,luy,Luwanga,dictionary "Nyasaye siayanzanga, vigingiriri,", Mungu hapendi majivuno,luy,sw,Maragoli,translations "Tsikasi tsiosi tsiafungwa, mitoka kiosi nikidong'a nikiemele."," Kazi zote zilifungwa, magari yote yakabaki yamesimama.",luy,sw,Marachi,translations "aliona mataifa ya kipagani wakiingia mahali patakatifu pake, wale uliowakataza kuingia kwenye kusanyiko lako."," Kigira u Loli Ava ya suuvira vingiranga ha butakatifu bwibwe, Ava wa laga kuvo va ta bugirirwa Kali kwiringa mu livugana lilyo.",sw,luy,Maragoli,translations indulandula, wild fruit eaten by goats; also used in treating earache,luy,en,Luwanga,dictionary okhutsya amasika, pay one's ceremonial visit of sympathy after a death,luy,en,Luwanga,dictionary "Khandi Petero niyekaana, nakalusia ari, ""Nditsuba mbu shiemumanyilekhwo omundu oyo tawe!"""," And again he denied with an oath, I know not the man.",luy,en,Luwanga,bible "sound; whole (omuchima, eshichima, etc.)", -chima,en,luy,Luwanga,dictionary Yesu anipenda., Yesu a yanza inze.,sw,luy,Maragoli,translations Yaahongera kwimba Iwimbuki?, Ni wimbo upi alizoea kuimba?,luy,sw,Maragoli,translations liduka, shop; duka ( How are you?,luy,en,Tsotso,translations omuyabulusi, one who digs up something buried (e.g. obufire 'charms' or the bones of s.o. whose spirit has been causing trouble',luy,en,Luwanga,dictionary Venyanga musambi kutula ihale., Walitafuta wa kumchoma kutoka mbali.,luy,sw,Maragoli,translations okhutondonya, touch with fingertips; jab lightly; poke gently,luy,en,Luwanga,dictionary Ili nisiweze kukusahau., Nduhi nduki kukwivilila,sw,luy,Maragoli,translations omufunje," suspension footbridge of creepers, etc., over a river",luy,en,Luwanga,dictionary "SERIKALI YA KAUNTI YA BUNGOMA KUPITIA WIZARA YA AFYA,IMEJITOLEA KUONA KUWA WAGONJWA WOTE WANAFIKA KATIKA HOSPITALI HIZO WANAPATA HUDUMA BORA NA TENA HAWAKOSI DAWA ZOZOTE KAMWE.HAYA YALISEMWA NA MSIMANIZI MKUU (C.O)KATIKA WIZARA HIYO YA KAUNTI YA BUNGOMA MHESHIMIWA PATRICK WANDILI.", SEREKALI YE KEAUNTI YE EBUNGOMA KHUBIRIRA MUSIKUKA SIE BULAMU YERUSISIE KHUBONA MBO BALWALE BABOLA MUMAKANGILO KA SEREKALI BAKHALABANILWA MUNGILA CHINDAYI NE LUNDI KAMAKANGILO AKO SEKATAKHAMO KAMASUSWA TAWE.KANO KAMAKHULOMWA NENDE OMUKHALABANI OMUKHULU MUSIKUKA SIE BULAMU MUSEREKALI YE EKAUNTI YE EBUNGOMA OMWAMI PATRICK WANDILI.,sw,luy,Bukusu,translations What are you cooking/eating?, Otekhanga shina/Olitsanga shina?,en,luy,Luwanga,translations Litakho shilira Buttocks cannot kill. 257. Lisimba lifwiranga khumusango kwelindi, The mangoose dies on the trap of another.,luy,en,,proverbs -halaba," fierce; bad-tempered; of a scolding disposition (omuhalaba, abahalaba, etc.)",luy,en,Luwanga,dictionary Tena Dione, Kandi dione,sw,luy,Maragoli,translations owamakatswa, bow-legged person,luy,en,Luwanga,dictionary omusinga, beehive ( part full (kayinjikhane, buyinjikhane, etc.)",luy,en,Luwanga,dictionary "And he spake to his disciples, that a little boat should wait on him because of the crowd, lest they should throng him:"," Omukanda okwo, kwali omukhongo muno. Mana Yesu naboolela abeechibe bamurecheshele eliaro yenjilemwo kho mbu abandu baleshe okhumutuya.",en,luy,Luwanga,bible haunt; look ugly; bring a curse, okusyukha,en,luy,Luwanga,dictionary You're welcome, Karipu sana,en,luy,Tsotso,translations "Mana natsia ninabo, nibakalukha Nazareti, naye naba omuhulili khubo, naye nyinamwana natsiililila okhuyililisia amakhuwa ako koosi mumwoyokwe."," And he went down with them, and came to Nazareth; and he was subject unto them: and his mother kept all [these] sayings in her heart.",luy,en,Luwanga,bible divide; allot; share; give out, okhukaba,en,luy,Luwanga,dictionary Hambi valina vo mwami Yesu, Njooni marafiki wake bwana Yesu,luy,sw,Maragoli,translations dress oneself; put on a garment, okhwifwala,en,luy,Luwanga,dictionary Mkubwa wa majeshi wa Waisrairi alimchukua na kumpeleka mbele ya kiongozi ili akasikie aliyokuwa akisema., Munene weriihe lia Vaisiraeri yaamuvugula naamuhira imbiri wo Mwami ahulire kumang'ana gayaavolanga.,sw,luy,Maragoli,translations Wanafunzi waliweza kusalia nyumbani shule zote zikafungwa nchini Kenya., Vana besikuli ni banyala huihala mumadala bikuli nivifunga biosi pe musivala siefu sya Kenya.,sw,luy,Marachi,translations "Njoo upesi, Bwana, Twakutamani sana"," Ave Mwami wemirembe, ave Mundu wobulungi",sw,luy,Maragoli,translations okhutonga, dip a portion of obusuma etc. in gravy prepatory to eating it,luy,en,Luwanga,dictionary Vitu huweza kubebwa na mvua, Vindu vinyala khukingwa nende ifula,sw,luy,Marachi,translations okhuyaba," dig, e.g. a hole; excavate (not used of cultivating, cf. okhulima)",luy,en,Luwanga,dictionary imeli, large steam ship; mail-ship; any ship carrying passengers or cargo,luy,en,Luwanga,dictionary Kwa hivyo Roda ameandika katika chumba chake cha kulala kwa kukumbuka, Kho Roda yamala ahandiche mushikoro shie inzuye khulwa okhumwitsulisinjia mbu,sw,luy,Marachi,translations "nod the head, as in dancing", okhuumba,en,luy,Luwanga,dictionary "Alishangaa sana alivyoona kuwa hakuwa amepoteza au kama amesahau kitu kimoja hapana, alipowasili waliokuwa wanaenda"," Yahuka muno olwayalolambu shiyali nakosiyekhwo noho niyebililekata eshindu shilala tawe, olwa yoola ewabalinibatsia.",sw,luy,Marachi,translations "Tsingelosi voosi, va Ku sigamira,", Wakusujudia malaika nao,luy,sw,Maragoli,translations okhuboolola, untie; loose; unfasten; undo; release,luy,en,Luwanga,dictionary okhuyenda," be worried, troubled, anxious, grieved",luy,en,Luwanga,dictionary OBULWARE BWA KORONA., UGONJWA WA KORONA.,luy,sw,Marachi,translations Mwaka uliopita shule ya wavulana ya Bujumba ilitoa wanafunzi mia nne katika mkoa wetu wa Busia hio ndiyo iliyokuwa ya kwanza., Omwaka kwabila esikuli sia abasiani sia Bujumba siarusia abasomi thimia thine mkaunti yefu ya Busia nisio syiari sia mberi,sw,luy,Marachi,translations lihololero, windpipe (see also liololero),luy,en,Luwanga,dictionary okhuchama, be pleased (with); be satisfied (with); be contented,luy,en,Luwanga,dictionary "young, and therefore weak and helpless; cheap; easy; soft; tender", omutoro; eshotoro,en,luy,Luwanga,dictionary "orio khukhwola nga khwingila mu sibabala sikeni,Mumaloba niko Wele omwene aana."," Tangu tufike katika nhi ya ugenini,eneo alilolitoa mwenyezi Mungu mwenyewe.",luy,sw,Bukusu,translations "But if thine eye be evil, thy whole body shall be full of darkness. If therefore the light that is in thee be darkness, how great is the darkness!"," Nebutswa imoniyo niyiba niyilali yinamu ta, omubilikwo kwosi kuletsulamwo eshilima. Ne obulafu obuli mwiwe nibuba nibuli eshilima, kho eshilima eshio neshikhongo muno! Amechesio khu akokhukhalabanila Nyasaye nende Emiandu",en,luy,Luwanga,bible clap hands, okhupa amakhofi,en,luy,Luwanga,dictionary "padlock ( likafuli,en,luy,Luwanga,dictionary Ng'ombe ni kitu cha maana kwa maisha ya mtu., S. Ing'ombe ni sindu sia maana khu bulamu bua omundu.,sw,luy,Marachi,translations ALELUYA UMUMONYI, HUZUNI,luy,sw,Maragoli,translations swallow whole, okhumira obukala,en,luy,Luwanga,dictionary "And his disciples came, and took up the corpse, and buried him; and they went and told Jesus."," Abeechi ba Yohana betsa, nibabukula omubili kwa Yohana nibakuyabila, mana nibatsia nibaboolela Yesu. Yesu aliisia abandu ebikhumila biraano.",en,luy,Luwanga,bible Avasakulu voluhya vikalanga halala ma vavola venyanga kolomba kivala keve kilahi avandu vadamanu vamanyekane., Wazee wa jamii walikuwa wakikaa kwa nia ya kutakasa nchi yao kwa kuwatambua watu wabaya.,luy,sw,Maragoli,translations "And he commandeth the multitude to sit down on the ground: and he took the seven loaves, and having given thanks, he brake, and gave to his disciples, to set before them; and they set them before the multitude."," Kho nalaka abandu abo boosi okhwikhala hasi. Mana nabukula emikaate musafu echio, nakhupila Nyasaye orio, nachisonyola nahelesia abeechibe okhukabulila abandu, nabo abeechi abo nibakhola bario.",en,luy,Luwanga,bible "Ne nalafuchilila ta, bukula omundu mulala noho babili mutsie ninabo, kho mbu babe abaloli khubuli likhuwa liamuboola."," But if he hear [thee] not, take with thee one or two more, that at the mouth of two witnesses or three every word may be established.",luy,en,Luwanga,bible Alinirehemu., Ya sungirangari.,sw,luy,Maragoli,translations Mlikuwa na kiburi kwa sheria pekee ambayo utayaona., Mwaba ne sileka khu malaka yeng'ene niye olikabona.,sw,luy,Bukusu,translations wamarachi wanajulikana kwa lugha yao kama watu wa lugha zingine zinazojulikana zilizo kwa lugha zao., abamarachi bamanyikha khulwa olulomaloma lwabwe shinga abandu be tsimbia tsindi tsiamanyikha tsiri mtsisungo/tsinomanoma tsiabwe.,sw,luy,Marachi,translations siboofu nga sino sisiekholekhakho., Kubwa kama hii kilichofanyika.,luy,sw,Bukusu,translations slip off; slip from a height, okhuremulukha,en,luy,Luwanga,dictionary "And he that sweareth by the temple, sweareth by it, and by him that dwelleth therein."," Naye owitsuba narumbula Ihekalu, yetsubanga khuyo nende khu Nyasaye oumenyangamwo.",en,luy,Luwanga,bible ikubuli, curd in milk,luy,en,Luwanga,dictionary Ndipo akaingia kisha akamfunika blanketi., Nio echa engila mala Yaeli amubiimba liruungeti.,sw,luy,Bukusu,translations obuyoka, noise; okhupa obuyoka 'make a noise',luy,en,Luwanga,dictionary "Naye hakuwa na roho safi, alipenda kusumbua watu na kuwatusi na pia alikuwa na wivu."," Naye siyari da nende omuoyo mulayi, yakhera khusumbua bandu nende khubanyeka na khandi yari nende sikharikhari.",sw,luy,Marachi,translations okhwonona, sin; do wrong,luy,en,Luwanga,dictionary fishbone, olubakaya,en,luy,Luwanga,dictionary Hivi vyote vilifanyika ili kupunguza kunea kwa ugonjwa huu. Hakuwepo na mabadiliko yoyote ya kuepuka huu ugonjwa., Bino byosi viekhorekha ili khupungusia bulwaye buno. Mabadiliko kosi kosi kari kaumao ka khuepuka ka bulwaye buno.,sw,luy,Marachi,translations "24 Yahova aveye kidieli kyange, mwoyo gwange gu vola, kigira yaga Nda suuvira kuye."," Nimeiambia nafsi yangu, Bwana ni fungu langu, kwa hiyo nitamngojea.",luy,sw,Maragoli,translations "11 Tsimoni tsyange tsi luhi kigira maliga, mwoyo gwange gu kaliki."," Macho yangu yamechoka kwa machozi, Moyo wangu umetaabika.",luy,sw,Maragoli,translations okhusosola, cut off branches of a tree,luy,en,Luwanga,dictionary Mbweha hutembea juu yake huku na kule., Vinywere vi tsitsanga yiyi na yiyi kukyo.,sw,luy,Maragoli,translations tea ( ichai,en,luy,Luwanga,dictionary sikuli sefu ni silai sana sai siri nende iparedi indai., shule yetu ni nzuri sana na ina gwaride zuri.,luy,sw,Marachi,translations Nitaongoja kufikia wakati utarudi., Ndaliinda khukhwola nga ne okobola.,sw,luy,Bukusu,translations kwa kuleta kimarachi ni lugha ya kila mtu duniani na ni vizuri kukiongea kimarachi., lwa khurera olumarachi ni inomanoma ya vurimundu hushialo na ni filayi hulomaloma olumarachi.,sw,luy,Marachi,translations Ameona goti moja., Uloli liiru lira,sw,luy,Maragoli,translations Mboga ambayo imedharauliwa ndiyo ambayo hutumika kula sima, Liani lilekwa nilio riritsanga obusuma,sw,luy,Marachi,translations KALONDO KAFUNYI, UKOKO UMENUKIA,luy,sw,Maragoli,translations Those with precious items tend for them., Owelisiri lilie akasinjia,en,luy,,proverbs Yanyola gunani yigwo na gotema munda Muhonja natula mu naveye mwoyo, Alipata zimwi hilo na akalikata kwa tumbo Muhonja akatoka ndani akiwa hai,luy,sw,Maragoli,translations hwamala ni hukula vya hwari nihuthire hukula nimala huvukula sipikipiki ni huvwao huthia mungo., baadaye tulinunua tulivyokuwa tumeenda kununua kisha tukachukua pikipiki tukaenda nyumbani.,luy,sw,Marachi,translations Are you listening?, Owuliranga mana?,en,luy,Luwanga,translations loosen, okhunyekulula,en,luy,Luwanga,dictionary Kamalaka kakaandi omukhalaki alamwalisia mafumala., Sheria nyingine muamuzi atamlaza kifudifudi.,luy,sw,Bukusu,translations "And the angel said unto her, Fear not, Mary: for thou hast found favor with God."," Mana omumalaika oyo namuboolela ari, ""Shiolaria ta, Mariamu, okhuba OMWAMI Nyasaye akhukoosiye.",en,luy,Luwanga,bible bat (animal); umbrella, linyinya,en,luy,Luwanga,dictionary "troublesome, pig-headed, argumentative person", owelihinji,en,luy,Luwanga,dictionary omuyembe, mango tree,luy,en,Luwanga,dictionary Ne abachesi abo nabo nibabukula amafura kandi mubimuka halala nende tsitaha tsiabwe., but the wise took oil in their vessels with their lamps.,luy,en,Luwanga,bible "Biakhuria bindu birwa khumisala, kama amachungua nende eviamo bindi.", Vyakula vingine hutoka kwa miti kama vile machungwa na matundo mengine.,luy,sw,Marachi,translations "Ne khulwa okhumeetekha okhwobumayanu, obuheeli bwabanji bwakhatiitiye."," And because iniquity shall be multiplied, the love of the many shall wax cold.",luy,en,Luwanga,bible kwa wakati huo nilienda kuanza kujitayarisha ili kwenda wakati mzuri wa kudurusu na rafiki zangu., huviha evio ndathia no huchaka huitayarisha ili huthie viha vilai vya hustada nende vetha vaange.,sw,luy,Marachi,translations "For as the lightning cometh forth from the east, and is seen even unto the west; so shall be the coming of the Son of man."," Khulweshio, shinga lwoluhenu, luhenukhanga mumaleesi okhurula ebukwe nilulaandaala okhuula Mumbo, nolwa Omwana womundu yakhetse bwangu ario.",en,luy,Luwanga,bible Imadyoli., Magharibi.,luy,sw,Maragoli,translations INYINGA AVAYI VAYA, WACHUNGA WALIPOLINDA,luy,sw,Maragoli,translations "Mana nibakaasia olusimbi lwamahwa nibamufwala khumurwe, ne nibara indabushi mumukhonokwe omusaatsa. Kho nibasikama hasi imbeliwe, nibamutseshelela nibaboola bari, ""Oyindile, iwe omuruchi wa Abayahudi!"""," And they platted a crown of thorns and put it upon his head, and a reed in his right hand; and they kneeled down before him, and mocked him, saying, Hail, King of the Jews!",luy,en,Luwanga,bible "Ikivala kyenyu nekeveye mu ne vigulu, militu ne migera genyeka musange na kandi avandu vamanyi amangana gevigulu vadukana vegitse avandu vakili vang'elele."," Nchi yenu ina milima, misitu na mito inayohitajika mtumie kwa pamoja na pia watu wanaojua maneno ya milima, wanapaswa wawafunze watu wadogo wajue.",luy,sw,Maragoli,translations Se eenya khukholela ese kimilimo nikio bafuubi nende banamulekhwa ne waandaye aakholanga tawe., Sitaki kuwafanyia mimi kazi ambayo yatima na wajane na nduguye alikuwa akifanya.,luy,sw,Bukusu,translations "Kano namabanga kanje, akokhutinyisia indakano ya Nyasaye yakhola nende abandube, akasundukha kho mbu abandu abanji baleshelwe obwonooni."," for this is my blood of the covenant, which is poured out for many unto remission of sins.",luy,en,Luwanga,bible Babasikamila mala baambia wele omunyali owa bioosi lirima., Wakawainamia kisha wakampa mungu mweza wa vyote hasira.,luy,sw,Bukusu,translations isutsa," green vegetable, found growing wild; obukondo bwelisutsa 'green color'",luy,en,Luwanga,dictionary nga huvere muungo jirani avere muhali imbi., kwa sababu tulipokuwa nyumbani jirani alikuwa hali mbaya.,luy,sw,Marachi,translations "Mbukanga lu na lekha woni,"," Nafurahia nilivyowacha dhambi,",luy,sw,Maragoli,translations okhulang'ukha, become greedy or gluttonous,luy,en,Luwanga,dictionary Si mtoti wa mwanamke aliyependa., se ali omwana wo omukhasi niye asiima tawe.,sw,luy,Bukusu,translations Nio alanga bamureerere kamaakari kewe ke bichuuma chimia tisa ne babaandu bewe boosi., Ndipo akaita wamletee magari yake ya vichuma mia tisa ba watu wake wote.,luy,sw,Bukusu,translations resemble; be like, okhufwanana nende,en,luy,Luwanga,dictionary "Yagada mama-ndemu nderema,"," Alidanganya mama-ndemu nderema,",luy,sw,Maragoli,translations "thigh, leg above the knee (flesh not bone)", lirango,en,luy,Luwanga,dictionary Vamenya ne mirembe nu vusangali., Pamoja wanaishi kwa amani na upendo.,luy,sw,Maragoli,translations "Nitafanya uzao wako uwe mwingi, nitafanya mataifa yatoke kwako,na wafalme watatoka kwako."," Ndakhola lisaaye liowo libe likali po, ndakhola bibala biamwe mwiwe, ne baabami balama mwiwe.",sw,luy,Bukusu,translations "Yesu nakalusia ari, ""Niwiina khwinywe owakhaba nelikondi mana likwe mubwina oburambi khunyanga eya Isabato, ne nalekha okhulikhwesa nalirusiamwo?"," And he said unto them, What man shall there be of you, that shall have one sheep, and if this fall into a pit on the sabbath day, will he not lay hold on it, and lift it out?",luy,en,Luwanga,bible Mali yangu ni bure., Burhugi bwange ni vindu vutswa.,sw,luy,Maragoli,translations "And their eyes were opened. And Jesus strictly charged them, saying, See that no man know it."," Mana tsimoni tsiabwe nitsitimbusibwa. Yesu nabalaka obutinyu ari, ""Mulaboolelakhwo omundu yesi yesi kano tawe!""",en,luy,Luwanga,bible Marehemu ni mumewe marehemu Mama Rose Nelima na Mjane mama Christine Mbani wa dhehebu la Bethesda - Bungoma., ALI OMUKENI WA OWACHEKOMBE MAYI ROSE NELIMA NENDA OMULEKHWA MAYI CHRISTINE MBANI OWE LITEMBELI LYA BETHESDA BUNGOMA.,sw,luy,Bukusu,translations "Mwene mukunda naruma omukholiwe undi, oyo naye nibamwira. Khandi bakholela abakhalabani bandi abanji akafwana kario. Banywekha abandi ne nibera abandi."," And he sent another; and him they killed: and many others; beating some, and killing some.",luy,en,Luwanga,bible Liva lio mwana na nyia w uvulahi novudamanu vutanganila munda., Kuishi vizuri au vibaya kati ya mama na mtoto huanzia tumboni,luy,sw,Maragoli,translations obuhabini, assistance given in response to an appeal,luy,en,Luwanga,dictionary "Ifula yinyinji yakwa, emikhula nichibira, imbumbuyeka niyihutsa, nibiikhupa khunzu eyo; nebutswa inzu tsana shiyakwa hasi ta, okhuba omuse kwayo kwasimikhwa khulwanda."," and the rain descended, and the floods came, and the winds blew, and beat upon that house; and if fell not: for it was founded upon the rock.",luy,en,Luwanga,bible Wele Omunyali Owa sichiimi sia Ketemoti bacha khu mwami.," Mungu muumba wa pori na jangwa la Kematoti,wakaenda kwa mfalme.",luy,sw,Bukusu,translations Amatsayi aka olulimi ofutsa ne akandi omira (SOW22) Amatsayi kolulimi shikafutsungwa koosi ta (PMU25) Omwikho ni mabanga ka lulimi (JWA26) Kinship is like blood from a cut on the tongue; it is never done away with*.," Abebulane namalasire akolulimi, ofutsa akandi nakandi omila",en,luy,,proverbs make shrill cry (of women when dancing), okhuupa olwami,en,luy,Luwanga,dictionary open (particularly the eyes), okhutimbula,en,luy,Luwanga,dictionary "Yesu yachelela okhurula mumwalo kwa Yorodani niyetsulwemwo Roho Omutakatifu, ne niyemililwa nende Roho watsana oyo okhutsia mushitsiimi,"," And Jesus, full of the Holy Spirit, returned from the Jordan, and was led in the Spirit in the wilderness",luy,en,Luwanga,bible Eshia wima omukofu aba yashilia," Eshiawima omukhulundu aba yashilia (DWA172) Whatever (food) you deny an old man, he has eaten it already. Eshia wima omwana aba yakhashilie (AMI57) Whatever (food) you deny a child he will eat it.",luy,en,,proverbs okhubaatsa imesa, make a table,luy,en,Luwanga,dictionary abakuka, grandfathers; forefathers; ancestors,luy,en,Luwanga,dictionary "Habwenaho Yesu naboolela abemikanda abo ari, ""Murulile nende tsinganga nende ebikong'o okhundiila shinga abatiila omunuuli? Buli nyanga ndekhalanga nimwechesia muhekalu neshimwayandiila ta."," In that hour said Jesus to the multitudes, Are ye come out as against a robber with swords and staves to seize me? I sat daily in the temple teaching, and ye took me not.",luy,en,Luwanga,bible musafu, seven,luy,en,Luwanga,dictionary "Budinyu nibukhunyola onyala wabukula ndala wakusia noonyola mapesa ka khuekhonyuera khumala budinyu obwO: Inyama eya ololanga abandu nibaria ilulanga khu ing'ombe . kata noosika inyama eyo bilayi inyala yeekhala tsnyanga tsisabi muno. Khu ebio biosi, khurindu tsing'ombe bilayi."," na shida unaweza chukua ng'ombe mmoja ukamuuza na kupata pesa ya kutumia kumaliza shida hiyO: Nyama unayoona watu wakila hutoka kwa ng'ombe. Hata unapokausha nyama hiyo vizuri inaweza kukaa siku mingi sana,kwa hayo yote tulinde ng'ombe vizuri.",luy,sw,Marachi,translations GIDIONI AWASHINDA WAMIDIANI., GIDIONI AULA BAMIDIANI.,sw,luy,Bukusu,translations okhwakukha," fall; be brought down; be detached from support, as a leaf or fruit about to fall",luy,en,Luwanga,dictionary Abasila mbeere baliyo, Those without breasts surely exist.,luy,en,,proverbs "Lakini wakiona jua linaangaza mianzi miekundu au kukiwa na ukungu,au mawingu yakiwa yamelizuia hawangefanya matambiko hayo."," Navutswa valola iliuva niliakanyi nekisahi ku anaho lilumbi, anaho amalesi nigalikingi, sivakola miluka yigyo mba.",sw,luy,Maragoli,translations Alishinda kifo cha shetani, Ya guurha likhudza lya Shetani.,sw,luy,Maragoli,translations Omwikhoyo kubula eshiakamo, Pleasure knows no stop.,luy,en,,proverbs "Ya kudzira ubwoni bubwo,", Alikufa kwa sababu ya dhambi zako,luy,sw,Maragoli,translations hornet, elialamba,en,luy,Luwanga,dictionary Hii ni ……………. Kubwa., Yiri nelifedete linene,sw,luy,Maragoli,translations okhutaa amatsi, go for water,luy,en,Luwanga,dictionary wakati Gidioni alifika alisikia mtu akimwambia rafiki yake ndoto., nga Gidioni ne ola aulila omundu ne alikho aboolela omusaale wewe kamarooro.,sw,luy,Bukusu,translations handi mukofu wange niwakira nindibulwa obumarachi; huluohuba mukofu wange abulanga ohumteshia kuhu wanje babuange siyahebulwe dawe., tena babu yangu ndiye aliyefanya nizaliwe kwa wamarachi; kwa sababu angekosa kumwoa nyanya yangu babangu hangezaliwa.,luy,sw,Marachi,translations 10 Ligodo lyetu li veye limwamu kuli amahiga., Ngozi yetu ni nyeusi kama meko.,luy,sw,Maragoli,translations okhuwolera, be quiet; stop making any sound; keep still; ease (of pain); intensify by the used of tsi,luy,en,Luwanga,dictionary "Ne olwa abandi, abali nibasinjiileho bahulilakhwo amakhuwa ako, baboola bari, ""Lole, alanganga Eliya"""," And some of them that stood by, when they heard it, said, Behold, he calleth Elijah.",luy,en,Luwanga,bible teacher; guide, omwibali,en,luy,Luwanga,dictionary okhwinulula, take out of water,luy,en,Luwanga,dictionary "Shiyamenya Nazareti ta, habula yatsia Kaperinaumu litaala elili ahambi nende inyanza ya Galilaya, mumbali etsia Zebuluni nende etsia Nafutali, namenya ebweneyo."," and leaving Nazareth, he came and dwelt in Capernaum, which is by the sea, in the borders of Zebulun and Naphtali:",luy,en,Luwanga,bible Ilikuwa hivyo kwa sababu kigiriki ndicho kilichozungumzwa zaidi hata na kabila zingine na hivyo basi kanisa la kikatoliki lilitambua vitabu vya Deutrokanoni kama vitabu vya mungu., Kaaba kario sikila liukiriki nilwo lulwalomwalomwanga lukali mu kholo chichiindi. Ekanisa eya Katoliki efukiilila bitabu bia Deturokanoni nga likhuwa lia Wele.,sw,luy,Bukusu,translations ichoo, latrine; lavatory ( And they came with haste, and found both Mary and Joseph, and the babe lying in the manger.",luy,en,Luwanga,bible Sijiji eso sia bamchukia sana mpaka bathia husikao na bajadiliana kwa bandu abo baamua khuverusia mulukongo olo bathie khu mukuru wa elukongo olo niba mubolela.," Kijiji hicho kilimchukia sana hadi wakaenda kuanda kikao na wakajadiliana kwamba hao watu wafrushwe kutoka hicho kijiji, wakaenda kwa mzee wa kijiji hicho kumtaarif",luy,sw,Marachi,translations "Ne olwa Yesu yola injelekha mushialo eshia Abagerasi, yabukaana nende abandu babili abali nebishieno, nibarulanga mubilindwa. Bali abahalaba muno, mbu kata abulaho omundu yesi owabirilanga khunjila eyo tawe."," And when he was come to the other side into the country of the Gadarenes, there met him two possessed with demons, coming forth out of the tombs, exceeding fierce, so that no man could pass by that way.",luy,en,Luwanga,bible spine; back-bone, olukokongwe,en,luy,Luwanga,dictionary Gu vikiywi taji, Ikawekwa taji,luy,sw,Maragoli,translations eshikunene," memorial feast for a woman who has died, held at her father's home; corresponds to omuyimo for men",luy,en,Luwanga,dictionary Mila zihusishwazo kwa mwezi uwakao usiku ndizo zilizoko kwa mwanamke., Imiima jiveye ku mweli guvalanga vudiku nijo ijiveye ku mundu mkali.,sw,luy,Maragoli,translations wakati vita vilikuwepo wazee wa Gilead walienda kumurudisha Yeftha kutoka kwa ardhi ya Tobu., nga liie ne liabao basakhulu ba Kileati bacha bakobosia Yefuta khukhwama mu maloba ka Tobu.,sw,luy,Bukusu,translations "So shall it be in the end of the world: the angels shall come forth, and sever the wicked from among the righteous,", Nolwa kaliba kario olwa eshihesi eshieshise shino shiliula; abamalaika bakharule nibakhung'asia abandu abamayanu okhurula mubalunjishi.,en,luy,Luwanga,bible Engoko yagada liive ikikiri kovegera avaana vosi., Kuku alimdanganya mwewe kwamba bado hajamaliza kuwanyoa wanawe wote.,luy,sw,Maragoli,translations "Nibaboola bari, ""Iwe ounyala okhulikulula Ihekalu nochiumbakha khandi mutsinyanga tsitaru, wihonie omwene! Noba noli Omwana wa Nyasaye, yikha hasi okhurula khumusalaba."""," and saying, Thou that destroyest the temple, and buildest it in three days, save thyself: if thou art the Son of God, come down from the cross.",luy,en,Luwanga,bible Maua yako kwenye lango kuu yaliyorembeshwa na jina Sirikhaya., Maua kali khugeti kosi kandikirwekho lira Sirikhaya.,sw,luy,Marachi,translations Bujumba nisikuli sia abasiani, Bujumba ni shule ya wavulana,luy,sw,Marachi,translations Lwayateveritsa yanyola ndi linani yili liali nilimuliye ni kitigaye kihanga, Alipoulizia alipata kuwa zimwi hili lilikuwa limemkula imebakia mifupa.,luy,sw,Maragoli,translations endaalo eyo Beera ambi chielefu ekhumi che banamae bakali lukali be Bamoabu., siku hiyo waliua karibu elfu kumi ya majeshi wengi sana wa wamoabu.,luy,sw,Bukusu,translations be found, okhuresibwa,en,luy,Luwanga,dictionary Hata hivyo Nekesa alizidi kutembea hadi akakutana na mbwa na pakaa zikitembea., Kata kario Nekesa nende mukhana kama kawaida yabu bendelea mpaka vakutana nende imbwa nende ipusi nibakendanga.,sw,luy,Marachi,translations Firigisi ni mtu mmoja pekee na tena huwa haigawanwi., Imondo niyamundu mulala handi shibakabananga tawe.,sw,luy,Marachi,translations "Ikiangalia juu wakati wa giza, utajikwaa mguu.", Niwumika yigulu mukisundi uliiduya kerenge.,sw,luy,Maragoli,translations Walikuwa wakitoa vitu vyao vya kupendeza ndipo wabadilishane na chakula., Va twuliza vindu vyavo vyokuyanzidza kuva vyokulia vyokwiranya myoyo gyavo ubuhya.,sw,luy,Maragoli,translations "Lisuuviridza lyosi ni lyange,", Imani yote ni yangu,luy,sw,Maragoli,translations Chingoba chitaru alubeka mu sibala., Mji mitatu upande wa nchi.,luy,sw,Bukusu,translations "Kahivyo, hata ukiwa nyumbaniunastahili kuwa na ng'ombe. Tena ng'ombe anafaida nyingi sana. Ng'ombe aliye nona ana nguvu nyingi sana. Tena ng'ombe anaweza kuwa mboga kwa maana ukikausha nyama ya ng'ombe unaweza kula kama mboga"," Kharano, kata nooba mudala okhoere obe nende ing'ombe. Khandi ing'ombe iri nende tsifaida tsisabi muno. Ing'ombe yakhomera iri nende amaani masabi muno. Khandi ingombe inyala khuba riani khuluobera noosika inyama ya ing'ombe onyala khuria nga riani.",sw,luy,Marachi,translations okhukhwebwa, have cattle brought for one by one's intended husband to be engaged,luy,en,Luwanga,dictionary Where are you bound?, Otsitsanga yena?,en,luy,Luwanga,translations form; ritual; customary order, eshilukha,en,luy,Luwanga,dictionary Pombe ya wamaragoli ilikuwa ikitoka kwa unga wa wimbi au mawele., Amalwa ga valogooli gatulanga ku vuswage vwo volo naho amavere.,sw,luy,Maragoli,translations "The kingdom of heaven is like unto a treasure hidden in the field; which a man found, and hid; and in his joy he goeth and selleth all that he hath, and buyeth that field."," ""Obwami bwa Nyasaye buli shinga libishilo eliabiswa mumukunda, eliomundu yanyoola ne nalibisa; ne khulwa okhwikhoya yatsia nakusia ebia yali ninabio biosi, mana nakula omukunda okwo. Oluchelo lweyinyuma yobukusi",en,luy,Luwanga,bible nilikuwa naona watu najificha mpaka nilipofika nyumbani kwetu., nalolanga vaandu ni thifisa mpaka viha ndalola wefwe.,sw,luy,Marachi,translations shulahi munono, Nzuri kabisa,luy,sw,Maragoli,translations meet each other (s.o.), okwakanana,en,luy,Luwanga,dictionary Na Suuviranga Yesu nunu, Namuamini yesu hata sasa,luy,sw,Maragoli,translations "39 Kigira ki mundu u veye mwoyo amonyanga, umundu ku lihebwa mageli ku ubwoni bwibwe?", Mwanadamu yeyote aliye hai aweza kulalamika wakati anapoadhibiwa kwa ajili ya dhambi zake?,luy,sw,Maragoli,translations "Harani anyoa afwa,Tera raraawe ne asiili.Afwila mu sibala nisio asaalilwamosia Uri sie Bakalitayo."," Harani alitangulia kufa babake Tera akiwa bado, alikufa akiwa inchi ya Uri ya Bakalitayo ambayo alizaliwa.",luy,sw,Bukusu,translations Navutswa ihili yo mwana mkana naho mundu mukali yanguha kufa vwangu kuli umweli gutsitsa anaho gutula nivwenya kucha naho gutula hamugolova ma gwanguha kugwa imadioli naho Munyanza, Ilhali ukoo wa msichana au mwanamke hufifia haraka kama mwezi unaoenda au unaotokea kunapopambazuka ama unaotokezea jioni kwa muda mchache tu kisha unapotelea magharibi ama kwa ziwa,luy,sw,Maragoli,translations UGONJWA WA KORONA, OBULWAYE BWA KORONA.,sw,luy,Marachi,translations And there appeared unto him an angel of the Lord standing on the right side of altar of incense.," Omumalaika owa OMWAMI Nyasaye, owali nasinjiile khulubeka lwomukhono musaatsa kweshimalilo shiemisango shiobubane, yaloleshela Zakaria.",en,luy,Luwanga,bible likhaniafu, chameleon,luy,en,Luwanga,dictionary nga Gidioni ne enyokha makhelebende endaalo eloondakho akhamulula bufuumbo arusiamo luume lwechula sibuumba., wakati Gidioni aliamka alfajiri siku iliyofuata alikamua manyoa akatoa umande ukajaa kibumba.,luy,sw,Bukusu,translations "Vilevile, watu walioongoza sherehe za matamiko waliitwa Misambwa.", Kandi avandu valiava kutsa kale valangwa MISAMBWA.,sw,luy,Maragoli,translations forbid, okhukaania,en,luy,Luwanga,dictionary Nooruka ing'ombe iduwasi niyiibula ikhugamira imwosi ni otsakha khukhera noonyola amabeere. Ololanga amabeere aka khunguetsanga ako kalula muing'ombe., Ukifuga ng'ombe wa kike akizaa hutuletea ndama na unaanza kukama ukipata maziwa. Unaona maziwa tunayo kunywa hayo hutoka kwa ng'ombe.,luy,sw,Marachi,translations "Now Jesus stood before the governor: and the governor asked him, saying, Art thou the King of the Jews? And Jesus said unto him, Thou sayest."," Yesu yasinjila imbeli womukafuna Omuroma, mana omukafuna oyo namureeba ari, ""Iwe niwe Omuruchi wa Abayahudi noho?"" Yesu namukalusia, ""Niwe ouboolile """,en,luy,Luwanga,bible Alikufa kama amesumbuliwa kwa hivyo mnafaa mjifunze kupitia ngano yam zee huyu, Yafwa nanyasiibe. Kho mukhoyelemweche khulukano olwomukofu uno.,sw,luy,Marachi,translations amaanda, embers; charcoal,luy,en,Luwanga,dictionary "And the most part of the multitude spread their garments in the way; and others cut branches from the trees, and spread them in the way."," Abandu abanji nibaala ebifwalo biabwe khumuhanda, ne abandi nibarema amasaka kemisaala nibaala khumuhanda okwo.",en,luy,Luwanga,bible What do you do for a living?, Okholanga shina?,en,luy,Luwanga,translations draw a straight line, okhukhalaka olunyali,en,luy,Luwanga,dictionary Mu lidala Iya Daudi," ""Mji ule wa Daudi",luy,sw,Maragoli,translations ngakhwali nikhwemele hwali nende mukhana wefwe mukhongo; ni mukhana wefu yambolela mbu anine msala yaakule mizabibu nasi mbusie ninda mbagi ya huali nayo, tulipokuwa tumesimama na dadangu mkubwa; aliniambia kuwa apande mti achume mizabibu nami nikusanye nikieka ndani ya mfuko tuliokua nao.,luy,sw,Marachi,translations ingwe yari yevula vana varano rekha haduyu havorere ingwe mbuu wasiange huthie hurenye mumusino., chui alikuwa na watoto watano na sungura akamwambia chui kuwa mwenzangu twende tutenye kuni.,luy,sw,Marachi,translations "And they come unto Bethsaida. And they bring to him a blind man, and beseech him to touch him."," Mana niboola Betsisaida, ne abandu bandi nibareerera Yesu omubofu nibamusaaya mbu nachama, amutiilekhwo amakhonoke.",en,luy,Luwanga,bible hammer; nail; crucify, okhukhoma,en,luy,Luwanga,dictionary okhwifinyirisia, squeeze through; go through a tight place; carry on in spite of pain or danger; be willing to bear pain,luy,en,Luwanga,dictionary eshiubwe," second planting season, following irotso, beginning in July or August, during which maize, simsim, beans, and peas are planted and then harvested; also called eshirumbi",luy,en,Luwanga,dictionary an evil act or thing, eshibi,en,luy,Luwanga,dictionary Avaana vahanaa magina malahi, Watoto wanapeana mawe mazuri.,luy,sw,Maragoli,translations obwitemberesi, meekness; goodness; politeness; good behavior,luy,en,Luwanga,dictionary hold up; lift up on high, okhuchingula,en,luy,Luwanga,dictionary "Tuliwaangamiza wanaume, wanawake na watoto."," Khwabunia baseecha, bakhasi ne babaana khukhwama mu kholo eya Manase.",sw,luy,Bukusu,translations nilijitayarisha na kuchukua vitabu vyangu nikaanza safari saa kumi., ndaitayirisha na nivukula vitavo vyange ndachaka lukendo saa kumi.,sw,luy,Marachi,translations lie down; go to bed, okhwiyalisia,en,luy,Luwanga,dictionary Mvulana mwenye miguu kombo akioga ako na shamba ambayo akiangalia anameza tu mate., . Omusiani owa makhumbo niyesinga ari nende indalo iria naringa amira sa amare.,sw,luy,Marachi,translations "And if the house be worthy, let your peace come upon it: but if it be not worthy, let your peace return to you."," Ne nikaba mbu, abandu abomunzu eyo bamwinjisia, kho amashiesio kenywe komulembe kabe ninabo. Ne nibalamwinjisia ta, emilembe chienywe chimukalushile inywe abeene.",en,luy,Luwanga,bible okhubalikha," put smears of clay on forehead, etc., in connection with certain sacrifices",luy,en,Luwanga,dictionary "foreigner, Masai, Nandi, etc.", omusebe,en,luy,Luwanga,dictionary Wamsifu Yesu., Vidzominye Yesu.,sw,luy,Maragoli,translations stalk-borer (pest attacking maize), injestso,en,luy,Luwanga,dictionary Tsiagoyana - Tsiseke, Zinachanhanyikana -Matawi,luy,sw,Maragoli,translations -angu," quick, easy, light, cheap (bwangu, lwangu)",luy,en,Luwanga,dictionary okhufwisia," cause to shine (of the sun, etc.)",luy,en,Luwanga,dictionary hurt a sore place; open up an old sore, okhwakasia,en,luy,Luwanga,dictionary amabuli," flying ants, edible",luy,en,Luwanga,dictionary Binadamu ari nende Bunyala bwa khukasia esiindu sia khukhola mirimo. Khuboola buadieri binadamu ni silongi siri nende Bunyala musialo.," Binadamu ana uwezo wa kutengeneza kitu cha kufanya kazi, kusema ukweli binadamu ni kiumbe aliye na uwezo ulimwenguni",luy,sw,Marachi,translations Vagehi venya ive., Twakuhitaji wewe,luy,sw,Maragoli,translations Yeye piea aandike barua yenyewe ambayo aliyafanya hayo yatakuwa manyoofu kumuacha ampatie kisha amfukuze mbele za mungu mw3za wa vyote.," Yesi aandike chibarwa che Ne niko okholile ako kalaba kamaluungi khumulekha, amuelesie mala amuoone ebweeni wa Wele Omunyali Owa Bioosi.",sw,luy,Bukusu,translations shoulder, libeka,en,luy,Luwanga,dictionary "kutoka miaka ya mababu zetu, baba zetu walikuja wakatawala na sisi pia miaka ijayo tunataka kutawala."," hurula miaka kia vakuka vefu,vababa vefu vedha vatawala mbao fwesi miaka kithanga huenya hutawala .",sw,luy,Marachi,translations "Wakati Daudi aliwasili, askari wa vita walimuuliza, "" Je, umeona yule mtu munene?"""," Ing'inga Daudi yaatsa, avasikaali veriihe vaamuteeva, ""Uloliku mundu munene ula?""",sw,luy,Maragoli,translations "Kuku ni mfugo mzuri sana , huleta mayai, nyama na vitu vingi. Uzuri wa kuku ni kuleta mayai na kuagua mayai hayo akiagua vifaranga, na vifaranga hao wanakua kuku. Tena kila kuku huwa hachoki kuagua."," Ingokho ni sireke silayi lukari, ireranga mabuyu, inyama nende ebindu bingi. Bulai bwa ingokho ni khurera mabuyu nende khualula mabuyu ako niyaalula tsimwinyi, ni tsimwinyi etsio tsiba tsingokho. Khandi buri ingokho khasiijong'anga khualula.",sw,luy,Marachi,translations "SIKHEBO, SIMANYISHO SIE ENDAKANO"," TOHARA, ISHARA YA AGANO.",luy,sw,Bukusu,translations Tena walikuwa wanakaa mita moja na nusu., Handi vehalanga inalta ndala nende inusu.,sw,luy,Marachi,translations Amenichoma kwa mishale ya podo lake., 13 U ndasi nemibano gye imodia yeye mu kikenge kyange.,sw,luy,Maragoli,translations "Yesu, Yesu, Yesu."," Yesu, Yesu, Yesu.",luy,sw,Maragoli,translations okhuhotserekha, be tamable; respond to soothing influences,luy,en,Luwanga,dictionary Pale msalabani," Khu msalaba, khale.",sw,luy,Maragoli,translations okhusherekha omunyu, make the liquid used to flavor meat by running water through the ash of various grasses,luy,en,Luwanga,dictionary Gamaliye avaana nzie nzie, Yamemaliza watoto.,luy,sw,Maragoli,translations """Mulola murie? Yaliho omundu owali nabasianibe babili. Natsia khumukhulundu namuboolela ari, 'Mwana wanje, tsia okhole emilimo mumukunda kwemitsabibu.'"," But what think ye? A man had two sons; and he came to the first, and said, Son, go work to-day in the vineyard.",luy,en,Luwanga,bible "Kho Yesu namulachilisia obutinyu, namuseebula bwangu,"," And he strictly charged him, and straightway sent him out,",luy,en,Luwanga,bible "19 Nda langa avayanze vange, navutswa va ngada.", Niliwaita hao walionipenda lakini walinidanganya.,luy,sw,Maragoli,translations okhutetserera, support; hold up; keep from falling,luy,en,Luwanga,dictionary "T.Kaleefu alikufa kwa kujuta. Huku ni kukufa kuzuri kweli wajukuu wangu?""", Kaleefu yafwamubunyaakhani. Yafwila mubikuunyila. Khuno nokhufwa okhulayi abetsukhulu banje?,sw,luy,Marachi,translations Atanichukua, A la vugula inze,sw,luy,Maragoli,translations Mana khurula ao ndeka makesi nende sindu sikhongo siandusia mbatsa mbu nzie mtauni sindakhanyolere kano dawe kata vaye kata kando nende ao Nyasaye wange uno alolanga vilai vyamakati hadi akhonynga vandu vali mtsishida ngesie ano ni khulwokhuvera yaninda mpaka nga ndola khuvevusi vange mtauni.," Kutokea hapo tulijifunza na nikajuta kilichonitoa nyumbani niende jijini singepatana na haya yote hata hivyo Mungu wangu huona yote yanayowakumba watu walio na shida kama mimi, alinilinda hadi nilipowafikia wazazi wangu jijini.",luy,sw,Marachi,translations "be lazy, weak, etc.", okhutofula,en,luy,Luwanga,dictionary Ndiegu yacheena umwana nagoonya mbula amuhe ku navutswa mwana yamugaya navola:-, Ndiegu alilaani mototo na kubembeleza ili amugawie chakula kidogo lakini mototo alikataa na kumkejeli:-,luy,sw,Maragoli,translations "Teacher, which is the great commandment in the law?"," ""Omwechesia nelilako shiina likhongo muno mumalako koosi """,en,luy,Luwanga,bible Mbona hukuniletea?, Aki niwandetera ku?,sw,luy,Maragoli,translations pour out; tip out, okhuyombola,en,luy,Luwanga,dictionary "Mana olunyuma nabukula Petero, Yakobo nende Yohana, ne nachaaka okhubeyabeya nende okhunyakhana mumwoyokwe muno."," And he taketh with him Peter and James and John, and began to be greatly amazed, and sore troubled.",luy,en,Luwanga,bible cent, isende,en,luy,Luwanga,dictionary How was your night?, Okonile orie nyangaino,en,luy,Luwanga,translations Omusiani wa wane nokhulia (43) A strong young man is one who feeds well., Omushiele yebula hosi (197) The woman has given birth everywhere.* 439. Omusiani wa lebe nokhulia,en,luy,,proverbs Abaandu bandi beekhonyeranga amatsi khumala bulware buno obwa korona lakini bwamalanga buira abaandu abangi., Watu wengine walikuwa wanatumia maji kumaliza huu ugonjwa wa korona lakini ulimaliza ukawaua watu wengi.,luy,sw,Marachi,translations S. Nibwatoto buri mundu yanyekhana abe nende ingokho kata ndala., Ni ukweli kila mtu anafaa awe na kuku hata mmoja,luy,sw,Marachi,translations okhusita khumesa," take, receive Holy Communion",luy,en,Luwanga,dictionary khundulo, at the edge,luy,en,Luwanga,dictionary obukali," a late variety of obule, very tasty",luy,en,Luwanga,dictionary okhuya, be hot,luy,en,Luwanga,dictionary Mawele-Walikuwa wakiyaweka kwenye maji yakishamea wangeanika yakauke., AMAVERE- Vinikanga amavere gatanga limera ma vatulitsa vavagala guma.,sw,luy,Maragoli,translations "Abandu banywetsanga ni bamesi bo lukano, handi nibakhamera ni barasi muno."," Watu wanaokunywa ni walevi sana, tena wakilewa hukuwa wachokozi sana.",luy,sw,Marachi,translations Mtapanda mizeituni kila mahali kwa nvhi yenu., Mukhabiaale kimiseituni buli abuundu mu sibala sienywe.,sw,luy,Bukusu,translations "Yesu nabahenga, nabakalusia ari, ""Lino shilinyalikha khubandu ta, nebutswa khu Nyasaye ebindu biosi binyalikha."""," And Jesus looking upon [them] said to them, With men this is impossible; but with God all things are possible.",luy,en,Luwanga,bible "Siwapi nyinyi siku hii, atawaacha nyinyi ama awatamanishe kisha mtakuwa nyinyi na uzao ama asahau agano ambayo alifanya yenu."," Se ndikho muelesia enywe endaalo yino, alimulekha enywe, namwe amubunie, mala mulaba bulayi, enywe ne lisaaye namwe ebilile endakaano niyo akhola yenywe.",sw,luy,Bukusu,translations Induvatiru indavu neindahi erolekaa ndi?!, Wayo nyeupe ni nzuri na inaonekana aje?,luy,sw,Maragoli,translations 17 Kigira yaga muyoyo getu gi kudzi., Kwa sababu ya haya mioyo yetu imezimia.,luy,sw,Maragoli,translations olufwafwa," grass, suitable for lawns",luy,en,Luwanga,dictionary Hapendi imuume., Siayanzaa imulume.,sw,luy,Maragoli,translations Bandu mbali mbali bambirakho nindema khubakhesia sibalomaloma dawe., Nilikuwa nikijarabu kusalimia watu waliokuwa wakinipita lakini hawakunijibu.,luy,sw,Marachi,translations Chumba cha malazi cha wavulana kilikuwa katika nyumba ya baba au mama., Chavogono cha vana vayai chalange mu nyumba yo mukeere naho musakulu.,sw,luy,Maragoli,translations "Leo hii tutazungumzigiye watu Fulani ambao walishiriki vita na baada ya kushindwa, walirejea kisirisiri wasitambulike.", Kalunu kulamoloma kuli avandu vandi vaali maliihe vinywereritsanga nivaguutiywe.,sw,luy,Maragoli,translations shule yetu inaitwa dadira. Naipenda sana kwa sababu hufanya vizuri sana kimasomo., sikuli siefu silangwa dadira ndasijama sana huluo huvera sipafomanga vilai sana mumasomo.,sw,luy,Marachi,translations palm of hand, eshikalabo,en,luy,Luwanga,dictionary UBULWAYE BWA KORONA BWALERA MALAYI KHUSHIRA MABI., UGONJWA WA KORONA ULILETA MAZURI KULIKO MABAYA,luy,sw,Marachi,translations commit adultery, okhuyirana,en,luy,Luwanga,dictionary okhulomeresia, interpret; make a plan,luy,en,Luwanga,dictionary "Vaasangi uyu wivula navitsara wowo naho muyai, avivuli vene yava valang'ana vasangi."," Mkwe ni aliyezaa mkwerima wako ama mvulana, aliyezaa hao wanaitana kivyere",luy,sw,Maragoli,translations "Ne okhurula munyanga tsia Yohana omubatiisi yayaala oburumebwe okhuula bulano, Obwami bwa Nyasaye bulwanilungwa nabandu abamaani nibabwitsumba."," And from the days of John the Baptist until now the kingdom of heaven suffereth violence, and men of violence take it by force.",luy,en,Luwanga,bible Lugembe, wembe,luy,sw,Maragoli,translations Wimbo unaodumu milele, Lumenyanga mu kase.,sw,luy,Maragoli,translations okhutyechera, limp; hobble,luy,en,Luwanga,dictionary "And they say unto him, We have here but five loaves, and two fishes."," Abeechi abo nibamukalusia bari, ""Khuli butswa nemikaate chirano nende tsinyeni tsibili.""",en,luy,Luwanga,bible Wanaona mwangaza ule., Valolaa vulavu vula,sw,luy,Maragoli,translations childhood; infancy, obuyere,en,luy,Luwanga,dictionary "Kho obulafu bwenywe bwashenje burio imbeli wabandu, kho mbu balole ebikhole bienywe ebilayi, nibamuhelesia senywe ouli mwikulu oluyali. Amechesio okhulondana namalako ka Musa"," Even so let your light shine before men; that they may see your good works, and glorify your Father who is in heaven.",luy,en,Luwanga,bible be surprised; be amazed; murmur in surprise or amazement; roar; or make any roaring sound, okhuumana,en,luy,Luwanga,dictionary Lola Lidede Lideeden', Ona nzige ………,luy,sw,Maragoli,translations Kumsalaba Yesuyavambwa, Msalabani Yesu alisulubiwa.,luy,sw,Maragoli,translations """ Mwezi"" ndio aende kushika mimba."," ""MWELI"" ku atsie kuhelitsa.",sw,luy,Maragoli,translations "Kwa mujibu wa maombi ya Esau,wanaoishi Edomu katika nhi ya watu waliotuhudumia.", Be lisaaye lia Esau bamenyile Edomu mumaloba ke Baamoni kosi ne bakhukholela efwe.,sw,luy,Bukusu,translations Kupashwa tohara, Likevwa,sw,luy,Maragoli,translations "And soldiers also asked him, saying, And we, what must we do? And he said unto them, Extort from no man by violence, neither accuse [any one] wrongfully; and be content with your wages. ["," Abelihe nabo nibamureeba bari, ""Nefu khukhole shiina?"" Nabakalusia ari, ""Shimulanuulakhwo omundu yesi yesi amapesa namaani ta, kata okhwinjilila omundu yesi yesi itookho khukobubeeyi tawe. Mufuchilile mbu omurungo kwenywe nokumuhela.""",en,luy,Luwanga,bible Kindu chatulira indangu kizuulanga zuu., Sauti ilitokea kule chini ya kiyu kikilia zuu,luy,sw,Maragoli,translations omulomeresia, interpreter; one who helps in a difficulty,luy,en,Luwanga,dictionary "And when he was entered into a boat, his disciples followed him."," Yesu yenjila muliaro, abeechibe nibamulondakhwo.",en,luy,Luwanga,bible "Mutsinyanga etsio, Yesu yarula Nazareti mulukongo lwa Galilaya, naye Yohana namubatiisia mumwalo kwa Yorodani."," And it came to pass in those days, that Jesus came from Nazareth of Galilee, and was baptized of John in the Jordan.",luy,en,Luwanga,bible Walimshinda na kumcheka," Va mu lega ni va museka,",sw,luy,Maragoli,translations Watakuja kuwaonyesha jinsi mimi nilivyowaagiza., Balimwekesia nga ese ne nabalaka.,sw,luy,Bukusu,translations lichungwa, orange,luy,en,Luwanga,dictionary "the drought of 1919, when Government relief was distributed by the K.A.R.", inzala ya keya,en,luy,Luwanga,dictionary ndaitayirisha na nivukula vitavo vyange ndachaka lukendo saa kumi., nilijitayarisha na kuchukua vitabu vyangu nikaanza safari saa kumi.,luy,sw,Marachi,translations "Wakiona yuko sawa, walikuwa wakiita mtu mzee kuja kumtakasa."," Nivalolanga aveeye vulahi, vamanyanga valanga mundu mukulundu yatsa kumuviida.",sw,luy,Maragoli,translations "of a girl, go to live with a man who has not paid dowry or made the usual marriage arrangements; elope", okhubayira,en,luy,Luwanga,dictionary "Yigula inyama, muusi kesero – Emondo"," Alinunua nyama, ndani ni ngozi Firigisi",luy,sw,Maragoli,translations Ndatsire tawe/Ndatsire., I did not go or I went,luy,en,Tsotso,translations Sijakula kimoja kwa kumi nikiwa kwa matanga ama nimekuwa mchafu., Se naliile silala khwikhumi ne ndi mu masika namwe nabeele omunyaalu.,sw,luy,Bukusu,translations "wail for s.o. who has died, or who is dying", okhwikhuula,en,luy,Luwanga,dictionary okhukobera," send a letter, message, gift, etc., by an agent",luy,en,Luwanga,dictionary "Abalia bali abasaatsa abahela ebikhumila biraano , abakhasi nende abaana nibalabalilwe tawe. Yesu achenda khumaatsi"," And they that did eat were about five thousand men, besides women and children.",luy,en,Luwanga,bible "And he saith unto him, I will come and heal him."," Yesu namuboolela ari, ""Nenzitse okhumuhonia """,en,luy,Luwanga,bible Edenesi mwirova -Libwoni, Mpira mchangana -Kiazi,luy,sw,Maragoli,translations omutamba, harlot; prostitute,luy,en,Luwanga,dictionary Don't ignore a child's advice., Olaleka akomwana,en,luy,,proverbs "Tell us therefore, What thinkest thou? Is it lawful to give tribute unto Caesar, or not?"," Khuboolelekhwo, olola orie? Kali habwene okhurunga obushuru khumuruchi wa Roma?""",en,luy,Luwanga,bible "And he strictly charged him, and straightway sent him out,"," Kho Yesu namulachilisia obutinyu, namuseebula bwangu,",en,luy,Luwanga,bible Tena walikuwa wakiangalia jinsi jua lilikuwa lilichomoza kutoka mashariki asubuhi na mapema ili waone likiwa limechomoza vizuri ndiposa wafanye matambiko yao na ndipo wajue kwamba matambiko yao yatabarikiwa., Makandi vahenza kuli LIUVA nilitula ivugwe kale mugamba zuri ku nivaloli iliuva lituli vulahi ililavu zeeree kuli likonza kuvakola miluka javo ma vamanya miluka javo jilagasitswa.,sw,luy,Maragoli,translations "shed or rough shelter made of Napier grass, etc., to accommodate guests at a feast", eshisakati,en,luy,Luwanga,dictionary He who despises a prostitute ends up in bed with her., Oleka omutamba wamwalira,en,luy,,proverbs elder; senior; old man; eldest of the family; person having authority or seniority, omukhulundu,en,luy,Luwanga,dictionary "But Jesus said unto them, They have no need to go away; give ye them to eat."," Yesu nababoolela ari, ""Shibakhoyile okhutsia habundu undi ta, inywe mubahelesie ebiabalia.""",en,luy,Luwanga,bible Eshibala shili endiena eyoo?, How is the weather over there?,luy,en,Tsotso,translations "and seeing Peter warming himself, she looked upon him, and saith, Thou also wast with the Nazarene, [even] Jesus."," Ne olwa yalola Petero niyooranga omulilo, yamuhenga ne namureeba ari, ""Wesi wabeele nende Omunazareti oulangwa mbu Yesu?""",en,luy,Luwanga,bible naye mke alikuwa kama peremende dukani.'msemo', khandi mukhasi yari nga iswiti muduka.,sw,luy,Marachi,translations "Nio wele omunyali owa bioosi amurakho omwene ali, khoche ne kamaani kowo kano mala oreesia Baisiraeli khukhwama Khu Bamidiani."," Ndipo mungu mweza wa vyote akamweka mwenyewe kuwa,naenda na nguvu zako hizi kisha uwaokoe waisraeli kutoka kwa wamidiani.",luy,sw,Bukusu,translations "Naye amemfurahisha adui juu yako, Ameitukuza pembe ya watesi wako.", Ya ha musigu lisangala KU ive ya kuminya Lwiga lwa yavo Ava dambidzanga ive.,sw,luy,Maragoli,translations marsh; bog, olutende,en,luy,Luwanga,dictionary What is wrong?, Shina shibi?,en,luy,Tsotso,translations come gradually to an end; decrease and finally disappear, okhuhwa,en,luy,Luwanga,dictionary tricks; mischievousness; restlessness, amaaka,en,luy,Luwanga,dictionary "Mana nibabamba abanuuli babili halala nende Yesu, mulala khumukhonokwe musaatsa noundi khumukhonokwe mukhasi."," Then are there crucified with him two robbers, one on the right hand and one on the left.",luy,en,Luwanga,bible okhukhoba, betray,luy,en,Luwanga,dictionary HIVYO NDOVU AKASEMA KUWA MBIO ZINATAKA KUANZA., LANO INZOFU YAVOLA ATI THIMBIRO THIENYA HUCHAKA.,sw,luy,Marachi,translations "Ng'ombe wako wawili, kuime na kike. Ng'ombe wote wana uzuri wao nyumbani. Kinachifanya niseme hivyo zamadi ya ng'ombe ni nzuri."," Tsing'ombe tsiruo tsibiri, isatsa nende ikhasi. Tsing'ombe tsiosi tsiri nende malahyi kayo mudala. Sikera niimbola endio masingo ka ing'ombe ni malayi",sw,luy,Marachi,translations Lwene yilwo avandu zana vatigala avanifu nuvu yanzi.," Pia, wahusika walibaki wakiwa safi na wenye furaha.",luy,sw,Maragoli,translations Ushindi., bukhili.,sw,luy,Bukusu,translations Amka watu wakuone aee, Obukhekho abandu bakhulole aee,sw,luy,Marachi,translations Na mtoto wa kiume atakaye kuwa mzazi ama mzinzi-alizaliwa akikojoa akionyesha uume wake ukiwa umesimama na makende yote mawili yakiwa ndani, Na mwana muyai uliva umwivuli naho omuheyi - yivulangwa vutswa niyinyara na manyia uvusatsa vwivwevusingira ma kandi manege naho tsingovole nitsiveye mu tsiosi tsivili.,sw,luy,Maragoli,translations little; small; few, matutu,en,luy,Luwanga,dictionary "Na likawa na lisiwe hivyo, moto ufaao kupaa kutoka kwa Abimeleki kisha uchome watu wa Shekemu na wa kwa nchi ya ulinzi Bethmilo, kisha uchome Abimeleki."," No liaba ne likhali lirio tawe, kumuliilo kukhoya kuburukhe khukhwama Khu Abimeleki mala kwosia babaandu ba shekemu nende be mu sibala sie kimiliinda Betimilo, mala kwosie Abimeleki.",sw,luy,Bukusu,translations okhubalikha, be countable,luy,en,Luwanga,dictionary 11 Vononnya vakali netsingulu muzioni., Huwaharibu wanawake katika Sayuni.,luy,sw,Maragoli,translations Ngayafungula mkhono mlala ndamukhuya ingumi ya sikada., Aliponifungua mkono mmoja nilimpiga ngumi moja kwa kutumia mkono wa kushoto.,luy,sw,Marachi,translations okhubukha, arise; get up; wake up,luy,en,Luwanga,dictionary Ingwe isira imbusi yomutakha, A leopard often takes a poorman's goat,luy,en,,proverbs "habit of wandering about alone, without doing any work or sharing in the activities of one's fellows", indakwe,en,luy,Luwanga,dictionary okhupa olubasi, kick,luy,en,Luwanga,dictionary "Amka Baraka wa Abinoamu, simamia washike wa vitani mwako."," yinyokha Baraka okhwa Abinoamu, yimeelela baambe be mwiie bowo",sw,luy,Bukusu,translations Kwa shamba la vyakula vya mwenzako., mu lusaambu lwe biakhulia lwo wasio.,sw,luy,Bukusu,translations -osi," all, any",luy,en,Luwanga,dictionary one who eats; eater, omuli,en,luy,Luwanga,dictionary "And seeing the multitudes, he went up into the mountain: and when he had sat down, his disciples came unto him:"," Ne olwa Yesu yalola emikanda yatikulukha khushikulu, niyekhala hasi. Abeechibe nibetsa khuye.",en,luy,Luwanga,bible Ole wetu! Kwa kuwa tumetenda dhambi., O bayaye ku kwinye! kigira ku koli ubwoni.,sw,luy,Maragoli,translations "spin, e.g., beans, a top", okhututa,en,luy,Luwanga,dictionary Khu mabaale kakaakhwakho luloongo aandikakho kamalaka koosi koosi mala aamulaka murie kamalaka kewe., Kwa mawe yaliyopakwa mchanga akaandika hapo sheria zote zote kisha akamwagiza mtii sheria zake.,luy,sw,Bukusu,translations No lusungo olwarula khulivo abamarachi., Ni lugha iliyotoka kwa hao wamarachi,luy,sw,Marachi,translations "Setani namuboolela ari, ""Noba noli Omwana wa Nyasaye, laka lichina lino mbu liikhole omukaate """," And the devil said unto him, if thou art the Son of God, command this stone that it become bread.",luy,en,Luwanga,bible Yiyi ningavo ya Vavo., Hii ni gao yao Wajaluo,luy,sw,Maragoli,translations sikuli siefwe siri nende indalo ya hurima nende hurakao madimwa., shule yetu ina shamba ya kulima na kupanda mahindi.,luy,sw,Marachi,translations Buno bwachaka khukenda khu tsi kaunti thindi tsiosi., Huu ulianza kusambaa kwa majimbo yote.,luy,sw,Marachi,translations "small white mushroom, no bigger than a shilling", obumechere,en,luy,Luwanga,dictionary "break up (used of an earthen floor when the cow-dung used in smearing is flaking off and the floor spoiling, or of walls breaking up)", okhulikukha,en,luy,Luwanga,dictionary iligulu(inguba)., Mbingu.,luy,sw,Maragoli,translations "give a long, loud call, particularly in hunting, when the quarry is sighted; mention reproachfully; name reproachfully", okhukhuma,en,luy,Luwanga,dictionary Lola lugaga lula, Ona ile ua,luy,sw,Maragoli,translations offering; sacrifice; frequently used instead of omusango in any Christian connection ( isadaka,en,luy,Luwanga,dictionary Ing'ombe yakhaywa omukhono yeyachira omunwa," For lack of a hand the cow uses its mouth to scratch itself. As it has no hand, a cow scratches itself with its mouth. Ingokho yeyachila omunwa (HWA40) Obwikholandie bwachira ingokho yeyachira omunwa (TWA124) The hen scratched itself with its own beak. Ishima yeboyela okwayo (TWA169) The monkey tied itself with its own tail.",luy,en,,proverbs 2 A liranga ligali inyinga yobudiku amaliga hehe go doolanga ku tsindama tsitye., 2 Ataita kabisa wakati wa usiku katika matanga yake unayookota katika tama zake.,luy,sw,Maragoli,translations BURAMU NE LUTI BAUKHANA, ABURAHAMU NA LUTI WATENGANA,luy,sw,Bukusu,translations dweller; inhabitant, omumenyi,en,luy,Luwanga,dictionary Njogoo wawili huwa hawapikwi katika chungu kimoja, Tsidaywa tsibili sitsidekherwangwa mnungiro ndala dawe,sw,luy,Marachi,translations S. IKAUNTI INDIDI: BUTULA, KATA NDOGO: BUTULA,luy,sw,Marachi,translations Kandi avandu valiava kutsa kale valangwa MISAMBWA.," Vilevile, watu walioongoza sherehe za matamiko waliitwa Misambwa.",luy,sw,Maragoli,translations "Ndipo mungu mweza wa vyote akamwambia Gidioni kuwa, ungali na watu wengi sana."," Nio wele omunyali owa bioosi aboolela Gidioni ali, osiili ne babaandu bakali lukali.",sw,luy,Bukusu,translations isoni, disgrace; shame; shyness (more commonly in pl. tsisoni),luy,en,Luwanga,dictionary ibilauri, tumbler; glass ( amalasire,en,luy,Luwanga,dictionary "Yeu Kristo, Mwami wange,"," Yesu Kristo, Baba yangu",luy,sw,Maragoli,translations okhutira, hold; seize; retain; grasp; catch; touch,luy,en,Luwanga,dictionary "22 Lihebwa mageli lyo budamano bubwo bu duki, O mukana wa Zioni si alakuhila Kandi mulyadikidzwa."," Uovu wako umetimia, Eee binti Sayuni, hatakuhamisha tena.",luy,sw,Maragoli,translations belt, olukhanda,en,luy,Luwanga,dictionary A kha khu honia nesisa sie., Atuponye.,luy,sw,Maragoli,translations okhwitonya, rant and rave,luy,en,Luwanga,dictionary eshitakho, hen at egg laying stage,luy,en,Luwanga,dictionary Ndenya obuyanzi bwo., I need your love,luy,en,Luwanga,translations tsinga, how many?,luy,en,Luwanga,dictionary be kind to; be gracious towards; be fond of; favor; pet, okhukoosia,en,luy,Luwanga,dictionary chew the cud, okhunyanya ikamula,en,luy,Luwanga,dictionary "Mana abali nibatiilile Yesu bamuyila ewa Kayafa, omwisaaliisi Omukhulundu, ewa abeechesia bamalako nende abakofu bali nibakhung'anile."," And they that had taken Jesus led him away to [the house of] Caiaphas the high priest, where the scribes and the elders were gathered together.",luy,en,Luwanga,bible hang up; put up on a rack or shelf, okhwachikha,en,luy,Luwanga,dictionary Ilikuwa siku ya kupanda mahindi nyanya alikuwa na shamba ng'ambo na alikuwa anataka kwenda kupanda mahindi ng'ambo lakini kulikuwa na mto mkubwa., S. Yali inyanga eyokhuraka amadimwa kukhu yali nende indalo injerekha ni yali niyenya khunzia khuraka amadimwa inzerekha habula mwalo kwali omukhongo.,sw,luy,Marachi,translations "Nebutswa tsinyanga tsitsanga lwomwene shiselelo aliyinibwaho okhurula khubo. Inyanga yaliyinibwaho eyo, niyo eya baliiyima eshiokhulia."," But the days will come, when the bridegroom shall be taken away from them, and then will they fast in that day.",luy,en,Luwanga,bible Avakana vetu vaveye kuli avakunzakali., Mama zetu wamekuwa kama wajane.,luy,sw,Maragoli,translations nalolanga vaandu ni thifisa mpaka viha ndalola wefwe., nilikuwa naona watu najificha mpaka nilipofika nyumbani kwetu.,luy,sw,Marachi,translations lituma," sharply defined edge to the hair of the head, made by shaving",luy,en,Luwanga,dictionary typewriter; printing press (see itabureta), ichapa,en,luy,Luwanga,dictionary obusiro, weight; heaviness,luy,en,Luwanga,dictionary Mtoto wa mwewe ni mwewe, Omwana wa liungu ni liungu,sw,luy,Marachi,translations Watadumu katika pendo langu., Valamenya mu vuyanzi bwange.,sw,luy,Maragoli,translations Naye Azori yali samwana Zadoki; Zadoki yali samwana Akimu; Akimu yali samwana Eliudi., and Azor begat Sadoc; and Sadoc begat Achim; and Achim begat Eliud;,luy,en,Luwanga,bible isababu yakira ndamanya olumarachi ni huvera mamuange yarula ovuwanga ni yetha hudeha ovumarachi sikira babuange ni mumarachi sikira esie ndi mumarachi., sababu iliyofanya nikajua kimarachi ni kuwa mamangu alitoka buwanga akaja kuoleka kwa wamarachi kwa sababu babangu ni mumarachi na ndio maana mimi ni mumarachi.,luy,sw,Marachi,translations "Obulware bwa korona bwaatsaka omwaka kwa elfu tsibiri,ekhumi nende tisa musyalo sya China mana nibwiira abandu baangi.", Ugonjwa wa korona ulianza mwaka wa elfu mbili na kumi na tisa nchini China na ukawaua watu wengi.,luy,sw,Marachi,translations "Ne imwo eyakwa mumahwa yili shinga oyo ouhulilanga likhuwa, nebutswa okhuhendela akobulamu bweshialo nende okhuchama obuyinda bweshialo, birusia muye likhuwa elo, ne shiyaama ebiamo tawe."," And he that was sown among the thorns, this is he that heareth the word; and the care of the world, and the deceitfulness of riches, choke the word, and he becometh unfruitful.",luy,en,Luwanga,bible Yesu aliyetulipia ametuokoa, Yesu Mutungiri u ku sooye,sw,luy,Maragoli,translations small piece of broken pot, likonjio,en,luy,Luwanga,dictionary "that ye may be sons of your Father who is in heaven: for he maketh his sun to rise on the evil and the good, and sendeth rain on the just and the unjust."," kho mana mube abaana ba Seenywe ouli mwikulu. Okhuba ye akholanga eliubalie okhwashila abamayanu nende abalunjishi, khandi akholanga ifula okhukwiila abalunjishi nende abalali abalunjishi tawe.",en,luy,Luwanga,bible "Ne buli olwa musinjila okhusaaya, muleshelane nimuba nimuli nelikhuwa khumundu yesi yesi. Naye Senywe ouli mwikulu yesi khandi alamuleshela obumayanu bwenywe."""," And whensoever ye stand praying, forgive, if ye have aught against any one; that your Father also who is in heaven may forgive you your trespasses.",luy,en,Luwanga,bible Utaona mambo ya nyota., Ulalola amang'ana ge tsing'ereng'ani.,sw,luy,Maragoli,translations Mamgure?Mangure mtoto wa Ngwegwe, Mangure? Manguure Ngwegwe,sw,luy,Maragoli,translations A ye Mutungiri., Ni yeye anatulipia,luy,sw,Maragoli,translations Nofisa ifisi yakhakhulie, Nofisa ing'u iba yakhakhulie (AMI185) If you hide a hyena it may eat you in due course.,luy,en,,proverbs tisa," nine ( bow down to; worship,luy,en,Luwanga,dictionary itwasi, cow,luy,en,Luwanga,dictionary okhumala," finish; do a job completely from start to finish; yamala tsisaa tsine 'he took four hours'; also used as an auxiliary verb, as in ndali nimalire okhukhola 'I had finished doing it, I had done it'; yamala natsya 'in the end he went'; yasinyikha po, ne shiyamala nakhola eshindu ta 'he was very angry, but he didn't actually do anything'; mala eshikwoli 'have revenge'",luy,en,Luwanga,dictionary "position; standing; turn; place, in relation to others", amasinji,en,luy,Luwanga,dictionary Esiruke esio sikhoonyanga nende ebiidu bisabi., Mfugo huo husaidia na vitu vingi.,luy,sw,Marachi,translations Those who did not sow are the ones that ate, Abalaraka nibo abakalia,en,luy,,proverbs "stretch out; split open and spread out, as meat for drying; spread out as a skin for drying;crucify", okhubamba,en,luy,Luwanga,dictionary sit still; wait patiently, okhwihonjekha,en,luy,Luwanga,dictionary Ekhwenya., I need you,luy,en,Luwanga,translations Kwogidzwa vyosi vi ta li vilungi., Kusafisha vyote visivyo laini.,luy,sw,Maragoli,translations trouble oneself, okhwikholokhosia,en,luy,Luwanga,dictionary Mioyo yao ilimlilia Bwana., 18 Myoyo gyavo gyanira Yahova.,sw,luy,Maragoli,translations "Nebutswa Yesu shiyakalusiakhwo likhuwa liosi liosi khandi ta, mana Pilato nahuka. Yesu akhalachilwa okhwirwa", But Jesus no more answered anything; insomuch that Pilate marvelled.,luy,en,Luwanga,bible Ku mwidzominyanga Iyeta lilye kalunu:," Utukufu na waone, haki yake itendeke",luy,sw,Maragoli,translations Anakamuna akiwa na furaha., Anakamuna naaveeye nuvuyanzi.,sw,luy,Maragoli,translations "Ebweeneyo bamenya hukwosia lukoba Luno,bacha Khu mu Baamalekisi Bayuda bacha alala ne Bakanaani bamenyanga ne babaandu ba simioni mala alala baula Bakanaani babamenyanga mu kaalimo mu bwimbi bikholwa khukhwola Khu lifwa la Yoshua."," Huko waliishi kuienzi mji huu, wakaenda kwa waamaleki wayuda wakaenda pamoja na wakanaani walioishi na watu wa Simioni kisha kwa pamoja walitwaa wakanaani walioishi kwa, yaliyomo kwa ufupi vitendo kufikia kwa kifo cha Yoshua.",luy,sw,Bukusu,translations "Which is easier, to say to the sick of the palsy, Thy sins are forgiven; or to say, Arise, and take up thy bed, and walk?"," Eliangu nelilena? Okhuboolela owafwokoya mbu, ‘Olesheelwe obwonoonibwo/ noho okhumuboolela mbu, ‘Buukha, obukule eshitalishio mana ochende?'",en,luy,Luwanga,bible walk righteously; behave decently, okhwichenderesia,en,luy,Luwanga,dictionary Nyanya anachomeka makalio -Sufuria/nyungu, Guku ahiza madako - Kifuria/Inyingu,sw,luy,Maragoli,translations imbitsi, a wild pig. The domesticated pig is usually called by the Swahili name,luy,en,Luwanga,dictionary mala Bayebusi bachiililila khumenyao ne lilila khumenyayo ne Benjamini., kisha wayebusi walifululiza kuishi na kilio kuishi na Benjamini.,luy,sw,Bukusu,translations kimarachi kwa wamarachi ni lugha rahisi kwa sababu wanajua kuizungumza, olumarachi hu vamarachi ni inomanoma indorondoro huvera vamanya hulusunga.,sw,luy,Marachi,translations eshisanjiro, fellowship of people,luy,en,Luwanga,dictionary Alizaliwa kama watoto wetu: Mimi nashangaa kwa sababu, Yivuiwa kuli avana vetu: Inze ng'enyanga kigira,sw,luy,Maragoli,translations "kwa muda huo Heberi wakenayi alikuwa amejenga hema lake keteshi, karibu mwaloni wa saananimu."," mu siise esio Heberi Omukenayi aaba ombakha liiema liewe e keteshi, siimbi amuruba a saananimu.",sw,luy,Bukusu,translations "But he answered and said, Verily I say unto you, I know you not."," Naye omwene shiselelo nabakalusia naboola mbu, toto mwene emuboolela mbu, isie shiemumanyile ta""",en,luy,Luwanga,bible olwibulo, generation,luy,en,Luwanga,dictionary Ndipo alipochukua silaha na kumdunga mamake.," Ku, yaavugula kivaavi naatsooma mama weeve.",sw,luy,Maragoli,translations grapevine, omutsabibu,en,luy,Luwanga,dictionary ANAYEBARIKI, MUSAALISI,sw,luy,Maragoli,translations Akaumia sana, Yasaalira kuvita.,sw,luy,Maragoli,translations "And Jesus perceiving [it] withdrew from thence: and many followed him; and he healed them all,"," Ne olwa Yesu yamanya mbu bali niberecheshe okhumwira, yarulaho, mana emikanda eminji nichimulondakhwo. Ne nahonia abalwale boosi,",en,luy,Luwanga,bible "at his/her (their) home (always in pl.), atsire ewabo 'she has gone to her old home (not to her husband's)'", ewabo,en,luy,Luwanga,dictionary startle; frighten; take by surprise, okhusundusia,en,luy,Luwanga,dictionary make a noise; shout, okhuyochera,en,luy,Luwanga,dictionary T.Walipokuwa karibu kumtumbukiza kaburini waliona bangili ikiwa ingali mkononi mwa marehemu. Hivyo walisema waweke mwili wa Okwaroi chini watoe bangili kwa mkono.," Olwabali Nibali ahambi okhumwishia mung'ani, balola mbu omukasa kwali kushiili khumukhono kwomufu. Kho baboola mbu bare omulaambo kwa Okwaro, hasi batanyule omukasa khumukhono",sw,luy,Marachi,translations injisia, put in; cause s.o. or thing to go in; receive; welcome,luy,en,Luwanga,dictionary "ash of certain grasses, through which water is caused to percolate to make an alkaline fluid used in flavoring meat, vegetables, etc.", omunyu kwelishe,en,luy,Luwanga,dictionary Na mtoto wako atakuwa punda wa mwituni atakuwa adui wa kila mtu na kila mtu atakuwa adui wake na atajiondoa kwa ukoo wake aishi pekee yake., Ne omwana wowo aliba epunda eya mundaa aliba omusiku owa buli mundu ne aliiyaula khu balebe bewe amenye yeng'ene.,sw,luy,Bukusu,translations "Khandi nimuba nimushiesania abeene kubeene butswa, kho mubashilila shiina abandi? Abamahanga bosi bakholanga akenako!"," And if ye salute your brethren only, what do ye more [than others]? do not even the Gentiles the same?",luy,en,Luwanga,bible "Ndiegu akatsia kusuma, akima umwana."," Ndiegu alienda kuomba chakula, akamunyima mtoto",luy,sw,Maragoli,translations okhuhamasia," join together, side by side",luy,en,Luwanga,dictionary "But he began to curse, and to swear, I know not this man of whom ye speak."," Naye Petero niyetsuba naboola ari, ""Nditsuba mubwatoto mbu, emboolanga akahabwene! Nyasaye akhoya yambelesia eshinyasio nemba nemboolanga akobubeeyi! Shiemanyilekhwo omundu wa muboolangakhwo uno tawe!""",en,luy,Luwanga,bible ground squirrel; hero of many folk tales; Sungura 'the hare' of Swahili tales; called Anakhamuna in stories and speaks with a lisp (see also eshimuna), akhamuna,en,luy,Luwanga,dictionary okhuchesa, harvest,luy,en,Luwanga,dictionary S.Mbolanga ori khulwa khubera abana bachakire khunania khumakongo. Esie philipo mbolere ni marire., Nasema hivi kwa maana watoto wameanza kutatiza vijijini. Wazazi dalili ya mvua ni mawingu. Mimi Philipo nimesema na nikamaliza.,luy,sw,Marachi,translations Valolaa vulavu vula, Wanaona mwangaza ule.,luy,sw,Maragoli,translations breath; air; steam, omuya,en,luy,Luwanga,dictionary okhusitoa, load heavily; weight down,luy,en,Luwanga,dictionary Ngozi yao ilikua nguo za babu wetu., Masero kayio kari thingubo tsia bakuka befwe.,sw,luy,Marachi,translations Olwa omuruchi we sialo siefwe Uhuru Kenyatta yatangasia mbu bikuli biosi bifungwe khubera bulware bwa korona bulire Kenya., Ambapo Rais wa nchi yetu Uhuru Kenyatta alitangaza kuwa shule zote zifungwe kwa sababu ugonjwa wa korona umefika Kenya.,luy,sw,Marachi,translations "4 Yahova, Iwa ive u twula mu Seiru ,lilyo , umwana wa Abinoam.Lwa u genda kutwula mu mulimi 13 Hene yahoo iya sulunguta litigala", 4 Bwana ulipotoka katika Seiru yako wewe mtoto wa Abinoam. unapotembea kutoka kwa shamba,luy,sw,Maragoli,translations obumemu, point; edge; sharpness,luy,en,Luwanga,dictionary okhwitisia, spill,luy,en,Luwanga,dictionary Wele Omunyali Owa Khwako ria kamalaka kewe koosi niko Wele wenywe ali owe siisa., Mungu mweza wa vyote ogopa sheria yake yote ambayo mungu wenu ni wa huruma.,luy,sw,Bukusu,translations niwenya hulanga sibuyu mlumarachi kamili valanga mbu sikube., ukitaka kuita mtungi kwa kimarachi unaitwa [sikube],luy,sw,Marachi,translations "01wa Yesu yali namalile okhuboola amakhuwa ako, yarula Galilaya natsia mungongo tsia Abayahudi injelekha womwalo kwa Yorodani."," And it came to pass when Jesus had finished these words, he departed from Galilee, and came into the borders of Judaea beyond the Jordan;",luy,en,Luwanga,bible Ing'ombe ni siruko siarukwa nende abandu., Ng'ombe ni mfugo ambaye alifugwa na watu.,luy,sw,Marachi,translations arrange themselves in an orderly manner; line up, okhwiyanza,en,luy,Luwanga,dictionary "If therefore thou art offering thy gift at the altar, and there rememberest that thy brother hath aught against thee,"," Kho noba noli ahambi okhuhaana eshihaanwashio khu Nyasaye khu eshimalilo eshiemisango, ne niwitsulila mbu, owashio ali nelikhuwa libi khwiwe,",en,luy,Luwanga,bible have a cold in the head, okhufundesana,en,luy,Luwanga,dictionary Upendo wa Bwana Yesu," Ubuyanzi bwo Mwami Yesu,",sw,luy,Maragoli,translations "But at midnight there is a cry, Behold, the bridegroom! Come ye forth to meet him."," ""Ne mushilo hakari bachaaka okhuhulila olukhu mbu, ‘Lole, omwene shiselelo ngwoyo yetsanga! Rule elwanyi mwitse mumwakanile.'",en,luy,Luwanga,bible "Hapana, sababu uamuzi ambao mnafanya ni wa mungu."," Tawe, sikila bukhalaki nibwo mukhola buli bwa wele.",sw,luy,Bukusu,translations saucepan ( eshifulia,en,luy,Luwanga,dictionary Nina askari nikiwaita wanakuja haraka -Mchwa, Mbeye na vasikali vange nimbalanga vatsanga vwangu -Amage,sw,luy,Maragoli,translations "Nakalusia naboola ari, 'Omusuku niye owakhola ako/ Nibamureeba bari, 'Wenya mbu khutsie khwiye nikhurusiamwo libanze elo noho?'"," And he said unto them, An enemy hath done this. And the servants say unto him, Wilt thou then that we go and gather them up?",luy,en,Luwanga,bible OBUKHONYIBWEMISALA., UMANUFAA WA MITI,luy,sw,Marachi,translations white and brown coloring in a female animal, apala,en,luy,Luwanga,dictionary And hath raised up a horn of salvation for us In the house of his servant David," Yakhuhelesiye omuhonia wobunyali, okhurula mulwibulo lwomukhalabaniwe Daudi.",en,luy,Luwanga,bible The tongue is like a rolling stone., Olulimi neshiserenjero,en,luy,,proverbs VITU VIISHIVYO KATIKA MILIMA, IVINDU VIMENYI MUVIGULU,sw,luy,Maragoli,translations inyama yeshiango, dried meat,luy,en,Luwanga,dictionary "Mama, uwahila amwavo mama wowo umulanganga mama."," Mama , alieoa dada ya mama yako unamuita mama",luy,sw,Maragoli,translations sweet, okhumiramira,en,luy,Luwanga,dictionary Wamaragoli walikuwa wakienda katika mlima wao ulioko Vihiga kuomba na tena walienda kuomba Mungu awape hekima na pia watakapofanya tambiko lao tambiko hilo libarikiwe., Avalogoli vatsitsa ku kigulu kyavo ekeveye ivihiga ukutsia ukusala makandi vatsitsa ivinditsi ukuteva Nyasaye avahe ovogeeri makandi ulwa vatsa kola umuluka gwavo gugasitswi.,sw,luy,Maragoli,translations "Nebutswa shilinjila muye ta, mana ahunzukha nalekha obusuubilibwe. Kho lwobutinyu noho obusandibwi bwitsa khulwa likhuwa, nakosia obusuubilibwe lwangu."," yet hath he not root in himself, but endureth for a while; and when tribulation or persecution ariseth because of the word, straightway he stumbleth.",luy,en,Luwanga,bible """Ebweneyo newayanyoola obulaiburula mumukuunda."""," "" Huko ndiko alipopata kuwa uzuri unatoka kwa shamba "".",luy,sw,Marachi,translations Usiwe na vipimio viwili kwenye mkoba., Okhaba ne bipiimilo bibili mulolooti.,sw,luy,Bukusu,translations "Shiolakhuyila mukhuteemwa ta, nebutswa okhuhonie okhurula khu Omumayanu oyo.'"," And bring us not into temptation, but deliver us from the evil [one] .",luy,en,Luwanga,bible Kuja kwake ni kwa wale wanaoamini," Liidza lilye si lila manywa mu lirova lyosi,",sw,luy,Maragoli,translations """Abandi nabo bali shinga imwo eyamiitswa niyikwa mwiloba liamahwa. Abo nibo abalihulilanga likhuwa lia Nyasaye,"," And others are they that are sown among the thorns; these are they that have heard the word,",luy,en,Luwanga,bible Ng'ombe ni mnyama mzuri kwa mtu. Mtu anatakikana ashugulike ng'ombe apate jinsi anavyolala mahali pazuri. Watu wanapenda kubandika ng'ombe majina kama yetu. Ng'ombe wetu anapenda kunywa maji maji safi na tena ni mzuri kwa mtu., Ing'ombe ni isolo indayi khumundu. Mundu yenyekhana ashughulikire ing'ombe inyole oluwa ikona abundu andayi. Abaandu bajama khukurikha ing'ombe Ameera nga akefu. Ing'ombe yefu yajama khunywa amatsi malafu ni khandi niindayi khumundu.,sw,luy,Marachi,translations "pull down the lower lid of the eye and cry ""wuu!"" as an angry refusal ever to do or to give something", okhukhomola imoni,en,luy,Luwanga,dictionary Ndibarumikhira khuloondekhana nendera omung'oosi nga ewe khukhwama mu kakhali ke Buwele tawe baandu babwe babeene., Nitawatumia kufuatana na nabii kama wewe kutoka kwa yasiyo ya umungu watu wao wenyewe.,luy,sw,Bukusu,translations force; persuade; bother, okhulunya,en,luy,Luwanga,dictionary "be wise; be sensible; become rational; used of a child passing out of babyhood, and of s.o. who has been under instruction", okhuchetsiya,en,luy,Luwanga,dictionary "And when he was come, straightway he came to him, and saith, Rabbi; and kissed him."," Nolwa Yuda yetsa, yasita aha Yesu yali bwangu naboola ari, ""Omwami!"" Ne namufumbeelela.",en,luy,Luwanga,bible "Iwapo mtu atakuuliza ""Kinywere ni nini?"""," Niiva mundu akuteeva, 'Kinywere nikinduki?""",sw,luy,Maragoli,translations Yavora baba uvavere, Alisema Baba uwasmehe,luy,sw,Maragoli,translations Tusife mioyo, Kutakutsa imioyo jitu mba x2,sw,luy,Maragoli,translations Ilangungwa eyamakhanda niyili khushisia, One mentions its wrinkles only when it is going up the hill,luy,en,,proverbs "And he took a cup, and gave thanks, and gave to them, saying, Drink ye all of it;"," Khandi nabukula eshikombe shieidivai, nakhupa orio khu Nyasaye, nabahelesia. Nababoolela ari, ""Bukule munywekhwo mwesi.",en,luy,Luwanga,bible for your part; on your account, khululwo,en,luy,Luwanga,dictionary Kalunu kulolaa enzoka mulisoma yiri., Leo tunaona nyoka katika kusoma huku.,luy,sw,Maragoli,translations okhusomba, remove bit by bit; carry load after load from the same place,luy,en,Luwanga,dictionary Guku umkeere wivula umukali wowo ni guku wowo kandi Guku umkeere wivula baba wovo umulaganga kandi guku., Nyanya aliyezaa mke wako ni nyanya yako pia nyanya aliyezaa baba yako unamuita pia nyanya,luy,sw,Maragoli,translations okhutalandasia, screen; cover over a pit dug to trap animals,luy,en,Luwanga,dictionary Vitu vingi hufanyikavyo chini ya Juan a Jua ndilo Jicho la Mungu kwa viumbe wake, Ivindu vinyingi vikolekanga hasi he Liuva na Liuva nilyo Emoni ya Nyasaye kuvilombe vivye.,sw,luy,Maragoli,translations "Yasaaya Yesu muno naboola ari, ""Omwana wanje omukhaana omutiiti ahuliishe, ali ahambi okhufwa. Chama witse omurekhwo amakhonoko kho mbu ahone mana abe mwoyo """," and beseecheth him much, saying, My little daughter is at the point of death: [I pray thee], that thou come and lay thy hands on her, that she may be made whole, and live.",luy,en,Luwanga,bible Mmbisandu uyu no mwana wa avivuli veeve vaahela(vaakudza)anaho mulala kuvo yakudza, Mwanamkiwa ni mtoto ambaye wazazi wake wameaga au mmoja wao ameaga,luy,sw,Maragoli,translations Mkuki, Rítimu,sw,luy,Maragoli,translations rag, litasi,en,luy,Luwanga,dictionary "And he that was sown upon the rocky places, this is he that heareth the word, and straightway with joy receiveth it;"," Ne imwo eyakwa khulwanda, yili shinga oyo oufuchililanga likhuwa elo lwangu nobusaangaali olwa alihulila.",en,luy,Luwanga,bible """Ne wikopia chirupia, namwe siakhulia namwe sisindu sisiindi siosi siosi khu Khuliinda ekambi eye Muisiraeli wasio, okharaakho bukhala."," Na mkikopesha pesa, ama chakula ama kitu kingine chochote kwa kulinda kambi ya muisaraeli mwenzake, hata akiweka riba.",luy,sw,Bukusu,translations Maua kali khugeti kosi kandikirwekho lira Sirikhaya., Maua yako kwenye lango kuu yaliyorembeshwa na jina Sirikhaya.,luy,sw,Marachi,translations ihula, beeswax,luy,en,Luwanga,dictionary "U mu voleranga ku, Hasante"," Uwe unamwambia, asanti",luy,sw,Maragoli,translations gravel; iron stone, oburale,en,luy,Luwanga,dictionary tomato, inyanya,en,luy,Luwanga,dictionary Hata hivyo tusiwasumbue wala kuwachokoza hata kidogo., Ne kakhali khulekhe khubi anaania namwe mwabarangana tawe.,sw,luy,Bukusu,translations okhurula, go out; come forth; proceed from; start at,luy,en,Luwanga,dictionary niliwaomba wazazi wangu ruhusa ya kwenda kuwaona rafiki zangu., ndasava vevusi vaange inyafasi ya huthia hulola veetha vange.,sw,luy,Marachi,translations Better be discreet than conspicuous., Okhumanyira mumwoyo khushiranga okhubuula,en,luy,,proverbs A resident is more reliable than an early visitor, Ingonaho ashiranga imbuni,en,luy,,proverbs Huu ndio wakati walikuwa wakipewa mafunzo., Yiyi niyo inyinga yavegitsangwa imiima.,sw,luy,Maragoli,translations Neema zaka Mungu Baba," Tsimbavasi tsia yahova Nyasaye,",sw,luy,Maragoli,translations "But blessed are your eyes, for they see; and your ears, for they hear."," ""Nebutswa inywe muli neikhabi muno! Shichila tsimoni tsienywe tsilolanga khandi amarwi kenywe kahulilanga.",en,luy,Luwanga,bible "little; small; few (shitutu, matutu)", -tutu,en,luy,Luwanga,dictionary Moi alikuwa akileta maziwa., Moi yaleta maveere,sw,luy,Maragoli,translations whip; beat, okhusharula,en,luy,Luwanga,dictionary He who is outside covets the one in the house., Ouli elwanyi yekomba ouli munzu,en,luy,,proverbs "Naye Yesu nabakalusia ari, ""Toto mwene Eliya aranjilila okhwitsa okhukaasia narechekha ebindu biosi. Ne kakhahandikwa karie khu Omwana womundu mbu, okhuula abirire mumatinyu amanji khandi mbu alobwe nabandu?"," And he said unto them, Elijah indeed cometh first, and restoreth all things: and how is it written of the Son of man, that he should suffer many things and be set at nought?",luy,en,Luwanga,bible "And as he sat on the mount of Olives, the disciples came unto him privately, saying, Tell us, when shall these things be? and what [shall be] the sign of thy coming, and of the end of the world?"," Olwa Yesu yali niyekhaale khushikulu shia Miseituni, Abeechi betsa khuye mabiswi nibamureeba bari, ""Khuboolelekhwo mbu, ako kakhekholeshe liina? Ne neshilolelo shiina eshiakhamanyie okhwitsakhwo nende okhuula khweshihesi shiolwibulo luno?""",en,luy,Luwanga,bible Mukeere uyo yaviika muduya kumahiga nayavoolera avaana veeve kwigereritsa muliru., Mama aliinjika maharagwe kwa meko na akawaambia watoto wake moto ili yaive,luy,sw,Maragoli,translations Ngozi ya ng'ombe watu hutumia kwa kutengezea mkono wa panga., Risero ria ing'ombe ababdu bekhonyeranga hukunga mkhono kwa lupanga.,sw,luy,Marachi,translations "Gali ga linda,kandigali ga Linda", Ilikuwa yaa linda nasema tena ilikuwa ya Linda,luy,sw,Maragoli,translations Ndaleta avakali nimbakuyi mavatsira ligali -Amatu go misaala, Nilikuwa naoa wanawake nikiwachapa hawarudi-matawi ya miti,luy,sw,Maragoli,translations okhuniasia, cook obusuma,luy,en,Luwanga,dictionary Tsing'ombe thino tsia bakhonyanga muno kata rero tsisiri tsibakhinyanga muno., Ng'ombe hawa walikua wakiwasaidia sana hata siku hizi bado wanasaidia sana.,luy,sw,Marachi,translations "Ng'ombe hufanya watalii kutoka nchi zingine wakija kututembelea kuona ng'ombe. Wageni hao hutoka nchi za mbali kama Uganda, Tanzania na Rwanda."," Tsing'ombe tsikera baseebe khurula ebialo bindi nibeetsa khurukendera khulola tsing'ombe. Abakeni abo barulanga mu bialo bia are nga Buganda, Tanzania, nende Ruanda.",sw,luy,Marachi,translations Aveeye mulindi mulahi., Ni mlinzi mzuri,luy,sw,Maragoli,translations okhuhamana, stick together; adhere; be consolidated,luy,en,Luwanga,dictionary """Olwa eshishieno shirulanga mumundu, shitsitsanga nishibirira khushialo eshiumu nishikhaaba aha shihuluushila. Nishilanyoola ta,"," But the unclean spirit, when he is gone out of the man, passeth through waterless places, seeking rest, and findeth it not.",luy,en,Luwanga,bible "Alipomaliza akawa anataka kutoa kichwa lakini nyoka alikatalia kwa kichwa cha kanga. Kanga alipiga mayoe ""uwi uwi! Jameni njoo mnisaidie nyoka aniwachilie kichwa."""," Ngariamala nirithomola murwe mana inzuha niikhaira humurwe kwa rikhanga. Rihanga lioba tsimbungu ""uwi! uwi! Baye mwitse mukhonye inzuha indekhule murwe.""",sw,luy,Marachi,translations 22 Navutswa u kusuye ligali u veye nobutima bunene ku kwinye., Isipokuwa umetukataa kabisa; Una hasira nyingi sana juu yetu.,luy,sw,Maragoli,translations Kazi ya watoto ilikuwa kuchunga mifugo na kulea.Hakuna yule angekubali kuleta mwanawe aje akae tu kwa kuwa anasoma ilhali hajachunga wala kulea, Miyinzi ja vana jalange kwaya no kolera si yalange ho mundu wali alete mwana avule kwaya naho kolera áhonge ni yikaye ndi vu asomanga dave,sw,luy,Maragoli,translations "ndari nithiya khudira khundama ya jirani wange, indama yari inyirire nga maathi ka msiongo."," nilipoguza shavu la jirani yangu, shavu lilikuwa baridi kama maji ya mtungi.",luy,sw,Marachi,translations "47 Ubutii na bogo vi duki ku kwinye, ubudivi na bwoneku."," Tumeteseka kwa hofu kuu na shida ya ghafula, uharibifu na maangamizi.",luy,sw,Maragoli,translations okhung'aa, become thin and weak and ill,luy,en,Luwanga,dictionary "Lwa a lirana mmalesi gegulu, A la vugula inze."," Akirudi juu mawinguni, Atanichukua.",luy,sw,Maragoli,translations Waliofurahia nyanya huyo akiteseka nao waliweza kuaga dunia.," Aviguliri vaaseka mukeere kigira yaali mukivi, navo vaduuka mukivi cherikutsa.",sw,luy,Maragoli,translations Ni vanyolanga ku imbala yosi ku muviri gwo mwana kuduka vahenze mu vandu vavo vamala kukutsa vanyole ni vwaha wali ku nembala kuli eloleki ku mwana yila., Wangempata na alama yoyote kwa mwili wa mtoto ilibidi watafute kwa watu wao waliokufa wapate ni nani aliyekuwa na alama kama ile iliyokuwa kwa Yule mtoto,luy,sw,Maragoli,translations Kile adui zangu wanachonongʼona na kunungʼunikia dhidi yangu mchana kutwa.," 62 Minwa gya yavo avasingira ku kuya inze, na lisaavira lyavo ku inze mmbasu bei.",sw,luy,Maragoli,translations Mwanamke huyo alitoroka kwa lile zimwi akarudi kwao, mukali oyo yamanya niyiruka ku linani niyirana wavo.,sw,luy,Maragoli,translations "KULINGANA NA WAZIRI WA AFYA MUTAHI KAGWE,WATU 467 AKIWEMO MTU MMOJA KUTOKA KAUNTI YA BUNGOMA, WAMEPATIKANA KUWA NA VIRUSI HIVYO VYA KORONA KATIKA SIKU 24 ZILIZOPITA NA HIVYO BASI KUFIKISHA JUMLA YA IDADI YA WATU WANOUGUA VIRUSI HIVYO NHINI KUWA 203,131."," KHULONDEKHANA NE LIKHUWA KHUKHWAMA KHUMUSIBAYI MUSIKUKA SIE BULAMU MUTAHI KAGWE BABANDU 467 NALIMO MULALA MUKAUNTI YE EBUNGOMA BAMAKHUNYOLEKHA NE BULWALE BWE KHAUKHA KHA KORONA KHUBISE BIE CHINYANGA 24 CHIBIRIRE NE KHUKHWOSIA BUKALI BWE BABANDU BANYOLEKHE NE BULWALE OBWO MWIRAMBO KHUBA 203,680 .EKHABI ENDAYI BABANDU 195 BAONILE NE KHUTASA BUKALI BWABO BAONILE BULWALE OBWO KHUBA 189,131",sw,luy,Bukusu,translations batoto basomanga ingo nende bakukhu babwe hulula mtsingano naye khaandi nambolela isiri indi mbali hale awo ni wali wajama lumarachi walichingi kalibu mwitsa wa vulimundu khubera bandu bali bajama luga lwabu., watoto walikuwa wanasoma nyumbani na nyanya zao kutoka kwa hadithi na tena akaniambia siri nyingine kuwa hapo awali iwapo ulikuwa unapenda kimarachi ulikwa rafiki wa karibu kila mtu.,luy,sw,Marachi,translations Ameona fungu moja., aloli livoho lirala,sw,luy,Maragoli,translations mundolo tsyamabere, 10 p.m.,luy,en,Luwanga,dictionary Omundu aakwa khu mukhaana niye yuno., Mtu ambaye alimnajizi msichana ndiye huyo.,luy,sw,Bukusu,translations "harvest a little maize, etc., before the crop is all ripe", okhuununa,en,luy,Luwanga,dictionary Mayayi, mavuyu,sw,luy,Maragoli,translations UMWELI:, MWEZI,luy,sw,Maragoli,translations Nobulayi okhubukana ninawe, Nice to meet you,luy,en,Tsotso,translations Navitsara uyu ni mkali wo muyai wowo naho muyai wahila mkana ni guku., Mkazamwana ni mke wa mvulana wako ama mvulana aliyeoa msichana ni bibi,luy,sw,Maragoli,translations okhukanjira," pack in; ram in; e.g. tobacco in pipe, or vegetables in pot",luy,en,Luwanga,dictionary """Lole, khutikulukhanga Yerusalemu; ne Omwana womundu alahaanwa khubesaaliisi abakhulundu nende abeechesia abamalako. Nabo balamukhalachila okhwiirwa,"," Behold, we go up to Jerusalem; and the Son of man shall be delivered unto the chief priests and scribes; and they shall condemn him to death,",luy,en,Luwanga,bible okhufunama," mature; reach a suitable state or consistency; lie fallow (of land); used, e.g., of obule covered over and left to turn black before threshing; of clay mixed ready for the potter; and of potato runners cut and covered over to get ready for planting",luy,en,Luwanga,dictionary obusoti, sexual intimacy between unmarried persons,luy,en,Luwanga,dictionary E huimbanga mukongo nikunjuna aee, E nakuimba mgongo ukiniuma aee,luy,sw,Marachi,translations one who wonders about alone without doing work or sharing in other's activities, omundu owe indakwe,en,luy,Luwanga,dictionary Kigira yamala kuguta lilova x2, Kwa sababu alishakomboa ulimwengu,luy,sw,Maragoli,translations watu hao wote wako nchini kenya., vandu avo vosi vari mukauntry ya kenya.,sw,luy,Marachi,translations "a name sometimes applied to the pineapple, from likakbha, a plant with similar spiny leaves", eshikakha,en,luy,Luwanga,dictionary Uyu ni Ferida nauyu ni Febe, Huyu ni Ferida na huyu ni Febe.,luy,sw,Maragoli,translations "Yesu nabakalusia ari, ""Oyo outonganga omukaate mushikaye shilala ninasi niye oulaakhoba isie."," And he answered and said, He that dipped his hand with me in the dish, the same shall betray me.",luy,en,Luwanga,bible OLUMARACHI NI LUGA LWEFU., KIMARACHI NI LUGHA YETU.,luy,sw,Marachi,translations "nga ne barobora bawele bayia, liie liaba mu bilibwa."," wakati waliwateua miungu wapya, vita vikawa kea malango.",luy,sw,Bukusu,translations Gala gali agogo, Ile ilikuwa ni yako.,luy,sw,Maragoli,translations And blessed [is] she that believed; for there shall be a fulfilment of the things which have been spoken to her from the Lord.," Oli oweikhabi okhuba osuubile mbu, aka Omwami yakhuboolela kaloosibwa!"" Olwimbo lwa Mariamu lwokhwitsoomia Nyasaye",en,luy,Luwanga,bible Huyu mgeni alingalia juu angani na akajikwaa kidole chake cha mguu., Mundu uyu yahenza yigulu maniyiduya ekeno.,sw,luy,Maragoli,translations "And he took hold of the blind man by the hand, and brought him out of the village; and when he had spit on his eyes, and laid his hands upon him, he asked him, Seest thou aught?"," Kho Yesu natiila omubofu oyo omukhono namurusia mwitaala. Ne olwa yali nafutsile amare khumoni tsiomubofu oyo, Yesu yamala natsitiilakhwo amakhono, ne namureeba ari, ""Ololangakhwo eshindu shiosi shiosi?""",en,luy,Luwanga,bible Walimleta baba wakamzika lakini ilikuwa inahuzunisha sana., Baba bamugama nibamusikha lakini byali sisa muno.,sw,luy,Marachi,translations libaye, tares,luy,en,Luwanga,dictionary stalk of thatching grass; small straight stick; match, olumuli,en,luy,Luwanga,dictionary "Let the Christ, the King of Israel, now come down from the cross, that we may see and believe. And they that were crucified with him reproached him."," Leshe khulolekhwo Kristo, Omuruchi owa Isiraeli, niyekha bulano okhurula khumusalaba kho mbu, khusuubile "" Khandi aba yabambwa ninabo bosi bamunyeka. Okhufwa khwa Yesu",en,luy,Luwanga,bible "Okhuba emuboolela toto mbu, kata likulu nende eshialo nibiakhahwaho, yibulaho kata inyukuta ndala, kata akharonyelesi khalala khumalako, akhalibula okhuusibwa, okhuula koosi koosibwe."," For verily I say unto you, Till heaven and earth pass away, one jot or one tittle shall in no wise pass away from the law, till all things be accomplished.",luy,en,Luwanga,bible ngahuari nihuihale nihuurira chimbungu nichirula voreka wefwe., tulipokuwa tumeketi tulisikia nduru zikitokea kwetu.,luy,sw,Marachi,translations "Nebutswa abandi khu bandu balimwo, basinyikha nibabuluula nibareebana abeene khu beene bari, ""Eshichila amafura ako nikasasibwa butswa kario nishiina?"," But there were some that had indignation among themselves, [saying], To what purpose hath this waste of the ointment been made?",luy,en,Luwanga,bible mean, okhumina,en,luy,Luwanga,dictionary telegram; telephone; etc. ( isimu,en,luy,Luwanga,dictionary Inyanga yiyo ivere iriena?, How was your day?,luy,en,Tsotso,translations Mtu anayechuna matunda huyapeleka wapi?, Umundu wagulaa matunda ula ahira halıkı?,sw,luy,Maragoli,translations Omulaambo kwareebwa hasi ahambi nende ing'ani. Kho bateema muno okhutanyuula omukasa khumukhono kwa Okwaro ne kwali omutinyo okhurula., Mwili wa marehemu ulikuwa chini karibu na kaburi hivyo basi walijaribu sana kutoa bangili mkononi mwa Okwaro na ilikuwa ngumu kutoka,luy,sw,Marachi,translations In the resurrection therefore whose wife shall she be of the seven? for they all had her.," Bulano khunyanga eyabafu balilamusibwa okhurula mubafu, omukhasi oyo yakhabe owa wina? Okhuba yali niyateshela boosi?""",en,luy,Luwanga,bible Adede anaona kwao., Adede alolaa wavo,sw,luy,Maragoli,translations Avasoleli vahonga kutsia kukina., Vijana hawaendi kucheza.,luy,sw,Maragoli,translations squeeze through; go through a tight place; carry on in spite of pain or danger; be willing to bear pain, okhwifinyirisia,en,luy,Luwanga,dictionary Inze mbeye Yahova walomba vyosi, Mimi ni Mungu muumba wa vyote,luy,sw,Maragoli,translations Daudi aveeye neritimu, Daudi yuko na mkuki.,luy,sw,Maragoli,translations Pia humwezesha mtu kuwa mwili mzuri san ahata hivyo ng'ombe pia ni mzuri kwa maana hutupa ngozi., S. Sindu sindi ni inyama yosi ikholanga mundu khuba nende omubili omulayi muno kata kario ing'ombe ni indayi hubera ikhueresichia lisero.,sw,luy,Marachi,translations "And when the day was now far spent, his disciples came unto him, and said, The place is desert, and the day is now far spent;"," Olwa eshialo bwela, abeechibe betsa nibamuboolela bari, ""Hano nihabundu aha bandu balali ta, ne bulano bwakhela.",en,luy,Luwanga,bible "Bamidiani, Baamaleki ne chikholo che mu sichiimi baba basalanile mu litooma nga sipupu sie chisike mala baba ne chingamia chingali nga kumuyekhe Khu sikiingi sie nyanja."," wamidiani, waamaleki na koo za mwituni walikuwa wametawanyika kwa bonde kama kikosi cha nzige kisha walikuwa na ngamia wengi kama mchanga kwenye ufuo wa bahari.",luy,sw,Bukusu,translations Ukoko umenukia., Kalondo kafunyi,sw,luy,Maragoli,translations olulomaloma nolwabaalangiramo mundu nende imbia yaye., lugha ni kitu alichokitanguliza mtu ikiwa na aina yake.,luy,sw,Marachi,translations yawn, okhuyira emuya,en,luy,Luwanga,dictionary Yairi alikufa kisha akazikwa Kamuni., Yairi afwa mala asiikhwa e kamuni.,sw,luy,Bukusu,translations ghee, amafura amasalule,en,luy,Luwanga,dictionary 4 Ku nwedzanga amadzi getu ga kugulanga na ifetha., Tunakunywa maji tununuayo kwa fedha.,luy,sw,Maragoli,translations obumechere," small white mushroom, no bigger than a shilling",luy,en,Luwanga,dictionary "Enyuma wako, Musa afwila mu Moabu, sibala siili ebukwe we luluuchi lwa Yoritani."," Baada ya hayo, Musa alifia Moabu, nchi iliyo Mashariki mwa Mto wa Yorodani.",luy,sw,Bukusu,translations "Avandu vakolanga uvudamanu,", Watu watendao dhambi,luy,sw,Maragoli,translations "And all things, whatsoever ye shall ask in prayer, believing, ye shall receive."," Ne nimuba nimusuubila, mulanyola shiosi shiosi eshiamusaba olwa musaaya "" Lireebo khukobunyali bwa Yesu",en,luy,Luwanga,bible Sababu ni mtu asiyewapa chenu., Sikila ali omu Khuuba sisienywe tawe.,sw,luy,Bukusu,translations "mature; reach a suitable state or consistency; lie fallow (of land); used, e.g., of obule covered over and left to turn black before threshing; of clay mixed ready for the potter; and of potato runners cut and covered over to get ready for planting", okhufunama,en,luy,Luwanga,dictionary emyandu," goods, belongings, luggage",luy,en,Luwanga,dictionary Woo-ohoo! Ninze Lledi, Woo-ohoo ni mimi lledi.,luy,sw,Maragoli,translations kill, okhwira,en,luy,Luwanga,dictionary And he went up unto them into the boat; and the wind ceased: and they were sore amazed in themselves;, Mana nanina muliaro omwa bali. Ne omuyeka nikuleenjeela. Nabo nibang'ang'aala butswa.,en,luy,Luwanga,bible Henza! masahi go muhonnyi, Tazama! Damu ya mwokozi,luy,sw,Maragoli,translations Yesu yarulayo natsia mumbali tsia Tiro nende Sidoni.," And Jesus went out thence, and withdrew into the parts of Tyre and Sidon.",luy,en,Luwanga,bible Mwanamke akiishi miaka zaidi ya 50 haezi zaa na akizidisha ni kidogo tu miaka 60 ukoo wake na uwezo wake wa kuzaa unakuwa umeisha kwa sababu ukoo na mwezi ulikuwa wakai ambao msichana alikuwa akienda hedhi lakini akifunga kuzaa hangepata hedhi kasha urafiki na ukoo unaisha, Mundu mukali namaliyi mihiga kuvita 50 alekela ulwivulu mahakekeke ni yakaduka mihiga 60 uvwiko vwivwe no mweli gwo kwigulu vovetsa nivufweye kigira uvwiko vwavo no mweli lwalange ulwo mukan yatsitsa mu mweli navutswa niyakamala kulekela ulwivulu ma nyima amasahi gatsia ma uvulina no mwiko vufwa,sw,luy,Maragoli,translations "Wanafunzi wote wa shule za msingi, upili na wa vyuo vikuu.", Avana vosi avevikuli vya puraimari ni virimo vya sekondari alala nende vichuo.,sw,luy,Marachi,translations "And after six days Jesus taketh with him Peter, and James, and John, and bringeth them up into a high mountain apart by themselves: and he was transfigured before them;"," Kho olunyuma lwetsinyanga tsisasaba, Yesu yabukula Petero, Yakobo, nende Yohana, nabemilila nibanina khushikulu eshiraambi ewa bali butswa bonyene. Mana nakalulwa likondolie imbeli wabwe.",en,luy,Luwanga,bible "Naboola ari, ""Lole, khutsitsanga Yerusalemu. Ne Omwana womundu alahaanwa khubakhulundu babesaaliisi nende khu abahandichi bamalako. Nabo balamukhalachila eshiina shiokhufwa, nibamuhaana khubandu aba Amahanga."," [ saying], Behold, we go up to Jerusalem; and the Son of man shall be delivered unto the chief priests and the scribes; and they shall condemn him to death, and shall deliver him unto the Gentiles:",luy,en,Luwanga,bible "and James the [son] of Zebedee, and John the brother of James; and them he surnamed Boanerges, which is, Sons of thunder:"," Yakobo wa Zebedayo nende omwana wabwe Yohana, aba Yesu yalaha mbu, ""Boanerige, eshisina mbu, Abatulukhanga shinga likulu"",",en,luy,Luwanga,bible Ne kakhali akhaba kholo chichiindi chimboofu lundi che ebweeneyo mukhaenje Wele Omunyali kamaani lukali khumukhila enywe nio mwaba ne mu aamureera enywe mala aamuelesia sibala muenja ne kumwoyo kwenywe kwoosi siabwe khuuba sisienywe., Ingawa hata koo zingine kubwa tena za huko mtatafuta mungu mweza wa vyote nguvu nyingi kushinda nyinyi ndipo mkawa akiwaleta nyinyi kisha akawapatia nchi mtafute na moyo wenu wote yao kuwa yenu.,luy,sw,Bukusu,translations eshironyo, in an orderly way; tidily; neatly,luy,en,Luwanga,dictionary give, okhuhana,en,luy,Luwanga,dictionary "Punde si punde, sungura akaja mlangoni."," Hakekeke, Kisungura chatsa nikiduka ha kiliango.",sw,luy,Maragoli,translations Amang'ong'oi yaga gahimanga madeede., Wadudu hawa huwinda nzige.,luy,sw,Maragoli,translations ifula yosi irueresianga matsi malafu ka khuosia tsingubo nende ka okhunywa. Maji ni malayi khu bulamu., mvua pia hutupa maji safi ya kuosha nguo naya kunywa. Maji ni muhimu kwa uhai.,luy,sw,Marachi,translations "Mana Petero nakalusia nareeba ari, ""Lola ifwe khwalekha ebindu biosi nikhukhulondakhwo, khwakhanyoole shiina?"""," Then answered Peter and said unto him, Lo, we have left all, and followed thee; what then shall we have?",luy,en,Luwanga,bible okhwalikha, take more than one wife,luy,en,Luwanga,dictionary okhututuyia," make smaller or fewer, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary eshilebe, such and such a thing,luy,en,Luwanga,dictionary KUCHIMBA KABURI, KUTEMA KELOVA,sw,luy,Maragoli,translations "but I say unto you, swear not at all; neither by the heaven, for it is the throne of God;"," Nebutswa isie emuboolela mbu, shimuletsubakhwo okhukhola eshindu shiosi shiosi kata nahatutu ta, shimuletsubakhwo nimurumbula likulu ta, okhuba nilio eshifumbi shioburuchi shia Nyasaye.",en,luy,Luwanga,bible omupadiri, clergyman; minister,luy,en,Luwanga,dictionary "Se khwatiila sibala, khukhwama mu litooma lia Iwabao.", Tulitwaa nchi kuanzia kwenye bonde la Iwabao,luy,sw,Bukusu,translations okhunyiira, stretch,luy,en,Luwanga,dictionary Tsi hebwa vutswa ku va suuviri., Zatolewa bure kwa waaminio.,luy,sw,Maragoli,translations "Eri yali omwana wa Yoshwa, owali omwana wa Eleazari, owali omwana wa Yorimu, owali omusaini wa Matsati, owali omwana wa Lawi."," the [son] of Jesus, the [son] of Eliezer, the son of Jorim, the [son] of Matthat, the [son] of Levi,",luy,en,Luwanga,bible Asikari hukalia nyumba ya kumbikumbi ashikapo zamu kutunza mimea mtoni., Musikaali yikalaa kukituunda naalinda vidundu mukivanda.,sw,luy,Maragoli,translations shave the head, okhumulula,en,luy,Luwanga,dictionary imbongo," a large buck, the omusiro of the Abawanga",luy,en,Luwanga,dictionary "creeper, the roots of which are chewed and the bitter juice swallowed as medicine", omukombera,en,luy,Luwanga,dictionary Taja vyakula ambavy teleka shukula?, Voola viokulia vietsisimindwa tsiritsanga?,sw,luy,Maragoli,translations Akasema kwamba huu ugonjwa ni mbaya sana na watu wavae barakoa na wakae mbali na watu wengine., Mani nabola mbu obulware buno no bubi sana mana bandu bafuale thimasiki nende okhwikhala are nende bandu bandi.,sw,luy,Marachi,translations Buyanzi bwavo mwigulu, Furaha yao mbinguni,luy,sw,Maragoli,translations Gidioni akhola ario., Gidioni akafanya hivyo.,luy,sw,Bukusu,translations "Watoto wachanga waomba chakula, wala hakuna hata mmoja awamegeaye."," Avana vadoto va saavanga ubukima, na si ha veye nomundu u VA megeranga.",sw,luy,Maragoli,translations "Omukhongo wa afya musyalo yaboola mbu baandu beefwale tsimaski, beesabe sikha siyosi nende amatsi amalafu alafu barakendakenda muno ta."," Mkuu wa wizara ya afya nchini alisema kuwa wtu wavae barakoa, wanawe mikono kila wakati na maji safi pia wasitembea sana bila.",luy,sw,Marachi,translations "Wa Yesu Munazarene,"," Za Yesu Mnazareti,",luy,sw,Maragoli,translations "But the woman fearing and trembling, knowing what had been done to her, came and fell down before him, and told him all the truth."," Nebutswa okhuba omukhasi oyo yali namanyile akali nikamwikholeeshekhwo, yetsa natechelanga nende oburi obunji, nasikama mumakulu ka Yesu, namuboolela obwatoto bwosi.",en,luy,Luwanga,bible Mwana wa mbiri vayayi., Kifungua mimba ni mtoto wa kujivunia,luy,sw,Maragoli,translations Kuanzia miaka kumi hadi miaka kumi na nane kwa watu waliokuwa na afya nzuri., Kutula ku mihiga likomi kuduka ku mihiga makomi gane mu vandu vali no vulamu vulahi.,sw,luy,Maragoli,translations okhwiyosia, go very quickly; swoop; dash past; go in and out of the house repeatedly; pass quickly out of sight,luy,en,Luwanga,dictionary Hiyo siku shule za msingi na za upili zilifungwa., Nyanga olo bikuli byafungwa bya ipraimari nende bya isekondari.,sw,luy,Marachi,translations mulukongo lwefu vario vandu vakhongo ata chief wohulukongo yesi alomalomanga lumarachi ; niye yelolanga omumarachi., kijijini mwetu kuna watu wakubwa ata chifu wa kijiji pia huzungumza kimarachi; na hujiona mumarachi.,luy,sw,Marachi,translations Owulire?, Have you heard of it?,luy,en,Luwanga,translations Ng'ombe ni mnyama wa nyumbani. Ng'ombe hutusaidia kulima na kupata maziwa. Ng'ombe hangekuwepo watu wengi wangeangaika maishani mwao. Ukiwa na ng'ombe hauwezi kosa pesa. Katika nchi yetu ya Kenya wanaume walikuwa wanachukua ng'ombe na wanaenda kupeleka mahari kwa wake wao. Watoto wetu hulipa karo kutokana na ng'ombe., Ing'ombe ni isolo ya mudala. Ing'ombe irukhonyanga khurima nende khunyola mabeere. Ing'ombe ibulao abandu bangi bakhanyakhane mubulamu buabu. Nori nende ing'ombe khasiwakhakosa amapesa. Musialo siefu sia Kenya abasatsa babukulanga tsing'ombe nibastia khukhua abakhasi. Abaana befu barunganga mubisomero khululana nende ing'ombe.,sw,luy,Marachi,translations okhushukhasia, turn s.t. around,luy,en,Luwanga,dictionary Rais Uhuru alitoa maoni yake akasema kwamba ugonjwa huu wa korona unaua watu haraka sana., Omukhulundu muami Uhuru nainia maoni kaye yabola mbu bulwaye buna bwa korona bwira bwangu sana.,sw,luy,Marachi,translations "planting season; rainy season, from February to July or August, in which millet, maize, finger millet, beans, and bananas are planted and then harvested; followed by eshiubwe", irotso,en,luy,Luwanga,dictionary S.KHUBALIA ABEBUSI, KUHESHIMU WAZAZI,luy,sw,Marachi,translations Yeyote atembeaye kwa makini, Kuvosi Ogendanga novogeli,sw,luy,Maragoli,translations each separate person, buli mundu yesi,en,luy,Luwanga,dictionary mama, Mama,luy,sw,Maragoli,translations Kwa kumalizia hesabu anayesubiria kuwa labda watoto wako mtaongoza nyinyi., Ekhumaliilikha bala olindiilila oli wakana babaana bowo mwamiia enywe.,sw,luy,Bukusu,translations nende, and; with,luy,en,Luwanga,dictionary okhwinona," examine the body and limbs carefully while washing or anointing with oil or soap to make sure that no part has been issed, and if it has to repair the omission",luy,en,Luwanga,dictionary "Nawe mwanaume umtawale mkeo pamoja na watoto wako, ama ulikuwa unangojea tu mukeo akufanyie kazi akikuletea nawe ukila."," Naïve umundu musatsa wamihi umukali wovo na vana vovo, anaho walindila vutswa umukali wovo akuyinzilili nakuletela na nulia.",sw,luy,Maragoli,translations okhubatasia, entangle; beat around the bush,luy,en,Luwanga,dictionary "And he taught in their synagogues, being glorified of all."," Kho niyechesia mutsisinagogi tsiabwe, mana abandu boosi nibamwitsoomia. Yesu alobwa Nazareti",en,luy,Luwanga,bible okhukoyana, dawdle over work; mess about,luy,en,Luwanga,dictionary castrate, okhulata,en,luy,Luwanga,dictionary You milk someone's cow while watching the gate, Ing'ombe yabeene oshelanga nohenga mushilibwa,en,luy,,proverbs Nitengenezee ukamba wangu nijifunge, Nomberi uvukamba vwange nzevohe,sw,luy,Maragoli,translations "hole through anything, e.g. a cloth; sometimes used of the vagina", omuluu,en,luy,Luwanga,dictionary Usandize Yahova ku vindu vyosi, Shukuru Mungu kwa kila kitu,luy,sw,Maragoli,translations "Yesu nashiukhana nakondeshela Petero ari, ""Rula imbeli wanje iwe Setani! Oli eshisichirasio khwisie, okhuba shioli owelubeka lwa Nyasaye ta, habula oli owelubeka lwabandu."""," But he turned, and said unto Peter, Get thee behind me, Satan: thou art a stumbling-block unto me: for thou mindest not the things of God, but the things of men.",luy,en,Luwanga,bible "Then there come to Jesus from Jerusalem Pharisees and scribes, saying,"," Mana abandi khu Abafarisayo nende abeechesia bamalako, barula Yerusalemu nibamwitsila Yesu, ne nibamureeba bari,",en,luy,Luwanga,bible "food, more often in the pl., ebilibwa", eshilibwa,en,luy,Luwanga,dictionary okhumisia, blow the nose,luy,en,Luwanga,dictionary omusinde, uncircumcised man,luy,en,Luwanga,dictionary "half; roughly half; a shilling, half a rupee", inusu,en,luy,Luwanga,dictionary owamachere, leper,luy,en,Luwanga,dictionary okhukhosia, pick maize cobs off the stalk without stripping the surrounding leaves,luy,en,Luwanga,dictionary a star; a firefly, ing'ining'ini,en,luy,Luwanga,dictionary cool, okhunyiririsia,en,luy,Luwanga,dictionary "Na vola ""Ga fweye!"""," Akasema, ""Yamekwisha!""",luy,sw,Maragoli,translations "Mtu anaweza akwawa adui kwa mungu mweza wa vyote, mungu wangu kisha ajifiche akingojea avamie ako anampatia nyinyi ingawa mwenzake huyo aliyemuua kisha akatorokea kwenu, lima barabara kisha kwa mojawapo wa miji hizo."," ""Omundu anyala aaba omusiku khu Wele Omunyali Owa Bioosi, Wele wasie, mala ekise alindiilile ebwaakala alikho amuelesia enywe khuuba owasie oyo amwire, mala elukhile ewenywe, 'Lima kimiyila mala mu lulala khu ngoba echo.",sw,luy,Bukusu,translations "‘Enjendekhwo ebulebe', abetsanga nende eshimuyilayo", Whoever wants to go to a particular place has a reason for wanting to do so.,luy,en,,proverbs Kaleefu alimpiga Wanjia rungu kwa kichwa kasha Wanjia akaafa," Kaleefu yakhupa Wanjia indabushi khumurwe, mana Wanjia nafwa.",sw,luy,Marachi,translations "Ng'ombe anafaida zake, faida hizo ni kama ng'ombe hutupa nyama ambayo watu huuza buchani hadi ng'ombe pia hutupa maziwa, pia hutupa mbolea tunayoweka kwenye mahindi yetu"," S. Ing;ombe iri nende thifaida thiayo, thifaida ethio ni : ing'ombe irweresingia inyama yabandu bakusingia mbucha, ing'ombe yosi irweresingia amabere, imbolera ya kuretsanga khumadimwa kefu",sw,luy,Marachi,translations imondo, gizzard; umbilicus; navel,luy,en,Luwanga,dictionary Wakati ndege alienda kula hindi miguu ilikwama kwenye ulimbo, lwa kanyonyi katsa kalia liduma virenge vyahanda mu vulimbu,sw,luy,Maragoli,translations Ninze mundu wo kutanga ukuvola agaviswa yaga., Mimi ndiye wa kwanza kusema haya yaliyofichwa.,luy,sw,Maragoli,translations Oburerere shibumanyire omwami, Slippery ground does not recognise a king.,luy,en,,proverbs Wote wajuao upendo, Vosi va manya buyanzi,sw,luy,Maragoli,translations esie kata nindula huisomero nindahakaluha mudala nomanomanga olumarachi., mimi hata nikitoka shuleni nikirudi nyumbani huwa nazungumza kimarachi.,luy,sw,Marachi,translations mukamba, morning; tomorrow; mukama muno 'this morning'; mukamba kwakhabiri 'two days hence (or two days after)',luy,en,Luwanga,dictionary "Yesu yenjila muhekalu, nalonda abandu boosi abali nibakholelangamwo obukhala. Nafumamia tsimeesa nende ebifumbi biabandu abali nibafunjinjia amapesa nende abali nibakusinjia amakuuku."," And Jesus entered into the temple of God, and cast out all them that sold and bought in the temple, and overthrew the tables of the money-changers, and the seats of them that sold the doves; [",luy,en,Luwanga,bible Oureba imboko areba niyili khumubili, Talk about the buffalo and it may suddenly appear.,luy,en,,proverbs Eyisakulira ibotsa, The hen that scratches the ground may find something to eat.,luy,en,,proverbs omuyinda, rich person,luy,en,Luwanga,dictionary "Either make the tree good, and its fruit good; or make the tree corrupt, and its fruit corrupt: for the tree is known by its fruit."," ""Omusaala omulayi kwamanga ebiamo ebilayi, ne omusaala omubi kwamanga ebiamo ebibi. Omusaala kumanyishilanga khubiamo biakwo.",en,luy,Luwanga,bible 42. Mukali kuvugula muhizu gwu musatsa., Mke kuchukua [ ] ya mwanaume,luy,sw,Maragoli,translations anakuona kama adui., ahulola nga adui.,sw,luy,Marachi,translations "And Jesus rebuked him, saying, Hold thy peace, and come out of him. And when the demon had thrown him down in the midst, he came out of him, having done him no hurt."," Naye Yesu nahalabila eshishieno eshio nashiboolela ari, ""Holeela tsi! Khandi rula mumundu uno!"" Eshishieno eshio nishikwisia omundu oyo hasi imbeli wabwe, ne nishimurulamwo nishilamusaalisiakhwo tawe.",en,luy,Luwanga,bible okhuloma, speak; talk,luy,en,Luwanga,dictionary Wazee wameacha kwenda langoni., 14 Avakulundu va leka kutsia na kiribwa.,sw,luy,Maragoli,translations oburuma, anger; bitter disappointment or grief; e.g. of a bereaved person,luy,en,Luwanga,dictionary Hivyo kutokea hiyo siku nikapata funzo. Asyeskia aienda nayo ukwe. Hivyo wasichana mwache kuenda anasa., Mani khurula inyango eyo ndeka. Nandakelerwa yatsia nako nabukwe. Mana bakhana mrekhe khutsia khubwoba.,sw,luy,Marachi,translations Akawaza na kuamua kuwaita watu wa ukoo wake pamoja na majirani ili wamuage., Yaganagana nuvulahi aviiko veeve vaatse kumulola halala navayayi veridaala vamusiivule.,sw,luy,Maragoli,translations abuse, okhunyeka,en,luy,Luwanga,dictionary "Jinsi Yakobo alivyoota enzi za kale,"," Khuli Yakobo ya lola tsinyinga tsia khale,",sw,luy,Maragoli,translations alikuwa akinywa maji., siali sinywa mathi.,sw,luy,Marachi,translations Kutwula Makiru avamehanga va, Kutoka makiru maliwali wa.,luy,sw,Maragoli,translations omuchima, sound; whole,luy,en,Luwanga,dictionary maul, okhwarula,en,luy,Luwanga,dictionary "And it came to pass when Jesus had finished these words, he departed from Galilee, and came into the borders of Judaea beyond the Jordan;"," 01wa Yesu yali namalile okhuboola amakhuwa ako, yarula Galilaya natsia mungongo tsia Abayahudi injelekha womwalo kwa Yorodani.",en,luy,Luwanga,bible Unyala kwamiha umukali weve vulahi na avana., Awezae kutawala mkewe vizuri na hata watoto,luy,sw,Maragoli,translations Ndoto ya Yusufu ilionyesha ya kuwa babake Yakobo ni jua na mamake ni mwezi na nduguze Yusufu ni nyota., Amaloto ga Yosefa gamanyia ndi baba weve Yakobo ni liuva na mama nu mweli na avamwavo Yosefu ne tsingerengani,sw,luy,Maragoli,translations Na vandi valange avasoohi avanyala kohenza ku kindu cho mundu ma choneka., Baadhi ya watu walikuwa wachawi ambao wangeweza kuharibu kitu cha mtu kwa kukiangalia macho mabaya.,luy,sw,Maragoli,translations liar; deceitful person, omubatsa,en,luy,Luwanga,dictionary tell lies; lie, okhubatsa olusala,en,luy,Luwanga,dictionary colorless, eshihuma likondo,en,luy,Luwanga,dictionary refuse; disobey; defy, okhukhayirana,en,luy,Luwanga,dictionary Amasingo karukhonyanga nende imboleya yesikhaya eya khularumikhira amang'ondo kosikosi, Zamadi hutusaidia na mbolea ya bure ambapo hatutumii pesa yoyote.,luy,sw,Marachi,translations omwalo, river; creek; stream,luy,en,Luwanga,dictionary Gadukana umusatsa uyu avuli kuva kuli umukutsi gwe imbutsa ihila anaho Evembe nivina avuli kuvina ku., haifai mume huyu awe kama chafu inayo pepetwa na upepo ku pelekwa mbali wala nyazi ikicheza naye asije akacheza.,luy,sw,Maragoli,translations olumarachi ni lulomaloma lwa vamarachi., kimarachi ni lugha ya wamarachi.,luy,sw,Marachi,translations "7 maliwali walikoma katika Israeli,walikimbia kuingia wakapotea"," 7 Avameha va gota mu Israeli, Va | Va nyagula kwingira mwivona ha gota,",sw,luy,Maragoli,translations Mwiko wa kuwaita watoto wavulana ulikuwa ukiitwa mwiko mkubwa, Musango gwo kulanga avana vayai lyeta gwalange musango munene.,sw,luy,Maragoli,translations "Then Herod privily called the Wise-men, and learned of them exactly what time the star appeared."," Mana Herode nalanga abachesi khuketsing'ining'ini abo mumabiswi, nanoonelesia okhumanya okhurula khubo ebise bieing'ining'ini eyo yali niyibalolesheele.",en,luy,Luwanga,bible "Sikiliza hadithi, walipokuwa wakiteseka"," Hulira lugano lwefwe, Iwa Va Iwa haari va diva",sw,luy,Maragoli,translations obusanjirani, fellowship,luy,en,Luwanga,dictionary obulamba, wholeness; health; perfection,luy,en,Luwanga,dictionary "ten (in counting), ikhumi na ndala 'eleven', ikhumi na tsibiri 'twelve', etc.", ikhumi,en,luy,Luwanga,dictionary blade of grass, olunyasi,en,luy,Luwanga,dictionary Yule ambaye anaishi pekee yake huwa hanawi mikono anapotaka kula, Oumenyere yenyene sasabanga amakhono tawe niyanya ukhuria,sw,luy,Marachi,translations "bukwalaafu bwe limenya""Omundu aanyoolekha ne alikho Omundu anyala aakhwa omukhaa- akona ne omukhasi wo owasie.", Utulivu wa maisha mtu alipatikana na kuna mtu anayeweza akalipa mahari msichana na mke wa mwenzake.,luy,sw,Bukusu,translations Muyai wovo yivula Mwisukulu., Mvulana wako akazaa mjukuu.,luy,sw,Maragoli,translations Don't stick yourself like the buttock on the thigh., Olerakhwo shinga litakho liera khushinama,en,luy,,proverbs Yesu mwenyewe aliniita:, Yesu mwene niye wanjeta:,sw,luy,Maragoli,translations cough, okhukholola,en,luy,Luwanga,dictionary Sadaka za mavuno utaweka chini kikapu mbele za mungu amuombee.," ' Biianwa bie Likesa ""Olara asi sikono ebweeni wa Wele amusaayileo.",sw,luy,Bukusu,translations obushia, constantly; incessantly; always; day after day; daily; regularly,luy,en,Luwanga,dictionary dash past quickly, okhwirita,en,luy,Luwanga,dictionary Tulikuwa tukiteseka;, Kwa Ii ni ku diva;,sw,luy,Maragoli,translations Avavamanya valolanga vwangu avadamanu yava na vamanya kuli vanyala komenya navo., Waliowajua waliwatambua kwa haraka wale waovu na kujua jisi ya kuishi nao.,luy,sw,Maragoli,translations "Naye nababoolela ari, ""Amahandiko ka muhuliile nikasomwa ako, leelo kosiibwe habwene """," And he began to say unto them, To-day hath this scripture been fulfilled in your ears.",luy,en,Luwanga,bible crop of a bird, libotsero,en,luy,Luwanga,dictionary mulindwekho, pl. form of the parting salutation olindwekho 'may you be kept a bit',luy,en,Luwanga,dictionary "domesticated pig ( ingurwe,en,luy,Luwanga,dictionary "And he went out about the third hour, and saw others standing in the marketplace idle;", Yarula khandi natsia mushiiro ahambi saa tsitaru tsiomumabwibwi nalola abandu bandi nibasinjiile butswa nibalakholangakhwo emilimo chiosi chiosi tawe.,en,luy,Luwanga,bible "nababoolela ari, ""Mutsie mwitaala elihengaane ninenywe. Ne olwa mwinjilamwo butswa, mulanyola eshimoosi shieisishili nishiboyilwe, eshiomundu alashianinakhokhwo tawe. Mushiboholole, mana mushireere hano."," and saith unto them, Go your way into the village that is over against you: and straightway as ye enter into it, ye shall find a colt tied, whereon no man ever yet sat; loose him, and bring him.",luy,en,Luwanga,bible Sikila sibala sioosi nisio obona khakhue ne lisaaye liowo khulwa mindali., Kwa sababu nchi yote unayoiona nitakupa wewe na uzao wako milele.,luy,sw,Bukusu,translations irerwe, railway; the wall-plate of a house,luy,en,Luwanga,dictionary okhukaliya, become large; increase in size; grow larger,luy,en,Luwanga,dictionary MWANA NAVE MUNDA AMAYIGA IMIIMA JA VIVURI," ""MTOTO AKIWA TUMBONI HUIGA TABIA YA WAZAZI""",luy,sw,Maragoli,translations kingfisher; African Darter; bird that feeds on fish, namulobi,en,luy,Luwanga,dictionary "langa na LIUVA liavita kesegese kye nyumba sivalomba ku muluka mba, vavolandi isaa ya mugolova nolomba umuluka gugasa mba kigira LIUVA livetsa ligolovi litigali yi avandu vakali."," Langa na jua vikishatua kofia ya bati la nyun=mba hawakufanya miiko,ilisemekana jioni ukifanya tambiko haitakuwa sawa kwa kuwa jua huwa limetua na kubakia wanawake",luy,sw,Maragoli,translations be cramped; be overcrowded; be busy, okhufindikha,en,luy,Luwanga,dictionary "Ing'ombe ni siruko sia abandu baruka, baruka humadala kabu."," Ng'ombe ni mfugo wa binadamu, waliwafuga katika maboma yao.",luy,sw,Marachi,translations Sarah anamuita Susana kwa ishara., Sara asimaa Susana,sw,luy,Maragoli,translations "beard, moustache, whiskers", eshilefu,en,luy,Luwanga,dictionary Yuko wapi yeye aliyezaliwa mfalme wa Wayahudi?, Aveye haliki wivuliywi mwami wa vayuda?,sw,luy,Maragoli,translations Eng'ereng'ani yaakanga vudiku., Nyota hung'aa.,luy,sw,Maragoli,translations isalu, nettle; a stinging plant,luy,en,Luwanga,dictionary Khwari nende mundu mulala khurula mulukongo lwa bandu ba Nyasaye., Kulikuwa na mtu mmoja kutoka kijiji cha watu wa Mungu.,luy,sw,Marachi,translations "Waleganyia omwami - Injene, Inda", Umeaibisha mfalme -Uja uzito,luy,sw,Maragoli,translations Mwenyewe akija kupeana kipande kikubwa kufika mara ya pili mtatafuta mmpatie., Omwenelio ne eecha khu aane sitonyi siboofu khukhwola khabili muenja muelesie.,sw,luy,Bukusu,translations Akanyima mtoto., Akima mwana.,sw,luy,Maragoli,translations okhusamusia, take out; take away from home,luy,en,Luwanga,dictionary manwari," war ship; battleship (< ""man of war"")",luy,en,Luwanga,dictionary "Ulioubeba msalabani,"," Gwa u gingi khu musala,",sw,luy,Maragoli,translations The lame knows how to fall., Omulema niye oumanya shinga olwakwa,en,luy,,proverbs . Paara akoboola. Chelaasia obulayi eshifune shielikhuwa elo noshiili okhuliboola., Kaleefu alikuwa akidhani kuwa ni mchezo kumbe alikuwa anafungua yatakayofanyika kwake kweli.,luy,sw,Marachi,translations "Mana naboolela abakholibe ari, ‘Lisabo lieshiselelo lirechekhwe, nebutswa abacheni abalangwa shibaliteebile eshindu ta."," Then saith he to his servants, The wedding is ready, but they that were bidden were not worthy.",luy,en,Luwanga,bible run slowly, okhung'afukha,en,luy,Luwanga,dictionary A cooking pot must produce steam, Inyungu niyiteekhwa okhula yiwutse,en,luy,,proverbs Wele Omunyali Owa Bioosi., Mungu mweza wa vyote.,luy,sw,Bukusu,translations Sindelewanga tawe., I don't understand,luy,en,Luwanga,translations ilio inyanga ya simuna siali siikhale asi wo musala kwa omukhuyu nisilia chinjugu thia siali nisiibile., kuna siku ambayo kidiri alikuwa ameketi chini ya mti wa mukuyu akila njugu alizokuwa ameiba.,luy,sw,Marachi,translations Si genyekanga mundu yingiri ku lusatsa nakiri kokevwa dave., Haikufaa mtu aingie katika utu uzima kabla ya kupashwa tohara.,luy,sw,Maragoli,translations Si vizuri kuwacheka wenzako kwa sababu na wao pia watakucheka., Nuvulahi uvuli kuseka vandi gase navo valakuseka.,sw,luy,Maragoli,translations okhutambakatia, bungle; make a mess of,luy,en,Luwanga,dictionary amashemo," backwards, as in okhupa amashemo 'to look backwards'",luy,en,Luwanga,dictionary "the [son] of Joanan, the [son] of Rhesa, the [son] of Zerubbabel, the [son] of Shealtiel, the [son] of Neri,"," Naye Yoda yali omwana wa Yoanani, owali omwana wa Resa, owali omwana wa Zerubabeli, owali omwana wa Shealitieli, owali omwana wa Neri.",en,luy,Luwanga,bible bow; bend, okhwinama,en,luy,Luwanga,dictionary Alafu ndakona thindolo nga mundu ufwire itsuli., Nililala usingizi kama mtu aliyefariki.,luy,sw,Marachi,translations Alijua akaenda siku ngapi ?, 4. Yaamala wayatsia madiku ganga?,sw,luy,Maragoli,translations Ya ngingira bwoni bwane., Alibeba dhambi zangu.,luy,sw,Maragoli,translations Mwanamke akiishi miaka huekwa upenuni katika chumba cha kulala mkono wa kushoto, Mundu mukali namaliyi mihiga avikangwa kulusimbu ivulili inamkono mukali,sw,luy,Maragoli,translations "rare, extinct, or fabulous creature, dragon of folk tales", linani,en,luy,Luwanga,dictionary Aveneye vamanyanga vakalaga ling'ana asambwi., Wanajamii wa huyo mfu walikuwa wanatoa uamuzi achomwe.,luy,sw,Maragoli,translations Unajua kuwa huu ugonjwa ni mbaya sana ukianza unafaa kuvaa barakoa., Omanyire muyaka kuno nomululu muno nikutsaka okhoyere ofwale sifunikhiro.,sw,luy,Marachi,translations ilwika," horn (on an animal's head, when used as a trumpet)",luy,en,Luwanga,dictionary "Ing'ombe yosi yenyekhana khulindwa, akhoyere khuringwa muno."," Ng'ombe pia anafaa kutunzwa sana, anafaa aangaliwe sana.",luy,sw,Marachi,translations 4. Mukeere uyo yilvisa haliki?, Nyanya huyo alikuwa akijificha wapi?,luy,sw,Maragoli,translations omubero, trap,luy,en,Luwanga,dictionary Eselukho eyo yoosi yafwa mala Eselukho eyaloondakho yebilila Niko wele omunyali owa bioosi aaba ne akholeele isiraeli., Uzao huo wote ulikufa kisha uzao uliofuata ukasahau yale mungu mweza wa vyote alikuwa amewafanyia isiraeli.,luy,sw,Bukusu,translations "raise, as dust; throw into the air", okhutumula,en,luy,Luwanga,dictionary okhunula," be fat (of cow, fowl, etc.); be in good condition",luy,en,Luwanga,dictionary Mzungu wangu akitoka kwa nyumba anatoka akiwa na njaa akirudi ameshiba - Chungu, Musungu wange natula mmba atula niinzala na niyingira mu yingira niyiguti - Isiongo,sw,luy,Maragoli,translations S.LUKONGO: TINGOLO, ENEO: TINGOLO,luy,sw,Marachi,translations Shilie shinale shirecherungwa omukhola, The habitual thief is trapped using banana fibres.,luy,en,,proverbs imere," grain, millet and/or obule",luy,en,Luwanga,dictionary "Kwa sababu ya uzuri wako,mchana na usiku", Kigira bulahi bwosi bwombasu bobuIiku,sw,luy,Maragoli,translations inyengo," gourd with stones inside, shaken by omukanda in driving out emisambwa, etc.; rattle",luy,en,Luwanga,dictionary Miyinzi ja vana jalange kwaya no kolera si yalange ho mundu wali alete mwana avule kwaya naho kolera áhonge ni yikaye ndi vu asomanga dave, Kazi ya watoto ilikuwa kuchunga mifugo na kulea.Hakuna yule angekubali kuleta mwanawe aje akae tu kwa kuwa anasoma ilhali hajachunga wala kulea,luy,sw,Maragoli,translations Omundu omunyaalu aaba ne sisiindu nisio okhola mu sibala nisio mwinywe sikila aroorire siilo ne ali mukholo ocha khumenya., Mtu mchafu alikuwa na kitu ambacho unafanya kwa nchi ambacho kwenu sababu ameota usiku akiwa kwa ukoo unaenda kuishi.,luy,sw,Bukusu,translations liitso, a large flock or herd,luy,en,Luwanga,dictionary sungura alitaka kumwua fisi; alibeba jiwe mawe kwa sahani likimetameta., siduyu siari sienya huira ifisi; siakinga rikina husisani nirimetameta.,sw,luy,Marachi,translations "Baefuraimu be siseecha balaangwa alala, mala batiila luuchi lwa yoritani ne chinjichi khukhwola Betibara."," waefuraimu wa kiuume wakaitwa pamoja, kisha wakazuia mto wa Yordani na mbele kufika Bethbara.",luy,sw,Bukusu,translations branch, lisaka,en,luy,Luwanga,dictionary "Ne olwa mwakhahulile khukelihe nende abandu okhuboola khukelihe, shimulahendekhwo emioyo ta. Ako okhuula kekholeshe, nebutswa eshihesi shiakhabe nishishili okhuula."," And when ye shall hear of wars and rumors of wars, be not troubled: [these things] must needs come to pass; but the end is not yet.",luy,en,Luwanga,bible flying ant, iswa,en,luy,Luwanga,dictionary okhuuma," be absent; be missing; be nonexistent, e.g., ahumaho 'he is not there', 'there is no one; be without, e.g., ahuma eshitabo 'he has no book'",luy,en,Luwanga,dictionary Usifunge fahali mdomo ukiwa ukimtumia kula vyakula.," ""Okhaboa eeyi emunwa ne olikho okirumikhira khuulia biakhulia tawe.",sw,luy,Bukusu,translations "Khuitsurisia ing'ombe inyala khusinjibwa au ikusibwe. Inyala khusinjibwa mu arusi. Ing'ombe ni siindu silayi, inyala khurera mabeere malayi lukari. Buri mundu anyale khurinda ing'ombe yaye.", Kukukumbusha ng'ombe anaweza kusimamishwa ama auzwe. Anaweza kusimamishwa kwa arusi. Ng'ombe ni kitu kizuri. Anaweza leta maziwa vizuri sana. Kila mtu aweze kulinda ng'ombe wake.,luy,sw,Marachi,translations windpipe (see also lihololero), liololero,en,luy,Luwanga,dictionary """Muboolele abandu ba Zayuni mbu, lole, omuruchi wenywe yetsanga ewa muli. Nomuholo, ne yekhaale khusishili, khushimoosi shieisishili """," Tell ye the daughter of Zion, Behold, thy King cometh unto thee, Meek, and riding upon an ass, And upon a colt the foal of an ass.",luy,en,Luwanga,bible "Nebutswa isie emuboolela bulano mbu; yesi yesi ousinyishila owashie, alakhalachilwa eshiina, naye ounyeka owashie naboola ari, ‘Oli omusilu iwe/ alareerwa mushiina, ne yesi yesi ounyeka owashie ari, ‘Oli eshiyingwa/ yakhabe mumatinyu akokhusukunwa mumulilo okulasimanga tawe."," but I say unto you, that every one who is angry with his brother shall be in danger of the judgment; and whosoever shall say to his brother, Raca, shall be in danger of the council; and whosoever shall say, Thou fool, shall be in danger of the hell of fire.",luy,en,Luwanga,bible Mtoto aliyezaliwa nyumbani ni Yule ambaye kijana alizaa nje kabla hajaoa, Mwana we indasimba uyu no mwana womuyai yivula ichova na nyia siyaletwa hango mba,sw,luy,Maragoli,translations Alizikwa kwa mashamba yake mwenyewe ya Timunati-sera kwa nchi ya mlimawa Efuraimu kaskazini wa mlima wa kaashi., Asikhwa mu maloba kewe omwene e Timunati-sera mu sibala sie lukulu lwa Efuraimu ebunaswa we sikulu sia kaashi.,sw,luy,Bukusu,translations INYANGA OLO YARI INYANGA LWA VANDU VASAVI HUVA NENDE HUZUNI MDALA OMO., SIKU HIYO ILIKUWA SIKU YA WATU WENGI KUWA NA HUZUNI KATIKA BOMA HILO.,luy,sw,Marachi,translations Mpaka wa Waamoni ulikaribia milima ya Lebanoni upande wa magharibi., Lulwakha lwe Baamoni lwaba simbi sie bikulu bia Lebanoni lubeka lwe mumbo.,sw,luy,Bukusu,translations smell; smell out, okhuunyirisia,en,luy,Luwanga,dictionary """Wewe una furaha mno, umekula nini?"""," ""Yive uveeye nuvusangali muno, ukaliiyeki?""",sw,luy,Maragoli,translations "Yesu naboola khandi ari, ""Obwami bwa Nyasaye buli shinga omundu oumiitsa imwo mumukunda."," And he said, So is the kingdom of God, as if a man should cast seed upon the earth;",luy,en,Luwanga,bible "malaika amubooleela ali, ra enyama ne kumukaati Khu lwanda Luno mala obichukhekho kumuunyu."," malaika akamwambia kuwa, weka nyama na mkate kwa jiwe hili kisha uvimwagie supu.",luy,sw,Bukusu,translations alikuwa msimamizi wa Israeli kwa miaka ishirini na mitatu., Aba omwimeelesi owa israeli khulwe kimiiko kamakhumi kabili ne kitaru.,sw,luy,Bukusu,translations Liihe liali niriveeye lirulu ligali nivakubanga isaango enene, Vita vilikuwa vimechacha kati yao hadi wakaunda,luy,sw,Maragoli,translations "Na mtoto angepatikana wazazi wakizozana na mambo mengine mabaya, mtoto huyo alizaliwa na kiburi na uovu hata na uchokozi na kupigana na wenzake mara kwa mara.", Navutswa umwana yahelitswa no mulikubana na agandi amang'ana amavii umwana uyu yivulwa nekilage ne kivi kyosi kali novulumindi nelikubana na vandi kazozo.,sw,luy,Maragoli,translations Eshyokhunjira," name of child put on path by tradition after a mother has lost previous children in infancy, lit. 'thing on the road'",luy,en,Luwanga,dictionary Mila hii yaonekana ngumu Zaidi. Nayo ilihusisha mwanaume na mwanamke., 4. Mwima yigu gololekanga mululu ligali. Nagwo goveeye ku mu satsa nu mu kali.,sw,luy,Maragoli,translations Damu huzunguka tena na kurudi moyoni, Masahi galuhi girananga kandi mumwoyo.,sw,luy,Maragoli,translations omusingo, security; deposit; pledge,luy,en,Luwanga,dictionary Mungu atawasamehe, Nyasaye alasamiha vwosi.,sw,luy,Maragoli,translations "Ne olwa Yesu yatsiakhwo hambeli hatiiti, yalola Yakobo omwana wa Zebedayo nende Yohana omusiani wabwe, nibali muliaro nibakasinjia tsikhanda tsiabwe."," And going on a little further, he saw James the [son] of Zebedee, and John his brother, who also were in the boat mending the nets.",luy,en,Luwanga,bible Can I ask something?, Enyala okhureba eshindu?,en,luy,Luwanga,translations Kilicho chenu mtampata., Sili sisienywe mukhamunyoole.,sw,luy,Bukusu,translations eshibiritu, box of matches,luy,en,Luwanga,dictionary "And behold, there was a great earthquake; for an angel of the Lord descended from heaven, and came and rolled away the stone, and sat upon it."," Ne lola, eshialo shiarenga obutinyu, omumalaika wa Omwami niyekha okhurula Mwikulu, niyetsa naserenjesia lichina okhurulaho, ne naliikhalakhwo.",en,luy,Luwanga,bible "Nyasaye,"," Mungu,",luy,sw,Maragoli,translations Majaribio ni mengi mno., Magelitsu na manyingi muno x2,sw,luy,Maragoli,translations eshifwanani, likeness; picture; photo; model; image; doll; model; etc.,luy,en,Luwanga,dictionary "tasteless; insipid (eshitsinzibu, efitsinzibu, etc.)", -tsinzibu,en,luy,Luwanga,dictionary "Ing'ombe niindayi khubeera irukabanga amabeere. Bila amabere abandu khasibakhanyuerenge itsai khaba sakita mbola mbari ing'ombe ni sikruke silayi. Kata kario, mundu naalalisia ing'ombe yaye bilayi, ing'ombe khasiyakhainia amabeere sakira abebusi benyu bababoreranga mbari murisie tsing'ombe tsienu bilayi."," Ng'ombe ni muhimu kwa sababu huleta maziwa. Bila maziwa watu hawangekunywa chai ndio sababu nasema ng'ombe ni mfugo mzuri. Hata hivyo mtu asipomlisha ng'ombe wake vizuri, ng'ombe hawezi toa maziwa ndio kwa maana wazazi wenu huwaambia mlishe ng'ombe yenu vizuri.",luy,sw,Marachi,translations okhuhambana obwitsa," become friends (e.g., of a boy making friends with a girl with a view to marriage before the brideprice has been paid)",luy,en,Luwanga,dictionary come back quickly!," olakalukha lwangu, ko!",en,luy,Luwanga,dictionary MAOMBOLEZO, LISYOMA LYA JEREMIA,sw,luy,Maragoli,translations "2. Kuketi kwenye jiwe la kusiaga nafaka, kwa sababu utapasuka mgongo."," 2. Kwikala ku lugina lwavasieraku, kijira ulatula mugongo.",sw,luy,Maragoli,translations "Amka, amka Debora"," yinyokha, yinyokha Debora.",sw,luy,Bukusu,translations okhutetsa, ward off; defend against,luy,en,Luwanga,dictionary Vavula kwelidza ku liva lyavasalisi si va tovolannya ku vakulundu.," Hawakujali nafsi za wale makuhani, Hawakuwaheshimu wazee wao.",luy,sw,Maragoli,translations lebe," so-and-so; such-and-such, eya lebe wa lebe 'to so-and-so, the child of so-and-so', eshilebe 'such-and-such a thing', inyanga nabulebe 'on a specified day'",luy,en,Luwanga,dictionary Haana aliona huyu akipeana., Haana yalola uyu nahanaa.,sw,luy,Maragoli,translations "Iwapo mtu alikufa, watiu kazaa wangebaki wakiandaa tambiko ama, wangechinja mfugo. Ili amwage damu."," Umundu uwali niyakutsa kale ma vandu vatigalanga nivalomba umuluka naho, vitanga umutugu gutahitswa amasahi.",sw,luy,Maragoli,translations "01wa Yesu yali nashiboolanga amakhuwa ako, omukhulundu undi owa Abayahudi yamwitsila, nasikama imbeliwe, naboola ari, ""Omwana wanje omukhaana wakhafwa; nebutswa yitsa omurekhwo amakhono kho mbu abe omulamu """," While he spake these things unto them, behold, there came a ruler, and worshipped him, saying, My daughter is even now dead: but come and lay thy hand upon her, and she shall live.",luy,en,Luwanga,bible okhukonyerera, taste,luy,en,Luwanga,dictionary "for they all did cast in of their superfluity; but she of her want did cast in all that she had, [even] all her living."," Shichila abandi bareeremwo khubitong'anga khubuyinda bwabwe, ne naye mubumananibwe, areeremwo koosi akabeele ninako, niko konyene akayeleetilekhwo mubulamubwe bwosi """,en,luy,Luwanga,bible LULUHYA LWARULA MUVAKOFU VEFWE; ESIE NDI MULUHYA KAMILI., KILUHYA KILITOKA KWA WAZEE WETU; MIMI NI MLUHYA KAMILI.,luy,sw,Marachi,translations "heal; cure; save (of s.o. from illness, accident death, etc., of money saved from wasteful or unnecessary use)", okhuonia,en,luy,Luwanga,dictionary okhwikholokhosia, trouble oneself,luy,en,Luwanga,dictionary Hatufahamu iwapo uchumi wetu utarejea jinsi ulivyokuwa hapo awali., Khukorwa buchumi bwefwe ni bulikalukha nga bwalitsingi khale.,sw,luy,Marachi,translations Gidioni echusibwa ne roho owa wele omunyali owa bioosi mala apa akhoombi khulaanga babaandu be Babieseri bamuloondekho., Gidioni akajazwa na roho wa mungu mweza wa vyote kisha akapiga tarumbeta kupita watu wa wabieseri wamfuate.,luy,sw,Bukusu,translations go on behalf of someone, okhutsira,en,luy,Luwanga,dictionary S. Ingokho yosi inyala khualula biminywi ekulu wa khamsini niinyola sa mundu owumulisia bilayi., Kuku pia anaweza akagua vifaranga Zaidi ya hamsini akipata tu mtu anayemlisha vizuri,luy,sw,Marachi,translations eshisuli, summit; top of the roof of a house; top of a hill,luy,en,Luwanga,dictionary harbor; destination; part of road where two or more people habitually walk part of the way home with each other, obukobero,en,luy,Luwanga,dictionary "Nebutswa olwa abalimi abo balola omwanawe, baboolelana abeene khu beene bari, ‘Uno niye omwene obulaame bwomukunda kuno. Kho chende khumwiire, mana obulaame bulaba obwefwe!'"," But the husbandmen, when they saw the son, said among themselves, This is the heir; come, let us kill him, and take his inheritance.",luy,en,Luwanga,bible Zawadi kwa mujibu wa matakwa yenu.," Biianwa bie mu lienya lienywe, lwa Yoritani mu sibala sie Bakanaani.",sw,luy,Bukusu,translations okhurekula, start up; set going; etc.,luy,en,Luwanga,dictionary Abandu bakhare bakulanga ing'ombe isiri inamu nibaisinja nibamalayo rikhoba erio, Watu wa kale walikuwa wakimnunua ng'ombe aliye hai wanamnjinja na kumaliza ngozi hiyO:,luy,sw,Marachi,translations 17 Zioni a nyiranga makono hehe si ha veye Kali mlala u mu leminya mwoyo., Sayuni huinyosha mikono yake na hakuna hata mmoja wa kumfariji.,luy,sw,Maragoli,translations Gunani yinwo gwamulia, Zimwi hilo lilimla,luy,sw,Maragoli,translations "Ha vandu vovo; Yahova, Nyasaye wa Israeli", Pa watu wako; Bwana Mungu wa Israeli,luy,sw,Maragoli,translations anyoolekha ne eebila Omuisiraeli wasie, Alipatikana akiibia muisraeli mwenzake.,luy,sw,Bukusu,translations "Naye Yesu nahonia abanji abali nibalwala obulwale bwetsimbia tsiahukhane nende okhurusia ebishieno ebinji. Ne shiyahelesiakhwo ebishieno obwiyangu bwokhuboola ta, okhuba biali nibiamumanya. Yesu ayaala mu Galilaya"," And he healed many that were sick with divers diseases, and cast out many demons; and he suffered not the demons to speak, because they knew him .",luy,en,Luwanga,bible "Roho aishi nami,"," Roho a menye ninze,",sw,luy,Maragoli,translations "Mungu,"," Nyasaye,",sw,luy,Maragoli,translations "Ku msalaba ya nkudzera,", Akanifia msalabani,luy,sw,Maragoli,translations omwika," year; planting season; abode of the crops, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary fine; soft; smooth, -nyushe,en,luy,Luwanga,dictionary toto, truly; really; absolutely,luy,en,Luwanga,dictionary Moi yaleta mavere., Moi alikuwa akileta maziwa.,luy,sw,Maragoli,translations WANYAMA WOTE WALIJIPANGA NAYE NDOVU AKASEMA MBIO ZIANZE., THISOLO THIOSI THIEPANGA INZOFU YAVOLA THIMBIRO THICHAKE.,sw,luy,Marachi,translations eshirwi, ear,luy,en,Luwanga,dictionary Vagotera mu tsindolo tsio vwoni, Walizama katika usingizi wa dhambi,luy,sw,Maragoli,translations "Khuluange, basaba muruke tsing'ombe khubera tsiri nende tsifaida tsisabi tsia makana."," Ng'ombe mwenyewe akiuzwa na tunapata pesa ya kununua vitu kwa boma. Upande wangu, nawaomba mufuge ng'ombe kwa sababu wako na faida sana.",luy,sw,Marachi,translations Baalimu vefwe vali nende tsidigri tsiekesia mbu vanyala khuekesia bilai., Walimu wetu wako na shahada ambazo zinaonyesha wako na umaarufu wa kufunza vizuri.,luy,sw,Marachi,translations Nchi ya mazao, Kwirova lyamanga;,sw,luy,Maragoli,translations okhusherekha," allow water to percolate through the ash of certain grasses so as to make an alkaline liquid used in seasoning vegetables, meat, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary "Nebutswa okhuba omukhasi oyo yali namanyile akali nikamwikholeeshekhwo, yetsa natechelanga nende oburi obunji, nasikama mumakulu ka Yesu, namuboolela obwatoto bwosi."," But the woman fearing and trembling, knowing what had been done to her, came and fell down before him, and told him all the truth.",luy,en,Luwanga,bible "dry; hard; withered; firm; strong (e.g. cloth, cl. 1, 3, -umu)", omumu,en,luy,Luwanga,dictionary "Ni Yesu mponyaji wako Aliyekufia,"," Nii Yesu Mkhonyi wowo Nda khukhudzera ive,",sw,luy,Maragoli,translations put out; extinguish, okhusimia,en,luy,Luwanga,dictionary in the bush; in amongst the tall grass and weeds of an uncultivated piece of ground, mwiswa,en,luy,Luwanga,dictionary Ni mlinzi mzuri, Aveeye mulindi mulahi.,sw,luy,Maragoli,translations mimi napenda umarachini sana, esie ndajama ovumarachi sana.,sw,luy,Marachi,translations Furaha mbinguni, Buyanzi mwlgulu.,sw,luy,Maragoli,translations Ili okhukaira obulwaye buno khuendelea., Ili kuzui kuenea kwa huu ugonjwa,luy,sw,Marachi,translations Nina wazungu wangu watatu mja akitoka wengine hawafanyi kazi -Mafiga, Mbeye ne vasungu vange vavaga mulala natuli ku vaviri sivayinzira Mba - Mahiga,sw,luy,Maragoli,translations Kulikuwa na msichana aliyeenda kuvua na wenzake samaki alafu wakaanza safari na msichana mmoja akasema amesahau ndoano wageni wakafika kisha wenzake wakamkataza awachane nao akarudi mtoni akapata nyani pia anavua na amechukua ndoano ameeka kwa ndoo na alipofika akapata amezuia maji na nyani huyo akamwingiza kwa ndoo na akaanza kugonga ndoano akimwambia asiongee na tukaenda alafu msichana akaenda kulia ati huyo amemwogofya akienda kuvua nitakayemwambia mwenyewe nimechukua., S:Yaliwo omukhana waathia okhunava nende vaasie thing'eni alafu vachake lukendo ne omukhana mulala yavoola yeevirire isimbi vakeni voola alafu vaasie vamkania alekhane nayio alafu akaluha khumwalo nianyola kunani kuosi kunaava kuvukule isimbi kurere mundoh ngayola ni anyola nikwikarire maathi ni kumala kumuvukula kumwingisia mundoh ni kuchaka hukuda isimbi nikumvorera solomalomakho huavwao alafu omukhana yathia khulira ati kuno kuyenderesia kwanje ninthia ohunava okwandilivolera mwene mbukule.,sw,luy,Marachi,translations Vuirire, Good evening,luy,en,Tsotso,translations burst, okhunyalusia,en,luy,Luwanga,dictionary Kila mtu umtie moyo na umuhimize., Buli mundu omuremo kumwoyo lundi omutinyilisie.,sw,luy,Bukusu,translations Emisiiko chinga?, T. Mizigo ngapi,luy,sw,Marachi,translations """Mana omusumba oyo narula natsia nanyoola oundi owokhubasumba bashie owali nelikofilie eliamapesa matiiti. Namukwakhwo mwikosi naboola ari, ‘Runga likofi lianje!'"," But that servant went out, and found one of his fellow-servants, who owed him a hundred shillings: and he laid hold on him, and took [him] by the throat, saying, Pay what thou owest.",luy,en,Luwanga,bible nami nasema kuwa naendelea vizuri sana kwa masomo yangu., S: nesie mbolanga ati nyendelea vilayi sana mumasomo kange.,sw,luy,Marachi,translations okhupana, fight; beat each other,luy,en,Luwanga,dictionary "pierce; make holes; perforate; penetrate to the other side, as a patch of bush being cleared, or a section of a field being dug", okhufutula,en,luy,Luwanga,dictionary one who offers a sacrifice (see also omumali), omwisalisi,en,luy,Luwanga,dictionary "make room; enlarge a house, so as to give more room; push back a crowd; clear the way", okhufundyula,en,luy,Luwanga,dictionary okhwimeta, get on; grow; develop; increase,luy,en,Luwanga,dictionary "No mukono gwigwe, gunzimirira", Nao mkono wake huniongoza,luy,sw,Maragoli,translations bandiness; bow-legs, obubero,en,luy,Luwanga,dictionary "Petero nachaaka okhuboolela Yesu ari, ""Lola, khwalekha biosi nikhukhulondakhwo."""," Peter began to say unto him, Lo, we have left all, and have followed thee.",luy,en,Luwanga,bible Esie ngorirwe nikaba balajama nyingire musikuli sia Bujumba okhubera omwimirisi wesikuli esio alaenya amang'ondo., Mimi sijui kama nitakubaliwa kuingia katika shule hiyo kwa sababu mwalimu mkuu wa shule hio atahitaji karo,luy,sw,Marachi,translations Kwa nini aliwaita ?, 3. Kigiraki yavalanga?,sw,luy,Maragoli,translations ling'ang'a," amazement; bewilderment; okhulibwa ling'ang'a 'be amazed, bewildered, dumb-founded'",luy,en,Luwanga,dictionary Tivula mateeva yaga, Jibu haya maswali.,luy,sw,Maragoli,translations okhwibalana, leave one another; part company; excuse one another; let each other go,luy,en,Luwanga,dictionary cunning, omuchesichesi,en,luy,Luwanga,dictionary Na a ga ganagana mu mwoyo gwigwe., Akawaza yote haya moyoni mwake.,luy,sw,Maragoli,translations EVELIA NA KANYONYI KEKE, EVELIA NA KIDEGE CHAKE,luy,sw,Maragoli,translations S:Lakini kama efwe avamenyi vaangi va busia sana khusunganga olumarachi., Lakini hata kama sisi wakaazi wa busia wengi tunaungumza kimarachi,luy,sw,Marachi,translations Kalunu anyala kwingira munyumba yavo.," Na hapo, mhusika alikuwa tayari kuingia kwa nyumba yake.",luy,sw,Maragoli,translations "Many will say to me in that day, Lord, Lord, did we not prophesy by thy name, and by thy name cast out demons, and by thy name do many mighty works?"," Khundukho yokhukhalachilwa eshiina abanji bakhareebe bari, 'Omwami, Omwami, shikhwayaala muliiralio, kata shikhwarusia ebishieno muliiralio, khandi shikhwakhola akamakana amanji muliiralio?'",en,luy,Luwanga,bible munch, okhumenenukha,en,luy,Luwanga,dictionary """Apiyo wewe ni msichana mlai nakupenda kwa kila kitu kuliko hawa watoto wengine.""", Apiyo oli mukhana mlai ndakhuyanza khubuli sindu khushira bana bandi bano.,sw,luy,Marachi,translations MUNDU ATULA HAYI, MTU ANATOKA WAPI,luy,sw,Maragoli,translations "Nivalolanga aveeye vulahi, vamanyanga valanga mundu mukulundu yatsa kumuviida."," Wakiona yuko sawa, walikuwa wakiita mtu mzee kuja kumtakasa.",luy,sw,Maragoli,translations okhwiikama, shelter from the rain,luy,en,Luwanga,dictionary Sote tutabadiliswa, Ku la girunkanywa bwangu,sw,luy,Maragoli,translations Nio bwaakala kiriati- seferi mala alubukule chikholo cha Simioni ne Yuda chacha ndamuelesia omukhana wase akisa wila alala.," Ndipo wakavamia Kiriath-sefari kisha akachukua mbari za Simioni na Yuda zikaenda, nitampa msichana wangu Akisa urudi pamoja.",luy,sw,Bukusu,translations Owokhulola shashira owakasia, The viewer is not superior to the maker.,luy,en,,proverbs "nga Babemeelesi be mu lukoba lwa shekemu ne baulila kakekholekha, kelukhila mu nju eya Eliberitu eyasirwa atayi."," wakati Waamuzi wa mji wa Shekemu waliposikia yaliyotokea, alitorokea kwa nyumba ya Eliberitu iliyozingirwa mbali.",luy,sw,Bukusu,translations Nami nisiyezaa maua., Na inze ndaama burhengu bwange.,sw,luy,Maragoli,translations Tuma yetu ni mgaya," Koveye nelikayilwa lidamanu,",sw,luy,Maragoli,translations Miereka ya wavulana Ulikuwa mmoja wa mchezo uliochezwa., Mulala ku mikinu yiji gwali kusindana kulwana kwa vayai.,sw,luy,Maragoli,translations your mother, mao,en,luy,Luwanga,dictionary yena!, where?,luy,en,Luwanga,dictionary Nilikuwa na wasiwasi sana., Ndari nde buyendi sana.,sw,luy,Marachi,translations KUBA MAGULU, PIGA MAGOTI,luy,sw,Maragoli,translations One with unshapely legs ridicules the unshapely legs of his friend., Abasebe banyekana tsimbati,en,luy,,proverbs omukoye kwobusinde, plaited grass rope,luy,en,Luwanga,dictionary Mioyo javadu valahi manga madiku gavo gameedeka., Nyoyo za watu wazuri hufanya siku zao kuongezeka.,luy,sw,Maragoli,translations method; way; habit, ikhola,en,luy,Luwanga,dictionary nami natoka katika kijiji kiitwacho akany., S: nange ndula mulukongo lulangwa akany.,sw,luy,Marachi,translations bridge; rank ( idaraja,en,luy,Luwanga,dictionary Hatakuwepo mtu yeyote kwa nyumba uzima wenu wote.," ""Akhabao omundu yesi yesi munju bulamu bwenywe bwoosi tawe.",sw,luy,Bukusu,translations Ne babaana ne baliio ache engo., Na watoto wakiwepo nenda nyunambup.,luy,sw,Bukusu,translations niece; nephew; relationship with the members of one's mother's family; nomwiwa webulebe 'his mother came from such-and-such a place', omwiwa,en,luy,Luwanga,dictionary refuse; disobey; defeat, okhukhaya,en,luy,Luwanga,dictionary Aho omuhele yeha obwoba shaburanga nalahenga, Aha omwana yeha olwoba shiarulangaho tawe (DWA41) A child frequents the spot where he uprooted a mushroom.,luy,en,,proverbs "Naye Petero yali niyekhaale elwanyi mulwanyi. Ne Omukhaana undi niyetsa ewa yali namuboolela ari, ""Wesi obeele nende Yesu Omugalilaya"""," Now Peter was sitting without in the court: and a maid came unto him, saying, Thou also wast with Jesus the Galilaean.",luy,en,Luwanga,bible be nervous; be shy; dither; hesitate because of nervousness or fear, okhuriririra,en,luy,Luwanga,dictionary eshihuma likondo, colorless,luy,en,Luwanga,dictionary Visukulu ne visukululwi nivyo ivyamulola hasi vudiku mu ing'inga ye kisundi., Wajukuu na vitukuu ndio muwaonao angaza chini usiku wakati kuna giza.,luy,sw,Maragoli,translations "9 Ububi bwibwe bwa li mu kitweya kikye, si yidzulitsanga kiheri kikye mba.", Uchafu wake umegandamana na nguo zake; hakuwaza juu ya maisha yake ya baadaye.,luy,sw,Maragoli,translations Sena aholola, Tread where you can see.,luy,en,,proverbs "Muvolerane hala naye,", Msemezane pamoja naye,luy,sw,Maragoli,translations mama waye yavasairanga vurinyanga ithuri nende ingolove., mama yake alikuwa akiwaombea kila siku asubuhi na jioni.,luy,sw,Marachi,translations Umweli mulala govele ho gwivula Tsing'ereng'ani tsinyingi ligali nu gundi gwivula tsingekeke vutswa., Baadhi ya mieza huzaa nyota wengi ilihali miezi nyingine huzaa nyota chache.,luy,sw,Maragoli,translations bicycle; wheel, indika,en,luy,Luwanga,dictionary Na ukiapa kwa mungu mwenyezi shauri asirudi.," ""Ne wichuba khu Wele Omunyali kambila akhakobola tawe.",sw,luy,Bukusu,translations Avakana vagima vange na vayai vange va tsiye my lyadikidzwa., Wasichana bikira wangu na wavulana wangu wametekwa.,luy,sw,Maragoli,translations "deep water, in lake or river", olusiba,en,luy,Luwanga,dictionary INYANGA YA NDALAKHEBIRIRA KHABA., SIKU AMBAYO SITAWAHI SAHAU.,luy,sw,Marachi,translations lift and move, okhusumula,en,luy,Luwanga,dictionary Mbashilayi shiawalola shiakhusuba, The greedy one wants everything he sees.,luy,en,,proverbs """Ebweneyo Tsinyende etsibalitsanga shitsifwitsanga ta, khandi omulilo okubasambanga, shikusimibungwa tawe/", (Ommitted),luy,en,Luwanga,bible UGONJWA WA KORONA ULILETA MAZURI KULIKO MABAYA, UBULWAYE BWA KORONA BWALERA MALAYI KHUSHIRA MABI.,sw,luy,Marachi,translations Kwenya tsimbabasi tsitsyo., Tunahitaji rehema zake,luy,sw,Maragoli,translations """Khwamuhuliile naboolanga ari, ‘Ndalalikulula Ihekalu yino eyoombakhwa nabandu, mana khulwa tsinyanga tsitaru ndalombakha eyindi, eyilombakhwa namakhono kabandu tawe/ """," We heard him say, I will destroy this temple that is made with hands, and in three days I will build another made without hands.",luy,en,Luwanga,bible nilitaka kurudi nyumbani., ngenya huthia muungo.,sw,luy,Marachi,translations ignore a command; disobey, okhubisania,en,luy,Luwanga,dictionary Lakini alijua kwamba mamake Anakamuna angali hai., Navutswa yaamanya vulahi nnya Anakamuna akiri mwoyo.,sw,luy,Maragoli,translations "Mana khusaa ya shienda eyo, Yesu nalila nomwoyo omukhongo naboola ari, ""Eloi, Eloi, Lema Sabakitsani?"" Eshisina mbu, ""Nyasaye wanje, Nyasaye wanje, undeshile mbushiina?"""," And at the ninth hour Jesus cried with a loud voice, Eloi, Eloi, lama sabachthani? which is, being interpreted, My God, my God, why hast thou forsaken me?",luy,en,Luwanga,bible Sinayo yote fahamu Aliko Mwokozi wangu Ndiye yeye ajuaye, Inze mwene si nda manya Mwami wange ha a veeye Mwene amanya bulahi.,sw,luy,Maragoli,translations before; in front; first; leading (-amberi), imberi,en,luy,Luwanga,dictionary Ng'ombe ningeomba kila mtu afuge mnyama huyu. Kusema ukweli ng'ombe ni mnyama mzuri, Ing'ombe ino ndakhasabire buri mundu aruke isolo ino. Khubola tsa buandieri ing'ombe iri isolo indai muno.,sw,luy,Marachi,translations Wina wenyanga kuhonya vandu, Ni nani anayetaka kusaidia watu,luy,sw,Maragoli,translations "Khulweshio, olwa musaaya, muboolenje muri, ‘Seefwe ouli mwikulu, eliiralio liriibwe."," After this manner therefore pray ye. Our Father who art in heaven, Hallowed be thy name.",luy,en,Luwanga,bible "Then Herod, when he saw that he was mocked of the Wise-men, was exceeding wroth, and sent forth, and slew all the male children that were in Bethlehem, and in all the borders thereof, from two years old and under, according to the time which he had exactly learned of the Wise-men."," Ne olwa Herode yamanyilisia mbu abachesi khuketsing'ining'ini abo bali nibamukaatiye yasinyikha muno. Mana nalaka mbu abaana boosi abasiani mwitaala lia Betselehemu nende mumbali etsilondokhane ninalio, abemiyika chibili okhukalukha hasi beerwa. Amakhuwa ako kakholwa okhulondana nende aka yali nahuliile okhurula khubachesi abo, olwa balola ing'ining'ini eyo.",en,luy,Luwanga,bible sikuli syefu siri nende msala mhongo sana., shule yetu ina mti mkubwa sana.,luy,sw,Marachi,translations Tazama! Damu ya mwokozi, Henza! masahi go muhonnyi,sw,luy,Maragoli,translations Msichana mzuri sana., Omukhana omulayi muno,sw,luy,Marachi,translations "nabo boosi babili balabetsanga omubili mulala.' Kho shibashili babili khandi tawe, habula nomubili mulala."," and the two shall become one flesh: so that they are no more two, but one flesh.",luy,en,Luwanga,bible Ulimwenguni kote sasa, Mu lirova lyosidza lero.,sw,luy,Maragoli,translations itch; sting; burn, okhusasara,en,luy,Luwanga,dictionary eshikalo, palm and back of hand; head of spear,luy,en,Luwanga,dictionary "fierce; brave; strong; powerful; troublesome; fierce; dangerous; bitter; sour; hot (omululu, emilulu, amalulu, etc.)", -lulu,en,luy,Luwanga,dictionary isenya," morning, about 8 a.m. to 10 a.m.; isenya indutu 'early morning', isenya ingali 'late morning'",luy,en,Luwanga,dictionary eshiheburania, in the Jewish or Hebrew style,luy,en,Luwanga,dictionary Na kilembwe kilembekezwa chako kikazaa kilembwe kilembwe kilembekezwa, Na kizienzzie chicho chivula kifudula moni.,sw,luy,Maragoli,translations "Jinsi dhahabu ilivyoacha kung'aa, na dhahabu iliyo safi ilivyobadilika! Mawe ya patakatifu yametupwa mwanzo wa kila njia.", I duki ndi kubwoya ithahabu indahi! Ithahabu isiyeku ligali igirunkani! Magina ga hatakatifu ha tebeywi ha kiheri kyenzira sa indala.,sw,luy,Maragoli,translations "And at the season he sent to the husbandmen a servant, that he might receive from the husbandmen of the fruits of the vineyard."," Ne olwa tsinyanga tsiokhuchesa tsiola, yaruma omukholi undi khubalimi abo, mbu bamuhelesiekhwo khubiamo biemitsabibu.",en,luy,Luwanga,bible And he commanded them that all should sit down by companies upon the green grass., Mana Yesu nalaka abeechibe okhwikhasia abandu hasi khubunyasi mumikanda.,en,luy,Luwanga,bible Inzira ye., Njia yake.,luy,sw,Maragoli,translations "Watoto walimwambia fisi amewanyima nyama, amewapea watoto wake pekee."," Bana basibolela ifisi ikhaire huruba inyama, ibere sa bayio bongone.",sw,luy,Marachi,translations He hath showed strength with his arm; He hath scattered the proud in the imagination of their heart.," Yakholile akamakana mubunyalibwe, nasalaasia abechinjimisi mubuyililisi bwomumioyo chiabwe.",en,luy,Luwanga,bible "Sadaka, zaka na mavuno"," Sadaka , izaka na engeso",sw,luy,Maragoli,translations marsh; muddy water drank by cattle at a salt-lick, omusuli,en,luy,Luwanga,dictionary esunganga lumarachi khubera hulio nende bandu bandi bakorwa luswahiri nano vibida nomanome lumarachi lakini baandi baamanya oluswairi luong'ane., huwa nazungumza kimarachi kwa sababu tuko na watu wengine wasiojua kiswahili hivyo inabidi kuongea kimarachi na pia wengine wanajua kiswahili peke yake.,luy,sw,Marachi,translations Mimi ninapenda shule yangu ya wavulana ya Bujumba kwa sababu wanafunzi hufuzu vizuri sana katika mtihani wao, Esie ndachama sikuli siange sia abasiani sia Bujumba khubera abasomi bakholanga bulayi khumareboK kabo.,sw,luy,Marachi,translations Lola lirere lira, Ona lile tawi ndizi lililonyauka,luy,sw,Maragoli,translations hivyo ukija nyumbani tumetulia tu vibaya na huzuni wote kwa sababu tulimzika ndugu yetu na akaenda., halano ni witsa mdala wefu hutulie sa bibi huri nende butehere buosi hubera huamala husikha musiani wefu mana yamala hutsia.,sw,luy,Marachi,translations "Ga hambanyeywi halala, ga nini kwigoti lyange, u heridzi tsingulu tsyange."," Hayo yaliyoshikamana, yamepanda juu shingoni mwangu, amezikomesha nguvu zangu.",luy,sw,Maragoli,translations short, eshimbikiti,en,luy,Luwanga,dictionary Nio Abimeleki ne babaandu bewe boosi bacha silo mala bekisa enje wa Shekemu mu bipupu bine., Ndipo Abimeleki na watu wake wote wakaenda usiku kisha wakajificha nje ya shekemu kwa vikosi vinne.,luy,sw,Bukusu,translations WALIPOPELEKA MAKAVANI WATOTO WAKE WALIANZA KURUDI KUTOKA MIJINI., NGAVAKOVA HUMOCHARI VANA VAE VACHAKA HUKALUHA HURULA MUTSITAUNI.,sw,luy,Marachi,translations "Ni nduguze William, marehemu Sarah, marehemu John na Maria, wakaazi wa Uganda."," WANDAYE WILLIAM, OWACHEKOMBE SARAH, OWACHEKOMBE JOHN, NENDA MARIAH BHAMENYWA MUYUGANDA,",sw,luy,Bukusu,translations okhululuma, be very hot; be hot-tempered,luy,en,Luwanga,dictionary Tulimlilia yesu.," Kwanira Yesu Mwami. Wa va kudzera voni,",sw,luy,Maragoli,translations WATU KWA KIJIJI., ABANDU MULUKONGO.,sw,luy,Marachi,translations """Abahandichi bamalako nende Abafarisayo nibo abali nobunyali bwokhwinoosia amalako ka Musa."," saying, The scribes and the Pharisees sit on Moses seat:",luy,en,Luwanga,bible "What therefore will the lord of the vineyard do? he will come and destroy the husbandmen, and will give the vineyard unto others."," Opaara mbu, omwene mukunda kwemitsabibu okwo alakhola shiina? Aletsa okhwira abalimi abo nende okhuhelesia abandi omukunda okwo.",en,luy,Luwanga,bible "And they came to Capernaum: and when he was in the house he asked them, What were ye reasoning on the way?"," Yesu nabeechibe niboola Kaperinaumu. Ne olwa yali niyenjiile munzu, yareeba abeechibe ari, ""Muyingaanenje shiina khunjila?""",en,luy,Luwanga,bible "yeast (often from finger millet, usually in pl, amamera)", limera,en,luy,Luwanga,dictionary Akoonyanga mama kutaaga vugutsa mumulimi., Anamsadidia mamake kupanda mbegu shambani.,luy,sw,Maragoli,translations Mama huyo alipotoka nje alikuja akanichukua, Mama oyo nga yalula ruanyi yetsa yamubukula.,sw,luy,Marachi,translations "Lisitsa liafa,kali kakutsutsu.", Mwezi ulikuwa mdogo wiki iliyopita.,luy,sw,Maragoli,translations "What I tell you in the darkness, speak ye in the light; and what ye hear in the ear, proclaim upon the house-tops."," Akemuboolela mushiilima mukaboole habulafu, ne akamumonyelwa mushirwi mukarumbule ebulafu khu boosi.",en,luy,Luwanga,bible okhuungutsa, swing around; whirl,luy,en,Luwanga,dictionary "And as they went forth, behold, there was brought to him a dumb man possessed with a demon."," Ne olwa abandu, bali nibarulanga, Yesu yarereelwa omundu owali niyahanda olulimi, shichila yali neshishieno.",en,luy,Luwanga,bible Balamurakho ikhwama khu mirongooro nende lichooki lie sichuuma khukhwola nga ne mabaale., Watawaweka kutoka kwa miti na nira ya chuma kufika kama kwa mawe.,luy,sw,Bukusu,translations njia ni kupitia msalabani;, Injira yolujendo lwe ni khu musalaba;,sw,luy,Maragoli,translations "Nebutswa, inywe mube meeso! Isie emubooleele khale amakhuwa koosi nikalashiekholekha ta. Okhwitsa okhwa Omwana womundu"," But take ye heed: behold, I have told you all things beforehand.",luy,en,Luwanga,bible "Musialo sia abamari, buno ni bulware bwa matemo mu sialo siosi nende esia Kenya."," Kwa nchi ya Afrika , huu ni ugonjwa wa maajabu kwa dunia nzima na nchi ya Kenya.",luy,sw,Marachi,translations And they that ate the loaves were five thousand men., Ne abandu abalia emikaate netsinyeni bali abasaatsa ebikhumila biraano. Yesu achenda khumaatsi,en,luy,Luwanga,bible "Ne mukhola murio, mulanyindila ne bakuuka benywe tawe."," Na mkifanya hivyo, mtakuwa wagumu na mababu zenu hapana.",luy,sw,Bukusu,translations Lidudu(ndege) ndiye anayejua wakati mvua itanyesha., Lidudu nilio kandi liamanya ulwe imbula nikubi.,sw,luy,Maragoli,translations Mwana hawezi kumiliki wake za babake., Omwana sekela khu bakhasi ba raraawe tawe.,sw,luy,Bukusu,translations "Ndipo mungu mweza wa vyote akamwambia kuwa, amani iwe nawe usiogope."," Nio wele omunyali owa bioosi amuboolela ali, kumulembe kuwe ne nawe okharia tawe.",sw,luy,Bukusu,translations turn one's back on; stand with the back turned to, okhufutarira,en,luy,Luwanga,dictionary Mudomo, Munwa,sw,luy,Maragoli,translations Ni nini tunawezakunyia matunda tunayopanda, Nikutaaga matunda kulakoleraki?,sw,luy,Maragoli,translations okhubatsa olusala, tell lies; lie,luy,en,Luwanga,dictionary "Mudala nooruka ing'ombe onyola tsifaida tsisabi khubera ingombe niibula onyola mabeere, onyala wakusia amabere akO: Nooruka ing'ombe ikhasi ori nende ifaida isabi."," Nyumbani unapofuga ng'ombe unapata faida nyingi kwa sababu ng'ombe akijifungua unapata maziwa, unaweza kuuza maziwa hayO: Ukifuga ng'ombe wakike unakuwa na faida mingi",luy,sw,Marachi,translations Tuenende katika mwanga wake., Kogende mu vulavu,sw,luy,Maragoli,translations Mtu yeyote aliye na ng'ombe wa maziwa hawezi akakosa pesa., Mundu yesiyesi uri nende tsingombe tsia amabere khasiyakhakosa tsisende khaba.,sw,luy,Marachi,translations "Kho nikaba kario Amahandiko kakhahesibwa karie, akaboolanga mbu, 'Kano kakhoyile okhwikholekha?' """, How then should the scriptures be fulfilled that thus it must be?,luy,en,Luwanga,bible Hapana hata mmoja usiye mtaka, Si ha ye mundu u ta mwenya mba.,sw,luy,Maragoli,translations Kimbiha mu vivya - Isindani, Ananipanguza kwa chuma -sindano,luy,sw,Maragoli,translations Where do you live?, Omenyanga yena?,en,luy,Tsotso,translations sibiimbilo sia namulekhwa nga sie mulala khu nibo afwa ne akhasaala khuambiilila kumuruungo tawe., Kifuniko cha mjane kama cha mmoja kwa waliokufa wakiwa hawajazaa hatushikilii malipo.,luy,sw,Bukusu,translations Enyuma we banamae abo boosi khulekha khubirire mu sibala siowo., Baada ya wanavita hao kuacha kupitia katika nchi yake.,luy,sw,Bukusu,translations "Nebutswa baholeela, shichila bali nibayingaanenje abeene khu beene mbu, omukhongo muno okhushila boosi niwiina?"," But they held their peace: for they had disputed one with another on the way, who [was] the greatest.",luy,en,Luwanga,bible "Vile topi aliposhika yale maindi, mtego ulimshika Kamba ikamfunga mikono. Nyani akafurahia akamnasua sungura kwa mtego.", Topi ngalwa yadira madimwa karia mreko kwamdira mkoe kwario nikumuboya mihono. Likhene nilisangaala nilimrusia siduyu khu mreko.,sw,luy,Marachi,translations Ukiwa duniani humu unapaswa kupumzika siku ya saba. Siku hiyo tunastahili kwenda katika kanisa la Mungu. Tena unapotoka kanisani unapaswa kufanya kazi za nyumbani.," Noori musialo muno okhoere khubulukha einyanga ya saba. Einyanga eyo khukoya khutsia mukelesia ya Nyasaye, khandi norula mukelesia okhoya khukhola mirimo kia mudala.",sw,luy,Marachi,translations "explode; make a cracking noise, as thunder, or a gun; crack open with a pop, as bean pods, etc.; evade, dodge", okhubalukha,en,luy,Luwanga,dictionary "Losoma lwa tuulanga avingi, yilwo lwirananga yengo no lusuma lwe liguyta."," Ukoo uliotoa wengi ,ndio unaorudi nyumbani na ushindi .",luy,sw,Maragoli,translations "Nebutswa yabakalusia naboola ari; ""Abolwibulo olubi khandi olwobwilaasi bareebanga mbu baheebwe eshilolelo shiamakana, nebutswa shibalamanyibwa eshilolelo shindi ta, habula eshilolelo shiomulakusi Yona."," But he answered and said unto them, An evil and adulterous generation seeketh after a sign; and there shall no sign be given it but the sign of Jonah the prophet:",luy,en,Luwanga,bible Sangalanga lu nengira mo:, Nafurahia nilipoingia:,luy,sw,Maragoli,translations Misfortune has caught up with me., Kainyola,en,luy,,proverbs suit; appeal to; satisfy; please, okhukasira,en,luy,Luwanga,dictionary MunduMlumidi uyu no mundu wa makano gege, Mtu katili ni Yule aliye na ubishi,luy,sw,Maragoli,translations No definition provided, eshiromindo,en,luy,Luwanga,dictionary mala mumuulile., Kesho msikie.,luy,sw,Bukusu,translations eshisoni, ancestor; great-grandfather; great-grandson or daughter,luy,en,Luwanga,dictionary pied crow, likhokho,en,luy,Luwanga,dictionary leprosy, amachere,en,luy,Luwanga,dictionary lukongo lwefu luno lwosi ni lwa bamarachi., hiki kijiji chetu chote ni cha wamarachi.,luy,sw,Marachi,translations 46. Mukali kukuba ling'al'la., Mwanamke kupiga mbija,luy,sw,Maragoli,translations Otsia aha buli obukhaya, You better marry where there is maize meal without stew.,luy,en,,proverbs "Lingana lyo kogenya avandu vakulundu vamanyanga vwangu kosoma, no kuhandika.", La kushangaza ni kuwa wazee walijua kusoma na kuandika haraka.,luy,sw,Maragoli,translations "Kati ya watu wawili awe mwanaume au mwanamke,akiaga anayesalia ni mjane", Mukunzakali kuvandu vavili yava musatsa anaho mukali mulala kuvo na kuzi utigaala uyu niye mukunzakali,sw,luy,Maragoli,translations "Ne olunyuma lwokhutiilwa khwa Yohana Omubatiisi, Yesu yatsia Galilaya nayaalanga Amakhuwa Amalayi ka Nyasaye,"," Now after John was delivered up, Jesus came into Galilee, preaching the gospel of God,",luy,en,Luwanga,bible something hidden which has been revealed; solution, lifisule,en,luy,Luwanga,dictionary 'Endaalo yino mucha se khulaukhakho tawe.," Siku ya leo,mwende tu hivyo.Msipinde hata kidogo.",luy,sw,Bukusu,translations obuchesi, common sense; clever; intelligent; wise; bright,luy,en,Luwanga,dictionary okhusuna, sulk; shut the mouth firmly,luy,en,Luwanga,dictionary TManyoya ya kuku siku moja yatahukumiwa, Moya ka ingokho nyanga kakhayale,sw,luy,Marachi,translations okhukhong'onda, knock; rap,luy,en,Luwanga,dictionary okhutikityia, tickle,luy,en,Luwanga,dictionary Lwayiba inulu shiyimungwa omusambi, The meat roaster is not denied the fat piece.,luy,en,,proverbs "Bwangu bwene obwo, Yesu yaboolela abeechibe okhwinjila muliaro mbu bamuranjilile okhutsia Betsisaida, injelekha weinyanza, naye nashiseebula emikanda chiabandu."," And straightway he constrained his disciples to enter into the boat, and to go before [him] unto the other side to Bethsaida, while he himself sendeth the multitude away.",luy,en,Luwanga,bible Mtu huyo ni wa kumwekea mtoto mikono yaani kumbariki na kumpaka mafuta ya maana yaliyokubaliwa katika matambiko yao ya wamaragoli., Umundu uyu nowokuvika ku mwana amakono yani ukumbida uvwanga nokumbaka maguta agekivuni agali nigavugililwa mu miluka javo javalogooli.,sw,luy,Maragoli,translations move aside; get out of the road; squeeze sideways through a narrow opening, okhwikoka,en,luy,Luwanga,dictionary Good morning, Vushiere,en,luy,Tsotso,translations "Nebutswa olwa yali nashipaaranga ario, omumalaika owa OMWAMI Nyasaye yamuloleshela mumalooro, namuboolela ari, ""Yosefu, iwe owomulwibulo lwa Daudi, olaria okhuteshia Mariamu tawe. Okhuba, inda eya ali ninayo neya Roho Omutakatifu."," But when he thought on these things, behold, an angel of the Lord appeared unto him in a dream, saying, Joseph, thou son of David, fear not to take unto thee Mary thy wife: for that which is conceived in her is of the Holy Spirit.",luy,en,Luwanga,bible spring out; burst forth; jump up quickly and run, okhupububukha,en,luy,Luwanga,dictionary "Nebutswa mumanye mbu, mwenengo naba niyakhamanyile eshise shiomwifi yetselamwo mushilo, yakhabeele meeso ne shiyqakhafuchilile inzuye okhufunakwa tawe."," But know this, that if the master of the house had known in what watch the thief was coming, he would have watched, and would not have suffered his house to be broken through.",luy,en,Luwanga,bible The little fish warned the big fish., Ifulu yacherera ingeke,en,luy,,proverbs ndulanga mulukongo lulangwa nyabera., natoka kijiji cha Nyabera.,luy,sw,Marachi,translations grub that attacks obule, ikhungu,en,luy,Luwanga,dictionary Alipotufia Yesu, Lwa Yesu Ya kukudzira.,sw,luy,Maragoli,translations Muteeve akuhe itaya, Muulize akupe taa.,luy,sw,Maragoli,translations "Ne olwa Yesu yalola obusuubili bwabwe, yaboolela owafwokoya oyo ari, ""Mwana wanje, olesheelwe obwonoonibwo."""," And Jesus seeing their faith saith unto the sick of the palsy, Son, thy sins are forgiven.",luy,en,Luwanga,bible amakuyira," husks, chaff of simsim",luy,en,Luwanga,dictionary okhumaala, trample,luy,en,Luwanga,dictionary "Leo sikizeni waimba malaika,"," Huliri kalunu tsingelosi vimba,",sw,luy,Maragoli,translations Hii ni gao yao Wajaluo, Yiyi ningavo ya Vavo.,sw,luy,Maragoli,translations pencil; pen ( ikalamu,en,luy,Luwanga,dictionary Lirwana lyavo livolanga mulala atule undi hasi. Natuleywe avolovega lwo utuye vasaala ni vasieva kumukumbiriza utuliywe., Kulingana na mchezo wao wa kupigana ilifaa mmoja amwangushe mwingine chini.Aliyefaulu kundi lake lingeshangilia kwa kucheza na kukumbatiana.,luy,sw,Maragoli,translations "wele omunyali owa bioosi akobosia ali, ese ndakhuyeeta mala ewe olatubuundula Bamidiani oli fwana ne bali omundu mulala yeng'ene."," mungu mweza wa vyote akajibu kuwa, mimi nitakusaidia kisha utawapondaponda Wamidiani kana kwamba ni mtu mmoja pekee.",luy,sw,Bukusu,translations Yeftha akatoroka ndugu zake kisha akaenda akaishi lwa nchi ya Tobu., Yefuta elukha bawaandaye mala acha amenya mu sibala sia Tobu.,sw,luy,Bukusu,translations """Nga ne mucha khwibwaakala lukoba bakali khukhila babenywe, mukhabaria, lie khunyoa eelesia babaandu bewe."," Wakati mnaenda kuvamia mji wengi kushinda wenu, msiwaogope la kuanza patia watu wake.",luy,sw,Bukusu,translations Imbalaba yaratsia amanji, The bully bleeds the most.,luy,en,,proverbs Vifo niviva vingi msialo mpaka omuruchi wa Tanzania omuruchi Magufuli Pombe nafwa., Vifo vikawa vingi duniani mpaka Rais wa Tanzania Rais Magufuli Pombe akafariki.,luy,sw,Marachi,translations Kigira avana vadoto na va nunanga Va kudziye ku Tsinzira tyelidala.," Kwa sababu watoto wachanga na wanyonyao, Huzimia katika mitaa ya mji.",luy,sw,Maragoli,translations khamala khathia hukaya ingwe., baadaye alienda kuwatenganisha.,luy,sw,Marachi,translations omuyingwa, half-wit; fool; idiot; one mentally deficient,luy,en,Luwanga,dictionary ndaamua mana ndarinda huthie angove., niliamua basi nikangoja anipeke.,luy,sw,Marachi,translations Ng'ombe ndume hutusaidia kulima shamba zetu na nyama., Ing'ombe isatsa irukhonyanga khurima tsindalo tsiefu nende inyama.,sw,luy,Marachi,translations HA KIBAMBIRU, Alipo sulubishwa,luy,sw,Maragoli,translations Mu Wilko kwa 1546 mu mukhuung'aano kumuboofu kukwaaba e Turendi; Ekanisa eya Katoliki yabisia eli bitabu bino bibukulwe khuuba bitakatifu bulayi bwene nga bitabu Bia Purotokanoni.," Mnamo mwaka wa 1546 katika mtaguso maalum wa Trenti, kanisa la kikatolikil ilipitisha kwamba,vitabu hivi vichukuliwe sawa tu na vitabu vingine vitakatifu vya Protokanoni.",luy,sw,Bukusu,translations large basket cage for holding about a dozen quail, olutayiro,en,luy,Luwanga,dictionary "nyanyake alipomaliza kukoroga uji alienda kumwamsha, akamwambia kuwa lazima unywe uji."," nga kuhung'ine yamala hufuluka busela nathia ambusia, nambolela mpaka onywe busela.",sw,luy,Marachi,translations absolutely; completely; always follows the applied form of the verb, elala,en,luy,Luwanga,dictionary "Hapo awali baada ya siku mbili, Nafula aliweza kuvuka barabara akiwa pekee yake hakujali eti ashikwe mkono tena."," Olunyuma lwamahoonga kabili, Nafula yanyala okhukhalasia omuhaanda yenyene. Shiyateeba mbu atiilwe omukhono khandi tawe",sw,luy,Marachi,translations sew, okhunaba,en,luy,Luwanga,dictionary Machozi yalinitiririka kama maji ya mfreji., Masika kedikha nga matsi ka mtaro.,sw,luy,Marachi,translations olukukhu, mold; mildew; rust; okhupwa olukukhu 'go moldy or rusty',luy,en,Luwanga,dictionary Futa hesabu, Siisulula isaabu,sw,luy,Maragoli,translations Ndiye huyo akalipa mahari, niye oyo aakhwa.,sw,luy,Bukusu,translations Ing'ombe ino ndakhasabire buri mundu aruke isolo ino. Khubola tsa buandieri ing'ombe iri isolo indai muno., Ng'ombe ningeomba kila mtu afuge mnyama huyu. Kusema ukweli ng'ombe ni mnyama mzuri,luy,sw,Marachi,translations Wazee wenye nguvu wangemshika kijana ajulikanaye kutotii sharia na kumpiga viboko vikali na angetoka hapo akijua kuwa hapaswi kufanya vitu anavyokatazwa., Vasakulu ve tsingulu vagimiranga musoleri umanyikani si a huliranga malago vamunyweka tsisaala tsinditu atula ho na manya si gadukana akole ivindu vyagayangwa na vandu va muviti.,sw,luy,Maragoli,translations Zebuli kiongozi wa mji wa Shekemu aliposikia maneno ya Kaali wa Ebeti alikuwa na wasiwasi mwingi., Sebuli omuruki we lukoba lwa shekemu nga aulila kamakhuwa la Kaali okhwa Ebeti aba ne bubeeleli bukali .,sw,luy,Bukusu,translations KITABU CHA TOBITI, SITABU SIA ΤΟBITI,sw,luy,Bukusu,translations Sasa atajitenga nao," Kalunu alisunda ihale kuvo,",sw,luy,Maragoli,translations "Kwa sababu ya jamii yangu, bdugu, dada na wazazi wangu"," Kigira yava venyumba, mwavo, mbotso vivuli",sw,luy,Maragoli,translations Nimemaliza mambo yangu hapa duniani, Inze maliye miyinzi gyange,sw,luy,Maragoli,translations """Mwichendelesie, mwitsukhana mwakhola ebikhole bienywe biobulunjishi imbeli wabandu kho mbu bamulole, nimukhola murio, mulachweya okhunyoola omurungo okhurula khu Senywe ouli mwikulu."," Take heed that ye do not your righteousness before men, to be seen of them: else ye have no reward with your Father who is in heaven.",luy,en,Luwanga,bible arrange; set out in order; make a list; tabulate, okhwanza,en,luy,Luwanga,dictionary Ingoho yabukula olumwo olo nende hubwao hutska hubeka abana baye. Ingokho yachaaka emirimo kiohubeka avaana., Kuku aliuchukua wembe na kuenda kuwanyoa watoto wake. Kuku alianza kazi ya kuwanyoa watoto wake.,luy,sw,Marachi,translations emiyindiri, the sound of footsteps; any regular beat; rhythm,luy,en,Luwanga,dictionary Hakuna mtu anayejipenda ama kujisaidia.," ""Mbao omundu oweyasiima namwe khukhwiyeeta.",sw,luy,Bukusu,translations Nio Debora arura acha keteshi alala na baraka., Ndipo Debora akaenda keteshi pamoja na baraka.,luy,sw,Bukusu,translations Uchafu wake umegandamana na nguo zake; hakuwaza juu ya maisha yake ya baadaye.," 9 Ububi bwibwe bwa li mu kitweya kikye, si yidzulitsanga kiheri kikye mba.",sw,luy,Maragoli,translations "S. Ing'ombe yenyekhana khuria bulayi, ing'ombe ni indayi muno khu bulamu kwa mundu.", Ng'ombe ni kitu muhimu sana kwa maisha ya binadamu.,luy,sw,Marachi,translations Kulingana na mchezo wao wa kupigana ilifaa mmoja amwangushe mwingine chini.Aliyefaulu kundi lake lingeshangilia kwa kucheza na kukumbatiana., Lirwana lyavo livolanga mulala atule undi hasi. Natuleywe avolovega lwo utuye vasaala ni vasieva kumukumbiriza utuliywe.,sw,luy,Maragoli,translations be mean; be tightfisted; be miserly, okhwimana,en,luy,Luwanga,dictionary "Ujumbe wa amani, na kuza;iwa kwa Yesu"," Amang'ana gemirembe, Yesu wivuliywi.",sw,luy,Maragoli,translations """Mwitse khwisie inywe mwesi abachonyile okhuchinga emisiko emisiro, nasi ndalamuhulusia."," Come unto me, all ye that labor and are heavy laden, and I will give you rest.",luy,en,Luwanga,bible steal, okhunyeka,en,luy,Luwanga,dictionary give in, okhwilera,en,luy,Luwanga,dictionary "rack above fire for drying grain, firewood, etc.", olwana,en,luy,Luwanga,dictionary Na niyakutsanga ma vavola agandi galondeye mu go mukumu yali nakiri kolóla., Na iwapo angekufa walikuwa wakisema mambo mengingine yalikuwepo ambayo hayakutatuliwa na mganga wa kienyeji.,luy,sw,Maragoli,translations "no wallet for [your] journey, neither two coats, nor shoes, nor staff: for the laborer is worthy of his food."," shimulachingakhwo omufuko okwokhusuma khuluchendo kata tsingubo tsindi, kata ebilaaro, kata indabushi tawe. Shichila omukholi wemilimo akhoyeele okhuhebwa ebiokhuliabie.",en,luy,Luwanga,bible overturn; lay on its back; upset, okhukalamia,en,luy,Luwanga,dictionary Khubolela mwanawefu yaliyo omukhana oundi., Nakwambia mwanawetu kulikuwa na msichana mwingine,luy,sw,Marachi,translations "Naye Mwana wa Mungu,"," Naye Mwana wa Nyasaye,",sw,luy,Maragoli,translations "Mana Yesu khandi narula natsia khuluchinga lweinyanza ya Galilaya. Omukanda omukhongo nikukhung'anila aha yali, naye nabeechesia."," And he went forth again by the sea side; and all the multitude resorted unto him, and he taught them.",luy,en,Luwanga,bible olwena, lower part of abdomen,luy,en,Luwanga,dictionary kumwoyo kwase kuli alala ne banamae bakhulu ba Baisiraeli babeana babeene khukhwama mu Baandu., moyo wangu upo pamoja na majeshi wakuu wa Israeli wakiokota wenyewe kutoka kwa watu.,luy,sw,Bukusu,translations "And there was delivered unto him the book of the prophet Isaiah. And he opened the book, and found the place where it was written,"," Mana nibamuhelesia eshitabu eshikanye shiomulakusi Isaya. Nashibambula, ne nanyoola aha kahandikwa kari;",en,luy,Luwanga,bible Mwoyo gwange hulila (3), Sikia roho yangu,luy,sw,Maragoli,translations kupigana kukaendelea siku mzima., bukhupani bwachiililila endaalo emuufu.,sw,luy,Bukusu,translations palm, lishindu,en,luy,Luwanga,dictionary Isimba yikonanga abahulirisania, Isimba ikona abakwana (AMI122) Isimba ikonanga abafuchirisaniye (WOY113) Only those who are in good terms can stay in one bachelors hut. The boys' hut is a sleeping-place for friends.,luy,en,,proverbs "Get you no gold, nor silver, nor brass in your purses;", Shimulabukulekhwo itsahabu kata ifetsa noho amapesa mumifuko chienywe ta;,en,luy,Luwanga,bible UTAVISA UVWONI, USIFICHE DHAMBI,luy,sw,Maragoli,translations inamba, badge; number ( okhukhusia,en,luy,Luwanga,dictionary "Anyala ""Okhasendia lulwakha lwo owasio, Abaarema kumurongooro akwisie ne lulwarebwao khale mu sibala nisio Wele eyayo esabukhamo mala yiira owasie."," Anawezaambaye hajazongeza mpaka wa mwenzake waliokata mti aangushe na iliyoulizwa zamani kwa nchi ambayo mungu, shoka ipasuke kisha iuwe mwanzake.",luy,sw,Bukusu,translations Wiganangane ligali no kuverera, Jifikirie kabisa ujihurumie,luy,sw,Maragoli,translations Baada ya wanavita hao kuacha kupitia katika nchi yake., Enyuma we banamae abo boosi khulekha khubirire mu sibala siowo.,sw,luy,Bukusu,translations waves; storms, amarunda,en,luy,Luwanga,dictionary Ng'ombe ana uzuri wake mkubwa. Ng'ombe hajui kuzungumza na mtu. Ng'ombe anastahili kula tena anywe paka apate kuwa na mwili mzuri. Tena anafaa apate kitu kama mabingobingo na nyasi.ng'ombe anausaidizi mwingi sana., Ing'ombe iri nende malayi kayo makari. Ing'ombe yakorua khulomaloma nende omundu. Ing'ombe yinyikhana irie ni khandi inyue mpaka inyole khuba nende omubiri mulayi. Khandi yinyikhana inyole sindu nga lusi nende bunyasi. Ing'ombe iri nende bukhonyi bungi lukari,sw,luy,Marachi,translations Burhugi bwange ni vindu vutswa., Mali yangu ni bure.,luy,sw,Maragoli,translations "Lwa vwaduka hamugolova, yaganagana kwilana yengo."," Ilipofika jioni, alifikiria kurudi nyumbani.",luy,sw,Maragoli,translations Mtu huyu humpiga nyoka., Mundu uyu akuyaa enzoka.,sw,luy,Maragoli,translations Ndio mama.Kusonga ugali ndiko ninakojua., Amugovolio:yee!mama. umbango nigwo gwange.,sw,luy,Maragoli,translations """Oo, abandu ba Yerusalemu! Oo, abandu ba Yerusalemu! Inywe mwiranga abalakusi nimulasa namachina abarumwa ba Nyasaye amurumilanga. Akhandi akhanji ndikombanga okhukhung'asia abaana benywe shinga olwa ingokho inyafusi yikhung'asinjia ebiminywi biayo mumbaha tsiayo, nebutswa shimufuchililanga tawe!"," O Jerusalem, Jerusalem, that killeth the prophets, and stoneth them that are sent unto her! how often would I have gathered thy children together, even as a hen gathereth her chickens under her wings, and ye would not!",luy,en,Luwanga,bible "Gidioni akobosia ali, wele omunyali owa bioosi waaba ne osiimisiibwe ne nase, mbelesie simanyisho oli ewe niwe olikho olomaloma."," Gidioni akajibu kuwa, mungu mweza wa vyote ikiwa umependezwana mimi, nope ishara kuwa wewe ndiye unayeongea.",luy,sw,Bukusu,translations Mana Yosefu nabuukha nabukula omwana nende nyinamwana mushilo nibarula nibelushila Misiri.," And he arose and took the young child and his mother by night, and departed into Egypt;",luy,en,Luwanga,bible omurechekho, temptation,luy,en,Luwanga,dictionary "Kho Mulala khubomukanda abo namukalusia naboola ari, ""Omwechesia, ekhureerere omusiani wanje, shichila ali neshishieno shiokhwikala amarwi."," And one of the multitude answered him, Teacher, I brought unto thee my son, who hath a dumb spirit;",luy,en,Luwanga,bible Ng'ombe ana faida nyingi kwa sababu husaidia mtu sana. maziwa yanatoka kwa ng'ombe ukikama unauza unaweza pata pesa mingi ambayo inaweza kukusaidia kwa maisha yao. Tena mbolea ya ng'ombe ninzuri sana kwa kupanda mahindi. Lakini hata hivyo ng'ombe pia anaharufu mbaya.," Ing'ombe iri nende tsifaida tsisabi khubera ikhonyanga omundu lukari. Amabere karula mung'ombe nookakhera nookusia onyala wanyola amapesa masabi akanyala kakhukhonya mubulamu buawo. Khandi imbolera ya ing'ombe niindayi lukari khu khuraka amadimwa. Lakini kata kario, ongombe yoosi iri nende olusu lubi.",sw,luy,Marachi,translations Ing'ombe niisolo iriya eya khurukanga mudala riefu. Ing'ombe ni isolo indayi munO: Olanyola tsingombe tsikabukhane., Ng'ombe ni mnyama yule ambaye tunafuga nyumbani kwetu. Ng'ombe ni mnyama mzuri sana utapata kuwa ng'ombe wametofautiana.,luy,sw,Marachi,translations "Mana Yesu nabakalusia naboola ari, ""Mube meeso, omundu aleshe okhumukoyasiakhwo tawe."," And Jesus answered and said unto them, Take heed that no man lead you astray.",luy,en,Luwanga,bible Lira liawo ni wina?, What is your name?,luy,en,Luwanga,translations Menyi mwirova kandi ndiira mwirova - Imbuku, Naishi kwa shimo tena nakula kwa shimo -Fuko,luy,sw,Maragoli,translations Kila mtu aliambiwa kuwa asipatikane mahali popote., Buri mundu yaborerwa mbu salanyorekhana dawe avundu wosi wosi.,sw,luy,Marachi,translations okhukhotamia, bend; bend half way; sit comfortably,luy,en,Luwanga,dictionary I will give unto thee the keys of the kingdom of heaven: and whatsoever thou shalt bind on earth shall be bound in heaven; and whatsoever thou shalt loose on earth shall be loosed in heaven.," Ndalakhuhelesia tsifunguwo etsia Obwami bwa Nyasaye, ne shiosi shiosi eshioboha mushialo shilabohwa mwikulu, ne shiosi shiosi eshiobolola mushialo shilabololwa mwikulu.""",en,luy,Luwanga,bible okhusinjisia, stand up; erect,luy,en,Luwanga,dictionary That which did not shout for help but waited patiently died in the trap., Eyesimirisia yafwira khumubero,en,luy,,proverbs "Thus hath the Lord done unto me in the days wherein he looked upon [me], to take away my reproach among men."," ""Bulano, Omwami yanzitsuliile, ne yarusiyekhwo tsisoni mubandu!"" Omumalaika Gaburieli arumbula akokhwibulwa khwa Yesu",en,luy,Luwanga,bible "Verily I say unto you, Whosoever shall say unto this mountain, Be thou taken up and cast into the sea; and shall not doubt in his heart, but shall believe that what he saith cometh to pass; he shall have it."," Emuboolela toto mbu, omundu yesi yesi oulaboolela eshikulu shino mbu, rula hano, okwe munyanza, nalakanakania mumwoyokwe ta, ne asuubile mbu aka aboola ketsa okhwikholekha, alakholelwa ario.",en,luy,Luwanga,bible olusiba," deep water, in lake or river",luy,en,Luwanga,dictionary isalache, small cut made for bloodletting; also the scar left,luy,en,Luwanga,dictionary "Siku hizi mtu anaweza kuzungumza nao hata kama hawawezi kuzungumza. Kiongozi wetu mueza yote aliwaumba kwa uwezo wake, tunazungumza nao wanasikia nao hawawezi kuzungumza.", Tsinyanga tsino mumdu anyala khulomaloma natso kata nitsiranyala khulomaloma tawe.,sw,luy,Marachi,translations Kwa nchi ambazo mungu aliangamiza kabisa., Mu bibala nimwo Wele mubunila elala.,sw,luy,Bukusu,translations "refrain from taking food, etc., so as to leave it for others; be selfdenying; be self-controlled; be temperate", okhwireshera,en,luy,Luwanga,dictionary okhunyirira," spit (of rain), drizzle, fall lightly",luy,en,Luwanga,dictionary "When any one heareth the word of the kingdom, and understandeth it not, [then] cometh the evil [one], and snatcheth away that which hath been sown in his heart. This is he that was sown by the way side."," Olwa omundu yesi yesi ahulilanga likhuwa liobwami bwomwikulu, ne nalalimanyilisia ta, ali shinga imwo eyakwa khunjila. Omumayanu oyo yetsa lwangu nayinia likhuwa tsana eliamiitswa muye.",en,luy,Luwanga,bible "Baabami bano bebwaakala babaami barano omwami owa Sodomu, Birisia omwami owa Komora, Sinabu omwami owa Atima, Shemeberi omwami owa Seboimu no mwami owa Bela."," Wafalme hawa waliwavamia wafalme watano wa Bera mfalme wa Sodom , Birisha mfalme wa komora , Sinabu mfalme wa Adina Shemebari mfalme wa Zebooimu pamoja na mfalme wa Bela (ama soari).",luy,sw,Bukusu,translations "Gidioni akobosia ali, ese nyala ndiena khureesia israeli? Mala lundi ese ndi omukeekhe lukali mu Baandu be enju yefwe."," Gidioni akajibu kuwa, mimi naweza kuokoa israeli? Kisha tena mimi ni ndogo sana kwa kuwa wa nyumba yetu.",luy,sw,Bukusu,translations "wakasubiri muda mrefu kisha wakati hakufungua milango, walichukua ufunguo kisha wakaufungua."," Baloonda siise sileeyi mala nga ne akhekula kimiliango tawe, babukula lufunguo mala bakwikula.",sw,luy,Bukusu,translations ESIKULI SIA ABASIANI SIA BUJUMBA (BJB 25), SHULE YA WAVULANA YA BUJUMBA (BJB 25,luy,sw,Marachi,translations mimi ukoo wangu ni nafoyo, esie inono yange ni nafoyo.,sw,luy,Marachi,translations Mundu Musatsa wo mugitsi gwigwe vulungi atevangwa ha mugitsi ku mkono mulungi ihiili kandi nakutsa avikangwa kulusimbu inahiru na mundu mukali avikangwa kulusimbu ivulili ina mukono mukali., Mwanaume mwenye boma lake kamili huzikwa mbele ya nyumba yake upande wa mkono wa kuliakatika ukoo vilevile mwanaume anapofariki huwekwa upenuni sebuleni ilhali mwanamke huekwa upenuni mwa chumba cha malazi kwenye mkono wa kushoto,luy,sw,Maragoli,translations "pull up by the roots; pluck out, e.g. hairs", okhwiyaka,en,luy,Luwanga,dictionary okhurakho omwoyo, determine; make up your mind to accomplish; put one's heart into s.t.,luy,en,Luwanga,dictionary Mukaana mulaya - Emoni, Msichana malaya -Jicho,luy,sw,Maragoli,translations Tovola lero Yesu Kristo., Chagua leo Yesu Kristo,luy,sw,Maragoli,translations omukanda," man or woman who has been cured of some sickness which included a period of unconsciousness, said to be caused by emisambwa, and therefore is able to cure others",luy,en,Luwanga,dictionary "And if any one say aught unto you, ye shall say, The Lord hath need of them; and straightway he will send them."," Ne omundu niyakhamureeba likhuwa liosi liosi mumuboolele mbu, 'Omwami niye oubienya/ Ne omundu oyo alamuhelesia bwangu.""",en,luy,Luwanga,bible Nyumba kulingana na faida nyingi ambazo analeta kwa watu, mudala hulondekhana nende tsifaida tsinyingi tsiairerera khuvandu.,sw,luy,Marachi,translations NYASAYE MUTAKATIFU, MUNGU MTAKATIFU,luy,sw,Maragoli,translations "Omuyanze witu umali kogona,", Mpengwa wetu amekwisha lala,luy,sw,Maragoli,translations "Barano khubo bali abayingwa, ne barano bandi bali abachesi."," And five of them were foolish, and five were wise.",luy,en,Luwanga,bible "Mwana wa Abinoam vimba kuavalasanga mibano, ha va da lidiku yili, ni va vola, hanga amadzi,", Mtoto wa Abinoam aliimba akirusha visu siku hiyo na wakasema peana maji kwa sababu wakuu walitangulia katika,luy,sw,Maragoli,translations bull, isurusi,en,luy,Luwanga,dictionary a grudging spirit, olukhono,en,luy,Luwanga,dictionary Tivula mateeva yaga:, Jibu maswali haya,luy,sw,Maragoli,translations but go rather to the lost sheep of the house of Israel., Nebutswa mutsiile amakondi akakora akoluyia lwa Isiraeli.,en,luy,Luwanga,bible Msimfanyiee huruma na kufuatana na mtu aliyeua., Mukhamukholela siisa la khuloondekhana ne omundu owiriire tawe.,sw,luy,Bukusu,translations lihanga, nation,luy,en,Luwanga,dictionary "Nebutswa Yesu yashiukhana, nahenga abeechibe, nakondeshela Petero namukania naboola ari, ""Rula ahendi, iwe Setani! Okhuba shioli owelubeka lwa Nyasaye ta, habula oli elubeka lwabandu."""," But he turning about, and seeing his disciples, rebuked Peter, and saith, Get thee behind me, Satan; for thou mindest not the things of God, but the things of men.",luy,en,Luwanga,bible "And Jesus answered and said unto him, Blessed art thou, Simon Bar-jonah: for flesh and blood hath not revealed it unto thee, but my Father who is in heaven."," Yesu namukalusia ari, ""Oli oweikhabi iwe Simoni, omwana wa Yohana! Okhuba shiali omundu namundu oukhufwimbulile likhuwa lino ta; habula obuuliilwe nende Papa ouli mwikulu.",en,luy,Luwanga,bible play, okhubaya,en,luy,Luwanga,dictionary okhulera, nurse or look over a baby; amulera khumakulu 'she nurses it on her knee'; wane aleranga 'so-and-so has gone to be a nurse',luy,en,Luwanga,dictionary Ng'ombe ni mnyama mzuri ni vizuri mtu akimfuga., Ingombe ni isolo indai nibilai omundu nairuka.,sw,luy,Marachi,translations Akamwambia kiongozi., Yaamanya naavoolera Mwami.,sw,luy,Maragoli,translations okhumonya, talk behind people's backs; say unpleasant things about s.o. secretly; gossip unkindly,luy,en,Luwanga,dictionary elala, absolutely; completely; always follows the applied form of the verb,luy,en,Luwanga,dictionary Tembea kama mtu mwerevu, Ogende kuli mundu wovogeli,sw,luy,Maragoli,translations strip of dry banana bark, likhola,en,luy,Luwanga,dictionary """Shinga olwa mumanyile, olunyuma lwetsinyanga tsibili, lisabo lia Pasaka litsiokhubaho, ne Omwana womundu alahaanwa mbu abambwe"""," Ye know that after two days the passover cometh, and the Son of man is delivered up to be crucified.",luy,en,Luwanga,bible na-, and; with,luy,en,Luwanga,dictionary Kenya tta amekaa kwa kiti na tai -Tai, Kenyatta wikaye mundeve ne tayi - Lijikolo,sw,luy,Maragoli,translations eshicheni, foreign; strange; novel; unusual,luy,en,Luwanga,dictionary okhutityala, be sarcastic,luy,en,Luwanga,dictionary "Then shall the righteous answer him, saying, Lord, when saw we thee hungry, and fed thee? or athirst, and gave thee drink?"," ""Mana abalunjishi abo bakhamukalusie nibamureeba bari, ‘Omwami, niliina olwa khwakhulola noli inzala nikhukhuhelesia eshiokhulia, kata noli nobuloho nikhukhuhelesia eshiokhunywa?",en,luy,Luwanga,bible "‘Khumwimbiile tsinyimbo tsiokhwikhoya, ne nimulashina ta! Khumwimbiile tsinyimbo tsieshibeela ne nimulekhuula ta!'"," and say, We piped unto you, and ye did not dance; we wailed, and ye did not mourn.",luy,en,Luwanga,bible indulo, edge; horizon; see also khundula 'at the edge',luy,en,Luwanga,dictionary imbandu, sucker; shoot coming from the roots of a tree,luy,en,Luwanga,dictionary Huo mwaka shida zilikuwa mingi nchini Kenya., Mwika okwo tsishida tsiari tsiingi mshialo shia Kenya.,sw,luy,Marachi,translations a small buck, eshitsusu,en,luy,Luwanga,dictionary "From that time began Jesus to preach, and to say, Repent ye; for the kingdom of heaven is at hand."," Ne okhurula olwene olwo, Yesu yachaka okhuyaala naboola ari, ""Mwikalukhasie nimulekha obwonooni bwenywe, okhuba Obwami bwa Nyasaye busitile ahambi!"" Yesu alaanga abanaabi bane okhuba abaloondibe",en,luy,Luwanga,bible siku moja tulikuwa tumeenda harusi nyingine hapo katika kijiji cha bukati., inyanga indi huavere huthire arusi indi ao mulukongo lwa bukati.,sw,luy,Marachi,translations "Mana mutsie bwangu, muboolele abeechibe mbu, alamushe okhurula mubafu. Alamuranjilila okhutsia Galilaya, ne namumulolele ebweneyo. Isie, emalile okhumuboolela."""," And go quickly, and tell his disciples, He is risen from the dead; and lo, he goeth before you into Galilee; there shall ye see him: lo, I have told you.",luy,en,Luwanga,bible okhutsia mumwesi, menstruate; have one's period,luy,en,Luwanga,dictionary "Okhuba lola, olwa embuliile amashiesioko, ne omwana niyerunda munda mwanje khulwa okhwikhoya."," For behold, when the voice of thy salutation came into mine ears, the babe leaped in my womb for joy.",luy,en,Luwanga,bible imburo, a sip; a mouthful of liquid,luy,en,Luwanga,dictionary "Avate nde, aviiko, avaluhia nivo vaduuka."," Majirani, watu wa ukoo na wengine wote ndio waliofika.",luy,sw,Maragoli,translations "Mkwe ni aliyezaa mkwerima wako ama mvulana, aliyezaa hao wanaitana kivyere"," Vaasangi uyu wivula navitsara wowo naho muyai, avivuli vene yava valang'ana vasangi.",sw,luy,Maragoli,translations libasia, blister,luy,en,Luwanga,dictionary Aleluya! Umuhonyi, Haleluya! Mwokozi,luy,sw,Maragoli,translations fellowship, obusanjirani,en,luy,Luwanga,dictionary Tumekuwa maadui na Mungu, Kumali kuva vasigu va Nyasaye.,sw,luy,Maragoli,translations Huu ndio wakati waliokuwa wakijifunza majina ya watu walio, Yiyi niyo inyinga yaviganga ameta ga vandu vaveye,sw,luy,Maragoli,translations Mimi nitafia kwa nchi hii mlimsikia akiwa akizungumza na mimi., Ese ndafwila mu sibala sino mwamuulila ne alikho alomaloma ne nase.,sw,luy,Bukusu,translations "Another parable set he before them, saying, The kingdom of heaven is like unto a grain of mustard seed, which a man took, and sowed in his field:"," Yesu nababoolela oluchelo lundi ari; ""Obwami bwa Nyasaye buli buri nanwa: Omundu abukulanga olufwa lwomutarakwe namiitsa mumukundakwe.",en,luy,Luwanga,bible "But if God doth so clothe the grass of the field, which to-day is, and to-morrow is cast into the oven, [shall he] not much more [clothe] you, O ye of little faith?"," Kho Nyasaye niyakhafwala obunyasi bwomubulimo ebifwalo ebilayi ario, obuliho bulano, ne mukamba busukunwa mumulilo, shialamufwala inywe okhushila? Inywe muli nobusuubili butiiti!",en,luy,Luwanga,bible okhwiba, steal; rob; obtain dishonestly,luy,en,Luwanga,dictionary vifaranga hao wanapokuwa unaweza kuwauza kwa pesa mingi ambayo inaweza kukusaidia wewe mwenyewe, S. Biminyi ebo nibikhula onyala khubikusia khu amang'ondo amangi kanyala hukhukhonya ewe mwene.,sw,luy,Marachi,translations hurula omowarano mulukongo lwa vukat., tunatoka kijiji cha bukati.,luy,sw,Marachi,translations Shina shivi?, What is wrong?,luy,en,Luwanga,translations Aburahamu alikuwa na umri wa miaka themanini na sita wakati Hagari akimzalia Ishmaeli., Aburamu aaba ne bukhulu bwe kimiiko kamakhumi munane na sita nga Hakari ne amusaalila Ishimaeli.,sw,luy,Bukusu,translations tsindalo, days,luy,en,Luwanga,dictionary obwitsusio, remembrance; memorial,luy,en,Luwanga,dictionary Where are you?, Oli yena?,en,luy,Tsotso,translations chattel; possession; property; article of luggage or personal belonging, omwandu,en,luy,Luwanga,dictionary Olutaabo olwaatishe shilweyunganga ta (JNA53) A broken clay pot/plate does not become whole again., Inyungu yatishe shiyiyunga ta,en,luy,,proverbs "For verily I say unto you, that many prophets and righteous men desired to see the things which ye see, and saw them not; and to hear the things which ye hear, and heard them not."," Emuboolela toto mbu, abalakusi abanji nende abandu abalunjishi abanji, bekoomba okhulola aka inywe mulolanga, ne shibakalola ta; khandi beekomba okhuhulila aka inywe muhulilanga, ne shibakahulila tawe. Yesu yenoosia eshisina shi oluchelo lwomumiitsi",en,luy,Luwanga,bible cow pea leaves, likhubi,en,luy,Luwanga,dictionary rain with strong wind, ifula yeimbumbuyeka,en,luy,Luwanga,dictionary ". Vyosi ndio vilwala ku imbula ikuba anaho kandi amanyonyi gavalanga ITSIMILI niduka mutsisaa tsivaga tsio mugamba, gavungananga halala mukekonya nigimba, imbula niyavita, imbula imanya ikuba.Kandi imigera jitange kusinuka amatsi, iliime liva ilinyingi kuvulimu", Vyote hivi hugonjeka wakati mvua inapotaka kunyesha lakini kuna ndege iitwayo ITSIMILI ambalo ikifika saa tatu asubuhi huja pamoja na kuimba kwa hivyo maji hurudi na umande hurudi kwa wingi,luy,sw,Maragoli,translations obuse," contents of the stomach of a cow, sheep, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary Avandu vali vakulundu yavo avene vatovolanga kutsia kosoma nivenyanga va manye kosoma ivangeri, Wazee walijitolea kwenda kusoma ili waweze kuisoma bibilia.,luy,sw,Maragoli,translations "But a certain one of them that stood by drew his sword, and smote the servant of the high priest, and struck off his ear."," Nebutswa oundi khubali nibasinjiileho yatsomola olukangalwe, nakhalaka eshirwi shiomukhalabani womwisaaliisi omukhulundu.",en,luy,Luwanga,bible olubeere," breast; udder of animal (see also omunwa kwolubeere 'nipple', efibeere 'teats of a cow')",luy,en,Luwanga,dictionary "but they, when they saw him walking on the sea, supposed that it was a ghost, and cried out;"," Nebutswa olwa bamulola nachendanga khumaatsi, bapaara mbu, neshishieno mana nibayula obutinyu.",en,luy,Luwanga,bible """Babaandu be siikhasi bakhafwara chingubo che babaandu be siseeche tawe, namwe be sisecha bakhafwara chingubo che babaandu be sikhasi tawe.", Watu wa kike wasivae nguo za watu wa kiume ama watu wa kiume wasivae mavazi ya watu wa kike.,luy,sw,Bukusu,translations "Nebutswa tsinyanga tsitsanga, olwa mwene shiselelo aliyinibwaho okhurula khubo, inyanga yaliyinibwaho eyo, nilwo olwa balihoonga inzala nibasaaya."""," But the days will come; and when the bridegroom shall be taken away from them, then will they fast in those days.",luy,en,Luwanga,bible rest hour, eshise eshiokhuulukha,en,luy,Luwanga,dictionary itsefwe," mouse bird (colius striatus ugandensis); brown, and with a long tail; eats fruit, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary twins, amakhwana,en,luy,Luwanga,dictionary "lazy; weak; easy; cheap; lacking in determination (omutofu, abatofu, etc.)", -tofu,en,luy,Luwanga,dictionary "Abandu ba khale babechanga nibabukula ing'ombe inamu nibasinja, nibakhamala khusinja nibakhamala husinja babukula lisero erio nibaomia khumubasu mpaka liume nga likina.", Watu wa kale walikua wakichukua ng'ombe ambaye anauhai wanamchinja wakishamchinja wanachukua ngozi hiyo na kukausha kwenye jua hadi ikauke kama jiwe,luy,sw,Marachi,translations okhufunjia," exchange, e.g., cents for a shilling",luy,en,Luwanga,dictionary "Ha Yesu Ya Kudza vandu vosi yaho,", Yesu alifia watu wote hapo,luy,sw,Maragoli,translations Mimi ni mtu aliyeona mateso kwa fimbo ya ghaghabu yake., Mbeye umundu u Loli lidambidza na impimbo yovutima bwibwe.,sw,luy,Maragoli,translations "whet; sharpen, as a knife on a stone", okhuyakala,en,luy,Luwanga,dictionary "Pilato nareeba abomukanda mbu, ""Noulena khubabili bano owa mwenya mbu emulekhuulile?"" Nibakalusia bari, ""Baraba!"""," But the governor answered and said unto them, Which of the two will ye that I release unto you? And they said, Barabbas.",luy,en,Luwanga,bible Uwakao kwa nguvu za Mungu," Ogwakhana ni mwami,",sw,luy,Maragoli,translations Na palikuwa karibu na mto mbali na nyumbani., Nakwo kwalange kuluvanda ihale na hango.,sw,luy,Maragoli,translations I (spoke) thus, ndi,en,luy,Luwanga,dictionary Omwaka kwa tsibiro nende kuliba khupara ehabu nende tisa musialo syefu sia Kenya., Mwaka ulikwenda kwa kasi ungedhania tulikuwa na miezi tisa hapa nchini Kenya,luy,sw,Marachi,translations "Nochama khonya, endiishe.", Please help me. I am stuck,luy,en,Luwanga,translations induli, rebellion; mutiny,luy,en,Luwanga,dictionary okhwambakhana, deny; dispute,luy,en,Luwanga,dictionary "Jesus said, Verily I say unto you, There is no man that hath left house, or brethren, or sisters, or mother, or father, or children, or lands, for my sake, and for the gospel's sake,"," Yesu nababoolela ari, ""Emuboolela toto mbu, abulaho omundu yesi yesi owalekha inzu, noho abasiani babwe, noho abakhaana babwe, noho nyina, noho samwana, noho abaana, noho emikunda khulwanje khandi kulwa Injiili,",en,luy,Luwanga,bible motion; gait, injenda,en,luy,Luwanga,dictionary Wale waliokula vitu vya anasa wameachwa peke yao njiani., 5 Ava litsanga vigasu va lekeywi vengine ku Tsinzira tyelidala.,sw,luy,Maragoli,translations Omunwa omulayi kuchira walia eshikhongo, A good mouth will make you eat great things.,luy,en,,proverbs okhwakasia, hurt a sore place; open up an old sore,luy,en,Luwanga,dictionary depart; separate oneself from, okhwaukha,en,luy,Luwanga,dictionary for as Jonah was three days and three nights in the belly of the whale; so shall the Son of man be three days and three nights in the heart of the earth.," Shinga olwa Yona yali mukunyeni tsinyanga tsitaru eshilo neshiteere, nolwa Omwana womundu yesi yakhabe mung'ani ario tsinyanga tsitaru eshilo neshiteere.",en,luy,Luwanga,bible "Now Peter was sitting without in the court: and a maid came unto him, saying, Thou also wast with Jesus the Galilaean."," Naye Petero yali niyekhaale elwanyi mulwanyi. Ne Omukhaana undi niyetsa ewa yali namuboolela ari, ""Wesi obeele nende Yesu Omugalilaya""",en,luy,Luwanga,bible Ni lyo lya suuvira, Ndilo ninaloliamini,luy,sw,Maragoli,translations A - Nyambura? - Jiibi masha kuvulalu wa masha, Nyambura jibi masha kuvulalu wa masha,luy,sw,Maragoli,translations amuulu, Mapua,luy,sw,Maragoli,translations olutere, finger (see also olwala),luy,en,Luwanga,dictionary MWANAUME NI JUAAMA MWANGA WA ULIMWENGU NA INABIDII KUKAA HIVYO, MUNDU MUSATSA AVEYE ILIUVA NAHO UVULAVU VWE LILOVA GADUKANA OVEE KULI NDI,sw,luy,Maragoli,translations Mtoto wangu hakui - Jiwe, Mwana wange aviruka mba - Ligina,sw,luy,Maragoli,translations Kogende mu vulavu bwibwe, Tutembee katika mwangaza wake,luy,sw,Maragoli,translations "Ne olwa bamusandia mwitaala elala mwilushile mulilondakhwo. Emusuubisia mbu, shimulamala emilimo chienywe mumataala koosi aka Isiraeli Omwana womundu nashili okhukalukha tawe."," But when they persecute you in this city, flee into the next: for verily I say unto you, Ye shall not have gone through the cities of Israel, till the Son of man be come.",luy,en,Luwanga,bible bath ( libafu,en,luy,Luwanga,dictionary "Lyeta lyetu ""AVALUHYA"" nohenzeritsa ulanyola lyatula ku ling'ana ‘LUHYA' avikalaanga ku ‘Luhya' vali avandu vo loleera lulala."," Jina letu ""WALUHYA"" ukichunguza utapata lilitokana na neno ‘LUHYA' waliokuwa wakikaa hapo walikuwa watu wa jamii moja.",luy,sw,Maragoli,translations Olaba omwoyo nga injira yitsia mumwalo, You have to be as good hearted as a path that leads to the stream.,luy,en,,proverbs "Chikhabi khulwe baria wele omunyali owa bioosi.""", Baraka kwa wanaomtii mungu mweza wa vyote.,luy,sw,Bukusu,translations inusu," half; roughly half; a shilling, half a rupee",luy,en,Luwanga,dictionary in the afternoon, mushitsyambo,en,luy,Luwanga,dictionary Kumurongooro kumukhoonge kwa kuli siimbi ne Kilikali., Mti mkubwa ulio karibu na Kilikili.,luy,sw,Bukusu,translations woman with no children (one who is barren or whose children have died), omukumba,en,luy,Luwanga,dictionary "The Son of man shall send forth his angels, and they shall gather out of his kingdom all things that cause stumbling, and them that do iniquity,", Omwana womundu yakharume abamalaikabe nabo bakhakhung'asie ebisichirasio biosi nende abo abonoonanga.,en,luy,Luwanga,bible Omundu nari nende buluare buno sinivulai dawe., Mtu akiwa na huu ugonjwa si vizuri.,luy,sw,Marachi,translations inunjiro, pot used for cooking meat,luy,en,Luwanga,dictionary Raraawe aba bali Kileati., Babake alikuwa Gilead.,luy,sw,Bukusu,translations MOYO, HEART,sw,luy,Maragoli,translations vandu vari vangi huvira kiasi sia inyumba yefu ., watu walikuwa wengi kupita kiasi cha nyumba yetu.,luy,sw,Marachi,translations Nibio ndikho emuelesia enywe endaalo yino., Ambavyo ninawapa nawapa nyinyi siku hii.,luy,sw,Bukusu,translations enanzu," around; somewhere near (see also enacho, enango)",luy,en,Luwanga,dictionary The child grows up in the way he is brought up., Shinga olwa omwana alelwa nolwa akhula,en,luy,,proverbs "He saith unto them, But who say ye that I am?"," Nabareeba ari, ""Nenyu, muboolanga mbu nisie wina?""",en,luy,Luwanga,bible wele omunyali owa bioosi alekha chikholo chindala mu sibala khukhaka Baisiraeli bakhaabirira mwiie mu kanaani tawe., mungu mweza wa vyote akaacha koo zingine kwa nchi kujaribu waisraeli wasipitie vitani kanaani.,luy,sw,Bukusu,translations Nyenyanga lidzominya lye, Nitamsifu,luy,sw,Maragoli,translations Alolaa lidede lira., Anaona ngize mmoja.,luy,sw,Maragoli,translations Majeshi makuu walitembea wakashuka kutoka makiri na wabebaji wa fimbo ya waamuzi wakatoka sebuluni.," Banamae bakhulu bakeenda bekha khukhwama e makiri ne basuti be siimbo yo mweleesi, baama e sebuluni.",sw,luy,Bukusu,translations "Ukiwa mukimbiaji hodari, utatangulia kufika.", Nuveeye munyaguli mulahi ulanguha kuduuka.,sw,luy,Maragoli,translations unripe; green, obuchishi,en,luy,Luwanga,dictionary Bikizee alikuwa ameenda jikoni amesonga sima yake akawa amemaliza kisha akaweka kwa nyumba na kuchukua samaki kuanza kukaanga, Omushiere yali natsire mjokoni okhufuka obusuma bwae yali namarire nabulere mnzu khongo nabukula inyeni nachaka okhudekha.,sw,luy,Marachi,translations "He said therefore to the multitudes that went out to be baptized of him, Ye offspring of vipers, who warned you to flee from the wrath to come?"," Kho Yohana naboolela abemikanda abamwitsila mbu ababatiisie ari, ""Inywe olwibulo lwetsinzokha! Niwiina oumuchetsiyiyie mbu mwihonokoshe eshinyasio shia Nyasaye ali ahambi okhureera?",en,luy,Luwanga,bible liteshero, kitchen; cooking place (see also ijikoni),luy,en,Luwanga,dictionary amberi, first; leading (-amberi),luy,en,Luwanga,dictionary hold in the clenched hand; take a handful, okhufumbara,en,luy,Luwanga,dictionary "but I say unto you, resist not him that is evil: but whosoever smiteth thee on thy right cheek, turn to him the other also."," Nebutswa isie emuboolela mbu, shiolarungakhwo omundu omumayanu eshikwoli tawe. Habula omundu nakhupaama olukhofi khuluseya olwa khumukhono musaatsa, omushiukhasilie oluseya lundi khandi akhupaame.",en,luy,Luwanga,bible okhuola," roar, e.g. wild animal; sound of rain in the distance; retch",luy,en,Luwanga,dictionary "Omunyu nomulayi, nebutswa nikuba nitsinziba, wakhakalusiamwo orie eshinosi shiakwo eshio? Mube nomunyu mwinywe khandi mube nomulembe abeene khu beene """," Salt is good: but if the salt have lost its saltness, wherewith will ye season it? Have salt in yourselves, and be at peace one with another.",luy,en,Luwanga,bible overcome; be too much for; defeat, okhuramba,en,luy,Luwanga,dictionary efinji, many,luy,en,Luwanga,dictionary "I am the God of Abraham, and the God of Isaac, and the God of Jacob? God is not [the God] of the dead, but of the living."," ‘Nisie Nyasaye wa Aburahamu, Nyasaye wa Isaka khandi Nyasaye wa Yakobo/ Ne shiali Nyasaye wabafu ta, habula owa abali mwoyo """,en,luy,Luwanga,bible much; very much, muno,en,luy,Luwanga,dictionary "Mvua kwa wakati unaotakikana kutoka majanga haya yatakuwa na nyinyi kwa juu, kisha awape baraka kazi na sababu mnafariki."," efula mu siise sisienyekha khukhwama Kamaraba kano kalaba ne nanywe mu ngaaki, mala abiite chikhabi kimilimo nabwila mufwa.",sw,luy,Bukusu,translations okhuunya," smell, either pleasantly or unpleasantly; stink",luy,en,Luwanga,dictionary Yalila eloi loi, Alilia eloi eloi,luy,sw,Maragoli,translations Entrepreneurship is darkness., Inganga neshilima,en,luy,,proverbs venom; poison from snake, obusiba,en,luy,Luwanga,dictionary "Rudisheni sauti, rudisheni sauti"," Mwami wetu, udzi, Mwami wetu udzi,",sw,luy,Maragoli,translations okhulafia, make clean; whiten; ripen; purify; cleanse,luy,en,Luwanga,dictionary Ewenyu shiwitsuba, You cannot swear to disown your place of birth.,luy,en,,proverbs Taa, Itaya,sw,luy,Maragoli,translations "and lo, a voice out of the heavens, saying, This is my beloved Son, in whom I am well pleased."," Mana omwoyo nikuhulilikha okhurula mwikulu nikuboola kuri, ""Uno niye omwana wanje omuheelwa, ounjamisinjia muno.""",en,luy,Luwanga,bible okhukhuma," give a long, loud call, particularly in hunting, when the quarry is sighted; mention reproachfully; name reproachfully",luy,en,Luwanga,dictionary Atava umundu uyanza ivyavutswa., Asiwe mtu apendae vitu vya bure.,luy,sw,Maragoli,translations freedom; release, obulekhule,en,luy,Luwanga,dictionary "Nyasaye niva yali yasula naho ikindu ikyoneka ku mugitsi yigu, mavalombe ne miluka yigi Nyasaye naho Mis ambwa jamanya gyisamiha umugitsi gwene yigu. ."," Iwapo Mungu alikataa ama iwapo kitu kibaya kilitokea kwenye familia husika, kasha watakaswe kwa tambiko, Mungu au miungu wangewasamehe familia hii",luy,sw,Maragoli,translations Huu ulianza kusambaa kwa majimbo yote., Buno bwachaka khukenda khu tsi kaunti thindi tsiosi.,sw,luy,Marachi,translations "And they were exceeding sorrowful, and began to say unto him every one, Is it I, Lord?"," Abeechibe nibabeelela muno, ne buli mulala nachaaka okhumureeba ari, ""Omwami, ndakhaba nendi isie noho?""",en,luy,Luwanga,bible slip away; slip out; escape, okhurimula,en,luy,Luwanga,dictionary Majina ya wanaume ukichunguza yalikuwa ya babu, Amita gavikula nohenzelitsa galange ga guga.,sw,luy,Maragoli,translations okhuramba, overcome; be too much for; defeat,luy,en,Luwanga,dictionary olukhoba, strip of leather; strap; belt; thong,luy,en,Luwanga,dictionary abefu, our,luy,en,Luwanga,dictionary "Okhuba Omwana womundu atsia okhufwa shinga olwa kahandikwa mbu yakhafwe. Nebutswa ali mushilaamo shiobubi, omundu oukhoba Omwana womundu! Bwakhabeele obulayi omundu oyo kata yalekha okhwibulwa "" Lisabo elia Omwami"," For the Son of man goeth, even as it is written of him: but woe unto that man through whom the Son of man is betrayed! good were it for that man if he had not been born.",luy,en,Luwanga,bible be satisfied (with food); have had enough to eat, okhwikura,en,luy,Luwanga,dictionary Teekha enyama mala mukiliile abuundu nio Wele arobora., Pika nyama kisha mlie mahali ambapo Mungu aliteua.,luy,sw,Bukusu,translations Buyanzi bunene muno," ""Nawaletea habari",luy,sw,Maragoli,translations Bombi bakhoya omukhaana yuno bayile enje we lukoba, Wawili hawa wanastaili wampeke msichana huyu nje ya mji.,luy,sw,Bukusu,translations Nadya kuvuyaro wi chogo, Alikwenda kushtaki kwa Chogo,luy,sw,Maragoli,translations Oulalola nyina bukhaana mbu papa yafuba tsing'ombe, A person who never saw the mother at the height of her beauty may say the father wasted his dowry.,luy,en,,proverbs "42 Ku site lwako nokwebaala, ive si u sameha mba.", Tumetenda dhambi na kuasi nawe hujasamehe.,luy,sw,Maragoli,translations Luliva Iwimbu lwo busangali., Utakuwa wimbo wa kumsifa,luy,sw,Maragoli,translations "0khuba olwa abafu balamukha, shibateeshia noho kata okhuteeshibwa tawe. Baba butswa shinga abamalaika bomwikulu."," For when they shall rise from the dead, they neither marry, nor are given in marriage; but are as angels in heaven.",luy,en,Luwanga,bible Kutoka kwa wanyang'anyi., Khukhwama Khu banuuli.,sw,luy,Bukusu,translations 24 Na mkono wa bwana Israeli, Na mkono wa wana wa Israeli,luy,sw,Maragoli,translations O bayaye ku kwinye! kigira ku koli ubwoni., Ole wetu! Kwa kuwa tumetenda dhambi.,luy,sw,Maragoli,translations "All things have been delivered unto me of my Father: and no one knoweth the Son, save the Father; neither doth any know the Father, save the Son, and he to whomsoever the Son willeth to reveal [him] ."," ""Papa wanje yambelesia ebindu biosi. Abulaho oumanyile Omwana habula Papa, khandi abulaho oumanyile Papa habula Omwana, nende abo boosi aba Omwana yaahulanga okhubamanyisia khupapawe.",en,luy,Luwanga,bible okhufuuba, throw; cast; fling; toss,luy,en,Luwanga,dictionary Ni vizuri watu kufanya nini kwa matunda?, Nuvulahi avandu vakoleki kumatunda?,sw,luy,Maragoli,translations Ndipo mungu mweza wa vyote akawapa waisraeli Wasimamizi wa waliowafukuza kutoka kwa wanyang'anyi., Nio wele omunyali owa bioosi aelesia Baisiraeli Babemeelesi ba babaoona khukhwama Khu banuuli.,sw,luy,Bukusu,translations "But there were some that had indignation among themselves, [saying], To what purpose hath this waste of the ointment been made?"," Nebutswa abandi khu bandu balimwo, basinyikha nibabuluula nibareebana abeene khu beene bari, ""Eshichila amafura ako nikasasibwa butswa kario nishiina?",en,luy,Luwanga,bible obulondang'ombe," mushroom, found in old cow-dung and on anthills",luy,en,Luwanga,dictionary "green vegetable, found growing wild; obukondo bwelisutsa 'green color'", isutsa,en,luy,Luwanga,dictionary "Mana Yesu nabareeba ari, ""Khane mwesi shimuli nobumanyilisi ta? Shimumanyile mbu eshinjila mumundu nishirula elwanyi shishimwonoonia ta?"," And he saith unto them, Are ye so without understanding also? Perceive ye not, that whatsoever from without goeth into the man, [it] cannot defile him;",luy,en,Luwanga,bible okhwikholera, do in advance; prepare beforehand,luy,en,Luwanga,dictionary "And they come to Jesus, and behold him that was possessed with demons sitting, clothed and in his right mind, [even] him that had the legion: and they were afraid."," Ne olwa betsa wa Yesu yali, balola omundu owalinjimwo ebishieno oyo niyekhaale, niyefwalile tsingubo, nali omulamu khandi amachesike nikali habwene. Mana nibaria muno.",en,luy,Luwanga,bible Wakaja wote wakamuaga kwa safari yake ya siku tatu., Vaaduukaho vosi nivamusiivula kutsia lugendo lwamadiku gavaga.,sw,luy,Maragoli,translations dawdle over work; mess about, okhukoyana,en,luy,Luwanga,dictionary Tena nyota juu angani inaweza kujiua yenyewe na ianguke chini jinsi ilivyo kwa mtoto aliyetoka tumboni mwa aliyejiua., Kandi Eng'erengani yo kwigulu inyala kwiyita iyene igwa hasi kuli umwana utuli mu umundu wiyiti.,sw,luy,Maragoli,translations Yaalola lunaalo lunene, Aliona eneo kubwa.,luy,sw,Maragoli,translations interpret; make a plan, okhulomeresia,en,luy,Luwanga,dictionary "Ne olwa abo abahandikwa ahambi khusaa yekhumi nandala yokhubwile betsa, buli shiamulala nanyoola idinari ndala, okwali omurungo kweinyanga ndala."," And when they came that [were hired] about the eleventh hour, they received every man a shilling.",luy,en,Luwanga,bible "Ne Yuda, omukhobi wa Yesu yali nabamanyiye eshilolelo, nababooleele ari, ""Owa ndalafumbeelela niye owatsana oyo, mumutiile mumuyile nali hasi wobulindi"""," Now he that betrayed him had given them a token, saying, Whomsoever I shall kiss, that is he; take him, and lead him away safely.",luy,en,Luwanga,bible "Emisala nikilialala kikasingia sitsakha, sitsakha sikonyanga tsisolo tsiefwe, amayoni kandi koombakhanga khumisala khumasagakakio."," Miti zikiwa pamoja huunda kichaka, kichaka husaidia wanyama wetu, ndege pia hujanga viota kwenywe miti.",luy,sw,Marachi,translations omukomari, sp. of tree,luy,en,Luwanga,dictionary live very long (see also okhuyindira), okhuiindira,en,luy,Luwanga,dictionary A va linda madiku goosi., Anawalinda siku zote.,luy,sw,Maragoli,translations "Unisaidie. Yesu, nijazwe na furaha"," U khonye. Yesu, khutsantaslikha",sw,luy,Maragoli,translations thresh; beat repeatedly; pour (of rain), okhurotsa,en,luy,Luwanga,dictionary Na Jaeli aliweka mkono wako, 18 Na Jaeli ya vika mmkono gugwo.,sw,luy,Maragoli,translations Waliona wendawazimu wao pekee, Vaalola avalalu vaavo veere,sw,luy,Maragoli,translations eshitsuru, jungle; thick bush,luy,en,Luwanga,dictionary kettle; teapot, ibirika,en,luy,Luwanga,dictionary ing'oli, cow-pea,luy,en,Luwanga,dictionary "and when the sun was risen, they were scorched; and because they had no root, they withered away."," Nebutwa lwomubasu kwasamba, yaniala ne olunyuma niyuma.",en,luy,Luwanga,bible Inyingu ya babira - Kirindwa, Chungu kichafu -Kaburi,luy,sw,Maragoli,translations sprout; shoot, indombera,en,luy,Luwanga,dictionary "To grant unto us that we being delivered out of the hand of our enemies Should serve him without fear,"," yasuubisia mbu, alikhuhonia okhurula khubasuku befwe, mana khumukhalabanile nikhubula oburi,",en,luy,Luwanga,bible take leave of; say goodbye to; see off; dismiss, okhusebula,en,luy,Luwanga,dictionary eshitsengwa, skin worn slung from the shoulder,luy,en,Luwanga,dictionary move off; go ahead, okhuungukha,en,luy,Luwanga,dictionary Fisi na sungura., Ifisi nende siduyu.,sw,luy,Marachi,translations "Woe unto you, scribes and Pharisees, hypocrites! for ye compass sea and land to make one proselyte; and when he is become so, ye make him twofold more a son of hell than yourselves."," ""Muli mushilaamo shiobubi inywe abahandichi bamalako nende Abafarisayo! Inywe abekaati! Mwelemanga khunyanza nende okhuchenda mubialo khulwa okhukhola omundu mulala okhuba omuloondi wenywe. Ne olwa muba nimumukholile okhuba omuloondi wenywe, mumukhola akhandi khabili okhuba oukhoyile okhutsia mumulilo kulasimanga ta okhushila kata inywe beene.",en,luy,Luwanga,bible Ingokho yeria okusule, A hen is conscious of its limitations,luy,en,,proverbs "Mana samwana natsia khumwanawe undi namuboolela amakhuwa malala ako. Naye nakalusia ari, 'Efuchilile papa, ndalatsia/ nebutswa nalatsia tawe."," And he came to the second, and said likewise. And he answered and said, I [go], sir: and went not.",luy,en,Luwanga,bible Kwake utapata hifadhi!, No muhe fuma!,sw,luy,Maragoli,translations Septwaginta ilitia fora zaidi na kujulikana sana kwa Wayahudi na watu wa makabila mengine walioaminia mwenyezi Mungu hata kama hawakushiriki katika Dini maarufu ya Wayahudi, Seputwachinda yamanyikhana lukali mu Bayaudi ne babaandu babandi babaaba basuubilwa khu Wele be chikholo chichiindi babasiimisibwa lukali ne kamekisio kakabaamo akhaba ne bakheengila mu dini eye BayaPPudi tawe.,sw,luy,Bukusu,translations okhunyikula, loosen,luy,en,Luwanga,dictionary "nababoolela ari, ""Emuboolela toto mbu, nimuba nimulekalukhasia mwaba shinga abaana ta, shimulinjilakhwo mubwami bwa Nyasaye kata nahatuutu tawe."," and said, Verily I say unto you, Except ye turn, and become as little children, ye shall in no wise enter into the kingdom of heaven.",luy,en,Luwanga,bible okhurunda, sell or buy food during a famine,luy,en,Luwanga,dictionary okhutotola, remove corn from the cob; remove small pieces,luy,en,Luwanga,dictionary "Mu mwoyo gwange a menyanga,", Huishi Rohoni Mwangu,luy,sw,Maragoli,translations "vamanye imiima janga umukana, kase miima nijiveeye yo imivi kandi avana i vulwa mu valala vavi ma ilieta lyoneka."," Wajue mila za kina msichana, maanake mila zikiwepo mbaya pia watoto wakizaliwa miongoni mwao wabaya huleta uharibifu.",luy,sw,Maragoli,translations Mtu aliyekuwa wa kisirani aamuliwe kichapo., Omundu aaba owe kumusaango ne akhalakilwe bukhupe.,sw,luy,Bukusu,translations "and he said unto him, All these things will I give thee, if thou wilt fall down and worship me."," Ne namuboolela ari, ""Bino biosi ndalakhuhelesia noba nokwa mumakulu kanje niunzinamila """,en,luy,Luwanga,bible "Olwabali Nibali ahambi okhumwishia mung'ani, balola mbu omukasa kwali kushiili khumukhono kwomufu. Kho baboola mbu bare omulaambo kwa Okwaro, hasi batanyule omukasa khumukhono", Walipokuwa karibu kumtumbukiza kaburini waliona bangili ikiwa ingali mkononi mwa marehemu. Hivyo walisema waweke mwili wa Okwaroi chini watoe bangili kwa mkono.,luy,sw,Marachi,translations Alifanya bidii ili kuhakikisha mwili wote umeungua wote., Yakolanga tsingulu kuduuka m'mbiri gwosi guhia zere.,sw,luy,Maragoli,translations okhukhoma, hammer; nail; crucify,luy,en,Luwanga,dictionary Mangusanguse, Nitakutingiza,luy,sw,Maragoli,translations "Khandi omundu undi owali nobuchele yetsa khu Yesu, nasikama hasi imbeliwe naboola ari; ""Noba nochama usiiye embone"""," And there cometh to him a leper, beseeching him, and kneeling down to him, and saying unto him, If thou wilt, thou canst make me clean.",luy,en,Luwanga,bible Khalano ngayoba lwang'a befi nibetsere khandi bandu besundukha mani mwifi wali oyo betsa mani ni bamudira.," Alipopiga mayowe wezi walipokuwa, watu walishtuka na wakafanya bidi wakamkamata uyo mwizi.",luy,sw,Marachi,translations "Shemeji ni aliyeoa dada yako ama mume wa dada yenu, my wa ukoo baba wa mke wako mke(aliyelipa mahari) ama babu."," Mukwasi uyu ni uwaahila mbotso woovo naho musaatsa wo mukana winyu, Umukoo uyu ni isee umkali wovo (wawakwela Tsing'ombe) naho guga.",sw,luy,Maragoli,translations okhukulikha, name; call (a name),luy,en,Luwanga,dictionary "Salvation from our enemies, and from the hand of all that hate us;"," alikhuhonokosia okhurula mubasuku befwe, nende okhurula khubunyali bwabakhusila ifwe.",en,luy,Luwanga,bible Ndipo wajifunze kuwa na utiifu kwangu., Nio beyike khuuba ne liiria khwise.,sw,luy,Bukusu,translations Umwana mulala yivulangwa ne tsimbala ne ligondo lio umundu wa matuma yatse mu kivala., Mtoto mmoja angezaliwa na alama na sura ya mtu aliyemtuma aende duniani,luy,sw,Maragoli,translations Enzi hizo chumvi haikuwepo., Amadiku gene yago ijumbi yalange ho dave.,sw,luy,Maragoli,translations "Mbalamwezi hunenepa pia na vilevile hukonda wakati inaponyonyesha watoto wake(Nyota) warefu kwa wafupi weupe kwa wausi,viongozi na matajiri"," Umweli gokomela ku kandi gung'aha kuliwagunyunya avana va gwo (Tsing'ereng'ani) avatambi na vimbi avalavu na vamwamu, avami na vatugi.",sw,luy,Maragoli,translations "Thou hypocrite, cast out first the beam out of thine own eye; and then shalt thou see clearly to cast out the mote out of thy brother's eye."," Iwe omwikaati! Ranjilila oyinie eshirundu eshili mumoniyo, kho mana dole obulayi lwoyinia akhakokha akhali mumoni yowashio.",en,luy,Luwanga,bible Ulamutivulirandi?, Utamjibu aje?,luy,sw,Maragoli,translations okhutsukha, pour out; throw out (a liquid); pass urine; emit semen,luy,en,Luwanga,dictionary obukwe busheba, about 4:30 a.m.,luy,en,Luwanga,dictionary Yesu ako hapa," Yesu aIi hano khunanula iye,",sw,luy,Maragoli,translations """ balaelesibwa kamayilo, chinyanyilo nende bie munda."," Walipewa malisho, vitafunio na vya msituni.",luy,sw,Bukusu,translations Sababu tumejaa dhambi sisi waombaji," Kigira kusalanga novudamanu,",sw,luy,Maragoli,translations mama naye yathia mwisinjiro huwesinja huyethe anywe ichai., mama naye alienda bafuni kuoga ndipo akarudi kunywa.,luy,sw,Marachi,translations Vaalola vivala virala, Wanaona baadhi ya sehemu za dunia.,luy,sw,Maragoli,translations owa amakhokosi, the last child a woman bears,luy,en,Luwanga,dictionary "Ing'ombe iri nende tsifaida tsisabi khubera ikhonyanga omundu lukari. Amabere karula mung'ombe nookakhera nookusia onyala wanyola amapesa masabi akanyala kakhukhonya mubulamu buawo. Khandi imbolera ya ing'ombe niindayi lukari khu khuraka amadimwa. Lakini kata kario, ongombe yoosi iri nende olusu lubi.", Ng'ombe ana faida nyingi kwa sababu husaidia mtu sana. maziwa yanatoka kwa ng'ombe ukikama unauza unaweza pata pesa mingi ambayo inaweza kukusaidia kwa maisha yao. Tena mbolea ya ng'ombe ninzuri sana kwa kupanda mahindi. Lakini hata hivyo ng'ombe pia anaharufu mbaya.,luy,sw,Marachi,translations "And straightway there was in their synagogue a man with an unclean spirit; and he cried out,"," 0mundu owali nebishieno yenjila mu Sinagogi eyo, ne nayiiba obutinyu ari,",en,luy,Luwanga,bible amolu, nose; nostrils,luy,en,Luwanga,dictionary open space in the center of the village; a courtyard; in the courtyard, alwanyi,en,luy,Luwanga,dictionary amangalimwa," signs; miracles; strange or remarkable happenings (see also akamakana, amakana)",luy,en,Luwanga,dictionary equal; regular; e.g. the sides of a square, -lengafu,en,luy,Luwanga,dictionary "And as Peter was beneath in the court, there cometh one of the maids of the high priest;"," Ne olwa Petero yali nashili mulwanyi emwalo walwo, Omukhaana undi mulala khubakhalabani bomwisaaliisi omukhulundu niyetsaho.",en,luy,Luwanga,bible Shina shitsiriranga?, What's going on?,luy,en,Tsotso,translations 31. Kogona muvogono vwa vivuli vovo noveeye mundu uduuki., Kulala kwenye malazi ya wazazi wako ukiwa mtu mzima,luy,sw,Maragoli,translations kisha malaika mwenyewe akapotea., mala malaika chana aakoriokha.,sw,luy,Bukusu,translations "But he said unto them, I must preach the good tidings of the kingdom of God to the other cities also: for therefore was I sent."," Nebutswa nababoolela ari, ""Ekhoyile khandi okhuyaala Amakhuwa Amalayi kobwami bwa Nyasaye mumataala kandi, shichila niko aka Nyasaye yaruma okhukhola """,en,luy,Luwanga,bible "And seeing a fig tree by the way side, he came to it, and found nothing thereon, but leaves only; and he saith unto it, Let there be no fruit from thee henceforward for ever. And immediately the fig tree withered away."," Nalola omukhuyu khundulo weinjila, natsia ewa kwali, ne nalanyoolakhwo eshiamo shiosi shiosi ta, habula amasafu konyene. Kho naboolela omukhuyu okwo ari, ""Shiolaamakhwo ebiamo khandi tawe!"" Habwene nahabwene omukhuyu okwo nikuniala.",en,luy,Luwanga,bible Kwa upande wote alikuwa mzuri na pia alimpenda mungu sana., Yali mulai buleka wosi yali yajama Were sana.,sw,luy,Marachi,translations okhukabukhania, separate for a particular use; consecrate; dedicate,luy,en,Luwanga,dictionary Nandakaywa yayiima nabarana (PMU20) Nandaulira tsiabalomi yayima nabarana (WOY50) He who refused advice hunted with crooks., Nandachelelwa yayima nabarana/nabachesi,en,luy,,proverbs "Avakana vagima veve va verereridzeywi, na mwene a veye mulitsunwa."," Wanawali wake wamehuzunishwa sana, naye mwenyewe yuko katika maumivu.",luy,sw,Maragoli,translations okhukanakania, guess; puzzle over; suppose; wonder; be doubtful,luy,en,Luwanga,dictionary S. Biminyi ebo nibikhula onyala khubikusia khu amang'ondo amangi kanyala hukhukhonya ewe mwene., vifaranga hao wanapokuwa unaweza kuwauza kwa pesa mingi ambayo inaweza kukusaidia wewe mwenyewe,luy,sw,Marachi,translations okhulekha," leave; allow; stop; leave off; yalekha amakondi mubwayiro 'he left the sheep in the grazing-ground'; lekha akhole 'let him do it'; lekha okhokhola 'stop doing it', lekha! 'stop!'",luy,en,Luwanga,dictionary "sob; catch one's breath and be unable to speak because of grief, anger, etc.", okhwisisikhana,en,luy,Luwanga,dictionary bow; promise solemnly, okhwitsuba,en,luy,Luwanga,dictionary imbolombole," small flying ant, not edible; also a color",luy,en,Luwanga,dictionary "Wataambia wazee kuwa, ama chini, na ndege pekee amelalia mayai ama makinda, mvulana wake huyu ni mkaidi,wa kiburi tena wa na kiburi na si mwadilifu."," Balaboolela basaakhulu bali, namwe asi, ne enyuni eng'ene yakonele kamaki namwe kamaana, omusoleeli wewe yuno ali omureengu, owe sileka lundi ali ne mbelekeu.",sw,luy,Bukusu,translations "Nebutswa oubula obwisiikwa oyo, aboola mumwoyokwe butswa ari, 'Omwami wanje ashiindile okhuchelela/"," But if that evil servant shall say in his heart, My lord tarrieth;",luy,en,Luwanga,bible Amangana gene ni yaga ndi, Maneno yenyewe ni haya,luy,sw,Maragoli,translations Akhaba Bamoa aane Kamaloba ako kali ka bosi bakhukholela bario., Hata kama Bamoa atapeana sehemu ya shamba iyokuwa ya watu wote waliotufanyia kazi.,luy,sw,Bukusu,translations To shine upon them that sit in darkness and the shadow of death; To guide our feet into the way of peace.," ne bwakhaashe okhurula mwikulu, khuboosi abamenyanga mushiilima shielifwa, nende okhukhwimilila khunjila yomulembe",en,luy,Luwanga,bible omwana omutoro, young baby,luy,en,Luwanga,dictionary Ee! Kalondo, Ee! Ukoko,luy,sw,Maragoli,translations Bandu bakhoywa khuikhala imita ndala ndi inusu halala nende khufwala tsimaski. Bandu bakhoere basabe nde khuekhonyera sanitizer., Watu walitakiwa kuzingatia mita moja na nusu wanapokuwa pamoja na pia kuvaa barakoa. Pia watu walitakiwa kunawa mikono kutumia kiyeyushi.,luy,sw,Marachi,translations """Omwechesia nelilako shiina likhongo muno mumalako koosi """," Teacher, which is the great commandment in the law?",luy,en,Luwanga,bible make s.o. shut his eyes, okhutimbia,en,luy,Luwanga,dictionary sikuli syefwe siri nende thikilasi mnane., shule yetu ina madarasa manane.,luy,sw,Marachi,translations A tree is straightened while it is still young., Omusala kukwiranga okundi A tree falls on another. 431. Omusala kukololosibungwa nikushiri omutoro,en,luy,,proverbs Mapafu, Masuku,sw,luy,Maragoli,translations khaandi yelaira omukofu inzala iliambi huingila yo mwosi kwa munane., na akajisifu kwa mzee kuwa njaa ya mwezi wa nane imekaribia.,luy,sw,Marachi,translations "Ne, hosi hosi aha nayenjile, muboolele mwenenzu eyo muri, ‘Omwechesia areebanga mbu, eshisika shianje shiabacheni shili hena, eshia isie nende abeechi banje khulaliilamwo lisabo lia Pasaka?'"," and wheresoever he shall enter in, say to the master of the house, The Teacher saith, Where is my guest-chamber, where I shall eat the passover with my disciples?",luy,en,Luwanga,bible Kandi ni wina a yanza voosi?, Tena ni nani anayependa wote?,luy,sw,Maragoli,translations Oluchendo olwaloondakhwo Roda yakhola shinga olwa Leya yali namwibalile mbu akholeenje.," Safari iliyofuata Roda alifanya jinsi alivyo ambiwa na Leya, jinsi alivyokuwa amemwelekeza awe akifanya",luy,sw,Marachi,translations Singira matsi-yasata inda yakambala., Alipata maumivu ya tumbo.,luy,sw,Maragoli,translations Alipopata watu wamejaa aliaamua kuenda kuchota maji kwa mtaro., Nga yanyola bandu betsule yamua hutsia khudaya mumutaro matsi.,sw,luy,Marachi,translations okhuyira omukoma, push one's opponent about in wrestling; dance all over the place,luy,en,Luwanga,dictionary Hakusema alaaniwe., kaloma tawe alaamwe.,sw,luy,Bukusu,translations "section of a bunch of bananas, hand of bananas", eshisia,en,luy,Luwanga,dictionary gall bladder; bile, induswe,en,luy,Luwanga,dictionary Waeleze watu ubaya na uzuri wa teleka, Voola vudamanu novukoonyi vwetsisimindwa kuvandu.,sw,luy,Maragoli,translations Ku mu yinzirira., Tumfanyie kazi yake,luy,sw,Maragoli,translations omukasisi, priest ( Hapo Debora na Baraka mbali na kelele za hao,luy,sw,Maragoli,translations My love, Omwitsa wanje,en,luy,Tsotso,translations clerk; secretary; scribe, omuhandichi,en,luy,Luwanga,dictionary Tupate uponyaji, Ku nyole buhonnyi;,sw,luy,Maragoli,translations Mudambidzi na musigu nkano vakingira mu Viribwa vya Yerusalemi., Ya kwamba mtesi na adui wangeingia katika malango ya Yerusalemu.,luy,sw,Maragoli,translations "hatred, resulting in avoidance of each other, and refusal to eat food together", obusirani,en,luy,Luwanga,dictionary "Manyiekhwo amapesa akamwikhoonyelanga okhurunga obushuru!"" Nibamureerera Idinari ndala.", Show me the tribute money. And they brought unto him a denarius.,luy,en,Luwanga,bible Uyono niye olemeelela babaandu bano balasikala enyuma mungoba nicho muelesie enywe., Huyu ndiye atakayesimamia watu hawa ambao watabaki nyuma kwenye miji niliyowapa.,luy,sw,Bukusu,translations laughter; jokes, tsinzekho,en,luy,Luwanga,dictionary okhulondola," follow along, e.g. the course of a river",luy,en,Luwanga,dictionary Mfalme wenu kwa upendo na furaha atawachukua nyinyi hata ikiwa mlikuwa na kila kitu., Omwami wenywe mu liekhoya ne busangaafu alamubukula enywe aakhaba ne mwabeele nende buli siindu.,sw,luy,Bukusu,translations "struggle with (e.g., learning); be slow and backward; try in vain", okhutika,en,luy,Luwanga,dictionary Ndakhuchama/Ndakhuyanza, I love you,luy,en,Tsotso,translations Lwe myoyo gyavo gyi tsukeywi mu viritu vya vamama vavo., Hapo walipomiminika nafsi zao Vifuani mwa mama zao.,luy,sw,Maragoli,translations Kwa njia saba kisha mbari za kwa nchi zitatetemeka., khu ngila saba mala chikholo che khu sibala chikhareenge,sw,luy,Bukusu,translations "cause trouble, carry news", okhureera amakhuwa,en,luy,Luwanga,dictionary imbwi," large wild cat, something like a leopard in appearance",luy,en,Luwanga,dictionary "Khare nende ako, ing'ombe inyala khurima indalo khandi onyala khurusiamo inyama. Inyama ya ing'ombe ni indayi lukari. Inyama eyo niindayi khu abandu."," Kando na hayo ng'ombe anaweza lima shamba tena unaweza toa nyama. Nyama ya ng'ombe ni nzuri sana, nyama hiyo ni nzuri kwa watu.",luy,sw,Marachi,translations omukombera," creeper, the roots of which are chewed and the bitter juice swallowed as medicine",luy,en,Luwanga,dictionary Kufunza mtoto kutembea, Kwegitsa mwana kogenda,sw,luy,Maragoli,translations "wander about aimlessly, as a child does; go on repeated and unnecessary journeys; go for a stroll", okhufulukhana,en,luy,Luwanga,dictionary room; opportunity; leave; permission, obwiyangu,en,luy,Luwanga,dictionary Dunia hii yote si iko mbele yako? Tumetangana., Sibala sino sioosi se sili ebweeni wowo ta ku? Khwaukhane.,sw,luy,Bukusu,translations Don't spread the skin before the child is born., Olala lisero noshiri okhulola omwana,en,luy,,proverbs "Nibamukalusia bari, ""Nebia omuruchi wa Roma."" Kho Yesu nababoolela mbu, ""Kho murunje khumuruchi wa Roma ebili ebia omuruchi wa Roma, ne khu Nyasaye ebili ebia Nyasaye."""," They say unto him, Caesar's. Then saith he unto them, Render therefore unto Caesar the things that are Caesar's; and unto God the things that are God's.",luy,en,Luwanga,bible It normal to be poor but not always., Otamba outambulukha,en,luy,,proverbs Ulianza mwezi wa tatu., Obwachaka omwosi kwa hadaru.,sw,luy,Marachi,translations tsisoni, disgrace; shame; shyness,luy,en,Luwanga,dictionary Mtu yeyote anayelala na mnyama alaaniwe.," ""Omundu yesi yesi okona ne esaang'i alaamwe.""",sw,luy,Bukusu,translations "Manya mala musuubile ne kamwekholekhakho mala mube mu endaalo yino, khebulila muli Wele butinyu mu biise ebio, muliyuukha khu omunyali Owa Bioosi ali Wele mwikulu ne khu sibala."," Fahamu kuwa muamini na yaliwatendekea kisha muwe kwa siku hii, kumbuka kuwa mungu kwa shida kwa wakati huo, mtarudi kwa mweza wa vyote kuwa mungu mbinguni na kwa nchi.",luy,sw,Bukusu,translations eshikurumani, liver (see also ingurumani),luy,en,Luwanga,dictionary "Omundu yesi yesi oukholanga aka Nyasaye yenya, omwenoyo niye omusiani wefwe, omukhaana wefwe, khandi mama wanje."""," For whosoever shall do the will of God, the same is my brother, and sister, and mother.",luy,en,Luwanga,bible "Howbeit, after I am raised up, I will go before you into Galilee."," Nebutswa olwa ndakhabe nemalile okhulamusibwa okhurula mubafu, ndakharanjilile okhutsia Galilaya""",en,luy,Luwanga,bible "01unyuma lwamakhuwa ako, Yesu yarulaho natsia, ne nalola omusololi wobushuru oweliira mbu, Lawi niyekhaale aha basololelanga obushuru. Yesu namuboolela ari, ""Unondekhwo."""," And after these things he went forth, and beheld a publican, named Levi, sitting at the place of toll, and said unto him, Follow me.",luy,en,Luwanga,bible Unaweza pata paka hao mtoni kwenye misitu., Onyala khunyola tsipusi ethio khumwalo msichuru.,sw,luy,Marachi,translations Wezi huiba vipimio / ratili, Aviivi vivaa vivava,sw,luy,Maragoli,translations Watu wengi walikufa kutokana na huu ugonjwa wa korona., Abandu vangi bafua khulwa bulwaye vuno vwa korona,sw,luy,Marachi,translations Mwana mutindi akuyaa avandi nembiimbu., Mtoto muchokozi huchapa wenzake kwa kiboko.,luy,sw,Maragoli,translations Kwa sababu ya njaa ituteketezao., Kigira uluya lwenzala lusambanga.,sw,luy,Maragoli,translations baadaye tulifika nyumbani., lano kwamala nihula mudala.,sw,luy,Marachi,translations Ogende kuli mundu wovogeli, Tembea kama mtu mwerevu,luy,sw,Maragoli,translations When are you coming?, Witsanga lini?,en,luy,Tsotso,translations Zifanye siku zetu ziwe mpya kama siku za kale., Wiranye ubuhya ku madiku getu kuli ga matsiambiri,sw,luy,Maragoli,translations hoof, indekeyu,en,luy,Luwanga,dictionary "A kuheresia e khavi, A khuheresia ekilavi"," Atatupa bahati, Atatupa bahati",luy,sw,Maragoli,translations Vindu vilahi vyosi vya wa va ha;, umetupatia kila kitu kizuri,luy,sw,Maragoli,translations "Mana abemikanda nibamureeba bari, ""Kho khukhole shiina?"""," And the multitudes asked him, saying, What then must we do?",luy,en,Luwanga,bible ING'OMBE, NG'OMBE,luy,sw,Marachi,translations Owuliranga mana?, Are you listening?,luy,en,Luwanga,translations Mangusanguse, Nitakutingiza.,luy,sw,Maragoli,translations balance something on the head while walking, okhwitunjeresia,en,luy,Luwanga,dictionary "And when he was gone out into the porch, another [maid] saw him, and saith unto them that were there, This man also was with Jesus of Nazareth."," Ne olwa yatsia hashiliibwa, Omukhaana undi namulola, naboolela abali nibasinjiileho ari, ""Omusaatsa uno abeele halala nende Yesu Omunazareti""",en,luy,Luwanga,bible Wiyikama omundu oleyikama likaka, Take shelter in a person rather than in a tree branch.,luy,en,,proverbs Spider/………., Luvuvi,sw,luy,Maragoli,translations "Ne olwa abebusibe bamulola bahuka, mana nyinamwana namuboolela ari, ""Mwana wanje, mbushiina nokhukhola orio? Papawo ninasi khukhukhaabilenje nikhuhenda omwoyo muno."""," And when they saw him, they were astonished; and his mother said unto him, Son, why hast thou thus dealt with us? behold, thy father and I sought thee sorrowing.",luy,en,Luwanga,bible okhuchenda mubasiani," behave immorally with boys, of girls",luy,en,Luwanga,dictionary 6. Musakulu uyo yaamanya ndi muyayi wiiva?, Mzee Yule alimjuaje kijana aliyeiba ?,luy,sw,Maragoli,translations Bukula ebiliibwa biomwana nende ebia abandu boli ninabo boosi., chukua chakula cha watoto na watu ulionao wote,luy,sw,Marachi,translations Wasioshindwa wake;, Va ta guutwa veve;,sw,luy,Maragoli,translations okhuyenzera, be flat; be leve; lie still; be stagnant; be calm,luy,en,Luwanga,dictionary olukusi, red soil,luy,en,Luwanga,dictionary Na wakati wafalme wa Sodomu na Gomora walipokuwa wakitoroka walianguka kwa mashimo ya lamu na wengine watatu walitorokea kwa vilima., Ne nga babami ba Sodomu ne Komora baaba ne Belukha bakwa mu maloo ke elamu chana ako na babaandi bataru belukhila mu bikulu.,sw,luy,Bukusu,translations "Olwa Abiatsari yali omwisaaliisi omukhulundu, Daudi yenjila munzu ya Nyasaye, nalia emikaate echiali nichihaaniilwe Nyasaye. Ne kwali omusilo omundu yesi yesi okhuliakhwo emikaate echio okhurusiakhwo abesaaliisi bonyene. Khandi nahelesiakhwo aba yali ninabo."""," How he entered into the house of God when Abiathar was high priest, and ate the showbread, which it is not lawful to eat save for the priests, and gave also to them that were with him?",luy,en,Luwanga,bible Nynyi wote mlivyo keti mtapata wapi msichana mzuri?, Enywe mwesi lwa mwikhale mlanyola yena omukhana omulayi?,sw,luy,Marachi,translations Mkali mugata yaavoha inyama mumakoola., Bibi mvivu amefunga nyama kwenye magamba ya ndizi.,luy,sw,Maragoli,translations "Mbeye no mulitu gwange, nindimula nagwo nigu mera - irisu", Nina msitu wangu nikifyeka unamea -Nywele,luy,sw,Maragoli,translations Tuitike haraka., Ku bugiri bwangu.,sw,luy,Maragoli,translations Ndipo wamidiani wote waaleki na Ukoo za mwituni zikajisanya pamoja zikavuka mto wa Yordani kisha wakajisanya kwa bonde la Yesireeli.," Nio Bamidiani boosi Baamaleki ne chikholo che mu sichiimi chebuusia alala, chambukha luuchi lwa yoritani mala bebuusia mu litooma lia Yesireeli.",sw,luy,Bukusu,translations okhuyunjia," pester; persuade, against his will",luy,en,Luwanga,dictionary bury, okhusiikha,en,luy,Luwanga,dictionary "Take heed that ye do not your righteousness before men, to be seen of them: else ye have no reward with your Father who is in heaven."," ""Mwichendelesie, mwitsukhana mwakhola ebikhole bienywe biobulunjishi imbeli wabandu kho mbu bamulole, nimukhola murio, mulachweya okhunyoola omurungo okhurula khu Senywe ouli mwikulu.",en,luy,Luwanga,bible "Nebutswa shibamanya eshisina shiamakhuwa ako ta, mana nibaria okhumureeba. Ouli omukhongo mubwami bwa Nyasaye niwiina?"," But they understood not the saying, and were afraid to ask him.",luy,en,Luwanga,bible okhuruka, rule; govern; control; manage; tame and keep (animals),luy,en,Luwanga,dictionary "pluck out, e.g. hairs; pull up by the roots", okhwiya,en,luy,Luwanga,dictionary Siku ya Jumamosi nilitoka shule nikienda nyumbani., Jumamosi ndarula msikuli ninzia mdala.,sw,luy,Marachi,translations Osundwa alikuwa na neno ambalo alimjibu Babuye. Alisema hivi:, Osundwa yali nende likhuwa liakalusia kuukanyene. Yaboola ari:,sw,luy,Marachi,translations LWAKWANZA HADUYU HASHIRA HUVERA HAVIRA INGIRA INYIMBIKITI ILI VAKUTANE IMBERI YA THISOLO THINDI., MARA YA KWANZA SUNGURA ALISHINDA KWA SABABU ALIPITIA NJIA FUPI ILI WAKUTANE MBELE YA WANYAMA WENGINE.,luy,sw,Marachi,translations mother of the child, nyina mwana,en,luy,Luwanga,dictionary okhukumbala," become barren, of a woman and of the soil",luy,en,Luwanga,dictionary Walipokua wakitaka kwenda nyumbani walikua wakitembea kwenye misitu., lwa benyanga khutsia mudala bakendanga msichuru.,sw,luy,Marachi,translations "Bulwaye buno bulerwanga nende khuekhonyera bindu nga lumwo, ishindano nende mundu urinabwe khukhola buduakani nende bandu bari nabwo biosi bisambasia bulwaye obwo."," Huu ugonjwa husambazwa kwa kutumia vifaa kama wembe, shindano na mtu aliye na huu ugonjwa kufanya, kufanya anasa na mtu aliyemgonjwa pia husambaza ugonjwa huo.",luy,sw,Marachi,translations Mmbo mtoto wa Kavili, A-Mmbo? -Mmbo Kavil,sw,luy,Maragoli,translations Muhulili inze mulonde inze, Munisikize munifuate,luy,sw,Maragoli,translations crooked; more in sense of wrongly directed than of bent, -shyamu,en,luy,Luwanga,dictionary "Kisha, mito huanza kujaa na umande huonekana kwa nyazi jinsi vile msichana anayekaribia kuzaa huanza kuonyesha dalili kwa kutoa maji amayo hutengeneza njia ya mtoto kupitia.", Ma imigera jitanga kwitsula na ILIME liva kuvulimu kuli umukana niyenya kwivula atanga kumanyia iliva lia amatsi gatula muye nigalomba inzira yo mwana atsilamu.,sw,luy,Maragoli,translations "Wote waliomheshimu wanamdharau, kwa maana wameuona uchi wake."," Yavo Ava li Ni VA mwidzominya va mu lega, kigira va Loli kyahonyo kikye.",sw,luy,Maragoli,translations "Nitamtukuza, Yesu aliyelete"," Nda sangala, Yesu ya leta",sw,luy,Maragoli,translations "Ki-jana mkwe wa David na Margaret Wasike wa Musikoma, Bungoma.", MUSANI WA DAVID NE MARGARET WASIKE BHEMUSIKOMA BUNGOMA.,sw,luy,Bukusu,translations "that's so!, quite true!", tyeri!,en,luy,Luwanga,dictionary akhayere, infant/young child; youth means omuyere,luy,en,Luwanga,dictionary "The baptism of John, was it from heaven, or from men? answer me."," Ngalusie, Obubatiisi bwa Yohana bwarula mwikulu noho mubandu?""",en,luy,Luwanga,bible obwiri, murder; killing,luy,en,Luwanga,dictionary Kwa kitabu hiki tunaambiwa mara kwa mara kuhusu kuendelea vizuri ama kushindwa kwa waisraeli kufuatana na uaminifu wao kwa mungu., Mu sitabu sino khuboolelwa khase na khase khuli khuchililila bulayi namwe khukhilwa khwe baisiraeli khuloondekhana ne busuubilwa bwabwe khu wele.,sw,luy,Bukusu,translations Sinia moja, (Lu)deru lulala,sw,luy,Maragoli,translations "Nyasaye; kase u lindanga vyosi,", Kila kiumbe chakutegemea,luy,sw,Maragoli,translations Mtoto akifika katika ujana wake ilibidi apewe jina la ujana kuogeza kwa jina alilopewa, Mwana naduka mu luyai naho mu lukaana yamanya anyola lyeta lyo luyai naho lyo lukaana komeda ku lyeta lya yagulikwa.,sw,luy,Maragoli,translations large blue-headed lizard (see also lihumbachira), liumbachira,en,luy,Luwanga,dictionary okhusaba omunwa, ask permission,luy,en,Luwanga,dictionary Ilikuwa ya kuku aliyonipatia., Liali lie engoko yamba.,sw,luy,Maragoli,translations halano ni witsa mdala wefu hutulie sa bibi huri nende butehere buosi hubera huamala husikha musiani wefu mana yamala hutsia., hivyo ukija nyumbani tumetulia tu vibaya na huzuni wote kwa sababu tulimzika ndugu yetu na akaenda.,luy,sw,Marachi,translations tunatoka kijiji cha bukati., hurula omowarano mulukongo lwa vukat.,sw,luy,Marachi,translations Kwake ametufanya marafiki, Kigira yakulanga valina veve,sw,luy,Maragoli,translations Nanyi mtakuwa wenye furaha kuu kwa muda wa siku sita zijazo., Enywe mulaba basangaafu lukali khulwe chindaalo sita chiloondakho.,sw,luy,Bukusu,translations Hao watu wote waliokuwa wakipita walimpigia makofi., 15 vosi Ava vitanga va mu kongondera makono.,sw,luy,Maragoli,translations thigh bone, elyakari,en,luy,Luwanga,dictionary And fear came on all that dwelt round about them: and all these sayings were noised abroad throughout all the hill country of Judaea.," Abamenyanibe nibaba noburi obunji, mana amakhuwa ako nikasalaana mutsingongo tsiomushialo shiomubikulu eshia Yuda eshio shiosi.",en,luy,Luwanga,bible Tulindwe na nguvu zake Maulana. Amina, Khulindwe na mani ka Nyasaye. Amina.,sw,luy,Marachi,translations Gwalange umujiru umunene ku mkali kusingila naho ukuvida., Ilikuwa ni mwiko kwa mwanamke kuongoza tambiko na hata kutakasa.,luy,sw,Maragoli,translations okhushinda, be late; delay,luy,en,Luwanga,dictionary sitaki watu waseme kuwa mwanamke ndiye ameniua mimi., se nenya babaandu balome bali omukhasi niye wanjira ese tawe.,sw,luy,Bukusu,translations Amachesi amanji kachira eliaka lia Ogema liaumaho(AMI14) Too much advice led to the escape of the ant-bear from Ogema's snare. 36. Amachungu amanji shikayaba obwina, Mbeba nyinji shitsiyaba obuko bwatsia (DWA85) Too many rats cannot dig a hole (to any great depth).,luy,en,,proverbs scissors (see also amakasi), makasi,en,luy,Luwanga,dictionary Navutswa ihiili yo mundu musatsa emenya vutswa mihiga ne mihiga., Lakini ukoo wa mwanaume huishi miaka na miaka,luy,sw,Maragoli,translations nostril, elyulu,en,luy,Luwanga,dictionary "But the days will come; and when the bridegroom shall be taken away from them, then will they fast in those days."," Nebutswa tsinyanga tsitsanga, olwa mwene shiselelo aliyinibwaho okhurula khubo, inyanga yaliyinibwaho eyo, nilwo olwa balihoonga inzala nibasaaya.""",en,luy,Luwanga,bible "Anawarai watu kwa nguvu,", A tsuuva vandu netsingulu;,sw,luy,Maragoli,translations confirm; respond; give answer, okhuchiba,en,luy,Luwanga,dictionary ask in marriage; propose; seek a wife, okhuserera,en,luy,Luwanga,dictionary Alifanya hivyo kwa muda wa wiki moja watu wa ukoo wa huyo mwanamke wanaposkia kuwa msichana wao wamejifungua mtoto walipanga safari ya kuenda kumtembelea, Yakolanga ndyo kuduka madiku gaduka lisitsa Avandu vanga mukali ni vamalanga vahulire mukana wavo yamala konyola mwana valombanga logendo kuutsa kuluta.,sw,luy,Maragoli,translations water, amatsi,en,luy,Luwanga,dictionary their father, sabwe,en,luy,Luwanga,dictionary He that receiveth a prophet in the name of a prophet shall receive a prophet's reward: and he that receiveth a righteous man in the name of a righteous man shall receive a righteous man's reward.," Yesi owinjisia omulakusi owa Omwami shichila mbu nomulakusi, alanyoola omurungo kwomulakusi oyo. Ne yesi owinjisia omundu omulunjishi, shichila mbu nomulunjishi, alanyoola omurungo kwomulunjishi oyo.",en,luy,Luwanga,bible elubeka eyi, over at that side,luy,en,Luwanga,dictionary Baraka kwa wanaomtii mungu mweza wa vyote.," Chikhabi khulwe baria wele omunyali owa bioosi.""",sw,luy,Bukusu,translations e.g Ndakhuyanza omwitsa wanje., e.g I like you my friend.,luy,en,Luwanga,translations "Msaidizi yu karibu,"," Mukon a li himbi nunu,",sw,luy,Maragoli,translations Umejifunika mwenyewe kwa hasira na kutufuatilia; umetuchinja bila huruma.," 43 U kuniki nobutima bubwo nokulonderera, wiiti, si u veye netsimbavasi.",sw,luy,Maragoli,translations "Ne olwa abomukanda bali nibarusibwe elwanyi, Yesu yenjila mushikoro shiomukhaana oyo, namutiila omukhono, mana omukhaana oyo nabuukha."," But when the crowd was put forth, he entered in, and took her by the hand; and the damsel arose.",luy,en,Luwanga,bible Lidiku lirala lwavaali nivavayaa vaatala kuliiva lievindu lugano lugano., Siku moja walipokuwa wakitembea walitaja vitu mbalimbali.,luy,sw,Maragoli,translations Amri za kuingia Kanani., Kamalaka ke khukhwingila mu Kanaani,sw,luy,Bukusu,translations "Wakati Aburamu akiwa anarudi na amewashinda Kedorilaomari na wafalme ambao alikuwa nao, mfalme wa Sodomu alitoka kuja kumkutanisha kwa bonde la shaba (bonde la mfalme)."," Nga Aburamu na akobola ne aulile Ketorilaomari ne babbami ba baba ne naye, omwami wa Sodomu arura khucha khumwakanila mu litooma lia siaba (litooma lio omwami).",sw,luy,Bukusu,translations separate for a particular use; consecrate; dedicate, okhukabukhania,en,luy,Luwanga,dictionary Lekha endemekho., Let me try,luy,en,Luwanga,translations "And coming up at that very hour she gave thanks unto God, and spake of him to all them that were looking for the redemption of Jerusalem."," Ebise bienebio, yakhupila Nyasaye orio, ne naboola khukomwana oyo khuboosi abali nibalindililanga Nyasaye okhununula Yerusalemu. Okhukalukha Nazareti",en,luy,Luwanga,bible Olarusia Florence olarusia ifaini., Utatoa Florence utatoa faini.,luy,sw,Marachi,translations Neno la baba limekuwa mwili., Mudze kalunu kumusigamire.,sw,luy,Maragoli,translations Katika kuchunga huku walijifunza kuongea na wengine walikutana na majirani na wa ukoo tofauti., Mu chayo yimwo mwa vana vigiranga komoloma ku vandivavugananga na vana vandi avatende na vetsisoma tsindi tsiveye ahimbi.,sw,luy,Maragoli,translations All these things spake Jesus in parables unto the multitudes; and without a parable spake he nothing unto them:, Amakhuwa ako koosi Yesu yaboolelanga abemikanda mutsinjelo. Shiyababoolelakhwo likhuwa liosi liosi halali mutsinjelo tawe.,en,luy,Luwanga,bible mukha, wife of,luy,en,Luwanga,dictionary sue; accuse before the court ( okhusitaka,en,luy,Luwanga,dictionary girlhood, obukhana,en,luy,Luwanga,dictionary every time, buli lwosi,en,luy,Luwanga,dictionary Lyeta lilye li menyanga, Jina lako linadumu,luy,sw,Maragoli,translations Nitawazidishia nguvu kwa kila tendo lenu., Ndamudasa tsingulu mu miyinzi jenyu,sw,luy,Maragoli,translations mama wange ni mfofoyo yaani mumarachi kamili yamanya lumarachi., mamangu ni nafoyo yaani mumarachi kamili anajua kimarachi.,luy,sw,Marachi,translations "Ndiye anayeweza kuchukua makinda, ingawa watu wa mji huo wote wazima unastahili umfureshe mama afe."," Nio Onyala wabukula kamaana, ne kakhali babaandu be lukoba olwo boosi balamu okhoya opurusie maawe afwe.",sw,luy,Bukusu,translations "cousin, child of maternal uncle (khotsa) or paternal aunt (senje)", mufyala,en,luy,Luwanga,dictionary "Naye Yesu nanyiila omukhonokwe namutiilakhwo ne naboola ari, ""Enjamile, siiyikha."" Habwene nahabwene obuchele nibuhwa, naye nasiyiikha."," And he stretched forth his hand, and touched him, saying, I will; be thou made clean. And straightway his leprosy was cleansed.",luy,en,Luwanga,bible okhukhulunduyia," make chief, senior, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary "sikiliza sauti za watu ambao wanaimba kwa visima vya maji, hapo walisema matendo ya ukuu wa mungu mweza wa vyote ushindi wa waisraeli."," Rekeeresia kumumilo kwe babaandu balikho beemba a sebele che kameechi, abwenao baboola bikholwa bie bukhuli bwa wele omunyali owa bioosi bukhili bwe Baisiraeli.",sw,luy,Bukusu,translations amatuma kaakare," used of maize when the cobs have begun to fill out and stand out at an angle from the stalk, like a child carried on the hip",luy,en,Luwanga,dictionary T. Nikhuruka ing'ombe yaba ikhongo nibiri mbari orio nende itsida yoso yosi ni obula amapesa onyala khukusia wanyola amapesa mangi weekhonyera khumala., Tukifuga ng'ombe aew mkubwa na ukiwa na shida yoyote kama hauna pesa unaweza uza upate pesa mingiunatumia kumaliza.,luy,sw,Marachi,translations liver, eshitakhalira,en,luy,Luwanga,dictionary dispute; debate; argue; quarrel, okhuyingana,en,luy,Luwanga,dictionary "Nibuadodo mbari ingokho biinyikhana obekho ninayo khubera onyala wabuogwa nende omukeni wao uria owa wajama, khubeera khasiwakhaamborera mbari nori nende ing'ombe onyala khuisinjira omundu mulala, khubera ing'ombe eyo mukeni alairekha abuene nga luaibere ni bilakhutsuna. Ingokho ni sindu sia mukeni anyala khuriakho siaduduya. Nibilayi mbari mundu abeekho nende ingokho kata ndala."," Ni ukweli kwamba kuku unastahili uwe naye kwa sababu unaweza pata mgeni wako yule ambaye unampenda bila kutarajia, kwa sababu hauwezi niambia kuwa ukiwa na ng'ombe unaweza mchinjia mtu mmoja, kwa maana ng'ombe huyo mgeni ataacha ilivyokuwa na itakuuma. Kuku ni kitu ambacho mgeni anaweza kula ikapungua, ni vizuri kuwa mtu awe na kuku hata mmoja.",luy,sw,Marachi,translations olulimi, tongue; language,luy,en,Luwanga,dictionary "And those servants went out into the highways, and gathered together all as many as they found, both bad and good: and the wedding was filled with guests."," Kho abakholi abo nibarula nibatsia khumihanda nibakhung'asia boosi ababanyalilwa okhunyoola, abalayi nende ababi. Inzu yelisabo niyitsulamwo abacheni.",en,luy,Luwanga,bible """Omundu anyala aakhwa omukhasi wenywe akhola Miriamu nga ne mwaba.", Mtu anaweza akaposa mke wenu akafanya Miriamu jinsi mlivyokuwa.,luy,sw,Bukusu,translations Ng'ombe ni mnyama mzuri sana anafaa ale chakula kama vile nyasi na mbegu za viazi vitamu na mtawi ya mahindi pamoja na unga wa mahindi ambao umesagwa., S. Ing'ombe ni isolo indai muno Ikhoyere khuria biakhuria singa obunyasi nende emilabi nende amasakari ka madimwa khalala nende kusie bwa madimwa busierwe.,sw,luy,Marachi,translations LOVEGO, MAKUMBUSHO,luy,sw,Maragoli,translations "village; kraal; group of houses belonging to members of a family, the father and his wives, and the married sons", litala,en,luy,Luwanga,dictionary lano bari bahamala ni bandu bavwao wavu., walipomaliza watu wakaenda kwao.,luy,sw,Marachi,translations Akanyima Ndiegu., Akima ndiegu.,sw,luy,Maragoli,translations "the [son] of Matthat, the [son] of Levi, the [son] of Melchi, the [son] of Jannai, the [son] of Joseph,"," Heli yali omwana wa Matsati, owali omwana wa Lawi, owali omwana wa Meliki, owali omwana wa Yanai, owali omwana wa Yosefu.",en,luy,Luwanga,bible Naho mwene yiruka vudiku.," Fauka ya hayo, mwenye nyumba alitoroka usiku.",luy,sw,Maragoli,translations Mwana naduka mu luyai naho mu lukaana yamanya anyola lyeta lyo luyai naho lyo lukaana komeda ku lyeta lya yagulikwa., Mtoto akifika katika ujana wake ilibidi apewe jina la ujana kuogeza kwa jina alilopewa,luy,sw,Maragoli,translations Asiwe mume anaye pendelea vitu vya kuulevya., Atava musatsa uyanza ivindu vyokuhambikitsa.,sw,luy,Maragoli,translations "saying, Say ye, His disciples came by night, and stole him away while we slept."," Mana nibaboolela abelihe abo bari, ""Muboolele abandu muri, Abeechibe betsile eshilo nibeeba omubilikwe nikhuli mundoolo.'",en,luy,Luwanga,bible Iwapo wadudu wangeikataa basi walidhibitiha kwamba hata Miungu wameikataa., Ni valoli amamonyo nigasuyi vamanya misambwa jisuyi.,sw,luy,Maragoli,translations Latulita nyoyo, Li leminya myoyo:,sw,luy,Maragoli,translations large wooden spoon used for stirring obusuma (Swahili mwiko); oar; paddle, omwikho,en,luy,Luwanga,dictionary Baba na mama wanatembea kwa pamoja -Kamasi, Baba na mama vatsiira kulala- Mamira,sw,luy,Maragoli,translations okhulira, cry; weep,luy,en,Luwanga,dictionary "Inze, yee inze ,ndimbira Yahova;"," Mimi ndiye mimi, namwimbia Mungu",luy,sw,Maragoli,translations echo, eshiyonzo,en,luy,Luwanga,dictionary hivyo sungura alienda kung'oa njugu za mjombake., mani siduyu nisithia siyaka thinjugu thia khotha ng'ine.,sw,luy,Marachi,translations Inywe abali shinga tsinzokha khandi abetsukhulu betsinzokha! Shimunyala okhwihonokokha okhurula khushinyasio shiomumulilo okulasimanga tawe.," Ye serpents, ye offspring of vipers, how shall ye escape the judgment of hell?",luy,en,Luwanga,bible be covered in blood, okhwitabalira,en,luy,Luwanga,dictionary "break in pieces, specially of bread, cooked bananas, ugali, etc.", okhusonyola,en,luy,Luwanga,dictionary Bukula omurungokwo mana otsie. Ndenya okhuhelesia ouhandikwe olwokhumalilikha uno eshihelana nende eshiekhuhele.," Take up that which is thine, and go thy way; it is my will to give unto this last, even as unto thee.",luy,en,Luwanga,bible "Kandi natevwa, atevwe saa sita nitavita."," Tena akizikwa, huzikwa kabla saa sita kuisha.",luy,sw,Maragoli,translations Wafuatiao wako juu ya shingo zetu., 5 avaku londerera vyaveye ku magoti getu.,sw,luy,Maragoli,translations ant-bear; ant-eater; aardvark; earth pig, eliaka,en,luy,Luwanga,dictionary Emisala kiekariranga omuyaka nende omukhula kwa matsi, Miti huzuia upepo na mafuriko hufanya hivyo kwa kupitia mmomonyoko wa udongo,luy,sw,Marachi,translations olumbuku, couch grass,luy,en,Luwanga,dictionary Endakaano ekholwa buyaakha., Agano lafanywa upya.,luy,sw,Bukusu,translations eshimenyo, dwelling place; lodging,luy,en,Luwanga,dictionary "Ye blind guides, that strain out the gnat, and swallow the camel!"," Inywe abemilisi ababofu! Munyakhananga okhurusia eshindu eshituutu shinga isi mubiokhunywa bienywe, ne nimumila eshindu eshikhongo shinga ingamia nimulashiluutsi tawe.",en,luy,Luwanga,bible "and saith unto him, If thou art the Son of God, cast thyself down: for it is written, He shall give his angels charge concerning thee: and, On their hands they shall bear thee up, lest haply thou dash thy foot against a stone."," Namuboolela ari, ""Noba noli Omwana wa Nyasaye, ruuma okwe hasi, shichila kahandikwa mbu: 'Nyasaye alalachilisia abamalaikabe khwiwe, bakhuchinje mumakhono kabwe, kho mbu oleshe okhukwa hasi nosaalila omubilikwo/ """,en,luy,Luwanga,bible Too much satisfaction results in waste., Inzikura inyasia,en,luy,,proverbs "Tuliwasalimia na kuwaingiza ndani ya nyumba, walikua na mizigo mingi. Walikua wametoka mjini Nairobi. Sisi wote tulikua tumefurahi kuona wageni. Mamayangu akanituma kununua sukari, mkate mbili na maziwa ya kupika chai. Mjomba alikua amekaa mjini kwa miaka mitatu."," Huwavahesiya ni huvengisiya mnyumba mkari, vari nende misigo miingi. Bari barurire hupanga mutauni Nairobi. Fwesi huwabere husangarire hulola bakeni. Mamawange yanduma hukula isukari, mikati kiviri nende mabere ko hudeha icha. Hotha yabere yehale rwanyi humika kidaru.",sw,luy,Marachi,translations okhutiratira, fiddle; touch one thing after another,luy,en,Luwanga,dictionary YESU ANAKUJA KUCHUKUA KANISA, YESU YANZA KUVUGULA LIVUGANA,sw,luy,Maragoli,translations spark; small scraps or lumps; shot; tiny lumps in badly cooked obusera; scraps of food sticking to the teeth or fingers, inzesere,en,luy,Luwanga,dictionary omupakasi, porter; often used for any hired laborer,luy,en,Luwanga,dictionary Sililiho nelidiku lilala ikisundi nekeveye ho ne liuva nili gwiyi Tsing'ereng'ani tsidake kuligulu mba., Hakuna siku hata moja giza ikiwa na jua likianguka nyota hawaezi kosa angani,luy,sw,Maragoli,translations Khulweshio mulamanya abalakusi bobubeeyi khulwebikhole biabwe. Inyanga yokhukhalachilwa eshiina, Therefore by their fruits ye shall know them.,luy,en,Luwanga,bible okhuunzukha, turn back; turn away from; turn aside,luy,en,Luwanga,dictionary "Pale lalvary, Yesu alikufa"," Yesu yakudza ha Kalvary,",sw,luy,Maragoli,translations Giving birth rescued Wanamboka., Olwibulo lwakhonya Wanamboka,en,luy,,proverbs bibi arusi nende vwana arusi vavere vafuarire thinguvo thindai., bibi harusi na bwana harusi walikuwa wamevaa nguo za kupendeza.,luy,sw,Marachi,translations "Batendi nga bagama viakhulia babola ati ni vya vakeni, mwitsa wange yabukula viakhulia naramo ipilipili inyingi, yamiranga vipande nga umira pandoli."," Wahudumu walipoleta vyakula walisema ni vya wageni, rafiki yangu alichukua vyakula akatia pilipili mingi, alimeza vipande vya nyama kama anayemeza dawa ya panadoli.",luy,sw,Marachi,translations Engege iveeye nenyama indahi., Ngege ana nyama nzuri,luy,sw,Maragoli,translations "regularly recurring sound (e.g., of footsteps); rhythm; beat", omuyindiri,en,luy,Luwanga,dictionary "01unyuma lwokhuhulila amakhuwa komuruchi ako, barulaho nibatsia. Ne olwa bali nibali khunjila, balola ing'ining'ini eya bali nibaluutsi ebukwe niyibemilila. Yabemilila okhuula olwa yoola aha omwana oyo yali, niyisinjilaho ikulu."," And they, having heard the king, went their way; and lo, the star, which they saw in the east, went before them, till it came and stood over where the young child was.",luy,en,Luwanga,bible okhumala omusango," perform a sacrifice, offer a sacrifice; make a sacrifice",luy,en,Luwanga,dictionary nasio alishindwa cha kufanya hadi alipoamua kumkatakata mamake na kumweka kikapuni., nasio yashirwa siohukhola mana yaamua hurema mama wae naamala namura musikapo.,sw,luy,Marachi,translations injinia, extravagance; unstinting generosity,luy,en,Luwanga,dictionary obupakwi," praise, being praised",luy,en,Luwanga,dictionary okhufuwa, give presents to performers,luy,en,Luwanga,dictionary EFWE HUNYWERANGA MSIKWADA OVUSERA., SISI HUWA TUNAKUNYWA UJI KWA KUTUMIA MTANGO.,luy,sw,Marachi,translations "Enjala yaba mu sibala sia Kanaani, mala yaba engali lukali. Nio Aburamu ekha acha mu sibala sia Misiri amenyekhoyo khulwe siise.", Njaa ilikuwa katika inch ya Kanaani nyingi mno. Ndiposa Abrahamu akateremka katika nchi ya Misri akaishi huko kwa muda.,luy,sw,Bukusu,translations likofi, debt,luy,en,Luwanga,dictionary Ometa the frog jumps about when it has eaten. (Activity is a sign of satisfaction.), Ometa lishere; kumala okhulia khokwaruma,en,luy,,proverbs ihili mba, Hakuna ukoo.,luy,sw,Maragoli,translations omukepe, tin; can,luy,en,Luwanga,dictionary Watakuja mara tatu kufanya kazi bali sio kwa siku hiyo., Bakheeche kamakhabi kataru khu khola kimilimo nekhali khu ndaalo eyo tawe.,sw,luy,Bukusu,translations Tuzikwe siku hiyo yenyewe.," kusiikhwe endaalo eyo neng'ene,",sw,luy,Bukusu,translations "it seemed good to me also, having traced the course of all things accurately from the first, to write unto thee in order, most excellent Theophilus;"," Khulweshio, okhuba isie omwene ndarunilisiye obulayi amakhuwa ako koosi okhurula mukhuchaaka khwako, ne lindoleshela siesi khandi nilili lilayi mbu, ekhuhandichile obulayi iwe owoluyali Tseofilo, nekhwinoosia shinga olwa kekholekha.",en,luy,Luwanga,bible obukufuma, large variety of mushroom having a navel,luy,en,Luwanga,dictionary brownish color; applied to a cow or a hen, lando,en,luy,Luwanga,dictionary Wele Omunyali Owa Bioosi alamuelesia musibala nimwo muli siimbi khucha., Mungu mweza wa vyote atawapatia kwa nchi ambayo mko karibu kuenda.,luy,sw,Bukusu,translations Kuku alinyolea watoto wake., Engoko yavegera vaana vayo.,sw,luy,Maragoli,translations "tingling sensation and numbness in a limb or part of the body , i.e., when a body part 'falls asleep', 'pins and needles'", linakasi,en,luy,Luwanga,dictionary Yaaleta maguta ne kibiriti, Alilete mafuta na kiberiti.,luy,sw,Maragoli,translations okhwirukha, run (from); travel quickly; okhwirukha eshindu 'to run from s.t',luy,en,Luwanga,dictionary Niko na mzungu ni Malaya -Pesa, Mbeye nu musungu nu mulaya - Tsisendi,sw,luy,Maragoli,translations "Ne omukhalabani omukhaya uno mumusukune elwanyi mushiilima, ewa abandu balalila nibalumasia ameeno "" Obukhalachi bweshiina shiokhumalilikha", And cast ye out the unprofitable servant into the outer darkness: there shall be the weeping and the gnashing of teeth.,luy,en,Luwanga,bible okhutsia amasika, pay a ceremonial visit of sympathy after a death,luy,en,Luwanga,dictionary deny; refuse to give; withhold, okhwima,en,luy,Luwanga,dictionary omurere," green vegetable, somewhat slimy when cooked",luy,en,Luwanga,dictionary "And behold, there appeared unto them Moses and Elijah talking with him."," Ne lola, Musa nende Eliya nibalolekha nibaboolanga nende Yesu.",en,luy,Luwanga,bible Hatapata njia., anyoola chingila tawe.,sw,luy,Bukusu,translations Kanisa la kikatoliki huwa halibaguwi vitabu vya Deutrokanoni kuwa vitabu kivyake bali huvichukulia kama sura za vitabu vingine vilivyomo katika Protokanoni., Ekanisa eya Katoliki se ebalanga bitabu bia Deturokanoni bilala khuuba bitabu khubwayo tawe. Ne kakhali ebibukulanga nga bitonyi namwe chichaputa che bitabu bibiindi biili mu Purotokanoni.,sw,luy,Bukusu,translations boat; canoe, eliaro,en,luy,Luwanga,dictionary shule yetu ina mti mkubwa sana., sikuli syefu siri nende msala mhongo sana.,sw,luy,Marachi,translations "niliamua kwenda kuangalia anachokifanya nikampata amechoka na kuduwaa , nikamwambia anipeleke akakataa.", ndaamua huthia humuringa siaholanga nga mnyola ajong'ere hung'ang'arira nimvorera angove na ahaya.,sw,luy,Marachi,translations Rest in peace Grandpa, Owulushe bulayi kuka.,en,luy,Luwanga,translations be sarcastic, okhutityala,en,luy,Luwanga,dictionary bibi harusi na bwana harusi walikuwa wamevaa nguo za kupendeza., bibi arusi nende vwana arusi vavere vafuarire thinguvo thindai.,sw,luy,Marachi,translations Tazama milele na milele., Lola mindali na mindali.,sw,luy,Bukusu,translations Shimulabukulekhwo itsahabu kata ifetsa noho amapesa mumifuko chienywe ta;," Get you no gold, nor silver, nor brass in your purses;",luy,en,Luwanga,bible be jealous (see also okhukhola imbalikha), okhukhola imbalikha,en,luy,Luwanga,dictionary "But his countenance fell at the saying, and he went away sorrowful: for he was one that had great possessions."," Ne Olwa omusaatsa oyo yahulila amakhuwa ako, yakhuunia obwenibwe, ne narulaho natsia nasinyiishe muno, shichila yali nobuyinda obunji.",en,luy,Luwanga,bible "Nilikimbia kuenda kumwona baba yangu lakini sikumpata, watu waliniambia baba ameaaga dunia."," Nderukha khulinga baba lakini sindamnyola da, bandu bambolera mbu baba amalire khufwa.",sw,luy,Marachi,translations welcome, okhwibalira obwikhalo,en,luy,Luwanga,dictionary Galolekanga kali gali ni gavita amalago ge. dini ya madiku gano., Huenda masharti haya yalikuwa makali zaidi kuliko masharti ya dini za kisasa.,luy,sw,Maragoli,translations esie mwene ni mumarachi wa tingolo., mimi mwenyewe ni mumarachi wa tingolo.,luy,sw,Marachi,translations guess; be doubtful about, okhufwanirisia,en,luy,Luwanga,dictionary "For if ye love them that love you, what reward have ye? do not even the publicans the same?"," Okhuba nimuba nimuheela abamuheela inywe bonyene, muli nomukabo shiina? Kata abasololi bobushuru bosi bakholanga akenako!",en,luy,Luwanga,bible okhwitubuta, bathe; play in the water; swim,luy,en,Luwanga,dictionary Omusala kukhulira khukundi, A tree is grafted on another.,luy,en,,proverbs pass over, okhubirakho,en,luy,Luwanga,dictionary okhurunya, sulk; be annoyed,luy,en,Luwanga,dictionary omususumi," one who waits about where a beer-drink, etc., is in progress, in the hope of being invited in (see also omusosomi, omusomeshi)",luy,en,Luwanga,dictionary sitonyi siabwe., Kipande chao,luy,sw,Bukusu,translations "Hata akifa, atakuwa amekufa kifo chake.", Ne kakhafwa aba kafwile lifwa liwe.,sw,luy,Bukusu,translations Tangazeni utukufu wa Mwana kwa mataifa yote, Mu volere vandu voosi ubukumi bwa akana,sw,luy,Maragoli,translations "stretch out, as one's legs, particularly when seated; walk with long strides", okhulambisia,en,luy,Luwanga,dictionary "But he answered and said, It is written, Man shall not live by bread alone, but by every word that proceedeth out of the mouth of God."," Nebutswa Yesu yamukalusia ari, ""Kahandikwa mbu, ‘omundu shialabetsanga mwoyo khulwa okhulia omukaate kwonyene ta, habula khulwa buli likhuwa elirula mumunwa kwa Nyasaye/ """,en,luy,Luwanga,bible "rise (of the sun); come through, appear in the gums (of teeth); sprout (of crops)", okhufinda,en,luy,Luwanga,dictionary "29 A vike munwa gwigwe mu lugukyi, Ni I va lisuuviridza liveye ho.", Na azike uso wake mavumbini bado panawezekana kuwa na matumaini.,luy,sw,Maragoli,translations "And they bring him unto the place Golgotha, which is, being interpreted, The place of a skull."," Mana nibayila Yesu habundu ahalangwa mbu, Goligotsa, Eshisina mbu, Habundu aha eshihanganga.",en,luy,Luwanga,bible "Yesu nabakalusia ari, ""Mushili okhusomakhwo Amahandiko akaboolanga mbu, mubuchachilo Omulonji yabalonga omusaatsa nende omukhasi ta?"," And he answered and said, Have ye not read, that he who made [them] from the beginning made them male and female,",luy,en,Luwanga,bible pipe or flute made from a reed, omutwerere,en,luy,Luwanga,dictionary At that season Jesus went on the sabbath day through the grainfields; and his disciples were hungry and began to pluck ears and to eat.," Mutsinyanga etsio, Yesu nabeechibe babirira mumikunda chieingano khunyanga eya Isabato; abeechibe bali inzala nibachaaka okhwimula ingano nibalia.",en,luy,Luwanga,bible Mungu mweza wa vyote akajibu kuwa ukoo wa Yuda ndio utakaotangulia kwenda., We wele omunyali owa bioosi akobosia ali ekholo eya Yuda niyo elanyoa eche.,sw,luy,Bukusu,translations Mtoto apewe viazi vilivyochomwa," Libwoni sambe,kohe mwana",sw,luy,Maragoli,translations okhwara, skin bananas for cooking,luy,en,Luwanga,dictionary mantis (see also litsiamolu), eshitsiamolu,en,luy,Luwanga,dictionary Mama:Amugovolio enda ukate nyasi., Mama:Amugovolio tsia utimuli.,sw,luy,Maragoli,translations "Inywe abekaati! Omulakusi Isaya yali habwene olwa yarumbula akobulakusi khwinywe naboola mbu, Nyasaye aboola ari,"," Ye hypocrites, well did Isaiah prophesy of you, saying,",luy,en,Luwanga,bible mama yanje ni nang'ayo naye baba ni mfofoyo., mama yangu ni nang'ayo naye baba ni mfofoyo,luy,sw,Marachi,translations leave one another; part company; excuse one another; let each other go, okhwibalana,en,luy,Luwanga,dictionary Analilia mgongoni., Aliriraa idiidi,sw,luy,Maragoli,translations Hawa nyota wa angani hufa kama vile watoto waliozaliwa na mwanamke hufa., Tsing'ereng'ani tsiene tsio kwigulu yitsi tsikutsa ku kuli avana vo mundu mukali vakutsa.,sw,luy,Maragoli,translations sign; brand; mark; miracle (see also eshilolero), akhalolero,en,luy,Luwanga,dictionary "Yalakana ninabo mbu alabarunga idinari ndala khunyanga, nikwo okwalinji omurungo kweinyanga ndala. Yabaruma okhukhola emilimo mumukundakwe kwemitsabibu."," And when he had agreed with the laborers for a shilling a day, he sent them into his vineyard.",luy,en,Luwanga,bible isira, hatred; an unforgiving spirit,luy,en,Luwanga,dictionary eshiamberi," forequarter, the first",luy,en,Luwanga,dictionary KU MUSALABA YA KUKUDZIRA, MSALABANI ALIFIA,luy,sw,Maragoli,translations "Ne Yesu nababoolela ari, ""Khulwa obuumilanu bwemioyo chienywe, kachila Musa yamuhandichila inywe lilako elo."," But Jesus said unto them, For your hardness of heart he wrote you this commandment.",luy,en,Luwanga,bible "Kho nibalanga abashiabwe abali muliaro lindi mbu, betse babakhoonye. Nabo nibetsa nibetsusia tsinyeni mumaaro kabwe koosi ne nikaba ahambi okhwiyinikha."," and they beckoned unto their partners in the other boat, that they should come and help them. And they came, and filled both the boats, so that they began to sink.",luy,en,Luwanga,bible borrow; lend, okhuola,en,luy,Luwanga,dictionary Buli mulala alikho ombakhe mala mumenyemo., Kila mmoja wenu ajenge kisha aishi ndani.,luy,sw,Bukusu,translations Kumlonde konyole lihona. X2, Tumfuate ili tupate uponyaji.,luy,sw,Maragoli,translations "Jesus saith unto him, I say not unto thee, Until seven times; but, Until seventy times seven."," Yesu namukalusia ari, ""Shiekhuboolela mbu, okhuula musafu ta, habula mbu, okhuula amakhumi musafu akhandi musafu.",en,luy,Luwanga,bible "But they understood not the saying, and were afraid to ask him."," Nebutswa shibamanya eshisina shiamakhuwa ako ta, mana nibaria okhumureeba. Ouli omukhongo mubwami bwa Nyasaye niwiina?",en,luy,Luwanga,bible Mti ni mmea mrefu ambao unaweza ishi kwa muda mwingi sana., Omusala nomumera omurambi okunyala khumenya tsindalo tsinyingi.,sw,luy,Marachi,translations "finish; do a job completely from start to finish; yamala tsisaa tsine 'he took four hours'; also used as an auxiliary verb, as in ndali nimalire okhukhola 'I had finished doing it, I had done it'; yamala natsya 'in the end he went'; yasinyikha po, ne shiyamala nakhola eshindu ta 'he was very angry, but he didn't actually do anything'; mala eshikwoli 'have revenge'", okhumala,en,luy,Luwanga,dictionary the brightest star appearing in the evening or in the early morning, isulwe,en,luy,Luwanga,dictionary "And he taketh with him Peter and James and John, and began to be greatly amazed, and sore troubled."," Mana olunyuma nabukula Petero, Yakobo nende Yohana, ne nachaaka okhubeyabeya nende okhunyakhana mumwoyokwe muno.",en,luy,Luwanga,bible Ne abandu abalia emikaate netsinyeni bali abasaatsa ebikhumila biraano. Yesu achenda khumaatsi, And they that ate the loaves were five thousand men.,luy,en,Luwanga,bible okhupa omupira, play football (or other game with a ball),luy,en,Luwanga,dictionary S: oluluhya niludinyu kusema ukweli., kiluhya ni kigumu kusema ukweli.,luy,sw,Marachi,translations "ilipofika mida ya saa tano na dakika kumi na tano, tuliita mtu wa kubeba maiti na kumpeleka makavani.", thiari thiula musaa thirano nende thidakika ekhumi na thirano khualanga mundu ukinganga milambo yamkova mumochari.,sw,luy,Marachi,translations "Bali khwekesie nga ne khunyala, Ekholo eya Nafutali seyaoona khwengila mu lukoba muno, mala bamenywa be mu ngoba cha Beti efwe khulakhukholela kamalayi.", Kuwa tuonyeshe jinsi tunavyoweza Ukoo wa Nafutali haukuwafukuza tukaingia kwa mji huu kisha wakaazi wa mji wa Beti sisi tutakufanyia mema.,luy,sw,Bukusu,translations Chagira ningulitsa mulingeti gwange., Niliuza blanketi yangu kwa ajili yake.,luy,sw,Maragoli,translations okhusisia, exterminate; wipe out,luy,en,Luwanga,dictionary Lala mtoto lala., Gona omwana gona.,sw,luy,Maragoli,translations mischief making; interference, inzoka,en,luy,Luwanga,dictionary litondo, albino,luy,en,Luwanga,dictionary Amalwa ga valogooli gatulanga ku vuswage vwo volo naho amavere., Pombe ya wamaragoli ilikuwa ikitoka kwa unga wa wimbi au mawele.,luy,sw,Maragoli,translations yari inyanga ya musasava mwosi kwa mnane mtare kumi na ndala., ilikuwa siku ya alkhamisi mwezi wa nane tarehe kumi na moja.,luy,sw,Marachi,translations Mvua na hata jua nina wapeni, Muhanila imbula noho mbasu,sw,luy,Maragoli,translations Ng'ombe hutupa ngozi. Watu wangeteseka ng'ombe hangekuwepo maishani. Wakenya wanapenda ng'ombe kama mbu na masikio hivyo hauwezi kosa ng'ombe kwa boma., Ing'ombe iruberesianga amaseero. Abaandu bakhanyakhane ing'ombe iumire mubulamu. Abakenya bakheera ing'ombe nga isuna nende huruwi mani khasiwakhakosa ing'ombe mumadala.,sw,luy,Marachi,translations Kalebu mwana wa Jephune., Kalebu okhwa Yefune.,sw,luy,Bukusu,translations Akwera warned the wild cat., Akwera yabiila libunzu,en,luy,,proverbs full manhood, obutsohu,en,luy,Luwanga,dictionary Owikhuula owuwe shiyekalirungwa, He who mourns his own is never stopped.,luy,en,,proverbs "And entering into the tomb, they saw a young man sitting on the right side, arrayed in a white robe; and they were amazed."," Kho nibenjila mung'ani, ne nibalola omusiani omuraaka niyekhaale mung'ani khulubeka lwomukhono musaatsa, niyefwalile ikanzu indafu, ne nibahuka muno.",en,luy,Luwanga,bible Litulitsa lyali ligali kuhaana munwa uwivula atule mu nyumba agende ichova kuli avandu vandi., Kutolewa huku ilikuwa kama ishara ya kumruhusu aliyejifungua kutoka kwa nyumba na kutembea nje kama watu wengine,luy,sw,Maragoli,translations S.Ing'ombe ni isolo irukungwa mdala wefwe., Ng'ombe ni mnyama ambaye anafugwa nyumbani kwetu.,luy,sw,Marachi,translations Nivukira avandu valanyarirwa ni vanyola msanda., Ulifanya watu wasiojiweza wakapata usaidizi wa msaada.,luy,sw,Marachi,translations For the Son of man is lord of the sabbath.," Okhuba Omwana womundu niye Omwami owa Isabato."" Yesu ahonia omundu owomukhono kwafwokoya",en,luy,Luwanga,bible "Kho, Yohana yayaala Amakhuwa Amalayi natsuuba abandu okhwikalukhasia okhulekha obwonooni bwabwe.", With many other exhortations therefore preached he good tidings unto the people;,luy,en,Luwanga,bible Butinyu bubwanyoola baisiraeli bulalomwalomwa mu ngila endayi., Shida iliyowapata waisraeli itazungumziwa kwa njia nzuri.,luy,sw,Bukusu,translations "Tsifaida tsindi etsia ing'ombe ni noosinja einyama ya ing'ombe noira khukusia olanyola matongolo magi lukari. Inyama ya ing'ombe ni matongolo, nookusia ingombe yene ni matongolo ni nookula ing'ombe imosi yosi okhusia ibe ikhongO:"," Faida ingine ya ng'ombe ni kuwa ukimchija nyama ya ng'ombe ukipeleka kuuza unapata pesa mingi sana, nyama ya ng'ombe ni pesa, ukiuza ng'ombe mwenyewe ni pesa na ukinunua ndama unamkuza awe mkubwa.",luy,sw,Marachi,translations "And Jesus saith unto them, All ye shall be offended: for it is written, I will smite the shepherd, and the sheep shall be scattered abroad."," Mana Yesu naboolela abeechibe ari, ""Inywe mwesi namunzilushe, shichila kahandikwa mbu, ‘Ndakhakhupe omwayi, ne amakondi kakhasalaane.'",en,luy,Luwanga,bible harvest, lichesa,en,luy,Luwanga,dictionary "And straightway in the morning the chief priests with the elders and scribes, and the whole council, held a consultation, and bound Jesus, and carried him away, and delivered him up to Pilate."," Ne olwa eshialo bwashia, abesaaliisi abakhulundu, abakofu, abahandichi bamalako nende abeshiina boosi, bafuchilisania, mana nibaboha Yesu, nibamurusia nibamuhaana mumakhono ka Pilato.",en,luy,Luwanga,bible "Kho Setani niyetsa khuye namuboolela ari, ""Noba noli Omwana wa Nyasaye, laka amachina kano mbu kekhole emikaate"," And the tempter came and said unto him, If thou art the Son of God, command that these stones become bread.",luy,en,Luwanga,bible "around; somewhere near (see also enacho, enango)", enanzu,en,luy,Luwanga,dictionary "Njoo roho ya mwokozi, utufunukie"," Udze Roho Muhonyi, U Ia ku vuulikira",sw,luy,Maragoli,translations Anakula changarao na udongo, Iritsanga tsinzalo halala namalova.,sw,luy,Maragoli,translations "Mana olwa Omwisaaliisi omukhulundu yahulila amakhuwa ako, yarandula ebifwalobie, naboola ari, ""Anyechile Nyasaye! Mbushiina nikhushienya abaloli bandi? Muhuliile bulano shinga olwa anyechile Nyasaye."," Then the high priest rent his garments, saying, He hath spoken blasphemy: what further need have we of witnesses? behold, now ye have heard the blasphemy:",luy,en,Luwanga,bible "Ne bakhola bario, bakhanyoole bulamu ne chikhabi chikhawa tawe."," Wakifanya hivyo, watapata uzima na baraka zisizo na mwisho.",luy,sw,Bukusu,translations Ulanyola liva mwoyo, upate pia kuishi,luy,sw,Maragoli,translations "Khurula khumukhasi wao,"," Kutoka kwa bibiye,",luy,sw,Marachi,translations Hapa ni kwako ama ni kwao?, Hano nahoho naho nahaavo,sw,luy,Maragoli,translations mama alikunywa chai na alipomaliza akaniosha na kunivisha nguo yangu ya safari., mama yanywa ichai ngayamala khunywa ichai yasinga niyafuala inguvo yanje ya khusamula.,sw,luy,Marachi,translations JINSI TUNAVYOWEZA KUTUMIA KITABU HIKI, KULI KUNYALA KUTUMIKILA KITABU YIKI.,sw,luy,Maragoli,translations I'm going, Enzitsanga,en,luy,Tsotso,translations "and it came to pass, as he sowed, some [seed] fell by the way side, and the birds came and devoured it."," Ne olwa yamiitsa, imwo yindi yakwa khunjila, ne amanyonyi niketsa nikachibootsa.",en,luy,Luwanga,bible Watoto wake wadogo wamapelekwa mbele ya huyo mtesi wake., Avana vadoto veve va hileywi mulyadikidzwa imbiri womudambidzi.,sw,luy,Maragoli,translations okhwihonjekha, sit still; wait patiently,luy,en,Luwanga,dictionary "Mana habwene nahabwene obuchele nibuhwa, naye owobuchele oyo nasiiyikha."," And straightway the leprosy departed from him, and he was made clean.",luy,en,Luwanga,bible olukanga, sword,luy,en,Luwanga,dictionary large blue-headed lizard (see also liumbachira), lihumbachira,en,luy,Luwanga,dictionary "Wakati mwingine hautaona mlima ukiwa chini. Unaweza kuona wanyama mwitu, nyoka wabaya wakiishi milimani."," Inyinga ndala siolola kigulu noveye hasi mba unyala kulola tsinyama, tsinzoka tsimenya mu itsimbi tsiene.",sw,luy,Maragoli,translations muscle; sinew; fine roots of plant or tree, omusi,en,luy,Luwanga,dictionary "and I was afraid, and went away and hid thy talent in the earth: lo, thou hast thine own.", Ndaria mana ninzia okhubisa italandayo mwiloba. Lola! Italandayo njieyino/,en,luy,Luwanga,bible Gendi kusaliri Moi., Twendeni tuombee Moi.,luy,sw,Maragoli,translations Lile fungu ni dogo., Livoho lira nirikekeke,sw,luy,Maragoli,translations "Utawafutia kwa hasira, na kuwaangamiza wasiwe tena chini ya mbingu za Bwana."," 66 U la VA londerera nobutima, nokuvadividza va twule VA vuli kuva isi weligulu Lya Yahova.",sw,luy,Maragoli,translations "Yesu namanyile aka bali nibaboolanga, yabareeba ari, ""Mbushiina nimuboolanga abeene khu beene mbu shimulikhwo nomukaate kwosi kwosi ta? Muli nobusuubili butiiti burie?"," And Jesus perceiving it said, O ye of little faith, why reason ye among yourselves, because ye have no bread?",luy,en,Luwanga,bible "short skirt, often the only garment of women in parts of the country, frequently worn by others under the dress; petticoat", eshibunguyi,en,luy,Luwanga,dictionary heart; soul; throat; voice; tune, omwoyo,en,luy,Luwanga,dictionary Mukoboselieyo., Mrejeshee.,luy,sw,Bukusu,translations "Baada ya kupeleka kule kuni, alikuwa anaanza kuchimbua kaburi ili kumfukua mfu."," Niyakamala kolo hit sayo tsingu, yatanga kuyava kilindwa' aduuke kusiukul'la mukuzu.",sw,luy,Maragoli,translations "and others fell upon the rocky places, where they had not much earth: and straightway they sprang up, because they had no deepness of earth:"," Imwo yindi niyikwa khwiloba liokhulwanda, niyilaba neliloba elihela ta, niyimela lwangu okhuba liloba shiliali elinji tawe.",en,luy,Luwanga,bible Vaatuma vandu kumukunga ylirane yengo., Walituma watu wamfukuze arudi nyumbani.,luy,sw,Maragoli,translations NI SIGUKU LERO, LEO NI SIKU KUU,luy,sw,Maragoli,translations oburana," cunning; craftiness; cheating, particularly in trade",luy,en,Luwanga,dictionary sower, omurachi,en,luy,Luwanga,dictionary "And passing along by the sea of Galilee, he saw Simon and Andrew the brother of Simon casting a net in the sea; for they were fishers."," Kho olwa Yesu yali nachendanga khulukuku lweinyanza ya Galilaya, yalola abanaabi betsinyeni babili, Simoni nende omusiani wabwe oulangwa mbu, Andereya, nibafubanga tsikhanda tsiabwe munyanza, shichila bali abanaabi betsinyeni.",en,luy,Luwanga,bible "And whosoever shall give to drink unto one of these little ones a cup of cold water only, in the name of a disciple, verily I say unto you he shall in no wise lose his reward."," Emuboolela toto mbu, omundu yesi ouhaana amaatsi amanyifu kokhunywa khumutiiti khubalondi banje bano shichila mbu nomulondi wanje, shialachweya okhunyoola omurungokwe tawe.""",en,luy,Luwanga,bible "become sweet, nice, good, right, etc.", okhulyuya,en,luy,Luwanga,dictionary 31 Kigira Yahova si a la ta mihiga nemihiga., Kwa kuwa watu hawakatiliwi mbali na Bwana milele.,luy,sw,Maragoli,translations "Yayetsuliile aketsimbabasitsie khu Aburahamu nende abolwibulolwe ebisoni nebisoni!""", (As he spake unto our fathers) Toward Abraham and his seed for ever.,luy,en,Luwanga,bible Ndamuhonya mihiga jiosi., Mtapata uponyaji wa milele.,luy,sw,Maragoli,translations tremble; shake; be all of a dither, okhutechera,en,luy,Luwanga,dictionary """Shimulapaare mbu, ndetsa okhureera omulembe mushialo ta, habula ndetsa okhureera obukabukhani."," Think not that I came to send peace on the earth: I came not to send peace, but a sword.",luy,en,Luwanga,bible Mukhabiaale kimiseituni buli abuundu mu sibala sienywe., Mtapanda mizeituni kila mahali kwa nvhi yenu.,luy,sw,Bukusu,translations olukhanda, net,luy,en,Luwanga,dictionary yaria mpaka inda yaye yoma mana yafwira humusala yakwa asi., alikula mpaka tumbo lake likafura na kufariki akiwa juu na akaanguka.,luy,sw,Marachi,translations HAMBI KU YEHOVA, NJOONI KWA YESU,luy,sw,Maragoli,translations "And they came to him, and awoke him, saying, Save, Lord; we perish."," Abeechi nibatsia khuye nibamubuusia nibaboola bari, ""Omwami okhuhonie; khuli ahambi okhusikha """,en,luy,Luwanga,bible A basket burdens the bearer., Eshimwelo shifuna oushichinjire,en,luy,,proverbs "alikhuhonokosia okhurula mubasuku befwe, nende okhurula khubunyali bwabakhusila ifwe."," Salvation from our enemies, and from the hand of all that hate us;",luy,en,Luwanga,bible end; completion, obwakami,en,luy,Luwanga,dictionary Kwa ajili ya mliza zayuni ulioachwa.," 18 Kigira kigulu Kya Zioni, yiki kyalekwa vutswa.",sw,luy,Maragoli,translations "swallow quickly, unchewed; gulp down", okhumira bukala,en,luy,Luwanga,dictionary okhufwa omoyo, despair,luy,en,Luwanga,dictionary Nashangaa sana kwa ajili ya mambo wawil;," Ndolanga nijenya muno, Makhuwa gaviri;",sw,luy,Maragoli,translations Sibaria mundu dawe., Hawamwogopi mtu.,luy,sw,Marachi,translations Kwakanga kali mukisundi, TWaanga hat gizani,luy,sw,Maragoli,translations Kuna wale ng'ombe wakali ukisonga karibu nao wanaweza wakakugonga vibaya sana hadi ukaumia, S. Khuli nende tsing'ombe tsinzalaba nosuda ambi natsio tsinyala tsia khutwoma bubi muno.,sw,luy,Marachi,translations Ni vyema mtu kuchukua nira bado angali kijana., 27 Nobulahi umundu aginge inira mu bwana buke bwibwe.,sw,luy,Maragoli,translations "the [son] of Mattathias, the [son] of Amos, the [son] of Nahum, the [son] of Esli, the [son] of Naggai,"," Naye Yosefu yali omwana wa Matatsia, owali omwana wa Amosi, owali omwana wa Nahumu, owali omwana wa Hesili, owali omwana wa Nagai.",en,luy,Luwanga,bible Oluumbe shinolwa mulala (TWA118) Misfortune comes to everyone. Misfortune does not belong to one person., Amasira nobwayi,en,luy,,proverbs likosi, neck,luy,en,Luwanga,dictionary "Wengine walikuwa wasimamizi Musa akasema kuwa,", Balala baba babemeelesi Musa aloma ali.,sw,luy,Bukusu,translations "Wote wakasema, ""Tuna hamu mno ya kula, tule nini ndiposa hamu hii ipotee, maanake imetuzidi"""," Vosi vaavoola, ""Kuveeye nulusa muno, kuliaki ulusa lugote, kigira lukuvuhi.""",sw,luy,Maragoli,translations 11. Musatsa kweya munyumba mukali weve naveeyeho. !, 11. Mwanaume kufagia nyumba wakati mukewe yuko.,luy,sw,Maragoli,translations eight, munane,en,luy,Luwanga,dictionary okhusambaka, bathe with cloths dipped in very hot water; foment,luy,en,Luwanga,dictionary Nusoma mu kitabu kye vangeli ya Nyasaye ulalola kuli Musa wa Kale vatsitsa mukigulu ukutsia kuteva Nyasaye amuhe ovogeli ikyanyala kukola nokulinda avana Vaisrael., Ukisoma Bibilia utaona jinsi Musa wa zamani walikuwa wakienda mlimani kuomba Mungu ampe hekima ajue atakachoweza kufanya na kuwaongoza wana Waisraili.,luy,sw,Maragoli,translations Enzitsanga khushiro., I am heading to the market.,luy,en,Luwanga,translations eshiyungo," loneliness; great, expectant longing for someone who does not come",luy,en,Luwanga,dictionary "But Peter said unto him, Although all shall be offended, yet will not I."," Naye Petero namuboolela ari, ""Kata boosi nibakhwilukha, isie shindakhakhwilushe tawe.""",en,luy,Luwanga,bible Viumbe vyote alivyoviumba Mungu huamini jua ndilo lenye mamlaka., Ivindu vilombe ivya Nyasaye yalomba vyasuvila ku liuva nilio liene vunyali.,sw,luy,Maragoli,translations sp. of tree, omukhule,en,luy,Luwanga,dictionary "nakwalisia mung'ani yiyie omwene imbia, eya yali niyayaba mulwanda. Mana naselenjesia lichina likhongo nalira khumuliango kweing'ani eyo, ne niyenyokha."," and laid it in his own new tomb, which he had hewn out in the rock: and he rolled a great stone to the door of the tomb, and departed.",luy,en,Luwanga,bible Kuna siku nyoka alikwenda kwa kichaka kukula matunda. Kanga pia alikwenda kutembea. Jioni ilifika wakarejea wote., Lano inyanga ndala inzukha yatsia musino khuria vaimo. Rihanga riosi riatsia hukenda. Ingolobe yola nibakalukha bosi.,sw,luy,Marachi,translations Amang'ohani yaga gahimanga madeede., Hawa mang'ohani huwawinda nzige,luy,sw,Maragoli,translations Inyinga yene yiyi si vwali vodoto kolomba uvukima kutula ku maduma dave.," Wakati huu, haikuwa rahisi kusonga ugali kutoka kwa mahindi.",luy,sw,Maragoli,translations kasha wote wakaja akawaeleza jinsi alivyokuwa mbalimmoja wao alichukua pesa usiku," Mavosi vaaduuka, nayavavoolera kuli yaali naaveye ihale mamulala kuvo naavugula tsisiringi vudiku.",sw,luy,Maragoli,translations """Muli mushilaamo shiobubi inywe, abahandichi bamalako nende Abafarisayo! Inywe abekaati! Muhaanilanga Nyasaye eshitonye eshielikhumi shiamasafu keshiuya shieshing'ari ebilangwa mbu eminana, ebinzari, nende chiira, nebutswa mulechelesnjia amechesio amakhulundu akamalako mbu, obwatoto, tsimbabasi nende obwisiikwa. Mukhoyile okhukhola ako, nebutswa mulalechelesia akandi tawe."," Woe unto you, scribes and Pharisees, hypocrites! for ye tithe mint and anise and cummin, and have left undone the weightier matters of the law, justice, and mercy, and faith: but these ye ought to have done, and not to have left the other undone.",luy,en,Luwanga,bible Alutare yosi yosi niyo muliombakha murie kamalaka koosi., Madhabahu yoyote ambayo mtajenga muogope sheria zote.,luy,sw,Bukusu,translations "Aburahamu alikuwa tajiri Sana kwa mifugo, shaba na dhahabu."," Aburamu aaba omuinda lukali mu bibiayo, efwesa, ne mu sahaba.",sw,luy,Bukusu,translations Hafai kutumia mswaki na mwenzake na tena asigusane na mtu mwingine., Siekhoyere yekhonyere luchukuchiro nende wasiye khandi nende okhugusana nende mundu undi.,sw,luy,Marachi,translations Moyo wangu hufurahia mno," Mwoyo gwange guyanzi muno,",sw,luy,Maragoli,translations "Ne Abafarisayo bandi nende abechesia bamalako bandi abali abomukanda kwabwe nibeyiniakananila abeechi ba Yesu nibabareeba bari, ""Mbushiina mulitsanga nimunywa nende abasololi bobushuru nende abonooni?"""," And the Pharisees and their scribes murmured against his disciples, saying, Why do ye eat and drink with the publicans and sinners?",luy,en,Luwanga,bible NIKO NA FURAHA MOYONI, MWOYO GWANGE GUVEYE NO BUYANZI,sw,luy,Maragoli,translations Niliwaeleza kila kit una wakanisaidia kurudi nyumbani kwetu., Ndabolera burisindu mani bakhonya ndakalukha mdala mwefu.,sw,luy,Marachi,translations knee, lisikamo,en,luy,Luwanga,dictionary "Bulwaye buno nibutdiira omundu aba nende obudinyu bwa okhuyera,esirefu sitsuuna nende tsimbafu alala nde okhukholola."," Ugonjwa huu ukimpata mtu hukuwa na ugumu wa kupumua, maumivu ya kifua na mbavu pamoja na kukohoa.",luy,sw,Marachi,translations Mpengwa wetu amekwisha lala," Omuyanze witu umali kogona,",sw,luy,Maragoli,translations okhusena, tread; trample; stamp,luy,en,Luwanga,dictionary Babaandu Baisiraeli baula omwami Sihoni., Watu wa Israeli walipimpiku Simioni.,luy,sw,Bukusu,translations olunyasi, blade of grass,luy,en,Luwanga,dictionary Ng'ombe ni kitu kizuri kinaweza kusaidia mtu. Unaweza kuuza ng'ombe ukapata pesa kama elfu mia tatu. Mtu akiwa na ng'ombe anamfanyia vitu vizuri kama kumpuliza na kumtibu., Ingombe ni sindu silayi sinyala khukhonya mundu. Onyala khukusia ing'ombe wanyola amapesa kama tsielefu mia tsidaru. Mundu naari nende ing'ombe aikhorera bindu bilayi kama khuifura nende khuisirikha.,sw,luy,Marachi,translations "Naye nabakalusia ari, ""Ouli nende tsingubo tsibili akabilekhwo oubula, naye ouli nebiokhulia, yesi akhole ario."""," And he answered and said unto them, He that hath two coats, let him impart to him that hath none; and he that hath food, let him do likewise.",luy,en,Luwanga,bible "Nebutswa omuliango okwinjila mubulamu bwobumeli neshinyelele, khandi omuhanda kwokhutsiayo nomunyelele; ne abaloondakhwo nibatiiti. Omusaala nende ebiamo biakwo"," For narrow is the gate, and straitened the way, that leadeth unto life, and few are they that find it.",luy,en,Luwanga,bible "Nebutswa emuboolela mbu, Eliya yamala okhwitsa khale, ne abandu shibamumanya ta, bamukholela koosi shinga olwa benya. Kho khandi Omwana womundu alasandibwa mumakhono kabwe."," but I say into you, that Elijah is come already, and they knew him not, but did unto him whatsoever they would. Even so shall the Son of man also suffer of them.",luy,en,Luwanga,bible MATUMIZI YA MITI, OBUKHONYIBWE MISALA,sw,luy,Marachi,translations signs; miracles; strange or remarkable happenings (see also amangalimwa), akamakana,en,luy,Luwanga,dictionary Husaba mbu orukhonye khube nende bulamu bulayi., Nakuomba utujalie tuwe na maisha mazuri.,luy,sw,Marachi,translations And the multitude went up and began to ask him [to do] as he was wont to do unto them.," Mana abandu abanji nibetsa nibachaaka okhureeba Pilato mbu, abakholele shinga olwa yabakholelanga buli lwosi.",en,luy,Luwanga,bible Tera alichukuwa Abrahamu mwanawe na Luti mwana wa Harani mjukuu wake na Sarai msichana wake wakahama inchi ya Uri wakaenda inch ya Kanaani.," Tera abukula Aburamu omwana wewe, ne Luti omwana owa Hrani,omwichukhulu wewe, ne Sarai omukhana wewe, mala auuya nabo barura mu sibala sia Uri sie Bakalitayo bacha mu sibala sia Kanaani, ne nga boola Harani bamenyayo.",sw,luy,Bukusu,translations Naho kumusula;, Na msalabani;,luy,sw,Maragoli,translations "Vitabu vya Deutrokani vina mambo mengi ya kale yenye hekima,nyaraka za mafundisho mengine yanayohusu maisha ya binadamu ya siku zijazO:"," Bitab bia Deturokanoni bilimo kamakhuwa ke Kamaandiko, kamakhuwa kakekhole kamakhuwa ke Limanya, Chibarwa ne Kamekisio khuloondekhana ne bulamu bulibaao enyuma we khuwao khwe bulama bwe mu sibala sinO:",sw,luy,Bukusu,translations Yesu yazanga bwangu ligali, Yesu yuaja hivi punda,luy,sw,Maragoli,translations okhuyengana nende, be opposite,luy,en,Luwanga,dictionary Imigera naho ivivanda, Mito na mabonde.,luy,sw,Maragoli,translations huengira munyumba yefu huehalamo hurula saa nne hula saa sita huhwarulamo., tuliingia chumbani mwetu tukaketi kuanzia saa nne hadi saa sita tukatoka .,luy,sw,Marachi,translations omunabi, one who sews; tailor,luy,en,Luwanga,dictionary "Then cometh Jesus with them unto a place called Gethsemane, and saith unto his disciples, Sit ye here, while I go yonder and pray."," Mana Yesu natsia nende abeechibe habundu ahalangwa mbu Getsisemane, ne nababoolela ari, ""Mutong'e hano nasi neshitsiakhwo halia okhusaaya""",en,luy,Luwanga,bible surprise; astonish; grieve; disgust, okhuuchisia,en,luy,Luwanga,dictionary Halafu akamweka katika uwezo wake kama ilivyopaswa kuwa.Kisha Waamoni wakawafukza na kuishi tena., Mala amure mu bunyali bwenywe nga lili ne Baamoni babatimania mala bamenya luno.kawafukuza nakuishi tena.,sw,luy,Bukusu,translations "Ne Roho oyo yamusuubisia mbu, shiyakhafwekhwo nashili okhulola Kristo, owa OMWAMI Nyasaye yali niyasuubisia tawe."," And it had been revealed unto him by the Holy Spirit, that he should not see death, before he had seen the Lord's Christ.",luy,en,Luwanga,bible eshitesheni," railway station; any township, whether there is a station there or not",luy,en,Luwanga,dictionary Ingawa nyinyi mko karibu kwa yote., Ne kakhali enywe muli siimbi khu siosi.,sw,luy,Bukusu,translations Oluya lweingolobe lwakonia omusinde erwanyi (SOW39) The warmth at dusk made a young man sleep in the cold., Luya lwangolobe lwakonia omusinde indulo,en,luy,,proverbs to; on; at, khu-,en,luy,Luwanga,dictionary Kuli umwana niyang'aha naho umusatsa utivula naho ikindu kvavoneka ku mundu uyu., Kama mtoto akiwa amekonda au mume asiye na uwezo wa kuzalisha au kama kunakitu kitu kilichoharibika kwa mtu huyu.,luy,sw,Maragoli,translations "Khwako batiuukha lukoba olwo bali babeli, sikila abwenao niio abwenai wele Omunyali owa Bioosi abasalanisia bacha khu sibala sioosi."," kwa sababu ya hayo wakaita jamii hiyo Babeli,kwa sababu hapo ndipo mungu muweza yote alikanganyawatu na ligha za dunia nzima na kuanzia hapo mungu muweza akawatawanyishaduniani""",luy,sw,Bukusu,translations "And Jesus saith unto him, The foxes have holes, and the birds of the heaven [have] nests; but the Son of man hath not where to lay his head."," Yesu namukalusia naboola ari, ""Amabwe kali nende obwina bwako, amanyonyi akokhwikulu nako koosi kali nebitsu biako, nebutswa Omwana womundu shialikhwo nende ahokhuhulushila tawe.""",en,luy,Luwanga,bible "Nebutswa omumalaika oyo yamuboolela ari, ""Shiolaria ta, Zakaria! Nyasaye ahuliile amasaayoko, ne omukhasiwo Elisabeti nakhwibulile omwana omusiani. Nawe nomukulishe eliira mbu, Yohana."," But the angel said unto him, Fear not, Zacharias: because thy supplication is heard, and thy wife Elisabeth shall bear thee a son, and thou shalt call his name John.",luy,en,Luwanga,bible lichemo, hem (of garment or cloth),luy,en,Luwanga,dictionary obusirani," hatred, resulting in avoidance of each other, and refusal to eat food together",luy,en,Luwanga,dictionary "walioachwa kwa nchi walikuwa wafalme watano wafilisti, wakanaani wote wasidoni na wahivi wanaoishi kwa vilima vya Lebanoni kutoka kwa mlima wa Baali Herimoni kufika kwa lango la Hamati."," babalekhwa mu sibala baba Babaami baraano Bafilisiti, Bakanaani boosi, Basidoni ne Bahibi bamenyile mu bikulu via Lebanoni khukhwama Khu sikulu sia Bali Herimoni khukhwola Khu silibwa sie Hamati.",sw,luy,Bukusu,translations "memorial feast for a woman who has died, held at her father's home; corresponds to omuyimo for men", eshikunene,en,luy,Luwanga,dictionary liumo, sigh; clay disc threaded on strings and whirled round to make a humming noise,luy,en,Luwanga,dictionary Even the pretty one is not without an ugly scar., Omulayi shiabulanga imbala ta,en,luy,,proverbs okhulya omushara, receive wages; work for wages ( rateng'i,en,luy,Luwanga,dictionary ebulaya, Europe ( mimi kwa majina naitwa Sharon Atieno Omito.,luy,sw,Marachi,translations Murusie bumayaanu lundi nio oyindile akari wenye., Muondoe uovu tena ndipo utajirike katikati yenu.,luy,sw,Bukusu,translations amakasi, scissors (see also makasi),luy,en,Luwanga,dictionary murder; killing, obwiri,en,luy,Luwanga,dictionary Wele wenywe abaelesia kamaloba engelekha wa Yoritani., Mungu wenyu atawapa ardhi ng'ambo ya mto Yorudani.,luy,sw,Bukusu,translations Tsitsanga mwigulu mwa dada wange, Naenda mbinguni kwa baba yangu.,luy,sw,Maragoli,translations kilembekeza chako kikazaa_kilembwe kilembekezwa, Kesoni Chicho chivula kizienzie.,sw,luy,Maragoli,translations Siwezi sahau hadi siku nitakapoaga dunia., Sindakhevirire mpaka nyanga lwa ndakhafwire.,sw,luy,Marachi,translations Waliwabeba wakawaingiza kwa nyumba. Lakini mama alikuwa bado na uwezo wa kuzungumza kidogo lakini baba hakukua na uwezo wa kuzungumza hata kidogo. Jumatatu nilienda shuleni kama kawaida niliporudi nyumbani nilipata watu wakilia. Nilikimbia kwenda kuangalia baba lakini sikumpata. Watu wakaniambia kwamba baba ashaaga dunia. Nilikua na sauti kubwa ambayo inaezaamsha maiti kutembea., Vavakinga nivavengisia mnyumba. Mama lakini yali alomalomakho lakini baba siyalomalomakho kata kidogo. Jumatatu ndatsia msikuli nga kawaida nindakalukha mdala ndanyola bandu nivalira. Nderukha khulinga baba lakini sindamnyola da. Bandu vambolera mbu baba amalire khufwa. Ndari nende isauti ikhongo kata yakhasingisie avafu vakende.,sw,luy,Marachi,translations "Kaali aloma lundi ali, lola! Babaandu balikho beekha mu luongwa lwa sikulu becha, mala sipupu silala silikho siichila Khu muyila kwe a murongooro kumukhoonge kwo mlakusi."," Gaali akasema tena kuwa, tazama! Watu wako wanashuka katikati ya mlima wakaenda, kisha kikosi kimoja kiko kinaendea kwa njia ya kwa mti mwalimu wa meonenimu.",luy,sw,Bukusu,translations Kigira yaga muhenze vulahi, Kwa sababu hii uwe macho,luy,sw,Maragoli,translations "Kata shimulafuchililekhwo okhulangwa mbu, ‘Abami' tawe, shichila Omwami wenywe ni mulala yenyene, ne niye Kristo."," Neither be ye called masters: for one is your master, [even] the Christ.",luy,en,Luwanga,bible Lindila lekha aandike chibarwa amuelesie mala amuoone arure enje mala olekhe omwene akhureerere mungo mwewe., Subiri uwache aandike barua ampatie kisha amfukuze aondoke nje kisha uwache mmwenyewe akuletee boma lenyewe.,luy,sw,Bukusu,translations With many other exhortations therefore preached he good tidings unto the people;," Kho, Yohana yayaala Amakhuwa Amalayi natsuuba abandu okhwikalukhasia okhulekha obwonooni bwabwe.",en,luy,Luwanga,bible Eshiumaho shishiira olwikho, What is unavailable cannot destroy a relationship.,luy,en,,proverbs elyeko, lesson; something learned,luy,en,Luwanga,dictionary Unwe umunyu na uleke inyama - Mukonye, Kunywa supu acha nyama -Muwa,luy,sw,Maragoli,translations Baba alipasuka kichwa katikati naye mama titi lilikatika likabaki kwa barabara., Baba murwe kwadikhe sa akari mama nae lubere luadikhe ludong'ere khu lami.,sw,luy,Marachi,translations okhutikulukha, go up; ascend,luy,en,Luwanga,dictionary Teka teka msichana wa Andeso -Chura," Teka teka, mukaana wa Andeso - Likere",sw,luy,Maragoli,translations oluteyo, iron ornament worn round neck or waist; armlet; bracelet,luy,en,Luwanga,dictionary Na ku Ia mu yanza madiku gosi.," Kwa pendo la dhati, tumsudie",luy,sw,Maragoli,translations Aliona ni vizuri kutumia wimbo, Yamanya nalola nivulahi kutumikira ilwimbo,sw,luy,Maragoli,translations Juu adui zako wote Wamepanua vinywa vyao kwako., 16 Avasigu vovo vosi va kunuye minwa gyavo ligali ku ive.,sw,luy,Maragoli,translations Ne olwa mwinjila munzu mubashiesie omulembe.," And as ye enter into the house, salute it.",luy,en,Luwanga,bible "become bigger, larger; increase in size", okhukhongoya,en,luy,Luwanga,dictionary NJOONI MARAFIKI, HAMBI VALINA,sw,luy,Maragoli,translations Omukhasi nakhulobire akhuchiikha liloko (198) When a woman dislikes you she accuses you of witchcraft., Omukhasi nakhulobire akhuhamba liloko,en,luy,,proverbs "If any man hath ears to hear, let him hear."," Ne yesi yesi ouli namarwi akokhuhulila, ahulile!""",en,luy,Luwanga,bible S. Olwa yola inyanga yokhuraka tsiinjugu. Khamuna khabolela kukhu nyine mbu niyenya tsinjugu tsimerere bulayi abukule tsinjugu etsio asiree niyakhamala khusira tsinjugu abukule amatsi abasie nende khuramo majani nende isukari., kidiri alimwambia nyanya akitaka njugu ziote vizuri achukue njugu hizo akaange baada ya kukaanga njugu achukue maji achemshe kisha aweke ndani majani na sukari.,luy,sw,Marachi,translations See you soon, Khulolane nunu,en,luy,Tsotso,translations okhubwana omuliro, set and light a fire; rearrange firewood and blow on fire so as to make it burn up,luy,en,Luwanga,dictionary You may conceive what you dislike most., Eshikhusinyile obelekha,en,luy,,proverbs "they gave him wine to drink mingled with gall: and when he had tasted it, he would not drink."," Habwenaho nibahelesia Yesu idivai eyitsokasibwemwo eshindu eshilulu; ne olwa yatsamilekhwo, yaloba okhuchinywa.",en,luy,Luwanga,bible NI KUKA VEFWE NIBO VARUEKESIA HULOMALOMA LUMARACHI., NI BABU ZETU WALIOTUFUNZA KUZUNGUMZA KIMARACHI.,luy,sw,Marachi,translations Niiva umwana uyu vahulitsana na mama wewe muinda amanya avamu kudu mieli tisa jiduka mana nyia., Ikiwa mtoto huyu anaelewana na mama yake tumboni huwa anaishi hapo Hadi miezi tisa Kisha anazaliwa,luy,sw,Maragoli,translations Aveye haliki wivuliywi mwami wa vayuda?, Yuko wapi yeye aliyezaliwa mfalme wa Wayahudi?,luy,sw,Maragoli,translations And all that heard it wondered at the things which were spoken unto them by the shepherds., Boosi abahulilakhwo amakhuwa kabaayi abo bahuka muno.,en,luy,Luwanga,bible Washa moto ………., Fana muliru mumafefe,sw,luy,Maragoli,translations tsindendere, elephantiasis,luy,en,Luwanga,dictionary BABEBUSI BE BABANA ABO BALI MUMBILO CHE KHUBONA MBO BABANA BABWE BOLA MUBISOMELO ENDALO YA MUCHULIHULI BELOCHELE KHUNINA KHWE BUKUSI BWE BITABU NE CHINGUBO CHE EBISOMELO," WAZAZI WA WATOTO HAO WALIOKUWA KATIKA HARAKATI ZA KUHAKIKISHA WATOTO HAO WANAHUDHURIA SHULE HAPO KESHO,WALILALAMIKIA GHARAMA YA JUU YA VITABU NA SARE ZA SHULE.",luy,sw,Bukusu,translations Yakolanga ndyo kuduka madiku gaduka lisitsa Avandu vanga mukali ni vamalanga vahulire mukana wavo yamala konyola mwana valombanga logendo kuutsa kuluta., Alifanya hivyo kwa muda wa wiki moja watu wa ukoo wa huyo mwanamke wanaposkia kuwa msichana wao wamejifungua mtoto walipanga safari ya kuenda kumtembelea,luy,sw,Maragoli,translations table, imesa,en,luy,Luwanga,dictionary Avana vadoto veve va hileywi mulyadikidzwa imbiri womudambidzi., Watoto wake wadogo wamapelekwa mbele ya huyo mtesi wake.,luy,sw,Maragoli,translations okhung'ukha," go away all together (of a crowd of people, flock of birds, etc.)",luy,en,Luwanga,dictionary fastener; pin; fetters, eshitiiri,en,luy,Luwanga,dictionary Uko imar usiku na mchana, U lola mmbasu nomukisundi kyosi;,sw,luy,Maragoli,translations okhurunirisia, search out; make enquiries; investigate,luy,en,Luwanga,dictionary Endie enyalishe yafimba inda, Olia shitutu olafimba inda (JWA28) The greedy ones swell the stomach.,luy,en,,proverbs get ready; prepare oneself, okhwikasia,en,luy,Luwanga,dictionary "For if ye forgive men their trespasses, your heavenly Father will also forgive you."," ""Okhuba nimuba nimubeela abandu obwonooni bwabwe, Senywe womwikulu alamubeela mwesi khandi.",en,luy,Luwanga,bible "Nebutswa Yesu shiyamukalusiakhwo likhuwa kata elala tawe, kho omukafuna oyo nahuka muno. Yesu akhalachilwa okhiirwa"," And he gave him no answer, not even to one word: insomuch that the governor marvelled greatly.",luy,en,Luwanga,bible "Niwiina khwinywe, khulwa okhuhenda omwoyo muno, ounyala okhumeeta kata inyanga ndala khutsinyanga tsiobulamubwe?", And which of you by being anxious can add one cubit unto the measure of his life?,luy,en,Luwanga,bible okhusomekha," wait about near where a beer-drink, etc., is in progress in the hope of being invited in",luy,en,Luwanga,dictionary Owomuwenyu yebula nawe niwibula," As your brother bear children, bear your own.",luy,en,,proverbs Ing'ombe ikhasi inyala khumurerera mabere alala nende khamosi., Ng'ombe wa kike anaweza kumletea maziwa pamoja na ndama.,luy,sw,Marachi,translations nilikuzwa kwa wamarachi na hata nikifa nitazikwa kwa wamarachi., ndahurira vumarachi handi kata nifwa ndalasihwa vumarachi.,sw,luy,Marachi,translations lano kwamala nihula mudala., baadaye tulifika nyumbani.,luy,sw,Marachi,translations Wameona ile yao., Vaaloli agaavo gala,sw,luy,Maragoli,translations Ing'ombe ni eisolo ya makulu kanee. Ing'ombe irukwangwa, Ng'ombe ni mnyanma wa miguu mine. Ng'ombe anafugwa,luy,sw,Marachi,translations Ikhabi yikwitsanga khuyindi, Ikhabi imeta khuyindi (SOW2) Luck attracts luck (success breeds success).,luy,en,,proverbs Niimali kukuba ulanyagula., Ikishapiga utakimbia,luy,sw,Maragoli,translations okhworamira, bask; warm oneself in the sun,luy,en,Luwanga,dictionary "thorny branches, used for closing a path", amakaka,en,luy,Luwanga,dictionary Avaana vasekasekaa madiku gosi sivaveeye avageri mba, Watoto wachekao kila siku ni wapumbavu.,luy,sw,Maragoli,translations Musa alipiga kengele, Musa akubaanga egengere.,sw,luy,Maragoli,translations "Abalia bali abasaatsa ebikhumila bine , ne abakhasi nabaana shibabalilwakhwo tawe."," And they that did eat were four thousand men, besides women and children.",luy,en,Luwanga,bible lihuko, wonder; marvelous thing (see also liuko),luy,en,Luwanga,dictionary sikuli siefwe siri nende valimu ehumi; valimu vamama sita nende vababa vane., shule yetu ina walimu kumi; wanawake sita na wanaume wanne.,luy,sw,Marachi,translations "Nimeona vitu safi, Zaidi kushinda vyote, njoni nyote tusadiki"," NdoIi vindu vyobugasu Vyavitanga vya nda lola Hambi, m'lole vindu zana",sw,luy,Maragoli,translations Mbele ya Bwana wetu Yesu," Imbiri wo Umwami wetu,",sw,luy,Maragoli,translations be despised, okhucherekha,en,luy,Luwanga,dictionary "Cha Sheshai, Ahimani, ne Talimai."," Ya Sheshai, Ahimani, na Talimai.",luy,sw,Bukusu,translations U mlinzi wetu, Nomulindi wetu:,sw,luy,Maragoli,translations """Akhabao omundu yesi yesi munju bulamu bwenywe bwoosi tawe.", Hatakuwepo mtu yeyote kwa nyumba uzima wenu wote.,luy,sw,Bukusu,translations mud-fish, imonye,en,luy,Luwanga,dictionary "Mimi pekee siwezi uzito wenu, taabu na ugomvi kama waisraeli wakiondoka Misri, Musa akawaambia watu sheria zote."," Ese seng'ene senyala busiro bwenye, butinyu ne bulomani tawe nga Baisiraeli ne barura mu Misiri, Musa aboolela babaandu kamalaka koosi.",sw,luy,Bukusu,translations wale ni watoto wakarimu., Vala navaana vahaani,sw,luy,Maragoli,translations "Ndiposa aburamu akauliza kuwa, ee bwana mungu najua vipi kuwa nchi hii itakuwa yangu", Nio Aburamu areeba ali ee omwami wele manya ndiena ndi sibala sisiase.,sw,luy,Bukusu,translations Nyanya mzuri anachuna kunde shambani., Umukeere mulahi yahaa likuvi mu mulimi,sw,luy,Maragoli,translations omulimi," farmer; cultivator; ordinary peasant, i.e., not a chief",luy,en,Luwanga,dictionary oluchinga, coast; shore; banks,luy,en,Luwanga,dictionary boil; abscess, libure,en,luy,Luwanga,dictionary Huwa wanasema kuwa: anayekulisha anawezakumpiga mamako ukiwa umeketi, Babolanga bali: ukhulisia akhuya mao niwikhale,sw,luy,Marachi,translations atakuja kuwachukua., aleetha khubabukula.,sw,luy,Marachi,translations Be blessed abundantly, Onyole tsikhabi tsinyinji.,en,luy,Luwanga,translations olumarachi ni inomanoma ya husunganga efwe vamarachi mumadala kefu nende rwanyi wa naisomero., kimarachi ni lugha tunayozungumza sisi wamarachi nyumbani kwetu na nje ya shule.,luy,sw,Marachi,translations get on; grow; develop; increase, okhwimeta,en,luy,Luwanga,dictionary Watu hawa ni wa tabia zipi?, 9. Aviguliri nivandu valuganoki?,sw,luy,Maragoli,translations Isi womunwa ulalola kederu kukinanwa., Chini ya mudomo utaona ndevu kwa kidevu,luy,sw,Maragoli,translations sp. of fish, isutse,en,luy,Luwanga,dictionary Khalano ndakha khubola mbari noonyola sa tsielefu ekhumi olafua omuoyo khaba. Kata noobula mapesa mangi tsiasa okule eing'ombe yao., Kwa hivyo nataka kusema kuwa ukipata tu elfu kumi usife moyo kamwe. Hata kama hauna pesa mingi enda ununue ng'ombe huyo.,luy,sw,Marachi,translations Naenda mbinguni kwa baba yangu., Tsitsanga mwigulu mwa dada wange,sw,luy,Maragoli,translations "And they that went before, and they that followed, cried, Hosanna; Blessed [is] he that cometh in the name of the Lord:"," Nabo abamwimilila, nende abamuloondakhwo boosi bachinga olukhu nibalanjilisia nomwoyo omukhongo bari, ""Hosana, noweikhabi owitsa muliira elia Omwami!",en,luy,Luwanga,bible okhulaala, crowd together; be plentiful,luy,en,Luwanga,dictionary "Kho olunyuma lwetsinyanga tsisasaba, Yesu yabukula Petero, Yakobo, nende Yohana, nabemilila nibanina khushikulu eshiraambi ewa bali butswa bonyene. Mana nakalulwa likondolie imbeli wabwe."," And after six days Jesus taketh with him Peter, and James, and John, and bringeth them up into a high mountain apart by themselves: and he was transfigured before them;",luy,en,Luwanga,bible laugh heartily, okhutsekha ameno,en,luy,Luwanga,dictionary Esieo nishikiranga abaluhya bachama okhuria ingokho., Hicho ndicho kinafanya waluhya wakapende kukula kuku.,luy,sw,Marachi,translations Two cocks must not be cooked in one pot., Tsitaywa tsibili shitsitekhwa muyamunyu ndala ta,en,luy,,proverbs "Waaba ne onyoola sie kimiaandu kiewe khu musoleeli wewe epunda, khola orio, akhaba engubo omubele, akhaba ne akhali omusoleeli yewe, namwe sisiindu siosi siosi."," Ulikuwa ukipata ya mali yake kwa mvulana wake punda, fanya hivyo, hata nguo msamehe, hata kama si mvulana wake ama kitu chochote.",luy,sw,Bukusu,translations Vasinzilanga hakilindwa kyo mundu zana hayatevwa ku umundu mwene wakutsa ulie naho anwa ku masahi ge eng'ombe yiyi., Ilichinjiwa juu ya kaburi ya Yule aliyeaga ndiposa Yule mtu aliyeaga ale ama anywe damu ya ngombe wake,luy,sw,Maragoli,translations The dead have no clear drinking straw, Abafwa babula olutseshe luleera,en,luy,,proverbs Ndiegu alilaani mototo na kubembeleza ili amugawie chakula kidogo lakini mototo alikataa na kumkejeli:-, Ndiegu yacheena umwana nagoonya mbula amuhe ku navutswa mwana yamugaya navola:-,sw,luy,Maragoli,translations aruma baruma mu sibala sia Manase yoosi khubalanga bamuloondekho., akatuma wajumbe kwa nchi ya manase yote wamfuate.,luy,sw,Bukusu,translations pimple; boil, libondo,en,luy,Luwanga,dictionary okhusebukha," shoot; send forth shoots, e.g. an apparently dead tree, or one that has been burnt",luy,en,Luwanga,dictionary okhungana, join together; unite; add on; link up,luy,en,Luwanga,dictionary "Ne olwa yamala okhwechesia, yaboolela Simoni ari, ""Sitiakhwo eliaro elo mulusiba mana iwe nende abashio mufuubemwo tsikhanda tsienywe kho mbu, mutiile tsinyeni."""," And when he had left speaking, he said unto Simon, Put out into the deep, and let down your nets for a draught.",luy,en,Luwanga,bible """Omundu anyala aaba omusiku khu Wele Omunyali Owa Bioosi, Wele wasie, mala ekise alindiilile ebwaakala alikho amuelesia enywe khuuba owasie oyo amwire, mala elukhile ewenywe, 'Lima kimiyila mala mu lulala khu ngoba echo."," Mtu anaweza akwawa adui kwa mungu mweza wa vyote, mungu wangu kisha ajifiche akingojea avamie ako anampatia nyinyi ingawa mwenzake huyo aliyemuua kisha akatorokea kwenu, lima barabara kisha kwa mojawapo wa miji hizo.",luy,sw,Bukusu,translations MWELI niye mundu mkali niye uhelitsa naho kuli mweli guhelitsa ma gwivula Tsing'ereng'ani., MWEZI ndio mwanamke ambaye hubeba mimba ama kama vile mwezi hupata ujauzito na kuzaa nyota.,luy,sw,Maragoli,translations "Ne olwa bali nibaliitsanga, Yesu yabukula omukaate, nakhupila Nyasaye orio, nakusonyola, ne nahelesia abeechibe. Nababoolela ari, ""Bukule, mulie. Kuno nikwo omubili kwanje """," And as they were eating, Jesus took bread, and blessed, and brake it; and he gave to the disciples, and said, Take, eat; this is my body.",luy,en,Luwanga,bible "Kharano, kata nooba mudala okhoere obe nende ing'ombe. Khandi ing'ombe iri nende tsifaida tsisabi muno. Ing'ombe yakhomera iri nende amaani masabi muno. Khandi ingombe inyala khuba riani khuluobera noosika inyama ya ing'ombe onyala khuria nga riani."," Kahivyo, hata ukiwa nyumbaniunastahili kuwa na ng'ombe. Tena ng'ombe anafaida nyingi sana. Ng'ombe aliye nona ana nguvu nyingi sana. Tena ng'ombe anaweza kuwa mboga kwa maana ukikausha nyama ya ng'ombe unaweza kula kama mboga",luy,sw,Marachi,translations hivyo alishtukia kama amekanyaga mwanamume mwingine anayeitwa opesh akaanguka chini., lano yethukhanira nasenere msatha undi sa alangwa Opesh nakwa asi.,sw,luy,Marachi,translations likongolo, millipede,luy,en,Luwanga,dictionary Haa ninze Lledi., Ni mimi lledi,luy,sw,Maragoli,translations Mungu akaamwita Abrahamu, Wele alaanga Aburamu,sw,luy,Bukusu,translations Livoho limaliye likoola, Kifungu kimemaliza kamba ya ganda la ndizi,luy,sw,Maragoli,translations "Shimularitsanga abeera omubili ne nibalanyala okhwira omwoyo ta. Habula muritsenje Nyasaye ounyala okhusishia biosi, omwoyo nende omubili mumulilo okulasimanga tawe."," And be not afraid of them that kill the body, but are not able to kill the soul: but rather fear him who is able to destroy both soul and body in hell.",luy,en,Luwanga,bible "Nibeyama obwonooni bwabwe, naye Yohana nababatiisia mumwalo kwa Yorodani."," and they were baptized of him in the river Jordan, confessing their sins.",luy,en,Luwanga,bible inyama, meat; flesh,luy,en,Luwanga,dictionary VIDANDAWILI, VITENDAWILI,luy,sw,Maragoli,translations Inyende ndala ibosia olwoba, One worm spoils a mushroom.,luy,en,,proverbs "Mana namwitsubila ari, ""Shiosi shiosi shiosaba ndalakhuhelesia, kata niyakhaba inusu yoburuchi bwanje"," And he sware unto her, Whatsoever thou shalt ask of me, I will give it thee, unto the half of my kingdom.",luy,en,Luwanga,bible Alolaa luderu lulala lula, Anaona ile sinia moja.,luy,sw,Maragoli,translations "Every one therefore that heareth these words of mine, and doeth them, shall be likened unto a wise man, who built his house upon the rock:"," ""Kho buli mundu ouhulila amakhuwa kanje nende okhukakhola, ali shinga omundu omuchesi owombakha inzuye khulwanda.",en,luy,Luwanga,bible omukeka," mat, ( okhushiama,en,luy,Luwanga,dictionary Indede wetu furahi ndipo wageni wafurahi x2, .Indede wefwe sangala kho abakeni basangale x2,sw,luy,Marachi,translations and the tombs were opened; and many bodies of the saints that had fallen asleep were raised;, ebilindwa nibiikukha. Abandu ba Nyasaye abanji abali nibafwa nibalamusibwa.,en,luy,Luwanga,bible Tena msiwachukie wamidiani., Lundi mukhabiila Bamitiani tawe.,sw,luy,Bukusu,translations ihekalu, temple ( Usietsanga nogonga,sw,luy,Maragoli,translations "be swallowed up, as s.o. falling into a hole, into water, or becoming naturalized into another tribe", okhumirikha,en,luy,Luwanga,dictionary vandu varia mbaka vevirira ingo wavwe., watu walikula mpaka wakasahau nyumbani kwao.,luy,sw,Marachi,translations eshiriri, single-stringed fiddle,luy,en,Luwanga,dictionary Olekhupa khubalila nopaara bembanga, Don't mistake mourners for singers.,luy,en,,proverbs flood; rushing streams of rainwater, ikhula,en,luy,Luwanga,dictionary Yesu aliacha ufalme wa mbinguni, Yesu Ya leka bwami bwe mwigulu.,sw,luy,Maragoli,translations """Omuloli mulala se anyala khukhola atimania omwiiri.", mchunguzi mmoja hawezi akafanya kumfukuza muuaji.,luy,sw,Bukusu,translations okhununula, redeem,luy,en,Luwanga,dictionary "Bulware buno bwagama manyakhano mangi, bandu bangi bafwa, bana bangi badong'a nende butsuni bunji."," Ugonjwa huu ulileta kuhaingaika sana, watu wengi walifariki, watoto wengi wakabaki na huzuni sana.",luy,sw,Marachi,translations Teleka hutaga mayai mawili kisha anaangua baada ya majuma matatu, Tsisimindwa tsiteraa mavuyu gaviri Yaalulanga ahimbi mumasitsa gavaga.,sw,luy,Maragoli,translations ebima," habits, manners, hence disposition, nature, character",luy,en,Luwanga,dictionary However clever you might be you cannot shave yourself., Loba omuchesi shiwibeka,en,luy,,proverbs resurrection; coming to life, obulamushi,en,luy,Luwanga,dictionary Nilitoa mabawa yangu., Namavaha singakali gange,sw,luy,Maragoli,translations omumali, black person,luy,en,Luwanga,dictionary ifula, rain,luy,en,Luwanga,dictionary okhuyochesia, interrupt a conversation,luy,en,Luwanga,dictionary lichina, stone; slate used in school,luy,en,Luwanga,dictionary Nasiobi owasalwa munju mwase niye oliila khu miandu kiase., Mtumwa aliyezaliwa nyumbani kwangu ndiye atakayerithi mali yangu.,luy,sw,Bukusu,translations Ajuza alimnyoa mzee kidevu., Mkeere yaavega musakulu kukinanwa.,sw,luy,Maragoli,translations mzee huyo alikuwa na shamba lake., omukofu oyo yali nende indalo yaye.,sw,luy,Marachi,translations Msichana mmoja kutoka China alikuja nchini Kenya na huu ugonjwa, Omukhana mulala khurula Tsina yeetsa musyalo sya Kenya nende obulwaye buno.,sw,luy,Marachi,translations eshifulwa, noose; loop,luy,en,Luwanga,dictionary "And Peter calling to remembrance saith unto him, Rabbi, behold, the fig tree which thou cursedst is withered away."," Mana Petero niyetsulila ne naboolela Yesu ari, ""Omwami, lola! Omukhuyu kwawalaamile eshilaamo shiobubi kunialile!""",en,luy,Luwanga,bible Kuna maziwa ambayo hutengenezwa na kuwa kama unga. Mtu akiuza maziwa hayo atapata pesa mingi sana., Kario kata mabeere akakasibuanga kaba nga busie. Omundu naakusia amabeere ako alanyola mapesa mangi lukari.,sw,luy,Marachi,translations "Yesu yababoolela oluchelo lundi ari, ""Obwami bwa Nyasaye buli burinanwa; omundu yamiitsa imwo indayi mumukundakwe."," Another parable set he before them, saying, The kingdom of heaven is likened unto a man that sowed good seed in his field:",luy,en,Luwanga,bible OKHWEYANDIKISIA MSIKULI SIA BUJUMBA (BJB 38), KUJIANDIKISHA KATIKA SHULE YA BUJUMBA(BJB 38),luy,sw,Marachi,translations "JUA ndio MUME, nawe mwanaume uonekane tena ungae kama jua."," ILIUVA niye MUSATSA, naïve mundu musatsa ololeke kandi uvala se liuva.",sw,luy,Maragoli,translations harvest, okhuchesa,en,luy,Luwanga,dictionary "Ne okhuba shiokasuubililiile ta, lola, olulimilwo lulahanda ne khandi shiolanyalilwa okhuboola ta, okhuula olwa amakhuwa kanje kekhubooleele ako, kakhoosibwe ebise biako nibiakhoola """," And behold, thou shalt be silent and not able to speak, until the day that these things shall come to pass, because thou believedst not my words, which shall be fulfilled in their season.",luy,en,Luwanga,bible mimi nina miaka kumi na mitano., esie ndi nende miaka ehumi nende kirano.,sw,luy,Marachi,translations cold, obushindu,en,luy,Luwanga,dictionary "And Mary abode with her about three months, and returned unto her house."," Mana Mariamu namenya nende Elisabeti khulwemiesi chitaru, ne nakalukha ewuwe. Okhwibulwa khwa Yohana Omubatiisi",en,luy,Luwanga,bible okhunaaba, fish with a net,luy,en,Luwanga,dictionary khasotso, every day,luy,en,Luwanga,dictionary Topi khachaka khumenena tsinjugu thiosi mana nikhamala. Nga likhene liola khusibanda nikhalola buri. Khadira siduyu nikhasinza mana nikhadeha nikhalia.," Topi alianza kuzikula njugu hadi akazimaliza. Nyani alipofika kwa kibanda, sumgura alipatwa na uoga. Alishika sungura akamchinja na akamla.",luy,sw,Marachi,translations ARTERICS, MISHIPA,luy,sw,Maragoli,translations Mukana naduka okola miyinzi jo mulimi valombanga vufwuva na vandi vatsia kahonga mu mulimi., Msichana akifika wa kufanya kazi za shambani walikuwa wakishirikiana na wengine na kwenda shambani mchana kutwa.,luy,sw,Maragoli,translations okhuanyisia, sprinkle; moisten; dampen,luy,en,Luwanga,dictionary "But take ye heed: behold, I have told you all things beforehand."," Nebutswa, inywe mube meeso! Isie emubooleele khale amakhuwa koosi nikalashiekholekha ta. Okhwitsa okhwa Omwana womundu",en,luy,Luwanga,bible Mungu wenu anawalinda kufikia siku hii., Wele wenywe asibalindile khukhwola endaalo yino.,sw,luy,Bukusu,translations Niko mbinguni na duniani, Mbeye igulu kandi mbeye hasi,sw,luy,Maragoli,translations Mtapata uponyaji wa milele., Ndamuhonya mihiga jiosi.,sw,luy,Maragoli,translations Nderukha etsimbiro msitekha., Nilikimbia mbio hadi kwa kichaka.,luy,sw,Marachi,translations amabanga," blood, esp. drawn from a live cow for food (see also amalasire, amatsayi)",luy,en,Luwanga,dictionary "And Jesus saith unto him, Verily I say unto thee, that thou to-day, [even] this night, before the cock crow twice, shalt deny me thrice."," Yesu namuboolela ari, ""Ekhuboolela toto mbu, eshilo shino, olanzikaana akhandi khataru, itaywa niyilashialakula akhandi khabili tawe.""",en,luy,Luwanga,bible Namali kuva mu mweli ku madiku kutula 3-6 avetsa mu tsinganangani tsinyingi kali mutsing'endo tsitsie ihale anaho ukutsia muvandu havaveye vanyingi siyenya mba., Akishamaliza hedhi kwa siku 3-6 huwa na fikira nyingi hata katika safari zake za mbali au kwenda kwa watu wengi hakutaka.,luy,sw,Maragoli,translations filth; stupidly, eshifwabi,en,luy,Luwanga,dictionary carpentry; wood-work, obubaatsi,en,luy,Luwanga,dictionary huarira viha virambi nikhupara mbu nyasaye alarulorerakho sisa yamukalusiria vulamu lakini sivianyarikha dawe., tulilia muda mrefu tukifikiri kuwa mungu atatuhurumia amrudishie uzima lakini haikuwezekana.,luy,sw,Marachi,translations darkness, eshirima,en,luy,Luwanga,dictionary "And brother shall deliver up brother to death, and the father his child: and children shall rise up against parents, and cause them to be put to death."," ""Abasiani bomunzu ndala balakhobana abeene khu beene okhwiirana, abasamwana balakhola bario khubaana babwe; abaana nabo bulabushila khubebusi babwe nibabeera.",en,luy,Luwanga,bible "And he went into their synagogues throughout all Galilee, preaching and casting out demons.", Mana Yesu natsia niyenjila mu tsisinagogi mulukongo lwa Galilaya nayaala nende okhurusia ebishieno. Yesu ahonia omundu wobuchele,en,luy,Luwanga,bible "And behold, they brought to him a man sick of the palsy, lying on a bed: and Jesus seeing their faith said unto the sick of the palsy, Son, be of good cheer; thy sins are forgiven."," Ne lola abandu bamureerera omundu owafwokoya, niyalisibwe khushitali. Ne olwa Yesu yalola shinga olwa bali nobusuubili obunji yaboolela owafwokoya oyo ari, ""Mwana wanje, tinya omwoyo, olesheelwe obwonoonibwo """,en,luy,Luwanga,bible Twende nawe Yesu, Kudze ive Yesu;,sw,luy,Maragoli,translations Nyoka ni nini?, Enzoka nekinduki?,sw,luy,Maragoli,translations Jamii sote tulimpenda," Aviko vosi kwali kwamuyanza,",sw,luy,Maragoli,translations marriages, amalia,en,luy,Luwanga,dictionary "Okhuba abandu abanji bakhetse muliira lianje nibaboola bari, ‘Nisie Kristo/ ne bakhakoyasie abandu abanji."," For many shall come in my name, saying, I am the Christ; and shall lead many astray.",luy,en,Luwanga,bible eshiambukho, the place or country on the other side (of river or lake); a ford,luy,en,Luwanga,dictionary okhulola amasira, have trouble; be bereaved,luy,en,Luwanga,dictionary difference, olwahulo,en,luy,Luwanga,dictionary SIRUKE SIANGE NI ING'OMBE, MFUGO WANGU NI NG'OMBE,luy,sw,Marachi,translations Omundu aaba owe kumusaango ne akhalakilwe bukhupe., Mtu aliyekuwa wa kisirani aamuliwe kichapo.,luy,sw,Bukusu,translations Vaaseka ligali kuduuka nivasalira tsimbigu..," Walicheka hadi kuumia figo. O: Ma, mukeere uyo yaavuka naalola vosi vakutsi beyi",luy,sw,Maragoli,translations tuliinuka chumbani mwa mjomba mbio kama kidiri., huavuha munyumba mwa hootha thimbiro nga simuna.,sw,luy,Marachi,translations "And he saith unto them, How many loaves have ye? go [and] see. And when they knew, they say, Five, and two fishes."," Naye nabareeba ari, ""Muli nemikaate chinga? Tsie mulolekhwo!"" Ne olwa batsia okhulola, bamuboolela bari, ""Khuli nemikaate chirano nende tsinyeni tsibili """,en,luy,Luwanga,bible "Abandu boosi bahuka, nibaboola bari, ""Uno naye nomundu wambia shiina? Okhuba kata omuyeka namarunda bimuhulilanga "" Yesu ahonia abandu babili abali nebishieno"," And the men marvelled, saying, What manner of man is this, that even the winds and the sea obey him?",luy,en,Luwanga,bible OMUFWILE ALI OMWANA WA OWACHEKOMBE ZAKAYO WASAI NE OWACHEKOMBE MARITA NANJALA BHE BHUGIRI MUYUGANDA.," Marehemu ni mwanawe marehemy Zakayo Wasai na marehemu Marita Nanjala wote wa Bugiri, Uganda.",luy,sw,Bukusu,translations chase; follow; drive away; turn out; yalondwa mwisomero 'he was turned out of the school', okhulonda,en,luy,Luwanga,dictionary Wakati mwingine wangekuja pamoja na wale kutoka jamii ya hapo karibu walilokuwa wakipigana nalo ili wapigane na wale kutoka jamii nyingine ya mbali.., Tsinyinga tsindi visundanga kuhambana kali no losoma lwa himbi lwa valwanangi nalwo ku lwana no losoma lundi ihale ho hadi,sw,luy,Maragoli,translations "praise; fame; notoriety; being commended or praised, either for good or for evil", obulaywi,en,luy,Luwanga,dictionary "A la meha kuli indidzu,", Kama ninga atawale,luy,sw,Maragoli,translations Mimi namwamini Mwokozi Yesu, Inze ndasuvira muhonyi Yesu,sw,luy,Maragoli,translations Ni lugha inayotumika na wamarachi waliyo uluhyani, No lusungo lwehonyerungwa nende abamarachi abali mubuluhya.,sw,luy,Marachi,translations inyanga ndala siduyu sia kasirika siavukula rikina nisikaranga vilayi ni simala sira husani nisikovera ifisi., siku moja sungura alikasirika na kuchukua mawe akakaanga vizuri na kuweka kwa sahani akampelekea fisi.,luy,sw,Marachi,translations Yamanya nalola nivulahi kutumikira ilwimbo, Aliona ni vizuri kutumia wimbo,luy,sw,Maragoli,translations Kwa usingizi mnono kwa sababu alichoka, Mu tsindolo tsinene kigira ya luha;,sw,luy,Maragoli,translations evil acts; feces; bad; wrong; evil; ugly; unpleasant; dirty; anything which is offensive, efibi,en,luy,Luwanga,dictionary aambiisie raraawe chisoni namwe sikila asiimbuule mukha raraawe., Alimpa babake aibu ama kwa sababu alimfunua mke wa babake.,luy,sw,Bukusu,translations "padlock ( eshifuli,en,luy,Luwanga,dictionary "Burimundu amanyire mbari ing'ombe ireranga amabeere, inyama nende amapesa kanyala khukhonya"," Kila mtu anajua kuwa ng'ombe huleta maziwa, myama na pesa zinaweza kusaidia.",luy,sw,Marachi,translations efwe, we; us,luy,en,Luwanga,dictionary Na vandu vandi voosi, Na watu wengine wote,luy,sw,Maragoli,translations big; large; important, ikhongo,en,luy,Luwanga,dictionary boolela babaandu babaandi boosi bache engo., Ambia watu wengine wote waende nyumbani.,luy,sw,Bukusu,translations "Kano niko kamakhuwa niko Musa Tofeli, ne Labani, ne Haseroti ne Tisaha aboolela babaandu ba Isiraeli boosi bu lubeka luluundi."," Haya ndiyo maneno ambayo Musa Tofeli, na Labani, na Haseroti, na Tisaha aliwaambia watu wa Israeli wote kwa upande.",luy,sw,Bukusu,translations okhukhosia, make do; make work,luy,en,Luwanga,dictionary mukali oyo yamanya niyiruka ku linani niyirana wavo., Mwanamke huyo alitoroka kwa lile zimwi akarudi kwao,luy,sw,Maragoli,translations Aliniambia kuwa ulileta mke kwa nyumba yake., Yasungila mbu walera omukhasi muunzu mwaye.,sw,luy,Marachi,translations Hakuna ukoo mwingine ama wa kike hapana., Se eliio ekholo ekiindi namwe owe siikhasi tawe.,sw,luy,Bukusu,translations "Avatende vamanya vatanga limusekelitsa, nivamudiginya nivimba Iwimbu yilu:"," Majirani wakanza kumukejeli, wakimukunakuna huku wakiimba wimbo huu:",luy,sw,Maragoli,translations Vaa nende inyanga indayi khandi wesi, Have a good day too,luy,en,Tsotso,translations serve; minister, okhutitikhana,en,luy,Luwanga,dictionary Ndipo akafa kisha akazikwa Shamiri., Nio afwa mala asiikhwa e Shamiri.,sw,luy,Bukusu,translations Mimi natoka ukoo wa wafofoyo na mwenyewe ni mfofoyo na tena natoka kijiji cha nyapera., Esie ndula munyumba yabafofoyo esie mwene ndi mufofoyo nakhaandi esie ndula mulukongo lwa nyapera.,sw,luy,Marachi,translations Ituyanga khandi ikhomba, It knocks and licks,luy,en,,proverbs "Tena ng'ombe wanaweza kutuletea mbolea nzuri, mtu akiwa na ng'ombe anaweza pata mbolea ya kupandia vyakula vyake. Akipanda vyakula hivyO:", Khandi tsing'ombe tsinyala khururerera eimbolera indayi. Mundu naari nende ing'ombe anyala khunyola imbolera eya khuraka ebiakhuria biaye. Niyakharaka ebiakhuria ebio,sw,luy,Marachi,translations eshiabere, yesterday; the previous day,luy,en,Luwanga,dictionary "Boosi nibang'ang'aala! Nibatiilwa noburi, nibamwitsoomia Nyasaye nibaboola bari, ""Inyanga yino khulutsi amakhuwa kokhuchenya!"" Yesu alanga Lawi okhuba omulondiwe"," And amazement took hold on all, and they glorified God; and they were filled with fear, saying, We have seen strange things to-day.",luy,en,Luwanga,bible omunyapara, headman; overseer ( WATU KWA KIJIJI.,luy,sw,Marachi,translations Alikuwa na umri wa miaka mia moja na kumi., Ali ne bukhulu bwe kimiiko emia ndala ne likhumi .,sw,luy,Bukusu,translations "And he said, How shall we liken the kingdom of God? or in what parable shall we set it forth?"," Khandi Yesu nabareeba ari, ""Khwakhachelasia obwami bwa Nyasaye nende shiina? Kata khwakhekhoonyela luchelo shiina okhubwinoosia?",en,luy,Luwanga,bible Wafungwa wa dhambi, Vahambe mu kivi,sw,luy,Maragoli,translations take out; take away from home, okhusamusia,en,luy,Luwanga,dictionary "have, lit. 'be with'", okhuba nende,en,luy,Luwanga,dictionary "Khu ndaalo eyo , wele omunyali owa bioosi akhola endakano na Aburamu ne aloma ali , ndaelesia lisaaye liowo sibala sino , khwama khu luuchi lwa misri khukhwola khu luuchi luboofu lwa efurati , sibala sie Bakenayi , Bakeini Bakatimoni, Bahiti, Baperisi Barefaimu , Baamori , Bakirikashi nende Bayebusi."," Kwa siku hiyo, mungu muweza a vyote alifanya agano na aburamu na akasema kuwa, nitapatia uzao wako nchi hii , kutoka kwa mto wa misri kufika kwa mkubwa wa efurati nchi ya wakanayo, wakeini wakatimoni, wahiti waperisi, warefaimu, waamori wakirikashi nay a wayebusi.",luy,sw,Bukusu,translations Oraba shinga owarumwa imbatsi," You should not be as the person who was sent an axe. Owatsia iyaywa yakaalira khubusuma owarula inyuma yabukula (WOY63) He was sent for an axe but settled to eat before requesting for it, lost it to someone else who came for it after him.",luy,en,,proverbs Alienda siku nyingine na kuimba kama Anakamuna alikuwa akiimba., Yaatsia lidiku lindi niyiimba kuli Anakamuna yimbanga.,sw,luy,Maragoli,translations Ing'ombe mundu arukanga namanyire ing'ombe ilamrerera ifaida., Ng'ombe mtu humufuga ng'ombe akijua yakwamba atamletea faida.,luy,sw,Marachi,translations "Muboolanga mbu, isie erusinjia ebishieno khulwa obunyali bwa Belizebuli. Kali habwene, ne bulano ouhelesinjia abalondi benywe obunyali bwokhubirusia niwiina? Akabalondi benywe bakholanga kamanyisinjia mbu akamuboolanga shikali akahabwene tawe."," And if I by Beelzebub cast out demons, by whom do your sons cast them out? therefore shall they be your judges.",luy,en,Luwanga,bible Tsitsanga yahoo, Nakuja huko,luy,sw,Maragoli,translations feed, okhulisia,en,luy,Luwanga,dictionary okhukhuula," remove, pull out, take out (e.g., of ameno 'teeth')",luy,en,Luwanga,dictionary Na u la ku linda., Na uwe mlinzi wetu,luy,sw,Maragoli,translations obwenjefu, ripe,luy,en,Luwanga,dictionary a foreigner who has become absorbed into the tribe because his or her family has lived with them for several generations but who is not regarded as a member of the tribe and can marry from its girls or boys, omumirikha,en,luy,Luwanga,dictionary "Even so let your light shine before men; that they may see your good works, and glorify your Father who is in heaven."," Kho obulafu bwenywe bwashenje burio imbeli wabandu, kho mbu balole ebikhole bienywe ebilayi, nibamuhelesia senywe ouli mwikulu oluyali. Amechesio okhulondana namalako ka Musa",en,luy,Luwanga,bible He who worries about a load ends up carrying it.* Owekana omurwe niye owakuchinga (WOY102) He who declined to carry the ‘head' carried it in the end., Ouhendera omurwe niye oukuchinga,en,luy,,proverbs omundu, person,luy,en,Luwanga,dictionary "khukhwira оmundu okhali ne ""Omundu yesi yesi okharia maawe tawe alaamwe.", Kuuwa mtu asiye na mtu yeyote asiyemtii mamake alaaniwe.,luy,sw,Bukusu,translations "21 U ku kirunkannye ku ive, o Yahova na kula girunkannywa."," Ee Bwana, utugeuze kwako, nasi tutageuka;",luy,sw,Maragoli,translations A tree is grafted on another., Omusala kukhulira khukundi,en,luy,,proverbs Na hii ndio hadithi yangu ya fisi na sungura., Na elo niluo elukano lwange sya ifisi nende suduyu.,sw,luy,Marachi,translations okhusikama, kneel,luy,en,Luwanga,dictionary okhunyalusia, burst,luy,en,Luwanga,dictionary try; attempt; test; tempt, okhutematemia,en,luy,Luwanga,dictionary Owobusolo shakhoya okhuba mao, A quarrelsome woman should not happen to be your mother.,luy,en,,proverbs Ugonjwa wa korona ulianza mwaka wa elfu mbili na kumi na tisa nchini China na ukawaua watu wengi.," Obulware bwa korona bwaatsaka omwaka kwa elfu tsibiri,ekhumi nende tisa musyalo sya China mana nibwiira abandu baangi.",sw,luy,Marachi,translations Miyinzi jo mwana muyai, Shughuli za mtoto mvulana,luy,sw,Maragoli,translations "kho mbu, abandu baleshe okhumanya mbu oli neinzala tawe. Habula kamanyishe butswa khu Papawo oulalolekhaga ta, naye oulolanga akakholwa mumabiswi alakhurunga. Akobuyinda bwomwikulu"," that thou be not seen of men to fast, but of thy Father who is in secret: and thy Father, who seeth in secret, shall recompense thee.",luy,en,Luwanga,bible tsimbasi, hind kicks such those of a donkey,luy,en,Luwanga,dictionary Ya wakuu na watu; nchi ilitetema mbingu ya Mungu iliteremka kwa sababu mimi nadondosha kwa wenye nguvu," Ivyanene navandu; Lirova iya degera, neligulu iya Yahova ya sulunguta kigira inze tonyatonya,ku vetsngulu",sw,luy,Maragoli,translations Kando ya boma panda mianzi izuie maovu, Mmugitsi usimiki haambeta musaalagwa kulaanganga kiduundu gulakukingila,sw,luy,Maragoli,translations Sikieni enyi wafalme;sikieni Israeli," 3 Mu hulire, Omwinye avami; mu lilye mu Israeli,",sw,luy,Maragoli,translations Na watu watajibu kuwa mtu yeyote akifanya sanamu kuwa chuma kisha aisimamishe alaaniwe., Ne babaandu boosi balikobosi bali Omundu yesi yesi okhola sifwaani bali siibia mala asisimikhe alaamwe.,sw,luy,Bukusu,translations lisomo, lesson; reading,luy,en,Luwanga,dictionary "Wakakataa kumwabudu mungu mweza wa vyote,mungu wa babu zao, mungu aliyewatoa misiri."," Baloba khusaya wele omunyali owa bioosi, wele we bakuuka babwe, wele owabarusia e misiri.",sw,luy,Bukusu,translations ifubu, hippopotamus,luy,en,Luwanga,dictionary "indicating amazement, surprise, shock, amusement", wale ta!,en,luy,Luwanga,dictionary Yeyote ananayemtii Mungu, Uyu mundu utizanga Yahova,sw,luy,Maragoli,translations isenya yumire, around 11 a.m.,luy,en,Luwanga,dictionary Muulize akupe taa., Muteeve akuhe itaya,sw,luy,Maragoli,translations "Nakahabwene Papa, okhuba nolwa kakhukasila iwe mbu kekholeshe kario."," yea, Father, for so it was well-pleasing in thy sight.",luy,en,Luwanga,bible "Mtualiye gumba, kiwete, wilanyia wakunzakali, mwenye nundu, mjinga, asyeongea, kipofu, kigugumizi, mwenye kende moja, ama kilema wa aina nyingine yoyote hakuruhusiwa kusimama au hata kushika kwa mfugo yeyote wa kufanyia tambiko."," Mundu uveye KIZIRI, UMULEMA, WO MWANDU, WE KIGUKU UMUSIRU, IDIMBIDI, UMBOKU, WEKEVOYO, WELINEGE ... LILALA, WEKEVEERE no lugano lundi lwosi lwovulema siyavugilwa asingilili naho agimili ku mutugu gwo kulomba musambwa mba.",sw,luy,Maragoli,translations Engoko yange yatera mavuyu., Kuku wangu alitaga mayai.,luy,sw,Maragoli,translations Akolucheendo amalayi kata amabii kabelemwo, Yale ya safari mazuri na mabaya,luy,sw,Marachi,translations Mahitaji yetu:, Tsindamano tsyetu:,sw,luy,Maragoli,translations Sisi hufuga wa kienyeji ndio tunaokama tukikunywa maziwa, Efwe khurukanga etsia kienyeji nitsio etsia khukheranga nikhungwa amabeere.,sw,luy,Marachi,translations sikuli siefu silangwa dadira ndasijama sana huluo huvera sipafomanga vilai sana mumasomo., shule yetu inaitwa dadira. Naipenda sana kwa sababu hufanya vizuri sana kimasomo.,luy,sw,Marachi,translations likeness; resemblance; color, likondo,en,luy,Luwanga,dictionary endure; bear; put up with; suffer patiently, okhwifwira,en,luy,Luwanga,dictionary drop; spot; point; dot; any punctuation mark, eshironyeresi,en,luy,Luwanga,dictionary Mtaandika hapo nimetii amri yako mungu mweza wa sheria hizi zote.," Mukhaandikekho Nariire lilaka liowo, Wele Omunyali Owa kamalaka kano koosi.",sw,luy,Bukusu,translations "get dark, become dusk; eshyalo shirukhana 'it is getting dark', 'dusk is setting in'; hasten; run about", okhwirukhana,en,luy,Luwanga,dictionary Tunahitaji rehema zake, Kwenya tsimbabasi tsitsyo.,sw,luy,Maragoli,translations Ingonaho ashiranga imbuni, A resident is more reliable than an early visitor,luy,en,,proverbs lifambafu, gland (often a swollen gland),luy,en,Luwanga,dictionary isako," crook; hooked stick, a walking stick with a crook",luy,en,Luwanga,dictionary 26. Mukana wavula kwilinda kusingira ku kesero., Msichana ambaye amepoteza ubikira kabla ya ndoa kwenda unya goni,luy,sw,Maragoli,translations efirwi, ears (part of the body),luy,en,Luwanga,dictionary yokhutaru yalonga abandu baamenya musialo nende vyakhuria., ya tatu aliumba watu wanaoishi duniani na vyakula.,luy,sw,Marachi,translations Kyoya kivavi kiitanga avana munyumba mu veye kuli likudza., Huko nje upanga hufisha watu; Nyumbani mna kama mauti.,luy,sw,Maragoli,translations okhutofula," be lazy, weak, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary asubuhi nyota huwa lakini huwezi iona kwa sababu jua huwa karibu na dunia., itsuri ining'ining'i ibetsangao lakini siwahalola khaba khubera riuba ribetsanga ambi nende sialo.,sw,luy,Marachi,translations And the disciples came to the other side and forgot to take bread.," 01wa abeechi bambukha niboola injelekha weinyanza, betsulila mbu bali nibebiliile okhubukula emikaate.",en,luy,Luwanga,bible Ikawa kuwa tuvae barakoa., llavola mbu hufuale virega vya molu.,sw,luy,Marachi,translations Ngolwa obulwaye buno bwola msialo sia Kenya obwera abandu abangi muno., Ugonjwa huu ulipofika nchini Kenya uliwaua watu wengi sana.,luy,sw,Marachi,translations Lola anuunaa, Ona ananyonya,luy,sw,Maragoli,translations meet with; come upon, okhubukana,en,luy,Luwanga,dictionary Oukhubolela irukha uno niye omwikho wo, Oukhuboolera ari yirukha niye owolubekalwo (DWA34) He who warns you of danger is your friend/relative/on your side.,luy,en,,proverbs Bebusi befwe banyola amaamo manji muno khulondokhana nende tsing'ombe tsino, Wazazi wetu wamepata mazao mengi sana kutokana na ng'ombe hawa.,luy,sw,Marachi,translations Siabukha saa ekhumi nende thibili ne inusu nisiamua hutsia mudala alanyola bana baye nibalirwe nende ifisi dawe., Aliamka saa kumi na mbili unusu akaamua kurudi nyumbani asije akapata wanawe wakiwa wamekulwa na fisi.,luy,sw,Marachi,translations dip a portion of obusuma etc. in gravy prepatory to eating it, okhutonga,en,luy,Luwanga,dictionary The language of courtship is not the same as the language in marriage., Olulimi luserera shilulilwo oluteshia ta,en,luy,,proverbs """Abulaho ounyala okhwinjilila omundu owamaani munzuye mana ayaaye emianduchie, nalaranjiliile okhuboha omundu wamaani oyo, kho mana amuyaaye emianduchie tawe."," Or how can one enter into the house of the strong [man], and spoil his goods, except he first bind the strong [man] ? and then he will spoil his house.",luy,en,Luwanga,bible Ndakhuchama sana, Love you so much,luy,en,Tsotso,translations Kutula mu tsimoni tsya vandu ku lwa madiku himbi lisitsa gavolanga atange kutula mu vuchafu vwe livula., Kutoonekana hadharani kwa karibu juma moja ilikuwa na maana kuwa amalize uchafu wa uzazi kwanza.,luy,sw,Maragoli,translations Siku hiyo pekee musa aseme kuwa ogopa sheria zote ambazo mimi nitawapa watu wa israeli.," Endaalo eyo eng'ene Musa aboole bali, ""Ria kamalaka koosi niko ese ndibawa babaandu ba Isiraeli.",sw,luy,Bukusu,translations "Kwa watu wa duniani, nilileta msamaha kwa wanaonililia,"," Khu vandu vomshvala, Nda lerha busamehe Khu vandu vianra,",sw,luy,Maragoli,translations omukofu oyo yesi yasiila nambolela ethinjugu nzithiano nobuha othie olake.," mzee huyo pia alikaanga na kumwambia,""njugu ndio hizi hapa ukiamka utaenda kupanda""",luy,sw,Marachi,translations S. IKAUNTI: BUSIA, KAUNTI YA BUSIA,luy,sw,Marachi,translations Vayuda vazama Yeso, Wayuda walimsaliti Yesu.,luy,sw,Maragoli,translations "Simoni nabasabila ikhabi naboolela Mariamu nyinamwana Yesu ari, ""Omwana uno aloboolwe nende Nyasaye khulwa okhusasibwa nende okhuhonibwa khwabandu abanji mu Isiraeli. Alaba eshilolelo eshirula khu Nyasaye, eshia abandu abanji balifukula ,"," and Simeon blessed them, and said unto Mary his mother, Behold, this [child] is set for the falling and the rising of many in Israel; and for a sign which is spoken against;",luy,en,Luwanga,bible okhukatusia, staunch; stop the flow,luy,en,Luwanga,dictionary "Ne ndakhola endakano yase akari wowo ne nase, mala ndatasa lisaaye lioowo."," Na nitafanya agano yangu kati ya wewe na mimi, kisha nitaongeza uzao wako.",luy,sw,Bukusu,translations Bale abandu vava nibakorwa okhweesaba lero luno beesaba burisikha., Wale watu waliokuwa hawajui kunawa wakati huu walijua kunawa kila wakati.,luy,sw,Marachi,translations Ingokho ni isolo eireenyanga makhere masabi mudala. Ingokho niisiri indindi inyala khumenya abundu wosi wosi andayi. Inyala khubotsa nende tsindi niyiikura yene kata nosiaiberesia ebiakhuria bindi., Kuku ni mnyama ambaye hapendi chura wengi kwa boma. Kuku akiwa angali mdogo anaweza ishi mahali popote pazuri. Anaweza kula na wengine na ashibe mwenyewe hata kabla haujampa vyakula vingine.,luy,sw,Marachi,translations Si kwa mapenzi yangu.," Bulaliri bwange tawe.""",sw,luy,Maragoli,translations locust, isiche,en,luy,Luwanga,dictionary likhutu, tortoise,luy,en,Luwanga,dictionary Nolwa kaliba kario olwa eshihesi eshieshise shino shiliula; abamalaika bakharule nibakhung'asia abandu abamayanu okhurula mubalunjishi.," So shall it be in the end of the world: the angels shall come forth, and sever the wicked from among the righteous,",luy,en,Luwanga,bible okhuyesera, breathe heavily and gaspingly; be out of breath; be puffed,luy,en,Luwanga,dictionary Nyanga ndi ndeyarisie mubuyarisio bwange ni maloro kanthitsira amabi sana. Yari mbu likhere rindumire khubweni ndaruma khurula khusitanda nimba na marithake nishirwa sia khukola., Siku nyingine nilijilaza kwa malazi yangu na nikawa na ndoto na mbaya sana. Ndoto yenyewe ilikuwa kuwa chura amenirukia kwenye uso na hivyo basi nikaliruka kutoka kitandani nikiwa nimeshindwa cha kufanya.,luy,sw,Marachi,translations "demarcate a boundary, by digging the field on either side, leaving a channel between; split; cut in two; break (pot, etc.)", okhwara,en,luy,Luwanga,dictionary "Kufuatia ajali hiyo, wenyeji wa sehemu hizi wametoa wito kwa waendeshaji pikipipi na wahudumu wa bodaboda kuwa waangalifu hasa wakati huu wa mvua. Wameiomba serikali kuweka matuta kwenye barabara hiyo ili kuzuia visa vya ajali katika sehemu hizo.", KHULONDEKHA KAMARABA AKO BAMENYA KHUNDULO KHWE KUMUANDA OKWO BALIKHABAREBA BATIMI BE CHIPIKIPIKI NEBALIMO BAKHALABANI BA BODA BODA KHUBA MESO KHUMIANDA BISE BIE EFULA BINO.BAMAKHUREBA SEREKALI KHURA BIKHINGILILI BIE LISERENGEKHA LIE KAMATOKA –BUMPS KHUMUANDA OKWO KHUKHINGILILA KAMARABA KA KHASE NA KHASE MUMBEKA ECHO.,sw,luy,Bukusu,translations "Mu mihiga ja sirini, kovole hagati ha 1920 na 1930 lwa vamission na serikali venya avana vasome vwali vudinyu konyola avana vanyala kutsia kusoma", Katika karne ya ishirini kati ya 1920 na 1930 wamishonari pamoja na serikali ilihitaji watoto wasome lakini ilikuwa vigumu kuwapata watoto ambao wangesoma.,luy,sw,Maragoli,translations Khwaluungikha sibala sia Basha ne babaandu bewe ne sibala esio, Tukalenga nchi ya Wabasha na watu wa nchi hiyo.,luy,sw,Bukusu,translations Akawachilia maadui waliokuwa karibu wakawashinda nguvu kisha waisraeli hawakuweza kujilinda tena., Alekhula basiku ba baba siimbi babakhila kamaani mala Baisiraeli se banyala khukhwelinda lundi tawe,sw,luy,Bukusu,translations Wasichana wangeweza kujiunga pamoja ili kutafuta kilichotumika kama chumvi ya zamani., Avana vakana vali vanyala kwiyunga halala vatsia kukalaga umunyu.,sw,luy,Maragoli,translations Nikiingia kwa nyumba yangu sitoki ndani Mfu, Ninzingiye mu inyumba yange ndulamu mba - Mukutsu,sw,luy,Maragoli,translations "Mana abakhaana abo boosi nibabuukha, nibarechekha tsitaha tsiabwe."," Then all those virgins arose, and trimmed their lamps.",luy,en,Luwanga,bible Mtoto huyu anapotambua uhai haupo tumboni humo basi angetungua ule uja uzito., Umwana uyu naloli ilimenya siliveye muinda yila ililahi dave amanya atula mu.,sw,luy,Maragoli,translations okhwakara, carry a child on the hip; scratch hard and deep (of a wild animal); maul,luy,en,Luwanga,dictionary omuhani, generous person; giver,luy,en,Luwanga,dictionary a sample; a little amahenjera taken from the top of the pot to see if it is done, amasalule,en,luy,Luwanga,dictionary ingabo, shield; the green bark of a banana plant,luy,en,Luwanga,dictionary "Usipomulinga, atamaliza mahindi", Nutalirasa liramala maduuma,sw,luy,Maragoli,translations "Hakia, Hufurahia tena sana"," Yee, Guyanzi munonono.",sw,luy,Maragoli,translations Walikuwa bondeni kutoka kwenye Mlima wa Sinai., Baba mu Litooma khukhwama khu sikulu sia Sinai.,sw,luy,Bukusu,translations Omundu ouba khushilama shieinzuye aleshe okhwikha kata okhwinjila munzuwe nende okhuyiniamwo eshindu shiosi shiosi tawe.," and let him that is on the housetop not go down, nor enter in, to take anything out of his house:",luy,en,Luwanga,bible "Emuboolela toto embu, Abulaho omulakusi oufuchililungwa mwihanga lia yebulwamwo tawe/"," And he said, Verily I say unto you, No prophet is acceptable in his own country.",luy,en,Luwanga,bible jump; spring; leap; cross over; spin; roll and twist into a thread or cord, okhusiira,en,luy,Luwanga,dictionary "And he suffered him not, but saith unto him, Go to thy house unto thy friends, and tell them how great things the Lord hath done for thee, and [how] he had mercy on thee."," Naye Yesu naloba naboolela omundu oyo ari, ""Tsia ingo khubandubo mana obaboolele aka Omwami akhukholeele nende shinga olwa akhubeeleele tsimbabasi """,en,luy,Luwanga,bible "for hisher account, or behalf", khululwe,en,luy,Luwanga,dictionary Tsimbibagi titsye., Rehema zake.,luy,sw,Maragoli,translations Ndangana na senge niyiviki tsinguvu tsindavu - Tsiswa, Nimekutana na shangazi kama amevalia nguo nyeupe -Kumbekumbe,luy,sw,Maragoli,translations mala avika mu Engoko anoho ikindu kya manuliywimu atsie kulira yengo., Alikuwa akiweka ndani kuku au kitu atakachopewa ili ale akifika nyumbani.,luy,sw,Maragoli,translations Unaweza kuwasomesha watoto wako hata kujilisha mwenyewe bila kutegemea mtu yeyote kwa sababu utategemea cha mwingine hadi ufe uwe maskini., S. Onyala khubasomia abana bao kata kuerisia mwene nola tegemea omundu yesiyesi khubera orategemea sia omindu wundi mpaka ofwe nori omumanani.,sw,luy,Marachi,translations "sala hiyo watu huomba ati salamu maria, umejawa neema mungu yu pamoja nawe,kukurehemu,maria mtakatifu mama wa yesu,tuombee sisi dhambi zetu sasa na siku yetu ya kufa amina."," isala eyo vandu valamanga ati mrembe maria, withule inema mhulundu ari nawe huyevwa thimbavasi ,maria mtakatifu ng'ina nyasaye savira hefwe aviono vulano nde inyanga yefwe yohufwa amina.",sw,luy,Marachi,translations ebweneyo, there; just there,luy,en,Luwanga,dictionary "Now after a long time the lord of those servants cometh, and maketh a reckoning with them."," ""01unyuma lwetsinyanga tsinyinji, omwami wabwe oyo yachelela nabasia ninabo emianduchie.",en,luy,Luwanga,bible "I, me", esie,en,luy,Luwanga,dictionary okhunyeraala," become thin, narrow",luy,en,Luwanga,dictionary "Kusambaa kwa huu ungonjwa ulikuwa hivi; nchini China, ukafika Tanzania, ukafika Uganda na ndio ukafika Kenya nchi ya weusi."," Obutwaye bwa lura msíalo silapangua; buchina, boola tanzania buola obuganda handi khubula Kenya yani sialo sia obamari.",sw,luy,Marachi,translations mamuange yarera matunda mdala mnendi., mamangu alileta matunda hapa nyumbani.,luy,sw,Marachi,translations "Mana mulala khubakhulundu bomusinagogi, oweliira mbu Yairo, yola ewa Yesu yali, nasikama hasi ne namwinamila."," And there cometh one of the rulers of the synagogue, Jairus by name; and seeing him, he falleth at his feet,",luy,en,Luwanga,bible Alikuja kuniokoa., Yija kwisevere yo wuyeti.,sw,luy,Maragoli,translations "Ne abakhaana babwe boosi shibamenyile ninefwe? Kho yanyoola heena amachesi kano?"""," And his sisters, are they not all with us? Whence then hath this man all these things?",luy,en,Luwanga,bible "And they were astonished at his teaching: For he taught them as having authority, and not as the scribes."," Ne olwa abandu bahulila obwibaalibwe bahuka muno, okhuba yabeechesia shinga ouli nobunyali, nalabeechesia shinga abahandichi bamalako bechesinjia tawe.",en,luy,Luwanga,bible "But when he saw the wind, he was afraid; and beginning to sink, he cried out, saying, Lord, save me."," Nebutswa olwa yalola omuyeka omukhongo nikuhutsa, yaria mana nachaaka okhwiyinikha mumaatsi, ne nalanjilisia ari, ""Omwami mbonia!""",en,luy,Luwanga,bible "Vasalisi vange na vakulundu vange va kudzera mu lidala, kwa va li Ni venyanga vyokulia VA Duke kwirannya mtoto gwavo ubuhya.", Makuhani wangu na wazee wangu walifia katika nchi walipokuwa wakitafuta vyakula ili warejelee mwanzo wao upya.,luy,sw,Maragoli,translations emulambo, south,luy,en,Luwanga,dictionary INGOMBE, NG'OMBE,luy,sw,Marachi,translations Aheene yaho vavoolerana kuli vakola., Hapo hapo wakaambiana la kufanya.,luy,sw,Maragoli,translations Baba alinunua bata na kanga, Baba yaagula libada nerikanga.,sw,luy,Maragoli,translations "sound used for driving away fowls, etc.", saa!,en,luy,Luwanga,dictionary Nyumba ya Mungu, Inyumba ya Nyasaye,sw,luy,Maragoli,translations tulikuwa tumeketi chumbani mwa mjomba tukitizama televisheni., huari huihale mnyumba ya hootha nindolanga esing'ang'ariro.,sw,luy,Marachi,translations Waliokuwa manusuru wa vita., Baaba banamae bafwiliile.,sw,luy,Bukusu,translations "axe; hatchet; tomahawk (see also imbatsi, ishoka)", iyaywa,en,luy,Luwanga,dictionary imbundu, lump of flour not properly mixed in with the water in making obusuma,luy,en,Luwanga,dictionary omutarakwa," introduced tree, esp. a gum tree",luy,en,Luwanga,dictionary nataka kukueleza kuhusu kifo cha kaka yetu ., nyanga huvavorera rifua ria musiani wefu.,sw,luy,Marachi,translations Miti hutumika katika njia mingi tena hatuwezi kuishi bila miti kamwe, Misala kiekhonyeranga mutsingira tsinyingi khandi sikhunyala okhumenya nikhubula emisala khaba.,sw,luy,Marachi,translations """Omwoyo kuhulilikha mwitaala lia Rama, okhulila nende okhwikhuula okhululu. Raeli yekhuulanga abaanabe; alobile okhuhotselesibwa, okhuba boosi babulaho "" Okhurula Misiri"," A voice was heard in Ramah, weeping and great mourning, Rachel weeping for her children; And she would not be comforted, because they are not.",luy,en,Luwanga,bible force one's way into; force one's way through; take by force, okhumichina,en,luy,Luwanga,dictionary eshiserero, wedding; traditional marriage,luy,en,Luwanga,dictionary "But take ye heed to yourselves: for they shall deliver you up to councils; and in synagogues shall ye be beaten; and before governors and kings shall ye stand for my sake, for a testimony unto them."," ""Nebutswa, inywe abeene mube meeso, shichila bakhamutiile nibamuyila mushiina okhuyaasibwa, khandi mwakhakhupwe mutsisinagogi, ne mwakhasinjile imbeli wabami nende abaruchi khulweliira lianje, okhukhola obuloli khwisie nende okhubayaalila Injiili.",en,luy,Luwanga,bible He who slept until morning killed his father* Sleep until morning killed his father, Kona bushie yera se,en,luy,,proverbs Moyos, Mwoyo,sw,luy,Maragoli,translations I love you too darling., Siesi ndakhuchama eshiombo .,en,luy,Luwanga,translations okhwinjira obuchenjeri," make an agreement to take turns in brewing beer, each putting in an equal share of the grain required",luy,en,Luwanga,dictionary Ni vizuri achomwe.," Nuvulahi asambwi"".",sw,luy,Maragoli,translations HULANGANGA VANDU MULUMARACHI KHAANDI ESIE NDI MUMARACHI KAMILI., HUWA TUNAITA WATU KWA KIMARACHI TENA MIMI NI MUMARACHI KAMILI.,luy,sw,Marachi,translations Niliwapa yai langu., Ndavaha livuyu liange.,sw,luy,Maragoli,translations "Wele Omunyali Owa Bioosi, Wele wenywe ""Nenywe mweesi mwanjichakho tawe."," Mungu mweza wa vyote, mungu wenu nanyi pia hamkunijia.",luy,sw,Bukusu,translations -chesi," clever; intelligent; wise; bright (abachesi, amachesi, obuchesi, etc.)",luy,en,Luwanga,dictionary "How he entered into the house of God when Abiathar was high priest, and ate the showbread, which it is not lawful to eat save for the priests, and gave also to them that were with him?"," Olwa Abiatsari yali omwisaaliisi omukhulundu, Daudi yenjila munzu ya Nyasaye, nalia emikaate echiali nichihaaniilwe Nyasaye. Ne kwali omusilo omundu yesi yesi okhuliakhwo emikaate echio okhurusiakhwo abesaaliisi bonyene. Khandi nahelesiakhwo aba yali ninabo.""",en,luy,Luwanga,bible "Zamani za kale paliondokea kidiri na nyanya. Nyanya alikuwa anampenda kidiri, kidiri alikuwa mwerevu kumliko nyanya yake. Sasa ilikuwa siku ya kupanda mahindi, nyanya alikuwa na shamba ng'ambo.nyanya alikuwa anataka kwenda kupanda ng'ambo lakini kulikuwa na mto mkubwa"," Khare khare khuario nende simuna nende kukhu. Kukhu yari niyajama simuna. Simuna yari mukesi khushira kukhung'ene. Kalano yari inyaga ya khuraka madimwa, kukhu yari nende indalo ingerekha. Kukhu yari yeenya khutsia khuraka ingerekha lakini kwari nende mwalo mukhongo.",sw,luy,Marachi,translations likonjio, small piece of broken pot,luy,en,Luwanga,dictionary obuliba," trap for rats, etc., usually consisting of a weight that falls on the animal",luy,en,Luwanga,dictionary shule yetu ina mlinzi wa kulinda shule., sikuli siefwe siri nende mundu wohurinda sikuli.,sw,luy,Marachi,translations Litooma lia Sitimu liabamo kamaloo kamakali ke elamu ., Bonde la Sidimu lilikuwamo na mashimo mengi ya lamu .,luy,sw,Bukusu,translations Kwa nini watu hawa walikufa?, 8. Kigiraki aviguliri vaakutsa?,sw,luy,Maragoli,translations Ne kakhali be Lebanoni khukhwama Khu sikulu sia Baisiraeli se baulila me Babemeelesi Baali Herimoni khukhwola Khu silibwa siabwe., Isipokuwa wa Lebanoni kutoka kwa kilima cha waisraeli hawakuwasikia waamuzi waliokuwa Herimoni kufika kwa lango lao.,luy,sw,Bukusu,translations "Mana nibakalukha mushialo shiabwe okhubirira khunjila yindi, okhuba Nyasaye yali nabebaaliile mwilooro mbu balakalushilakhwo ewa Herode tawe. Okhwilushila Misiri khulwa Okhwihonokosia"," And being warned [of God] in a dream that they should not return to Herod, they departed into their own country another way.",luy,en,Luwanga,bible "Babukula amapesa kabwe mana nibachaaka okhubuluulila omwene mukunda oyo,"," And when they received it, they murmured against the householder,",luy,en,Luwanga,bible "morning, about 8 a.m. to 10 a.m.; isenya indutu 'early morning', isenya ingali 'late morning'", isenya,en,luy,Luwanga,dictionary Kila mara muwe watiifu na wenye kutii amri hizi ili mweze kuishi katika nchi ambayo mtapewa na Mungu., Buli lwosi mube barekerefu ne khuria kamalaka kano nio mumenye lundi mube mu sibala nimwo Wele wenywe alikho amuelesia.,sw,luy,Bukusu,translations "obwikombi obumayanu, obukaati, obwilaasi, imbalikha, okhuchiikha, okhwichinjimisia nende obuyingwa."," covetings, wickednesses, deceit, lasciviousness, an evil eye, railing, pride, foolishness:",luy,en,Luwanga,bible Usiye mpenda Mungu, Nyasaye sianyala kumuyanza mba.,sw,luy,Maragoli,translations Lishere lialira liri shiliba shina!, The frog cried out ‘will it ever be!'.,luy,en,,proverbs Lwakulimba mwigulu., Ni wimbo tutaimba mbinguni,luy,sw,Maragoli,translations Kwegitsa mwana kogenda, Kufunza mtoto kutembea,luy,sw,Maragoli,translations "Ne olwa abahandichi aba Abafarisayo balola mbu, Yesu alitsanga nabonooni nende abasololi bobushuru, bareeba abeechibe bari, ""Nishiina eshichila Yesu nalia nende abasololi bobushuru nende abonooni?"""," And the scribes of the Pharisees, when they saw that he was eating with the sinners and publicans, said unto his disciples, [How is it] that he eateth and drinketh with publicans and sinners?",luy,en,Luwanga,bible "exalt to a position of honor and authority, e.g., chief, king, etc.; crown or enthrone; appoint; put up the posts for the framework of a house", okhwemekha,en,luy,Luwanga,dictionary a thorny or serrated edge, obukakha,en,luy,Luwanga,dictionary Olikwa mutsiaya, You may find yourself amid grazing cattle.,luy,en,,proverbs UKOKO UMENUKIA, KALONDO KAFUNYI,sw,luy,Maragoli,translations okhukatukha," stop falling or pouring (of rain, hemorrhaging)",luy,en,Luwanga,dictionary Magharibi., Imadyoli.,sw,luy,Maragoli,translations Nyota ni watoto waliozaliwa na mwezi, Tsing' ereng'ani navana vo mweli gwivula.,sw,luy,Maragoli,translations Crowned With Thorns, Alivikwa miba,luy,sw,Maragoli,translations okhwiyaka," pull up by the roots; pluck out, e.g. hairs",luy,en,Luwanga,dictionary Ing'ombe yenyekhana yiikure khuibe nende afia indayi. Noori nende tsing'ombe saba Nyasaye akhumeede obe ninatsio tsisabi muno., Ng'ombe anafaa ashibe ili awe na afya bora. Ukiwa na ng'ombe Mungu akuongeze uwe nao wengi sana.,luy,sw,Marachi,translations "Don't expose your source of herbs to another medicine man, give him the prepared sample.", Omuchesi omwayira,en,luy,,proverbs Umwana niyenya kwivulwa kutula mu inda yo umundu mkali akola kuli IMBULA IHIZA niyenya kwivulwa.," Wakati wa kuzaliwa mtoto kutoka tumboni mwa mama yake, hufanya sawia na migurumo ya mvua itakayo kunyesha.",luy,sw,Maragoli,translations "01wa Yohana yetsa, nahonga inzala nalanywakhwo idivai ta, buli mundu yaboola mbu, ‘Ali nebishieno.'"," For John came neither eating nor drinking, and they say, He hath a demon.",luy,en,Luwanga,bible the end; the finish, obumalirishi,en,luy,Luwanga,dictionary "habits, manners, hence disposition, nature, character", ebima,en,luy,Luwanga,dictionary isa, Saa,luy,sw,Maragoli,translations Lidiku lirala muluuti yaduukaho, Siku moja afisa wa elimu alitembelea shule.,luy,sw,Maragoli,translations pains in back; pain from a bite, tsisalira,en,luy,Luwanga,dictionary Good evening our guests., Bwakhera mwesi bacheni befu.,en,luy,Luwanga,translations Mto mtulivu, MUGERA GWE MIREMBE,sw,luy,Maragoli,translations "54 Amadzi ga viti igulu womutwe gwange, Nda vola, mmali kuheridzwa."," maji yalifunika juu ya kichwa changu, nami nikafikiri nilikuwa karibu kukatiliwa.",luy,sw,Maragoli,translations Mani na vola mbu obulwale bwa korona nebubi sana handi buenyihana vandu vafuale thimasiki nende khuosia mahono vurisiha nende huba ifuti ndala nende inusu., Akasema kwamba ugonjwa wa korona ni mbaya na inatakina watu wavae barakoa na kunawa mikono kila wakati na kuzingztia kusimama mita moja na nusu kutoka kwa mtu mwingine.,luy,sw,Marachi,translations "Ne okhurula ebise ebio, Yuda yachaaka okhukhaaba obwiyangu obulayi bwokhukhobelamwo Yesu. Yesu nende abeechibe berecheshela lisabo lia Pasaka", And from that time he sought opportunity to deliver him [unto them] .,luy,en,Luwanga,bible "Ku Kigulu hale, musala gu ve yo,", Kwenye mlima mbali unao msalaba,luy,sw,Maragoli,translations "And suddenly looking round about, they saw no one any more, save Jesus only with themselves."," Mana khandi olwa bahenga bwangu, shibalolakhwo omundu yesi yesi nali ninabo ta, habula balola Yesu yenyene.",en,luy,Luwanga,bible I kyova Lidala;, sehemu,luy,sw,Maragoli,translations okhuyirana, commit adultery,luy,en,Luwanga,dictionary Ne akhandi akhanji yabohungwa nebitiili biebilenje nende eminyololo. Nebutswa yachitsanuulanga nichikabukhana nabio ebitiili biebilenje yabikhalakangamwo ebitonye. Kata shiyaliho owali namaani kokhumuhandakhwo tawe.," because that he had been often bound with fetters and chains, and the chains had been rent asunder by him, and the fetters broken in pieces: and no man had strength to tame him.",luy,en,Luwanga,bible "Mito na maziwa hukauka ,nyuma zinaonekana kama mwanamke anayerudi alikozaliwa baada ya muda mrefu"," Imigera ne tsinyanza kandi tsikamanga, mainyima tsiloleka kuli mundu mukali aloleka ku yengoo wayivulwa muing'inga indambi.",sw,luy,Maragoli,translations "dig up all the potatoes left in a field, leaving it empty and ready for planting another crop", okhusinya amapwoni,en,luy,Luwanga,dictionary Wale ambao hawafugi paka unaweza pata wakilalamika kuwa vitu vyao vimeisha kwenye nyumba kwa sababu ya panya., Balia balarukanga ipusi olanyola nibabola mbu vindu biabo bibwere munyumba khubera imbeba,sw,luy,Marachi,translations Mwami wavami Munene, Mfalme wa wafalme mkubwa,luy,sw,Maragoli,translations Se nabeele omureengu namwe se nebiliile liosi liosi khu malaka kowo ndaalo niyo mwambukhilakho luluuchi lwa Yoritani mala mwingile mu sibala., Sijakuwa mwoga ama sijasahau chochote kwa maagizo yako siku hiyo ambayo mlivukia mto Yordani kisha mkaingia kwa nchi.,luy,sw,Bukusu,translations "in the high-priesthood of Annas and Caiaphas, the word of God came unto John the son of Zacharias in the wilderness."," Ne Anasi nende Kayafa nibo abali abesaaliisi abakhulundu. Mutsinyanga tsiene etsio, Nyasaye yaruma likhuwalie khu Yohana omwana wa Zakaria owali nali mushitsiimi.",en,luy,Luwanga,bible Amatsi keranga omwelema (HWA7) Even an expert swimmer can drown., Amatsi kera omwelema,en,luy,,proverbs "Ne olwa Yesu nabeechibe bali nibali ahambi okhuula Yerusalemu, boola khumataala ka Betsefage nende Betsania, khushikulu shia Miseituni. Yesu naruma babili abokhubechibe,"," And when they draw nigh unto Jerusalem, unto Bethphage and Bethany, at the mount of Olives, he sendeth two of his disciples,",luy,en,Luwanga,bible "Akasema, ""Yamekwisha!"""," Na vola ""Ga fweye!""",sw,luy,Maragoli,translations "And he came to Nazareth, where he had been brought up: and he entered, as his custom was, into the synagogue on the sabbath day, and stood up to read."," Mana Yesu niyola Nazareti, ewa yali niyakhulila, ne khunyanga eya Isabato, yatsia musinagogi shinga olwa yakholanga buli lwosi, ne nasinjila okhusooma Amahandiko.",en,luy,Luwanga,bible common sense; intelligence; alertness, oburecherefu,en,luy,Luwanga,dictionary mimi ni mtoto wa clara akinyi baba yangu hufanya kazi ya ulinzi na mama yangu hufanya kazi ya shambani., ndi mwana wa kalara akinyi baba wanje akholanga ikasi yo khurinda na mama wanje akholanga ikasi yo mukunda.,sw,luy,Marachi,translations Imani yote ni yangu.," Lisuuviridza lyosi ni Iyange,",sw,luy,Maragoli,translations "Khulweshio, emuboolela mbu, abandu bakhabeelwe tsimbabasi khulwa obwonooni bwosi bwosi nende amanyeko koosi koosi khu Nyasaye. Nebutswa omundu yesi yesi naba nanyeka Roho Omutakatifu, shiyakhabeelwekhwo tsimbabasi tawe."," Therefore I say unto you, Every sin and blasphemy shall be forgiven unto men; but the blasphemy against the Spirit shall not be forgiven.",luy,en,Luwanga,bible Mu he bukumi. a veeye Nyasaye.," Mungu wa kweli, wala si kiumbe",luy,sw,Maragoli,translations "Kutokana na sheria za kujikinga dhidi ya korona, wakuu wa afya walisema tunafaa kukula vyakula vyakula kuleta nguvu mwilini na tujaribu kuvaa barakoa kila mahali tunapoenda au kukaa."," Nonu ala okhekhala khulondana nende malako eka bakhongo wa afya ababola mbu khorie ebyakhuria ebirera amani mumiri, handi huteme khufwala, stimaski abura abundu wa khustia kosa wa huihala.",sw,luy,Marachi,translations Kuba imbaka ndogooli, Utani wa wamaragoli,luy,sw,Maragoli,translations So all the generations from Abraham unto David are fourteen generations; and from David unto the carrying away to Babylon fourteen generations; and from the carrying away to Babylon unto the Christ fourteen generations.," Kho tsinzibulo tsiosi okhurula khu Aburahamu okhuula khu Daudi, tsiali ekhumi natsine; ne okhurula khu Daudi okhuula khu okhuhuyibwa nibayilwa mubuhambe Babuloni, tsiali tsinzibulo ekhumi natsine. Ne okhurula khu okhuhuyibwa nibayilwa Babuloni, okhuula khu okhwibulwa khwa Kristo, tsiali tsinzibulo ekhumi natsine. Okhwibulwa khwa Yesu Kristo",en,luy,Luwanga,bible Yerusalemu ametenda dhambi sana kwa hiyo amekuwa najisi.," 8 Yerusalemi ya kola ubwoni ligali, kigira yaga u gwiye kuli kindu kidamano.",sw,luy,Maragoli,translations Olwa balola ing'ining'ini eyo bekhoya nobusaangaafu obunji muno.," And when they saw the star, they rejoiced with exceeding great joy.",luy,en,Luwanga,bible "Be not therefore anxious, saying, What shall we eat? or, What shall we drink? or, Wherewithal shall we be clothed?"," ""Khulweshio mulahenda omwoyo nimwireeba mbu; ‘Nakhulie shiina?' Khandi mbu ‘Nakhunywe shiina?' Kata mbu ‘Nakhwifwale shiina?' Tawe.",en,luy,Luwanga,bible Ing'ombe ni isolo indayi khumundu. Mundu yenyekhana ashughulikire ing'ombe inyole oluwa ikona abundu andayi. Abaandu bajama khukurikha ing'ombe Ameera nga akefu. Ing'ombe yefu yajama khunywa amatsi malafu ni khandi niindayi khumundu., Ng'ombe ni mnyama mzuri kwa mtu. Mtu anatakikana ashugulike ng'ombe apate jinsi anavyolala mahali pazuri. Watu wanapenda kubandika ng'ombe majina kama yetu. Ng'ombe wetu anapenda kunywa maji maji safi na tena ni mzuri kwa mtu.,luy,sw,Marachi,translations Nga baba ne basiliindilila Ehudi elukha., wakati walikuwa wakigonjea Ehudi akatoroka.,luy,sw,Bukusu,translations "Mutsinyanga etsio, Yesu nabeechibe babirira mumikunda chieingano khunyanga eya Isabato; abeechibe bali inzala nibachaaka okhwimula ingano nibalia.", At that season Jesus went on the sabbath day through the grainfields; and his disciples were hungry and began to pluck ears and to eat.,luy,en,Luwanga,bible Vakolanga ndyo kuduka avayai vosi ve tsingulu valwana., Walifanya hivyo hadi wavulana wote wenye nguvu wapigane.,luy,sw,Maragoli,translations okhuketa, obstruct; hinder from proceeding on a journey; return a straying cow to herd,luy,en,Luwanga,dictionary okhuberesia, make angry with someone else,luy,en,Luwanga,dictionary Mtumwa alikuwa akitoroka kumlaani nyinyi.," ""Nasioobi aaba ne elukha khumulaama enywe.",sw,luy,Bukusu,translations Bwakira mana ni vukira ni khumanya okhu fwala nzibarakua ni msialo sino avulao mluhya yesiyesi ulafwalakho nzibarakoa dawe., Ulifanya tukajua kuvaa barakoa na kwa dunia yote hakuna mluhya yeyote aliyekosa kuvaa barakoa.,luy,sw,Marachi,translations drop, okhulakakha,en,luy,Luwanga,dictionary Vya nda rhulidzwa mmasahi gege., Nilivyopata kupitia damu yake.,luy,sw,Maragoli,translations "Wherefore ye witness to yourselves, that ye are sons of them that slew the prophets."," Khulweshio, mufuchililanga mbu muli abolwibulo lwabenabo abeera abalakusi!",en,luy,Luwanga,bible Lugano lwo kuhana (a story encouraging benovelence in society), Hadithi ya ukarimu,luy,sw,Maragoli,translations Ing'ombe ni siruke silayi. Esiruke sino siberesianga abaandu inyama nende ebiindu bindi., Ng'ombe ni mfugo mzuri. Mfugo huyu huwapea watu nyama na vitu vingine.,luy,sw,Marachi,translations Oh Nyasaye Umulindi, Eh Mungu mlinzi,luy,sw,Maragoli,translations Kaleefu yafwamubunyaakhani. Yafwila mubikuunyila. Khuno nokhufwa okhulayi abetsukhulu banje?," T.Kaleefu alikufa kwa kujuta. Huku ni kukufa kuzuri kweli wajukuu wangu?""",luy,sw,Marachi,translations "Mana abeechi abo nibarula nibatsia mwitookho omwo, ne nibanyoola nikali shinga olwa Yesu yali nababooleele. Kho nibakaasia lisabo lia Pasaka."," And the disciples went forth, and came into the city, and found as he had said unto them: and they made ready the passover.",luy,en,Luwanga,bible "Mana nabukula emikaate musafu echio nende orunyeni orwo, nakhupila Nyasaye orio, nabisonyola, nabihaana khubeechi; nabo abeechi nibabakabila abemikanda."," and he took the seven loaves and the fishes; and he gave thanks and brake, and gave to the disciples, and the disciples to the multitudes.",luy,en,Luwanga,bible "Maisha ketsa nikaba matinyu, burisindu nisinina bukusi kata bali na nibaandikirwe muofisi bafutwa tsikasi. Na bulii bulwaye bwa khurusia sana."," Hali ya maisha ilikuja ikawa ngumu, bei ya kila bidhaa ikawa ghali na hata wale waliokuwa wameajiriwa kwenye ofisi walipigwa kalamu.",luy,sw,Marachi,translations okhupama," be flat, esp. of s.t. one would expect to be round, e.g. a ball, a fish; go flat",luy,en,Luwanga,dictionary "Hata siezi vuka barabara nahofia sana !"""," Kata shinyala okhukhalasia omuhaanda tawe. Eriire muno!""",sw,luy,Marachi,translations Michezo yetu imegeuka maombolezo., Uvukino bwetu bu girunkanyi luva lisyoma.,sw,luy,Maragoli,translations Guinea-fowls never fly off at the same time lest their wings collide.," Amakhanga shikapulushira khulala, kakhupana tsimbaha",en,luy,,proverbs "He helped me yesterday, but if I had known, I would have waited till today.", Owayambere ekulo emanyanga yakhambere inyanga ino,en,luy,,proverbs Yaavalola nivamukinira vukinu vulahi., Aliwauliza wakamchezea michezo mjzuri.,luy,sw,Maragoli,translations S; ngandaulira sa endiyo ndarukaruka nindi ende vusangafu ., niliposikia tu hivyo nilirukaruka nikiwa na furaha.,luy,sw,Marachi,translations okhuboolera, say to; tell,luy,en,Luwanga,dictionary "Ye akholile kanyaliilwe, yekholeleele okhutsushilila nende okhubakha omubili kwanje amafura, khulwa okhukurechekha okhuyabilwa.", She hath done what she could; she hath anointed my body beforehand for the burying.,luy,en,Luwanga,bible were avavere hukosi kavaholanga., mungu awarehemu kwa yote waliyoyafanya.,luy,sw,Marachi,translations knot, lifundikho,en,luy,Luwanga,dictionary Siina sikila ne mwicha Luno khwise ne muli mu butinyu?, : Kwa nini mnakuja leo kwangu kama mko kwa shida?,luy,sw,Bukusu,translations Muvumenyo vwe mihiga, Milele daima,luy,sw,Maragoli,translations "Kwa upendo wake, kwa upendo wake"," Kwimbekuye lero, Kwimbe kuye lero,",sw,luy,Maragoli,translations pencil, ikalamu yamare,en,luy,Luwanga,dictionary Evelia alikuwa mvulana mwerevu Sana, Evelia yali muyayi mugeri ligalli muno,sw,luy,Maragoli,translations "But they went forth, and spread abroad his fame in all that land.", Nabo nibarula nibatswania ifumaye mushialo eshio shiosi. Yesu ahonia omundu wahanda olulimi,en,luy,Luwanga,bible "Abandu bandi bareera abaana khu Yesu mbu, abarekhwo amakhono nende okhubasaayila. Abeechibe nibabakondoshela."," Then were there brought unto him little children, that he should lay his hands on them, and pray: and the disciples rebuked them.",luy,en,Luwanga,bible nyakhufiala," father-, mother-, son-, or daughter-in-law",luy,en,Luwanga,dictionary Amatere kabili kera indaa, Two finger nails crush a louse. Litere elala shilira inda (JWA7) One finger nail cannot kill a louse.,luy,en,,proverbs "Khandi shioletsubakhwo khulwa omurwekwo ta, okhuba shionyala okhukalukhasia kata elala khwiswilio liaba lietsimbutsi noho okhubula tsimbutsi tawe."," Neither shalt thou swear by thy head, for thou canst not make one hair white or black.",luy,en,Luwanga,bible eshiminywi, chicken,luy,en,Luwanga,dictionary Nyimbo ambazo ziliimbiwa watoto wadogo zilikuwa za kuwafurahisha na kuwapa mafunzo., Tsingano(tsinyimbu)tsialange tsio kuyanzitsa avana vakekeke nende kuhana amigitsu kuvo.,sw,luy,Maragoli,translations "siku moja mzee alikuwa akitembea njiani akakutana na kidiri akaanza kumchekea, akisema ""nimekula njugu zako zote"".", lundi mukofu yali achenda huingila nakutana nende simuna nisichaka khumuthehela; nisiboola ndahalia thinjugu thiao thiosi.,sw,luy,Marachi,translations voice; sound, oluyoka,en,luy,Luwanga,dictionary "Ne owamukhoba yali nabamanyiye eshilolelo naboola ari, ""Owanefumbeelele niye owatsana oyo, mumutiile"," Now he that betrayed him gave them a sign, saying, Whomsoever I shall kiss, that is he: take him.",luy,en,Luwanga,bible huwa natoka kijiji cha madowa, ndulanga mulukongo lwa madowa.,sw,luy,Marachi,translations Mani ni bunyala khuenea mushialo shefue sia Kenya., Ukaweza kuenea kwa nchi yetu ya Kenya.,luy,sw,Marachi,translations TAMBIKO LA KUFIKA KWA KINA MKE ALIYEAGA, LIHIRA CHIRIRI CHO MUKALI WAVO,sw,luy,Maragoli,translations Guku ahiza madako - Kifuria/Inyingu, Nyanya anachomeka makalio -Sufuria/nyungu,luy,sw,Maragoli,translations okhumanana," be very poor, needy, destitute",luy,en,Luwanga,dictionary """Olwa Omwana womundu yakhetse muluyalilwe halala nende abamalaika boosi, yakhekhale khushifumbishie shioburuchi shioluyali."," But when the Son of man shall come in his glory, and all the angels with him, then shall he sit on the throne of his glory:",luy,en,Luwanga,bible "Mutsinyanga etsio, omuruchi Agusito wa Roma yahaana lilako naboola mbu, abandu boosi abali hasi woburuchi bwa Roma babalwe."," Now it came to pass in those days, there went out a decree from Caesar Augustus, that all the world should be enrolled.",luy,en,Luwanga,bible "Another parable set he before them, saying, The kingdom of heaven is likened unto a man that sowed good seed in his field:"," Yesu yababoolela oluchelo lundi ari, ""Obwami bwa Nyasaye buli burinanwa; omundu yamiitsa imwo indayi mumukundakwe.",en,luy,Luwanga,bible Umundeleva umulahi utali umboku naho umulema., Dereva mzuri asyekuwa kipofu au mulemavu.,luy,sw,Maragoli,translations """Mwaaba ne mukhola kamabi ne akhole enywe mube ekholo endakatifu nga wele ne aamusuubisia enywe.", Mkawa mkifanya mabaya na afanye nyinyi muwe ukoo mtakatifu jinsi mungu alivyowapa tumaini nyinyi.,luy,sw,Bukusu,translations "And he charged them that they should tell no man: but the more he charged them, so much the more a great deal they published it."," Ne Yesu nabakaania mbu shibalaboolelakhwo omundu yesi yesi likhuwa elo tawe. Nebutswa olwa yameeta okhubakaania ario, nolwa abandu abo nabo bameeta okhukaboola nibareerekhwo omwoyo.",en,luy,Luwanga,bible "But he answered and said unto them, When it is evening, ye say, [It will be] fair weather: for the heaven is red."," Naye nabakalusia ari, ""Khubwile muboolanga mbu, ‘Kulaba omuheso, shichila mbu likulu liakhaanye.'",en,luy,Luwanga,bible Eyili mushirongo (mumwalo) shiifwa obuloho (TWA126) The one which is already in the river cannot die of thirst., Eyili khumwalo shiyifwa obuloho ta,en,luy,,proverbs "Buli omusaala okulaama ebiamo ebilayi ta, kularemwa, nikusukunwa mumulilo."," Every tree that bringeth not forth good fruit is hewn down, and cast into the fire.",luy,en,Luwanga,bible "Hii ndiyo agano langu ambayo utailinda, kati yangu na wewe na uzao wako wa baadaye."," Yino niyo endakaano yase niyo olaliinda, ekari wasene nawe nende we lisaaye liowo enyuma.",sw,luy,Bukusu,translations Inyaanya, Nyanya,luy,sw,Maragoli,translations Baba ni liuvaa na mama nu mweli na avana ni tsing'ereng'ani., Baba ni jua na mama ni mwezi na watoto ni nyota.,luy,sw,Maragoli,translations Sibala sino sioosi se sili ebweeni wowo ta ku? Khwaukhane., Dunia hii yote si iko mbele yako? Tumetangana.,luy,sw,Bukusu,translations "But he turned, and said unto Peter, Get thee behind me, Satan: thou art a stumbling-block unto me: for thou mindest not the things of God, but the things of men."," Yesu nashiukhana nakondeshela Petero ari, ""Rula imbeli wanje iwe Setani! Oli eshisichirasio khwisie, okhuba shioli owelubeka lwa Nyasaye ta, habula oli owelubeka lwabandu.""",en,luy,Luwanga,bible Anaona tanki lile., Alolaa libiiba lira.,sw,luy,Maragoli,translations "Ndalamumanyia shinga Omwana womundu ali nobunyali khushialo okhuleshela abandu obwonooni."" Kho naboolela owafwokoya oyo ari, ""Ekhuboolela mbu, buukha wituushe eshitalishio mana otsie ingowo!"""," But that ye may know that the Son of man hath authority on earth to forgive sins (he said unto him that was palsied), I say unto thee, Arise, and take up thy couch, and go unto thy house.",luy,en,Luwanga,bible This was the first enrolment made when Quirinius was governor of Syria.," Khuno khwali okhubalwa khwambeli, okhwakholwa olwa Kurenio yali omukafuna wa Siria.",en,luy,Luwanga,bible for their part; on their account, khulwabo,en,luy,Luwanga,dictionary Nilivyokuwa nalia niliona gari likija kwa boma nikakimbia kuona ni nani aliyekuwemo., Khu ndali siringi ndalola imutoka niitsa mdala nderukha khulinga mbu ni wina ulimo.,sw,luy,Marachi,translations Kiebrania kuwa mke akamwambia Othnieli., Lueburania luli omukhasi aboolela Otinieli.,sw,luy,Bukusu,translations "And he said, Who hath ears to hear, let him hear."," Mana Yesu naboola ari, ""Ouli namarwi kokhuhulila, ahulile!"" Eshisina shietsinjelo",en,luy,Luwanga,bible Bengila mu sibala sie lubeka lwe siafubo wa Kanaani., Waliingia nchi iliyo upande wa kusini mwa Kanaani.,luy,sw,Bukusu,translations "Yesu ya bambwa, a khonye inze,"," Yesu alisulubishwa, anisaidie mimi",luy,sw,Maragoli,translations Ulimuona yule tena?, Walola wali ula,sw,luy,Maragoli,translations kimarachi ni lugha inayozungumzwa na watu wanaokisikia., olumarachi ni lusungo lusungua nende avandu avavuluurira.,sw,luy,Marachi,translations be baptized, okhubatisibwa,en,luy,Luwanga,dictionary "and had seen that some of his disciples ate their bread with defiled, that is, unwashen, hands."," balola mbu balala khubeechibe bali nibaliitsanga namakhono kafwabiibwe, eshisina mbu, amakhono kalasaabilwe tawe.",en,luy,Luwanga,bible olutabo, small flat dish used for gravy or vegetables,luy,en,Luwanga,dictionary Omulimo kwira okundi, One job kills another job.,luy,en,,proverbs "suck, as child sucking the breast", okhunuuna,en,luy,Luwanga,dictionary olumarachi ni lulai mno khaandi hwakhaluhaye tawe huvera ni lugha lwefu lwahwanala., kimarachi ni kizuri sana tena hatutakikataa kwa sababu ni lugha yetu tuliyoizozea.,luy,sw,Marachi,translations "And they that fed them fled, and told it in the city, and in the country. And they came to see what it was that had come to pass."," Abayi nibelukha nibatsia, nibatswania amakhuwa ako mwitookho liosi nende mutsingongo tsirondokhane. Mana abandu nibetsa okhulola mbu nishiina eshiene eshiali nishikholeeshe.",en,luy,Luwanga,bible """Ne omundu yesi yesi naba nachila mulala khubaana abatiiti abasuubilanga mwisie, okhwonoona, bwakhabeele obulayi khu watsana oyo okhubohwa lichina likhongo mwikosilie ne nasukunwa munyanza."," And whosoever shall cause one of these little ones that believe on me to stumble, it were better for him if a great millstone were hanged about his neck, and he were cast into the sea.",luy,en,Luwanga,bible And from that time he sought opportunity to deliver him [unto them] .," Ne okhurula ebise ebio, Yuda yachaaka okhukhaaba obwiyangu obulayi bwokhukhobelamwo Yesu. Yesu nende abeechibe berecheshela lisabo lia Pasaka",en,luy,Luwanga,bible "Vifaranga wakiaguliwa alafu wakue unapata wakiuzwa ili tupate pesa ya kutumia na tena utakua na nguvu ya kununulia kuku chakula, hata wageni wakija unawachinjia tu."," Bimwinyi nibialulwa alafu bikhule olanyola nibakusia ili khunyola amapesa aka khurumikhira, ni khandi olaba nende amaani aka khukurira tsingokho ebiakhuria. Kata ebakeni nibeetsa noobasinjira sa.",sw,luy,Marachi,translations Inyama nayo irukhonyanga huba nende amani., Nyama nayo inatusaidia kuwa na nguvu.,luy,sw,Marachi,translations Vavugulanga lisiza lyosi kolomba umunyu zana yigu na vayoya valeta yengo., Walikuwa wakichukua jivu yote baada ya kuchoma na kupeleka nyumbani.,luy,sw,Maragoli,translations Imbwa ilondanga msokonyalo kwa nyina, Mbwa hufuata tabia za mamake,luy,sw,Marachi,translations ihabini, help; assistance; aid,luy,en,Luwanga,dictionary 16 Livihirirwa Lya Yahova li va sundi ihale si alavahenza Kandi mba.," Hasira ya Bwana imewatenga, yeye hatawaangalia tena.",luy,sw,Maragoli,translations Ndagaha ovolo vwange., Niliwapa wimbi wangu.,luy,sw,Maragoli,translations "Sasa kitabu hiki, kinakumbusha maneno ambayo wasimamizi hawa walifanya kwa wakati tofauti na sehemu tofauti kwa nchi hiyo wakati wa kuanza uongozi wa ufalme ambao hujakuwepo na hata ivyo kila mtu alikuwa akifanya jinsi atakavyo."," Nono sitabu, sikhebusia kamakhuwa niko babemeelesi bano bakhola mu biise bikabukhane ne abuundu akabukhaane mu sibala esio siise sie khurakikha buruki bwe bubwaami ne bukhabaao tawe ne kaakhaba kario tawe,buli mundu akholanga nga enya. (lola 17.6, 18.11, 21.25)",sw,luy,Bukusu,translations omunyu, salt; gravy; soup,luy,en,Luwanga,dictionary Wiele nisio wechuba khukhola tawe., Ulijipatia ambacho hukuapa kufanya.,luy,sw,Bukusu,translations akhandi, another one (in the diminitive),luy,en,Luwanga,dictionary Na masahi gege;, Kwa damu yake,luy,sw,Maragoli,translations "grinding stone (big lower stone, cf. isiyo 'small upper grinding stone'); mill", oluchina,en,luy,Luwanga,dictionary okhulaba," become white, or clean; become clear; lighten; ripen; dawn; emikunda chilabire 'the crops are ripe', tsingubo tsilabire tserorere 'the clothes have become quite clean and white, alabire tsimoni 'he began to see clearly'",luy,en,Luwanga,dictionary Iko na madarasa kumi na tano., Sili nende tsikilasi ehumi nende tsirano.,sw,luy,Marachi,translations "hair of a cow's tail; noose made from hairs of a cow's tail, for catching quail, etc.", olushinga,en,luy,Luwanga,dictionary "sp. of large tree, the leaves of which are used for an omusango to bring harm of some sort to an enemy", omufutu,en,luy,Luwanga,dictionary sheep fold, eshiko,en,luy,Luwanga,dictionary Ni yule mtu aliye kubalika na jamii kuongoza matambiko ndiye alitao kafara na kwenda milimani kwa ajili ya kuomba Mungu ili akubali kafara ya. (soma Zaburi 15: 1), U mundu uwali niyavugililwa ne HIILI kusingilila miluka niye uwafana UVWALI nokutsia MUKIGULU kusaala ma Nyasaye ayanza.(Soma Zaburi 15: 1),sw,luy,Maragoli,translations tulikula kisha tukalala., huaria huamala huakona.,sw,luy,Marachi,translations Yesi yesi khu be lisaaye liabwe akeendangamo akhaba mu selukho eye olingila khumuonia enywe ne khukhwira basiku mu libuusiana lie babaandu ba Wele benywe.," Yeyote kwa wa vuzao wao alikuwa akitembea akiwa kwa uzao, utaingia kuwaponya nyinyi na kuwaua maadui kwa mkusanyiko wa watu wa mungu wenu.",luy,sw,Bukusu,translations reach; arrive (at), okhula,en,luy,Luwanga,dictionary khulwefu, for our part; on our account,luy,en,Luwanga,dictionary "Every one therefore who shall confess me before men, him will I also confess before my Father who is in heaven."," ""Omundu yesi yesi naba niyeyama habulafu mbu, nomulondi wanje, nasi sieisi ndalamwiyama endio imbeli wa Papa wanje ouli Mwikulu.",en,luy,Luwanga,bible Mukana naduka mu mihiga komi na mbili yamanya atula mu nyumba ya mama wewe atsia kogona na vandi mu chavogono., Msichana akifika miaka kumi na mbili alikuwa akihama kutoka kwa nyumba ya mamake na kwenda kulala na wengine palipotengewa wasichana kulala.,luy,sw,Maragoli,translations chief; important person; title of respect to men, omwami,en,luy,Luwanga,dictionary """Okhuba buli mundu yakhasiiywe nomulilo shinga lwomusango omusambe kusiiyungwa nomunyu.", For every one shall be salted with fire .,luy,en,Luwanga,bible "of teeth, come out of their own accord", okhukhulikha,en,luy,Luwanga,dictionary lira liange lilangwa mbu immaculate daisy., jina langu naitwa immaculate daisy.,luy,sw,Marachi,translations look at, okhulingala,en,luy,Luwanga,dictionary be obtainable, okhunyoolekha,en,luy,Luwanga,dictionary Si wote watu walikuwa wakiumwa, ku mundu wosi valumangwa dave.,sw,luy,Maragoli,translations "And it came to pass on one of those days, that he was teaching; and there were Pharisees and doctors of the law sitting by, who were come out of every village of Galilee and Judaea and Jerusalem: and the power of the Lord was with him to heal."," Khunyanga yindi, Yesu yali niyechesinjia abandu, ne Abafarisayo bandi nende abechesia bamalako bali nibekhaaleho, abali nibarulile mubuli litaala mulukongo lwa Galilaya, mu Yudea nende mu Yerusalemu. Ne Yesu yali nobunyali okhurula khu OMWAMI Nyasaye, obwokhuhonia abalwale.",en,luy,Luwanga,bible feet; footprints, amakulu,en,luy,Luwanga,dictionary "Verily I say unto you, I shall no more drink of the fruit of the vine, until that day when I drink it new in the kingdom of God."," Emuboolela toto mbu, shindakhanywekhwo khandi idivai ta, okhuula olwa ndakhachinywe obuyia mubwami bwa Nyasaye""",en,luy,Luwanga,bible S: we can still talk about oluluhya., tunaeza bado ongelelea kiluya.,luy,sw,Marachi,translations "and leaving Nazareth, he came and dwelt in Capernaum, which is by the sea, in the borders of Zebulun and Naphtali:"," Shiyamenya Nazareti ta, habula yatsia Kaperinaumu litaala elili ahambi nende inyanza ya Galilaya, mumbali etsia Zebuluni nende etsia Nafutali, namenya ebweneyo.",en,luy,Luwanga,bible "Yesu namukalusia ari, ""Oli oweikhabi iwe Simoni, omwana wa Yohana! Okhuba shiali omundu namundu oukhufwimbulile likhuwa lino ta; habula obuuliilwe nende Papa ouli mwikulu."," And Jesus answered and said unto him, Blessed art thou, Simon Bar-jonah: for flesh and blood hath not revealed it unto thee, but my Father who is in heaven.",luy,en,Luwanga,bible olukhayiro, sickle,luy,en,Luwanga,dictionary lump of dried meat, omuranda,en,luy,Luwanga,dictionary clergyman; minister, omupadiri,en,luy,Luwanga,dictionary Fear another strong man and live., Oria omululu washio wayindira,en,luy,,proverbs okhuranjirira, go first; lead the way; go before; precede,luy,en,Luwanga,dictionary ebisoni nebisoni, for ever and ever,luy,en,Luwanga,dictionary Nivakakevwa vatsitsanga komenya halala kuli mudomitori na vanyola musingiriri mundu wakevwa kale., Walipopashwa tohara walienda kuishi pamoja na kupewa mlinzi aliyepashwa tohara kitambo.,luy,sw,Maragoli,translations "Naye Omumalaika oyo namukalusia ari, ""Roho Omutakatifu alakhwitsila, nabwo obunyali bwa Nyasaye ouli Omukhongo Muno bulaba khwiwe. Khulweshio, omwana oulebulwa oyo alalangwa mbu, omutakatifu, Omwana wa Nyasaye."," And the angel answered and said unto her, The Holy Spirit shall come upon thee, and the power of the Most High shall overshadow thee: wherefore also the holy thing which is begotten shall be called the Son of God.",luy,en,Luwanga,bible "And he asked his father, How long time is it since this hath come unto him? And he said, From a child."," Mana Yesu nareeba Samwana omwana oyo ari, ""Noluhoono shiina olwa amalile nali ari nanwa?"" Naye samwana omwana nakalusia ari, ""Okhurula niyebulwa.",en,luy,Luwanga,bible "and he was transfigured before them; and his face did shine as the sun, and his garments became white as the light."," Olwa bali nibahenganga, likondolie liakalukhasibwa; obwenibwe nibwakha shinga eliuba, nebifwalobie nibing'inang'ina muno.",en,luy,Luwanga,bible "Se ndikho muelesia enywe endaalo yino, alimulekha enywe, namwe amubunie, mala mulaba bulayi, enywe ne lisaaye namwe ebilile endakaano niyo akhola yenywe."," Siwapi nyinyi siku hii, atawaacha nyinyi ama awatamanishe kisha mtakuwa nyinyi na uzao ama asahau agano ambayo alifanya yenu.",luy,sw,Bukusu,translations "The Spirit of the Lord is upon me, Because he anointed me to preach good tidings to the poor: He hath sent me to proclaim release to the captives, And recovering of sight to the blind, To set at liberty them that are bruised,"," ""Roho owa OMWAMI Nyasaye ali mwisie, shichila yanzahuule isie okhuyaalila abamanani Amakhuwa Amalayi. Yarumile okhuyaala akobulekhuulwi bwababohe, okhutimbusia tsimoni tsiababofu nende okhulekhuula abasandibungwa.",en,luy,Luwanga,bible "6 Na mukana wa zioni, ubukumi bwibwe bwosi bu twuli kuye."," Naye huyo binti Sayuni, enzi yake yote imemwacha.",luy,sw,Maragoli,translations Nebutswa oyo owakhefwile okhuula khushihesi yakhahonibwe.," But he that endureth to the end, the same shall be saved.",luy,en,Luwanga,bible Hiki ni kichuma au jiwe?, Sino sichuuma namwe libaale?,sw,luy,Bukusu,translations "Tena mayai ukipata wamepikia ugali na siku inapita hivyo. Kuku ni nzuri sana tufuge wengi ili tuongeze vitu vingi, tukifanya hivyo kila kitu kitaenda vizuri."," Khandi mabuyu onyola bafukire busuma ni inyanga ibira endio. Ingokho ni indayi lukari, khuruke tsinyingi ili khumede ebindu bingi. Nikhukhola khurio buri sindu silatsia bilayi.",sw,luy,Marachi,translations okhurotsa, thresh; beat repeatedly; pour (of rain),luy,en,Luwanga,dictionary Avavidi yava navasaali nivamanyanga vatsitsa kukola mivinzi javo jovuvidi hay kusaalisa vali nivagaywa vavuli kutsia IVULILI., Matabibu na wa kubariki walipokuwa wakienda kufanya shughuli zao hawakuruhusiwa kuingia katika chumba cha malazi.,luy,sw,Maragoli,translations thought; meditation, obuyiririsi,en,luy,Luwanga,dictionary okhuhana buha, give freely,luy,en,Luwanga,dictionary Za kando hiyo, 1 tsya haluvega.,sw,luy,Maragoli,translations Ni vindu nga ihoma., Ni vitu kama homa.,luy,sw,Marachi,translations "Kutokea hapo tulijifunza na nikajuta kilichonitoa nyumbani niende jijini singepatana na haya yote hata hivyo Mungu wangu huona yote yanayowakumba watu walio na shida kama mimi, alinilinda hadi nilipowafikia wazazi wangu jijini.", Mana khurula ao ndeka makesi nende sindu sikhongo siandusia mbatsa mbu nzie mtauni sindakhanyolere kano dawe kata vaye kata kando nende ao Nyasaye wange uno alolanga vilai vyamakati hadi akhonynga vandu vali mtsishida ngesie ano ni khulwokhuvera yaninda mpaka nga ndola khuvevusi vange mtauni.,sw,luy,Marachi,translations talk angrily, okhutwara,en,luy,Luwanga,dictionary "Yakhare abandu abalunjishi khumukhonokwe musaatsa, ne abamayanu khumukhonokwe mukhasi."," and he shall set the sheep on his right hand, but the goats on the left.",luy,en,Luwanga,bible "Now the woman was a Greek, a Syrophoenician by race. And she besought him that he would cast forth the demon out of her daughter."," Omukhasi oyo yali omugiriki, owomuluyia lwa Abasirofoinike, abeshialo shia Siria. Nasaaya Yesu mbu arusie eshishieno mumukhaanawe.",en,luy,Luwanga,bible "Emuboolela toto mbu, olwibulo luno shilwakharuleho tawe, okhuula olwa ako koosi kakhabe nikamalile okhwikholekha."," Verily I say unto you, This generation shall not pass away, till all these things be accomplished.",luy,en,Luwanga,bible Ng'ombe ni mnyama anayesaidia watu kunywa maziwa na watu wana nenepa sana. Ukimlisha ng'ombe vizuri anatoa maziwa mazWatu wengi wanapenda ng'ombe kwa sababu ya maziwa hayo ambayo huwa mazurikwa maisha ya mtu. Tena ng'ombe anafaa apewe maji., uri.,sw,luy,Marachi,translations Masahi galuhi girananga kandi mumwoyo.," Damu ikishachoka baada ya kuzunguka mwilini, hurudi katika moyo.",luy,sw,Maragoli,translations "14. Inira ya mahyolo gange, mukono gwigwe gu gi bohi."," Kongwa la makosa yangu, limefungwa na mkono wake.",luy,sw,Maragoli,translations Mamure na nduguze Eshikoli na Aneri walikuwa wakisikizana na Aburamu., Mamure ne bawandaaye Eshikoli ne Aneri baba baulilishana na Aburamu.,sw,luy,Bukusu,translations "And Jesus looking upon him loved him, and said unto him, One thing thou lackest: go, sell whatsoever thou hast, and give to the poor, and thou shalt have treasure in heaven: and come, follow me."," Naye Yesu namuhenga, namyheela, ne namuboolela ari, ""Oshileemanga eshindu shilala, tsia okusie ebioli ninabio biosi, ohelesie abamanani, mana witse unondekhwo, ne olaba nelibishilo mwikulu""",en,luy,Luwanga,bible okhumitsa, scatter; broadcast (seed); sprinkle,luy,en,Luwanga,dictionary UTAMBULISHO, LIMANYISIA,sw,luy,Bukusu,translations "Kijana aliyetoroka ndiye aliyekuwa ameiba, alithania kuwa Yule alitaka kumrusha"," Muyayi wiiruka niye waali niyiiva, nayasuuviraa musakulu tsana yetegekaa kumulasa",sw,luy,Maragoli,translations "Even so it is not the will of your Father who is in heaven, that one of these little ones should perish."," Khulweshio, papa wenywe ouli mwikulu shiyekombangakhwo mbu, kata mulala khubatiiti bano akore tawe. Shinga okhoyile okhumutsiila owashio nakhwonooneele",en,luy,Luwanga,bible okhubutsa, sit and talk,luy,en,Luwanga,dictionary obukoosia, grace; favor; graciousness,luy,en,Luwanga,dictionary Avandu ve sivenya kuchelitsana na vandu ulwavatsitsa ku miyinzi jo vuvidi naho kusaalisa, Watu hawakuwa wakitaka kusalimiana na wengine walipokuwa wakienda kwa shughuli za utabibu au kubariki.,luy,sw,Maragoli,translations Nelitsia kulia., Akaenda kumla.,luy,sw,Maragoli,translations "S.Ing'ombe ni isolo indai muno, omanyire ing'ombe nola irisiye obulayi sinyala hukhomera dawe."," T.Ng'ombe ni mnyama mzuri sana, unajua ng'ombe usipomslisha vizuri hawezi akanona",luy,sw,Marachi,translations flatten; calm; quieten; knock down flat 0 as in amupire namuyenzesia, okhuyenzesia,en,luy,Luwanga,dictionary lose one's first teeth, okhukhutsakula,en,luy,Luwanga,dictionary UZURI WA ULIMWEGU, UBULAHI WE LIROVA,sw,luy,Maragoli,translations "Baada ya mazishi ya mkewe na kumbukumbu, mume huyo alikuwa akienda katika tambiko la kufika kwa kina mke aliyeaga."," Musatsa wo mukali akuzi nivamali kuyavila, lovego ni luviti, musatsa alangwa kutsia kusioma wanga mukali, liveeye kovoola ndi, ""Lihilla chiriri cho mukali wavo"".",sw,luy,Maragoli,translations Eating caused a mosquito to die., Okhulia khwera isuna,en,luy,,proverbs Ng'ombe ni mfugo ambaye alifugwa na watu., Ing'ombe ni siruko siarukwa nende abandu.,sw,luy,Marachi,translations Damu yake Bwana Yesu, Amasahi go Mwami Yesu,sw,luy,Maragoli,translations indiri, commotion,luy,en,Luwanga,dictionary "And if so be that he find it, verily I say unto you, he rejoiceth over it more than over the ninety and nine which have not gone astray."," Ne niyakhanyoola likondi elo, emuboolela toto mbu, alaliikhoyela muno okhushila amakhumi shienda nashienda akalaakora ta ako.",en,luy,Luwanga,bible "Omuraaka oyo namukalusia ari, ""Ndalinda amalako ako koosi; nishiina eshindi eshiekhoyile okhukhola?"""," The young man saith unto him, All these things have I observed: what lack I yet?",luy,en,Luwanga,bible "Ndipo Zebuli akamwambia Gaali kuwa, maongezi yako ya kujiona kusema yako wapi? Wewe si ndiye uliyesema kuwa kwa nini sisi humfanyia mtu Abimeleki huyu? Hawa ni watu ambao wewe ulikuwa ukiwadharau sasa toka uende mpigane nao."," Nio Sebuli aboolela Kaali ali, lilolamaloma liowo lie khukhwilola khuboola lili waena? Ewe se oli niwe owareebera oli sina sikila efwe ne khukholelanga umundu Abimeleki yuno? Abano bali babaandu nibo ewe walekelesiange Nono rura oche upane na nabo.",sw,luy,Bukusu,translations S:Ngayoola mudala naanyola mundu kata naumao huluokhuva yeenya wayakharuma athie amwendere maathi kohunywa siyanyoola dawe., T;Alipofika nyumbani akapata mtu hata hayuko kwa sababu alitaka atakayetuma aende amletee maji ya kunywa hakupata hata.,luy,sw,Marachi,translations pineapple, linanasi,en,luy,Luwanga,dictionary He who roams from home to home gets dirty water spattered on his face., Omususumi yasundulwa amatsi mumoni,en,luy,,proverbs Wawili hawa wanastaili wampeke msichana huyu nje ya mji., Bombi bakhoya omukhaana yuno bayile enje we lukoba,sw,luy,Bukusu,translations abamarachi bamanyikha khulwa olulomaloma lwabwe shinga abandu be tsimbia tsindi tsiamanyikha tsiri mtsisungo/tsinomanoma tsiabwe., wamarachi wanajulikana kwa lugha yao kama watu wa lugha zingine zinazojulikana zilizo kwa lugha zao.,luy,sw,Marachi,translations Ndenya bukhonyi nochama.," I need a favor, please",luy,en,Luwanga,translations "Yayiniye abaruchi khubifumbi biabwe bioburuchi, ne niyemekha abaholo."," He hath put down princes from [their] thrones, And hath exalted them of low degree.",luy,en,Luwanga,bible morning; tomorrow; mukama muno 'this morning'; mukamba kwakhabiri 'two days hence (or two days after)', mukamba,en,luy,Luwanga,dictionary "Lwangu Yesu nanyiila omukhono namutiila mana namuboolela ari, ""Iwe owobusuubili butiiti, nishiina eshichilile nokanakania?"""," And immediately Jesus stretched forth his hand, and took hold of him, and saith unto him, O thou of little faith, wherefore didst thou doubt?",luy,en,Luwanga,bible "And amazement came upon all, and they spake together, one with another, saying, What is this word? for with authority and power he commandeth the unclean spirits, and they come out."," Abandu boosi nibang'ang'aala nibareebana abeene khubeene bari, ""Kano nimakhuwa shiina? Okhuba omundu uno, mubunyali nende amaani alakanga ebishieno, nabio nibirula nibitsia!""",en,luy,Luwanga,bible "Khandi mwakhasilwe nende abandu boosi khulwa isie. Nebutswa owifwila okhuula khushihesi, yakhahonibwe. Amatinyu amakhongo kokhuhuchisia"," And ye shall be hated of all men for my name's sake: but he that endureth to the end, the same shall be saved.",luy,en,Luwanga,bible "Then answered Peter and said unto him, Lo, we have left all, and followed thee; what then shall we have?"," Mana Petero nakalusia nareeba ari, ""Lola ifwe khwalekha ebindu biosi nikhukhulondakhwo, khwakhanyoole shiina?""",en,luy,Luwanga,bible "Aloma ali, ekholo yino yafunake endakaano niyo balaka bakuuka baabwe baliinde."," Akasema kuwa, Ukoo huu umevunja agano ambayo niliwaagiza mababu zao wailinde.",luy,sw,Bukusu,translations khulwefwe, for our part; on our account,luy,en,Luwanga,dictionary inzibula, labor; birth pains,luy,en,Luwanga,dictionary okhurambiya," become longer, taller, higher, deeper",luy,en,Luwanga,dictionary need; be lacking in; lack, okhutamba,en,luy,Luwanga,dictionary "Omumalaika naboolela abakhasi abo ari, ""Mularie ta, shichila emanyile mbu mukhabanga Yesu, owabambilwe khumusalaba."," And the angel answered and said unto the women, Fear not ye; for I know that ye seek Jesus, who hath been crucified.",luy,en,Luwanga,bible straight; right, -lunji,en,luy,Luwanga,dictionary "Ubuyanzi bwo Mwami Yesu,", Upendo wa Bwana Yesu,luy,sw,Maragoli,translations "Huliri kalunu tsingelosi vimba,"," Leo sikizeni waimba malaika,",luy,sw,Maragoli,translations Hali kanyingi avakana vaduki vavugula avana vavo vayai vatula navo mu nyumba vatsia navo mu chavogono chavo., Wakati mwingine wasichana wakikua wangechukua wavulana wao na kwenda nao katika chumba chao cha malazi.,luy,sw,Maragoli,translations let him that is on the housetop not go down to take out things that are in his house:," Ouli khushilama shieinzuye, aleshe okhwikha hasi okhuyinia ebindubie ebili munzuye tawe.",en,luy,Luwanga,bible "fairly large seed (maize, etc.); offspring", imwo,en,luy,Luwanga,dictionary "one who collects gifts; subscriptions; taxes, etc.", omusolili,en,luy,Luwanga,dictionary Bebuusiana khusaaya Wele Omunyali Owa vyote nende abuundu enje., Walijikusanya kuabudu mungu mweza wa vyote na mahali nje.,luy,sw,Bukusu,translations Nebidong'a mbu omuluhya omumarachi asunga olumarachi., Ikabaki kuwa mluhya mmarachi anazungumza kimarachi,luy,sw,Marachi,translations And Jesus rebuked him; and the demon went out of him: and the boy was cured from that hour.," Yesu nakondoshela eshishieno eshio, mana nishimurulamwo, ne khushise shieneshio omwana oyo nahona.",en,luy,Luwanga,bible olumarachi nolulomaloma/ lusungo lwa abamarachi baurisaniangamo mu bikholwa biabwe no lusungo luli vuleka undi., kimarachi ni lugha ya wamarachi wanaosikilizana kwa matendo yao na lugha zilizo sehemu zingine.,luy,sw,Marachi,translations Ndiposa Farao akawaaamrisha wafanya kazi wake wamsindikize pamoja na vitu vyote alivyokuwa navyo.," Nio Farao arakho bakholi bewe baroongie Aburamu alala no mukhasi wewe, nende buli siindu nisio aaba nasio.",sw,luy,Bukusu,translations okhwambusia, take across,luy,en,Luwanga,dictionary "Amukobosia ali, nderere emasoti eyoyile kimiiko kitaru , esubeeni eyoyile kimiiko kitaru, limiiku liolile kimiiko kitaru ,ne liuusi ne libongo-bongo."," Alimjibu kuwa niletee ndama iliyofika miaka mitatu, mbuzi wa kike aliyefika miaka mitatu, kondoo mume aliyefika miaka mitatu na hua na mwananjiwa.",luy,sw,Bukusu,translations okhulunyia, cause to give up; force; tire by asking over and over again,luy,en,Luwanga,dictionary okhwalama, be open,luy,en,Luwanga,dictionary Wakacha sana wachunga, Mu ta tia mba mu letera,sw,luy,Maragoli,translations mungu na akulinde uwe mzima., nyasaye akhulinde oveyo.,sw,luy,Marachi,translations Jibu maombi yetu, U ku he vya ku saalanga,sw,luy,Maragoli,translations "Bacha bengila munju eya wele wabwe, niio baalia ne khunywa ne khukhoma Abimeleki."," wakaenda wakaingia kwa nyumba ya mungu, Ndipo wakala na khunywa na kumtusi Abimeleki.",luy,sw,Bukusu,translations Olaleka akomwana, Don't ignore a child's advice.,luy,en,,proverbs "WANDAYE WILLIAM, OWACHEKOMBE SARAH, OWACHEKOMBE JOHN, NENDA MARIAH BHAMENYWA MUYUGANDA,"," Ni nduguze William, marehemu Sarah, marehemu John na Maria, wakaazi wa Uganda.",luy,sw,Bukusu,translations T.Mzazi wangu alimlilia mwalimu mkuu lakini hakuskia akamwambia tu hayo ni mambo yako., Omwibusi wange yamririra omwimirisi kata siyabulira tawe namubolera ako namakhuba kao.,sw,luy,Marachi,translations Kitu hiki kinafaa kifurahiwe sana, O: Sindu sino sienyekhana sisangarirwe lukari.,sw,luy,Marachi,translations lisirishiro, hospital; dispensary (see also isubutali),luy,en,Luwanga,dictionary liro, pumpkin leaves (see also lisebebe),luy,en,Luwanga,dictionary Nebutswa Mariamu yatsiililila okhuyililisia amakhuwa ako koosi mumwoyokwe.," But Mary kept all these sayings, pondering them in her heart.",luy,en,Luwanga,bible "Ndugu ni mtoto mvulana mliyezaliwa naye, ama dada kwa dada"," Amwavo Nu mwana muyai wa mwivulwa naye, naho mkana kumkana.",sw,luy,Maragoli,translations Those without breasts surely exist., Abasila mbeere baliyo,en,luy,,proverbs "hair of cow's tail, made into snare for birds", obushinga,en,luy,Luwanga,dictionary Baada ya kufika kwa muda ambayo mungu alizoea mtu kwa nchi., enyuma khukhwola khu biise nibio Wele aang'alilamo omundu khu sibala.,sw,luy,Bukusu,translations "Olwa Yosefu yabuukha mundoolo, yabukula Mariamu okhuba omukhasiwe, shinga lwomumalaika owa OMWAMI Nyasaye yali namubooleele."," And Joseph arose from his sleep, and did as the angel of the Lord commanded him, and took unto him his wife;",luy,en,Luwanga,bible "And then if any man shall say unto you, Lo, here is the Christ; or, Lo, there; believe [it] not:"," ""Kho bulano omundu naba niyakhamuboolela inywe ari, ‘Lole, Kristo ali hano/ kata mbu, ‘Lole, ngwoyo ali halia/ mulasuubile tawe.",en,luy,Luwanga,bible fellowship of people, eshisanjiro,en,luy,Luwanga,dictionary "Kilichomrudisha Nafula na kumfanya ajue jembe ni nini?"""," Eshiamukalukhasia kho namanya imbako nishina?""",sw,luy,Marachi,translations "Mana eshialo nibutsia okhushia, Yesu yabetsela nachendanga khumaatsi."," And in the fourth watch of the night he came unto them, walking upon the sea.",luy,en,Luwanga,bible mukoloba, evening; mukoloba muno 'last evening',luy,en,Luwanga,dictionary sisera alijua kuwa baraka alikuwa amepanda kwa mlimawa Tabori., sisera amanya ali baraka aba aniinile Khu sikulu sia Tabori.,sw,luy,Bukusu,translations "Wakamuuliza huyo mwizi anataka nini, ""kumbe ni wewe mmoja wa hao walaghai?"""," Nibamureba yenyangasina, ""khane newe mlala khubalaghai abo.""",sw,luy,Marachi,translations be open; come unfastened, okhwikukha,en,luy,Luwanga,dictionary "spread the hands, palm upwards, at about waist level, to indicate ignorance or helplessness", okhukalikha,en,luy,Luwanga,dictionary and he would not suffer that any man should carry a vessel through the temple., Khandi shiyafuchilila omundu yesi yesi okhubira muhekalu nachinjile eshindu tawe.,en,luy,Luwanga,bible Nilienda juu nikamwoosha Simbi Dione, Ndazya mwiguru ndasinga simbi dione,sw,luy,Maragoli,translations adorn oneself, okhwisiaya,en,luy,Luwanga,dictionary "Jesus saith unto them, Did ye never read in the scriptures, The stone which the builders rejected, The same was made the head of the corner; This was from the Lord, And it is marvelous in our eyes?"," Yesu nababoolela ari, ""Shimwasomakhwo aka Amahandiko akaboola mbu, ‘Lichina liene liabombashi baloba mbu libula inganga, bulano liikholile olwanzilo lwomukoona. OMWAMI Nyasaye niye owakhola ako, nako nakokhuhuchisia muno khwifwe ta!'",en,luy,Luwanga,bible tipwori," yellowish color; in cow, she-goat, hen",luy,en,Luwanga,dictionary Ne la mukheyeete khupane ne Bakanaani., Na mtusaidie tupigane na wakanaani.,luy,sw,Bukusu,translations Kkwa sababu wakuu walitangulia katika Israeli hapo wakaeneza ujumbe kwa sababu watu wako wapeane wenyewe matendo mazuri nay a kupendeza," 2 Kigira avanene avimiri mi Israeli, Ha zaa va la landidza amakuva Kigira avandu ave haana avene gevikolwa vyobulungi vya Ya I nobulaliri,",sw,luy,Maragoli,translations Na kutuacha kwa muda huu mwingi?, Nokukuleka inyinga yiyi intambi?,sw,luy,Maragoli,translations "Amenizungushia ukuta ili nisiweze kutoroka, amenifunga kwa minyororo mizito."," 7 U viki ku inze lugaga hosi, mbule kutsia kyova, munyororo gwange u gu koli muliduhu.",sw,luy,Maragoli,translations jealousy, inda indulu,en,luy,Luwanga,dictionary Kinanwa, Kidevu,luy,sw,Maragoli,translations Ne akhali Yoshua okhwa Nuni., Isipokuwa Yoshua mwana wa Nuni.,luy,sw,Bukusu,translations Ndipo Abimeleki na watu wake wote wakaenda usiku kisha wakajificha nje ya shekemu kwa vikosi vinne., Nio Abimeleki ne babaandu bewe boosi bacha silo mala bekisa enje wa Shekemu mu bipupu bine.,sw,luy,Bukusu,translations okhukukuma," thunder, ifula ikukuma 'it (rain) is thundering', likulu likukuma 'it (the sky) is thundering'",luy,en,Luwanga,dictionary ABURAHAMU ANAMWOKOA LUTI, ABURAMU ASIKULA LUTI.,sw,luy,Bukusu,translations "mutton fat, when cooked; dripping; suet", omwayo,en,luy,Luwanga,dictionary "shinga olwa kahandikwa mumalako aka OMWAMI Nyasaye mbu, ""Buli eshikulanda eshisaatsa okhuula shihaanilwe OMWAMI Nyasaye."""," (as it is written in the law of the Lord, Every male that openeth the womb shall be called holy to the Lord),",luy,en,Luwanga,bible Mulage guveeye mulirina, Mulingoti uko kwenye shimo.,luy,sw,Maragoli,translations Mama:Amugovolio tsia utimuli., Mama:Amugovolio enda ukate nyasi.,luy,sw,Maragoli,translations kisonono, gonorrhea ( trap ( ""Kho bulano, mweche elieko khumusaala kwomukhuyu, ndielino mbu, olwa lisaka liakwo libetsanga nilihalulushe ne amasafu kalio nikakhachaaka okhusebukha, nimumanya mbu, eshimiyu shili hambi okhuula.",en,luy,Luwanga,bible Eshiro eshilayi, Goodnight,luy,en,Tsotso,translations on one's face; prone, mafumama,en,luy,Luwanga,dictionary at the edge, khundula,en,luy,Luwanga,dictionary "Mana abandu abanji nibakhung'anilaho halala, kho mbu obwiyangu shibwalikhwoho kata hamuliango honyene tawe. Naye Yesu yali nabayaalilanga likhuwa lia Nyasaye."," And many were gathered together, so that there was no longer room [for them], no, not even about the door: and he spake the word unto them.",luy,en,Luwanga,bible "Mana boosi musafu nibalalekhakhwo omwana yesi yesi tawe. Olunyuma, omukhasi oyo yesi khandi nafwa.", and the seven left no seed. Last of all the woman also died.,luy,en,Luwanga,bible karyo, thus,luy,en,Luwanga,dictionary Nandachenda yateshia mungo (DNA1) He who does not venture out may marry from his home., Nandachenda yakhwa mungo,en,luy,,proverbs Ama ni nani aliyeuwawa kwa vita na alidungwa mahali karibu na alama iliyoonekana kwa Yule mtoto, Naho ni vwaha witwa mu vulwani na yatotswa ha vundu himbi ahembala eroleki ku mwana eveye.,sw,luy,Maragoli,translations "Niwenya okhumanya omundu, tsia ninaye oluchendo", If you want to know someone go with him on a journey.,luy,en,,proverbs Enyuma we kano omundu niye bayooti balekha Baamoni baminakilisha babaandu be khaacha mu sibala sie Bahiti mala Ekholo eya Dani bakobole mu maloba ke ombakhayo lukoba nilwo atiuukha bikulu sikila se babafukiiliila bekha mu maayo tawe., Baada ya mtu ambaye waamuzi waliacha waamoni wakafinyina watu wakaenda kwa nchi ya wahiti kisha Ukoo wa Dani wakarudi kwa mashamba yao waliyojenga mji ambao waliuita mlima kwa sababu hawakuwakubali wakashuka kwa bonde.,luy,sw,Bukusu,translations Mganga wa kienyeji alikuwa mtu ambaye watu walimwendea ugonjwa ukiwaandama nyumbani kwao., Umukumu yalange umundu wavandu vatsitsanga ku vulwaye ni voveye munyumba.,sw,luy,Maragoli,translations Mniazime ukoko., Kamegeri kalondo.,sw,luy,Maragoli,translations obwista, friendship; okhuhambana obwitsa 'become friends',luy,en,Luwanga,dictionary Reply:My family is doing well, Ifamilia yanje ili obulayi.,en,luy,Tsotso,translations okhuboroma," lie still or stagnant, of water; occasionally used of an invalid lying in bed",luy,en,Luwanga,dictionary Ugonjwa huu ulipofika nchini Kenya uliwaua watu wengi sana., Ngolwa obulwaye buno bwola msialo sia Kenya obwera abandu abangi muno.,sw,luy,Marachi,translations Faida ya kwanza kwa ng;ombe ni maziwa., Ifaida eya amberi hung'ombe ni amaveere.,sw,luy,Marachi,translations Ukifuga ng'ombe wa kike akizaa hutuletea ndama na unaanza kukama ukipata maziwa. Unaona maziwa tunayo kunywa hayo hutoka kwa ng'ombe., Nooruka ing'ombe iduwasi niyiibula ikhugamira imwosi ni otsakha khukhera noonyola amabeere. Ololanga amabeere aka khunguetsanga ako kalula muing'ombe.,sw,luy,Marachi,translations iranda, carpenter's plane,luy,en,Luwanga,dictionary "Ya Sheshai, Ahimani, na Talimai."," Cha Sheshai, Ahimani, ne Talimai.",sw,luy,Bukusu,translations okhuluuma, push; shove,luy,en,Luwanga,dictionary Vaavugula kisaala nivina mumuduya manivatsatsamaku vosi., Walichukua kijiti wakaingiza kwenye maharagwe na kuonja wote,luy,sw,Maragoli,translations okhukholola, cough,luy,en,Luwanga,dictionary vandu avo vosi vari mukauntry ya kenya., watu hao wote wako nchini kenya.,luy,sw,Marachi,translations "Tulipokua tunaangalia kwa mlango kuu tukaona gari likiingia ndani ya boma letu, tukasimama wote kuangalia ni nani huyo, gari lilikua nyeupe tukakimbia kwenda kuona ni nani. Kuangalia vizuri tukapata ni mjomba wetu na bibi yake. Kitindamimba wetu kuona hivyo akakimbia kwenda kuwajulisha wazazi wetu kuwa wageni wako nje."," Huabere huringa musiribua ni hulola mtoka kuingira mdala, fuesi huema huringa ni wina oyo, mtoka oko kuabere kwa rachari huwerukha huthiya hulola ni wina. Huringa bilayi yabere hotha nende mhasi waye. Alaka hulola endiyo yerukha huborera bebusi bakeni bari ruanyi.",sw,luy,Marachi,translations reveal; bring to light something that was hidden, okhufisula,en,luy,Luwanga,dictionary "Baba akitoka anatoka pekeake ,na mama akitoka anatoka na watoto-Nyota"," Baba natula atula yengine, namama atula na vaana -Tsingerengani",sw,luy,Maragoli,translations sin; do wrong, okhwonona,en,luy,Luwanga,dictionary 22 Ubudamano bwavo bwosi budze imbiri wowo., Huo uovu wao wote na uje mbele zako wewe.,luy,sw,Maragoli,translations "nga omwami ne aba ne ekhaale yeng'ene mu lusiro lunyifu lwe munju angaaki, Ehudi amuchao mala aloma ali ese ndi ne likhua liowo khukhwama Khu wele."," wakati mfalme alikuwa ameketi pekee yake kwa chumba cha nyumba juu, Ehudi akamwendea kisha akasema kuwa, mimi nina neno lako kutoka kwa mungu.",luy,sw,Bukusu,translations MWANAMKE NA MBALAMWEZI, MKALI NO MWELI,sw,luy,Maragoli,translations Lulwakha lwola khu luuchi lwa Yoritani ne lucha khukhwola khu nyanja eya Kalilaya lubeka lwe ebukwe., Mpaka ulifikia mto Yordani unapoelekeakwenye bahari ya Galilaya upande wa mashariki.,luy,sw,Bukusu,translations habwenaho, just there; on that very spot; just then; at that moment (see also abwenao),luy,en,Luwanga,dictionary Ndoolo!mbombera umwana, Lala toto lala.,luy,sw,Maragoli,translations Enyuma wako mulayindila mala mwingile buli mulala mu maloba kewe mu sibala nisio Wele Omunyali Owa Bioo niko anamuelesia.," Fauka ya hayo, mutabarikiwa kisha kila mmoja mmoja ataingia kwenye ardhi yake katika nchi mutakayopewa na Munga Mwenyezi.",luy,sw,Bukusu,translations "Wakaamua waitwe ""WALUHYA"""," Vakalaga valangwe ""AVALUHYA""",sw,luy,Maragoli,translations eshikuri, plain; level piece of ground; playing field; etc.,luy,en,Luwanga,dictionary "And he calleth unto him the twelve, and began to send them forth by two and two; and he gave them authority over the unclean spirits;"," Mana nalanga abeechibe abo ekhumi nababili nababoolela mbu betse aha yali, ne nachaaka okhubaruma babili, babili, nabahelesia obunyali khubishieno.",en,luy,Luwanga,bible "And very early on the first day of the week, they come to the tomb when the sun was risen."," Mana khunyanga yambeli yelichuma, mumabwibwi eliuba niliakharula, abakhasi abo nibahuuna okhutsia khung'ani.",en,luy,Luwanga,bible omuli, one who eats; eater,luy,en,Luwanga,dictionary okhuyeshera," lean against, or on",luy,en,Luwanga,dictionary circumcision (rare), eshishebo,en,luy,Luwanga,dictionary Vagavo watoto wa Ninga, Vagavo ninga,sw,luy,Maragoli,translations "Iwapo alikuwa amekonda, huwa anaanze kunenepa, iwapo ni mashetani yalikuwa yanamnyonganyonga huwa yanaacha, iwapo ni mtu aliyekuwa hazai, huwa anaanza kuhisi hamu ya kuwa na mwanamke."," Niva yali ni yang'aha amanya akomela, niva nivigingi vya mumigaa vimanya vileka, niiva nomundu uwali utivula dave, amanya atanga ilienya nokuva nolusaa lwo mkali.",sw,luy,Maragoli,translations NDIEGU NA MTOTO, DIEGU NU MWANA,sw,luy,Maragoli,translations "that it might be fulfilled which was spoken through Isaiah the prophet, saying: Himself took our infirmities, and bare our diseases."," Kano kekholekha khulwa okhuusia akomulakusi Isaya yaboola mbu; ""Ye omwene yebukulila obulwale bwefwe mana niyetuukha obuteshele bwefwe."" Abakhoyile okhuba abalondi ba Yesu",en,luy,Luwanga,bible shule yetu ina mto ulio na maji., sikuli syefwe siri nende mwalo kurimo mathi.,sw,luy,Marachi,translations "despise, someone of a different tribe; exclude s.o. of a different tribe from feast, etc.; turn a foreigner out, and send him back to his people", okhuboroola,en,luy,Luwanga,dictionary Geniuses are still away, Bachesi bashisamule,en,luy,,proverbs "And he led him to Jerusalem, and set him on the pinnacle of the temple, and said unto him, If thou art the Son of God, cast thyself down from hence:"," Mana Setani namwimilila okhutsia Yerusalemu, ne namura khubutenje obweihekalu, namuboolela ari, ""Noba noli Omwana wa Nyasaye, ruuma okhurula hano okwe hasi,",en,luy,Luwanga,bible Utahayahaya mu lisuvira, Simama imara katika imani,luy,sw,Maragoli,translations obuhulushi, rest; holiday,luy,en,Luwanga,dictionary "Wheresoever the carcase is, there will the eagles be gathered together."," ""Aha eshindu shifwile shili, niho aha tsingosia tsikhung'aanilanga. Okhwitsa okhwa Omwana womundu",en,luy,Luwanga,bible "Iwapo ni mwanamke, alikuwa akipewa mmoja kati ya ndugu zake mumewe aliyeaga.", Naveeye mundu mukali vamanyanga vamuha mulala ku valuhia kolondana nuvuhimbi vwa vamwavo musatsa.,sw,luy,Maragoli,translations "U viiti KU lidiku lyobutima bubwo, u viiti, na si u vereye tsimbavasi mba."," Umewaua katika siku ya hasira yako; Umeua, wala hukuona huruma.",luy,sw,Maragoli,translations okhutondola, glean,luy,en,Luwanga,dictionary "Miima milala jo mwana navaye muinda ya mama wew Nokumulomba asuli ivyokulia vilala, nokulomba mama wewe okuva omugata, ma wewe okuva neliyoga linyingi, okututsa amate isaa yosi, okusula umundu Musa wewe, noho ayanze vyokulia vilala ne vindi asula."," Tabia zingine za mtoto akiwa tumboni mwa mama yake ni kama vile kumfanya asusie vyakuka vingine,kumfanya mama yake kuwa mvivu, kuwa na kelele nyingi,kutema mate kila wakati, kuwakataa watu wengine ama apende vyakula vingine na vingine akatae",luy,sw,Maragoli,translations Aha ofwira niho aha ohonera, Where you might die is where you might very well survive.,luy,en,,proverbs ingasi, ladder,luy,en,Luwanga,dictionary Olaleka shinga ifisi yaleka omulema Do not underrate things the way the hyena underrated the lame man., Olaleka shinga ing'u yaleka omulema,en,luy,,proverbs okhukulana, exchange; barter,luy,en,Luwanga,dictionary fall flat; fall headlong, okhukwa omunyikha,en,luy,Luwanga,dictionary Siku, Madiku !,sw,luy,Maragoli,translations 588. Tsindaalo tsiashira obwoya bwe ing'ombe (obunji) (DWA42) There are more days than the hairs of a cow., Tsimoni tsiawahonia nitsio etsikhukhondiola,en,luy,,proverbs "Okhuba Abafarisayo nende Abayahudi boosi shibafuchililungwa okhulia nibalasaabile amakhono kabwe ta, okhuula basaabe mbeli. Bakholanga bario khulwokhusia akemilukha chiabakuuka babwe."," (For the Pharisees, and all the Jews, except they wash their hands diligently, eat not, holding the tradition of the elders;",luy,en,Luwanga,bible Anakamuna naaveeye nuvuyanzi., Anakamuna akiwa na furaha.,luy,sw,Maragoli,translations "look forward to; talk of what one intends to do, usually with little hope of carrying out the intention", okhunaya,en,luy,Luwanga,dictionary shule yetu ni nzuri sana na ina gwaride zuri., sikuli sefu ni silai sana sai siri nende iparedi indai.,sw,luy,Marachi,translations "And other fell among the thorns, and the thorns grew up, and choked it, and it yielded no fruit."," Imwo yindi yakwa mumahwa, ne olwa kakhula lwangu nikachitiiya mana imbale eyo niyikhuunya okhukhula niyilaamakhwo ebiamo tawe.",en,luy,Luwanga,bible "cents, money, tsisende tsinditi 'one cent', tsisende tsingali 'two cents' (1- rupee, which was larger in size than the 1/- unit)", tsisende,en,luy,Luwanga,dictionary a fly, isi,en,luy,Luwanga,dictionary listen carefully; take note; consider, okhurecheresia,en,luy,Luwanga,dictionary lirakalu, thistle,luy,en,Luwanga,dictionary "indicating amazement, surprise, shock, amusement", wole ta!,en,luy,Luwanga,dictionary Keshitere libukana., Good afternoon church.,luy,en,Luwanga,translations "Nibareera isishili nende eshimoosi shiayo, nibabirakhwo ebifwalo biabwe, naye Yesu niyekhala khubifwalo biali khusishili ebio."," and brought the ass, and the colt, and put on them their garments; and he sat thereon.",luy,en,Luwanga,bible Itsitsanga khurima tsindalo., Huenda na kulima shamba.,luy,sw,Marachi,translations Huu ugonjwa ulifanya tukajua kunawa kila wakati., Bulwale buno bwakila khwamanya khusaba buli sikha.,sw,luy,Marachi,translations "Okhuba emuboolela toto mbu, omundu yesi yesi oumuhelesia eshikombe shiamaatsi, shichila muli abalondi banje, shiyakhakosiekhwo eshihaanwashie kata nahatuutu tawe. Amateemo akenjisinjia omundu mubwonooni"," For whosoever shall give you a cup of water to drink, because ye are Christ's, verily I say unto you, he shall in no wise lose his reward.",luy,en,Luwanga,bible """Ubukumi Ku Nyasaye nemirembe Ku ayandu"""," Ametoka enzini, kuja ulimwenguni",luy,sw,Maragoli,translations "But when the young man heard the saying, he went away sorrowful; for he was one that had great possessions."," Olwa omuraaka oyo yahulila ako yarulaho natsia nabeeleele, shichila yali omuyinda okhushila.""",en,luy,Luwanga,bible Bikuli biosi bana badong'a mudala khu miosi tisa., Shule zote wanafunzi walisalia nyumbani kwa miezi tisa.,luy,sw,Marachi,translations okhuhamba," arrest; take hold of firmly; seize, as an illness; catch; massage; rub",luy,en,Luwanga,dictionary "For in the resurrection they neither marry, nor are given in marriage, but are as angels in heaven."," Okhuba olwa abafu bakhalamusibwe, bakhabe shinga abamalaika bomwikulu, ne shibakhateshianie tawe.",en,luy,Luwanga,bible (Ommitted)," ""Ebweneyo Tsinyende etsibalitsanga shitsifwitsanga ta, khandi omulilo okubasambanga, shikusimibungwa tawe/",en,luy,Luwanga,bible flap about; struggle, okhupapala,en,luy,Luwanga,dictionary S. Olanyora mbu balio abandu bangi bachama inyama ya ing'ombe abandu nibasamba inyama ya ing'ombe abo basambanga khubikha inyama ino inyala humenya thinyanga thisabi., Utapata kuwa kuna watu wengi wanaopenda nyama ya ng'ombe watu wanapochoma nyama ya ng'ombe wao huchoma na kuhifadhi. Nyama hiyo huweza kuishi kwa muda mrefu.,luy,sw,Marachi,translations imbiribinzu, a small bird which whistles and also imitates sounds,luy,en,Luwanga,dictionary "Kho mumabwibwi olwa bali nibabirangaho, balola omukhuyu okwo nikunialile okhuula khumisi chiakwo."," And as they passed by in the morning, they saw the fig tree withered away from the roots.",luy,en,Luwanga,bible okhutsalisia, make bold; encourage; give opportunity,luy,en,Luwanga,dictionary "Mana nibarula bwangu hashilindwa nibali neindenga, nebutswa bali nokhwikhoya okhunji, nibatsia tsimbilo okhuboolela abeechibe."," And they departed quickly from the tomb with fear and great joy, and ran to bring his disciples word.",luy,en,Luwanga,bible okhurumbula, declare; testify; bear witness; announce,luy,en,Luwanga,dictionary okhwikura, be satisfied (with food); have had enough to eat,luy,en,Luwanga,dictionary "Nebutswa inywe shimulafuchililekhwo okhulangwa mbu 'Omwechesia/ tawe, shichila mwesi muli abebule khandi muli nende omwechesia mulala yenyene."," But be not ye called Rabbi: for one is your teacher, and all ye are brethren.",luy,en,Luwanga,bible Lidudu siliveha mba, Lidudu huwa halidanganyi.,luy,sw,Maragoli,translations cassava, emioko,en,luy,Luwanga,dictionary S. SIKULI SIA SIKURA, SHULE YA MSINGI YA SIKURA,luy,sw,Marachi,translations Na kuli likulu., Kama njiwa atawale,luy,sw,Maragoli,translations (Ommitted)," Ne ouli namarwi kokhuhulila, ahulile!""]",en,luy,Luwanga,bible olubukha, midge; tiny flying insect,luy,en,Luwanga,dictionary shikoyi," cloth, usually white, yellow, or red, with stripes",luy,en,Luwanga,dictionary Na mulekane nuvudamanu vwosi., Na Kujitenga nao uovu,luy,sw,Maragoli,translations Amatsi kabakhonyere abandu bangi sana karumikhirwangwa khwesinga.," TMaji yamewasaidia watu wengi sana na inatumika katika kuoga,",luy,sw,Marachi,translations "ikauntry yefu ya kenya khuli nende tsinomanoma tofauti nga vakikuyu, vavukusu, vamarachi nende vateso."," nchi yetu ya kenya tuko na lugha tofauti kama vile wakikuyu, wabukusu,wamarachi na wateso.",luy,sw,Marachi,translations Tuwe vizuri, Ku ve nobulahi,sw,luy,Maragoli,translations ukimwambia ati ndio nimekuona na atakuchokoze ati umemdharau na ukimwambia ati nimekuona kitambo kule na anyamazie ati kumbe yeye pia ni mkubwa., nomuvorera mbu hundakhulola nahuchaka miero mbu omurekere nae nomuvorera mbu huluthire hare eria navuna nievurera mbu hane yesi ni mundu mhongo.,sw,luy,Marachi,translations "namwe sie Omundu yesi yesi owira owasie mu kumurongooro, namwe sie bwikisi alaamwe.", Ama mtu yeyote anayeuwa mwenzake kwa mti ama kwa kujificha alaaniwe.,luy,sw,Bukusu,translations Aliyewalipia watu, Wa tungira vandu;,sw,luy,Maragoli,translations Getting married, Okhutekha,en,luy,Tsotso,translations Aliona huyu akitumia raslimali vizuri, Yalola uyu nanonera,sw,luy,Maragoli,translations Kwa neema zake, Khutsimbabasi yitsi,sw,luy,Maragoli,translations Ifisi yewenyu yikhulia niyikhuleshera, Ing'u yewenyu yikhulia niyikhuleshera A hyena from your own area (or that knows you) does not devour you completely.,luy,en,,proverbs "Ku mu suuvire ligali,", Tumwamini zaidi,luy,sw,Maragoli,translations likale," hollow reed, used by children to make musical pipes",luy,en,Luwanga,dictionary Alituahidi amani yake, Yavola mulekeranga emirembe,sw,luy,Maragoli,translations "baadaye alirudi huko. Aliporudi alipata alipata sanamu na kuiuliza , ""unafanya nini shambani mwangu?"""," khandi nisikalukhayo. Ngasiakalukhayo nisinyola omfano kwomundu nisimleba ""okholanga sina mndalo wange?""",sw,luy,Marachi,translations "Nga Sela amenya ola bukhulu bwe kimiikom kamakhumi kataru ,asaala Eberi, ne enyuma we lisaalwa lia Eberi, Sela amenya kimiiko chimia chine na kitaru mala asaala babaana babaandi basoleeli ne bakhaana."," Sela alipofikisha miaka thelathini akamzaa Eberi ,Sela aliishi miaka mia nne na thelathini kasha akazaa watoto wengine wavulana na wasichana",luy,sw,Bukusu,translations Nasema hivi kwa maana watoto wameanza kutatiza vijijini. Wazazi dalili ya mvua ni mawingu. Mimi Philipo nimesema na nikamaliza., Mbolanga ori khulwa khubera abana bachakire khunania khumakongo. Esie philipo mbolere ni marire.,sw,luy,Marachi,translations HUA TUNAFURAHIA LUGHA HII; ASANTE SANA., KHUSANGARIRA INOMANOMA INO; MURIO MUNO.,sw,luy,Marachi,translations Musalaba ni njia ya kuelekea mbinguni., Musalaba ni i njira yokhutsia mwigulu.,sw,luy,Maragoli,translations "leave there thy gift before the altar, and go thy way, first be reconciled to thy brother, and then come and offer thy gift."," lekha butswa eshihaanwashio eshio hashimalilo shiemisango, mana otsie bwangu khuwashio oyo, mukaasie ninaye omulembe, kho okalushe ohaane eshihaanwashio khu Nyasaye.",en,luy,Luwanga,bible "Ambia watu kuwa, yeyote aliye muoga anastahili aende nyumbani na sisi tutakaa lwa mlima wa Kileati hapa."," Boolela babaandu oli, yesi yesi oli omuri akhoya acha engo ne efwe khulekhala a sikulu sia Kileati ano.",sw,luy,Bukusu,translations okhwimitsa," jump forward, as in a long jump",luy,en,Luwanga,dictionary akha!," indicative of disgust, contempt, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary Kwinye ku ta diva mba:, Sisi tusiteseke:,luy,sw,Maragoli,translations Lukoba luli akari we litooma elio khu- ebukwe we luluuchi lwa Yoritani khwola Kileati mu bunyali bwefwe.," Ngome inayopatikana katika lile bonde katika eneo la mashariki mwa mto Yorudani, tukafika Kilaeti kwa uwezo wetu.",luy,sw,Bukusu,translations "Mana nibatsia habundu ahalangungwa mbu, Getsisemane. Mana Yesu naboolela abeechibe ari, ""Mwikhalekhwo hano, nasi neshisaaya."""," And they come unto a place which was named Gethsemane: and he saith unto his disciples, Sit ye here, while I pray.",luy,en,Luwanga,bible Ng'ombe pia ni mnyama ambaye unafaa kufuga nyumbani kwa sababu unaweza patwa na shida na unamuuza ng'ombe anawezakukusaidia kumaliza shida hiyo., Ing'ombe yosi ni inyama eyo okhoyere khuruka mudala khubera onyala khunyolwa nende ishida nokusia ing'ombe inyala khukhukhonya khumala ishida eyo.,sw,luy,Marachi,translations Ifula inyala khurera tsishida khubandu niingwire inyingi, Mvua huweza kuleta shida kwa watu inaponyesha nyingi,luy,sw,Marachi,translations NILIENDA KWA NYANYA YETU KUSOMEA KULE., NDATSIA AKUKHU WEFWE KHUSOMERAYO.,sw,luy,Marachi,translations "Abimeleki ne babaandu baalwo balinda lukoba, Beera babaandu baalwo."," Abimeleki na watu waliokuwa walinda mji, wakawaua watu wa hapo.",luy,sw,Bukusu,translations Kuwa mfalme alitawala watu wa Shekemu kwa sababu walikuwa kama wa Ukoo wao.," khuba omwami amiie babaandu ba shekemu, khubeela bali nga ne ali omulebe wenywe.",sw,luy,Bukusu,translations put on a hat, okhufwala ikofia,en,luy,Luwanga,dictionary be restless, okhubeyabeya,en,luy,Luwanga,dictionary Ma imigera jitanga kwitsula na ILIME liva kuvulimu kuli umukana niyenya kwivula atanga kumanyia iliva lia amatsi gatula muye nigalomba inzira yo mwana atsilamu.," Kisha, mito huanza kujaa na umande huonekana kwa nyazi jinsi vile msichana anayekaribia kuzaa huanza kuonyesha dalili kwa kutoa maji amayo hutengeneza njia ya mtoto kupitia.",luy,sw,Maragoli,translations shoe; sandal, eshilaro,en,luy,Luwanga,dictionary UGONJWA WA KORONA ULITUFANYIA MAZURI KULIKO MABAYA., OBULWAYE BWA KORONA NUKHORERE MAKHUA MALAYI KHUSHIRA AMABI.,sw,luy,Marachi,translations obumanani, poverty,luy,en,Luwanga,dictionary okhukhoma," plant (one seed at a time, not scattering)",luy,en,Luwanga,dictionary Jibu haya maswali., Tivula mateeva yaga,sw,luy,Maragoli,translations Naja kwoko wewe pekee, Nzisundanga ku ive wengine,sw,luy,Maragoli,translations Abandu bajama ing'ombe hubera banyoranga amabere nende inyama., Watu wanapenda ng'ombe kwa maana wao hupata maziwa na nyama.,luy,sw,Marachi,translations his father; her father, samwana,en,luy,Luwanga,dictionary Mana avaluhya baangi khwari khwaria khurula rwanyi., Waluhya wengi tulikuwa tumeogopa kutoka nje.,luy,sw,Marachi,translations "Nibateema okhumuhelesia idivai eyatsokaasibwamwo manemane niyiranyile mbu, any we. Nebutswa Yesu shiyachinywa tawe.", And they offered him wine mingled with myrrh: but he received it not.,luy,en,Luwanga,bible Maavakonya kogelanyia amang'ana gavo., Aliwasaidia kusuluhisha tofauti zao.,luy,sw,Maragoli,translations "2 Yahova u miri ubumenyo bwosi bwa yakobo, na si ya li netsimbavasi mba."," Bwana ameyameza makao yote ya Yakobo, na wala hakuonyesha huruma.",luy,sw,Maragoli,translations "Niganiganga ndio,"," Yangetokea kwa pamoja hivyo,",luy,sw,Maragoli,translations hornet, lihalamba,en,luy,Luwanga,dictionary Words are not actions., Okhuboola shikhuli nikwo okhukhola ta,en,luy,,proverbs """Babaandu babili lundi bafuubi okhabukla wandaaye ne bamenya alala.", Watu wawili tena yatima usichukue ndugu yake ikiwa waliishi pamoja.,luy,sw,Bukusu,translations """Eshiokhwenyangakhwo nishiina, iwe Yesu omunazareti? Witsile hano okhukhwiira ifwe noho? Ekhumanyile, okhuba oli omurumwa omutakatifu wa Nyasaye!"""," Ah! what have we to do with thee, Jesus thou Nazarene? art thou come to destroy us? I know thee who thou art, the Holy One of God.",luy,en,Luwanga,bible Watu wa Israeli walipimpiku Simioni., Babaandu Baisiraeli baula omwami Sihoni.,sw,luy,Bukusu,translations Babukule obayile eluuchi mala Ebweeneyo ese ndakhwaukhasiliamo., wachukue uwapeleke mtoni kisha huko mimi nitakutenganishia.,luy,sw,Bukusu,translations Lundi baruunga Balamu okhwa Beori khukhwama mu Kamalaka kakaukhaane lukoba lwa Petiori mu Mesopotamia., Tena walilipa Balamu mwana wa Beori kutoka kwa sheria zilizotofautiana mji wa Petiori kwa Mesopotamia.,luy,sw,Bukusu,translations "green vegetable, found growing wild and also often cultivated", libokoyi,en,luy,Luwanga,dictionary "5 Vigulu vya degera imbiri wal avekitinya kyavo ki veye mu Yahova,", Milima ikayeyuka mbele yao kilicho kwa kwa Mungu,luy,sw,Maragoli,translations Valanyimbira ulwimbu uluhya, Watakao niimbia wimbo mpya,luy,sw,Maragoli,translations Pia walikuwa wakitafuta cha kumpelekea yule atakayemchoma., Kandi vahenza kindu chokuhilira musambi zana.,sw,luy,Maragoli,translations Jina lake tu;, Lyeta lilye lyeng'ine;,sw,luy,Maragoli,translations Ng'ombe akiwa akali mdogo huwa hali nyasi hata tena huwa hali matawi., Ing'ombe niisiri indidi khasiiritsanga bunyasi kata khandi khasiiritsaka amasafu khaba.,sw,luy,Marachi,translations Siduyu siabola sawa mthuli ni inyanga yao yokhukonya biakhulia bana bao balabilira mukwakha., Sungura alisema ni sawa kesho siku yako itawadia ya kuenda kukitafuta chakula na watoto wako watakiona cha mtema kuni.,luy,sw,Marachi,translations "Ee Bwana, utugeuze kwako, nasi tutageuka;"," 21 U ku kirunkannye ku ive, o Yahova na kula girunkannywa.",sw,luy,Maragoli,translations yeeye, Anafagia,luy,sw,Maragoli,translations "waluhya wanapenda kuzungumza kimarachi kwa sababu wao ni wamarachi, wao walizaliwa umarachini na wakalelewa umarachini"," valuhya vajama husunga olumarachi huvera nivo ni vamarachi, nivo vevulwa vumarachi, vahusivwa vumarachi.",sw,luy,Marachi,translations Kiberiti cha wamaragoli kutoka kale., Kibiriti cha mulogoli kutula kale.,sw,luy,Maragoli,translations one of the uprights in the framework for the wall of a house (see also eshitisi), omutisi,en,luy,Luwanga,dictionary hawakukubali mtu hata mmoja pekee avuke., se bafukiilila omundu akhaba mulala yeng'ene ambukhe tawe.,sw,luy,Bukusu,translations Wele wenywe asibalindile khukhwola endaalo yino., Mungu wenu anawalinda kufikia siku hii.,luy,sw,Bukusu,translations S: olumarachi ni ludinyu kabisa., kimarachi ni kigumu sana.,luy,sw,Marachi,translations ndari ndamjama sana kama mathi ., nilikuwa nampenda sana kama maji.,luy,sw,Marachi,translations Tumfanyie kazi yake, Ku mu yinzirira.,sw,luy,Maragoli,translations Alali korona bwaruekesea khwikhala ni khuli balafu., Hata hivyo korona ilitufunza kukaa tukiwa wasafi.,luy,sw,Marachi,translations okhuhamba obwitsa, make friends,luy,en,Luwanga,dictionary Babu zao walikuwa waisraeli walitii maagizo ambavyo mungu mweza wa vyote alikuwa amewapa mababu zao., Bakuuka babwe baba Baisiraeli baria kamalaka Niko wele omunyali owa bioosi aba ne aele bakuuka boosi.,sw,luy,Bukusu,translations "Buatoto khubetsenge abandu bashughulikira ing'ombe burisikha khandi khuiberesie amatsi. Noorukire ing'ombe ya sisungu ikhoere khuria lusi mpaka inyole mabeere mangi khandi mabofu karia aka noongwa nourira bulayi buakO: Ni bilayi orisie ing'ombe yao bilayi, khubera niwinya khukusia onyola inganga. Ing'ombe ni sindu silayi lukari, ikhonya", Ukweli tuwe watu wakushughulikia ng'ombe kila wakati tena tumpee maji. Ukifuga ng'ombe wa gredi anafaa ale mabingobingo hadi apate maziwa mingi tena mzuri yale ambayo ukinywa unahisi utamu wake. Ni vyema ulishe ng'ombe wako vizuri kwa sababu ukitaka kumuuza unapata faida. Ng'ombe ni kitu nzuri sana anasaidia,luy,sw,Marachi,translations .Nyanya alikuwa akifanya nini jikoni?, 2. Mukeere yaali naakolaki kumahiga?,sw,luy,Maragoli,translations Ugonjwa korona ulianza mwaka wa elfu mbili na kumi na tisa.," Obulwaye bwa korona bwachaka omwaka kwa tsielefu tsibibiri, ekhumi nende tisa.",sw,luy,Marachi,translations pray; pray to; beg; beseech; lama Nyasaye 'pray to God', okhulama,en,luy,Luwanga,dictionary okhwiirira, snore,luy,en,Luwanga,dictionary stagger, okhutandamira,en,luy,Luwanga,dictionary Mhana oyendio yarinende mima milai kabisa., Huyo msichana alikuwa na tabia nzuri sana.,luy,sw,Marachi,translations bed ( eshitanda,en,luy,Luwanga,dictionary finga, how many?,luy,en,Luwanga,dictionary MWANA WA MBIRI., Kifungua mimba,luy,sw,Maragoli,translations "Naye Yesu namureeba ari, ""Nishiina eshia wenya mbu ekhukholele?"" Ne omubofu oyo namukalusia ari, ""Omwami, ekhusaaya mbu, ukhoonye enyalilwe okhulola """," And Jesus answered him, and said, What wilt thou that I should do unto thee? And the blind man said unto him, Rabboni, that I may receive my sight.",luy,en,Luwanga,bible Ng'ombe akishajifungua anafaa kulishwa vizuri ndipo aweze kuleta maziwa mengi na tena unaweza kuuza mengine ukapata pesa, Ing'ombe niyakhamala khuibula ikhoyere kulisibwa bilayi khooinyale khulera amabere mangi handi onyala khukusia kandi wanyola amang'ondo.,sw,luy,Marachi,translations "Mana nyinamwana abaana ba Zebedayo niyetsa khu Yesu halala nabaanabe abasiani babili, nasikama imbeliwe namusaba obukhoonyi."," Then came to him the mother of the sons of Zebedee with her sons, worshipping [him], and asking a certain thing of him.",luy,en,Luwanga,bible Laziness has no medicine., Obutofu shibwayilungwa omusaala ta,en,luy,,proverbs Yedukha khumurwe yakenda kala ngawa yola mdala yanyola bebusi bae nibekhale lwanyi., Alibandika maji kwa kichwa akatembea pole pole hadi nyumbani akapata wazazi wake wamekaa kwa kiwanja cha boma.,luy,sw,Marachi,translations okhuherechesia, accompany part of the way home,luy,en,Luwanga,dictionary power; ability, obunyali,en,luy,Luwanga,dictionary give to drink; cause to drink; yabanywesia amaatsi konyene 'he gave them only water to drink'; okhunywesia omupira 'to shoot a goal', okhunywesia,en,luy,Luwanga,dictionary "But Peter answered and said unto him, If all shall be offended in thee, I will never be offended."," Naye Petero namukalusia ari, ""Kata abandi boosi nibaba nibelukha nibakhulekha, isie shindalakhulekha tawe",en,luy,Luwanga,bible "Midzominye Yesu,"," Mtukuze Yesu,",luy,sw,Maragoli,translations 17 Navutswa Sisera yiruka nevilenge va Nafitali na tsyavana va Zebuloni?, Lakini Sisera akakimbia kwa miguu ya Naftali na za watoto wa Zebuloni?,luy,sw,Maragoli,translations Nebutswa ranjilile mukhaabe Obwami obwa Nyasaye nende akobulunjishibwe; naye alamuhelesia ebindi ebio biosi.," But seek ye first his kingdom, and his righteousness; and all these things shall be added unto you.",luy,en,Luwanga,bible "nebutswa, ounyeka Roho Omutakatifu shialaleshelwa obwonoonibwe kata nahatuutu tawe. Okhuba akholile obwonooni bweshilaamo shieinziayo """," but whosoever shall blaspheme against the Holy Spirit hath never forgiveness, but is guilty of an eternal sin:",luy,en,Luwanga,bible Katika boma usipande miti ambayo hujui mambo yake, Na utasimika hamugitsi misaala jotamanyi amangana gajo mba,sw,luy,Maragoli,translations Thieves will steal even from where they eat., Abefi beba nende owabalia,en,luy,,proverbs "Ndalakhuhelesia tsifunguwo etsia Obwami bwa Nyasaye, ne shiosi shiosi eshioboha mushialo shilabohwa mwikulu, ne shiosi shiosi eshiobolola mushialo shilabololwa mwikulu.""", I will give unto thee the keys of the kingdom of heaven: and whatsoever thou shalt bind on earth shall be bound in heaven; and whatsoever thou shalt loose on earth shall be loosed in heaven.,luy,en,Luwanga,bible jamii ya watu hawa ilikuwa ya kusumbua sana., oluhya lwa vandu vano lwari luohunyasia mno.,sw,luy,Marachi,translations Na nyanza lyeta lyo, Na nalipenda jina hilo,luy,sw,Maragoli,translations "Naye Zakaria nabasaba akhabao khokhuhandikakhwo, nahandikakhwo ari, ""Alalangwa mbu, Yohana "" Mana boosi nibahuka muno."," And he asked for a writing tablet, and wrote, saying, His name is John. And they marvelled all.",luy,en,Luwanga,bible Marafiki na jamaa wanajumuika kwenye mkutano wa matanga nyumbani kwake marehemu pale Sinoko Bungoma., BHASALE NE BHALEBHE BHALAKHUN'GANANGA KHU TOLONDO YE KAMASIKA AKO ANGO WOMUFWILE ASINOKO MUBHUN'GOMA.,sw,luy,Bukusu,translations "Straightway he that received the five talents went and traded with them, and made other five talents."," Omukhalabani owali nanyoolile tsitalanda tsirano yatsia natsikholela inganga, ne nanyoola tsitalanda tsindi tsirano.",en,luy,Luwanga,bible Mnastahili mmuwekee inayostahili matunda., mukhoya mumureekho eekhoyela kamatuunda.,sw,luy,Bukusu,translations "yombakha alutare endaayi Khu wele omunyali owa bioosi,wele wowo Khu ngaaki khwe sisiili sino"," Jenga madhabahunzuri kwa mungu mweza wa vyote, mungu wako kwa juu ya mlima huu.",luy,sw,Bukusu,translations darken; go black; become dirty, okhumaliya,en,luy,Luwanga,dictionary Fanya hivyo bure sheria zinawezatofautiana akafanya hivyo akamlilia mungu mweza wa vyote., Khola orio ne busa Kamalaka kakaukhaane akhola ario aalilila Wele Omunyali Owa,sw,luy,Bukusu,translations omutiebano, race; possibly also other athletic contests,luy,en,Luwanga,dictionary okhukhaywa, be unable; be overcome; ekhayirwe 'it's got me beaten',luy,en,Luwanga,dictionary PALIITWA MKUTANO WA WANYAMA WOTE., THISOLO THIALANGA MUKUTANO KWE THISOLO THIOSI.,sw,luy,Marachi,translations PAPA OMUKHWE WA CHARLES OMOLLO NE MICHELLE., Ni baba mkwe wa Charles Omollo na Michelle.,luy,sw,Bukusu,translations ESIKULI SIA BUJUMBA (BJB 35), SHULE YA BUJUMBA (BJB 35),luy,sw,Marachi,translations She is happy, Ayanzire,en,luy,Tsotso,translations Tumekuja sisi wenye dhambi," Kwa kudza kwinye ‘voni,",sw,luy,Maragoli,translations "Ndipo Abimeleki akaenda kwa mji buruji ya nyumba iliyokuwapo, kisha kila mtu kwa mji huo akatorokea humo."," Nio Abimeleki acha Khu lukoba endeleelwa wa eye enju yabaamo, mala buli mundu mu lukoba omwo elukhilamo.",sw,luy,Bukusu,translations Mwana wa Nyaye Muderwa., Mwana wa Mungu mpendwa.,luy,sw,Maragoli,translations ababi, bad; wrong; evil; ugly; unpleasant; dirty; anything which is offensive,luy,en,Luwanga,dictionary accusation; charge, obwinjirirwi,en,luy,Luwanga,dictionary Leave me alone, Ndekhana embe.,en,luy,Luwanga,translations "And he began to teach them, that the Son of man must suffer many things, and be rejected by the elders, and the chief priests, and the scribes, and be killed, and after three days rise again."," Mana Yesu nachaaka okhubeechesia ari, ""Omwana womundu okhuula alabirira mumatinyu amanji, ne alalobwa nabakhulundu babesaaliisi nende abahandichi bamalako. Aleerwa, nebutswa khunyanga yakhataru alalamukha.""",en,luy,Luwanga,bible Nilikuwa nataka kukataa lakini akaniambia kuwa angependa kuonana na mama yangu kwa sababu nyanya shangu ni mgonjwa., Andari nidema khukhaya lakini yambolera mbu yenyera khumlola khubera mbu kukhu wange nimlwae.,sw,luy,Marachi,translations Mtu kama Yule angejulikana jina lake lilipewa Yule mtoto, Mundu kuli mwene uyu namanyikani lyeta lilye lyamanya lihebwa mwana mwene uyu.,sw,luy,Maragoli,translations Kogelihe kulindi na kusale, Tuwe macho tusubiri tukiomba,luy,sw,Maragoli,translations "Siku ya leo,mwende tu hivyo.Msipinde hata kidogo.", 'Endaalo yino mucha se khulaukhakho tawe.,sw,luy,Bukusu,translations "And all bare him witness, and wondered at the words of grace which proceeded out of his mouth: and they said, Is not this Joseph's son?"," Boosi nibamwitsoomia khandi nibahuchisibwa namakhuwa amalayi kayaboola. Ne nibareeba bari, ""Wuno shiali niye omwana wa Yosefu?""",en,luy,Luwanga,bible hunger; drought; famine; time of scarcity of food., inzala,en,luy,Luwanga,dictionary okhwikalira, shut in (or out); prevent; stop,luy,en,Luwanga,dictionary "Siku ya fisi kutafuta chakula iliwadia, fisi alitembea safari ndefu na hakuna chochote alichopata.", Inyanga ye ifisi ngayola ifisi yakenda isafari indambi mno ne siumao sianyola siosisiosi.,sw,luy,Marachi,translations Inyumba ya matava yang'anywangwa lwene nu lwene yilwo., jamii ya nyumba mllikotekea maovu walilazimika kuhama punde baada ya tambiko kufanya na kuiache mahame.,luy,sw,Maragoli,translations kindness; mercy; solicitude, eshisa,en,luy,Luwanga,dictionary "But from the beginning of the creation, Male and female made he them."," Nebutswa okhurula khukhuchaaka khweshialo, 'Nyasaye yabalonga, omusaatsa nende omukhasi/",en,luy,Luwanga,bible hosi, any place; all places,luy,en,Luwanga,dictionary okhufuna, weigh down; overload,luy,en,Luwanga,dictionary "And then shall he send forth the angels, and shall gather together his elect from the four winds, from the uttermost part of the earth to the uttermost part of heaven."," Mana yakharume abamalaikabe okhukhung'asia abalobolebe, okhurula mutsimbeka tsiosi tsieshialo okhuchaachila khundulo khwashio okhuula khwikulu khwashio. Eliechesio khumusaala kwomukhuyu",en,luy,Luwanga,bible appear suddenly and unexpectedly; be pierced; have a hole through; be perforated, okhufutukha,en,luy,Luwanga,dictionary "Nio Aburamu aboolela Luti ali, ‘'bulomani bukhabaao akari wase ne nawe, namwe akari we baabayi bwefe tawe, sikila efwe khuli balebe.''"," Hapo Aburahamu alimwambia Luti kuwa, ‘'ugomvi usiwepo kati yangu nawe, ama kati ya wachungaji wetu , Kwa sababu sisi ni jamaa.''",luy,sw,Bukusu,translations okhunyakhana, be troubled; be filled with terror or fear,luy,en,Luwanga,dictionary "ne nakalukha mwitaala liabwe lia Nazareti. Niyechesia musinagogi okhuula, olwa abandu bahuka nibareeba bari, ""Yanyoola heena obuchesi burio nende akamakana kano?"," And coming into his own country he taught them in their synagogue, insomuch that they were astonished, and said, Whence hath this man this wisdom, and these mighty works?",luy,en,Luwanga,bible omuyabululi, one who digs up something buried (e.g. obufire 'charms' or the bones of s.o. whose spirit has been causing trouble',luy,en,Luwanga,dictionary "Ne inywe abelitookho lia Kaperinaumu! Mwenya okhwichinguula okhuula mwikulu? Muleshibwa okhuula emakombe! Akamakana akakholwa mwinywe nikaba niko akakholwa mwitookho lia Sodomu, liakhabele nilishiliho okhuula bulano!"," And thou, Capernaum, shalt thou be exalted unto heaven? thou shalt go down unto Hades: for if the mighty works had been done in Sodom which were done in thee, it would have remained until this day.",luy,en,Luwanga,bible true sayings; truth, akatyeri,en,luy,Luwanga,dictionary Musa akarejela amri kumi na kuzungumzia lengo la amri ya kwaza., Musa elamo kamalaka likhumi ne aloma lukali khu sifuno sie lilaka lie khunyoa.,sw,luy,Bukusu,translations okhufinda, be crowded,luy,en,Luwanga,dictionary S. Obulayi bundi bwe ing'ombe ni masingo akarumihirwanga khuoma thinyumba thia bunyasi., Faida nyingine ya ngombe ni zamadi ambayo hutumika katika kuboma nyumba ya nyasi.,luy,sw,Marachi,translations omusirusiru, foolish person,luy,en,Luwanga,dictionary omutsatsaafu, happy person; joyful person,luy,en,Luwanga,dictionary 17. Dada kwadikila munyumba yumwana. (Navutswa mwana anyala kuvugula inyumba ya ise amenyemu.), Baba kuishi katika nyumba ya mtoto wake. (mtoto anaweza kuishi katika nyumba ya babake),luy,sw,Maragoli,translations khushira muno khumarebo ka shialo shiefu sia Kenya. Handi obukholi bwa balimu nende abasomi nibulia obulayi sana., Haswa katika mtihani wa kitaifa na pia uhusiano wa walimu na wanafunzi ni bora Zaidi.,luy,sw,Marachi,translations "Kho olwa Yesu yarulaho yatsia mungongo tsia Yuda nende injelekha womwalo kwa Yorodani. Mana abemikanda nibakhung'a ewa yali, ne nabeechesia, shinga olwa yakholanga buli lwosi."," And he arose from thence and cometh into the borders of Judaea and beyond the Jordan: and multitudes come together unto him again; and, as he was wont, he taught them again.",luy,en,Luwanga,bible Walifika huko na wakafanya vizuri., Vaaduka yo nivakola vulahi.,sw,luy,Maragoli,translations khandi nabahelesia obunyali bwokhurusia ebishieno., and to have authority to cast out demons:,luy,en,Luwanga,bible Oha oukhuhelesia, Omechera oukhumechera (TWA15) You give to him who gives you.,luy,en,,proverbs ndi mwana wa kalara akinyi baba wanje akholanga ikasi yo khurinda na mama wanje akholanga ikasi yo mukunda., mimi ni mtoto wa clara akinyi baba yangu hufanya kazi ya ulinzi na mama yangu hufanya kazi ya shambani.,luy,sw,Marachi,translations Nlienda kwa shangazi akaniekea visiki kwa meko -Viazi vitamu, Ndasia wa senge nandeera visiki mu Mahiga -Amabwoni,sw,luy,Maragoli,translations Bamanyie ahabakhoyeele okhukhuliindila, Wajulishe pale ambapo wanafaa kukungojea.,luy,sw,Marachi,translations """Omwami, omukhalabani wanje ali ingo akonile mushitali, ne afwokoye mana atsunungwa obululu"""," and saying, Lord, my servant lieth in the house sick of the palsy, grievously tormented.",luy,en,Luwanga,bible ne Kumwenya kwe Baele Bataru (akari wa Dan. 3.23-24): Susana (Danieli 13); Beli ne Wiremu (Danieli 14); 1 Bamakabayo nende 2 BamakabayO:," Vilevile vitabu vya vijana watatu watakatifu miongoni mwa (Danieli 3.23,24)Susana(Danieli13):Beli na Wiremu(Danieli14):Wamakabayo1 na Wamakabayo 2.",luy,sw,Bukusu,translations emwalo, below; down there,luy,en,Luwanga,dictionary "Now when they were departed, behold, an angel of the Lord appeareth to Joseph in a dream, saying, Arise and take the young child and his mother, and flee into Egypt, and be thou there until I tell thee: for Herod will seek the young child to destroy him."," Mana olwa abachesi abo okhurula ebukwe bali nibenyoshe, omumalaika owa OMWAMI Nyasaye yamuloleshela Yosefu mwilooro, namuboolela ari, ""Bukha, obukule omwana nende nyinamwana, mwilushe mutsie Misiri, mumenyeyo okhuula olwa ndilimuboolela mbu mukalushe, okhuba Herode akhaabanga okhwira omwana uno """,en,luy,Luwanga,bible Obuluare buno buakhola malayi kama bindu biriba biekesia bandu husaba mahono buri siha nende hukira bandu balekhale aambi., Huu ugonjwa ulifanya mazuri kama kuwafanya watu kunawa mikono kila wakati na kukaa mbali na mtu mwingine.,luy,sw,Marachi,translations "Omundu okwakho busa ne kamaani khumukhasi, nebamulekha alachiililila.", Mtu ambaye anamnajizi mwanamke kwa nguvu akiachiliwa atendelea.,luy,sw,Bukusu,translations "for they said, Not during the feast, lest haply there shall be a tumult of the people."," Okhuba baboola bari, ""Shikhulamutiilakhwo olwa lisabo liba nililiho ta, shichila abandu bakhetsukhana bakhola indiri "" Yesu abakhwa amafura nali Betsania",en,luy,Luwanga,bible A dog does not bark without a reason, Imbwa isemanga niyihulile,en,luy,,proverbs liar; gossip, omubeyi,en,luy,Luwanga,dictionary Basomi bakalukhe mumadala kefu., Wanafunzi warudi nyumbani kwao.,luy,sw,Marachi,translations "Naboola mumwoyokwe ari; ""Nindakhatiilakhwo butswa khunguboye ndalahona"""," for she said within herself, If I do but touch his garment, I shall be made whole.",luy,en,Luwanga,bible "lekha butswa eshihaanwashio eshio hashimalilo shiemisango, mana otsie bwangu khuwashio oyo, mukaasie ninaye omulembe, kho okalushe ohaane eshihaanwashio khu Nyasaye."," leave there thy gift before the altar, and go thy way, first be reconciled to thy brother, and then come and offer thy gift.",luy,en,Luwanga,bible TWaanga hat gizani, Kwakanga kali mukisundi,sw,luy,Maragoli,translations """Nese namuboolela ndi, 'Mukharia Nenywe kobolayo muche mu sichiimi babaandu abo tawe."," Nami nikamwambia kuwa, msiogope, nanyi rudini muende kwa msitu watu hao hapana.",luy,sw,Bukusu,translations Lero lera lulala, Leo lea mara moja.,luy,sw,Maragoli,translations okhulumirira, continue; persevere,luy,en,Luwanga,dictionary "Mana khunyanga yambeli yelichuma, mumabwibwi eliuba niliakharula, abakhasi abo nibahuuna okhutsia khung'ani."," And very early on the first day of the week, they come to the tomb when the sun was risen.",luy,en,Luwanga,bible Aviivi vivaa vivava, Wezi huiba vipimio / ratili,luy,sw,Maragoli,translations omwosi, smoke,luy,en,Luwanga,dictionary rooster; cock, itaywa,en,luy,Luwanga,dictionary self, obwene,en,luy,Luwanga,dictionary Hicho ndicho kinafanya waluhya wakapende kukula kuku., Esieo nishikiranga abaluhya bachama okhuria ingokho.,sw,luy,Marachi,translations cover, okhufunikha,en,luy,Luwanga,dictionary Nani awezaye kuziosha?, Bwaha a nyala kubutwulidza?,sw,luy,Maragoli,translations KUSOMA KWA LAZIMA, LISOOMA LIO KUNIGWA,sw,luy,Maragoli,translations become tired, okhuchonya,en,luy,Luwanga,dictionary milimo chirano, Friday,luy,en,Luwanga,dictionary crush with heavy blows; hammer to pieces, okhusasaka,en,luy,Luwanga,dictionary "Ne olwa abasumba bashie balola akali nikekholeshe, babeelela muno, nibatsia nibaboolela omuruchi wabwe koosi akali nikekholeshe."," So when his fellow-servants saw what was done, they were exceeding sorry, and came and told unto their lord all that was done.",luy,en,Luwanga,bible warmth, obutundumu,en,luy,Luwanga,dictionary Tunafuga ng'ombe wa kienyeji na wakizungu. Kwa ng'ombe hawa tunawale wa maziwa na nyama, Khurukanga tsing'ombe tsia kienyenji nende etsia sisuungu. Khutsing'ombe tsino khuri nende etsi amabeere nende inyama.,sw,luy,Marachi,translations "And he would not: but went and cast him into prison, till he should pay that which was due."," Naye nakhaya, namuyila mumbohe okhuula olwa yarunga likofi elo liosi.",en,luy,Luwanga,bible Uganani gwa huliritsanga lwa Agulakiraka yimbanga, Zimwi lilikuwa likimskiliza Agulakiraka alipokuwa akiimba,luy,sw,Maragoli,translations """Unachojifanyia haifi"""," ""omwikholela shikufubanga ta""",sw,luy,Marachi,translations lititwi, large brown bird whose note resembles water coming out of a bottle; Burchell's Coucal,luy,en,Luwanga,dictionary "And when they were come to the multitude, there came to him a man, kneeling to him, saying,"," Olwa bachelela ewomukanda kwali, omusaatsa undi niyetsa khu Yesu namusikamila naboola ari,",en,luy,Luwanga,bible I live in Kakamega, Enyanga kakamega,en,luy,Tsotso,translations "Mana Herode nalanga abachesi khuketsing'ining'ini abo mumabiswi, nanoonelesia okhumanya okhurula khubo ebise bieing'ining'ini eyo yali niyibalolesheele."," Then Herod privily called the Wise-men, and learned of them exactly what time the star appeared.",luy,en,Luwanga,bible Avoni va divanga;, Watenda dhambi watesekao;,luy,sw,Maragoli,translations Vushiereno, Good morning too,luy,en,Tsotso,translations Eshiro shishio shivere shiriena?, How was your ningt?,luy,en,Tsotso,translations A haana lyeta lye., Anapeana jina lake,luy,sw,Maragoli,translations Mwana halikanyingi yavugulanga lyeta lya ise wa baba weve naye aligulika mwana wewe lyeta lya Ise wewe., Mtoto mara nyingi alichukua jina la baba yake na kumpa mtoto wake jina la baba yake,luy,sw,Maragoli,translations omurabe, sausage-tree,luy,en,Luwanga,dictionary okhubuulula," complain; grumble; growl, as an animal",luy,en,Luwanga,dictionary turn aside; be put out of joint; be dislocated, okhubinzukha,en,luy,Luwanga,dictionary injerekha," other side of valley, river, lake, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary Ku lwayago tsisikulu mu madala tsyalange hali kaviri, Kulikuwa na aina mbili ya shule mle vijijini.,luy,sw,Maragoli,translations "Kho mukhoyile okhuhulila nende okhuloonda buli shindu eshia bamuboolela okhukhola. Nebutswa mulaloondakhwo ebikhole biabwe ta, shichila shibakholanga akabayaalanga tawe."," all things therefore whatsoever they bid you, [these] do and observe: but do not ye after their works; for they say, and do not.",luy,en,Luwanga,bible sit and talk, okhubutsa,en,luy,Luwanga,dictionary stick together; adhere; be consolidated, okhuhamana,en,luy,Luwanga,dictionary "send (of persons, not things, cf. okhuhira)", okhurumana,en,luy,Luwanga,dictionary Ni furaha ilo je sote kumfuata Yesu atulishe tushibishwe, A ve bobuyanzi bwosi Mwinye ni mulonda Yesu Mu la nyoola vya mwa daka,sw,luy,Maragoli,translations "Kokonye vaveye mulidambizwa,", Tuwasaidie wale wanaoteseka,luy,sw,Maragoli,translations Lola akaana kala kahaanaa kimuga, ona kale katoto kanapeana kibuyu.,luy,sw,Maragoli,translations "hole; hollow, e.g. in trunk of a tree; depression; deep ulcer", ikhombe,en,luy,Luwanga,dictionary "Ne eliakhabili ndielino mbu, 'Okhuula omuheelenje owashio shinga olwa wiheela omwene/ Libulaho lilako lindi elishila kabili ako tawe."""," The second is this, Thou shalt love thy neighbor as thyself. There is none other commandment greater than these.",luy,en,Luwanga,bible finger (see also olwala), olutere,en,luy,Luwanga,dictionary Nakusihi uulizie kwa kuzaliwa kwako watu wangapi wamezaliwa na kufikisha rika saba au kumi kama walivyozaana hapo awali, Yanza utevelitsi mulivulana lilio avandu vakwivula ni vaaha ukuduka kumakura gaduka saba naho likumi halala ni ibili yoyo kuli yivulana,sw,luy,Maragoli,translations "Eh Bwana njoo kwetu, daima kaa nasi"," O Nyasaye, udze, nunu menya mu mbiri gyetu;",sw,luy,Maragoli,translations "Mnaweza mkaiba asia kuwa, ya kutimia uchokozi akiwepo tunajua vipi ujumbe wako."," ""Munyala mweba asia muli, lwe khurumikhira kamayia akhabao Khumanya khuriena burume bwowo.",sw,luy,Bukusu,translations Kwa nini mwataka adhabu ya Mungu," Kigiraki mwenyanga likuywa kandi, mwinye?",sw,luy,Maragoli,translations okhusanda, suffer,luy,en,Luwanga,dictionary UGONJWA WA KORONA UMEFANYA MAZURI KULIKO MABAYA, BULUARE BWA KORONA BUHORERE MALAYI HUSHIRA MABI.,sw,luy,Marachi,translations okhwikha, descend; come down; go down,luy,en,Luwanga,dictionary "goods, belongings, luggage", emyandu,en,luy,Luwanga,dictionary Tupate kuishi kwa amani, Kulanyola livamwoyo lie mirembe,sw,luy,Maragoli,translations sisi tulikuwa nyumbani tulipopokea simu ati tumempoteza kaka yetu., efue huari mdala alafu aruo waruhubira isimu mbari huahakosia omusiani wefu.,sw,luy,Marachi,translations He that believeth and is baptized shall be saved; but he that disbelieveth shall be condemned.," Omundu yesi yesi ousuubila nabatiisibwa yakhahonibwe. Ne oulasuubila ta, yakhaheebwe eshinyasio.",en,luy,Luwanga,bible Mtu yeyote aliyeua ambaye aliua aliyehitajika kuepuka kifo hicho anaweza akatorokeamo.," Omundu yesi yesi owera niye eera owenyebwa ebache lifwa elio, anyala elukhilamo.",sw,luy,Bukusu,translations "For ye have the poor always with you, and whensoever ye will ye can do them good: but me ye have not always."," Shichila mubetsanga nende abamanani tsinyanga tsiosi, ne buli olwa mwenya lwosi, munyala okhubakholela amalayi. Nebutswa shimulabetsanga ninasi tsinyanga tsiosi tawe.",en,luy,Luwanga,bible Nakwo kwalange kuluvanda ihale na hango., Na palikuwa karibu na mto mbali na nyumbani.,luy,sw,Maragoli,translations Ndakhola lisaaye liowo libe likali nga kumuyekhe., Nitafanya uzao wako uwe mwingi kama mchanga.,luy,sw,Bukusu,translations Tuanze na maziwa. Maziwa huwezesha mtu kuwa na afya bora Katika maisha ya mwanadamu., S. Khuchake nende amabere: amabere kakholanga mundu huba nende omubili omulayi hubulamu bwa omundu.,sw,luy,Marachi,translations iron a garment (see also okhupasa), okhupa ipasi,en,luy,Luwanga,dictionary Ndanyola iduvula matsi, Nikapata iduvula matsi.,luy,sw,Maragoli,translations Mundu musatsa nakutsa atevangwa ahayivulwa, Mwanaume anapofariki huzikwa alipozaliwa,luy,sw,Maragoli,translations "But he said unto them, Have ye not read what David did, when he was hungry, and they that were with him;"," Yesu nabakalusia ari, ""Shimwasomakhwo aka Daudi yakhola, ye halala nende aba yali ninabo olwa bali nibali inzala ta?",en,luy,Luwanga,bible Kikholanga kirio nikiekhonyera emisi kiakudisia riloba alala. Riloba ria akulu ribetsanga riangu, Hufanya hivyo kwa kutumia mizizi ya kuweka udongo pamoja,luy,sw,Marachi,translations test; taste; take a little; look at critically; visit shortly, okhukonya,en,luy,Luwanga,dictionary "From that time began Jesus to show unto his disciples, that he must go unto Jerusalem, and suffer many things of the elders and chief priests and scribes, and be killed, and the third day be raised up."," Okhurula khushise eshio Yesu yachaaka okhuboolela abeechibe habulafu ari, ""Okhuula enzie Yerusalemu, esandibwe muno nabakofu, abesaaliisi abakhulundu, nende abeechesia bamalako. Ndaleerwa ne olunyuma lwetsinyanga tsitaru ndalalamusibwa.""",en,luy,Luwanga,bible "But in those days, after that tribulation, the sun shall be darkened, and the moon shall not give her light,"," ""Ne mutsinyanga tsienetsio, olunyuma lwamatinyu ako, eshialo shiakhelime ti, kata omwesi shikwakhashekhwo tawe.",en,luy,Luwanga,bible tulioga na kuvaa nguo zilizokuwa za kisasa yaani za wazito., hwesinga huafwala thinguvo thiarikho thia kisasa yani thia vasiro.,sw,luy,Marachi,translations "Emuboolela toto mbu, omundu yesi yesi oulaboolela eshikulu shino mbu, rula hano, okwe munyanza, nalakanakania mumwoyokwe ta, ne asuubile mbu aka aboola ketsa okhwikholekha, alakholelwa ario."," Verily I say unto you, Whosoever shall say unto this mountain, Be thou taken up and cast into the sea; and shall not doubt in his heart, but shall believe that what he saith cometh to pass; he shall have it.",luy,en,Luwanga,bible "Mana Yosefu nakula isanda yeikitani, narusia omubili kwa Yesu khumusalaba nakura hasi, ne nakukanyila musanda yeikitani eyo. Niyalisia omubili kwa Yesu mung'ani, eyali niyayabwa mulwanda, ne naserenjesia lichina likhongo nalifuunikha khung'ani eyo."," And he bought a linen cloth, and taking him down, wound him in the linen cloth, and laid him in a tomb which had been hewn out of a rock; and he rolled a stone against the door of the tomb.",luy,en,Luwanga,bible "Noho namusaba inyeeni, naye namuhelesia inzokha?"," or if he shall ask for a fish, will give him a serpent?",luy,en,Luwanga,bible """Omusaayi alakaanila sikono sibalaayi ne sitiiti tawe.", Mpatanishi hatapokea kikapu kipana na kidogo,luy,sw,Bukusu,translations demonstrate; show; display, okhulosia,en,luy,Luwanga,dictionary omulukha, ritual; customary order; traditional method,luy,en,Luwanga,dictionary NJOO MUNGU MKUU, UDZE MWAMI MUNENE,sw,luy,Maragoli,translations "Many shall come in my name, saying, I am [he] ; and shall lead many astray."," Abandu abanji bakhetse muliira lianje, nibaboola bari, ‘Isie nisie Ye!' Ne bakhakoyasie abandu abanji.",en,luy,Luwanga,bible Muluuti oyo yavoola vasoomi vaamukolera vulahi, Afisa huyo alisema wanafunzi walimchezea vizuri.,luy,sw,Maragoli,translations Kwaheri omwitsai wanje, Goodbye my love,luy,en,Tsotso,translations Wazee waliingia na kuulizana swali hilo., Avakulundu valala vingiiyi niliteva lia,sw,luy,Maragoli,translations thief; robber, omwifi,en,luy,Luwanga,dictionary "Ulimwenguni huu tuna kitu kinachoitwa ng'ombe, ng'ombe anahitaji kula vizuri."," Mshialo shino khuri nende sindu silangungwa mbu ing'ombe, Ing'ombe yenyekhana khuria bulayi.",sw,luy,Marachi,translations lisebebe, pumpkin leaves (see also liso),luy,en,Luwanga,dictionary Akhalayi khowashio shikhakhumala likhwe khumukongo, Another mans wife however pretty she might be cannot wash all the dirt from your back.,luy,en,,proverbs Msaada umepokea kwa sababu nakupenda., Bukhonyi bu lerherwi ndi! Shigira nda khu yanza.,sw,luy,Maragoli,translations Ing'ombe niiri mudala yewe obula buyendi kata budidi khubera ori nende obuyinda mu tsing'ombe. Khandi ing'ombe inyala yakhobua ebukhwe owa mukhasi yarula., Wewe pia kama mtu unafaa kumlisha vitu kama maji ili apate nguvu ya kufanya kazi. Ng'ombe akiwa nyumbani wewe hauna wasiwasi hata kidogo kwa sababu uko na utajiri kwa ng'ombe. Tena ng'ombe anaweza pelekwa mahari pale msichana alipotoka.,luy,sw,Marachi,translations Simba alimfuata lakini hakumpata., Isimba yalonda ku navutswa siyakenyola mba.,sw,luy,Maragoli,translations DAMU, GA LI MASAHI,sw,luy,Maragoli,translations He ligovi Iilyo lya tungirwa., Alipolipia deni lako,luy,sw,Maragoli,translations Nio afwa mala asiikhwa e Shamiri., Ndipo akafa kisha akazikwa Shamiri.,luy,sw,Bukusu,translations "Ing'inga ya malwa getsinduhu, mbotso musatsa wakuza, yaninanga kunyumba inachamugitsi vulungi maatanga kwiha kesegese nakuba ikwiri."," Nyakati za pombe ya tambiko, dada ya mume aliyeaga alikuwa akipanda juu ya nyumba na kunanza kung'oa paa huku akipiga nduru.",luy,sw,Maragoli,translations ne khaduyu nakho ngakhola sikhamukhuya da., naye sungura alpofika nyumbani hakumchapa .,luy,sw,Marachi,translations Oleka omutamba wamwalira, He who despises a prostitute ends up in bed with her.,luy,en,,proverbs Hagari akamuzalia Aburamu mtoto wa kiume kisha Aburamu akamwita kuwa Ishmaeli., Hakari asaalila Aburamu omwana owe siloleeli mala Aburamu amitiuukha ali Ishimaeli.,sw,luy,Bukusu,translations "Nguvu zote ambazo Mungu aliweka kaatika dunia na jua liwakalo hili katika matambiko yote mababu walitaka kufanya, walifanyia milimani na tena walifanya wakitazama jua."," Tsigulu tsiosi tsia nyasaye yavika kukivala halala ne LIUVA liakanga yili mumiluka josi ijavaguuga venya kukola, vakolela kuvigulu makandi vakola ni vahenza ILIUVA.",sw,luy,Maragoli,translations Owokukwe akhurebanirakhwo, Each person bears his own burden.,luy,en,,proverbs Onyoole omuleembe ewotsia, Upate amani unakoenda,luy,sw,Marachi,translations "Nobiangu muno ingamia okhubira munduhu yeyisindani, okhushila omundu omuyinda okhwinjila Mubwami bwa Nyasaye."""," It is easier for a camel to go through a needle's eye, than for a rich man to enter into the kingdom of God.",luy,en,Luwanga,bible myrrh ( manemane,en,luy,Luwanga,dictionary Talk about the buffalo and it may suddenly appear., Oureba imboko areba niyili khumubili,en,luy,,proverbs Tabibu huyu hakuwa mtu wa KUKASIRIKA HARAKA., Umbidi uyu siyalange umundu wo VUTIMA VWA VWANGU MBA.,sw,luy,Maragoli,translations Yafaa awe mfano mwema kwa wazazi wake na jami kwa jumla., Adukana ave ekelolelo kilahi ku vivuli ne ihili.,sw,luy,Maragoli,translations "Mana naboolela omundu owomukhono kwafwokoya oyo ari, ""Kololosia omukhonokwo "" Mana omundu oyo nakukololosia, ne nikuhona nikuba shinga okundi."," Then saith he to the man, Stretch forth thy hand. And he stretched it forth; and it was restored whole, as the other.",luy,en,Luwanga,bible khukhwola nga ne Sihoni owa Heshiboni ne kecha na kamakhuwa khukhwama mu kambi., Tangia Simioni wa Heshiboni alipokuja na habarikutokakambini.,luy,sw,Bukusu,translations kuka nende baba vevulwa muvumarachi haandi vahusibwa muvumarachi; ilali mama arula muvajalwo vajama thing'eni., t: babu na baba walizaliwa kwa wamarachi tena wakakuzwa kwa wamarachi; isipokuwa mama anatoka kwa wamarachi wanaopenda samaki.,luy,sw,Marachi,translations pass; go by; go through, okhubira,en,luy,Luwanga,dictionary "And he answered and said, It is not meet to take the children's bread and cast it to the dogs."," Yesu namukalusia ari, ""Shibuli obulayi okhubukula ebiokhulia biabaana nosukunila tsimbwa tawe.""",en,luy,Luwanga,bible Kigira uluya lwenzala lusambanga., Kwa sababu ya njaa ituteketezao.,luy,sw,Maragoli,translations "Ne ndikhua sibala nisio olikho omenyamo nga omukwa ne enyuma wowo ndiia lusaaye liowo sibala siosi sia kanaani, sibe sisiabwe mindali ne mindali."," Na nitakupa nchi hii ambamo unaishi kama mgeni na nyuma yako nitautembeza uzao wako nchi yote ya Kanaani, iwe yao milele na milele.",luy,sw,Bukusu,translations "sebuluni, Dani ne Nafutali Balawi."," Zebuloni, Dan na Nafutali walawi.",luy,sw,Bukusu,translations "Olwa eshialo bwela, omusaatsa undi omuyinda owokhurula Arimatsaya, oweliira mbu Yosefu, owali khandi omwechi wa Yesu yetsa."," And when even was come, there came a rich man from Arimathaea, named Joseph, who also himself was Jesus' disciple:",luy,en,Luwanga,bible Kwa furaha kumtukuza, Ubuyanzi lisangaIa,sw,luy,Maragoli,translations ya khubiri yalonga amaresi; keifula nende keekesia ifula yumayo., ya pili akaumba mawingu; ya mvua na yakuonyesha hakuna mvua.,luy,sw,Marachi,translations Tunyenyekee mbele za Mungu," Mwegehizi imbiri wa nyasaye,",sw,luy,Maragoli,translations mimi ni mumarachi anayezungumza kimarachi kwa sababu ni lugha ya wazazi wangu., esie ni mumarachi asunganga olumarachi huvera ni luga lwa vevusi vange.,sw,luy,Marachi,translations Ing'ombe iri nende obulayi ngaa khurimira abandu tsindalo khandi ing'ombe irusianga amabere kaa khunywetsanga., Ng'ombe anafaida kama kulimia watu shamba tena ng'ombe hutoa maziwa ambayo huwa tunakunywa.,luy,sw,Marachi,translations You cannot depend on someone's luck., Ikhabi yowashio shioyichendera,en,luy,,proverbs "Na Luti pia aliyeondoka na Aburahamu, alikuwa na mifugo, ng'ombe na mahema."," Ne Luti yesi, owarekukha ne Aburamu, aaba ne bibiayo, chikhafu, ne kamaeema.",sw,luy,Bukusu,translations Yivuiwa kuli avana vetu: Inze ng'enyanga kigira, Alizaliwa kama watoto wetu: Mimi nashangaa kwa sababu,luy,sw,Maragoli,translations flea ( eshiroboto,en,luy,Luwanga,dictionary Ni wi u yanza voosi'?, Ni nani awapenda wote?,luy,sw,Maragoli,translations smile, okhumwenya,en,luy,Luwanga,dictionary Nyuki hurusha ndovu mshale., Inzuki irasi enzogu.,sw,luy,Maragoli,translations hind kicks such those of a donkey, tsimbasi,en,luy,Luwanga,dictionary distinguish; differentiate; cause to separate, okhwaukhasia,en,luy,Luwanga,dictionary Inyanga ilondakho mukhana yetserwa nende bakeni bakhongokhongo., Siku iliyofwata msichana alikujiwa na wageni wakubwa wakubwa.,luy,sw,Marachi,translations OLUMARACHI NI LWA VAKUHU., KIMARACHI NI CHA KINA NYANYA.,luy,sw,Marachi,translations MAKUMBUSHO, LOVEGO,sw,luy,Maragoli,translations Noonyala kheikikha khulondana nende amalako aka bakhongo ba bulamu ababoola., Ukipata kujikinga kufwatana na sheria za wakuu wa afya walisema.,luy,sw,Marachi,translations "And the Pharisees and their scribes murmured against his disciples, saying, Why do ye eat and drink with the publicans and sinners?"," Ne Abafarisayo bandi nende abechesia bamalako bandi abali abomukanda kwabwe nibeyiniakananila abeechi ba Yesu nibabareeba bari, ""Mbushiina mulitsanga nimunywa nende abasololi bobushuru nende abonooni?""",en,luy,Luwanga,bible Yaeli aba mukha Heberi Omukenayi., Yaeli alikuwa mke wa Heberi wakenayi.,luy,sw,Bukusu,translations Ulifanya tukajua kuvaa barakoa na kwa dunia yote hakuna mluhya yeyote aliyekosa kuvaa barakoa., Bwakira mana ni vukira ni khumanya okhu fwala nzibarakua ni msialo sino avulao mluhya yesiyesi ulafwalakho nzibarakoa dawe.,sw,luy,Marachi,translations mumamulmule," 5 a.m., 6 a.m.",luy,en,Luwanga,dictionary "Tena aongeze kukulinda,na kuwalinda wale ambao walibaki nyumbani kwako hadi utakapo rudi"," Khandi mbu ameete okhubalinda, nende okhubakoosia yabo abatoong'a ingowo olwa olakalukha.""",sw,luy,Marachi,translations olwakho, boundary,luy,en,Luwanga,dictionary Twaipata wote, Liduukanga hoosi.,sw,luy,Maragoli,translations "Go ye therefore unto the partings of the highways, and as many as ye shall find, bid to the marriage feast."," Kho mutsie khumihanda, mulaanje boosi abamunyolakhwo, betse mwisabo lieshiselelo/",en,luy,Luwanga,bible okhusasaka, crush with heavy blows; hammer to pieces,luy,en,Luwanga,dictionary olubafu," rib (see also pl. tsimbafu 'ribs' and mumbafu 'side of the body, where the ribs are')",luy,en,Luwanga,dictionary EFWE NGA VALUHYA KHUEVURIRA NINALUO KHAANDI KHULUKWIRA MUNO., SISI KAMA WALUHYA TUNAJIHISI NACHO NA TENA KUKIANGUKIA.,luy,sw,Marachi,translations Good morning too, Vushiereno,en,luy,Tsotso,translations "Kumsalaba Yesu yavambwa,", Msalabani Yesu alisulubiwa,luy,sw,Maragoli,translations amalwa," native beer, made from millet, obule, etc.; also used of any intoxicating drink, including wine, spirits, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary """UHELIDZI INDA YE KYUMU"" Kandi umweli goveye na masahi gagwo gagutsitsa mu nago ni ""IMBULA"" IMBULA etsoma umweli kandi ilavitsa umweli kandi ekomelitsa umweli."," ""UMEAMBULIA UJAUZITO WA KYUMU""vilevile mbalamwezi huwa na damu yake na ni""MVUA"" MVUA huchoma mbalamwezi na kusafisha mwezi na kufanya mwezi kunenepa",luy,sw,Maragoli,translations "Alipofika palipokuwa na vita, watu walimwuliza, ""Umeona yule mtu mnene?"""," Lwayaaduka aheriihe liali, avandu vamuteeva, ""Uloli mundu munene ula?",sw,luy,Maragoli,translations "And when even was come, the lord of the vineyard saith unto his steward, Call the laborers, and pay them their hire, beginning from the last unto the first."," ""Olwa obwile bwola, omwene omukunda oyo, yaboolela omusinjilili wemilimochie ari, ‘Langa abakholi obahelesie omurungo kwabwe, okhuchaachila khubamaliliishe okhuhandikwa okhuula khubaranjiliile.'",en,luy,Luwanga,bible Daudi …………, Daudi yahana galana,sw,luy,Maragoli,translations "Neither do [men] light a lamp, and put it under the bushel, but on the stand; and it shineth unto all that are in the house."," Kata abandu shibahafinjia itaha nibachifunishila munyungu ta, habula bachirenjekhanga khushichibi shiayo niyibakhosilia abali munzu boosi.",en,luy,Luwanga,bible "Katika somo lililotangulia, tumesikia jinsi Jese alitamani kuwa mshindi mwema.", Mulisooma liviti kuhuliye kuli muyayi wa Jese yeenya kugwa muguuti mulahi.,sw,luy,Maragoli,translations Muyai si yali anyala koleta mukali nakikiri kokevwa dave, Mvulana ambaye hajatahiriwa hakuruhusiwa kuoa.O:Mundu si yavalitsangwa nu mundu uduki nakikiri kokevwa dave.,luy,sw,Maragoli,translations Ni nani aliye Mwokozi?, Ni wi u li Musoli?,sw,luy,Maragoli,translations "Wakifanya hivyo, watapata uzima na baraka zisizo na mwisho."," Ne bakhola bario, bakhanyoole bulamu ne chikhabi chikhawa tawe.",sw,luy,Bukusu,translations KUKU NA MWEWE, ONGOKHO NENDE LIUNGU.,sw,luy,Marachi,translations Ng'ombe ni mnyama muhimu kwa binadamu., S.Ing'ombe ni isolo indai muno khu mundu.,sw,luy,Marachi,translations "Naye Yesu namukalusia ari, ""Lekha mbeli abaana baliisibwe bekure, okhuba shinobulayi okhubukula eshiokhulia shiabaana nofuubila tsimbwa tawe."""," And he said unto her, Let the children first be filled: for it is not meet to take the children's bread and cast it to the dogs.",luy,en,Luwanga,bible "Ndipo Gidioni akaingia kwa nyumba yake kisha akapika mwanakondoo, akatumia unga kilo kumi kupika mkate usio na shayiri yote."," Nio Gidioni engila munju yewe mala ateekha emeeme, arumikhira bufu chikilo likhumi kuteekha kumukaati kukhalimo limela liosi liosi tawe.",sw,luy,Bukusu,translations obutunduli, marrow,luy,en,Luwanga,dictionary Khubandi emisala kirwetsanga ebitabo nende emiuya ekiakhuyeranga., Kwa wengine miti hutupea vitabu pamoja na hewa tunayoipumua.,luy,sw,Marachi,translations 3. Kutsia ahavandu vahuulanga ovolo nivatangi lihuula nutavee., 3. Kwenda mahali watu wanatwanga mtama usipokuwa na shughuli nao.,luy,sw,Maragoli,translations look (see also okhuringala), okhulenga,en,luy,Luwanga,dictionary Penye shimo -Moto," Lifuduli, limodole - Muliru mu mavivi",sw,luy,Maragoli,translations "01wa Yesu yahulila mbu Yohana ali mumbohe, yamala atsie Galilaya."," Now when he heard that John was delivered up, he withdrew into Galilee;",luy,en,Luwanga,bible eshilemba, turban ( greet each other,luy,en,Luwanga,dictionary Inzira., Njia,luy,sw,Maragoli,translations "saying, Sir, we remember that that deceiver said while he was yet alive, After three days I rise again."," nibaboola bari, ""Omwami, khwitsulila mbu, omubeeyi oyo olwa yali nashili mwoyo yaboola ari, ‘Ndalalamusibwa olunyuma lwetsinyanga tsitaru/",en,luy,Luwanga,bible "have room, space, permission, excuse, opportunity", okhwiyanga,en,luy,Luwanga,dictionary "Walipomaliza kutengeneza yote, aliwasha moto kufanya nyumba iwe na joto nayo taa kumulika nyumba yenyewe, Buluma alianza kazi yake"," Olwabamala okhukasia biosi, mbu omulilo khulwa okhutundumia inzu, nayo itaa okhulangaasia inzu tsana, Buluma yachaka omulimokwe",sw,luy,Marachi,translations "But when ye see the abomination of desolation standing where he ought not (let him that readeth understand), then let them that are in Judaea flee unto the mountains:"," ""Nebutswa olwa mulola amatinyu amakhongo kokhuhuchisia nikarecheekhwe aha kalakhoyile okhuba ta Ousoma akhoyile okhumanyilisia eshisina, muleshe abandu abali mu Yuda belushile nibatsia mubikulu.",en,luy,Luwanga,bible YAHOVA MWAMI, BWANA MUNGU,luy,sw,Maragoli,translations "Khunyanga yalondakhwo, olwa bali nibarulanga Betsania, Yesu yali nali inzala."," And on the morrow, when they were come out from Bethany, he hungered.",luy,en,Luwanga,bible Yavo vakora miyinzi gyigyo vulahi, Wale watendao kulingana na mapenzi yako,luy,sw,Maragoli,translations "And he charged him to tell no man: but go thy way, and show thyself to the priest, and offer for thy cleansing, according as Moses commanded, for a testimony unto them."," Yesu namukaania ari, ""Shiolaboolelakhwo omundu yesi yesi amakhuwa kano ta, habula otsie khumwisaaliisi akhuhenjelesie obulayi; ne khulwokhumanyia abandu boosi mbu ohonibwe, ohaane eshihaanwa shia Musa yalaka """,en,luy,Luwanga,bible "Kho nibarecheresania mbu, bakekhoonyele okhukula omukunda kwomundu omulonji, mbu kube okwokhuyabilangamwo abandu abarende."," And they took counsel, and bought with them the potter's field, to bury strangers in.",luy,en,Luwanga,bible okhusinga ingara, make a head-pad,luy,en,Luwanga,dictionary okhuobola, sink into a hole that had been filled in,luy,en,Luwanga,dictionary Imani, Lisuuvira,sw,luy,Maragoli,translations "critic, particularly an unfavorable one; one who despises", omulechi,en,luy,Luwanga,dictionary quail, isindu,en,luy,Luwanga,dictionary "spit (of rain), drizzle, fall lightly", okhunyirira,en,luy,Luwanga,dictionary "Vijito vya machozi vinatiririka kutoka machoni mwangu, kwa sababu watu wangu wameangamizwa."," 48 Imoni yange yidoolanga migera gya madzi, kigira ubwoneku bwomukana wavandu vange.",sw,luy,Maragoli,translations "And, Whosoever shall swear by the altar, it is nothing; but whosoever shall swear by the gift that is upon it, he is a debtor."," Khandi mwechesinjia mbu, ‘Omundu niyakhetsuba khushimalilo shiemisango, eshitsuboshie eshio neshia butswa, nebutswa niyetsuba khulwa eshihaanwa eshili khushimalilo shiemisango, okhuula aliinde eshitsubo eshio/",en,luy,Luwanga,bible "Nebutswa isie emuboolela mbu, omusaatsa yesi yesi oulekhana nomukhasiwe, nikalali khulwa eshifune shiobuheyi ta, akhola omukhasi oyo okhuba omuheyi; naye outeeshia omukhasi tsana oyo yesi khandi aba omuheyi. Amechesio khu akebitsubo"," but I say unto you, that every one that putteth away his wife, saving for the cause of fornication, maketh her an adulteress: and whosoever shall marry her when she is put away committeth adultery.",luy,en,Luwanga,bible sheath; insert, okhutsoma,en,luy,Luwanga,dictionary ne khandi, emphatic colloquial affirmative,luy,en,Luwanga,dictionary Ukafanya hivyo chakula mtini.," Wakhola orio, biakhulia murongooro.",sw,luy,Bukusu,translations "thick, stiff thatching grass;", tsimuli,en,luy,Luwanga,dictionary "And when they sought to lay hold on him, they feared the multitudes, because they took him for a prophet."," bateema okhumutiila. Nebutswa baria emikanda, echiamulolanga okhuba omulakusi.",en,luy,Luwanga,bible Ng'ombe ni mzuri kwa sababu hutusaidia kulima. Tukitaka kulima tunachukua fao tunafunga shingoni mwa ng'ombe na tunaanza kufinyilia fao hiyo kwa udongo. Ng'ombe anaanza kutembea akivuta fao hizo akilima. Ng'ombe husaidiawatu wengi kulima., Ing'ombe niindayi khubera irukhonyanga khurima. Nikhuinya khurima khubukulanga majoki nikhuboya khukosi khua ing'ombe ni khutsaka khusinyirira majoki ako muloba. Niing'ombe itsaka khukenda nikhuesa majoki ako niirima. Ing'ombe ikhonyanga abaandu bangi lukari.,sw,luy,Marachi,translations "Yesu Kristo, Baba yangu"," Yeu Kristo, Mwami wange,",sw,luy,Maragoli,translations "Yuda yali omwana wa Yakobo, owali omwana wa Isaka, owali omwana wa Aburahamu, owali omwana wa Tera, owali omwana wa Nahori."," the [son] of Jacob, the [son] of Isaac, the [son] of Abraham, the [son] of Terah, the [son] of Nahor,",luy,en,Luwanga,bible be entangled; waste time on trifles; delay; go a long way around, okhubatana,en,luy,Luwanga,dictionary Engetsa, Kiwavi,luy,sw,Maragoli,translations omulesi," nurse; baby-sitter; young child (usually a sister, brother, or other relation) who has the care of a baby until it can walk",luy,en,Luwanga,dictionary obumbahi bwekholanga nende abaandu berusie khukhola emirimo ekio., ujenzi hufanywa na watu waliojitolea kufanya kazi hiyo.,luy,sw,Marachi,translations Miyinzi je kamiti mbia nayive noveye Andimi iligina ovoola ndi, Ukiwa kama Andimi unadhani nini kuhusu hii maoni yah ii kamati mpya?,luy,sw,Maragoli,translations emilulu, fierce; brave; strong; powerful; troublesome; fierce; dangerous; bitter; sour; hot,luy,en,Luwanga,dictionary Ng'ombe huwapa watu maziwa na nyama., Ing'ombe yeresingia abandu amabere nende inyama.,sw,luy,Marachi,translations Gwa li bwoni bwange., Zlikuwa dhambi zangu,luy,sw,Maragoli,translations "Ha virenge vivyo,", Miguunui mwako,luy,sw,Maragoli,translations "And Jesus advanced in wisdom and stature, and in favor with God and men."," Mana Yesu natsiililila okhukhula mumubili nende mumachesi, ne naba noluyali imbeli wa Nyasaye nende abandu boosi.",en,luy,Luwanga,bible "And his disciples said unto him, Thou seest the multitude thronging thee, and sayest thou, Who touched me?"," Ne abeechibe nibamukalusia bari, ""Ololanga shinga lwomukanda kwabandu kukhutiyanga, ne khandi oreebanga mbu, 'niwiina oundililekhwo?' """,en,luy,Luwanga,bible Eshawikomba oshiliila muluchendo, Eshiawikomba oshiliira mubucheni (TWA97) You may eat the food you have been longing for on a visit.,luy,en,,proverbs mumbafo," side of the body (where the ribs are, see also olubafu 'rib', tsimbafu",luy,en,Luwanga,dictionary Yaagwa hasi vudinyu ligali., Akaanguka chini kwa kishindo,luy,sw,Maragoli,translations indulume, epilepsy; fits,luy,en,Luwanga,dictionary west; in the direction of the place of this name, mumbo,en,luy,Luwanga,dictionary imero," nature; life; make-up; habits; customs; what s.o. is like, in character and appearance",luy,en,Luwanga,dictionary "Now on the first [day] of unleavened bread the disciples came to Jesus, saying, Where wilt thou that we make ready for thee to eat the passover?"," Khunyanga yambeli yelisabo liemikaate chibulamwo limela, abeechi abo betsa khu Yesu nibamureeba bari, ""Nihena aha wenya mbu khukhurecheshele eshiokhulia shielisabo lia Pasaka?""",en,luy,Luwanga,bible those same ones, akatsana,en,luy,Luwanga,dictionary Otsiriranga endiena?, How are you doing?,luy,en,Tsotso,translations Obulware buno bwera avandu vaangi muno., Huu ugonjwa uliwaua watu wengi sana.,luy,sw,Marachi,translations "Ne khandi imoniyo niyiba niyikhukhola okhwonoona, ochitsomole ochirusie, nobulayi okhwinjila Mubwami bwa Nyasaye noli neimoni ndala, okhushila okhutsia mumulilo noli netsimoni tsibili."," And if thine eye cause thee to stumble, cast it out: it is good for thee to enter into the kingdom of God with one eye, rather than having two eyes to be cast into hell;",luy,en,Luwanga,bible "Lya duka ndi lidala kumenya lyeng'ine,lye li lizulira avandu! Lya duka ndi kuva kuli mukunzakali, yili Lya li linene ligali mutsihiri."," Boma lilibaki vipi bila watu, lilikuwa limejaa watu! Lilifikiaje kuwa kama mjane, hili lilikuwa kubwa Zaidi katika koo.",luy,sw,Maragoli,translations Naenda naenda naenda, Nzie nzie nzie mmbo,sw,luy,Maragoli,translations omufu, dead person; one fairly recently dead; deceased person; the late,luy,en,Luwanga,dictionary "Mana Petero namukalusia naboola ari, ""Omwami, noba noli iwe toto, lachilisia enjende khumaatsi nindiitsa ewa oli eyo."""," And Peter answered him and said, Lord, if it be thou, bid me come unto thee upon the waters.",luy,en,Luwanga,bible "Basiani balonda muhana mpaka wabu, aii yesi yalola yesi yolere."," Wavulana walimfwata msichana hadi kwao, aii yeye pia aliona amefika kubalehe.",luy,sw,Marachi,translations Watu wawatanbue kwa nienendo yenu., Avandu valole ligenda lienyu,sw,luy,Maragoli,translations bandu bari:, watu walikuwa wakisema:?,luy,sw,Marachi,translations Huu ugonjwa ulifanya wanafunzi wakatumia kompyuta kusoma na pia kukaa nyumbani kusaidia wazazi kupalilia vyakula., Bulware buno bwaakera abana be sikuli nibarumikhila tsikompyuta okhusoma nende okhwikhala mudaala khukhonya abebusi okhwaka ebyakhulya.,sw,luy,Marachi,translations Lea anaona lile goti., Lea alolaa liiru lira,sw,luy,Maragoli,translations okhwikopola, drink quickly; gulp down,luy,en,Luwanga,dictionary Eyili khumwalo shiyifwa obuloho ta, Eyili mushirongo (mumwalo) shiifwa obuloho (TWA126) The one which is already in the river cannot die of thirst.,luy,en,,proverbs Mtalaaniwa kwa kila kitu ambacho ako anawapatia kuwa chenu.," ""Mulalaamwa mu buli siindu nisio alikho amuelesia khuuba sisienywe.",sw,luy,Bukusu,translations Obulwaye buno bugaamire amakhua malayi mu sialo syefu sya Kenya., Huu ugonjwa umeleta manufaa kwa hii nchii yetu ya Kenya.,luy,sw,Marachi,translations "And they were all filled with wrath in the synagogue, as they heard these things;"," Mana boosi abali musinagogi olwa bahulilakhwo amakhuwa ako, batiilwa noburuma.",en,luy,Luwanga,bible Ulolaa lirala lira, Unaona lile tawi la ndizi lililonyauka,luy,sw,Maragoli,translations Khalano omusatsa wange skama imbeli wao nikhusaba esilekhelo., Kwa hivyo bwanangu mimi napia magoti mbele yako nikuomba msamakha,luy,sw,Marachi,translations Ni nani anayekulinda?, Ni wi u lindanga ive?,sw,luy,Maragoli,translations Tulikuwa tunafanyia mambo yetu pamoja na kusaidiana kila kitu., Mwitsa wange oyendio khuwakhonyananga burisinduna khuwakholanga bindu khulala.,sw,luy,Marachi,translations Ng'ome pia huwasaidia watu kulima. Mtu anaweza kuleta ng'ombe wamlimie shamba lake. Mtu hata kama hana pesa akiwa na ng'ombe anaweza wauza naapate pesa na anafanyia kitu ambacho anataka. Nawaomba tufuge ng'ombe kwa wingi., Tsing'ombe tsiosi tsikhoonyanga abaandu khurima. Mundu anyalanga khurera tsing'ombe tsimurimire indalo yaye. Mundu kata naabula matongolo naari nende tsing'ombe anyala yatsikusia naanyola mapesa naakhorera sindu sia yeenyere. Basaba khuruke tsingombe mubuungi.,sw,luy,Marachi,translations Batsekhanga kata mumasika, They laugh even at a funeral.,luy,en,,proverbs okhutsoa, grow to manhood,luy,en,Luwanga,dictionary Fear not therefore: ye are of more value than many sparrows.," Kho shimularitsanga ta, okhuba inywe mushila tsiminyi tsinyinji. Okhumwiyama nende okhumwikaana Kristo",en,luy,Luwanga,bible Teleka hushinda wapi?, Nihaliki hetsisimindwa tsigunzanga?,sw,luy,Maragoli,translations somanga musikuli sia bukati., nasoma katika shule ya bukati.,luy,sw,Marachi,translations gather up; gather together; collect, okhubunjeresia,en,luy,Luwanga,dictionary Ng'ombe hao wa gredi tunaweza wapandia mabingobingo yao na pia wanafaa wale mabingobingo wa kutosha ndipo watoe maziwa mengi., S. Tsing'ombe ethio thia igredi khunyala khutsirskira olusii lwabu ni khandi tsikhoyere khulia olusii lwa khuyera kho tsirusie amabere amangi.,sw,luy,Marachi,translations (manyile ndi muli ne chikhaafu), (Ninajua kwamba mumefuga ng'ombe.,luy,sw,Bukusu,translations Mutungiri wetu, Aliyetulipia deni,luy,sw,Maragoli,translations omusolili," one who collects gifts; subscriptions; taxes, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary Do not compete with your superior., Anangali shayingwa,en,luy,,proverbs "fill in, a hole in the ground; cover with earth", okhubuka,en,luy,Luwanga,dictionary A mang'ure, Wa Mang'ure,luy,sw,Maragoli,translations Mwene ya tovola kuudza nokumenya na vandu:," Ataka kutuponya, kutuzalisha upya",luy,sw,Maragoli,translations "Every tree that bringeth not forth good fruit is hewn down, and cast into the fire."," Buli omusaala okulaama ebiamo ebilayi ta, kularemwa, nikusukunwa mumulilo.",en,luy,Luwanga,bible new; novel, efiyakha,en,luy,Luwanga,dictionary make the liquid used to flavor meat by running water through the ash of various grasses, okhusherekha omunyu,en,luy,Luwanga,dictionary okhufundyula," make room; enlarge a house, so as to give more room; push back a crowd; clear the way",luy,en,Luwanga,dictionary Chudi chudi mu tsinzeywe - Viyundi, Chudi chudi kwa nyasi -Aina ya ndege,luy,sw,Maragoli,translations """Muli mushilaamo shiobubi inywe abahandichi abamalako nende Abafarisayo! Inywe abekaati! Muli shinga ebilindwa ebibashilwe olufuyo, ebilolekha nibili ebilayi elwanyi wabio, ne mukari bitsuulemwo amakumba kemilambo echibolanga."," Woe unto you, scribes and Pharisees, hypocrites! for ye are like unto whited sepulchres, which outwardly appear beautiful, but inwardly are full of dead men's bones, and of all uncleanness.",luy,en,Luwanga,bible "before; formerly; a long time ago, or a long time hence; early; kekhola khale 'it happened a long time ago', itsa khale 'come early'", khale,en,luy,Luwanga,dictionary kho mundu wa tsana oyo nianyarirwanga hukwakho asi siari anyarirwa huvuuha dawe., kwa hivyo mtu mwenyewe angewezeshwa kuanguka chini hangeweza kuinuka tena.,luy,sw,Marachi,translations ibinika, kettle; teapot ( And the whole multitude of the people were praying without at the hour of incense.,luy,en,Luwanga,bible liyenge, pond; pool; stagnant water,luy,en,Luwanga,dictionary "Kutokea hapo nikajipata nimelala kumbe hivyo vyakula viliwekwa dawa ya kulevya, nilijipata asubuhi niko kwa kitanda chake nikiwa nimechafuka, nikamuuliza shida ni ipi akakosa kunijibu. Kutokea hiyo siku sionangi siku zangu za mwezi na nikagundua niko ujauzito na huyo kijana akajikana."," Khurula awo ndenyola ngonere eyo hane biakhuria ebyo yari naleremo malua mani ndamera, ndenyola itsuri ndi khusitanda siyaye ninjafukire, ndamureba Ishida nesi yakhaya khunjiba. Khurula ao inyanga eyo sindalolokha dawe tsinyanga tsia mwesi mani ndagundua ndi mabanga kaye ndetsa ndanyakhana nend inda eyo msiani yanzikana.",sw,luy,Marachi,translations """Yesi ouheelanga samwana noho nyina okhushila isie, shiakwanile okhuba omulondi wanje tawe. Yesi ouheela omusianiwe noho omukhaanawe okhushila isie, shiahelile okhuba omulondi wanje tawe.", He that loveth father or mother more than me is not worthy of me; and he that loveth son or daughter more than me is not worthy of me.,luy,en,Luwanga,bible obulunjushi, righteousness; straightness,luy,en,Luwanga,dictionary Kwa hivyo mimi nachukua muda huu kusema kuwa ng'ombe ni kitu kizuri sana akiwa nyumbani. Ng'ombe ni mfugo anayeishi nyumbani na humsaidia mtu kwa vitu vingi., Khalano esie Mbukula ebikha bino khubola mbari ing'ombe ni sindu silayi lukari niiri muridala. Ing'ombe ni siruke esiamenya mudala ni sikhonyanga mundu mu ebindi bisabi.,sw,luy,Marachi,translations "But they held their peace: for they had disputed one with another on the way, who [was] the greatest."," Nebutswa baholeela, shichila bali nibayingaanenje abeene khu beene mbu, omukhongo muno okhushila boosi niwiina?",en,luy,Luwanga,bible untie; loose; unfasten; undo; release, okhuboolola,en,luy,Luwanga,dictionary I am unfortunate. (Poor me!), Ndakhupa khushibi,en,luy,,proverbs pumpkin leaves (see also lisebebe), liro,en,luy,Luwanga,dictionary "For lack of a hand the cow uses its mouth to scratch itself. As it has no hand, a cow scratches itself with its mouth. Ingokho yeyachila omunwa (HWA40) Obwikholandie bwachira ingokho yeyachira omunwa (TWA124) The hen scratched itself with its own beak. Ishima yeboyela okwayo (TWA169) The monkey tied itself with its own tail.", Ing'ombe yakhaywa omukhono yeyachira omunwa,en,luy,,proverbs okhutsiririra, go on; proceed; go forward; keep on; make progress,luy,en,Luwanga,dictionary "Uvwoni vwa vandu vosi,", Zambi ya watu wote,luy,sw,Maragoli,translations Kho abeechibe abo nibarulaho nibatsia okhuyaala Injiili buli habundu. Naye Omwami Yesu mwene nakhola halala ninabo nende okhutinyisia likhuwalie nebilolelo biamakana ebialoondana halala neinjiili ya Yesu eyo. Amina.," And they went forth, and preached everywhere, the Lord working with them, and confirming the word by the signs that followed. Amen.",luy,en,Luwanga,bible diminitive of 'how are they?', rurye?,en,luy,Luwanga,dictionary owamalimalimi, hypocrite,luy,en,Luwanga,dictionary Ifaida eya amberi hung'ombe ni amaveere., Faida ya kwanza kwa ng;ombe ni maziwa.,luy,sw,Marachi,translations Haa ninze Lledi, Ni mimi lledi,luy,sw,Maragoli,translations Have you gone to church?, Watsire mukanisa?,en,luy,Tsotso,translations lisungo, word; saying,luy,en,Luwanga,dictionary Wu wazia warira ki?, Ulikoenda ulikulia nini?,luy,sw,Maragoli,translations rubbish heap, eshipitsi,en,luy,Luwanga,dictionary NAIBU WA RAIS WILLIAM RUTO AMEWALAUMU WALE WANAOPINGA SERA YAKE YA KUTAKA KUFUFUA UCHUMI WA KENYA KUPITIA MFUMO Wa kwawezesha wananchi wa chini kufanya biashara ya kuwanufaisha ujulikanao., OMULONDELA WO OMURUKI WE SIBALA WILLIAMA RUTO EKICHILE ABO BALAPILANGA KHUNGAKI ENGANAKANI YEWE YE KHULAMUSIA ERUNDA YA KENYA KHUBIRIRA MUKHUELESIA BANAKENYA BE ASI KAMANI KHUKHOLA BUK,sw,luy,Bukusu,translations "Kandi kizuulanga zuu,ngo! ngo! ngo!"," Kililia tena zuu, ngo! ngo! ngo!",luy,sw,Maragoli,translations Wele Omunyali Owa Bioosi amboolela ali buli abuundu khu sibala khubisaaye., Mungu mweza wa vyote akaniambia kuwa kila mahali kwa nchi tuviabudu.,luy,sw,Bukusu,translations Miyinzi jo mwana mukana, Majukumu ya mtoto msichana,luy,sw,Maragoli,translations laundry iron, ipasi,en,luy,Luwanga,dictionary Tena ya watu wengi., lundi eye babaandu bakali.,sw,luy,Bukusu,translations "Ng'ombe ni mfugo mzuri sana kwa maisha ya binadamu. Ng'ombe pia anapendwa na watu wengi. Tuna watu ambao hawawezi kuishi bila ng'ombe kwa boma zao, kwa maana katika Kenya hii watu wengi wamefuga ng'ombe."," Ing'ombe ni siruke silayi lukari mubulamu bua mundu. Ing'ombe yosi yajamwa nende abaandu bangi. Khuri nende abandu aba khasibakhamenya bila ing'ombe mumadala kabu, sakira mukenya muno abaandu bangi baruka tsing'ombe.",sw,luy,Marachi,translations Kulingana nasi neon kamba hutoka kwa makambi ili kufungia vitu., Mu livola lyetu ling'ana mugoye ne kamba yasitwa kutula ku makambi kovoha vindu.,sw,luy,Maragoli,translations Shemanyire tawe, I don't know,luy,en,Tsotso,translations hivyo sijui kimarachi hiki nimejua tu nikiwa huku., lano ata ndari ndakorwa lumarachi luno hindamanyire sa nindi vurekeno.,sw,luy,Marachi,translations Kholane badaye, See you later,luy,en,Tsotso,translations T.Tsingubo tsinga?, Nguo ngapi?,luy,sw,Marachi,translations Nital siatevwa hamugitsi hoho mba., lakini hakuwa anazikwa nyumbani kwako,luy,sw,Maragoli,translations Eshialo shiayindia, Isi yaindia (JNA55) - The earth has overwhelmed me.,luy,en,,proverbs "The beginning of the gospel of Jesus Christ, the Son of God."," Obuchachilo obwa Injiili ya Yesu Kristo, Omwana wa Nyasaye.",en,luy,Luwanga,bible Walinitafuta lakini hawakunipata., Bangonya lakini sibanyola da.,sw,luy,Marachi,translations "Behold, I send you forth as sheep in the midst of wolves: be ye therefore wise as serpents, and harmless as doves."," ""Hulile! Emurumanga inywe shinga amakondi mubisutse. Mube abachesi shinga tsinzokha, ne abaholo shinga amahusi.",en,luy,Luwanga,bible Siguku, Sikukuu,luy,sw,Maragoli,translations "lwa vwacha mugamba ,Evelia yirana murimi gwavo yigwo"," Kulipo kucha siku iliyofuata ,Evelia alirudi kwa hile shamba lao",luy,sw,Maragoli,translations Nuvulahi avandu vakoleki kumatunda?, Ni vizuri watu kufanya nini kwa matunda?,luy,sw,Maragoli,translations "And again I say unto you, It is easier for a camel to go through a needle's eye, than for a rich man to enter into the kingdom of God."," Emuboolela khandi mbu, neliangu ingamia okhubirira munduhu yeisindani, okhushila omuyinda okhwinjila mubwami bwa Nyasaye.""",en,luy,Luwanga,bible Mtihani mmoja, ligera lirala,sw,luy,Maragoli,translations Eshiolilekhwo nishio eshishio (46) What you have eaten is what you count as yours. 128. Eshiomika nishiinyala nishio eshishio, What you have laid your hands on is what you count as yours,luy,en,,proverbs "Ni Yesu,Ni Yesu."," Ni Yesu, Ni Yesu.",sw,luy,Maragoli,translations "Nyasaye; wenya voosi va wa lomba,", Watutaka sisi wote eh Mungu,luy,sw,Maragoli,translations spit (saliva); expectorate, okhufutsa,en,luy,Luwanga,dictionary mimi ni mluhya na mamangu ni mjaluo., esie ndi muluhya na mamange ni mujaluo.,sw,luy,Marachi,translations Nimeona kuwa zimekuwa mingikama kumbikumbi wakati wa usiku wa nanane huwa yanatoka wapi na yanaelekea wapi?," Enduutsi mbu chituundubukhanga butswa mumeeso, chirulaanga hena ne khandi chitsia hena? T.",sw,luy,Marachi,translations "Olwa omuraaka oyo yahulila ako yarulaho natsia nabeeleele, shichila yali omuyinda okhushila."""," But when the young man heard the saying, he went away sorrowful; for he was one that had great possessions.",luy,en,Luwanga,bible "Livamwoyo nobulavu a letera vumkivala,"," Kaa nasi, Mwokozi, vita hatuviwezi",luy,sw,Maragoli,translations home; at home (see also ingo), ango,en,luy,Luwanga,dictionary "Kigira miyinzi minyingi jia hango, galoleka vahenzi umuleri unyala kuvalelera mwana wavo", Kwa sababu ya kazi nyingi za nyumbani iliwabidi watafute mlezi anayeweza kumlea mtoto wao,luy,sw,Maragoli,translations blame; be angry with; shout at in anger, okhulokha,en,luy,Luwanga,dictionary "Hutusaidia na vitu kama maziwa, nyama na vitu vingine vingi hata ngoma huundwa kutoka kwa ngozi ya ng'ombe. Hutusaidia na vitu vingine kama zamadi. Zamadi hutusaidia kuunda nyumba kisha zionekane vizuri. Hata zamadi hiyo ukibeba upeleke kwa shamba na upande mahindi yatasitawi vizuri"," Irukhonyanga nende ebindu nga mabeere, inyama nende ebindu bindi bisabi kata ing'oma yoosi ikasibwangawa khurula khu riseero ria ing'ombe. Irukhonyanga nende ebindu bindi nga masingO: Masingo karukhonyanga khukasia tsinyumba mana tsilorekhe bilayi. Kata masingo ako nookinga nookoba mundalo nooraka madimwa kanyala khukhola tsingore.",sw,luy,Marachi,translations Wetsimbabasi ku ku gohanga.," Ewe Utatu, tunakusifu",luy,sw,Maragoli,translations Yivi wetegekela iliza lyo mwami, Wewe unayengojea kurudi kwa Yesu,luy,sw,Maragoli,translations "Ne olwa abeechi balola ako bahuka nibareeba bari, ""Omukhuyu okwo kunialile kurie lwangu butswa kurio?"""," And when the disciples saw it, they marvelled, saying, How did the fig tree immediately wither away?",luy,en,Luwanga,bible "Nunundina, U Ii wetsingulu"," Wewe uliye mweza, leo hata milele",luy,sw,Maragoli,translations misiri, Egypt ( Lero giviti mihiga giduuka makomi gatano nagiviri Yaaliho musaakulu mulala waali mutugi muno.,sw,luy,Maragoli,translations "Be not therefore like unto them: for your Father knoweth what things ye have need of, before ye ask him."," Nebutswa inywe shimulabeekhwo shinga bo ta, okhuba Senywe amanyile aka mutakha kata nimushili okhumusaba.",en,luy,Luwanga,bible obulema, lameness; physical defect or deformity,luy,en,Luwanga,dictionary Alikuwa mwana wa Mungu., Ga va Mwana wa Nyasaye.,sw,luy,Maragoli,translations "Unaposoma kitabu hiki utaona jinsi Herman Asava alivyoulizia kuzaliwa kwake,ukoo wake,wazazi wake,tabia zake,majukumu yake mke wake, watoto wake,masomo yake na vitu vingine vingi"," Ulwausoma kitabu yiki ulalora kuli musatsa mmoloomi,Herman Asava kuli yeteveelidza mulivulwa lilie,ihiili yeye, avivuliveve,mima jije,miyinzi jije,mukali weve,avana veve,amasomo gege na vindu vindi vinyingi.",sw,luy,Maragoli,translations "sweet potato, a white-skinned variety", wetoyi,en,luy,Luwanga,dictionary A-Mmbo? -Mmbo Kavil, Mmbo mtoto wa Kavili,luy,sw,Maragoli,translations "How think ye? if any man have a hundred sheep, and one of them be gone astray, doth he not leave the ninety and nine, and go unto the mountains, and seek that which goeth astray?"," ""Mulola murie? Omundu niyakhaba namakondi eshikhumi , ne elala khuko nilikora, shiyakhalekha amakhumi shienda nende ashienda mubikulu ako, ne natsia okhukhaaba elala likorire elo noho?",en,luy,Luwanga,bible Hata wakaweka marufuku watu kusamiana kwa mikono. Watu walilalamika sana kwa hali ya maisha walikuwemo., Kata tsisalamu nibakhaya bandu bala khesiana dawe. Abandu balalamika sana humaisha khabalimo.,sw,luy,Marachi,translations stomach; abdomen; also olubereshero 'uterus', inda,en,luy,Luwanga,dictionary """Roho owa OMWAMI Nyasaye ali mwisie, shichila yanzahuule isie okhuyaalila abamanani Amakhuwa Amalayi. Yarumile okhuyaala akobulekhuulwi bwababohe, okhutimbusia tsimoni tsiababofu nende okhulekhuula abasandibungwa."," The Spirit of the Lord is upon me, Because he anointed me to preach good tidings to the poor: He hath sent me to proclaim release to the captives, And recovering of sight to the blind, To set at liberty them that are bruised,",luy,en,Luwanga,bible "Mweza wa vyote,mungu wenu jinsi mlivyosema kuwa hatutaki kusikia walawi wengine wanaofanya huko."," Omunyali Owa Bioosi, Wele wewe, nga Mwaloma muli, 'Se khwenya khuulilakho Balawi babaandi bakholanga ebweeneyo.",sw,luy,Bukusu,translations "Mtoto mwingine amekuwa katika mtaa wa Bumala, amekuwa mdogo na anatafuta jinsi ya kuvuta bangi nikajiuliza moyoni mwangu wazazi wa mtoto huyu wapo ama hawapo"," Omwana oundi abele Bumala , abele omutiti nakonyanga olwa anyala khunywa einjaga nindeleba mumoyo kwange abebusi ba omwana uno balio nokho tawe.",sw,luy,Marachi,translations isutse, sp. of fish,luy,en,Luwanga,dictionary vaya ..za maduma lugano lwene yiru ligali., wangekula mahindi sambuli hiyo kabisa.,luy,sw,Maragoli,translations wealth; riches, obuyinda,en,luy,Luwanga,dictionary nikauliza mtu mmoja ati viatu ni pesa ngapi; akanijibu ni themanini., nindeva mundu mulala hari vilaro ni shilingi thinga; naanjiva na makhumi munane.,sw,luy,Marachi,translations straight; honest (of s.o.); straight-forward; righteous, -kololofu,en,luy,Luwanga,dictionary "Kuuka ekhuunga omukhono khwikhuwa elo elia oboola mbu khupaarenje nikhushiili okhuboola likhuwa liosi""", Babu nakuunga mkono kwa neno hilo ambalo umesema ati tufikirie kabla hatujanena jambo lolote.,luy,sw,Marachi,translations GIDIONI AULA BAMIDIANI., GIDIONI AWASHINDA WAMIDIANI.,luy,sw,Bukusu,translations Haa ninze ingooyi, Haa ni mimi kichoma nguo,luy,sw,Maragoli,translations Papa yetsile shina mashina," Dance, father has come!",luy,en,,proverbs libombola," wild creeper, tied to baskets used in ceremonies connected with the beginning of the planting, and also in other ceremonies, used for fomenting swellings",luy,en,Luwanga,dictionary okhufisa, hide; conceal,luy,en,Luwanga,dictionary Mayi: Musakhululuno walota mapema mala wabelele busa sina sibi?, Mama: Mume wangu mbona ukafika nyumbani mapema ukiwa umenuna?,luy,sw,Bukusu,translations Buyanzi bunene, Furaha kuu,luy,sw,Maragoli,translations Are you okay dear?," Oli vulayi, mukheria?",en,luy,Luwanga,translations Chagua leo ni lako, Tovola lero chawenyanga,sw,luy,Maragoli,translations "Nitafanya agano yangu kati yako na mimi, na uzao wako nyuma yako, kwa vizazi vyote vijavyo, iwe agano ya milele, niwe mungu wako tena mungu wa uzao wako lilo nyuma yako."," Ndakhola endakano yase akari wowo ne nase, ne lisaaye liowo enyuma wowo, mu selukho choosi chichiicha, ebe endakaano eya mindali, mbe wele wowo lundi wele we lisaaye liowo enyuma wowo.",sw,luy,Bukusu,translations pull tightly and tie or fasten, okhunyika,en,luy,Luwanga,dictionary "But the Pharisees, when they saw it, said unto him, Behold, thy disciples do that which it is not lawful to do upon the sabbath."," Nebutswa olwa Abafarisayo babalola nibakholanga bario, baboolela Yesu bari, ""Lola, abeechibo bakholanga akomusilo khunyanga eya Isabato.""",en,luy,Luwanga,bible Ing'ombe ni isolo indayi muno ari nende ifaida ikhongo muno khubulamu kwa abandu., Ng'ombe ni mnyama mzuri sana anafaiuda kubwa kwa maisha ya binadamu,luy,sw,Marachi,translations "reeds, or the stalks of maize, millet, etc.; pipes or a small harp made from millet stalks", amakata,en,luy,Luwanga,dictionary "4 U koli inyama yange neligodo lyange kuva vikulu, u vunanyi vigumba vyange."," Amechakaza nyama yangu na ngozi yangu, amevunja mifupa yangu.",luy,sw,Maragoli,translations "spread abroad (information, gossip, etc.)", okhutswania,en,luy,Luwanga,dictionary "Vitabu vya bibilia vilivyokubalika na wakristo wa makanisa yote kama neno la Mungu kuanzia mwanzo hujulikana kama protokanoni, au(vilivyotangulia),", Bitabu bie mu bibilia bibiafukiililwa ne Bakristo be chikanisa choosi nga likhuwa lia Wele khukhwama mu khurakikha bilaangwa bali Purotokanoni (namwe bibianyoa khufukilililwa).,sw,luy,Bukusu,translations Ing'ombe nisiruki esia bandu bangi bajama khubera ni siruki sireranga tsifaida tsisabi mubandu.," Ng'ombe ni mfugo ambaye anapendwa na watu wengi, ni mfugo ambaye analeta faida kwa binadamu",luy,sw,Marachi,translations """Muhuliile shinga Kallefu yaboola-boolanga shinga olwalifwa", Mumesikia jinsi Kaleefu alivyosema sana jinsi atakavyokufa.,luy,sw,Marachi,translations Omukara abeyera imbako," The lazy one blames the hoe. Omukhasi omukara mbu: ""omuyini kwewefu"" (DWA 52) Omukhasi omutofu imbako yewefu (HWA52) Omukhasi omutofu mbu omuyini kwewefu (84) The lazy woman says, ""if only I had the hoe from my home"".",luy,en,,proverbs Ewe Bwana unadumu milele.," 19 Ive, o Yahova uhindiranga mihiga ne nemihiga.",sw,luy,Maragoli,translations okhwanzukha, leave; desert,luy,en,Luwanga,dictionary Okhuyechia khwaranga eshimuka, Stubbornness breaks the gourd.,luy,en,,proverbs Ahe yimbwa elya eshikumba sherulaho ta (HWA42) A dog does not leave a place where it picked a bone., Aha imbwa yalia eshikumba shiyirulangaho ta,en,luy,,proverbs Anapeana jina lake, A haana lyeta lye.,sw,luy,Maragoli,translations """Khandi, olwa musaaya, mulelakalakaniekhwo butswa shinga olwa Abamahanga bakholanga ta, shichila bo bapaaranga mbu, Nyasaye alabahulila khulwa amakhuwa kabwe amanji."," And in praying use not vain repetitions, as the Gentiles do: for they think that they shall be heard for their much speaking.",luy,en,Luwanga,bible olumarachi hu vamarachi ni inomanoma indorondoro huvera vamanya hulusunga., kimarachi kwa wamarachi ni lugha rahisi kwa sababu wanajua kuizungumza,luy,sw,Marachi,translations okhuchaka, begin; start; commence,luy,en,Luwanga,dictionary mukhasi nende musacha vari nende chinguvo chilayi opara mweshimiwa wo lukongo., mke na mume walikuwa na nguo nzuri utadhani ni mheshimiwa wa kijiji.,luy,sw,Marachi,translations "Being a helpless widow, what shall I do?", Namulekhwa ndikhole endie?,en,luy,,proverbs Tumetoka maisha ya giza, Kutuli mulimenya lie Kisundi,sw,luy,Maragoli,translations idakika, minute ( And he entered into a boat, and crossed over, and came into his own city.",luy,en,Luwanga,bible Bomoa kuta zao zote., Techula chabwe ne khuumbulaka chinjeko.,sw,luy,Bukusu,translations language; saying, oluboolo,en,luy,Luwanga,dictionary Vamulanganga MUDIRI. MUDIRI yali niye unyala kuvigitsa kuli vanyala kulinda amakalaga gavo zana yago., Aliitwa Mudiri na aliwafunza jinsi ya kujitunza,luy,sw,Maragoli,translations happiness; rejoicing, obusangafu,en,luy,Luwanga,dictionary Uveeyeku nekederu kukinanwa?, Una ndevu zozote kwa kidevu chako?,luy,sw,Maragoli,translations "tripe, the honeycomb part", libechi,en,luy,Luwanga,dictionary "chosen one; one elected, ordained, set aside", omwaule,en,luy,Luwanga,dictionary Wavulana wengi walitaka kumpa posa na mahari, Avayayi yanyingi veenya kumukwa.,sw,luy,Maragoli,translations "Yoashi akawaambia wote wa waliokuwa wamemwendea kuwa, nyinyi mliosimama hapa kwa ajili ya Baali mnaye mupigania? Yeyote atakayempigania atauawa kabla hakujapambazuka."," Yoashi aboolela boosi ba baaba ne bamwichilekho ali, enywe mwemile ano khulwe Baali? Mulikho mu mupanila? Yesi yesi olamupanila aleerwa ne bukhasia tawe.",sw,luy,Bukusu,translations cause to be lost, okhutibia,en,luy,Luwanga,dictionary 1. Niluganoki usomi?, 1.Ni hadithi ipi uliyoisoma?,luy,sw,Maragoli,translations KUNASA WEZI., KUGUMIRA AVIIVI,sw,luy,Maragoli,translations Avasuva vasomaa vitabu, Avasuva (jamii fulani) wanasoma vitabu,luy,sw,Maragoli,translations "Bakholanga koosi mbu abandu babalole. Okhuba bebohanga tsikhanda tsiamaseelo, etsiahandikwakhwo amalako mutsinyukuta tsikhongo khubweni bwabwe nende khwichemo lirambi liokhumakhono kabwe kho mbu baloleshe."," But all their works they do to be seen of men: for they make broad their phylacteries, and enlarge the borders [of their garments] ,",luy,en,Luwanga,bible "nga baraka ne banamae bewe ne bebwaakala, wele omunyali owa bioosi akoyaania sisera ne babaandu bewe be kamakara ke mwiie"," wakati baraka na majeshi yakena kuwavamia , mungu mweza wa vyote akamchanganya sisera watu wake wa magari ya vitani.",luy,sw,Bukusu,translations wachukue uwapeleke mtoni kisha huko mimi nitakutenganishia., Babukule obayile eluuchi mala Ebweeneyo ese ndakhwaukhasiliamo.,sw,luy,Bukusu,translations "And when he was entered into the house from the multitude, his disciples asked of him the parable."," Ne Olwa yalekhana nabandu niyenjila munzu, abeechibe bamureeba mbu abenoosiekhwo khukoluchelo olwo.",en,luy,Luwanga,bible eshiatakho, haunch; hindquarter,luy,en,Luwanga,dictionary "Wele Omunyali Owa Bioosi, bakhoyeele bamuyile ebweeni we wenywe abiila babaandu bakholanga basaakhulu babemeelesi be lukoba ne bibiindu nga ebio."," Mungu mweza wa vyote,wanastahili wampeleke mbele zenu alichukia watu wanaofanya wazee wasimamizi wa mji na vitu kama hivyo.",luy,sw,Bukusu,translations divide amongst; portion out; share between, okhukabira,en,luy,Luwanga,dictionary okhurimbulula," unpick; untangle; unravel (e.g., piece of needlework, knotted cord; weaving, basket, complicated matter requiring explanation or investigation)",luy,en,Luwanga,dictionary "Then understood they that he bade them not beware of the leaven of bread, but of the teaching of the Pharisees and Sadducees."," Mana nibamanyilisia mbu shiyababoolelanga okhuchetsiha khwimela liemikaate ta, nebutswa khumechesio aka Abafarisayo nende Abasadukayo. Petero arumbula Yesu okhuba Kristo Omwana wa Nyasaye",en,luy,Luwanga,bible Idiidi, Mugongoni,luy,sw,Maragoli,translations Tunatumia ng'ozi kutengeneza viatu., Khwekhoonyeranga eriseero khukasia ebilaarO:,sw,luy,Marachi,translations "Then was brought unto him one possessed with a demon, blind and dumb: and he healed him, insomuch that the dumb man spake and saw."," Mana abandu bandi nibareerera Yesu omundu omubofu, khandi oulanyala okhuboola ta, shichila yali neshishieno. Yesu nahonia omundu oyo, nikachila nachaaka okhuboola nende okhulola khandi.",en,luy,Luwanga,bible Mudoga gwange gugingi misaala Minyingi - Kibiriti, Gari langu limebeba miti mingi -Kiberiti,luy,sw,Maragoli,translations Noosima lekha khole likela lilindi ne bufuumbo., ukipenda wacha nifanye jaribio linguine na manyoa.,luy,sw,Bukusu,translations omunyerere," person who is naturally thin, not the result of illness; poor person",luy,en,Luwanga,dictionary "siku iliyofuata Abimeleki alijua kuwa watu wa Shekemu walikuwa wako wanashuka kutoka waende vitani, akachukua watu wake akawatawanya kwa vikosi vitatu kisha akajificha kichakani."," endaalo eloondakho Abimeleki amanya ali babaandu ba shekemu baba balikho babekha khurura bache mwiie, abukula babaandu bewe abakabukhasia mu bipupu bitaru mala elisa mundaa.",sw,luy,Bukusu,translations Kharano esie mbola bakherwa bange khuruka tsing'ombe nisindu silayi muno., Hivyo mimi nasema wapendwa wangu kufuga ng'ombe ni kitu mzuri sana.,luy,sw,Marachi,translations Ambapo Rais wa nchi yetu Uhuru Kenyatta alisema kuwa shule zote zifungwe kwa sababu ugonjwa wa korona umefika Kenya., Olwa mrutsi wa sialo siefwe Uhuru Kenyatta yabola mbu bikuli bwiosi bifungwe khubera muyaka kwa korona kulire mu kenya.,sw,luy,Marachi,translations But he that is greatest among you shall be your servant., Omukhongo muno mwinywe okhuula abe omukhalabani wenywe.,en,luy,Luwanga,bible "Yesu nabakalusia ari, ""Ebili ebia omuruchi wa Roma muhelesie omuruchi wa Roma; ne ebili ebia Nyasaye muhelesie Nyasaye."" Nabo nibahuchisibwa muno namakhuwake. Yesu yechesia khukobulamushi"," And Jesus said unto them, Render unto Caesar the things that are Caesar's, and unto God the things that are God's. And they marvelled greatly at him.",luy,en,Luwanga,bible pull; draw; drag, okhukhwesa,en,luy,Luwanga,dictionary have cattle brought for one by one's intended husband to be engaged, okhukhwebwa,en,luy,Luwanga,dictionary swallow up; absorb, okhumira,en,luy,Luwanga,dictionary creature; created thing, eshilonje,en,luy,Luwanga,dictionary eshitsiamolu, mantis (see also litsiamolu),luy,en,Luwanga,dictionary Ndipo Musa aliweka kando miji za zilizosikika.," Nio, Musa aara alubeka chingoba chi siauliilikhakho.",sw,luy,Bukusu,translations "flat, coarse grass used for thatching", ibembe,en,luy,Luwanga,dictionary Mwalimu awaulize wanafunzi kupeana vitendawili wanavyovifahamu ndiposa aweze kuwaongezea vile vipya vilivyo kitabuni., Mwegitsi atange kovolera avasomi kwimba noho kovola vitandawili vyao ku lelo avavolere viveeye mu vihvya.,sw,luy,Maragoli,translations Va manya Lyerha Lyo., Watambua Jina lako,luy,sw,Maragoli,translations Vaaganagana fana Daudi aliinywereritsa., Wakafikiria labda Daudi ataogopa na kuhepa polepole.,luy,sw,Maragoli,translations "Nibakalusia bari, Abulaho oukhuhandiche ifwe okhukhola emilimo ta.' Nababoolela ari, ‘Mutsie mwesi khandi mukhole emilimo mumukunda kwanje kwemitsabibu.'"," They say unto him, Because no man hath hired us. He saith unto them, Go ye also into the vineyard.",luy,en,Luwanga,bible Ne abandu bandi bali nibareeranga abaana abatiiti khu Yesu mbu abarekhwo amakhono. Ne abeechibe nibabahalabila.," And they were bringing unto him little children, that he should touch them: and the disciples rebuked them.",luy,en,Luwanga,bible "Valina vetu vosidza, tsimbabasi tsya voosi."," Marafi wetu wote, msamaha kwao wote",luy,sw,Maragoli,translations "Kenani yali omwana wa Enoshi, owali omwana wa Setsi, owali omusaini wa Adamu, omwana wa Nyasaye."," the [son] of Enos, the [son] of Seth, the [son] of Adam, the [son] of God.",luy,en,Luwanga,bible Nina mzungu wangu anavalia koti nyeusi na tai nyeupe Tai, Mbeye no musungu wange yayivikalikoti limwamu ne itayi indavu - Lijikolo,sw,luy,Maragoli,translations shichira," because; for (lit., the reason)",luy,en,Luwanga,dictionary . Kumanyia uguteywi vingirizana kandi atuulwe naho naye atuule ma vavukana., Ili kujua aliyeshinda wanamwingiza tena aliyeangushwa pia naye amuangushe kisha wafumukane.,luy,sw,Maragoli,translations indimu," lime, lemon",luy,en,Luwanga,dictionary "Kata yali yasilikhwa nabasilishi abanji habula shiyahonanga ta, nebutswa yali natsiilililanga butswa okhuba obubi."," and had suffered many things of many physicians, and had spent all that she had, and was nothing bettered, but rather grew worse,",luy,en,Luwanga,bible read; study; go to school; be educated, okhusoma,en,luy,Luwanga,dictionary okhukona meso, lie awake,luy,en,Luwanga,dictionary "Khwako, khubona sikila likalukhasia lie mu Lukiriki ne liarumikhwa lukali ne bakristo be khunyoa enyuma e dini eye sikristo khulandaasibwa enje we lukoongo lwa Palesitina."," Kwa hayo ,ilionekana kwamba tafsiri ya Kigiriki ilitumika zaidi na wakristo waliotangulia kabla ya Dini ya kikristo kutamalaki nje ya Palestina.",luy,sw,Bukusu,translations "Nababoolela khandi ari, ""Ewa mwinjisibwa munzu, menyemwo okhuula olwa murula mwitaala omwo."," And he said unto them, Wheresoever ye enter into a house, there abide till ye depart thence.",luy,en,Luwanga,bible Alipo sulubishwa Yesu, Ha va mu bambira Yesu,sw,luy,Maragoli,translations "Ne olwa abesaaliisi abakhulundu abo bali nibakaanile nende abakofu, nibarecheresaniye khu akabakhoyile okhukhola, bahelesia abelihe abo amapesa amanji."," And when they were assembled with the elders, and had taken counsel, they gave much money unto the soldiers,",luy,en,Luwanga,bible "and saith unto them, Go your way into the village that is over against you: and straightway as ye enter into it, ye shall find a colt tied, whereon no man ever yet sat; loose him, and bring him."," nababoolela ari, ""Mutsie mwitaala elihengaane ninenywe. Ne olwa mwinjilamwo butswa, mulanyola eshimoosi shieisishili nishiboyilwe, eshiomundu alashianinakhokhwo tawe. Mushiboholole, mana mushireere hano.",en,luy,Luwanga,bible okhuhonia, display for sale,luy,en,Luwanga,dictionary go first; lead the way; go before; precede, okhuranjirira,en,luy,Luwanga,dictionary "very long ornamental ""tail"" worn by women; sometimes used for a long dress", omulobo,en,luy,Luwanga,dictionary Nio okhaba ne kumusaango kwe sifuki sio omundu Kamalaka kakaukhaana., Ndipo usiwe na tambiko ya damu ya mtu sheria zilizotofautiana.,luy,sw,Bukusu,translations make jokes; make people laugh, okhurekula tsinzekho,en,luy,Luwanga,dictionary "And when they had accomplished all things that were according to the law of the Lord, they returned into Galilee, to their own city Nazareth."," Ne olwa Yosefu nende Mariamu bali nibamalile okhukhola akamalako aka OMWAMI Nyasaye yalaka, bakalukha Galilaya mwitaala liabwe lia Nazareti.",en,luy,Luwanga,bible olunyanyiro, jaw,luy,en,Luwanga,dictionary "Mana abandi nibachaaka okhunyilikha khu Yesu amare, nibamufuunikha mumoni, nibamukhupa, nibaboola bari, ""Lakulakhwo! Oukhukhupile niwiina?"" Mana abelihe bandi nibamubukula nibamupaama tsikhofi. Petero yekaana Yesu"," And some began to spit on him, and to cover his face, and to buffet him, and to say unto him, Prophesy: and the officers received him with blows of their hands.",luy,en,Luwanga,bible "maul; scratch badly with claws; pluck feathers off birds, wings off locusts, etc.", okhumaanya,en,luy,Luwanga,dictionary Bi. Wangari Mathai alijua vipi kuhifadhi milima na misitu ambayo wanaume wamaragoli hawakujua umuhimu wa milima na misitu?, Umundu mukali Wangari Maathai yamanyandi ukulinda ivigulu ne militu ja avasatsa valogooli kwagotwa ikivuni kye Vigulu ne militu?,sw,luy,Maragoli,translations oluchyo," piece of a broken pot; very large beer-pot, so large that the beer in it has to be stirred with the legs; omulonji alitsanga khuluchyo 'the potter eats from a potsherd'",luy,en,Luwanga,dictionary KWETU TULIPANDA VITU VINGI., WEFWE HUARAKA VINDU VISAVI.,sw,luy,Marachi,translations here; to this place (see also eno), ano,en,luy,Luwanga,dictionary okhwirunda," sway; swing backwards and forwards; be agitated (e.g., of the surface of the sea in a storm); move up and down (of waves)",luy,en,Luwanga,dictionary Nono mwanyalile murio kobolayo., Sasa mmetosha hivyo rudi huko.,luy,sw,Bukusu,translations "Nokumenya hagati muvwoni,", Na kuishi katika dhambi,luy,sw,Maragoli,translations okhuhamba, come (see also okhwitsa),luy,en,Luwanga,dictionary house in which boys sleep, isimba,en,luy,Luwanga,dictionary "Lwa ya saala, ""O u va samehe,"," Aliomba, ""Oh wasamehe,",luy,sw,Maragoli,translations Ee Bwana kumbuka yaliyotupata. Utazame na uone aibu yetu., Widzulitse o Yahova vya duka ku kwinye. Henza ulole linyegwa lyetu,sw,luy,Maragoli,translations "Msaidizi yu hapa, hakuna mwingine;"," Mukhonyi a li hanu, Shihali nowundi;",sw,luy,Maragoli,translations Ulalola amang'ana ge tsing'ereng'ani., Utaona mambo ya nyota.,luy,sw,Maragoli,translations okhubakala," spread out to dry, e.g., clothes, grain",luy,en,Luwanga,dictionary "And he answered and said, He that dipped his hand with me in the dish, the same shall betray me."," Yesu nabakalusia ari, ""Oyo outonganga omukaate mushikaye shilala ninasi niye oulaakhoba isie.",en,luy,Luwanga,bible complain of; grumble at, okhubutsulira,en,luy,Luwanga,dictionary """Kumulaasi kwe luufu"""," ""Tangazo la kifo""",luy,sw,Bukusu,translations "glass, or anything made from glass, e.g., mirror, spectacles, etc.", eshiwo,en,luy,Luwanga,dictionary Ng'ombe huwapa nyama, Ing'ombe iberesenianga inyama.,sw,luy,Marachi,translations step; pace; length of a step, lirambusio,en,luy,Luwanga,dictionary "And many spread their garments upon the way; and others branches, which they had cut from the fields."," Khandi abandu abanji baala tsingubo tsiabwe khunjila, ne abandi nibaala amasafu aka bali nibaremile okhurula mumikunda.",en,luy,Luwanga,bible "Straightway the father of the child cried out, and said, I believe; help thou mine unbelief."," Habwene nahabwene samwana omwana nayiiba naboola ari, ""Esuubiile! Khoonyakhwo obulasuubila bwanje!""",en,luy,Luwanga,bible okhulenjera," look through, or on behalf of",luy,en,Luwanga,dictionary "Okhufwanakhwe khwali shinga oluhenu, natsio tsingubotsie nitsing'inang'ina shinga eliuba."," His appearance was as lightning, and his raiment white as snow:",luy,en,Luwanga,bible East, ebukwe,en,luy,Luwanga,dictionary Isipokuwa hamtakunywa divai ama mle matunda., ne kakhali se mulanywa endali namwe mulie kamatuunda.,sw,luy,Bukusu,translations "Now the chief priests and the elders persuaded the multitudes that they should ask for Barabbas, and destroy Jesus."," Ne abesaaliisi abakhulundu nende abakofu bakatilisia abomukanda mbu, basabe Pilato okhubalekhuulila Baraba, naye Yesu yerwe.",en,luy,Luwanga,bible Nzige wanawatoroka watoto, Amadeede giirukaa avaana,sw,luy,Maragoli,translations "15 Na Yahova ya salanya Sisera, na ha Rama ha Beth-eli mu kivali kye-magari gege gosi,nelihe lilye lyosi, vigulu kya Efiraim: Navana va Israeli nobwogi bwekivali imbiri wa Baraka: Vanegira kutsia ku Debora kukala- na Sisera yika ku ligari lilye,na girwa."," 15 Na Mungu akawaachilia sisera na Rama kwa Beth-eli katika dunia ya magari yake yote.Na vita vya ke vyote, vilima vya Efraim watoto wa Israeli kwa makali ya upanga mbele ya Baraka: Wakapanda kwenda kwa Debora Kuamua na Sisera akashuka katika gari lake na akakimbi",luy,sw,Maragoli,translations "And there stood up certain, and bare false witness against him, saying,"," Khandi abandi khubo basinjila nibakhola obuloli bwobubeeyi khulwa okhumwinjilila nibaboola khuye bari,",en,luy,Luwanga,bible inungo," shelf; rack build above the fireplace, for storing firewood, pots, etc.; loft",luy,en,Luwanga,dictionary Waliotufuatia ni wepesi kuliko tai za mbinguni., 19 Ava londereranga kwinye vali netsimbiru kuvita tsindidzu tsyomwigulu.,sw,luy,Maragoli,translations disagree; be unable to get along with each other, okhurambatsana,en,luy,Luwanga,dictionary tear; rip, okhutwereresia,en,luy,Luwanga,dictionary Wakalete mbegu ya mahindi meupe tunayoyaona siku hizi., Valeta imwu yamaduma malavu kuli kugalolanga amadiku gano.,sw,luy,Maragoli,translations "Nebutswa mwibishile amabishilo mwikulu, omwa amatsilili kata tsindebelende bilanyala okhusasia, kata abefi okhufunaka nibeba tawe."," but lay up for yourselves treasures in heaven, where neither moth nor rust doth consume, and where thieves do not break through nor steal:",luy,en,Luwanga,bible Wamanyakho mbu mabanga kaingombe ni musala okua khusirikha noori muluare. Nootsa khukusia olanyola mapesa amangi., Unajua kwamba damu ya ng'ombe ni dawa ya kutibu ukiwa mgonjwa. Ukienda kuuza unapata pesa mingi.,luy,sw,Marachi,translations Hakika alitupenda," Ya ku Yanza, dodo, Mwene",sw,luy,Maragoli,translations shine (of sunlight), okhufwa,en,luy,Luwanga,dictionary "Umuviri gugwo goveye hano,", Mwili wako uko hapa,luy,sw,Maragoli,translations Na alipotumia nguvu yote aliona bangili ikitaka kutoka kwa hivyo alipoongeza nguvu mingi bangili iliponyoka kisha akajirusha kaburini," Ne olwa yahiinia amaani kosi yalola omukasa nikwenya okhurula. Kho olwa yameeta amaani amanji, omukasa kwabatsukha mana nikumufuuba mung'ani",sw,luy,Marachi,translations Njooni tuteremke tuwakanganye lugha yao ndiposa wasielewane katika mazungumzo., Yiicha khwikhe khuche khukoyaanie lulomo lwabwe nio balekha khuuliilisiana mu khuloma.,sw,luy,Bukusu,translations eshitera, small granary,luy,en,Luwanga,dictionary Vaaganagana nuvulahi vatsatsameku, Walifikiria kuwa ni vizuri waonje,luy,sw,Maragoli,translations Niwenya khutsia msikuli sia Bujumba wula Bumala obukula sipikipiki khu shilingi amakhumi kataruthionyone, Ukitaka kuja katika shule ya Bujumba unafika Bumala unachukua pikipiki kwa shilingi thelathini Pekee.,luy,sw,Marachi,translations "Ekhumi nababili abayaahula mbabano mbu, Simoni owa Yesu yakulikha Petero,", and Simon he surnamed Peter;,luy,en,Luwanga,bible eshilonje, creature; created thing,luy,en,Luwanga,dictionary "Kwa nchi ya Afrika , huu ni ugonjwa wa maajabu kwa dunia nzima na nchi ya Kenya."," Musialo sia abamari, buno ni bulware bwa matemo mu sialo siosi nende esia Kenya.",sw,luy,Marachi,translations okhuhabina, come in response to a plea for help; succor; come to s.o.'s help,luy,en,Luwanga,dictionary sell, okhukusia,en,luy,Luwanga,dictionary Yee, Ndio,luy,sw,Maragoli,translations Alikufa kutufungulia njia, Ya kudza kukwigulira,sw,luy,Maragoli,translations Mundu mukali namaliyi mihiga kuvita 50 alekela ulwivulu mahakekeke ni yakaduka mihiga 60 uvwiko vwivwe no mweli gwo kwigulu vovetsa nivufweye kigira uvwiko vwavo no mweli lwalange ulwo mukan yatsitsa mu mweli navutswa niyakamala kulekela ulwivulu ma nyima amasahi gatsia ma uvulina no mwiko vufwa, Mwanamke akiishi miaka zaidi ya 50 haezi zaa na akizidisha ni kidogo tu miaka 60 ukoo wake na uwezo wake wa kuzaa unakuwa umeisha kwa sababu ukoo na mwezi ulikuwa wakai ambao msichana alikuwa akienda hedhi lakini akifunga kuzaa hangepata hedhi kasha urafiki na ukoo unaisha,luy,sw,Maragoli,translations dawdle, okhung'oyang'oya,en,luy,Luwanga,dictionary MJI MDOGO WA BETHLEHEM, O KADALA KA BETHELEHEMU,sw,luy,Maragoli,translations A child is a pillar., Omwana neisiilo,en,luy,,proverbs we; us, efwe,en,luy,Luwanga,dictionary "Hapo zamani, Anakamuna na Anakanani walitembea kwa pamoja."," Kale ligali mumadiku gaavita, Anakamuna na Anakanani vavayaa halala.",sw,luy,Maragoli,translations Hata hivyo ng'ombe pia huweza pia kufanya kazi nyingi sana., S. Kata kario ing'ombe yosi inyala hukhola mirimo minji muno.,sw,luy,Marachi,translations amaneche, scrotum,luy,en,Luwanga,dictionary eshiyerechere, measles,luy,en,Luwanga,dictionary RAFIKI NINAYE MPENDA., MWITSA WA NDAMJAMA.,sw,luy,Marachi,translations For whosoever would save his life shall lose it: and whosoever shall lose his life for my sake shall find it., Okhuba owenya okhuhonia obulamubwe omwene alabukosia; ne oukosia obulamubwe khulwanje alabunyoola.,en,luy,Luwanga,bible Kuongeza warefu kushinda sisi., Khutasa baleeyi khu khukhila efwe.,sw,luy,Bukusu,translations "Mana Yesu nanichilisia abeechi okhwinjila muliaro mbu bamuranjilile okhutsia injelekha weinyanza, naye nashiseebula abemikanda."," And straightway he constrained the disciples to enter into the boat, and to go before him unto the other side, till he should send the multitudes away.",luy,en,Luwanga,bible Alimla., Yaamulia.,sw,luy,Maragoli,translations Kumanya miima je hiiri yeye., Husaidia mwanafunzi kujua utamaduni wao.,luy,sw,Maragoli,translations "Naye yalota liloto lindi naa volera avamwavo veve na avola,henza ndoti liloto lindi"," Akaota ndoto nyingine tena na akawaambia ndugu zake, angalieni nimeota ndoto nyingine.",luy,sw,Maragoli,translations La! Naenda kwetu., Awa!nzitsanga witu,sw,luy,Maragoli,translations single-stringed fiddle, eshiriri,en,luy,Luwanga,dictionary okhukangana, speak a different dialect; talk with a foreign accent,luy,en,Luwanga,dictionary tumbler; glass ( ibilauri,en,luy,Luwanga,dictionary Lakini mzee wa kijii alikataa kwa maana huyo alikuwa mtoto wake mvulana, Lakini mukuru yakhaya khubera mbu oyo ni msiani waye.,sw,luy,Marachi,translations "And he arose and took the young child and his mother, and came into the land of Israel."," Naye Yosefu nabuukha nabukula Omwana nende nyinamwana, natsia niyoola mushialo shia Isiraeli.",en,luy,Luwanga,bible Mukumu, Mganga wa kienyeji,luy,sw,Maragoli,translations nilikuwa nampenda sana kama maji., ndari ndamjama sana kama mathi .,sw,luy,Marachi,translations obusi," cotton or wool for sewing, knitting, etc., in bulk",luy,en,Luwanga,dictionary "Imbiri wo Umwami wetu,", Mbele ya Bwana wetu Yesu,luy,sw,Maragoli,translations watu hawa walikuwa wamefuga ng'ombe na ng'ombe huyu akajifungua., lano vandu vano vali varuka ing'ombe mana ing'ombe ino niyithia niyivula.,sw,luy,Marachi,translations Wayo nyeupe ni nzuri na inaonekana aje?, Induvatiru indavu neindahi erolekaa ndi?!,sw,luy,Maragoli,translations Kolomba mwana anale ligenda vwangu vavugulanga amasambu ge viroka vahyuhitsa ku luuya na vaminira mu vyungu vye virenge.," Kumwezesha mtoto atembee haraka,walichukua matawi na kuyachemsha kisha kufinyilia kwernye viungo vya miguu.O: Mugamba zuri ligali vatulanga no mwana vagenda naye ni vamugеnditsa mu liime ndi vu aluhe anale.",luy,sw,Maragoli,translations "Kharano nyinya khukhuborera mbari ing'ombe iri nende tsifaida tsisabi muno. Noodekhisia khubukulanga ing'ombe nikhuira owabu mukhana. Khuri nende aina tsibiri etsia tsingombe, Isurusi nende iduwasi. Ni kata saiino tsirio sa", kwa hivyo nataka kukuambia kuwa ng'ombe anafaida mingi sana. Ukioa unachukua ng'ombe unapeleka kwa kina msichana. Tuna aina mbili ya ng'ombe kike na kiume. Hata saizi wapo tu.,luy,sw,Marachi,translations MWEZI, UMWELI:,sw,luy,Maragoli,translations 19 Ava londereranga kwinye vali netsimbiru kuvita tsindidzu tsyomwigulu., Waliotufuatia ni wepesi kuliko tai za mbinguni.,luy,sw,Maragoli,translations siali sinywa mathi., alikuwa akinywa maji.,luy,sw,Marachi,translations The invader bites as well as the invaded., Eshiseeri shiluma khandi eshiseerwa shiluma,en,luy,,proverbs "Ng'enda, na ng'enda mba - Liuva", Natembea na sisongi -Jua,luy,sw,Maragoli,translations eshianganga, skull,luy,en,Luwanga,dictionary "But Jesus held his peace. And the high priest said unto him, I adjure thee by the living God, that thou tell us whether thou art the Christ, the Son of God."," Naye Yesu naholeela butswa. Kho khandi omwisaaliisi omukhulundu namuboolela ari, ""Ekhutsuuba muliira lia Nyasaye ouliho mwoyo mbu, okhuboolele noba noli niwe Kristo, Omwana wa Nyasaye.""",en,luy,Luwanga,bible Mtu anayelinganisha desturi hizi na desturi zinazoelezewa katika bibilia agano la kale zinafanana na zile desturi za wana wa Israeli., Mundu na fwananyia miima yigi ne miima gya kololanga mu vangeli mu lilaga lya kale gifwanananga ligali ne miima gya vaisraeli.,sw,luy,Maragoli,translations Kaali elukha mala Abimeleki amutimakho., Gaali akatoroka kisha Abimeleki akamfuata.,luy,sw,Bukusu,translations give grudgingly, okhuana nolukhono,en,luy,Luwanga,dictionary "Omuruchi nasinyikha, naruma abelihebe okhumulula abeeri abo nende okhusamba litookho liabwe."," But the king was wroth; and he sent his armies, and destroyed those murderers, and burned their city.",luy,en,Luwanga,bible tuberculosis, eshiyera,en,luy,Luwanga,dictionary "Siku moja niliishi kwa boma na babu yangu, huyo babu yangu alikuwa ananipenda sana."," Nyanga ndala ndamenya mudala nende kuka wange, kuka oyo yari yahera mno.",sw,luy,Marachi,translations market; marketplace, eshiiro,en,luy,Luwanga,dictionary "lundi Gidioni aboolela wele ali, khakhuambia lirima tawe, lekha ndomaloekho lundi lulala lwong'ene."," tena Gidioni akamwambia mungu kuwa,nisikutie hasira, watcha nizungumze tena mara moja pekee.",luy,sw,Bukusu,translations "Naye nabareeba ari, ""Muli nemikaate chinga? Tsie mulolekhwo!"" Ne olwa batsia okhulola, bamuboolela bari, ""Khuli nemikaate chirano nende tsinyeni tsibili """," And he saith unto them, How many loaves have ye? go [and] see. And when they knew, they say, Five, and two fishes.",luy,en,Luwanga,bible OBULWARE BWA KORONA., UGONJWA WA KORONA,luy,sw,Marachi,translations okhubutsulula, complain; grumble,luy,en,Luwanga,dictionary "Ninayakumbuka vyema, nayo nafsi yangu imezimia ndani yangu."," 20 Mwoyo gwange gu kidzulizanga yago, na gwinama mu inze.",sw,luy,Maragoli,translations Yenyanga inze kulinda, Anataka nilinde,luy,sw,Maragoli,translations Siyahimitswanga mba kandi yumbakilwa haluvega anaho hakivanda, Hakupewa uongozi na pia kujengewa kando au karibu na mto,luy,sw,Maragoli,translations "cowrie shell, color (of cowrie shell)", isimbi,en,luy,Luwanga,dictionary You are now attempting the impossible like the rat which attempted to eat the cooking stick!, Wakherakhwo shinga imbeba khumwikho,en,luy,,proverbs Avana vadidi avave, Watoto wadogo wake,luy,sw,Maragoli,translations Einyama nayo irukhoonyanga oba nende amaani., Nyama nayo hutusaidia unakuwa na nguvu.,luy,sw,Marachi,translations Huishi Rohoni Mwangu," Mu mwoyo gwange a menyanga,",sw,luy,Maragoli,translations Wimbi-walikuwa wakisiaga na kutengeneza mcahanganyiko wa maji na unga huo walikuwa wakiiwacha igande kwa wiki moja na kisha kuzitoa na kupika na kuzianika., Volo-vasietsanga ovolo mavalomba kenoko vinika mirova himbi lisitsa ma vatulitsa mu vakalanga tsimbaale ma vavagala.,sw,luy,Maragoli,translations wakati huu wacha manyoa kavu na chini iwe baridi., siise sino lekha bufuumbo bube bubalaakafu ne asi abe anyifu.,sw,luy,Bukusu,translations okhukhayirana, refuse; disobey; defy,luy,en,Luwanga,dictionary Agita umundu kandisiahevwa uvwami naho uvusalisi anaho uvulindi vwavandu mba, Anayeshambulia hapewi uongozi wala kubariki au kulinda watu,luy,sw,Maragoli,translations join together; unite; add on; link up, okhungana,en,luy,Luwanga,dictionary Osundwa yali nende likhuwa liakalusia kuukanyene. Yaboola ari:, Osundwa alikuwa na neno ambalo alimjibu Babuye. Alisema hivi:,luy,sw,Marachi,translations "Mana buli hosi aha Yesu yatsitsanga, mumataala, mumatookho kata mutsisoma, abandu bachinganga abalwale nibabara khubiiro, ne nibamusaaya mbu afuchilile abalwale batiilekhwo kata khwichemo lieinguboye lionyene. Ne shinga olwa abanji batilangakhwo, bahonanga."," And wheresoever he entered, into villages, or into cities, or into the country, they laid the sick in the marketplaces, and besought him that they might touch if it were but the border of his garment: and as many as touched him were made whole.",luy,en,Luwanga,bible saba," seven ( Unyala kukoleraki Munyolo?,sw,luy,Maragoli,translations rotate; swing around, okhwiboyongoyia,en,luy,Luwanga,dictionary eshichanuwo, comb ( Paka alinidanganya atanichumbia.,luy,sw,Maragoli,translations Usikie leo hii, U hulire nunundi.,sw,luy,Maragoli,translations "make an agreement to take turns in brewing beer, each putting in an equal share of the grain required", okhwinjira obuchenjeri,en,luy,Luwanga,dictionary Omwami Uhuru Kenyatta yainia amalako akakhukaira obulwaye buno khweendelea., Kiongozi Uhuru Keyatta alitoa sheria zakazuia ugonjwa huu kuenea.,luy,sw,Marachi,translations aleetha khubabukula., atakuja kuwachukua.,luy,sw,Marachi,translations Kukhu nyene yaamua khukona kata bila khuria busuma., Nyayake alilala hata bila kukula ugali.,luy,sw,Marachi,translations Kwidzominye Yesu., Tumtukuze Yesu.,luy,sw,Maragoli,translations Eng'ereng'ani niyaaguluka ula ola vulavu., Nyota akianguka utaona mwangaza,luy,sw,Maragoli,translations Tujifanyie sanamu za kitu chochote hata kama ni ya mtu wa kiume ambaye huwa karibu nasi., khwikholela bifwaani bie sisiindu siosi siosi siakhaba sio omundu owe sisecha siimbi abechanga siimbi ne nafwe.,sw,luy,Bukusu,translations Ni nani atarejea?, Ni wi udzanga khandi?,sw,luy,Maragoli,translations Mona watusahau siku zote?, 20 Kigiraki u kwiviranga madiku gosi.,sw,luy,Maragoli,translations okhwechesia, teach; show,luy,en,Luwanga,dictionary Chagua kasha utaje vizuri., Tovola ma utoove vulahi,sw,luy,Maragoli,translations "Then shall two men be in the field; one is taken, and one is left:"," Ebise ebio, abandu babili baliba nibali mumukunda, mulala yakhabukulwe ne oundi yakhalekhwe.",en,luy,Luwanga,bible Yivulwa ku vandu;," Ataonekana,",luy,sw,Maragoli,translations "And as ye enter into the house, salute it.", Ne olwa mwinjila munzu mubashiesie omulembe.,en,luy,Luwanga,bible Kichwa kama chapatti -Ngoma, Umutwi kuli chabati - Indumba,sw,luy,Maragoli,translations Wakati ulifika wakati serikali ilitoa amri watu wapande mahindi sambli moja isiyo ya mchanganyiko., Inyinga yaduka lwa serikali yenya avandu vatage amaduma lugano lulala ulutali lwa mazugane dave.,sw,luy,Maragoli,translations """Omundu yesi yesi naba niyeyama habulafu mbu, nomulondi wanje, nasi sieisi ndalamwiyama endio imbeli wa Papa wanje ouli Mwikulu."," Every one therefore who shall confess me before men, him will I also confess before my Father who is in heaven.",luy,en,Luwanga,bible Mbirire mu sibala siowo. Khola orio nga kenyikhana kabe kario sikila ese se nja khuWele tawe., Nilipita katika nhi yako.Fanya tu ilivyotakikana kwa sababu siwezi kwenda kwa Mungu.,luy,sw,Bukusu,translations "Ne olwa abeechi ekhumi abo bahulilakhwo, bachaaka okhusinyishila Yakobo nende Yohana."," And when the ten heard it, they began to be moved with indignation concerning James and John.",luy,en,Luwanga,bible "Sarai omukhasi owa Aburamu, se amusalila babaana tawe."," Sara mke wa Aburamu, hakumzalia watoto.",luy,sw,Bukusu,translations rapoki," color in bull or rooster, spotted",luy,en,Luwanga,dictionary "Palikuwepo viongozi wanne Amurafeli mfalme wa Sinari ,Arioki mfalme wa Elasari , Ketorilaomari mfalme wa Elamu na Titali mfalme wa Koiimu ."," Baabao baabami bane, Amurafeli omwami owa Sinari, Arioki omwami owa kooimu.",sw,luy,Bukusu,translations Slippery ground does not recognise a king., Oburerere shibumanyire omwami,en,luy,,proverbs little; small; few, abatiti,en,luy,Luwanga,dictionary "Olwa Yesu yenjila Yerusalemu, abandu boosi bomwitookho batsaatsahala muno, nibareeba bari, ""Uno niwiina?"""," And when he was come into Jerusalem, all the city was stirred, saying, Who is this?",luy,en,Luwanga,bible okhuchenula, break up cold obusuma left over from previous meal into the water being boiled for a new batch,luy,en,Luwanga,dictionary Kata kario ing'ombe si nisindu sia khubaira onyalakhunyola nobair inyala khukhutwoma wafunukha bubi muno., Hata hivyo ng'ombe si kitu ya kuchezea unaweza pata kuwa unapomchezea anaweza akakugonga ukakuvunja vibaya sana.,luy,sw,Marachi,translations "Yesu namukalusia ari, ""Omwene lwokhaboolile. Ne emuboolela inywe mwesi mbu, Okhurula bulano mulalola Omwana womundu niyekhaale khumukhono musaatsa kwa Nyasaye, khandi niyetselanga khumumaleesi komwikulu!"""," Jesus said unto him, Thou hast said: nevertheless I say unto you, Henceforth ye shall see the Son of man sitting at the right hand of Power, and coming on the clouds of heaven.",luy,en,Luwanga,bible Bulano yanyala kata okhutsia mumaaluka yenyene okhukula ebindu, Hata aliweza tena kwenda kwa maduka pekee yake kununua vitu.,luy,sw,Marachi,translations "Lola o Yahova, u henze, kigira inze ngwiye kindu ki legwa."," Tazama, Ee Bwana, ufikiri, kwa maana nimedharauliwa.",luy,sw,Maragoli,translations lwayaduka mu yalola linyonyi Ni liritsa liduma, Alipofika huko aliona ndege akila hindi,luy,sw,Maragoli,translations Kondoo wanamfuata Amondo, Amagondi galondaa Amondo.,sw,luy,Maragoli,translations Esikera niimbola mbari ingokho iruberesianga ebiindu bingi ni khubeera ingokho ngairi awo inyala khukhuberesia mabuyu aka khumekera obusuma. Khandi onyala khukusia amabuyu ako. Khandi onyala khukusia ingokho yene mana waria esiindu sinulu., Kinachofanya niseme kuku hutupa vitu vingi ni kwa sababu kuku alipohapo anaweza akakupa mayai ambayo tunamegea ugali. Tena unaweza uza mayai hayo tena unaweza uza kuku mwenyewe tena ule kitoweo.,luy,sw,Marachi,translations "foot, particularly instep", lilaro,en,luy,Luwanga,dictionary thousand, eshikhumira,en,luy,Luwanga,dictionary obulangafu, brilliancy; brightness; glow,luy,en,Luwanga,dictionary "Kho olwa yatiila khungubo ya Yesu, habwene nahabwene okhwirulutsakhwe okhwo nikhwakama. Naye nahulila mumubilikwe mbu amalile okhuhona okhurula mubulwalebwe.", And straightway the fountain of her blood was dried up; and she felt in her body that she was healed of her plague.,luy,en,Luwanga,bible Ihouse-endi munzu, I'm in the house,luy,en,Tsotso,translations Eliani lia oleka nilio elimala obusuma (AMI44) Eliani lilekwa nelimalanga eshiteru (WOY92) The dish that you despise may eventually satisfy your needs., Eliani lioleka nilio eliawikurira,en,luy,,proverbs Ligodo lyavo li handi ku vigumba vyavo lyumi li gwiye kuli kisala., Ngozi yao yagandamana na mifupa yao imekauka na kuwa kama mti.,luy,sw,Maragoli,translations rant and rave, okhwibotsa,en,luy,Luwanga,dictionary Nilipofika nyumbani niliwapata wtu wamejaa kwa kiwanja chetu., Nga ndola mdala ndanyola bandu nibetsule mlwanyi lwefwe.,sw,luy,Marachi,translations Kumnyima mtu haki zake mbele za Aliye Juu Sana., 35 Ku kyaminya ubulungi bwomundu imbiri womumoni mwa uyu uveye igulu ligali.,sw,luy,Maragoli,translations Katika kijiji chetu kila mtu ana ng'ombe., Khulukongo khwefwe buri mundu ari nende in'ombe.,sw,luy,Marachi,translations Tivula amiita gamanyonyi gabulukaa yigulu, Taja majina ya ndege wanaopaa angani.,luy,sw,Maragoli,translations Kitabu hiki kina nyimbo na vitendawili., Kitabu yiki keveyemu ne tsinyimbu na vidandawili.,sw,luy,Maragoli,translations Ugonjwa wa korona ulianza mwaka wa elfu mbili na kumi na tisa, Obulware bwa korona bwachaka mwaka kwa elfu thiviri nende ekhumi na tisa. Mani ni vunyala chuereya mushi ala shefue sia kenya.,sw,luy,Marachi,translations donkey, isishiri,en,luy,Luwanga,dictionary tulipomaliza kuvalia nguo tulifunga mlango wa nyumba na kuanza safari ya kwenda shuleni., ngahuamala huefuala khuafungao omuliangilo kwe inyumba mana nikhuchaka lukendo luohuthia mwisomero.,sw,luy,Marachi,translations alwanyi, open space in the center of the village; a courtyard; in the courtyard,luy,en,Luwanga,dictionary spoil; be spoilt; overflow, okhusasikha,en,luy,Luwanga,dictionary Omwibusi wange yamririra omwimirisi kata siyabulira tawe namubolera ako namakhuba kao., T.Mzazi wangu alimlilia mwalimu mkuu lakini hakuskia akamwambia tu hayo ni mambo yako.,luy,sw,Marachi,translations Watu hufuga ng'ombe kupata mbolea yakupandia vyakula vyaO:, Bandi barukanga tsing'ombe khunyoola imbolera yokhuraka biakhuria biabwe.,sw,luy,Marachi,translations Ing'ombe yeresingia abandu amabere nende inyama., Ng'ombe huwapa watu maziwa na nyama.,luy,sw,Marachi,translations "Nebutswa Yesu yamukalusia ari, ""Kahandikwa mbu, ‘omundu shialabetsanga mwoyo khulwa okhulia omukaate kwonyene ta, habula khulwa buli likhuwa elirula mumunwa kwa Nyasaye/ """," But he answered and said, It is written, Man shall not live by bread alone, but by every word that proceedeth out of the mouth of God.",luy,en,Luwanga,bible "Behold, we go up to Jerusalem; and the Son of man shall be delivered unto the chief priests and scribes; and they shall condemn him to death,"," ""Lole, khutikulukhanga Yerusalemu; ne Omwana womundu alahaanwa khubesaaliisi abakhulundu nende abeechesia abamalako. Nabo balamukhalachila okhwiirwa,",en,luy,Luwanga,bible "Tulimpata shangazi akiwa amepika vyakula viingi, kilichotufurahisha ni kwamba alikuwa amekoroga uji wa unga wa miogo."," Khwanyola senge nadekhere biakhuria biingi, syarutsehia yari afuluke busera bwa abada.",sw,luy,Marachi,translations omulekhule," freed man; one released from bondage, work, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary amasanganjira," crossroads; junction; meeting of several paths, usually close to the gateway of a village, or where a path leads off to a village; various ceremonies and sacrifices take place there",luy,en,Luwanga,dictionary Tena mshubiri unasaidia sana nyumbani., Makandi iligaka likoonya mukilibwa haango.,sw,luy,Maragoli,translations "Kho mbu, ‘Bahenje nibahenga, ne nibalalola eshindu ta. Khandi mbu, Bahulile nibahulila, ne nibalamanyilisia eshisina ta. Okhuba bakhetsukhana bekalukhasia mana nibaleshelwa obwonooni bwabwe/ "" Yesu yenoosia eshisina shioluchelo lwomumiitsi"," that seeing they may see, and not perceive; and hearing they may hear, and not understand; lest haply they should turn again, and it should be forgiven them.",luy,en,Luwanga,bible lifwonero, joint of the body,luy,en,Luwanga,dictionary "Baboolele oli ewe oli omukooko wase , nio okile bambukule bulayi bakhanjira tawe""", Waambie wewe ni dada yangu ndiposa watanichukulia vizuri na hawataniua.,luy,sw,Bukusu,translations Kisha Aburahamu akaanguka chini kifudi kisha mungu akamwambia kuwa namefanya agano hili na wewe na utakuwa baba wa mbari nyingi., Mala Aburamu akwa asi mafuumala mala wele amuboolela ali nakholile endakano yino ne nawe ne olaba paapa owa chikholo chingali.,sw,luy,Bukusu,translations Bujumba ni shule ya wavulana, Bujumba nisikuli sia abasiani,sw,luy,Marachi,translations imbinga, cave,luy,en,Luwanga,dictionary Ng'ombe anafaida kama kulimia watu shamba tena ng'ombe hutoa maziwa ambayo huwa tunakunywa., Ing'ombe iri nende obulayi ngaa khurimira abandu tsindalo khandi ing'ombe irusianga amabere kaa khunywetsanga.,sw,luy,Marachi,translations Omusala nomumera omurambi okunyala khumenya tsindalo tsinyingi., Mti ni mmea mrefu ambao unaweza ishi kwa muda mwingi sana.,luy,sw,Marachi,translations "foreign; strange; novel; unusual (omucheni, abacheni, eshicheni, etc.)", -cheni,en,luy,Luwanga,dictionary relation, omwikho,en,luy,Luwanga,dictionary "Abemikanda nibakalusia bari, ""Uno niye omulakusi Yesu, womwitookho lia Nazareti elili mulukongo lwa Galilaya."" Yesu alonda abakholi bobukhala okhurula muhekalu"," And the multitudes said, This is the prophet, Jesus, from Nazareth of Galilee.",luy,en,Luwanga,bible "Rikhuwa riakwanza vyakhakira vanainchi vakhamanya khufwala barakoa, khusava vurisiha khuehonyera isabuni ya sanitaiza."," Jambo la kwanza ulifanya wananchi wakajua kuvaa barakoa, kunawa kila wakati wakitumia sabuni ya kidudufishaji.",luy,sw,Marachi,translations "Baaba ne bafukiilila kumuleembe mwiie, omusaayi eecha ebweeni mala bekula bilibwa biabwe sikila alomalome ne banamae."," Walikuwa wakikubali amani vitani, mwombezi akaja mbele kisha wakafungua malango yao sababu alizungumza na majeshi.",luy,sw,Bukusu,translations hapo zamani paliondokea sungura na chui., harehare huarithingi nende haduyu nde ingwe.,sw,luy,Marachi,translations okhurundusia, take by surprise,luy,en,Luwanga,dictionary Ukipatwa na shida unaweza chukua ng'ombe mmoja ukamuuza kisha upate pesa ambazo unaweza kutumia katika shida hiyo., S. Nonyolwa nende ishida onyala khubukula ing'ombe ndala wakusia mana onyole amang'ondo kaa onyala khurumihira khu ishida eyo.,sw,luy,Marachi,translations "Yahova u mbiki mu makono gavo, Ava nta nyala ku singira kuvo mba."," Bwana ameniweka mikononi mwao, nisioweza kupigana nao.",luy,sw,Maragoli,translations "Eshiamukalukhasia kho namanya imbako nishina?"""," Kilichomrudisha Nafula na kumfanya ajue jembe ni nini?""",luy,sw,Marachi,translations Khurula inyanga eyo kukhu khasiyamwenya simuna khaba. Simuna ni isolo ya makesi mangi. Abulao mundu yesiyesi oonyala khuruka simuna., Kutokea siku hiyo nyanya hakumtaka kidiri. Kidiri ni mnyama wa akili mingi. Akuna mtu yeyote ambaye anaweza fuga kidiri.,luy,sw,Marachi,translations Okhuboola shikhuli nikwo okhukhola ta, Words are not actions.,luy,en,,proverbs Siku ambayo utarudia Mungu akipenda., Inyanga yolikalushila Nyasayenaaba nachama.,sw,luy,Marachi,translations "Now when Jesus came into the parts of Caesarea Philippi, he asked his disciples, saying, Who do men say that the Son of man is?"," Ne olwa Yesu yoola mumbali tsia Kaisaria Filipi, yareeba abeechibe ari, ""Abandu baboolanga mbu, Omwana womundu niwiina?""",en,luy,Luwanga,bible okhupa obukhana, play a musical instrument,luy,en,Luwanga,dictionary "The lamp of the body is the eye: if therefore thine eye be single, thy whole body shall be full of light."," ""Imoni yili shinga itaha yomubili. Kho imoniyo niyiba niyili yinamu, omubilikwo kwosi kuletsulamwo obulafu.",en,luy,Luwanga,bible Niko naweka manyoa ya kondoo chini kwa mchanga ambapo huwa tunatwangia ngano., ndikho nda bufuumba bwe kamakheese asi Khu liloba niio khuulilanga engano.,sw,luy,Bukusu,translations rurye?, diminitive of 'how are they?',luy,en,Luwanga,dictionary sneer; mock; be sarcastic, okhukokonya,en,luy,Luwanga,dictionary "person who begs, coaxes, flatters for his own ends; cadger", omulomberesi,en,luy,Luwanga,dictionary omuyini, hunter (see also omuyitsi),luy,en,Luwanga,dictionary Watu elfu hamusini na mia tano walikufa kama kuku, Thielfu amusini nende mia thrano avandu bafwa nga ethingoho. omwimirisi,sw,luy,Marachi,translations ask permission, okhusaba omunwa,en,luy,Luwanga,dictionary Mungu Baba Mfalme mwenye enzi," Yahova Mwami Nyasaye Munene,",sw,luy,Maragoli,translations inzese, spark,luy,en,Luwanga,dictionary Tazama mwezi., Henza ku mweli.,sw,luy,Maragoli,translations "Khandi balikhwo norunyeni orutiiti rutuutu. Yesu narusabila ikhabi ne nalaka abeechibe mbu, okhuula rwosi khandi rukabulilwe abandu."," And they had a few small fishes: and having blessed them, he commanded to set these also before them.",luy,en,Luwanga,bible "Nitamtukuza, nitamtukuza", Nda sangala. Yesu yadza,sw,luy,Maragoli,translations eshimuka," small gourd used for carrying beer, for milk, and also in witchcraft, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary ………, Engeges,sw,luy,Maragoli,translations "rib (see also pl. tsimbafu 'ribs' and mumbafu 'side of the body, where the ribs are')", olubafu,en,luy,Luwanga,dictionary nuahajama noli muisomero huveresianga uvumirifu vunji vulano esie mbolanga mbu njicha khukhulola nikali oli mulamu yoli eyo kata vana vayo valamu vulinyanga., ukiwa shuleni nakutia moyo sana nami nasema kuwa nitakuja kukuona huko uliko na hata watoto wako ni wazima.,luy,sw,Marachi,translations Akawacha wanyang'anyi wakawavamia kisha wakawanyang'anya mali., Alekha banuuli babebwakaala mala babanula kimiandu .,sw,luy,Bukusu,translations "hapo awali nilikuwa na nyanya yangu mumarachi aliyeniambia kuwa yeye alizaliwa umarachini, akaoleka umarachini na mama yake ni mumarachi.", hare ao ndari nende kuhu wanje mumarachi yamborera mbari niye yevulwa vumarachi yadekha vumarachi ng'ina mwana ni mumarachi.,sw,luy,Marachi,translations "Nahori yali omwana wa Serugi, owali omwana wa Reu, owali omwana wa Pelegi, owali omwana wa Eberi, owali omwana wa Shela."," the [son] of Serug, the [son] of Reu, the [son] of Peleg, the [son] of Eber, the [son] of Shelah,",luy,en,Luwanga,bible "Siakhulia sia ing'ombe ni lusi, bunyasi nende amatsi."," Chakula cha ng'ombe ni mabingobingo, nyasi na maji.",luy,sw,Marachi,translations Yosia yali samwana Yekonia nende abaana babwe. Etsio tsiali tsinyanga tsia Abayahudi bahuyilibwamwo nibayilwa mubuhambe Babuloni.," and Josiah begat Jechoniah and his brethren, at the time of the carrying away to Babylon.",luy,en,Luwanga,bible omupatiri, clergyman; minister,luy,en,Luwanga,dictionary "Ne lwomuruchi Herode, halala nende abandu boosi aba Yerusalemu bahulila amakhuwa ako, besundukha muno."," And when Herod the king heard it, he was troubled, and all Jerusalem with him.",luy,en,Luwanga,bible a sip; a mouthful of liquid, imburo,en,luy,Luwanga,dictionary "Wazazi wetu hutuambia kwamba ng'ombe ni mnyama ambaye ana sababu, kikubwa ni kwamba ng'ombe kama hauna pesa ya kulipa shuleni wanauza ng'ombe na wanapata jinsi ya kulipa karo shuleni.", O: Beebusi befu baruboreranga mbari ing'ombe ni isolo iri nende sifune sikhongo kwani ing'ombe noobula mapesa ka khulipa musikuli ni bakusia ingombe ni banyola nga baliipa mapesa musikuli.,sw,luy,Marachi,translations "insipid; tasteless; flavorless (litsalalu, amatsalalu, etc.)", -tsalalu,en,luy,Luwanga,dictionary "Kho olwa Yesu yabahenga yasinyikha khulwa obumilanu bwemioyo chiabwe! Nababeelelela, mana naboolela owomukhono kwafwokoya oyo ari, ""Nyiila omukhonokwo kukololoshe."" Kho owomukhono kwafokoya oyo nakunyiila, nakwo nikukololokha nikukalukha habwene."," And when he had looked round about on them with anger, being grieved at the hardening of their heart, he saith unto the man, Stretch forth thy hand. And he stretched it forth; and his hand was restored.",luy,en,Luwanga,bible Pamoja na mkewe Maria," Halala na Maria, mukali",sw,luy,Maragoli,translations A fierce animal hardly develops horns (they are cut off lest it attacks and hurts others)., Eyokhuhayahaya shiyikhusinjia tsinzika,en,luy,,proverbs curse, okhusyushiria,en,luy,Luwanga,dictionary omutalimbo, crowbar ( exchange for; buy; purchase,luy,en,Luwanga,dictionary okhufwimba, swell,luy,en,Luwanga,dictionary "Malaika owo wele omunyali owa bioosi anyoola Hakari asebele mu sichiimi, amuyila kucha shuri."," Malaika wa mungu muweza wa vyote akampata Hagari kisimani kwenye msitu, barabara iendayo Shuri.",luy,sw,Bukusu,translations okhupa tsimbakha, converse; argue,luy,en,Luwanga,dictionary "And he cometh the third time, and saith unto them, Sleep on now, and take your rest: it is enough; the hour is come; behold, the Son of man is betrayed into the hands of sinners."," Khandi niyetsa olwakhataru, nabareeba ari, ""Mushikonanga tsindoolo nimuhuluukha? Tsihelile! Eshise bulano shiakhoola. Lole, Omwana womundu ahaanilwe mubunyali bwabandu abonooni.",en,luy,Luwanga,bible "Yakobo yali samwana Yosefu omusaatsa wa Mariamu, owebula Yesu oulangwa mbu Kristo."," and Jacob begat Joseph the husband of Mary, of whom was born Jesus, who is called Christ.",luy,en,Luwanga,bible Nyasi inamea penye kuna tunda., Vulandaa ahekituunda keveeye.,sw,luy,Maragoli,translations "Let them alone: they are blind guides. And if the blind guide the blind, both shall fall into a pit."," Mulabateeba tawe! Nabemilisi ababofu. Ne omubofu niyemilila omubofu washie, boosi balakwa mubuko """,en,luy,Luwanga,bible Go there, Tsia eyo,en,luy,Tsotso,translations Kuba magulu., Piga magoti,luy,sw,Maragoli,translations siyakolelangwa lovego mba., Hakuwa akifanyiwa makumbusho.,luy,sw,Maragoli,translations okhulora, dream; lora obushi! 'sweet dreams!',luy,en,Luwanga,dictionary liumbachira, large blue-headed lizard (see also lihumbachira),luy,en,Luwanga,dictionary Na niviti saa sita ya mmbasu sivavida naho sivasalisa mba., Na saa sita mchana hawakuwa wakitibu wala kubariki.,luy,sw,Maragoli,translations "Ne kakhaba kario, se mweyikina Tawe."," Hata hivyo, hamkuamini.",luy,sw,Bukusu,translations Mbeba nyinji shitsiyaba obuko bwatsia (DWA85) Too many rats cannot dig a hole (to any great depth)., Amachesi amanji kachira eliaka lia Ogema liaumaho(AMI14) Too much advice led to the escape of the ant-bear from Ogema's snare. 36. Amachungu amanji shikayaba obwina,en,luy,,proverbs "Walibebwa wakiingizwa kwa nyumba, mama alikuwa anaongea lakini baba hamgeweza kuonge."," Vavakinga nivavengisia mnyumba, mama lakini yali alomalomakho lakini baba siyalomalomakho kata kidogo.",sw,luy,Marachi,translations amala, intestines,luy,en,Luwanga,dictionary A person who digs a hole ends up in it himself., Ouyaba obuko omwene akwamwo,en,luy,,proverbs Mundu uyu akuyaa enzoka., Mtu huyu humpiga nyoka.,luy,sw,Maragoli,translations Kwako baukhana., Kwa hayo wakatengana.,luy,sw,Bukusu,translations play the organ or harmonium (a reference to the pedals), okhusena obukhana,en,luy,Luwanga,dictionary "the other side (of river, etc.); ford", olwambukho,en,luy,Luwanga,dictionary "VIGULU, MILITU, MIGERA, INYANZA NE IMBULA"," MILIMA, MISITU, MITO, ZIWA NA MVUA",luy,sw,Maragoli,translations "Kigira ubusagaruku bubwo buveye bunene kuli inyanza, Ni bwaha u nyala kukuhonya?"," Kwa maana uvunjifu wako ni mkuu kama bahari, Ni nani awezaye kukuponya?",luy,sw,Maragoli,translations nahatutu ta!, not in the least!,luy,en,Luwanga,dictionary okhusiira, jump; spring; leap; cross over; spin; roll and twist into a thread or cord,luy,en,Luwanga,dictionary "Okhuba isie omwene emalile okhulola obuhoniabwo,"," For mine eyes have seen thy salvation,",luy,en,Luwanga,bible "Avatende lwavahulira kuli yatsia kusuma nadeka niyima umwana weve, vamuteva:"," Majirani waliposikia jinsi alivyoenda kuomba chakula akapika na kumunyima mwanawe, walimuuliza:",luy,sw,Maragoli,translations Yaani mtu mzee akipatwa na huu ugonjwa huwa unamhangaisha sana., Yani nibudira mundu mukofu yesiyesi ni vumuderisiesa ngamutoka kukinganga mangendo.,sw,luy,Marachi,translations U ku sooye., Ametuokoa,luy,sw,Maragoli,translations Bareera kimirwe kia Orebu ne Seebu Khu Gidioni owaba ne ali ebukwe owa yoritani., Wakaleta vichwa vya Orebu na zeebu kwa Gidioni aliyekuwa mashariki ya Yordani.,luy,sw,Bukusu,translations mango tree, omuyembe,en,luy,Luwanga,dictionary "forge blindly ahead, regardless of obstacles", okhumalakana,en,luy,Luwanga,dictionary a pigeon, eshitukha,en,luy,Luwanga,dictionary kwa hivyo nataka kukuambia kuwa ng'ombe anafaida mingi sana. Ukioa unachukua ng'ombe unapeleka kwa kina msichana. Tuna aina mbili ya ng'ombe kike na kiume. Hata saizi wapo tu.," Kharano nyinya khukhuborera mbari ing'ombe iri nende tsifaida tsisabi muno. Noodekhisia khubukulanga ing'ombe nikhuira owabu mukhana. Khuri nende aina tsibiri etsia tsingombe, Isurusi nende iduwasi. Ni kata saiino tsirio sa",sw,luy,Marachi,translations okhwimirira, guide; lead; go in front,luy,en,Luwanga,dictionary Abraham begat Isaac; and Isaac begat Jacob; and Jacob begat Judah and his brethren;," Aburahamu yali samwana Isaka, naye Isaka yali samwana Yakobo, naye Yakobo yali samwana Yuda nabaana babwe.",en,luy,Luwanga,bible sikhuavukuriramo ukweli da., hatukuichukua habari hiyo kuwa kweli.,luy,sw,Marachi,translations Ng'ombe pia ako tu kama binadamu kila siku anataka ale vizuri ili alete faida nzuri., Ing'ombe yosi iris a nga omundu buli nyanga yenyekhana irie kho irere ifaida indayi,sw,luy,Marachi,translations meekness; goodness; politeness; good behavior, obwitemberesi,en,luy,Luwanga,dictionary "And Jesus arose, and followed him, and [so did] his disciples.", Kho Yesu narula namuloondakhwo halala nabeechibe.,en,luy,Luwanga,bible "And on the morrow, when they were come out from Bethany, he hungered."," Khunyanga yalondakhwo, olwa bali nibarulanga Betsania, Yesu yali nali inzala.",en,luy,Luwanga,bible WIMBO, OLUIMBO.,sw,luy,Marachi,translations mumoni mwanje, my face,luy,en,Luwanga,dictionary "Waimba, sikizeni", Nunu kwinye Kwidzominya,sw,luy,Maragoli,translations okhuyendera," be worried, etc., about, or on behalf of",luy,en,Luwanga,dictionary okhwisima," be satisfied; be pleased; particularly to be pleased with one's own doings, though not necessarily in a boastful or unpleasant way",luy,en,Luwanga,dictionary labor; birth-pains, inumwa,en,luy,Luwanga,dictionary Na mamera sigakari gange, Mimea hiyo haikuwa yangu,luy,sw,Maragoli,translations "Then cometh Jesus from Galilee to the Jordan unto John, to be baptized of him."," Mana Yesu narula Galilaya niyetsa mumwalo kwa Yorodani, ewa Yohana yali mbu abatiisibwe.",en,luy,Luwanga,bible nga Gidioni ne ola aulila omundu ne alikho aboolela omusaale wewe kamarooro., wakati Gidioni alifika alisikia mtu akimwambia rafiki yake ndoto.,luy,sw,Bukusu,translations Nakwambia mtoto kutoka mbinguni aliumbwa akaumbika., khubolela omwana khulula mwikulu yalo niyelongangwa,sw,luy,Marachi,translations "Koveye nelikayilwa lidamanu,", Tuma yetu ni mgaya,luy,sw,Maragoli,translations plant with leaves resembling those of the pineapple, likakha,en,luy,Luwanga,dictionary Mungu humurehemesha, Yahova alamusosiza.,sw,luy,Maragoli,translations Kuishi vizuri au vibaya kati ya mama na mtoto huanzia tumboni, Liva lio mwana na nyia w uvulahi novudamanu vutanganila munda.,sw,luy,Maragoli,translations okhulobola, elect; choose; appoint; select,luy,en,Luwanga,dictionary Yakambala ya hamba ku mugongo, Yakambalala alijishika mgongo,luy,sw,Maragoli,translations kiluhya ni kigumu kusema ukweli., S: oluluhya niludinyu kusema ukweli.,sw,luy,Marachi,translations a cotton cloth or sheet worn draped around one, ishuka,en,luy,Luwanga,dictionary Naikara eye likesa nende naikara eye bisali., Karamu ya mavuno na karamu ya vikapu,luy,sw,Bukusu,translations isurusi, bull,luy,en,Luwanga,dictionary "Now lettest thou thy servant depart, Lord, According to thy word, in peace;"," ""Bulano, OMWAMI Nyasaye, wusiye indakanoyo, kho lekha isie omukhalabaniwo efwe mumulembe.",en,luy,Luwanga,bible "Na inze ndi noburhugi pei,", Nami nina ukweli,luy,sw,Maragoli,translations Libaabu anaona baba, Libaabu alola baba,sw,luy,Maragoli,translations "one who offers a sacrifice, head of the family", omumali wemisango,en,luy,Luwanga,dictionary Anzemo alitoroka Ndovu, Anzemo yirukaa enzogu.,sw,luy,Maragoli,translations okhukofula, get old; grow old; age; become worn out and be of little use (not a venerable state of old age),luy,en,Luwanga,dictionary prison; gaol ( ijela,en,luy,Luwanga,dictionary Sisi vijana wazazi wetu hututuma twende tuchunge ng'ombe hata na kuipea maji., Efue baraga beebusi beefu barurumanga hutsie khuaye tsingombe kata nende khuiereesia amatsi.,sw,luy,Marachi,translations Na mtakuwa waminifu wake," Na mulava vasuvirifu mu lyeta, lilye.",sw,luy,Maragoli,translations Kama kwenda kupigana na adui au kufanya shughuli za ushirikiano kama vile kujenga nyumba ya mmoja wao., Niva nukutsia kulwana musigu naho nokutsia kokola muyinzi gwe lisanga kuli kwombaka inyumba yo mulala kuvo.,sw,luy,Maragoli,translations Tunafaa kufanya bidi ya kulinda miti, Khukhoyere khukhole amani khokhulinda emisala.,sw,luy,Marachi,translations "Avalala vavoola, ""Kumute mumuliru."" Navutswa sivaamutamu mba vaavugula vusalu nivutavagira niviika mugutu gulala", Wengine walisemezana wamweke sebuleni lakini hawakufanya hivyo bali walichukuwa uji uliotokota na kuweka sikioni mwa nyanya huyu.,luy,sw,Maragoli,translations undo or untie a knot, okhufundukhulula,en,luy,Luwanga,dictionary ebulafu, in an open place plainly; publicly; openly,luy,en,Luwanga,dictionary babu yangu akiwa hai alikwa akiniambia kuwa yeye akiwa mtoto hakuwa anajua kuongea kwa kiswahilina tena hawakuwa wanaenda shuleni., kuka wanje nasili omulamu yambolelanga mbali nie nasili mtiti yali yakorwa khulomaloma luswaili naye haandi sibatsitsanga ta mwisomero.,sw,luy,Marachi,translations Khola orio nio fwane akhenya khukobosia mulamue wowo tawe., Fanya hivyo ndipo asitake kurudisha shemeji wako.,luy,sw,Bukusu,translations kwani wenya huva mujaluo kata mama wao niyahulira muvajaluo na yesi ni mjaluo., kwani unataka kuwa mjaluo hata kama mamako alikuzwa kwa wajaluo na yeye pia ni mjaluo!,luy,sw,Marachi,translations isadaka, offering; sacrifice; frequently used instead of omusango in any Christian connection ( okhwenya,en,luy,Luwanga,dictionary boundary, olwakho,en,luy,Luwanga,dictionary MUNGU MTAKATIFU, NYASAYE MUTAKATIFU,sw,luy,Maragoli,translations Kiti moto, Keteve,sw,luy,Maragoli,translations lishere, frog (not the long-jumping sp.),luy,en,Luwanga,dictionary Unifanya kiumbe kipya," Khuli mushingi wange,",sw,luy,Maragoli,translations be revealed, okhufisukha,en,luy,Luwanga,dictionary Ne nga babami ba Sodomu ne Komora baaba ne Belukha bakwa mu maloo ke elamu chana ako na babaandi bataru belukhila mu bikulu., Na wakati wafalme wa Sodomu na Gomora walipokuwa wakitoroka walianguka kwa mashimo ya lamu na wengine watatu walitorokea kwa vilima.,luy,sw,Bukusu,translations Make a contribution if you want to enjoy life with your friends., Oba nakhokho olubutso lwatunduma,en,luy,,proverbs Liuva liakanga miyinzi jalio ni mbasu niliakamala malilekela umweli ne tsing'ereng'ani tsitwekitsi miyinzi jitagaye.," Jua huangaza na kutekeleza majukumu yake mchana, na likishamaliza linaachia mwezina nyota kukamilisha majukumu yaliyosalia.",luy,sw,Maragoli,translations "Mutsinyanga etsio, Herode omuruchi wa Galilaya yahulila ifuma ya Yesu."," At that season Herod the tetrarch heard the report concerning Jesus,",luy,en,Luwanga,bible Abwenao akabukhasiamo banamae bewe mala bapana ne basiku mu silo., Hapo aliwagawanya majeshi yake kisha wakapigana na adui usiku.,luy,sw,Bukusu,translations "Ndamenya nalwo kase kase,", Huimba wimbo huu siku baada ya siku,luy,sw,Maragoli,translations "Muda huo mimi nilimuagiza yote ambayo tunawapa mababu zenu Abarahamu,Isaaka na Yakobo mnastahili kufanya."," ' Siise esio ese namulaka koosi niko khua bakuuka benywe Aburahamu, Isaaka ne Yakobo mukhoyela khukhola.",sw,luy,Bukusu,translations Mhasi nari nende vuluare sahoyerwe khununia mwana kose khumutira muchimoni., Mwanamke akiwa na huu ugonjwa hafai kumyonyesha mtoto wala kumshika kwa uso,luy,sw,Marachi,translations buchikha, crosswise; to the side,luy,en,Luwanga,dictionary Ondokeni msiguse uchafu.," 15 Mweyahule mu tsie Ni ndiyo va kupa lwanga, budamano Mweyahule mu ta dira mba.",sw,luy,Maragoli,translations tsererere," intensifying whiteness, cleanness, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary Niende niende niende kupanda., Nzie nzie nzie nzie kumitsa.,sw,luy,Maragoli,translations TSING'ERENG'ANI:, NYOTA,luy,sw,Maragoli,translations Kwa njia hii mtatoka ajue kuwa simhitaji., Mu ngila yino mularura amanye ali se amwenya tawe.,sw,luy,Bukusu,translations "paraphernalia; armlets, charms, etc., which are worn", efikokomo,en,luy,Luwanga,dictionary nilimwambia kuwa tumetoka kuinunua sokoni na nancy alikuwa amekata kuila tukamdanganya mpaka alipoila., ndamborera mbu khurula khukikula khusiro nende nancy yari akhaire khukiria khuamkadia mpaka ngayakiria.,sw,luy,Marachi,translations reply; answer, likalusio,en,luy,Luwanga,dictionary "and said unto him, Art thou he that cometh, or look we for another?"," Abeechi abo nibareeba Yesu bari, ""Niwe omwenoyo owa Yohana yasuubisia abandu mbu yakhetse, noho khulindilile oundi?""",en,luy,Luwanga,bible "How are you, my brother in law?", Wendelea orie mukhwasi?,en,luy,Luwanga,translations Ni gaveye nukulinda inyumba yeye lwa aleti mukali naho kuli anyala kulwana avasigu naho kokola miyinzi gya makono.," Walifunzwa jinsi ya kutunza nyumba,kupigana na adui na pia kufanya kazi ya mikono.",luy,sw,Maragoli,translations kwa muda mfupi nilikuwa nishapika chai., viha vididi ndari ndahamala hudeha ichai.,sw,luy,Marachi,translations "And when the demon was cast out, the dumb man spake: and the multitudes marvelled, saying, It was never so seen in Israel."," Olwa eshishieno shiali nishirusibwe, omundu oyo yachaaka okhuboola; abemikanda nibahuka nibaboola bari, ""Khushili okhulolakhwo kano mu Isiraeli tawe.""",en,luy,Luwanga,bible "Nitamtukuza, nitamtukuza"," Nda sangala, nda sangala.",sw,luy,Maragoli,translations "chief, biggest; eldest; senior", -khulundu,en,luy,Luwanga,dictionary "peg; stake, to which an animal may be tied", eshibambo,en,luy,Luwanga,dictionary Thank you, Orio muno,en,luy,Tsotso,translations "put up the main framework of the roof (trusses, rafters, etc.) in a round building, the thin poles meeting at the apex", okhukuula,en,luy,Luwanga,dictionary okhwifunda, feed oneself; put food into one's mouth,luy,en,Luwanga,dictionary "And they sought to lay hold on him; and they feared the multitude; for they perceived that he spake the parable against them: and they left him, and went away."," Kho abesaaliisi abakhulundu nibateema okhumuhamba. Ne nibaria abomukanda, shichila bali nibanyile mbu ababooleleele oluchelo olwo okhubafukula. Kho nibamulekha nibatsia. Lireebo khu akokhurunga obushuru",en,luy,Luwanga,bible banana plantation, eshikoko,en,luy,Luwanga,dictionary "And they, having heard the king, went their way; and lo, the star, which they saw in the east, went before them, till it came and stood over where the young child was."," 01unyuma lwokhuhulila amakhuwa komuruchi ako, barulaho nibatsia. Ne olwa bali nibali khunjila, balola ing'ining'ini eya bali nibaluutsi ebukwe niyibemilila. Yabemilila okhuula olwa yoola aha omwana oyo yali, niyisinjilaho ikulu.",en,luy,Luwanga,bible Hakari asaalila Aburamu omwana owe siloleeli mala Aburamu amitiuukha ali Ishimaeli., Hagari akamuzalia Aburamu mtoto wa kiume kisha Aburamu akamwita kuwa Ishmaeli.,luy,sw,Bukusu,translations Nguo ngapi?, T.Tsingubo tsinga?,sw,luy,Marachi,translations A la va konya va mu suuvira;, Kila amwaminie apate kuokolewa,luy,sw,Maragoli,translations sword, olukanga,en,luy,Luwanga,dictionary Moja wapo ya michezo hii ilikuwa kupigana kwa wavulana., Mulala ku mikinu yiji gwali kusindana kulwana kwa vayai.,sw,luy,Maragoli,translations Fikiria eh rafiki yangu, Ganagana ive mulina wange,sw,luy,Maragoli,translations Mama aveeye ne taya, Mama ana taa,luy,sw,Maragoli,translations Huko walifaulu katika mitihani yao., Vaavitayo amagera gaavo,sw,luy,Maragoli,translations A ii nzidzulira mwigulu., Atanikumbuka mbinguni.,luy,sw,Maragoli,translations Katika kungoja kwetu tumengojea taifa lisiloweza kutuokoa., Mu lilindirira lyetu kulindiranga ihiri I ta nyala kuhonya.,sw,luy,Maragoli,translations Tsing'ereng'ani nitsiotsitwekitsa imiyinzi jitigaye., Nyota ndizo hukamilisha majukumu yaliyosalia.,luy,sw,Maragoli,translations sikuli syefwe syafenswa nende thiwaya., shule yetu imezingirwa na nyaya.,luy,sw,Marachi,translations Ifulu yacherera ingeke, The little fish warned the big fish.,luy,en,,proverbs I don't understand, Sindelewanga tawe.,en,luy,Luwanga,translations "Ing'ombe ni siruke silayi lukari mubulamu bua mundu. Ing'ombe yosi yajamwa nende abaandu bangi. Khuri nende abandu aba khasibakhamenya bila ing'ombe mumadala kabu, sakira mukenya muno abaandu bangi baruka tsing'ombe."," Ng'ombe ni mfugo mzuri sana kwa maisha ya binadamu. Ng'ombe pia anapendwa na watu wengi. Tuna watu ambao hawawezi kuishi bila ng'ombe kwa boma zao, kwa maana katika Kenya hii watu wengi wamefuga ng'ombe.",luy,sw,Marachi,translations lesson; reading, lisomo,en,luy,Luwanga,dictionary Onyala khunyola tsipusi ethio khumwalo msichuru., Unaweza pata paka hao mtoni kwenye misitu.,luy,sw,Marachi,translations Kuku ni mnyama ambaye hapendi chura wengi kwa boma. Kuku akiwa angali mdogo anaweza ishi mahali popote pazuri. Anaweza kula na wengine na ashibe mwenyewe hata kabla haujampa vyakula vingine., Ingokho ni isolo eireenyanga makhere masabi mudala. Ingokho niisiri indindi inyala khumenya abundu wosi wosi andayi. Inyala khubotsa nende tsindi niyiikura yene kata nosiaiberesia ebiakhuria bindi.,sw,luy,Marachi,translations alituchukua na rafiki yetu akatupeleka samia kwetu., yaruvukula nende mwitha wange yaruira vusamia wefu.,sw,luy,Marachi,translations Uyo nu mundu walangangwa naho umwulia gwoneka., Huyu ndiye aliyeitwa au mambo yaharibike.,luy,sw,Maragoli,translations Si ku la lola likudza;, Hatutaona kifo,luy,sw,Maragoli,translations Kumanyia uguteywi vingirizana kandi atuulwe naho naye atuule ma vavukana., Kudhibitisha ameshinda walirudi kucheza na aliyeshinda angeangushwa au aangushe kisha waondoke.,luy,sw,Maragoli,translations Lwe kituva na chedungerere ma vamanya lyeta livoleywe nilyo lyenyekanga., Wakati kigoda kinaponinginia huwa wanajua jina walilopeana ni lile lililohitajika,luy,sw,Maragoli,translations "omukhasi undi yetsa khuye nali nende eshimuka shiamafura keshing'ari khandi akobukusi obweikulu muno, natsukhulula amafura ako khumurwe kwa Yesu."," there came unto him a woman having an alabaster cruse of exceeding precious ointment, and she poured it upon his head, as he sat at meat.",luy,en,Luwanga,bible "tena Gidioni akamwambia mungu kuwa,nisikutie hasira, watcha nizungumze tena mara moja pekee."," lundi Gidioni aboolela wele ali, khakhuambia lirima tawe, lekha ndomaloekho lundi lulala lwong'ene.",sw,luy,Bukusu,translations Alakhola nga ne aakhola khu Bamisiri., Atafanya jinsi alivyofanyia Misri.,luy,sw,Bukusu,translations Ava vikanga tsingubo tsinzakanyu va hambani nesina., Wale waliokuzwa kuvaa nguo nyekundu wakumbatia jaa.,luy,sw,Maragoli,translations Afisa huyo alisema wanafunzi walimchezea vizuri., Muluuti oyo yavoola vasoomi vaamukolera vulahi,sw,luy,Maragoli,translations okhwasamula, sneeze,luy,en,Luwanga,dictionary "And he saith unto the man that had his hand withered, Stand forth."," Yesu nalanga owomukhono kwafwokoya oyo namuboolela ari, ""Yitsa hano.""",en,luy,Luwanga,bible stool; chair (see also eshisala), indebe,en,luy,Luwanga,dictionary Avana valonge madohi noho valombe tsipicha tsie vindu vya veganga., Watoto waunde vitu kutokana nay ale wamesoma kwa kutumia udongo au picha,luy,sw,Maragoli,translations kerosene, amafura ka itaaa,en,luy,Luwanga,dictionary Nyakati ya Bwana Yesu," Etsinyinga tsyo Mwami Yesu,",sw,luy,Maragoli,translations "And the devil said unto him, if thou art the Son of God, command this stone that it become bread."," Setani namuboolela ari, ""Noba noli Omwana wa Nyasaye, laka lichina lino mbu liikhole omukaate """,en,luy,Luwanga,bible Kuku ni mzuri ako na faida kubwa. Kuku pia ana ubaya wake wa kufugwa. Kuku anaishi na watu sehemu tofautitofauti tena hutupa mayai na vifaranga.," Ingokho niindari iri nende obukhonyi bukhongo. Ingokho yoosi iri nende mabaya ka khuburukha. Ingokho yamenya nende abaandu mubialo bikabukhane, ni khandi irurereranga mabuyu nende bimwinyi.",sw,luy,Marachi,translations "It is like a grain of mustard seed, which, when it is sown upon the earth, though it be less than all the seeds that are upon the earth,"," Obwami bwa Nyasaye buli shinga olufwa lwomutarakwe, olwa lumiitswa mwiloba, nolutuutu muno khubufwa bundi bwosi mushialo.",en,luy,Luwanga,bible Where did you go after church?, Otsirenje yena ?,en,luy,Luwanga,translations amalesi," medicine (usually only to native medicines, see also amanyasi)",luy,en,Luwanga,dictionary "21 Nziyidzulitsa likuva yili, kigira yaga mbeye nelisuvira.", Hata hivyo najikumbusha neno hili na kwa hiyo ninalo tumaini.,luy,sw,Maragoli,translations okhureera, lay (eggs),luy,en,Luwanga,dictionary Mikono ya wanawake wenye huruma imewatokosa watoto wao wenyewe., 10 Makono ga vakali avetsimbavasi ga deki avana vavo Avene.,sw,luy,Maragoli,translations Atatusaidia kabisa., Ala khu khonya ligali.,sw,luy,Maragoli,translations Ya sungirangari., Alinirehemu.,luy,sw,Maragoli,translations upate pia kuishi, Ulanyola liva mwoyo,sw,luy,Maragoli,translations ….. ingine anapikia nyama., Yer yindi adeekere inyama.,sw,luy,Maragoli,translations Lilonda ku mama wewe yegitswe ILISIOMA umwana uyu nakutsi., Kilichofuata mama mtoto huyo alifundishwa jinsi ya kuomboleza mwanawe aliyeaga.,luy,sw,Maragoli,translations Ivugwi., Mashariki.,luy,sw,Maragoli,translations Nendeleasa obulayi., I am doing just great.,luy,en,Luwanga,translations ndajama mukhasi oyo na khandi yajamwa na vangi., napenda bibi huyo na tena anapendwa na wengi.,luy,sw,Marachi,translations amalia, marriages,luy,en,Luwanga,dictionary grow to manhood, okhutsoa,en,luy,Luwanga,dictionary sell or buy food during a famine, okhurunda,en,luy,Luwanga,dictionary "suddenly, quick, quickly, easy, easily, light, lightly, cheap, cheaply (cl.", lwangu,en,luy,Luwanga,dictionary siduyu nga siamala hunywa busela nisibuluha., sungura alipomaliza kunywa uji akapumzika.,luy,sw,Marachi,translations Kukhu yachaka khurweresia lukano., Nyanya alianza kutupea hadithi,luy,sw,Marachi,translations amaraba, accident,luy,en,Luwanga,dictionary wakisema hiki wao wanafanya vile., nivavola vino navo vahola vino.,sw,luy,Marachi,translations Omulema niye oumanya shinga olwakwa, The lame knows how to fall.,luy,en,,proverbs "But Jesus said unto them, For your hardness of heart he wrote you this commandment."," Ne Yesu nababoolela ari, ""Khulwa obuumilanu bwemioyo chienywe, kachila Musa yamuhandichila inywe lilako elo.",en,luy,Luwanga,bible omukhnda," corner (of piece of cloth, etc.)",luy,en,Luwanga,dictionary "0bunyali bwa Yohana bwokhubatiisia bwarula hena? Bwarula khu Nyasaye noho khumundu?"" Nibachaaka okhuyingana abeene khu beene bari, ""Nikhwakhakalusia mbu, 'Bwarula khu Nyasaye/ alakhureeba ari, 'Mbushiina nimulasuubilila Yohana?'"," The baptism of John, whence was it? from heaven or from men? And they reasoned with themselves, saying, If we shall say, From heaven; he will say unto us, Why then did ye not believe him?",luy,en,Luwanga,bible okhulima, cultivate; dig,luy,en,Luwanga,dictionary KItabu cha Kumbukumbu kinayo mambo mengi ambayo Musa aliwaambia wana Waisraeli., Sitabu sie Likhebulila silimo kamakhuwa kamakali niko Musa aaboolela babaandu ba Isiraeli.,sw,luy,Bukusu,translations "Let both grow together until the harvest: and in the time of the harvest I will say to the reapers, Gather up first the tares, and bind them in bundles to burn them; but gather the wheat into my barn."," Leshe ingano nende libanze biosi bikhulile halala okhuula khwichesa. Ne khundukho yelichesa, ndiliboolela abachesi mbu, baranjilile okhwiya libanze nibalikhung'asia nibaliboha tsing'anda nibalisamba. Nayo ingano bakhung'asie nibachira mushiachi shianje/ "" Oluchelo lwolufwa lwomutarakwe",en,luy,Luwanga,bible Omukabi alitsanga likumba, He who dishes out ends up eating the bone.,luy,en,,proverbs okhunyokhosia," echo; repeat words addressed to oneself, particularly when called, in a mocking way",luy,en,Luwanga,dictionary Kola nulera akaana yaka, Lea huyu mtoto kwanza,luy,sw,Maragoli,translations "Ne lola, bayiiba nibaboola bari, ""Okhwenyangakhwo shiina iwe Omwana wa Nyasaye? Witsile okhukhusandia indukho niyishili?"""," And behold, they cried out, saying, What have we to do with thee, thou Son of God? art thou come hither to torment us before the time?",luy,en,Luwanga,bible This people honoreth me with their lips; But their heart is far from me.," Abandu bano, bambelesinjia oluyali mumakhuwa butswa, nebutswa emioyo chiabwe chili ehale khwisie.'",en,luy,Luwanga,bible kachula chake ni nyasi Ng'ombe na maji., Ing'ombe siakhuria siayo ni bunyasi nende amatsi.,sw,luy,Marachi,translations Hapa palikuwa peupe katikati ya nyumba za kuishi., Yaha na havundu halange halavu himbi hagati he tsinyumba tsyo komenya.,sw,luy,Maragoli,translations indeke, airplane; flared skirt ( kuka nende baba vevulwa muvumarachi haandi vahusibwa muvumarachi; ilali mama arula muvajalwo vajama thing'eni.,sw,luy,Marachi,translations "And they that did eat were about five thousand men, besides women and children."," Abalia bali abasaatsa abahela ebikhumila biraano , abakhasi nende abaana nibalabalilwe tawe. Yesu achenda khumaatsi",en,luy,Luwanga,bible oversight; bishopric; diocese, obuloleri,en,luy,Luwanga,dictionary okhwiyula, go very quickly; swoop; dash past; go in and out of the house repeatedly; pass quickly out of sight,luy,en,Luwanga,dictionary "Obuchachilo obwa Injiili ya Yesu Kristo, Omwana wa Nyasaye."," The beginning of the gospel of Jesus Christ, the Son of God.",luy,en,Luwanga,bible likhoba," skin of person, animal, fruit; bark of tree",luy,en,Luwanga,dictionary Huimba wimbo huu siku baada ya siku," Ndamenya nalwo kase kase,",sw,luy,Maragoli,translations "Now the names of the twelve apostles are these: The first, Simon, who is called Peter, and Andrew his brother; James the [son] of Zebedee, and John his brother;"," Ne kano niko ameera kabarume ekhumi nababili abo, owambeli yah, Simoni, owalangwa mbu, Petero nende omusiani wabwe oulangwa mbu Andereya, Yakobo nende omusiani wabwe owalangwa mbu Yohana, abasiani ba Zebedayo.",en,luy,Luwanga,bible okhulikukha, run; fall repeatedly and heavily (of rain),luy,en,Luwanga,dictionary Ba barekerefu ne mumenye bulayi, Kuweni watiifu ili muwe maisha mema.,luy,sw,Bukusu,translations cha kushangaza ni kwamba wamarachi kukizungumza ni rahisi lakini kukiandika ni kigumu sana mpaka upate mafunzo ya kukiandika ndipo upate jinsi ya kukiandika lakini kukizungumza ni rahisi tu kama mlenda unapoteleza kwa ulimi., esiakhuuchisia ni avamarachi ohululomaloma ni oluraisi lakini ohuluandika nolumu muno paka onyole amasomo ko khuluandika kho onyole ngo oluandika lakini okhululomaloma no uhuraisi sa nga omurere nikurerekha khulurimi.,sw,luy,Marachi,translations silver; gold; money ( ifetsa,en,luy,Luwanga,dictionary Vosi vaamanya engoko., Wote wanajua kuku.,luy,sw,Maragoli,translations "Yesu yabaruma ekhumi nababili abo nabalachilisia ari, ""Shimulatsiekhwo mubamahanga kata mwitookho liosi liosi elia Abasamaria tawe."," These twelve Jesus sent forth, and charged them, saying, Go not into [any] way of the Gentiles, and enter not into any city of the Samaritans:",luy,en,Luwanga,bible anger; bullying; cruelty; fierceness, oburasi,en,luy,Luwanga,dictionary Watoto wa kuku kuona mamayao ametoka waliamua kuuchukua wembe na kuendelea na kunyoa. Lakini kabla wamalize walichoka wakaamza michezo., Abana ba ingokho hulola mbu ng'inamwana arulire baamua okhubukula lumwo nende okhutsirira nende khuvekana . Lakini nivasiamala vajong'a khuchaka mivayo.,sw,luy,Marachi,translations Oukhumechera akhwaya khumoni He who feeds you controls you.* 501. Oukhumonya abetsanga nakhuriire, He who back-bites you fears you.,luy,en,,proverbs an ant, indukusi,en,luy,Luwanga,dictionary okhwanguya, hurry; be quick,luy,en,Luwanga,dictionary "And call no man your father on the earth: for one is your Father, [even] he who is in heaven."," Khandi shimulalanjekhwo omundu yesi yesi khushialo khuno mbu, 'Papa' ta, shichila muli nende Papa mulala yenyene ouli mwikulu.",en,luy,Luwanga,bible "Shimumanyilekhwo mbu enyala okhusaaya obukhoonyi okhurula khu Papa wanje, ne habwene nahabwene niyarumila emikanda chiabelihe ekhumi nachibili, echia abamalaika abanji ta?"," Or thinkest thou that I cannot beseech my Father, and he shall even now send me more than twelve legions of angels?",luy,en,Luwanga,bible A cattle rustler slept in the kraal.," Omunyaka aboolanga ari, ""leero kho embeere endemekhwo""(DWA198) The thief says,""today was my first attempt"" 426. Omupeyi yakona mung'ombe",en,luy,,proverbs khatsotsero, repeatedly; every day,luy,en,Luwanga,dictionary okhufwirwa, be found guilty; be bereaved.,luy,en,Luwanga,dictionary efwe nga vamarachi huli nende ihavi sana huvera nyasaye yaruberesia lukongo lulai sana., sisi kama wamarachi tuna bahati sana kwa sababu mungu alitupa kijiji kizuri sana.,luy,sw,Marachi,translations okhulolesia efifwanani, show pictures,luy,en,Luwanga,dictionary nyanyake akamwambia kuwa kesho uende uzipalilie., kuhung'ine nasiborera mbu mthuri othie othiake.,sw,luy,Marachi,translations shave a sharply defined edge to the hair of the head, okhubeka lituma,en,luy,Luwanga,dictionary Evelia alirudi nyumbani na kufikiria cha kufanya, Evelia yirana yengo naganaga chanyala kukola,sw,luy,Maragoli,translations The mother uses her child to hide her mistakes., Omukhasi womwana abeyeranga omwana,en,luy,,proverbs amakhanya, wrinkles; puckers; gathers,luy,en,Luwanga,dictionary help; assist, okhukhonya,en,luy,Luwanga,dictionary isebere, spring of water,luy,en,Luwanga,dictionary mutsuli, morning; tomorrow,luy,en,Luwanga,dictionary Khandi omundu ouli mumukunda shialakalukhakhwo ingowe okhubukula ikanzuye tawe., and let him that is in the field not return back to take his cloak.,luy,en,Luwanga,bible ESIKULI SIA ABASIANI SIA BUJUMBA (BJB 26), SHULE YA WAVULANA YA BUJUMBA (BJB 26),luy,sw,Marachi,translations Mulala ku mikinu yiji gwali kusindana kulwana kwa vayai., Moja wapo ya michezo hii ilikuwa kupigana kwa wavulana.,luy,sw,Maragoli,translations Topi yarira nakonya bukhonyi. Lakini likhene liamkinga siduyu mpaka mdala mwae. Yola muhabanda kha tsinjugu., Topi alilia akitafuta usaidizi. Lakini nyani alimbeba sungura hadi nyumbani kwake. Alifika kwa kibanda cha njugu.,luy,sw,Marachi,translations Mukhebilila lino tawe., Mnakumbuka hili sivyo.,luy,sw,Bukusu,translations Stubbornness breaks the gourd., Okhuyechia khwaranga eshimuka,en,luy,,proverbs "Nebutswa amakhuwa ka Yesu kameeta okhutswanibwa hosi hosi, nachio emikanda chiabandu emikhongo nichikhung'ana okhumurecheresia nende okhuhonibwa obuteshele bwabwe."," But so much the more went abroad the report concerning him: and great multitudes came together to hear, and to be healed of their infirmities.",luy,en,Luwanga,bible Omuli ashira omwifi, Better a glutton than a thief.,luy,en,,proverbs Tovola lero liva mwoyo, Chagua leo kuishi,luy,sw,Maragoli,translations suppose, fwana,en,luy,Luwanga,dictionary "And he touched her hand, and the fever left her; and she arose, and ministered unto him."," Yesu namutiila omukhonokwe ne nahona omurengo okwo, naye nabuukha nachaaka okhumukhalabanila.",en,luy,Luwanga,bible kneel, okhusikama,en,luy,Luwanga,dictionary Kho nibemba olwimbo ne nibarula nibatsia khushikulu shia Miseituni. Yesu aboola mbu Petero alamwikaana," And when they had sung a hymn, they went out unto the mount of Olives.",luy,en,Luwanga,bible khulwenyu, for your part; on your account,luy,en,Luwanga,dictionary omalile welilisia., Ukimakiza ufunike.,luy,sw,Bukusu,translations okhubatsula," divert a falling object; release the string of a bow; contradict what has been said, or to divert evidence from one person so that it may point to another",luy,en,Luwanga,dictionary okhuloba, fish with a line and hook; angle,luy,en,Luwanga,dictionary kitchen; cooking place (see also ijikoni), liteshero,en,luy,Luwanga,dictionary ipasi, laundry iron,luy,en,Luwanga,dictionary "Hivyo basi shule, kanisa, soko, baa, harusi na mila za kitamaduni zote zikapigwa marufuku."," Lano ebikuli, mutsikanisa, viiro, tsibaa nende mutsiarusi na masabo koosi kemibwa.",sw,luy,Marachi,translations The person who lied to his in-laws is rained on rather than shelter at the in-laws place., Owabeya ebunyakhufiala imukhupanga nabira,en,luy,,proverbs "10 A veye KU inze kuli iduba I gonekanga, kuli king'ang'a mu lyevisa."," Alivyo kwangu ni kama dubu aoteaye, kama samba mafichoni.",luy,sw,Maragoli,translations "Kho Yesu natiila omubofu oyo omukhono namurusia mwitaala. Ne olwa yali nafutsile amare khumoni tsiomubofu oyo, Yesu yamala natsitiilakhwo amakhono, ne namureeba ari, ""Ololangakhwo eshindu shiosi shiosi?"""," And he took hold of the blind man by the hand, and brought him out of the village; and when he had spit on his eyes, and laid his hands upon him, he asked him, Seest thou aught?",luy,en,Luwanga,bible Kazozo ku fwanana naye;, Milele tufanane naye,luy,sw,Maragoli,translations dawn; become clear after rain; open the eyes; blink on being suddenly awakened, okhwamukha,en,luy,Luwanga,dictionary """Khulweshio emuboolela mbu, mulahendela akobulamu bwenywe, mbu namulie shi? Khandi mbu namunywe shi? Kata akemibili chienywe mbu, namufwale shi? Tawe. Obulamu shibushila ebiokhulia? Nakwo omubili shikushila ebifwalo?"," Therefore I say unto you, be not anxious for your life, what ye shall eat, or what ye shall drink; nor yet for your body, what ye shall put on. Is not the life more than the food, and the body than the raiment?",luy,en,Luwanga,bible Ya kudzera vandu vosi, Alifia watu wote,luy,sw,Maragoli,translations okhwicherekha," take undue credit; say one has heard or done something, when actually it is one's own invention",luy,en,Luwanga,dictionary Mtoto anakaribisha mamake akiwa bado mdogo -Nyasi ya kujengea O: Ndatsia wa senge kwagana na vana Veve - Evembe, Mwana akwingiritsa mama weve Naakiri - Evembe,sw,luy,Maragoli,translations Oli orie omwiwa wanje?, How are you my niece?,luy,en,Luwanga,translations "And behold, Elisabeth thy kinswoman, she also hath conceived a son in her old age; and this is the sixth month with her that was called barren."," Ne lola, kata omwikhowo Elisabeti mubushielebwe yesi ali inda yomwana omusiani, eyemiesi chisasaba, ne abandu bali nibamanya mbu nomukumba.",en,luy,Luwanga,bible Ouyaba obuko omwene akwamwo, A person who digs a hole ends up in it himself.,luy,en,,proverbs Omwikholelela shikufubanga, The early person does not come away empty-handed.,luy,en,,proverbs "Nikasema chura alikuwa ananigwara kwenye uso nikajaribu kujaribu kumpiga akaruka hadi kwingine, kutokea hapo nikabadilisha pahali pa kujilaza."," Ningalusia rikhere rimanyirenge ombweni nindema khuhuya ni liruka aundi, khurula awo ndechenjia akhuweyarisia.",sw,luy,Marachi,translations a curse, eshilaka munwa,en,luy,Luwanga,dictionary Mani khurula inyango eyo ndeka. Nandakelerwa yatsia nako nabukwe. Mana bakhana mrekhe khutsia khubwoba., Hivyo kutokea hiyo siku nikapata funzo. Asyeskia aienda nayo ukwe. Hivyo wasichana mwache kuenda anasa.,luy,sw,Marachi,translations "And the angel answered and said unto the women, Fear not ye; for I know that ye seek Jesus, who hath been crucified."," Omumalaika naboolela abakhasi abo ari, ""Mularie ta, shichila emanyile mbu mukhabanga Yesu, owabambilwe khumusalaba.",en,luy,Luwanga,bible "Aburahamu ne ali kimiiko kamakhumi tisa, wele owa bunyali bwoosi amubonekhela mala amuboolela ali, ese ndi wele owe bunyali bwoosi, keenda ebweeni wase mala akhabakho ne liibi liosi liosi likila wekiichibwa tawe."," Aburahamu akiwa na miaka tisini na tisa, mungu muweza wa vyote alimuonekania kisha akamwambia kuwa, mimi ni mungu muweza wa vyote, tembea mbele yangu kisha usiwe na ubaya wowote utakaofanya unung'unikiwe.",luy,sw,Bukusu,translations tiny drop of water, orutsi,en,luy,Luwanga,dictionary ikhumi," ten (in counting), ikhumi na ndala 'eleven', ikhumi na tsibiri 'twelve', etc.",luy,en,Luwanga,dictionary Engerengani yaali Yesu Kristo., Nyota ilikuwa Yesu Kristo.,luy,sw,Maragoli,translations "leave; allow; stop; leave off; yalekha amakondi mubwayiro 'he left the sheep in the grazing-ground'; lekha akhole 'let him do it'; lekha okhokhola 'stop doing it', lekha! 'stop!'", okhulekha,en,luy,Luwanga,dictionary Inyinga yo mukali yalange naveye ni inda avandu valindanga kolola ni lina alivula mwana zana waherizwa uyu., Wakati mwanamke alikuwa mjamzito walikuwa wakisubiri ni lini atajifungua huyo mtoto aliyekuwa amebeba,luy,sw,Maragoli,translations "Ng'ombe ni mfugo mzuri, Walukha wanapenda kuwafuga kwa wingi, hauwezi ukaenda kwa boma ya mtu ukakosa ng'ombe"," Ing'ombe ni siruke silayi , balukhya bajama khubiruka mubungi, khasiwakhatsia mudala mwa mundu wakosa ing'ombe.",sw,luy,Marachi,translations Bwa Nyasaye ya ku ha:, Tuliyopewa na Mungu,luy,sw,Maragoli,translations omutswanzania, traitor; one who spreads harmful rumors,luy,en,Luwanga,dictionary Waisraeli baada ya kufa kwa yoshua kwa nchi ya vilima kwenye bonde kaskazini mwa kanaani.," Baisiraeli enyuma we lifwa lia yoshua, mu sibala sie bikulu, mu maayo mwe ebunafubo owa kanaani.",sw,luy,Bukusu,translations bathe; play in the water; swim, okhwitubuta,en,luy,Luwanga,dictionary die for; die at, okhufwira,en,luy,Luwanga,dictionary Yenyanga inze nunu.," Anitaka kila mara,",luy,sw,Maragoli,translations fit and suit (of clothes), okhwirikha,en,luy,Luwanga,dictionary eshishenje, waist; loins,luy,en,Luwanga,dictionary meddle; dither; do hurriedly; do everything wrong, okhutondobana,en,luy,Luwanga,dictionary "And the men marvelled, saying, What manner of man is this, that even the winds and the sea obey him?"," Abandu boosi bahuka, nibaboola bari, ""Uno naye nomundu wambia shiina? Okhuba kata omuyeka namarunda bimuhulilanga "" Yesu ahonia abandu babili abali nebishieno",en,luy,Luwanga,bible one sent; messenger; apostle, omurume,en,luy,Luwanga,dictionary "okhuba Amahandiko kaboolanga kari, ‘Nyasaye alalachilisia abamalaikabe okhukhulinda obulayi.'"," for it is written, He shall give his angels charge concerning thee, to guard thee:",luy,en,Luwanga,bible Siku moja walipokuwa wakitembea walitaja vitu mbalimbali., Lidiku lirala lwavaali nivavayaa vaatala kuliiva lievindu lugano lugano.,sw,luy,Maragoli,translations -rasi, fierce; bad-tempered; angry,luy,en,Luwanga,dictionary "Omunyali Owa Bioosi, Wele wewe, nga Mwaloma muli, 'Se khwenya khuulilakho Balawi babaandi bakholanga ebweeneyo."," Mweza wa vyote,mungu wenu jinsi mlivyosema kuwa hatutaki kusikia walawi wengine wanaofanya huko.",luy,sw,Bukusu,translations "And he taught them many things in parables, and said unto them in his teaching,"," Mana nabeechesia amakhuwa amanji mutsinjelo. Ne mumechesioke ako nababoolela ari,",en,luy,Luwanga,bible Kivala yiki Nyasaye yalekela LIUVA NO MWELI yaani MUSATSA NO MUKALI ivakilindi, Mungu aliachia JUA NA MBALAMWEZI yaani MUME NA MKE waigoje,luy,sw,Maragoli,translations Kiti chako cha enzi ni tangu kizazi hata kizazi., Intebe yoyo iveye kutula ku makula na makula.,sw,luy,Maragoli,translations okhutotokha, come off the cob (of corn),luy,en,Luwanga,dictionary Abrahamu alikubaliana na maneno ya Sarai, Aburamu afukiiliila kamakhuwa ka Sarai,sw,luy,Bukusu,translations Ivindu vyosi ni vya nkhayerwa., Vyote tulipewa.,luy,sw,Maragoli,translations "Behold, I have told you beforehand."," Lole, isie ndikholeleele okhumuboolela inywe amakhuwa kano eshise nishishili okhuula.",en,luy,Luwanga,bible "And he sendeth two of his disciples, and saith unto them, Go into the city, and there shall meet you a man bearing a pitcher of water: follow him;"," Kho Yesu naruma babili abokhubeechibe, nababoolela ari, ""Tsie mwitookho, ne mulabukaana nende omusaatsa undi niyetuushile isiongo yamaatsi khumurwekwe, mumulondekhwo.",en,luy,Luwanga,bible "shimulachingakhwo omufuko okwokhusuma khuluchendo kata tsingubo tsindi, kata ebilaaro, kata indabushi tawe. Shichila omukholi wemilimo akhoyeele okhuhebwa ebiokhuliabie."," no wallet for [your] journey, neither two coats, nor shoes, nor staff: for the laborer is worthy of his food.",luy,en,Luwanga,bible "Debora akamjibu kuwa, vizuri, nitaenda nawe, na wewe hutapata kusifiwa kwa kuwapiga lwa sababu mungu mweza wa vyote atapeana sisera kea mke."," Debora amukoboosia ali, bulayi, ndacha ne nawe, ne ewe se olanyoola efuma khulwe khuula tawe sikila wele omunyali owa bioosi alaana sisera Khu mukhasi.",sw,luy,Bukusu,translations okhurindula, maul; cut open; tear apart (meat),luy,en,Luwanga,dictionary until; right up to, okhula shinga,en,luy,Luwanga,dictionary Wa va yanza voosi bei., Anaye wapenda wote kikamilifu,luy,sw,Maragoli,translations Akisa akashuka kutoka kukata vidole vizee vya kwa punda kisha babake Kalebu akakata kwa mikono na kwa miguu., Akisa ekha khukhwama makhala chinjala chikhuumwa che punda mala raraawe kalebu amukhala Khu makhono ne Khu bikele.,sw,luy,Bukusu,translations Bwakhera mnoo., Good night/evening to you.,luy,en,Luwanga,translations "‘Nisie Nyasaye wa Aburahamu, Nyasaye wa Isaka khandi Nyasaye wa Yakobo/ Ne shiali Nyasaye wabafu ta, habula owa abali mwoyo """," I am the God of Abraham, and the God of Isaac, and the God of Jacob? God is not [the God] of the dead, but of the living.",luy,en,Luwanga,bible "Enduutsi mbu chituundubukhanga butswa mumeeso, chirulaanga hena ne khandi chitsia hena? T.", Nimeona kuwa zimekuwa mingikama kumbikumbi wakati wa usiku wa nanane huwa yanatoka wapi na yanaelekea wapi?,luy,sw,Marachi,translations elyakari, thigh bone,luy,en,Luwanga,dictionary INGULIKWA, KUPEWA JINA,luy,sw,Maragoli,translations Omusinde yatseshera isalache, Omusinde yatseshera isalu (WOY59) The uncircumcised laughed at a cut.,luy,en,,proverbs eshulu, nostril,luy,en,Luwanga,dictionary """Mulapaara mbu isie ndetsa okhurusiaho amalako ka Musa nende amechesio kabalakusi ta, shindayetsa okhukarusiaho ta, habula okhukaralisia."," Think not that I came to destroy the law or the prophets: I came not to destroy, but to fulfil.",luy,en,Luwanga,bible "Mana abechesia bamalako nende Abafarisayo abo nibachaaka okhukanakania nibaboola bari, ""Nimundu shiina ounyekanga Nyasaye uno! Nyasaye yenyene niye ounyala okhuleshela abandu obwonooni!"""," And the scribes and the Pharisees began to reason, saying, Who is this that speaketh blasphemies? Who can forgive sins, but God alone?",luy,en,Luwanga,bible and; with, na-,en,luy,Luwanga,dictionary "be fat (of cow, fowl, etc.); be in good condition", okhunula,en,luy,Luwanga,dictionary Baisiraeli baruma Ehudi Khu mwami Ekironi owe bamoabu amuyiilile bianwa., waisraeli wakatuma Ehudi kwa mfalme Ekironi wa wamoabu ampelekee zawadi.,luy,sw,Bukusu,translations Aina nyingine ya maharagwe ilipikwa hivyo bila kuondoa ganda lake., Majira vakovola ku magodo.,sw,luy,Maragoli,translations Huvunja mimea na pia huangusha nyumba, Kuiyaka emimera nende khukwisia tsinyumba.,sw,luy,Marachi,translations "Nchi ya Washani ilikuwa imejulikana kama ukanda wa Arikobu, ambao pia ulitawaliwa na mfalme wa Warefaimu.", Sibala sie Bashani siaba siamanyikhana nga lukongo lwa Arikobu lwosi niio Omwami we sibala sie Barefaimu,sw,luy,Bukusu,translations Furaha ya chini, Buyanzi bwa hasi;,sw,luy,Maragoli,translations Maradhi ya homa ya korona huweza kutoka iwapo tunanawa mikono zetu viini zikiwa zimejikusanya kwa mikono., Omuyaka kwa ikhoma ya korona khandi burulama nende butsafu kwa ibyo khube nikhuosya makhono kefwe khulwa thisekondi tsidaru,sw,luy,Marachi,translations Yayaa, (Ng'ombe) anakula nyasi/nyazi,luy,sw,Maragoli,translations Ano alaanga babaandu berusilie elala khu Wele Omunyali Owa Bioosi yeng'ene., Hapo akawaita watu wajitolee kabisa kwa Mungu mweza yote pekee.,luy,sw,Bukusu,translations olukhanya, long bundle of firewood,luy,en,Luwanga,dictionary Mukoboselie buli ekolooba nio akone liilo mala alakhubiita chikhabi., Mrejeshee kila jioni ndipo alale usingizi kisha atakupa baraka.,luy,sw,Bukusu,translations Otekhanga shina?, What are you cooking?,luy,en,Tsotso,translations crowbar ( omutalimbo,en,luy,Luwanga,dictionary Mukana natsia kutsia mu mihiga likomi ndi yigitsangwa kutsia mukidaho no kotenya itsingu., Msichana akielekea miaka kumi hivi alikuwa akifundishwa kwenda mtoni na kutafta kuni.,luy,sw,Maragoli,translations ingo, home; at home (see also ango),luy,en,Luwanga,dictionary "Yakhuhelesiye omuhonia wobunyali, okhurula mulwibulo lwomukhalabaniwe Daudi.", And hath raised up a horn of salvation for us In the house of his servant David,luy,en,Luwanga,bible mukofu ulia nabola ewe simuna; ewe waamanya bilai kose tawe.," mzee yule alisema, ""ewe kidiri, unanijua vizuri au la?""",luy,sw,Marachi,translations Likomi na mulala nzie., Yamemaliza watoto kumi na mmoja.,luy,sw,Maragoli,translations Vateevana kuli vakola mukeere uyo., Waliulizana kile ambacho watamtendea nyanya huyo.,luy,sw,Maragoli,translations Yaviika inyama inyumu kusahani., Aliweka nyama ilokauka kwa sahani.,luy,sw,Maragoli,translations whistle (taboo for women), okhupa omulosi,en,luy,Luwanga,dictionary Lumenyanga mu kase., Wimbo unaodumu milele,luy,sw,Maragoli,translations "Nikasema nguvu zangu zimepotea, na tumaini langu kwa Bwana."," 18 Na Nda vola tsingulu tsyange tsi goti, na lyenya lyange kutwula ku Yahova.",sw,luy,Maragoli,translations okhupa inyimba, ring a bell,luy,en,Luwanga,dictionary "Sisera aboolela Yaeli ali, ndikho mbulila bulesia, noosima mbekho kameechi enywe."," Sisera akamwambia Yaeli kuwa, ninahisi kiu ukipenda nipe maji ninywe.",luy,sw,Bukusu,translations Va la verererva, Watasamehewa,luy,sw,Maragoli,translations ing'ani," a grave, open. When it has been filled in it is called eshirindwa",luy,en,Luwanga,dictionary suffer; be possible, okhunyalikha,en,luy,Luwanga,dictionary "And there came unto him Pharisees, trying him, and saying, Is it lawful [for a man] to put away his wife for every cause?"," Abafarisayo bandi nibetsa ewa yali nibamuteema khulwa okhumureeba bari, ""Kali habwene omusaatsa okhulekhana nomukhasiwe khulwa eshifune shiosi shiosi eshia yenya?""",en,luy,Luwanga,bible "Nebutswa olwa bahulila mbu, Yesu aliho mwoyo, khandi mbu, Mariamu amuluutsi, shibasuubila tawe. Yesu aloleshela abaloondibe babili"," And they, when they heard that he was alive, and had been seen of her, disbelieved.",luy,en,Luwanga,bible okhwiyina," duck one's head, particularly to avoid being seen",luy,en,Luwanga,dictionary inzu," house (see also inyumba, ingo)",luy,en,Luwanga,dictionary Katika Jerusalemi mpya, Mu Yerusalemi Impya,sw,luy,Maragoli,translations suckle; feed at the breast or with a bottle; cause to suck, okhunuunia,en,luy,Luwanga,dictionary Each person bears his own burden., Owokukwe akhurebanirakhwo,en,luy,,proverbs "Kho abesaaliisi abakhulundu nabahandichi bamalako, nibahulila, ne nibakhaaba shinga olwa banyala okhumwira. Bali nibamuria, shichila abomukanda boosi bahuchisibwa nende omeebaaloke."," And the chief priests and the scribes heard it, and sought how they might destroy him: for they feared him, for all the multitude was astonished at his teaching.",luy,en,Luwanga,bible "Kho omuruchi oyo nalanga omukhalabaniwe oyo namuboolela ari, ‘Iwe omukhalabani omumayanu! Ekhulesheele likofi elo liosi shichila usaayile mbu ekhuleshele."," Then his lord called him unto him, and saith to him, Thou wicked servant, I forgave thee all that debt, because thou besoughtest me:",luy,en,Luwanga,bible "mimi kwetu ni butula ,tunatoka kwa boma ya ogwindi kijijini butula.", asia wefu ni butula khurula mdala mwa ogwindi mulukongo wa butula.,sw,luy,Marachi,translations okhwibunjikha, come together; assemble; be heaped up,luy,en,Luwanga,dictionary "And he said unto them, Go ye into all the world, and preach the gospel to the whole creation."," Mana nababoolela ari, ""Mutsie mushialo shiosi, muyaalile abandu boosi Injiili.",en,luy,Luwanga,bible Bikhabiindi omuyaka nikuiitsa ebidinyu kunyasianga biakhulia biabandu., Wakati mwingine upepo ukija kwa nguvu huharibu mimea ya watu kwa shamba.,luy,sw,Marachi,translations "Yee, malesi ga tonya amadzi."," Yee, mbingu zilidondoza maji",luy,sw,Maragoli,translations Kwa nchi ambayo mungu mweza wa vyote., mu sibala nisio Wele Omunyali Owa Bioosi.,sw,luy,Bukusu,translations okhunyeenya, skin; flay,luy,en,Luwanga,dictionary Yaeli afunula eoochwa eye lisieelo eye kamabele amua anywa mala amufuunikha lundi., Yaeli akafunua chupa ya ngozi ya maziwa akampa akanywa kisha akamfunika tena.,luy,sw,Bukusu,translations Anakamuna alimwambia Anakanani waagane na wakifika nyumbani kwao kila mmoja wao amle mamake., Anakamuna kavoolera Anakanani vaavukane nanivaduuki yengo waavo syamulala alie mama weeve.,sw,luy,Maragoli,translations UGONJWA WA KORONA, OBULWARE BWA KORONA.,sw,luy,Marachi,translations "And he went forward a little, and fell on the ground, and prayed that, if it were possible, the hour might pass away from him."," Natsiakhwo hambeli hatiiti, niyekhupa hasi nasaaya naboola mbu, nikaba nikanyalikha, aleshe okhubirakhwo mushise shiamatinyu eshio tawe.",en,luy,Luwanga,bible NINZE LLEDI, NI MIMI LLEDI.,luy,sw,Maragoli,translations Tukiangazia maswala ya masomo utapata kwamba mwaka uliopita hii shule ilipeleka wanafuzi ishirini katika chou kikuu., Nikhwingira mumakhua aka masomo khunyola mbu omwaka kwawere sikuli sino siakovere abaana makhumi kaviri mu univasiti.,sw,luy,Marachi,translations ULEVI., OBUMESI,sw,luy,Marachi,translations "Jinsi alivyonipenda, hata kabla nimjue."," Khuli yali ni ya nyanza, Ni shiri khummanya.",sw,luy,Maragoli,translations BAKHANA KHUREKHE KHUTSIA KHUBWOBA., WASICHANA TUWACHE KUENDA ANASA.,luy,sw,Marachi,translations Sibala nisio mulikho mucha khwambukha Yoritani wele Omunyali Owa Bioosi amwekesie enywe amwingisie., Nchi ambayo mko mnaenda kuvuka yordani mungu mweza wa vyote awaonyeshe nyinyi awaingishe.,luy,sw,Bukusu,translations "Huko mtakuwa na njaa, kiu na uchi, mtawatumikia miungu waliochongwa mtakosa kila kitu."," Ebweeneyo Mulaba ne njala, bulesia ne sichula, mulakholela bawele ba babeechwa mulataamba buli siindu.",sw,luy,Bukusu,translations answer; reply; repeat, okhukalusiamo,en,luy,Luwanga,dictionary wakajifungia ndani kisha wakapanda kwa paa., Beyikalila mukari mala baniina mu sisuli.,sw,luy,Bukusu,translations Nyasaye akhonye sialo sia Kenya nende Busia yefwe Korona bulekhe khuulayo. khulindwe na mani ka Nyasaye. Amina., Mungu asaidie nchi yetu ya Kenya Pamoja na Busia yetu ili Korona isiji ikafika huko.,luy,sw,Marachi,translations lilia," marriage, not the ceremony, but the whole married state; probably used only of the woman's side",luy,en,Luwanga,dictionary persevering person; plodder; sticker, omulumirifu,en,luy,Luwanga,dictionary "Ne lola, eshialo shiarenga obutinyu, omumalaika wa Omwami niyekha okhurula Mwikulu, niyetsa naserenjesia lichina okhurulaho, ne naliikhalakhwo."," And behold, there was a great earthquake; for an angel of the Lord descended from heaven, and came and rolled away the stone, and sat upon it.",luy,en,Luwanga,bible "Mu lisina liase, mala Ese se namulakile Lundi omulakusi namwe omung'oosi khukhola ario tawe, namwe aaba ne ali omubeeyi, namwe omumenieelesi omung'oosi olomaloma mu lisina lie si namwe omulosi akhabao mwinywe bawele babaandi, akhoya afwe."," Kwa jina langu, kisha mimi sijawaagiza tena mganga ama mtabiri kufanya hivyo, ama alikuwa muongo, ama mtafiti mganga alizungumza kwa jina langu ama mchawi asikuwepo kwenu miungu wengine, anastahili kufa.",luy,sw,Bukusu,translations "spoil through becoming cold; used of food spoiled through going off the boil, and of eggs which, though fertile, fail to hatch out", okhufuba,en,luy,Luwanga,dictionary "Ne habwene nahabwene omukhaana oyo nabuukha nachaaka okhuchenda. Yali owemiyika ekhumi nachibili. Olwa amakhuwa ako kekholekha, habwene nahabwene abandu boosi bahuka muno."," And straightway the damsel rose up, and walked; for she was twelve years old. And they were amazed straightway with a great amazement.",luy,en,Luwanga,bible "Mwana wa Nyasaye Muderwa,"," Mwana wa Mungu mpendwa,",luy,sw,Maragoli,translations "But when the blade sprang up and brought forth fruit, then appeared the tares also."," Mana olwa ingano eyo yamela, niyikhula niyichaaka okhufumbara, nolwa libanze lialolekha nililimwo.",en,luy,Luwanga,bible okhunusia," fatten (cow, fowl, etc.); fertilize; inzushi yanusia obushi 'the hive is full of honey'; imbolera yanusia emikunda 'compost has fertilized (or enriched) the fields'",luy,en,Luwanga,dictionary "Olunyuma omwami womukhalabani oyo yakhachelele khunyanga yomukhalabani oyo alamanyilekhwo, kata khushise eshilamanyiishe tawe."," the lord of that servant shall come in a day when he expecteth not, and in an hour when he knoweth not,",luy,en,Luwanga,bible Hapakuwa na nafasi chumbani, Si ha Ii nobugono bulahi,sw,luy,Maragoli,translations khandi nahufiala wamuhasi yari yepambire khandi mukambi yahubiria injili., tena mavya wa mke alikuwa amejipodoa na muhubiri akahubiri injili.,luy,sw,Marachi,translations S. Ing'ombe yefwe yajama khunywa amathi malafu., Ng'ombe wetu hupenda kunywa maji safi.,luy,sw,Marachi,translations Enyuma wako mukhamenye ne kumusaango kwe khufukiilila lifwa chingoba chabwe ne chinju., Baada ya hayo mtaishi na tambiko la kukubalia kifo miji zao na nyumba,luy,sw,Bukusu,translations Widzulitse o Yahova vya duka ku kwinye. Henza ulole linyegwa lyetu, Ee Bwana kumbuka yaliyotupata. Utazame na uone aibu yetu.,luy,sw,Maragoli,translations Kidiri ni mnyama anayeishi msituni. Watu wengi wanampenda kwa sababu huwa tamu., Simuna ni isolo imenyanga musino. Bandu bangi basijama khulukhubera sibetsanga nisianula.,sw,luy,Marachi,translations "And Jesus, being moved with compassion, touched their eyes; and straightway they received their sight, and followed him."," Yesu nabalolela tsimbabasi, mana natiila khutsimoni tsiabwe. Ne habwene nahabwene nibachaaka okhulola, ne nibamulondakhwo.",en,luy,Luwanga,bible "Baisiraeli bataamba busuubilwa khu wele, ne wele naye abalekha bapwe ne basiku babwe.", Waisraeli walikosa kumwamini mungu na mungu akawaacha wapigwe na adui wao.,luy,sw,Bukusu,translations okhukoya, brew beer,luy,en,Luwanga,dictionary adorn; decorate; dress up, okhusyaya,en,luy,Luwanga,dictionary Litunda lirahi liigoti., Tunda zuri limepotea.,luy,sw,Maragoli,translations obusangali, happiness; rejoicing,luy,en,Luwanga,dictionary Kandi yamugesera amavere nigavunga., Tena akamuvunia mtama ikajaa.,luy,sw,Maragoli,translations "snap; break, as a bone, stick, etc.", okhufunaka,en,luy,Luwanga,dictionary kick, okhupa olubasi,en,luy,Luwanga,dictionary "Mana Yesu naboolela abeechibe ari, ""Inywe mwesi namunzilushe, shichila kahandikwa mbu, ‘Ndakhakhupe omwayi, ne amakondi kakhasalaane.'"," And Jesus saith unto them, All ye shall be offended: for it is written, I will smite the shepherd, and the sheep shall be scattered abroad.",luy,en,Luwanga,bible "He who was not familiar with banana varieties, cut a variety not cooked green.", Oulakamanya yarema namatswa,en,luy,,proverbs "Khandi abesaaliisi abakhulundu nende abahandichi bamalako bosi nibatseshelela Yesu, nimuboolela bari, ""Yahoniyenje abandu bandi, ne shianyala okhwihonia omwene ta!"," In like manner also the chief priests mocking [him] among themselves with the scribes said, He saved others; himself he cannot save.",luy,en,Luwanga,bible Tusamehe dhambi zetu, ku samehe bwoni bwetu.,sw,luy,Maragoli,translations eshitoyi, tick,luy,en,Luwanga,dictionary """Muli mushilaamo shiobubi inywe abahandichi bamalako nende Abafarisayo. Inywe abekaati, mwikalilanga abandu omuliango kwokhwinjila mubwami bwa Nyasaye, ne kata inywe beene shimwinjilangamwo kata okhufuchilila abo abateemanga okhwinjilamwo tawe."," But woe unto you, scribes and Pharisees, hypocrites! because ye shut the kingdom of heaven against men: for ye enter not in yourselves, neither suffer ye them that are entering in to enter. [",luy,en,Luwanga,bible And not even so did their witness agree together., Kata kario obuloli bwabwe shibwafuchilisania tawe.,en,luy,Luwanga,bible Huu ugonjwa ulimuua kiongozi wa nchi ya Tanzania anayeitwa John Pombe Magufuli., Buluare buno bwira muruki wa sialo sia Tanzania oolangibwa mbari John Pombe Magufuli.,sw,luy,Marachi,translations Unapoangalia hapo juu katika sura hii unaona nini?, Nuuhenza yigulu mulisooma yiri ulalola ibicha yekinywere.,sw,luy,Maragoli,translations omunina," smart, ambitious person; careful person",luy,en,Luwanga,dictionary "And behold, they cried out, saying, What have we to do with thee, thou Son of God? art thou come hither to torment us before the time?"," Ne lola, bayiiba nibaboola bari, ""Okhwenyangakhwo shiina iwe Omwana wa Nyasaye? Witsile okhukhusandia indukho niyishili?""",en,luy,Luwanga,bible Asiwe mtu apendae vitu vya bure., Atava umundu uyanza ivyavutswa.,sw,luy,Maragoli,translations our mother, nyinefwe,en,luy,Luwanga,dictionary neighbor; tenant, omumenyani,en,luy,Luwanga,dictionary nyina mwana, mother of the child,luy,en,Luwanga,dictionary "and they took counsel together that they might take Jesus by subtlety, and kill him."," Nibasanjilana halala nibatuta shinga olwa banyala okhutiila Yesu mabiswi, nende okhumwiira.",en,luy,Luwanga,bible eshieyo, broom; brush,luy,en,Luwanga,dictionary "And all the people answered and said, His blood [be] on us, and on our children."," Omukanda kwosi nikukalusia mbu, ""Eshitsayishie shibe khwifwe nende khubaana befwe!""",en,luy,Luwanga,bible okhulaka efilaka munwa, curse,luy,en,Luwanga,dictionary "pay a visit, more or less formal, and including a meal and possibly staying the night or longer", okhucheniya,en,luy,Luwanga,dictionary SIKU AMBAYO SITASAHAU MAISHANI MWANGU, INYANGA YA NDALAKHEVIRIRE MUVULAMU VWANGE,sw,luy,Marachi,translations Ing'ombe iruberesinaga amabere khukasirianga obubiri nende khukaira amalware mangi T: T:, Ng'ombe anatupea damu inayotupea afya nzema mwilini na kuzuia magonjwa mengi,luy,sw,Marachi,translations "Huu mwezi ni rafiki ya mwanamke, bila kuona haya, watoto wa mtu husema hivi; Mwanamke anayeona hedhi au ana aliye ona hedhi."," Umweli yigu nigwo mulina wo mundu mkali, vugila kuva soni dave, avana vo mundu vavola ndi; UMUKALI UTSIYI MUMWELI anaho UTULI MUMWELI.",sw,luy,Maragoli,translations "Mojawapo kwa miji tatu hizi,bure jamaa wa mtu aliyefariki kufuatana na wachunguzi anaweza akapata hasira."," Lulala khu ngoba chitaru chino, Busa omulebe owo mundu ofwiile Khuloondekhana ne baloli anyala anyoola lirima.",sw,luy,Bukusu,translations "Chali kindu kekekeke vutswa, kali engoko."," Kilikuwa kitu kidogo, hata kuku.",luy,sw,Maragoli,translations "and beseecheth him much, saying, My little daughter is at the point of death: [I pray thee], that thou come and lay thy hands on her, that she may be made whole, and live."," Yasaaya Yesu muno naboola ari, ""Omwana wanje omukhaana omutiiti ahuliishe, ali ahambi okhufwa. Chama witse omurekhwo amakhonoko kho mbu ahone mana abe mwoyo """,en,luy,Luwanga,bible "For I came to set a man at variance against his father, and the daughter against her mother, and the daughter in law against her mother in law:"," Ndetsa okhureera obukabukhani hakari womwana nende samwana, Omukhaana nende nyina, omukhasi womusiani nende nyakhufialanyene;",en,luy,Luwanga,bible okhunyalukha," be bent or broken; burst, specially of something squeaky, which squirts in all directions",luy,en,Luwanga,dictionary Have a good day too, Vaa nende inyanga indayi khandi wesi,en,luy,Tsotso,translations khaandi huarire matunda., tena tulikula matunda.,luy,sw,Marachi,translations He who has not reached his destination can never get tired., Oushiri okhuula hatsia shiachonyanga,en,luy,,proverbs Wafalme hawa watano wakaleta pamoja majeshi kwa bonde la Sidimu (bahari ya chumvi), Baami barano bano bareera alala banamae babwe mu litooma lia Sitimu (enyanja eya kumuunyu).,sw,luy,Bukusu,translations Mtu yeyote anayelala na mkwe wake alaaniwe.," ""Omundu yesi yesi okona ne masalaawe alaamwe.",sw,luy,Bukusu,translations okhushingachirira," interpose, hence protect, get in the way, obstruct, get in one's light, put a vessel to catch falling water, etc.; place a charm (obufira) in s.o.'s way, thus putting a spell on him; dam water; keep a matter quiet; hush up",luy,en,Luwanga,dictionary Ni kina nani Yule mzee aliita ?, 2. Nivaaha avo musakulu yalanga?,sw,luy,Maragoli,translations "nga bamala Khumua bianwa, Ehudi aboolela babaandu babisuta barekukhe bache."," walipomaliza kumpa zawadi, Ehudi aliwaambia watu waliobeba waondoke waende.",luy,sw,Bukusu,translations Yesu Mwami a li himbi;, Yesu mwokozi yu karibu;,luy,sw,Maragoli,translations Waovu wanaipenda -Giza, Avikifwavi vakiyanza - Kisundi,sw,luy,Maragoli,translations tuko na ndugu wengi wamarachi na wengine si wamarachi lakini wanaishi kwa wamarachi kwa hivyo sisi tunawaita wamarachi wa magharibi., huri nende bana baangi ni bamarachi na baandi si ni bamarachi dawe lakini bamenya obumarachi sasa efwe huvalanganga bamarachi west.,sw,luy,Marachi,translations viha vindi nindula muisomero thithanga mdala musaa rihumi nende lala hurula muisomero ninzia mdala., wakati mwingine nikitoka shuleni huwa naenda nyumbani saa kumi na moja kuelekea nyumbani.,luy,sw,Marachi,translations "And not finding by what [way] they might bring him in because of the multitude, they went up to the housetop, and let him down through the tiles with his couch into the midst before Jesus."," Ne shichila mbu, abandu bali abanji, shibanyalilwa okhumwinjisia tawe. Kho nibamuyila ikulu khushilama shieinzu eyo, nibekula habundu nibamwishiliaho khushitalishie hakari kari wabandu, nibamureera imbeli wa Yesu.",en,luy,Luwanga,bible Khu nyanga waye., kwa muda upi.,luy,sw,Bukusu,translations ground squirrel (see also akhamuna), eshimuna,en,luy,Luwanga,dictionary KORONA YA KHOLA MAVI KUSHIRA MALAI., KORONA ILIFANYA MABAYA KULIKO MAZURI.,luy,sw,Marachi,translations Lutwulanga mwigulu;, Utokao mbinguni,luy,sw,Maragoli,translations "door, as distinct from doorway; the large square of wicker-work slid in between two sets of door-posts to close the doorway at night", olwichi,en,luy,Luwanga,dictionary owner, omwene,en,luy,Luwanga,dictionary "dig potatoes, only taking one or two from each plant", okhuyaba amapwoni,en,luy,Luwanga,dictionary "Siku zote alikuwa akiimba wimbo huu, ndiposa mamake amfungulie aingie."," Madiku gosi yiimbanga wimbu yiru, kumama weeve amwigulira maavita.",sw,luy,Maragoli,translations "And about the ninth hour Jesus cried with a loud voice, saying, Eli, Eli, lama sabachthani? that is, My God, my God, why hast thou forsaken me?"," Mana ahambi khuisaa yashienda eshiteere, Yesu yaboola nomwoyo omukhongo ari, ""Eli, Eli, lama sabakitsani?"" Eshisina mbu, ""Nyasaye wanje, Nyasaye wanje, undeshile mbushiina?""",en,luy,Luwanga,bible Siakhaya yaamue hudropa mu sikuli nari muform 2., Siakhaya akaamua kuacha shule akiwa kwenye kidato cha pili.,luy,sw,Marachi,translations Mvua huweza kuleta shida kwa watu inaponyesha nyingi, Ifula inyala khurera tsishida khubandu niingwire inyingi,sw,luy,Marachi,translations "Luswa umundu musatsa ogoni no mkali umwiko kuli nnyia,mbotso, senge,guku mushara navandi lugano lugano vavola ugwiyi uluswa nagadukana mundumwene uyu atuli muhili yeye na umwana uyu wivuliywi avuli kununa kutsembere tsia nnyia na mwana mwenye uyu atevwe ihale nakutsi"," Mwanaume anayeshiriki ngono na mamake,dadake,shangazi,nyanya,binamu na wengineo hakubaliki katika jamii na mtoto huyo akizaliwa asinyonyeshwe na mamake na pia akifa azikwe mbali",luy,sw,Maragoli,translations inyende, maggot; grub; larva; larva of the jigger-flea,luy,en,Luwanga,dictionary lisutsa," green vegetable, found growing wild; (see also isutsa) obukondo bwelisutsa 'green color'",luy,en,Luwanga,dictionary Inyinga yindi mwana ya munyolereranga kuinzira mayivula ma aginga akana zana atsia yengo avaleki hango valola vutswa alingira na kana., Wakati mwingine mtoto angempata njiani kisha anajifungua kisha anakabeba katoto kenyewe anaenda naye nyumbani aliowaacha nyumbani wanamuona akiingia na mtoto,luy,sw,Maragoli,translations "Kwa upendo, na kwa upendo wake"," Kwimbe, kwimbe kuye lero.",sw,luy,Maragoli,translations "Yuda yali samwana Perezi nende Zera, ne nyinabwe yali Tamari; naye Perezi yali samwana Hezironi, Hezironi yali samwana Ramu.", and Judah begat Perez and Zerah of Tamar; and Perez begat Hezron; and Hezron begat Ram;,luy,en,Luwanga,bible generation; age group; nowolubaka lulala nende wane 'he was born at the same time as so-and-so', olubaka,en,luy,Luwanga,dictionary Wazee wa jamii walikuwa wakikaa kwa nia ya kutakasa nchi yao kwa kuwatambua watu wabaya., Avasakulu voluhya vikalanga halala ma vavola venyanga kolomba kivala keve kilahi avandu vadamanu vamanyekane.,sw,luy,Maragoli,translations Ne kakhali Wele Omunyali owa Bioosi areera lufu lubi likali khu Farao nende be lichipi liewe sikila mukha Aburamu ., Ingawa mungu mweza yote akaleta mapigo makali ya Farao na jamii yake kwa sababu ya mke wa Abraham.,luy,sw,Bukusu,translations okhusalana, scatter,luy,en,Luwanga,dictionary Kho Yesu narula namuloondakhwo halala nabeechibe.," And Jesus arose, and followed him, and [so did] his disciples.",luy,en,Luwanga,bible each, yesi,en,luy,Luwanga,dictionary Se ndambukha luluuchi mwamubonakho mu sifwaanani siosi tawe., Sitavuka moto mliwahi muona kwa sanamu yoyote.,luy,sw,Bukusu,translations cry for help, okhwaana,en,luy,Luwanga,dictionary "boy, young man of any age from birth to marriage", omuyayi,en,luy,Luwanga,dictionary Se alabao omundu akhaba mulala ne kakhali enywe mulaboombelelwa akhuyeeta ewe tawe., Hatakuwepo mtu hata mmoja isipokuwa nyinyi mtapungukiwa hutasaidiwa.,luy,sw,Bukusu,translations Gwali ugukomeru muno., Jini alikuwa mnene kwelikweli,luy,sw,Maragoli,translations Nilipita katika nhi yako.Fanya tu ilivyotakikana kwa sababu siwezi kwenda kwa Mungu., Mbirire mu sibala siowo. Khola orio nga kenyikhana kabe kario sikila ese se nja khuWele tawe.,sw,luy,Bukusu,translations "Kho emuboolela toto mbu, ndalamurumila abalakusi, abandu abachesi nende abeechesia. Abandi khubo mulabeera, ne nimubamba abandi, nabandi nabo nimubakhupa netsikhoba mu tsisinagogi, nimubaloonda okhurula mwitaala okhutsia mulindi."," Therefore, behold, I send unto you prophets, and wise men, and scribes: some of them shall ye kill and crucify; and some of them shall ye scourge in your synagogues, and persecute from city to city:",luy,en,Luwanga,bible "Salt is good: but if the salt have lost its saltness, wherewith will ye season it? Have salt in yourselves, and be at peace one with another."," Omunyu nomulayi, nebutswa nikuba nitsinziba, wakhakalusiamwo orie eshinosi shiakwo eshio? Mube nomunyu mwinywe khandi mube nomulembe abeene khu beene """,en,luy,Luwanga,bible hip (see also ikhukunyu), ikhukunyu,en,luy,Luwanga,dictionary happiness; rejoicing, obusangali,en,luy,Luwanga,dictionary Tsisimindwa tsiteraa mavuyu gaviri Yaalulanga ahimbi mumasitsa gavaga., Teleka hutaga mayai mawili kisha anaangua baada ya majuma matatu,luy,sw,Maragoli,translations "Nabii wa mungu mweza wa vyote, mungu wenu na uzungumze kwa uwezo wake kufuata njia zake."," Omung'oosi Omunyali Owa Bioosi, Wele wenywe ne olomalome mu bunyali bwewe khuloonda chingila chewe.",sw,luy,Bukusu,translations """Okhaboa eeyi emunwa ne olikho okirumikhira khuulia biakhulia tawe.", Usifunge fahali mdomo ukiwa ukimtumia kula vyakula.,luy,sw,Bukusu,translations linakanda, bean; clitoris,luy,en,Luwanga,dictionary an edible lake-fish, ingeke,en,luy,Luwanga,dictionary bite; pain; copulate (of rooster); inzala inuma 'I am hungry' (lit. 'hunger is biting me'); inda inuma 'my stomach is aching' (lit. 'the stomach is biting me'); yalumwa okhwibula 'she was in labour' (lit. 'she has been bitten by giving birth'), okhuluma,en,luy,Luwanga,dictionary pray for; intercede for, okhulamira,en,luy,Luwanga,dictionary "Kanda na hayo, alikuwa kiongozi wa maboma yaliyokuwa hapo yote."," Kando nende awo, yari mukhongo wa madala kari awo kosi.",sw,luy,Marachi,translations """01unyuma lwetsinyanga tsinyinji, omwami wabwe oyo yachelela nabasia ninabo emianduchie."," Now after a long time the lord of those servants cometh, and maketh a reckoning with them.",luy,en,Luwanga,bible Amadeede giirukaa avaana, Nzige wanawatoroka watoto,luy,sw,Maragoli,translations "soon; at once; quick, quickly, easy, easily, light, lightly, cheap, cheaply", bwangu,en,luy,Luwanga,dictionary "And as he was going forth into the way, there ran one to him, and kneeled to him, and asked him, Good Teacher, what shall I do that I may inherit eternal life?"," Ne olwa Yesu yachaaka okhutsia, omusaatsa undi yetsa tsimbilo nasikama imbeliwe ne namureeba ari, ""Omwechesia Omulayi, nishiina eshiekhoyile okhukhola kho mbu enaamilwe obulamu bweinziayo?""",en,luy,Luwanga,bible "And go quickly, and tell his disciples, He is risen from the dead; and lo, he goeth before you into Galilee; there shall ye see him: lo, I have told you."," Mana mutsie bwangu, muboolele abeechibe mbu, alamushe okhurula mubafu. Alamuranjilila okhutsia Galilaya, ne namumulolele ebweneyo. Isie, emalile okhumuboolela.""",en,luy,Luwanga,bible Ingokho kata mukeni niyeetsa mudala munyala khumutsinjira mukeni oyo yaria. Khandi ingokho yoosi inyala khukera mundu yaba muinda lukari., Kuku hata mgeni akija kwa boma mnaweza kumchinjia mgeni huyo akala. Tena kuku pia anaweza fanya mtu akawa tajiri sana.,luy,sw,Marachi,translations Ing'ombe siakhuria siayo ni bunyasi nende amatsi., kachula chake ni nyasi Ng'ombe na maji.,luy,sw,Marachi,translations "Ye have heard that it was said to them of old time, Thou shalt not kill; and whosoever shall kill shall be in danger of the judgment:"," ""Mwahulila shinga olwa abandu khale baboolelwa bari, ‘Shiolera omundu ta, omundu yesi owiira owashie, okhuula akhalachilwe eshiina.'",en,luy,Luwanga,bible esunganga olumarachi huvera lukiranga huurisania nende vaandu vaangi., nazungumza kimarachi kwa sababu hufanya tusikilizane na watu wengi.,luy,sw,Marachi,translations litete, grasshopper,luy,en,Luwanga,dictionary Alibeba mkuki mkubwa na mti mkubwa wa fumo, Yaaginga kivaavi kenene niritimu linene ligaali,sw,luy,Maragoli,translations "expel; turn…out of his house, or out of the district; compel…to move", okhuuyia,en,luy,Luwanga,dictionary "Huu uko kwa ukoo nyingine, kisha awafanye wawe waovu mbele za mungu mweza wa vyote"," Buno buli mu kholo ekiindi, mala abakhole babe bubwoni ebweeni wa Wele omunyali owa bioosi.",sw,luy,Bukusu,translations """Hawana msimamo Aniiogoke"," ""Avaveeye Evologovo Aniigoke",sw,luy,Maragoli,translations Kataa, suula,sw,luy,Maragoli,translations okhusima, be pleased; be happy,luy,en,Luwanga,dictionary "hit on the head with a stick, etc", okhupa olukuma,en,luy,Luwanga,dictionary Watu wa Nairobi walifungiwa na kukatazwa wasirudi mashambani., Bandu ba Nairobi bafungirwa nende khukanisibua balakalugha mrisafu.,sw,luy,Marachi,translations Aburamu aaba ne bukhulu bwe kimiiko kamakhumi munane na sita nga Hakari ne amusaalila Ishimaeli., Aburahamu alikuwa na umri wa miaka themanini na sita wakati Hagari akimzalia Ishmaeli.,luy,sw,Bukusu,translations Ulikoenda ulikulia nini?, Wu wazia warira ki?,sw,luy,Maragoli,translations Tsikhwi tsiibula likoshe, Firewood begets ashes.,luy,en,,proverbs "And he taught, and said unto them, Is it not written, My house shall be called a house of prayer for all the nations? but ye have made it a den of robbers."," Mana niyechesia abandu, nende okhubareeba ari, ""Shikahandikwa mumahandiko mbu, ‘Inzu yanje yakhalangwe mbu inzu yokhwinamilamwo Nyasaye, eya amahanga koosi/ ta? Nebutswa inywe muchikholile okhuba imbinga yabanuuli!""",en,luy,Luwanga,bible kijijini mwetu kuna watu wakubwa ata chifu wa kijiji pia huzungumza kimarachi; na hujiona mumarachi., mulukongo lwefu vario vandu vakhongo ata chief wohulukongo yesi alomalomanga lumarachi ; niye yelolanga omumarachi.,sw,luy,Marachi,translations okhutsoma, sheath; insert,luy,en,Luwanga,dictionary "Mundu yesi naaruka ing'ombe inyala yakalukhasia bulamu buaye. Abandu bangi beekula tsinganga tsia tsing'ombe, nende khukusia amabeere.", Mtu pia akifuga ng'ombe anaweza kubadilisha maisha yake. Watu wengi walifungua biashara ya ng'ombe na kuuza maziwa,luy,sw,Marachi,translations okhuweresia, give (to s.o.),luy,en,Luwanga,dictionary "Ne olwa bwela, eliaro liali hakari munyanza, naye Yesu yali yenyene khuluchinga."," And when even was come, the boat was in the midst of the sea, and he alone on the land.",luy,en,Luwanga,bible mama yangu alikuwa akinihadithia eti alikwa anafanya vizuri katika mtihani wa kimarachi, mama wange yanganiranga mbu yakholanga bilai mumarebo lumarachi.,sw,luy,Marachi,translations Yivi viveeye vibaga viviri, Hawa ni paka wawili.,luy,sw,Maragoli,translations chosen people; elected people; appointed people, abalobole,en,luy,Luwanga,dictionary FURAHA KWA ULIMWENGU, UBUSANGALI BU VE KU LIROVA,sw,luy,Maragoli,translations napenda lugha yangu, ndajama lugha lwange.,sw,luy,Marachi,translations "according to the custom of the priest's office, his lot was to enter into the temple of the Lord and burn incense."," Zakaria yalobolwa munjila yokhukhupa ikha, okhutsia muhekalu eya OMWAMI Nyasaye okhusamba obubane khushimalilo shiemisango, shinga olwa eshiima shiobwisaaliisi shialinji.",en,luy,Luwanga,bible Hao wanyama pori huleta watalii kutoka nchi za ugeni wakija Kenya kuleta pesa., Tsisolo etsie tsirenga abacheni khurula rwanyi wa Kenya khulera amapesa.,sw,luy,Marachi,translations a well-worn hoe, isiri,en,luy,Luwanga,dictionary Bomoa madhabahu ya Baali kisha ukate uangushe sanamu ya Asiera iliyo karibu na madhabahu.," Techula alutare eya Baali mala rema okwisie asi sifwaani sia Asiera, sili siimbi a alutare.",sw,luy,Bukusu,translations Goliathi yaali netsingulu ligali siyaali numundu yena kutsia kulwaana naye., Hakuna mtu aliyetaka kupigana na Goliathi kwa sababu yaukubwa wake.,luy,sw,Maragoli,translations "Ye have heard that it was said, An eye for an eye, and a tooth for a tooth:"," ""Khandi mwahulila mbu kaboolwa mbu, ‘Imoni khumoni, ne eliino khuliino/",en,luy,Luwanga,bible "Lisaaye lia Tera nilio lino:Tera aaba raraawe owa Aburamu,Naoro ne Harani. Harani aaba raraawe owa Luti."," Uzao wa Tera ndo huu: Tera alikuwa babake Abrahamu, Naoro na Harani: Harani akawa babake Luti",luy,sw,Bukusu,translations walipofika wakaanza kutenya na wakamaliza, ngavolayo sa nivachaka hurenya mani varenya sa vaamala hurenya.,sw,luy,Marachi,translations Kaviri mtoto wa Nyambura, Kaviri nyambura,sw,luy,Maragoli,translations Eshikhumola shienya okhuluma, What crawls on you may bite you.,luy,en,,proverbs "Naye omwene shiselelo nabakalusia naboola mbu, toto mwene emuboolela mbu, isie shiemumanyile ta"""," But he answered and said, Verily I say unto you, I know you not.",luy,en,Luwanga,bible Mama huyo alikuwa na huzuni kwa kuwa hakuona mvulana mzuriwa kumuoa mwanawe, Mukeere Uyo yaali novoveereri ligali kigira siyaalolaa muyayi mulahi ulimuhira mba.,sw,luy,Maragoli,translations inyanga ndala esie nende mamuanje huathia vutula nihunyola vandu vanji niteva mamuanje vandu vanendi varulanga yena., siku moja mimi na mamangu tulienda butula tukapata watu wengi nikauliza mamangu watu hawa hutoka wapi.,luy,sw,Marachi,translations Mbomumbomu mzinga -Mwanamke mjamzito, Mbomumbomu musinga - Mukali oveye ninda,sw,luy,Maragoli,translations Nililala usingizi kama mtu aliyefariki., Alafu ndakona thindolo nga mundu ufwire itsuli.,sw,luy,Marachi,translations secretly; privately, amasirisi,en,luy,Luwanga,dictionary Eyulilemwo shiifwa obuloho, The animal that gets to the river cannot die of thirst.,luy,en,,proverbs okhutetekhasia, hurry; bustle; make s.o. do something in a great hurry,luy,en,Luwanga,dictionary Aaba ne aliio akhoya ache engo., Ikiwa yupo anastahili aende nyumbani.,luy,sw,Bukusu,translations But woe unto them that are with child and to them that give suck in those days!," Bali mushilaamo shiobubi, abakhasi abakhabe nibahela tsinda nende abakhabe nibanuninjia abaana abatoro mutsinyanga etsio!",en,luy,Luwanga,bible "Na akawaambia Sisera ,Baraka amekufa"," 12 Na va volera Sisera,Baraka ma ya kudza.",sw,luy,Maragoli,translations morning; tomorrow, mutsuli,en,luy,Luwanga,dictionary "the equipment required for a journey, a piece or work, battle, etc.; armor", eshimanulwa,en,luy,Luwanga,dictionary Buno ni bulwaye bwa malema msialo syosi., Huu ni ugonjwa wa kulemaza dunia yote.,luy,sw,Marachi,translations clergyman; minister, omupatiri,en,luy,Luwanga,dictionary Ku nzilani yinu mulole uwamunduma kandi., kwa hiyo nimerudi huku muangalia mtakapo nituma tena,luy,sw,Maragoli,translations Si ulanyola lisamefwa mba, Hautasamehewa kamwe,luy,sw,Maragoli,translations natural gap between the two center top teeth (mark of beauty), imbenya,en,luy,Luwanga,dictionary "Atafika tumtukuze,"," A la duuka kwidzominya,",sw,luy,Maragoli,translations Yule ambaye anakulisha anampiga mamako ukiwa umeketi, Ukhulisia akhuya mao niwikhale,sw,luy,Marachi,translations "And he sent them to Bethlehem, and said, Go and search out exactly concerning the young child; and when ye have found [him], bring me word, that I also may come and worship him."," Mana nabaruma okhutsia Betselehemu, ne nababoolela ari, ""Tsie mukhaabilisie omwana oyo obulayi, ne olwa nimube nimumunyoolile, muumanyiekhwo, kho mbu isie siesi enzie emwinamile """,en,luy,Luwanga,bible Now from the sixth hour there was darkness over all the land until the ninth hour.," Okhurula khusaa yakhasasaba eshiteere okhuula khusaa yashienda, eshialo shiosi shielima.",en,luy,Luwanga,bible "But it is not so among you: but whosoever would become great among you, shall be your minister;"," Ne shikakhabekhwo kario mwinywe ta,",en,luy,Luwanga,bible okhurunga, thread; insert,luy,en,Luwanga,dictionary Goodnight, Eshiro eshilayi,en,luy,Tsotso,translations move along on the buttocks, okhwisweta,en,luy,Luwanga,dictionary debtor, omwikopi,en,luy,Luwanga,dictionary Yeye aliyeumba mwezi, Niye wa lomba mweli,sw,luy,Maragoli,translations Likhanga shilikora obukondo, The guinea fowls appearance cannot be mistaken.,luy,en,,proverbs "And there come near unto him James and John, the sons of Zebedee, saying unto him, Teacher, we would that thou shouldest do for us whatsoever we shall ask of thee."," Mana Yakobo nende Yohana, abaana ba Zebedayo, basita ahambi nende Yesu, nibamuboolela bari, ""Omwechesia, khwenya mbu okhukholele liosi liosi elia khukhusaba """,en,luy,Luwanga,bible mimi mwenyewe ni mumarachi wa tingolo., esie mwene ni mumarachi wa tingolo.,sw,luy,Marachi,translations grow old, okhusakhula,en,luy,Luwanga,dictionary "on all sides, in all directions", eyi nende eyi,en,luy,Luwanga,dictionary Wembe hunyoa nywele, Lugembe luvega liisu.,sw,luy,Maragoli,translations itini, religion ( Again, ye have heard that it was said to them of old time, Thou shalt not forswear thyself, but shalt perform unto the Lord thine oaths:",luy,en,Luwanga,bible Hivi vitaonyesha vilivyo vyako na magoti makubwa na makali yasiyoweza kupona., Bino bikhekesie bibele biowo ne kamasikamo kamaboofu ne kamarafu kakhanyala kaona tawe.,sw,luy,Bukusu,translations Chagua leo kuishi, Tovola lero liva mwoyo,sw,luy,Maragoli,translations Na leo hii mwezi umekuwa mkubwa., Na kalunu goveye gonene.,sw,luy,Maragoli,translations "Tuna ng'ombe ambao husaidia watu kulima. Ng'ombe hao ni ndume na wanajua kulima sana, hata kuna wale ambao husaidia kubeba vitu nzito, mtu akiwa na ng'ombe hawa anaweza pata pesa.", Khuri nende rstingombe tsiria etsikhonyanga abaandu khurima. Etsing'ombe etsio ni tsisurusi ni tsiamanya khurima lukari. Kata tsiruo etsikhonyanga khukinga ebiindu bisirO: Omundu ari nende tsingombe etsio anyala khunyola amang'ondO:,sw,luy,Marachi,translations "But Jesus turning and seeing her said, Daughter, be of good cheer; thy faith hath made thee whole. And the woman was made whole from that hour."," Yesu nashiukhana namulola naboola ari, ""Tinya omwoyo Omukhaana wanje, obusuubilibwo bukhuhoniye."" Habwene nahabwene omukhasi oyo nahonibwa.",en,luy,Luwanga,bible "virgin; of a bride who was found to be a virgin, it is usual to say nomukhana toto or yali noluyalilwe", omushisira,en,luy,Luwanga,dictionary amaatsi, water,luy,en,Luwanga,dictionary brew beer, okhukoya,en,luy,Luwanga,dictionary Nambula mwikho yahamba omwitsa, He who has no relative takes on a friend.,luy,en,,proverbs "And Pilate said unto them, Why, what evil hath he done? But they cried out exceedingly, Crucify him."," Pilato naye nabareeba ari, ""Shichila shiina? Nikhuwa shiina libi liakholile?"" Nebutswa nabo bameeta butswa okhuyiiba obutinyu nibaboola bari, ""Mubambe!""",en,luy,Luwanga,bible Namwe wele ofwiile ne akhabechanga omusiku wewe, Ama mungu alifariki kama hajawa adui wake.,luy,sw,Bukusu,translations "Then were gathered together the chief priests, and the elders of the people, unto the court of the high priest, who was called Caiaphas;"," Kho abesaaliisi abakhulundu nende abakhulundu bandi nibakhung'anila halwanyi wa Kayafa, omwisaaliisi omukhulundu.",en,luy,Luwanga,bible Nolonda ebieingokho ilia sholia ingokho, If you pay attention to what chickens eat you will never wish to eat the chicken.,luy,en,,proverbs "And an angel of the Lord stood by them, and the glory of the Lord shone round about them: and they were sore afraid."," Mana omumalaika owa OMWAMI Nyasaye nabaloleshela, ne oluyali olwa OMWAMI Nyasaye nilubaashila tsimbeka tsiosi. Nabo nibaria muno.",en,luy,Luwanga,bible Asangalire po okhunyola omwana., She is so happy to have a baby,luy,en,Luwanga,translations "And Jesus said unto him, Go thy way; thy faith hath made thee whole. And straightway he received his sight, and followed him in the way."," Yesu namuboolela ari, ""Tsia. Obusuubilibwo bukhuhoniye "" Mana habwene nahabwene omubofu oyo nachaaka okhulola ne nalonda khu Yesu.",en,luy,Luwanga,bible okhuhafania, infect each other,luy,en,Luwanga,dictionary hivyo sungura na chui walienda., mani rekha haduyu nende ingwe nivathia.,sw,luy,Marachi,translations Azaliwapo Bwana, Inyinga yivulwa.,sw,luy,Maragoli,translations "spoon ( shichiko,en,luy,Luwanga,dictionary Mlima ndio tumbo ya mwanamke akiwa mjamzito., Kigulu nikyo inda yo mundu mukali umwana naveye mu.,sw,luy,Maragoli,translations Anayika invited the hyena., Anayika yekhomela ifisi,en,luy,,proverbs "used of maize when the cobs have begun to fill out and stand out at an angle from the stalk, like a child carried on the hip", amatuma kaakare,en,luy,Luwanga,dictionary Embalu yoosi yengila ne siini siosi mala kiminawa kiakifuunikha., upanga wote ukaingia na maini yote kisha minofu ikaifunika.,luy,sw,Bukusu,translations "And from the days of John the Baptist until now the kingdom of heaven suffereth violence, and men of violence take it by force."," Ne okhurula munyanga tsia Yohana omubatiisi yayaala oburumebwe okhuula bulano, Obwami bwa Nyasaye bulwanilungwa nabandu abamaani nibabwitsumba.",en,luy,Luwanga,bible "U tangi kwameha,", Mfalme mpya,luy,sw,Maragoli,translations How have you been?, Wakhabetsanga endien?,en,luy,Tsotso,translations "nilipoguza shavu la jirani yangu, shavu lilikuwa baridi kama maji ya mtungi."," ndari nithiya khudira khundama ya jirani wange, indama yari inyirire nga maathi ka msiongo.",sw,luy,Marachi,translations "Nebutswa shibamunyoola ta, kho nibakalukha Yerusalemu okhumukhaabayo."," and when they found him not, they returned to Jerusalem, seeking for him.",luy,en,Luwanga,bible Akaanguka chini kwa kishindo, Yaagwa hasi vudinyu ligali.,sw,luy,Maragoli,translations "Kho nibakalusia Yesu bari, 'Shikhumanyile tawe/ Mana Yesu shiyabareeba obunyali bwakholelanga ebindu bino tawe."""," And they answered Jesus and say, We know not. And Jesus saith unto them, Neither tell I you by what authority I do these things.",luy,en,Luwanga,bible Sungura na chui., Khaduyu nende ingwe.,sw,luy,Marachi,translations Watasamehewa, Va la verererva,sw,luy,Maragoli,translations so that the Son of man is lord even of the sabbath.," Kho Omwana womundu nomwami kata khunyanga eya Isabato.""",en,luy,Luwanga,bible Woo ohaa!niinze Lledi, Woo ohaa!ni mimi Lledi,luy,sw,Maragoli,translations 22. Wanawake kuchimba kaburi na kuzika wafu., 22. Avak ali kuyava kilindwa nukuyavila avakuzu.,sw,luy,Maragoli,translations eshitaho, spring; place for drawing water,luy,en,Luwanga,dictionary Lidiku lialondangaku liali liokutulitsa amasu., Siku ifuatayo ilikuwa ya kunyoa nywele.,luy,sw,Maragoli,translations "Umweli guveye nemiyinzi mikekeke kuvudiku kigira gokola vutswa kutsisaa tsingekeke magutsia kusosa, ma umweli gulekela avana va gwo."," Mwezi una majukumu machache ya usiku kwa sababu huangaza kwa masaa machache na kisha kwenda kupumzika, Kisha mwezi unawawachia watoto wake.",luy,sw,Maragoli,translations Yeye ni zawadi:, Yeu ni shihaanwa:,sw,luy,Maragoli,translations Musa akubaanga egengere., Musa anagonga kengele.,luy,sw,Maragoli,translations drum, ing'oma,en,luy,Luwanga,dictionary "Kho nibamubamba khumusalaba, ne nibakabana ebifwalobie munjila yokhubikhupila ikha, khulwa okhumanya ingubo ya buli mundu akhoyile okhubukula."," And they crucify him, and part his garments among them, casting lots upon them, what each should take.",luy,en,Luwanga,bible Hakuna ukoo., ihili mba,sw,luy,Maragoli,translations mimi nina miaka kumi na minne, esie ndi nende miaka mahumi ehumi nende kane.,sw,luy,Marachi,translations Kisha nikafanya kufuatana na yale wewe uliniagiza mungu wa mababu zenu yote yuko anawapa nyinyi nchi., mala nakhola khuloondekhana nende niko ewe wandaka Wele we bakuuka benywe koosi alikho amuelesia enywe sibala.,sw,luy,Bukusu,translations BHASALE NE BHALEBHE BHALAKHUN'GANANGA KHU TOLONDO YE KAMASIKA AKO ANGO WOMUFWILE ASINOKO MUBHUN'GOMA., Marafiki na jamaa wanajumuika kwenye mkutano wa matanga nyumbani kwake marehemu pale Sinoko Bungoma.,luy,sw,Bukusu,translations "Walipoondoka na kurandaranda watu walisema kati ya mataifa, hawatakaa hapa tena.", Lwa viruka nokuvoyavoya avandu vya vola tsihiiri yitsyo si va menya yo Kandi kuli avageni.,sw,luy,Maragoli,translations "Kalunu vamali kwiganira uvwoni,", Sasa wametubu zao dhambi,luy,sw,Maragoli,translations Khulabukana, We will meet,luy,en,Tsotso,translations "Mwisho wetu umekaribia, siku zetu zimetimia maana mwisho wetu umefika.", Kiheri kyetu kiveye himbi amadiku getu ga dukidzi livalidza lyago kigira keheri kyetu kiduki.,sw,luy,Maragoli,translations Abaabu analala kitandani., Abaabu agonaa kukidali,sw,luy,Maragoli,translations "Petero namuyila halubeka, nachaaka okhumukania obutinyu ari, ""Nyasaye akhulinde Omwami! Kano kaleshe okhwikholekha khwiwe."""," And Peter took him, and began to rebuke him, saying, Be it far from thee, Lord: this shall never be unto thee.",luy,en,Luwanga,bible omunyu kwetsimbale, coarse salt,luy,en,Luwanga,dictionary Engoko nayo yatanga kusangala sagala hasi niyenyanga logembe lwe liive., Kuku naye alianza kuchakurachakura chini akitafuta wembe wa mwewe.,luy,sw,Maragoli,translations "hum, e.g. mosquito", okhung'uunya,en,luy,Luwanga,dictionary guide; lead, okhwimira,en,luy,Luwanga,dictionary stare with fixed eyes; gaze blankly; be dull, okhuundulala,en,luy,Luwanga,dictionary """Shimulakhalachile abashienywe eshiina ta, nenywe mwesi khandi shimukhalachilwa eshiina tawe."," Judge not, that ye be not judged.",luy,en,Luwanga,bible wamarachi hupenda amani. Wao hujenga kanisa za kupatia baraka kutoka kwa mungu mwumba wa vyote duniani., abamarachi bajama omulembe. Bombakha tsikanisa tsio khunyoreramo tsikhabi okhurula khunyasaye omulongi wa buli sindu siasi.,sw,luy,Marachi,translations "JUA, MWEZI, NYOTA"," LIUVA, MWELI, TSING'ERENG'ANI",sw,luy,Maragoli,translations Hivyo, Ndiyo;,sw,luy,Maragoli,translations revive; breathe again; come around, okhusitikha,en,luy,Luwanga,dictionary Shyness made the hare to die in its den., Tsisoni tsierera akhatuyu mubukono,en,luy,,proverbs "Walimu wetu hutia bidii ili tuwe nafasi ya kwanza, walimu wako na bidi ya kufunza. Wanafunzi wote pia walikuwa wanatia bidi wakuwe katika nafasi"," Balimu befwe baholanga mani mbwe hube namba ndala, balimu bari nende mani ka huekesia baana. Abana bosi baholanga mani mbu babe namba ndala.",sw,luy,Marachi,translations eshiakhanyu," red, or color approximating to red—brown, orange, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary TMwenye miguu kombo akitembea akiwa amevaa viatu anaweza kuchoma ayi! Majabu gani haya ambayo yameshinda werevu gugu., Owamakhumbo nakenda nafwarire ebilaro anyala khusamba ayi! Masira sina kano kashirire abachesi olumbuku,sw,luy,Marachi,translations okhwilasia, lust; be filled with desire,luy,en,Luwanga,dictionary okhwachikha, hang up; put up on a rack or shelf,luy,en,Luwanga,dictionary Yake yote ambayo mimi niko nawapa na watu wote watarejesha nyinyi siku hii., kewe koosi niko ese ndikho muelesia Ne babaandu boosi balikobosia enywe endaalo yino.,sw,luy,Bukusu,translations lishu, squint of one eye,luy,en,Luwanga,dictionary mimi naishi na nyanyangu kwa sababu nyanyangu huzungumza kimarachi., esie menyanga nende kuhuwange huvera kuhuwange asunganga olumarachi.,sw,luy,Marachi,translations wenywe ne khuliinda kamalaka niko aamuelesia enywe tawe., Wenu na kulinda sheria ambazo aliwapa nyinyi hapana.,luy,sw,Bukusu,translations NYOTA, TSING'ERENG'ANI:,sw,luy,Maragoli,translations "Nio Yefuta aruma barumwa Khu mwami owa Amoni ne aloma ali banakhukholela siina, sikila ne wibwaakala sibala siefwe."," Ndipo Yeftha akatuma wajumbe kwa mfalme wa Amoni na kusema kuwa wamekufanyia nini, sababu unavamia nchi yetu.",luy,sw,Bukusu,translations Musaalisi muyinzi gwigwe no MUVIDI NI MULALA MWELE., MTU WA KUBARIKI kazi yake na TABIBU NI MOJA.,luy,sw,Maragoli,translations Fimbo, Imbiimbu,sw,luy,Maragoli,translations descend; come down; go down, okhwikha,en,luy,Luwanga,dictionary eshisiche, eyebrow,luy,en,Luwanga,dictionary akaenda akapitia kwa mawe yaliyochongwa kisha akatorokea Seira., acha abirira emabaale kamebeche mala elukhila e siera.,sw,luy,Bukusu,translations obuloleri, oversight; bishopric; diocese,luy,en,Luwanga,dictionary "Niiva mundu akuteeva, 'Kinywere nikinduki?"""," Iwapo mtu atakuuliza ""Kinywere ni nini?""",luy,sw,Maragoli,translations Mundu uyu yahenza yigulu maniyiduya ekeno., Huyu mgeni alingalia juu angani na akajikwaa kidole chake cha mguu.,luy,sw,Maragoli,translations teacher, omwachesia,en,luy,Luwanga,dictionary Tambiko (Entembe)inayofanyikakwenye Mti wenye miiba aina ya muchongoma., Endembe,sw,luy,Maragoli,translations "Kandi ulwa mwenya kuva halala, muve novuyanzi ovonene vwene, nyima nimuhelitsa umwana maaviluki avetasa umwana umulahi ligali no wekivuni kumenye nei hili na ku Nyasaye."," Tena mtakapo kutana kimwili, muwe na furaha kubwa, maanake mtoto atakayezaliwa hukua na kuwa mtoto mzuri Zaidi na wa maana kushi naye na huwa utukufu kwa Mungu.",luy,sw,Maragoli,translations Sitavuka moto mliwahi muona kwa sanamu yoyote., Se ndambukha luluuchi mwamubonakho mu sifwaanani siosi tawe.,sw,luy,Bukusu,translations quietness; calmness; tranquility, obwihotseresi,en,luy,Luwanga,dictionary "valley, perhaps particularly a wooded river-valley", libanda,en,luy,Luwanga,dictionary olubaa, wing,luy,en,Luwanga,dictionary Mama wo mwana uyu atakuba tsikwili anaho nasioma ulwavahila mukuzu mukilindwa mba., Mama mtoto huyo asipige nduru au asilie baada ya mtoto huyo kupelekwa kaburini.,luy,sw,Maragoli,translations yarureha nende sivera ni hukorwa hulanyole yena msiani wefu undi kama oyo., alituacha na huzuni tukikosa kujua tutakapotoa ndugu yetu kama huyo.,luy,sw,Marachi,translations Na kila ugonjwa ukatuogopesha sana., Na bulii bulwaye bwa khurisia sana.,sw,luy,Marachi,translations Unyala kulirola numulika naho?, Unaweza kumuona ukimulika?,luy,sw,Maragoli,translations "U tsi tsomi kuduka Hadi, u Viki Ubudamano ku bwami nokuvanene vabwo.", Amezibomoa hata ameunajisi ufalme wa wakuu wake.,luy,sw,Maragoli,translations Naye Maria kachukua ujumbe huu.," Na Maria ya vika makuva yaga,",sw,luy,Maragoli,translations What I have seen is more than what I have eaten., Ebiandalola bishila ebia ndalia,en,luy,,proverbs Na mke wake., Ne omukhasi wewe.,sw,luy,Bukusu,translations Abalaraka nibo abakalia, Those who did not sow are the ones that ate,luy,en,,proverbs "and he opened his mouth and taught them, saying,", Naye nachaaka okhubeechesia naboola ari. Obutsaatsaafu bwatieli,en,luy,Luwanga,bible "Verily I say unto you, Whosoever shall not receive the kingdom of God as a little child, he shall in no wise enter therein."," Emuboolela toto mbu, omundu yesi yesi oulenjisia Obwami bwa Nyasaye shinga omwana omutiiti ta, shialinjilakhwomwo kata nahatuutu tawe.""",en,luy,Luwanga,bible omwisikwa, trustworthy; faithful; reliable,luy,en,Luwanga,dictionary Eshianolie shikonanga shionyene, What you will eat sleeps alone/is hidden.,luy,en,,proverbs okhuruna, search out; seek; look for; enquire after,luy,en,Luwanga,dictionary okhutsomokha, come out; slip out of sheath or socket,luy,en,Luwanga,dictionary Na va lola ingelosi yikakuvo ubudiku.," Wimbo wa tamu sana, wa pendo zake BNwana",luy,sw,Maragoli,translations Kwinye kuyanza kwidzominya Yesu., Twafurahia kumsifu Yesu.,luy,sw,Maragoli,translations """Abulaho ounabanga ingubo yikhulu niyekhoonyela eshilaka eshiyia ta, shichila eshilaka eshiyia shilekhuuna mana nishimeete okhurandula ingubo eyo."," And no man putteth a piece of undressed cloth upon an old garment; for that which should fill it up taketh from the garment, and a worse rent is made.",luy,en,Luwanga,bible okhutsekha, laugh,luy,en,Luwanga,dictionary 9. Kwinyala naho kunia m'mbogono noveeye mundu uduuki., 9. Mtu mzima kwenda haja ndogo au haja kubwa kwenye malazi.,luy,sw,Maragoli,translations whole, inamba,en,luy,Luwanga,dictionary Bakanaani bachiila khuonamo bamenywa be mu maayo lila khumenyamo., wakanaani wakafululiza kuwafukuza wakaazi wa bonde la kuishimo.,luy,sw,Bukusu,translations najua kuongea hiki kutoka kwa wazazi wangu na jamii yetu., ndamanya hulomaloma luno hurula huvevusi vange nende luyaa lwefu.,sw,luy,Marachi,translations I am broke. I don't have money.," Eshialo shiumile, embula mapesa tawe.",en,luy,Luwanga,translations "but supposing him to be in the company, they went a day's journey; and they sought for him among their kinsfolk and acquaintance:"," Bapaara mbu ali mumukanda, kho nibachenda oluchendo lweshiteere eshilamba, ne nibachaaka okhumukhaaba mubekho nende mubetsa babwe.",en,luy,Luwanga,bible Everyone dies of his own disease., Oufwa afwa lulwe,en,luy,,proverbs Have you gone to church?, Othire mulikanisa?,en,luy,Luwanga,translations "Ndipo mfalmewa Sodomu wa Gomora wa Adima wa Zebooimu na wa Bela (ama soari) wakatoka kisha wakaungana kwa vita , kwa bonde la Sidimu kisha wakapigana na Kedorilaomari mfalme wa Elamu ,Tidali mfalme wa kooimu , Amurafeli mfalme wa Shinari na Arioki mfalme wa Elassari."," Nio omwami owa Sodomu, owa Gomora, owa Atima ,owa Seboimu no omwami owa Bela (namwe soari) barura mala baaambanila mwiie , mu litooma lia Sitimu , mala bapana ne Ketorilaomari omwami owa Elamu , Titali omwami owa Koiimu , Amurafeli omwami owa Sinari ne Arioki omwami owa Elasari .",sw,luy,Bukusu,translations omusi, muscle; sinew; fine roots of plant or tree,luy,en,Luwanga,dictionary Miguu yake, Virenge vivye.,sw,luy,Maragoli,translations omwiro," feather, esp. for personal adornment",luy,en,Luwanga,dictionary Nuveeye munyaguli mulahi ulanguha kuduuka mulisoma.," Ukiwa mkimbiaji mzuri, uafika shuleni karaka.",luy,sw,Maragoli,translations Tukachukua miaka kumi na tatu., khwabukula kimiiko kamakhumi kataru na munaane.,sw,luy,Bukusu,translations okhulakana, make an agreement,luy,en,Luwanga,dictionary "Khebulila muli enywe babemeelesi be lukoba mwaba banasioobi mu Misiri, khwako lekha siraaro silala, amufuuche mu moni ese mulaka enywe, mukhole lino."""," Kumbuka kuwa nyinyi wasimamizi wa mji mlikuwa watumwa misri, kwa hayo wacha kiatu kimoja, amteme kwa macho mimi nawatuma nyinyi mfanye hili.",luy,sw,Bukusu,translations Khu mulonda Yesu Mwami wange?, Kumfuata Yesu Mungu wangu?,luy,sw,Maragoli,translations Nitakiri dhambi zangu peupe., Ndiyama Ubwoni bwanje liuva nilyakhana.,sw,luy,Maragoli,translations okhwisundukha, be startled; start with surprise,luy,en,Luwanga,dictionary "And he arose, and departed to his house.", Omundu oyo nabuukha natsia ingowe.,en,luy,Luwanga,bible "siwilana hasi mba kandi uhiliiywi nikigulu kyene yiki kali wenywe, uloleka ku mba."," hungerudi chini na tena angemezwa na mlima wenyewe hungepatikana hata ukitafutwa, na hungeonekana",luy,sw,Maragoli,translations Kigira yaga ya kola impinga na lidigi kusyoma; vyombo halala vi dengeya., Bali amefanya ngome na ukuta kuomboleza; vyombo vyote pamoja vikatikisika.,luy,sw,Maragoli,translations "And at the ninth hour Jesus cried with a loud voice, Eloi, Eloi, lama sabachthani? which is, being interpreted, My God, my God, why hast thou forsaken me?"," Mana khusaa ya shienda eyo, Yesu nalila nomwoyo omukhongo naboola ari, ""Eloi, Eloi, Lema Sabakitsani?"" Eshisina mbu, ""Nyasaye wanje, Nyasaye wanje, undeshile mbushiina?""",en,luy,Luwanga,bible Korona buno bwachakira musialo sia Buchina., Hii Korona ilianzia kule nchini China,luy,sw,Marachi,translations okhukhusia, rear; bring up,luy,en,Luwanga,dictionary "Ukiingia kwenye shule ya Sirikhaya, jua kwamba uko pahali pazuri pa masomo yaliyo ya hali ya juu."," Nuwingira msikuli sya Sirikhaya, manya mbu ori avundu alai wa masomo kali bilai nende siwango sya akulu.",sw,luy,Marachi,translations obubero, bandiness; bow-legs,luy,en,Luwanga,dictionary "Bareebana bali naanu okholile kano? Bareeberesia mala banana bali, Gidioni okhwa Yoashi niye owaba ne alikholile."," wakaulizana kuwa nani aliyefanya haya? Wakapeleleza kisha wakajua kuwa, Gidioni wa Yoashi ndiye aliyekuwa ameyafanya.",luy,sw,Bukusu,translations Tsing'ombe tsia baba tsigona nemikira ichova - Amabwoni Ngoboo!," Ng,ombe za baba zinalala mkiwa zikiwa nje -Viazi vitamu",luy,sw,Maragoli,translations Nilienda kwa shangazi akanipikia visiki -Viazi vitamu, Ndatsia wa senge nandekera visiki - Amabwoni,sw,luy,Maragoli,translations YESU MTAFUTAJI, YESU MUSOLI,sw,luy,Maragoli,translations watu walio endesha ndege walikanywa dhidi ya kupita katikati ya milima ya VOLKANO, Avandu vahila tsindege vagaywa Endege kuvitila kuvigulu hagati ekeveye ku na VOLCANO.,sw,luy,Maragoli,translations salt; gravy; soup, omunyu,en,luy,Luwanga,dictionary "Mana abeechibe nibamureeba bari, ""Omundu yakhaliisia arie abandu bano boosi ebiokhulia mana bekure mushitsiimi mwa khuli muno?"""," And his disciples answered him, Whence shall one be able to fill these men with bread here in a desert place?",luy,en,Luwanga,bible amashesio," a squint; a cast in the eyes, especially when both eyes are affected",luy,en,Luwanga,dictionary "Ne abesaaliisi abakhulundu nende abakofu bakatilisia abomukanda mbu, basabe Pilato okhubalekhuulila Baraba, naye Yesu yerwe."," Now the chief priests and the elders persuaded the multitudes that they should ask for Barabbas, and destroy Jesus.",luy,en,Luwanga,bible mavere, mtama,luy,sw,Maragoli,translations MIMI NILIKUZWA KWA WAMARACHI NA TENA MIMI NI MUMARACHI., ESIE NDAHULIRA MUVAMARACHI HANDI NDI MUMARACHI.,sw,luy,Marachi,translations Vasomi valahi vamanyi amiita namadiku gemieri jomuhiga., Wanafunzi wazuri wanajua majina ya siku na miezi ya mwaka,luy,sw,Maragoli,translations Mungu atusimamie, Nyasaye alwimilile,sw,luy,Marachi,translations okhutsokasia, mix; blend; unite; combine,luy,en,Luwanga,dictionary okhuonga," stay; continue; remain; stay away; refrain, e.g., okhuonga inzala 'fast, refrain from eating'",luy,en,Luwanga,dictionary "tree with red flowers and round, greenish leave, used in taking a oath (see also tsindeyindeyi)", omurembe,en,luy,Luwanga,dictionary omukulo, playmate (opposite of omurye),luy,en,Luwanga,dictionary Jina la huyu mtoto ni Daudi., Lieta liomwana uyu Daudi.,sw,luy,Maragoli,translations okhuulira, hear; listen; understand; feel; perceive with the senses; obey,luy,en,Luwanga,dictionary OBULUAYE BWA KORONA., UGONJWA WA KORONA.,luy,sw,Marachi,translations walimu hao hula vitu kama ugali na chai., valimu avo valichanga vindu kama vusuma nende ichai.,sw,luy,Marachi,translations "For she said, If I touch but his garments, I shall be made whole."," Yakhola ario shichila yayililisia mumwoyokwe naboola ari, ""Nimba nindakhatiilakhwo butswa kata khunguboye, ndalahona """,en,luy,Luwanga,bible omwashie, first fruits,luy,en,Luwanga,dictionary Mani kamweya ni mwananyina, A bride's strength is her kinsfolk.,luy,en,,proverbs okhumia, dry,luy,en,Luwanga,dictionary "Mana Abafarisayo nibamulondakhwo. Ne khulwa okhumuteema bamureeba bari, ""Lilako lifuchilila omusaatsa okhulekhana nomukhasiwe noho?"""," And there came unto him Pharisees, and asked him, Is it lawful for a man to put away [his] wife? trying him.",luy,en,Luwanga,bible "amazement; bewilderment; okhulibwa ling'ang'a 'be amazed, bewildered, dumb-founded'", ling'ang'a,en,luy,Luwanga,dictionary "Bwana amjawa na hasira, ameimimina hasira yake kali.", 11 Yahova udukidzi ubutima bwibwe tsuki ubutima bwibwe bululu.,sw,luy,Maragoli,translations One hand does not raise a water pot to the head* Eshilama shikhonyanungwa (BKE7) You need the help of others to raise the roof onto the granary., Omukhono mulala shikwitukhanga isiongo ta,en,luy,,proverbs REHEMA, TSIMBABASI,sw,luy,Maragoli,translations Indede eeh! Indede mama. Indede eeeh!, . Indede eeh! Indede mama. Indede eeeh!,sw,luy,Marachi,translations 12 Avami velirova si va suuvira Kinga vosi ava menyanga mu lirova., Wafalme wa dunia hawakusadiki wala wote wakaao duniani.,luy,sw,Maragoli,translations Kihanwa kinene muno, waliimba wimbo huu,luy,sw,Maragoli,translations Ilhali jua huishi kufoka kama jinsi mwanaume hufoka katika nyumba ya ukoo wake, Navutswa LIUVA yilio limenya nililoka kuli mundu musatsa yamenya nalokela hango mu HIILI yeye,sw,luy,Maragoli,translations mad person; lunatic, omulalu,en,luy,Luwanga,dictionary """Neshichilanga Abaluyia nibaboola mbu ""Namwana ahila nyina amachesi"""," Hii ndiyo iliyosababisha Waluyia wakasema kuwa ""mtoto anashinda mamake akili",luy,sw,Marachi,translations okhufundesia, cover or cork up tightly; make airtight; stop up; choke; fill with an odor,luy,en,Luwanga,dictionary "Mana nabeechesia amakhuwa amanji mutsinjelo. Ne mumechesioke ako nababoolela ari,"," And he taught them many things in parables, and said unto them in his teaching,",luy,en,Luwanga,bible Inatakasa, Ga nyala khwogidza,sw,luy,Maragoli,translations efihuli, basket traps for catching birds,luy,en,Luwanga,dictionary sikuli siefwe siri mkaunti ya busia nende m-subkaunti ya butula., shule yetu inapatikana kaunti ya busia na kata ndogo ya butula.,luy,sw,Marachi,translations sting as with a nettle, okhurasia,en,luy,Luwanga,dictionary Alishuka kwao., Ya loleka kuvo.,sw,luy,Maragoli,translations shule yangu ya bukati naipenda kwa sababu ndiko ninakosoma masomo yangu ya kupata akili., sikuli sianje sio bukati ndasijama huvera nia somanga masomo kange ka nyorerangakho akili.,sw,luy,Marachi,translations Vingilizwa nu inyumba ya vageni, Wakalakiwa kwa nyumba ya wageni,luy,sw,Maragoli,translations "itch, scabies", amakakha,en,luy,Luwanga,dictionary "Makesi yadeshia muhaye mulala bushi inyuma, banyalirwa khuivula bana babiri bali mbu ni mhana nde musiani,"," Makesi alioa mke mmoja mithili ya asali, waliwezewa kuzaa watoto wawili ambao ni msichana na mvulana,",luy,sw,Marachi,translations Ndasia wa senge nandeera visiki mu Mahiga -Amabwoni, Nlienda kwa shangazi akaniekea visiki kwa meko -Viazi vitamu,luy,sw,Maragoli,translations "put away; save by putting away in a bank, cupboard, etc.", okhubikha,en,luy,Luwanga,dictionary okhumaliya, darken; go black; become dirty,luy,en,Luwanga,dictionary "Ne olwa Yesu yali namalile okhuhaana ameechesio ako khubeechibe ekhumi nababili, yarulaho natsia okhwechesia nende okhuyaala mumataala kabwe."," And it came to pass when Jesus had finished commanding his twelve disciples, he departed thence to teach and preach in their cities.",luy,en,Luwanga,bible KUZALIWA KWA YESU, LIVULWA LYA YESU,sw,luy,Maragoli,translations likhung'aniro, meeting place; synagogue,luy,en,Luwanga,dictionary Naupenda msalaba zaidi," Nda yanza musalaba kase,",sw,luy,Maragoli,translations "It was there in plentiful supply, but it lacked somebody to carry it away.", Shibereho shiakhaya omuchinji,en,luy,,proverbs And he was in the wilderness forty days tempted of Satan; And he was with the wild beasts; And the angels ministered unto him.," Mana naba mushitsiimi tsinyanga amakhumi kane, Setani namuteemanga. Khandi yalimwo netsisolo nabulimo, nebutswa abamalaika bamukhalabanilanga. Yesu alanga abanaabi betsinyeni bane okhuba abalondibe",en,luy,Luwanga,bible turn s.t. around, okhushukhasia,en,luy,Luwanga,dictionary "Mudukiru, kandi Wetsingulu."," U peke yako, mwenzio hauna",luy,sw,Maragoli,translations Kale yaaliho mukeere mulala waali nakaana kakaana., Hapo zamani za kale palikuwepo na mama mmoja na mtoto wake msichana,luy,sw,Maragoli,translations "Mana omwana oyo nakhula khandi naba owamaani, khandi niyetsulamwo obuchesi naye Nyasaye namuhelesia ikhabi. Omuraaka Yesu Muhekalu"," And the child grew, and waxed strong, filled with wisdom: and the grace of God was upon him.",luy,en,Luwanga,bible Kabla ya kupashwa tohara aliitwa umusinde., Nakikiri ndyo yalangangwa umusinde,sw,luy,Maragoli,translations Khaduyu nende ingwe., Sungura na chui.,luy,sw,Marachi,translations "Inyanga ndala siduyu siabolera ifisi itsie ikonye biakhuria, ifisi yabolera siduyu mbu ‘Esie ndwala nano thiokonye nyangaino esie ndakonya muthuri.'"," Siku mja sungura alimwambia fisi aende akatafute chakula, fisi alimwambia sungura eti, ""Mimi ni mgonjwa sasa wewe ukatafute leo halafu mimi nitaenda kutafuta kesho.""",luy,sw,Marachi,translations Ni maneno yapi yalikuwa nyuma alikotoka?, 5. Nimang'anaki gaali inyima wayaatula?,sw,luy,Maragoli,translations despise; ignore, okhuleka,en,luy,Luwanga,dictionary Niukweli ng'ombe anatusaidia kulima shamba kubwakubwa., Nibwaadodo eing'ombe irukhoonyanga khurima tsindalo tsikhongokhongO:,sw,luy,Marachi,translations Korana ni bulwaye vevi sana vumaho muvayo kwoosikwoosi da., Korona ni ugonjwa mbaya hauna mzaha wowote.,luy,sw,Marachi,translations "For it is not ye that speak, but the Spirit of your Father that speaketh in you."," Shichila shimuli inywe abalaboola ta, habula Roho wa Senywe niye oulaboolela mwinywe.",en,luy,Luwanga,bible Lakini esie ndali mbukule marwi kange alafu nderemo ipamba ya rachari., Lakini mimi nilikuwa nimeyaziba maskio yangu kwa pamba nyeupe,luy,sw,Marachi,translations Ukoko una uchoyo Eee! Ukoko., No mwimani kalondo eee! Kalondo,sw,luy,Maragoli,translations Kaana kaavo kala kaaloli livoholi, Kale katoto kao kameona fungu,luy,sw,Maragoli,translations "Ng'ombe hutupa maziwa na nyama, tena ng'ombe hutupa pesa.", Etsingombe tsiruberesianga amabeere nende einyama. Khandi kata ing'ombe iruberesianga mang'ondO:,sw,luy,Marachi,translations "Eing'ombe iri nende tsifaida etsia akulu. Khwajama eingombe muno, iri nende obulayi khushira ebiruke bindi, sakira abaandu bangi bairukanga."," Ng'ombe ana faida ya juu. Tunampenda ng'ombe sana, anauzuri kuwaliko mifugo wengine, ndiyo maana watu wengi wanamfuga",luy,sw,Marachi,translations "And he took the five loaves and the two fishes, and looking up to heaven, he blessed, and brake the loaves; and he gave to the disciples to set before them; and the two fishes divided he among them all."," Ne Yesu nabukula emikaate chirano echio nende tsinyeni tsibili etsio, nahenga hekulu mwikulu, nabisabila tsikhabi. Kho nasonyola emikaate echio nahelesia abeechibe okhukabila abandu. Khandi nasonyola tsinyeni tsibili etsio nabakabila boosi.",en,luy,Luwanga,bible Nina mzungu wangu hasimami akisimama ni kifo -Moyo," Mbeye no musungu wange asingira mba, nasingiye nerikutsa - Umwoyo",sw,luy,Maragoli,translations knock over a weak person, okhutamasia,en,luy,Luwanga,dictionary have a large udder and be almost ready to calve (of cow), okhunyikula,en,luy,Luwanga,dictionary tsinimi tsialukano, foreign languages,luy,en,Luwanga,dictionary Babaandu be kumukabwa kwewe nga ne muli, Watu wa talanta zake kama mlivyo.,luy,sw,Bukusu,translations Now the chief priests and the whole council sought witness against Jesus to put him to death; and found it not.," Abesaaliisi abakhulundu nende abeshiina boosi nibakhaaba obuloli khu Yesu mbu bamwiire, habula shibanyoola tawe.",en,luy,Luwanga,bible "Emuboolela toto mbu, abalakusi abanji nende abandu abalunjishi abanji, bekoomba okhulola aka inywe mulolanga, ne shibakalola ta; khandi beekomba okhuhulila aka inywe muhulilanga, ne shibakahulila tawe. Yesu yenoosia eshisina shi oluchelo lwomumiitsi"," For verily I say unto you, that many prophets and righteous men desired to see the things which ye see, and saw them not; and to hear the things which ye hear, and heard them not.",luy,en,Luwanga,bible """Buli lwosi ne muaana ekhaafu ebweeni wa Wele Omunyali Owa Bioosi, namwe likheese nga embosio, basaayi Wele wenywe.", Kila mara mkipeana ng'ombe mbele za bwana mweza wa vyote ama kondoo kama waliabudu mungu wao.,luy,sw,Bukusu,translations olumarachi ni lugha lwefu., kimarachi ni lugha yetu.,luy,sw,Marachi,translations "And the King shall answer and say unto them, Verily I say unto you, Inasmuch as ye did it unto one of these my brethren, [even] these least, ye did it unto me."," Mana Omuruchi yakhabakalusie ari, ‘Emuboolela toto mbu, shinga olwa mwakholelanga mulala khubatuutu abokhubaana befwe bano, nolwa mwakholelanga isie/",en,luy,Luwanga,bible Vaakola magera kuli vaalola., Walifanya mitihani jinsi walivyoweza.,luy,sw,Maragoli,translations hard; dependable; stubborn determined, omutinyu; abatinyu,en,luy,Luwanga,dictionary A blacksmith still has to be advised., Omwiranyi yebalilwa,en,luy,,proverbs "tree with fringy pink flowers and hard wood, with dark heart-wood, used for making stools", omupeli,en,luy,Luwanga,dictionary THISOLO THIOSI THIEPANGA INZOFU YAVOLA THIMBIRO THICHAKE., WANYAMA WOTE WALIJIPANGA NAYE NDOVU AKASEMA MBIO ZIANZE.,luy,sw,Marachi,translations oluusi, thread of cotton,luy,en,Luwanga,dictionary kid; young goat (see also akhameme), eshimeme,en,luy,Luwanga,dictionary 6. Mukeere uyo yaamanya naavandi?, Nyanya huyu alikuwa vpi baada ya kitendo hicho?,luy,sw,Maragoli,translations Aliagiza kuwapa ambao na uzao wao baada yao., Alaka khubaelesia nibo ne lisaaye liabwe enyuma wabwe.,sw,luy,Bukusu,translations Ni gakalula ma vaha avandu kunwa kuli amalwa., Ikishakuwa chachu walikuwa wakiwapa watu kama pombe.,luy,sw,Maragoli,translations "Baloma bali, ewe se olinyoolakho sisiindu siosi siosi khukhwama Khu papa wefwe tawe, sikila oli omwana owo mukhasi okundi."," wakasema kuwa, wewe hutapata kitu chochote kutoka kwa baba yetu, lwa sababu wewe ni mtoto wa mwanamke mwingine.",luy,sw,Bukusu,translations PIGA MAGOTI, KUBA MAGULU,sw,luy,Maragoli,translations rust, tsindeberende,en,luy,Luwanga,dictionary "Ne olwa Yesu yalola emikanda yatikulukha khushikulu, niyekhala hasi. Abeechibe nibetsa khuye."," And seeing the multitudes, he went up into the mountain: and when he had sat down, his disciples came unto him:",luy,en,Luwanga,bible obusaliri, pain; suffering; difficulty; trouble,luy,en,Luwanga,dictionary "khandi kwikhoyela Nyasaye, omuhonia wanje.", And my spirit hath rejoiced in God my Saviour.,luy,en,Luwanga,bible babaandu ba shekemu bara babaandu Khu sikulu Khu ngaaki bekise mala bebwaakale Abimeleki lundi banuula buli mundu owabira Khu ngila yabwe., watu wa Shekemu wakaweka watu kwa mlima wa juu wajifiche kisha wakavamia Abimeleki tena wakanyang'anya kila mtu aliyepita kwa njia yao.,luy,sw,Bukusu,translations Aambwa lirima., Akashikwa hasira.,luy,sw,Bukusu,translations Nimeona uzuri wake., Ndoli ubulahi bwe.,sw,luy,Maragoli,translations "Lya tungaminywa kuli mu idagika indala, si ha veye nomukono gu vikwa kuye."," Uliopinduliwa kama katika dakika moja, wala mikono haikuwekwa juu yake.",luy,sw,Maragoli,translations okhufundikha, tie a knot,luy,en,Luwanga,dictionary "Gaali akawaona kisha akamwambia Zebuli kuwa, tazama watu wanaoshuka kutoka juu ya mlima."," Kaali abaabona mala aboolela Sebuli ali, lola babaandu balikho bekha bama khingaaki khwe lukulu!",sw,luy,Bukusu,translations Kuweni watiifu ili muwe maisha mema., Ba barekerefu ne mumenye bulayi,sw,luy,Bukusu,translations lihondo, pumpkin; pipe for smoking bhang (see also liondo),luy,en,Luwanga,dictionary omusalaba, cross ( and wheresoever it taketh him, it dasheth him down: and he foameth, and grindeth his teeth, and pineth away: and I spake to thy disciples that they should cast it out; and they were not able. [",luy,en,Luwanga,bible Rain that is over is soon forgotten., Ifula yikwile yibililwa,en,luy,,proverbs "Kata abanuuli ababambwa halala ninaye abo, boosi khandi bamunyeka bario. Okhufwa khwa Yesu", And the robbers also that were crucified with him cast upon him the same reproach.,luy,en,Luwanga,bible waliofikiriwa kuwa walogi na wengine na watu waliozoea kusema vitu visivyofaa., vaganaganangwa na valogi na vandi na vandu vavoolanga vindu vitadukana.,sw,luy,Maragoli,translations Eyirulile shiiritsanga lime, There is no fear once you have set off on an errand.,luy,en,,proverbs dance; play dancing games, okhushina,en,luy,Luwanga,dictionary "plot of ground, the site for a village", eshianyi,en,luy,Luwanga,dictionary Vilevile hangekula nyamahiyo na hangepita mlango wa mbele wa nyumba, Kandi sialia ku inyama yiyi mba kandi siavitila mukiliango che mugitsi dave,sw,luy,Maragoli,translations Alitufia dhambi zetu, Ya kudzira bwoni bwetu:,sw,luy,Maragoli,translations "Ask, and it shall be given you; seek, and ye shall find; knock, and it shall be opened unto you:"," ""Sabe Nyasaye, naye alamuhelesia, khaabe, ne mulanyoola; khong'onde, naye Nyasaye alamwikulilaho.",en,luy,Luwanga,bible trouble-making; quarrelsomeness, indoboyo,en,luy,Luwanga,dictionary "Kho musaaye Omwami, omwene lichesa mbu, arume abakholi mwichesalie"," Pray ye therefore the Lord of the harvest, that he send forth laborers into his harvest.",luy,en,Luwanga,bible "stay at home, refusing to go on journeys or pay visits", okhwiyika,en,luy,Luwanga,dictionary "coarse; used of flour, etc.; opposite of -nyushe", -handale,en,luy,Luwanga,dictionary "Be patient, don't be tempted.", Kukhulema kulakhutosia,en,luy,,proverbs cover; thatch (house), okhufiimba,en,luy,Luwanga,dictionary "Aviguliri vaaseka mukeere kigira yaali mukivi, navo vaduuka mukivi cherikutsa.", Waliofurahia nyanya huyo akiteseka nao waliweza kuaga dunia.,luy,sw,Maragoli,translations "Milele, milele tutafurahia"," Kase, kase ku Ia yanza",sw,luy,Maragoli,translations Subgura akawa anatafuta marifa ya kumuua Jini (Anakanani)., Anakamuna yeenya vugeri vwokwita Anakanani.,sw,luy,Maragoli,translations And they led Jesus away to the high priest: and there come together with him all the chief priests and the elders and the scribes.," Mana abelihe nibayila Yesu womwisaaliisi omukhulundu, ewa abesaaliisi abakhulundu boosi nabakofu nende abahandichi bamalako bali nibakhung'anile.",en,luy,Luwanga,bible Nyanya anchuna nyanyan aile., Mkeere yagulaa inyaanya anyanye.,sw,luy,Maragoli,translations okhufwa, shine (of sunlight),luy,en,Luwanga,dictionary And straightway the Spirit driveth him forth into the wilderness.," Mubwangu bwene obwo, Roho Omutakatifu yamwimilila okhutsia mushitsiimi.",en,luy,Luwanga,bible Wavulana walipashwa tohara kuonyesha ujasiri wao wanapoanza kuwa watu wanaoweza kujilinda., Avayai vakevangwa kumanyia vuluviriri vwayo Iwa vatanganga kuva avandu vanyala kwelinda.,sw,luy,Maragoli,translations eshitanda, bed ( Mana abandu abalunjishi bakhaashe shinga eliuba mubwami bwa Sabwe. Abali namarwi bahulile. Oluchelo olwelibishilo eliabiswa,en,luy,Luwanga,bible "half gourd used as a drinking cup; sometimes used for a European cup, though then the work eshikombe ( eshisanda,en,luy,Luwanga,dictionary "Nilwo Iwa nda nyola bulavu,"," Ndipo nilipopata mwanga,",luy,sw,Maragoli,translations okhulwanirira, struggle or wrestle for,luy,en,Luwanga,dictionary Akaenda akiwa akikupatia wewe., Acha ne alikho akhuelesia ewe.,sw,luy,Bukusu,translations "Boolela babaandu oli, yesi yesi oli omuri akhoya acha engo ne efwe khulekhala a sikulu sia Kileati ano."," Ambia watu kuwa, yeyote aliye muoga anastahili aende nyumbani na sisi tutakaa lwa mlima wa Kileati hapa.",luy,sw,Bukusu,translations Ndamuvolera, Nilimjibu,luy,sw,Maragoli,translations Penyewe panaonekana kuwa na furaha ya milele.," Hazana ha lo Iekhanga, Buyanzi bwa dodo.",sw,luy,Maragoli,translations Lueburania luli omukhasi aboolela Otinieli., Kiebrania kuwa mke akamwambia Othnieli.,luy,sw,Bukusu,translations "Ne lola, abomwitookho elio boosi nibarula okhwakanila Yesu, ne olwa bamulola, bamusaaya mbu arule mulukongo lwabwe olwo."," And behold, all the city came out to meet Jesus: and when they saw him, they besought [him] that he would depart from their borders.",luy,en,Luwanga,bible Na msalabani;, Naho kumusula;,sw,luy,Maragoli,translations Yale wachunga waliyanena, Ku vindu vya avayi va va volera:,sw,luy,Maragoli,translations Kila mtu kwa boma alikuwa amempa heshima., Abandu bosi mumadala bari bamuua siribuwa.,sw,luy,Marachi,translations -siro, heavy,luy,en,Luwanga,dictionary Aburamu ne ali mu Misiri, Abraham akiwa Misiri,luy,sw,Bukusu,translations "Barusia ebishieno ebinji mubandu, nibabakha abalwale abanji amafura nibabahonia. Okhufwa khwa Yohana Omubatiisi"," And they cast out many demons, and anointed with oil many that were sick, and healed them.",luy,en,Luwanga,bible "Abamahanga boosi bakhabe nobunaayi muye."" Yesu nende Belizebuli", And in his name shall the Gentiles hope.,luy,en,Luwanga,bible pour out; throw out (a liquid); pass urine; emit semen, okhutsukha,en,luy,Luwanga,dictionary ing'ombe," cow, bull, etc. (see also ikhafu)",luy,en,Luwanga,dictionary khwikholela bifwaani bie sisiindu siosi siosi siakhaba sio omundu owe sisecha siimbi abechanga siimbi ne nafwe., Tujifanyie sanamu za kitu chochote hata kama ni ya mtu wa kiume ambaye huwa karibu nasi.,luy,sw,Bukusu,translations Na umweli sigunyala kuvala nigutagani ne LIUVA mba., Vivyo hivyo mwezi hauwezi angaza pasipo kukutana na JUA.,luy,sw,Maragoli,translations "Walimchinja kondoo na baada ya kumbambua ngozi, mzee aliyejukumika alipuliza hewa katika utumbo wa ke."," Vitanga ligondi ma nivakamala konyenya, mundu mukulundu yahutsanga imwiika mu kifu.",sw,luy,Maragoli,translations Ona kale katoto kao, Lola akaana kaavo kala,sw,luy,Maragoli,translations press down; press out; express; squeeze; strain; hold on to; retain, okhutinyira,en,luy,Luwanga,dictionary My night was good, Eshiro shianje shiabele eshilayi,en,luy,Tsotso,translations lie alongside; go along with; go together; be next to, okhurondokhana,en,luy,Luwanga,dictionary okhuyia, become hot; burn; cook,luy,en,Luwanga,dictionary vana vavu vosi vavere vafuarire vilai., watoto wao pia walikuwa wamevaa vizuri.,luy,sw,Marachi,translations "And he said, Why, what evil hath he done? But they cried out exceedingly, saying, Let him be crucified."," Pilato nabareeba ari, ""Nelibi shiina eliakholile?"" Ne nibameeta butswa okhuboola nomwoyo omukhongo mbu, ""Abambwe!""",en,luy,Luwanga,bible horse ( ifarasi,en,luy,Luwanga,dictionary "board, anything made from a board ( olupao,en,luy,Luwanga,dictionary "old, worn-out article, particularly an old basket", litendechere,en,luy,Luwanga,dictionary Avegitsi vatungangwa kindu kidididi muno kandi vali avihani ku gasi., Walimu walikuwa wakilipwa pesa kidogo lakini walijitolea kufunza.,luy,sw,Maragoli,translations crow; prophesy; foretell, okhulakula,en,luy,Luwanga,dictionary Ndimu telezinayu kali., Indimu inderere indulu.,sw,luy,Maragoli,translations Wamkutanishe jamaa wa mtu aliyeuawa., bamwakaanisie omulebe wo mundu owerebwa.,sw,luy,Bukusu,translations Bungi khwakosia bandu bakhongo balayi mkenya., Tuliwapoteza watu wengi wakubwa waliokuwa wazuri Kenya.,luy,sw,Marachi,translations KIDIRI NA NYANYA, SIMUNA NENDE KUKHU,sw,luy,Marachi,translations "Naho mwirago he tsisoma tsivuganiranga, sia losoma lwikalanga mu kiduma chavo."," Ama kwenye makubaliano mahali koo zinakutania ,kila koo ilikuwa ikiketi kwenye kundi lao.",luy,sw,Maragoli,translations eshise, rest hour,luy,en,Luwanga,dictionary "Shishili eshinjilanga mumunwa kwomundu eshimufwabinjia ta, habula akarulanga mumunwakwe niko akamufwabinjia."""," Not that which entereth into the mouth defileth the man; but that which proceedeth out of the mouth, this defileth the man.",luy,en,Luwanga,bible Abasebe banyekana tsimbati, One with unshapely legs ridicules the unshapely legs of his friend.,luy,en,,proverbs "Khwabunia baseecha, bakhasi ne babaana khukhwama mu kholo eya Manase."," Tuliwaangamiza wanaume, wanawake na watoto.",luy,sw,Bukusu,translations "And there are gathered together unto him the Pharisees, and certain of the scribes, who had come from Jerusalem,"," Abafarisayo nende abandi khubahandichi bamalako, abali nibarulile Yerusalemu bakhung'ana aha Yesu yali,",en,luy,Luwanga,bible Lola luvivu lula, Ona reki ile.,luy,sw,Maragoli,translations "And they made signs to his father, what he would have him called."," Kho nibachelela samwana namakhono okhumureeba mbu, aboole eliira liomwana akhoyile okhukulikhwa.",en,luy,Luwanga,bible "OMWIMELESI WE KUMUKANDA KWA ODM RAILA ODINGA NONO ABOLA ANYUMA WE KHUFUNWA KHWE BUAMBANI BWE KIMIKANDA BWA NASA ,BABABA BABEMELESI MUBUAMBANI OBWO NALIMO NIYE ,MOSES WETANGULA,KALONZO MUSYOKA NENDE MUSALIA MUDAVADI BARAKIKHE CHINDENGEKHA RENGEKHA CHE KHUKHOLA LIKACHULA LIE KHUNG'ONKinara wa A BUAMBANI BUYAKHA."," KINARA WA CHAMA CHA ODM RAILA ODINGA,ANADAI KWAMBA KUSAMBARATIKA KWA MUUNGANO WA NASA ULISAMBARAISHWA NA VINARA WENYEWE AKIWEMO MOSES WETAANGULA,KALONZO MUSYOKA NA MUSALIA MUDAVADI AMBAO WANAFANYA MIKUTANO YAKUTAKA KUANZISHA MUUGANO MWINGINE.",luy,sw,Bukusu,translations "And he cast down the pieces of silver into the sanctuary, and departed; and he went away and hanged himself."," Mana Yuda nasukuna amapesa ako hasi muhekalu, ne narula natsia niyemika.",en,luy,Luwanga,bible Tsyo Muhonyi wetu., Za mponyaji wetu,luy,sw,Maragoli,translations quarrel, lisolo,en,luy,Luwanga,dictionary Orula khumusembe nonina khumunyenya, From a tree without thorns to a thorny one.,luy,en,,proverbs Kina nani waliingia chumbani mwa nyanya?, 3. Nivaaha vingira mukidioli chiche?,sw,luy,Maragoli,translations "Ne nikaba mbu, abandu abomunzu eyo bamwinjisia, kho amashiesio kenywe komulembe kabe ninabo. Ne nibalamwinjisia ta, emilembe chienywe chimukalushile inywe abeene."," And if the house be worthy, let your peace come upon it: but if it be not worthy, let your peace return to you.",luy,en,Luwanga,bible An orphan always perseveres even when hungry., Mwana mufwiiri kata niyimuluma niyesumirisia,en,luy,,proverbs iloloti, bag; pouch,luy,en,Luwanga,dictionary iswi eyirera, laying pullet,luy,en,Luwanga,dictionary S. Ing'ombe ni isolo indayi muno khuli nende thing'ombe thikabukhane. Khuli nende ing'ombe eya grade nende ing'ombe ya kawaida, . Ng'ombe ni mnyama mzuri sana kuna ng'ombe wa aina tofauti tuna ng'ombe wa gredi na ng'ombe wa kienyeji,luy,sw,Marachi,translations Sauti ilitokea kule chini ya kiyu kikilia zuu, Kindu chatulira indangu kizuulanga zuu.,sw,luy,Maragoli,translations "U peke yako, mwenzio hauna"," Mudukiru, kandi Wetsingulu.",sw,luy,Maragoli,translations Debora acha ne naye., Debora akaenda na yeye.,luy,sw,Bukusu,translations But new wine must be put into fresh wine-skins., Habula idivai indoro yikhoyile okhutsukhwa mumifuko chiamaseelo emiyia.,en,luy,Luwanga,bible "And the multitudes said, This is the prophet, Jesus, from Nazareth of Galilee."," Abemikanda nibakalusia bari, ""Uno niye omulakusi Yesu, womwitookho lia Nazareti elili mulukongo lwa Galilaya."" Yesu alonda abakholi bobukhala okhurula muhekalu",en,luy,Luwanga,bible Ni wi wa vushira ive?, Ni nani aliyekukubali?,luy,sw,Maragoli,translations cry; wail, okhubikhula,en,luy,Luwanga,dictionary Muyayi yalangangwa Agulakiraka no mukaana yalangangwa Muhonja, Mvulana aliitwa Agulakiraka na msichana aliitwa Muhonja,luy,sw,Maragoli,translations "57 Wesunda ku inze ku lidiku Lya nda kwanira, na wa mbolera, u ta Tia mba."," Ulikuja karibu nilipokuita, nawe ukasema, ""Usiogope.",luy,sw,Maragoli,translations Aniachapo anilinda;, Ondekhela a li ninda;,sw,luy,Maragoli,translations "Kwa hayo ardhi iliwapungukia, Kwa sababu mifugo wao walikuwa wengi Sana, hawangeweza kuwalishia pamoja."," Kwako kamaloba kababoombela, sikila bibiaywa biabwe biaba bikali lukali, se banyala khukhwayila alala tawe.",sw,luy,Bukusu,translations "IDADI YA WALIOAGA KUTOKANA VIRUSI VYA KORONA ,IMEFIKIA SASA WATU 3,946 BAADA YA WATU 15 ZAIDI KUAGA MUDA SIO MREFU."," BUKALI BWE BABANDU BAFWILE KHUKHWAMANANA NE BULWALE BWE KHAUKHA KHA KORONA MWIRAMBO BWOLILE 3,946 ENYUMA WE BABANDU 15 KHUFWA KHUBISE BIBIRIRE.",sw,luy,Bukusu,translations "hair of head, in collective sense (see also obwoyo 'hair on body or limbs', eshirefu 'beard')", liswi,en,luy,Luwanga,dictionary Kuduka avandu si vanyala kudila tsingubo tsyavo., Hata ikawa watu wasiweze kuyaguza mavazi yao.,luy,sw,Maragoli,translations okhuchingukha, raise oneself; be raised up,luy,en,Luwanga,dictionary get married, okhunyoola inzu,en,luy,Luwanga,dictionary Lano esie mbulakho sia ndakha huva dawe siasava werekhakeve akhwimirire akarikari wesialo sino., Sasa mimi sina cha kuwapea ila naomba tu Mungu awatangulie katikati wa hii dunia.,luy,sw,Marachi,translations Yeye ataosha dhambi zangu, Khwigalikhira ubwoni bwange,sw,luy,Maragoli,translations Abandu vangi bafua khulwa bulwaye vuno vwa korona, Watu wengi walikufa kutokana na huu ugonjwa wa korona.,luy,sw,Marachi,translations Wajaluo wanachakura magugu kwa reki, Avavo vavivaa luvuva,sw,luy,Maragoli,translations 8. Kigiraki aviguliri vaakutsa?, Kwa nini watu hawa walikufa?,luy,sw,Maragoli,translations kata ngorurwe lumarachi vilayi lakini ndemere winyarirwa., hata sijui kimarachi vizuri lakini nimejaribu nilipowezewa.,luy,sw,Marachi,translations Otinieli aula lukoba lwa Tebiri nio mbaa sibaba esio sibe mu bunyali ( yoshua15.13-19), Othnieli alitwaa mji wa Tebiri ndio akatwaa kibaba hicho kiwe cha uwezo.,luy,sw,Bukusu,translations "Blessed [is] the kingdom that cometh, [the kingdom] of our father David: Hosanna in the highest."," Buli neikhabi Obwami bwa kuuka wefwe Daudi, obitsanga! Hosana ikulu mwikulu!""",en,luy,Luwanga,bible sisi kama wamarachi tuna bahati sana kwa sababu mungu alitupa kijiji kizuri sana., efwe nga vamarachi huli nende ihavi sana huvera nyasaye yaruberesia lukongo lulai sana.,sw,luy,Marachi,translations "And Jesus answered and said unto them, Are ye come out, as against a robber, with swords and staves to seize me?"," Naye Yesu nabareeba ari, ""Mwitsile netsinganga nende tsindabushi okhundiila, shinga abatiila omunuuli?",en,luy,Luwanga,bible themselves, abene,en,luy,Luwanga,dictionary okhuulira buuliri, simply to hear; know by hearsay,luy,en,Luwanga,dictionary Nakuomba utujalie tuwe na maisha mazuri., Husaba mbu orukhonye khube nende bulamu bulayi.,sw,luy,Marachi,translations Nyambura jibi to, Nyambura JIbi to,luy,sw,Maragoli,translations worry; trouble someone, okhuyendia,en,luy,Luwanga,dictionary okhurumachira, hop; jump with both feet together,luy,en,Luwanga,dictionary Si aaba ne akholeele isiraeli be basili lulwakha lwe Baamori lwalakikhira balamu., Si alikuwa amewafanyia isiraeli wakiwa wangali mpaka wa waamori ukaanzia Balamu.,luy,sw,Bukusu,translations "Emikanda emikhongo chiabandu nichikhung'anila aha yali, nikachila niyenjila muliaro niyekhalamwo, ne abemikanda abo nibasinjila khuluchinga."," And there were gathered unto him great multitudes, so that he entered into a boat, and sat; and all the multitude stood on the beach.",luy,en,Luwanga,bible Ng'ombe hawa mbona wanasaidia ni kwa kuwa wanafaida nyingi sana., Tsing'ombe thino khubera sina bakhonyanga ni khubera bari nende ifaida inyingi muno.,sw,luy,Marachi,translations eshitambaya," small piece of cloth, headcloth, handkerchief, collar, duster, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary VINDU VYA MULOOGOLI, TABIA ZA WAMARAGOLI,luy,sw,Maragoli,translations lack; falling short; shortage, obulemu,en,luy,Luwanga,dictionary Obukoosi bushira obululu, Politeness is better than harshness.,luy,en,,proverbs Gagasirimaguu!, Nitamu sana !,luy,sw,Maragoli,translations "And he said, That which proceedeth out of the man, that defileth the man."," Nameeta okhuboola ari, ""Ne eshirulanga mumundu nishio eshimwonooninjia.",en,luy,Luwanga,bible okhwechekha," send a cow, etc., to another man's village to be looked after and herded with his",luy,en,Luwanga,dictionary wear out; tear; break all over; go to pieces, okhunyanyabukha,en,luy,Luwanga,dictionary Tonde mang'ure, Tonde mtoto wa Mang'ure,luy,sw,Maragoli,translations "Have ye not read even this scripture: The stone which the builders rejected, The same was made the head of the corner;"," Shimwasomakhwo Amahandiko kano ta? Akaboolanga mbu, ‘Lichina liene liabombashi baloba, liekhola olwanzilo lwomukoona.",en,luy,Luwanga,bible omubeyi, liar; gossip,luy,en,Luwanga,dictionary Kove valoleki veve, Tu wajumbe wake,luy,sw,Maragoli,translations Nandachelerwa yatsia namafwi nabukhwe, Yule ambaye hapendi ushauri alienda ukwe akiwa na kinyesi,luy,sw,Marachi,translations Engoko yihuya munyumba mwosi navutswa siyanyola logembe mba., Kuku alitafta chumbani kote lakini hakupata wembe huo.,luy,sw,Maragoli,translations guide; lead; go in front, okhwimirira,en,luy,Luwanga,dictionary Nyala kutsiginga kuduka lwa nduka., Ninaweza kuibeba hadi nitakofika,luy,sw,Maragoli,translations O: Abandi bakhera khusamba ing'ombe mpaka yuume nibamala bairia. Inyama eyo inyala khumenya khu bikha birambi lukari.," Wengine wanapenda kuchoma ng'ombe hadi ikauke wakimaliza wanakula, nyama hiyo huweza kuishi kwa muda mrefu sana.",luy,sw,Marachi,translations "Muyai naho mukana ukikiri konyoola ku mwana niyakuzanga,"," Mvulana au msichana ambaye hakuwa na mtoto angeaga,",luy,sw,Maragoli,translations male; right hand, -satsa,en,luy,Luwanga,dictionary Mpokee, Umwingirizi,sw,luy,Maragoli,translations "naye sungura alikuwa mtoto wake na akamwambia kuwa, ""mimi siwezi kulima, wewe enda shambani mwetu unipandie njugu hizi.""", naye siduyu siali mwanaye mana nasibolela endi esiye sinyala da hulima yewe thia mundalo yefu na undakile chinjugu chino.,sw,luy,Marachi,translations Bwenyanga inze nomwoyo gwange., Yataka mimi na moyo wangu.,luy,sw,Maragoli,translations OMUNDU, BINADAMU,luy,sw,Marachi,translations Mwana wenya ayaanzwe navivuli veeve gamudukira avakoonye miyinzi., Mtoto akitaka apendwe na wazazi wake ni lazma awasaidie kazi,luy,sw,Maragoli,translations Yenyewe, vwene.,sw,luy,Maragoli,translations Ing'ombe onyala khuisinja nikari mbari ori nende abakeni ni obula amapesa aka khukula eriani ama noori nende amasika onyala waisinja nookarisiria abakeni bao ebiakhuria. Ing'ombe ni indayi khubulamu bua abaandu.," unaweza mchinja ukiwa na wageni, wageni kama hauna pesa ya kununua mboga ama ukiwa na matanga unaweza chunjana unatengenezea wageni wako chakula. Ng'ombe ni muhimu kwa maisha ya mtu.",luy,sw,Marachi,translations print or type ( okhupa ichapa,en,luy,Luwanga,dictionary tunjerere, vertically overhead,luy,en,Luwanga,dictionary Vwali vwa vahuli vamba., Nilikuwa nimepewa.,luy,sw,Maragoli,translations inzokha, snake; worm,luy,en,Luwanga,dictionary "Hupita kandokando kama kwa mlima,", Tsitsila ku ndulu kuli kuvigulu.,sw,luy,Maragoli,translations Blessed are the poor in spirit: for theirs is the kingdom of heaven.," ""Nabeikhabi abamanani mumioyo, okhuba obwami bwa Nyasaye nobwabwe!",en,luy,Luwanga,bible "warm oneself (e.g., at fire, in sun, etc.)", okhwora,en,luy,Luwanga,dictionary "Judge not, that ye be not judged."," ""Shimulakhalachile abashienywe eshiina ta, nenywe mwesi khandi shimukhalachilwa eshiina tawe.",en,luy,Luwanga,bible imonye, mud-fish,luy,en,Luwanga,dictionary pass urine; emit semen, okhwinyala,en,luy,Luwanga,dictionary "Ne olwa yahulila mbu ni Yesu wa Nazareti, owali nabiranga aha yali, yachaaka okhuyiiba nalanjilisia ari, ""Yesu! Omwana wa Daudi! Umbeele tsimbabasi!"""," And when he heard that it was Jesus the Nazarene, he began to cry out, and say, Jesus, thou son of David, have mercy on me.",luy,en,Luwanga,bible "put…in front; make…lead; give…prominence, or preference; honor", okhwimisia,en,luy,Luwanga,dictionary Biakhulia bindi bilura khumusala nga amachungwa nende ebiamo bindi., Vyalula vingi hutoka kwenye miti kama vile machungwa na mimea zinginezo,luy,sw,Marachi,translations Musikali ku muliango - Likafuli, Askari kwa mlango -Kufuli,luy,sw,Maragoli,translations "Petero yali namulondangakhwo nali ehalekhwo, niyola mukari mwolwanyi lwomwisaaliisi omukhulundu. Yali niyekhaale halala nende abalindi, niyooranga omulilo."," And Peter had followed him afar off, even within, into the court of the high priest; and he was sitting with the officers, and warming himself in the light [of the fire] .",luy,en,Luwanga,bible okhutsukutsa, rinse the mouth,luy,en,Luwanga,dictionary "kama kweli Baali ni mungu, wacha mwenyewe ajipiganie kwa alutare take iliyobomolewa."," kaaba bali Baali ali wele, lekha omwene ekhupanile khulwe alutare yewe yatechulwa.",sw,luy,Bukusu,translations NANDAULIRA YATHIA NAKO NABUKHUE, ASIESKIA ALIENDA NAYO UKWE,luy,sw,Marachi,translations "Ano khuli ne kamakhuwa kamaboofu khu bakhalaki baboofu nga Otinieli, Ehudi, Shamgari, Debora, Baraka, Gidioni ne Samusoni ne lundi khubakhalaki batiiti nga; Abimeleki, Dola Yairi ibi siani Eloni ne Abutoni."," Hapa tuna maneno makubwa kwa waamuzi wakubwa kama Othniel, Ehudi, Shamgari, Debora, Baraka Gidioni Yeftha na Samuson, Na tena kwa waamuzi wadogo kama Abimeleki, Tola, Yairi, Ivi, Shani, Eloni, na Abdoni.",luy,sw,Bukusu,translations rest hour, eshise,en,luy,Luwanga,dictionary amakhokoro," scraps of obusuma scraped off sides of pot; the last child a woman bears (""scrapings"" of the womb)",luy,en,Luwanga,dictionary ENDAKANO EYA WELE NE ABURAMU., AGANO LA MUNGU NA ABURAMU,luy,sw,Bukusu,translations Kitu ninachoweza kusema kibaya kwa kuku ni kuwa anaweza kula vyakula vingi ukiwa kwenye gumzo., Sindu sianyala khuboola sibi khuingokho ni inyala khubotsa ebiakhuria bingi nikari mbu ori khuumbakha .,sw,luy,Marachi,translations swim, okhwerama,en,luy,Luwanga,dictionary branches of tree, amasaka,en,luy,Luwanga,dictionary Mponyaji Namtukuza Yesu., Muhonyi Nzidzominye Yesu.,sw,luy,Maragoli,translations Korona bwakira khwakosia bandu befu bakhongokhongo., Korona ilifanya tukawapoteza watu wetu wakubwa wakubwa.,luy,sw,Marachi,translations ifisi nende sionya siavukula nisiefunda lulala., fisi na tamaa alichukua na kubugia mara moja.,luy,sw,Marachi,translations Si ha li wundi mulungi, Hakukuwepo na mwingine mzuri,luy,sw,Maragoli,translations "Avandu si va tebwa yo,", Watu hawatazikwa,luy,sw,Maragoli,translations "Omuruki Uhuru Kenyatta yetsurisia abandu beefwale tsimaski, abeekhale are nende abandu bandi, basaabe amakhono buri sikha, beekhale mumadala kaabu nende khufunga tsikanisa khulwa sikha ili khupungusya obulware buno."," Rais Uhuru Kenyatta aliwakumbusha watu wavae barakoa, wakae mbali na watu wengine, wanawe mikono kila wakati, wakae kwa boma zao na wafunge kanisa kwa sababu ya khudhibiti kuenea kwa ugonjwa huu.",luy,sw,Marachi,translations obutiyishi, busyness; crowding,luy,en,Luwanga,dictionary okhupa likara, sit cross-legged,luy,en,Luwanga,dictionary obusera bwe imbutwe, porridge that has stood in a warm place for some hours and is slightly,luy,en,Luwanga,dictionary "wakashika wafalme wawili wa wamidiani Orebu na Zeebu, wakaulia Orebu kwa jiwe la Orebu na Seebu ambapo ni shinikozo la divai ya Seebu."," Baamba Babaami babili ba Bamidiani Orebu ne Seebu, berera Orebu a luanda lwa Orebu na Seebu niio bakhabasukulilanga endali eya Seebu.",sw,luy,Bukusu,translations your, owenyu,en,luy,Luwanga,dictionary obweni, forehead; brow; also used of the whole face,luy,en,Luwanga,dictionary Na iwapo angekufa walikuwa wakisema mambo mengingine yalikuwepo ambayo hayakutatuliwa na mganga wa kienyeji., Na niyakutsanga ma vavola agandi galondeye mu go mukumu yali nakiri kolóla.,sw,luy,Maragoli,translations "And Herodias set herself against him, and desired to kill him; and she could not;", Naye Herodia yali niyabishila Yohana likhobo mumwoyokwe khandi nakhabanga okhumwira. Nebutswa shiyanyalilwa tawe.,en,luy,Luwanga,bible Baakinga mwana oyo bamkova vundu vya yali narerekhe murwe nende hufwalulwa thingubo huthia khusinga mumwalo khandi ende matsi keifula., T;:Walimbeba mtoto huyo na kumpeleka kule alikwa ameacha kichwa na kuanza kutolewa nguo kwenda kuoga mtoni tena na maji ya mvua.,luy,sw,Marachi,translations KHUSANGARIRA INOMANOMA INO; MURIO MUNO., HUA TUNAFURAHIA LUGHA HII; ASANTE SANA.,luy,sw,Marachi,translations okhwitsula tu, be completely full,luy,en,Luwanga,dictionary "And his ears were opened, and the bond of his tongue was loosed, and he spake plain."," Mana amarwi komundu oyo nikekukha, olulimilwe nilubohololokha, ne nachaaka okhuboola obulayi.",en,luy,Luwanga,bible litakho, hind-quarter; buttock,luy,en,Luwanga,dictionary okhusaaba, wash (one's hands),luy,en,Luwanga,dictionary Mtoto wa Abinoam aliimba akirusha visu siku hiyo na wakasema peana maji kwa sababu wakuu walitangulia katika," Mwana wa Abinoam vimba kuavalasanga mibano, ha va da lidiku yili, ni va vola, hanga amadzi,",sw,luy,Maragoli,translations Mundu kuli mwene uyu namanyikani lyeta lilye lyamanya lihebwa mwana mwene uyu., Mtu kama Yule angejulikana jina lake lilipewa Yule mtoto,luy,sw,Maragoli,translations Okhoyile okhuba nobeelele omukhalabani washio tsimbabasi; shinga olwa ekhubeelele!'," shouldest not thou also have had mercy on thy fellow-servant, even as I had mercy on thee?",luy,en,Luwanga,bible accustom; make familiar with, okhunsia,en,luy,Luwanga,dictionary shule yetu ina mwalimu mkuu; jina lake ni haggai obuya kisha naibu wake anaitwa patrick sidwaka., sikuli siefu siri nde headmaster; rira rilangwa Hagai Obuya alafu mudidi waye alangwa mbu Patrick Sidwaka.,sw,luy,Marachi,translations Ekholanga endio kho mbu iwe omanyile elala obwatieli bwamakhuwa kawechesibwa. Omumalaika Gaburieli arumbula akokhwibulwa khwa Yohana Omubatiisi, that thou mightest know the certainty concerning the things wherein thou wast instructed.,luy,en,Luwanga,bible one who makes a declaration or statement; one who testifies; witness, omurumbusi,en,luy,Luwanga,dictionary Ulifanya watoto wengine wakasoma kutumia runinga na wakajiskia vizuri sana., Vua kira avana vandi vasomera mutivi mana niveurira mno.,sw,luy,Marachi,translations okhuchenda amalia, go around from one husband to another,luy,en,Luwanga,dictionary "But he denied, saying, I neither know, nor understand what thou sayest: and he went out into the porch; and the cock crew."," Nebutswa Petero niyekaana naboola ari, ""Shiemanyilekhwo akoboolanga ta khandi shiendikhwo nobumanyilisi khuko tawe."" Mana Petro narula natsia elwanyi mushiliibwa.",en,luy,Luwanga,bible "whining, fretful, or spoiled person; one who is favored", owolukosi,en,luy,Luwanga,dictionary "Hivyo sasa hawamwongeleshi, na alikuwa na mke mwenye domo naye alipenda kuleta mzozo kati ya wanawake katika kijiji"," Khalano si balomalomanga ni naye dawe, yari nende mukhasi wa mnua naye ya khera khugonganisia vakhasi mulukongo.",sw,luy,Marachi,translations "And even now the axe lieth at the root of the trees: every tree therefore that bringeth not forth good fruit is hewn down, and cast into the fire."," Kata bulano Nyasaye amalile okhura ihaywa mubisina biemisaala; omusaala kwosi kwosi okulaama ebiamo ebilayi ta, kularemwa nikusukunwa mumulilo.",en,luy,Luwanga,bible "Yesu namuboolela ari, ""Noba nonyala! Ebindu biosi binyalikha khumundu ousuubila """," And Jesus said unto him, If thou canst! All things are possible to him that believeth.",luy,en,Luwanga,bible imbutwe," flour and water mixed and set to start fermenting, for making obusera, beer, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary Tunamkemea mwovu shetani aliyeleta huu ugonjwa akapatwe kushindwa., Omusuku shetani owalera obulwaye buno humukemea anyole hushirwa.,sw,luy,Marachi,translations hutakufa., se olafwa tawe.,sw,luy,Bukusu,translations "And they that did eat were four thousand men, besides women and children."," Abalia bali abasaatsa ebikhumila bine , ne abakhasi nabaana shibabalilwakhwo tawe.",en,luy,Luwanga,bible okhuyesia, incline; bend; lean against,luy,en,Luwanga,dictionary okhubera mirimo tsia sikuli sitsinyala okwikhola omwana wao nasiri okhulipa amang'ondo tawe., pesa kwa sababu kazi za shule haziwezizikafanyike mtoto wako asipolipa karo.,luy,sw,Marachi,translations "remove, pull out, take out (e.g., of ameno 'teeth')", okhukhuula,en,luy,Luwanga,dictionary Wakati unapoficha dhambi, Inynga ive uvisanga uvwoni,sw,luy,Maragoli,translations Oulire oli ingo, Feel at home,luy,en,Tsotso,translations "long cotton or calico robe, white or a kind of tan color, worn by men", ikanzu,en,luy,Luwanga,dictionary pass gas, okhwinyamba,en,luy,Luwanga,dictionary Fito kwa mandizi -Murogi, Lundanga mmagomia - Mulogi,sw,luy,Maragoli,translations "I have compassion on the multitude, because they continue with me now three days, and have nothing to eat:"," ""Endolelanga abandu bano tsimbabasi, shichila babeele ninasi bulano khulwa tsinyanga tsitaru ne shibali nende eshia balia ta.",en,luy,Luwanga,bible """Mukhabiila Baedomu tawe, bali bakhasi namwe owe siseecha okhola balebe benywe."," Msiwachukie Waedomu, walio wanawake ama wa kiume anayefanya jamii zenu.",luy,sw,Bukusu,translations okhulingala, look at,luy,en,Luwanga,dictionary "young (of a young child, newborn, see okhuhera 'conceive')", -here,en,luy,Luwanga,dictionary "Ne mumabwibwi muboola mbu, ‘Ifula yeyimbumbuyeka yilakwa, shichila likulu liakhaanye khandi liliime/ Mumanyile okhwahukhasia okhufwana khwelikulu, nebutswa shimunyala okhumanyilisia ebilolelo biebise bino tawe."," And in the morning, [It will be] foul weather to-day: for the heaven is red and lowering. Ye know how to discern the face of the heaven; but ye cannot [discern] the signs of the times.",luy,en,Luwanga,bible Khebulila endaalo niyo mwemela a sikulu sia sinai ebweeni wa wele omunyali owa bioosi., Kumbuka siku ambayo mlisimamia kwa mlima wa sinai mbele ya mungu mweza wa vyote.,luy,sw,Bukusu,translations obule," finger millet; dwarf millet (Swahili wimbi); principal varieties: obukali, indere, and namafura",luy,en,Luwanga,dictionary "Zamadi ikikauka watu hutumia kwa kupanda. Watu hutumia kuboma nyumba, kanisa, shule na duka"," Amasingo nikooma abaandu bakeekhonyeranga khukhuraka. Abaandu beekhonyeranga amasingo khuoma tsinyumba, tsikanisa, bikuli nende amaduka.",sw,luy,Marachi,translations Siakhaya yekasa yola sa mu class eight skulifees ya khaya yachaka husanda nende hukonya mndu unyala humuhonya. Mhana uno muholiday yathia humenyaho nende kuhunyene. Kukhu oyo yavola mbari Siakhaya alasomera eyo mpaka amale sikuli., Siakhaya alijikaza akafika kwenye darasa la nane karo ikawa nadra kwake kupata akaanza kuhangaika akimtafuta mtu mwenye uwezo wa kumsaidia. Msichana huyu wakati wa likizo alienda kuishi na nyanya yake. Nyanya yake huyo akasema kwamba Siakhaya atasomea huko mpaka amalize shule.,luy,sw,Marachi,translations ula Baba, Baba yule,luy,sw,Maragoli,translations Nachukua furusa hii kuwaambia wale ambao wamefuga ng'ombe umuhimu wang'pmbe. Ng'ombe ni mfugo wa Mungu kama mtu. Ukimwona ng'ombe mwuone tu kama mwenzio.," Mbukula ebikha bino khuborera bala abaruka tsing'ombe bulayi bua tsing'ombe. Ing'ombe ni siruke sia Nyasaye nga mundu, noolola ing'ombe ilole sa nga owaasio.",sw,luy,Marachi,translations obukonesheri, ambush; lying in wait,luy,en,Luwanga,dictionary pool; fish pond, litiba,en,luy,Luwanga,dictionary okhuruma, jump,luy,en,Luwanga,dictionary Ndaliinda khukhwola nga ne okobola., Nitaongoja kufikia wakati utarudi.,luy,sw,Bukusu,translations "And he sent him away to his home, saying, Do not even enter into the village."," Mana Yesu namuseebula mbu akalushe nangowe shilunji, nende okhumulachilisia ari, ""Shiolenjilakhwo kata mwitaala lia Betsisaida tawe."" Petero arumbula Yesu okhuba Kristo",en,luy,Luwanga,bible omundu wa tyeri, real man,luy,en,Luwanga,dictionary okhubala, count,luy,en,Luwanga,dictionary just there; on that very spot; just then; at that moment (see also habwenaho), abwenao,en,luy,Luwanga,dictionary then let them that are in Judaea flee unto the mountains:, Leshe abali mushialo shia Yuda belushe nibatsia mubikulu.,en,luy,Luwanga,bible Bata na kanga walitaga mayai, Libada nerikanga gaateera mavuyu.,sw,luy,Maragoli,translations """Yahonia abandi, ne shianyala okhwihonia omwene ta! Shiali niye Omuruchi wa Abaisiraeli? Naba niyekha hasi okhurula khumusalaba, khuba khulamusuubila!"," He saved others; himself he cannot save. He is the King of Israel; let him now come down from the cross, and we will believe on him.",luy,en,Luwanga,bible "Libwoni sambe,kohe mwana", Mtoto apewe viazi vilivyochomwa,luy,sw,Maragoli,translations "Mumuyika kwekhumi nakharano kwomuburuchi bwa Tiberia, omuruchi wa Roma, Pontio Pilato yali omukafuna wa Yuda. Naye Herode yali omuruchi wa Galilaya, Filipo omusiani wabwe Herode, yali omuruchi webialo bia Iturea nende Turakoniti. Ne Lisania yali omuruchi wa Abilene."," Now in the fifteenth year of the reign of Tiberius Caesar, Pontius Pilate being governor of Judaea, and Herod being tetrarch of Galilee, and his brother Philip tetrarch of the region of Ituraea and Trachonitis, and Lysanias tetrarch of Abilene,",luy,en,Luwanga,bible amare, saliva; spittle,luy,en,Luwanga,dictionary Ivindu vinyingi vikolekanga hasi he Liuva na Liuva nilyo Emoni ya Nyasaye kuvilombe vivye., Vitu vingi hufanyikavyo chini ya Juan a Jua ndilo Jicho la Mungu kwa viumbe wake,luy,sw,Maragoli,translations tuliandamana moja kwa moja., huathia ninaye ndala hu ndala.,sw,luy,Marachi,translations "shake grain in a tray with a circular motion so that the rubbish comes to the surface, where it can be skimmed off; bring s.o.'s faults to the", okhuseretsa,en,luy,Luwanga,dictionary okhwikukha, be open; come unfastened,luy,en,Luwanga,dictionary Muyeete Khuloondekhana no enyosie sisiaayo siewe., Msaidie kutokana na kuamsha mfugo wake.,luy,sw,Bukusu,translations "4 24 4 Inyinga yeyo Debora,muprofeti, wowo?"," Wakati huo Debora,nabii,wako?",luy,sw,Maragoli,translations give birth; bear; beget, okhwibula,en,luy,Luwanga,dictionary "be flat, esp. of s.t. one would expect to be round, e.g. a ball, a fish; go flat", okhupama,en,luy,Luwanga,dictionary "5 a.m., 6 a.m.", mumamulmule,en,luy,Luwanga,dictionary "Kho omundu mulala khubandu balimwo namuboolela ari, ""Lola, mamawo nende abaana benywe basinjiile elwanyi benyanga okhuboolakhwo ninawe"," And one said unto him, Behold, thy mother and thy brethren stand without, seeking to speak to thee.",luy,en,Luwanga,bible Amanyonyi kafwanana kapurushira khulala, Birds that are similar fly at the same pace/together.,luy,en,,proverbs Abandu bosi mumadala bari bamuua siribuwa., Kila mtu kwa boma alikuwa amempa heshima.,luy,sw,Marachi,translations but the very hairs of your head are all numbered.," Nebutswa inywe, kata liswi liokhumirwe chienywe liosi, Nyasaye alimanyile.",en,luy,Luwanga,bible Mwanamke alipoanza kuumwa aliwambia watu kuwa anaumwa, Mukali lwa yatanganga kusaalira yavoleranga avandu alumangwa.,sw,luy,Maragoli,translations Tuliketi katika shule zetu lakini yameshidikana., Khuekhala mbikuli biyefwe lakini siandire siandire sa.,sw,luy,Marachi,translations Avakana vagima mu madala ga Yuda., Na mabikira katika mji wa Yuda.,luy,sw,Maragoli,translations "and shall cut him asunder, and appoint his portion with the hypocrites: there shall be the weeping and the gnashing of teeth."," Omwamiwe oyo yakhamuhelesie eshinyasio, ne namura mushisango shilala nende abekaati. Ebweneyo yakhalile nende okhulumasia ameenoke """,en,luy,Luwanga,bible "Imigera ne tsinyanza kandi tsikamanga, mainyima tsiloleka kuli mundu mukali aloleka ku yengoo wayivulwa muing'inga indambi."," Mito na maziwa hukauka ,nyuma zinaonekana kama mwanamke anayerudi alikozaliwa baada ya muda mrefu",luy,sw,Maragoli,translations Henza kuli sia ogendanga, Ona vile unatembea,luy,sw,Maragoli,translations """Ne siise esio naboola muchiililile ne lukeendo.", Na muda huo nikasema muendelee na safari.,luy,sw,Bukusu,translations okhufwanana nende, resemble; be like,luy,en,Luwanga,dictionary Gwagenda vwangu vwangu nigudidikana manigugwa hasi., Jini alitembea harakaharaka na kwa wasiwasi hata akaanguka chini.,luy,sw,Maragoli,translations Hapo zamani za kale palikuwepo watoto wawili yatima, Kale muno valiho vaana vaviri avavisandu,sw,luy,Maragoli,translations "Ebweeneyo mukhekhoye ebweeni wa Wele baandu bewe, nga ne aamusuubisia enywe.", Huko mtafurahia mbele za mungu watu wake jhinsi alivyowapa matumaini nyinyi.,luy,sw,Bukusu,translations okhumenenukha, munch,luy,en,Luwanga,dictionary sikuli siange sinyolekhana mulukongo lwa Bumala., Shule yangu inapatikana katika mtaa wa Bumala.,luy,sw,Marachi,translations okhura lilako, give an order or make a law,luy,en,Luwanga,dictionary Baba yao aliwaachia ng'ombe sita, Baba wavo yava rekera tsing'ombe sita,sw,luy,Maragoli,translations "And there ariseth a great storm of wind, and the waves beat into the boat, insomuch that the boat was now filling."," Mana imbumbuyeka ikhongo niyichaaka okhuhutsa. Ne amarunda kamaatsi nikekhupa muliaro, amaatsi nikachaaka okhwitsulamwo.",en,luy,Luwanga,bible "and ran round about that whole region, and began to carry about on their beds those that were sick, where they heard he was."," Kho nibelukha tsimbilo nibatswania ifumaye mutsingongo tsiosi etsirondokhaneho. Ne hosi aha baboolelungwa mbu, Yesu yetsileho, bachinjilanga abalwale babwe khumacheela nibabayilaho.",en,luy,Luwanga,bible Mukhareera bumayaanu ngoba chenywe., Msilete uovu kwa miji zenu.,luy,sw,Bukusu,translations "Okhuba Yohana Omubatiisi yetsa namumanyia injila inunji, ne shimwamusuubilila tawe. Nebutswa abasololi bobushuuru nende abatamba nibo abamusuubilila. Ne kata olwa mwalola ako shimwamala mwikalukhasie mumusuubilile tawe."" Oluchelo lwabalimi bomukunda kwemitsabibu"," For John came unto you in the way of righteousness, and ye believed him not; but the publicans and the harlots believed him: and ye, when ye saw it, did not even repent yourselves afterward, that ye might believe him.",luy,en,Luwanga,bible ikhombe," hole; hollow, e.g. in trunk of a tree; depression; deep ulcer",luy,en,Luwanga,dictionary Mukhamukholela siisa la khuloondekhana ne omundu owiriire tawe., Msimfanyiee huruma na kufuatana na mtu aliyeua.,luy,sw,Bukusu,translations Kutoka hapo watu wa yuda walioponea walienda kuvamia mji wa wasimioni kuwa njoo twende na tabiri.," Khukhwama ao babaandu ba Yuda baboolela babaa bacha khukhwibwaakala lukoba lwa mu ba Simioni bali, yiicha khuche ne Tabiri.",sw,luy,Bukusu,translations KIMARACHI NI LUGHA YETU., OLUMARACHI NI LUSUNGO LWEFWE.,sw,luy,Marachi,translations "Wao huwauliza mama zao, Zi wapi nafaka na divai?"," 12 Va tevanga avana vavo, ubuswage be iwaini vi veye haliha?",sw,luy,Maragoli,translations okhunyalikha, suffer; be possible,luy,en,Luwanga,dictionary okhutubukha, soften; break up; come to pieces,luy,en,Luwanga,dictionary Va Ia nyola amani gege., Watapata Amani yake.,luy,sw,Maragoli,translations "khowile khu nasiobi wase nio wakana khola ndio nayoolela babaana khu niye,", mrudie mtumwa wangu ndio labda nafanya hivyo Napata watoto kupitia kwake.,luy,sw,Bukusu,translations Litunda liveeye lirahi., Tunda ambalo ni zuri,luy,sw,Maragoli,translations Rais Uhuru aliyatoa maoni yake kuhusu korona akasema kwamba unaua haraka sana., Umuhulundu muami Uhuru nainia maoni kaye huluo vulwale vuwa korona navola mbu bwira bwangu sana.,sw,luy,Marachi,translations Vwagira Yesu navambwa x2, Ulisababisha Yesu kusulubiwa,luy,sw,Maragoli,translations "Voosi, voosi va msuuvira."," Na kuharibu , na kuharibu dhambi.",luy,sw,Maragoli,translations esie nyenya hulomaloma hulondokhana nende amakhua kandaurira mbu kario hare., mimi nataka kuongea kufuatia maneno niliyoyasikia yaliyokuwa kitambo.,luy,sw,Marachi,translations -fumunde," round; more particularly spherical, but also used of circular objects (omufumunde, eshifumunde, etc.)",luy,en,Luwanga,dictionary obutakha, lack; poverty; want,luy,en,Luwanga,dictionary okhwanikha, lie in the sun; hang up,luy,en,Luwanga,dictionary Tayari kumulaki bibi arusi, Vamulika lwa serelwa yazanga,sw,luy,Maragoli,translations ngenya huthia muungo., nilitaka kurudi nyumbani.,luy,sw,Marachi,translations "Alaba ne kamaakari ke liie ne banamae, ese ndakhukhola omuule."," Alakuwa na magari ya vita na majeshi, nami nitakufanya umpige.",luy,sw,Bukusu,translations generation, olwibulo,en,luy,Luwanga,dictionary Esindu sino ni siruki sirukwa nende abandu., Kitu hiki ni mfugo anayefugwa na watu.,luy,sw,Marachi,translations "dirt that adheres, particularly to the body", likhwe,en,luy,Luwanga,dictionary brim, olulika,en,luy,Luwanga,dictionary Mzee amejishilikia kwa fimbo, Musakulu yediira imbiimbu.,sw,luy,Maragoli,translations "Then if any man shall say unto you, Lo, here is the Christ, or, Here; believe [it] not."," ""Kho omundu yesi yesi niyakhamuboolela inywe mbu, 'Lola Kristo ali hano,' kata mbu, 'Ali halia,' mulamusuubilila tawe.",en,luy,Luwanga,bible fill partly, okhuyinjikhasia,en,luy,Luwanga,dictionary "dip; immerse; soak; touch, particularly with the tip of a finger", okhwiina,en,luy,Luwanga,dictionary What's going on in my home?, Shina shitsiriranga mulwanyi mwanje?,en,luy,Luwanga,translations Owabeya ebunyakhufiala imukhupanga nabira, The person who lied to his in-laws is rained on rather than shelter at the in-laws place.,luy,en,,proverbs eshikhamba," a strip of the skin of a sacrificial animal, bound around the arm, etc. of the persons on whose behalf the sacrifice was made",luy,en,Luwanga,dictionary okhwihena, draw oneself up; stand on tip-toe,luy,en,Luwanga,dictionary huyu alikuwa Ehudi mtu wa vilima kutoka kwa Ukoo wa Benjamini., oyuno aba Ehudi omundu Khu bikulu khukwhaama mu kholo eya Benjamini.,sw,luy,Bukusu,translations okhunyukha," be fine and soft to the touch, e.g. fine flour; tan leather",luy,en,Luwanga,dictionary "Kho noba niwakhanzinamila, amahanga kano koosi kalaba akoko."""," If thou therefore wilt worship before me, it shall all be thine.",luy,en,Luwanga,bible sieyaka thinjug'u siakoba ingo., aling'oa njugu akapeleka nyumbani.,luy,sw,Marachi,translations "Khandi ebishieno biarula mubandu abanji nibiyiiba biri, ""Iwe niwe Omwana wa Nyasaye!"" Yesu nahalabila ebishieno ebio khandi nalabifuchililakhwo okhuboola ta, shichila biamanya mbu niye Kristo. Yesu ayaala mulukongo lwa Yudea"," And demons also came out from many, crying out, and saying, Thou art the Son of God. And rebuking them, he suffered them not to speak, because they knew that he was the Christ.",luy,en,Luwanga,bible okhulama, pray; pray to; beg; beseech; lama Nyasaye 'pray to God',luy,en,Luwanga,dictionary be stunted; stop growing before full size is reached; be a dwarf, okhukhuunya,en,luy,Luwanga,dictionary Kukhu ngayamala yamuveresia simuna tsinjugu atsie arake. Simuna siabukula tsinguju nende ichai naachake tsimbiro khutsia mundalo. Kumbe simuna siatsia khunina musaala mukhongo nisitsaka khuria tsinjugu. Simuuna siaria tsinjugu mpaka tsiamala.," Nyanya alipomaliza alimpea kidiri njugu aende apande. Kidiri alichukua njugu na chai akaanza mbio kwenda shambani. Kumbe kidiri alienda kupanda mti mkubwa akaanza kula njugu,kidiri alikula njugu hadi akamaliza.",luy,sw,Marachi,translations liololero, windpipe (see also lihololero),luy,en,Luwanga,dictionary "Niboola habundu ahalangwa mbu, Goligotsa, eshisina mbu, ""Habundu aheshihanganga."""," And they were come unto a place called Golgotha, that is to say, The place of a skull,",luy,en,Luwanga,bible Ni mimi lledi, Haa ninze Lledi,sw,luy,Maragoli,translations eshiungo, a join,luy,en,Luwanga,dictionary Tusubiri BwanaYesu yuaja, Kulindi mwami Yesu yazanga,sw,luy,Maragoli,translations "Ne elia emuboolela inywe, emboolela abandu boosi mbu, mube meeso!"""," And what I say unto you I say unto all, Watch.",luy,en,Luwanga,bible "Keshoe asubuhi na mapema, mototo akaamuka mwenye njaa naye akaenda zake mwituni kutafuta chukula."," Lwa vwacha mugamba mavwevwe, umwana yavuka ne inzala natsia kwenya vyokulia mumulitu.",sw,luy,Maragoli,translations Soma hesabu vizuri, Soma isaabu vulahi,sw,luy,Maragoli,translations Ndatubama uba!, Niliwapiga,luy,sw,Maragoli,translations love (see also obuyeeri), obuheeri,en,luy,Luwanga,dictionary Twali kunduya no lwiga lwe mbongo., Mbuzi hao walikuwa karibu kunigonga.,luy,sw,Maragoli,translations Hulila mwami lisaala linage, Sikia sala zangu eh Bwana,luy,sw,Maragoli,translations mimi mtoto wa marachi nataka kuwaambia wamarachi mtupende kama watoto wamarachi kama madowa kwetu., esie mwana wava marachi ndenya huvaborera abamarachi muluheere kama bana balumarachi kama madowa weefwe.,sw,luy,Marachi,translations "Yesu nende abeechibe bali khumuhanda nibatikulukhanga okhutsia Yerusalemu. Ne Yesu yali niyemiile nali imbeli wabwe. Mana abeechibe nibang'ang'aala. Abali nibamulondakhwo nibaria. Ne nabukula abeechi ekhumi nababili, yachaaka khandi okhubaboolela akali niketsa okhwikholekha khuye."," And they were on the way, going up to Jerusalem; and Jesus was going before them: and they were amazed; and they that followed were afraid. And he took again the twelve, and began to tell them the things that were to happen unto him,",luy,en,Luwanga,bible niko katika darasa la saba., ndi mukilasi ya saba.,sw,luy,Marachi,translations Upendo unatakikana ufunzwe kwa kila mtu, Obukheri bwenyekhana bwechesibwe buli abundu,sw,luy,Marachi,translations "Mana Omwisaaliisi omukhulundu nasinjila hakari kari wabwe nareeba Yesu ari, ""Obula likhuwa liokhukalusia? Nobuloli shiina obwabandu bano bakholanga khwiwe khulwa okhukhwinjilila iwe itookho?"""," And the high priest stood up in the midst, and asked Jesus, saying, Answerest thou nothing? what is it which these witness against thee?",luy,en,Luwanga,bible Likofi liekala injira, Obubeyi bwikalanga injira (JWA48) A debt shuts the way.,luy,en,,proverbs enyuma khukhwola khu biise nibio Wele aang'alilamo omundu khu sibala., Baada ya kufika kwa muda ambayo mungu alizoea mtu kwa nchi.,luy,sw,Bukusu,translations Hii ni safari walipokuwa jangwani Mashariki kwa siku kumi na moja., Luli lukeendo lwe nga ne baba mu sichiimi ebukwe we chindaalo ekhumi na ndala.,sw,luy,Bukusu,translations Yagonanga ichova., Angelala nje.,luy,sw,Maragoli,translations Obwarula msialp silangwa vuchina., Ulitoka kwa nchi inayoitwa China.,luy,sw,Marachi,translations "Abomukanda abo nibabakondeshela nibababoolela mbu baholeele tsi. Nebutswa nabo nibameeta okhulanjilisia bari, ""Omwami! Omwana wa Daudi! Okhubeele tsimbabasi!"""," And the multitude rebuked them, that they should hold their peace: but they cried out the more, saying, Lord, have mercy on us, thou son of David.",luy,en,Luwanga,bible "For those days shall be tribulation, such as there hath not been the like from the beginning of the creation which God created until now, and never shall be."," Shichila mutsinyanga etsio, amatinyu kakhabeho amakhongo, akashili okhubakhwoho okhurula khukhuchaaka khweshialo okhuula bulano tawe. Khandi shikakhabekhwoho shinga ako tawe.",en,luy,Luwanga,bible Ukimkubali Yesu utasaidiwa:, Niwiyinamo ola yetwa:,sw,luy,Maragoli,translations "absolutely, intensifying such verbs as okhumira, okhumirikha, and possibly others meaning to swallow, absorb, etc.", koro!,en,luy,Luwanga,dictionary Nandakaywa yafulamira abakayi, The aggressor who refused to listen to his mediators cursed them.,luy,en,,proverbs Amugovolio: Manyi kutimula mba, Amugovolio: Sijui kukata nyasi.,luy,sw,Maragoli,translations slippery, -rerere,en,luy,Luwanga,dictionary okhwalikha, put water on to boil for making obusuma,luy,en,Luwanga,dictionary "For unto every one that hath shall be given, and he shall have abundance: but from him that hath not, even that which he hath shall be taken away."," Okhuba buli mundu ouli nende ebindu alameetwa ebindi, ne alaba ninabio ebinji, nebutswa oyo oubula eshindu, kata shitiiti eshiali ninashio alanuulwa/",en,luy,Luwanga,bible Umundu wagulaa matunda ula ahira halıkı?, Mtu anayechuna matunda huyapeleka wapi?,luy,sw,Maragoli,translations Munene weriihe lia Vaisiraeri yaamuvugula naamuhira imbiri wo Mwami ahulire kumang'ana gayaavolanga., Mkubwa wa majeshi wa Waisrairi alimchukua na kumpeleka mbele ya kiongozi ili akasikie aliyokuwa akisema.,luy,sw,Maragoli,translations okhutunguya, dance wildly,luy,en,Luwanga,dictionary okhufunga, fasten; lock ( And they said unto her, There is none of thy kindred that is called by this name.",luy,en,Luwanga,bible WASICHANA TUWACHE KUENDA ANASA., BAKHANA KHUREKHE KHUTSIA KHUBWOBA.,sw,luy,Marachi,translations "Hakuweza: kuingia kwa nyumba ya mtu mwingine,kupita kando ya mboga zilizopandwa na malenge,kuoleka wala kuoa tena,kutumia maziwa mala,kupalia moto kwa jirani na hata kuomba nguo"," Kyiche hagati,oyo ukwingila mumyumba yo undi oyo ukuvita kutsingutsa tsiaatagwa, iliungu,oyo okoleetana no undi kuli mukali no musatsa,oyo ukuliila amaveele gi kimuga ago mutende,oyo ukwaanzala mullu munyumba yo mutende, no kusava undi inguvu yokogeendela ku",sw,luy,Maragoli,translations sleep, tsindolo,en,luy,Luwanga,dictionary He who rejects you puts you in a better place., Oulakhwenya akhura alayi,en,luy,,proverbs "Bimwinyi nibialulwa alafu bikhule olanyola nibakusia ili khunyola amapesa aka khurumikhira, ni khandi olaba nende amaani aka khukurira tsingokho ebiakhuria. Kata ebakeni nibeetsa noobasinjira sa."," Vifaranga wakiaguliwa alafu wakue unapata wakiuzwa ili tupate pesa ya kutumia na tena utakua na nguvu ya kununulia kuku chakula, hata wageni wakija unawachinjia tu.",luy,sw,Marachi,translations Naveeye mundu mukali vamanyanga vamuha mulala ku valuhia kolondana nuvuhimbi vwa vamwavo musatsa.," Iwapo ni mwanamke, alikuwa akipewa mmoja kati ya ndugu zake mumewe aliyeaga.",luy,sw,Maragoli,translations "Shiyakhayingane kata okhulanjilisia, noho kata omundu okhuhulila oluyokalwe khumuhanda tawe."," He shall not strive, nor cry aloud; Neither shall any one hear his voice in the streets.",luy,en,Luwanga,bible "Abemikanda boosi nibang'ang'aala khuka Yesu yali nakholile. Nibaboola bari, ""Uno yakhaba Omwana wa Daudi noho?"""," And all the multitudes were amazed, and said, Can this be the son of David?",luy,en,Luwanga,bible Akwera yabiila libunzu, Akwera warned the wild cat.,luy,en,,proverbs Naminyi yasubilila omulenjelo," Ipicho yasubirira namulenjera mbu nendie tsiswa ndakonerera (TWA173) Naminyi trusted the calm weather. Naminyi trusted the calm weather, ""I will eat white ants and sleep""",luy,en,,proverbs "Alakuwa na magari ya vita na majeshi, nami nitakufanya umpige."," Alaba ne kamaakari ke liie ne banamae, ese ndakhukhola omuule.",sw,luy,Bukusu,translations hwayo!, Get out!,luy,en,Luwanga,dictionary "Walipewa malisho, vitafunio na vya msituni."," "" balaelesibwa kamayilo, chinyanyilo nende bie munda.",sw,luy,Bukusu,translations "Ukijenga nyumba mpya, pigia atasikia kilichotendeka kisha atatii."," ""Ne wombakha enju embia, khupila alaulila sisiekholeekhe mala alaria.",sw,luy,Bukusu,translations "look here!, an exclamation introducing an explanation, ko is also sometimes appended to an order or suggestion", ko!,en,luy,Luwanga,dictionary "Shall we give, or shall we not give? But he, knowing their hypocrisy, said unto them, Why make ye trial of me? bring me a denarius, that I may see it."," Khukhoyile okhurunga, noho tawe? Yesu yali namanyile obwikaati bwabwe, ne nabareeba ari, ""Mundeemanga mbushiina? Mbelesiekhwo ling'ondo elala endolekhwo.""",en,luy,Luwanga,bible niko katika darasa la saba, ndi mukilasi ya saba.,sw,luy,Marachi,translations lie on the back; lie upside-down, okhukalama,en,luy,Luwanga,dictionary Kuvosi Ogendanga novogeli, Yeyote atembeaye kwa makini,luy,sw,Maragoli,translations Mtu ambaye alimnajizi msichana ndiye huyo., Omundu aakwa khu mukhaana niye yuno.,sw,luy,Bukusu,translations tsisare," marks incised, engraved or imprinted (e.g., on the body or on a pot)",luy,en,Luwanga,dictionary arrange for; prepare for, okhukasiria,en,luy,Luwanga,dictionary any place; all places, hosi,en,luy,Luwanga,dictionary mimi napenda sana kimarachi kwa sababu nilizaliwa kwa wamarachi., esie ndajama sana lumarachi huvera ndevulwa vumarachi.,sw,luy,Marachi,translations "Gidioni akajibu kuwa, mungu mweza wa vyote ikiwa umependezwana mimi, nope ishara kuwa wewe ndiye unayeongea."," Gidioni akobosia ali, wele omunyali owa bioosi waaba ne osiimisiibwe ne nase, mbelesie simanyisho oli ewe niwe olikho olomaloma.",sw,luy,Bukusu,translations "Naye Petero naboola ari, ""Khwinoosie eshisina shioluchelo luno."""," And Peter answered and said unto him, Declare unto us the parable.",luy,en,Luwanga,bible 1.Ni hadithi ipi uliyoisoma?, 1. Niluganoki usomi?,sw,luy,Maragoli,translations "Is it not lawful for me to do what I will with mine own? or is thine eye evil, because I am good?"," Shiendi nobulekhuule khumapesa kanje okhukhola shinga olwa enzenya? Noho okhalishilwe omukongo shichila endi omuhaani?' """,en,luy,Luwanga,bible "wait about near where a beer-drink, etc., is in progress in the hope of being invited in", okhusomekha,en,luy,Luwanga,dictionary "green vegetable, found growing wild; (see also isutsa) obukondo bwelisutsa 'green color'", lisutsa,en,luy,Luwanga,dictionary okhurumana," send (of persons, not things, cf. okhuhira)",luy,en,Luwanga,dictionary okhutombola, toss; roll over and over,luy,en,Luwanga,dictionary haifai mume huyu awe kama chafu inayo pepetwa na upepo ku pelekwa mbali wala nyazi ikicheza naye asije akacheza., Gadukana umusatsa uyu avuli kuva kuli umukutsi gwe imbutsa ihila anaho Evembe nivina avuli kuvina ku.,sw,luy,Maragoli,translations trap, omubero,en,luy,Luwanga,dictionary Omunwa shikufuna, The mouth is no burden.,luy,en,,proverbs U mundu uwali niyavugililwa ne HIILI kusingilila miluka niye uwafana UVWALI nokutsia MUKIGULU kusaala ma Nyasaye ayanza.(Soma Zaburi 15: 1), Ni yule mtu aliye kubalika na jamii kuongoza matambiko ndiye alitao kafara na kwenda milimani kwa ajili ya kuomba Mungu ili akubali kafara ya. (soma Zaburi 15: 1),luy,sw,Maragoli,translations "banamae basiku chana belukha balola Beti-sita lubeka lwa Saretani boola e Beti-sua, boola Khu lukoba lwa Abeli-mehola siimbi ne Tabath."," majeshi ya adui yenyewe wakatoroka wakaangalia Beth-shita upande wa Saretani wakafika Beth-sua, wakafika kwa mji wa Abeli-mehola karibu na Tabati",luy,sw,Bukusu,translations Ukuaji huu umefikia wapi?, Kuvitaga kuliha mu liviruka zana?,sw,luy,Maragoli,translations mungu awarehemu kwa yote waliyoyafanya., were avavere hukosi kavaholanga.,sw,luy,Marachi,translations VAKOFU AVO VARIRA NIVAVOLANGA SA MBARI MUKOFU WAVU WA MAANA HANDI MUKHONGO AVAREKHERE HUMAKOSA., WAZEE HAO WALILIA WAKISEMA KUWA MZEE WAO MKUBWA NA WA MAANA AMEWAWACHA KIMAKOSA.,luy,sw,Marachi,translations okhukhalaka omuse, judge; hear a case and deliver judgement,luy,en,Luwanga,dictionary Yidzominywe Mwami Yesu:, Atukuzwe Bwana Yesu,luy,sw,Maragoli,translations Wakaachana., Mavaavukana.,sw,luy,Maragoli,translations "Mtu mmoja wa jamaa ya Tobiti aliyejulikana kama Ragweli, aliishi mahali palipojulikana kama Ekbatane.Ragweli alikuwa na msichana aliyejulikana kama Sara.Sara vilevi alikuwa na masaibu yake.Alichumbiana na waume saba ila kila mmoja wao aliaga Dunia usiku wa harusi walipokuwa wakijamiana.Kumbe kuna Pepo aliyejulikana kama Asimoteu ndiye aliyekuwa akisababisha vifo vya waume haO:"," Omulebe owa Tobiti bali Rakweli aamenyanga abuundu bali Ekibatana. Rakweli aaba no mukhana bali Sara. Sara yuno yesi aaba ne butinyu: Baseecha saba bamureera ne kakhali Buli mulala aafwichanga siilo nisio bakholeelekho siiselelo, ne akhaakona ne Sara nga cha no mukhasi tawe. Sisieeno nisio balangaanga bali Asimoteu nisio sisiabeeranga.",sw,luy,Bukusu,translations Na neema zake," Khandi tsimbabasi,",sw,luy,Maragoli,translations kaloma tawe alaamwe., Hakusema alaaniwe.,luy,sw,Bukusu,translations Sama Zaburi 15:2 na usome pia Yohana 15:1-3, Soma zaburi 15:2 kandi soma Yohana 15: 1-3,sw,luy,Maragoli,translations "Naye yaalira muno, navutswa yaali nerisuuvira uwiiva yaali mulala kuvayayi vaaliho mulisiivula."," Naye alilia sana ,lakini alikuwa na imani aliyeiba alikuwa mmoja wa wale vijana ambao walikuwepo wakati wa kupalilia",luy,sw,Maragoli,translations Siakhaya alijikaza akafika kwenye darasa la nane karo ikawa nadra kwake kupata akaanza kuhangaika akimtafuta mtu mwenye uwezo wa kumsaidia. Msichana huyu wakati wa likizo alienda kuishi na nyanya yake. Nyanya yake huyo akasema kwamba Siakhaya atasomea huko mpaka amalize shule., Siakhaya yekasa yola sa mu class eight skulifees ya khaya yachaka husanda nende hukonya mndu unyala humuhonya. Mhana uno muholiday yathia humenyaho nende kuhunyene. Kukhu oyo yavola mbari Siakhaya alasomera eyo mpaka amale sikuli.,sw,luy,Marachi,translations Watu waliamini kulikuwa na watu wabaya wasiotaka kutambulika kua maovu yao machoni mwa jamii., Avandu vasuuviranga avandu valala na vadamanu na sivenyanga kumanyikana mu tsimoni tsya Vandu dave.,sw,luy,Maragoli,translations and let him that is in the field not return back to take his cloak., Khandi omundu ouli mumukunda shialakalukhakhwo ingowe okhubukula ikanzuye tawe.,en,luy,Luwanga,bible move into a different house or district, okhuuya,en,luy,Luwanga,dictionary Masahi ga rhonya khu musala., Damu ilimwagika msalabani,luy,sw,Maragoli,translations Omukhana mulala khurula Tsina yeetsa musyalo sya Kenya nende obulwaye buno., Msichana mmoja kutoka China alikuja nchini Kenya na huu ugonjwa,luy,sw,Marachi,translations Kwa hivyo nataka kusema kuwa ukipata tu elfu kumi usife moyo kamwe. Hata kama hauna pesa mingi enda ununue ng'ombe huyo., Khalano ndakha khubola mbari noonyola sa tsielefu ekhumi olafua omuoyo khaba. Kata noobula mapesa mangi tsiasa okule eing'ombe yao.,sw,luy,Marachi,translations "ulipofika wakati wa kula tulikula vyakula kama chapatti, maandasi, mchele, soda, maji na juice."," yali yakhoola masaa ko huria vyakhuria khuarire viakhuria nga thichapati , maandasi , mchere, thisoda, mathi nde ijuisi.",sw,luy,Marachi,translations thus, -ryo,en,luy,Luwanga,dictionary Lwa viruka nokuvoyavoya avandu vya vola tsihiiri yitsyo si va menya yo Kandi kuli avageni.," Walipoondoka na kurandaranda watu walisema kati ya mataifa, hawatakaa hapa tena.",luy,sw,Maragoli,translations Na nabii pia waliopeanawenu wavulana na wasichana pia na akijaribu kuzungumza ujumbe na kama mawaidha ama sadaka hapana., Ne omung'oosi yesi babaana benywe basoleeli ne bakhana yesi ne akhaka khulomaloma burume na nga chimbosio namwe biianwa tawe.,sw,luy,Bukusu,translations Mtoto huyu humaliza ukoo na pia husababisha vifo vya watoto wengine hadi abaki pekee yake, Umwana uyu amalanga uluhya lwaveye mu kandi agemela avana vandi vakutsa bei manaye atigala yengine,sw,luy,Maragoli,translations Tunampenda ng'ombe sana anafaida kuliko mifugo wengine hawa ndio maana watu wengi wamemfuga nyumbani, Khwajama ing'ombe muno irinende ifaida hushira miruko kindi kino nikhwo khubera abandu bangi baruka. Mumadala.,sw,luy,Marachi,translations For ye have the poor always with you; but me ye have not always.," Inywe buli lwosi muli nende abatakha, nebutswa shimulabetsanga ninasi tsinyanga tsiosi tawe.",en,luy,Luwanga,bible Ola abuundu niio ombakha alutare lwe khunyoa., Alifika mahali ambapo alijenga altare mwanzo.,luy,sw,Bukusu,translations Yikuyakuyaa mu tsimbalu maalira – Idaywa, Anajichapachapa kwa mabawa yake kisha analia -Jogoo,luy,sw,Maragoli,translations TMtu ambaye anakiherehere huchomeka jino, Tsuyukhana yaayia meno,sw,luy,Marachi,translations "Nio Gidioni abukula biakhulia biabo baaba ne bacha ne chikhoombi, abasibula bache engo wabwe niye aarama nende babaandu chimia chitaru echo."," Ndipo Gidioni akachukua vyakula vyao wakawa wakienda na tarumbeta,akawaruhusu waende nyumbani kwalo naye akabaki na watu mia tatu hao.",luy,sw,Bukusu,translations """Kho omukhalabani owali niyahebwa italanda ndala niyetsa, naboola ari, 'Omwami, ndakhumanya shinga lwoli omundu omutinyu, ouchesanga aha walaraaka ta, oubunjelesinjia aha walamiitsa ta."," And he also that had received the one talent came and said, Lord, I knew thee that thou art a hard man, reaping where thou didst not sow, and gathering where thou didst not scatter;",luy,en,Luwanga,bible "wall of earth round village, with a dry moat", olukoba,en,luy,Luwanga,dictionary Khulolane nunu, See you soon,luy,en,Tsotso,translations Zisizo pungukiwa, E tsi ka nyala khuhwa.,sw,luy,Maragoli,translations okhurekula tsinzekho, make jokes; make people laugh,luy,en,Luwanga,dictionary lilaha, nickname; praise-name,luy,en,Luwanga,dictionary Whoever wants to go to a particular place has a reason for wanting to do so.," ‘Enjendekhwo ebulebe', abetsanga nende eshimuyilayo",en,luy,,proverbs be joined together; combine, okhulimana,en,luy,Luwanga,dictionary Miti zikiwa pamoja hutengeneza kichaka., Emisala nikili alala kikasikia esitsakha,sw,luy,Marachi,translations "be sticky and doughy, so that it cannot be broken off cleanly but trails strings behind it", okhunyalulukha,en,luy,Luwanga,dictionary Ling'ongoi Eng'ereng'ani eveeye igulu., Ling'ong'oi nyota iko juu.,luy,sw,Maragoli,translations "Ne olwa Yesu yali niyenjilanga muliaro, omundu wali narusibwemwo ebishieno oyo yamusaaya mbu achame batsie ninaye."," And as he was entering into the boat, he that had been possessed with demons besought him that he might be with him.",luy,en,Luwanga,bible "And one said unto him, Behold, thy mother and thy brethren stand without, seeking to speak to thee."," Kho omundu mulala khubandu balimwo namuboolela ari, ""Lola, mamawo nende abaana benywe basinjiile elwanyi benyanga okhuboolakhwo ninawe",en,luy,Luwanga,bible esye sinyenyanga dawe mwitha., mimi huwa sitaki rafiki.,luy,sw,Marachi,translations Endi omulamu, Reply : I'm fine,luy,en,Tsotso,translations nose; nostrils, amolu,en,luy,Luwanga,dictionary """Recheresie! Inyanga yindi, omundu yarula natsia okhumiitsa imwo."," Hearken: Behold, the sower went forth to sow:",luy,en,Luwanga,bible "And coming into his own country he taught them in their synagogue, insomuch that they were astonished, and said, Whence hath this man this wisdom, and these mighty works?"," ne nakalukha mwitaala liabwe lia Nazareti. Niyechesia musinagogi okhuula, olwa abandu bahuka nibareeba bari, ""Yanyoola heena obuchesi burio nende akamakana kano?",en,luy,Luwanga,bible "nimwiyitsiala mbu, muba nimwamenya mutsinyanga tsiabakuuka benywe, shimwakhakholile akabakhola nende okhwira abalakusi tawe."," and say, If we had been in the days of our fathers, we should not have been partakers with them in the blood of the prophets.",luy,en,Luwanga,bible "Yesu naboola ari, ""Rechelesie emuboolele oluchelo lundi. Yaliho omundu owaraaka omukunda kwemitsabibu, nakusirakhwo nolukaka, nayaba obwina obwokhutiinyilamwo emitsabibu, niyombakha omunaara kwabalindi. Mana nahosia omukunda okwo khubalimi, ne narula natsia mushialo shindi."," Hear another parable: There was a man that was a householder, who planted a vineyard, and set a hedge about it, and digged a winepress in it, and built a tower, and let it out to husbandmen, and went into another country.",luy,en,Luwanga,bible Blind expectation made the teeth go hungry., Okhwisubila khwakonia ameno inzala,en,luy,,proverbs awa!," oh, no!",luy,en,Luwanga,dictionary Mbashira amakha nishiandakalasia, 269. Mbu isie omululu yerukha shiabula (DWA108) He who boasted of bravery ran a race of his lifetime.,luy,en,,proverbs porridge made with sour buttermilk, obusera owamabeere,en,luy,Luwanga,dictionary YESU YIVULWA NDI, HABARI ZA KUZALIWA KWA YESU,luy,sw,Maragoli,translations ndi mukilasi ya saba., niko katika darasa la saba.,luy,sw,Marachi,translations My night was just fine, Engonile obulayi,en,luy,Luwanga,translations "2 Kigira avanene avimiri mi Israeli, Ha zaa va la landidza amakuva", Kkwa sababu wakuu walitangulia katika Israeli hapo wakaeneza ujumbe kwa sababu watu wako wapeane wenyewe matendo mazuri nay a kupendeza,luy,sw,Maragoli,translations Omundu oyo aloma ali sekela khu mukhasi owa raraawe tawe., Mtu huyo alisema kwamba hakumiliki mke wa babake.,luy,sw,Bukusu,translations "Nitali mundu niyamanyikana hango yaho kuva wamasahi malahi, lijiritsa siliali kuye."," Iwapo mtu alijulukana kwa wenye boma kuwa mzuri, hakuandaliwa makaribisho rasmi.",luy,sw,Maragoli,translations "Je,mama ana mwingine!", Mama akaveye nu undi noho!,sw,luy,Maragoli,translations be without; lack, okhutakha,en,luy,Luwanga,dictionary "Mana niyetsa nabanyoola nibakonanga tsindoolo, nareeba Petero ari, ""Simoni, okonanga? Shionyaliilwe okhuba meeso kata khulwa isaa ndala yonyene ta?"," And he cometh, and findeth them sleeping, and saith unto Peter, Simon, sleepest thou? couldest thou not watch one hour?",luy,en,Luwanga,bible """Omundu aaba no omusoleeli onaania okharia paapa ne maawe tawe, akhaba ne bamukololosia."," Mtu alikuwa na mvulana anayesumbua asiyetii baba na mama yake, hata wakimrudi.",luy,sw,Bukusu,translations "Yosefu yali omundu omulunjishi, ne nalenya okhufimbia Mariamu omurwe habulafu ta, kho napaara okhulekhana ninaye masiliisi."," And Joseph her husband, being a righteous man, and not willing to make her a public example, was minded to put her away privily.",luy,en,Luwanga,bible "concoction having a magical use; e.g., to drive out emisambwa, to counteract obufira, or to remove a curse; medicine (usually refers only to native medicines, see also amalesi)", amanyasi,en,luy,Luwanga,dictionary vevusi vange vaamba inyafasi ya huthia huvalola veetha vaange., wazazi wangu walinipa nafasi ya kwenda kuwaona rafiki zangu.,luy,sw,Marachi,translations Kwakira vandu vamanya makhuwa karia kavasiri khulolaho., Ulifanya watu wakajua vile vitu ambavyo hawakua wameona,luy,sw,Marachi,translations "A baby does not cry for nothing. Omwana shalira butswa, aliriranga eshialutsi (DWA186) A baby does not just cry, it cries for what he has seen.", Omwana shaliranga butswa,en,luy,,proverbs sikuli siefwe siri nende siguri sihongo., shule yetu ina uwanja mkubwa.,luy,sw,Marachi,translations abatsana, those same ones,luy,en,Luwanga,dictionary "Reu akiwa na miaka thelathini na miwili akamzaa Serugi na baada ya hapo akaishi miaka mia mbili na saba kasha akawazaa watoto wengine wavulana na wasichana."""," Oli Reu ali ne bukhulu bwe kimiiko kamakhumi kataru na kibili asaala Seruki, ne enyuma we lisaalwa lia Seruki,Reu amenya kimiiko chimia chibili, mala asaala babaana babaandi basoleeli ne bakhaana.",sw,luy,Bukusu,translations okhutsunukha, bruise,luy,en,Luwanga,dictionary "Kho Yesu nabalanga okhwitsa aha yali, nabareeba mutsinjelo ari, ""Setani yakhanyala arie okhulonda Setani washie?"," And he called them unto him, and said unto them in parables, How can Satan cast out Satan?",luy,en,Luwanga,bible """Mulina wange ogoti"","," ""Rafiki yangu amepotea""",luy,sw,Maragoli,translations hatred; an unforgiving spirit, isira,en,luy,Luwanga,dictionary "Na wakati Hegari aliona ameshika mimba, alimdharau Sara."," Ne nga Hekari abona ali aesisie, alekelesia Sarai.",sw,luy,Bukusu,translations "Ne Yesu nalanga abeechibe, nababoolela ari, ""Emuboolela toto mbu, omukhasi omulekhwa omumanani uno, areeremwo amapesa amanji okhushila boosi abarusiye nibara mwisanduku lino."," And he called unto him his disciples, and said unto them, Verily I say unto you, This poor widow cast in more than all they that are casting into the treasury:",luy,en,Luwanga,bible amang'oleng'ole, designs; drawings; particularly the designs drawn in colored clays on the wall of a house,luy,en,Luwanga,dictionary "Mana Setani namuyila mwitookho litakatifu, namusinjisia khubutenje obwa Ihekalu."," Then the devil taketh him into the holy city; and he set him on the pinnacle of the temple,",luy,en,Luwanga,bible Obe nende tsikhabi, Be blessed,luy,en,Tsotso,translations Wiva, Uliiba,luy,sw,Maragoli,translations "Ne olwa Yesu yalola obusuubili obukhongo bwa bali ninabwo, yaboolela omulwale oyo ari, ""Omwitsa wanje, olesheelwe obwonoonibwo."""," And seeing their faith, he said, Man, thy sins are forgiven thee.",luy,en,Luwanga,bible "And he closed the book, and gave it back to the attendant, and sat down: and the eyes of all in the synagogue were fastened on him."," Mana Yesu nafumba eshitabu eshio, nakalusilia omukhalabani womusinagogi ne niyekhala. Abandu abali musinagogi omwo boosi nibamurangaala.",en,luy,Luwanga,bible Reera kimisaango kimiandalafu khwise Yingilamo mala mubukule kamaloba nese endakhola niko wele omunyali owa bioosi Omunyali echuba., Leta tambiko ngumu kwangu ingia ndani kisha mchukue ardhi nami nitafanya ambayo mungu mweza wa vyote aliapa.,luy,sw,Bukusu,translations "Mana Yesu namalilisia naboola ari, ""Mube meeso, shichila shimumanyile inyanga kata isaa tawe Oluchelo lwabakhalabani bataru"," Watch therefore, for ye know not the day nor the hour.",luy,en,Luwanga,bible "Avana vayai na vakana avaletana vadukana vamanye ilinga'ana livoola ""KUTEMA KELOVA""."," Wavulana na wasichana waliokuwa wakioana walipaswa kujua mambo ya ""KUCHIMBA KABURI.""",luy,sw,Maragoli,translations "heat water, particularly that for beer", okhubatikha,en,luy,Luwanga,dictionary ABURAMU AUYILA HEBURONI., ABURAHAMU AHAMIA HEBRONI,luy,sw,Bukusu,translations Tena mtu huyu alikuwa akipelekwa kando ili kumjaribu waone iwapo anafaa kutibu., Kandi umundu mwene uyu yahilangwa haluvega ukumugeridza valole niiva udukani avidi.,sw,luy,Maragoli,translations "Balaboolela basaakhulu bali, namwe asi, ne enyuni eng'ene yakonele kamaki namwe kamaana, omusoleeli wewe yuno ali omureengu, owe sileka lundi ali ne mbelekeu."," Wataambia wazee kuwa, ama chini, na ndege pekee amelalia mayai ama makinda, mvulana wake huyu ni mkaidi,wa kiburi tena wa na kiburi na si mwadilifu.",luy,sw,Bukusu,translations "flying ants, edible", amabuli,en,luy,Luwanga,dictionary Maarika au uzao wa mtu hapa duniani, Amakula anaho lwivulu lwo mundu mu lilova linu,sw,luy,Maragoli,translations Babaandu bewe benyekha bakhebulile lino mala bamusiime ne khumuria., Inawapasa watu wake wakumbuke hili na wampende na kumtii.,luy,sw,Bukusu,translations Shilamboleranga yitsanga olunyuma, Emanyanga yitsanga olunyuma (AMI153) I wish I knew comes later.,luy,en,,proverbs Na huko walitwaa kabisa wakanaani wa posa Othnieli akamwambia mfalme na waperisi., Ne abwenao baulila elala Bakanaani eye siselelo otinieli aboolela omwami ne Baperisi.,sw,luy,Bukusu,translations "Shemejize Davis, Naphthali, Johny (USA), Scholastica na Mary (Uganda)"," MUKHWEWE DAVIS, NAPHTALI, JOHNY(USA), MULAMUWE SCHOLASTICA NE MARY (UGANDA)",sw,luy,Bukusu,translations "Lidala yili nilyo Lya langwa umudukiru wobulahi, busangali bwelirova lyosi?"," Je! Mji huu ndio ulioitwa, Ukamilifu wa uzuri, Furaha ya dunia yote?",luy,sw,Maragoli,translations "Noli khumiikha kia Pisika ne wolilekho, onyala walola ebunaswa, ebunafubo, emumbo nende ebukwe."," Ukiwa kwenye miinuko ua Pisikia, unaweza kutazama maeneo ya yaliyoko kasikazini, kusini, magharibi na mashariki.",luy,sw,Bukusu,translations okhufinya," squeeze, e.g. squeezing pus from an abscess; blow the nose",luy,en,Luwanga,dictionary sigh, okhuuma amaumo,en,luy,Luwanga,dictionary serikali, government ( creep; crawl (cf. okhwafula 'crawl (of a baby); okhulanda 'creep (of a plant)'),luy,en,Luwanga,dictionary "But when they deliver you up, be not anxious how or what ye shall speak: for it shall be given you in that hour what ye shall speak."," Ne olwa bamureera mushiina shimulahenda mbu naboole shiina noho mbu namuboole murie ta; olwa ebise biula, mulahebwa akamuboola.",en,luy,Luwanga,bible okhukhula, grow,luy,en,Luwanga,dictionary Huesindukha hulola mbu hula ao aumao murechi., Tulishangaa kuona kuwa hakukuwepo na asiyeogopa.,luy,sw,Marachi,translations "And he stretched forth his hand, and touched him, saying, I will; be thou made clean. And straightway the leprosy departed from him."," Mana Yesu nanyiila omukhonokwe, ne namutiilakhwo, naboola ari, ""Enjamile mbu osiiyishe!"" Habwene nahabwene obuchele obwo nibumurulakhwo.",en,luy,Luwanga,bible Nda samefwa bwangu., Nisamehewe.,luy,sw,Maragoli,translations Kuku alikula mimea yangu., Yavotsa mamera gange.,sw,luy,Maragoli,translations Ni vyema kumsaidia aliye na kanzu kuliko kumsaidia aliye na njaa, Nebilayi okhukhonya weikanzu okhushira weinjala,sw,luy,Marachi,translations "And whosoever shall compel thee to go one mile, go with him two."," Ne omundu nakhuluunyia okhuchinga omusiikokwe khulwoluchendo oluhela ikilomita ndala, okuchinje khulwa tsikilomita tsibili.",en,luy,Luwanga,bible Tsingeho, Mishipa,luy,sw,Maragoli,translations Ndiye mungu wake., Nio Wele wewe.,sw,luy,Bukusu,translations "8 Ligondo lyavo li veye limwamu kuvita Amanda, si va manyekananga ku tsinzira."," Ngozi yao ni nyeusi kuliko makaa, hawajulikani katika njia kuu.",luy,sw,Maragoli,translations "Now it came to pass, when all the people were baptized, that, Jesus also having been baptized, and praying, the heaven was opened,"," Olwa abandu boosi bali nibamalile okhubatiisibwa, Yesu yesi yabatiisibwa. Ne olwa yali nasaayanga, likulu liekukha.",en,luy,Luwanga,bible Abimeleki amenya abuundu bali Aruma., Abimeleki akaishi sehema iliyoitwa Aruma.,luy,sw,Bukusu,translations linakasi," tingling sensation and numbness in a limb or part of the body , i.e., when a body part 'falls asleep', 'pins and needles'",luy,en,Luwanga,dictionary A person's luck sleeps alone (is hidden)., Ikhabi yomundu yikonanga yonyene,en,luy,,proverbs mpaka isaino sindi ende mwitha., mpaka sai sina rafiki.,luy,sw,Marachi,translations olwichi," door, as distinct from doorway; the large square of wicker-work slid in between two sets of door-posts to close the doorway at night",luy,en,Luwanga,dictionary Nda khu gingira bwoni bwo Shigira nda khu yanza., Nilibeba dhambi zako kwa sababu nakupenda.,luy,sw,Maragoli,translations Mbeye no musungu wange yafanana na inze - Ipicha, Nina mzungu wangu ananifanana - Picha,luy,sw,Maragoli,translations Babaandu be siseecha balia kumukaati kukhalimo limela tawe., Watu wa kiume watakula mkate usiotiwa chachu.,luy,sw,Bukusu,translations Ininga yehale ibootsa niyilikamila, Ininga yehale yalia (yabotsanga) niyileshera (TWA20) A pigeon from a distant place eats sparingly bearing in mind the setting sun.,luy,en,,proverbs "clever; intelligent; wise; bright (abachesi, amachesi, obuchesi, etc.)", -chesi,en,luy,Luwanga,dictionary Ng'ombe ni mfugo anayefugwa nyumbani. Ng'ombe ni muhimu kwa maisha ya mtu. Kwa hivyo nataka kusema kuwa mfugo wowote ni wa maana sana. Kwanza tunafaa tumsifu Mungu kwa maana yeye ndiye muumba wa vitu hivi. Ng'ombe nyumbani tunafaa tumlinde sana., Kharano ndakha khukhuborera mbari siruke siosi siosi nisia maana lukari. Esiaamberi khukhoya khuetsomie Nyasaye khubera niye mulongi wa ebiindu binO: Ing'ombe mudaala khukhoya khuirinde munO.,sw,luy,Marachi,translations "Nibara lihandiko hekulu homurwekwe niliboola aka yenjililwekhwo itookho mbu, ""Uno niye Yesu, Omuruchi wa Abayahudi."""," And they set up over his head his accusation written, THIS IS JESUS THE KING OF THE JEWS.",luy,en,Luwanga,bible "mungu mweza wa vyote akamwambia Gidioni kuwa, watu ulionao wako wengi sana kwangu kuwafanya washinde wamidiani."," wele omunyali owa bioosi aboolela Gidioni ali, babaandu nibo oli ne nabo bali bakali lukali khwise khubakhola baule Bamidiani.",sw,luy,Bukusu,translations "an animal, like a rat in appearance, but much larger; can be eaten", ifire,en,luy,Luwanga,dictionary Liduukanga hoosi., Twaipata wote,luy,sw,Maragoli,translations okhumeyia," take cattle out to graze for a short time in the morning, before bringing them back to milk",luy,en,Luwanga,dictionary "12 Na va volera Sisera,Baraka ma ya kudza."," Na akawaambia Sisera ,Baraka amekufa",luy,sw,Maragoli,translations "Emuboolela toto mbu, hosi hosi aha amakhuwa amalayi aka Nyasaye kano kakhayaalwe mushialo, amakhuwa komukhasi uno akholile okhuula kakharumbulwe khulwa okhumwitsulila ye."" Yuda afuchilila okhukhoba Yesu"," Verily I say unto you, Wheresoever this gospel shall be preached in the whole world, that also which this woman hath done shall be spoken of for a memorial of her.",luy,en,Luwanga,bible Siku moja mgeni alikuja kututembelea nyumbani nilikuwa na kuku nikaenda nikamchinja kisha nikasema kuwa kuku ni kitu cha muhimu ulimwenguni humu., Inyanga ndala mukeni yetsa khurukeendera nango ndari nende ingokho Ndatsia ndasinja ingokho mani nimboola mbari ingokho ni esindu silayi khusialo sinO:,sw,luy,Marachi,translations Atakuja kunyakua watakatifu wa Mungu Atakuja kuwalaki wateule wa Mungu, A la kadze kuvugula Vatakatifu va Nyasaye A Ia kadze kuvahila Vatovole va Nyasaye,sw,luy,Maragoli,translations Eshilayi shiamwene shiwinalilisia, Don't get accustomed to other people's things.,luy,en,,proverbs Bakholelenga ne khusikamila bawele alekha omwami kushani Rishadhaimu babaandi mala baloba khulekha chingila chabwe chikhiikha., Wafanyie kama kuinamia miungu akaacha mfalme kushani Rishadhaimu wengine kisha wakakataa kuacha njia zao mbaya.,luy,sw,Bukusu,translations Ng'ombe wengine wanaweza kulima shamba. Ng'ombe anaweza vuta mkokoteni. Ng'ombe ana usaidizi mkubwa kwa watu. Napenda ng'ombe sana., Tsing'ombe tsindi tsinyala khurima tsindalo. Ing'ombe inyala yakhuesa mukokoteni. Ing'ombe iri nende bukhonyi bukhongo khu baandu. Ndajama ing'ombe lukari.,sw,luy,Marachi,translations Ugonjwa wa korona umelete manufaa kuliko mabaya., Obulwaye bwa korona buno burere amakhua malai khushira mavi.,sw,luy,Marachi,translations NDOVU AKAMWAMBIA SUNGURA KUWA IWAPO UTASHINDWA NA MNYAMA YEYOTE TUTAKUCHAPA. NAYE SUNGURA AKAKUBALI KUWA IWAPO ATASHINDWA NA MNYAMA YEYOTE ACHAPWE., INZOFU YAVOOLA MBU ISOLO YOSIYOSI NIIHUSHIRA NI HUHUHUYA.SIDUYU SIAVOLA ATI NI ENDIO SA ISOLO YOSIYOSI NIIHUSHIRA THIMBIRO NI MUKHUYA.,sw,luy,Marachi,translations Maandiko yanasema., ya Shitabu shi voola ndi.,sw,luy,Maragoli,translations Tena akamuvunia mtama ikajaa., Kandi yamugesera amavere nigavunga.,sw,luy,Maragoli,translations Ne lialiho lituuli lietsimbitsi tsinyinji nitsiayanga ahambi ninabo ., Now there was afar off from them a herd of many swine feeding.,luy,en,Luwanga,bible Khukhoyere khukhole amani khokhulinda emisala., Tunafaa kufanya bidi ya kulinda miti,luy,sw,Marachi,translations indutsu, eagle,luy,en,Luwanga,dictionary okhurasta, kick,luy,en,Luwanga,dictionary "Ne abandu bandi bali shinga imwo eyamiitswa ne niyikwa khunjila. Olwa bahulila butswa likhuwa, ne Setani yetsa bwangu nende okhubukula likhuwa elo okhurula mubo."," And these are they by the way side, where the word is sown; and when they have heard, straightway cometh Satan, and taketh away the word which hath been sown in them.",luy,en,Luwanga,bible "Banzinamilanga obwinamili bwa butswa, okhuba aka bechesinjia namalachilisio kabandu nabandu butswa!'"," But in vain do they worship me, Teaching [as their] doctrines the precepts of men.",luy,en,Luwanga,bible Hapo pia ndipo walipokuwa waking'oana ndevu., Nu muluhya yimu mwavihaniranga tsinderu.,sw,luy,Maragoli,translations Alipokwisha yanena, Kuminyi Nyasaye voosi.,sw,luy,Maragoli,translations okhububa," rake; gather together with a long forked stick, like a pitchfork",luy,en,Luwanga,dictionary "Mana namusuubisia ari, ""Nditsuba mbu, ndalakhuhelesia eshindu shiosi shiosi eshiawenya!""", Whereupon he promised with an oath to give her whatsoever she should ask.,luy,en,Luwanga,bible okhurenjetsa, doze off to sleep; toss and turn in a light and broken sleep,luy,en,Luwanga,dictionary omwami enyokha eema., mfalme akaamka akasimama.,luy,sw,Bukusu,translations Shigira a yanza voni vosi., Kwa sababu anapenda wenye dhambi wote,luy,sw,Maragoli,translations "But the king was wroth; and he sent his armies, and destroyed those murderers, and burned their city."," Omuruchi nasinyikha, naruma abelihebe okhumulula abeeri abo nende okhusamba litookho liabwe.",en,luy,Luwanga,bible law; commandment; order; promise, lilako,en,luy,Luwanga,dictionary Yaali nerikooti netsinguvu tsingerenganu tsiomugasa halala nevirato, Mavazi yake yalingaa pamoja naviatu vyake.,luy,sw,Maragoli,translations mamangu alileta matunda hapa nyumbani., mamuange yarera matunda mdala mnendi.,sw,luy,Marachi,translations "white, when referring to female animals", tipo,en,luy,Luwanga,dictionary Maana uovu wa binti ya watu wangu ni mkubwa kuliko dhambi ya Sodoma., 6 Ubudamano bwomukana wa avandu vange bu veye bunene kuvita ubwoni bwa sodoma.,sw,luy,Maragoli,translations emakombe, abode of departed spirits,luy,en,Luwanga,dictionary "And when the Pharisees saw it, they said unto his disciples, Why eateth your Teacher with the publicans and sinners?"," Kho olwa Abafarisayo bandi balola, bareeba abeechibe abo bari, ""Mbushiina Omwami wenywe nalitsanga nende abonooni?""",en,luy,Luwanga,bible And Levi made him a great feast in his house: and there was a great multitude of publicans and of others that were sitting at meat with them.," Mana Lawi nakaasilia Yesu lisabo likhongo munzumwe, ne abandi khubacheni belisabo elo, bali abomukanda omukhongo kwabasololi bobushuru nende abandu bandi.",en,luy,Luwanga,bible castrate, -late,en,luy,Luwanga,dictionary Misabibu hapana sababu wakati mwingine kati yenu mtu ataposa mke.," kimisabibu tawe, sikila biisa bilalia chi Mwinywe omundu alikhwa omukhasi.",sw,luy,Bukusu,translations Ing'ombe iri nende malayi kayo makari. Ing'ombe yakorua khulomaloma nende omundu. Ing'ombe yinyikhana irie ni khandi inyue mpaka inyole khuba nende omubiri mulayi. Khandi yinyikhana inyole sindu nga lusi nende bunyasi. Ing'ombe iri nende bukhonyi bungi lukari, Ng'ombe ana uzuri wake mkubwa. Ng'ombe hajui kuzungumza na mtu. Ng'ombe anastahili kula tena anywe paka apate kuwa na mwili mzuri. Tena anafaa apate kitu kama mabingobingo na nyasi.ng'ombe anausaidizi mwingi sana.,luy,sw,Marachi,translations "And it came to pass in those days, that Jesus came from Nazareth of Galilee, and was baptized of John in the Jordan."," Mutsinyanga etsio, Yesu yarula Nazareti mulukongo lwa Galilaya, naye Yohana namubatiisia mumwalo kwa Yorodani.",en,luy,Luwanga,bible increase the size of; enlarge; magnify, okhukaliyia,en,luy,Luwanga,dictionary Mvulana wako akazaa mjukuu., Muyai wovo yivula Mwisukulu.,sw,luy,Maragoli,translations Mu ta tia mba mu letera, Wakacha sana wachunga,luy,sw,Maragoli,translations "Mariamu naboolela omumalaika oyo ari, ""Ako kakhanyalikha karie, olwa isie eshili omushisila?"""," And Mary said unto the angel, How shall this be, seeing I know not a man?",luy,en,Luwanga,bible praise; commend, okhwitsomia,en,luy,Luwanga,dictionary Ngozi yao yagandamana na mifupa yao imekauka na kuwa kama mti., Ligodo lyavo li handi ku vigumba vyavo lyumi li gwiye kuli kisala.,sw,luy,Maragoli,translations "Daudi omwene amulanganga mbu, Omwami. Kho yakhaba arie Omwana wa Daudi khandi?"" Yesu achetsiyia Abahandichi bamalako Mana omukanda kwabandu omukhongo nibamurecheresia nobusaangaali.", David himself calleth him Lord; and whence is he his son? And the common people heard him gladly.,luy,en,Luwanga,bible shilaka, patch,luy,en,Luwanga,dictionary Wa soma kuli ya honnya mwivi, Ulisoma jinsi alivyomponya mwizi,luy,sw,Maragoli,translations Olulimi neshiserenjero, The tongue is like a rolling stone.,luy,en,,proverbs ndarinda mpaka ndaajong'a., nilingoja mpaka nikachoka.,luy,sw,Marachi,translations "If you eat mushrooms, you are sure to eat maggots.", Inyende ochilira mulwoba,en,luy,,proverbs The apprentice blacksmith wastes charcoal., Omwiranyi mweka yamala amaanda,en,luy,,proverbs the chin of an animal, eshinwanwa,en,luy,Luwanga,dictionary Usio na mwisho," Vuguli, mu linde.",sw,luy,Maragoli,translations omushe, youngest child of his mother; last born; most recently married wife of a man,luy,en,Luwanga,dictionary "Verily I say unto you, This generation shall not pass away, till all these things be accomplished."," Emuboolela toto mbu, olwibulo luno shilwakharuleho tawe, okhuula olwa ako koosi kakhabe nikamalile okhwikholekha.",en,luy,Luwanga,bible twist; reverse; turn around; (in wrestling) throw one's opponent over one's shoulder, okhuunzula,en,luy,Luwanga,dictionary "Ne habundu hosi hosi aha abandu baloba okhumwinjisia, noho okhuhulila aka mubayaalila, muruleho nimubungulula olufu okhurula khubilenje bienywe, shibe eshilolelo khubo!"""," And whatsoever place shall not receive you, and they hear you not, as ye go forth thence, shake off the dust that is under your feet for a testimony unto them.",luy,en,Luwanga,bible Kila kitu kimichukuliwa ukiangalia na nzige., Bindu biosi bibukulwe ne ololeleele ne ne chisike.,sw,luy,Bukusu,translations "And he that was sown upon the good ground, this is he that heareth the word, and understandeth it; who verily beareth fruit, and bringeth forth, some a hundredfold, some sixty, some thirty."," Ne imwo eyakwa mwiloba lilayi yili shinga oyo ouhulilanga likhuwa nende okhulimanyilisia. Omwenoyo yama ebiamo, ebihela kata eshikhumi, amakhumi kasasaba, noho amakhumi kataru "" Oluchelo lwelibanze mungano",en,luy,Luwanga,bible okhutswania," spread abroad (information, gossip, etc.)",luy,en,Luwanga,dictionary "Abandu bahuka muno, nibaboola bari, ""Akholile ebindu biosi habwene, mbu, kata akholanga abekala amarwi okhuhulila, nende abolulimi lwahanda okhuboola."""," And they were beyond measure astonished, saying, He hath done all things well; he maketh even the deaf to hear, and the dumb to speak.",luy,en,Luwanga,bible "Khu mwambuukhe luluuchi lwa Yoritani,cholo chino chileema khu sikulu."," Vukeni mto wa Yordani, mbari hizi zitasimama kwa mlima.",luy,sw,Bukusu,translations "And if thine eye causeth thee to stumble, pluck it out, and cast it from thee: it is good for thee to enter into life with one eye, rather than having two eyes to be cast into the hell of fire. ["," Kata imoniyo niyiba niyakhachila wenjila mubwonooni, ochitsomole mana ochisukune! Okhuba nobulayi okhwinjila mubulamu bweinziayo noli neyimoni ndala, okhushila okhuba ninatsio tsiosi mana osukunwe mumulilo okulasimanga tawe. Oluchelo lwelikondi eliakora",en,luy,Luwanga,bible peel; remove the skin from, okhukhobola,en,luy,Luwanga,dictionary "T.Ng'ombe ni mnyama mzuri sana, unajua ng'ombe usipomslisha vizuri hawezi akanona"," S.Ing'ombe ni isolo indai muno, omanyire ing'ombe nola irisiye obulayi sinyala hukhomera dawe.",sw,luy,Marachi,translations Alamubiita enywe chikhabi mu buli bino bioosi bilamwichakho., Atawapa nyinyi baraka kwa kila hivi vyote vatavyowakujia.,luy,sw,Bukusu,translations ligera lirala, Mtihani mmoja,luy,sw,Maragoli,translations Akhwesimirisia inzala yeera, He who suppresses his hunger dies.,luy,en,,proverbs "Tena kinachofanya niseme ng'ombe ni mfugo mzuri ni kuwa anaweza kujifungua, unaweza kuuza maziwa na wewe pia unaweza kunywa na kupata afya bora, hata unaweza kuwa hauna sukari kwa nyumba unaweza uza maziwa na ununue sukari."," S. Khandi sikhola mbole ing'ombe ni siruko silayi ni kubera inyala khuibula, onyala khukusia amabere wesi khandi onyala khunya khunyola afya indayi, kata onyala khuba obula isukari mnyumba onyala khukusia amabere no okula isukari.",sw,luy,Marachi,translations okhupwa olukukhu, go moldy or rusty,luy,en,Luwanga,dictionary valio na vuyanzi voyanzi muno, Waliokuwepo wakawa na furaha mno,luy,sw,Maragoli,translations blind; sightless, -ofu,en,luy,Luwanga,dictionary Huku mwamba huku mwamba -Kaburi," Yiyi ulwanda, yiyi ulwanda - Kirindwa",sw,luy,Maragoli,translations "Se Ii nengelosi yelilisia, bulili bwene mwigulu:"," Kuna malaika anatayarisha, makao yenu mbinguni:",luy,sw,Maragoli,translations ankle, ikhong'osi,en,luy,Luwanga,dictionary 21. Mukali ukikiri mwiha kutsia ivwasi wa navizala., 21. Mke ambaye bado ni mgeni kwenda jikoni kwa wakwe.,luy,sw,Maragoli,translations omukhana wefu yapara mbu ni jirani wefu ni ufuire., dadangu alifikiria kuwa ni jirani yetu aliyekufa.,luy,sw,Marachi,translations "mouse bird (colius striatus ugandensis); brown, and with a long tail; eats fruit, etc.", itsefwe,en,luy,Luwanga,dictionary eminji, many,luy,en,Luwanga,dictionary "wele omunyali owa bioosi aboolela Gidioni ali, babaandu nibo oli ne nabo bali bakali lukali khwise khubakhola baule Bamidiani."," mungu mweza wa vyote akamwambia Gidioni kuwa, watu ulionao wako wengi sana kwangu kuwafanya washinde wamidiani.",luy,sw,Bukusu,translations Nguo ngapi?, Tsingubo tsinga?,sw,luy,Marachi,translations imonjero," tip; point (of needle, finger, spear, etc.)",luy,en,Luwanga,dictionary okhuserasera, crowd; swarm; there is no accent on the penultimate syllable in this word,luy,en,Luwanga,dictionary Matabibu na wa kubariki walipokuwa wakienda kufanya shughuli zao hawakuruhusiwa kuingia katika chumba cha malazi., Avavidi yava navasaali nivamanyanga vatsitsa kukola mivinzi javo jovuvidi hay kusaalisa vali nivagaywa vavuli kutsia IVULILI.,sw,luy,Maragoli,translations "And bring us not into temptation, but deliver us from the evil [one] ."," Shiolakhuyila mukhuteemwa ta, nebutswa okhuhonie okhurula khu Omumayanu oyo.'",en,luy,Luwanga,bible "Kho shimularitsanga ta, okhuba inywe mushila tsiminyi tsinyinji. Okhumwiyama nende okhumwikaana Kristo", Fear not therefore: ye are of more value than many sparrows.,luy,en,Luwanga,bible An old rabbit feeds from its offspring, Eshituyu shikofule shinunanga mumwana,en,luy,,proverbs Wanaona baadhi ya sehemu za dunia., Vaalola vivala virala,sw,luy,Maragoli,translations Ulisoma jinsi alivyoangalia hapo?, Wa soma kuli ya henza yaho?,sw,luy,Maragoli,translations "Kigira ve livugana, kusantidia munono."," Kwa sababu ya waumini, twashukuru sana",luy,sw,Maragoli,translations one who is beloved; favored; honored; pet, omukoosi,en,luy,Luwanga,dictionary "And it was the third hour, and they crucified him."," Tsiali tsisaa tsitaru tsiomusenya, olwa bamubamba khumusalaba.",en,luy,Luwanga,bible Bala kamachuuma saba, Hesabu majuma saba,luy,sw,Bukusu,translations omwana, child; baby,luy,en,Luwanga,dictionary pigeon, likuku,en,luy,Luwanga,dictionary "But when he saw many of the Pharisees and Sadducees coming to his baptism, he said unto them, Ye offspring of vipers, who warned you to flee from the wrath to come?"," Ne olwa Yohana yalola Abafarisayo nende Abasadukayo nibetsanga khuye mbu ababatiisie, yabareeba ari, ""Inywe olwibulo lwetsinzokha, niwiina owamuchetsiyiyie mbu muhonokoshe eshinyasio shioburuma bwa Nyasaye, eshili okhwitsa?",en,luy,Luwanga,bible 19 Vuka u kupe lwanga mbudiku mu litanga lyobulindi.," Amka ulalamike usiku, Mwanzo wa kukesha kwake.",luy,sw,Maragoli,translations Kutoka moyoni mwangu; nauliza wachungaji wanisaidie nipate mwanamke mwingine aliyebora. Msichana anayeweza kufanya kazi vizuri. Anayeweza kunishughulikia nikiwa mgonjwa, ndebanga abaechesi bakhonye nyoole omukhasi oundi ounyala khuhola ikasi obulayi. Uonyala hukhalabanila nimba nilwala,sw,luy,Marachi,translations "Aburahamu yali samwana Isaka, naye Isaka yali samwana Yakobo, naye Yakobo yali samwana Yuda nabaana babwe.", Abraham begat Isaac; and Isaac begat Jacob; and Jacob begat Judah and his brethren;,luy,en,Luwanga,bible Unyala kulirola numulika naho?," : Je, unaweza kumuona ukimulika?",luy,sw,Maragoli,translations isi, a fly,luy,en,Luwanga,dictionary "And he goeth up into the mountain, and calleth unto him whom he himself would; and they went unto him."," Mana Yesu nanina khushikulu, ne nalanga abo aba yachama okhwaahula, mbu betse khuye. Nabo nibatsia ewa yali.",en,luy,Luwanga,bible short, abembikiti,en,luy,Luwanga,dictionary And my spirit hath rejoiced in God my Saviour.," khandi kwikhoyela Nyasaye, omuhonia wanje.",en,luy,Luwanga,bible "Njia za kujikinga dhidhi ya huu ugonjwa ni kuwacha anasa, kuwacha kutumia vitu kama wembe, shindano na watu waliyo na huu ugonjwa wa ukimwi."," Tsingira tsiokhuekinga nende bulwae buno ni khurekha buduakani, khurekha khuekhonyera bindu kama lumwo, tsishindano nende bandu bari na bulwaye bwa bukimwi.",sw,luy,Marachi,translations Ndachirumikhila khukela Baisiraeli ndole baloonda chingila chase nga bakuuka baabwe ne bakhola namwe tawe., Nitazitumia kujaribu waisraeli nione watafuata njia zangu kama mababu zao walivyofanya ama hapana.,luy,sw,Bukusu,translations okhuchweya, miss,luy,en,Luwanga,dictionary "completely; absolutely; used with verbs indicating that the thing is finished: fiwere kutu 'they're all gone', alire kutu 'he ate it all up'", kutu,en,luy,Luwanga,dictionary "saying, Prophesy unto us, thou Christ: who is he that struck thee?"," nibamuboolela bari, ""Iwe Kristo! Khurumbulilekhwo mbu, oukhukhupile niwiina?"" Petero amwikaana Yesu akhandi khataru",en,luy,Luwanga,bible La! Naenda kwetu., Awa! Nzitsanga witu.,sw,luy,Maragoli,translations Hakika juu yangu augeuza mkono wake mara kwa mara mchana wote., 3 Ligali ya girunkannya mukono gwigwe ku inze Hali kanyingi mbasu Bei,sw,luy,Maragoli,translations "mti unamatumizi mengi sana kwa binadamu. Miti hutumika katika ujenzi wa nyumba ,miti pia hutumika katika kutengeneza vitu vya dhamana kama vile meza, viti na vitanda. Miti pia hutumika katika kutengeneza vitabu viwandani na pia huleta hewa ambayo tunapumua", Omusala kuli nende obukhonyi khubandu nende okhukasia ebindu bia tsimbao kubunji emisala kirwetsanga ebitabo nende emiuya kia khuyeranga.,sw,luy,Marachi,translations Yiyi kandi yali niyo inzira yo kumanya ni muka vwaha wamanya kodeka na ni muka vwaha mwimani., Hii ilikuwa pia njia ya kujua mke wa nani anajua kupika na mke wa nani ni mchoyo.,luy,sw,Maragoli,translations Atukuzwe Mteule," Yidzominywe U tovoiwa,",sw,luy,Maragoli,translations "Mukon a li himbi nunu,"," Msaidizi yu karibu,",luy,sw,Maragoli,translations "be bewildered; be ignorant; not know; engorirwe 'I don't know', 'sorry I didn't know (what I was doing, as in an apology)'", okhukorwa,en,luy,Luwanga,dictionary "Jeshi la mbinguni, imbeni kwa nguvu"," Nyee, Yesu. Omwami ku Ia ku cheridza;",sw,luy,Maragoli,translations "Luti aboona litooma lia Yoritani ali lili ne kamechi kamakali buli abuundu nga kumukuundakwa wele omunyali owa bioosi, nga sibala sia Misri, lubeka lwa Soari. (Akano kosi kekholekha wele omunyali owa bioosi ne akhonaka Sodomu ne Gomora tawe)."," Luti aliona bonde la Yordani kuwa lenye maji mengi kila mahali kama shamba la mungu muweza wa vyote , kama nchi ya Misri , upande wa Soari.( haya yote yanatendeka mungu muweza wa vyote akiwa hajaharibu Sodoma na Gomora.)",luy,sw,Bukusu,translations tsifwebebe," dung of rats; goats, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary sikuli sianje sio bukati ndasijama huvera nia somanga masomo kange ka nyorerangakho akili., shule yangu ya bukati naipenda kwa sababu ndiko ninakosoma masomo yangu ya kupata akili.,luy,sw,Marachi,translations oburye," respect, honor, and fear towards one's parents, parents-in-law, and certain other superiors (but not grandparents, with which one may interact more freely)",luy,en,Luwanga,dictionary "And I say unto you, Whosoever shall put away his wife, except for fornication, and shall marry another, committeth adultery: and he that marrieth her when she is put away committeth adultery."," Emuboolela mbu, omundu yesi yesi oulekhana nomukhasiwe khulweshifune shiosi shiosi nishilali eshiobuheyi ta, omusaatsa oyo naba nateshia omukhasi undi, aba naheyanga",en,luy,Luwanga,bible "color in bull or rooster, spotted", rapoki,en,luy,Luwanga,dictionary "Losoma lwa tuulanga avingi, yilwo lwirananga yengo no lusuma lwe liguyta. Virananga sia mugolova kuduka madiku go mabasu gafwa.", Walioshinda mchezo huo walirudi nyumbani na walioshindwa walirejea nyumbani jioni wakati hakuna jua.,luy,sw,Maragoli,translations Ebindu bisalanire shinga amala aka Ong'ongo khumuyeshe, Things are scattered about like Ong'ongo's intestines on the sand.,luy,en,,proverbs a little; slightly (see also atutu), atiti,en,luy,Luwanga,dictionary "thread (a single thread, see also obusi 'thread in bulk')", olusi,en,luy,Luwanga,dictionary ears (part of the body), efirwi,en,luy,Luwanga,dictionary Ng'ombe anatupea damu inayotupea afya nzema mwilini na kuzuia magonjwa mengi, O .Eng'ombe iruberesianga ebikhabindi eriani rilayi lukari nende amalasire ka khurumikhiranga nikhurira obusuma nomba nikhudasia ebikha bia basinja nikhunywa nikari amabisi endiO:,sw,luy,Marachi,translations "why; but; but then; mbula, nomulwale 'why, he's a sick man'", mbula,en,luy,Luwanga,dictionary okhwatula, make a fire blaze,luy,en,Luwanga,dictionary eshilaka munwa, a curse,luy,en,Luwanga,dictionary "For whosoever shall give you a cup of water to drink, because ye are Christ's, verily I say unto you, he shall in no wise lose his reward."," Okhuba emuboolela toto mbu, omundu yesi yesi oumuhelesia eshikombe shiamaatsi, shichila muli abalondi banje, shiyakhakosiekhwo eshihaanwashie kata nahatuutu tawe. Amateemo akenjisinjia omundu mubwonooni",en,luy,Luwanga,bible Lola liiru lirala lira., Ona lile goti moja,luy,sw,Maragoli,translations "Ndipo wakamwambia Yoashi kuwa, mlete mvulana wako hapa tumuue kwa sababu amebomoa alutare ya Baali kisha amekata akaangusha chini sanamu ya Asiera iliyo kwa alutare."," Nio baboolela Yoashi bali, reera omusooleli wowo ano khumwire sikila atichuule alutare eya Baali mala aremire akwisiisie asi sifwaani sia Asiera sili a alutare.",sw,luy,Bukusu,translations Inze maliye gange mulilova x2, Nimemaliza yangu duniani,luy,sw,Maragoli,translations "Igulu mu ubwerefu, Voosi va yanzanga,"," Juu mbinguni, wote wanafurahia",luy,sw,Maragoli,translations For the Son of man shall come in the glory of his Father with his angels; and then shall he render unto every man according to his deeds.," Okhuba Omwana womundu aliitsa nende abamalaikabe muluyali lwa Samwana, mana alirunga buli shiamulala khu aka yakhola.",en,luy,Luwanga,bible overturn; upset, okhufumamia,en,luy,Luwanga,dictionary "Khubwile bweinyanga eyo, eliuba niliakhayeela, abandu bareerera Yesu abandu abali nibalwala boosi, kata abali nebishieno."," And at even, when the sun did set, they brought unto him all that were sick, and them that were possessed with demons.",luy,en,Luwanga,bible Inyama yomkeere iveeye kuluderu ney evindi iveeye volo?, Nyama ya nyanya iko kwa uteo.,luy,sw,Maragoli,translations amako, holes in ground; ditches,luy,en,Luwanga,dictionary "Again he went out about the sixth and the ninth hour, and did likewise.", Mana ahambi isaa yakhasasaba nende eyashienda yakhola khandi ario.,en,luy,Luwanga,bible "He that receiveth you receiveth me, and he that receiveth me receiveth him that sent me."," ""Omundu yesi oumwinjisia inywe yanzinjisia isie; ne yesi ounzinjisia isie amwinjisia oyo owaruma.",en,luy,Luwanga,bible "kimisabibu tawe, sikila biisa bilalia chi Mwinywe omundu alikhwa omukhasi.", Misabibu hapana sababu wakati mwingine kati yenu mtu ataposa mke.,luy,sw,Bukusu,translations Daudi yahana galana, Daudi …………,luy,sw,Maragoli,translations Baba mkubwa mama mdogo na watoto kumi na wawili -saa," Baba munene, mama mudi na vaana komi na mbili -Isa",sw,luy,Maragoli,translations "Nebutswa nababoolela ari, ""Ekhoyile khandi okhuyaala Amakhuwa Amalayi kobwami bwa Nyasaye mumataala kandi, shichila niko aka Nyasaye yaruma okhukhola """," But he said unto them, I must preach the good tidings of the kingdom of God to the other cities also: for therefore was I sent.",luy,en,Luwanga,bible Omulonji aliira khuluchio, A potter eats out of a broken piece of pottery.,luy,en,,proverbs "And the report of him went forth into all Syria: and they brought unto him all that were sick, holden with divers diseases and torments, possessed with demons, and epileptic, and palsied; and he healed them."," Ifumaye yatswana mushialo shia Siria shiosi. Abandu nibamureerera abalwale abali nobutsuunwi nende obuteshele bwahukhane; abebishieno abeindulume, nende abafwokoya, naye nabahonia.",en,luy,Luwanga,bible """Obwami bwa Nyasaye buli burinanwa; Yaliho omuruchi undi owakasilia omusianiwe lisabo lieshiselelo."," The kingdom of heaven is likened unto a certain king, who made a marriage feast for his son,",luy,en,Luwanga,bible "Navudzwa va ku koleye busigu bwobugadi, na vivuni vye lyadikidzwa.", Bali wameona mabashiri ya ubatili kwa ajili yako Na sababu za kuhamishwa.,luy,sw,Maragoli,translations mimi kwetu ni butula kijiji cha tingolo., esie weefu ni vutula mulukongo lwa tingolo.,sw,luy,Marachi,translations T. Pesa ngapi?, Amapesa kaanga?,sw,luy,Marachi,translations "plant (one seed at a time, not scattering)", okhukhoma,en,luy,Luwanga,dictionary Unalia!, Ukarilanga guu.,sw,luy,Maragoli,translations loosen; slacken; relax, okhutendeyia,en,luy,Luwanga,dictionary okhuhana, give,luy,en,Luwanga,dictionary Avakevi venyanga kumanya vuluviriri vwo mundu vakalanga ku ligodo lye igulu nani vavita ma virana ku malirira., Ngariba alitaka kujua ujasiri wa mtu kwa kukata ngozi ya mbele.,luy,sw,Maragoli,translations Kho ouli namarwi akokhuhulila lekha ahulile.," He that hath ears to hear, let him hear.",luy,en,Luwanga,bible okhuyira emuya, yawn,luy,en,Luwanga,dictionary Ona ananyonya, Lola anuunaa,sw,luy,Maragoli,translations Niinze ingoyi ya vakayanga ku makayu, Ni mimi kichoma nguo,luy,sw,Maragoli,translations lisikamo, knee,luy,en,Luwanga,dictionary kimarachi kilibatizwa na wamarachi na waluhya, olumarachi lwa kundihwa nende vamarachi nende valuhya.,sw,luy,Marachi,translations Kweli mwandishi alitaka kutuonyesha utengano wa wakati huo na wakati mzuri wa uongozi wa daudi na solomoni., Ng'ali omuandiki eenya khu khwekesia bubwabukhani bwe siise esio ne siise sie bulayi ne buruki bwa daudi nende bwa solomoni.,sw,luy,Bukusu,translations eshikapo, soft plaited basket ( Sitachukua kitu chochote isipokuwa chakula ambacho watu wangu wamekula na mgao wa watu walioenda nami pekee.,luy,sw,Bukusu,translations "Wele omunyali owa bioosi amurusia enje mala aloma ali lola khwikulu mala obale ching'enieesi, kaba bali onyala khuchibala."," Mungu muweza wa vyote akamtoa nje kisha akamwambia kuwa, tazama angani kisha uhesabu nyote ikiwa utaweza kuhesabu.",luy,sw,Bukusu,translations "Yaboola ario shichila ye nende abashie aba yali ninabo bahuka muno, okhuba bali nibatiilile tsinyeni tsinyinji muno."," For he was amazed, and all that were with him, at the draught of the fishes which they had taken;",luy,en,Luwanga,bible hicho ndicho kimarachi kamili., olo nilwo lumarachi kamili.,sw,luy,Marachi,translations Tuliyopewa na Mungu, Bwa Nyasaye ya ku ha:,sw,luy,Maragoli,translations "cooking pot, with no rim", iyakhafuka,en,luy,Luwanga,dictionary Angelala nje., Yagonanga ichova.,sw,luy,Maragoli,translations Esie ndula munyumba yabafofoyo esie mwene ndi mufofoyo nakhaandi esie ndula mulukongo lwa nyapera., Mimi natoka ukoo wa wafofoyo na mwenyewe ni mfofoyo na tena natoka kijiji cha nyapera.,luy,sw,Marachi,translations greed; gluttony, obulang'ulang'u,en,luy,Luwanga,dictionary Nikhwingira mumakhua aka masomo khunyola mbu omwaka kwawere sikuli sino siakovere abaana makhumi kaviri mu univasiti., Tukiangazia maswala ya masomo utapata kwamba mwaka uliopita hii shule ilipeleka wanafuzi ishirini katika chou kikuu.,luy,sw,Marachi,translations "Naye ya tsia kuye;tsine angekivya,navandu vosi ava li henza,Sisera ya li na a goni ha zana halala naye,"," Naye akaenda na watu wote wale watakao tizama, Sisera alikuwa amelala hapo pamoja naye kutoka Haroshethu alikuwa amefariki –na kigingi kilikuemo",luy,sw,Maragoli,translations Milima hii? Na walitaka nini?, Vigulu yivi? Nayenya ndi?,sw,luy,Maragoli,translations Yaliyomo kwa muhtasari, Kaalimo mu bwimbi,sw,luy,Bukusu,translations okhukalulana, debate; dispute; argue,luy,en,Luwanga,dictionary S:khuula awendio imbakha yange ibwere., Kufikia hapo hadithi yangu imeisha,luy,sw,Marachi,translations omurwe, head; bundle of grass or firewood tied up for carrying on the head; okhubiha omurwe 'be obstinate'; okhufwimbwa omurwe 'be ashamed',luy,en,Luwanga,dictionary Madhabahu yoyote ambayo mtajenga muogope sheria zote., Alutare yosi yosi niyo muliombakha murie kamalaka koosi.,sw,luy,Bukusu,translations Omukhana omulayi adekha ambi, Msichana mzuri huoleka karibu,luy,sw,Marachi,translations "Now he that betrayed him gave them a sign, saying, Whomsoever I shall kiss, that is he: take him."," Ne owamukhoba yali nabamanyiye eshilolelo naboola ari, ""Owanefumbeelele niye owatsana oyo, mumutiile",en,luy,Luwanga,bible Wele Omunyali Owa Bioosi abasalanisia khukhwama abwenao balekha khukhwombakha lukoba olwo bali balekha khukhwombakha lukoba basalanikha mu sibala sioosi., Mungu anayeweza yote anawatawanyisha kutoka hapoili wasijenge jamii na watawanyike dunianikote.,luy,sw,Bukusu,translations okhukubuya, grow and develop from a little girl into a woman,luy,en,Luwanga,dictionary "Mana imbumbuyeka ikhongo niyichaaka okhuhutsa. Ne amarunda kamaatsi nikekhupa muliaro, amaatsi nikachaaka okhwitsulamwo."," And there ariseth a great storm of wind, and the waves beat into the boat, insomuch that the boat was now filling.",luy,en,Luwanga,bible Anatusubiri mbinguni., A khulindira mwigulu.,sw,luy,Maragoli,translations emiero, insubordination; quarrelling,luy,en,Luwanga,dictionary Khuitsurisie mbari ingombe iruberesianga inyama. Inyama ya ing'ombe niinulu nookaranga. Abaandu baiyanza.," Tukumbuke ya kwamba ng'ombe hutupa nyama, nyama ya ng'ombe nitamu ukikaanga . watu wanaipenda.",luy,sw,Marachi,translations Niliwaambia kwamba wamuchape viboko ndipo asikie., Mbabolele nandi amupe kimikhomwa nie aulile.,sw,luy,Bukusu,translations okhusakusula," shake out; shake off, as dust from clothes, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary handi hulwefu babuange ama mamuange mulala wabu afwa esie sindahebulwe omuluhya dawe., na kikwetu babangu ama mamangu mmoja wao angekufa singezaliwa mluhya.,luy,sw,Marachi,translations "Chikholo chino chabalikha omunyali owa bioosi tawe, mala basaaya Khu isiraeli khumanya ne kali bali bawele babaandi."," Mbari hizi zilihesabika, mweza wa vyote,kisha wakaabudu kwa isiraeli kujua na iwapo kama miungu wengine.",luy,sw,Bukusu,translations okhukulasia, exchange; barter,luy,en,Luwanga,dictionary "And no man having drunk old [wine] desireth new; for he saith, The old is good."," Kata abulaho owikombanga okhunywa idivai indoro namalile okhunywa eyilulile tawe, shichila alaboola ari, ‘Eyilulile yino niyo indayi.' """,en,luy,Luwanga,bible A mongoose does not fear its trapper., Lisimba shiliria omurechi,en,luy,,proverbs "Aloma ali, 'Akhaba Misiri akhure mu bunyali bwe Baamori ewe wesi Musa se olingila mu sibala esio."," Akasema kuwa, hata misri akuweke kwe uwezo wa waamori wewe pia musa hutaingia kwa nchi hiyo.",luy,sw,Bukusu,translations a bribe, asoya,en,luy,Luwanga,dictionary "Naye omwene alamumanyia eshisika shieikulu eshikkongo eshialilwe obulayi khandi shimalile okhurechekhwa. Mukhukaasilie mubwenomwo.""", And he will himself show you a large upper room furnished [and] ready: and there make ready for us.,luy,en,Luwanga,bible Mwanamke mjamzito -Ngoma, Mukali wi inda - Indumba,sw,luy,Maragoli,translations Ng'ombe ni kitu nzuri kwa watu wote kwa Kenya. Kinachofanya nasema hivi ng'ombe pia hufanya kazi nzuri kwa sababu hata kulima na tuna tumia fao. Wanunue ng'ombe wa kuime mia tatu na wa kike mia mbili. Ng'ombe wa kike wajifungue wakileta maziwa., tukitaka,sw,luy,Marachi,translations """Mwangobosia muli, 'Khwakholile ngrira mala kalaba bulayi bwene omwene alamupanila."," Mkanijibu kuwa, tumefanya jinsi yatakavyokuwa vizuri mwenyewe atampigania.",luy,sw,Bukusu,translations Msalabani Yesu alisulubiwa, Kumsalaba Yesu yavabwa,sw,luy,Maragoli,translations "But when thou doest alms, let not thy left hand know what thy right hand doeth:"," Nawe lwokhola aketsimbabasi, shiolafuchililakhwo omukhonokwo mukhasi okhumanya eshiomukhonokwo musaatsa kukhola tawe.",en,luy,Luwanga,bible "And straightway he called them: and they left their father Zebedee in the boat with the hired servants, and went after him."," Olwa Yesu yabalola, yabalanga mbu bamulondekhwo, ne nibalekha Zebedayo sabwe nende abakholi babwe, ne nibamulondakhwo. Yesu ahonia omusaatsa owali neshishieno",en,luy,Luwanga,bible Bachamanga okhwikhala khubifumbi habundu woluyali mumasabo nende ebifumbi bioluyali bieimbeli mutsisinagogi.," and love the chief place at feasts, and the chief seats in the synagogues,",luy,en,Luwanga,bible Ambayo mtu alikuwa anaweza kutorokea kwa kusikia mungu akiongea kisha akaona alikuwa ameua mtu ambao kupitia kwa moto kama nyinyi na hajafanya vizuri kumuua., Nicho omundu yaba anyala elukhila we khuulila Wele ne alomaloma mala abona aaba ne eriire omundu nibo khubirira mu mulilo nga enywe ne akheteekile khumwiira tawe.,sw,luy,Bukusu,translations "And he that doth not take his cross and follow after me, is not worthy of me."," Yesi oulekha okhwituukha omusalabakwe niyanondakhwo, shiakwanile okhuba omulondi wanje tawe.",en,luy,Luwanga,bible ano, here; to this place (see also eno),luy,en,Luwanga,dictionary Ibada ya mazishi itafanyika katika uwanja wa michezo wa shule ya Upili ya wavulana ya Bungoma tarehe 15/07/2017 na kufuatwa na mazishi nyumbani kwake marehemu pale Sinoko- Bungoma., NE LIBHUKANA LYEKHUSIKHA LIKHABHE MUSIKURI SYEKIMIBHAYO MUSISOMELO SYEBHASOLELI SYEBUN'GOMA 15/07/2017 NELILONDELWA NE KHUSIKHA ANGO WOMUFWILE SINOKO - MUBHUN'GOMA.,sw,luy,Bukusu,translations """Yibaasia ke biise bibiabira, mu biise, Wele wenywe alikho amuelesia enywe nibio mwaba ne mukhasaalwa tawe."," Waza ya muda vilivyopita kwa muda, mungu wenu yuko anampatia nyinyi mlikuwa na hamjazaliwa.",luy,sw,Bukusu,translations "And Jesus called unto him his disciples, and said, I have compassion on the multitude, because they continue with me now three days and have nothing to eat: and I would not send them away fasting, lest haply they faint on the way."," Yesu nalanga abeechibe, nababoolela ari, ""Endolela omukanda kuno tsimbabasi, shichila bakhaba ninasi khulwa tsinyanga tsitaru, ne bulano babula eshiabalia. Shindenya okhubaseebula nibali inzala ta, okhuba bakhatorera khunjila""",en,luy,Luwanga,bible okhutsatsaala, be happy; be glad; rejoice,luy,en,Luwanga,dictionary "Nookhera mabere ka ing'ombe olakusiria abandu, ewe mwene olanyola matongolo mangi lukari"," Ukukikama maziwa kutoka kwa ng'ombe utauzia watu, wewe mwenyewe utapata pesa mingi sana.",luy,sw,Marachi,translations okhuchikha, make false accusations; spread false reports of s.o.; libel; slander,luy,en,Luwanga,dictionary OMUYAKA KWA KORONA., UGONJWA WA KORONA,luy,sw,Marachi,translations elyuba liumire, around 11 a.m.,luy,en,Luwanga,dictionary ifire," an animal, like a rat in appearance, but much larger; can be eaten",luy,en,Luwanga,dictionary decoration; ornamentation, obwisyayi,en,luy,Luwanga,dictionary tulipokaribia kwa nyumba tulipata wamemlaza jirani kwa godoro la bluu., huari huula ambi huthia munyumba hunyola vakonie jirani humaturesi ya bulu akari wovueru.,sw,luy,Marachi,translations "‘My mouth, be quiet!'", Omunwa khukundi (DNA) Quarrels beget quarrels.* 422. Omunwa kwanje holera,en,luy,,proverbs amakata," reeds, or the stalks of maize, millet, etc.; pipes or a small harp made from millet stalks",luy,en,Luwanga,dictionary Imani yote ni yangu," Lisuuviridza lyosi ni Iyange,",sw,luy,Maragoli,translations "Ndipo mungu mweza wa vyote akamweka mwenyewe kuwa,naenda na nguvu zako hizi kisha uwaokoe waisraeli kutoka kwa wamidiani."," Nio wele omunyali owa bioosi amurakho omwene ali, khoche ne kamaani kowo kano mala oreesia Baisiraeli khukhwama Khu Bamidiani.",sw,luy,Bukusu,translations Nahori akiwa na miaka ishirini na tisa akamzaa Tera na baada ya hapo akaishi miaka mia moja na Kendia na akazaa watoto wengine wavulana kwa wasichana.'," Oli Naori ali ne bukhulu bwe kimiiko kamakhumi kabili na tisa asaala Tera, ne enyuma we lisaalwa lia Tera, Naori amenya kimiiko emia ndala ne likhumi lilala na tisa, mala asaala babaana babaandi basoleeli ne bakhaana",sw,luy,Bukusu,translations "mu ndaalo cha siamukari, okhwa Anati mu ndaalo cha Yaeli kimiila kiawa ne bakeendi batalaandilanga Khu ngila che Khu ndulo.", kwa siku za siamukari wa Anati kwa siku za Yaeli njia zikaisha na wasafiri wakapitiakwa njiaza kando.,luy,sw,Bukusu,translations Askari kwenye gari la polisi -Vijiti vya kiberiti, Vasikali mu Landirova - Visaala vie kibiriti,sw,luy,Maragoli,translations stand; come to a standstill; rise from a sitting to a standing position (cf. okhwema), okhusinjira,en,luy,Luwanga,dictionary S: ati mama wange yambolela ati ninjiikasa mumalebo alangova hucha khukendela wa nyanya., ati mamangu aliniambia nikijikaza kwa mtihani atanipeleka kwenda kumtembelea nyanya.,luy,sw,Marachi,translations Watsire yena?, Where did you go?,luy,en,Tsotso,translations MUSWAKILI, ANAYETOA KAFARA,luy,sw,Maragoli,translations "Arekukha arura sibala sie siafubo wa kanaani oola Beteli, abuundu nio ombakha niliema mu khurakikha, akari wa Beteli ne Ai."," Alitoka akaelekea nchi ya kusini mwa Kanaani akafika Bethel mahali ambapo alijenga hema mwanzo, kati ya Bethel na Ai.",luy,sw,Bukusu,translations Bahandika khu aka khwahulila okhurula khu abakalola nikekholekha okhurula mukhuchaaka khwako mana khandi nibakayaala.," even as they delivered them unto us, who from the beginning were eyewitnesses and ministers of the word,",luy,en,Luwanga,bible Ameno namasiru katsekhanga kata mawo nafwire (TWA127) Laughter is foolish; he laughed at his mother when she was dead. Laughter is foolish; one can laugh even when the mother is dead., Ameno namasiru katsekha mao nafwire,en,luy,,proverbs "vwashia ithuli nihusiri nuhukona hadi saa mbili hi hwavukha huchaka huhola vusafi vwe mthinzu, olwanyi nende hukasia vyahuria vya huria."," kulikucha asubuhi tukiwa tungali tunalala hadi saa mbili ndipo tukaamka kuanza kufanya usafi wa nyumba, uwanja wa nyumbani pamoja na kuandaa vyakula vya kula.",luy,sw,Marachi,translations Na kwinye ku gingi budamano bwavo., Nasi tumebeba maovu yao.,luy,sw,Maragoli,translations "Ne kakhali Aburamu akobosia omwami owa Sodomu ali, nechubile khu wele omunyali wa bioosi owe angaaki lukali , owakhola likulu ne liloba , ndi se ndabukula aakhaba luusi namwe lukoye lwe siraro namwe sisindu siosi siosi sili sisiowo tawe, okhakhola orio waloma oli ,nakholile Aburamu khuuba omuuindi tawe."," Lakini Aburamu akajibu mfalme wa Sodoma kuwa , nimekiri kwa mungu muweza wa vyote aliye juu sana , aliyefanya mbigu na dunia , kuwa sitachukua kitu chochote kilicho chako , usifanye hivyo useme kuwa , nimefanya aburamu kuwa tajiri.",luy,sw,Bukusu,translations "A good tree cannot bring forth evil fruit, neither can a corrupt tree bring forth good fruit."," Omusaala omulayi shikunyala okhwama ebiamo ebibi ta, nakwo omusaala omubi shikunyala okhwama ebiamo ebilayi tawe.",en,luy,Luwanga,bible "Ne, shichila Pilato yenya okhuchamisia abomukanda okwo, yabalekhuulila Baraba. Mana Pilato nasubula abandu abo mbu, banyweshe Yesu khandi namuhaana mbu bamubambe khumusalaba. Abelihe Abaroma batseshelela Yesu"," And Pilate, wishing to content the multitude, released unto them Barabbas, and delivered Jesus, when he had scourged him, to be crucified.",luy,en,Luwanga,bible S. Tsing'ombe ethio thia igredi khunyala khutsirskira olusii lwabu ni khandi tsikhoyere khulia olusii lwa khuyera kho tsirusie amabere amangi., Ng'ombe hao wa gredi tunaweza wapandia mabingobingo yao na pia wanafaa wale mabingobingo wa kutosha ndipo watoe maziwa mengi.,luy,sw,Marachi,translations tsingalakala, shrill cry made by women when dancing,luy,en,Luwanga,dictionary "Tuabudu, tuimbe, tukae kwa amani"," Kwidzominya; Kwimbe ne mirembe,",sw,luy,Maragoli,translations Mwanamke akisha maliza kipindi cha hedhu huwa ametakasika kwa kwa hisani ya mmwanamke mkuu, Umukali na maliyi kutula mu mweli avetsa usaalisiywi no mukali munene.,sw,luy,Maragoli,translations Makandi vahenza kuli LIUVA nilitula ivugwe kale mugamba zuri ku nivaloli iliuva lituli vulahi ililavu zeeree kuli likonza kuvakola miluka javo ma vamanya miluka javo jilagasitswa., Tena walikuwa wakiangalia jinsi jua lilikuwa lilichomoza kutoka mashariki asubuhi na mapema ili waone likiwa limechomoza vizuri ndiposa wafanye matambiko yao na ndipo wajue kwamba matambiko yao yatabarikiwa.,luy,sw,Maragoli,translations draw oneself up; stand on tip-toe, okhwihena,en,luy,Luwanga,dictionary eshokolo, small bundle; skein; hank,luy,en,Luwanga,dictionary Otsirenje yena ?, Where did you go after church?,luy,en,Luwanga,translations tulifika makavani tukamweka kule kisha tukaenda., huola mumochari huamrayo khuamala khuavwao.,sw,luy,Marachi,translations "And there were many lepers in Israel in the time of Elisha the prophet; and none of them was cleansed, but only Naaman the Syrian."," Khandi bali nibaliho abobuchele abanji abamenya mu Isiraeli, mutsinyanga tsiomulakusi Elisha, ne shialikhwoho awahonibwa obuchele ta, habula Namani womushialo shia Siria """,en,luy,Luwanga,bible Ekhwikomba, I miss you in luhya,luy,en,Luwanga,translations "one who waits about where a beer-drink, etc., is in progress, in the hope of being invited in (see also omusosomi, omusomeshi)", omususumi,en,luy,Luwanga,dictionary okhupa amakhofi, clap hands,luy,en,Luwanga,dictionary olwa bwashia mutsuli, at dawn the next day,luy,en,Luwanga,dictionary "And when the devil had completed every temptation, he departed from him for a season."," Ne olwa Setani yali namalile okhuteema Yesu munjila tsiosi, yamulekhakhwo khulweshise shitiiti. Yesu achaaka obukhalabanibwe Galilaya",en,luy,Luwanga,bible key; fastener, olufunguo,en,luy,Luwanga,dictionary reminder, omwitsusio,en,luy,Luwanga,dictionary "Habwene nahabwene, omundu oyo yakololokha nabuukha bwangu imbeli wabwe boosi, niyetuukha eshitali eshia yali nakonilekhwo, ne natsia ingowe niyetsoominjia Nyasaye."," And immediately he rose up before them, and took up that whereon he lay, and departed to his house, glorifying God.",luy,en,Luwanga,bible Moyo ulijikokota., Mwoyo gwidola,sw,luy,Maragoli,translations Inyende ochilira mulwoba," If you eat mushrooms, you are sure to eat maggots.",luy,en,,proverbs a wild green vegetable, likhubaika,en,luy,Luwanga,dictionary "And they told him, saying, John the Baptist; and others, Elijah; but others, One of the prophets."," Nabo nibamukalusia bari, ""Baboolanga mbu niwe Yohana Omubatiisi, abandi mbu niwe omulakusi Eliya, nabo abandi bari, oli mulala khubalakusi.""",en,luy,Luwanga,bible "Habwenaho Yesu nababoolela ari, ""Tinye omwoyo, nisie, mularia tawe."""," But straightway Jesus spake unto them, saying Be of good cheer; it is I; be not afraid.",luy,en,Luwanga,bible avenger, omumali weshikwoli,en,luy,Luwanga,dictionary Chavamanya vakola avami vagendanga ku migitsi ni vadoola avana vavenyanga vahile mu lisoma., Viongozi walienda vijijini na kuwasanya watoto waliokuwa wanazurura na kuwapeleka wasome.,luy,sw,Maragoli,translations mbula," why; but; but then; mbula, nomulwale 'why, he's a sick man'",luy,en,Luwanga,dictionary crumple up, okhukhanya,en,luy,Luwanga,dictionary Mwoyo gwidola, Moyo ulijikokota.,luy,sw,Maragoli,translations Khandi hali nuvuyanzi halala no Mwami., Tena ana furaha pamoja na Bwana.,luy,sw,Maragoli,translations okhukalula, change; make into; translate; interpret,luy,en,Luwanga,dictionary Mang'ang'a hutembea mtoni wawiliwawili, Namang'ang'a gagenda sigaviri mukivanda.,sw,luy,Maragoli,translations Manabii wako wameona maono kwa ajili yako Ya ubatili na upumbavu.," 14 Avaprofeti vovo VA KU koleye amalola, amalola ga vutswa na govusiru.",sw,luy,Maragoli,translations "Jesus said unto him, Thou hast said: nevertheless I say unto you, Henceforth ye shall see the Son of man sitting at the right hand of Power, and coming on the clouds of heaven."," Yesu namukalusia ari, ""Omwene lwokhaboolile. Ne emuboolela inywe mwesi mbu, Okhurula bulano mulalola Omwana womundu niyekhaale khumukhono musaatsa kwa Nyasaye, khandi niyetselanga khumumaleesi komwikulu!""",en,luy,Luwanga,bible mwiswa, in the bush; in amongst the tall grass and weeds of an uncultivated piece of ground,luy,en,Luwanga,dictionary "Mana habwene nahabwene Yesu namanya mumwoyokwe aka bali nibayililisinjia mumioyo chiabwe, yabareeba ari, ""Mukanakaninjia murio mumioyo chienywe mbushiina?"," And straightway Jesus, perceiving in his spirit that they so reasoned within themselves, saith unto them, Why reason ye these things in your hearts?",luy,en,Luwanga,bible Kuku alitafta chumbani kote lakini hakupata wembe huo., Engoko yihuya munyumba mwosi navutswa siyanyola logembe mba.,sw,luy,Maragoli,translations "Luti aliona bonde la Yordani kuwa lenye maji mengi kila mahali kama shamba la mungu muweza wa vyote , kama nchi ya Misri , upande wa Soari.( haya yote yanatendeka mungu muweza wa vyote akiwa hajaharibu Sodoma na Gomora.)"," Luti aboona litooma lia Yoritani ali lili ne kamechi kamakali buli abuundu nga kumukuundakwa wele omunyali owa bioosi, nga sibala sia Misri, lubeka lwa Soari. (Akano kosi kekholekha wele omunyali owa bioosi ne akhonaka Sodomu ne Gomora tawe).",sw,luy,Bukusu,translations Mu livola lyetu ling'ana mugoye ne kamba yasitwa kutula ku makambi kovoha vindu.," Kwa fahamu zetu neno ""mugoye""linamaanisha kamba inayotengenezwa kutoka kwa makambi na hutumiwa kufunga vitu.",luy,sw,Maragoli,translations "naked, and ye clothed me; I was sick, and ye visited me; I was in prison, and ye came unto me."," ndali eshiechenye nimuufwala ebifwalo, ndali omulwale nimwitsa okhungoonya, khandi ndali mumbohe nimwitsa okhundolayo/",en,luy,Luwanga,bible Kambi ambayo watu wanaweza wakaenda., Ekambi niio babaandu banyala bacha.,sw,luy,Bukusu,translations heifer; cow before it has calved, imosi,en,luy,Luwanga,dictionary "Hamna chochote hata kimoja kinachoweza fannyika bila kingingine kujua, tabia ya mwezi ni sawa na ile ya mwanamke, nao mwezi na mwanamke ni wa ukoo wa karibu sana."," Sikili ho kali kindu kilala ekekoleka vugila kilala nikitamanyi mba, miima jo mieli nijo jiveye mumundu mkali, navo naviko avanene ligali",sw,luy,Maragoli,translations "wakati waliwateua miungu wapya, vita vikawa kea malango."," nga ne barobora bawele bayia, liie liaba mu bilibwa.",sw,luy,Bukusu,translations Despised in-laws are served with poor vegetables., Nabukhwe buleche butesherwa inderema,en,luy,,proverbs harehare yaliwo omwana walangwa mbu nasio., hapo zamani paliondokea mtoto aliyeitwa nasio.,luy,sw,Marachi,translations "And Jesus answered and said, O faithless and perverse generation, how long shall I be with you? how long shall I bear with you? bring him hither to me."," Yesu nakalusia naboola ari, ""Inywe olwibulo olulasuubilanga khandi olumayanu, ndalabetsanga ninenywe okhuula liina? Ndalamwisumilisia okhuula liina? Ndeerere omwana tsana oyo """,en,luy,Luwanga,bible Mwiminsi woo bulamu Mutahi Kagwe nainia maoni kaye okhulondana nende obulwaye bano., Mkuu wa wizara ya afya Mutahi Kagwe alitoa maoni yake kutokana na huu ugonjwa.,luy,sw,Marachi,translations Avalala valanganga lyeta lya Ise naho Nyia yava ni yali ni yamala kukutsa., Wengine walikuwa wanamwita jina la baba ama la mama ambaye alikuwa amekufa,luy,sw,Maragoli,translations "Vandu voosi vimbe, vandu voosi vimbe,"," Wote tumshangilie, wote tumshangilie",luy,sw,Maragoli,translations Watu wafuge ng'ombe watawasaidia., Abandu baruke tsing'ombe tsilabakhonya.,sw,luy,Marachi,translations "Hali ya maisha ilikuja ikawa ngumu, bei ya kila bidhaa ikawa ghali na hata wale waliokuwa wameajiriwa kwenye ofisi walipigwa kalamu."," Maisha ketsa nikaba matinyu, burisindu nisinina bukusi kata bali na nibaandikirwe muofisi bafutwa tsikasi. Na bulii bulwaye bwa khurusia sana.",sw,luy,Marachi,translations "freed man; one released from bondage, work, etc.", omulekhule,en,luy,Luwanga,dictionary "The lazy farmer says, ""the hare destroyed my crop""."," Owalima hatu mbu, ‘akhamuna nikho akhamalira'",en,luy,,proverbs make; do, okhukhola,en,luy,Luwanga,dictionary efwe huamenya nende baba mama yabuao hale wamakana nihusiri badidi.," sisi tunaishi na baba, mama alienda kitambo sana tukiwa tungali wadogo.",luy,sw,Marachi,translations siku hiyo mungu aliwapa waisraeli ushindi kwa Yabini mfalme wa wakanaani., endaalo eyo wele aelesia Baisiraeli bukhili Khu Yabini omwami owe Bakanaani.,sw,luy,Bukusu,translations 14. Kohenza navizala kumulugu., 14. Kuangalia mama mkwe au baba mkwe kwenye mhundi.,luy,sw,Maragoli,translations "Okhukaira obulware buno bienya omundu yeesabe nende amatsi keedikha, abe are nende abundu baangi,yeefwale imaski nende okhufuunikha omunwa naakholola."," Kuzuia huu ugonjwa mtu anahitajika kunawa na maji yanayo tiririka, awe mbali na watu wengi, avae barakoa na kufunika mdomo anapokohoa",luy,sw,Marachi,translations Bulia ing'ombe bulalia imbongo, Better be eaten by cattle than be eaten by wild antelopes.,luy,en,,proverbs Na watu wote watajibu kuwa yawe hivyo.," Ne babaandu boosi balikobosia bali ""Kabe kario.",sw,luy,Bukusu,translations Hawa ndio watu ndio pia waliokuwa wakimtawaza kiongozi alyeteuliwa., Avandu yava nivo ko avavika amakono ku mwami uvikiywi.,sw,luy,Maragoli,translations "Ulisikia ombi langu: ""Usikizibie masikio yako kilio changu nikuombapo msaada."," 56 Was hulira mwoyo gwange, u ta Visa ugutu gugwo ku miyika gyange, KU lilira lyange.",sw,luy,Maragoli,translations fasten or tie loosely, okhutendesia,en,luy,Luwanga,dictionary okhupa ikha, draw lots,luy,en,Luwanga,dictionary "Ee ukuta wa binti Sayuni, Machozi na yachuruzike kama mto Mchana na usiku."," Ive lidigi lyomukana wa Zioni, amaliga gi doole kuli mugera mbasu nobudiku.",sw,luy,Maragoli,translations Uyu yanuuna inuuniru, Huyu alinyonya nyonyo.,luy,sw,Maragoli,translations Yesu ya nkudzera., Yesu alitufia,luy,sw,Maragoli,translations Nachukua huu nafasi kukuandikia huu waraka kwa ajili ya kukuomba msamaha, Mbukula bikha bino khuandika ibarua khulwa khusaba esilekhelo.,sw,luy,Marachi,translations Nokhuburhulidza., Na kuziondoa.,luy,sw,Maragoli,translations "And Peter took him, and began to rebuke him, saying, Be it far from thee, Lord: this shall never be unto thee."," Petero namuyila halubeka, nachaaka okhumukania obutinyu ari, ""Nyasaye akhulinde Omwami! Kano kaleshe okhwikholekha khwiwe.""",en,luy,Luwanga,bible Ni nani anayetaka kusaidia watu, Wina wenyanga kuhonya vandu,sw,luy,Maragoli,translations "Ihiri yo vwoni yeyo elolekanga,", Jamii ya dhambi yatambulika,luy,sw,Maragoli,translations amakulu, feet; footprints,luy,en,Luwanga,dictionary Tulibaki tu butwaa wakati wote., Kwadong'a nikhwang'ang'a biha biosi.,sw,luy,Marachi,translations Alikosa kujua mahali hiyo nyama imetoka., Siakorwa mbu inyama eyo yarula yena.,sw,luy,Marachi,translations Adede alolaa wavo, Adede anaona kwao.,luy,sw,Maragoli,translations Muondoe uovu tena ndipo utajirike katikati yenu., Murusie bumayaanu lundi nio oyindile akari wenye.,sw,luy,Bukusu,translations siduyu siari sienya huira ifisi; siakinga rikina husisani nirimetameta., sungura alitaka kumwua fisi; alibeba jiwe mawe kwa sahani likimetameta.,luy,sw,Marachi,translations "And they said unto her, There is none of thy kindred that is called by this name."," Nibamuboolela bari, ""Shimulikhwo nomwikho mwinywe oweliira elo ta!""",en,luy,Luwanga,bible "Omuruchi oyo yabeelela, nebutswa khulwa okhwitsubakhwe okhwa yali niyetsubile imbeli wabacheni boosi, yalaka mbu omukhaana oyo ahelesibwe eshia yali niyenyile."," And the king was grieved; but for the sake of his oaths, and of them that sat at meat with him, he commanded it to be given;",luy,en,Luwanga,bible Vipaji vya wengine., Vihaanwa vyavandi.,sw,luy,Maragoli,translations warm; heat, okhutundumia,en,luy,Luwanga,dictionary "worn-down hoe, used for stirring beer", omutsiyiro,en,luy,Luwanga,dictionary Lero kudzanga kusantidza ive., Sifuni Mungu aliye mbinguni,luy,sw,Maragoli,translations Nga Kaali ne babaandu bewe barura mupane., wakati Gaali na watu wake wanatoka mpigane.,luy,sw,Bukusu,translations Lugulu neridaala liveeye kukigulu, Mji wa Luguli iko eneo la mwinuko,luy,sw,Maragoli,translations sprain; strain, okhwibalalira,en,luy,Luwanga,dictionary okhurasia, sting as with a nettle,luy,en,Luwanga,dictionary Damu ya ng'ombe ni dawa ukiwa na upungufu wa damu mwilini. Ukichukua damu upike ule umalize utakuwa na damu nyingi mwilini.," O Mabanga ka ingombe ni musala noobula mabanga mumubiri. Noobukula amabanga noodekha noria, noomala olaba nende mabanga masabi mumubiri.",sw,luy,Marachi,translations "Nebutswa Yesu yahalabila eshishieno eshio nashilaka ari, ""Holeela tsi! Khandi orule mumundu uno!"""," And Jesus rebuked him, saying, Hold thy peace, and come out of him.",luy,en,Luwanga,bible ilikuwa saa tatu asubuhi ipatayo saa mbili nikiwa bado nalala., chiari chitaru ithuri musaa mbili ndari siri ngona.,sw,luy,Marachi,translations Tega ngetege - Lifwa, Tega nitege -Mwiba,luy,sw,Maragoli,translations okhutuumula, slash; cut in two,luy,en,Luwanga,dictionary Ng'ombe anatupea damu inayotupea afya nzema mwilini na kuzuia magonjwa mengi, Ing'ombe iruberesinaga amabere khukasirianga obubiri nende khukaira amalware mangi T: T:,sw,luy,Marachi,translations "Pilato nababoolela ari, ""Muli nabalindi, tsie mulinde ing'ani eyo obutinyu shinga olwa munyala """," Pilate said unto them, Ye have a guard: go, make it [as] sure as ye can.",luy,en,Luwanga,bible okhufwana shinga, resemble; look like; appear to be,luy,en,Luwanga,dictionary Mbomumbomu musinga - Mukali oveye ninda, Mbomumbomu mzinga -Mwanamke mjamzito,luy,sw,Maragoli,translations "Kwa Ukoo za Nafutali na Sebuluni, kisha majeshi ya sisera wote wakauawa, si uwapeleke kwa mlima wa Tabori."," Mu kholo cha Nafutali ne sebuluni, mala banamae ba sisera boosi berwa, se obayile Khu sikulu sia Tabori.",sw,luy,Bukusu,translations inzaka, bhang; a drug taken by smoking,luy,en,Luwanga,dictionary olukho, game played with beans on a board with two or more rows of hollows,luy,en,Luwanga,dictionary likhokho, pied crow,luy,en,Luwanga,dictionary "Ng'ombe tunamfuga kwenye zizi, hatumfugi kwa nyumba kamwe. Tunamtengenezea zizi yakekaribu na nyumba."," Ing'ombe khurukiranga musidwoli, khasikhurukiranga munyumba khaba. Khuikasirianga sidwoli siayo ambi nende inyumba.",sw,luy,Marachi,translations watu hao walienda shambani mwao wakakusanya matunda ya misabibu Wakaleta kisha wakatengeneza divai wakawa na sikuku, babaandu abo bacha mu mikuunda kiabwe babuusia kamatuunda ke kimisabibu Bareera mala bang'oona endali baba ne naikara.,sw,luy,Bukusu,translations "imprint, marks cut on the body, ornamentation on pots, printing in books, etc.", okhusara,en,luy,Luwanga,dictionary "Okhuboola , boolanga likhuwa shinobulayi tawe. Haundi onyalaokhuba niwilaanjilanga eshilikhulia."," T.Kusema, nasema neno si vizuri labda unaweza kuwa unajitia kitakachokukukula.",luy,sw,Marachi,translations "Hutanga tanga njiani kama vipofu, wametiwa unajisi kwa damu.", 14 Va voyavoya kuli vaboku mu Tsinzira va vikenywi budamano vya masahi.,sw,luy,Maragoli,translations "Nga aaba ne ali siimbi khukhwingila mu Misiri, aboolela Sarai,omukhasi wewe ali, ""Manyile ndi ewe oli omukhasi owe likoondo lulayi,"," Alipokuwa karibu kuingia Misri , akamwambia Sarai mkewe kuwa; "" Najua wewew ni mwanamke mrembo,""",luy,sw,Bukusu,translations Tena atadai alilolipa kwao," Kandi alavanza kisalya kuvo,",sw,luy,Maragoli,translations okhutetukha, come apart; snap,luy,en,Luwanga,dictionary "Be lisaaye lia Hobabu Omukenayi ekholo eya Yuda papa owa omukhasi owa musa, bachiila Yerusalemu ne Heburoni lilila ne lukeendo ne babaandu ba Yuda bebwaakala lukoba Yuda khukhwama e yeriko, lukoba lwa Yerusalemu mala balubukula."," Wa uzao wa Yuda wa wakenayi, Ukoo wa Yuda walikuwa wa mke wa Musa, wakendea Yerusalemu na Heburoni kilio na mwendo na watu wa Yuda wakavamia mji, Yuda kutoka Yeriko, mji wa Yerusalemu kisha wakauchukua.",luy,sw,Bukusu,translations Huyu ndege anaitwa teleka, Linyonyi yiri lirangwa isimindwa.,sw,luy,Maragoli,translations Nisijaribiwe na maovu, Mbuli kugelizwa kuvita kegero,sw,luy,Maragoli,translations Tena mhubiri na waliosimamia harusi walipaswa kujua maneno mambo waliyofundisha waliooana na watoto wadogo walioliofariki jinsi walipaswa kuzikwa., Kandi ava pastor na vakolitsanga iviselelo gadukana vamanye amang'ana ga vegitsa avaletananga na avana avadoto vakutsanga kuli vayavila avana yava.,sw,luy,Maragoli,translations """Wele khabhumbi amwakanile abhundu alayi"""," ""Mola ampokee mahali pema""",luy,sw,Bukusu,translations "Kamba ilikuwa ikifungwa kwa kiwanja ambacho jamii mbili au tatu zilikutania.O: Naho mwirago he tsisoma tsivuganiranga, sia losoma lwikalanga mu kiduma chavo.", Mugoye gwavohangwa mu kiguti kirahi ahavandu ve tsisoma tsiviri naho tsivaga tsivuganiranga.,sw,luy,Maragoli,translations Ombe tsingulu kuguta, Nipe nguvu za ushidi,luy,sw,Maragoli,translations "And the unclean spirits, whensoever they beheld him, fell down before him, and cried, saying, Thou art the Son of God."," Nabo abali nebishieno olwa bamulolangakhwo butswa, bakwitsanga hasi mumakuluke nibayula nomwoyo omukhongo nibaboola bari, ""Oli Omwana wa Nyasaye!""",en,luy,Luwanga,bible cry for; cry to, okhwanira,en,luy,Luwanga,dictionary "Ne khunjila, abelihe abo babukaana nende omundu undi owali nabirangaho, owali nachelelanga mwitookho narula mungongo tsindi, oulangwa mbu, Simoni Omukirene, samwana Alekisanda nende Rufu. Kho nibanichilisia omundu oyo mbu, achinje omusalaba kwa Yesu."," And they compel one passing by, Simon of Cyrene, coming from the country, the father of Alexander and Rufus, to go [with them], that he might bear his cross.",luy,en,Luwanga,bible okhusirikha, give medical attention,luy,en,Luwanga,dictionary "flit about of birds, insects, etc.); go aimlessly from place to place", okhuyiya,en,luy,Luwanga,dictionary Andimi alikuwa akiwapasha tohara watoto wake kwa marika kasha kuwakuza kwa furaha huku akiwatakia mema na kuwaachia Baraka, Kutula vukulu na vozele Andimi ilingana akevanga avana veve avikula mmakula ma avaalukiza muvuyanzi naavasavira izingavi nuvugaasu.,sw,luy,Maragoli,translations one who has been redeemed, omununule,en,luy,Luwanga,dictionary olwenu, lightning,luy,en,Luwanga,dictionary Tulikuwa tumeketi chini kwa sakafu tukiwa tumengoja ugali, Khuali khwikhale asi mubweru nikhulindire obusuma.,sw,luy,Marachi,translations olukose, the Yala River,luy,en,Luwanga,dictionary Leshe abali mushialo shia Yuda belushe nibatsia mubikulu., then let them that are in Judaea flee unto the mountains:,luy,en,Luwanga,bible Hii ilikuwa pia njia ya kujua mke wa nani anajua kupika na mke wa nani ni mchoyo., Yiyi kandi yali niyo inzira yo kumanya ni muka vwaha wamanya kodeka na ni muka vwaha mwimani.,sw,luy,Maragoli,translations okhupa imbakha, converse; talk to each other; have a talk,luy,en,Luwanga,dictionary "And it came to pass, after three days they found him in the temple, sitting in the midst of the teachers, both hearing them, and asking them questions:"," Khunyanga yakhataru, bamunyoola nali muhekalu niyekhaale nende abeechesia ba Abayahudi, nahulilanga akababoola naye nabareebanga amareebo.",en,luy,Luwanga,bible okhukhola tsindeberende, rust; become rusty,luy,en,Luwanga,dictionary Chew until it is soft before you swallow., Onyanya yatora kho wamira,en,luy,,proverbs "Alipokuwa akienda, aliona pango."," Lw natsitsanga, yalola luhangaywa.",sw,luy,Maragoli,translations ingoyani, noise; tumult; row,luy,en,Luwanga,dictionary """ Huko ndiko alipopata kuwa uzuri unatoka kwa shamba ""."," ""Ebweneyo newayanyoola obulaiburula mumukuunda.""",sw,luy,Marachi,translations Mulayi akhufwila inzala ilakhukwila, Better lose a dear relative than suffer an outbreak of famine.,luy,en,,proverbs like; as; as if, shingana,en,luy,Luwanga,dictionary ENEO: TINGOLO, S.LUKONGO: TINGOLO,sw,luy,Marachi,translations Usiwaogope maadui kwa vile Mungu mwenyezi atawapigania., Okhabaria basiku tawe sikila Wele Omunyali Wele wenywe alamupanila.,sw,luy,Bukusu,translations Kwinye kalunu ku la mu santidza., Sote tuimbe tumusifu Mungu,luy,sw,Maragoli,translations Tsimoni etsiomukhwe tsimanya eshia tsilutsi, The eyes of in-laws hide what they have seen. Tsimoni tsiomweya tsimanya eshiatsilutsi A bride's eyes pretend not to have seen.,luy,en,,proverbs Nikienda Bumala Ominde hata simuoni aee, Ni njaa Bumala Ominde kata simulola aee,sw,luy,Marachi,translations "And some of them that stood by, when they heard it, said, Behold, he calleth Elijah."," Ne olwa abandi, abali nibasinjiileho bahulilakhwo amakhuwa ako, baboola bari, ""Lole, alanganga Eliya""",en,luy,Luwanga,bible okhukhobola, peel; remove the skin from,luy,en,Luwanga,dictionary Chungu kichafu -Kaburi, Inyingu ya babira - Kirindwa,sw,luy,Maragoli,translations okhung'ayang'ayia," say that you will do a thing, and then not do it; make rash promises",luy,en,Luwanga,dictionary Buyanzi bu la va, Furaha twapata,luy,sw,Maragoli,translations "and they said unto him, By what authority doest thou these things? or who gave thee this authority to do these things?"," Kho nibamureeba bari, ""Nobunyali shiina obwokholelanga ebindu bino, noho owakhuhelesia obunyali buno okhukhola bino niwiina?""",en,luy,Luwanga,bible Hakuna siku ambayo jua huweza kupotea., Liveye ku nelidiku na lwe liuva ligota ku mba.,sw,luy,Maragoli,translations babaandu abo bacha mu mikuunda kiabwe babuusia kamatuunda ke kimisabibu Bareera mala bang'oona endali baba ne naikara., watu hao walienda shambani mwao wakakusanya matunda ya misabibu Wakaleta kisha wakatengeneza divai wakawa na sikuku,luy,sw,Bukusu,translations "all, any", -osi,en,luy,Luwanga,dictionary Hata kiwe kizuri ama kitu kisichoweza kuleta kuinuka/ ama kuimarika kwa ulimwengu wowote, kata sibe sindu esilayi nokho ukhukhula khwesialo siosisiosi,sw,luy,Marachi,translations endure; be patient; bear up under adversity, okhwisumirisia,en,luy,Luwanga,dictionary "Mala aburahamu ne Naori bareera bakhasi,mukha Aburamuaaba Sarai ne mukha Naori aaba Milika, omukooko owa Harani. Harani aaba raraawe owa Milika ne Isika."," Alafu Abrahamu na Naori wakaleta wanawake , bibi ya Abrahamu akiwa Sarai na wa Naori akiwa Milka msichana wa Harani, Harani akawa babake Milk ana Isika.",luy,sw,Bukusu,translations "Iwapo unaona ni sawa, hata naweufanye bidii.", Nuulola nigaveeye malahi ukole vulahi,sw,luy,Maragoli,translations Ayuya (mtu) ananalisha (mifugo) huko, Ayuya yayaa yeyo,sw,luy,Maragoli,translations Hauvikanga avalahi vovo, Wanakokaa wateule wako,luy,sw,Maragoli,translations okhubikha likhobo, bear a grudge,luy,en,Luwanga,dictionary servant; minister, omukali,en,luy,Luwanga,dictionary whiteness; cleanness; brightness; lightness; purity, obulafu,en,luy,Luwanga,dictionary buli mundu, everyone; every person,luy,en,Luwanga,dictionary mukari, inside,luy,en,Luwanga,dictionary Twahuzunika ametuwacha, Koveye novoveleli okoleki,sw,luy,Maragoli,translations SAFARI YA KUENDA KWA WAZAZI WANGU MOMBASA., ISAFARI EYOKHUTSIA KHUBEBUSI BANGE MOMBASA.,sw,luy,Marachi,translations nasi, and I,luy,en,Luwanga,dictionary "TULIPANDA VYAKULA TOFAUTI KAMA NDIZI, MITI PAMOJA NA KILA KITU KWA WAMARACHI WA KWA WALUHYA."," HUARAKA VIAKHULIA TOFAUTI KAMA MAREMUA, MISALA NENDE VULISHINDU MUVUMARACHI VUO VULUHYA.",sw,luy,Marachi,translations half, nusu,en,luy,Luwanga,dictionary "Naushesirie wane,' shikamalanga, amahofu", Imbolelwa shiimalanga amahofu ta ‘Greet so and so for me' is no substitute for seeing that person.,luy,en,,proverbs Makhono mabi nakalakanile, Little is better than nothing.,luy,en,,proverbs cry to; appeal to; express a longing for the help of some person who is absent, okhuhabira,en,luy,Luwanga,dictionary Sino sichuuma namwe libaale?, Hiki ni kichuma au jiwe?,luy,sw,Bukusu,translations Kwagani na senge nagingi amalala - Liisa, Tumekutana na shangazi kama amebeba matawi -Dudu manyoa,luy,sw,Maragoli,translations The arena is the testing ground., Omuse nomurana,en,luy,,proverbs "nga babaandu be lukoba ne benyokha makhelebende endaalo eloondakho, banyoola alutare eya Baali ne sifwaani sia Asiera biaremirwe biakwile, mala euunwa eya khabili yaba yoseebwe Khu alutare eyaba ne yombakhweo."," wakati watu wa mji waliamka alfajiri siku iliyofuata, walipata alutare ya Baali na sanamu ya Asiera vimekatwa vimeanguka, kisha fahali wa pili akawa amechomewa kwa alutare iliyokuwa imejengwa.",luy,sw,Bukusu,translations "Abamenyanibe nende abekhobe nibahulila shinga olwa OMWAMI Nyasaye yali namuhelesiye tsikhabi tsinyinji, ne boosi nibekhoya halala ninaye.", And her neighbors and her kinsfolk heard that the Lord had magnified his mercy towards her; and they rejoiced with her.,luy,en,Luwanga,bible okhunyola isindani, have an injection (see also okhupwa isindani),luy,en,Luwanga,dictionary Mukhanyaalutia siba- khukhwama khu bufuumbo bwe kamakheese alala nende bwe ngubo alikho amuelesia enywe., Msichafue nchi kutoka kwa manyoa ya kondoo pamoja na nguo anayowapa nyinyi.,luy,sw,Bukusu,translations "Ne olwa Yesu yali Betsania, munzu mwa Simoni omundu wobuchele, Yesu niyekhaale nalitsanga,"," Now when Jesus was in Bethany, in the house of Simon the leper,",luy,en,Luwanga,bible okhulomberesia, coax; wheedle; deceive with fair words; flatter,luy,en,Luwanga,dictionary straight; righteous, -lunjishi,en,luy,Luwanga,dictionary Hakukuwepo na mwingine mzuri, Si ha li wundi mulungi,sw,luy,Maragoli,translations "Kumbuka kuwa nyinyi wasimamizi wa mji mlikuwa watumwa misri, kwa hayo wacha kiatu kimoja, amteme kwa macho mimi nawatuma nyinyi mfanye hili."," Khebulila muli enywe babemeelesi be lukoba mwaba banasioobi mu Misiri, khwako lekha siraaro silala, amufuuche mu moni ese mulaka enywe, mukhole lino.""",sw,luy,Bukusu,translations Umutwi kuli chabati - Indumba, Kichwa kama chapatti -Ngoma,luy,sw,Maragoli,translations "And whatsoever place shall not receive you, and they hear you not, as ye go forth thence, shake off the dust that is under your feet for a testimony unto them."," Ne habundu hosi hosi aha abandu baloba okhumwinjisia, noho okhuhulila aka mubayaalila, muruleho nimubungulula olufu okhurula khubilenje bienywe, shibe eshilolelo khubo!""",en,luy,Luwanga,bible 'Babemeelesi be lukoba balalaanga omundu oyo mala balomalome naye., Wasimamizi wa mji walikuwa wakiita mtu huyo kisha wazungumze naye.,luy,sw,Bukusu,translations trustworthiness; faithfulness; reliability, obwisikwa,en,luy,Luwanga,dictionary "Olunyuma lwetsinyanga tsisasaba, Yesu yabukula Petero, Yakobo nende Yohana omusiani wabwe, nabemilila okhutikulukha mushikulu eshiraambi ewa bali bonyene."," And after six days Jesus taketh with him Peter, and James, and John his brother, and bringeth them up into a high mountain apart:",luy,en,Luwanga,bible Kalaba kari;, yatakuwa katikati.,luy,sw,Bukusu,translations Obukhuyo bukwilanga oulali omunachi (WOY41), Indolo ikwilanga oulali omunachi,en,luy,,proverbs "Walicheka hadi kuumia figo. O: Ma, mukeere uyo yaavuka naalola vosi vakutsi beyi", Vaaseka ligali kuduuka nivasalira tsimbigu..,sw,luy,Maragoli,translations "Se ndaoona lundi chikholo chichaaba ne chisili mu sibala nga Yoshua ne akhafwa, chiruremo tawe.", Sitawafukuza tena koo zilizokuwa zingali kea nchi wakati Yoshua alipokuwa hajafa ziondoke.,luy,sw,Bukusu,translations Usijipatie kupumzika; Mboni ya jicho lako isikome.," U tesosidza, u ta leka indolero yemoni yoyo I ta Hera mba.",sw,luy,Maragoli,translations iyamunyu, small pot for cooking meat or vegetables,luy,en,Luwanga,dictionary A tree falls on one near it., Omusala kukwiranga ouli ahambi,en,luy,,proverbs KISUNGURA NE SIMBA, SUNGURA NA SIMBA,luy,sw,Maragoli,translations Sasa mmetosha hivyo rudi huko., Nono mwanyalile murio kobolayo.,sw,luy,Bukusu,translations okhwiina," dip; immerse; soak; touch, particularly with the tip of a finger",luy,en,Luwanga,dictionary "Kwali mwesi kwa khudaru ni kuli ekhumi nende khusasaba, omwaka kwa elfu tsibiri nende ekhumi."," Ulikuwa mwezi wa tatu tarehe kumi na sita, mwaka wa elfu mbili na kumi.",luy,sw,Marachi,translations Kuvitaga kuliha mu liviruka zana?, Ukuaji huu umefikia wapi?,luy,sw,Maragoli,translations "Eshilo akonanga tsindoolo, ne eshiteere abuukha naba meeso, ne mubise ebio imwo yirombokha niyikhula. Nebutswa shiamanya shinga olwa yikhulanga tawe."," and should sleep and rise night and day, and the seed should spring up and grow, he knoweth not how.",luy,en,Luwanga,bible Ala khu khonya ligali., Atatusaidia kabisa.,luy,sw,Maragoli,translations "51 Imoni yange I hayahayidzanga mwoyo gwange, kigira avakana vosi velidala lyange.", Lile ninaloliona huniletea huzuni nafsini kwa sababu ya wanawake wote wa mji wangu.,luy,sw,Maragoli,translations """Mumanyiile elala mbu, khunyanga yokhukhalachilwa eshiina, buli mundu alikhalachilwa okhulondana nende buli likhuwa liabutswa eliaboola."," And I say unto you, that every idle word that men shall speak, they shall give account thereof in the day of judgment.",luy,en,Luwanga,bible hippopotamus, ingubu,en,luy,Luwanga,dictionary seam; hem; the place sewn, obunabiro,en,luy,Luwanga,dictionary "Kho khunyanga yobulamushi, omukhasi oyo yakhabe owa wina khubandu musafu abo, shichila yali omukhasi owa boosi musafu?""", In the resurrection whose wife shall she be of them? for the seven had her to wife.,luy,en,Luwanga,bible Lidiku lialondaku liive liatsa kandi nilivugula mwana wundi we engoko., Siku iliyofuata mwewe alikuja tena akachukua motto mwingine wa kuku.,luy,sw,Maragoli,translations lila liange ni juliet akinyi okoth na esie ndi mwana wamanya sikuli sinendi sia bukati., jina langu ni juliet akinyi okoth na mimi ni mwanafunzi anayejua shule hii ya bukati.,luy,sw,Marachi,translations """Kuuka, orio muno okhukhuchetsihia. Ababuukha abanji abolubaka lwefwe baboolanga nibashiili okhupaara eshufune shielikhuwa.", Babu wengi wa rika zetu huongea kabla hawajafikiria chanzo cha jambo.,luy,sw,Marachi,translations okhususuma, intrude; frequent another's house in the hope of beieng given a meal,luy,en,Luwanga,dictionary "Ondoa zambi zetu, uingie, uzaliwe ndani yetu"," Twulidza bwoni, wingire, Wivulwe mu kwinye:",sw,luy,Maragoli,translations SIKULI SIEFU., SHULE YETU.,luy,sw,Marachi,translations okhuleshera, leave for; leave (work) half done; leave to; forgive; pardon,luy,en,Luwanga,dictionary words, tsikhuwa,en,luy,Luwanga,dictionary expert; skilled workman; carpenter ( omufundi,en,luy,Luwanga,dictionary "isaino sivulawo silavwethanga, isaino maisha ni malai."," saizi hakuna kisichoisha, sai maisha ni mazuri.",luy,sw,Marachi,translations overseer; bishop, omulolereri,en,luy,Luwanga,dictionary Avana vange vashetsanga ambele ga ndeda masha, Watoto wangu walikuwa wakisiaga mawele kwa Ndeda,luy,sw,Maragoli,translations Repent ye; for the kingdom of heaven is at hand.," ""Mwikalukhasie okhurula mubwonooni bwenywe; okhuba Obwami bwa Nyasaye busitile ahambi""",en,luy,Luwanga,bible "Every valley shall be filled, And every mountain and hill shall be brought low; And the crooked shall become straight, And the rough ways smooth;"," Buli libanda okhuula libukwe, nabio ebikulu biosi bikwalaasibwe. Emihanda echiashiama okhuula chilunjisibwe, ne tsinjila tsiamachina okhuula tsikwalaasibwe.",en,luy,Luwanga,bible "Jenga madhabahunzuri kwa mungu mweza wa vyote, mungu wako kwa juu ya mlima huu."," yombakha alutare endaayi Khu wele omunyali owa bioosi,wele wowo Khu ngaaki khwe sisiili sino",sw,luy,Bukusu,translations kho nyasaye niye unyala biosi., kwa hivyo mungu ni muweza yote.,luy,sw,Marachi,translations "And because iniquity shall be multiplied, the love of the many shall wax cold."," Ne khulwa okhumeetekha okhwobumayanu, obuheeli bwabanji bwakhatiitiye.",en,luy,Luwanga,bible "And Jesus looking upon [them] said to them, With men this is impossible; but with God all things are possible."," Yesu nabahenga, nabakalusia ari, ""Lino shilinyalikha khubandu ta, nebutswa khu Nyasaye ebindu biosi binyalikha.""",en,luy,Luwanga,bible Eh Mungu mlinzi, Oh Nyasaye Umulindi,sw,luy,Maragoli,translations olwabere, yesterday; the previous day,luy,en,Luwanga,dictionary amalulu, fierce; brave; strong; powerful; troublesome; fierce; dangerous; bitter; sour; hot,luy,en,Luwanga,dictionary "And in the morning, a great while before day, he rose up and went out, and departed into a desert place, and there prayed."," Inyanga yaloondakhwo, mumabwibwi eshialo nibushili okhushia, Yesu yabuukha natsia mushitsiimi yenyene. Ne nali ebweneyo yasaaya.",en,luy,Luwanga,bible Na inze ndaama burhengu bwange., Nami nisiyezaa maua.,luy,sw,Maragoli,translations boy or girl roughly between the ages of 11 and 14, omuraka,en,luy,Luwanga,dictionary Kata shikiranga erisimba niritira ingokho rienyanga khuria imondo eyo handi khubole imondo bila mungokho si ne ingokho taa., Hata hufanya mwewe ushike kuku ili kukula tu firigisi na tuseme tena kuku bila firigisi si kuku.,luy,sw,Marachi,translations Mwoyo gukubagaa masahi nigagenda., Moyo unapiga ukizungusha damu,luy,sw,Maragoli,translations kunangwa avandu vahindira vavegwa., Ndio sasa wakubwa wanyolewe.,luy,sw,Maragoli,translations "58 O Yahova, u Veri amakuva go mwoyo gwang, u tungiye livamwoyo lyange."," Ee Bwana, ulichukua shauri langu, ukaukomboa uhai wangu.",luy,sw,Maragoli,translations by myself; (I) alone, syenyene,en,luy,Luwanga,dictionary Omwimirisi woo bulamu Mutahi Kagwe nainia maoni kaye huringa na nende obulware buro bwa korona., Waziri wa afya Mutahi Kagwe alitoa maoni yake kutokana na huu ugonjwa wa korona,luy,sw,Marachi,translations "Ndizi mbichi, lineke, kondoo, na asali ilokomaa ni baadhi ya bidhaa zilizotumika katika sherehe za kusameheana na kutakasana kutoka kwenye maovu ya miiko."," Ligomia livisi, lineke, ligondi, nu vwuki vwangote nivio viatumiki rangwa ku miyinzi je lilekerana no kutulitsa amahiolo.",sw,luy,Maragoli,translations speed; quickly, tsimbiro,en,luy,Luwanga,dictionary "And he said unto them, Wheresoever ye enter into a house, there abide till ye depart thence."," Nababoolela khandi ari, ""Ewa mwinjisibwa munzu, menyemwo okhuula olwa murula mwitaala omwo.",en,luy,Luwanga,bible Omukhasi womwana abeyeranga omwana, The mother uses her child to hide her mistakes.,luy,en,,proverbs "Buloli bwaaba ne buli Lekha akhola ario, ne busa akhola ario bwe bubeeyi, omundu aaba ne akiikhila eererwa mwiie, mala omundu okundi busa owasie,"," Mtazamo ukawa na kila wacha atafanya hivo ne bure atafanya hivyo ya waongo, mungu alikuwa akiishinda vitani, kisha mtu mwingine tu mwenzake.",luy,sw,Bukusu,translations Karamu ya mavuno na karamu ya vikapu, Naikara eye likesa nende naikara eye bisali.,sw,luy,Bukusu,translations Kuingia mbinguni, Kwingira mwigulu.,sw,luy,Maragoli,translations 19. Kutsia kwanzala muliru mu vatende niva ukuziywi., 19. Kuchukua moto kwa majirani iwapo umefiwa.,luy,sw,Maragoli,translations khukhwola Luno alutare yino esiima e ofiri lukoba lwe kumuliango kwa Abisaari., kufikia leo madhabahu hii imesimama Ofiri mji wa mlango wa Abisaari.,luy,sw,Bukusu,translations clear; clean (of water), -rereshe,en,luy,Luwanga,dictionary "cause s.o. to refuse to eat because of a quarrel, annoyance, etc.", okhurumbia,en,luy,Luwanga,dictionary "Emuboolela toto mbu, alamwemekha okhusinjilila emianduchie chiosi."," Verily I say unto you, that he will set him over all that he hath.",luy,en,Luwanga,bible "Atapatiliza uovu wako, Ee binti Edomu atazivumbua dhambi zako.", A ladza ku ubwoni bubwo omukana wa Edom alavambula ubwoni bubwo.,sw,luy,Maragoli,translations chief's village; the seat of government; the capital, itokho,en,luy,Luwanga,dictionary Wanaume wote walikuwa wakiketi hapo ili wasikilize kama kuna jambo., Vasatsa vosi vikalanga ho kuhuliritsa niva ling'ana lilatula.,sw,luy,Maragoli,translations Karipu sana, You're welcome,luy,en,Tsotso,translations Omukhasi omuchendani abula emima, A woman who moves from husband to husband has no manners.,luy,en,,proverbs skull, eshianganga,en,luy,Luwanga,dictionary Agulakiraka alirudi akapata damu, Agulakiraka yatsa nanyola masahi,sw,luy,Maragoli,translations "And when they saw it, they made known concerning the saying which was spoken to them about this child."," Ne olwa abaayi bali nibaluutsi omwana oyo, baboolela Mariamu nende Yosefu amakhuwa koosi aka omumalaika oyo yali naboolile khumwana oyo.",en,luy,Luwanga,bible ibembe," flat, coarse grass used for thatching",luy,en,Luwanga,dictionary onion ( eshitunguu,en,luy,Luwanga,dictionary okhuyinjikhana, be part full,luy,en,Luwanga,dictionary "Khulula ao, bene tsimbusi bamanya mbari nakhoere batsiririe mani nibatsaka khutsiira musiairo.tsimbusi tiatsaka khumenya tsiong'ane nende tsing'ombe tsiosi tsiong'ane. Kata kario, tsimbusi nende tsing'ombe tsiaba tsajamana lukari. Bulayi bwa ing'ombe ni mbari iruberesianga amabeere, eriseero nende inyama. Imbusi yoosi iruberesianga inyama, amabeere, nende risero ria khukaasirianga mishipi, bilaro nende tsingoma. Miruko ekio kiosi ni milayi khu efwe bandu boosi."," Kutoka hapo wenye mbuzi walijua kwamba wanastahili kuwapelekea maji malishoni, mbuzi wakaanza kuishi na ng'ombe wakawa wanapendana sana, uzuri wa ng'ombe ni kuwa hutupa maziwa na ngozi na nyama, mbuzi pia hutupa nyama maziwa na ngozi ambayo huwa tunatengenezea mishipi, viatu na ngoma mifugo hao wote ni wazuri kwa sisi wat wote.",luy,sw,Marachi,translations okhufuma, be famous or notorious; be well-known,luy,en,Luwanga,dictionary "And about the eleventh [hour] he went out, and found others standing; and he saith unto them, Why stand ye here all the day idle?"," Ne ahambi khusaa yekhumi nandala khungoloobe, yarula khandi nanyoola abandu bandi nibasinjiile nabareeba ari, ‘Mbushiina nimusinjiile hano eshiteere shiosi nimulakholakhwo omulimo kwosi ta?'",en,luy,Luwanga,bible "Mundu mwene oyo yasiukanga, siyaluma malova kuli yavoolerwa dave."," Mtu huyo akirejea kutoka kuzimu, hakulala kaburini salama jinsi walivyosema kwake wakati wa mazishi.",luy,sw,Maragoli,translations okhuanya, sow seed broadcast; scatter,luy,en,Luwanga,dictionary Beer which will spoil ferments unequally., Akakhura keetsa inyungu ebuleka,en,luy,,proverbs "At that season Herod the tetrarch heard the report concerning Jesus,"," Mutsinyanga etsio, Herode omuruchi wa Galilaya yahulila ifuma ya Yesu.",en,luy,Luwanga,bible "And Jesus said unto them, Can ye make the sons of the bride-chamber fast, while the bridegroom is with them?"," Naye Yesu nabakalusia ari, ""Abacheni beshiselelo shibanyala okhuhonga inzala, olwa mwene eshiselelo ashiliho ninabo tawe.",en,luy,Luwanga,bible coil up, okhupa likanya,en,luy,Luwanga,dictionary "And it came to pass, when the days of his ministration were fulfilled, he departed unto his house."," Ne olwa tsinyangatsie tsiokhukhalabana muhekalu tsiali nitsihwele, Zakaria yarula natsia ingowe.",en,luy,Luwanga,bible "23 kunangwa Nyasaye ya guuta Baraka, Vuka ;kigira ku lidiku yili Jabin mwami wa Kanani imbiri wa Yahova u viki Sisera mmukono avana va Israeli ku lidiku yilyo, gugwo;Yahova si ya tsia imbiri |24 Na mukono gwavana va Israeli"," 24 Basi hivyo Mungu akamshinda Baraka, inuka maana siku hii Yabin Bwana wa Kanani mbele ya Mungu umueke Sisera kwa mkono watoto wa Israeli ili sik hiyo Mungu hakuenda mbele",luy,sw,Maragoli,translations "Yesu a yanza inze,"," Yesu anipenda,",luy,sw,Maragoli,translations "Ngozi ya ng'ombe kitambo wazee walikuwa wanatengeneza nguo za kuvaa,. Na fundi walikuwa wanatengeneza viatu za Maasai, ukienda kwa boma ya mtu utapata ng'ombe wakichunga"," Erisero ria ingombe, khare bakofu bakaasianga tsingubo tsia khufuala. Nende abaafundi bakasianga ebilaaro. Bia maasai. Notsia mudala mwa mundu olanyola tsing'ombe nitsiaya.",sw,luy,Marachi,translations "And straightway Jesus, perceiving in himself that the power [proceeding] from him had gone forth, turned him about in the crowd, and said, Who touched my garments?"," Mana habwene nahabwene Yesu niyehulila obunyali bwokhuhonia nibumurulamwo, naye nashiukhanila abomukanda, ne nabareeba ari, ""Niwiina outiilile khungubo tsianje?""",en,luy,Luwanga,bible Anafagia hii yako, Yeyaa iyoyo yiyi,sw,luy,Maragoli,translations Andika barua unakoenda uwajulishe, Andika ibarua ohotsia obamanyie,sw,luy,Marachi,translations "But when the Pharisees heard it, they said, This man doth not cast out demons, but by Beelzebub the prince of the demons."," Ne olwa Abafarisayo bahulilakhwo kano, bakalusia nibaboola bari, ""Ayininjia ebishieno shichila anyoolanga obunyali okhurula khu Belizebuli, omwami webishieno",en,luy,Luwanga,bible "Ebise ebio, abandu babili baliba nibali mumukunda, mulala yakhabukulwe ne oundi yakhalekhwe."," Then shall two men be in the field; one is taken, and one is left:",luy,en,Luwanga,bible child; baby, omwana,en,luy,Luwanga,dictionary omukoye, rope; string; tape; cord; belt; etc.,luy,en,Luwanga,dictionary chain, omunyololo,en,luy,Luwanga,dictionary Lete ile mkuki hapa, Leta litimu lira hano,sw,luy,Maragoli,translations Hapo zamani enzi za babu zetu walikuwa na ng'ombe. Ng'ombe hao walikuwa wakiwasaidia sana., Kharekhare tsinyanga tsia bakuka befu balitsingi nende tsingombe. Tsingombe etsio tsabakhonyanga lukari.,sw,luy,Marachi,translations ALIYETULIPIA, MTUNGIRI,sw,luy,Maragoli,translations Mtu anayemnajisi msichana anastaili kulipa gharama kubwa., Omundu aakwa khu mukhaana owe kumuruungo kwe chishekeli bitonyi bikali.,sw,luy,Bukusu,translations hata mimi sikuwa najua ukoo wangu. Hata nilikwa nimeenda shuleni mwalimu akaniuliza nyinyi nyote mnajua ukoo wenu?., kata esie dari dakorwa inono yange kata dari chire muisomero mwalimu yandeva vari mwesi mwamanya chinono chienywe.,sw,luy,Marachi,translations obwirushiro, refuge,luy,en,Luwanga,dictionary play a musical instrument, okhupa obukhana,en,luy,Luwanga,dictionary Na vahuli sivakamba vutswa., Sikupewa wimbi bila kugharamia.,luy,sw,Maragoli,translations "Verily I say unto you, It shall be more tolerable for the land of Sodom and Gomorrah in the day of judgment, than for that city."," Emuboolela toto mbu, khunyanga eyokhukhalaka eshiina, Nyasaye yakhabeele tsimbabasi abandu aba Sodomu nende Gomora okhushila abomwitookho elo! Obusandibwi Obwitsanga",en,luy,Luwanga,bible Assisting each other is the source of strength., Obukhonyani bulera amani,en,luy,,proverbs Nio Yefuta acha ne Babemeelesi ba Kileati mala babaandu bamukhola aba omwami lundi komanda., Ndipo Yeftha akaenda na Wasimamizi wa Gilead kisha watu wakamfanya kuwa mfalme tena komanda.,luy,sw,Bukusu,translations scatter; be scattered; break off; separate; go away, okhusabulukhana,en,luy,Luwanga,dictionary "20 Lola, o, Yahova, Henza, Ni bwaha wa u koleye ndiyo!"," Tazama, Bwana, uangalie, Ni nani uliyemtenda hayo!",luy,sw,Maragoli,translations make a commotion, okhuralikhana,en,luy,Luwanga,dictionary ingubu, hippopotamus,luy,en,Luwanga,dictionary word; saying, lisungo,en,luy,Luwanga,dictionary Baba yake alimwambia yeye ni mtu mkubwa anaelewa wanachomwambia, Oli mundu mukhongo omanyire mwene papa wae yamubolera.,sw,luy,Marachi,translations Agano lafanywa upya., Endakaano ekholwa buyaakha.,sw,luy,Bukusu,translations TNyama pia hatufai kula sana kwa sababu ng'ombe wanawezatibiwa kwa kutumia dawa na unaweza kula nyama hiyo kisha ikueletee magonjwa ya saratani, Inyama yosi sikhwenyekhana khuria muno khubera tsing'ombe tsinyala khusirikwa khurumukhira omusala onyala khuria inyama mana ikhurerere obulwale bwa kanja.,sw,luy,Marachi,translations "Khuno khwali okhubalwa khwambeli, okhwakholwa olwa Kurenio yali omukafuna wa Siria.", This was the first enrolment made when Quirinius was governor of Syria.,luy,en,Luwanga,bible rinani riamureva nasio okingile sina.," nyani alimwuliza, ""nasio umebeba nini?""",luy,sw,Marachi,translations Walikuwa wakifanya mambo yao pamoja., Vakolanga vindu vyavo vyosi halala.,sw,luy,Maragoli,translations "Ila, tambiko kwa Miungu ilifanywa asubuhi na mapema wakati jua liki-", Na muluka gwe misambwa gwakoleka mugamba kale ilmuva nilitu,sw,luy,Maragoli,translations "Andereya, Filipo, Batsolomayo, Matayo, Tomasi, Yakobo wa Alufayo, Tsadayo, Simoni omukanani,"," and Andrew, and Philip, and Bartholomew, and Matthew, and Thomas, and James the [son] of Alphaeus, and Thaddaeus, and Simon the Cananaean,",luy,en,Luwanga,bible Ng'ombe ni mfugo mzuri. Mfugo huyu huwapea watu nyama na vitu vingine., S.Ing'ombe ni siruke silayi. Esiruke sino siberesianga abaandu inyama nende ebiindu bindi.,sw,luy,Marachi,translations Obenjanga yena?, Where were you?,luy,en,Luwanga,translations "Khubwile eliuba nilishili okhuyeela, boosi abali nabalwale bobulwale bwahukhane babareera, naye Yesu nabarakhwo emikhonochie, nabahonia boosi pe."," And when the sun was setting, all they that had any sick with divers diseases brought them unto him; and he laid his hands on every one of them, and healed them.",luy,en,Luwanga,bible "die, be unconscious, be in a weak and apparently dying condition", okhufwa,en,luy,Luwanga,dictionary "Ataonekana,", Yivulwa ku vandu;,sw,luy,Maragoli,translations "Sarai alimfanya Farao akamfanyia Abraham mazuri . Abraham akawa na kondoo, ng'ombe , punda wa kike na wa kiume ,wafanyakazi wa kike na wa kiume na ngamia."," Mala Sarai akila Farao akholela Aburamu kamalayi. Aburamu aaba ne kamakheese, chikhaafu, chipunda chiseecha ne chikhasi, banasioobi be siseecha nende be siikhasi ne chingamia.",sw,luy,Bukusu,translations "For the Son of man goeth, even as it is written of him: but woe unto that man through whom the Son of man is betrayed! good were it for that man if he had not been born."," Okhuba Omwana womundu atsia okhufwa shinga olwa kahandikwa mbu yakhafwe. Nebutswa ali mushilaamo shiobubi, omundu oukhoba Omwana womundu! Bwakhabeele obulayi omundu oyo kata yalekha okhwibulwa "" Lisabo elia Omwami",en,luy,Luwanga,bible gaping; wide open, asaame,en,luy,Luwanga,dictionary "Nibamukalusia bari, ""Abandi baboolanga mbu, niwe Yohana Omubatiisi, nabandi baboolanga mbu Eliya, nabandi mbu Yeremia, noho mulala khubalakusi."""," And they said, Some [say] John the Baptist; some, Elijah; and others, Jeremiah, or one of the prophets.",luy,en,Luwanga,bible Abarume nibakalukha khu Yesu nibamuboolela koosi aka bali nibakholile nende okhwechesia.," And the apostles gather themselves together unto Jesus; and they told him all things, whatsoever they had done, and whatsoever they had taught.",luy,en,Luwanga,bible eshiyakha, new; novel,luy,en,Luwanga,dictionary okhutasa, add; increase,luy,en,Luwanga,dictionary "mbanga bali ese owemelela babaandu, andi narusiao Abimeleki! Nakhaboolela Abimeleki nditasa banamae bano mala olure enje upane liie."," Ningekuwa mimi niliwasimamia watu, ningemtoa Abimeleki! Nimemwambia Abimeleki nitaongeza majeshi hawa kisha utoke nje upigane vita.",luy,sw,Bukusu,translations "Mala Aburamu aelesia Melikisedeki, sitonyi silala khu likhumi sia buli siindu.", Kisha Aburamu akampatia Melikisedeki asilimia moja kwa kumi ya kila kitu.,luy,sw,Bukusu,translations "Mana lileesi nilitsa nilibafwimba nibaba mushiinikha shialio, nakwo omwoyo nikurula mwileesi elo nikuboola kuri, ""Uno niye Omwana wanje omuheelwa, mumuhulilenje!"""," And there came a cloud overshadowing them: and there came a voice out of the cloud, This is my beloved Son: hear ye him.",luy,en,Luwanga,bible diminitive of 'they are like that', ruryo,en,luy,Luwanga,dictionary thread; insert, okhurunga,en,luy,Luwanga,dictionary "Naye Yesu nabareeba ari, ""Mwitsile netsinganga nende tsindabushi okhundiila, shinga abatiila omunuuli?"," And Jesus answered and said unto them, Are ye come out, as against a robber, with swords and staves to seize me?",luy,en,Luwanga,bible MELIKISEDEKI AELESIA ABURAMU CHIKHABI., MELIKISEDEKI AMPA ABURAMU BARAKA.,luy,sw,Bukusu,translations end, omumalilikho,en,luy,Luwanga,dictionary "Ye yaboolanga mbu Okwaro, ndilifwa nnde omundu", Yeye alikuwa anasema kuwa Okwaro nitakufa na mtu.,luy,sw,Marachi,translations Abimeleki akaambiwa kuwa wameingiliwa., Abimeleki aboolelwa ali bengililwe.,sw,luy,Bukusu,translations Kwa mawe yaliyopakwa mchanga akaandika hapo sheria zote zote kisha akamwagiza mtii sheria zake., Khu mabaale kakaakhwakho luloongo aandikakho kamalaka koosi koosi mala aamulaka murie kamalaka kewe.,sw,luy,Bukusu,translations siku moja kidiri aliingia shambani akaanza kula vyakula vya mzee huyo., inyanga ndala simuna sienjila mumukunda nisichaka hulia biakhulia ebo bio mukofu.,sw,luy,Marachi,translations Na ninakwambia kuwa mtu hataenda na wewe iwapo hataenda.," Ne khuboolela ndi omundu se acha ne nawe tawe, ne se akhaache tawe.",sw,luy,Bukusu,translations "mimi naishi na baba yangu , najua kuongea kimarachi lakini mama yangu si mumarachi ilhali baba ni mumarachi.", esie menyanga nende baba yange ndamanya hulomaloma lumarachi lakini mama yange si ni mumarchi na baba ni mumarachi .,sw,luy,Marachi,translations "Nawasihi msikie enyi watu wote, myatazame majonzi yangu."," Mwadza, mu hulire mwinye avandu vosi, mu lole liverera lyange.",sw,luy,Maragoli,translations Vatumikiranga ling'ana lyo luswahili MBEGU lwa vagavulanga imwu yokutaga.," Walitumia msamiati wa Kiswahili "" MBEGU"" wakati walichukua mbegu ya kupanda.",luy,sw,Maragoli,translations Better lose a dear relative than suffer an outbreak of famine., Mulayi akhufwila inzala ilakhukwila,en,luy,,proverbs "S. Khandi sikhola mbole ing'ombe ni siruko silayi ni kubera inyala khuibula, onyala khukusia amabere wesi khandi onyala khunya khunyola afya indayi, kata onyala khuba obula isukari mnyumba onyala khukusia amabere no okula isukari."," Tena kinachofanya niseme ng'ombe ni mfugo mzuri ni kuwa anaweza kujifungua, unaweza kuuza maziwa na wewe pia unaweza kunywa na kupata afya bora, hata unaweza kuwa hauna sukari kwa nyumba unaweza uza maziwa na ununue sukari.",luy,sw,Marachi,translations shrill cry made by women when dancing, olukalakala,en,luy,Luwanga,dictionary "But immediately after the tribulation of those days the sun shall be darkened, and the moon shall not give her light, and the stars shall fall from heaven, and the powers of the heavens shall be shaken:"," ""Olunyuma butswa lwamanyakhano komutsinyanga etsio, eshialo shiakhelime ti, ne omwesi shikwakhaashekhwo ta, natsio tsing'ining'ini tsiakhakwe okhurula mwikulu, nabwo obunyali bwomwikulu bwakhatechesibwe.",en,luy,Luwanga,bible Abimeleki atawala Israeli kwa miaka mitatu., Abimeleki amii israeli khulwe kimiiko kitaru.,sw,luy,Bukusu,translations The person who fetched water is most troubled when it is wasted., Amatsi kakhayanga omutsi,en,luy,,proverbs Kilichofanya nikakuchoma na maji moto ni vile nilipata ujumbe kutoka kwa watu., Esiakela nikhusamba nende matsi kaire ni khuulira amakhuwa ka bandu.,sw,luy,Marachi,translations yaendelea ohumenya nairobi kidogo endio., aliendelea kuishi nairobi kidogo hivyo.,luy,sw,Marachi,translations Munisikize munifuate, Muhulili inze mulonde inze,sw,luy,Maragoli,translations oyuno aba Ehudi omundu Khu bikulu khukwhaama mu kholo eya Benjamini., huyu alikuwa Ehudi mtu wa vilima kutoka kwa Ukoo wa Benjamini.,luy,sw,Bukusu,translations Nchini kenya wamarchi wengi wako katika kaunti kubwa nchini kenya iitwayo nairobi., mukenya abamarachi bangi bali mukaunti ikhongo mukenya eyilangwa nairobi.,sw,luy,Marachi,translations olukhofi, palm of hand (when regarded as an instrument for striking),luy,en,Luwanga,dictionary boaster; grumbler; one who talks too much, omwilakalakani,en,luy,Luwanga,dictionary "Wakola vulahi niwiganira vwoni,", Yapendeza kwake ulitubu dhambi,luy,sw,Maragoli,translations Niishi pamoja na wewe bwana, Menye halala na ive,sw,luy,Maragoli,translations measurement, eshichero,en,luy,Luwanga,dictionary okhuraatsa, drip; leak,luy,en,Luwanga,dictionary "Nyakati za pombe ya tambiko, dada ya mume aliyeaga alikuwa akipanda juu ya nyumba na kunanza kung'oa paa huku akipiga nduru."," Ing'inga ya malwa getsinduhu, mbotso musatsa wakuza, yaninanga kunyumba inachamugitsi vulungi maatanga kwiha kesegese nakuba ikwiri.",sw,luy,Maragoli,translations bad; wrong; evil; ugly; unpleasant; dirty; anything which is offensive, ababi,en,luy,Luwanga,dictionary tsisaaka, green vegetable,luy,en,Luwanga,dictionary "For many bare false witness against him, and their witness agreed not together."," 0khuba abandu abanji bakholela Yesu obuloli bwobubeeyi, khulwa okhumwinjilila, ne obuloli bwabwe shibwafuchilisania tawe.",en,luy,Luwanga,bible "Wele Omunyali Owa Bioosi, Wele wowo alenya kikiindi kiosi kiosi tawe alabeelwa, akhakhole sisiindu esio sikila khu khwechuba khola kimilimo tawe, khulwe kumwiiko."," Mungu mweza wa vyote, mungu wako akitaka zingine zozote atasamehewa atafanya kitu chochote hicho sababu kwa kuapa usifanya kazi kwa miaka.",luy,sw,Bukusu,translations Nda midzominya munonono, Nitamtukuza kabisa.,luy,sw,Maragoli,translations Ni nani aliyekukubali?, Ni wi wa vushira ive?,sw,luy,Maragoli,translations Hata hivyo wahenga hawakukosea waliposema ukiona vialea jua vimeundwa, Kata kario bazee vakhare sibakosa ni vabola mbu nolola vindu nibimetameta manya mbu vialongwa.,sw,luy,Marachi,translations obwikhalo, dwelling-place; seat; position; okhwibalira obwikhalo 'welcome',luy,en,Luwanga,dictionary mimi mwenyewe napenda kiluhya kwa sababu siku hizi wazee wengi wanajua kiswahili lakini ni wachache wanaozungumza kimarachi sasa ukienda kule walipo mnaeza zungumza., esie mwene ndachama oluluya khubera mutsinyanga tsino bakofu bangi bamanyile luswaili lakini badidi balomalomanga lumarachi nano notsia abali nimlomaloma,sw,luy,Marachi,translations "Nenda mfike kwa nchi za vilima katikati wa waisraeli wawili ama katikati na ya kwa bonde, mfike kwa muisraeli"," Cha mwole mu sibala sie bikulu akari we Baisiraeli babili namwe akari ne sie mumaayo, mwole mu omuuisiraeli.",sw,luy,Bukusu,translations "Dhambi zetu zikawa nyingi, zikawa mara dufu; mioyo yetu ikajaa wasiwasi, tuliponywa na nani sisi."," Bwa vunga bwoni bwetu, Bwa songwa kase, kase; Kwa henda myoyo gyetu, Kwa henda myoyo gyetu, Kwa honywa na ki kwinye.",sw,luy,Maragoli,translations Ne Ehudi omwene ayuukha akobolela amabaale kamabeche siimbi kilikali Khu Ekironi mala aloma ali omwami ndi ne likhua wa lia babili fweng'ene., Na Ehudi mwenyewe akarudi akapitia kwa mawe yaliyochongwa karibu giligali kwa Ekironi kisha akasema kuwa mfalme nina neno la wawili pekee yetu.,luy,sw,Bukusu,translations "Faida ingine ya ng'ombe ni kuwa ukimchija nyama ya ng'ombe ukipeleka kuuza unapata pesa mingi sana, nyama ya ng'ombe ni pesa, ukiuza ng'ombe mwenyewe ni pesa na ukinunua ndama unamkuza awe mkubwa."," Tsifaida tsindi etsia ing'ombe ni noosinja einyama ya ing'ombe noira khukusia olanyola matongolo magi lukari. Inyama ya ing'ombe ni matongolo, nookusia ingombe yene ni matongolo ni nookula ing'ombe imosi yosi okhusia ibe ikhongO:",sw,luy,Marachi,translations NGAVAKOVA LWOHUVIRI NA AFWIRA HUINGIRA., ALIPORUDISHWA KULE MARA YA PILI ALIKUFIA NJIANI.,luy,sw,Marachi,translations start off (oneself), okhusimukha,en,luy,Luwanga,dictionary LUKONGO: TINGOLO, ENEO: TINGOLO,luy,sw,Marachi,translations Unastahili ufanye usichukue jiwe lake ambalo alikuwa akitumia kusiaga., Okhoya okhole okhabukula lususi lwewe nilwo arumikhirangakho khusia tawe.,sw,luy,Bukusu,translations okhukhaya, refuse; disobey; defeat,luy,en,Luwanga,dictionary I like you, Ndakhuyanza,en,luy,Luwanga,translations Mara ndeda, kwa ndeda,luy,sw,Maragoli,translations Kwa nini vitoweo vya maharagwe havifanani?, Kigira ki muduya na majira sigafanana mba?,sw,luy,Maragoli,translations amafura ka itaaa, kerosene,luy,en,Luwanga,dictionary change oneself into, okhwikora,en,luy,Luwanga,dictionary Khandi shiyafuchilila omundu yesi yesi okhubira muhekalu nachinjile eshindu tawe., and he would not suffer that any man should carry a vessel through the temple.,luy,en,Luwanga,bible Bwosi ni bulayi., It's okay,luy,en,Luwanga,translations Mtu katili ni Yule aliye na ubishi, MunduMlumidi uyu no mundu wa makano gege,sw,luy,Maragoli,translations Umekataa umekubali utavaa barakoa., Ojamire akhaire olafwala sifunikhiro.,sw,luy,Marachi,translations "Ndamukanira olwa bibere mana naatsaka khuunyimbira tsinyimbo tsia korona mbu khalala khabiri fuala imaski khadaru khane osia mikhono, Kharano khasasaba mwikhale are saba munane korona ilabua."," Nilimhadithia ilivyokuwa na akaanza kuniimbia nyimbo za korona kuwa moja mbili vaa barakoa, tatu nne osha mikono, tano sita make mbali, saba nane korona itaisha.",luy,sw,Marachi,translations Yalila eloi eloi, Alilia eloi eloi,luy,sw,Maragoli,translations Mjane huyo ataenda kukupa baraka kwa kila kitu ambacho unafanya., namulekhwa oyo alacha khu akhuelesie chikhabi mu buli siindu nisio okhola.,sw,luy,Bukusu,translations Noobwatoto mbari tsing'ombe tsiri nende tsifaida tsisabi khuburi mundu., S. Ni ukweli kwamba ng'ombe wana faida nyingi sana kwa kila mtu.,luy,sw,Marachi,translations okhusita, move; move along; draw near,luy,en,Luwanga,dictionary "fat (cow, fowl, etc.); in good condition", -nulu,en,luy,Luwanga,dictionary Maendeleo kwa vijiji vyetu inafaa kushughulikuwa na viongozi pamoja na wazee wa vijiji., Maendeleo mutsingongo tsiefu kenyehana hulingwa nende viongozi alala nende bazee ba muthingongo.,sw,luy,Marachi,translations liyabo, well; hole dug for water,luy,en,Luwanga,dictionary -atsana," that/those same one(s) (abatsana, akatsana, efiatsana, etc.)",luy,en,Luwanga,dictionary "they that devour widows' houses, and for a pretence make long prayers; these shall receive greater condemnation."," Abasandinjia abakhasi abalekhwa, ne khulwa okhwikaatia, nibasaaya amasaayo amarambi. Abo nibo abakhahebwe eshinyasio eshilulu muno."" Eshihaanwa shiomukhasi omulekhwa",en,luy,Luwanga,bible "Shiali hano ta, amalile okhulamukha shinga olwa yaboola. Yitse mulole aha babele nibamwalisiiye."," He is not here; for he is risen, even as he said. Come, see the place where the Lord lay.",luy,en,Luwanga,bible olumarachi ni olukongo lwa nyasaye yaruberesia ., kimarachi ni kijiji alichotupa mungu.,luy,sw,Marachi,translations Kumbuka ambayo waameleki waliwafanyisha kazi kana watumwa.," ""Khebulila niko Baameleki bamukhosia kimilimo nga banasioobi.",sw,luy,Bukusu,translations lano yetha yanalirira ifisi nayo yetha ni ireva siduyu mbu ichoo yawo ino nayo ni yo vuri saa saba sa?, alikuja akazoea hadi fisi alipokuja na kumwuuliza sungura hii choo yako ni ya kila saa saba tu?,luy,sw,Marachi,translations "Vosi vaavoola, ""Kuveeye nulusa muno, kuliaki ulusa lugote, kigira lukuvuhi."""," Wote wakasema, ""Tuna hamu mno ya kula, tule nini ndiposa hamu hii ipotee, maanake imetuzidi""",luy,sw,Maragoli,translations Funua somo la sita, Kuunula lisoma lia sita,sw,luy,Maragoli,translations "Moja yapo ni kulisha mifugo,kusiaga,kuchanja kuni,kuteka maji mtoni,kupika,kufagia, na kusoma"," Mirala kujo nukwaya, kulera, kusia, kuteenya, kutsia mukidaho, kudeeka, kweya, no nukwiga.",sw,luy,Maragoli,translations Valola yavo vayoyaa, Wanasema wao wanazoa.,luy,sw,Maragoli,translations unpleasant odor coming from the nose, eshibobe,en,luy,Luwanga,dictionary 'Niko balomile kali ng'ali., Ambayo wamesema ni ya kweli.,luy,sw,Bukusu,translations eshiro shia lwalero, tonight,luy,en,Luwanga,dictionary "And they besought him, saying, Send us into the swine, that we may enter into them."," Kho ebishieno ebio nibimusaaya nibiboola biri, ""Khurume khutsie mu tsimbiitsi etsio, mana oleshe khwinjile mutsio""",en,luy,Luwanga,bible "new; novel (eshiyakha, efiyakha, etc.)", -yakha,en,luy,Luwanga,dictionary Ambia watu wengine wote waende nyumbani., boolela babaandu babaandi boosi bache engo.,sw,luy,Bukusu,translations Aha omwana yeha olwoba shiarulangaho tawe (DWA41) A child frequents the spot where he uprooted a mushroom., Aho omuhele yeha obwoba shaburanga nalahenga,en,luy,,proverbs Chasingila hambeta ho muliango niketeva:, Alisimama kando ya mlango na kuuliza:,luy,sw,Maragoli,translations chicken, eshiminywi,en,luy,Luwanga,dictionary "And he saith unto them, Whose is this image and superscription?"," Nabareeba ari, ""Eshifwanani shia omurwe nende eliira ebili khudinari yino, nebiawina?""",en,luy,Luwanga,bible Mamake sungura alimfungulia na papo hapo akamshika akamuua akamula., Nnya Anakamuna yamwigulira manonoho yaamugumira naamwita naamlia.,sw,luy,Maragoli,translations "But Jesus perceived their wickedness, and said, Why make ye trial of me, ye hypocrites?"," Nebutswa Yesu namanya emireko chiabwe emibi, kho nababoolela ari, ""Inywe abekaati! Muteemanga okhuureka mbushiina?",en,luy,Luwanga,bible UMUHIMU WA KUKU, BULAYI BUA INGOKHO,sw,luy,Marachi,translations Kisinuku kyobuyanzi., Chemichemi ya furaha,luy,sw,Maragoli,translations Leta ku Yesu bukumi! Vakristayo voosi:," Atawala na neema, kwao mataifa",luy,sw,Maragoli,translations e.g I like you my friend., e.g Ndakhuyanza omwitsa wanje.,en,luy,Luwanga,translations Ndimu nzuri iko mtini., Indimu indahi iveeye kumusaala.,sw,luy,Maragoli,translations okhubira, expand; become too big for,luy,en,Luwanga,dictionary make a small fire, okhumulamulia,en,luy,Luwanga,dictionary scratch up the ground, okhutukhula,en,luy,Luwanga,dictionary okhukhamuukha, disappear; vanish,luy,en,Luwanga,dictionary "Lihanga niliakhakabukhana mumikanda echilwana echiene khuchiene, lihanga elo shilinyala okhuralila tawe."," And if a kingdom be divided against itself, that kingdom cannot stand.",luy,en,Luwanga,bible "Khandi obwa wakhola okhuba obulafu obwokhufwimbula injilayo khubamahanga, nende obwokhureera oluyali khubandubo ba Isiraeli."""," A light for revelation to the Gentiles, And the glory of thy people Israel.",luy,en,Luwanga,bible "Mana Yesu nakalusia nabareeba ari, ""Abacheni beshiselelo bakheyima barie eshiokhulia, lwomwene eshiselelo aba nashili ninabo? Oluhoono lwomwene eshiselelo ashili ninabo, shibanyala okhwiyima eshiokhulia tawe."," And Jesus said unto them, Can the sons of the bridechamber fast, while the bridegroom is with them? as long as they have the bridegroom with them, they cannot fast.",luy,en,Luwanga,bible "Nawe lwosaaya, winjile mushisikashio eshiomukari, wikaleho omuliango, mana osaaye khu Papawo oulalolekhanga ta, naye Papawo oulolanga akamabiswi, alakhuhelesia omurungo."," But thou, when thou prayest, enter into thine inner chamber, and having shut thy door, pray to thy Father who is in secret, and thy Father who seeth in secret shall recompense thee.",luy,en,Luwanga,bible okhurimula, slip away; slip out; escape,luy,en,Luwanga,dictionary "Tsing'inga tsindala avayalolekanga ku yavo valange avalwaye, na vandi valwala.", Wakati mwingine alioonekana kwao walikua wagonjwa ama kuwafanya wengine wazima kugonjeka.,luy,sw,Maragoli,translations "Shemu akaishi mia tano kasha akazaa watoto wengine wafulana na wasichana."""," Enyuma we lisaalwa li alia Arifakisati, Shemu amenya kimiiko chimia chiraano mala asaala babaana babaaandi basoleeli ne bakhaana.",sw,luy,Bukusu,translations Nchi inachangilia kwa sababu ya mwanga," Kivalaki sangalanga kigira bulavu,",sw,luy,Maragoli,translations Watoto wa Kenya ni wakali -Nyuki, Avaana va Kenya valula - Tsinzuki,sw,luy,Maragoli,translations Aibu ya msalaba;, Tsisoni tsyo musalaba;,sw,luy,Maragoli,translations imbulu, a long-tailed lizard,luy,en,Luwanga,dictionary eshibambalifu, broad; wide; vast,luy,en,Luwanga,dictionary guard; warder; sentry; watcher; one who looks after, omulindi,en,luy,Luwanga,dictionary "Ne ouli namarwi kokhuhulila, ahulile!""]", (Ommitted),luy,en,Luwanga,bible "Abali inzala yabekusiye nende ebindu ebilayi, nabo abayinda yabaseebuule amakhono amakhaya.", The hungry he hath filled with good things; And the rich he hath sent empty away.,luy,en,Luwanga,bible eshishebo, circumcision (rare),luy,en,Luwanga,dictionary okhutwererekha, tear,luy,en,Luwanga,dictionary "But when Herod was dead, behold, an angel of the Lord appeareth in a dream to Joseph in Egypt, saying,"," Ne olunyuma lwokhufwa khwa Herode, omumalaika owa OMWAMI Nyasaye yaloleshela Yosefu mwilooro mushialo shia Misiri.",en,luy,Luwanga,bible omuluyia, person belonging to any of the Bantu ethnic groups of North and Central Kavirondo; lit. member of the same clan,luy,en,Luwanga,dictionary Yafaa awe tegemeo wa nyumba yake, Adukana ave itilu ye inyumba yeye.,sw,luy,Maragoli,translations ameno, teeth,luy,en,Luwanga,dictionary project; protude; stick out, okhutsoba,en,luy,Luwanga,dictionary "Humzomea binti Yerusalemu, Na kutikisa vichwa vyao na kusema."," VA kunukanga, va sungusanga mitwe gyavo ku mukana wa Yerusalemi, ni va vola.",sw,luy,Maragoli,translations Mbolea hio ukimwaga katika shamba kisha upande mahindi yanastawi vizuri, Imboleya eyo notsukha mundalo mana orake madimwa kamera bulayi.,sw,luy,Marachi,translations look down, okhubunama,en,luy,Luwanga,dictionary olunyirira, light fall of rain; shower; drizzle of rain,luy,en,Luwanga,dictionary "Kwa hayo,Tobiti na sara walimwomba Mungu ayachukue Maisha yao ,isipokuwa Mungu alisikia sala zao naJ basi alimtuma Malaika wake kwa jina Rafaeli ambaye alimwelekza Tobiasi mwana waTobiti kwa Ragweli. Jina Rafaeli katika kiebrania linamaanisha ""Mungu ndiye mponyaji."""," Khwako Tobiti aasabanga ne khulilila Wele ali nabulayi afwe. Sara yesi aasabanga ario, ne kakhaili Wele aarekeeresia kamasaba kabwe nga lilienya liewe ne lili. Wele aaruma malaika Bali Rafaili owayila Tobiasi okhwa Tobiti bulayi khukhwola wa Rakweli. Lisina lia Rafaili muLuebrania liboola lili ""Wele niye omuonia.",sw,luy,Bukusu,translations "12 Va tevanga avana vavo, ubuswage be iwaini vi veye haliha?"," Wao huwauliza mama zao, Zi wapi nafaka na divai?",luy,sw,Maragoli,translations "Ne echuba ne aloma Bakhuboolela bali kamaloba niko Wele ali,"," Na akaapa akisema walituambia kuwa ardhi ambayo mungu yuko,",luy,sw,Bukusu,translations Tovola lero ligasizwa, chagua leo baraka,luy,sw,Maragoli,translations Leo tumepata tumaini la milele, Lyenya Iyosi lyemihigi li nyoleki lero.,sw,luy,Maragoli,translations desire; longing; covetousness; lust, obwikombi,en,luy,Luwanga,dictionary Kibiriti cha mulogoli kutula kale., Kiberiti cha wamaragoli kutoka kale.,luy,sw,Maragoli,translations Avandu vatemanga endeme kindu kidamanu ni keloleki., Watu walikusanyika kwa tambiko la endembe iwapo jambo bovu lilitendeka,luy,sw,Maragoli,translations Ng'ombe ni kitu kilicho na uzuri mwingi kwa mtu. Ng'ombe ako na uzuri na ubaya wake nyumbani. Ng'ombe watu wanampenda sana ndio maana wanamfuga nyumbani., Ing'ombe ni sindu siri nende malayi masabi khu muundu. Ing'ombe iri nende bulayi nende bumaanu buayo mudala. Ing'ombe bandu baijama lukari sakira bairukanga mudala.,sw,luy,Marachi,translations ifutubini, dark brown color,luy,en,Luwanga,dictionary drop; bring down; cause to fall, okhukwisia,en,luy,Luwanga,dictionary "And behold, a Canaanitish woman came out from those borders, and cried, saying, Have mercy on me, O Lord, thou son of David; my daughter is grievously vexed with a demon."," Omukhasi omukananayo owali niyamenya mumbali etsio, yamwitsila nalanjilisia ari, ""Omwana wa Daudi, umbeele tsimbabasi. Omwana wanje omukhaana ali nebishieno ebimunyasinjia muno.""",en,luy,Luwanga,bible Hapo zamani za kale palikuwepo na mama mmoja na mtoto wake msichana, Kale yaaliho mukeere mulala waali nakaana kakaana.,sw,luy,Maragoli,translations okhukalusiria, return to; give back to,luy,en,Luwanga,dictionary "pot with wide mouth, used for cooking and for storing grain etc.", inyungu,en,luy,Luwanga,dictionary abayungubafu, mischevious people; restless people; impatient people,luy,en,Luwanga,dictionary Mabadiliko mengine ya kitambo yalibadilishwa kuwa Othnieli alimwambia ilihini, Kamakalukhasia malala kakhaale kakaluukhasibwa kali Otinieli aboolela ilihini.,sw,luy,Bukusu,translations hole in ground; pit; rubbish pit, litikho,en,luy,Luwanga,dictionary omukholi, worker; doer; omukholi we inganga 'trader',luy,en,Luwanga,dictionary "Udze Ling'ana Yesu, Boha Kivavi Kikyo,"," Tujaze neno lako, Yako silaha silaha tuvae",luy,sw,Maragoli,translations Mlimenya muinda amanya atula mu na kutsi., Kuishu tumboni huwa anatako kama amefariki,luy,sw,Maragoli,translations S: nesie mbolanga ati nyendelea vilayi sana mumasomo kange., nami nasema kuwa naendelea vizuri sana kwa masomo yangu.,luy,sw,Marachi,translations youngest child of his mother; last born; most recently married wife of a man, omushe,en,luy,Luwanga,dictionary Nyambusiekhwo mukayinjikhane nasi ndakhamwambusie muketsule, Ferry me across shallow waters and I shall ferry you through deeper waters.,luy,en,,proverbs "Vindu vya wa lomba vidzominye lve,", Ulivyoviumba vyote vyakusifu,luy,sw,Maragoli,translations So nakhulechire akhukhwera Idakho, If your father despises you he pays dowry for a woman from Idakho.,luy,en,,proverbs "Kho mutsie khumihanda, mulaanje boosi abamunyolakhwo, betse mwisabo lieshiselelo/"," Go ye therefore unto the partings of the highways, and as many as ye shall find, bid to the marriage feast.",luy,en,Luwanga,bible kwetu tuna ng'ombe., wefu hurio nende thing'ombe.,sw,luy,Marachi,translations (Ninajua kwamba mumefuga ng'ombe., (manyile ndi muli ne chikhaafu),sw,luy,Bukusu,translations leper, owa amachere,en,luy,Luwanga,dictionary "and he charged them that they should take nothing for [their] journey, save a staff only; no bread, no wallet, no money in their purse;"," Khandi nabakania obutinyu naboola ari, ""Mulabukulekhwo eshindu shiosi shiosi khulwa oluchendo ta, habula omutunga kwonyene. Mulabukulekhwo eshiokhulia, iloloti yokhusumilamwo kata amapesa mutsingubo tsienywe tawe.",en,luy,Luwanga,bible mradi uko shuleni mwetu walimu wetu walikataa mambo ya kunena kimarachi ingawa ni vigumu kuacha kuzungumza kwa sababu ni lugha yetu, bora ori musomero riefu valimu vefu vahaya vindu vya husunga lumarachi lakini ni vidinyu hureha husunga huvera ni inomanoma yefu.,sw,luy,Marachi,translations inganga, trade; profit; interest,luy,en,Luwanga,dictionary "Kata abulaho owikombanga okhunywa idivai indoro namalile okhunywa eyilulile tawe, shichila alaboola ari, ‘Eyilulile yino niyo indayi.' """," And no man having drunk old [wine] desireth new; for he saith, The old is good.",luy,en,Luwanga,bible Kuponya wote wasiangami," Kuhonya vosi vadivanga,",sw,luy,Maragoli,translations obusubiri, faith; trust; hope,luy,en,Luwanga,dictionary Msichana aliukalia mtihani wa darasa la kumi na mbili. Asipojua kuwa anasa na masomo haziambatani., Muhana yehalira marebo kai ikilasi ya ehumi nde thibiri. Nakoruvwe mbuu butuakani nende masomo sibyahathiania da.,sw,luy,Marachi,translations "Ukipeleka vyakula kanisani tena kasisi atakuombea, utaendelea kupata vyakula vingi, ukiendelea kufanya kazi za Mungu utakuwa rafiki wa Mungu."," Nookoba ebiakhuria mukelesia khandi omukhulundu alakhulamira, oleendelea khunyola ebiakhuria bingi. Niweendelea khukhola emirimo kia Nyasaye olava omwitsa wa nyasaye",sw,luy,Marachi,translations hope; trust, obwisichi,en,luy,Luwanga,dictionary okhuundulala, stare with fixed eyes; gaze blankly; be dull,luy,en,Luwanga,dictionary Ni mtu wa aina gani aliye na kidevu?, Nomundu waluganoki uveeye nekederu?,sw,luy,Maragoli,translations "Huepukane nende hukenda huthia muthiarusi, mumasika yaani muivunjihi bwa bandu."," Tuepukane na kuenda kwa harusi, matanga yaani mahali ambapo kuna watu wengi.",luy,sw,Marachi,translations napenda kuzungumza lugha yangu., ndajama hulomaloma luga luange.,sw,luy,Marachi,translations Yayanza na seka seka na tum tuma, Alifurahia na kucheka cheka na kuruka ruka,luy,sw,Maragoli,translations Mwanaume katika ujane wake alikuwa akiishi katika chumba cha malazi. Mwanamke naye alikuwa akiishi katika hori la ng'ombe., 2. Mundu musatsa yakunzakalilanga ivuliri. Mundu mukali ya kunzakalilanga mu kego.,sw,luy,Maragoli,translations Kitafunza wanaokitumia kujifunza nyimbo na vitendawili vya hivi majuzi, Kilegitsa oyo utumikilaa kwiga tsinyimbu ni vitendawili viveyeho madiku ga kalunu,sw,luy,Maragoli,translations Lala toto lala, Ndoolo!mbombera umwana.,sw,luy,Maragoli,translations Nyanya mchafu -Kifagio, Guku mumwamu -Ameyo,sw,luy,Maragoli,translations -ambanga, varying; differing; unusual,luy,en,Luwanga,dictionary Do not shed tears for what belongs to someone else., Amasika shikenenera shiamwene,en,luy,,proverbs because; it being that, okhuba,en,luy,Luwanga,dictionary omukhosi, line; probably more specifically one of several parallel lines; a ray of sunlight,luy,en,Luwanga,dictionary Buluare bwa korona vuachakira mwaka kwa mahuni ishirini ndo kumi na tisa ni vuachakira buindi.," Ugonjwa wa korona ulianzia wa elfu mbili na kumi na tisa, na ukaanzia kwa waindi.",luy,sw,Marachi,translations Ishida yari khukosia bandu bakhongo balayi bakenya., Balaa ilikuwa kuwapoteza watu wakubwa wazuri wakenya.,luy,sw,Marachi,translations "Bioosi yecha khu Aburamu mu malola ne eloma, Aburamu okharia tawe , ese ndi engabo yowo ne kumuruuru kwowo kulaba kumukali ."," Vyote lilimjia Aburamu kwa maono likisema kuwa, mimi ni ngao yako na zawadi yako itakuwa nyingi.",luy,sw,Bukusu,translations "tulipokuwa tukienda nyumbani tulimpata mamangu amekaa na kujihurumi, nikamwuliza unafikiria nini, jamaa wako ameaga?", khwali khuthia mdala nikhunyola mama wange yeekhale niyeunamire biesisa nimreba mbu oparanga sina mwikho wao afwire?,sw,luy,Marachi,translations NIONAPO MSALABA, LWA INZE NDOLA UMUSALABA,sw,luy,Maragoli,translations burn food in cooking, okhulasa,en,luy,Luwanga,dictionary divide; share, okhukabula,en,luy,Luwanga,dictionary Nyanya ni mgonjwa jikoni - Ndizi, Mukeere uvuyiyiki mmbwasi -Liengu,sw,luy,Maragoli,translations "And they cast out many demons, and anointed with oil many that were sick, and healed them."," Barusia ebishieno ebinji mubandu, nibabakha abalwale abanji amafura nibabahonia. Okhufwa khwa Yohana Omubatiisi",en,luy,Luwanga,bible "Ng'ombe pia ako kama mtu. Hubeba ujauzito kwa miezi tisa na anaanza kulia. Akimaliza kujifungua, kisha mtu anaanza kumukama, ukishamkama unabeba maziwa yake unapeleka sokoni kuuza unapata pesa."," Ing'mbe yosi iri nga mundu. Ikinganga inda khu miosi tisa niitsaka khulira. Niyakhamala khuibula, khalano ni mundu atsaka khuikhera, Niwakhamala khuikhera, okinga amabeere kayo nooyira khusiiro khukusia onyole amapesa.",sw,luy,Marachi,translations Leo mtakuwa mtakubalika kwake," Kalunu mulava avalungi veve,",sw,luy,Maragoli,translations be insufficient; lack, okhuleema,en,luy,Luwanga,dictionary "Olwa omundu yesi yesi ahulilanga likhuwa liobwami bwomwikulu, ne nalalimanyilisia ta, ali shinga imwo eyakwa khunjila. Omumayanu oyo yetsa lwangu nayinia likhuwa tsana eliamiitswa muye."," When any one heareth the word of the kingdom, and understandeth it not, [then] cometh the evil [one], and snatcheth away that which hath been sown in his heart. This is he that was sown by the way side.",luy,en,Luwanga,bible praise, okhupaka,en,luy,Luwanga,dictionary "Ng'ombe ni mzuri sana, tukiwafuga ng'ombe hatuwezi tukateseka. Ng'ombe ni mzuri sana."," Ingombe ni indai lukari, nikhuruka tsing'ombe khasikhwakhanyola khusanda tawe. Tsing'ombe nitsindai lukari.",sw,luy,Marachi,translations Ujumbe kutoka kwa bibilia," Amakuvà gevangeli evolanga,",sw,luy,Maragoli,translations How is the weather over there?, Lihanga lililirie eyo?,en,luy,Luwanga,translations go to meet, okhubukanira,en,luy,Luwanga,dictionary omusiani, boy (general term); son,luy,en,Luwanga,dictionary "Okhuba aha libishilolio lili, niho ahomwoyokwo kwakhabe. Amechesio khu akobulafu bwomubili"," for where thy treasure is, there will thy heart be also.",luy,en,Luwanga,bible Injila shiibolelanga ouchenda, The road does not fore-warn the traveller.,luy,en,,proverbs node; knot; swelling on trunk of tree; lump or swelling on body, eshihundu,en,luy,Luwanga,dictionary Anyala kogona munyumba yu mukeere muziriru mahamugamba vahenza engoko indavu.," Angeruhusika kula;la kwa nnyumba ya ajuza kikee na keshoe, wangalitafuta kuku mweupe kujitakasa.",luy,sw,Maragoli,translations okhulema, be physically deficient; be lame; walk with a limp,luy,en,Luwanga,dictionary okhusyushira, curse,luy,en,Luwanga,dictionary "nchi yetu ya kenya tuko na lugha tofauti kama vile wakikuyu, wabukusu,wamarachi na wateso."," ikauntry yefu ya kenya khuli nende tsinomanoma tofauti nga vakikuyu, vavukusu, vamarachi nende vateso.",sw,luy,Marachi,translations "Kho Yesu naruma babili abokhubeechibe, nababoolela ari, ""Tsie mwitookho, ne mulabukaana nende omusaatsa undi niyetuushile isiongo yamaatsi khumurwekwe, mumulondekhwo."," And he sendeth two of his disciples, and saith unto them, Go into the city, and there shall meet you a man bearing a pitcher of water: follow him;",luy,en,Luwanga,bible "Nio Farao alaanga Aburamu amureeba ali, ""Siina nisio ukholeele sino? Siina sikila ne okhambooleele oli, Sarai ali omukhasi wowow?"," Ndiposa Farao akamwita Abraham na kumuuliza, "" Umenifanya nini hiki? Mbona hukuniambia kuwa Sarai ni mke wako?""",luy,sw,Bukusu,translations "the [son] of Maath, the [son] of Mattathias, the [son] of Semein, the [son] of Josech, the [son] of Joda,"," Naye Nagai yali omwana wa Maatsi, owali omwana wa Matatsia, owali omwana wa Semeini, owali omwana wa Yoseki, owali omwana wa Yoda.",en,luy,Luwanga,bible Otamba outambulukha, It normal to be poor but not always.,luy,en,,proverbs jina langu naitwa lavenda., lila riange nangwangwa lavenda juma.,sw,luy,Marachi,translations "compare, particularly with regard to comparison of size, weight, etc.", okhucherasia,en,luy,Luwanga,dictionary Aki niwandetera ku?, Mbona hukuniletea?,luy,sw,Maragoli,translations Singila kuli Liuva kigira liuva litula vutswa vulidiku kutula saa kumi na mbili tsio mugamba maliduka saa kumi na mbili ha mugolova., Simama kama Jua kwa sababu jua hutoka kila siku kuanzia saa kumi na mbili asubuhi hadi saa kumi na mbili jioni.,luy,sw,Maragoli,translations Tsiswa tsiaubasia omweya werukha (AMI313) Flying (white) ants lured a bride who was escaping., Tsiswa tsiakalusia omukhasi,en,luy,,proverbs Khutsimbabasi yitsi, Kwa neema zake,luy,sw,Maragoli,translations Adonibe uliza ambacho unataka., Atonibe reeba nisio wenye.,sw,luy,Bukusu,translations Serikali ya Kenya ilitangazia watu wajilinde kutokana na huo ugonjwa kwa maana ulikuwa mgonjwa mbaya, Serikali ya Kenya nitangasia bandu bekhale khulondokhana nende bulwaye obo khulwakhubera bwali bulwaye bubi.,sw,luy,Marachi,translations Mwinyokhe makhelebende enyanga ne soa mala mwibwaalale lukoba khangu., muamke alfajiri jua linapochomoza kisha mvamie mji haraka .,luy,sw,Bukusu,translations Kiburi kwa mungu huleta maangamizi na isipokuwa uaminifu na kumtegemea mungu huleta baraka.," Sileka khu wele siareera libuna, ne kakhali basuubilwa ne khukhweyikina wele khureeranga chikhabi.",sw,luy,Bukusu,translations omwikopi, debtor,luy,en,Luwanga,dictionary nakedly, eshiekenye,en,luy,Luwanga,dictionary strife; quarrelling; war, obusolo,en,luy,Luwanga,dictionary Lakini mimi nilikuwa nimeyaziba maskio yangu kwa pamba nyeupe, Lakini esie ndali mbukule marwi kange alafu nderemo ipamba ya rachari.,sw,luy,Marachi,translations inyanga yalondakho mwna nende mama waye vathia huakula., siku iliyofuata mama na mwanawe walienda kuchuma.,luy,sw,Marachi,translations Msiharibu mahali popote mnakoishi ambako mmepewa na Mungu na mtaishi kwa amani., Mukhonakaka abuundu oosi niio Wele amuaMsiharibu mahali popote mnakoishiA mala mulamenya mu muleembe.,sw,luy,Bukusu,translations -teshere, unstable; weak-willed; fearful,luy,en,Luwanga,dictionary eshikata," stubble; field in which millet has been harvested, with the stubble still standing",luy,en,Luwanga,dictionary Maneno yenyewe ni haya, Amangana gene ni yaga ndi,sw,luy,Maragoli,translations "Kumbuka mateso yangu na msiba wangu,uchungu na nyongo."," 19 Widzulitse lidambidzwa lyange na likenya lyange, kilulu nendulwe",sw,luy,Maragoli,translations indakwe," habit of wandering about alone, without doing any work or sharing in the activities of one's fellows",luy,en,Luwanga,dictionary wag-tail, eshichinjwinjwi,en,luy,Luwanga,dictionary How is the weather over there?, Eshibala shili endiena eyoo?,en,luy,Tsotso,translations "Nda khupa shivi muno Shigira bwoni bwobwo,"," Niliteseka sana kwa ajili ya dhambi zako,",luy,sw,Maragoli,translations Ona mama na mtoto., Lola mama numwana.,sw,luy,Maragoli,translations eshirumbi," second planting season, following irotso, beginning in July or August, during which maize, simsim, beans, and peas are planted and then harvested; also called eshiubwe",luy,en,Luwanga,dictionary Akhweboola yalima khunjira, He who praises himself cultivates on the road.,luy,en,,proverbs "red, or color approximating to red—brown, orange, etc. (akhakhanyu, eshiakhanyu, etc.)", -akhanyu,en,luy,Luwanga,dictionary Kwinula yiku si koveye kwinula mu luvindi dave navutswa nu kutumwa wo mutende nivaveye ne tsingutsa tsya vadeki vavahe ku vaatse kuliira mu nyumba mwavo., Kupakua huku hakukuwa kupakua kutoka kwenye chungu bali kutumwa kwa jirani iwapo wana mboga walizopika wawasaidie wale kwao.,luy,sw,Maragoli,translations "But the governor answered and said unto them, Which of the two will ye that I release unto you? And they said, Barabbas."," Pilato nareeba abomukanda mbu, ""Noulena khubabili bano owa mwenya mbu emulekhuulile?"" Nibakalusia bari, ""Baraba!""",en,luy,Luwanga,bible bukala, whole,luy,en,Luwanga,dictionary Baboola embwe obulwaye obwo bufwanana nende muyaka kwe ikhoma., Walisema kuwa ni ugonjwa unaofanana na maradhi ya homa.,luy,sw,Marachi,translations hold a child by the hand so as to support it while it is learning to walk, okhutatia,en,luy,Luwanga,dictionary Naho ‘vuyu' wakutsa ula vatsie kuyavulula vigumba vivye visambwe kigira niye usyukanga.," Au,yule aliyeaga waende kufukua mifupa yake ichomwe kwa sababu ndiye anayerejea kama jinamizi.",luy,sw,Maragoli,translations "Mwikhoye nimusangaala, okhuba mwabishilwa omukabo omukhongo mwikulu. Shinga olwa bamusandinjia inywe bario, nolwa abalakusi abamuranjilila basandibwa bario. Omunyu nende Obulafu"," Rejoice, and be exceeding glad: for great is your reward in heaven: for so persecuted they the prophets that were before you.",luy,en,Luwanga,bible "And when the disciples heard it, they fell on their face, and were sore afraid."," 01wa abeechi bahulila omwoyo okwo batiilwa noburi muno, ne nibakwa hasi mafumama.",en,luy,Luwanga,bible "as, how, how that, that", shinga olwa,en,luy,Luwanga,dictionary Anyala hukenda sidere siosi nahava abundu wa anyala hulia. Ebasava bazee bosi avomtsingongo bavachesie vasiani vano muibarasa Mana vavole siavenyanga., Anaweza tembea mchana kutwa akitafuta mahali anaweza kula. Nawaomba wazee wote wa vijiji wawaitishe hawa vijana kwa mhadhara na wasema wanachotaka.,luy,sw,Marachi,translations "No lwimbu lunolu,", Kwa wimbo mtamu,luy,sw,Maragoli,translations "And at even, when the sun did set, they brought unto him all that were sick, and them that were possessed with demons."," Khubwile bweinyanga eyo, eliuba niliakhayeela, abandu bareerera Yesu abandu abali nibalwala boosi, kata abali nebishieno.",en,luy,Luwanga,bible side, olubeka,en,luy,Luwanga,dictionary okhulonda, chase; follow; drive away; turn out; yalondwa mwisomero 'he was turned out of the school',luy,en,Luwanga,dictionary "Yesi oulekha okhwituukha omusalabakwe niyanondakhwo, shiakwanile okhuba omulondi wanje tawe."," And he that doth not take his cross and follow after me, is not worthy of me.",luy,en,Luwanga,bible Take shelter in a person rather than in a tree branch., Wiyikama omundu oleyikama likaka,en,luy,,proverbs okhwibinza, dance,luy,en,Luwanga,dictionary "Sibala nisio Wele Omunyali Owa biosi amuwa mala aloma ali ""Kano kali kamalaka niko namuwa.", Nchi ambayo Mungu mweza vyote aliwapa,luy,sw,Bukusu,translations "Sela alipofikisha miaka thelathini akamzaa Eberi ,Sela aliishi miaka mia nne na thelathini kasha akazaa watoto wengine wavulana na wasichana"," Nga Sela amenya ola bukhulu bwe kimiikom kamakhumi kataru ,asaala Eberi, ne enyuma we lisaalwa lia Eberi, Sela amenya kimiiko chimia chine na kitaru mala asaala babaana babaandi basoleeli ne bakhaana.",sw,luy,Bukusu,translations okhufunula, uncover,luy,en,Luwanga,dictionary Khandi tsing'ombe tsinyala khururerera eimbolera indayi. Mundu naari nende ing'ombe anyala khunyola imbolera eya khuraka ebiakhuria biaye. Niyakharaka ebiakhuria ebio," Tena ng'ombe wanaweza kutuletea mbolea nzuri, mtu akiwa na ng'ombe anaweza pata mbolea ya kupandia vyakula vyake. Akipanda vyakula hivyO:",luy,sw,Marachi,translations "Ilifanya wananchi wakajua kuvaa barakoa, hata wakenya sai tunavaa barakoa na kunawa mikono tena tulisahau."," Vyakiri banainchi vamanyaho hufuala imasili, hata vakenya isinua fualanga chibarakoa kata sa husala mihoro huad huakorua.",sw,luy,Marachi,translations omusishiri, doctor; nurse; dresser,luy,en,Luwanga,dictionary Tambiko tunastahili kukatiwa mtu huyo hawezi ingilia kuua na mtazamo wa watu wawili, Kumusaango kukhoya kwakhalakwa mundu oyo se ang'alilamo khukhwira ne buloli bwe babaandu babili.,sw,luy,Bukusu,translations 579. Teshia olole (AMI129) Marry and see for yourself., Takho shilisuma,en,luy,,proverbs "Nebutswa omundu oyo yarulaho natsia elwanyi ne nachaaka okhutswania buli habundu aka Yesu yali namukholeele. Yatswania amakhuwa kano habulafu, nikachila nibuba obutinyu khu Yesu okhwinjila mwitookho habulafu. Habula yekhala butswa elwanyi welitookho yenyene, ne kata kario abandu betsa khuye okhurula mumbeka tsiosi."," But he went out, and began to publish it much, and to spread abroad the matter, insomuch that Jesus could no more openly enter into a city, but was without in desert places: and they came to him from every quarter.",luy,en,Luwanga,bible isolo," wild animal; also frequently used as a general term for animal, whether wild or domesticated",luy,en,Luwanga,dictionary just now; immediately, bulano buno,en,luy,Luwanga,dictionary chosen person; elected person; appointed person, omulobole,en,luy,Luwanga,dictionary olusungo, saying; language,luy,en,Luwanga,dictionary okhupaya," miss, e.g., aim at and miss, miss coming; look around, turning the head in all directions",luy,en,Luwanga,dictionary "Ne olwa Yesu yarula muliaro, yalola omukanda omukhongo kwabandu, nabalolela tsimbabasi mana nahonia abalwale babwe."," And he came forth, and saw a great multitude, and he had compassion on them, and healed their sick.",luy,en,Luwanga,bible group; small crowd, omukanda,en,luy,Luwanga,dictionary Mama mbe tsimbindi nzie kumitsa., Mama nipee mbegu za mkunde niende kupanda,luy,sw,Maragoli,translations Nikhachaka khuringa buri abundu. Nikhakholola alafu kheyaka tsimoni tsiakho Topi khalola sindu nihamira mare., Akaanza kutazama kila pande. Alipoona kitu alimezea mate.,luy,sw,Marachi,translations "And they all left him, and fled.", Mana abeechi boosi nibelukha nibamulekha.,en,luy,Luwanga,bible "Bwana ameitupilia mbali madhabahu yake, Amepachukia patakatifu pake."," 7 Yahova ya ta ubwali bwibwe, kandi ya ta hatakatifu hehe.",sw,luy,Maragoli,translations "And Jesus went out from the temple, and was going on his way; and his disciples came to him to show him the buildings of the temple."," Yesu yarula muhekalu, ne olwa yali natsitsanga, abeechibe nibetsa ewa yali nibamumanyia amombakho aka Ihekalu.",en,luy,Luwanga,bible Nio wele omunyali owa bioosi alekha chikholo echo chisikale mu sibala omwo., Ndipo mungu mweza wa vyote akawaacha koo hizo zilizobaki kwa nchi hiyo.,luy,sw,Bukusu,translations "And there came unto him great multitudes, having with them the lame, blind, dumb, maimed, and many others, and they cast them down at this feet; and he healed them:"," Mana emikanda emikhongo chiabandu nichitsia ewa yali, nibamureerera abalema, abafwokoya, ababofu, abalanyala okhuboola ta nende abandi abanji, naye nabahonia.",en,luy,Luwanga,bible """Omundu yesi yesi otiimia omubofu khu lukeendo lwewe alaamwe.""", Mtu yeyote anayempoteza kipofu kwa safari yake alaaniwe.,luy,sw,Bukusu,translations hivyo sungura akamdanganya mwenzake kuwa waende nyumbani kila mmoja aanze kumpiga mkewe., lano haduyu naho nihamala nikhavatha wasio mbuu vathie mudala mbu vachake khukhuya vahasi vavwe nivamala nivathia.,sw,luy,Marachi,translations "And the angel answering said unto him, I am Gabriel, that stand in the presence of God; and I was sent to speak unto thee, and to bring thee these good tidings."," Omumalaika oyo namukalusia naboola ari, ""Nisie Gaburieli, ousinjilanga imbeli wa Nyasaye. Isie erumilwe okhuboola ninawe nende okhukhureerera amakhuwa amalayi ako.",en,luy,Luwanga,bible -ryo, thus,luy,en,Luwanga,dictionary eshionono, fault; sin; offense,luy,en,Luwanga,dictionary peace, omulembe,en,luy,Luwanga,dictionary eshituyu, hare,luy,en,Luwanga,dictionary -bambalifu," broad; wide; vast (omubambalifu, eshibambalifu, etc.)",luy,en,Luwanga,dictionary Nilijaribu kupata fahamu lakini ilishindikana., Ndatemanga hubusia ifahamu lakini wapi.,sw,luy,Marachi,translations Vatigala mu yavo avavugirizani kulwana., Hao waliobakia hapo ni wale wamekubaliana kupigana.,luy,sw,Maragoli,translations olo nilwo lumarachi kamili., hicho ndicho kimarachi kamili.,luy,sw,Marachi,translations "nibaboola bari, Abandu bano abamalilishe okhuhandikwa bakholile emilimo khulwe isa ndala yonyene, nefu khwifwilile emilimo chieshiteere eshilamba nomubasu omululu, ne obarunjile omurungo okuhelana nende okwefwe!'"," saying, These last have spent [but] one hour, and thou hast made them equal unto us, who have borne the burden of the day and the scorching heat.",luy,en,Luwanga,bible scar; mark; brand; blemish, imbala,en,luy,Luwanga,dictionary "Nebutswa Yesu yamutiila omukhono namubuusia, ne omusiani oyo nasinjila."," But Jesus took him by the hand, and raised him up; and he arose.",luy,en,Luwanga,bible Enzitsanga ingo., I'm going home,luy,en,Luwanga,translations An adult begs with his eyes., Omukofu asabila tsimoni,en,luy,,proverbs "Amebeba dhambi zangu,"," U gingi bwoni bwange,",sw,luy,Maragoli,translations "U Mwana wowo, va ta kudza mba,", Yesu Kristo tTupate kuokolewa,luy,sw,Maragoli,translations Yeye ni askali mzuri., Aveeye mulindi mulahi.,sw,luy,Maragoli,translations NDOVU ALISEMA TUNATAKA KURUDIA NAYE SUNGURA AKAKUBALI NA WAKAANZA MBIO., INZOFU YAVOLA HWENYA HULONDAMO SIDUYU SIAJAMA. HAANDI VACHAKA THIMBIRO.,sw,luy,Marachi,translations Awa! Nzizanga witu., La hasha!naenda kwetu.,luy,sw,Maragoli,translations siilo esio wele omunyali owa bioosi aboleela Gidioni ali bukula euunwa eya papa ne euunwa ekiindi eya bukhulu bwe kimiiko saba., Usiku huo mungu mweza wa vyote alimwambia Gidioni kuwa chukua fahali ya baba na fahali nyingine ya umri wa miaka saba,luy,sw,Bukusu,translations Hakuna mtu aliyetaka kupigana na Goliathi kwa sababu yaukubwa wake., Goliathi yaali netsingulu ligali siyaali numundu yena kutsia kulwaana naye.,sw,luy,Maragoli,translations Alifanya rehema," Ya kola tsimbabasi,",sw,luy,Maragoli,translations "Ni babake marehemu Annette, Mchungaji Shanon, Leonorah, Nawata, Hunter, Hunter, Buttram na Subira."," ALI PAPA WA OWACHEKOMBE ANNETTE, OMWILWACHI SHANON, LEONORAH, NAWATA, HUNTER, BUTTRAM NENDA SUBIRA.",sw,luy,Bukusu,translations Masahi gatulanga mumwoyo gingira mumasuku kandi mummbiri., Damu itokapo kwa moyo huingia mapafuni na kwa mwili mzima.,luy,sw,Maragoli,translations Alijaribu kulishika lakini lilipa Na kuenda Kwa mti uliokuwa karibu," Yageritsa kuligumira, navutsa liabulika nirivitsa ku musara gwa ahimbi",sw,luy,Maragoli,translations Njooni marafiki wake bwana Yesu, Hambi valina vo mwami Yesu,sw,luy,Maragoli,translations Nivanga avakikiri kumanya?, Ni wangapi hawajui?,luy,sw,Maragoli,translations "unmarried man (bachelor or widower), slave, servant (see also omukhalabani, omukholi)", omusumba,en,luy,Luwanga,dictionary "Khandi nabarumila omukhabaniwe undi. Omwenoyo naye nibamwara tsinguma, nibamukholela akeshifimbwa murwe."," And again he sent unto them another servant; and him they wounded in the head, and handled shamefully.",luy,en,Luwanga,bible Nda mjama mwitsa wange oyendio sana., Nampenda sana huyo rafiki wangu,luy,sw,Marachi,translations slide; slip, okhuswekha,en,luy,Luwanga,dictionary "all these evil things proceed from within, and defile the man."," Amakhuwa amabi ako koosi karulanga mumundu mukari nikamwonoonia."" Omukhasi owali nobusuubili",en,luy,Luwanga,bible "01wa abeechi bambukha niboola injelekha weinyanza, betsulila mbu bali nibebiliile okhubukula emikaate.", And the disciples came to the other side and forgot to take bread.,luy,en,Luwanga,bible mchunguza alikuwa ameteua miji mitatu hiyo., Omuloli aaba ne arobore chingoba chitaru echo.,sw,luy,Bukusu,translations Ng'ombe humsaidia mtu sana ambaye ana ugumu humpeleka sokoni anamuuza na anapata pesa na anatumia. Ng'ombe ni mfugo kubwa anayeshinda mtu na ana miguu minne.," Ing'ombe ikhonyanga mundu lukari, oori nende budinyu akobanga akoobanga musiiro naakusia ni anyola mapesa niyeekhonyera. Ingombe ni siruke sikhongo sishira mundu ni shiri nende amakulu kane.",sw,luy,Marachi,translations Mtoto wa kiume katika kukua kwake alianza kumfuata babake malishoni., Mwana muyai mu liviruka lilye yatanganga kolonda ise mu chayo.,sw,luy,Maragoli,translations Luck comes once., Ikhabi yitsanga lulala,en,luy,,proverbs "Nameeta okhuboola ari, ""Ne eshirulanga mumundu nishio eshimwonooninjia."," And he said, That which proceedeth out of the man, that defileth the man.",luy,en,Luwanga,bible "7 Yahova ya ta ubwali bwibwe, kandi ya ta hatakatifu hehe."," Bwana ameitupilia mbali madhabahu yake, Amepachukia patakatifu pake.",luy,sw,Maragoli,translations Kho yeetsaho omukofu undi owali namaani., Hivyo basi akaja mzee mwingine aliyekuwa na nguvu,luy,sw,Marachi,translations "behave immorally with boys, of girls", okhuchenda mubasiani,en,luy,Luwanga,dictionary omulolereri, overseer; bishop,luy,en,Luwanga,dictionary underneath; below; mulwalo we imesa 'under the table', mulwalo,en,luy,Luwanga,dictionary "Khandi nabareeba ari, ""Kata okhuula bulano mushili okhumanyilisia ta?"" Yesu ahonia omubofu owa Betsisaida"," And he said unto them, Do ye not yet understand?",luy,en,Luwanga,bible attempt something beyond one's powers; bite off more than one can chew, okhwichika,en,luy,Luwanga,dictionary cow or a bull without horns, ing'ombe ya kumo,en,luy,Luwanga,dictionary "Ikiwa ulimkopesha mwenzako kitu,usiende kwa nyumba ukachukua kitu cha kushikilia deni lake."," ""Ne wikopia owasio sisiindu, okhacha munju mwewe wabukula sisiindu sie khuambilila likobi liewe.",sw,luy,Bukusu,translations Ku nyole buhonnyi;, Tupate uponyaji,luy,sw,Maragoli,translations "And if Satan hath risen up against himself, and is divided, he cannot stand, but hath an end."," Kho oburuchi bwa Setani nibuba nibukabukhana mumikanda, echilwana echiene khuchiene shibwakhatsiililila tawe, nebutswa buba bulasikha.",en,luy,Luwanga,bible spider, libubi,en,luy,Luwanga,dictionary okhusitia, move; shift,luy,en,Luwanga,dictionary Eshinjirira shianula eshiene khombe, The intruder ousted the owner of the cave.,luy,en,,proverbs Luno wele akholeele Niko nabokhelela., Leo mungu amenifanyia niliyowafanyia.,luy,sw,Bukusu,translations "Nebutswa Yesu yali namanyile akabali nibaboolanga, kho nababoolela ari, ""Munyasinjia omukhasi uno mbushiina? Okhuba yakholeele isie likhuwa lilayi khandi eliolukoosi."," But Jesus perceiving it said unto them, Why trouble ye the woman? for she hath wrought a good work upon me.",luy,en,Luwanga,bible inyanga ya kwanza yalonga thinyanga musiro nende itsuri.," siku ya kwanza aliumba siku, usiku na mchana.",luy,sw,Marachi,translations "crook; hooked stick, a walking stick with a crook", isako,en,luy,Luwanga,dictionary "Naye alaza hambi kuvandu vosi,", Naye atakuja kwa watu woto,luy,sw,Maragoli,translations Tupende kutenda mema," Kalunu kwigi likora uvulungi,",sw,luy,Maragoli,translations omwayo," mutton fat, when cooked; dripping; suet",luy,en,Luwanga,dictionary okhutsukunzula, shake liquid in a vessel; but not used of churning milk,luy,en,Luwanga,dictionary Ulanyola liva mwoyo., Utapata tena kuishi,luy,sw,Maragoli,translations Ochirire inyanga yanje yawa obulayi., You have made my day.,luy,en,Luwanga,translations Vaaduukaho vosi nivamusiivula kutsia lugendo lwamadiku gavaga., Wakaja wote wakamuaga kwa safari yake ya siku tatu.,luy,sw,Maragoli,translations "Wakhola orio, biakhulia murongooro.", Ukafanya hivyo chakula mtini.,luy,sw,Bukusu,translations Kisiki barabarani -Gari, Kisiki mu mbalambala - Mudoga,sw,luy,Maragoli,translations "ne olwa ifula yinyinji yakwa, emikhula nichibira, imbumbuyeka niyihutsa, nibikhupa inzu eyo, nayo niyikwa hasi. Ne okhukwa khwayo nikhuba okhukhongo khwokhuhuchisia."""," and the rain descended, and the floods came, and the winds blew, and smote upon that house; and it fell: and great was the fall thereof.",luy,en,Luwanga,bible Abandu bajama khusinja ing'ombe inyanga lwa sikuku khubera ibetsanga inyanga indayi khu mundu. Sakira mundu yayijama khushira ebindu binbi biingi. Kata abaandu ba khare bari bajama eriseero ria ing'ombe., Watu wanapenda kuchinja ng'ombe siku ya sikukuu kwa sababu huwa siku nzuri kwa mtu. Ndio sababu mtu anampenda kuliko vitu vingine vingi. Hata watu wa zamani walikua wanapenda ngozi ya ng'ombe.,luy,sw,Marachi,translations Yadza kumbonnya., Alikuja kuniokoa,luy,sw,Maragoli,translations "7 Yerusalemi yidzulitsanga mu madiku gelidambizwa lilye na galikenye lilye, yidzulitsanga vindu vivye vyosi vyokuyanzidza vya li ho kutwula ku madiku ga kale."," Katika siku za mateso yake na kutangatanga,Yerusalemu hukumbuka hazina zote ambazo zilikuwa zake siku za kale.",luy,sw,Maragoli,translations okhutakha, be without; lack,luy,en,Luwanga,dictionary And he will himself show you a large upper room furnished [and] ready: and there make ready for us.," Naye omwene alamumanyia eshisika shieikulu eshikkongo eshialilwe obulayi khandi shimalile okhurechekhwa. Mukhukaasilie mubwenomwo.""",en,luy,Luwanga,bible separation; division; divorce, obukabukhani,en,luy,Luwanga,dictionary ifwebebe," dung of rats, goats, sheep, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary okhwitemberesia," be obedient; faithful, law-abiding, docile",luy,en,Luwanga,dictionary Ku luhi si ku Lola bweleridzi mba., Tumechoka hatuoni raha yoyote.,luy,sw,Maragoli,translations Ya kudzira bwoni bwetu:, Alitufia dhambi zetu,luy,sw,Maragoli,translations "Omusaala omulayi shikunyala okhwama ebiamo ebibi ta, nakwo omusaala omubi shikunyala okhwama ebiamo ebilayi tawe."," A good tree cannot bring forth evil fruit, neither can a corrupt tree bring forth good fruit.",luy,en,Luwanga,bible "Ni siku kuu leo, ni siku kuu leo"," Ni Siguku lero, ni Siguku lero;",sw,luy,Maragoli,translations "When therefore they were gathered together, Pilate said unto them, Whom will ye that I release unto you? Barabbas, or Jesus who is called Christ?"," Kho olwa bali nibakhung'anile halala, Pilato nabareeba ari, ""Niwiina awamwenya mbu emulekhuulile, Baraba, noho Yesu, oulangwa mbu Kristo?""",en,luy,Luwanga,bible lie in wait for; ambush, okhukoneshera,en,luy,Luwanga,dictionary Ne Simoni nende abashie batsia okhumukhaaba., And Simon and they that were with him followed after him;,luy,en,Luwanga,bible abamarachi bangi berukhila mukaunti eyo ya nairobi., T;wamarachi wengi hukimbilia kaunti hiyo ya nairobi,luy,sw,Marachi,translations Tuwashe moto tusonge ugali., Kufane muliru kulugi vukima,sw,luy,Maragoli,translations """Mimi nitapigana naye."""," ""Inze ndalwana naye.""",sw,luy,Maragoli,translations Blood flows from a cut. You cannot have blood without a cut., Amalasile karulanga khusalache,en,luy,,proverbs Nilianika mchele wangu mchana kulipokuwa kunakucha lakini kulipokuchwa sikuuona -Nyota," Ndavagala muchere gwage ku mbasu lwa vwali nivuchetsanga, na lwa vwacha sindagola kandi mba - Tsing'erengani",sw,luy,Maragoli,translations Waliochelewa kupashwa tohara walitahiriwa wakiwa na miaka 33., Wachelevanga mu kekevo chiche yamanya akevwa kali naduki mihiga makomi gavaga.,sw,luy,Maragoli,translations Kwinye avalina vo mwami Yesu, Sisi tuliyo marafiki Wa Nwana Yesu,luy,sw,Maragoli,translations Tulibaki tukiduwaa wakati wote., Khwadong'a nikhwang'ang'a bikha bwosi.,sw,luy,Marachi,translations okhuruula," unload, esp. from the head",luy,en,Luwanga,dictionary "Buadodo ni mbari eing'ombe neendayi lukari. Khandi iruberesianga eriseero. Onyala wakusia eriseero noonyola amapesa nootsa osia obusie, eriani ni einyama. Ndaijama lukari."," Ukweli ni kwamba ng'ombe ni mzuri sana. Tena anatupa ngozi. Unaweza uza ngozi na upate pesa na unaenda unashaga unga, mboga ni nyama. Napenda sana.",luy,sw,Marachi,translations "buli mundu eema abuundu wewe babotookhelela ekambi, mala banamae be musiko boosi belukha ne bakukuula burafu."," kila mtu alisimama mahali pale wakazunguka kambi, kisha majeshi ya adui wote wakatoroka na kulia uchungu.",luy,sw,Bukusu,translations Olasangalira okhukabwa likumba, Do not be exited about the big bone on your plate.,luy,en,,proverbs "and said, Verily I say unto you, Except ye turn, and become as little children, ye shall in no wise enter into the kingdom of heaven."," nababoolela ari, ""Emuboolela toto mbu, nimuba nimulekalukhasia mwaba shinga abaana ta, shimulinjilakhwo mubwami bwa Nyasaye kata nahatuutu tawe.",en,luy,Luwanga,bible libuli," swarm (of bees, people), inzushi yamire libuli 'the bees have swarmed'",luy,en,Luwanga,dictionary Walipokuwa wakirudi walianguka na gari., Nga babere nibakalukha bakwire nende imutoka.,sw,luy,Marachi,translations You have made my day., Ochirire inyanga yanje yawa obulayi.,en,luy,Luwanga,translations "Yakendanga na mshaliro nako sikasinda da hubula basiani bakutanire nabo, lakini para mbu buluma bwira ifisi."," Alitembeanga na majasusi amabao hawangekawia kusema wavulana amabao amekutana nao, lakini tafakari kwamba tamaa iliua fisi.",luy,sw,Marachi,translations tie; fasten; shut up; secure; imprison, okhuboya,en,luy,Luwanga,dictionary -rye, how?,luy,en,Luwanga,dictionary Kigira wa duuka hano kukuhonnya., Mbingu zote na zuijae sifa!,luy,sw,Maragoli,translations esie ndi nende miaka mahumi ehumi nende kane., mimi nina miaka kumi na minne,luy,sw,Marachi,translations gun; rifle, omurondo,en,luy,Luwanga,dictionary "babalekhwa mu sibala baba Babaami baraano Bafilisiti, Bakanaani boosi, Basidoni ne Bahibi bamenyile mu bikulu via Lebanoni khukhwama Khu sikulu sia Bali Herimoni khukhwola Khu silibwa sie Hamati."," walioachwa kwa nchi walikuwa wafalme watano wafilisti, wakanaani wote wasidoni na wahivi wanaoishi kwa vilima vya Lebanoni kutoka kwa mlima wa Baali Herimoni kufika kwa lango la Hamati.",luy,sw,Bukusu,translations hunter (see also omuyitsi), omuyini,en,luy,Luwanga,dictionary Nasaye wandera msialo mno., Mungu aliyenileta humu duniani.,luy,sw,Marachi,translations "Naye Yesu nabakalusia ari, ""Leshe khutsie mumatookho kandi, mbu mana eyaalekhwo ebweneyo khandi, shichila ako niko akachila nenzitsa"""," And he saith unto them, Let us go elsewhere into the next towns, that I may preach there also; for to this end came I forth.",luy,en,Luwanga,bible "And they sat down in ranks, by hundreds, and by fifties.", Kho abandu nibekhala hasi mumikanda chiebikhumi ebikhumi nende echia amakhumi karano karano.,en,luy,Luwanga,bible "Olwa Yesu yali niyekhaale khushikulu shia Miseituni, Abeechi betsa khuye mabiswi nibamureeba bari, ""Khuboolelekhwo mbu, ako kakhekholeshe liina? Ne neshilolelo shiina eshiakhamanyie okhwitsakhwo nende okhuula khweshihesi shiolwibulo luno?"""," And as he sat on the mount of Olives, the disciples came unto him privately, saying, Tell us, when shall these things be? and what [shall be] the sign of thy coming, and of the end of the world?",luy,en,Luwanga,bible Nyenya u nombe mugoosi;, Naomba unitengeneze kwa yote;,luy,sw,Maragoli,translations ko!," look here!, an exclamation introducing an explanation, ko is also sometimes appended to an order or suggestion",luy,en,Luwanga,dictionary Mbeye nu musungu nu mulaya - Tsisendi, Niko na mzungu ni Malaya -Pesa,luy,sw,Maragoli,translations "And the disciples went, and did even as Jesus appointed them,"," Abeechi nibatsia, nibakhola shinga olwa Yesu yali nababooleele.",en,luy,Luwanga,bible To limp about in search of grazing pastures is better than to be mourned., Njenda ninzaya ashira owabalira,en,luy,,proverbs "making void the word of God by your tradition, which ye have delivered: and many such like things ye do."," Khulwa amechesio kamwechesinjia, mufwabinjia likhuwa lia Nyasaye, nende akandi amanji akamukholanga Akachilanga omundu naba omwonooni",en,luy,Luwanga,bible ichai, tea ( wakisema hiki wao wanafanya vile.,luy,sw,Marachi,translations "And the scribes and the Pharisees began to reason, saying, Who is this that speaketh blasphemies? Who can forgive sins, but God alone?"," Mana abechesia bamalako nende Abafarisayo abo nibachaaka okhukanakania nibaboola bari, ""Nimundu shiina ounyekanga Nyasaye uno! Nyasaye yenyene niye ounyala okhuleshela abandu obwonooni!""",en,luy,Luwanga,bible "Mana Abafarisayo nibarula musinagogi nibakhung'ana lwangu nende abomukanda kwa Herode, nibaloosia shinga olwa banyala okhwira Yesu. Omukanda kwabandu khuluchinga lweinyanza"," And the Pharisees went out, and straightway with the Herodians took counsel against him, how they might destroy him.",luy,en,Luwanga,bible "Nisiamaririsia, ing'ombe ni siruke siri nende ikhabi lukari mubulamu bua mundu.", Kabla sijamaliza ng'ombe ni mfugo ambaye ana Baraka kubwa kwa maisha ya mtu.,luy,sw,Marachi,translations "Kyiche hagati,oyo ukwingila mumyumba yo undi oyo ukuvita kutsingutsa tsiaatagwa, iliungu,oyo okoleetana no undi kuli mukali no musatsa,oyo ukuliila amaveele gi kimuga ago mutende,oyo ukwaanzala mullu munyumba yo mutende, no kusava undi inguvu yokogeendela ku"," Hakuweza: kuingia kwa nyumba ya mtu mwingine,kupita kando ya mboga zilizopandwa na malenge,kuoleka wala kuoa tena,kutumia maziwa mala,kupalia moto kwa jirani na hata kuomba nguo",luy,sw,Maragoli,translations WALITUELEZA NA TUKAJIFUNZA MPAKA TULIPOKUWA WATU WAKUBWA., VALUSUNGIRA NIHUEKA PAKA NGA HUALI VANDU VAKHONGO.,sw,luy,Marachi,translations Pia sisi wanafunzi tulitoka shule tukarudi nyumbani., Mana fuesi basomi nikhurula mubikuli khwakalukha mudala.,sw,luy,Marachi,translations Atawafanya nyinyi muwe wengi sana., Alamukhola enywe mube bakali lukali.,sw,luy,Bukusu,translations Alolaa ahane vulahi, Anaona apeane vizuri.,luy,sw,Maragoli,translations beckon; make signs with the hand, okhusaka,en,luy,Luwanga,dictionary Obulware buno bwarusandia mchingira chisavi., Huu ugonjwa unatuhangaisha kwa njia mingi.,luy,sw,Marachi,translations okhuchonya, become tired,luy,en,Luwanga,dictionary look over one's shoulder; look behind; turn back; look backwards, okhupa amashemo,en,luy,Luwanga,dictionary munzu!," 'may I come in?', 'is there anyone in?'; lit. 'in the house'; reply is khulimwo 'we are inside', giving permission to enter",luy,en,Luwanga,dictionary go from house to house looking for food; run gently, okhusesema,en,luy,Luwanga,dictionary Robora babaandu bakhali bamayaanu tawe., Teua watu wasio waovu.,luy,sw,Bukusu,translations Kho ebikhole bienywe bilolesie mbu toto mwikalukhasiye., Bring forth therefore fruit worthy of repentance:,luy,en,Luwanga,bible "Kho Yesu nahenga eyi nende eyi, ne naboolela abeechibe ari, ""Bwakhabe obutinyu muno khubali nobuyinda okhwinjila Mubwami bwa Nyasaye!"""," And Jesus looked round about, and saith unto his disciples, How hardly shall they that have riches enter into the kingdom of God!",luy,en,Luwanga,bible Walioimwaga damu ya wenye haki katikati yao., Va tahidza masahi ga valungi hagati hehe.,sw,luy,Maragoli,translations Ni Siguku lero: ni Siguku lero:," Ni siku kuu leo, ni siku kuu leo",luy,sw,Maragoli,translations Mama mwene siyali anyala kutula mu nyumba kuli ayanzi dave., Mama hakuruhusiwa kutoka kwa nyumba ovyovyo,luy,sw,Maragoli,translations obwihotseresi, quietness; calmness; tranquility,luy,en,Luwanga,dictionary omurumbusi, one who makes a declaration or statement; one who testifies; witness,luy,en,Luwanga,dictionary Ne siindu nisio mukhola khukhwola nga kholo choosi che sibala chilabona chili ne mulabunisibwa khangu., Na kitu ambacho mnafanya kufika jinsi mbari zote za nchi zitaona kuwa mtatamanishwa haraka.,luy,sw,Bukusu,translations Hii ni njia iliyoonyesha kupendana kwa watu wa kale waliopendana na pia jinsi walikula pamoja., Yiyi ni inzira indala yamanyianga liyanzana lya vandu vakale vali ni vayanzana na kandi kuli valiranga halála.,sw,luy,Maragoli,translations and Eliud begat Eleazar; and Eleazar begat Matthan; and Matthan begat Jacob;, Eliudi yali samwana Eleazari; Eleazari yali samwana Matsani; Matsani yali samwana Yakobo.,en,luy,Luwanga,bible Ing'ombe mbele yaana nobunyasi mumunwa (PMU11) A calf woos with grass in the mouth., Ing'ombe inditi yaana nobunyasi mukhanwa,en,luy,,proverbs okhusalira," be scattered or sprinkled about, e.g., blood at the scene of a fight",luy,en,Luwanga,dictionary tulimaliza kazi hiyo saa tano., huamala ikasi eyo sa tano.,sw,luy,Marachi,translations "For behold, when the voice of thy salutation came into mine ears, the babe leaped in my womb for joy."," Okhuba lola, olwa embuliile amashiesioko, ne omwana niyerunda munda mwanje khulwa okhwikhoya.",en,luy,Luwanga,bible coward; one who is afraid, omuri,en,luy,Luwanga,dictionary Tukatwaa eneo nzima lililokaliwa na nchi ya Gilaeti na ile ya Washani kuelekea hadi kwenye ngome za Waseka na Waetrei.," Khwatiila sibala sioosi sisieteleela ne kamaloba koosi ka Gileati ne ka Bashani khucha khukhwola ebukwe khu chingoba cha Saleka Etrei.""",sw,luy,Bukusu,translations """Owashio naba nakhwonoonela, tsia omuboolele obubibwe nimuli ninaye mwenyene. Naba nafuchilila, mulaba mukalushe halala."," And if thy brother sin against thee, go, show him his fault between thee and him alone: if he hear thee, thou hast gained thy brother.",luy,en,Luwanga,bible Katika mzigo wa dhambi, Kigira liminika lio bwoni,sw,luy,Maragoli,translations "And the Pharisees said unto him, Behold, why do they on the sabbath day that which is not lawful?"," Kho Abafarisayo nibareeba Yesu bari, ""Lola, khulwa shiina abeechibo bakholanga akomusilo khunyanga eya Isabato?""",en,luy,Luwanga,bible Mchango wa kulipia gharama za matibabu na mazishi utafanyika mnamo tarehe 11/07/2017 nyumbani kwake marehemu pale Sinoko Bungoma kuanzia saa sita adhuhuri., KUMUSOLO KULABHAHO KWE LIMOTOLE LYEKHURUNGA LIKOBHI LYE MWITWALILO NE KAMASIKA LWOKHUBHILI 11/07/2017 ANGO WOMUFWILE - SINOKO BUNGOMA KHURAKIKHA SAA SITA MUMONI.,sw,luy,Bukusu,translations shuleni kwetu kumemea miti kubwakubwa., sikuli siefwe siameramo misala mikhongokhongo.,sw,luy,Marachi,translations come out; slip out of sheath or socket, okhutsomokha,en,luy,Luwanga,dictionary Cha muhimu Zaidi ni kwamba ng'ombe hutupea mbolea. Mbolea hiyo hutumika kupanda mahindi yetu. Hata unaweza pata mtu hana pesa ya kununua mbolea lakini anachukua mbolea ya mazamadi anapandia unapata mahindi hayo yamefanya vizuri., Nimaririsia nnya khubola mbari mukhoya murinde ing'ombe muno: Kata mukhoya murinde biruke,sw,luy,Marachi,translations Mu bibala nimwo Wele mubunila elala., Kwa nchi ambazo mungu aliangamiza kabisa.,luy,sw,Bukusu,translations We wele omunyali owa bioosi akobosia ali ekholo eya Yuda niyo elanyoa eche., Mungu mweza wa vyote akajibu kuwa ukoo wa Yuda ndio utakaotangulia kwenda.,luy,sw,Bukusu,translations """Wele Omunyali Owa Bioosi aulila Khukobola bakhureerera efwe mala khukhwelung'unya khwenywe mala khu matuunda niko banyoolayo.", Mungu mweza wa vyote alisikia kurudi wakatuletea sisi kisha tukalalamika tunataka matunda ambayo watapata huko.,luy,sw,Bukusu,translations imbala, scar; mark; brand; blemish,luy,en,Luwanga,dictionary pucker; gather; wrinkle; crease, likhanya,en,luy,Luwanga,dictionary "Bakhuboolele bali muremo kumwoyo sikila alirangirira, ""Babaandu abo bali bakali lundi Isiraeli khubukula sibala esio."," Wametuambia kuwa muwe na moyo sababu atatangulia, watu hao walio wengi tena Israeli kuchukua nchi hiyo.",luy,sw,Bukusu,translations "Gidioni akachukua watu akawateremsha mtoni, kisha mungu mweza wa vyote akamwambia kuwa, watenganishe lila mmoja atakayeramba maji na ulimi wake kama mbwa, kutoka kwa kila mmoja anayeinama chini kea magoti yao Ndipo wanywe."," Gidioni abukula babaandu abekhisia eluuchi, mala wele omunyali owa bioosi amubooleela ali, yaukhasia buli sia mulala okamulila busa kameechi ne lulimi lwewe nga embwa,khukhwama Khu buli sia mulala osikama asi Khu masikamo kabwe Nio banywa.",sw,luy,Bukusu,translations Lisoma lya valanganga madiku gano ngumbaru inyinga zana yeyo yirwo lwa lyali ne tsingulu, Somo la wazee linalojulikana siku hizi kama gumbaru lilivuma hapo zamani.,luy,sw,Maragoli,translations Kugonga mahidi kwa kinu ilikuwa ni kazi ngumu na pia walipepeta mahindi ili kutoa uchafu., Yigu gwali muyinzi mudinyu kuduya amaduma na kandi vasese.,sw,luy,Maragoli,translations "Mana Yesu nende Yairo nibachaaka okhutsia. Ne omukanda omukhongo kwabandu, okwali nikuloondanga khu Yesu, kwamutiya mutsimbeka tsiosi."," And he went with him; and a great multitude followed him, and they thronged him.",luy,en,Luwanga,bible "Mutulizi uvudamanu vwosi,", Nyote mtubu dhanbi zenu,luy,sw,Maragoli,translations okhurabukha, split; break,luy,en,Luwanga,dictionary eshifumbi, stool; chair; throne,luy,en,Luwanga,dictionary obunyasi, grass,luy,en,Luwanga,dictionary "But all this is come to pass, that the scriptures of the prophets might be fulfilled. Then all the disciples left him, and fled.", Ne kano koosi kekholeeshe mbu akabalakusi baboola mu Amahandiko kosibwe Mana abeechibe boosi nibelukha nibamulekha. Yesu ayasibwa mushiina shia Abayahudi,en,luy,Luwanga,bible Wembe hunyoa nywele., Lugembe luvega liisu.,sw,luy,Maragoli,translations walk; travel; conduct oneself; behave (morally), okhuchenda,en,luy,Luwanga,dictionary zebra ( ipundamulia,en,luy,Luwanga,dictionary Usimtoroke Bwana;, Utiruka Mwami mba;,sw,luy,Maragoli,translations "upper arm, near shoulder", imbamba,en,luy,Luwanga,dictionary Yaagenya muno; ma navaavugula naavata mulukeyo. Amasakira gatsa nigavalia vosi., Alishangazwa sana kisha akawaeka shambani na wakaliwa.,luy,sw,Maragoli,translations gonorrhea ( kisonono,en,luy,Luwanga,dictionary "Zitatakasa mioyo yetu,"," Tsi la lavidza myoyo gyetu,",sw,luy,Maragoli,translations "But when the crowd was put forth, he entered in, and took her by the hand; and the damsel arose."," Ne olwa abomukanda bali nibarusibwe elwanyi, Yesu yenjila mushikoro shiomukhaana oyo, namutiila omukhono, mana omukhaana oyo nabuukha.",en,luy,Luwanga,bible "And a multitude was sitting about him; and they say unto him, Behold, thy mother and thy brethren without seek for thee."," Ne omukanda kwabandu kwali nikwikhale nikumubotokhane, nibamuboolela bari, ""Mamawo nende abasiani benywe bali elwanyi benyanga okhukhulola """,en,luy,Luwanga,bible "Kristo Mwana wa Mungu, kazaliwa na Maria"," Kristo wivulwa na Maria, Mwana wi Nyasaye",sw,luy,Maragoli,translations Baraka zako zipo kama utasimama kidate kama JUA NA MBALAMWEZI, Amadanyi gogo gaveye ho niva uladinya kuli LIUVA NO MWELI.,sw,luy,Maragoli,translations MSALABANI ALIFIA, KU MUSALABA YA KUKUDZIRA,sw,luy,Maragoli,translations U kwamihe kwinye uta kuleka mba wobuyanzi, Tutawale siku zote kwa pedo llisilo pungua,luy,sw,Maragoli,translations "And he took him aside from the multitude privately, and put his fingers into his ears, and he spat, and touched his tongue;"," Kho Yesu namubukula namusitia handulo, narula ahomukanda kwali, nara tsinzalatsie mumarwike. Nafuutsa amare, ne natiila khululimi lwomundu oyo.",en,luy,Luwanga,bible Ameona yule baba, Uloli baba ula.,sw,luy,Maragoli,translations okhukhunyula, cause s.o. to go when he hadn't intended; uproot; pull out; pluck,luy,en,Luwanga,dictionary sigh; roar; bellow, okhuma,en,luy,Luwanga,dictionary Tai yuko kwa hindi., Lijikolo liveeye kuliduuma,sw,luy,Maragoli,translations Watu walipokuja kumwokoa bikizee kidiri alitoka ndani ya nyumba kisha watu walipomwona walianza mbio. Hadithi yangu imeeishia hapo., Olwa abandu betsa humulola omushiere khamuna nikharula mkari mwa inzu abandu ngabalola khamuna nibalura tsimbiro. Olukano lwanje lubwelele ao.,sw,luy,Marachi,translations kiluhya ni lugha ya mama., luluya ni lusungo lwa mama.,sw,luy,Marachi,translations "Kho nalaka abandu abo boosi okhwikhala hasi. Mana nabukula emikaate musafu echio, nakhupila Nyasaye orio, nachisonyola nahelesia abeechibe okhukabulila abandu, nabo abeechi abo nibakhola bario."," And he commandeth the multitude to sit down on the ground: and he took the seven loaves, and having given thanks, he brake, and gave to his disciples, to set before them; and they set them before the multitude.",luy,en,Luwanga,bible Umuhimu wa hiki kitabu ni kuwasaidia walimu na wazazi katika matamshi ya wanao na wanafunzi wanapokua., Vokonyi vwacho ni kokonya avegitsi na vivuli kuvilukitsa lulimi lwa vaana.,sw,luy,Maragoli,translations Bulware buno bwakila khwamanya khusaba buli sikha., Ugonjwa huu ulifanya tukajua kunawa kila wakati.,luy,sw,Marachi,translations olubasi, lower part of thigh bone; okhupa olubasi 'kick',luy,en,Luwanga,dictionary "Iwapo mtu aliyeaga na kuzikwa na kisha baadaye kuonekana ndotoni kwa walio hai, halikuwa jambo zuri."," Niva mundu yakuzanga maatevwa mu kilindwa vulahi, ma inyima yilananga kololeka kuvaveeye mwoyo mu maloto, sivwalange vulahi dave.",sw,luy,Maragoli,translations Watu wawili walikuwa wakipigana wakati mke wa mmoja akiangalia wakipigana.," ""Babaandu babili baaba ne bapaana mala omukhasi owa mulala aloleleele ne balikho bapana.",sw,luy,Bukusu,translations 4. Mwima yigu gololekanga mululu ligali. Nagwo goveeye ku mu satsa nu mu kali., Mila hii yaonekana ngumu Zaidi. Nayo ilihusisha mwanaume na mwanamke.,luy,sw,Maragoli,translations okhushamia, divert; make crooked; lead astray,luy,en,Luwanga,dictionary Eyikora shiihulira wetsiashie tsianira tawe, Eyinaikore shiihulira ahatsianira (AMI89) The animal that will get lost will not heed the call of the others.,luy,en,,proverbs olwasa," gap where teeth have been extracted (cf. imbenya 'natural gap between the two center teeth', imbakukha 'natural gap between two side teeth')",luy,en,Luwanga,dictionary Somo la wazee linalojulikana siku hizi kama gumbaru lilivuma hapo zamani., Lisoma lya valanganga madiku gano ngumbaru inyinga zana yeyo yirwo lwa lyali ne tsingulu,sw,luy,Maragoli,translations "Yesu namuboolela ari, ""Khandi kahandikwa mbu: ‘Shiolamuteema OMWAMI Nyasayewo tawe/ """," Jesus said unto him, Again it is written, Thou shalt not make trial of the Lord thy God.",luy,en,Luwanga,bible "ewa Setani yamuteema tsinyanga amakhumi kane. Ne shiyaliakhwo eshiokhulia shiosi shiosi mutsinyanga etsio tsiosi tawe. Kho olwa tsinyanga etsio tsiali nitsihwele, inzala yamuluma."," during forty days, being tempted of the devil. And he did eat nothing in those days: and when they were completed, he hungered.",luy,en,Luwanga,bible "Think not that I came to destroy the law or the prophets: I came not to destroy, but to fulfil."," ""Mulapaara mbu isie ndetsa okhurusiaho amalako ka Musa nende amechesio kabalakusi ta, shindayetsa okhukarusiaho ta, habula okhukaralisia.",en,luy,Luwanga,bible okhuritsira, beat down the earth for a floor,luy,en,Luwanga,dictionary omweya, bride,luy,en,Luwanga,dictionary Mwoyo gukubagaa masahi nigagenda., Moyo hupiga damu ndiposa inazunguka mwilini.,luy,sw,Maragoli,translations Kutokea kwa uzao ama za njia mbovu kwa nyumba ya tatu kufululiza., Khukhwamila khu selukho namwe che chingila chimayaanu munju eya khataru khuchiililila.,sw,luy,Bukusu,translations okhutarala, be unable to move; stay in one place; lie like a log; be stagnant,luy,en,Luwanga,dictionary Kutuli mulimenya lie Kisundi, Tumetoka maisha ya giza,luy,sw,Maragoli,translations "And John was clothed with camel's hair, and [had] a leathern girdle about his loins, and did eat locusts and wild honey."," Ne Yohana yefwalanga tsingubo tsiobwoya bweingamia, khandi yali niyeboha mushishienjeshie olukhoba lweliselo. Ne ebiokhuliabie bialinji tsisiche nende obuushi bwomubulimo.",en,luy,Luwanga,bible gland (often a swollen gland), lifambafu,en,luy,Luwanga,dictionary tread; trample; stamp, okhusena,en,luy,Luwanga,dictionary Adagala ni miongoni mwa wale waliofika na kujionea nchi za huko., Adagala nomulala kuyavo vaduuka yo kulola kivala.,sw,luy,Maragoli,translations """Sabe Nyasaye, naye alamuhelesia, khaabe, ne mulanyoola; khong'onde, naye Nyasaye alamwikulilaho."," Ask, and it shall be given you; seek, and ye shall find; knock, and it shall be opened unto you:",luy,en,Luwanga,bible vision, lilolero,en,luy,Luwanga,dictionary "Ameutupa kutoka mbinguni uzuri wa Israeli, wala hakukumbuka kiti chake cha miguu yake katika siku ya hasira yake."," Bulahi bwa Israeli ya bwagulula Hadi kutwula migulu, na so yidzulitsa intebe yevirenge vivye my lidiku lyobutima bwibwe.",sw,luy,Maragoli,translations And she shall bring forth a son; and thou shalt call his name JESUS; for it is he that shall save his people from their sins.," Ne alebula omwana omusiani, nawe olamukulikha eliira mbu, Yesu, shichila niye owakhahonie abandube okhurula mubwonooni bwabwe.""",en,luy,Luwanga,bible "Naye Petero namuboolela ari, ""Kata boosi nibakhwilukha, isie shindakhakhwilushe tawe."""," But Peter said unto him, Although all shall be offended, yet will not I.",luy,en,Luwanga,bible Gendi kusale., Twendeni tuombe.,luy,sw,Maragoli,translations "axe; hatchet; tomahawk (see also imbatsi, iyaywa)", ishoka,en,luy,Luwanga,dictionary "Nndio muhana ya lolipopu, hane bima biabola, samuana yatema humukololosia yaani humukerera lakini sibi ni siba isa."," Hivyo msichana wa peremende, kumbe tabia zilioza, babaye alijaribu kumrekebisha yaani kumba mawaidha lakini kibaya ni kibaya tu.",luy,sw,Marachi,translations "shrill cry made by women when dancing, etc. (see also olukalakala)", olwami,en,luy,Luwanga,dictionary rat, imbeba,en,luy,Luwanga,dictionary Yamihi ilyamiha liyatsitsa ikivala na Nyasaye., Atawale utawala unaofurahisha nchi na Mungu,luy,sw,Maragoli,translations Kwa mshangao mkuu waliwasikiza," Inyinga Va hulira, va genya voosi,",sw,luy,Maragoli,translations abenyu, your,luy,en,Luwanga,dictionary lie awake, okhukona meso,en,luy,Luwanga,dictionary circumcision candidates; those who have just been circumcised, abeirumbi,en,luy,Luwanga,dictionary "And straightway the king sent forth a soldier of his guard, and commanded to bring his head: and he went and beheaded him in the prison,"," Kho habwene nahabwene omuruchi naruma omusikari, namulaka atsie areere omurwe kwa Yohana. Mana omusikari natsia mumbohe nakhalaka omurwe kwa Yohana,",en,luy,Luwanga,bible "Kholwe kimiiko ekhumi ne kibili, baaba asi we bunyali bwa Ketorilaomari ne babaami ba baaba ne naye, ne mumwiiko kukhola ekhumi na litaru babakalukhana.", Kwa miaka kumi na mbili walikuwa chini ya uongozi wa Kedorilaomari na wafalme waliokuwa naye na kwa mwaka unaofanya kumi tatu wakawageukia.,luy,sw,Bukusu,translations "Nebutswa muchendelenje tsingato khandi mwifwalenje ingubo indala, shimulachinga eyindi tawe."""," but [to go] shod with sandals: and, [said he], put not on two coats.",luy,en,Luwanga,bible Alipolipia deni lako, He ligovi Iilyo lya tungirwa.,sw,luy,Maragoli,translations Sababu yake ni kuwa Mungu anataka kuwapa mtoto mwingine mzuri kuliko huyo aliyeaga., Kivuni Nyasaye yenya avahe umwana undi umulahi kuvita ukutsi uyu.,sw,luy,Maragoli,translations Nawabariki nyinyi mzae watoto wengi mpate vyakula vingi., mbabiita enywe chikhabi musaale babaana bakali munyoole biakhulia bikali.,sw,luy,Bukusu,translations Eliobola nilio elikhuyala, What you say is what you will be judged by.,luy,en,,proverbs okhuserenjesia, roll,luy,en,Luwanga,dictionary rub gently, okhusisa,en,luy,Luwanga,dictionary Wina a ladza mirova kandi?, Ni nani aliyekuja duniani tena?,luy,sw,Maragoli,translations "Ni Yesu,Ni Yesu."," Ni Y esu, Ni Yesu.",sw,luy,Maragoli,translations Wote wanajua kuku., Vosi vaamanya engoko.,sw,luy,Maragoli,translations Nakikiri ndyo yalangangwa umusinde, Kabla ya kupashwa tohara aliitwa umusinde.,luy,sw,Maragoli,translations Umundu yagulaa indimu yira., Mtu alitunda ndimu ile,luy,sw,Maragoli,translations obwayiro, grazing ground,luy,en,Luwanga,dictionary Kinywere huishi msitumni na katika mapango., Kinywere kemenyanga mmbulimu mutsimbangaywa.,sw,luy,Maragoli,translations okhwayula, scream,luy,en,Luwanga,dictionary S. Sindu sindi ni inyama yosi ikholanga mundu khuba nende omubili omulayi muno kata kario ing'ombe ni indayi hubera ikhueresichia lisero., Pia humwezesha mtu kuwa mwili mzuri san ahata hivyo ng'ombe pia ni mzuri kwa maana hutupa ngozi.,luy,sw,Marachi,translations Peana baraka hata kama mmemaliza kuvuka mto wa Yordani nchi zmbayo maziwa na asali inayodondoka ambayo ulitupatia sisi kwa mlima wa Ebali.," biita chikhabi akhaba mumalile khukhwambukha luluuchi lwa yortani sibala nisio kamabaale ne bubuukhi biseleetekhanga nisio wakhuelesie efwe, khu sikulu sia Ebali.",sw,luy,Bukusu,translations sungura alileta chakula naye fisi akaiba na kula., siduyu siarera vyakhuria ifisi nayo yeva niiria.,sw,luy,Marachi,translations Mtende yaliyo ya kweli, Mukole ageligali,sw,luy,Maragoli,translations okhutswana, spread (of information),luy,en,Luwanga,dictionary "take cattle out to graze for a short time in the morning, before bringing them back to milk", okhumeyia,en,luy,Luwanga,dictionary Khulwe miosi tisa., Kwa miezi tisa.,luy,sw,Marachi,translations Korona buno vuvula musala kwaye., Huu korona hauna dawa yake.,luy,sw,Marachi,translations Kila aaminie atapona, Lisuuviridza lyosi ni lyange.,sw,luy,Maragoli,translations evening, ingolobe,en,luy,Luwanga,dictionary Ukiwa bado hai kwa hii dunia utayaona mambo mengi., Khusialo khuno nosirikho olalola makhuwa mangi.,sw,luy,Marachi,translations "kutokea hapo wanandoa hao walijaliwa wana watano, wavulana watatu na wasichana wawili."," hurula ao vana ndoa avo vevula vana varano, vasiani vadaru vakhana vaviri.",sw,luy,Marachi,translations race; possibly also other athletic contests, omutiebano,en,luy,Luwanga,dictionary okhuwinjana, agree; enjoy fellowship; come together; get on well together; be in harmony,luy,en,Luwanga,dictionary Eyilikhumala likhuchakanga butoro, A champion bull starts from birth.,luy,en,,proverbs "Yosefu yatsia okhwihandichisia halala nende Mariamu omukhasiwe, owa yali niyenyanga okhuteshia. Ne Mariamu yali nali inda."," to enrol himself with Mary, who was betrothed to him, being great with child.",luy,en,Luwanga,bible omusakusa, stalk; straw,luy,en,Luwanga,dictionary Sasa wamerudi nyuma wao wenyewe," Karunu vamali kwirana inyima, vene,",sw,luy,Maragoli,translations a crack, olwafwa,en,luy,Luwanga,dictionary many, eminji,en,luy,Luwanga,dictionary "weed with a hoe, etc.; scratch; searify", okhwaka,en,luy,Luwanga,dictionary Ni nini watu wanaweza fanya kwa matatunda?, Nuvulahi avandu vakoleki kumatunda?,sw,luy,Maragoli,translations "Yesu yakudza ha Kalvary,"," Pale lalvary, Yesu alikufa",luy,sw,Maragoli,translations Nebilayi okhukhonya weikanzu okhushira weinjala, Ni vyema kumsaidia aliye na kanzu kuliko kumsaidia aliye na njaa,luy,sw,Marachi,translations omulobo," very long ornamental ""tail"" worn by women; sometimes used for a long dress",luy,en,Luwanga,dictionary Vohonyi bwizuye ku mwinye., Uponyaji uko juu yenu,luy,sw,Maragoli,translations Baba ni Baba wovo uwakwivula ligali naho (Dada) Mama (m'maa) Uyu ni mama wovo uwageligali uwakwivula Senge Uyu ni Mbotso Baba wovo., Baba ni baba yako aliyekuzaa kabisaa ama ( Baba)Mama(m'maa) huyu ni mama yako,luy,sw,Maragoli,translations ingengeni, male ant with red head,luy,en,Luwanga,dictionary "backwards, as in okhupa amashemo 'to look backwards'", amashemo,en,luy,Luwanga,dictionary "Yesu nasinjilaho, nabalanga ne nabareeba ari, ""Nishiina eshia mwenyanga mbu emukholele inywe?"""," And Jesus stood still, and called them, and said, What will ye that I should do unto you?",luy,en,Luwanga,bible Nio Sarai amunaania mala omukhana oyo amwilukha., Ndipo Sara alipomsumbua kisha msichana huyo akamtoroka.,luy,sw,Bukusu,translations "Aruunge raraawe owo mukhaana chirupia echo, kamakhumi karaano bie fwesa.", Atalipo babake wa msichana pesa hizo na vipande hamsini za fedha.,luy,sw,Bukusu,translations "And they smote his head with a reed, and spat upon him, and bowing their knees worshipped him.", Kho nibamunywekha khumurwe nende indabushi yelikata nende okhumunyilikhakhwo amare. Mana nibamusikamila nende okhumwinamila.,en,luy,Luwanga,bible Oweshikufu olwakona shomanya ta, One never knows when the one with a hump goes to sleep,luy,en,,proverbs "sila, mala mundekeeresie.", Nyamaza kisha msikilize.,luy,sw,Bukusu,translations okhumanyia, show; display,luy,en,Luwanga,dictionary Shibereho shiakhaya omuchinji," It was there in plentiful supply, but it lacked somebody to carry it away.",luy,en,,proverbs "Khwanyola senge nadekhere biakhuria biingi, syarutsehia yari afuluke busera bwa abada."," Tulimpata shangazi akiwa amepika vyakula viingi, kilichotufurahisha ni kwamba alikuwa amekoroga uji wa unga wa miogo.",luy,sw,Marachi,translations "Kibangalia vonyole -- Liuva, mweri"," Sahani kwa wanyore -Jua, Mbalamwezi",luy,sw,Maragoli,translations "And when he learned it of the centurion, he granted the corpse to Joseph."," Ne olwa yaboolelwa nende omwimilisi wabelihe oyo mbu, Yesu amalile okhufwa, yafuchilila okhuhelesia Yosefu omubili kwa Yesu.",en,luy,Luwanga,bible "Siku ya kuchomwa kwa mfu, wenye jamii hiyo walifungiwa kwa nyumba mchana kutwa hadi shughuli nzima ikamilike."," Lidiku lio kusamba lwaliaduuka, avandu va hango hene yaho vahanilangwa munyumba m'mbasu gwosi kuduuka Iwo musambi amala miyinzi jije.",sw,luy,Maragoli,translations "Ne abandi nibaboola bari, ""Leshe khulole nikakhaba mbu, Eliya aletsa okhumuhonia!"""," And the rest said, Let be; let us see whether Elijah cometh to save him.",luy,en,Luwanga,bible Avalogooli valange no mwima gwo kusamba mundu wakuza., Wamaragoli walikuwa na mila ya kuchomwa kwa wafu.,luy,sw,Maragoli,translations "desert; bush; wilderness; an uninhabited, wild stretch of country", eshitsimi,en,luy,Luwanga,dictionary "Ne lialiho lituuli likhongo lietsimbiitsi, eliali niliayanga mundulo weshikulu.", Now there was there on the mountain side a great herd of swine feeding.,luy,en,Luwanga,bible Mutwe gwa vikwa amafwa, Kicwa kilivishwa miba,luy,sw,Maragoli,translations Obulwale buli khuwashio shibukhukaya tsindolo, Someone's illness cannot prevent you from sleeping,luy,en,,proverbs Umwana mwene wivuliywi uyu akuhetsa uvwiyangu vokekeke wenyelitsi ilieta lidukana naye., Mtoto huyu ambaye amezaliwa angekupa muda mchache utafute jina linalomfaa,luy,sw,Maragoli,translations "Walioko mashariki Aniiogoke,waliojuu Aniigoke walio kaskazini mashariki Aniigoke"," Avaveeye Ivumavi Anilgoke, Avaveeye vigulu Anligoke na vaveeye 'lvukitsungu ivusuva Antu ivusuva Aniigoke.",sw,luy,Maragoli,translations okhwaukhana, be separate from; differ from; usually followed by ‘nende',luy,en,Luwanga,dictionary "kuli umwana avelekangwa imiima jamukola na veye,da niindio yivulangwa najo."," Jinsi mtoto anavyoelekezwa tabia mnazofanya na yeye , ndivyo hivyo alivyokuwa akizaliwa",luy,sw,Maragoli,translations "nabareeba ari, ""Nishiina eshiamulambelesia nemba nehaana Yesu khwinywe?"" Kho nibabala ebitonye bieifetsa amakhumi kataru nibamuhelesia."," and said, What are ye willing to give me, and I will deliver him unto you? And they weighed unto him thirty pieces of silver.",luy,en,Luwanga,bible "And when the ten heard it, they were moved with indignation concerning the two brethren."," Ne olwa abeechi ekhumi bandi abo bahulilakhwo amakhuwa ako, basinyishila abeechi babili abo.",en,luy,Luwanga,bible Ha va mu bambira Yesu, Alipo sulubishwa Yesu,luy,sw,Maragoli,translations Mambo yanayomtokea mwanamke akitaka kupata hedhi au kupata ujauzito hugonjeka sana na pia mvua ikitaka kunyesha ziwa na mwezi huugua," Ivindu vikoleka ndio ku mundu mukali niyenya kulola umweli naho niyenya kuhelitsa umwana Umukali alwala kuvindu yivi vyoosi kandi imbula niyenya kukuba, inyanza ilwala umweli gulwala,vigulu vilwala, imbutsa ilwala.",sw,luy,Maragoli,translations "Ouli khushilama shieinzuye, aleshe okhwikha hasi okhuyinia ebindubie ebili munzuye tawe.", let him that is on the housetop not go down to take out things that are in his house:,luy,en,Luwanga,bible Mtoto anayefanya haya yote hupendwa na wazazi wake sana, Mwana ukola yiji ayanzwa navivuli veeve ligali.,sw,luy,Maragoli,translations siehala nende kukhung'ine chiabila., aliishi na nyanya yake siku zikapita.,luy,sw,Marachi,translations kata sibe sindu esilayi nokho ukhukhula khwesialo siosisiosi, Hata kiwe kizuri ama kitu kisichoweza kuleta kuinuka/ ama kuimarika kwa ulimwengu wowote,luy,sw,Marachi,translations "kimiseituni tawe, sikila chisili chiseituni ne kimisabibu mwiruuti chilakhukhumukha asi ne kamatuunda ke kimisabibu tawe."," Mizeituni hapana, sababu yangali zeituni na misabibu kwa bustani yataanguka chini na matunda ya misabibu hapana",luy,sw,Bukusu,translations elino, tooth,luy,en,Luwanga,dictionary "Leo hii, leo hii"," Nunundi, nunundi,",sw,luy,Maragoli,translations Ngege ana nyama nzuri, Engege iveeye nenyama indahi.,sw,luy,Maragoli,translations "dry; hard; withered; firm; strong (e.g. cloth, omumu, eshumu, etc.)", -umu,en,luy,Luwanga,dictionary "An evil and adulterous generation seeketh after a sign; and there shall no sign be given unto it, but the sign of Jonah. And he left them, and departed."," 01wibulo luno olumayanu olubula obusuubili mu Nyasaye! Muureebanga eshilolelo? Tawe! Shimulahebwa eshilolelo shindi ta, habula eshilolelo shia Yona shionyene."" Mana nabarulakhwo niyenyokha. Limela elia Abafarisayo nende elia Abasadukayo",en,luy,Luwanga,bible Tsing'erengani tsio kwigulu tsilwala ma tsikutsa kuli avana va vandu valwalanga ma vakutsa. Noveye vudiku., Nyata wa angani huugua hadi kufa sawia ilivyo na watoto wa watu ambao huugua na hata kufa,luy,sw,Maragoli,translations "And he took a little child, and set him in the midst of them: and taking him in his arms, he said unto them,"," Kho nabukula omwana omutiiti namura hakari wabwe, namutiila mumakhonoke nababoolela ari,",en,luy,Luwanga,bible A la vugula inze, Atanichukua,luy,sw,Maragoli,translations Ng'ombe pia anahitaji afungwe mahali ambapo kuna nyasi nzuri., Ing'ombe yosi yenyekhana iboywe abundu ari nende obunyasi obulayi.,sw,luy,Marachi,translations "Yaavakwa kigira yaall mutumwa, mugoosi numuhooma kuvandu noku Nyasaye."," Alipakwa mafuta kwa vile alikuwa mtumishi, mpendwa na mpole kwa watu na kwa Mungu.",luy,sw,Maragoli,translations shame; embarrass; disgrace, okhuwafya tsisoni,en,luy,Luwanga,dictionary Watu walienda kukutana naye langoni, Avandu vatitsanga kwaagana naye kuvita mukyilivwa.,sw,luy,Maragoli,translations have fellowship, okhusanjirana,en,luy,Luwanga,dictionary Baloba khusaya wele omunyali owa bioosi mala bakholela ba Baali ne Ashitoreti., Wakakataa kumwabudu mungu mweza wa vyote kisha wakafanyia wa Baali na Ashitoreti.,luy,sw,Bukusu,translations MOYA KA INGOKHO NYANGA KAKHAYALE, MANYOYA YA KUKU SIKU MOJA YATAHUKUMIWA,luy,sw,Marachi,translations A good heart makes one get the hidden thing., Omwoyo omulayi kuchira walia eshifisire,en,luy,,proverbs okhuberekha inda, conceive a child,luy,en,Luwanga,dictionary "At that season Jesus answered and said, I thank thee, O Father, Lord of heaven and earth, that thou didst hide these things from the wise and understanding, and didst reveal them unto babes: ["," Mubise ebio, Yesu naboola ari, ""Papa, Omwami welikulu nende eshialo! Ekhupila orio, shichila wabisula amakhuwa ako khubasilu ne nokabisa khubachesi nende khubarechelefu.",en,luy,Luwanga,bible "Bwana amekuwa kama adui, Amemmeza Israeli."," 5 Yahova u gwiye kuli musigu, u miri Israeli.",sw,luy,Maragoli,translations Vandu vadamano si va Ia ku lola:, Utukufu wako haoni mkosa,luy,sw,Maragoli,translations Umwana yisunga kuli umundu muhindila yisunganga natamiki ne kivala chamenyi mu., Mtoto aliyejinyonga kama mtu mzima alifanya hivo akishindwa nan chi aishipo.,luy,sw,Maragoli,translations "Omuniyali Owa Bioosi aba akholele ario amboolela ali, 'Lola narakikhe khura Haeclomu, be lisaaye lia Esau."," Mweza vyote aliniambia kuwa ""ona nimeanza kuweka Haecclomu kwa mujibu wa maqmbi ya Esau.",luy,sw,Bukusu,translations "be satisfied; be pleased; particularly to be pleased with one's own doings, though not necessarily in a boastful or unpleasant way", okhwisima,en,luy,Luwanga,dictionary omwami, chief; important person; title of respect to men,luy,en,Luwanga,dictionary Twendeni tuombe, Gendi kusale,sw,luy,Maragoli,translations Alikuwa amehamia kutoka kwa wakenayi watu wa uzao wa Hobabu mkwe wa Musa., Aba auuya acha aleeyi khukhwama Khu bakenayi babaandu be lisaaye lia Hobabu mukhwewe owa musa.,sw,luy,Bukusu,translations MUSAALISI, ANAYEBARIKI,luy,sw,Maragoli,translations Wakati mwingine huuza ili wapate pesa yakupelekea watoto wao shuleni na wao wenyewe kutumia., Bikha bindi bakusinga khubanyole matongolo kakhukobera abana babwe musikuli nende abene khuekhonyera.,sw,luy,Marachi,translations a Mana Yesu khandi niyenjila musinagogi. Ne omundu yalimwo owomukhono kwafwokoya., And he entered again into the synagogue; and there was a man there who had his hand withered.,luy,en,Luwanga,bible esie ndajama masomo kanje ka somanga vulinyanga ., mimi napenda masomo yangu ninayosoma kila siku,luy,sw,Marachi,translations SUNGURA MARA TENA AKAPITIA NJIA ILEILE FUPI NA AKAWA MBELE YA WANYAMA WOTE., HAANDI HADUYU HAVIRA INGIRA INYIMBIKITI HANDI HARURIA IMBERI YA THISOLO THIASIE.,sw,luy,Marachi,translations UGONJWA WA KORONA., OBULUAYE BWA KORONA.,sw,luy,Marachi,translations "in; occasionally at, to", mu-,en,luy,Luwanga,dictionary "Mana nareeba abandu ari, ""Nomusilo okhukhola amalayi khunyanga eya Isabato noho okhukhola amabi? Okhuhonia obulamu noho okhwira?"" Nabo nibaholela butswa tsi."," And he saith unto them, Is it lawful on the sabbath day to do good, or to do harm? to save a life, or to kill? But they held their peace.",luy,en,Luwanga,bible Mtu huyu wa kutibu hakuwa chini ya umri wa miaka 55., Umbidi uyu siyalange hasi he mihiga 55 dave.,sw,luy,Maragoli,translations pay, okhurunga,en,luy,Luwanga,dictionary "Mana abamayanu abo bakhayilwe mushinyasio eshieinziayo, nabo abalunjishi nibayilwa obulamu bweinziayo """, And these shall go away into eternal punishment: but the righteous into eternal life.,luy,en,Luwanga,bible Kunangwa avandu va hango yaho vamanya vatsia kwenya musambi., Ndipo wenye boma hilo walikuwa wakimtafuta atakayemchoma.,luy,sw,Maragoli,translations "For the Son of man also came not to be ministered unto, but to minister, and to give his life a ransom for many."," Okhuba Omwana womundu shiyayetsa okhukhalabanilwa ta, nebutswa yetsa okhukhalabana nende okhuhaana obulamubwe okhuba omurungo khulwa obununulwi bwabandu abanji."" Yesu ahonia omubofu Batimayo",en,luy,Luwanga,bible Baadae Nafula alirudi nyumbani kwao kasha akafanya jinsi alivyokuwa amefikiria, olunyuma Nafula yakalukha ingo wabwe mana nakhola shinga olwayaliniyapaarire,sw,luy,Marachi,translations Nimsifu yesu," Khwidzominya Yesu,",sw,luy,Maragoli,translations "Nga Aburamu ne aulila ali baambile omulebe wewe, arangirira banamae be siseecha chimia chitaru ne likhumi lilala ne munane nibo ekesia liie, ba basaalwa munju yewe, mala abaloondakho, Atima khu baami bane abo khukhwola Dani."," Wakati Aburamu aliposikia ati wamenshika jamaa wake, alitanguliza majeshi wa kiume mia tatu na kumi na nane aliokuwa amewafunza vita, wale waliozaliwa nyumbani kwake, kisha akawafuata akikimbia kwa wafalme wanne hao kufikia Dani.",luy,sw,Bukusu,translations Vayoyaa iyaavo yiyi, Wanazoa hii yao.,luy,sw,Maragoli,translations mbugumange-mbuudu mbududu., Mbugumange-mbuudu mbududu,luy,sw,Maragoli,translations Lira liiroli lirere, Lile limeona kipaza sauti,luy,sw,Maragoli,translations Adui zangu wote wamesikia habari ya mashaka yaliyonipata; hufurahi kwa kuwa umeyafanya hayo.," Avasigu vange vosi va hulira kivi Kya ngwira, VA sangalanga kigira nive wa kola yaga.",sw,luy,Maragoli,translations """Kwa nini sasa unataka mototo akugawie chakula chake?"""," ""Kigiraki kalunu wenyanga umwana akuheku chokulia chiche?""",sw,luy,Maragoli,translations Baada ya hayo mtaishi na tambiko la kukubalia kifo miji zao na nyumba, Enyuma wako mukhamenye ne kumusaango kwe khufukiilila lifwa chingoba chabwe ne chinju.,sw,luy,Bukusu,translations Mwami Yesu womwigulu, Bwana Yesu wa mbinguni,luy,sw,Maragoli,translations jungle; thick bush, eshitsuru,en,luy,Luwanga,dictionary lirungeti, blanket,luy,en,Luwanga,dictionary "Emuboolela toto mbu, khunyanga yeshiina, Nyasaye alibeela tsimbabasi abandu ba Tiro nende Sidoni okhushila inywe."," But I say unto you, it shall be more tolerable for Tyre and Sidon in the day of judgment than for you.",luy,en,Luwanga,bible "Habwene nahabwene, nibalekha tsikhanda tsiabwe nibamuloondakhwo."," And they straightway left the nets, and followed him.",luy,en,Luwanga,bible Abaabu ula alolaa libiiba., Yule Abaabu anaona tanki.,luy,sw,Maragoli,translations obufumu, magic; prophecy; the doings of an omufumu,luy,en,Luwanga,dictionary You have to be as good hearted as a path that leads to the stream., Olaba omwoyo nga injira yitsia mumwalo,en,luy,,proverbs Aha yisemere shali aha yilumiranga ta (131) A dog does not bark and bite at the same time/place., Aha omwosi kuli omuliro shikubulaho Aha omwosi kuli omuliro shikukosa (AMI25) Where there is smoke there is fire. 18. Aha yisemere shiniho ahelumiranga,en,luy,,proverbs "Namuboolela ari, ""Noba noli Omwana wa Nyasaye, ruuma okwe hasi, shichila kahandikwa mbu: 'Nyasaye alalachilisia abamalaikabe khwiwe, bakhuchinje mumakhono kabwe, kho mbu oleshe okhukwa hasi nosaalila omubilikwo/ """," and saith unto him, If thou art the Son of God, cast thyself down: for it is written, He shall give his angels charge concerning thee: and, On their hands they shall bear thee up, lest haply thou dash thy foot against a stone.",luy,en,Luwanga,bible Ngoja kidogo -Mwiba, Linda hakekeke - Lifwa,sw,luy,Maragoli,translations struggle or wrestle for, okhulwanirira,en,luy,Luwanga,dictionary Umweri gwivisa ku mumalesi guvula kuloleka makandi gololeka., Mwezi uliojificha mawinguni huwa hauonekani na baadaye pia huonekana.,luy,sw,Maragoli,translations MTU WA KUBARIKI kazi yake na TABIBU NI MOJA., Musaalisi muyinzi gwigwe no MUVIDI NI MULALA MWELE.,sw,luy,Maragoli,translations Mtapanda mbegu nyingi na mchana mtavuna tu vichache vitakvyotoka humo vyenu sababu nzige watakula kisha mtapoteapoteatu.," ""Mulamiicha bumiicho bukali ne kumuusi mulakesa busa bikeekhe bibiaamo bienywe sikila chisike chilalia mala mulatiimatiima busa.",sw,luy,Bukusu,translations """UMEAMBULIA UJAUZITO WA KYUMU""vilevile mbalamwezi huwa na damu yake na ni""MVUA"" MVUA huchoma mbalamwezi na kusafisha mwezi na kufanya mwezi kunenepa"," ""UHELIDZI INDA YE KYUMU"" Kandi umweli goveye na masahi gagwo gagutsitsa mu nago ni ""IMBULA"" IMBULA etsoma umweli kandi ilavitsa umweli kandi ekomelitsa umweli.",sw,luy,Maragoli,translations """Abulaho oumanyilekhwo khu akeinyanga yene kata isaa yene tawe, kata abamalaika bomwikulu, kata Omwana, shibamanyile ta, habula Papa yenyene niye oumanyile."," But of that day or that hour knoweth no one, not even the angels in heaven, neither the Son, but the Father.",luy,en,Luwanga,bible Ing'ombe ni isolo iria noiyekesia khukhola emirimo kiosikiosi inyala khukhola bilayi muno handi abwene., Ng'ombe ni yule mnyama ambaye akifunzwa kufanya kazi yoyote anaweza kufanya vizuri sana tena kwa makini.,luy,sw,Marachi,translations "And when Jesus heard it, he marvelled, and said to them that followed, Verily I say unto you, I have not found so great faith, no, not in Israel."," Ne olwa Yesu yahulilakhwo ario yahuka; mana naboolela abali nibalondananga ninaye ari, ""Emuboolela toto mbu, eshili okhunyoolakhwo omundu mu Isiraeli owobusuubili shinga buno tawe.",en,luy,Luwanga,bible "'we are inside', giving permission to s.o. to enter one's home", khulimwo,en,luy,Luwanga,dictionary Nitanena ndimi elfu moja, Nyenya tsinimi elfu moja,sw,luy,Maragoli,translations Khare kwariwo nende inzukha nende rikhanga bari bamenya halala bosi mubulamu bwa khunyola. Inzukha yarithingi ingesi khushira rihanga., Hapo jadi kulikuwepo na nyoka na kanga walikuwa wanaishi pamoja wote kwa maisha ya kutafuta. Nyoka alikuwa mwerevu kuliko kanga.,luy,sw,Marachi,translations LISOOMA LIO KUNIGWA, KUSOMA KWA LAZIMA,luy,sw,Maragoli,translations "Ingokho niindari iri nende obukhonyi bukhongo. Ingokho yoosi iri nende mabaya ka khuburukha. Ingokho yamenya nende abaandu mubialo bikabukhane, ni khandi irurereranga mabuyu nende bimwinyi.", Kuku ni mzuri ako na faida kubwa. Kuku pia ana ubaya wake wa kufugwa. Kuku anaishi na watu sehemu tofautitofauti tena hutupa mayai na vifaranga.,luy,sw,Marachi,translations "Esie ndajama ingokho khubeera imberesianga Amatsi malayi mudala. Ingokho inyala khukhuberesia ebiindu bingi ebia weenya. Ingokho yeene ibulanga makhua mangi, esie nggandola ewe nga muruki onyala wanyola inganga ikhongo khurulana nende ingokho."," Mimi napenda kuku kwa sababu ananipea maji mzuri nyumbani. Kuku anaweza kukupea vitu vingi unavyovitaka. Kuku mwenyewe hana maneno mengi, mimi ninavyo ona wewe kama mfugaji unaeza pata faida kubwa kutokana na kuku.",luy,sw,Marachi,translations courtyard; outside, olwanyi,en,luy,Luwanga,dictionary omuhalaba, fierce; bad-tempered; of a scolding disposition,luy,en,Luwanga,dictionary Kupe yuko kwenye kondoo, Endohi eveeye kuligondi.,sw,luy,Maragoli,translations "And whensoever ye stand praying, forgive, if ye have aught against any one; that your Father also who is in heaven may forgive you your trespasses."," Ne buli olwa musinjila okhusaaya, muleshelane nimuba nimuli nelikhuwa khumundu yesi yesi. Naye Senywe ouli mwikulu yesi khandi alamuleshela obumayanu bwenywe.""",en,luy,Luwanga,bible Ng'ombe ni mnyama mzuri sana kwa sababu unaweza mpeleka mtoni akala nyasi na tena unaweza mkama ukapata maziwa ya kupikia chai. Ng'ombe ni mzuri sana., Ing'ombe ni isolo indayi lukari khubera onyala waiira khumwalo yaria buyasi yene ni khandi onyala waikhama wanyola amabere ka khudekhera itsai. Ing'ombe ni indayi lukari.,sw,luy,Marachi,translations inyanga eyo ndaathia mkanisa na mkanisa ndalola vandu ni valama thisala., siku hiyo nilienda kanisani na kanisani naona watu wakiomba sala.,luy,sw,Marachi,translations "Watu wanaokunywa ni walevi sana, tena wakilewa hukuwa wachokozi sana."," Abandu banywetsanga ni bamesi bo lukano, handi nibakhamera ni barasi muno.",sw,luy,Marachi,translations split; break, okhurabukha,en,luy,Luwanga,dictionary "white, light in color; clean; pale; holy; Roho Omulafu 'the Holy Spirit'; abalafu 'saints'", -lafu,en,luy,Luwanga,dictionary "And there were gathered unto him great multitudes, so that he entered into a boat, and sat; and all the multitude stood on the beach."," Emikanda emikhongo chiabandu nichikhung'anila aha yali, nikachila niyenjila muliaro niyekhalamwo, ne abemikanda abo nibasinjila khuluchinga.",en,luy,Luwanga,bible "scorpion; lit., the thing that bites with the tail", eshilumira mushira,en,luy,Luwanga,dictionary "Ng'ombe pia anafaa kutunzwa sana, anafaa aangaliwe sana."," Ing'ombe yosi yenyekhana khulindwa, akhoyere khuringwa muno.",sw,luy,Marachi,translations SHULE YA WAVULANA YA BUJUMBA (BJB 29), ESIKULI SIA ABASIANI ESIA BUJUMBA (BJB 29),sw,luy,Marachi,translations "64 U la ha tunga litunga, o Yahova, kuli miyinzi gya makono gavo."," Uwalipe kile wanachostahili, Ee Bwana, kwa yale ambayo mikono yao imetenda.",luy,sw,Maragoli,translations Au., Naho.,sw,luy,Maragoli,translations If you want to know someone go with him on a journey.," Niwenya okhumanya omundu, tsia ninaye oluchendo",en,luy,,proverbs "And he said unto them, Do ye not yet understand?"," Khandi nabareeba ari, ""Kata okhuula bulano mushili okhumanyilisia ta?"" Yesu ahonia omubofu owa Betsisaida",en,luy,Luwanga,bible okhuwora, eat greedily,luy,en,Luwanga,dictionary eshibi, an evil act or thing,luy,en,Luwanga,dictionary "Okhuba Omwana womundu niye Omwami owa Isabato."" Yesu ahonia omundu owomukhono kwafwokoya", For the Son of man is lord of the sabbath.,luy,en,Luwanga,bible tsimuli," thick, stiff thatching grass;",luy,en,Luwanga,dictionary "The Son of man goeth, even as it is written of him: but woe unto that man through whom the Son of man is betrayed! good were it for that man if he had not been born. ["," 0mwana womundu alafwa shinga olwa Amahandiko amatakatifu kaboola, nebutswa ali mushilaamo shiobubi omundu oukhoba Omwana womundu! Bwakhabeele obulayi omundu oyo naba niyalakhebuulwe tawe!""",en,luy,Luwanga,bible T: Ng'ombe hawa mbona wanasaidia? Ni kwa kuwa wana manufaa mingi Zaidi., Tsing'ombe tsino khubera tsina tsikhonye? Ni khubera tsiri nende tsifaida tsinyingi lukari.,sw,luy,Marachi,translations "And his disciples answered him, Whence shall one be able to fill these men with bread here in a desert place?"," Mana abeechibe nibamureeba bari, ""Omundu yakhaliisia arie abandu bano boosi ebiokhulia mana bekure mushitsiimi mwa khuli muno?""",en,luy,Luwanga,bible "Daughter to my mother-in-law, I love you!", Ndakhuchama mwana wa nakhufiala.,en,luy,Luwanga,translations lime, dew; moisture clinging to grass after rain (see also limera),luy,en,Luwanga,dictionary Kalunu vufweye vwosi., Vimekwisha vyotex2,luy,sw,Maragoli,translations HAPO ZAMANI PALIKUWA NA SUNGURA NA KOBE. SUNGURA ALIMWAMBIA KUWA HAKUNA MNYAMA ANAYEWEZA KUNISHINDA MBIO., HAREHARE HUARIO HADUYU NENDE RIHUDU. HADUYU HAVORERA RIHUDU ATI YUMAO ISOLO YAKHASHIRA THIMBIRO.,sw,luy,Marachi,translations Mama akapika chai ya wageni tukakunywa ilikua nzuri., Mama yadehere ichai ya bakeni huang'ua yabere indai.,sw,luy,Marachi,translations slave; one bought, omukula,en,luy,Luwanga,dictionary Kakhaba kario khwama wo mukhulu wewe mala eeche khwiwe omuyeete okhamukobosiayo aarekeeresia ka Balamu tawe., Hata hivyo kutoka kwa mkubwa wake kisha aje kwangu msaidie usimrejeshe huko akasikiliza ya Balamu.,luy,sw,Bukusu,translations luluya ni lusungo lwa mama., kiluhya ni lugha ya mama.,luy,sw,Marachi,translations "Inywe abolwibulo lwetsinzokha, mwakhanyala murie okhuboola akali amalayi olwa muli ababi? Okhuba omunwa kuboolanga aketsuule mumwoyo."," Ye offspring of vipers, how can ye, being evil, speak good things? for out of the abundance of the heart the mouth speaketh.",luy,en,Luwanga,bible "But he spake exceedingly vehemently, If I must die with thee, I will not deny thee. And in like manner also said they all."," Naye Petero naboola natinyisia muno ari, ""Kata nikaba mbu, okhuula khufwe ninawe, shinekhwikaanekhwo taweKhandi abeechi bandi boosi nibaboola bario. Yesu asaaya nali mumukunda kwa Getsisemane",en,luy,Luwanga,bible ndaathia ndavaya sienyene ndari ngororwe ata omwana mulala muisomero., nilienda nikacheza peke yangu sikumjua hata mwanafunzi mmoja shuleni humo.,luy,sw,Marachi,translations """Ndemeye a ndemeye"","," ""Ndemeye, Ndemeye""",luy,sw,Maragoli,translations khululwe," for hisher account, or behalf",luy,en,Luwanga,dictionary "choke; kill by suffocation (hanging, strangling, drowning, etc.)", okhumika,en,luy,Luwanga,dictionary settle; deposit a sediment, okhwererekha,en,luy,Luwanga,dictionary omuya, new; young,luy,en,Luwanga,dictionary Kwa sababu ya furaha yake., Kigira buyanzi bwibwe.,sw,luy,Maragoli,translations eshianwa, present; gift; prize,luy,en,Luwanga,dictionary Walifanya hivyo hadi wavulana wote wenye nguvu wapigane., Vakolanga ndyo kuduka avayai vosi ve tsingulu valwana.,sw,luy,Maragoli,translations UGONJWA WA KORONA., OBULWARE BWA KORONA.,sw,luy,Marachi,translations Abana ba ingokho hulola mbu ng'inamwana arulire baamua okhubukula lumwo nende okhutsirira nende khuvekana . Lakini nivasiamala vajong'a khuchaka mivayo., Watoto wa kuku kuona mamayao ametoka waliamua kuuchukua wembe na kuendelea na kunyoa. Lakini kabla wamalize walichoka wakaamza michezo.,luy,sw,Marachi,translations David himself calleth him Lord; and whence is he his son? And the common people heard him gladly.," Daudi omwene amulanganga mbu, Omwami. Kho yakhaba arie Omwana wa Daudi khandi?"" Yesu achetsiyia Abahandichi bamalako Mana omukanda kwabandu omukhongo nibamurecheresia nobusaangaali.",en,luy,Luwanga,bible "Kaa nasi, takasa nyoyo zetu", U ku linde; Gasidza avandu,sw,luy,Maragoli,translations A person who excretes by the roadside does not just do so once., Ounia khunjira shaniakho lulala,en,luy,,proverbs "Kata shimuletsubakhwo nimurumbula eshialo ta, okhuba nishio eshialambisinjiakhwo ebilenjebie, kata khulwa Yerusalemu ta, okhuba nilio litookho liomuruchi omukhongo."," nor by the earth, for it is the footstool of his feet; nor by Jerusalem, for it is the city of the great King.",luy,en,Luwanga,bible khwali khuthia mdala nikhunyola mama wange yeekhale niyeunamire biesisa nimreba mbu oparanga sina mwikho wao afwire?," tulipokuwa tukienda nyumbani tulimpata mamangu amekaa na kujihurumi, nikamwuliza unafikiria nini, jamaa wako ameaga?",luy,sw,Marachi,translations "Mana niboola Betsisaida, ne abandu bandi nibareerera Yesu omubofu nibamusaaya mbu nachama, amutiilekhwo amakhonoke."," And they come unto Bethsaida. And they bring to him a blind man, and beseech him to touch him.",luy,en,Luwanga,bible "Olwa omwimilisi wabelihe halala nende abo abali ninaye, nibalindile Yesu, balola okhurenga khweshialo nende akandi koosi akekholekha, baria muno nibaboola bari, ""Toto mwene uno abeele Omwana wa Nyasaye!"""," Now the centurion, and they that were with him watching Jesus, when they saw the earthquake, and the things that were done, feared exceedingly, saying, Truly this was the Son of God.",luy,en,Luwanga,bible "Niliyakumbuka maneno ya mama yangu mzazi aliyoniambia ""mwanangu usiwe unarauka kuenda shule asubuhi sana."""," Ndakumbuka makhuwa ka mama yambolera mbu ""mwana wange ulaunanga da msikuli itsuli sana da.""",sw,luy,Marachi,translations return; come back; go back, okhukalukha,en,luy,Luwanga,dictionary "Ya ha na halahi muno, Lukaka ludinyu,"," Hapa ni pazuri sana, mwamba imara,",luy,sw,Maragoli,translations omuya, breath; air; steam,luy,en,Luwanga,dictionary mumoni, face; lit. 'in the eyes'; mumoni mwanje 'my face',luy,en,Luwanga,dictionary Yenyewe., vwene.,sw,luy,Maragoli,translations jioni tulipika mchele kwa jogoo., huadeha jioni muchele nende idwaya.,sw,luy,Marachi,translations "Ne olwa bali nibareere amaaro kabwe khuluchinga, balekha buli shindu, nibalonda khu Yesu. Yesu ahonia omundu wobuchele"," And when they had brought their boats to land, they left all, and followed him.",luy,en,Luwanga,bible Wahulira kuli Avalogooli vaaduka Ivulaya ?, Umewahi sikia jinsi Wamalagoli walifika Ulaya?,luy,sw,Maragoli,translations Watu hawa wanataka kuchokozana., Avandu yava venyaa vatindirane.,sw,luy,Maragoli,translations "be weak, feeble, unable to move quickly", okhukarana,en,luy,Luwanga,dictionary okhubotokhana, go round; circumnavigate,luy,en,Luwanga,dictionary "Nio omwami owa Sodomu aboolela Aburamu ali, mbe ese babbandu ne ewe obukule kimiandu nikio okobosie."," Hapo mfalme wa Sodomu akaambia Aburamu kuwa, nipe mimi watu na wewe uchukue mali ambayo ulirudisha.",luy,sw,Bukusu,translations "Mala wele aloma ali, ese ndi wele omunyali owa bioosi owakhurera khukhwama mu sibala sia Uri sie bakalitayokhu khua ewe sibala sino sibe sisiowo.", Kisha mungu alisema kuwa mimi ndimi mungu muweza wa yote aliyekuleta kutoka kwa nchi ya Uri ya wakalitayokukupa wewe nchi hii iwe yako.,luy,sw,Bukusu,translations S:Na awendio ni avundu avalasunga lumarachi lakini basunga sa lumarachi., Ingawa sehemu hiyo hawaongei kimarachi watu hao wanaongea tu kimarachi,luy,sw,Marachi,translations Va mmbamba a kudzere, Walimsulubisha atufie,luy,sw,Maragoli,translations Hatunywi wino., Na sikunwetsa uvwinu dave.,sw,luy,Maragoli,translations "Yesu nabachetsiyia naboola ari, ""Mube meeso, nimwiliinda abeene okhurula khwimela elia Abafarisayo nende elia Herode."""," And he charged them, saying, Take heed, beware of the leaven of the Pharisees and the leaven of Herod.",luy,en,Luwanga,bible Rudi umpe motto maziwa, Yirana uhe akaana maveere,sw,luy,Maragoli,translations "Yahova u haane lilaga makuva ga yakobo, Ava muhimbirizanga VA veye avadambidzi veve."," Bwana ametoa amri juu ya Yakobo, kwamba wamzungukao ambao ni watesi wake.",luy,sw,Maragoli,translations Ing'ombe bora khuikasie bilayi iri nende tsifaida tsisabi. Nikhuruka ing'ombe khukhoyere khube nende bunyasi bua khuusirisia. Ing'ombe niindayi ni nikhuiruka iri nende tsifaida tsisabi., Ng'ombe bora tumtengeneze vizuri ana faida nyingi. Tukifuga ng'ombe tuwe na nyasi ya kumlisha ng'ombe ni nzuri tukumfuga ana faida nyingi.,luy,sw,Marachi,translations 'Narusiisie sitonyi ndi nengile mu sibala nisio sitakatifu khukhwama munju mwase., Nimetoa kipande kutoka kwa nuymba yangu ndipo niingie kwa nchi ambayo ni takatifu.,luy,sw,Bukusu,translations Nzie nzie nzia mmbo, Naenda naenda naenda kwao.,luy,sw,Maragoli,translations "Ndipo Zebuli akamjibu kuwa, hao so watu hivyo ni vivuli vya mlima tu."," Nio Sebuli amukoboosia ali, abo se bali babaandu tawe ebio bibiniini bie bikulu busa.",sw,luy,Bukusu,translations "Ne Olwa omusaatsa oyo yahulila amakhuwa ako, yakhuunia obwenibwe, ne narulaho natsia nasinyiishe muno, shichila yali nobuyinda obunji."," But his countenance fell at the saying, and he went away sorrowful: for he was one that had great possessions.",luy,en,Luwanga,bible foreign; strange; novel; unusual, abacheni,en,luy,Luwanga,dictionary Musango gwo kulanga avana vayai lyeta gwalange musango munene., Mwiko wa kuwaita watoto wavulana ulikuwa ukiitwa mwiko mkubwa,luy,sw,Maragoli,translations "And he saith unto them, Be not amazed: ye seek Jesus, the Nazarene, who hath been crucified: he is risen; he is not here: behold, the place where they laid him!"," Naye nababoolela ari, ""Mulahuka tawe. Emanyile mbu mukhabanga Yesu wa Nazareti, owabambilwe. Alamuushe, shiali hano tawe. Lole, aha babeele nibamwalisiiye ngahano.",en,luy,Luwanga,bible Oularia nyina shiaria nyina owowashie, He who does not respect his own mother cannot respect another person's mother.,luy,en,,proverbs "Mlawi yeyote anaweza wenu akamtumia nyinyi nabii akatoka kwa mji wowote kwa Israeli kama mimi kutoka kwenu wenyewe, aende mahali palipoteuliwa kuabudukisha mnastahili mmuogope yeye."," ""Omulawi yesi yesi owenya, anyala wenywe alamurumira enywe omung'oosi aama mu lukoba lwosi lwosi mu Isirae- nga ese khukhwama mwinywe babeene, aache abuundu aaroborwa khusaaya mala mukhoya mu murie niye.",sw,luy,Bukusu,translations jina langu ni juliet akinyi okoth na mimi ni mwanafunzi anayejua shule hii ya bukati., lila liange ni juliet akinyi okoth na esie ndi mwana wamanya sikuli sinendi sia bukati.,sw,luy,Marachi,translations obunyifu, cold; dampness,luy,en,Luwanga,dictionary Imbia yitsusia ikhulu, The new reminds you of the old one.,luy,en,,proverbs the act of giving birth; confinement, inzibulo,en,luy,Luwanga,dictionary Uko wapi aah uko wapi aee., Oriena Ominde oriena aee,sw,luy,Marachi,translations Musaalisi no mbidi vali.nivahevwa oluya kali ukuvita AVAMI kigira nivo avavika amakono kuvana nokuvami kali avasinghe miluka josi., Tabibu au anayebariki ndiye aliyeruhusiwa kutawaza viongozi maanake ndio walioweka mikono kwa watoto na kwa viongozi na pia walisimamia matambiko yote.,luy,sw,Maragoli,translations Amakhuwa amaanji neshipwoni, Too many words are like a potato plantation.,luy,en,,proverbs "Nebutswa Yesu yamukalusia naboola ari, ""Nondakhwo, lekha abafu bayabilane."" Yesu yalenjeesia imbumbuyeka"," But Jesus saith unto him, Follow me; and leave the dead to bury their own dead.",luy,en,Luwanga,bible obutundumu, warmth,luy,en,Luwanga,dictionary "And when he said, From strangers, Jesus said unto him, Therefore the sons are free."," Ne olwa Petero yakalusia mbu, ""Khubarende,"" Yesu yamuboolela ari, ""Khulweshio, abebule belihanga elo shibakhoyile okhurunga obushuru tawe.",en,luy,Luwanga,bible TELEKA, Isimindwa,sw,luy,Maragoli,translations Hamna mwanamke yeyote awezae kupata ujauzito bila kuona hedhi kila mwezi ili mwezi umutakase katika kupata ujauzito., Sihali ho no mukali unyala kuhelitsa umwana nivatagani no mweli ku umweli gumusalisi mulihelitsa lilie mba.,sw,luy,Maragoli,translations "Mbeye no lwimbu mwoyo gwange,", Nina wimbo moyoni wmangu,luy,sw,Maragoli,translations 24. Mwanaume kupiga vigelegele., 24. Mwikula kukuba kigalagala.,sw,luy,Maragoli,translations "Kaa nasi, Mwokozi, vita hatuviwezi"," Livamwoyo nobulavu a letera vumkivala,",sw,luy,Maragoli,translations "Anitaka kila mara,"," Yenyanga inze nunu,",sw,luy,Maragoli,translations "This is he, of whom it is written, Behold, I send my messenger before thy face, Who shall prepare thy way before thee."," Uno niye Yohana, omwenoyo owa Amahandiko kaboolanga khuye mbu; 'Lola, eruma omurume wanje imbeliwo, naye alakaasia injilayo imbeliwo/",en,luy,Luwanga,bible Isaa yopaara mbu wakhooleleyo, wakati ambao unafikiria utafika,luy,sw,Marachi,translations mwana," form of address used between people usually of similar ages and some degree of intimacy; pl. bana, bane",luy,en,Luwanga,dictionary "Again he sent forth other servants, saying, Tell them that are bidden, Behold, I have made ready my dinner; my oxen and my fatlings are killed, and all things are ready: come to the marriage feast."," Kho naruma abakholi bandi nende oburume buno khu abali nibalaanjilwe abo naboola ari, ‘Emalile okhurechekha lisabo lianje, tsiheyi nende ebimoosi bianera bisinzilwe, ebindu biosi birechekhwe. Mwitse mwisabo lieshiselelo!'",en,luy,Luwanga,bible Haundi yalola engoko yene yila niyo yalulanga hango., Pengine alidhani pengine kuku huyo ndiye aliyekuwa akimwona nyumbani.,luy,sw,Maragoli,translations Kaskazini., Ivale.,sw,luy,Maragoli,translations Rushing back to battle in fury killed Ndunde., Olukalushirire lwera Ndunde,en,luy,,proverbs Walisema kuwa ni ugonjwa unaofanana na maradhi ya homa., Baboola embwe obulwaye obwo bufwanana nende muyaka kwe ikhoma.,sw,luy,Marachi,translations take by surprise, okhurundusia,en,luy,Luwanga,dictionary Vijana hawaendi kucheza., Avasoleli vahonga kutsia kukina.,sw,luy,Maragoli,translations air; put out to dry a little where there is not much sun, okhusakulukha,en,luy,Luwanga,dictionary "break off a large portion of obusuma, etc.", okhumekula,en,luy,Luwanga,dictionary "10 Avakulundu vomukana wa zioni vikaye hasi, va kiringani makiriri."," Wazee wa msichana wa Sayuni wameketi chini, wamekimya",luy,sw,Maragoli,translations Kandi yavugu langa lineke nu vwuki vwangote avanwehitsa.," Pia, angewan angechukua na kuwanywesha dawa za kienyeji na asali ilokomaa .",luy,sw,Maragoli,translations abembikiti, short,luy,en,Luwanga,dictionary And his father and his mother were marvelling at the things which were spoken concerning him;, Ne samwana omwana nende nyina omwana bahuchisibwa muno khulwa amakhuwa ka Simoni yaboola khumwana oyo.,en,luy,Luwanga,bible become smaller; fewer; decrease, okhutitiya,en,luy,Luwanga,dictionary "Ni siku kuu leo, ni siku kuu leo"," Ni Siguku lero, ni Siguku lero,",sw,luy,Maragoli,translations "In those days, when there was again a great multitude, and they had nothing to eat, he called unto him his disciples, and saith unto them,"," Ebise ebio, lwomukanda kwabandu omukhongo kwali nikwikhung'asiye halala khandi, ne shibali nende eshiabalia ta, Yesu yalanga abeechibe ne nababoolela ari,",en,luy,Luwanga,bible Mu mihiga ne mihiga., Milele na milele,luy,sw,Maragoli,translations milimo chibiri, Tuesday,luy,en,Luwanga,dictionary kick, okhurasta,en,luy,Luwanga,dictionary slip; give girth prematurely; have an abortion or miscarriage, okhuusa,en,luy,Luwanga,dictionary lungs, amatsukhu,en,luy,Luwanga,dictionary Namuamini yesu hata sasa, Na Suuviranga Yesu nunu,sw,luy,Maragoli,translations You long for yours, Eshishio shikhumala amahofu,en,luy,,proverbs obukhwe," dowry payment, brideprice, marriage (see also ikhwe, which more particularly refers to the cattle paid)",luy,en,Luwanga,dictionary Mdudu anayetoa mwanga huwa na mwanga wa kadri., Lumuli luveeye nuvulavu vukekeke.,sw,luy,Maragoli,translations okhupa likanya, coil up,luy,en,Luwanga,dictionary eshisia," section of a bunch of bananas, hand of bananas",luy,en,Luwanga,dictionary Musigali uyu niye walondanga ku vana venyekanga vatsie kosoma., Askari huyu ndiye aliyewasanya watoto ambao walitakikana kusoma,luy,sw,Maragoli,translations "Amativuli gavola ndi, Nyasaye walomba umundu mukali yamulomba vudiku ulwa Adamu yali navaye mutsindolo na umweli gwali nigutuli ma Nyasaye na alomba Hawa mukali wa Adam."," Jibu ndilo hili; Mugu alipomuumba mwanamke, alimuumba usiku wakati Adamu alikuwa amelala nao mwezi ukawa umeandama naye mungu akamuumba Hawa, bibiye Adam.",luy,sw,Maragoli,translations Kwinye kwosi kwenya, Sisi sote tunataka,luy,sw,Maragoli,translations "Ulifika nchini Tanzania, ukafika Buganda kabla ya kufika Kenya."," Buola mu sialo sia Tanzania, buula Buganda khubuula mukenya.",sw,luy,Marachi,translations A fierce fighting bull is noticed by the cuts on its skin, Ichurushi inwani ololera khumikhala,en,luy,,proverbs Watapata Amani yake., Va Ia nyola amani gege.,sw,luy,Maragoli,translations Ya haana musoli, Alitoa mtoto wake mpendwa,luy,sw,Maragoli,translations "Ipicho yasubirira namulenjera mbu nendie tsiswa ndakonerera (TWA173) Naminyi trusted the calm weather. Naminyi trusted the calm weather, ""I will eat white ants and sleep""", Naminyi yasubilila omulenjelo,en,luy,,proverbs consider; ponder; meditate; think deeply, okhuyiririsia,en,luy,Luwanga,dictionary Musikaali yikalaa kukituunda naalinda vidundu mukivanda., Asikari hukalia nyumba ya kumbikumbi ashikapo zamu kutunza mimea mtoni.,luy,sw,Maragoli,translations "And he came forth, and saw a great multitude, and he had compassion on them, and healed their sick."," Ne olwa Yesu yarula muliaro, yalola omukanda omukhongo kwabandu, nabalolela tsimbabasi mana nahonia abalwale babwe.",en,luy,Luwanga,bible Mungu mweza wa vyote atapeana baraka kwa mimea zenu ama muache kuwa wasikifu na kutii sheria zote.," ""Wele Omunyali Owa Bioosi alabiita chikhabi mu bibiaalwa bienywe namwe mulekhe khuuba barekerefu nende khuria kamalaka koosi.",sw,luy,Bukusu,translations Notayira omwikho oramwo omukhuutsi, To a relative give a mixture of grain and chaff (to convince him that your stock is limited),luy,en,,proverbs Yesu naye pia akiwa duniani alikuwa akipanda juu ya mlima kwenda kuomba Baba yake Jehova ndiposa apate uwezo wa kufanya shughuli zake za miujiza., Mwami Yesu kandi naye naveye mulilova yanigila mukigulu ukutsia kusaala ku Baba wewe Yahova ku anyole uvunyali vwokokola imiyinzi jije jokukola ivilolekitsu vinene mu lilova.,sw,luy,Maragoli,translations vana vefu vosi vatawale vithuhulu nende vithuhulu; vamarachi husiri mpaka miaka kiichanga imberi.," watoto wetu pia watawale, wajukuu na vitukuu ; wamarachi tungali mpaka miaka ijayo mbeleni.",luy,sw,Marachi,translations okhubera tsimbabasi, show pity; have mercy,luy,en,Luwanga,dictionary "Ne Yesu yali niyekhaale inyuma weliaro niyeyichiishe omuto, nakonanga tsindoolo. Abeechibe nibamubuusia nibamureeba bari, ""Omwechesia, shiotebakhwo mbu khuli ahambi okhufwa ta?"""," And he himself was in the stern, asleep on the cushion: and they awake him, and say unto him, Teacher, carest thou not that we perish?",luy,en,Luwanga,bible alikula mpaka tumbo lake likafura na kufariki akiwa juu na akaanguka., yaria mpaka inda yaye yoma mana yafwira humusala yakwa asi.,sw,luy,Marachi,translations "Mubise ebio, Yesu naboola ari, ""Papa, Omwami welikulu nende eshialo! Ekhupila orio, shichila wabisula amakhuwa ako khubasilu ne nokabisa khubachesi nende khubarechelefu."," At that season Jesus answered and said, I thank thee, O Father, Lord of heaven and earth, that thou didst hide these things from the wise and understanding, and didst reveal them unto babes: [",luy,en,Luwanga,bible "He saved others; himself he cannot save. He is the King of Israel; let him now come down from the cross, and we will believe on him."," ""Yahonia abandi, ne shianyala okhwihonia omwene ta! Shiali niye Omuruchi wa Abaisiraeli? Naba niyekha hasi okhurula khumusalaba, khuba khulamusuubila!",en,luy,Luwanga,bible Ngasiola mdala sianyola ifisi nilithanga inyama., Alipofika nyumbani alimpata fisi akila nyama.,luy,sw,Marachi,translations dead-end; extreme limit, eshiyesi,en,luy,Luwanga,dictionary Mungu abariki Mungu," Hova, Mu gasidze Yahova",sw,luy,Maragoli,translations to ponder, okhwiirisia,en,luy,Luwanga,dictionary Vichaka hivi vilikuwa vikubwa na mtoto angejificha hapo hangepatikana., Vulimu vwali ni vukikiri ku vonene vwene mwana ni yivisi mu siyali anyala konyoleka dave.,sw,luy,Maragoli,translations Omwana womundu yakharume abamalaikabe nabo bakhakhung'asie ebisichirasio biosi nende abo abonoonanga.," The Son of man shall send forth his angels, and they shall gather out of his kingdom all things that cause stumbling, and them that do iniquity,",luy,en,Luwanga,bible "Kho yamala namanyia omukhonokwe khubeechibe naboola ari, ""Lole! Bano nibo mama wanje nende abaana befwe!"," And he stretched forth his hand towards his disciples, and said, Behold, my mother and my brethren!",luy,en,Luwanga,bible Engoko, Kuku,luy,sw,Maragoli,translations "valuhya vajama husunga olumarachi huvera nivo ni vamarachi, nivo vevulwa vumarachi, vahusivwa vumarachi."," waluhya wanapenda kuzungumza kimarachi kwa sababu wao ni wamarachi, wao walizaliwa umarachini na wakalelewa umarachini",luy,sw,Marachi,translations okhwifimba, wrap oneself up,luy,en,Luwanga,dictionary E khuimba indaa ninjuna aee, E nakuimba tumbo likiniuma aee,luy,sw,Marachi,translations Kandi unyala kulola tsinyumba na vandu nivagenda ku., Tena unaweza kuona nyumba na watu wanaotembea juu yake.,luy,sw,Maragoli,translations dead person; one fairly recently dead; deceased person; the late, omufu,en,luy,Luwanga,dictionary baptize, okhubatisia,en,luy,Luwanga,dictionary "Mana Yesu nabareeba ari, ""Itaha yihafibungwakhwo munzu mana yifuunishilwa mushimwelo noho mulwalo mweshitali? Itaha shiyihafibungwa mana yirenjekhwa khushichibi shiayo noho?"," And he said unto them, Is the lamp brought to be put under the bushel, or under the bed, [and] not to be put on the stand?",luy,en,Luwanga,bible "Mwewe aliposikia hayo, alikasirika na kuchupia motto wa kuku pu!"," Lwe liive liahulira ndio, liasinyika niliekuba ku mwana we engoko puu.",sw,luy,Maragoli,translations Sheria nyingine muamuzi atamlaza kifudifudi., Kamalaka kakaandi omukhalaki alamwalisia mafumala.,sw,luy,Bukusu,translations Ukarilanga guu., Unalia!,luy,sw,Maragoli,translations "Ku, yaavugula kivaavi naatsooma mama weeve.", Ndipo alipochukua silaha na kumdunga mamake.,luy,sw,Maragoli,translations "girl; daughter; sister; female relation of same clan and same generation; any big unmarried girl; omukhana wefwe 'my daughter'; omukhana wa wane 'so-and-so's daughter', omukhana wabwe wane 'so-and-so's sister'", omukhana,en,luy,Luwanga,dictionary 15. Kolola chahonyo cha navizala wovo., 15. Kuona uchi wa baba mkwe na mama mkwe.,luy,sw,Maragoli,translations amaniniro," ladder, stairs",luy,en,Luwanga,dictionary Lwandari ndakhengira mmutoka yafunikha munwa ndaulira lumbutsi., Nilipoingia kwa gari alifunika mdomo nikakosa fahamu.,luy,sw,Marachi,translations omusheri, milker,luy,en,Luwanga,dictionary okhukhomera, plant one seed at a time,luy,en,Luwanga,dictionary color (striped black and brown) in cow, opili,en,luy,Luwanga,dictionary italanyi, lion,luy,en,Luwanga,dictionary Mwana ukola yiji ayanzwa navivuli veeve ligali., Mtoto anayefanya haya yote hupendwa na wazazi wake sana,luy,sw,Maragoli,translations "Ne ndakhukhola obe ekholo emboofu.Ndakhuelesia chikhabi mala khole lisisna liowo lifumikhane,nio obe owe chikhabi."," Na nitakufanya uwe jamii kubwa , nitakupea baraka na nifanye jina lako lisikike ndo uwe wa baraka.",luy,sw,Bukusu,translations Jua likichomoza huanzia milimani na likitua hutua kwenye ziwa., Liuva nilitula litulila kuvigulu na niligwa naho niliyela mu inyanza.,sw,luy,Maragoli,translations okhuola, borrow; lend,luy,en,Luwanga,dictionary okhumulikha, flower; shine; give light,luy,en,Luwanga,dictionary "Kali uvwoni vwinyu vove vwakangu,", Hata kama zenu dhambi ni kubwa,luy,sw,Maragoli,translations Oulanina yalia amachiishi, Nandaniina yahebwa amabisi (TWA72) The person who cannot climb up the tree is given the unripe ones.,luy,en,,proverbs midday; noon; daytime; day as distinct from night, eshitere,en,luy,Luwanga,dictionary Inyinga yindi ni valange na meta kuvita gaviri agavenyanga mwana alangwe ku musakulu mu salisi yalangangwa yaatsa ne kituva na matsi ne kivango chavatswa vulahi., Wakati mwingine,luy,sw,Maragoli,translations "Zebuloni, Dan na Nafutali walawi."," sebuluni, Dani ne Nafutali Balawi.",sw,luy,Bukusu,translations bruise, okhutsunukha,en,luy,Luwanga,dictionary Wakati huo tuliwanyang'nya Waamori hao ardhi iliyopo katikati mwa bonde lilo ng'ambo ya mto Yordani., Nono siise esio khwanuula Baamori abo sibala siili akari we litooma khukhwola engelekha we luluuchi lwa Yoritani.,sw,luy,Bukusu,translations okhuyingana, dispute; debate; argue; quarrel,luy,en,Luwanga,dictionary But many [that are] first shall be last; and the last first.," Nebutswa abeimbeli abanji bakhabe abeinyuma, nabo abeinyuma bakhabe abeimbeli."" Yesu aboola khu kokhufwakhwe olwa khataru",en,luy,Luwanga,bible "But the days will come, when the bridegroom shall be taken away from them, and then will they fast in that day."," Nebutswa tsinyanga tsitsanga lwomwene shiselelo aliyinibwaho okhurula khubo. Inyanga yaliyinibwaho eyo, niyo eya baliiyima eshiokhulia.",en,luy,Luwanga,bible okhwerama, swim,luy,en,Luwanga,dictionary Tunaona jamii ambayo watu walikuwa wamekuza., Khubona lukoba ne endeleelwa niyo babaandu baba ne bombaakhe.,sw,luy,Bukusu,translations Wakafanya Yesu Asulubiwe, Vagira Yesu navambwa,sw,luy,Maragoli,translations Oli omurembo, You're beautiful,luy,en,Tsotso,translations Nyasaye ni mulayi., God is good,luy,en,Luwanga,translations maize cob from which the grain has been removed, eshisokore,en,luy,Luwanga,dictionary eshibeye, tail of fish,luy,en,Luwanga,dictionary "Ne shibaralila mulio ta, habula besimilisia butswa hatiiti, ne olwa amatinyu nende obusandibwi bwitsa khulwa likhuwa lia Nyasaye, ne barula khubusuubili bwangu."," and they have no root in themselves, but endure for a while; then, when tribulation or persecution ariseth because of the word, straightway they stumble.",luy,en,Luwanga,bible -nyushe, fine; soft; smooth,luy,en,Luwanga,dictionary a great longing for some person or place at a distance; homesickness, amaofu,en,luy,Luwanga,dictionary scent or odor of body of person or animal, olusu,en,luy,Luwanga,dictionary become drunk, okhumeera,en,luy,Luwanga,dictionary "habula owenya okhuba omukhongo mwinywe, okhuula abe omukhalabani waboosi."," and whosoever would be first among you, shall be servant of all.",luy,en,Luwanga,bible "Ndiyo nyumba yangu,"," Y li inyumba yanje,",sw,luy,Maragoli,translations okhutoberesia," collect; gather together; pile up (complaints, etc.)",luy,en,Luwanga,dictionary Alekhula basiku ba baba siimbi babakhila kamaani mala Baisiraeli se banyala khukhwelinda lundi tawe, Akawachilia maadui waliokuwa karibu wakawashinda nguvu kisha waisraeli hawakuweza kujilinda tena.,luy,sw,Bukusu,translations tsimbitsi, wild pig (see also inguruwe),luy,en,Luwanga,dictionary curse, okhusyushira,en,luy,Luwanga,dictionary okhubatikha," heat water, particularly that for beer",luy,en,Luwanga,dictionary Sungura alisema ni sawa kesho siku yako itawadia ya kuenda kukitafuta chakula na watoto wako watakiona cha mtema kuni., Siduyu siabola sawa mthuli ni inyanga yao yokhukonya biakhulia bana bao balabilira mukwakha.,sw,luy,Marachi,translations "Yesu nababoolela ari, ""Emuboolela toto mbu, abulaho omundu yesi yesi owalekha inzu, noho abasiani babwe, noho abakhaana babwe, noho nyina, noho samwana, noho abaana, noho emikunda khulwanje khandi kulwa Injiili,"," Jesus said, Verily I say unto you, There is no man that hath left house, or brethren, or sisters, or mother, or father, or children, or lands, for my sake, and for the gospel's sake,",luy,en,Luwanga,bible "Kekholekha kario shichila Yohana omubatiisi yali niyaboolela Herode ari, ""Shikali habwene iwe okhuteshia Herodia tawe."""," For John said unto him, It is not lawful for thee to have her.",luy,en,Luwanga,bible go carefully; behave discreetly, okhwiyira kalaa,en,luy,Luwanga,dictionary Navutswa umwana yahelitswa no mulikubana na agandi amang'ana amavii umwana uyu yivulwa nekilage ne kivi kyosi kali novulumindi nelikubana na vandi kazozo.," Na mtoto angepatikana wazazi wakizozana na mambo mengine mabaya, mtoto huyo alizaliwa na kiburi na uovu hata na uchokozi na kupigana na wenzake mara kwa mara.",luy,sw,Maragoli,translations "rub off, hard", okhukhulukunya,en,luy,Luwanga,dictionary sarirulaho muvumarachi dawe., hatawahi toka kwa wamarachi,luy,sw,Marachi,translations okhuarakara, scrape,luy,en,Luwanga,dictionary isukuli, school; reading-place (see also lisomero),luy,en,Luwanga,dictionary "And he also that [received] the two talents came and said, Lord, thou deliveredst unto me two talents: lo, I have gained other two talents."," ""Omukhalabani owali niyahebwa tsitalanda owali niyahebwa tsitalanda tsibili niyetsa naboola mbu, 'Omwami, wambelesia tsitalanda tsibili, lola enyoolile inganga yetsindi tsibili/",en,luy,Luwanga,bible Ndamudasa tsingulu mu miyinzi jenyu, Nitawazidishia nguvu kwa kila tendo lenu.,luy,sw,Maragoli,translations Sisi tusiteseke:, Kwinye ku ta diva mba:,sw,luy,Maragoli,translations alaka, last child a woman bears,luy,en,Luwanga,dictionary "so-and-so; such-and-such, eya lebe wa lebe 'to so-and-so, the child of so-and-so', eshilebe 'such-and-such a thing', inyanga nabulebe 'on a specified day'", lebe,en,luy,Luwanga,dictionary okhubiya," go bad; spoil; get dirty, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary alidza kuuidza Kuhila voosi va ye vatakase Lwa a lirana mmalesi gegulu., Atakuja kuchukua watakatifu wake atakapo rudi mawinguni.,luy,sw,Maragoli,translations "7 Avameha va gota mu Israeli, Va | Va nyagula kwingira mwivona ha gota,"," 7 maliwali walikoma katika Israeli,walikimbia kuingia wakapotea",luy,sw,Maragoli,translations "Yesu nabalolela tsimbabasi, mana natiila khutsimoni tsiabwe. Ne habwene nahabwene nibachaaka okhulola, ne nibamulondakhwo."," And Jesus, being moved with compassion, touched their eyes; and straightway they received their sight, and followed him.",luy,en,Luwanga,bible Mwalimumkuu na wanawe -Ulimi na meno, Headmaster na vaana veve - Lulimi na minu,sw,luy,Maragoli,translations "ndege hawa ni kama kuku, mwewe na bata"," mayoni kano ni kama tsingokho, riungu, riyoyo",sw,luy,Marachi,translations warm; fresh, amayu,en,luy,Luwanga,dictionary "bewitch; cause illness, failure, or other misfortune by looking, pointing, touching, praising, etc., the evil eye", okhuloka,en,luy,Luwanga,dictionary hakuna aliyetoroka akapona., se aliio owelukha aona tawe.,sw,luy,Bukusu,translations haunch; hindquarter, eshiatakho,en,luy,Luwanga,dictionary likhubi, cow pea leaves,luy,en,Luwanga,dictionary "Beware of false prophets, who come to you in sheep's clothing, but inwardly are ravening wolves."," ""Mwilinde okhurula khubalakusi bobubeeyi abamwitsila, elwanyi bali shinga amakondi, nebutswa mukari bali shinga ebisutse ebihalaba.",en,luy,Luwanga,bible Ehudi se akikhweesa yarura muunda mwo mwami tawe., Ehudi hakuifuruta ikatoka kwa tumbo ya mfalme.,luy,sw,Bukusu,translations scissors (see also makasi), amakasi,en,luy,Luwanga,dictionary "Then goeth he, and taketh with himself seven other spirits more evil than himself, and they enter in and dwell there: and the last state of that man becometh worse than the first. Even so shall it be also unto this evil generation."," nishikalukhayo shitsia okhulanga ebishieno bindi musafu ebibi muno, nibichelela okhumenyamwo. Ne olunyuma lwokhumwinjilamwo, omundu tsana aba obubi okhushilakhwo shinga olwa yali olwambeli. Ako niko akatsia okhwikholekha khubandu bolwibulo olumayanu lwa bulano Nyina Yesu nende abaana babwe",en,luy,Luwanga,bible Msichana aliumbwa akaumbika hakuna mvulana angempita bila kumwita., Muhana yebulua yebulukha abulao musiani yabira naye bila humusakula.,sw,luy,Marachi,translations "Ndabiita chikhabi abo bakhubiita ewew chikhabi,ne ndalaama abo bakhulaama ewe. Mala khubirira mwiwe bibala bioosi bie khu liloba bilabiitwa chikhabi.'", Nitawapa baraka wale wanaokupa wewe baraka na nitalaani wale wanaokulaani wewe na kupitia kwako ndunia nzima kwenye nchi itapata baraka.,luy,sw,Bukusu,translations Niliposkia hivyo nguvu ziliniishia nikabaki nikiwa nimesimama., Nga ndavulira endio mani kambwa nindong'a sa ninyemere.,sw,luy,Marachi,translations morning greeting; 'good morning!', bushere!,en,luy,Luwanga,dictionary shut in (or out); prevent; stop, okhwikalira,en,luy,Luwanga,dictionary A slow but sure walker reaches far. Chenda kalaha yola mumbo (JNA69) The one who walked slowly reached west., Chenda kaala yola ehale,en,luy,,proverbs "Emuboolela toto mbu, shindakhanywekhwo khandi idivai ta, okhuula olwa ndakhachinywe obuyia mubwami bwa Nyasaye"""," Verily I say unto you, I shall no more drink of the fruit of the vine, until that day when I drink it new in the kingdom of God.",luy,en,Luwanga,bible "Ninze ingoyi woo,inze ingoyi woo.", Ni mimi kichoma nguo woo ni mimi kichoma nguo,luy,sw,Maragoli,translations kulianza kuwa giza., syalo siachaka huva msiro.,sw,luy,Marachi,translations Kwa sababu nchi yote unayoiona nitakupa wewe na uzao wako milele., Sikila sibala sioosi nisio obona khakhue ne lisaaye liowo khulwa mindali.,sw,luy,Bukusu,translations deceit, obukati,en,luy,Luwanga,dictionary The one you eat with is the one who kills you., Owolia ninaye niye oukhwira,en,luy,,proverbs Akhalomalome mwisina liase loonda kimiima kimibi kie chikholo ne ese khaukuume buli mundu okhalichililila ebweeneyo tawe., Atazungumza kwa jina langu kufuata tabia za koo na mimi nitahukumu kila mtu asiyeendea huko.,luy,sw,Bukusu,translations "For as in those days which were before the flood they were eating and drinking, marrying and giving in marriage, until the day that Noah entered into the ark,"," Shichila mutsinyanga etsio, omuyembo kweifula nikushili okwitsa, abandu balia nende okhunywa. Ne abasaatsa nabakhasi nibateshiania okhuula khunyanga ya Noa yenjililakhwo muliaro yene.",en,luy,Luwanga,bible "cow, bull, etc. (see also ikhafu)", ing'ombe,en,luy,Luwanga,dictionary A quarrelsome woman should not happen to be your mother., Owobusolo shakhoya okhuba mao,en,luy,,proverbs itsabibu, grape; raisin; sultana,luy,en,Luwanga,dictionary "He shall be great, and shall be called the Son of the Most High: and the Lord God shall give unto him the throne of his father David:"," Omwana tsana oyo yakhabe omundu woluyali khandi yakhalangwe mbu, Omwana wa Nyasaye, ouli Omukhongo Muno. OMWAMI Nyasaye Yakhamukhole okhuba Omuruchi, shinga olwa Daudi kuukanyene yali.",en,luy,Luwanga,bible "Mwana ni yivulangwa mu nyumba naveye muyai vavugulanga kesero cheng'ombe vasunga mu muliango mundu wosi uvita ho amanye mwana wivuliywi munyumba yimu numuyai, na naveye mukana vavugulanga ingata vasunga mu muliango avavita vamanye mwana mukana wivuliywi munyumba yimu vavugulanga ingata vafunga kumuriango vavitanga vamanye ni mwana mkana yivuliywe mu nyuma yimu"," Mtoto mvulana akizaliwa kwa nyumba ngozi ya ngombe ingechukuliwa na kuanikwa juu ya mlango ili yoyote anayepita ajue kwamba mtoto aliyezaliwa ni mvulana, na kama ni mtoto msichana amezaliwa kwa ile nyumba walichukua kata na kufunga kwa mlango ili yeyote anayepita ajue mtoto msichana amezaliwa kwa nyumba ile",luy,sw,Maragoli,translations Mwivi ahenzerera mwidirisha – Mamira, Mwizi anachungulia dirishani -Kamasi,luy,sw,Maragoli,translations inzaya murumba, giraffe (can graze on the branches of the murumba tree),luy,en,Luwanga,dictionary okhukona tsindolo, sleep,luy,en,Luwanga,dictionary okhukweterera," eat sparingly, particularly of meat or other relish",luy,en,Luwanga,dictionary Nitamtukuza kabisa., Nda midzominya munonono,sw,luy,Maragoli,translations "chilamuria enywe mweesi, se akhabeo okharame mu sibala.", Zitawala nyinyi wote hakuna atakayesalia kwa nchi.,luy,sw,Bukusu,translations nostril, eshulu,en,luy,Luwanga,dictionary "Abebulane namalasire akolulimi, ofutsa akandi nakandi omila", Amatsayi aka olulimi ofutsa ne akandi omira (SOW22) Amatsayi kolulimi shikafutsungwa koosi ta (PMU25) Omwikho ni mabanga ka lulimi (JWA26) Kinship is like blood from a cut on the tongue; it is never done away with*.,luy,en,,proverbs in place of; instead of, mushilenje shia,en,luy,Luwanga,dictionary "Abandu abanji abali imbeliwe nende abali inyumawe balaanjilisia bari, ""Omwana wa Daudi yetsoomibwe! Noweikhabi owitsa muliira elia Omwami! Nyasaye ouli hekulu mwikulu yetsoomibwe!"""," And the multitudes that went before him, and that followed, cried, saying, Hosanna to the son of David: Blessed [is] he that cometh in the name of the Lord; Hosanna in the highest.",luy,en,Luwanga,bible Hawajanitii mimi., Se baandire ese tawe.,sw,luy,Bukusu,translations Serikali ilitoa amri kwamba mahindi yote ilokuwa imepandwa katika mashamba ing'olewe ili wapende mbegu mpya iliyoletwa na serikali., Serikali yatuliza lirago amaduma gosi agali nigasimikywi mu mirimi gifwe na vatage imwu imbya ya serikali yali ne leti. . .,sw,luy,Maragoli,translations Muleri koole mwana, Mlezi chukua mtoto.,luy,sw,Maragoli,translations "kakaandikwa khu mabaale Nono Musa alala ne babemeelesi ba Isiraeli, balaka babaandu.", Yaliyoandikwa kwa mawe sasa Musa pamoja na wasimamizi wa israeli waliahidi watu.,luy,sw,Bukusu,translations """Abulaho ounyala okhwinjila munzu yomundu wamaani mana ayaaye emianduchie, nalaranjiliile okhuboha omundu wamaani oyo. Ne namuboyile nilwo olwa anyala okhuyaaya inzuye eyo."," But no one can enter into the house of the strong [man], and spoil his goods, except he first bind the strong [man] ; and then he will spoil his house.",luy,en,Luwanga,bible Abakhasi babili bakhabe nibasietsanga khuluchina. Mulala yakhabukulwe ne oundi yakhalekhwe.," two women [shall be] grinding at the mill; one is taken, and one is left.",luy,en,Luwanga,bible "Ingombe ni indai lukari, nikhuruka tsing'ombe khasikhwakhanyola khusanda tawe. Tsing'ombe nitsindai lukari."," Ng'ombe ni mzuri sana, tukiwafuga ng'ombe hatuwezi tukateseka. Ng'ombe ni mzuri sana.",luy,sw,Marachi,translations nyasaye yalonga sialo musimanyilisie siaye., mungu aliumba dunia mjue ni yake.,luy,sw,Marachi,translations Malango yake yamezama katika nchi; Ameyaharibu makomeo yake na kuyavunja., 9 Viribwa vivye vya sikira hasi ya dividza nokuvunanya miluguyu gyavyo.,sw,luy,Maragoli,translations "Ne olwa eshialo bwashia, abesaaliisi abakhulundu, abakofu, abahandichi bamalako nende abeshiina boosi, bafuchilisania, mana nibaboha Yesu, nibamurusia nibamuhaana mumakhono ka Pilato."," And straightway in the morning the chief priests with the elders and scribes, and the whole council, held a consultation, and bound Jesus, and carried him away, and delivered him up to Pilate.",luy,en,Luwanga,bible flower; shine; give light, okhumulikha,en,luy,Luwanga,dictionary trustworthy; faithful; reliable, omwisikwa,en,luy,Luwanga,dictionary "Atatupa bahati, Atatupa bahati"," A kuheresia e khavi, A khuheresia ekilavi",sw,luy,Maragoli,translations Ndavaha livuyu liange., Niliwapa yai langu.,luy,sw,Maragoli,translations "Iwapo ulikuwa unaenda mkono wa kike , mimi nitaenda mkono wa kiume , ama kama ulikuwa unaenda mkono wa kiume sasa name nitaenda wa kike."," Waaba nocha kumkhono kumukhasi, ese ndacha kumkhono kumuseecha, namwe waaba nocha kumkhono kumusecha, aba ese ndacha kumkhasi.",sw,luy,Bukusu,translations attack; make war. Usually followed by the word lihe., okhusera,en,luy,Luwanga,dictionary Yija kwisevere yo wuyeti., Alikuja kuniokoa.,luy,sw,Maragoli,translations Kata yaratsingira tsia hunyala khueikala nende bulwaye buno. fuala imaski nende osabe mikhono.," Hata ikaweka njia za kujikinga dhidi ya huu ugonjwa, vaa barakoa na unawe mikono",luy,sw,Marachi,translations shake the shoulders as in dancing, okhushina amabeka,en,luy,Luwanga,dictionary "But of a truth I say unto you, There were many widows in Israel in the days of Elijah, when the heaven was shut up three years and six months, when there came a great famine over all the land;"," ""Nebutswa emuboolela toto mbu, abakhasi abalekhwa abanji baliho mutsinyanga tsia Eliya, olwa eshimiyu shialiho khulwemiyika chitaru neyinusu, mana inzala niyibaho ikhongo mushialo shiosi.",en,luy,Luwanga,bible Nabii alikuwa akizungumza kisha akampatia nchi yote ambayo aliamini kwa jina la mungu mweza., Omung'oosi aaba ne alomaloma mala amuelesie sibala sioosi nisio aasuubisia mu lisina lia Wele Omunyali.,sw,luy,Bukusu,translations Inyumba ya Nyasaye, Nyumba ya Mungu,luy,sw,Maragoli,translations "When therefore thou doest alms, sound not a trumpet before thee, as the hypocrites do in the synagogues and in the streets, that they may have glory of men. Verily I say unto you, They have received their reward."," ""Khulweshio, lwokhola aketsimbabasi, shioleyitsiala nende okhwiyitsoomia shinga olwa abekaati bakholanga mutsisinagogi nende khumihanda kho mbu, abandu babetsoomie tawe. Emuboolela toto mbu, bamala okhunyoola omurungo kwabwe.",en,luy,Luwanga,bible "Khubabili abo owakhola akasamwana yenya niwina?"" Nibakalusia bari, ""Omukhulundu."" Kho Yesu nababoolela ari, ""Emuboolela toto mbu, abasololi bobushuru nende abatamba, bakhamuranjilila inywe okhwinjila mubwami bwa Nyasaye."," Which of the two did the will of his father? They say, The first. Jesus saith unto them, Verily I say unto you, that the publicans and the harlots go into the kingdom of God before you.",luy,en,Luwanga,bible SUNGURA BADO ALISHINDA NA IKABAKI KUWA YEYE NI MSHINDI., SIDUYU SISIRI SIASHIRA MANI NIVIDONG'A MBU SISHIRIRE.,sw,luy,Marachi,translations eshikoshakoshe," gray color, in any animal, male or female",luy,en,Luwanga,dictionary A swollen frog does not scare a cow from drinking water in a pond., Okhufimba khelishere shikhukaya ing'mbe okhunywa amatsi,en,luy,,proverbs eshisanda," half gourd used as a drinking cup; sometimes used for a European cup, though then the work eshikombe ( Na akifa hakuzikwa kwa boma bali kando au nyuma,luy,sw,Maragoli,translations No lwimbu lwo buyanzi., Ni wimbo wa furaha,luy,sw,Maragoli,translations Ataleta kondoo., Alareera kamakheese.,sw,luy,Bukusu,translations You have thrown a frog into the water., Ofubire lishere mumatsi,en,luy,,proverbs okhwinabula," throw off all one's clothes, ornaments, weapons, bundles, etc.; strip; lay aside",luy,en,Luwanga,dictionary Bachiililila khutimania Bamidiani., wakaendelea kufukuza wamidiani.,luy,sw,Bukusu,translations "Mana omundu owalinjimwo ebishieno oyo narulaho nakalukha ingo, ne nachaaka okhurumbula akobuloli mumataala ka Dekapoli, khu aka Yesu yali namukholeele, mana abandu boosi nibahuka muno. Omukhaana wa Yairo nende omukhasi owatiila khungubo ya Yesu"," And he went his way, and began to publish in Decapolis how great things Jesus had done for him: and all men marvelled.",luy,en,Luwanga,bible Mwanaume anayezini au kulala na mwanaume mwingine anakuwa mtu ambaye hakubaliki katika jamii," Uluswa umundu musatsa ugoni no mutugu anaho no musatsa undi, gavola ndi ugwi uluswa,naatuli muhili yeye atsie ihale",sw,luy,Maragoli,translations IMBAKHA YANGE NI HULOMALOMA MULUSUNGO LWEFWE ., MAZUNGUMZO YANGU NI KUONGEA KWA LUGHA YETU.,luy,sw,Marachi,translations To mediate in a fight go with a shield., Nokayira emiero otsia neingabo,en,luy,,proverbs okhwimalira, finish for yourself,luy,en,Luwanga,dictionary Mala mu bulamu bwewe bwoosi aliba ne chingunyi chingali., Katika maisha yake yote atakuwa na majuto.,luy,sw,Bukusu,translations "Ne lola, ababofu babili, abali nibekhaale khundulo weinjila bahulila mbu, Yesu yali nabirangaho. Kho nibachaaka okhulanjilisia nibaboola bari, ""Omwami! Omwana wa Daudi! Okhubeele tsimbabasi."""," And behold, two blind men sitting by the way side, when they heard that Jesus was passing by, cried out, saying, Lord, have mercy on us, thou son of David.",luy,en,Luwanga,bible "Mala amureerera bino bioosi, buli silala abikhalamo bitonyi bibili mala abianja lubeka ne lubeka ne kakhali chinyuni se achikhalamokhabili khabili tawe.", Kisha akamuletea hivi vyote kila mmoja akikata vipande viwili kisha akawalaza upande na upande isipokuwa ndege ndege hakuwakata vipande viwili.,luy,sw,Bukusu,translations Ndatsire khukasi, I went to work,luy,en,Tsotso,translations """Hulile! Emurumanga inywe shinga amakondi mubisutse. Mube abachesi shinga tsinzokha, ne abaholo shinga amahusi."," Behold, I send you forth as sheep in the midst of wolves: be ye therefore wise as serpents, and harmless as doves.",luy,en,Luwanga,bible "Hima walifika, wakawapata,"," Kandi va tsia bwangu, ni va va nyola,",sw,luy,Maragoli,translations amazement; fear; wonder, okhwikhuuna,en,luy,Luwanga,dictionary se aliio owelukha aona tawe., hakuna aliyetoroka akapona.,luy,sw,Bukusu,translations Yereera, Ananing'inia,luy,sw,Maragoli,translations give medical attention, okhusirikha,en,luy,Luwanga,dictionary "whose fan is in his hand, and he will thoroughly cleanse his threshing-floor; and he will gather his wheat into the garner, but the chaff he will burn up with unquenchable fire."," Ali nolutelu lwokhuseeselakhwo imele. Alakhung'asia inganoye yoosi nachibikha mushiachi, nebutswa, alasamba omukhutsi mumulilo okulanyala okhusimibwa tawe."" Okhubatiisibwa khwa Yesu",en,luy,Luwanga,bible okhukoba," accompany part of the way home, a social obligation on the part of a host or hostess",luy,en,Luwanga,dictionary playmate (opposite of omurye), omukulo,en,luy,Luwanga,dictionary "Endege nigwiyi ku eloleka hitsiyi ,mba, kigila kwigulu kwe kigulu nu kutakatifu kwa Nyasaye."," Hata ndege ikitua ama kuanguka katika mlima wa volcano, huwa haionekani kwa sababu juu ua mlima huu ni mhali patakatifu pa Mungu.",luy,sw,Maragoli,translations ndikho nda bufuumba bwe kamakheese asi Khu liloba niio khuulilanga engano., Niko naweka manyoa ya kondoo chini kwa mchanga ambapo huwa tunatwangia ngano.,luy,sw,Bukusu,translations induli, succulent fruit as big as indula,luy,en,Luwanga,dictionary "Ng'ombe huenda choo zamadi na zamadi tunatengenezea mbolea. Mbolea hiyo ya zamadi huwa nzuri sanakupandia shambani, huwa nzuri kupandia mahindi na kitu chochote kinafanya vizuri sana."," Ingombe inietsanga amasingo ni amasingo ako Khukasiria imbolera. Imbolera eyo eya masingo ibetsanga indayi lukari khurakira mundalo, ibetsanga indayi khurakira amadimwa nende esindu siosi siosi sikhola bilayi lukari.",sw,luy,Marachi,translations Liselo shilitong'anga ahaliahalwa, A hide does not remain with the professional tanner.,luy,en,,proverbs "But when he saw the multitudes, he was moved with compassion for them, because they were distressed and scattered, as sheep not having a shepherd."," Olwa yalola abemikanda yabatililwa tsimbabasi, shichila bali nibahumbutsananga, khandi nibabula omulindi shinga amakondi akabula omwayi.",en,luy,Luwanga,bible Jua likichomoza awe amemaliza shughuli hiyo., Iliuva liturange navo nivaveye ku inzi.,sw,luy,Maragoli,translations bring to a close; put a stop to, okhwakamia,en,luy,Luwanga,dictionary Utiruka Mwami mba;, Usimtoroke Bwana;,luy,sw,Maragoli,translations Omwiranyi mweka yamala amaanda, The apprentice blacksmith wastes charcoal.,luy,en,,proverbs Atakuja kuchukua watakatifu wake atakapo rudi mawinguni., alidza kuuidza Kuhila voosi va ye vatakase Lwa a lirana mmalesi gegulu.,sw,luy,Maragoli,translations "Abaandu bangi bajama tsingokho khubeera niwakhanyola bakeni onyala khubukula ingokho yawo eyyendio noosinjira abakeni bao abo. Khandi noodekha ingokho khasiibukula ebikha birambi dawe, kata mukeni wao naari luangu anyala say aria obusuma buawo. Etsingokho netsilai, abaandu baruke tsingokho.", Watu wengi wanapenda kuku kwa sababu ukipata wageni unaweza chukua kuku wako huyo na umchinjie wageni wako hao. Tena ukipika kuku haichukui muda mrefu kamwe. Hata mgeni wako akiwa haraka anaweza tu kula ugali wako. Kuku ni wazuri watu wafuge kuku.,luy,sw,Marachi,translations okhwikota, bend; be bent,luy,en,Luwanga,dictionary "See that ye despise not one of these little ones; for I say unto you, that in heaven their angels do always behold the face of my Father who is in heaven."," ""Mube meeso, muleshe okhuchaayakhwo kata mulala khubatiiti bano tawe. Okhuba emuboolela toto mbu, abamalaika babwe bomwikulu shibachweyanga okhuba nende Papa wanje womwikulu tawe.",en,luy,Luwanga,bible Mbeye no musungu wange yayivikalikoti limwamu ne itayi indavu - Lijikolo, Nina mzungu wangu anavalia koti nyeusi na tai nyeupe Tai,luy,sw,Maragoli,translations comfort; consolation, obulemia,en,luy,Luwanga,dictionary "Avanene veve vagwiye kuli tsimboongo tsi ta li nekyayiru, na viruki, si va veye netsingulu imbiri wa uyu u va londereranga."," Wakuu wake wako kama ayala ambaye hapati malisho, katika udhaifu wamekimbia mbele ya anayewasaka.",luy,sw,Maragoli,translations Zimbega zyi kivala., Dira ya dunia.,luy,sw,Maragoli,translations "For John came neither eating nor drinking, and they say, He hath a demon."," 01wa Yohana yetsa, nahonga inzala nalanywakhwo idivai ta, buli mundu yaboola mbu, ‘Ali nebishieno.'",en,luy,Luwanga,bible Paka husaidia vitu vingi tena asana., Ipusi ikhonyanga khandi muno.,sw,luy,Marachi,translations omuunguli, one who spreads rumors; gossip,luy,en,Luwanga,dictionary Busheree mwana wanje., Good morning my son.,luy,en,Luwanga,translations Erambihe ndolwe, I am tall enough to be seen.,luy,en,,proverbs Alilete mafuta na kiberiti., Yaaleta maguta ne kibiriti,sw,luy,Maragoli,translations Ne se alabao omundu olachioona tawe., Na hakuna mtu atayewafukuza.,luy,sw,Bukusu,translations "If therefore they shall say unto you, Behold, he is in the wilderness; go not forth: Behold, he is in the inner chambers; believe [it] not."," ""Kho nibaba nibamuboolela bari, 'Lola, Kristo ngwoyo ali mushitsiimi,' shimulatsiekhwoyo tawe, kata nibaba niboola bari, 'Lole, ngwouno yebisile hano mubisika biomukari,' mulasuubilile akababoola tawe.",en,luy,Luwanga,bible "Musaaye mbu, kaleshe okhwikholekha kario mutsinyanga tsiomunyiri.", And pray ye that it be not in the winter.,luy,en,Luwanga,bible food, ebilibwa,en,luy,Luwanga,dictionary Siku ilipofika mwewe alifika kuulizia wembe wake.," Lidiku lialondaku, liive liatsa koteva logembe Iwalio.",sw,luy,Maragoli,translations wazazi wangu wote walienda kwanza., vevusi vange vosi kwanthia mberi.,sw,luy,Marachi,translations Vamutigaye hano mulilova, Waliobaki hapa duniani,luy,sw,Maragoli,translations "trap for, e.g., trap ants for fowls", okhurekulira,en,luy,Luwanga,dictionary kho siwakhalola dawe thining'ining'i nende mwosi kubetsangao musiro; riuba riumangao musiro., kwa hivyo huwezi ona nyota na mwezi huwa usiku; jua nalo haliwi usiku.,luy,sw,Marachi,translations okhuyera, alight; settle; set (the sun); calm down,luy,en,Luwanga,dictionary -mayanu, evil; wicked; bad,luy,en,Luwanga,dictionary "Iriyo iyanga huachia msikuli ichuli sana nende mapema na nikhusiringi, khualola banabe sikuli ba aina nibabira khubipikipiki nikhushirwa khumanya sina sitsiriranga!!"," Kuna siku tulienda shule asubuhi na mapema na kwa ghafla, tuliona wanafuzi wa shule mbali mbali wakipita wakiwa wamebebwa kwenye pikipiki tukashindwa kujua ni nini kinaendelea!!",luy,sw,Marachi,translations "shine, of sunshine (rare)", okhubala,en,luy,Luwanga,dictionary Ugonjwa wa korona umeleta shida mingi duniani., Bulware bwa korona bulwerere amadinyu amangi musibala.,sw,luy,Marachi,translations The obedient messenger eats/gets the most hidden treasure., Omurumwa alia eshifisile,en,luy,,proverbs My beautiful wife you are a flower., Mukhasi wanje mulayi oli liua.,en,luy,Luwanga,translations Huu ni ugonjwa wa kulemaza dunia yote., Buno ni bulwaye bwa malema msialo syosi.,sw,luy,Marachi,translations ig'ereng'ani, Nyota,luy,sw,Maragoli,translations Wiranye ubuhya ku madiku getu kuli ga matsiambiri, Zifanye siku zetu ziwe mpya kama siku za kale.,luy,sw,Maragoli,translations Hutusaidia na vitu vingine kama zamadi. Tunatumia zamadi kutengeneza nyumba kisha zionekane vizuri., Irukhonyanga nende ebiindu bindi nga masingO: Khwekhonyeranga masingo khukasia tsinyumba mana tsilolokha bilayi.,sw,luy,Marachi,translations "Nunundi, nunundi,"," Leo hii, leo hii",luy,sw,Maragoli,translations And the report of him went out straightway everywhere into all the region of Galilee round about., Mana ifumaye niyitswana mulukongo lwa Galilaya nende ebikwenyi tsirondokhaneho. Yesu ahonia abandu abanji,en,luy,Luwanga,bible "Okhuba Kristo bobubeeyi nende abalakusi bobubeeyi, bakhetse nibalolesia ebilolelo, akamakana nende akokhuhuchisia, mbu nikaba nikanyalikha bakoyasie abalobole ba Nyasaye."," for there shall arise false Christs and false prophets, and shall show signs and wonders, that they may lead astray, if possible, the elect.",luy,en,Luwanga,bible "N'gombe ni mnyama mzuri sana ng'ombe usipomlisha hawezinona kamwe. Mnyama huyu anafaa kupewa vyakula kama vile nyasi, mabingobingo, mbegu ya viazi vitamu, muhindi na unga wa mahindi. Tena ng'ombe unafaa kumpea maji ambayo yana chumvi."," Ing'ombe ni isolo indayi muno. Ing'ombe ino noorairisia siyakhakhomera dawe. Isolo ino okhoyere khuiba biakhulia nga bunyasi, lusi, milabi, masakara ka madimwa nende busie bwa madimwa. Khandi ing'ombe okhoyere oiberesia amatsi malafu akalimo itsumbi.",sw,luy,Marachi,translations "Iwapo Mungu alikataa ama iwapo kitu kibaya kilitokea kwenye familia husika, kasha watakaswe kwa tambiko, Mungu au miungu wangewasamehe familia hii"," Nyasaye niva yali yasula naho ikindu ikyoneka ku mugitsi yigu, mavalombe ne miluka yigi Nyasaye naho Mis ambwa jamanya gyisamiha umugitsi gwene yigu. .",sw,luy,Maragoli,translations Kufanya tendo la ndoa na mtu wa ukoo., 7. Kogona nu mwiiko.,sw,luy,Maragoli,translations start paying dowry, okhureera tsing'ombe,en,luy,Luwanga,dictionary sungura alipomaliza kunywa uji akapumzika., siduyu nga siamala hunywa busela nisibuluha.,sw,luy,Marachi,translations Vile nimekiri," Lwa mmali khweyama,",sw,luy,Maragoli,translations Are you Listening ?, Ouriranga?,en,luy,Tsotso,translations Tsing'ombe thino khubera sina bakhonyanga ni khubera bari nende ifaida inyingi muno., Ng'ombe hawa mbona wanasaidia ni kwa kuwa wanafaida nyingi sana.,luy,sw,Marachi,translations okhung'alang'asia, do work roughly and imperfectly,luy,en,Luwanga,dictionary milk; squeeze, okhukhama,en,luy,Luwanga,dictionary You look beautiful, Ololekhananga omurembo,en,luy,Tsotso,translations Ing'ombe niyakhamala khuibula ikhoyere kulisibwa bilayi khooinyale khulera amabere mangi handi onyala khukusia kandi wanyola amang'ondo., Ng'ombe akishajifungua anafaa kulishwa vizuri ndipo aweze kuleta maziwa mengi na tena unaweza kuuza mengine ukapata pesa,luy,sw,Marachi,translations "dish up vegetables, meat, etc.", okhwinula,en,luy,Luwanga,dictionary MFUGO WANGU NI NG'OMBE, SIRUKE SIANGE NI ING'OMBE,sw,luy,Marachi,translations ALI OMUKENI WA OWACHEKOMBE MAYI ROSE NELIMA NENDA OMULEKHWA MAYI CHRISTINE MBANI OWE LITEMBELI LYA BETHESDA BUNGOMA., Marehemu ni mumewe marehemu Mama Rose Nelima na Mjane mama Christine Mbani wa dhehebu la Bethesda - Bungoma.,luy,sw,Bukusu,translations indombera, sprout; shoot,luy,en,Luwanga,dictionary "Ni vizuri unipe nguvu za kuua huyu adui wetu."""," Nuvulahi umbe tsingulu tsiokwita musigu wiitu.""",sw,luy,Maragoli,translations Watakuwa na pesa za kuwakopesha nyinyi ingawa nyinyi hamtakuwa na pesa, Balaba ne chirupi che khumwekopia enywe ne kakhali enywe se mulaba ne chirupia.,sw,luy,Bukusu,translations """Huyo Mwana wa mbinguni", Mwana womwigulu Yesu,sw,luy,Maragoli,translations Haya maneno yalisinya mwewe sana, Makhua kano kasinyisia liungu mno.,sw,luy,Marachi,translations Yali yeng'ene mudala mwae nabukule obusuma bwae nende ing'eni nachaka okhulia niyekhale asi owamusala, Alikuwa pekee yake katika boma lake amechukua sima lake na samaki akaanza kula akiwa amekiti chini ya mti.,luy,sw,Marachi,translations Wakakataa kumwabudu mungu mweza wa vyote kisha wakafanyia wa Baali na Ashitoreti., Baloba khusaya wele omunyali owa bioosi mala bakholela ba Baali ne Ashitoreti.,sw,luy,Bukusu,translations Mana Roho niyemilila Yesu okhutsia mushitsiimi khulwa okhuteemwa nende Setani., Then was Jesus led up of the Spirit into the wilderness to be tempted of the devil.,luy,en,Luwanga,bible Shughuli za mtoto mvulana, Miyinzi jo mwana muyai,sw,luy,Maragoli,translations Mwoyo gwa siwa mmavanga ge;, Moyo wangu ulioshwa kwa damu yake,luy,sw,Maragoli,translations Ku ve nobulahi, Tuwe vizuri,luy,sw,Maragoli,translations "Mana olwa Yuda, owali nakhobile Yesu yamanya mbu, Yesu akhalachiilwe eshiina eshiokhufwa, yabelela muno, mana nakalusia ebitonye biamapesa amakhumi kataru khubesaaliisi abakhulundu nende abakofu."," Then Judas, who betrayed him, when he saw that he was condemned, repented himself, and brought back the thirty pieces of silver to the chief priests and elders,",luy,en,Luwanga,bible Mulala ku mikinu yiji gwali kusindana kulwana kwa vayai., Miereka ya wavulana Ulikuwa mmoja wa mchezo uliochezwa.,luy,sw,Maragoli,translations Tsimoni tsitsyo tsi molidza mba;, Watumulika kwa macho yako,luy,sw,Maragoli,translations Linatuondolea woga wetu leo., Li kunga butii bwetu lero.,sw,luy,Maragoli,translations "Nga enyanga yaba ne elikho ekwa, lilo lisiro liamba Aburamu, buuri bukali bwamuaamba mala enje yatimba."," Wakati jua lilikuwa likizama, usingizi mzito ulimshika Aburamu, uoga mwingi ukamshika kisha nje kukawa giza.",luy,sw,Bukusu,translations "Nonu ala okhekhala khulondana nende malako eka bakhongo wa afya ababola mbu khorie ebyakhuria ebirera amani mumiri, handi huteme khufwala, stimaski abura abundu wa khustia kosa wa huihala."," Kutokana na sheria za kujikinga dhidi ya korona, wakuu wa afya walisema tunafaa kukula vyakula vyakula kuleta nguvu mwilini na tujaribu kuvaa barakoa kila mahali tunapoenda au kukaa.",luy,sw,Marachi,translations hen at egg laying stage, eshitakho,en,luy,Luwanga,dictionary masinjira, standing; alitsanga masinjira 'he eats standing',luy,en,Luwanga,dictionary "gums, flesh in which teeth are set", lisinini,en,luy,Luwanga,dictionary okhutsomola, withdraw; extricate oneself; escape; pull out (from sheath or socket); unsheath,luy,en,Luwanga,dictionary Tsivita bwoni bwetu bwosi., Zashinda dhambi zetu zote.,luy,sw,Maragoli,translations tulipomaliza tuliita mtu wa pikipiki tena atubebe., ngilwa huamala niimala hulanga mundu wa ipikipiki haandi arukinge.,sw,luy,Marachi,translations okhuma, dry up; become hard,luy,en,Luwanga,dictionary "Then did they spit in his face and buffet him: and some smote him with the palms of their hands,"," Balala khubo bamufutsa amare mubweni, nibamukhupa, nabo abandi nibamupaama tsikhofi,",en,luy,Luwanga,bible okhufumba, fold; bend,luy,en,Luwanga,dictionary "And when eight days were fulfilled for circumcising him, his name was called JESUS, which was so called by the angel before he was conceived in the womb."," Ne olunyuma lwetsinyanga munane, lwomwana tsana oyo yali nashebilwe, yakulikhwa eliira mbu, Yesu, eliira eliomumalaika yali niyamukulikha Mariamu nashili kata okhuhela inda. Yesu ayilwa muhekalu",en,luy,Luwanga,bible Msalabani Yesu alisulubiwa, Kumsalaba Yesu yavambwa.,sw,luy,Maragoli,translations Na akamkata shingo kwa silaha., Manaamutema ligoti nekivaavi.,sw,luy,Maragoli,translations "or; used mainly in questions, yetsire nohomba achweyire? 'did he come, or did he stay away?'", noomba,en,luy,Luwanga,dictionary lying; falsehood; untruth, obubeyi,en,luy,Luwanga,dictionary wild boar, injiri,en,luy,Luwanga,dictionary "Yesu yarula muhekalu, ne olwa yali natsitsanga, abeechibe nibetsa ewa yali nibamumanyia amombakho aka Ihekalu."," And Jesus went out from the temple, and was going on his way; and his disciples came to him to show him the buildings of the temple.",luy,en,Luwanga,bible omuliro, fire; heat,luy,en,Luwanga,dictionary U ku linde; Gasidza avandu," Kaa nasi, takasa nyoyo zetu",luy,sw,Maragoli,translations "And he said unto them, Elijah indeed cometh first, and restoreth all things: and how is it written of the Son of man, that he should suffer many things and be set at nought?"," Naye Yesu nabakalusia ari, ""Toto mwene Eliya aranjilila okhwitsa okhukaasia narechekha ebindu biosi. Ne kakhahandikwa karie khu Omwana womundu mbu, okhuula abirire mumatinyu amanji khandi mbu alobwe nabandu?",en,luy,Luwanga,bible the children or descendants of one woman, abomunzu ndala,en,luy,Luwanga,dictionary "Iyavanga kidivu chayo numunwa mu tsimbangaywa tslevigulu nokuluginga Iwo mugera munene, inyanza naho kuumbalabala."," Huchimba shimo lake kwa kutumia kidona na kwato za juu kando ya mto mkubwa, ziwa ama kwenye barabara",luy,sw,Maragoli,translations Owanyina yaleka aliliranga khuluchenda mbeba (190) He who is despised by his mother cries on the veranda without being picked up. Owanyina yalekha alililanga khulusimbo The orphan weeps outside the house. 540. Owashio akhulola khoyakhulanga, A person will observe you before he invites you.,luy,en,,proverbs As therefore the tares are gathered up and burned with fire; so shall it be in the end of the world.," Kho shinga olwa libanze likhung'asibwa nilisambwa mumulilo, nolwa kakhabe kario, olwa eshihesi shieshise shino shiakhoole.",en,luy,Luwanga,bible "Sikila Wele Omunyali Owa Bioosi, Wele wenywe ali ne likhendekha, nge Engaani khuloondekhana nga kumulilo kuburukha."," Sababu mungu mweza wa vyote,mungu wenu ana wivu kufuatana jinsi moto unavyowaka.",luy,sw,Bukusu,translations eagle, indutsu,en,luy,Luwanga,dictionary Shiakhaba shiina eshiomundu yakhahaana mushilenje shiobulamubwe?, For what should a man give in exchange for his life?,luy,en,Luwanga,bible "And when the men of that place knew him, they sent into all that region round about, and brought unto him all that were sick,"," Ne olwa abandu bamanyilisia mbu ye niye Yesu, barumasia mumbali tsiosi mana abandu nibareerera Yesu abalwale boosi.",en,luy,Luwanga,bible Lekhana ninasi embe, Leave me alone,luy,en,Tsotso,translations """Omundu ne ali no mukhasi omwea, mala ewe onyoolekhe khuuba khocha mwiie, namwe akhole kimilimo oli omumayaanu."," Mtu akiwa na mke ambaye amemuoa hivi karibuni, kisha wewe upatikane kuwa unaenda vita ama unafanya kazi wewe ni muovu.",luy,sw,Bukusu,translations Mji wa mtulivu wa bethlehem," Lidala lya Bethelehemu lye lemelidzanga,",sw,luy,Maragoli,translations Kumbuka Mungu huona nyoyo zetu, Umanye Nyasaye ahenza mumwoyo,sw,luy,Maragoli,translations "Naye Yesu namuboolela ari, ""Omukhaana wanje, obusuubilibwo bukhuhoniye. Otsie nomulembe, ne ohonele elala okhurula mubulwalebwo """," And he said unto her, Daughter, thy faith hath made thee whole; go in peace, and be whole of thy plague.",luy,en,Luwanga,bible . Yavandu vakulundu isaa ya mugolova inyima wa saa nane. Na vana mugamba isaa ya mbasu., Wazee walisoma mida ya saa nane ilhali watoto walisoma mchana.,luy,sw,Maragoli,translations MAONDO GA ANZEEZE, MALENGE YA ANZEEZE,luy,sw,Maragoli,translations Wewe pia kama mtu unafaa kumlisha vitu kama maji ili apate nguvu ya kufanya kazi. Ng'ombe akiwa nyumbani wewe hauna wasiwasi hata kidogo kwa sababu uko na utajiri kwa ng'ombe. Tena ng'ombe anaweza pelekwa mahari pale msichana alipotoka., Ing'ombe niiri mudala yewe obula buyendi kata budidi khubera ori nende obuyinda mu tsing'ombe. Khandi ing'ombe inyala yakhobua ebukhwe owa mukhasi yarula.,sw,luy,Marachi,translations olusi, reed or reeds; Napier grass,luy,en,Luwanga,dictionary "And Jesus himself, when he began [to teach], was about thirty years of age, being the son (as was supposed) of Joseph, the [son] of Heli,"," Yesu yachaaka emilimochie nali nemiyika ahambi amakhumi kataru. Abandu bapaaranga mbu, nomwana wa Yosefu, omwana wa Heli.",en,luy,Luwanga,bible 16. Kolola mulwaye nu mukuzu lidiku lilala., 16. Kuona mgonjwa na mfu kwa siku moja.,luy,sw,Maragoli,translations 419. Omululu mulala shiwakhwesika (DWA170) We cannot depend on one brave man for victory., Omululu alulila mubabwe,en,luy,,proverbs Va nyoola akana halala na nnya;, Wakatafuta kitoto na mama.,luy,sw,Maragoli,translations marry a wife, okhureera omukhasi,en,luy,Luwanga,dictionary mulukongo lwefu luno ihida ivlahowo ohuva sa vana nivathia mwisomero ende sapatu ni mli muisomero., kijiji petu hapa hamna shida ila wanafunzi huenda shuleni na champali,luy,sw,Marachi,translations "Roho aishi nami,", Roho amenye ninze.,sw,luy,Maragoli,translations lano yethukhanira nasenere msatha undi sa alangwa Opesh nakwa asi., hivyo alishtukia kama amekanyaga mwanamume mwingine anayeitwa opesh akaanguka chini.,luy,sw,Marachi,translations "but ye say, If a man shall say to his father or his mother, That wherewith thou mightest have been profited by me is Corban, that is to say, Given [to God] ;"," Nebutswa inywe mwechesinjia muri, ‘Omundu naba naboolela samwana noho nyinamwana mbu, inganga yamwakhanyoolilekhwo okhurula khwisie ni Koribani Eshisina mbu, eshihaanwa khu Nyasaye/",en,luy,Luwanga,bible How are you today?, Oli endiena lero?,en,luy,Tsotso,translations "Now it came to pass in those days, there went out a decree from Caesar Augustus, that all the world should be enrolled."," Mutsinyanga etsio, omuruchi Agusito wa Roma yahaana lilako naboola mbu, abandu boosi abali hasi woburuchi bwa Roma babalwe.",en,luy,Luwanga,bible Okwetsindaha okworera ehale (AMI206) A fierce fire is best basking at a distance., Okwamachienga okworera ehale,en,luy,,proverbs Ona nzige ………, Lola Lidede Lideeden',sw,luy,Maragoli,translations Tera a akaishi miaka mia mbili na Tano na akafa akiwa Harani., Tera amenya kumiiko chimia chibili ne kiraano mala afwila mu Harani.,sw,luy,Bukusu,translations Uyanze mwami Nyasaye wowo, Umpende Mungu baba wako,luy,sw,Maragoli,translations okhung'asia, tease,luy,en,Luwanga,dictionary The fire burns the maker., Omuliro kusamba owakubwana,en,luy,,proverbs okhusiinya," dig up all the potatoes in a patch, leaving it ready to plant some other crop",luy,en,Luwanga,dictionary Mungu Baba akuuliza, Yahova Nyasaye atevanga ndi?,sw,luy,Maragoli,translations "Ne Yesu nabukula emikaate chirano echio nende tsinyeni tsibili etsio, nahenga hekulu mwikulu, nabisabila tsikhabi. Kho nasonyola emikaate echio nahelesia abeechibe okhukabila abandu. Khandi nasonyola tsinyeni tsibili etsio nabakabila boosi."," And he took the five loaves and the two fishes, and looking up to heaven, he blessed, and brake the loaves; and he gave to the disciples to set before them; and the two fishes divided he among them all.",luy,en,Luwanga,bible "pump; air pumped into a tire, etc.", ipumusi,en,luy,Luwanga,dictionary "And blessed is he, whosoever shall find no occasion of stumbling in me."," Nabeikhabi abobusuubili bwabwe bulatitihanga muisie tawe!""",en,luy,Luwanga,bible "Adui ametia mikono juu ya hazina zake zote,", 10 Mudamdidzi u nyiye mukono gigwe ku vindu vivye vyosi vyokuyanzidza.,sw,luy,Maragoli,translations nilizaliwa umarachini mimi ni mumarachi, ndevulwa muvumarachi ndi mumarachi .,sw,luy,Marachi,translations okhupa omunaye, ask a riddle,luy,en,Luwanga,dictionary Ha ya tsuka masahi gege, Alipomwaga damu,luy,sw,Maragoli,translations Waisraeli walikosa kumwamini mungu na mungu akawaacha wapigwe na adui wao.," Baisiraeli bataamba busuubilwa khu wele, ne wele naye abalekha bapwe ne basiku babwe.",sw,luy,Bukusu,translations Naye mwanamke hawezi kushika mimba bila kujamiana na mwanamume., Naye umundu mukali sia nyala kuhelitsa umwana natagani no mundu musatsa mba.,sw,luy,Maragoli,translations "but while men slept, his enemy came and sowed tares also among the wheat, and went away."," Ne eshilo, abandu nibali mundoolo, omusuku yetsa namiitsa libanze mungano eyo, ne narulamwo natsia.",en,luy,Luwanga,bible -shyamu, crooked; more in sense of wrongly directed than of bent,luy,en,Luwanga,dictionary mwesi, and you; you also; all of you,luy,en,Luwanga,dictionary ikanzu," long cotton or calico robe, white or a kind of tan color, worn by men",luy,en,Luwanga,dictionary The old man's trap is triggered only once, Obuliba bwomukofu bukwitsanga lulala,en,luy,,proverbs HABARI ZA KUZALIWA KWA YESU, YESU YIVULWA NDI,sw,luy,Maragoli,translations "And he that was sown among the thorns, this is he that heareth the word; and the care of the world, and the deceitfulness of riches, choke the word, and he becometh unfruitful."," Ne imwo eyakwa mumahwa yili shinga oyo ouhulilanga likhuwa, nebutswa okhuhendela akobulamu bweshialo nende okhuchama obuyinda bweshialo, birusia muye likhuwa elo, ne shiyaama ebiamo tawe.",en,luy,Luwanga,bible start up a motorcar, okhurekula omutoka,en,luy,Luwanga,dictionary olunyuma, after (time),luy,en,Luwanga,dictionary Mtu anaweza akaenda na mwenzake kwa mipaka za kitambo msituni kukata miti., omundu anyala aacha ne owasie mu Chinjakha chikhale musiru khurema kimirongooro.,sw,luy,Bukusu,translations "O Jerusalem, Jerusalem, that killeth the prophets, and stoneth them that are sent unto her! how often would I have gathered thy children together, even as a hen gathereth her chickens under her wings, and ye would not!"," ""Oo, abandu ba Yerusalemu! Oo, abandu ba Yerusalemu! Inywe mwiranga abalakusi nimulasa namachina abarumwa ba Nyasaye amurumilanga. Akhandi akhanji ndikombanga okhukhung'asia abaana benywe shinga olwa ingokho inyafusi yikhung'asinjia ebiminywi biayo mumbaha tsiayo, nebutswa shimufuchililanga tawe!",en,luy,Luwanga,bible Mwanaume kula kwa maziwa kule alikotoa mke, 32. Musatsa kuliira maveere wayatulitsa mukali.,sw,luy,Maragoli,translations agree; enjoy fellowship; come together; get on well together; be in harmony, okhuwinjana,en,luy,Luwanga,dictionary """Eshia okhwenyangakhwo nishiina iwe Yesu Omunazareti? Okhetsile okhukhumulula ifwe noho? Khukhumanyile iwe, okhuba oli Omurumwa Omutakatifu wa Nyasaye!"""," saying, What have we to do with thee, Jesus thou Nazarene? art thou come to destroy us? I know thee who thou art, the Holy One of God.",luy,en,Luwanga,bible The one with children spends the night on the road., Owebula akonanga khunjira,en,luy,,proverbs "Neyindi niyikwa hakari mumahwa, amahwa ako nikakhula lwangu nikachilundia.", And others fell upon the thorns; and the thorns grew up and choked them:,luy,en,Luwanga,bible "Then Jesus answered and said unto her, O woman, great is thy faith: be it done unto thee even as thou wilt. And her daughter was healed from that hour."," Mana Yesu namukalusia ari, ""Oli omukhasi owobusuubili obukhongo! Akawenya kekholeshe kario "" Khushise shiene eshio omukhaanawe nahona. Yesu ahonia abandu abanji",en,luy,Luwanga,bible "And as Jesus passed by from thence, he saw a man, called Matthew, sitting at the place of toll: and he saith unto him, Follow me. And he arose, and followed him."," Ne olwa Yesu yali narulileyo, ne nabiranga, yalola omundu oweliira mbu, Matayo, niyekhaale aha basololelanga obushuru, namuboolela ari, ""Unondekhwo."" Naye nasinjila namulondakhwo.",en,luy,Luwanga,bible 14 Va voyavoya kuli vaboku mu Tsinzira va vikenywi budamano vya masahi.," Hutanga tanga njiani kama vipofu, wametiwa unajisi kwa damu.",luy,sw,Maragoli,translations okhufuwa, wash clothes; do laundry ( ""Sasa leo nimeamua kulipiza kisasi kutokana na vile uliwafanya watoto wangu.""",luy,sw,Marachi,translations litoyi," mud prepared for a special purpose, pottery, plaster, building, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary Nga babere nibakalukha bakwire nende imutoka., Walipokuwa wakirudi walianguka na gari.,luy,sw,Marachi,translations 'Mulakholanga murio sikila., Mko mnafanya hivyo kwa nini.,luy,sw,Bukusu,translations msiish kama wasiojua, Mutamenya kuli vandu vuvusira,sw,luy,Maragoli,translations be plucked, okhumanyukha,en,luy,Luwanga,dictionary Indede waone watoto wasaidie na kile ambacho umepata x2, . Indede balole abana baeresiekho siria sia onyorere x2,sw,luy,Marachi,translations Abandi khu Abafarisayo nende khu aba Herode barumwa khu Yesu mbu bamureche namarebo.," And they send unto him certain of the Pharisees and of the Herodians, that they might catch him in talk.",luy,en,Luwanga,bible okhulachirisia, remind somenone about a promise,luy,en,Luwanga,dictionary be physically deficient; be lame; walk with a limp, okhulema,en,luy,Luwanga,dictionary Nitakuwa mungu wao., Ndaba wele wabwe,sw,luy,Bukusu,translations "And when they were come to Capernaum, they that received the half-shekel came to Peter, and said, Doth not your teacher pay the half-shekel?"," Olwa Yesu nabeechibe boola Kaperinaumu, abasololi abobushuru obwarungungwa muhekalu betsa khu Petero nibamureeba bari, ""Omwechesia wenywe arunganga obushuru obwa Ihekalu?""",en,luy,Luwanga,bible BWANA MUNGU, YAHOVA MWAMI,sw,luy,Maragoli,translations okhwenya," want; need; like; love; appear to be on the point of, e.g., yenya okhulwala ‘he looks as if he is going to be ill'",luy,en,Luwanga,dictionary "mist, low-hanging clouds, and/or drizzling rain that go to make a dull morning", lifumbi,en,luy,Luwanga,dictionary Vulware vwa korona vwachaka omwaka kwa elfu thibiri nende ishirini., Ugonjwa wa korona ulianza mwaka wa elfu mbili na ishirini,luy,sw,Marachi,translations olukhwi, one stick of firewood,luy,en,Luwanga,dictionary Korona ni ugonjwa mbaya sana ambao hauna mzaha wowote kwa kuwa unaweza kumpata kila mtu., Korona ni buluaye bubi sana buuma mubayo kwoosikwoosi khulwa khubwa bunyala khudira buri mundu.,sw,luy,Marachi,translations Yes I'm listening, Eeh ouliranga.,en,luy,Tsotso,translations Bulimundu yaamua yadekhere biakhulia biaye biongone., Kila mtu aliamua kujipikia chakula chake pekee.,luy,sw,Marachi,translations Imbolerwa ni isilu, Kuambiwa ni ujinga,luy,sw,Marachi,translations obwiyangu, room; opportunity; leave; permission,luy,en,Luwanga,dictionary Yali inyanga ndala ndali nende kukhu wange nende abana befu., Siku moja tulikuwa tumeketi na nyanya yangu pamoja na ndugu zangu.,luy,sw,Marachi,translations Inze maliye miyinzi gyange, Nimemaliza mambo yangu hapa duniani.,luy,sw,Maragoli,translations okhwalula," hatch out, or bring out chickens",luy,en,Luwanga,dictionary Akima ndiegu., Akanyima Ndiegu.,luy,sw,Maragoli,translations Tutaishi pamoja naye," Ku la hindira yaho naye,",sw,luy,Maragoli,translations okhwibaalira, teach; direct,luy,en,Luwanga,dictionary "Yalola mbu tsinyaanya tsine tsikusibwa ishilingi, nako amaramwa kataru konyone kakusibwa khjandi ishilingi! Kho yapara mumwoyokwe ari:"," Aliona kuwa nyanya nne zinauzwa kwa shilingi moja, nazo ndizi tatu pekee zinauzwa pia kwa shilingi moja! Kwa hivyo aliwaza moyoni mwake yakwamba ;",luy,sw,Marachi,translations "Shichila ndali inzala nimumbelesia eshiokhulia, ndali nobuloho nimumbelesia eshiokhunywa, ndali omucheni nimunzinjisia mutsinzu tsienywe,"," for I was hungry, and ye gave me to eat; I was thirsty, and ye gave me drink; I was a stranger, and ye took me in;",luy,en,Luwanga,bible "the name used to indicated the clan to which a woman or girl belongs by birth, when she is thought of as a wife, actual or potential, i.e. omuko", inono,en,luy,Luwanga,dictionary "Natsia khu Pilato namusaba omubili kwa Yesu. Mana Pilato nalaka mbu, aheebwe."," this man went to Pilate, and asked for the body of Jesus. Then Pilate commanded it to be given up.",luy,en,Luwanga,bible Makuva malahi ga vayi va voola., Ujumbe mzuri ya wachungaji,luy,sw,Maragoli,translations papa, Father; my father,luy,en,Luwanga,dictionary Amri kumi, Kamalaka likhumi,sw,luy,Bukusu,translations Omusala kuli nende obukhonyi khubandu nende okhukasia ebindu bia tsimbao kubunji emisala kirwetsanga ebitabo nende emiuya kia khuyeranga.," mti unamatumizi mengi sana kwa binadamu. Miti hutumika katika ujenzi wa nyumba ,miti pia hutumika katika kutengeneza vitu vya dhamana kama vile meza, viti na vitanda. Miti pia hutumika katika kutengeneza vitabu viwandani na pia huleta hewa ambayo tunapumua",luy,sw,Marachi,translations "and he saw two boats standing by the lake: but the fishermen had gone out of them, and were washing their nets.", Yesu yalola amaaro kabili nikasinjisiibwe khuluchinga lweinyanza. Ne abanaabi betsinyeni beene bali nibali khulukuku niboosinjia tsikhanda tsiabwe.,en,luy,Luwanga,bible Mama: Amugovolio nenda ukapike ugali, Mama:Amugovolio katsie urugi,sw,luy,Maragoli,translations be afraid; fear; honor; respect, okurya,en,luy,Luwanga,dictionary "Naye nabakalusia ari; ""Toto mulolanga amombakho kano koosi? Emuboolela toto mbu, shililatong'akhwoho kata lichina elala nilili khulindi tawe, koosi kalakwisibwa hasi "" Amatinyu nende Obusandibwi"," But he answered and said unto them, See ye not all these things? verily I say unto you, There shall not be left here one stone upon another, that shall not be thrown down.",luy,en,Luwanga,bible "Ne Yesu nali Betsania, niyekhaale nalitsanga munzu mwa Simoni, owali owobuchele, omukhasi undi yetsa nali nende eshimuka eshia amafura keshing'ari khandi akobukusi obweikulu. Nafunula eshimuka eshio, natsukhulula amafura ako khumurwe kwa Yesu."," And while he was in Bethany in the house of Simon the leper, as he sat at meat, there came a woman having an alabaster cruse of ointment of pure nard very costly; [and] she brake the cruse, and poured it over his head.",luy,en,Luwanga,bible S. Nori nende ing'ombe sonyala khumusichila omucheni mulala tawe khubera nomusichira ing'ombe mucheni alaria khandi arekhe., ukiwa na ng'ombe hauwezu ukamchinjia mgeni mmoja kwa sababu unapomchinjia ng'ombe mgeni atala kisha abakishe.,luy,sw,Marachi,translations Ona reki ile., Lola luvivu lula,sw,luy,Maragoli,translations "Gidioni aruma burume mu ngulu cha Efuraimu choosi kaboola ali yikha mwiche mupane ne Bamidiani, tila kamafubukho ke luuchi lwa yoritani ne chinjichi khukhwola Betibara khuliinda Bamidiani bakhambukha tawe."," Gidioni akatumia wajumbe kwa vilima vya Efuraimu wote akawambia kuwa shuka mke mpigane na wamidiani, shika maji ya mto wa Yordani na mbele kufika Bethbara kulinda wamidiani wasivuke.",luy,sw,Bukusu,translations typewriter; printing press (see ichapa), itabureta,en,luy,Luwanga,dictionary Tulikula pamoja., Tulayira kulala.,sw,luy,Maragoli,translations okhusimia, put out; extinguish,luy,en,Luwanga,dictionary "Naye nababoolela ari, ""Mulahuka tawe. Emanyile mbu mukhabanga Yesu wa Nazareti, owabambilwe. Alamuushe, shiali hano tawe. Lole, aha babeele nibamwalisiiye ngahano."," And he saith unto them, Be not amazed: ye seek Jesus, the Nazarene, who hath been crucified: he is risen; he is not here: behold, the place where they laid him!",luy,en,Luwanga,bible nahatutu ta, not at all; not in the slightest; not under any circumstances,luy,en,Luwanga,dictionary omuholo," short, heavy, hooked knife fixed to long straight handle, used for slashing down weeds, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary -chishi," unripe; green (amachisi, obuchishi, etc.)",luy,en,Luwanga,dictionary omunwa, mouth; lip,luy,en,Luwanga,dictionary "Wametuambia kuwa muwe na moyo sababu atatangulia, watu hao walio wengi tena Israeli kuchukua nchi hiyo."," Bakhuboolele bali muremo kumwoyo sikila alirangirira, ""Babaandu abo bali bakali lundi Isiraeli khubukula sibala esio.",sw,luy,Bukusu,translations shule yetu inaitwa shule ya msingi ya Dadira., sikuli syefwe silangwa Dadira primary school.,sw,luy,Marachi,translations ingosia, vulture,luy,en,Luwanga,dictionary okhuchulula, leak; drip,luy,en,Luwanga,dictionary SISI HUWA TUNAKUNYWA UJI KWA KUTUMIA MTANGO., EFWE HUNYWERANGA MSIKWADA OVUSERA.,sw,luy,Marachi,translations "Omuisiraeli wasio atibiisie mala ewe oyo akhoya aelesie omusoleeli wewe wasinyoola, okhalekha khuyeeta tawe.", Muisraeli mwenzako alipoteza kisha wewe mtu huyo anastahili ampe mvulana wake akipata usiwache kusaidia.,luy,sw,Bukusu,translations okhuwafya tsisoni, shame; embarrass; disgrace,luy,en,Luwanga,dictionary water, amaatsi,en,luy,Luwanga,dictionary Manyile mbu ndakhukosela ebibi., Najua kwamba nilikukosea vibaya.,luy,sw,Marachi,translations Yako hivyo sababu ambao walimnyima nyinyi vyakula na maji wakati mlikuwa kwa safari mkitoka misri nchi chafu inaweza ikasababisha mungu mweza wa vyote akamuona kinyume., Kali kario sikila nibo bamwimana enywe biakhulia ne kameechinga ne mwaba khu lukeendo ne mwama misiri sibala sinyaalu sinyala siakila Wele Omunyali Owa Bioosi amufutarira.,sw,luy,Bukusu,translations Okhumanyira mumwoyo khushiranga okhubuula, Better be discreet than conspicuous.,luy,en,,proverbs Otekhanga shina/Olitsanga shina?, What are you cooking/eating?,luy,en,Luwanga,translations siku ambayo unaenda, Inyaanga yotsililayo,sw,luy,Marachi,translations butterfly; moth, likuyukuyu,en,luy,Luwanga,dictionary Goti moja., Liiru lirala.,sw,luy,Maragoli,translations When a respectable person pollutes the air often the dirty person is blamed., Yenyamba omukali babeyela omutiti,en,luy,,proverbs libwe, jackal,luy,en,Luwanga,dictionary olufuyo, cream or yellowish colored clay,luy,en,Luwanga,dictionary mystery; something beyond man's comprehension, obwisiria,en,luy,Luwanga,dictionary """Mma, mma sung'usa mugoye niinewe nine, wee nliinewe, wee nliinewee niinewe."""," ""Mama, mama tingisha kamba niingie,niingie,niingie niingie.""",luy,sw,Maragoli,translations "Therefore I say unto you, Every sin and blasphemy shall be forgiven unto men; but the blasphemy against the Spirit shall not be forgiven."," Khulweshio, emuboolela mbu, abandu bakhabeelwe tsimbabasi khulwa obwonooni bwosi bwosi nende amanyeko koosi koosi khu Nyasaye. Nebutswa omundu yesi yesi naba nanyeka Roho Omutakatifu, shiyakhabeelwekhwo tsimbabasi tawe.",en,luy,Luwanga,bible "And they were bringing unto him little children, that he should touch them: and the disciples rebuked them.", Ne abandu bandi bali nibareeranga abaana abatiiti khu Yesu mbu abarekhwo amakhono. Ne abeechibe nibabahalabila.,en,luy,Luwanga,bible Umundu mkali alolekaa mulufu kandi mulwaye kuli vigulu vilolekitsa imbula niyenya kukuba., Mwanamke huonekana mchovu na pia mgonjwa sawia na jinsi milima huonekana mvua itakapo kunyesha.,luy,sw,Maragoli,translations "Eshiawima omukhulundu aba yashilia (DWA172) Whatever (food) you deny an old man, he has eaten it already. Eshia wima omwana aba yakhashilie (AMI57) Whatever (food) you deny a child he will eat it.", Eshia wima omukofu aba yashilia,en,luy,,proverbs "Vunja kicha cha nyoka, Sura zako andika", Yegehidza na a leka ubukumi bwibwe bwosi.,sw,luy,Maragoli,translations jaw, olunyanyiro,en,luy,Luwanga,dictionary Omusala kulinende obukhonyi khubandu., Mti unafaa kwa wanadamu.,luy,sw,Marachi,translations acha abirira emabaale kamebeche mala elukhila e siera., akaenda akapitia kwa mawe yaliyochongwa kisha akatorokea Seira.,luy,sw,Bukusu,translations Yavora baba uvavere x2, Yesu alisema kuwa mumesamehewa.,luy,sw,Maragoli,translations "Nio wele aboolela Aburahamu ali, ne owalalinda andakaano yase, ewe ne lisaaye liowo enyuma wowo, mu selukho chabwe choosi."," Ndipo mungu akamwambia Aburahamu kuwa, na wewe utalinda agano langu, wewe na uzao wako baada yako kwa vizazi vyao vyote.",luy,sw,Bukusu,translations bayaye!," denoting dismay and indignation, real or feigned; lit. 'boys!'",luy,en,Luwanga,dictionary "But thou, when thou fastest, anoint thy head, and wash thy face;"," Nebutswa iwe olwa wiyima eshiokhulia khulwokhusaaya, obashe liswilio amafura, niwiyosia mumoni,",en,luy,Luwanga,bible utánge kolola mulwaye ku inyima utsie kolola mukuzu., Umwone mgonjwa kwanza kabla ya mfu.,luy,sw,Maragoli,translations A basket used to cover a hen may kill it but the blame will be on the one who covered the hen., Eshimwero nishiira ingokho babeyera omufunishili,en,luy,,proverbs liinji, argumentative disposition (see also lihinji),luy,en,Luwanga,dictionary "And taking the child by the hand, he saith unto her, Talitha cumi; which is, being interpreted, Damsel, I say unto thee, Arise."," Yesu yatiila omwana oyo omukhono, ne naboola ari, ""Talitsa kumu,"" eshisina mbu, ""Iwe omukhaana omutiiti, buukha osinjile!""",en,luy,Luwanga,bible "0mukhasi oyo nakalusia ari, ""Oli habwene Omwami, nebutswa kata tsimbwa tsiliitsanga khumbungulusi etsirulanga khumeesa yamwene tsimbwa etsio"""," But she said, Yea, Lord: for even the dogs eat of the crumbs which fall from their masters' table.",luy,en,Luwanga,bible okhuona, recover; escape; avoid a danger,luy,en,Luwanga,dictionary Ujumbe mzuri ya wachungaji, Makuva malahi ga vayi va voola.,sw,luy,Maragoli,translations Umwana uyu naloli ilimenya siliveye muinda yila ililahi dave amanya atula mu., Mtoto huyu anapotambua uhai haupo tumboni humo basi angetungua ule uja uzito.,luy,sw,Maragoli,translations "Watu wanapenda kuku kwa kuwa anaweza kukupea vitu vingi kama vile mayai, mboga na hata pesa, pesa zingine unaweza ukanunua vitu vingine ambavyo unataka"," bajama ingokho khulokhubera inyala khukhuberesia ebindu bingi nga amabuyu, eriana kata amapesa, amapesa akandi onyala khukurira ebindu bingi ebiawenya.",sw,luy,Marachi,translations Yesu anipenda: ndiye pia, Yesu u nyanza: niye yesi,sw,luy,Maragoli,translations "Emikanda emikhongo chiamuloondakhwo okhurula Galilaya, Dekapoli, Yerusalemu, Ebuyahudi nende mutsingongo etsili injelekha womwalo kwa Yorodani.", And there followed him great multitudes from Galilee and Decapolis and Jerusalem and Judaea and [from] beyond the Jordan.,luy,en,Luwanga,bible Badae walimuona akirudi na pesa, Inyima hake vaalola naatuliye netsisiringi!,sw,luy,Maragoli,translations Naho ku nzivirira., Au kunisahau.,luy,sw,Maragoli,translations Mwana wa mbiiri ni chekoyero., Kifungua mimba ni mtoto wa kujivunia.,luy,sw,Maragoli,translations mwicha ni adui wawo., rafiki ni adui wako.,luy,sw,Marachi,translations omulyuli," one who seeks out, exposes, and provides an antidote for any suspected charm, e.g. in a village",luy,en,Luwanga,dictionary anakhamuna, proper name of the ground squirrel when it is made the hero of a folk tale (see akhamuna 'ground squirrel'),luy,en,Luwanga,dictionary "So when Pilate saw that he prevailed nothing, but rather that a tumult was arising, he took water, and washed his hands before the multitude, saying, I am innocent of the blood of this righteous man; see ye [to it] ."," Olwa Pilato yalola mbu shianyala okhukhola eshindu shiosi shiosi ta, okhuba indiri yinyala okhubaho, yabukula amaatsi, nasaaba amakhonoke imbeli womukanda okwo naboola ari, ""Shiendikhwo neshikha khushitsayi shiomundu omulunjishi uno tawe! Ako nakenywe abeene!""",en,luy,Luwanga,bible Amadiku gene gakale gala muhalikwa yalange nomunwa kunyunyia mwana wa muhalikwa wewe koloveere lwire., Hapo zamani mkemwenza alinyonyesha mtoto wa mke mwenzake,luy,sw,Maragoli,translations "Kho abalimwo boosi nibang'ang'aala, nibareebana abeene khu beene bari, ""Kano kakhali makhuwa shina? Buno bukhali obwechesia obuyiakha noho? Okhuba omundu uno ali nobunyali bwokhukondeshela ebishieno nabio nibimuhulila """," And they were all amazed, insomuch that they questioned among themselves, saying, What is this? a new teaching! with authority he commandeth even the unclean spirits, and they obey him.",luy,en,Luwanga,bible hair of the body (human or animal); fur, obwoya,en,luy,Luwanga,dictionary A child is a helper., Omwana nobuunga,en,luy,,proverbs omukhasi omukhulundu, first wife,luy,en,Luwanga,dictionary Nondanga mwami wange, Namwandama bwana wangu,luy,sw,Maragoli,translations obumeesi, drunkenness,luy,en,Luwanga,dictionary "Tsikilasi tsiefwe tsili nende abana mahumi karano. Khuvana bosi, esie mbukulanga inamba hadaru ndemanga khuva namba ndala lakini sinyolanga da."," Madarasa yetu yana wanafunzi hamsini. Kwa wanafunzi wote, mimi hukuwa nambari ya tatu kwenye mtihani, huwa najaribu niwe nambari ya kwanza lakini huwa sipati.",luy,sw,Marachi,translations Umukumu yalange umundu wavandu vatsitsanga ku vulwaye ni voveye munyumba., Mganga wa kienyeji alikuwa mtu ambaye watu walimwendea ugonjwa ukiwaandama nyumbani kwao.,luy,sw,Maragoli,translations Makuhani wangu na wazee wangu walifia katika nchi walipokuwa wakitafuta vyakula ili warejelee mwanzo wao upya.," Vasalisi vange na vakulundu vange va kudzera mu lidala, kwa va li Ni venyanga vyokulia VA Duke kwirannya mtoto gwavo ubuhya.",sw,luy,Maragoli,translations sitsakha sikhonyanga tsisolo tsiefwe amayoni kandi kaombokhanga khumisala mumasaga kakio., Kichaka husaidia wanyama wetu ndege wengine hujenga kwa miti kwa matawi yazo.,luy,sw,Marachi,translations Vayai vamnya ni vatangalyombaka avene tsidisi., Wavulana walianza kujenga wenyewe vijumba hivi.,luy,sw,Maragoli,translations """MWELI"" ku atsie kuhelitsa."," "" Mwezi"" ndio aende kushika mimba.",luy,sw,Maragoli,translations "And they clothe him with purple, and platting a crown of thorns, they put it on him;"," Nibamufwala ikanzu yobukondo bweisambarau. Ne nibalukha olusimbi lwamahwa, nibara khumurwe kwa Yesu.",en,luy,Luwanga,bible Imijilu, Tambiko,luy,sw,Maragoli,translations omuloli, witness; one who saw,luy,en,Luwanga,dictionary "Ne Yesu olwa yalola mbu, abomukanda betsanga nibelukha, yakondeshela eshishieno eshio nashiboolela ari, ""Iwe eshishieno eshiokhwikala amarwi nende eshiokhuhanda olulimi, ekhulaka mbu, orule mumwana uno ne olamwinjilamwo khandi tawe """," And when Jesus saw that a multitude came running together, he rebuked the unclean spirit, saying unto him, Thou dumb and deaf spirit, I command thee, come out of him, and enter no more into him.",luy,en,Luwanga,bible makosa yote muliotenda, Kuvudamanu vwamwakora vwosi.,sw,luy,Maragoli,translations He who promises you a bigger share may starve you to death., Oukhulindia ebinji akhwira inzala,en,luy,,proverbs Ing'ombe niindayi Khulua khubera irubetsanga tsifaida tsisaabi lukari., Ng'ombe ni mzuri kwa sababu hutupa faida nyingi sana,luy,sw,Marachi,translations "And Zacharias said unto the angel, Whereby shall I know this? for I am an old man, and my wife well stricken in years."," Mana Zakaria nareeba omumalaika oyo ari, ""Nishiina eshilachila emanye mbu amakhuwa ako nakobwatoto? Okhuba isie endi omukofu, ne khandi omukhasi wanje nomushiele muno.""",en,luy,Luwanga,bible Tazama miji za kutorokea kila mahali kwa nchi., Lola Chingoba che khukhwilukhilamo buli abuundu khu sibala.,sw,luy,Bukusu,translations afterwards, olunyumakhwo,en,luy,Luwanga,dictionary sweet potato; yam; also English potatoes. The following are some of the principal varieties of sweet potatoes:, lipwoni,en,luy,Luwanga,dictionary Nyasaye yaalomba mumbu., Mungu aliumba binadamu.,luy,sw,Maragoli,translations 24. Mwikula kukuba kigalagala., 24. Mwanaume kupiga vigelegele.,luy,sw,Maragoli,translations be ill, okhulwala,en,luy,Luwanga,dictionary "that seeing they may see, and not perceive; and hearing they may hear, and not understand; lest haply they should turn again, and it should be forgiven them."," Kho mbu, ‘Bahenje nibahenga, ne nibalalola eshindu ta. Khandi mbu, Bahulile nibahulila, ne nibalamanyilisia eshisina ta. Okhuba bakhetsukhana bekalukhasia mana nibaleshelwa obwonooni bwabwe/ "" Yesu yenoosia eshisina shioluchelo lwomumiitsi",en,luy,Luwanga,bible "Olwa benjila munzu, balola omwana halala nende Mariamu nyinamwana, nibasikama hasi nibenamila omwana oyo, nibaboholola ebihaanwa biabwe bieitsahabu, obubaane nende manemane nibamuhaanila."," And they came into the house and saw the young child with Mary his mother; and they fell down and worshipped him; and opening their treasures they offered unto him gifts, gold and frankincense and myrrh.",luy,en,Luwanga,bible "Owakania akebirira, owakasena shakebirira", The person who excretes may sooner or later forget but not the one who step in the faeces.,luy,en,,proverbs slowly; carefully; quietly; gently, kaala,en,luy,Luwanga,dictionary "Mulatsaliikha okhuboola mumioyo chienywe mbu, muli abolwibulo lwa Aburahamu tawe. Emuboolela toto mbu, Nyasaye anyala okhubuusilia Aburahamu olwibulo okhurula kata khumachina kano!"," and think not to say within yourselves, We have Abraham to our father: for I say unto you, that God is able of these stones to raise up children unto Abraham.",luy,en,Luwanga,bible """Ebweneyo, Tsinyende etsibalitsanga shitsifwitsanga ta, khandi omulilo okubasambanga, shikusimibungwa tawe/", (Ommitted),luy,en,Luwanga,bible wireless, isimu yomuyeka,en,luy,Luwanga,dictionary Kimirongooro alimbisha yoshoa tawe. Chipunda chowo chilalia kienywe kioosi ne bibiaamo bilaliibwa.," Miti hatampitisha Yoshua, punda wako watakula yenu yote na vilivyomo vitaliwa.",luy,sw,Bukusu,translations Nio elamo kamalaka kakabukhaane kakhoyeele kabe kamekisio ke bulamu bwe Baisiraeli mu sibala sie lisuubisia., Ndipo akarudia amri mbalimbali zinazopasa kuwa mafunzo ya maisha ya Waisraeli katika nchi ya ahadi.,luy,sw,Bukusu,translations Mpenzi wangu hata kuosha sufuria hakuwa anafahamu kamwe., Omukheri wange kata okhuosia sifuria siyali niyamanya tawe.,sw,luy,Marachi,translations mwanamke ambaye Gilead alitolea magari alikuwa na watoto wengine wavulana., Omukhasi niye Kileati akhwa aba ne baabana babaandi basoleeli.,sw,luy,Bukusu,translations emilimo, work,luy,en,Luwanga,dictionary Mana abeechi boosi nibelukha nibamulekha.," And they all left him, and fled.",luy,en,Luwanga,bible babangu nu mumarachi naye mamangu ni mbukusu kutoka kakamega., baba wange ni mumarachi naye mama wange ni mu bukusu hurula kakamega.,sw,luy,Marachi,translations "two women [shall be] grinding at the mill; one is taken, and one is left.", Abakhasi babili bakhabe nibasietsanga khuluchina. Mulala yakhabukulwe ne oundi yakhalekhwe.,en,luy,Luwanga,bible Woe unto the world because of occasions of stumbling! for it must needs be that the occasions come; but woe to that man through whom the occasion cometh!," Abandu bomushialo bali mushilaamo shiobubi khulwa amateemo akachila nibenjila mubwonooni. Okhuba amateemo toto kakhoyile okhubaho, nebutswa ali mushilaamo shiobubi omundu ouchila amateemo ako nibabaho.",en,luy,Luwanga,bible "Zakaria yalobolwa munjila yokhukhupa ikha, okhutsia muhekalu eya OMWAMI Nyasaye okhusamba obubane khushimalilo shiemisango, shinga olwa eshiima shiobwisaaliisi shialinji."," according to the custom of the priest's office, his lot was to enter into the temple of the Lord and burn incense.",luy,en,Luwanga,bible Watsire mukanisa?, Have you gone to church?,luy,en,Tsotso,translations deny; refuse to do, okhukana,en,luy,Luwanga,dictionary mold; mildew; rust; okhupwa olukukhu 'go moldy or rusty', olukukhu,en,luy,Luwanga,dictionary Usiamini mtumishi umaskini ukija wewe wa kuanza hakumjibu tena ambaye ni maskini kwa kumpatia tena.," ""Okhamiina omukholi omutaambi Beecha wewe owe khunyoa se amukobosia lundi ooli omubanani mu khumuelesia.",sw,luy,Bukusu,translations Waisraeli kwa mchanga -Kumbekumbe," Avisraeli mwirova - Tsiswa, maavuli",sw,luy,Maragoli,translations Faini ya shilingi mia tano x2, Ifaini ya shilingi mia thirano x2,sw,luy,Marachi,translations "Emuboolela toto mbu; baliho khubasinjiile hano bano, abalibula okhufwa okhuula olwa balilola Omwana womundu niyetsa shinga Omuruchi."""," Verily I say unto you, there are some of them that stand here, who shall in no wise taste of death, till they see the Son of man coming in his kingdom.",luy,en,Luwanga,bible lituuma, one cob of maize,luy,en,Luwanga,dictionary Litunda liveeye lirahi., Tunda ni zuri.,luy,sw,Maragoli,translations Eng'ereng'ani ekonyanga mundu kulola mukisundi., Nyota humsaidia mtu kuona gizani,luy,sw,Maragoli,translations "Amakhua amalayi kano ni kama okhufwala tsimaski, khusaaba emikhono nende khwema burambi bwa imita ndala khurula khu owasyo."," Haya maneno mazuri ni kama kuvaa barakoa, kunawa mikono na kuzingatia kukaa urefu wa mita moja na nusu kutoka kwa mwenzako.",luy,sw,Marachi,translations "hang oneself, the usual method of committing suicide; commit suicide; choke oneself", okhwimika,en,luy,Luwanga,dictionary I am coming soon, Ndaletsa ambisa ano.,en,luy,Luwanga,translations amayia," strange or novel sayings or doings, hard to understand",luy,en,Luwanga,dictionary small pox, inundu,en,luy,Luwanga,dictionary color in male animals, ratyeri,en,luy,Luwanga,dictionary stretch, okhunyiira,en,luy,Luwanga,dictionary Isimindwa yayanza kumenya mulirina., Teleka alipenda kuishi kwenye shimo,luy,sw,Maragoli,translations "Kristo wivulwa na Maria, Mwana wi Nyasaye"," Kristo Mwana wa Mungu, kazaliwa na Maria",luy,sw,Maragoli,translations MAZUNGUMZO YANGU NI KUONGEA KWA LUGHA YETU., IMBAKHA YANGE NI HULOMALOMA MULUSUNGO LWEFWE .,sw,luy,Marachi,translations "Mana Yesu nalanga abemikanda mbu betse ewa yali, nababoolela ari, ""Recheresie, mana mumanyilisie!"," And he called to him the multitude, and said unto them, Hear, and understand:",luy,en,Luwanga,bible Nyota ilikuwa Yesu Kristo., Engerengani yaali Yesu Kristo.,sw,luy,Maragoli,translations grain such as obule and amabere (see also imere), obuswache,en,luy,Luwanga,dictionary make into a circular shape, okhusinga,en,luy,Luwanga,dictionary eshichiko," spoon ( Kwinye kalunu ku la mu santidza.,sw,luy,Maragoli,translations "ushindi ukaisha, ukaisha kwa waisraeli kufikia wakati Debora alisimama, alisimama kama mama wa waisraeli."," bukhili bwawa, bwawa mu israeli khukhwola nga Debora ne wema, wema nga maayi owe Baisiraeli.",sw,luy,Bukusu,translations "Nibamukalusia bari, ""Aleera abandu ababi abo, mana ahosie omukunda kwemitsabibu okwo khubandu bandi, abalamuhelesia omukabokwe kwelichesa mubise ebikhoyeele"," They say unto him, He will miserably destroy those miserable men, and will let out the vineyard unto other husbandmen, who shall render him the fruits in their seasons.",luy,en,Luwanga,bible mama alikuja kuniita na sikujua alichokuwa akiniitia, mama yeetha hunanga nasi ndari ngororwe esya nangiranga,sw,luy,Marachi,translations Wazee walijitolea kwenda kusoma ili waweze kuisoma bibilia., Avandu vali vakulundu yavo avene vatovolanga kutsia kosoma nivenyanga va manye kosoma ivangeri,sw,luy,Maragoli,translations "But Jesus said, Let her alone; why trouble ye her? she hath wrought a good work on me."," Naye Yesu nababoolela ari, ""Muleshe abe! Mumunyasinjia shichila shiina? Ye yakholeele omulimo omulayi okwolukoosi.",en,luy,Luwanga,bible "Now when even was come, he was sitting at meat with the twelve disciples;"," Olwa obwile bwola, Yesu nende abeechibe ekhumi nababili bekhala khulwokhulia.",en,luy,Luwanga,bible "And when he had begun to reckon, one was brought unto him, that owed him ten thousand talents."," Ne olwa yachaaka okhubala, yareererwa oundi khubo, owali niyehola amapesa akahela ebikhumila ekhumi.",en,luy,Luwanga,bible Inyanga ndala simuna yatsia khuiba naanyorekhana nende mwene indalo kukhu yetsa yamanya mbari simuuna khhasisiatsa khuraka tsinjugu khaba., Siku moja kidiri alienda kuiba akapatikana na mwenye shamba nyanya alikuja kujua ya kwamba kidiri hakuenda kupanda njugu.,luy,sw,Marachi,translations Njoo mwenye dhambi itika, Udze mwoni bugirira,sw,luy,Maragoli,translations 9. Aviguliri nivandu valuganoki?, Watu hawa ni wa tabia zipi?,luy,sw,Maragoli,translations Mana Muteenyo nareeba kuukanyene mbu nachama atsiliilile nende olukano lwomukofu Okwaro., T.Ghafla Muteenyo akamuliza babuye kuwa angependa aendelee na hadithi ya mzee Okwaro.,luy,sw,Marachi,translations Inze maliye miyinzi gyange, Nimemaliza mambo yangu hapa duniani,luy,sw,Maragoli,translations saala, Omba,luy,sw,Maragoli,translations okhubaya, play,luy,en,Luwanga,dictionary "Ng'ombe ana faida ya juu. Tunampenda ng'ombe sana, anauzuri kuwaliko mifugo wengine, ndiyo maana watu wengi wanamfuga"," Eing'ombe iri nende tsifaida etsia akulu. Khwajama eingombe muno, iri nende obulayi khushira ebiruke bindi, sakira abaandu bangi bairukanga.",sw,luy,Marachi,translations "But so much the more went abroad the report concerning him: and great multitudes came together to hear, and to be healed of their infirmities."," Nebutswa amakhuwa ka Yesu kameeta okhutswanibwa hosi hosi, nachio emikanda chiabandu emikhongo nichikhung'ana okhumurecheresia nende okhuhonibwa obuteshele bwabwe.",en,luy,Luwanga,bible olukhanda, belt,luy,en,Luwanga,dictionary "hazo, usually of smoke", olukoshakoshe,en,luy,Luwanga,dictionary "And they said, Moses suffered to write a bill of divorcement, and to put her away."," Nabo nibamukalusia bari, ""Musa yafuchilila omusaatsa okhuhandichila omukhasiwe ibarwa yokhulekhana ninaye nende okhumuloonda """,en,luy,Luwanga,bible Witsanga lini?, When are you coming?,luy,en,Tsotso,translations Oweinzala sharumwa mushiachi, A hungry man is never sent to the granary.,luy,en,,proverbs 11 Yahova udukidzi ubutima bwibwe tsuki ubutima bwibwe bululu.," Bwana amjawa na hasira, ameimimina hasira yake kali.",luy,sw,Maragoli,translations Wasimamizi wa mji walikuwa wakiita mtu huyo kisha wazungumze naye., 'Babemeelesi be lukoba balalaanga omundu oyo mala balomalome naye.,sw,luy,Bukusu,translations "Yosefu owa Arimatsaya, omukofu woluyali khandi mulala khubakofu bomushiina, owali yesi nalindililanga Obwami bwa Nyasaye, yoma ikholo ne natsia khu Pilato, namusaba mbu aheebwe omubili kwa Yesu."," there came Joseph of Arimathaea, a councillor of honorable estate, who also himself was looking for the kingdom of God; and he boldly went in unto Pilate, and asked for the body of Jesus.",luy,en,Luwanga,bible net, olukhanda,en,luy,Luwanga,dictionary Abaabu, Abaabu (Jina la mtu),luy,sw,Maragoli,translations Where do you live?, Omenyanga yena?,en,luy,Luwanga,translations "Khuli mushingi wange,", Unifanya kiumbe kipya,luy,sw,Maragoli,translations 25. Kuingia nyumbani kwa mtu na uwe na haraka ya kuondoka., 25. Kwingila munyumba yo mundu nukuvita nduli.,sw,luy,Maragoli,translations omunyole, s.o. from Bunyore.,luy,en,Luwanga,dictionary "poke with a stick, e.g. into a hole one cannot reach otherwise", okhusokondia,en,luy,Luwanga,dictionary "utasikia yale ambayo wanasema, na utapata nguvu ya kuwavamia."," olaulila Niko balikho baloma, ne olanyoola kamaani ke khukhwibwakaala.",sw,luy,Bukusu,translations Yafwa nanyasiibe. Kho mukhoyelemweche khulukano olwomukofu uno., Alikufa kama amesumbuliwa kwa hivyo mnafaa mjifunze kupitia ngano yam zee huyu,luy,sw,Marachi,translations Wele omunyali baba asi wewe kimiiko munane., Mungu mweza alikuwa chini yake miaka nane.,luy,sw,Bukusu,translations "Fauka ya hayo, mwenye nyumba alitoroka usiku.", Naho mwene yiruka vudiku.,sw,luy,Maragoli,translations "27. Kohenza ku amwavo wovo nakuzi, niva wamugendelel, nakikiri mwoyo.", Kutazama mwili wa ndugu yake aliyekufa iwapo hakumtembelea akiwa hai,luy,sw,Maragoli,translations omulumirifu, persevering person; plodder; sticker,luy,en,Luwanga,dictionary SHULE YA WAVULANA YA BUJUMBA (BJB 25, ESIKULI SIA ABASIANI SIA BUJUMBA (BJB 25),sw,luy,Marachi,translations eshisisia, torn tree,luy,en,Luwanga,dictionary inzofu, elephant,luy,en,Luwanga,dictionary "O musala yigu, Gu dunyirwa hosi,", Msalaba huu,luy,sw,Maragoli,translations mantis, iswenene,en,luy,Luwanga,dictionary thinyanga ethio thiari msikuku handi itare eyo rari ishirini na nne lano sialo siamala nisiirima handi ., ilikuwa msimu wa krismasi na ilikuwa tarehe ishirini na nne na tayari giza lilikuwa limeanza.,luy,sw,Marachi,translations "creep; spread out; throw out runners (grass, etc.)", okhulanda,en,luy,Luwanga,dictionary fire-brand; torch, eshichenga,en,luy,Luwanga,dictionary mango (see also liembe), lihembe,en,luy,Luwanga,dictionary "Ne olunyuma lwokhufwa khwa Herode, omumalaika owa OMWAMI Nyasaye yaloleshela Yosefu mwilooro mushialo shia Misiri."," But when Herod was dead, behold, an angel of the Lord appeareth in a dream to Joseph in Egypt, saying,",luy,en,Luwanga,bible Wengine walikuwa wanamwita jina la baba ama la mama ambaye alikuwa amekufa, Avalala valanganga lyeta lya Ise naho Nyia yava ni yali ni yamala kukutsa.,sw,luy,Maragoli,translations "0muruchi oyo nasinyikha, ne nara omukhalabani oyo mumbohe mbu asandibwe okhuula olwa arunga likofi elo liosi."""," And his lord was wroth, and delivered him to the tormentors, till he should pay all that was due.",luy,en,Luwanga,bible inzoka, mischief making; interference,luy,en,Luwanga,dictionary Na watu watarejeshwa., Ne babaandu boosi balikobosia.,sw,luy,Bukusu,translations "Roho a menye ninze,"," Roho aishi nami,",luy,sw,Maragoli,translations """Ne omukhonokwo noho eshilenjeshio nishiba nishiakhachila wenjila mubwonooni, oshikhalache mana oshisukune! Okhuba nobulayi khwiwe okhwinjila mubulamu bweinziayo, nobula omukhono noho eshilenje, okhushila okhuba namakhono nende ebilenje, ne osukunwe mumulilo okulasimanga tawe."," And if thy hand or thy foot causeth thee to stumble, cut it off, and cast it from thee: it is good for thee to enter into life maimed or halt, rather than having two hands or two feet to be cast into the eternal fire.",luy,en,Luwanga,bible Mwana mutindi akuyaa avandi nembi., Mtoto mchokozi anawapiga wenzake kwa fimbo,luy,sw,Maragoli,translations okhupuka," anoint; smear; paint; trickle sand, ashes, etc., through the fingers",luy,en,Luwanga,dictionary okhutika," struggle with (e.g., learning); be slow and backward; try in vain",luy,en,Luwanga,dictionary "Alipoinua panga juu, kijana mmoja kutoka kwenye umati alikimbia"," Lwayaginga litimu yigulu, muyayi mulala mukiduma yaabivuka niyiiruka",sw,luy,Maragoli,translations -lamba, whole,luy,en,Luwanga,dictionary "But be not ye called Rabbi: for one is your teacher, and all ye are brethren."," Nebutswa inywe shimulafuchililekhwo okhulangwa mbu 'Omwechesia/ tawe, shichila mwesi muli abebule khandi muli nende omwechesia mulala yenyene.",en,luy,Luwanga,bible add; increase, okhutasa,en,luy,Luwanga,dictionary "thunder, ifula ikukuma 'it (rain) is thundering', likulu likukuma 'it (the sky) is thundering'", okhukukuma,en,luy,Luwanga,dictionary "And when he was come down from the mountain, great multitudes followed him."," Ne olwa Yesu yali nakholomooshe okhurula khushikulu, emikanda emikhongo chiamulondakhwo.",en,luy,Luwanga,bible "Enyuma we lisaalwa li alia Arifakisati, Shemu amenya kimiiko chimia chiraano mala asaala babaana babaaandi basoleeli ne bakhaana."," Shemu akaishi mia tano kasha akazaa watoto wengine wafulana na wasichana.""",luy,sw,Bukusu,translations "Kwa hayo yote unafaa kulinda ing'ombe. Vitu vingi ,vinatoka kwa ng'ombe hata nyama ya kula. unaweza pata mtu mwingine akitumana katika duka la kuuzia nyama anunuliwe nyama. Kwa hayo nawaomba mfuge ng'ombe."," Khuebio biosi okhoya orinde ing'ombe. ebindu bingi, irula khu ng'ombe kata inyama yakhuria. Onyala khunyola mundu wundi yarumana khubucha bamukurire inyama. Khwebo basaba khandi muruke tsing'ombe.",sw,luy,Marachi,translations God is good, Nyasaye ni mulayi.,en,luy,Luwanga,translations Ndipo baraka akaingia kwa hema akapata Sisera amekufa., Nio baraka engila mwiema anyoola Sisera afwile.,sw,luy,Bukusu,translations okhufumbira, surround; enclose,luy,en,Luwanga,dictionary "Mana Yesu nababoolela ari, ""Mularie ta, tsie muboolele abaana befwe batsie Galilaya, ne balandola ebweneyo."" Akabelihe bokhulinda ing'ani baboola khu akali nikekholeshe"," Then saith Jesus unto them, Fear not: go tell my brethren that they depart into Galilee, and there shall they see me.",luy,en,Luwanga,bible "But he again denied it. And after a little while again they that stood by said to Peter, of a truth thou art [one] of them; for thou art a Galilaean."," Nebutswa khandi Petero yekaana. Ne olunyumakhwo khandi abali nibasinjiileho nibaboolela Petero bari, ""Toto mwene oli mulala khubo. Okhuba oli Omugalilaya.""",en,luy,Luwanga,bible "Pilate said unto them, Ye have a guard: go, make it [as] sure as ye can."," Pilato nababoolela ari, ""Muli nabalindi, tsie mulinde ing'ani eyo obutinyu shinga olwa munyala """,en,luy,Luwanga,bible omundu anyala aacha ne owasie mu Chinjakha chikhale musiru khurema kimirongooro., Mtu anaweza akaenda na mwenzake kwa mipaka za kitambo msituni kukata miti.,luy,sw,Bukusu,translations "Abesaaliisi abakhulundu nende Abafarisayo olwa bahulila tsinjelo tsia Yesu ne nibamanya mbu aboolanga khubo,"," And when the chief priests and the Pharisees heard his parables, they perceived that he spake of them.",luy,en,Luwanga,bible Hapo Jaeli bibi wa Heberi na Mukeni aliamka akachukua kigingi kimoja na akachukua kutoka Vakeni hata kutoka kwa nyundo yake na akaenda na watoto wa Hobabu shemeji wa Musa kwake polepole na alimpiga silaha na akajenga hema yake ambayo iko mbali sana kwa jamzi," 11 Na Heberi Mukeni yavukana vugula kivambo kilala, na a vugula kutwula ku vakeni, kali kutwula ku inyundu mmkono gwigwe,nay a tsia avana va Hobabu mukwasi wa Musa, kuye galaha, nay a mukupira kiva na yombaka lihema lilye ihale kuli ha mbo zana mu lunyanyiru, nakyo kya kereremu kya zaanaim, ki veye himbi vita buvu ni kingira hasi;kigira ya li",sw,luy,Maragoli,translations Imbiimbu, Bakora,luy,sw,Maragoli,translations "And when they saw him, they were astonished; and his mother said unto him, Son, why hast thou thus dealt with us? behold, thy father and I sought thee sorrowing."," Ne olwa abebusibe bamulola bahuka, mana nyinamwana namuboolela ari, ""Mwana wanje, mbushiina nokhukhola orio? Papawo ninasi khukhukhaabilenje nikhuhenda omwoyo muno.""",en,luy,Luwanga,bible okhuyombola, pour out; tip out,luy,en,Luwanga,dictionary Ameweza kututakasa, Ya mala kukutakasa.,sw,luy,Maragoli,translations Aki niwakuba urukwiri, Mbona hukupiga nduru,luy,sw,Maragoli,translations Omuse kufwiira oufwire, Only the dead are defeated in a court case.,luy,en,,proverbs Wakawa kwa shida nyingi., Baaba mu butinyu bukali.,sw,luy,Bukusu,translations "Hakuna ukoo nyingine hata kama una nguvu nyingi huwasha moto kwa mlima wa Sinai,ulio na mungu hamkuwahi ona sanamu yoyote."," ""Se eliio ekholo ekiindi yakhaba ne eli ye kamaani kamakali rira mu mulilo khu sikulu sia Sinai, eli ne wele ooli mwabonakho efwaani yosi yosi tawe.",sw,luy,Bukusu,translations "Abafarisayo bandi nibetsa ewa yali nibamuteema khulwa okhumureeba bari, ""Kali habwene omusaatsa okhulekhana nomukhasiwe khulwa eshifune shiosi shiosi eshia yenya?"""," And there came unto him Pharisees, trying him, and saying, Is it lawful [for a man] to put away his wife for every cause?",luy,en,Luwanga,bible "for she said within herself, If I do but touch his garment, I shall be made whole."," Naboola mumwoyokwe ari; ""Nindakhatiilakhwo butswa khunguboye ndalahona""",en,luy,Luwanga,bible MUKALI:, MKE,luy,sw,Maragoli,translations "Kho obulakusi bwa Isaya busibwe khubo, obwa yalakula naboola ari, ‘Okhuhulila balahulila, nebutswa shibalatiila khushisina ta, balahenga, nebutswa shibalalola ta,"," And unto them is fulfilled the prophecy of Isaiah, which saith, By hearing ye shall hear, and shall in no wise understand; And seeing ye shall see, and shall in no wise perceive:",luy,en,Luwanga,bible siku moja nilikuwa nimeenda sokoni na na rafiki yangu anayeitwa Jack., inyanga indi sao ndari nziire husokoni ende mwitha wange ulangwa jack.,sw,luy,Marachi,translations Buyanzi bwa Nyasaye:, Furaha ya Bwana:,luy,sw,Maragoli,translations T;:Walimbeba mtoto huyo na kumpeleka kule alikwa ameacha kichwa na kuanza kutolewa nguo kwenda kuoga mtoni tena na maji ya mvua., Baakinga mwana oyo bamkova vundu vya yali narerekhe murwe nende hufwalulwa thingubo huthia khusinga mumwalo khandi ende matsi keifula.,sw,luy,Marachi,translations "Ne olwa Zakaria yamulola, yesundukha muno, mana oburi nibumutiila."," And Zacharias was troubled when he saw [him], and fear fell upon him.",luy,en,Luwanga,bible Miyinzi jije jalange kolomba hukusambila., Kazi yake ilikuwa kutengeneza mahali pa kuchomea.,luy,sw,Maragoli,translations snap; snip; cut off, okhukitula,en,luy,Luwanga,dictionary The meat roaster is not denied the fat piece., Lwayiba inulu shiyimungwa omusambi,en,luy,,proverbs "Ne olwa Yesu yali niyechesinjia muhekalu yareeba abandu ari, ""Mbushiina abahandichi abamalako baboolanga mbu, Kristo nomwana wa Daudi?"," And Jesus answered and said, as he taught in the temple, How say the scribes that the Christ is the son of David?",luy,en,Luwanga,bible indaba, tobacco,luy,en,Luwanga,dictionary "What a woman has earned, you will not eat it in peace.", Eshifuna omukhasi oshilia namayino,en,luy,,proverbs I am fine inlaw.," Ataa, endisa umulamu mulamwa.",en,luy,Luwanga,translations "Kwa fahamu zetu neno ""mugoye""linamaanisha kamba inayotengenezwa kutoka kwa makambi na hutumiwa kufunga vitu.", Mu livola lyetu ling'ana mugoye ne kamba yasitwa kutula ku makambi kovoha vindu.,sw,luy,Maragoli,translations "the [son] of Symeon, the [son] of Judas, the [son] of Joseph, the [son] of Jonam, the [son] of Eliakim,"," Lawi yali omwana wa Simoni, owali omwana wa Yuda, owali omwana wa Yosefu, owali omwana wa Yohana, owali omusaini wa Eliakimu.",en,luy,Luwanga,bible And all the city was gathered together at the door., Abandu bomwitookho elo bali nibakhung'anile boosi imbeli weinzu.,en,luy,Luwanga,bible "Shichila abandi bareeremwo khubitong'anga khubuyinda bwabwe, ne naye mubumananibwe, areeremwo koosi akabeele ninako, niko konyene akayeleetilekhwo mubulamubwe bwosi """," for they all did cast in of their superfluity; but she of her want did cast in all that she had, [even] all her living.",luy,en,Luwanga,bible "Fikira zake huwa mbali, hata huwa hataki mwanaume asonge karibu naye."," Tsinganagani tsitsie tsivetsa ihale, kali siyenya umundu musatsa yidili kuye ahimbi mba.",sw,luy,Maragoli,translations Madiku !, Siku,luy,sw,Maragoli,translations Ifulu yaruma ingeke, The sardine (small fish) sent the tilapia (big fish),luy,en,,proverbs "Amakuvà gevangeli evolanga,", Ujumbe kutoka kwa bibilia,luy,sw,Maragoli,translations okhung'uula, clean a baby's buttocks after it has dirtied itself; sweep up dung,luy,en,Luwanga,dictionary lilako, law; commandment; order; promise,luy,en,Luwanga,dictionary "Okhuba buli mundu ouli nende ebindu alameetwa ebindi, ne alaba ninabio ebinji, nebutswa oyo oubula eshindu, kata shitiiti eshiali ninashio alanuulwa/"," For unto every one that hath shall be given, and he shall have abundance: but from him that hath not, even that which he hath shall be taken away.",luy,en,Luwanga,bible "thin sticks (purlins) to which the thatch of a root is fastened, or on which it is laid", tsisheti,en,luy,Luwanga,dictionary "Matsi ni malayi khandi mabi, matsi kakhonyanga khueoka nende khuevurira bilayi."," Maji ni mzuri tena mbaya, maji hutumika katika kuoga na tunapooga huwa tunahisi tuko sawa.",luy,sw,Marachi,translations ing'ining'ini, a star; a firefly,luy,en,Luwanga,dictionary reed or reeds; Napier grass, olusi,en,luy,Luwanga,dictionary "Mana Petero niyetsa nareeba Yesu ari, ""Omwami, omwana wefwe natsiililila okhunzonoonela, ndakhamuleshela okhuula khanga? Okhuula musafu noho?"""," Then came Peter and said to him, Lord, how oft shall my brother sin against me, and I forgive him? until seven times?",luy,en,Luwanga,bible Dhambi zenu ni nyingi, Ubwoni bwenyu no bunene,sw,luy,Maragoli,translations "Mundu yagonanga mu kilindwa amadiku gaviri,"," Mtu alikua akiishi kaburini kwa siku mbili,",luy,sw,Maragoli,translations pl. form of the parting salutation olindwe 'may you be kept', mulindwe,en,luy,Luwanga,dictionary lano ngavamala vachaka huhuba thimbakha thiavwe ni vasatha., walipomaliza walianza kupiga gumzo huku wakicheka.,luy,sw,Marachi,translations Vaavugula mirimi nemitugu javo," Walichukua mashamba na mifugo wao,",luy,sw,Maragoli,translations "the famous so-and-so, the notorious so-and-so", wane ufumanga,en,luy,Luwanga,dictionary Akawapa imani mababu wetu kuwa atatupatia sisi walawi walio yatima na wajane., asuubisia bakuuka befwe ali akhakhuelesie efwe Balawi baakwa bafuubi nende banamulekhwa.,sw,luy,Bukusu,translations Avalala valola luderu., Baadhi yao wanasema sinia.,luy,sw,Maragoli,translations Valuhya vange ninze Lledi woo, Waluhya wangu ni mimi Lledi,luy,sw,Maragoli,translations yali ichuli ndaavukha ninjaka hutairisha ichai., ilikuwa asubuhi niliamka nikaanza kutayarisha chai.,luy,sw,Marachi,translations mature; developed; grown-up, -kubuyu,en,luy,Luwanga,dictionary okhufuumba, go back,luy,en,Luwanga,dictionary Tumewapa hao Wamisri mkono na Waashuri nao ili tushibe chakula., 6 kuheye avaegepeti makono na avasura ku Duke kwiguta vyokulia.,sw,luy,Maragoli,translations "boosi batiila chinjaso chabwe mu mikono kiabwe kimukhasi ne chikhoombi mu mikhono kiabwe kimiseecha mala bayokela bali, embalu eya wele omunyali owa bioosi nende eya Gidioni."," wote wakashika mienge zao kwa mkono wao wa kike na tarumbeta kwa mikono yao ya luume kisha wakapiga kelele kuwa, upanga wa mungu mweza wa vyote na wa Gidioni.",luy,sw,Bukusu,translations Ali ne bukhulu bwe kimiiko emia ndala ne likhumi ., Alikuwa na umri wa miaka mia moja na kumi.,luy,sw,Bukusu,translations Ndikhola ndio., Nitafanya hivyo.,luy,sw,Bukusu,translations omukta, bean pod,luy,en,Luwanga,dictionary "coffee ( ikahawa,en,luy,Luwanga,dictionary mud; clay, amatoyi,en,luy,Luwanga,dictionary Kivuni Nyasaye yenya avahe umwana undi umulahi kuvita ukutsi uyu., Sababu yake ni kuwa Mungu anataka kuwapa mtoto mwingine mzuri kuliko huyo aliyeaga.,luy,sw,Maragoli,translations flay; skin an animal, okhubaka,en,luy,Luwanga,dictionary "Eshinjilanga mumundu, shishimwonooninjiakhwo ta, habula eshirulanga muye nishio eshimwonooninjia ["," there is nothing from without the man, that going into him can defile him; but the things which proceed out of the man are those that defile the man.",luy,en,Luwanga,bible days, tsindalo,en,luy,Luwanga,dictionary Nyasaye wange unzizulizi, Yesu unikumbuke.,luy,sw,Maragoli,translations "and looking up to heaven, he sighed, and saith unto him, Ephphatha, that is, Be opened."," Kho Yesu nahenga mwikulu, niyeshia amahumo ne naboolela omundu oyo ari, ""Efatsa,"" eshisina mbu, ""Wikushe!""",en,luy,Luwanga,bible watoto wao pia walikuwa wamevaa vizuri., vana vavu vosi vavere vafuarire vilai.,sw,luy,Marachi,translations "scramble an egg in water; tip out, as an egg from the shell", okhufumundula,en,luy,Luwanga,dictionary liyindi, large clod of earth,luy,en,Luwanga,dictionary 15 Ubuyanzi bwo mwoyo getu bufweye., Furaha ya mioyo yetu imekoma.,luy,sw,Maragoli,translations Nikimchapa mtoto wangu analia na majirani zangu wanacheza- Ngoma, Ulwanguyanga mwana wangenalira ma vatende vange vavina -Indumba,sw,luy,Maragoli,translations Musomi mudamanu asekaa musakulu kederu., Mwanafunzi mtukutu anacheka kidevu cha mzee.,luy,sw,Maragoli,translations "12 U nyiye buta bwibwe, nokuvika inze kuva kyokusera KU kyombano."," Ameupinda upinde wake, Na kinifanya niwe shabaha kwa mshale.",luy,sw,Maragoli,translations create; make; more particularly to form existing raw material into something new; e.g. pottery, okhulonga,en,luy,Luwanga,dictionary I did not go or I went, Ndatsire tawe/Ndatsire.,en,luy,Tsotso,translations Eng'ombe yange ni ndagigumiye kutsinziga itsitsaa mba -Ingida, Ngombe wangu nisipomshika kwa pembe hatembei - Baiskeli,luy,sw,Maragoli,translations eshitiisi, one of the poles in the framework of the walls of a house; upright; stud,luy,en,Luwanga,dictionary "Kwa siku za Jaeli, njia"," Mu madiku ga Jaeli, tsinzira",sw,luy,Maragoli,translations beat s.o. with a heavy stick, okhurobola,en,luy,Luwanga,dictionary Where you are a guest breakfast is not a right., Aha olamenya sholiraho obucheni,en,luy,,proverbs Kaskazini magharibi., Ivale yi imadyoli.,sw,luy,Maragoli,translations eshisutse, sp. of wild dog; wolf,luy,en,Luwanga,dictionary okhuchimba," bring rain, by spells and charms, used of the rainmaker",luy,en,Luwanga,dictionary milk, okhushera,en,luy,Luwanga,dictionary Bulala ni sidu silayi mshialo hubera huba nende bulala hukairanga amahuwa nga obwifi kata kario khukaira abandu khukosa hujamana., Umoja ni kitu cha muhimu kwa sababu kuwa na umoja huwa kunazuia mambo kama vile wizi hata hivyo huwakosesha watu kupendana.,luy,sw,Marachi,translations "Ne olwa Yesu yali niyenjiile munzu, abeechibe nibamureeba mabiswi bari, ""Shichila nishiina ifwe nikhukhaywa okhurusia eshishieno eshio?"""," And when he was come into the house, his disciples asked him privately, [How is it] that we could not cast it out?",luy,en,Luwanga,bible nanwa, thus; yasunga ari nanwa 'he spoke thus'; khola ori nanwa 'do it like this',luy,en,Luwanga,dictionary okhutaya omwesi," menstruate (see also okhuswamira, okhwitukha isyongo)",luy,en,Luwanga,dictionary KHULI NE SIBHELWA KHUBHAMANYISIA LIFWA LYA BISHOP JULIUS MACHEUSI LWABHELE 29/06/2017 MWITWALILO MWITOKHO LYA ELDORET., Tunasikitika kuwatangazia kifo cha Kasisi Julius Macheusi kilichotokea mnano tarehe ishirini na tisa mwezi wa sita mwaka huu wa elfi mbili kumi na saba hospitalini katika mji wa Eldoret.,luy,sw,Bukusu,translations "move to expressions of pleasure, e.g. to keep s.o. smiling by one's conversation, or to make him dance with one's music", okhunyoonya,en,luy,Luwanga,dictionary clods; large clumps of earth in a roughly dug field, amaindi,en,luy,Luwanga,dictionary Yeu ni shihaanwa:, Yeye ni zawadi:,luy,sw,Maragoli,translations Mfugo huo husaidia na vitu vingi., Esiruke esio sikhoonyanga nende ebiidu bisabi.,sw,luy,Marachi,translations Haa ni mimi kichoma nguo, Haa ninze ingoyi,sw,luy,Maragoli,translations "Utakuwa hamjapata mafuta ya nyumba, hutaishi humo."," Oloba mukhanyoolekho kamafura ke enju, ne se olamenyamo tawe.",sw,luy,Bukusu,translations Topi alilia akitafuta usaidizi. Lakini nyani alimbeba sungura hadi nyumbani kwake. Alifika kwa kibanda cha njugu., Topi yarira nakonya bukhonyi. Lakini likhene liamkinga siduyu mpaka mdala mwae. Yola muhabanda kha tsinjugu.,sw,luy,Marachi,translations "Now while the Pharisees were gathered together, Jesus asked them a question,", 01wa Abafarisayo bakhung'ana halala Yesu yabareeba ari;,en,luy,Luwanga,bible "live; dwell; stay; bamenyanga ewabo, nibakona ewa wane 'they live at home, and they sleep at so-and-so's place'", okhumenya,en,luy,Luwanga,dictionary Siro nisisuku, Usiku ni hatari,luy,sw,Marachi,translations Khulomaloma khwa bebusi khuakira Apiyo yachaka khubareba makhua masiro kali madinyu kawakhanyala khukalusia da., Kuongea kwa wazazi kulifanya Apiyo akaanza kuwauliza maneno mazito yasiyoweza kumjibu.,luy,sw,Marachi,translations Ni nani awapenda wote?, Ni wi u yanza voosi'?,sw,luy,Maragoli,translations Mtangaze habari ya kuzaliwa kwa Yesu," Mu landidze amang'ana, Yesu wivuliywi.",sw,luy,Maragoli,translations LISAMBA LIA VAKUZU, KUCHOMWA KWA WAFU,luy,sw,Maragoli,translations lisera, large basket for chickens,luy,en,Luwanga,dictionary Wanakutolea shukrani zao, Voosi va sigame mbiri ntebe yo,sw,luy,Maragoli,translations "Njoni tumwabudu, njoni tumwabudu"," Kwinye ku mu yanza, kwinye ku muyanza",sw,luy,Maragoli,translations "Naho valala vatsitsanga ku vukumu, ma mukumu avoola, ""Vuyu winyu wakuza oyo niye oletanga vulwaye nu vudinyu vwamulo langa yivwo."," Wengine waliwaendea wagagnga, kasha mganga anawaambia, ""Mwenzenu aliyeaga ndiye anayesababisha magonjwa na shida mnazopitia.""",luy,sw,Maragoli,translations Alaka khubaelesia nibo ne lisaaye liabwe enyuma wabwe., Aliagiza kuwapa ambao na uzao wao baada yao.,luy,sw,Bukusu,translations a join, eshiungo,en,luy,Luwanga,dictionary kimarachi ni lugha ya wamarachi., olumarachi ni lulomaloma lwa vamarachi.,sw,luy,Marachi,translations I'm coming, Nditsanga,en,luy,Tsotso,translations sort out; separate; select from amongst a crowd; set apart; ordain; consecrate, okhwaula,en,luy,Luwanga,dictionary end; come to an end, okhwakama,en,luy,Luwanga,dictionary ye no longer suffer him to do aught for his father or his mother;, bulano shimufuchililanga omundu oyo okhukholelakhwo samwana kata nyinamwana eshindu shiosi shiosi tawe.,en,luy,Luwanga,bible Khulla iubirira siimbi ne lulwakha lwa Moabu., Tutapita karibu na mpaka wa Moabu.,luy,sw,Bukusu,translations He has deficated fire., Aniere omuliro,en,luy,,proverbs "And he said, So is the kingdom of God, as if a man should cast seed upon the earth;"," Yesu naboola khandi ari, ""Obwami bwa Nyasaye buli shinga omundu oumiitsa imwo mumukunda.",en,luy,Luwanga,bible Mbotswa uyu no mwana mkana wa mwivulwa naye., Ndugu huyu ni mtoto msichana mliye zaliwa naye,luy,sw,Maragoli,translations wife; lit. owner of the house, omwene inzu,en,luy,Luwanga,dictionary sink into a hole that had been filled in, okhuobola,en,luy,Luwanga,dictionary Tambiko hilo., kumusaango okwo.,sw,luy,Bukusu,translations "Inyumba yaye yarithingi nende ishida ihongo sana kwani, mbolanga mbu muhana oyo yasandanga. Siakhaya yarithingi mwevusi handi ni viula mu husoma rehana sa ninaye. Ni vafunga sikuli Siakhaya yakholanga ikasi nende thibiashara thindidi ndidi mpaka anyole schoolfees."," Nyumba yake ilikua na shida kubwa sana. Kumaanisha, msichana alikuwa anapitia mateso mengi. Siakhaya alikuwa kama mzazi na tena ikifika wakati wa kusoma alikuwa habaatishi. Shule zikifungwa Siakhaya alikuwa anafanya kazi na biashara ndogo ndogo ili kumuwezesha kupata karo ya shule.",luy,sw,Marachi,translations "Yaga galange a maridadi gokumuviri, Mundu mukali mulala yalange yamanya vusitsa vwo kusaata na yalangwa ""musaati""."," Haya yalikuwa maridadi ya mwilini, mwanamke mwingine alikuwa anajua kuweka alama hizi mwilini na aliitwa ""musaati""",luy,sw,Maragoli,translations "And Mary said unto the angel, How shall this be, seeing I know not a man?"," Mariamu naboolela omumalaika oyo ari, ""Ako kakhanyalikha karie, olwa isie eshili omushisila?""",en,luy,Luwanga,bible "And Joseph also went up from Galilee, out of the city of Nazareth, into Judaea, to the city of David, which is called Bethlehem, because he was of the house and family of David;"," Mana Yosefu yesi narula mwitaala lia Nazareti elili mu Galilaya, natsia mwitookho lia Daudi, elia Betselehemu elili mu Yuda, okhuba Yosefu yali womulwibulo lwa Daudi.",en,luy,Luwanga,bible iswi, pullet,luy,en,Luwanga,dictionary Naye ala kidzominywe, Naye atatukuzwa,luy,sw,Maragoli,translations Inynga ive uvisanga uvwoni, Wakati unapoficha dhambi,luy,sw,Maragoli,translations Yalola uyu nanonera, Aliona huyu akitumia raslimali vizuri,luy,sw,Maragoli,translations Uongozi ulipokuwepo mjane huyo hangepewa nafasi ya kuongoza, Mukali uyu umuyinzi niguveyeho ugwovulindi siahevwa uvulindi mba,sw,luy,Maragoli,translations sharp; pointed, -memu,en,luy,Luwanga,dictionary iminyi, swallow,luy,en,Luwanga,dictionary "Umundu uwali niyakutsa kale ma vandu vatigalanga nivalomba umuluka naho, vitanga umutugu gutahitswa amasahi."," Iwapo mtu alikufa, watiu kazaa wangebaki wakiandaa tambiko ama, wangechinja mfugo. Ili amwage damu.",luy,sw,Maragoli,translations okhuralikhana, make a commotion,luy,en,Luwanga,dictionary """Omusaala omulayi kwamanga ebiamo ebilayi, ne omusaala omubi kwamanga ebiamo ebibi. Omusaala kumanyishilanga khubiamo biakwo."," Either make the tree good, and its fruit good; or make the tree corrupt, and its fruit corrupt: for the tree is known by its fruit.",luy,en,Luwanga,bible "Kwimbe, kwimbe kuye lero."," Kwa upendo, na kwa upendo wake",luy,sw,Maragoli,translations Kuvudamanu vwamwakora vwosi., makosa yote muliotenda,luy,sw,Maragoli,translations "And there were shepherds in the same country abiding in the field, and keeping watch by night over their flock.", Ne mulukongo olwo balimwo abaayi abekhalanga mushiayo eshilo shiosi nibalindanga emiruko chiabwe.,en,luy,Luwanga,bible Volo-vasietsanga ovolo mavalomba kenoko vinika mirova himbi lisitsa ma vatulitsa mu vakalanga tsimbaale ma vavagala., Wimbi-walikuwa wakisiaga na kutengeneza mcahanganyiko wa maji na unga huo walikuwa wakiiwacha igande kwa wiki moja na kisha kuzitoa na kupika na kuzianika.,luy,sw,Maragoli,translations Ifaini ya shilingi mia thirano x2, Faini ya shilingi mia tano x2,luy,sw,Marachi,translations Hili ndilo ambalo huyo aliuawa., Lino nilio nio oyo eerwe.,sw,luy,Bukusu,translations Tutembee katika mwangaza wake, Kogende mu vulavu bwibwe,sw,luy,Maragoli,translations Khulukongo khwefwe buri mundu ari nende in'ombe., Katika kijiji chetu kila mtu ana ng'ombe.,luy,sw,Marachi,translations shule yetu inapatikana kaunti ya busia na kata ndogo ya butula., sikuli siefwe siri mkaunti ya busia nende m-subkaunti ya butula.,sw,luy,Marachi,translations Vakukunga ku vigulu na va ku goneka mwigendanyama., Walitufuatia milimani na walituotea jangwani.,luy,sw,Maragoli,translations disgrace; shame; shyness (more commonly in pl. tsisoni), isoni,en,luy,Luwanga,dictionary NI MWIKO, NU MUJIRU,sw,luy,Maragoli,translations "Therefore I say unto you, be not anxious for your life, what ye shall eat, or what ye shall drink; nor yet for your body, what ye shall put on. Is not the life more than the food, and the body than the raiment?"," ""Khulweshio emuboolela mbu, mulahendela akobulamu bwenywe, mbu namulie shi? Khandi mbu namunywe shi? Kata akemibili chienywe mbu, namufwale shi? Tawe. Obulamu shibushila ebiokhulia? Nakwo omubili shikushila ebifwalo?",en,luy,Luwanga,bible Tulingoja watengeneze gari hadi wamalize lakini nilikuwa nahisi njaa kwa siku mzima sikuwa nimekula kitu chochote., Khwalinda vakasie imutoka mpaka vamala lakini inzala yanuma inyanga inamba bila kata huliakho sindu siosi.,sw,luy,Marachi,translations Umbirangakhwo butswa shinga imbwa niyibira khurupia Why do you pass by me like a dog passing by a shilling?, Umbirangakhwo butswa shinga imbwa niyibirakhushilingi?,en,luy,,proverbs "and said, This man said, I am able to destroy the temple of God, and to build it in three days."," nibaboola bari, ""Omundu uno yaboola ari, ‘Enyala okhulikulula Ihekalu ya Nyasaye ne mutsinyanga tsitaru nechiumbakha khandi.' """,en,luy,Luwanga,bible liyakalo," stone used for sharpening knives, etc.; whet-stone; steel",luy,en,Luwanga,dictionary Anastahili apate kichapo sana kufuatana na mabaya ambayo amefanya., Akhoya anyoole bukhupe bukali khuloondekhana ne kamakhiikha niko akholile.,sw,luy,Bukusu,translations Mungu alimtuma samweli kwa Jese kumwuliza kuwa ni mvulana yupi ambaye angekuwa kiongozi, Nyasaye yaali niyaatuma kale musarisi samweri kuhenza kuvayayi va jese nokutovola uliha uliva mwami,sw,luy,Maragoli,translations Aliona kuwa uuzaji wa bidhaa ulikuwa ghali sana, Yalola mbu obukusi bwebindu bwali obwakhekulu muno.,sw,luy,Marachi,translations olubakaya, fishbone,luy,en,Luwanga,dictionary Mtakasaji angesimama hapo na kutangaza kwamba mtu yeyote muovu akipita hapo atakufa., Musalisi yamanya asingira ho avola mundu wosi mudamano navita yaha aladiva.,sw,luy,Maragoli,translations "(as it is written in the law of the Lord, Every male that openeth the womb shall be called holy to the Lord),"," shinga olwa kahandikwa mumalako aka OMWAMI Nyasaye mbu, ""Buli eshikulanda eshisaatsa okhuula shihaanilwe OMWAMI Nyasaye.""",en,luy,Luwanga,bible Ageligali vali avandu valuviriri avali vanyala kwikutsira ku muvano kuli ndi., Watu jasiri waliweza kuvumilia tohara hii.,luy,sw,Maragoli,translations "11 Na Heberi Mukeni yavukana vugula kivambo kilala, na a vugula kutwula ku vakeni, kali kutwula ku inyundu mmkono gwigwe,nay a tsia avana va Hobabu mukwasi wa Musa, kuye galaha, nay a mukupira kiva na yombaka lihema lilye ihale kuli ha mbo zana mu lunyanyiru, nakyo kya kereremu kya zaanaim, ki veye himbi vita buvu ni kingira hasi;kigira ya li", Hapo Jaeli bibi wa Heberi na Mukeni aliamka akachukua kigingi kimoja na akachukua kutoka Vakeni hata kutoka kwa nyundo yake na akaenda na watoto wa Hobabu shemeji wa Musa kwake polepole na alimpiga silaha na akajenga hema yake ambayo iko mbali sana kwa jamzi,luy,sw,Maragoli,translations Tena nakuomba unawe mikono zote kwa kuwa bado ungalipo., Khandi khusaba mbu osabe mikhono kiao khulwa busirikho.,sw,luy,Marachi,translations Kwogidzwa vyosi vitali vilungi., Kusafisha vyote visivyo laini.,luy,sw,Maragoli,translations "and behold, a man having a withered hand. And they asked him, saying, Is it lawful to heal on the sabbath day? that they might accuse him."," ewa omundu owomukhono kwafwokoya yali. Abandu bandi baliho abenya okhwinjilila Yesu khulwokhufunaka amalako, kho nibamureeba bari, ""Amalako kafuchililanga okhuhonia omundu khunyanga eya Isabato?""",en,luy,Luwanga,bible Umundu nunina kukigulu keveye ku na VOLCANO kwigulu kwene., Yeyote angepanda mlima wa VOLKANO hadi kileleni,luy,sw,Maragoli,translations okhusaba, beg; ask for; plead; pray,luy,en,Luwanga,dictionary omusiro, taboo; animal that is the totem of the clan and therefore taboo,luy,en,Luwanga,dictionary KAUNTI: BUSIA, S. IKAUNTI: BUSIA,sw,luy,Marachi,translations Ndiye wa kusamehe;, Yeu u samihi;,sw,luy,Maragoli,translations "Basomi huari huchitabu, huaria mno masika kata kari sa nga machi kala havua da."," Wanafunzi tulikuwa na balaa, tulikuwa na matanga mengi ikawa ni kama maji yasiyo isha",luy,sw,Marachi,translations Nawaomba murudi kwake sasa," Mugonyanga mwirane kuye vyangu,",sw,luy,Maragoli,translations itsaabu, gold (Swahili),luy,en,Luwanga,dictionary "Abakhare esindu sia bakholanga ni basinjanga ing'ombe ni baisamba, nibaamala ni bakabana eidong'ere, bakasia ebilaaro eriseero ria ing'ombe eyo."," Wakale kitu ambacho hufanya ni wanapenda ng'ombe akichomwa, wakimaliza wanagawana , masalio wanatengeneza viatu, ngozi ya ng'ombe huyu.",luy,sw,Marachi,translations "For he said unto him, Come forth, thou unclean spirit, out of the man."," Omundu oyo yaboola ario okhuba Yesu yali naboolile ari, ""Rula mumundu uno iwe eshishieno",en,luy,Luwanga,bible Macho yetu yamechoka kwa kutazamia bure msaada wetu., 17 Tsimoni tsyetu kuvuki kulihenza likonywa lyetu Lya vutswa.,sw,luy,Maragoli,translations barekerefu mu khuria kamalaka niko ndikho muelesia enywe endaalo yino., Wasikivu kwa kutii sheria ambayo ninawapa nyinyi siku hii.,luy,sw,Bukusu,translations And Simon and they that were with him followed after him;, Ne Simoni nende abashie batsia okhumukhaaba.,en,luy,Luwanga,bible okhwitetsa, defend oneself; make excuses,luy,en,Luwanga,dictionary embers; charcoal, amaanda,en,luy,Luwanga,dictionary Alimwaga damu yake kwa sababu ya upendo wake kwetu., Nda rhonya masahi ganje ndi Shigira nda khu yanza.,sw,luy,Maragoli,translations "Omusaatsa oyo namureeba ari, ""Amalako shiina?"" Yesu nakalusia ari, ""Shioleranga omundu ta, shiolaheyanga ta, shioleebanga ta, shiolachikhanga owashio ta."," He saith unto him, Which? And Jesus said, Thou shalt not kill, Thou shalt not commit adultery, Thou shalt not steal, Thou shalt not bear false witness,",luy,en,Luwanga,bible Yule ambaye amekufa maji haachwi alikofia, Oufwa amatsi salekhwaa okhwatsia,sw,luy,Marachi,translations "and they found it not, though many false witnesses came. But afterward came two,"," Ne shibanyalilwa okhunyoola obukobosheli bwosi ta, kata olwa abanji berusia nibaboola akobubeeyi khuye. Ne olunyuma, babili berusia",en,luy,Luwanga,bible Hatakuwepo mtu hata mmoja isipokuwa nyinyi mtapungukiwa hutasaidiwa., Se alabao omundu akhaba mulala ne kakhali enywe mulaboombelelwa akhuyeeta ewe tawe.,sw,luy,Bukusu,translations start work, okhusimikha emilimo,en,luy,Luwanga,dictionary agree together; agree with each other, okhusasana,en,luy,Luwanga,dictionary Maria alugaa galaha, Maria anasonga ugali polepole,luy,sw,Maragoli,translations "a strip of the skin of a sacrificial animal, bound around the arm, etc. of the persons on whose behalf the sacrifice was made", eshikhamba,en,luy,Luwanga,dictionary "Yee, kukiri, yee, kukiri, kukiri kulola kuyaga,"," Ndio,bado,hatujawai kuona mambo kama haya.",luy,sw,Maragoli,translations "big; large; important (omukhongo, eshikhongo, ikhongo, etc.)", -khongo,en,luy,Luwanga,dictionary "Avakevwa vamenyanga halala, valitsanga halala vagendanga halala."," Waliotahiriwa waliishi pamoja, kula na kutembea pamoja.",luy,sw,Maragoli,translations busyness; crowding, obutiyishi,en,luy,Luwanga,dictionary "And wheresoever he entered, into villages, or into cities, or into the country, they laid the sick in the marketplaces, and besought him that they might touch if it were but the border of his garment: and as many as touched him were made whole."," Mana buli hosi aha Yesu yatsitsanga, mumataala, mumatookho kata mutsisoma, abandu bachinganga abalwale nibabara khubiiro, ne nibamusaaya mbu afuchilile abalwale batiilekhwo kata khwichemo lieinguboye lionyene. Ne shinga olwa abanji batilangakhwo, bahonanga.",en,luy,Luwanga,bible Noli khugeti olanyola mandiko kekesia mbu ori Sirikhaya., Ukiwa kwenye lango kuu utapata maandishi ati uko Sirikhaya.,luy,sw,Marachi,translations Eng'ereng'ani, Nyota,luy,sw,Maragoli,translations amapesa," cents, money (see also amamondo)",luy,en,Luwanga,dictionary Luhya, Waluhya,luy,sw,Maragoli,translations elyani," vegetable, herb; any food (meat, fish, etc.) eaten as a relish with obusuma (see also tsifwa)",luy,en,Luwanga,dictionary okhutematemia, blink repeatedly,luy,en,Luwanga,dictionary "become bitter, unforgiving enemies, because of some wrong done", okhuhamba isira,en,luy,Luwanga,dictionary induu, small hole,luy,en,Luwanga,dictionary rejoice; be glad; be happy, okhwikhoya,en,luy,Luwanga,dictionary Mama huyu alimpa msichana wake jina Aniiogoke, Mukeere uyo yakagulika Aniigoke.,sw,luy,Maragoli,translations "Kandi alavanza kisalya kuvo,", Tena atadai alilolipa kwao,luy,sw,Maragoli,translations Ndenyanga obuyanzi bwobo, I need your love,luy,en,Tsotso,translations """Olwa obwile bwola, omwene omukunda oyo, yaboolela omusinjilili wemilimochie ari, ‘Langa abakholi obahelesie omurungo kwabwe, okhuchaachila khubamaliliishe okhuhandikwa okhuula khubaranjiliile.'"," And when even was come, the lord of the vineyard saith unto his steward, Call the laborers, and pay them their hire, beginning from the last unto the first.",luy,en,Luwanga,bible Tsinku tsyetu ku gulidzangwa., Kuni zetu twauziwa.,luy,sw,Maragoli,translations tsikhwi, firewood,luy,en,Luwanga,dictionary Anaonal mtoto akidunda sawasawa, Alolaa kaana nekiduuda kirala,sw,luy,Maragoli,translations Ngege hupatikana wapi?, Engege inyolekaa haliki?,sw,luy,Maragoli,translations eshuya," sweet scent or flavor, used of meat, flowers, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary come in response to a plea for help; succor; come to s.o.'s help, okhuhabina,en,luy,Luwanga,dictionary mmbo kaviri, Mmbo mtoto wa Kaviri,luy,sw,Maragoli,translations olusherekho," pot or dish with holes, in which the ash of grasses is packed and water allowed to percolate through in order to make omunyu, the alkaline liquid used in flavoring",luy,en,Luwanga,dictionary inganakani, a thought; an idea,luy,en,Luwanga,dictionary Jini likatokea nyuma wakati nzige walikuwa wanapaa angani, Ugunani gwatula inyima netsisigi tsiali nitsibulukaa yigulu.,sw,luy,Maragoli,translations Taja majina ya nyasi inayotambaa mtoni., Tivula amiita govulimu vulandaa mukivanda.,sw,luy,Maragoli,translations Umoja ni kitu cha muhimu kwa sababu kuwa na umoja huwa kunazuia mambo kama vile wizi hata hivyo huwakosesha watu kupendana., Bulala ni sidu silayi mshialo hubera huba nende bulala hukairanga amahuwa nga obwifi kata kario khukaira abandu khukosa hujamana.,sw,luy,Marachi,translations Akikubali wengine wanatoka ndani, Navugiriye mavandi vatula mu muse.,sw,luy,Maragoli,translations "Kho mulala khubeechi ekhumi nababili owalangwa mbu; Yuda Isikarioti, yatsiila abesaaliisi abakhulundu,"," Then one of the twelve, who was called Judas Iscariot, went unto the chief priests,",luy,en,Luwanga,bible "piece of a broken pot; very large beer-pot, so large that the beer in it has to be stirred with the legs; omulonji alitsanga khuluchyo 'the potter eats from a potsherd'", oluchyo,en,luy,Luwanga,dictionary "For by thy words thou shalt be justified, and by thy words thou shalt be condemned."," Amakhuwako niko akakhakhukhalachile eshiina nikakhukhola okhuba omulunjishi noho oweshikha "" Abeechesia bamalako nende Abafarisayo benya eshilolelo eshiamakana",en,luy,Luwanga,bible okhukana, tell a story,luy,en,Luwanga,dictionary Kwosi ku suuvire, Sote tuamini,luy,sw,Maragoli,translations "01wa Abeechi ba Yohana bali nibenyokhanga, Yesu yachaaka okhuboolela abemikanda khu aka Yohana ari, ""Olwa mwatsia khu Yohana mushitsiimi mwenyanga okhulola shiina? Olusi niluresibwa nomuyeka noho?"," And as these went their way, Jesus began to say unto the multitudes concerning John, What went ye out into the wilderness to behold? a reed shaken with the wind?",luy,en,Luwanga,bible Otsie bulayi mukherwa wanje.," Goodbye, my love",luy,en,Luwanga,translations "And he saith unto them, Come ye yourselves apart into a desert place, and rest a while. For there were many coming and going, and they had no leisure so much as to eat."," Mana Yesu naboolela abeechibe ari, ""Chende khutsie habundu aha abandu balali ta muhulushekhwo hatutu."" Yaboola ario shichila abandu abetsangaho nibatsia bali abanji muno, kata Yesu nende abechebe shibaalikhwo nobwiyangu bwokhulia tawe.",en,luy,Luwanga,bible "0khuba ebio nibio ebihendinjia abamahanga, abalamumanyile Nyasaye ta, nebutswa Senywe ouli mwikulu amanyile shinga olwa mukhoyile okhuba nebindu ebio biosi.", For after all these things do the Gentiles seek; for your heavenly Father knoweth that ye have need of all these things.,luy,en,Luwanga,bible Mkeere yaavega musakulu kukinanwa., Ajuza alimnyoa mzee kidevu.,luy,sw,Maragoli,translations """itsulila oluechelo mbu omwikholelela shikufubanga tawe"""," kumbuka funzo kuwa unachokifanya hakifi""",luy,sw,Marachi,translations Lideede, Nzige,luy,sw,Maragoli,translations Kandi Tsing'erengani tsio kwigulu tsiveye na VISUKULU ne VISUKULWI., Tena nyota wa angani wako na WAJUKUU VITUKUU.,luy,sw,Maragoli,translations Udze mwoni bugirira, Njoo mwenye dhambi itika,luy,sw,Maragoli,translations Kwa Ii ni ku diva;, Tulikuwa tukiteseka;,luy,sw,Maragoli,translations A khulindira mwigulu., Anatusubiri mbinguni.,luy,sw,Maragoli,translations "Tena mtakapo kutana kimwili, muwe na furaha kubwa, maanake mtoto atakayezaliwa hukua na kuwa mtoto mzuri Zaidi na wa maana kushi naye na huwa utukufu kwa Mungu."," Kandi ulwa mwenya kuva halala, muve novuyanzi ovonene vwene, nyima nimuhelitsa umwana maaviluki avetasa umwana umulahi ligali no wekivuni kumenye nei hili na ku Nyasaye.",sw,luy,Maragoli,translations Evelia aliondoka alipokuwa amejificha akakimbia na kushika Yule ndege, Eveliayatula hayali niyibami nanyagula na gumira kanyonyi yako,sw,luy,Maragoli,translations Yavugiirira vosi nivava avalina veeve., Aliwakubali wote wakawa marafiki zake,luy,sw,Maragoli,translations Eshiminywi shishisakalilanga nyina ta, A chick does not feed the hen.,luy,en,,proverbs Kandi mang'ana go: Leta butakatifu ku voosi.," zako habari njema, ulete utukufu kwa wote",luy,sw,Maragoli,translations "Kwa mwaka wa kufunga kumi na nne kedorilaomarina wafalme waliokuwa naye , wakacha na majeshi yao kisha wakatwa rephaim kwa ashiterothi –karinaim , wasusi kwa ham, waemi kwa shaveh-kariathaim, na wahori kwa kilima chao cha sieri kufika eliparani kwa jangwa la msituni ."," Mu mwiiko kukhola ekhumi ne kine Ketorilaomari ne babaami ba baba ne naye , becha ne banamae mala baula Barefaimu mu Asiterosi –karinaumu , Basusi mu Hamu ,Baemi mu Siebeni –Kiriataimu, ne Bahori mu sikulu siabwe sia siera khukhwola Eli parani khu lwakha lwe mu sichiimi.",sw,luy,Bukusu,translations Mizigo ngapi, Emisiiko chinga?,sw,luy,Marachi,translations Ndiegu alienda kuchuma., NDIEGU YATSIA KUSUMA,sw,luy,Maragoli,translations akhakhanyu," red, or color approximating to red—brown, orange, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary Omwenywe oloba butswa olakhebwaba (olakhesuuha), You should not swear at your brother.,luy,en,,proverbs "Kazi zote zilifungwa, magari yote yakabaki yamesimama."," Tsikasi tsiosi tsiafungwa, mitoka kiosi nikidong'a nikiemele.",sw,luy,Marachi,translations -nyifu, cold; damp; wet,luy,en,Luwanga,dictionary Akimeza inamnyonga -Kiazi, Chitunga ni chegovola - Libwoni,sw,luy,Maragoli,translations "But as touching the dead, that they are raised; have ye not read in the book of Moses, in [the place concerning] the Bush, how God spake unto him, saying, I [am] the God of Abraham, and the God of Isaac, and the God of Jacob?"," Ne okhulondokhana khumakhuwa kabafu shinga olwa balamusibungwa, shimwasoomakhwo mushitabu shia Musa, khumakhuwa akeshitsakha, eshiali nishiakhanga omulilo, nebutswa shishiayitsanga ta? Kahandikwamwo mbu, Nyasaye yaboolela Musa ari, ‘Nisie Nyasaye wa Aburahamu, Nyasaye wa Isaka nende Nyasaye wa Yakobo/",en,luy,Luwanga,bible eshitsafu, dense bush or undergrowth,luy,en,Luwanga,dictionary "Abandu boosi nibahuka muno khukhwechesiakhwe, shichila yechesia nobunyali.", and they were astonished at his teaching; for his word was with authority.,luy,en,Luwanga,bible "And he saith unto them, Know ye not this parable? and how shall ye know all the parables?"," Kho Yesu nabareeba ari, ""Inywe shimumanyile oluchelo luno ta? Kho bulano namukhamanye murie tsinjelo tsindi tsiosi?",en,luy,Luwanga,bible KINA NYANYA WALITUAMBIA KITU KINACHOCHACHISHA MAZIWA NI MTANGO., VAKUHU VARUVORERA ESINDU SIA KHUSATSA MAVERE NI SISAVO.,sw,luy,Marachi,translations up there; up-country, emukulu,en,luy,Luwanga,dictionary "Woe unto you, scribes and Pharisees, hypocrites! for ye cleanse the outside of the cup and of the platter, but within they are full from extortion and excess."," ""Muli mushilaamo shiobubi inywe abahandichi bamalako nende Abafarisayo! Inywe abekaati! Mwosinjia eshikombe nende isahani khwikulu khwabio butswa, ne mukari mwabio mwitsuulemwo ebia munuulile khulwobulaangu!",en,luy,Luwanga,bible okhwara," demarcate a boundary, by digging the field on either side, leaving a channel between; split; cut in two; break (pot, etc.)",luy,en,Luwanga,dictionary wakawasha nyumba ya Eliberith kisha waliachoma waliokuwa humo ndani wote., Baambia enju eya Eliberitu mala boselia babaandu babamo boosi mukari.,sw,luy,Bukusu,translations truly; really; plainly; exactly; correctly, habwene,en,luy,Luwanga,dictionary "Kwinye ku mu yanza, A Yesu Mwami."," Njoni tumwabudu, MWokozi.",luy,sw,Maragoli,translations Kuduki nduke yo mwigulu., Lazima nifike kule mbinguni,luy,sw,Maragoli,translations yenyaa yiite enzoka., Anataka kuua nyoka.,luy,sw,Maragoli,translations "Give to him that asketh thee, and from him that would borrow of thee turn not thou away."," Omundu nakhusaba eshindu shiosi shiosi omuhelesie, naye owenya okhwihola khwiwe eshindu, omuhosie. Amechesio khu akokhuheela abasuku",en,luy,Luwanga,bible Umeona lile titi moja?, Uloli luveere lulala lula,sw,luy,Maragoli,translations 2Ga duka ndi Yahova ya kunika mukana was zioni nelilesi mu butima bwibwe., Bwana alimfunika binti Sayuni kwa wingu akiwa na hasira.,luy,sw,Maragoli,translations Abahasi navo vahoere huhola jitihada tsiabwe hulola mbu abasiani babwe vanyolere avahasi banyala huvainua hu maisha kabwe., Wanawake nao wanafaa kufanya bidii zao kuona kwamba vijana wao wamepata bibi wanaoweza kuwainua kwa maisha yao.,luy,sw,Marachi,translations okhuunzula, twist; reverse; turn around; (in wrestling) throw one's opponent over one's shoulder,luy,en,Luwanga,dictionary person, omundu,en,luy,Luwanga,dictionary Wazee walisoma mida ya saa nane ilhali watoto walisoma mchana., . Yavandu vakulundu isaa ya mugolova inyima wa saa nane. Na vana mugamba isaa ya mbasu.,sw,luy,Maragoli,translations Wanafunzi wajaribu kujikumbusha nyimbo, Vasomi vageliste kuvola tsinyimbu no mutwe.,sw,luy,Maragoli,translations "Then came the disciples, and said unto him, Knowest thou that the Pharisees were offended, when they heard this saying?"," Mana abeechi nibetsa nibaboola bari, ""Omanyilekhwo mbu, Abafarisayo basinyiishe olwa bahuliile amakhuwa akoboolile ako?""",en,luy,Luwanga,bible 37. Kotema no kutazitsa wundi logoma., Kumkata na kumtoa mtu damu,luy,sw,Maragoli,translations Anakanani yaamulondehitsa naamanya Iwimbu Iwokwigulihitsa., Anakanani alimfuatilia na akajua wimbo wa kufunguliwa mlango.,luy,sw,Maragoli,translations "Mana Yesu natsia munzu mwa Lawi, naheebwa eshiokhulia. Olwa yali nalitsanga, abasololi bobushuru nende abonooni abanji betsa nibekhala ninaye nende abeechibe okhulia eshiokhulia, okhuba abali nibamuloondangakhwo bali abanji."," And it came to pass, that he was sitting at meat in his house, and many publicans and sinners sat down with Jesus and his disciples: for there were many, and they followed him.",luy,en,Luwanga,bible mafumama, on one's face; prone,luy,en,Luwanga,dictionary yesterday; the previous day, olwabere,en,luy,Luwanga,dictionary But all these things are the beginning of travail., Ebindu ebio biosi bili shinga okhuchaaka khwomukhasi okhulumwa inzibula.,en,luy,Luwanga,bible "Ne omukanda kwabandu kwali nikwikhale nikumubotokhane, nibamuboolela bari, ""Mamawo nende abasiani benywe bali elwanyi benyanga okhukhulola """," And a multitude was sitting about him; and they say unto him, Behold, thy mother and thy brethren without seek for thee.",luy,en,Luwanga,bible "yali yakhoola masaa ko huria vyakhuria khuarire viakhuria nga thichapati , maandasi , mchere, thisoda, mathi nde ijuisi."," ulipofika wakati wa kula tulikula vyakula kama chapatti, maandasi, mchele, soda, maji na juice.",luy,sw,Marachi,translations Yani nibudira mundu mukofu yesiyesi ni vumuderisiesa ngamutoka kukinganga mangendo., Yaani mtu mzee akipatwa na huu ugonjwa huwa unamhangaisha sana.,luy,sw,Marachi,translations irotso," planting season; rainy season, from February to July or August, in which millet, maize, finger millet, beans, and bananas are planted and then harvested; followed by eshiubwe",luy,en,Luwanga,dictionary make a small fire, okhumwemwenda,en,luy,Luwanga,dictionary prevent; stop, okhukaya,en,luy,Luwanga,dictionary "Ne olwa yenjilamwo, yabareeba ari, ""Mwikhuulanga nimukhupa tsimbungu mbushiina? Omwana uno shiafwile ta, habula akonanga butswa tsindoolo."""," And when he was entered in, he saith unto them, Why make ye a tumult, and weep? the child is not dead, but sleepeth.",luy,en,Luwanga,bible okhumanisia," give a gift to a visitor on his departure, in return for the gift he brought with him",luy,en,Luwanga,dictionary INYANGA YA NDALAKHEVIRIRE MUVULAMU VWANGE., SIKU SITAWAHI SAHAU MAISHANI MWANGU,luy,sw,Marachi,translations "And when the centurion, who stood by over against him, saw that he so gave up the ghost, he said, Truly this man was the Son of God."," Mana lwomwimilisi wabelihe, owali nasinjiile imbeliwe namuhenganga yalola shinga olwa Yesu yalila nakwisia omwoyo, yaboola ari, ""Toto mwene, omundu uno abeele Omwana wa Nyasaye!""",en,luy,Luwanga,bible Hakika kweli ndiye Bwana," Kigira a veeye Umwami,",sw,luy,Maragoli,translations "Yesu anipenda, najua,"," Yesu u nyanza, u manyire,",sw,luy,Maragoli,translations "But thou, when thou prayest, enter into thine inner chamber, and having shut thy door, pray to thy Father who is in secret, and thy Father who seeth in secret shall recompense thee."," Nawe lwosaaya, winjile mushisikashio eshiomukari, wikaleho omuliango, mana osaaye khu Papawo oulalolekhanga ta, naye Papawo oulolanga akamabiswi, alakhuhelesia omurungo.",en,luy,Luwanga,bible Na watoto wakiwepo nenda nyunambup., Ne babaana ne baliio ache engo.,sw,luy,Bukusu,translations ngilwa huamala niimala hulanga mundu wa ipikipiki haandi arukinge., tulipomaliza tuliita mtu wa pikipiki tena atubebe.,luy,sw,Marachi,translations "Mana Petero niyetsulila aka Yesu yali namubooleele mbu, ""Itaywa niyishili okhulakula naunzikaane akhandi khataru."" Narulaho natsia nalila obululu."," And Peter remembered the word which Jesus had said, Before the cock crow, thou shalt deny me thrice. And he went out, and wept bitterly.",luy,en,Luwanga,bible hapo zamani paliondokea mtoto aliyeitwa nasio., harehare yaliwo omwana walangwa mbu nasio.,sw,luy,Marachi,translations omuyindira, one who has lived long,luy,en,Luwanga,dictionary """Mbao Omuamoni namwe Omumoabu khu be lisaaye liabwe.", Hakuna muamoni ama muamoabu kwa wa uzao wao.,luy,sw,Bukusu,translations Mundu wambooye wakevangwa naviti mihiga makomi gaviri na jitano haundi yali yamala koleta mukali na yayivula ku mwana., Mtu anaweza kutahiriwa akiwa na miaka ishirini na tano na pia akishaoa na kupata mtoto.,luy,sw,Maragoli,translations HUA NASOMA KATIKA SHULE YA BUKATI., SOMANGA MUSIKULI SIA VUKATI.,sw,luy,Marachi,translations make wise, okhuchesihasia,en,luy,Luwanga,dictionary UGONJWA WA UKIMWI, BULWAYE BWA BUKIMWI.,sw,luy,Marachi,translations "Yerusalemu nende mutsingongo tsia Idumea. Abandi barula injelekha womwalo kwa Yorodani, tsigongo tsia Tiro nende Sidoni. Betsa boosi khu Yesu olwa bahulila aka yali nakholanga."," and from Jerusalem, and from Idumaea, and beyond the Jordan, and about Tyre and Sidon, a great multitude, hearing what great things he did, came unto him.",luy,en,Luwanga,bible "Iwe omwikaati! Ranjilila oyinie eshirundu eshili mumoniyo, kho mana dole obulayi lwoyinia akhakokha akhali mumoni yowashio."," Thou hypocrite, cast out first the beam out of thine own eye; and then shalt thou see clearly to cast out the mote out of thy brother's eye.",luy,en,Luwanga,bible okhuba olwibulo olwa isaino lwatupira ale olumarachi okhuba abandu abalusunganga bilayi bakhuya sialo mateki., kwa ambavyo kizazi cha sasa kimetupilia mbali kimarachi huwa watu wasiokizungumza vizuri na wamepiga dunia mateke.,luy,sw,Marachi,translations "move along together, in a crowd", okhusembera,en,luy,Luwanga,dictionary Kuondoa maovu ya watenda dhambi, Ku twulidza tsimbi tsya voni,sw,luy,Maragoli,translations "Nabeikhabi abemioyo emieleleshe, okhuba balalola Nyasaye!", Blessed are the pure in heart: for they shall see God.,luy,en,Luwanga,bible run quickly, okhwirukha emiribiri,en,luy,Luwanga,dictionary "Ku suuvire nunu,"," Tumwamini leo,",luy,sw,Maragoli,translations "Omundu yesi yesi owera niye eera owenyebwa ebache lifwa elio, anyala elukhilamo.", Mtu yeyote aliyeua ambaye aliua aliyehitajika kuepuka kifo hicho anaweza akatorokeamo.,luy,sw,Bukusu,translations Kufika kwa huo ugonjwa uliwakandamiza watu sana na hata dawe yake haikupatikana haraka., Okhuvula obulwayoba buckhasandi abandu muno kho kata omusala sikuo mala kwanyolekha lwaangu tawe.,sw,luy,Marachi,translations MAMA NIPE MBEGU ZA MKUNDE, MAMA MBE TSIMBINDI,sw,luy,Maragoli,translations "Mavosi vaaduuka, nayavavoolera kuli yaali naaveye ihale mamulala kuvo naavugula tsisiringi vudiku.", kasha wote wakaja akawaeleza jinsi alivyokuwa mbalimmoja wao alichukua pesa usiku,luy,sw,Maragoli,translations Lidebe, Debe,luy,sw,Maragoli,translations Mwanamke anayeguza mumewe sehemu ya siri wanapozozana anafaa kufukuzwa alikooleka, Uluswa umukali ugimiyi umusatsa wewe kuvusatsa nivasolananga kandi gadukana akungwi ahayatsia mulukali,sw,luy,Maragoli,translations "Omwana akhoyele khumuria omwibusi nashiri nari omwana omutiti. Abebusi khubaechesie abana befwee emima emilayi, olwa achia musikuli yeinjisinjia khumakhuba ka omusialo muno."," Mtoto anastahili kuheshimu wazazi akiwa angali mtoto mdogo. Wazaza tuwafunze watoto wetu nidhamu bora, akienda shuleni hujiingiza katika hulka mbaya za duniani.",luy,sw,Marachi,translations "Yeye na watu wake walikwea kwa mlima wa Salimoni karibu na shekemu huko alichukha shoka, akakata tawi la mti kisha akaliweka kwa mabega akawaambia watu wake wafanye haraja kama yeye alivyofanya."," Niye ne babaandu bewe baniina mu sikulu sia Salimoni embi ne shekemu Ebweeneyo abukula eaywa, arema lusakia Khu murongooro mala alura khwibeka, aboolela babaandu bewe bakhole khangu nga niye akhola.",sw,luy,Bukusu,translations omurye," one with whom one must treat with formal respect (parents, inlaws, etc., cf. omukulo)",luy,en,Luwanga,dictionary "pay dowry, pay brideprice", okhukhwa,en,luy,Luwanga,dictionary ikwaa/ikwaya, armpit,luy,en,Luwanga,dictionary Watoto wake wananyonya., Avana veeve vanunaa,sw,luy,Maragoli,translations mweza wa vyote alituma mtu kuwaokoa., omunyali owa bioosi aruma omundu abaabina.,sw,luy,Bukusu,translations okhusya, grind,luy,en,Luwanga,dictionary "Ni bunamuye Priver Toywa, Ambasada George Masafu (DR Congo) na wengineo."," SIANAN'GINA WA PRIVER TOYWA, PROTUS WASWA, AMBASSADOR GEORGE MASAFU (DR CONGO) NE BHABHANDI.",sw,luy,Bukusu,translations "Olhumarachi nolusungo lhuria lhuri nde tsimbia etsia amera ka abandu,aketsisolo,akevyamo, akebilibwa,akamayoni nende akandi kaliyo."," Kimarachi ni ile lugha iliyo na aina ya majina ya watu, wanyama, mimea, vyakula, ndege, na mengineyo.",luy,sw,Marachi,translations Khandi sikera niimbola mbari ing'ombe ni siruko silayi khubera mbu onyala khukusia mabeere khandi ewe mwene onyala khunywa noonyola bulamu bulayi. Kata onyala khubula isukari munyumba nookusia mabeere ako nookula., Tena kinachofanya niseme ng'ombe ni mfugo mzuri ni kwa sababu unaweza uza maziwa tena wewe mwenyewe unaweza kunywa na uwe na afya bora. Hata unaweza kosa sukari kwa nyumba na unauza maziwa hayo na unanunua,luy,sw,Marachi,translations Omuloli aaba ne arobore chingoba chitaru echo., mchunguza alikuwa ameteua miji mitatu hiyo.,luy,sw,Bukusu,translations Kale ligali yaliho mukeere lieta lilie Ndiegu.," Hapo zamani za kale, paliishi mama aliyeitwa Ndiegu",luy,sw,Maragoli,translations Nyota, ig'ereng'ani,sw,luy,Maragoli,translations Nuulola nigaveeye malahi ukole vulahi," Iwapo unaona ni sawa, hata naweufanye bidii.",luy,sw,Maragoli,translations waist; loins, eshibuno,en,luy,Luwanga,dictionary Na hivyo ndivyo nilijifunza kuwa unafaa kutembea na mtu mwingine, Erio nirio lisoma riandasoma okhoyere okende nende mundu undi.,sw,luy,Marachi,translations "Yuda natsia shilunji khu Yesu namuboolela ari, ""Omulembe kube khwiwe Omwechesia,"" ne namufumbeelela."," And straightway he came to Jesus, and said, Hail, Rabbi; and kissed him.",luy,en,Luwanga,bible Muamuzi anaweza akapitisha kati itajulikana kwa israeli kama nyumba ya huyo wa uovu na ambaye ni mtu aliyetoa kiayu na tambiko.," Omukhalaki anyala abisia akari elamanyikha mu Isiraeli nga, 'Enju yo oyo owe bumayaanu nende ooli mundu owafuulwa siraaro ne kumusaango.",sw,luy,Bukusu,translations "2 a.m., 3 a.m. When buffaloes go to drink", amanywa ke tsimboko,en,luy,Luwanga,dictionary okhutamasia, knock over a weak person,luy,en,Luwanga,dictionary Muhonyi Nzidzominye Yesu., Mponyaji Namtukuza Yesu.,luy,sw,Maragoli,translations Kwa maovu wayatendao wenyewe," Kigira uvudamanu wwa vakora, avene.",sw,luy,Maragoli,translations "Naye nabakalusia ari, ""Tsie mwitookho, mulanyoolayo omundu mana mumuboolele muri, ‘Omwechesia aboolanga mbu, ebise bianje bili ahambi okhuula, ne isie nende abeechi banje khulaliila lisabo lia Pasaka munzumwo/ """," And he said, Go into the city to such a man, and say unto him, The Teacher saith, My time is at hand; I keep the passover at thy house with my disciples.",luy,en,Luwanga,bible amaloba," grains of earth, for instance when found in rice or in vegetables",luy,en,Luwanga,dictionary omukata, left-handed person,luy,en,Luwanga,dictionary "Rehema za Bwana,"," Tsmbabasi tsya Nyasaye,",sw,luy,Maragoli,translations "Lakini bandu sibamanya da, bambolela mbu amuirsie."," Lakini watu hawakutaka kujua hilo, walimwambia amfrushe.",luy,sw,Marachi,translations okhwikongola," deny absolutely, or dissociate oneself from; repudiate, catching the thumbnail in the front teeth, and then flinging the arm out, while exclaiming ""Ko-o-o-ngo!""",luy,en,Luwanga,dictionary Malaika wa mungu muweza wa vyote akamwambia kuwa rudi kwa mwanamke wakio kisha unyenyekee., Malaika owa wela omunyali owa wa bioosi amuboolela ali kobola wo omukhaaye wowo mala wiboombie.,sw,luy,Bukusu,translations "Obulwaye bwa korona bwachaka omwaka kwa tsielefu tsibibiri, ekhumi nende tisa.", Ugonjwa korona ulianza mwaka wa elfu mbili na kumi na tisa.,luy,sw,Marachi,translations okhumanyikha, be known,luy,en,Luwanga,dictionary olukoko wefu ano nyasaye niye waruwa khaandi yaruwa nga ilomaloma yolumarachi., jamii yetu hapa ni mungu alitupa tena alitupa kama lugha ya kimarachi.,luy,sw,Marachi,translations Ni nzirana kuye mwene, Nikirejea kwake,luy,sw,Maragoli,translations "Sikuli siange sia abasiani sia Bujumba nisikuli sisafi muno khuchakira lwanyi, mchikilasi, abasomi nende balimu iumayo inyanga yolinyola obunyasi nibumerere nende okhuba oburambi msikuli siange"," Shule yangu ya wavulana ya Bujumba ni shule nadhifu sana kuanzia kwa mazingira, madarasa, wanafunzi n ahata walimu hakuna siku ambayo utapata nyasi ikiwa imemea na kuwa ndefu katika shule yangu.",luy,sw,Marachi,translations defend; ward off; interpose oneself between attacker and attacked, okhukayira,en,luy,Luwanga,dictionary "Lano khwachaka okhuelinda nende bindu bio khuedimbia minua nende khwikhala ale nende wasio, naye eno bandu bafwa mubunji. Khulatsire yena bayiee!!"," Tukaanza kujikinga na barakoa na kutokaribiana na mtu, huku watu nao wakiwa wanaaga dunia kwa wingi. Tutaenda wapi jameni!!",luy,sw,Marachi,translations "KHULONDEKHANA NENDE BABONE KAMARABA AKO,EMUTOKA ENDITI ESAMBO YA TOYOTA WISH ETUYANE BIRWE NE EPIKIPIKI YA BODA BODA LIBA LIKHOLELE LIFWA LIO OMUNDU MULALA OBELE KHUPIKIPIKI EYO.LILOMEKHA MBO KAMARABA AKO KAMANANE NE NAMUFWELI ENGALI EBELE KHUMUANDA OKWO KHULONDELA EFULA EKWILE BISE BIE SILO.OMUNDU OSALILE CHINYAMA AYILILWE MWIKANGILO LIE EMISHENI LIE ELUGULU NGA EYI KUMUBILI KWO OMUFU NEKUYILWA MUNJU YE KHUBIKHAMO BAFU MWIKANGILO LIBOFU LIE EWEBUYE."," Kwa mujibu wa walioshuhudia ajali hiyo, gari dogo aina ya Toyota Wish liligongana ana kwa ana na pikipiki ya bodaboda na kusababisha kifo cha mtu mmoja aliyekuwa kwenye pikipiki hiyo. Inasemekana kuwa ajali hiyo ilisababishwa na ukungu mkubwa uliotokana na mvua kubwa iliyonyesha nyakati za usiku. Aliyejeruhiwa amepelekwa kwenye hospitali ya Kimisheni ya Lugulu nayo maiti ikapelekwa kwenye chumba cha kuhifadhia maiti cha Webuye.",luy,sw,Bukusu,translations okhushya, dawn,luy,en,Luwanga,dictionary "waaba ne okhechuba tawe, aba se wakhola bumayaanu tawe.", Ikiwa hujaapa itakuwa hukufanya maovu.,luy,sw,Bukusu,translations "John said unto him, Teacher, we saw one casting out demons in thy name; and we forbade him, because he followed not us."," Yohana naboolela Yesu ari, ""Omwechesia, khwalutsi omundu undi narusinjia ebishieno muliiralio, nikhumukaania, shichila shiyali owomukanda kwefwe tawe.""",en,luy,Luwanga,bible "Mana olunyuma lwene, Yesu naloleshela abeechibe beene ekhumi namulala, olwa bali nibekhaale nibaliitsanga. Ne nabahalabila khulwa okhubula okhusuubili khwabwe nende khulwa obuumilanu bwemioyo chiabwe. Shichila shibaali nibasuubile abali nibamuluutsi, olwa yali namalile okhulamukha okhurula mukhufwa tawe."," And afterward he was manifested unto the eleven themselves as they sat at meat; and he upbraided them with their unbelief and hardness of heart, because they believed not them that had seen him after he was risen.",luy,en,Luwanga,bible Apiyo yabukulwa yatsia nende abandu abo., Apiyo alichkuliwa akaenda na hao watu.,luy,sw,Marachi,translations okhuula, thresh (grain); beat with heavy blows,luy,en,Luwanga,dictionary Likudza ya ku kudzira, Kifo alichotufia,luy,sw,Maragoli,translations "The oath which he spake unto Abraham our father,"," Okhubirira mushitsubo eshiayetsubila Aburahamu kuuka wefwe,",en,luy,Luwanga,bible "Ameyameza majumba yake yote, Ameziharibu ngome zake."," U miri tsinyumba tsitye tsyosi tsyobwami, nokudividza tsimpinga tsitsye.",sw,luy,Maragoli,translations tsirano, five,luy,en,Luwanga,dictionary And the chief priests accused him of many things., Mana abesaaliisi abakhulundu nibamwinjilila namakhuwa amanji.,en,luy,Luwanga,bible "lay down (e.g., a baby)", okhwalisia,en,luy,Luwanga,dictionary Ameurudisha nyuma mkono wake wa kuume Mbele ya hao adui., Wiranyi mukono gwigwe mulungi inyima hi vuli kuva imbiri wa avasigu.,sw,luy,Maragoli,translations Sikuli siefu silangwa Sirikhaya., Shule yetu inaitwa Sirikhaya,luy,sw,Marachi,translations Live with a person., Omundu menya ninaye,en,luy,,proverbs Watakao niimbia wimbo mpya, Valanyimbira ulwimbu uluhya,sw,luy,Maragoli,translations "Ne Yesu nakalusia abasiani abo ari, ""Mukorirwe eshiamusabanga. Munyala okhunywakhwo khushikombe eshiamanyakhano eshiendi okhunywa?"" Nibakalusia bari, ""Khunyala."""," But Jesus answered and said, Ye know not what ye ask. Are ye able to drink the cup that I am about to drink? They say unto him, We are able.",luy,en,Luwanga,bible Kulikuwa na mtoto wa jinsia ya kike aliyetaka kuingia kichakani pa nyani akitaka kutafuta kuni; alikutana na nyani mkubwa naye nyani akamwona mtoto huyo kama kitu kidogo mbele yake na kummeza haraka sana., Khwaliyo nende mwana we sikhana wali niyenya khuingira musinduru sia manani lano mwana mukhana oyendio natsia khulenya tsiikhwi mani mwana mukhana oyo nakutana nelinani mani linani likhongo nililola mbu shino neshi mudu mana nilimumila makala.,sw,luy,Marachi,translations Mtoto huyu anayeitwa huwa anaenda kwa Kegoli?, Mwana ulwalanga uyu atsitsanga ku we Kegoli?,sw,luy,Maragoli,translations Ng'ombe ni mnyama wa maana sana kwa maisha ya watu. Tena ng'ombe ni mnyama wa nyumbani. Mtu yeyote kama hana ng'ombe ni bura kabisa. Kwa maisha yetu twafaa tuwe na ng'ombe., Ing'ombe ni isolo eya maana lukari khubulamu bwa abaandu. Khandi ing'ombe ni isolo ya mudala. Mundu yesiyesi naabula ing'ombe nisikhaya kabisa. Mubulamu buefu khuekhoyera khuba nende tsing'ombe.,sw,luy,Marachi,translations Kandi Iwavatulayo ne viukulia mukali mugeni uyu ataliaku mba.," Na walipotoka huko na vyakula, mke huyo mgeni hakufaa kula.",luy,sw,Maragoli,translations Yule Abaabu anaona tanki., Abaabu ula alolaa libiiba.,sw,luy,Maragoli,translations "Muyayi wiiruka niye waali niyiiva, nayasuuviraa musakulu tsana yetegekaa kumulasa"," Kijana aliyetoroka ndiye aliyekuwa ameiba, alithania kuwa Yule alitaka kumrusha",luy,sw,Maragoli,translations follow up at a slow pace (see also okhwambachirarira), okhwambachirira,en,luy,Luwanga,dictionary and the seven left no seed. Last of all the woman also died.," Mana boosi musafu nibalalekhakhwo omwana yesi yesi tawe. Olunyuma, omukhasi oyo yesi khandi nafwa.",en,luy,Luwanga,bible omuyia, young boy or girl; new (adj.),luy,en,Luwanga,dictionary "Nyee, Lyerha Yesu linulu,"," Hakika, Jina Yesu ni tamu",luy,sw,Maragoli,translations okhushina, dance; play dancing games,luy,en,Luwanga,dictionary "And the chief priests and the scribes heard it, and sought how they might destroy him: for they feared him, for all the multitude was astonished at his teaching."," Kho abesaaliisi abakhulundu nabahandichi bamalako, nibahulila, ne nibakhaaba shinga olwa banyala okhumwira. Bali nibamuria, shichila abomukanda boosi bahuchisibwa nende omeebaaloke.",en,luy,Luwanga,bible Nyota hutoka kwa mwezi, Tsing'ereng'ani tsitulamu mweli.,sw,luy,Maragoli,translations Kuna wale ng'ombe ambao huwasaidia watu katika kulima ng'ombe hao ni wandume., S.Huri nende tsing'ombe tsiria tsikhonyanga abandu khulima thing'ombe ethio ni tsisatsa,sw,luy,Marachi,translations smith, omuruli,en,luy,Luwanga,dictionary "nende Yuda Isikarioti, owakhoba Yesu. Yesu nende Belizebuli"," and Judas Iscariot, who also betrayed him. And he cometh into a house.",luy,en,Luwanga,bible "The Lord said unto my Lord, Sit thou on my right hand, Till I put thine enemies underneath thy feet?"," ‘Nyasaye yaboola khu Omwami wanje ari, Yikhala hano khumukhono kwanje musaatsa okhuula olwa era abasukubo hasi webilenjebio.'",en,luy,Luwanga,bible "wamidiani, waamaleki na koo za mwituni walikuwa wametawanyika kwa bonde kama kikosi cha nzige kisha walikuwa na ngamia wengi kama mchanga kwenye ufuo wa bahari."," Bamidiani, Baamaleki ne chikholo che mu sichiimi baba basalanile mu litooma nga sipupu sie chisike mala baba ne chingamia chingali nga kumuyekhe Khu sikiingi sie nyanja.",sw,luy,Bukusu,translations Khalekhale kaliyo nende siguri sihongo sia makhuwa kama ako nende mundu mulala wali niyaruka tsisolo tsie musino tsikhongo tsilangwa mbu lukolo lwa misala mikhongo lukali nende esolo indi yalangwa mbu elinani liali linyola mundu nilimumila makala., Kitambo palikuwa na uwanja mkubwa wa matukio kama hayo. Mtu mmoja alikwa amefuga wanyama pori wakubwa hivyo waliitwa kijiji cha miti mikubwa sana pamoja na mnyama mwingine aliyeitwa nyani aliyekuwa akila watu mara moja.,luy,sw,Marachi,translations by yourselves; you alone, mwenyene,en,luy,Luwanga,dictionary "Waaba nocha kumkhono kumukhasi, ese ndacha kumkhono kumuseecha, namwe waaba nocha kumkhono kumusecha, aba ese ndacha kumkhasi."," Iwapo ulikuwa unaenda mkono wa kike , mimi nitaenda mkono wa kiume , ama kama ulikuwa unaenda mkono wa kiume sasa name nitaenda wa kike.",luy,sw,Bukusu,translations Lazima nifike kule mbinguni, Kuduki nduke yo mwigulu.,sw,luy,Maragoli,translations okhukhomola, beckon; make signs,luy,en,Luwanga,dictionary eshirundu, dead body; trunk of a fallen tree,luy,en,Luwanga,dictionary Ngwengwe mtoto wa Vayanza, Ngwegwe vayanza,sw,luy,Maragoli,translations You are as stubborn as a toothless mouth., Oli omutinyu shinga amalesi kolwasa,en,luy,,proverbs "Ne khandi niyetsa nanyoola abeechibe nibali mundoolo, shichila bali nibashili netsindoolo tsinyinji."," And he came again and found them sleeping, for their eyes were heavy.",luy,en,Luwanga,bible "Ewe Bwana mwema, twakubarikia"," Omwana wa Dada ya twula ingo wewe,",sw,luy,Maragoli,translations "Yahova Nyasaye aveye na kwinye,", Mungu Baba yuko nasi,luy,sw,Maragoli,translations Kwa kitendo vipande vitatu nchi ambayo kama hiyo walinzi wa mji wenu mungu wenu wenyewe walitumanisha aletwe kisha akawapa nyinyi kuwa yenu., Mu sikholwa bitonyi bitaru sibala nisio nga esio baliindi be lukoba lwenywe Wele wenywe babeene barumania areerwe mala amuelesia enywe khuuba sisienywe.,sw,luy,Bukusu,translations awaken; arouse; raise, okhubusia,en,luy,Luwanga,dictionary oluteru," flat tray of wicker, used as a plate for obusuma and for winnowing, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary okhusimikha, put something in firm position,luy,en,Luwanga,dictionary "Yee, akenyanga, nokwegirunkanya a tsie inyima.", Yeye mwenyewe anapiga kite na kugeukia mbali.,luy,sw,Maragoli,translations Atanikumbuka mbinguni., A ii nzidzulira mwigulu.,sw,luy,Maragoli,translations Baada ya amasaa kabili okhubira khamuna khabukula shikaye shia mberi omushiere nalurira msigoro siaye nanyola khamuna nikhalitsanga obusuma., Baada ya dakika mbili kupita kidir alichukua sahani ya kwanza kisha bikizee akatokelezea katika chumba chake cha kulala akapata kidiri akila sima.,luy,sw,Marachi,translations constantly; incessantly; always; day after day; daily; regularly, obushia,en,luy,Luwanga,dictionary Kandi Eng'erengani yo kwigulu inyala kwiyita iyene igwa hasi kuli umwana utuli mu umundu wiyiti., Tena nyota juu angani inaweza kujiua yenyewe na ianguke chini jinsi ilivyo kwa mtoto aliyetoka tumboni mwa aliyejiua.,luy,sw,Maragoli,translations lilika," clot of blood; okhukwa amalika, to clot",luy,en,Luwanga,dictionary "grill meat, fish, etc., over a very slow fire of hot embers so as to dry it", okhusika,en,luy,Luwanga,dictionary "Lwa maduma yaga gamera, ni gaduka ku lilia gamanya ni ganyola lyeta lihya ""Embego""."," Mahindi ilipomea, ikafika wakati ya kula ilipewa jina mpya ""Embego"".",luy,sw,Maragoli,translations "And Jesus said unto them, I will ask of you one question, and answer me, and I will tell you by what authority I do these things."," Naye Yesu nabakalusia ari, ""Leshe ebareebekhwo lireebo, mungalusie, kho mbu emuboolele obunyali bwekholelanga ebindu bino mbu ni bwa wina.",en,luy,Luwanga,bible "Nebutswa imoniyo niyiba niyilali yinamu ta, omubilikwo kwosi kuletsulamwo eshilima. Ne obulafu obuli mwiwe nibuba nibuli eshilima, kho eshilima eshio neshikhongo muno! Amechesio khu akokhukhalabanila Nyasaye nende Emiandu"," But if thine eye be evil, thy whole body shall be full of darkness. If therefore the light that is in thee be darkness, how great is the darkness!",luy,en,Luwanga,bible "hot, dry time of year, roughly from the end of November to the middle of February", eshimyu,en,luy,Luwanga,dictionary "Woe unto you, scribes and Pharisees, hypocrites! for ye are like unto whited sepulchres, which outwardly appear beautiful, but inwardly are full of dead men's bones, and of all uncleanness."," ""Muli mushilaamo shiobubi inywe abahandichi abamalako nende Abafarisayo! Inywe abekaati! Muli shinga ebilindwa ebibashilwe olufuyo, ebilolekha nibili ebilayi elwanyi wabio, ne mukari bitsuulemwo amakumba kemilambo echibolanga.",en,luy,Luwanga,bible Bikuli bwiosi bana badong'a mdala., Shule zote wanafuzi walisalia nyumbani.,luy,sw,Marachi,translations You can never tell the day of your death, Inyanga yofwa shiomanyanga tawe,en,luy,,proverbs Nzige, Lideede,sw,luy,Maragoli,translations Ngao, Ingavo,sw,luy,Maragoli,translations Bulware buno bwakila basani bosi mu Kenya balusia tsinyimbo tsia Korona., Huu ugonjwa uliwafanya wasanii wote Kenya wakatoa nyimbo za Korona,luy,sw,Marachi,translations Tulayira kulala., Tulikula pamoja.,luy,sw,Maragoli,translations ifisi, hyena; also its color,luy,en,Luwanga,dictionary Mwewe alingoja arejeshewe wembe wake pia apate vile anawanyoa watoto wake lakini kuku hakurudisha., Liungu lialinda likalusirivwe olumwo lwae liosi linyole nga libeka abaana lakini ingoho siakalusia da.,sw,luy,Marachi,translations Ana anuunaa, Ana ananyonya.,luy,sw,Maragoli,translations Binji bibisi; bihwera oufwire, Many unripe things get finished for the dead.,luy,en,,proverbs Hatuendi., Se Khulikho khucha tawe.,sw,luy,Bukusu,translations "pepper, curry, etc. ( ipilipili,en,luy,Luwanga,dictionary "Okhuba amafura ako kakhakusiibwe amapesa amanji akashila tsidinari ebikhumi bitaru, ne nikakabilwa abamanani."" Kho nibayiibila omukhasi oyo, nibaboola mbu shiyakhakholile ario tawe."," For this ointment might have been sold for above three hundred shillings, and given to the poor. And they murmured against her.",luy,en,Luwanga,bible Ndipo Kalebu akazugua vya kwa miguu wakiokota wakampa Akisa visima vya maji ya juu vipande vya vyakula vilivyokuwa vikianguka na za chini., Nio Kalebu khuumwa che Khu bikele bangalaanga baelesia Akisa chisebele che kameechi che angaaki bitonyi bie biakhulia bibiakwichanga nende che mwaalo.,sw,luy,Bukusu,translations "Mukumu yamanya amwikalitsa hasi maavika keseero chiche hasi maaleta magina gege atanga kukina nago kokeseero na muteva amateva kuli ndi, oveye ku ne ngoko isasage?"," Mganga wa kienyeji alikuwa akimketisha chini na kuweka ngozi ya mnyama chini na kuleta mawe yake na kuanza kuyachezesha kwenye ngozi hiyo na kuuliza maswali hivi, je, una kuku aliyechinjwa na kukatwa vipande?",luy,sw,Maragoli,translations Now Elisabeth's time was fulfilled that she should be delivered; and she brought forth a son., Mana induukho ya Elisabeti okhwibula omwana niyula. Ne niyebula omwana omusiani.,en,luy,Luwanga,bible Nachuna hindi nimgongolee kuku, Nogaa liduuma ndondolere engoko.,sw,luy,Maragoli,translations itabureta, typewriter; printing press (see ichapa),luy,en,Luwanga,dictionary "Or how can one enter into the house of the strong [man], and spoil his goods, except he first bind the strong [man] ? and then he will spoil his house."," ""Abulaho ounyala okhwinjilila omundu owamaani munzuye mana ayaaye emianduchie, nalaranjiliile okhuboha omundu wamaani oyo, kho mana amuyaaye emianduchie tawe.",en,luy,Luwanga,bible Aliangua matunda., Yaagulanga inzagayaga nenzagu.,sw,luy,Maragoli,translations "But when the chief priests and the scribes saw the wonderful things that he did, and the children that were crying in the temple and saying, Hosanna to the son of David; they were moved with indignation,"," Nebutswa olwa abakhulundu babesaaliisi nende abeechesia bamalako balola ebiamakana bia yali nakholanga, khandi abaana nibalanjilisinjia muhekalu bari, ""Omwana wa Daudi yetsoomibwe,"" basinyikha muno.",en,luy,Luwanga,bible Nikiweza machozi hunitirika tu, Niimbara wakharula amasika kaandonya sa mutsimoni.,sw,luy,Marachi,translations "Mana nalila nomwoyo omukhongo, nareeba ari, ""Unzenyangakhwo shiina iwe Yesu, Omwana wa Nyasaye Omukhongo Muno? Ekhusaaya muliira lia Nyasaye mbu nochama shiolaasandiakhwo tawe."""," and crying out with a loud voice, he saith, What have I to do with thee, Jesus, thou Son of the Most High God? I adjure thee by God, torment me not.",luy,en,Luwanga,bible okhwinjirira, invade,luy,en,Luwanga,dictionary 3. Nivaaha vingira mukidioli chiche?, Kina nani waliingia chumbani mwa nyanya?,luy,sw,Maragoli,translations Avayai vakevangwa kumanyia vuluviriri vwayo Iwa vatanganga kuva avandu vanyala kwelinda., Wavulana walipashwa tohara kuonyesha ujasiri wao wanapoanza kuwa watu wanaoweza kujilinda.,luy,sw,Maragoli,translations Ndipo wenye boma hilo walikuwa wakimtafuta atakayemchoma., Kunangwa avandu va hango yaho vamanya vatsia kwenya musambi.,sw,luy,Maragoli,translations "Lakini Aburamu akajibu mfalme wa Sodoma kuwa , nimekiri kwa mungu muweza wa vyote aliye juu sana , aliyefanya mbigu na dunia , kuwa sitachukua kitu chochote kilicho chako , usifanye hivyo useme kuwa , nimefanya aburamu kuwa tajiri."," Ne kakhali Aburamu akobosia omwami owa Sodomu ali, nechubile khu wele omunyali wa bioosi owe angaaki lukali , owakhola likulu ne liloba , ndi se ndabukula aakhaba luusi namwe lukoye lwe siraro namwe sisindu siosi siosi sili sisiowo tawe, okhakhola orio waloma oli ,nakholile Aburamu khuuba omuuindi tawe.",sw,luy,Bukusu,translations fear, ikholo ikhupa,en,luy,Luwanga,dictionary Huwa halijifichi mawinguni., Lievisa ku mumalesi mba.,sw,luy,Maragoli,translations squeak, okhutsyula,en,luy,Luwanga,dictionary okhuuma, roar; hum,luy,en,Luwanga,dictionary "Nibamurumila abeechi babwe nende abandi khubomukanda kwa Herode. Nibaboola bari, ""Omwechesia, khumanyile shinga lwoboolanga akatoto. Wechesinjia akobwatoto khukokhwenya khwa Nyasaye, nolateeba akabandu bapaara ta. Okhuba iwe shioteebanga obukhongo bwomundu tawe."," And they send to him their disciples, with the Herodians, saying, Teacher, we know that thou art true, and teachest the way of God in truth, and carest not for any one: for thou regardest not the person of men.",luy,en,Luwanga,bible Asporo kwa mti juu -Mavi ya ndege, Asporo ku musaala - Mavi ge linyonyi,sw,luy,Maragoli,translations Aleyo alikunya akikwea, Aleyo yania naniina,sw,luy,Maragoli,translations "Mana nababoolela ari, ""Omwoyo kwanje kuli neshibeela eshinji, kata shinyala okhunzira. Mutong'e hano ne mube meeso """," Then saith he unto them, My soul is exceeding sorrowful, even unto death: abide ye here, and watch with me.",luy,en,Luwanga,bible Nunu kwinye Kwidzominya," Waimba, sikizeni",luy,sw,Maragoli,translations "stone used for sharpening knives, etc.; whet-stone; steel", liyakalo,en,luy,Luwanga,dictionary obulang'ulang'u, greed; gluttony,luy,en,Luwanga,dictionary Love you so much, Ndakhuchama sana,en,luy,Tsotso,translations Tembea kakika ukamilifu, Ugende kandi mu vulungi,sw,luy,Maragoli,translations back luck, ikhabi imbi,en,luy,Luwanga,dictionary Mkitaka kujisaidia na watu wa mungu mweza wa vyote unaweza ukachimba shimo kisha ukaingia ndani., Ne wenya khukhwiyeeta na lie babaandu ba Wele Omunyali Owa bioosi onyala wayaba liloo mala wachaamo.,sw,luy,Bukusu,translations WAKAAZI WA KAUNTI YA BUNGOMA WAMEJITOKEZA NA KUHUDHURIA MAKANISA MBALIMBALI HATA BAADA YA SERIKALI KUAMRISHA MAKANISA, MUKAUNTI YE EBUNGOMA BAMAKHWIRUSIA NE KHUKHWITUBA MUMATEMBELI ENDALO YA LUNO ENYUMA WA SEREKALI KHUKHWIKALA KAMATELI AKO MUBUKHALABANI BWE KHUKHINGILILA KHULANDA KHWE BULWALE BWE KHAUKHA KORONA MUKAUNTI 13 SIA NYANJA YA VICTORIA BUNGONA,sw,luy,Bukusu,translations amaana," larvae of bees, mosquitoes, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary Shida iliyowapata waisraeli itazungumziwa kwa njia nzuri., Butinyu bubwanyoola baisiraeli bulalomwalomwa mu ngila endayi.,sw,luy,Bukusu,translations hands (as working agents), amakhono,en,luy,Luwanga,dictionary Eyekhuyunga yera nyina, That which was reluctant to be born killed its mother.,luy,en,,proverbs Handi ndabachama balimu bange hubera basomingia obulayi mpaka siriya syabasomisiye nisitha khumarebo khubiranga., Pia nawapenda walimu wangu kwa maana kuwa wanafunza vizuri hadi kile walichotufunza inapoletwa katika mtihani tunahakikisha tumepata.,luy,sw,Marachi,translations "Abasandinjia abakhasi abalekhwa, ne khulwa okhwikaatia, nibasaaya amasaayo amarambi. Abo nibo abakhahebwe eshinyasio eshilulu muno."" Eshihaanwa shiomukhasi omulekhwa"," they that devour widows' houses, and for a pretence make long prayers; these shall receive greater condemnation.",luy,en,Luwanga,bible "But what went ye out to see? a man clothed in soft [raiment] ? Behold, they that wear soft [raiment] are in kings' houses.", Mwarula nimutsia okhulola shiina? Omundu owifwalile tsingubo tsindayi etsiobukusi noho? Abandu abefwala tsingubo shinga etsio bamenyanga mutsinzu tsiabaruchi!,en,luy,Luwanga,bible "seven ( saba,en,luy,Luwanga,dictionary okhulukha, weave; knit,luy,en,Luwanga,dictionary Tsinyanga tsino mumdu anyala khulomaloma natso kata nitsiranyala khulomaloma tawe.," Siku hizi mtu anaweza kuzungumza nao hata kama hawawezi kuzungumza. Kiongozi wetu mueza yote aliwaumba kwa uwezo wake, tunazungumza nao wanasikia nao hawawezi kuzungumza.",luy,sw,Marachi,translations okhung'anya," go off in a huff, e.g. a wife who goes off to her father's village",luy,en,Luwanga,dictionary "Tsie mumanyilisie eshisina eshia Amahandiko akaboolanga mbu; ‘Enzenyanga abalolesinjia tsimbabasi, tawe abakholelanga isie emisango/ Shichila shindayetsa okhulanga abalunjishi ta, habula abonooni."" Lireebo khu akokhwiyima ebiokhulia khulwa okhusaaya"," But go ye and learn what [this] meaneth, I desire mercy, and not sacrifice, for I came not to call the righteous, but sinners.",luy,en,Luwanga,bible Wabere yena?, Where were you?,luy,en,Tsotso,translations Na sikulitsa amagina dave., Hatuli mawe.,luy,sw,Maragoli,translations behind; after, inyuma,en,luy,Luwanga,dictionary "Huwavahesiya ni huvengisiya mnyumba mkari, vari nende misigo miingi. Bari barurire hupanga mutauni Nairobi. Fwesi huwabere husangarire hulola bakeni. Mamawange yanduma hukula isukari, mikati kiviri nende mabere ko hudeha icha. Hotha yabere yehale rwanyi humika kidaru."," Tuliwasalimia na kuwaingiza ndani ya nyumba, walikua na mizigo mingi. Walikua wametoka mjini Nairobi. Sisi wote tulikua tumefurahi kuona wageni. Mamayangu akanituma kununua sukari, mkate mbili na maziwa ya kupika chai. Mjomba alikua amekaa mjini kwa miaka mitatu.",luy,sw,Marachi,translations Inzali iteraa mavuyu manyingi., Inzali(aina ya mdudu) hutaga mayai mengi.,luy,sw,Maragoli,translations "But Jesus perceiving their reasonings, answered and said unto them, Why reason ye in your hearts?"," Yesu yamanya aka bali nibayililisinjia, ne nababoolela ari, ""Muyililisinjia murio mbushiina?",en,luy,Luwanga,bible Ne ndielesia lisaaye liewe sibala sino nisio aalambula., Na nitawapatia uzao wake nchi hii ambayo alizuru.,luy,sw,Bukusu,translations """Khebulila niko Baameleki bamukhosia kimilimo nga banasioobi.", Kumbuka ambayo waameleki waliwafanyisha kazi kana watumwa.,luy,sw,Bukusu,translations Viumbe wake wote, Vilombe vivye vyosi,sw,luy,Maragoli,translations omunyali owa bioosi aruma omundu abaabina., mweza wa vyote alituma mtu kuwaokoa.,luy,sw,Bukusu,translations okhukhomera, become fat; be fat; be plump,luy,en,Luwanga,dictionary inono," the name used to indicated the clan to which a woman or girl belongs by birth, when she is thought of as a wife, actual or potential, i.e. omuko",luy,en,Luwanga,dictionary Kabichi mviringo -Mke na mume, Likabiki lievumbu - Mukali oveye ninda,sw,luy,Maragoli,translations Kaasia khale ebindu biaokhoyele mbu ostia ninabio., Tengeneza mapema vitu ambavyo unafaa kwenda navyo.,luy,sw,Marachi,translations "Haya yalikuwa maridadi ya mwilini, mwanamke mwingine alikuwa anajua kuweka alama hizi mwilini na aliitwa ""musaati"""," Yaga galange a maridadi gokumuviri, Mundu mukali mulala yalange yamanya vusitsa vwo kusaata na yalangwa ""musaati"".",sw,luy,Maragoli,translations A person who is not your husband you may say he is polite., Owa olateshera omulanga omuholo,en,luy,,proverbs "Kata shialiho outsukhanga idivai indoro mumifuko emikhulu chiamaseelo ta, okhuba idivai indoro eyo yinyala okhurulaka emifuko emikhulu echio, nichirandukha, nayo niyisasikha yosi pe."," And no man putteth new wine into old wine-skins; else the new wine will burst the skins, and itself will be spilled, and the skins will perish.",luy,en,Luwanga,bible """Duniani salama, Kwa wa kosa rehema", Ya letera amakuva amalahi gobuyanzi.,sw,luy,Maragoli,translations olusheti, one of the thin sticks forming the framework for a mud wall or thatched roof,luy,en,Luwanga,dictionary honey; lora obushi! 'sweet dreams!', obushi,en,luy,Luwanga,dictionary Alipowaleta nyumbani mama na mtoto waliwapenda, Yaagaleta hango namama numwana vagayaanza.,sw,luy,Maragoli,translations okhuyenga, brew beer,luy,en,Luwanga,dictionary "Naye mtoto akaenda kujitafutia, akamunyima Ndiegu"," No mwana akatsia kusuma, akima Ndiegu",sw,luy,Maragoli,translations Nami nina ukweli," Na inze ndi noburhugi pei,",sw,luy,Maragoli,translations "Ndipo mungu akamwambia Aburahamu kuwa, na wewe utalinda agano langu, wewe na uzao wako baada yako kwa vizazi vyao vyote."," Nio wele aboolela Aburahamu ali, ne owalalinda andakaano yase, ewe ne lisaaye liowo enyuma wowo, mu selukho chabwe choosi.",sw,luy,Bukusu,translations olwanda," rock; ameno ketsinyanda 'double teeth, molars'",luy,en,Luwanga,dictionary "shinga nyasaye yalonga abandu nabara musialo yabaretsanga abahoyere huva nende ebikhole nemirimo kiabwe, emilukha, emisiro, oburuki bwe emiruko kama thing'ombe, tsimbusi, amakondi, tsingokho, amayoyo nende vindi viryo."," jinsi mungu alivyoumba watu na kuwaweka duniani, aliwaweka walipotakikana kuwa na vitendo na kazi zao, itikadi, mila, ufugaji wa mifugo kama ng'ombe, mbuzi, kondoo, kuku, bata miongoni mwa wengine.",luy,sw,Marachi,translations "And they laughed him to scorn. But he, having put them all forth, taketh the father of the child and her mother and them that were with him, and goeth in where the child was."," Nabo nibamutseshelela butswa. Mana Yesu nabalonda boosi okhurula munzu omwo. Ne nabukula samwana omwana oyo, nyinamwana omwana nende abeechibe bataru abo, nibenjila mushisika shiomwana yali niyalisiibwemwo.",en,luy,Luwanga,bible Obuliba bwomukofu bukwitsanga lulala, The old man's trap is triggered only once,luy,en,,proverbs Wewe unayengojea kurudi kwa Yesu, Yivi wetegekela iliza lyo mwami,sw,luy,Maragoli,translations Kutoka moyoni mwangu, Khulula khumoyo kange;,sw,luy,Marachi,translations "Lunyilili luboofu mu sitabu sino lulimo kamakhuwa niko Yesu alaanga ali lilaka liboofu lukali khu malaka koosi: ""Siima Wele Omunyali Owa Bioosi Wele wowo ne kumwoyo kwowo kwoosi, ne bulamu bwowo bwoosi, ne kamaani kowo koosi."""," Kifungu kikubwa kwenye kitabu hiki kina maneno ambayo Yesu alitaja kuwa amri kuu zaidi ya yote: UMpende Mungu wako kwa moyo wako, kwa nafsi yako yote na kwa nguvu zako zote.",luy,sw,Bukusu,translations okhurakhwo, follow; come next,luy,en,Luwanga,dictionary okhunyirikha, spit; expectorate,luy,en,Luwanga,dictionary be confident, okhukhulumama,en,luy,Luwanga,dictionary be flat, okhupalapala,en,luy,Luwanga,dictionary "even so ye also, when ye see these things coming to pass, know ye that he is nigh, [even] at the doors."," Kho mwesi olwa mwakhalole amakhuwa ako nikekholekha, mumanye mbu, Omwana womundu ali ahambi okhwitsa, kata ali hamuliango bwene.",en,luy,Luwanga,bible short cut, ikhalaka,en,luy,Luwanga,dictionary KIMARACHI NI LUGHA YETU., OLUMARACHI NI LUGA LWEFU.,sw,luy,Marachi,translations mukonekhoo, pl. form of the parting salutation and evening greeting okonekhwo,luy,en,Luwanga,dictionary Khalano beetsa ni bachaka okhukosana ni bali alala munyumba mwabue., kwa hivyo walianza kukosana wakiwa pamoja chumbani mwao,luy,sw,Marachi,translations """Ekhuboolela mbu, buukha, obukule eshitalishio, otsie ingo!"""," I say unto thee, Arise, take up thy bed, and go unto thy house.",luy,en,Luwanga,bible "Abimeleki na watu waliokuwa walinda mji, wakawaua watu wa hapo."," Abimeleki ne babaandu baalwo balinda lukoba, Beera babaandu baalwo.",sw,luy,Bukusu,translations lidirisha," window; pleat (in a garment); ingubo yamatirisha, a pleated dress",luy,en,Luwanga,dictionary Gidioni akafanya hivyo., Gidioni akhola ario.,sw,luy,Bukusu,translations Hapo kale kuliishi bwenyenye mmoja aliyejulikana kwa jina Makesi, Khale khale yamenyao muinda mulala yamanyihana khulira Makesi.,sw,luy,Marachi,translations O. UMUHIMU WA NG'OMBE, BULAYI BWA ING'OMBE,sw,luy,Marachi,translations "Vitu zote zilifungwa. Makanisa, baa, vyuo vikuu na soko."," Bindu viindi byosi byafungwa. Tsikanisa, tsibaa, tsikoledgi, tsiunibasiti nde biro.",sw,luy,Marachi,translations "Lakini kabla mwewe ampe kuku wembe, alimpaa amri kulingana na huo wembe. Kuku alikubaliana na hizo amri.", Lakini liungu ni lisiri khumwa liaberesia ingoho amalako khulondana nende olumwo olo. Ingokho yaulirisania nende amalako ako.,sw,luy,Marachi,translations lie on the back, okhukona makalama,en,luy,Luwanga,dictionary "be grubby or unwashed; have dry, scaly appearance (of skin that has not been washed)", okhusaamukha,en,luy,Luwanga,dictionary Nilipiga, Si ndakuba,sw,luy,Maragoli,translations "Nilwo olwa nasi siesi ndilibaboolela habulafu endi, ‘Shindamumanyakhwo ta, muurulekhwo inywe abandu abamayanu!' Inzu eyombakhwa khulwanda nende eyombakhwa khumuyeshe"," And then will I profess unto them, I never knew you: depart from me, ye that work iniquity.",luy,en,Luwanga,bible likhumi, ten,luy,en,Luwanga,dictionary YADZA KUMBONNYA, ALIKUJA KUNIOKOA,luy,sw,Maragoli,translations Bulwale buno bwakila bembi bosi mkenya balusia tsi nyimbo tswa korona., Huu ugonjwa ulifanya wasanii wote Kenya wakatoa nyimbo za korona.,luy,sw,Marachi,translations Watu wengi walifariki, Avandu vangi vafwa.,sw,luy,Marachi,translations ndari siri mbuma iyunifomu yo muisomero., nilikuwa bado sina sare.,luy,sw,Marachi,translations "Khandi naruma abakholibe bandi abanji okhushila abambeli, mana abalimi abo nibabakholela malala ako."," Again, he sent other servants more than the first: and they did unto them in like manner.",luy,en,Luwanga,bible rub hard, okhuruta,en,luy,Luwanga,dictionary Anoho otovole likuza., ama uchague kifo,luy,sw,Maragoli,translations Ekhumaliilikha bala olindiilila oli wakana babaana bowo mwamiia enywe., Kwa kumalizia hesabu anayesubiria kuwa labda watoto wako mtaongoza nyinyi.,luy,sw,Bukusu,translations mukhana wefwe yaakula mizabibu ndaabusia nga yali naamborere khukibusia., dadangu alichuma mizabibu nikakusanya kama alivyoniambia nikusanye.,luy,sw,Marachi,translations "And when they were come out of the boat, straightway [the people] knew him,"," Ne olwa barula muliaro bwangu bwene obwo, abandu balola Yesu nibamumanya.",en,luy,Luwanga,bible omutanyana, sodomite,luy,en,Luwanga,dictionary okhuubatsa olusala, sharpen a stick,luy,en,Luwanga,dictionary "And he entered into Jerusalem, into the temple; and when he had looked round about upon all things, it being now eventide, he went out unto Bethany with the twelve."," Mana Yesu niyenjila mu Yerusalemu, natsia muhekalu. Ne olwa yali nahenjile tsimbeka tsiosi khubindu bialimwo biosi, yarula elwanyi welitookho lia Yerusalemu, natsia Betsania halala nende abeechibe ekhumi nababili. Okhuba eshialo bwali nibwilile. Yesu atsuba omukhuyu",en,luy,Luwanga,bible olumbutsu, weakness and faintness without giddiness for which use oluhungoyi,luy,en,Luwanga,dictionary niiba ndahuira othie mwiloba okhae khunyasia bandu nolia ebiakhuria biabu bibalaka muthindalo., nitakuua uzikwe uache kusumbua watu ukila vyakula vyao walivyopanda shambani.,luy,sw,Marachi,translations Orio., Ahsante,luy,sw,Marachi,translations "Munjila ndala eyo, abesaaliisi abakhulundu nende abeechesia bamalako nende abakofu bamutseshelela, nibaboola bari,"," In like manner also the chief priests mocking [him], with the scribes and elders, said,",luy,en,Luwanga,bible Ave umusatsa uguuta inzala ivuli kuduka kuye navandu veve., Awe mume ashindae njaa isije kumdhuru yeye pamoja na familia yake.,luy,sw,Maragoli,translations Awe mume asiyelemewa na usingizi hata kidogo asije akajaribiwa akiwa usingizini., Ave umusatsa we Tsindolo tsitalega mba kase alagelitswa naagona tsindolo.,sw,luy,Maragoli,translations Siayanzaa imulume., Hapendi imuume.,luy,sw,Maragoli,translations Msalabani alitufia, Ku musalaba gwa ya kukudzira,sw,luy,Maragoli,translations OLUMARACHI NI LUGA LWEINGO WEFWE., KIMARACHI NI LUGHA YA NYUMBANI KWETU.,luy,sw,Marachi,translations "And they, when they heard it, were glad, and promised to give him money. And he sought how he might conveniently deliver him [unto them] ."," Ne olwa bahulilakhwo, basaangaala, ne nibamusuubisia okhumuhelesia amapesa. Naye nachaaka okhukhaaba obwiyangu obulayi bwokhumuhaana mumakhono kabwe. Yesu alia eshiokhulia shia Pasaka halala nende abeechibe",en,luy,Luwanga,bible and the enemy that sowed them is the devil: and the harvest is the end of the world; and the reapers are angels.," Ne omusuku owamiitsa libanze, niye Setani. Nalio lichesa, nishio eshihesi eshieshise shino, ne abachesi, nibo abamalaika.",en,luy,Luwanga,bible just there; on that very spot; just then; at that moment (see also abwenao), habwenaho,en,luy,Luwanga,dictionary Umewahi sikia jinsi Wamalagoli walifika Ulaya?, Wahulira kuli Avalogooli vaaduka Ivulaya ?,sw,luy,Maragoli,translations okhurala," sting, as a nettle; prick or irritate, as in a rough garment",luy,en,Luwanga,dictionary Debora na watembezi walitembea kwa njia kama Isakari alivyo kuwa Bakari," Debora; Na vagendi va genda ku tsinzira kuli ya li , Baraka a veye",sw,luy,Maragoli,translations Maombi yatafanyika tarehe 13/07/2017 katika kanisa la Bethesda - Bungoma., KAMASABHO KAKHABHEO 13/07/2017 MWITEMBELI LYA BETHESDA - BUNGOMA.,sw,luy,Bukusu,translations "Navutswa inyinga ndala mu muhiga myeli gyo kumala muhiga gwe livuna lya maganda ni litanga lyo kulima ovolo, Inyinga yiyi imbula yalange niyagoti na vandu valange no vusangali kokola mikinu josi jo kuyanzitsa."," Lakini wakati mwingine mwakani miezi ya kufunga mwaka wa mavuno wa maharagwe na kuanza kupanda wimbi, wakati mwingine iwapo mvua ingepotea watu wangefurahia kucheza michezo ya kufurahisha.",luy,sw,Maragoli,translations "And Jesus perceiving it saith unto them, Why reason ye, because ye have no bread? do ye not yet perceive, neither understand? have ye your heart hardened?"," Yesu yali namanyile akabali nibaboolanga, ne nabareeba ari, ""Mureebananga murie mbu, shimulikhwo nemikaate ta? Mushili kata okhumanyilisia okhuula khushisina ta? Emioyo chienywe chishiumilaane butswa?",en,luy,Luwanga,bible "Sulunguta,", Teremka,luy,sw,Maragoli,translations Na kalunu goveye gonene., Na leo hii mwezi umekuwa mkubwa.,luy,sw,Maragoli,translations fierce; brave; strong; powerful; troublesome; fierce; dangerous; bitter; sour; hot, amalulu,en,luy,Luwanga,dictionary "Mana Yesu niyenjila muliaro elala khuko, eliali lia Simoni, ne namuboolela mbu, alisitiekhwo munyanza hatiiti okhurula khuluchinga. Kho Yesu niyekhala muliaro elo, ne niyechesia abemikanda abo."," And he entered into one of the boats, which was Simon's, and asked him to put out a little from the land. And he sat down and taught the multitudes out of the boat.",luy,en,Luwanga,bible na watu wengine wote wakainama kwa magoti yao Ndipo wakanywa., ne babaandu babaandi boosi basikama Khu masikamo kabwe Nio banywa.,sw,luy,Bukusu,translations Bandi barukanga tsing'ombe khunyoola imbolera yokhuraka biakhuria biabwe., Watu hufuga ng'ombe kupata mbolea yakupandia vyakula vyaO:,luy,sw,Marachi,translations Nimanyonyiki gakunyala kuha lunyaasi?, Ni dege wepi tunaoweza kupatia dawa?,luy,sw,Maragoli,translations ingeke, an edible lake-fish,luy,en,Luwanga,dictionary "Niliteseka sana kwa ajili ya dhambi zako,"," Nda khupa shivi muno Shigira bwoni bwobwo,",sw,luy,Maragoli,translations obwene, self,luy,en,Luwanga,dictionary one who sews; tailor, omunabi,en,luy,Luwanga,dictionary okhunyanya ikamula, chew the cud,luy,en,Luwanga,dictionary ilikuwa siku ya alkhamisi jioni., yari inyanga ya husasaba ingolobe.,sw,luy,Marachi,translations Nga yanyola bandu betsule yamua hutsia khudaya mumutaro matsi., Alipopata watu wamejaa aliaamua kuenda kuchota maji kwa mtaro.,luy,sw,Marachi,translations And he looked round about to see her that had done this thing., Mana Yesu nahenga eyi nende eyi okhulola owali namutiililekhwo.,en,luy,Luwanga,bible I am coming soon, Nditsanga nunu,en,luy,Tsotso,translations Mwana niyaliranga vutswa vugira kivuni vuli inyinga kuduka vageritsa lyeta lindi kuduka lwakiring'ana., Mtoto angelia mara kwa mara bila kunyamaza bila sababu ilibidi wampe jina lingine hadi atakavyo nyamaza,luy,sw,Maragoli,translations nilizaliwa mwaka kenda mia kwendelea mbele kwa wamarachi na kujifunza kimarachi., njivulwa mwaka kenda huthia imberi mvamarachi nende khueka lumarachi.,sw,luy,Marachi,translations Hakuna mji uliopo katika nchi ya Kilaeti na Bshani nzima ambao mfalme Oku hakutwaa.," Mbao lukoba nilwo musibala sia Kileati, ne Bashani sioosi nisio Oku khukhatiila tawe.",sw,luy,Bukusu,translations Umanye Yahova ahenza mu mwoyo, Kumbuka Mungu huona nyoyo zetu,luy,sw,Maragoli,translations "Lw natsitsanga, yalola luhangaywa."," Alipokuwa akienda, aliona pango.",luy,sw,Maragoli,translations Musa akawakumbusha watu maana ya agano la Mungu nao., Musa akhebusia babaandu sifuno sie Ndakaano eya Wele ne nabo.,sw,luy,Bukusu,translations "Mtu alikua akiishi kaburini kwa siku mbili,"," Mundu yagonanga mu kilindwa amadiku gaviri,",sw,luy,Maragoli,translations Mimea hiyo haikuwa yangu, Na mamera sigakari gange,sw,luy,Maragoli,translations KAMASABHO KAKHABHEO 13/07/2017 MWITEMBELI LYA BETHESDA - BUNGOMA., Maombi yatafanyika tarehe 13/07/2017 katika kanisa la Bethesda - Bungoma.,luy,sw,Bukusu,translations "And he said unto him, Why askest thou me concerning that which is good? One there is who is good: but if thou wouldest enter into life, keep the commandments."," Yesu nakalusia ari, ""Mbushiina niureeba eshili eshilayi? Aliho mulala yenyene ouli omulayi. Ne noba niwenya okhwinjila mubulamu bweinziayo, olinde amalako.""",en,luy,Luwanga,bible "Amaleki, yeye kufika Sinai kwenyewe kukatetemeka na Benjamini, anafuata katikati"," Amaleki; yeye, kuduka Sinai zana kya degera Na Benjamini, a londanga hagati",sw,luy,Maragoli,translations Ukisoma vitabu hivi na utaona haya;, Usome ivitabu yivi na ulalola ndi;,sw,luy,Maragoli,translations Nyasaye akhumete tsikhavi, God bless you,luy,en,Tsotso,translations Kisha akamuletea hivi vyote kila mmoja akikata vipande viwili kisha akawalaza upande na upande isipokuwa ndege ndege hakuwakata vipande viwili.," Mala amureerera bino bioosi, buli silala abikhalamo bitonyi bibili mala abianja lubeka ne lubeka ne kakhali chinyuni se achikhalamokhabili khabili tawe.",sw,luy,Bukusu,translations vulano kaera ewe ulathiayo., kwa sai shida ni kwa yule atakaeenda huko.,luy,sw,Marachi,translations okhusoma, read; study; go to school; be educated,luy,en,Luwanga,dictionary okhwireka, obstruct; sit down uninvited,luy,en,Luwanga,dictionary Utakuta watu wengi wanapenda nyama ya ng'ombe., Olanyola abandu bangi bajama einyama eya ing'ombe.,sw,luy,Marachi,translations Anguka, Gwa,sw,luy,Maragoli,translations Khukhuimilila khulukeendo., Kukusimamia kwa safari,luy,sw,Marachi,translations MAFUMBO YA KILUHYA BRD 37, TSINGANO ETSIA OLULUHYA,sw,luy,Marachi,translations endaalo eyo Baisiraeli baula Bamoabu mala kumulembe kwaba mu sibala khulwe kimiiko kamakhumi munaane., siku hiyo waisraeli waliteka wamoabu kisha amani ikawa kwa dunia kea miaka kumi na minane.,luy,sw,Bukusu,translations "And on the first day of unleavened bread, when they sacrificed the passover, his disciples say unto him, Where wilt thou that we go and make ready that thou mayest eat the passover?"," Mana khunyanga yambeli yelisabo liemikaate echibulamwo limela, olwa basinzanga eshimeeme shielikondi khulwa lisabo lia Pasaka, abeechi ba Yesu bamureeba bari, ""Wenya mbu khutsie khukhukaasilie hena lisabo lia Pasaka?""",en,luy,Luwanga,bible okhuerana, love one another,luy,en,Luwanga,dictionary "Sitabu sia Tobiti Sitabu sino sibola limenya lia Tobiti okhwa Tobeili, Tobeili aaba okhwa Ananieli, Ananieli aaba okhwa Atoeli, Atoeli aaba okwa Kabaeli,, Kabaeli aaba okhwa Rafaili, Rafaili aaba okhwa Rakweli, owe lisaaye lia Asieli ekholo ya Nafutali."," Kitabu cha Tobiti kinazungumzia Maisha ya Tobiti mwana wa Tobeili aliyekuwa mwana wa Ananieli ambaye alikuwa mwana wa Atoeli aliyekuwa mwana wa Kabaeli ambaye alikuwa mwana wa Rafaeli, naye Rafaeli alikuwa mwana wa Ragweli ambaye ni kizazi cha Asieli wa ukoo wa Nafutali.",luy,sw,Bukusu,translations omuyeyi, adultress; one who has born children out of wedlock,luy,en,Luwanga,dictionary Mungu wenyu atawapa ardhi ng'ambo ya mto Yorudani., Wele wenywe abaelesia kamaloba engelekha wa Yoritani.,sw,luy,Bukusu,translations "Mtoto mwingine amekuwa katika mtaa wa Bumala, amekuwa mdogo na anatafuta jinsi ya kuvuta bangi nikajiuliza moyoni mwangu wazazi wa mtoto huyu wapo ama hawapo"," S.Omwana oundi abele Bumala , abele omutiti nakonyanga olwa anyala khunywa einjaga nindeleba mumoyo kwange abebusi ba omwana uno balio nokho tawe.",sw,luy,Marachi,translations Daudi anahesabu mashamba yao, Daudi avalitsaa mirimi javo.,sw,luy,Maragoli,translations Obukheri bwenyekhana bwechesibwe buli abundu, Upendo unatakikana ufunzwe kwa kila mtu,luy,sw,Marachi,translations "And he said unto them, Full well do ye reject the commandment of God, that ye may keep your tradition."," Khandi Yesu nababoolela ari, ""Muli nende injila indayi muno eya mulobelangamwo amalako ka Nyasaye kho mbu mulonde emilukha chienywe.",en,luy,Luwanga,bible To a relative give a mixture of grain and chaff (to convince him that your stock is limited), Notayira omwikho oramwo omukhuutsi,en,luy,,proverbs Mwalimu mkuu akamwambia mzazi wangu kwamba hatuwezi kumruhusu mwanao kama bado haujalipa pesa, Omwimirisi nabolera mwibusi wache ari sikhunyala okhumufuchilira omwana wao nasiri okhulipa amang'ondo tawe.,sw,luy,Marachi,translations Kwa hivyo waliketi pamoja na kuamua ni vizuri kujipatia jina la kuwaunganisha., Ku yaga vikala halala ni vakalaga nuvulahi kwenyolere lyeta likuhambanyia.,sw,luy,Maragoli,translations exchange; barter, okhukulana,en,luy,Luwanga,dictionary Wlio wateule wa Mungu, Yavo valiva vatovole vu mwami.,sw,luy,Maragoli,translations esie ndi mumarachi hurula mulukongo lwa madowa hurula mwaka kwa ishirini na ishirini na moja., mimi ni mumarachi kutoka kijiji cha Madowa kutoka mwaka elfu mbili na ishirini na moja.,luy,sw,Marachi,translations "Khunyanga yindi, Yesu yali niyechesinjia abandu, ne Abafarisayo bandi nende abechesia bamalako bali nibekhaaleho, abali nibarulile mubuli litaala mulukongo lwa Galilaya, mu Yudea nende mu Yerusalemu. Ne Yesu yali nobunyali okhurula khu OMWAMI Nyasaye, obwokhuhonia abalwale."," And it came to pass on one of those days, that he was teaching; and there were Pharisees and doctors of the law sitting by, who were come out of every village of Galilee and Judaea and Jerusalem: and the power of the Lord was with him to heal.",luy,en,Luwanga,bible "black, when referring to female animals", ticholi,en,luy,Luwanga,dictionary Mganga wa kienyeji alikuwa akirejelea kupiga mawe na kuuliza kwa kitu kimoja au viwili alivyoulizia hapo awali na kuuliza aliye na mgonjwa mawe yangu yamesimama kwa kitu hiki., Mukumu yirana kukuba mu magina gege ma atovola ku kindu kilala naho viviriku vyatevangi kuli ayanzi ma avolera mwene mulwaye amagina gange gasingiye ku kindu yiki.,sw,luy,Maragoli,translations surround; enclose, okhufumbira,en,luy,Luwanga,dictionary Kusema kweli ng'ombe nikitu kinachoweza kukusaidia mahali pagumu sana. Manufaa yake ni kama umekwama mahali pagumu unaweza muuza na umalize shughuli zakO: Nibora tuwe na ng'ombe., Khubola bwatoto ing'ombe ni sindu sinyala khukhukhonya abundu adinyu lukari. Inganga yayo ni nookwamire abuundu adinyu onyala waikusia noomala tsishughuli tsiaO: Nibilayi khube nende tsing'ombe.,sw,luy,Marachi,translations "Abandu bomumatookho aka Yesu yakholamwo emilimochie chiamakana, shibayekalukhasia nibalekha obwonooni bwabwe ta. Mana Yesu nachaaka okhukondeshela abandu bomumatookho ako naboola ari,"," Then began he to upbraid the cities wherein most of his mighty works were done, because they repented not.",luy,en,Luwanga,bible alikaa alkhamisi na tukazika jumamosi., yekhala musasava mana ni husiha inyanga ya jumamosi.,sw,luy,Marachi,translations Wina ya guuta likudza lyosi?, Ni nani aliyeshinda kifo?,luy,sw,Maragoli,translations okhufukhafukha, dawdle; do slowly; work stupidly,luy,en,Luwanga,dictionary Kusema ukweli tuwe watu wa kushugulia ng'ombe kila wakati tena tuwe tunawapea maji wakinywa., S. Khubola bwa toto khube abandu baa khuhalabanila ing'ombe buli sikha khandi hube nikhutsieresingia amatsi nitsinywa.,sw,luy,Marachi,translations "one who is clean, pure, white, light-skinned; saint", omulafu,en,luy,Luwanga,dictionary MUSANI WA DAVID NE MARGARET WASIKE BHEMUSIKOMA BUNGOMA.," Ki-jana mkwe wa David na Margaret Wasike wa Musikoma, Bungoma.",luy,sw,Bukusu,translations A good mouth will make you eat great things., Omunwa omulayi kuchira walia eshikhongo,en,luy,,proverbs Khwadong'a nikhwang'ang'a bikha bwosi., Tulibaki tukiduwaa wakati wote.,luy,sw,Marachi,translations Mungu aliyenileta humu duniani., Nasaye wandera msialo mno.,sw,luy,Marachi,translations "And they stripped him, and put on him a scarlet robe.", Nibamufwalula tsingubotsie nibamufwala eshifwalo eshiaranzayi.,en,luy,Luwanga,bible Tazama mungu mweza wa vyote., Lola Wele Omunyali owa bioosi.,sw,luy,Bukusu,translations Yamua ikalukhe mudala na ngayola mudala yanyola bana bae beinamire ne besiduyu bari babayanga ne siduyu., Aliamua kurudi nyumbani na alipofika nyumbani aliwapata watoto wake wakihurumisha na wa sungura wakiwa wanacheza na sungura.,luy,sw,Marachi,translations Ni wangapi hawajui?, Nivanga avakikiri kumanya?,sw,luy,Maragoli,translations kimarachi ni lugha inayonenwa na waluhya wanaotoka kwa wamarachi na watu wanaotoka kijiji kingine., olumarachi ni inomanoma isungwanga nende baluhya varulanga vumarachi nende vandu varulanga mulukongo lundi.,sw,luy,Marachi,translations Alipatikana akiibia muisraeli mwenzake., anyoolekha ne eebila Omuisiraeli wasie,sw,luy,Bukusu,translations Ni dege wepi tunaoweza kupatia dawa?, Nimanyonyiki gakunyala kuha lunyaasi?,sw,luy,Maragoli,translations "Nyasaye Yahova, Umutakatifu,"," Baba, mwana, Roho, wakuaminio",luy,sw,Maragoli,translations one in whose house boys or girls sleep; keeper of the bedroom; chamberlain, omwalisia,en,luy,Luwanga,dictionary "Iwapo watu waligombana, na kususiana hata wasiweze kutembeleana na hata kula pamoja, hawa waliletwa pamoja na mzee wa jamii ili kusuluhisha tofauti zao."," Niva vandu valembananga, nukusulana vujira kogendelana nu kulia halala, mundu mukulundu yavavikanga halala kuhulira uvudinyu vwavo.",sw,luy,Maragoli,translations "Nakeinganga shiina omundu okhunyoola eshialo shiosi, ne, akosie obulamubwe?"," For what doth it profit a man, to gain the whole world, and forfeit his life?",luy,en,Luwanga,bible Ndio, Yee,sw,luy,Maragoli,translations cut off branches of a tree, okhusosola,en,luy,Luwanga,dictionary "Simoni yabukula omwana mumakhonoke, namwitsoomia Nyasaye naboola ari,"," then he received him into his arms, and blessed God, and said,",luy,en,Luwanga,bible okhunyiririsia," flavor, adorn, etc., with great care",luy,en,Luwanga,dictionary S. Yali inyanga eyokhuraka amadimwa kukhu yali nende indalo injerekha ni yali niyenya khunzia khuraka amadimwa inzerekha habula mwalo kwali omukhongo., Ilikuwa siku ya kupanda mahindi nyanya alikuwa na shamba ng'ambo na alikuwa anataka kwenda kupanda mahindi ng'ambo lakini kulikuwa na mto mkubwa.,luy,sw,Marachi,translations "Nobwoni bwa kwononya, Bwa kusinyanga kase, Bwa kusinyanga kase."," Dhambi zilituharibu, zimekuwa zikitusinya, zimekuwa zikitusinya.",luy,sw,Maragoli,translations parable; proverb, oluchero,en,luy,Luwanga,dictionary and entered into the house of Zacharias and saluted Elisabeth.," Niyenjila munzu mwa Zakaria, nashiesia Elisabeti.",en,luy,Luwanga,bible obwisiria, mystery; something beyond man's comprehension,luy,en,Luwanga,dictionary "examine closely, touching and fingering", okhukanza,en,luy,Luwanga,dictionary "And when he was twelve years old, they went up after the custom of the feast;"," Ne olwa Yesu yali niyolile emiyika ekhumi nachibili, abebusibe batsia ninaye khulwa lisabo elo, shinga olwa bakholanga buli lwosi.",en,luy,Luwanga,bible akawagawa watu mia tatu kwa vikosi vitatu kisha akawapa kila mtu tarumbeta na mitungi isiyo na maji na mienge kwa mitungi hiyo., Aabukhania babaandu chimia chitaru mu bipupu bitaru mala aelesia buli mundu akhoombi ne chisaachi ne chinjaso Khu chisaachi mwacho.,sw,luy,Bukusu,translations Inyaanya Munyolo, Nyanya kwenye nyororo,luy,sw,Maragoli,translations Roho amenye ninze.," Roho aishi nami,",luy,sw,Maragoli,translations "The child that you will nurse, you first wash him well.", Omwana owa olalele wikholelela wamusinga,en,luy,,proverbs Mvulana alikuwa mtanashati kipimo zaidi ya mzungu naye msichana bila," Musungu inyuma musiani naye opara mbu yebulirwa mumathi naye muhana bila hudonga inyuma yaani situng'uo, muhana waiti, yaani muhana siyombo.",sw,luy,Marachi,translations "then he received him into his arms, and blessed God, and said,"," Simoni yabukula omwana mumakhonoke, namwitsoomia Nyasaye naboola ari,",en,luy,Luwanga,bible "Omumalaika owa OMWAMI Nyasaye, owali nasinjiile khulubeka lwomukhono musaatsa kweshimalilo shiemisango shiobubane, yaloleshela Zakaria.", And there appeared unto him an angel of the Lord standing on the right side of altar of incense.,luy,en,Luwanga,bible nono baraka arekukha ekha khukhwama Khu sikulu sia Tabora ne babaandu bewe chielefu likhumi., Sass baraka akaondoka kushuka kutoka kea mlima wa Tabora na watu wake elefu kumi.,luy,sw,Bukusu,translations "a reckoning; smears of clay on face as a sign of mourning, etc.", eshibalikho,en,luy,Luwanga,dictionary okhuwa, give,luy,en,Luwanga,dictionary "saying, What think ye of the Christ? whose son is he? They say unto him, [The son] of David."," ""Mupaara murie khumakhuwa ka Kristo? Nowomulwibulo lwa wina?"" Nibamukalusia nibaboola bari, ""Nowomulwibulo lwa Daudi.""",en,luy,Luwanga,bible "ILIUVA niye MUSATSA, naïve mundu musatsa ololeke kandi uvala se liuva."," JUA ndio MUME, nawe mwanaume uonekane tena ungae kama jua.",luy,sw,Maragoli,translations omutsohu," young man, fully grown and developed; warrior",luy,en,Luwanga,dictionary Uvulwani vutulanga hayi, Vita vyatoka wapi,luy,sw,Maragoli,translations Mundu mukali namaliyi mihiga avikangwa kulusimbu ivulili inamkono mukali, Mwanamke akiishi miaka huekwa upenuni katika chumba cha kulala mkono wa kushoto,luy,sw,Maragoli,translations Akaana yako kiirukaa, Haka katoto kanatoroka.,luy,sw,Maragoli,translations Kaviri nyambura, Kaviri mtoto wa Nyambura,luy,sw,Maragoli,translations okhuwewera, whisper,luy,en,Luwanga,dictionary "Ameupinda upinde wake kama adui, Amesimama na mkono wake wa kuume kama mtesi."," 4 U nyiye ubuta bwibwe kuli musigu, u singiye nomukono gwigwe mulungi kuli Mudamdidzi.",sw,luy,Maragoli,translations Na koo za Efurahimu wasimamizi waliona vitu vikubwa ndipo manase wakaviongoza kisha wakalazimisha vyote ambavyo mungu mweza wa vyote wamewafanyia kazi., Ne chikholo cha Efuraimu Babemeelesi babona bibindu biboofu Nio Manase babamia mala bayingiilila biosi nibio wele omunyali owa bioosi babakholele kimilimo.,sw,luy,Bukusu,translations Ligonaa mulose., Hulala penye magugu mutoni.,luy,sw,Maragoli,translations Majaribio haya yameshatufika," Lwa magelizu gamali kuduka,",sw,luy,Maragoli,translations "22 U langi, kuli mu lidiku lyelivugana, vyokutihidza vyange vi veye tsimbega tsyosi.", Umeziita kama katika siku ya mkutano wa makini; Hofu zangu zije pande zote.,luy,sw,Maragoli,translations burn slowly (of fire); be weak (of eyes), okhumulamula,en,luy,Luwanga,dictionary "wakaenda wakaingia kwa nyumba ya mungu, Ndipo wakala na khunywa na kumtusi Abimeleki."," Bacha bengila munju eya wele wabwe, niio baalia ne khunywa ne khukhoma Abimeleki.",sw,luy,Bukusu,translations Umundu uyu nowokuvika ku mwana amakono yani ukumbida uvwanga nokumbaka maguta agekivuni agali nigavugililwa mu miluka javo javalogooli., Mtu huyo ni wa kumwekea mtoto mikono yaani kumbariki na kumpaka mafuta ya maana yaliyokubaliwa katika matambiko yao ya wamaragoli.,luy,sw,Maragoli,translations "Alipata, akalete, akapika akala na kumunyima mamake Ndiegu."," Yanyola naleta, nadeka, nalia niyima mama weve, Ndiegu.",sw,luy,Maragoli,translations Alifanya hivyo akafanya mguu., Akhola ario akila sikele.,sw,luy,Bukusu,translations Msichafue nchi kutoka kwa manyoa ya kondoo pamoja na nguo anayowapa nyinyi., Mukhanyaalutia siba- khukhwama khu bufuumbo bwe kamakheese alala nende bwe ngubo alikho amuelesia enywe.,sw,luy,Bukusu,translations "Abasomi bariborera mbari abaandu beefwale tsimaski, amakanisa keekalwe, nende ebisomero musibala sya Kenya biikalwe ni khuumao khukendanirana."," Wasomi walituambia kuwa watu wavae barakoa, kanisa zifungwe na shule zote nchini Kenya zifungwe na hakuna kutembeleana.",luy,sw,Marachi,translations "cemetery; burial grove; grove of trees where chiefs and other important men (at one time, all men who had been circumcised) were buried", eshiembekho,en,luy,Luwanga,dictionary "Hapo awali kulikuwepo fisi na sungura, walikuwa wanaishi pamoja na kufanya kazi zao zote pamoja."," Khare khare kwariwo nende ifisi nende siduyu, bamenyanga khalala nende khuhola tsikasi tsiosi halala.",sw,luy,Marachi,translations "And Peter answereth and saith to Jesus, Rabbi, it is good for us to be here: and let us make three tabernacles; one for thee, and one for Moses, and one for Elijah."," Kho Petero naboolela Yesu ari, ""Omwami, nobulayi shila khuli hano! Lekha khumbashe hano amatili kataru, elala elilio, elala elia Musa, nelindi elia Eliya.""",en,luy,Luwanga,bible Wewe kipande kimoja cha mavuno ulichonipa., ewe sitonyi sie khunyoa sie likesa nilio wambelesie.,sw,luy,Bukusu,translations Eng'ombe yo luvego nivitanga., Wakati ngombe ya makumbusho inachinjwa,luy,sw,Maragoli,translations Mundu mukali inyingi yindi anyala kuveleka naho kuhelitsa umwana nataloli amasahi yaani natatsiyi mumweli kuli avalogooli vakale vavolandi., Mwanamke wakati mwingine anaeza kuambulia ujauzito ama kubeba mimba kama hajaona damu yaani wakati wa hedhi jinsi wamaragoli wa zamani walikuwa wakisema,luy,sw,Maragoli,translations Mzee Herman Asava akiwa ameketi kwenye Mlima Kilimanjaro Moshi Tanzania akiwa katika maombi, MUSAKULU HERMAN ASAVA NIYIKAYE KUKIGULU CHA KILIMANJARO MOSHI TANZANIA NAVEYE MU LISAALA,sw,luy,Maragoli,translations Alareera lutamuusi lukali ne khuungu engali elimo kumuyekhe alamukhola enywe mube nabwila mulabuna nga babemeelesi na se muliba baloondi., Ataleta vumbi nyingi na upepo mwingi ulio na mchanga atawafanya nyinyi muwe bure mtaangamia kama wasimamizi na hamtakuwa wafuasi.,luy,sw,Bukusu,translations Lola Chingoba che khukhwilukhilamo buli abuundu khu sibala., Tazama miji za kutorokea kila mahali kwa nchi.,luy,sw,Bukusu,translations "Nywa, Nyasaye wa Israeli."," Kunywa, Mungu wa Israeli",luy,sw,Maragoli,translations Rais wan chi yetu ya Kenya Uhuru Kenyatta alisema kuwa watu wasalie manyumbani kwao wasitoke nje usiku., Omwami we syalo siefwe esia Kenya Uhuru Kenyatta yaboola mbu abandu badonge mutsinyumba tsaabwe bararula erwanyi da musiro.,sw,luy,Marachi,translations omwimbikiti, short,luy,en,Luwanga,dictionary detest each other, okhusirana,en,luy,Luwanga,dictionary Nivevirira mbu vavere nende olumwo. Mana ng'ina yesi nakaluha siyarevaho lumwo da, Walisahau kwamba walikuwa na wembe. Mamayao aliporejea pia hakuulizia wembe.,luy,sw,Marachi,translations Usifunge fahali na punda kwa nira moja sababu.," ""Okhaboa eeyi ne punda khu lichooki lilala.",sw,luy,Bukusu,translations "Lakini yakhaya, bandu balira amuirusie lakini sa abaulira da."," Lakini alikataa, watu wakalia amfrushe lakini hawaskizi.",luy,sw,Marachi,translations Anawalinda siku zote., A va linda madiku goosi.,sw,luy,Maragoli,translations "WALIPOMALIZA KUMZIKA MZEE HUYO, WAZEE WA VIJIJI WALIMALIZA MATANGA WAKAENDA KUTAFUTA KIVULI CHINI YA MTI WAKAANZA KUPANGA KWENDA KUULIZA ANAYEJUA JINSI MZEE HUYO ALIKUFA NA NI NINI KILICHOMWUA."," NGAVAMALA HUSIKHA MKOFU OYO, VAKOFU VA TSINGONGO VAMALA MASIKA VATHIA HUKONYA A SINIKHA SIRI HUMUSALA VACHAKA HUPANGA HUTSIA HUREVA UMANYIREKHO NGA OMUKOFU OYO YAFWIRE NI YAFWIRE SI?",sw,luy,Marachi,translations reach; deliver; complete; fulfill, okhuyusia,en,luy,Luwanga,dictionary "And some began to spit on him, and to cover his face, and to buffet him, and to say unto him, Prophesy: and the officers received him with blows of their hands."," Mana abandi nibachaaka okhunyilikha khu Yesu amare, nibamufuunikha mumoni, nibamukhupa, nibaboola bari, ""Lakulakhwo! Oukhukhupile niwiina?"" Mana abelihe bandi nibamubukula nibamupaama tsikhofi. Petero yekaana Yesu",en,luy,Luwanga,bible "around; somewhere near (see also enanzu, enango)", enacho,en,luy,Luwanga,dictionary okhusesema, go from house to house looking for food; run gently,luy,en,Luwanga,dictionary Nalubolera baluo bulwaye bulire bwa korona na bumala bandu khalano serikali nende mhongo wa masomo balusiye amri bana bakalukhe mmadala., Akatueleza kuwa kuna ugonjwa wa korona umewasili na unawaua watu na hivyo basi serikali na mkuu wa elimu wametoa amri kwama wanafunzi warejee nyumbani kwao.,luy,sw,Marachi,translations okhunywa inzaka, smoke bhang,luy,en,Luwanga,dictionary "Indabushi yahuulanga obule, leero ihuulanga amatere", The walking stick which used to thrash finger-millet now thrashes chaff.,luy,en,,proverbs "And behold, all the city came out to meet Jesus: and when they saw him, they besought [him] that he would depart from their borders."," Ne lola, abomwitookho elio boosi nibarula okhwakanila Yesu, ne olwa bamulola, bamusaaya mbu arule mulukongo lwabwe olwo.",en,luy,Luwanga,bible Omwosi okwo kuwetha nikuvwa., Huo mwezi ukaisha.,luy,sw,Marachi,translations rapwori, yellowish color,luy,en,Luwanga,dictionary omusala, medicine; tree pole; force of power to work good or harm on any thing or substance,luy,en,Luwanga,dictionary "boosi bafwa elefu ndala, bakhasi ne baseecha."," wote wakafa elfu moja, wanawake na wanawaume.",luy,sw,Bukusu,translations "Yari yakhoola tsinyanga tsia khuraka tsinjugu, simuna siaborera kukhu mbari niwiinya tsinjugu etsio tsimere bilayi, bukula tsinjugu etsio okarange alafu obukule matsi orokosie, oreemo majani nende isukari."," Ilipowadia siku za kupanda njugu, kidiri alimwambia nyanya kuwa ukitaka njugu hizo zimee vizuri, chukua njugu hizo ukaange, kisha uchukue maji utokoshe, uwekemo majani na sukari",luy,sw,Marachi,translations a hammer, ikhomako,en,luy,Luwanga,dictionary Siku moja alitoka na kuenda kwa mto kuchota maji., Inyanga ndala yarula nende khutsia mumwalo khudaya matsi musebere.,sw,luy,Marachi,translations okhubwana," make a fire, arranging kindling, blowing on embers, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary nende omwana wao oyo., Na huyo mtoto wako.,luy,sw,Marachi,translations "Yesu alikuja na kunikomboa,"," Yesu yadza na a ndola,",sw,luy,Maragoli,translations Isipokuwa umetukataa kabisa; Una hasira nyingi sana juu yetu., 22 Navutswa u kusuye ligali u veye nobutima bunene ku kwinye.,sw,luy,Maragoli,translations Kudinyia vigumba vyo mwana muleri yatulitsanga mwana ku magulu ma ahagata.," Ili kuvipa viungo vya mtoto nguvu, mlezi aliweza kumpakata.O: Ni yakahagata mayikalitsa hasi nadiririra magulu ma ahagata",luy,sw,Maragoli,translations Ilivyoandikwa:, Ngiki kilolero.,sw,luy,Maragoli,translations "Likulu nende eshialo biakharuleho, nebutswa Amakhuwa kanje shikakharuleho tawe okhuula inziayo. Abulaho oumanyile inyanga kata isaa ta"," Heaven and earth shall pass away, but my words shall not pass away.",luy,en,Luwanga,bible OBULWAYE BWA KORONA BWALERA MAKHUA MALAI KHUSIRA MABI., UGONJWA WA KORONA ULILETA MANUFAA KULIKO MABAYA.,luy,sw,Marachi,translations "Khandi bali nibatsiile okhukhola omusango shinga olwa amalako aka OMWAMI Nyasaye kaboola mbu, amahusi kabili noho amakuuku amaraaka kabili."," and to offer a sacrifice according to that which is said in the law of the Lord, A pair of turtledoves, or two young pigeons.",luy,en,Luwanga,bible straighten; stretch out, okhulunjisia,en,luy,Luwanga,dictionary Siku za korona waluhya wengi walikufa kama kuku kwa nchi yetu., Etsinyanga tsia korona avaluya avangi vakira ni vafua nge tsingoho msialo siefwe.,sw,luy,Marachi,translations Kuketi ukiwa umebeba mtoto au kumpakata huku ukimlisha ndizi., kwikala no mwana ku magulu naho kuhagata nu kumulihitsa ligomia.,sw,luy,Maragoli,translations Ingugi ininaa kumisaala., Tumbiri hupanda kwa miti.,luy,sw,Maragoli,translations "Tsi la lavidza myoyo gyetu,"," Zitatakasa mioyo yetu,",luy,sw,Maragoli,translations "follow along, e.g. the course of a river", okhulondola,en,luy,Luwanga,dictionary "spread (hole, ulcer, etc.); winnow", okhusesa,en,luy,Luwanga,dictionary Omwibusi namkalusia ari Sari nende obunyali tawe obwa khunyola amang'ondo tawe, Mzazi akamjibu ya kwamba yeye hana uwezo wowote wa kupata pesa.,luy,sw,Marachi,translations early morning, isenya indutu,en,luy,Luwanga,dictionary amakaka," thorny branches, used for closing a path",luy,en,Luwanga,dictionary Yiyina mmatsi nago nigakama kamu., Akajitumbukiza majini ila maji nayo ikakamuka gafla.,luy,sw,Maragoli,translations "sheath (of sword, etc.)", olula,en,luy,Luwanga,dictionary Watoto wadogo wake, Avana vadidi avave,sw,luy,Maragoli,translations Wakija kuwavamia nyinyi watakujia kwa njia moja isipokuwa watatorokea kwa njia saba., Ne becha khumwibwaakala enywe balechela khu ngila ndala ne kakhali bakhelukhile khu ngila saba.,sw,luy,Bukusu,translations Vadeka madede na madeede, Walipika debe nyingi,luy,sw,Maragoli,translations obubaatsi, carpentry; wood-work,luy,en,Luwanga,dictionary "Watu hufurahia ng'ombe kwa maana wako na faida nyingi. Nikimalizia nasema kuwa ng'ombe ni mzuri sana, watu walifuga kwa wingi kushinda kitu kingine."," Abaandu basangarira tsing'ombe khukuakhuba tsiri nende tsifaida tsisabi . Niimaririsia mbola mbari tsing'ombe ni tsindai lukaro sana, abaandu baruka khubungi khukhira esindu sindi",sw,luy,Marachi,translations Uko wapi aah Ominde uko wapi aee, Oriena aah Ominde oriena aee,sw,luy,Marachi,translations "aboleela ali, nga ne nocha Khu ndulo khwe kambi, ndoleelele mala nisio ese khola mwesi khola."," akawaambia kuwa, wakati mnaenda kando ya kambi, niangalie kisha kile mimi nitafanya nanyi fanya.",luy,sw,Bukusu,translations "Jini (Anakanani) alipokuwa anapanda mti, Sungura (Anakamuna) akawasha mkia wa jinni (Anakanani)", Lwayaali naaninanga Anakamuna yaahambitsa umusembe gwa Anakanani.,sw,luy,Maragoli,translations okhuhachirisia," force (s.t. into a small space, through a small opening; s.o. to do something against his will)",luy,en,Luwanga,dictionary Wakati mwingine akikataaalikuwa akienda kwao alikopatana na mume mwingine., Tsinyinga tsindi nasuyi avikilivwa vene yamanyanga atsia wavo manyolelayo musatsa wundi.,sw,luy,Maragoli,translations Vipawa vyenu mtakvyovichoma chini mti mkubwa., Bianwa bia khukhwosia asi we kimirongooro.,sw,luy,Bukusu,translations Ing'ombe khubureka bwayo irwetsanga ifaida., Ng'ombe kwa upande wetu huwa wanatupea faida.,luy,sw,Marachi,translations Milele daima, Muvumenyo vwe mihiga,sw,luy,Maragoli,translations khuemera biama abaruchi babi olwa bemera oburuchi sialo siosi sialola karia akekholekha., kusimamia kwao kwa vyama waongozi wabaya wakisimamia kiti cha uongozi ulimwengu mzima uliona yaliyofanyika,luy,sw,Marachi,translations Olanyekanga eliuba noshiri okhwikala omuliango, Do not insult the sun before you close the door.,luy,en,,proverbs Tsing'ombe tsiosi tsikhoonyanga abaandu khurima. Mundu anyalanga khurera tsing'ombe tsimurimire indalo yaye. Mundu kata naabula matongolo naari nende tsing'ombe anyala yatsikusia naanyola mapesa naakhorera sindu sia yeenyere. Basaba khuruke tsingombe mubuungi., Ng'ome pia huwasaidia watu kulima. Mtu anaweza kuleta ng'ombe wamlimie shamba lake. Mtu hata kama hana pesa akiwa na ng'ombe anaweza wauza naapate pesa na anafanyia kitu ambacho anataka. Nawaomba tufuge ng'ombe kwa wingi.,luy,sw,Marachi,translations Ona vile unatembea, Henza kuli sia ogendanga,sw,luy,Maragoli,translations eshirabu," jar with a wide mouth, made with a rim",luy,en,Luwanga,dictionary Kando na hayo watoto wengine walipata kazi aina nyingi hadi wakapata pesa za kupeleka shule kuwapunguzia wazazi wao gharama ya pesa ya kupeleka shule., Kando na awo avana vandi vanyola tsikasi aina thisavi paka vandi vanyola amapesa kahukova msikuli hupungusiria vevusi vavu igarama ya mapesa ka hukova msikuli.,sw,luy,Marachi,translations "Ne nilumiitsilwe lukhulanga nilwikhola omusaala omukhongo okhushila echindi chiosi. Amasaka kakwo kakhula nikaba amakhongo mbu kata amanyonyi kombakha ebitsu biako mumasaka kakwo."""," yet when it is sown, groweth up, and becometh greater than all the herbs, and putteth out great branches; so that the birds of the heaven can lodge under the shadow thereof.",luy,en,Luwanga,bible "Nabeikhabi abali neshibeela, okhuba Nyasaye alabalemia emioyo!", Blessed are they that mourn: for they shall be comforted.,luy,en,Luwanga,bible Khusunga obwadodo buno ni obulware bundi obuakhasia abandu khuakhasia msala musialo esya Kenya., Kusema kweli huu ni ugonjwa mwingine ulioshinda watu kutengeneza dawa nchini Kenya.,luy,sw,Marachi,translations Yatiika nokhutaanyula, Aling'ang'ana na kuvuta.,luy,sw,Marachi,translations MWANAMKE NA KUKU., MUKEERE NE NGOKO,sw,luy,Maragoli,translations MIMI NATOKA ENEO LUHARI., ESIE NDULANGA MUERIA YA MULUKHARI.,sw,luy,Marachi,translations insipid; tasteless; flavorless, litsalalu,en,luy,Luwanga,dictionary okhusitaka, sue; accuse before the court ( Mutwi,sw,luy,Maragoli,translations Be blessed, Obe nende tsikhabi,en,luy,Tsotso,translations Tundi ndidwika., Mengine nilijibandika.,luy,sw,Maragoli,translations Jamii iliyo waangaisha Waisraeli ilikuwa jamii ya Wafilisti:, Ihiiri yaakubitsanga Avaisiraerl kivi yaali ya Vafi lisitia:,sw,luy,Maragoli,translations okhusira, renounce; refuse on principle; make a vow or strong resolve never to touch; dislike intensely; taboo; refuse on ceremonial or religious grounds,luy,en,Luwanga,dictionary Heri wale waliouawa kwa upanga kuliko wao waliouawa kwa njaa., 9 Yavo aviitangwa nekivavi vaveye bulahi kuvita avenzala yitanga.,sw,luy,Maragoli,translations """Inyanga ino enzia okhumuupila imbakha akabakofu babili abalaangwa mbu Kaleefu nende Okwaro.", Siku ya leo naenda kuwaelezea hadithi ya wazee wawili wanaoitwa Kaleefu na Okwaro.,luy,sw,Marachi,translations "Okhuba Yohana aliba omundu omukhongo mumoni etsia OMWAMI Nyasaye. Shiyakhanywekhwo idivai, kata eshiokhunywa shindi shiosi shiosi eshiokhumeesia tawe. Khandi niyetsulemwo Roho Omutakatifu kata nashili munda mwa nyinamwana."," For he shall be great in the sight of the Lord, and he shall drink no wine nor strong drink; and he shall be filled with the Holy Spirit, even from his mother's womb.",luy,en,Luwanga,bible "and they gave them for the potter's field, as the Lord appointed me."," ne nibekhoonyela amapesa ako okhukula omukunda okwomulonji shinga OMWAMI Nyasaye yali niyandachilisia "" Pilato areeba Yesu amareebo",en,luy,Luwanga,bible "Kano kekholekha khulwa okhuusia akomulakusi Isaya yaboola mbu; ""Ye omwene yebukulila obulwale bwefwe mana niyetuukha obuteshele bwefwe."" Abakhoyile okhuba abalondi ba Yesu"," that it might be fulfilled which was spoken through Isaiah the prophet, saying: Himself took our infirmities, and bare our diseases.",luy,en,Luwanga,bible "Eliakhabili elili shinga elo ndielino mbu, ‘Oheele owashio shinga olwa wiheela omwene/"," And a second like [unto it] is this, Thou shalt love thy neighbor as thyself.",luy,en,Luwanga,bible enyuma eulila ali ne mwama e Misiri., Baada ya kujisikia kuwa mlitoka misiri.,luy,sw,Bukusu,translations finish completely, okhumalira elala,en,luy,Luwanga,dictionary omurondo, gun; rifle,luy,en,Luwanga,dictionary lust; be filled with desire, okhwilasia,en,luy,Luwanga,dictionary Nekesa naye yari yajama khulondana nende bindu kama thimbwa mudala., Nekesa naye alikuwa amependa kuambatana na vitu kama umbwa pale nyumbani.,luy,sw,Marachi,translations okhusanjirira," unite against a common foe, or in a common purpose",luy,en,Luwanga,dictionary Haka ni katoto kadogo, Kaveeye akaana kakekeke,sw,luy,Maragoli,translations "KUKAWE CAISEY, MELVIN, HOPE, FUFU, IVAN, RENEE NE BHABHANDI."," Ni babuye Caisey, Melvin, Hope, Fufu, Ivan, Renee na wengineo.",luy,sw,Bukusu,translations "Anayeishi kati ya koo za makafiri, hana raha hata kidogo."," A menyanga hagati he tsihiri, si a veye nobwelemeridzi Kali hakuzuzu.",sw,luy,Maragoli,translations "teat, of a cow, etc.; rubber teat of a feeding bottle; scrotum", eshibeere,en,luy,Luwanga,dictionary government ( serikali,en,luy,Luwanga,dictionary thunder, okhututuma,en,luy,Luwanga,dictionary "Khandi Yesu nababoolela oluchelo luno ari, ""Abulaho ourandulanga eshilaka okhurula khungubo imbia mbu, ashinabile khungubo ikhulu tawe. Okhuba nakhola ario, alaba naranduule ingubo imbia eyo, ne eshilaka sheingubo imbia shishinyala okhuleeng'aana neingubo ikhulu eyo tawe."," And he spake also a parable unto them: No man rendeth a piece from a new garment and putteth it upon an old garment; else he will rend the new, and also the piece from the new will not agree with the old.",luy,en,Luwanga,bible Owenya omuse asambula ahamenyele, He who wants to start a new home must dismantle the old one.,luy,en,,proverbs Watu walioishi kwenye mji wa Kitironi na Nahaloli hawakuondoka Ndipo wakanaani wakafululiza kuishi nao.," Babaandu babamenyanga mungoba cha Kitironi ne Nahaloli baruramo tawe, chikholo cha Efuraimu ne Nio Bakanaani khumenyayo ne nabo.",sw,luy,Bukusu,translations kho avandu vandi vamala vawuya ambi nende avandu avo mana nivathia khumenya aare ninavo huvahaye huva nende miero ninavo., kwa hivyo watu wengine walihama kutoka karibu na wao na kwenda kuishi mbali na wao ili wasichokozane na wao.,luy,sw,Marachi,translations Yesu u nyanza, Yesu anipenda,luy,sw,Maragoli,translations Yenya agule, Anataka anunue,luy,sw,Maragoli,translations "Yesu nabakalusia ari, ""Shimwasomakhwo aka Daudi yakhola, ye halala nende aba yali ninabo olwa bali nibali inzala ta?"," But he said unto them, Have ye not read what David did, when he was hungry, and they that were with him;",luy,en,Luwanga,bible rob; take by force, okhunuula,en,luy,Luwanga,dictionary okhumeka," break off a portion of obusuma, etc., of a suitable size to put in the mouth",luy,en,Luwanga,dictionary "Nabo abeechi nibareerera Yesu eshimoosi shieisishili eshio, ne nibara ebifwalo biabwe khumukongo kwashio, naye Yesu niyekhalakhwo."," And they bring the colt unto Jesus, and cast on him their garments; and he sat upon him.",luy,en,Luwanga,bible Wakati mwanamke alikuwa mjamzito walikuwa wakisubiri ni lini atajifungua huyo mtoto aliyekuwa amebeba, Inyinga yo mukali yalange naveye ni inda avandu valindanga kolola ni lina alivula mwana zana waherizwa uyu.,sw,luy,Maragoli,translations "Amakhanga shikapulushira khulala, kakhupana tsimbaha", Guinea-fowls never fly off at the same time lest their wings collide.,luy,en,,proverbs oburani, run-down state of health,luy,en,Luwanga,dictionary Moyo wa uchoyo ni mapito, Umwoyo gwo bwimani nogwo vuviti,sw,luy,Maragoli,translations "Yahova Mwami Nyasaye Munene,", Mungu Baba Mfalme mwenye enzi,luy,sw,Maragoli,translations "Mana Pilato nabalekhuulila Baraba, nalaka mbu, Yesu anywekhwe, mana namuhaana mbu abambwe. Abelihe Abaroma batseshelela Yesu", Then released he unto them Barabbas; but Jesus he scourged and delivered to be crucified.,luy,en,Luwanga,bible kuhung'ine nasiborera mbu mthuri othie othiake., nyanyake akamwambia kuwa kesho uende uzipalilie.,luy,sw,Marachi,translations "U gingi bwoni bwange,"," Amebeba dhambi zangu,",luy,sw,Maragoli,translations "wakajibu kuwa, tumekubali na mungu mweza wa vyote ndiye mwangalizi wetu."," bakobosia bali, khwafukiilile na wele omunyali owa bioosi niye omuloli wefwe.",sw,luy,Bukusu,translations "Ne omundu yesi yesi namureeba mbu mukholanga murio mbushiina, mumuboolele mbu, Omwami yenyile okhushiikhoonyela ne, alashikalusia hano bwangu."""," And if any one say unto you, Why do ye this? say ye, The Lord hath need of him; and straightway he will send him back hither.",luy,en,Luwanga,bible alipomaliza kuniambia naye akaenda jikoni kupika chai., mama ngayamala humborera naye athia mujikoni hudekha ichai.,sw,luy,Marachi,translations "And no one was able to answer him a word, neither durst any man from that day forth ask him any more questions."," Abulaho owanyalilwa okhuhelesia Yesu likalusio ta, ne okhurula inyanga eyo abulaho omundu owatsaalikha okhumureeba amareebo kandi tawe.",en,luy,Luwanga,bible Many unripe things get finished for the dead., Binji bibisi; bihwera oufwire,en,luy,,proverbs ewe sitonyi sie khunyoa sie likesa nilio wambelesie., Wewe kipande kimoja cha mavuno ulichonipa.,luy,sw,Bukusu,translations Niko kakila Wele omunyali owa bioosi sibala siabwe sili bubweyaangu bwe khuuba ne alikho aoona basaayi ba chikholo chino chirure mu sibala ebwee nga Wele Omunyali Owa Bioosi omwene ni wenywe., Ndiyo yaliyosababisha mungu mweza wa vyote nchi yao iko kwa nafasi ya kuwa na akiwa anawafukuza waombezi wa koo hizi waondoke kwa nchi mbele kama mungu mwezi wa vyote mwenyewe ni wenu.,luy,sw,Bukusu,translations Yaamanya naahia nagodooloka., Akachomeka ngozi ikamtoka.,luy,sw,Maragoli,translations Owashio niye oukhwaka mumukongo, It is your neighbour who can scratch your back.,luy,en,,proverbs "Yesikanga Nyasaye, naboola mbu, nomwana wa Nyasaye. Kho, lekha khulolekhwo Nyasaye naba namuhonia bulano!"""," He trusteth on God; let him deliver him now, if he desireth him: for he said, I am the Son of God.",luy,en,Luwanga,bible "tenant; settler; one who leaves his own clan lands and goes to live on those of another clan, being given permission to cultivate land there", omumenyia,en,luy,Luwanga,dictionary "Wakarudi wakafika Hasoni- Tamari (ambayo ni kadesh) kisha wakatwaa nchi yote ya wamaleki, na waamori walioishi Hassoni –Tamari."," Mala bakobolela boola Enimi –Sipati (niyo Katesh) mala baula sibala sioosi sie Baamalaki,ne Baamori babamenyanga mu Hasson –Tamari .",sw,luy,Bukusu,translations Nilileta, Si ndareta?,sw,luy,Maragoli,translations pumpkin; pipe for smoking bhang (see also liondo), lihondo,en,luy,Luwanga,dictionary "Ng'ombe akifugwa anastahili kuwa na ulinzi mzuri. Unafaa uwe na mahali pa kuchunga ng'ombe panapotoshana na ng'ombe ulio fuga. Wote wanafaa wawe na mahali wanapolala, zizini."," Ing'ombe niirukibwa yinya ibe nende oburindi bulayi. Okhoyere obe nende lwairo luakana nende tsing'ombe tsia orukire. Tsiosi tsinyikhana tsibe nende abuundu we tsikona, esiduoli.",sw,luy,Marachi,translations """Kho emuboolela toto mbu, Obwami bwa Nyasaye balarusibwa khwinywe nibuhelesibwa lihanga elibula ebiamo """," Therefore say I unto you, The kingdom of God shall be taken away from you, and shall be given to a nation bringing forth the fruits thereof.",luy,en,Luwanga,bible Na mkiingia mtaondoa waovu kati yenu., Ne wingila mularusiao bumayaanu akari wenywe.,sw,luy,Bukusu,translations "Kaleefu alikufa kwa kujuta. Huku ni kukufa kuzuri kweli wajukuu wangu?""", Kaleefu yafwamubunyaakhani. Yafwila mubikuunyila. Khuno nokhufwa okhulayi abetsukhulu banje?,sw,luy,Marachi,translations Hii Korona ilianzia kule nchini China, Korona buno bwachakira musialo sia Buchina.,sw,luy,Marachi,translations Hapo jadi kulikuwepo na nyoka na kanga walikuwa wanaishi pamoja wote kwa maisha ya kutafuta. Nyoka alikuwa mwerevu kuliko kanga., Khare kwariwo nende inzukha nende rikhanga bari bamenya halala bosi mubulamu bwa khunyola. Inzukha yarithingi ingesi khushira rihanga.,sw,luy,Marachi,translations Nataka uamini nisomapo kutoka kwenye kitabu cha Matayo 2:2-7., Nyenya usuvili nasoma mukitabu cha Matayo 2:2-7.,sw,luy,Maragoli,translations "Abeechibe nibabeelela muno, ne buli mulala nachaaka okhumureeba ari, ""Omwami, ndakhaba nendi isie noho?"""," And they were exceeding sorrowful, and began to say unto him every one, Is it I, Lord?",luy,en,Luwanga,bible How much then is a man of more value than a sheep! Wherefore it is lawful to do good on the sabbath day.," Omundu ashila likondi muno! Khulweshio amalako kafuchilila okhukhola akali amalayi khunyanga eya Isabato""",en,luy,Luwanga,bible okhurebana, ask each other,luy,en,Luwanga,dictionary "Khandi abandi khubo basinjila nibakhola obuloli bwobubeeyi khulwa okhumwinjilila nibaboola khuye bari,"," And there stood up certain, and bare false witness against him, saying,",luy,en,Luwanga,bible Musungu wange avula virenge na agenda vwangu - Enzoka, Mzungu wangu hana miguu lakini anatembea haraka -Nyoka,luy,sw,Maragoli,translations ewenyu, at your home,luy,en,Luwanga,dictionary "Gidioni amanya ali aaba aboone malaika owa wele omunyali owa bioosi mala aloma ali, njete ee omwami wele sikila ese naboone malaika wowo moni ne moni."," Gidioni alijua kuwa alikuwa ameona malaika wa mungu mweza wa vyote kisha akasema kuwa, nisaidie Ee bwana mungu kwa sababu mimi nimeona malaika wako macho kwa macho",luy,sw,Bukusu,translations become fat; be fat; be plump, okhukhomera,en,luy,Luwanga,dictionary "And the chief priests took the pieces of silver, and said, It is not lawful to put them into the treasury, since it is the price of blood."," Mana abesaaliisi abakhulundu abo nibatoola amapesa ako nibaboola bari, ""Nomusilo okhukara mwibishilo liomuhekalu, shichila namapesa keshitsayi """,en,luy,Luwanga,bible put something in firm position, okhusimikha,en,luy,Luwanga,dictionary No lusungo lwehonyerungwa nende abamarachi abali mubuluhya., Ni lugha inayotumika na wamarachi waliyo uluhyani,luy,sw,Marachi,translations "When the cow bellows, it bellows for all cows in the herd.", Eyana yanilanga tsiosi,en,luy,,proverbs Malaika mbinguni., Yesu Kristo wivuliywi,sw,luy,Maragoli,translations pullet, iswi,en,luy,Luwanga,dictionary Si ndakuba, Nilipiga,luy,sw,Maragoli,translations "a late variety of obule, very tasty", obukali,en,luy,Luwanga,dictionary okhukhonya, help; assist,luy,en,Luwanga,dictionary abakulo," grandparents, with whom a child can talk freely on subjects that are taboo with their parents (abarye, whom they must fear)",luy,en,Luwanga,dictionary "And ye shall be hated of all men for my name's sake: but he that endureth to the end, the same shall be saved.", Abandu boosi balamukiya khulwanje. Nebutswa yesi owifwila okhuula khushihesi alahonibwa.,en,luy,Luwanga,bible beat; hit, okhupa,en,luy,Luwanga,dictionary spread; lay; set out; spread out e.g. mat, okhwala,en,luy,Luwanga,dictionary eshifundesano, head-cold,luy,en,Luwanga,dictionary Ekekevo cha muloogoli, Upashaji tohara wa wamaragoli,luy,sw,Maragoli,translations Niyivisa, Akajificha,luy,sw,Maragoli,translations Namwe omuseecha Wele wowo., Ama bwana mungu wako ndiye.,luy,sw,Bukusu,translations "Abandu boosi beshialo eshia Yuda nende aba Yerusalemu, batsia khuye nibabatiisibwa mumwalo kwa Yorodani, nibeyamanga obwonooni bwabwe."," And there went out unto him all the country of Judaea, and all they of Jerusalem; And they were baptized of him in the river Jordan, confessing their sins.",luy,en,Luwanga,bible trample, okhutubachira,en,luy,Luwanga,dictionary "Nda sangala, nda sangala."," Nitamtukuza, nitamtukuza",luy,sw,Maragoli,translations Tondee mtoto wa Mangure, A –Tondee?Tondee Mangure,sw,luy,Maragoli,translations "Hambi ku nyasaye kalunu mwosi,", Njooni nyote kwake Mungu,luy,sw,Maragoli,translations turn back; turn away from; turn aside, okhuunzukha,en,luy,Luwanga,dictionary Mukambi nga Wele Omunyali Owa Bioosi., Katika kambi kama Mungu mweza vyote.,luy,sw,Bukusu,translations "dip or take out in small quantities, e.g., grain from a granary", okhutaula,en,luy,Luwanga,dictionary Walitafuta pesa akaenda shule ya upili iliyo na karo ya chini. Siakhaya amefika kidato cha pili nyanya yake pia akaaga dunia. Sasa amebaki bila yeyote wa kumsaidia ila mwenyezi mungu pekee. Siakhaya Amelia akitaka usaidizi lakini hakuna aliye tayari kumsaidia., Vakonyere sa mapesa na yaathia mu skuli siri nende skuli fisi yaa asi. Siakhaya yorere sa mu fomu 2 handi kuhunyene yafwa. Lano avula khumukhonya na ni nyasaye yeng'ene. Siakhaya yaririre lakini avula ounyala khumuhonya da.,sw,luy,Marachi,translations butswa, only; merely; in vain; still; quietly; simply; merely; barely,luy,en,Luwanga,dictionary Huu ugonjwa uliwaua watu wengi sana., Obulware buno bwera avandu vaangi muno.,sw,luy,Marachi,translations "Ne olwa bali nibakholomokhanga okhurula khushikulu, Yesu yabakania obutinyu naboola ari, ""Shimulaboolelakhwo omundu yesi yesi lilolelo eliamuluutsi elo ta, okhuula olwa Omwana womundu alaba nalamuushe okhurula mubafu """," And as they were coming down from the mountain, Jesus commanded them, saying, Tell the vision to no man, until the Son of man be risen from the dead.",luy,en,Luwanga,bible watu wengi huomba kwa kimarachi., vandu vaangi valamanga mulumarachi.,sw,luy,Marachi,translations omurende, foreigner; person of another tribe; neighbor,luy,en,Luwanga,dictionary okhwifwania nende, make oneself like; pretend to be; compare oneself with,luy,en,Luwanga,dictionary ETSIKUKURHE TSIA CORONA., JANGA LA KORONA,luy,sw,Marachi,translations "Ne olwa Yohana yalola Abafarisayo nende Abasadukayo nibetsanga khuye mbu ababatiisie, yabareeba ari, ""Inywe olwibulo lwetsinzokha, niwiina owamuchetsiyiyie mbu muhonokoshe eshinyasio shioburuma bwa Nyasaye, eshili okhwitsa?"," But when he saw many of the Pharisees and Sadducees coming to his baptism, he said unto them, Ye offspring of vipers, who warned you to flee from the wrath to come?",luy,en,Luwanga,bible okhunenera," eat sparingly, particularly of meat or other relish",luy,en,Luwanga,dictionary Bapaapa se beerwa khulwe se bibira ao tawe., Wababa hawakuuawa kwa kutopitia hapo.,luy,sw,Bukusu,translations light but long-continued rain, ifula eyomuchitsi,en,luy,Luwanga,dictionary ripe (of millet); amabere kali olusangula 'the millet is ripe', olusangula,en,luy,Luwanga,dictionary okhuuka," marvel; wonder; be surprised, or sorry or grieved, or disappointed. ""I am sorry"" is not the English equivalent of ""ehuchire,"" except in a few cases",luy,en,Luwanga,dictionary likuru, post supporting the eaves of house,luy,en,Luwanga,dictionary "Ma kandi yavugulanga engoko ndavu yila agemeyitsa kuye, ma luva lufeye.", Tena alichukua yule kuku mweupe na kumpapasapapasa nayo kama ishara ya heri njema ya kamaliza utakaso wa jambo hilo.,luy,sw,Maragoli,translations Usome ivitabu yivi na ulalola ndi;, Ukisoma vitabu hivi na utaona haya;,luy,sw,Maragoli,translations "Babohanga khumikongo chiabandu emisiko emisiro, khandi echiabalanyala okhuchinga ta. Nebutswa shibafuchililanga kata okhuchinguula eshiteere okhubakhoonya okhuchinga emisiko tsana echio tawe."," Yea, they bind heavy burdens and grievous to be borne, and lay them on men's shoulders; but they themselves will not move them with their finger.",luy,en,Luwanga,bible "Kuuka wase aba omuuyi busa, Omuaramu."," Babu yangu ni mhamiaji tu, Muaramu.",luy,sw,Bukusu,translations mumera nangwa Carolyne Achieng., kwa jina naitwa Carolyne Achieng.,luy,sw,Marachi,translations 32. Musatsa kuliira maveere wayatulitsa mukali., Mwanaume kula kwa maziwa kule alikotoa mke,luy,sw,Maragoli,translations okhusiikha, bury,luy,en,Luwanga,dictionary "Give not that which is holy unto the dogs, neither cast your pearls before the swine, lest haply they trample them under their feet, and turn and rend you."," ""Shimulahelesiakhwo tsimbwa ebindu ebitakatifu ta.Khandi shimulafuubilakhwo tsimbiitsi tsilulu tsienywe ta, tsiakhetsukhana tsiatsisenachilila butswa nebilenje biatsio, ne nitsikalukha okhumuseera inywe. Sabe, Khaabe, Khong'onde omuliango",en,luy,Luwanga,bible "Ne abali nibasinjiileho nibabareba bari, ""Kho mukhakholanga shiina, mbohololanga eshimoosi shieisishili?"""," And certain of them that stood there said unto them, What do ye, loosing the colt?",luy,en,Luwanga,bible okhuchululukha, leak; drip,luy,en,Luwanga,dictionary Do not wander about like a widow., Lekha okhuyiya shinga namulekhwa khubalebe,en,luy,,proverbs dance wildly, okhutunguya,en,luy,Luwanga,dictionary "Yaeli arura acha akaanila Sisera mala amubolela ali omwami, yiicha mu liiema liase okharia tawe.", Yaeli akatoka akaenda akamkutanisha Sisera kisha akamwambia mfalme njoo kwa hema yangu usiogope.,luy,sw,Bukusu,translations ameyo," bunch of twigs, etc., used as a broom",luy,en,Luwanga,dictionary "Wikha khukhwola khu nyanja ya Araba, yaani enyanja eya Chumbe khundulo khwe sikulu sia Pisika."," Unateremka hadi bahari ya Araba, yaani bahari ya Chumvi kando ya mlima wa Pisikia.",luy,sw,Bukusu,translations smoke, omwosi,en,luy,Luwanga,dictionary book ( eshitabu,en,luy,Luwanga,dictionary "Cha mu sibala la bakhalaki benywe ndi, sie bikulu bie Baamori nende be bibala 'Rekeeresia kamalilo ke babaandu mala biili siimbi bioosi bali mu litooma lia Yortani mukhole bukhalaki bubwenyekha."," Za kwa nchi ya waamuzi wenu kuwa, ya vilima vya waamori na wa nchi, sikiliza vilio vya watu ambavyo viko karibu vyote kuwa kwa bonde la Yordani mfanye uamuzi unaostahili",luy,sw,Bukusu,translations Vaa nende inyanga indayi, Have a good day,luy,en,Tsotso,translations YESU MFALME WANGU, YESU MWAMI WANGE,sw,luy,Maragoli,translations Iko na walimu hamsini na wanafunzi elfu mbili., Sili nende baalimu makhumi karano nende baana elfu tsiviri.,sw,luy,Marachi,translations "Amaleki; yeye, kuduka Sinai zana kya degera Na Benjamini, a londanga hagati"," Amaleki, yeye kufika Sinai kwenyewe kukatetemeka na Benjamini, anafuata katikati",luy,sw,Maragoli,translations omulekhwa, orphan; widow; widower; one left,luy,en,Luwanga,dictionary "Uno shiali niye omubaatsi ulia, omwana wa Mariamu, khandi omwana wabwe Yakobo, Yosefu, Yuda nende Simoni? Ne kata abakhaana babwe shikhuli ninabo hano?"" Mana nibamuloba."," Is not this the carpenter, the son of Mary, and brother of James, and Joses, and Judas, and Simon? and are not his sisters here with us? And they were offended in him. [",luy,en,Luwanga,bible Mama alikataza usichokoze mlezi., Yagaya kutindira muleri.,sw,luy,Maragoli,translations "But he saith, Nay; lest haply while ye gather up the tares, ye root up the wheat with them."," Naye nabakania ari, 'Tawe, mwakhetsukhana mwakhung'asilia ingano mwibanze elio olwa muba nimuliyanga.",en,luy,Luwanga,bible "Ne olwa yali nabiranga, yalola Lawi, omusololi wobushuru owali omusiani wa Alufayo, niyekhaale aha basololelanga obushuru. Yesu naboolela Lawi ari, ""Nondakhwo."" Naye Lawi nasinjila, namulondakhwo."," And as he passed by, he saw Levi the [son] of Alphaeus sitting at the place of toll, and he saith unto him, Follow me. And he arose and followed him.",luy,en,Luwanga,bible "Mana naboolela abeechibe ari, ""Lichesa nelikhongo, nebutswa abakholi nabatiiti."," Then saith he unto his disciples, The harvest indeed is plenteous, but the laborers are few.",luy,en,Luwanga,bible Feed and be complacent.," Biyelana shinga okhutsia nende okhuchelela (AMI29)] The journey to, is not longer than the journey from. 12 Kisa Marama Tsotso and Wanga 69. Botsa okaale",en,luy,,proverbs mushroom, obwoba,en,luy,Luwanga,dictionary siishi peke yangu; nina rafiki wengi sana., sindamenya sieng'ane dawe mbethanga nende vecha vaangi sana .,sw,luy,Marachi,translations "but I say unto you, that every one that putteth away his wife, saving for the cause of fornication, maketh her an adulteress: and whosoever shall marry her when she is put away committeth adultery."," Nebutswa isie emuboolela mbu, omusaatsa yesi yesi oulekhana nomukhasiwe, nikalali khulwa eshifune shiobuheyi ta, akhola omukhasi oyo okhuba omuheyi; naye outeeshia omukhasi tsana oyo yesi khandi aba omuheyi. Amechesio khu akebitsubo",en,luy,Luwanga,bible omunyu omushebano, salt made from ash,luy,en,Luwanga,dictionary "And when the sabbath was come, he began to teach in the synagogue: and many hearing him were astonished, saying, Whence hath this man these things? and, What is the wisdom that is given unto this man, and [what mean] such mighty works wrought by his hands?"," Mana khunyanga eya Isabato, Yesu yachaaka okhwechesia musinagogi. Ne abanji abahulilakhwo amechesioke, bahuka muno nibareebana bari, ""Omundu uno yanyoola hena amakhuwa ako koosi? Nobumanyilisi shiina obwa yahebwa buno? Nakamakana shiina akakholanga kano?",en,luy,Luwanga,bible "Nyota ni watoto,jua ni baba na mbalamwezi ni mama wanafikiria hivi (JUA IKITUA USIKU ) na MBALAMWEZI akienda kujifungua huwa zinaongoza mbingu na nchi", Tsing'erengani tsiveye mu itsia ILIUVANA NO MWELI (Baba na Mama) vatsisuvila ndi (ILIUVA NILIGOLOVI VUDIKU) na MWELI nigutsiyi mu Maternity Leave Itsikola nitsiamiha iligulu ne lilova.,sw,luy,Maragoli,translations wrap oneself up, okhwifimba,en,luy,Luwanga,dictionary Kisha alichukua na kubambua ndizi mbichi alilowapea wagawane na kulila.," Mayavugulanga ligomia livisi, akuvula, maavaha vamegana no kulia.",sw,luy,Maragoli,translations okhuana nolukhono, give grudgingly,luy,en,Luwanga,dictionary Furaha twapata, Buyanzi bu la va,sw,luy,Maragoli,translations "empty; bare; without anything to accompany it, munzu nomukhaya kuru 'the house is absolutely empty', anywetsanga ichahi ikhaya 'he drinks tea without milk or sugar'", -khaya,en,luy,Luwanga,dictionary "Jibu ndilo hili; Mugu alipomuumba mwanamke, alimuumba usiku wakati Adamu alikuwa amelala nao mwezi ukawa umeandama naye mungu akamuumba Hawa, bibiye Adam."," Amativuli gavola ndi, Nyasaye walomba umundu mukali yamulomba vudiku ulwa Adamu yali navaye mutsindolo na umweli gwali nigutuli ma Nyasaye na alomba Hawa mukali wa Adam.",sw,luy,Maragoli,translations our, owefu,en,luy,Luwanga,dictionary Mlezi akikataa tupee mama, Muleri nasuye kohe mama.,sw,luy,Maragoli,translations luga luno lwarulana nende bakuka befwe bahale., lugha hii ilitokana na babu zetu wa kale.,luy,sw,Marachi,translations Kigira va niaye va tumitwa hagati kigira lidaka Lya makuyu gemilimi.," Maana hao husinyaa, wakichomwa kwa kukosa matunda ya mashamba.",luy,sw,Maragoli,translations Waaleka nnya yaali vwaha?, Ni nani hakumula mamake?,luy,sw,Maragoli,translations efibeere, teats of a cow,luy,en,Luwanga,dictionary sprinkle; dribble, okhunyululusia,en,luy,Luwanga,dictionary "Khutasa khwako, Wele Omunyali owa bioosi ambambila lirima sikila sisiaba ne sifuniikhwe ne lifuumbi mu maayo ke sikulu nio echuba ali ese se nambukha ne sisiilima ne kumulilo kukwatirira luluuchi lwa Yoritani tawe."," Kuongezea kwa hayo, mungu mweza wa vyote,alinishikia hasira kwa sababu kikiwa kimefunikwa na vumbi kwa bonde ya mlima ndipo akaapa kuwa mimi sinuki na giza na moto hukuwaka mtoni Yordani.",luy,sw,Bukusu,translations Kile wanawake hawali kwa ndege -Firigisi, Cha vakeere vatalitsa mu manyonyi - Emondo,sw,luy,Maragoli,translations Tena tuko na vitu zile ambavyo ukipita ndani utapatwa na huu ugonjwa, Khandi khuri nende vindu viria vya noviriramo nonyola bulwaye buno.,sw,luy,Marachi,translations Mbukula bikha bino khubola mbari ing'ombe bi sindu silayai. Khubera ing'ombe noikula niisiri ndidi olaba nooikhusia mwika mulala olaba ofaule khunyola tsisende tsisabi., Nachukua wakati huu kusema kuwa ng'ombe ni kitu mzuri .kwa sababu ng'ombe ukimnunua akiwa angali mdogo ukimkuza mwaka mmoja utakuwa umefaulu kupata pesa mingi.,luy,sw,Marachi,translations Sungura akawasha kitita cha moto, Anakamuna yaalomba ikiyayi manaavoolera Anakanani kuniina kumusaala.,sw,luy,Maragoli,translations Ambaye tulisema chini ya kivuli chake kuwa tutakaa kati ya mataifa., Wakwa vola kuye kulamenya isi we kiriri kikye hagati he tsihiri.,sw,luy,Maragoli,translations imbusi, a goat,luy,en,Luwanga,dictionary "bad; wrong; evil; ugly; unpleasant; dirty; anything which is offensive (omubi, ababi, efibi, etc.)", -bi,en,luy,Luwanga,dictionary Eshifuna omukhasi oshilia namayino," What a woman has earned, you will not eat it in peace.",luy,en,,proverbs sexual intimacy between unmarried persons, obusoti,en,luy,Luwanga,dictionary ku samehe bwoni bwetu., Tusamehe dhambi zetu,luy,sw,Maragoli,translations YESU YAVAMBWA., YESU ALISULUBIWA,luy,sw,Maragoli,translations obutsi," going; ""go,"" as in a game. Obutsi nobwa wina?, Whose go (turn) is it?",luy,en,Luwanga,dictionary "Hata mbwa mwitu hutoa matiti, na kuwanyonyesha watoto wao."," 3 Kali vibwe vi twulidza tsimbeere, nokunyuunya avana vavyo.",sw,luy,Maragoli,translations Sungura alila hadi akapitisha muda., Siduyu siakona mpaka siabisya.,sw,luy,Marachi,translations "Mungu mwumba wa jua, aliyeumba jua itawale mwezi na nyota."," Nyasaye uwalomba ILIUVA, yalomba iliuva liamihi umweli ne Tsing'ereng'ani.",sw,luy,Maragoli,translations matutu, little; small; few,luy,en,Luwanga,dictionary omuri, coward; one who is afraid,luy,en,Luwanga,dictionary set off a trap, okhurekula omubero,en,luy,Luwanga,dictionary okhuremula," slash down grass, bush, undergrowth, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary "shouldest not thou also have had mercy on thy fellow-servant, even as I had mercy on thee?", Okhoyile okhuba nobeelele omukhalabani washio tsimbabasi; shinga olwa ekhubeelele!',en,luy,Luwanga,bible "Wanaomtesa wamekuwa kichwa, adui zake wamefanikiwa; kwa kuwa Bwana amemtesa kwa wingi wa makosa yake."," 5 Ava mu dambidzanga va gwiye mutwe, avasigu veve vagasidzeywi; kigira yahova u mu vereridzi kigira ubunyingi bwa mahyolo gege.",sw,luy,Maragoli,translations Yupo mtu ambayo yeye alitaka kuweka kwa mwenzake huyo., Aliio omundu niko niye enyile khuura khu wasie oyo.,sw,luy,Bukusu,translations khulwashina, why? (see also mbushina),luy,en,Luwanga,dictionary Tena nyota wa angani wako na WAJUKUU VITUKUU., Kandi Tsing'erengani tsio kwigulu tsiveye na VISUKULU ne VISUKULWI.,sw,luy,Maragoli,translations "Okhuba aha babili noho bataru bakhung'anila muliira lianje, embetsangaho ninabo."" Oluchelo lwomukhalabani owabula obulesheli"," For where two or three are gathered together in my name, there am I in the midst of them.",luy,en,Luwanga,bible Ni likhudza lya Yesu;, Hata kifo cha Yesu Kristo,luy,sw,Maragoli,translations LUGANO LWOGUNANI, Hadithi ya Jini,luy,sw,Maragoli,translations "But if he hear [thee] not, take with thee one or two more, that at the mouth of two witnesses or three every word may be established."," Ne nalafuchilila ta, bukula omundu mulala noho babili mutsie ninabo, kho mbu babe abaloli khubuli likhuwa liamuboola.",en,luy,Luwanga,bible "And except those days had been shortened, no flesh would have been saved: but for the elect's sake those days shall be shortened."," Ne tsinyanga etsio nitsiakhabeele mbu shitsiayembichitibwa ta, abulaho omundu kata mulala owakhahonokooshe ta. Nebutswa khulwa abalobole ba Nyasaye, tsinyanga etsio tsiakhembichitibwe.",en,luy,Luwanga,bible Avaana va Kenya valula - Tsinzuki, Watoto wa Kenya ni wakali -Nyuki,luy,sw,Maragoli,translations okhusundusia, startle; frighten; take by surprise,luy,en,Luwanga,dictionary okhukwa omunyikha, fall flat; fall headlong,luy,en,Luwanga,dictionary Mlilima mabonde na kupanda miti iliyosababisha mito kukauka na pia mlipigania na kushtakiana humo hadi maji yakapotea na mito kukauka," Munyi mwalima muvivanda mwasimika mu imisala gimala imigera, makandi mwalwanila muvivanda nimuyalanila mu, ma amatsi gagota muvyosi mavyayuma.",sw,luy,Maragoli,translations "Mana Yesu nachaaka okhubeechesia mutsinjelo naboola ari, ''Omundu undi yaraaka emitsabibu mumukunda, nasira olukaka okhubotokhana omukunda okwo. Khandi nayaba obwina bwokhutiinyilamwo emitsabibu, niyombakha omunaara kwabalindi, nahosia omukunda okwo khubalimi ne natsia mushialo shindi."," And he began to speak unto them in parables. A man planted a vineyard, and set a hedge about it, and digged a pit for the winepress, and built a tower, and let it out to husbandmen, and went into another country.",luy,en,Luwanga,bible "Abelihe abo nibabukula amapesa ako, ne nibakhola shinga olwa bah nibabooleelwe. Mana amakhuwa ako katsiililila okhutsanibwa mu Abayahudi okhuula olwa leelo. Yesu aloleshela abeechibe"," So they took the money, and did as they were taught: and this saying was spread abroad among the Jews, [and continueth] until this day.",luy,en,Luwanga,bible cook; wife, omuteshi,en,luy,Luwanga,dictionary Sindu sino siberesianga abaandu mabeere nende inyama., Kitu hiki huwapa watu maziwa na nyama,luy,sw,Marachi,translations "Ndengira mnyumba ninyola mukhana wefwe nalira, nindereba sina sitsiririranga."," Niliingia kwa nikampata dada yangu akilia, nikajiuliza ni nini kinacho endelea.",luy,sw,Marachi,translations likumba, bone,luy,en,Luwanga,dictionary "8 Na Baraka twula kuvugana na Sisera, naya mu ya volera mukali uyo, Ive nu u va nu volera, U girunkane, wingire, mwami utsia halala ninze, hene yahoo inze wange, u girunkane wingire ahange;ndatsia;navutswa ive nu u va nu uu ta tia kindu."," Na Baraka walipotoka kukutana na Siseri, na akamwambia bibi huyo, wewe kama unasema ubadilike uingie ,mkuu uende pamoja nami, hapo yu mimi kwangu, ubadilike uingie kwangu nitaenda lakini wewe kama utaogopa kitu",luy,sw,Maragoli,translations "And it came to pass, when Jesus had finished these parables, he departed thence."," Olwa Yesu yamala okhuboola tsinjelo etsio yarulaho natsia,",en,luy,Luwanga,bible Mtoto wa mama lala., Omwana wa mama gona.,sw,luy,Maragoli,translations mungo wefu hwaruka thing'ombe; huri nende mukunda thiweka mahumi kaviri nende inusu., kwetu tumefuga ng'ombe; tuko na shamba ekari ishirini na nusu.,luy,sw,Marachi,translations "Nebutswa Yesu yetsa nabatiilakhwo naboola ari, ""Buushe, mularie ta"""," And Jesus came and touched them and said, Arise, and be not afraid.",luy,en,Luwanga,bible likutere, beetle,luy,en,Luwanga,dictionary "They say unto him, Why then did Moses command to give a bill of divorcement, and to put [her] away?"," Abafarisayo nibamureeba bari, ""Kho mbushiina Musa nahaana lilako mbu, omusaatsa ahandichile omukhasiwe ibarwa eyokhwinoosia akachila nibalekhana mana amuloonde?""",en,luy,Luwanga,bible okhureka amarwi, listen attentively,luy,en,Luwanga,dictionary "placenta; after-birth (see also omwana wakhabiri, especially before it comes away)", likubo,en,luy,Luwanga,dictionary "And when Jesus saw that a multitude came running together, he rebuked the unclean spirit, saying unto him, Thou dumb and deaf spirit, I command thee, come out of him, and enter no more into him."," Ne Yesu olwa yalola mbu, abomukanda betsanga nibelukha, yakondeshela eshishieno eshio nashiboolela ari, ""Iwe eshishieno eshiokhwikala amarwi nende eshiokhuhanda olulimi, ekhulaka mbu, orule mumwana uno ne olamwinjilamwo khandi tawe """,en,luy,Luwanga,bible Mieri jerimenya lirio jirava mirahi., Miezi yako ya kiushi itakuwa nzuri,luy,sw,Maragoli,translations okhukabira, divide amongst; portion out; share between,luy,en,Luwanga,dictionary Khandi ing'ombe iruberesianga amabeere malayi. Mabeere ako kanyala khukobua biuma ni kamala kakasibua khungira ikabukhane.," Tena ng'ombe hutupa maziwa mazuri, maziwa hayo yanaweza pelekwa viwandani kisha yakatengenezwe kwa njia tofauti.",luy,sw,Marachi,translations Hautasamehewa kamwe, Si ulanyola lisamefwa mba,sw,luy,Maragoli,translations "Now at the feast he used to release unto them one prisoner, whom they asked of him."," Buli khunyanga yelisabo lia Pasaka, Pilato yabalekhuulilanga omubohe mulala, owa benyanga mbu alekhuulwe.",en,luy,Luwanga,bible tawe, no (see also ta); nothing; response to greeting basunga shina? ‘what's,luy,en,Luwanga,dictionary Watambua Jina lako, Va manya Lyerha Lyo.,sw,luy,Maragoli,translations Mungu mwenye nguvu zote, U veeye netsingulu tsyosidza;,sw,luy,Maragoli,translations Ebiandalola bishila ebia ndalia, What I have seen is more than what I have eaten.,luy,en,,proverbs "Ne mu abakhayi bamalako abali mumbohe, abali nibeera abandu mukhukhola induli, yalimwo oundi owalangwa mbu Baraba."," And there was one called Barabbas, [lying] bound with them that had made insurrection, men who in the insurrection had committed murder.",luy,en,Luwanga,bible be shy, okhumoka,en,luy,Luwanga,dictionary Olwikho shineingubo, Olwikho shineyingubo yirandukha ta (44) Blood relationship is not like a dress.,luy,en,,proverbs Yesu Mutungiri u ku sooye, Yesu aliyetulipia ametuokoa,luy,sw,Maragoli,translations "Arumania mu bwikisi babaandu Khu Abimeleki ne aloma ali, lola Kaali okhwa Ebeti ne balebe bewe bachile mu lukoba mala balikho baachilisia babaandu be lukoba balekhe Khu khuria ewe."," Akatumana kisiri watu kwa Abimeleki na kusema kuwa,tazama Gaali wa Ebedi na jamaa zake wameenda kwa mji kisha wako wanachochea watuwa mji wawache kukutii wewe.",luy,sw,Bukusu,translations omuyahudi, Jew,luy,en,Luwanga,dictionary Watu jasiri waliweza kuvumilia tohara hii., Ageligali vali avandu valuviriri avali vanyala kwikutsira ku muvano kuli ndi.,sw,luy,Maragoli,translations lumarachi ni lulomaloma lwa vakuka vange nende vevusi vange vosi., kimarachi ni lugha ya mababu zangu na wazazi wangu wote.,luy,sw,Marachi,translations "intensifying the verb tinya, or its derivatives", tatata,en,luy,Luwanga,dictionary Wanafunzi wazuri wanajua majina ya siku na miezi ya mwaka, Vasomi valahi vamanyi amiita namadiku gemieri jomuhiga.,sw,luy,Maragoli,translations amasingo," cow dung; mixed with mud for plaster, and with water and sometimes ebicheche (ground dry ant-hill clay) for smearing walls and floor",luy,en,Luwanga,dictionary bathe; wash one's whole body; take a bath, okhwisinga,en,luy,Luwanga,dictionary obushinga," hair of cow's tail, made into snare for birds",luy,en,Luwanga,dictionary Nzuri kabisa, shulahi munono,sw,luy,Maragoli,translations okhubuula, report; give information; tell tales,luy,en,Luwanga,dictionary "Nabeikhabi abali netsimbabasi, okhuba balanyoola tsimbabasi!", Blessed are the merciful: for they shall obtain mercy.,luy,en,Luwanga,bible debt, likofi,en,luy,Luwanga,dictionary "Tukafanya ambayo mweza wa Musa aliwaambia watu kuwa, muda wote mungu wetu alituahidi."," ""Khwakhola niko Wele Omunyali Owa Musa aboolela babaandu ali, ""Siise Bioosi Wele wefwe akhulaka.",sw,luy,Bukusu,translations "Itsa ano,nenya okhukhuruma.", Come here. I would like to send you,luy,en,Luwanga,translations I am also interested, Siesi endimo?,en,luy,Luwanga,translations KATIKA KIJIJI CHETU KUNA MZEE MMOJA ALIYEKUWA AKIUGUA NA MZEE HUYO ALIKUWA KIONGOZI WA WAZEE., MULUKONGO LWEFU HURI NENDE MUKOFU WALWARIRENGE NI MUKOFU OYO YARI MUKHONGO WA VAKOFU.,sw,luy,Marachi,translations "Shinga olwa kahandikwa mushitabu shiomulakusi Isaya mbu, ""Omwoyo kulanjilisiinjia mushitsiimi kuri, ‘Mukaasie injila eya OMWAMI Nyasaye, mukololosie tsinjilatsie."," as it is written in the book of the words of Isaiah the prophet, The voice of one crying in the wilderness, Make ye ready the way of the Lord, Make his paths straight.",luy,en,Luwanga,bible "Kinship is a blood relationship, friendship is a love relationship."," Obwikho bushira obwitsa; shibufwitsanga tawe (JWA 25) Olwikho shinobwitsa (AMI222) Blood relationship is superior to friendship (it continues regardless). Blood relationship is not like friendship. 341. Obwikho namatsayi, obwitsa nobuchamani",en,luy,,proverbs humpbacked or hunchback person, owshikufu,en,luy,Luwanga,dictionary Yesu alisema kuwa mumesamehewa., Yavora baba uvavere x2,sw,luy,Maragoli,translations "Yesu nababoolela ari, ""Shimwasomakhwo aka Amahandiko akaboola mbu, ‘Lichina liene liabombashi baloba mbu libula inganga, bulano liikholile olwanzilo lwomukoona. OMWAMI Nyasaye niye owakhola ako, nako nakokhuhuchisia muno khwifwe ta!'"," Jesus saith unto them, Did ye never read in the scriptures, The stone which the builders rejected, The same was made the head of the corner; This was from the Lord, And it is marvelous in our eyes?",luy,en,Luwanga,bible Imbiimbu, Fimbo,luy,sw,Maragoli,translations tsindumbiri, elephantiasis,luy,en,Luwanga,dictionary Nyonya, Nuuna,sw,luy,Maragoli,translations asi, down; below,luy,en,Luwanga,dictionary windpipe (see also liololero), lihololero,en,luy,Luwanga,dictionary "Jua huangaza na kutekeleza majukumu yake mchana, na likishamaliza linaachia mwezina nyota kukamilisha majukumu yaliyosalia.", Liuva liakanga miyinzi jalio ni mbasu niliakamala malilekela umweli ne tsing'ereng'ani tsitwekitsi miyinzi jitagaye.,sw,luy,Maragoli,translations Ni mwo mwa ndi menya., Ndipo nitaishi.,luy,sw,Maragoli,translations ligenda muleri yamugumiranga mu maha atanga ku mugеnditsa kumunalitsa okogenda., Ili mtoto aweze kutembea mlezi wake alimshika makwapani na kumzoesha kutembea.,luy,sw,Maragoli,translations okhwiya," pluck out, e.g. hairs; pull up by the roots",luy,en,Luwanga,dictionary tasteless; insipid, eshitsinzibu,en,luy,Luwanga,dictionary Ugonjwa wa korona ni ugonjwa mbaya sana, Obulwaye bwa korona ni bulwaye bubi muno.,sw,luy,Marachi,translations "But John would have hindered him, saying, I have need to be baptized of thee, and comest thou to me?"," Nebutswa Yohana yateema okhumukaya namureeba ari, ""Isie ekhoyile okhubatiisibwa ninawe, nawe witsile orie khwisie mbu ekhubatiisie?""",en,luy,Luwanga,bible Watu wa talanta zake kama mlivyo., Babaandu be kumukabwa kwewe nga ne muli,sw,luy,Bukusu,translations """Mwahulila khandi akaboolwa mbu, ‘Omusaatsa yesi yesi oulekhana nomukhasiwe, okhuula amuhelesie ibarwa yokhulekhana/"," It was said also, Whosoever shall put away his wife, let him give her a writing of divorcement:",luy,en,Luwanga,bible Do not beat your wife for failing to host a visitor who has not hosted you., Omucheni woshiacheniha shiomupilakhwo omukhasiwo,en,luy,,proverbs Mala bulomani bwabao akari we babaayi ba Aburamu ne babaayi ba Luti (mu ndalo echo bakanaani na Bapirisi nibo bamenyanga mu sibala esio), Mara ugomvi ukawa kati ya wachungaji wa Aburahamu na wachungaji wa Luti. (Wakati huo wakanaani na wapirisi ndio waliokuwa wakiishi kwa nchi hiyo),luy,sw,Bukusu,translations """Wele Omunyali Owa Bioosi alabiita chikhabi mu bibiaalwa bienywe namwe mulekhe khuuba barekerefu nende khuria kamalaka koosi.", Mungu mweza wa vyote atapeana baraka kwa mimea zenu ama muache kuwa wasikifu na kutii sheria zote.,luy,sw,Bukusu,translations amayebeye," ornamental tail made of a bunch of banana fiber, worn by women",luy,en,Luwanga,dictionary Kinywere kemenyanga mmbulimu mutsimbangaywa., Kinywere huishi msitumni na katika mapango.,luy,sw,Maragoli,translations Ng'ombe ni nzuri sana kwa sababu ana faida., Ingombe ni indayi lukari khubera iri nende tsifaida.,sw,luy,Marachi,translations "scraps of obusuma scraped off sides of pot; the last child a woman bears (""scrapings"" of the womb)", amakhokoro,en,luy,Luwanga,dictionary tear; rip, okhurandula,en,luy,Luwanga,dictionary okhufwa," die, be unconscious, be in a weak and apparently dying condition",luy,en,Luwanga,dictionary toss; roll over and over, okhutombola,en,luy,Luwanga,dictionary tsine, four,luy,en,Luwanga,dictionary Trouble go and land west., Eshibi tsia okwe mumbo,en,luy,,proverbs Valeta imwu yamaduma malavu kuli kugalolanga amadiku gano., Wakalete mbegu ya mahindi meupe tunayoyaona siku hizi.,luy,sw,Maragoli,translations "Ne olwa Herode yamanyilisia mbu abachesi khuketsing'ining'ini abo bali nibamukaatiye yasinyikha muno. Mana nalaka mbu abaana boosi abasiani mwitaala lia Betselehemu nende mumbali etsilondokhane ninalio, abemiyika chibili okhukalukha hasi beerwa. Amakhuwa ako kakholwa okhulondana nende aka yali nahuliile okhurula khubachesi abo, olwa balola ing'ining'ini eyo."," Then Herod, when he saw that he was mocked of the Wise-men, was exceeding wroth, and sent forth, and slew all the male children that were in Bethlehem, and in all the borders thereof, from two years old and under, according to the time which he had exactly learned of the Wise-men.",luy,en,Luwanga,bible worker; servant; minister of the church, omukhalabani,en,luy,Luwanga,dictionary "Ah! what have we to do with thee, Jesus thou Nazarene? art thou come to destroy us? I know thee who thou art, the Holy One of God."," ""Eshiokhwenyangakhwo nishiina, iwe Yesu omunazareti? Witsile hano okhukhwiira ifwe noho? Ekhumanyile, okhuba oli omurumwa omutakatifu wa Nyasaye!""",en,luy,Luwanga,bible "Omundu yalongibwa niyeetsa musialO: Omundu nga ari musialo muno akhoekhane akhole mirimo kia Nyasaye, okhubera nga olwa yakhulonga yeenya mbari okhole mirimo kiaye."," Binadamu aliumbwa akaja duniani, mtu alivyo duniani anapaswa kufanya kazi ya mungu, kwa maana alivyotuumba alitaka afanye kazi yake.",luy,sw,Marachi,translations MANASE AISHINDA BETHELI., MANASE CHIULA BETELI.,sw,luy,Bukusu,translations "yali yalaka matumwa, mioko, mapuoni, thinduma nende mabele."," alikuwa amepanda mahindi, mihogo, viazi, nduma, na mtama.",luy,sw,Marachi,translations "Daudi alimwomba Mungu akasema, ""Nakusifu Wewe maanake ulinipa nguvu kuwaua wanyama mwitu."," Daudi yasaala Nyasaye naavoola, ""Nzitsominyaa Yive Kigira waamba tsingulu kwita tsinyama.",sw,luy,Maragoli,translations Makokha," name of child put on path by tradition after a mother has lost previous children in infancy, from amakokha 'rubbish'",luy,en,Luwanga,dictionary "Mana Yesu nanina khushikulu, ne nalanga abo aba yachama okhwaahula, mbu betse khuye. Nabo nibatsia ewa yali."," And he goeth up into the mountain, and calleth unto him whom he himself would; and they went unto him.",luy,en,Luwanga,bible okhuhabasia, grope,luy,en,Luwanga,dictionary cause to give up; force; tire by asking over and over again, okhulunyia,en,luy,Luwanga,dictionary eshikhumi, hundred,luy,en,Luwanga,dictionary "You should not be as the person who was sent an axe. Owatsia iyaywa yakaalira khubusuma owarula inyuma yabukula (WOY63) He was sent for an axe but settled to eat before requesting for it, lost it to someone else who came for it after him.", Oraba shinga owarumwa imbatsi,en,luy,,proverbs okhufwirira," die for, at; die out gradually",luy,en,Luwanga,dictionary maggot; grub; larva; larva of the jigger-flea, inyende,en,luy,Luwanga,dictionary Aliamua kurudi nyumbani na alipofika nyumbani aliwapata watoto wake wakihurumisha na wa sungura wakiwa wanacheza na sungura., Yamua ikalukhe mudala na ngayola mudala yanyola bana bae beinamire ne besiduyu bari babayanga ne siduyu.,sw,luy,Marachi,translations Omulayi wa wane ashina mumuse lulala (HWA26) The wise person takes to the dance floor only once. Omulayi walebe ashina mumuse lulala (DWA24) Omulayi weBuwanga ashina mumuse lulala (JWA19) The beautiful one of Wanga dances in the arena once., Omulayi ashina mumuse lulala,en,luy,,proverbs I am not come to call the righteous but sinners to repentance.," Shindayetsa okhulanga abalunjishi ta, habula ndetsa okhulanga abonooni."" Lireebo khukokhuhonga inzala khulwa okhusaaya",en,luy,Luwanga,bible "Omwana oyo nakalusia ari, 'Shinzenya okhukhola tawe/ nebutswa olunyumakhwo nakalukhasia amapaaroke mana natsia."," And he answered and said, I will not: but afterward he repented himself, and went.",luy,en,Luwanga,bible "Buli endaalo enyanga ne siili khukwa tawe, Wele wenywe alikho amuelesia kimilimo kie ndaalo eyo.", Kila siku kabla y jua kuzama mungu wenu anawapa kazi ya siku hiyo.,luy,sw,Bukusu,translations NYASAYE ALOMBA MUNDU, MUNGU HUUMBA BINADAMU.,luy,sw,Maragoli,translations Lakini nisiri khumala yalola mbuebikha vitsire yamua okhuleha emirimo nende hutsia khukonyera abaana vilibwa vya ingolobe.," Lakini kabla ya kumaliza kuwanyoa, aliona wakati unampa kisogo na hivyo akaamua kuenda kwatafutia watoto chajio.",luy,sw,Marachi,translations . Omusiani owa makhumbo niyesinga ari nende indalo iria naringa amira sa amare., Mvulana mwenye miguu kombo akioga ako na shamba ambayo akiangalia anameza tu mate.,luy,sw,Marachi,translations help; assistance; aid, ihabini,en,luy,Luwanga,dictionary weakness; unrighteousness; degradation, obufwoli,en,luy,Luwanga,dictionary UMUHIMU WA NG'OMBE., BULAYI BWA ING'OMBE,sw,luy,Marachi,translations "But when the multitudes saw it, they were afraid, and glorified God, who had given such authority unto men."," Ne olwa abemikanda balolakhwo amakhuwa ako baria, nibamwitsoomia Nyasaye ouhaananga obunyali shinga obwo khubandu. Yesu yalanga Matayo okhuba omulondiwe",en,luy,Luwanga,bible "Na mmoja aliyetoroka, alikuja akamwambia Aburamu muebrania aliyekuwa akiishi mialoni ya Mamure muamori."," Ne omulala owelukha, echa aboolela Aburamu, omuebrania owaba ne amenya amikhonge kia Mamure omuamori.",sw,luy,Bukusu,translations "Obwami bwa Nyasaye buli shinga olufwa lwomutarakwe, olwa lumiitswa mwiloba, nolutuutu muno khubufwa bundi bwosi mushialo."," It is like a grain of mustard seed, which, when it is sown upon the earth, though it be less than all the seeds that are upon the earth,",luy,en,Luwanga,bible Yesu a yanza inze., Yesu anipenda.,luy,sw,Maragoli,translations Kiheri kyetu kiveye himbi amadiku getu ga dukidzi livalidza lyago kigira keheri kyetu kiduki.," Mwisho wetu umekaribia, siku zetu zimetimia maana mwisho wetu umefika.",luy,sw,Maragoli,translations "Nebutswa iwe olwa wiyima eshiokhulia khulwokhusaaya, obashe liswilio amafura, niwiyosia mumoni,"," But thou, when thou fastest, anoint thy head, and wash thy face;",luy,en,Luwanga,bible "He that is not with me is against me, and he that gathereth not with me scattereth."," ""Omundu oulakholanga halala ninasi ta, niye oufukulanga; ne omundu oulakhoonyanga okhubunjelesia ta, niye ousalasinjia.",en,luy,Luwanga,bible eshilaro, shoe; sandal,luy,en,Luwanga,dictionary be returned; be given back; be answered; be inherited as wife by a relation of one's husband, okhukalusibwa,en,luy,Luwanga,dictionary "Naye Yesu nabakalusia ari, ""Abacheni beshiselelo shibanyala okhuhonga inzala, olwa mwene eshiselelo ashiliho ninabo tawe."," And Jesus said unto them, Can ye make the sons of the bride-chamber fast, while the bridegroom is with them?",luy,en,Luwanga,bible Atwalinda kutokan na maadui siku zote mtakazoishi katika nchi hiyo., Muliinda khukhwama khu basiku biise bioosi nibio mumenya mu sibala.,sw,luy,Bukusu,translations okhwikhonya, help oneself,luy,en,Luwanga,dictionary obukhalabani, service; ministry,luy,en,Luwanga,dictionary okhureera tsing'ombe, start paying dowry,luy,en,Luwanga,dictionary okhubiya omurwe," be obstinate, lit. 'to spoil the head'",luy,en,Luwanga,dictionary slaughter; kill animal for meat ( okhusinza,en,luy,Luwanga,dictionary "14 Ngwiye kihenyahenye KU Avandu vange vosi, lwimbu lwavo mbasu Bei."," Nimekuwa dhihaka kwa watu wangu wote,wimbo wao mchana kutwa.",luy,sw,Maragoli,translations "and if she herself shall put away her husband, and marry another, she committeth adultery."," Kata omukhasi naba niyelukha nalekhana nomusaatsawe ne nateeshela omusaatsa undi, omukhasi oyo yesi khandi akhola obuheyi."" Yesu asabila abaana abatiiti ikhabi",en,luy,Luwanga,bible "Buno, bwali obukholi obwa OMWAMI Nyasaye. Ne kano nakokhuhuchisia khwifwe!' """," This was from the Lord, And it is marvellous in our eyes?",luy,en,Luwanga,bible Ni furaha ya ajabu kwa zawadi ya Mtoto, Nobuyanzi bwe lihuga ku khannwa zana!,sw,luy,Maragoli,translations natoka kijiji cha nyapera kwa wafofoyo na huwa nasoma bukati., ndula mulukongo lwa nyapera khubafofoyo ni somanga bukati.,sw,luy,Marachi,translations """Lole, uno niye omukhalabani wanje omulobole, niye omuheelwa wanje, ounjamisinjia muno. Ndalamuramwo Roho wanje, naye alaboolela abamahanga boosi habulafu akobukhalachi bwanje bwahabwene."," Behold, my servant whom I have chosen; My beloved in whom my soul is well pleased: I will put my Spirit upon him, And he shall declare judgment to the Gentiles.",luy,en,Luwanga,bible Esie mumela nangwa pamphyl wasande., Mimi kwa majina naitwa pamphyl wasande,luy,sw,Marachi,translations "something in the nature of a pebble, e.g., in the clay a potter is working", eshibale,en,luy,Luwanga,dictionary "Yesu yali nashiboolanga nabandu, ne nyina nende abaana babwe nibolaho. Basinjila elwanyi nibenya mbu baboole ninaye."," While he was yet speaking to the multitudes, behold, his mother and his brethren stood without, seeking to speak to him.",luy,en,Luwanga,bible "And they had a few small fishes: and having blessed them, he commanded to set these also before them."," Khandi balikhwo norunyeni orutiiti rutuutu. Yesu narusabila ikhabi ne nalaka abeechibe mbu, okhuula rwosi khandi rukabulilwe abandu.",en,luy,Luwanga,bible Yule mtu anayetunda matunda anayapeleka wapi?, Umundu wagulaa matunda ula ahira haliki?,sw,luy,Maragoli,translations Mwana uchenda ashila nyina amachesi, A child who travels surpasses his mother's wisdom.,luy,en,,proverbs "Habwene nahabwene samwana omwana nayiiba naboola ari, ""Esuubiile! Khoonyakhwo obulasuubila bwanje!"""," Straightway the father of the child cried out, and said, I believe; help thou mine unbelief.",luy,en,Luwanga,bible Abaandu nibo abarukanga ing'ombe., Watu ndio wanafuga ng'ombe.,luy,sw,Marachi,translations Ne enywe mwafukiilila muli nga lukoba lwa Heshiboni niluo naloma luaba lulayi, Na nyinyi mkulikubali kuwa kama mji wa Heshiboni ambao nilisema ulikuwa mzuri,luy,sw,Bukusu,translations sisal or other fiber rope, omukoye kwobukokhwe,en,luy,Luwanga,dictionary "be bad, wicked, evil; become bad, wicked, evil", okhumayana,en,luy,Luwanga,dictionary "What cannot be cut by an axe, a slasher may not cut.", Eshikhaya imbatsi omuholo shikunyala,en,luy,,proverbs Ing'ombe obuukhanga itsuri noyiyira khubwaairo.," Ng'ombe hawa huleta mbolea, zamadi yao huokotwa yakiwekwa pamoja kutengeneza mbolea na kila mtu anajua uzuri wa mbolea. Ng'ombe unaamuka asubuhi na unapeleka malishoni.",luy,sw,Marachi,translations one who is generous with gifts and help, oweinjinia,en,luy,Luwanga,dictionary ibendera, flag; banner,luy,en,Luwanga,dictionary My day is good, Inyanga ibere indai,en,luy,Tsotso,translations -nulu," fat (cow, fowl, etc.); in good condition",luy,en,Luwanga,dictionary whistle ( ifirimbi,en,luy,Luwanga,dictionary Kigira sikunyi inyinga, Hakuna ajuaye wakati,luy,sw,Maragoli,translations "Tumejua uzuri wenyewe,"," 0 khu maniye bulahi bwene,",sw,luy,Maragoli,translations Vijiji viingi vwa waluhya vinafaa kufanya mambo mengi ili wapate umaarufu wa kupambana na vitu vinavyo angusha watu kimaendeleo., Ethingongo thinyingi ebuluhya thienyehana huhola ebindu bingi hulola mbu tsinyola huhuyana nende ebindu viholanga ehutsirira hwa abundu hukwa.,sw,luy,Marachi,translations Kando na ng'ombe wa kienyeji tuna wa gredi. Ng'ombe wa gredi hutusaidia sana wakati wa asubuhi tunapopika chai, kando nende tsing'ombe tsia kienyeji khuri nende etsia igiredi. Tsing'ombe tsia igiredi tsirukhonyanga lukari bikha bia itsuri ebia khudekha itsai.,sw,luy,Marachi,translations "Naye Yesu namuhenga, namyheela, ne namuboolela ari, ""Oshileemanga eshindu shilala, tsia okusie ebioli ninabio biosi, ohelesie abamanani, mana witse unondekhwo, ne olaba nelibishilo mwikulu"""," And Jesus looking upon him loved him, and said unto him, One thing thou lackest: go, sell whatsoever thou hast, and give to the poor, and thou shalt have treasure in heaven: and come, follow me.",luy,en,Luwanga,bible "the [son] of Jacob, the [son] of Isaac, the [son] of Abraham, the [son] of Terah, the [son] of Nahor,"," Yuda yali omwana wa Yakobo, owali omwana wa Isaka, owali omwana wa Aburahamu, owali omwana wa Tera, owali omwana wa Nahori.",en,luy,Luwanga,bible Huyu alinyonya nyonyo., Uyu yanuuna inuuniru,sw,luy,Maragoli,translations yari inyanga ya husasaba ingolobe., ilikuwa siku ya alkhamisi jioni.,luy,sw,Marachi,translations "Yababoolela amakhuwa amanji mutsinjelo naboola ari, ""Omumiitsi yatsia okhumiitsa imwo."," And he spake to them many things in parables, saying, Behold, the sower went forth to sow;",luy,en,Luwanga,bible okhureera omukhasi, marry a wife,luy,en,Luwanga,dictionary Ukiangalia juu gizani utaona nini?, Niwumika yigulu mukisundi ulalolaki?,sw,luy,Maragoli,translations Kisha akaelekea mkono wa Kanaani., Mala acha kumukhono kwe siafubo owa Kanaani.,sw,luy,Bukusu,translations "And the Pharisees and Sadducees came, and trying him asked him to show them a sign from heaven."," Abandi khu Abafarisayo nende Abasadukayo betsa khu Yesu nibenya okhumureka namareebo, kho nibamureeba mbu abakholelekhwo eshiamakana, okhumanyia mbu ali nobunyali okhurula khu Nyasaye.",en,luy,Luwanga,bible sp. of wild dog; wolf, eshisutse,en,luy,Luwanga,dictionary "an abbreviation of Mama ko!, an exclamation indicating boredom, annoyance, or dismay", mako!,en,luy,Luwanga,dictionary Miti huzuia upepo na mafuriko hufanya hivyo kwa kupitia mmomonyoko wa udongo, Emisala kiekariranga omuyaka nende omukhula kwa matsi,sw,luy,Marachi,translations "But beware of men: for they will deliver you up to councils, and in theirs synagogues they will scourge you;"," Mwirecheshe okhuba abandu balamutiila nibamuyila mubiina, nibamunywekha netsikhoba nimuli mutsisinagogi tsiabwe.",en,luy,Luwanga,bible 18 Myoyo gyavo gyanira Yahova., Mioyo yao ilimlilia Bwana.,luy,sw,Maragoli,translations "Kahandikwa mushitabu shiomulakusi Isaya mbu, ""Nyasaye aboola ari, 'Lola, eruma omurumwa wanje imbeliwo, owakhakasie injilayo/"," Even as it is written in Isaiah the prophet, Behold, I send my messenger before thy face, Who shall prepare thy way.",luy,en,Luwanga,bible "He shall not strive, nor cry aloud; Neither shall any one hear his voice in the streets."," Shiyakhayingane kata okhulanjilisia, noho kata omundu okhuhulila oluyokalwe khumuhanda tawe.",en,luy,Luwanga,bible "in like manner the second also, and the third, unto the seventh."," Kho malala ako nikekholekha khuwakhabili, khuwakhataru okhuula khu womusafu.",en,luy,Luwanga,bible UGONJWA WA KORONA, . OBULWAYE BWA KORONA.,sw,luy,Marachi,translations butter milk, amabeere amasatse,en,luy,Luwanga,dictionary "Naye nabakalusia nabareeba ari, ""Mwenya mbu emulekhuulile omuruchi owa Abayahudi?"""," And Pilate answered them, saying, Will ye that I release unto you the King of the Jews?",luy,en,Luwanga,bible Kwa sababu alishakomboa ulimwengu, Kigira yamala kuguta lilova x2,sw,luy,Maragoli,translations Kamatunda ke kimisabibu kasikalekho kali ke bafuubi., Matunda ya misabibu yaliyobaki ni ya yatima.,luy,sw,Bukusu,translations obusuma," hard, stiff porridge made of maize, millet, or finger millet flour, to beeaten with some sort of relish, meat, fish, or green vegetables (Swahili ugali)",luy,en,Luwanga,dictionary "Okhunzinamila khwabwe nokhwa butswa, shichila bechesinjia amalako kabandu akalali amalako kanje tawe!"" Akafwabinjia omundu"," But in vain do they worship me, Teaching [as their] doctrines the precepts of men.",luy,en,Luwanga,bible siku moja paliondokea mzee mmoja na sungura., yali inyanga ndala yalulilao omukofu nende siduyu.,sw,luy,Marachi,translations "Omusiani wabwe wakhabili nakalusia omuklhasiwe naye yesi nafwa, nalalekhwo omwana tawe. Khandi omusiani wabwe wakhataru yesi ario."," and the second took her, and died, leaving no seed behind him; and the third likewise:",luy,en,Luwanga,bible omufutu," sp. of large tree, the leaves of which are used for an omusango to bring harm of some sort to an enemy",luy,en,Luwanga,dictionary Avalina vosi kwali kwamuyanza, Marafiki sote tulimpenda,luy,sw,Maragoli,translations And thou shalt have joy and gladness; and many shall rejoice at his birth.," Niwikhoye notsaatsahala, khandi abandu bandi abanji nibekhoye lwomwana oyo nabe niyebuulwe.",en,luy,Luwanga,bible "alifanya hili na kuwafunza waamaleki wakateka waisraeli kisha wakamshika kila uzao wa Israeli kwa vita, sana kwa hao ambao hawajakuwa vitani."," akhola lino ne ekisia Baamaleki baula Baisiraeli mala baamba buli eselukhu eya Baisiraeli mu liie, lukali Khu abo abele bakhabakho mwiie tawe.",sw,luy,Bukusu,translations and Salmon begat Boaz of Rahab; and Boaz begat Obed of Ruth; and Obed begat Jesse;," Salimoni yali samwana Boazi ne nyinamwana yali Rahabu; Boazi yali samwana Obedi, ne nyinamwana yali Rutsi; Obedi yali samwana Yese.",en,luy,Luwanga,bible wakati ambao unafikiria utafika, Isaa yopaara mbu wakhooleleyo,sw,luy,Marachi,translations . Ng'ombe ni mnyama mzuri sana kuna ng'ombe wa aina tofauti tuna ng'ombe wa gredi na ng'ombe wa kienyeji, S. Ing'ombe ni isolo indayi muno khuli nende thing'ombe thikabukhane. Khuli nende ing'ombe eya grade nende ing'ombe ya kawaida,sw,luy,Marachi,translations mimi kwa majina naitwa Sharon Atieno Omito., esie mumera nangwa Sharon Atieno Omito.,sw,luy,Marachi,translations Misala kiekhonyeranga mutsingira tsinyingi khandi sikhunyala okhumenya nikhubula emisala khaba., Miti hutumika katika njia mingi tena hatuwezi kuishi bila miti kamwe,luy,sw,Marachi,translations Magungu vayayi, Ndege jameni,luy,sw,Maragoli,translations okhwifwira, endure; bear; put up with; suffer patiently,luy,en,Luwanga,dictionary Fana muliru mumafefe, Washa moto ……….,luy,sw,Maragoli,translations omulimo, piece of work; job,luy,en,Luwanga,dictionary "Baisiraeli bachiililila khuloondesia Yabini,omwami owa kanaani khukhwola nga bamubunia."," waisraeli walifululiza kumfuatia Yabini, mfalme wa kanaani kufika wakati walimsifia.",luy,sw,Bukusu,translations Yesu utukufu uwe wako," Yivulwa mu Maria kukonya avandu,",sw,luy,Maragoli,translations be ready; be on the alert, okhwirechekha,en,luy,Luwanga,dictionary Engoko yange yatera mavuyu., Kuku wangu alikuwa akitaga mayai,luy,sw,Maragoli,translations Sisi sote tunataka, Kwinye kwosi kwenya,sw,luy,Maragoli,translations pitchfork; rake, olubibo,en,luy,Luwanga,dictionary tell; order; command, okhubiira,en,luy,Luwanga,dictionary ifula eyomuchitsi, light but long-continued rain,luy,en,Luwanga,dictionary "Ing'ombe inyala hukhonya abandu khukasia ebindu bingi muno bindu biene ni kama bisala, bitanda nende bindi birio."," S. Ng'ombe huweza kuwasaidia watu kwa kutengeneza vitu vingi sana na vitu vyenyewe ni kama vile viti, vitanda n.k.",luy,sw,Marachi,translations "Kho olwa bali nibakhung'anile halala, Pilato nabareeba ari, ""Niwiina awamwenya mbu emulekhuulile, Baraba, noho Yesu, oulangwa mbu Kristo?"""," When therefore they were gathered together, Pilate said unto them, Whom will ye that I release unto you? Barabbas, or Jesus who is called Christ?",luy,en,Luwanga,bible okhulata, castrate,luy,en,Luwanga,dictionary "and for fear of him the watchers did quake, and became as dead men."," Abelihe abo, nibatiilwa neindenga nibaba shinga abandu bafwile.",en,luy,Luwanga,bible Omundu oyo akwile khu mukhaana oyo mundaa., Mtu huyo alimnajisi msichana huyo kichakani,luy,sw,Bukusu,translations "raze; pull down a house, taking off the roof", okhusambula,en,luy,Luwanga,dictionary Birds that are similar fly at the same pace/together., Amanyonyi kafwanana kapurushira khulala,en,luy,,proverbs omuribiri, speed; quickly,luy,en,Luwanga,dictionary Mana nabalekha natsia nasaaya olwa khataru naboola amakhuwa malala kene ako.," And he left them again, and went away, and prayed a third time, saying again the same words.",luy,en,Luwanga,bible Indimu Kituunda Ulolaa induvatiru yiyi?," Ndimu, tunda unaona wayo huu?",luy,sw,Maragoli,translations dumb person; half-witted person; fool, omusiru,en,luy,Luwanga,dictionary yawn, emiayo,en,luy,Luwanga,dictionary Chenda kaala yola ehale, A slow but sure walker reaches far. Chenda kalaha yola mumbo (JNA69) The one who walked slowly reached west.,luy,en,,proverbs "Mlikuwa mkimtii mungu , mtu yeyote anayepoteza ukweli wa huyu aliye yatima na mjane alaaniwe."," ""Mwaaba ne muria Wele ""Omundu yesi yesi otiimia bung'ali Wobwo omukwa omufuubi ne namulekhwa alaamwe.",sw,luy,Bukusu,translations Va mu gulika ilyeta Vesu, Jina lake akaitwa Yesu,luy,sw,Maragoli,translations "Yaganagana ndi nuvulahi vivien mu, ma ihigili niiva inyama yosi yakaatsi kwigama mu.", Alifikiria kuingia ndani aone iwapo mnyama yeyote amejikinga ndani.,luy,sw,Maragoli,translations okhukama, hand; deliver; pass,luy,en,Luwanga,dictionary "Omwana wa Dada ya twula ingo wewe,"," Ewe Bwana mwema, twakubarikia",luy,sw,Maragoli,translations aling'oa njugu akapeleka nyumbani., sieyaka thinjug'u siakoba ingo.,sw,luy,Marachi,translations "Ingawa mungu mweza wa vyote, mungu wenu aliwateua ambao kutoka kwa ukoo zenu zote hakumkubali nyinyi mfanye hili kumfanyia yeye."," Ne kakhali Wele omunyali owa Bioosi, Wele wenywe aabarobora nibo khukhwama mu kholo chenywe choosi se amufukiilila enywe mukhole lino khumukholela niye.",sw,luy,Bukusu,translations Uvwoni vwa vandu vosi, Dhambi za kila mtu,luy,sw,Maragoli,translations "mud trampled with cow dung, etc. by cattle", obutoyi,en,luy,Luwanga,dictionary "Ne omundu nakhuluunyia okhuchinga omusiikokwe khulwoluchendo oluhela ikilomita ndala, okuchinje khulwa tsikilomita tsibili."," And whosoever shall compel thee to go one mile, go with him two.",luy,en,Luwanga,bible 233. Khateta yambula imbolo (AMI135) The lazy one takes home the rotting one., Kata omuchesi achelelungwa (2) Kata omuchesi yebalilwa (HWA30) Even the clever one is advised. 232. Khateshele omukali alie,en,luy,,proverbs eshitalataliro, hammock; stretcher; frame-work of bed without legs,luy,en,Luwanga,dictionary iyeyi, bullock,luy,en,Luwanga,dictionary Andari nidema khukhaya lakini yambolera mbu yenyera khumlola khubera mbu kukhu wange nimlwae., Nilikuwa nataka kukataa lakini akaniambia kuwa angependa kuonana na mama yangu kwa sababu nyanya shangu ni mgonjwa.,luy,sw,Marachi,translations step, lininiro,en,luy,Luwanga,dictionary Vwagira Yesu na Vambwa, Ilifanya Yesu Asulubiwe,luy,sw,Maragoli,translations amani, strength; might; power; force,luy,en,Luwanga,dictionary Lea mtoto vizuri kabisa., Ulere akaana vulahi ligali,sw,luy,Maragoli,translations Sikia roho yangu, Mwoyo gwange hulila (3),sw,luy,Maragoli,translations "Okhuba Herode yali niyaruma abandu okhutiila Yohana, mana nalaka mbu, abohwe mumbohe. Herode yakhola akene ako khulwa okhumuchamisia Herodia, omukhasi wa Filipo omusiani wabwe Herode, okhuba Herode yali niyateshia Herodia."," For Herod himself had sent forth and laid hold upon John, and bound him in prison for the sake of Herodias, his brother Philip's wife; for he had married her.",luy,en,Luwanga,bible "And when they saw the star, they rejoiced with exceeding great joy.", Olwa balola ing'ining'ini eyo bekhoya nobusaangaafu obunji muno.,en,luy,Luwanga,bible Kabla sijamaliza ng'ombe ni mfugo ambaye ana Baraka kubwa kwa maisha ya mtu.," Nisiamaririsia, ing'ombe ni siruke siri nende ikhabi lukari mubulamu bua mundu.",sw,luy,Marachi,translations hata sai lugha hii ilisaidia wasichana wanaooleka., kata sai lusungo luno lwakhonya bakhana bathia badekha.,sw,luy,Marachi,translations Avandu yava venyaa vatindirane., Watu hawa wanataka kuchokozana.,luy,sw,Maragoli,translations "And every one that hath left houses, or brethren, or sisters, or father, or mother, or children, or lands, for my name's sake, shall receive a hundredfold, and shall inherit eternal life."," 0mundu yesi owalekha tsinzu noho abasiani babwe noho abakhaana babwe noho samwana nende nyinamwana, noho abaana noho emikunda khulwa isie, alinyoola ebindu akhandi eshikhumi kata okhushilakhwo. Khandi alihebwa obulamu bweinziayo.",en,luy,Luwanga,bible okhuonokokha, escape narrowly,luy,en,Luwanga,dictionary okhureresia olwimbo," start up a song, singing the solo line, the others coming in with the chorus",luy,en,Luwanga,dictionary eshitiani," beans half-cooked, dried, skinned, then cooked and seasoned",luy,en,Luwanga,dictionary "and having found one pearl of great price, he went and sold all that he had, and bought it."," Ne olwa anyoola yinyuma ndala yobukusi obunji, atsia okhukusia buli shindu eshiali ninashio, ne akula yinyuma eyo. Oluchelo lwolukhanda lwetsinyeni",en,luy,Luwanga,bible "grain, millet and/or obule", imere,en,luy,Luwanga,dictionary "save thyself, and come down from the cross."," wihoniekhwo omwene, mana wishe orule khumusalaba!""",en,luy,Luwanga,bible "Shela yali omwana wa Kenani, owali omwana wa Arapakhashadi, owali omwana wa Shemu, owali omwana wa Noa, owali omwana wa Lemeki."," the [son] of Cainan, the [son] of Arphaxad, the [son] of Shem, the [son] of Noah, the [son] of Lamech,",luy,en,Luwanga,bible "intensifying words denoting silence, coldness, etc.", tsi,en,luy,Luwanga,dictionary a group, eshituche,en,luy,Luwanga,dictionary okhubukana, meet with; come upon,luy,en,Luwanga,dictionary Tsing' ereng'ani navana vo mweli gwivula., Nyota ni watoto waliozaliwa na mwezi,luy,sw,Maragoli,translations dry, okhumia,en,luy,Luwanga,dictionary Inyungu niyiteekhwa okhula yiwutse, A cooking pot must produce steam,luy,en,,proverbs "Mana mumabwibwi khunyanga eyilonda khunyanga eya Isabato, Yesu yaranjilila okhumuloleshela Mariamu Magadalene, owa yali niyayiniamwo ebishieno musafu."," Now when he was risen early on the first day of the week, he appeared first to Mary Magdalene, from whom he had cast out seven demons.",luy,en,Luwanga,bible LIVULWA LYA YESU, KUZALIWA KWA YESU,luy,sw,Maragoli,translations okhushina amabeka, shake the shoulders as in dancing,luy,en,Luwanga,dictionary Okhuba shibamanyilisia eshisina shiabandu ebikhumila birano okhulia emikaate tawe. Bali nibashisiluhalile butswa. Yesu ahonia abalwale Genesareti," for they understood not concerning the loaves, but their heart was hardened.",luy,en,Luwanga,bible south, emulambo,en,luy,Luwanga,dictionary okhumamira, cover; spread over; swarm over,luy,en,Luwanga,dictionary "Aburahamu aliishi kwa nchi ya Kanaani na Luti naye aliishi eneo la bonde, kisha alihamisha hema lake akapeleka karibu Sodoma."," Aburamu kamenya mu sibala sia Kanaani ne Luti naye amenya mungoba che mu litooma, mala auuyisia lieema liewe aliyila siimbi Sodomu.",sw,luy,Bukusu,translations Wenzake wakamcheka., Avandi vaamuseka.,sw,luy,Maragoli,translations Nimiyinziki jolugembe lukolaa?, Wembe hufanya kazi gani?,luy,sw,Maragoli,translations okhwakama, end; come to an end,luy,en,Luwanga,dictionary Buli mwiiko kwa khataru aana silala khwikhumi khukhwama mu sibala nisio Wele amuelesia., Kila mwaka wa tatu alipeana kimoja kwa kumi kutika kwa nchi ambayo mungu alimpatuia.,luy,sw,Bukusu,translations "Khu msalaba, khale.", Pale msalabani,luy,sw,Maragoli,translations okhupa omunwa, send a message,luy,en,Luwanga,dictionary vazee vamarachi valia miherekha kata vahaya hufwa huvera were asiri ninavo.," wazee wamarachi walikula ""jivu""-(hutumika kama madini) hivyo hawajafariki kwa sababu mungu angali na wao.",luy,sw,Marachi,translations Mukali lwa yatanganga kusaalira yavoleranga avandu alumangwa., Mwanamke alipoanza kuumwa aliwambia watu kuwa anaumwa,luy,sw,Maragoli,translations "Omundu ashila likondi muno! Khulweshio amalako kafuchilila okhukhola akali amalayi khunyanga eya Isabato""", How much then is a man of more value than a sheep! Wherefore it is lawful to do good on the sabbath day.,luy,en,Luwanga,bible "Then the king said to the servants, Bind him hand and foot, and cast him out into the outer darkness; there shall be the weeping and the gnashing of teeth."," Mana omuruchi naboolela abakholibe ari, ‘Mubohe omundu uno amakhono nende ebilenje, mumusukune elwanyi mushiilima. Ebweneyo alalila nende okhulumasia ameenoke/ """,en,luy,Luwanga,bible "nga ne abona babaandu ne barura mu lukoba ne bacha, arura niio aba ne ekisile abeele Abimeleki ne sipupu siewe batima bacha bema a silibwa ne bipupu bibili bibili ebio biebwakwaala babaandu ba baba enje mu mikuunda mala biabeera boosi.", wakati alipoona watu wakitoka kwa mji na kuenda alitoka alipokuwa amejificha Abimeleki na vikosi vyake wakakimbia wakaenda wakasimama langoni na vikosi viwili viwili hivyo vikawavamia watu waliokuwa nje kwa mashamba kisha wakawaua wote,luy,sw,Bukusu,translations SHULE YA MSINGI YA SIKURA, S. SIKULI SIA SIKURA,sw,luy,Marachi,translations Kurudia kwa yale ambayo mumesikia kupita inafunza mwaka wa elfu mbili na saba, Khukarushira hubilia bia muulile okhubila huechesia omwaka kwa elfu thibili nende saba,sw,luy,Marachi,translations "Sisi tutamtukuza,"," Kwinye ku la mwidzominya,",sw,luy,Maragoli,translations "6 U twulizi netsingulu hokumenya hehe, kuli ha zana ha li milimi vutswa wononnyi hokuvugana hehe."," Naye ameondoa maskani yake kwa nguvu, Kana kwamba ni ya bustani tu; Ameharibu anapofanyia mikutano.",luy,sw,Maragoli,translations "scrape weeds, grass, etc., from path or courtyard", okhutsesula,en,luy,Luwanga,dictionary Ulikuwa mwaka wa elfu mbili na kumi na tisa., Kwali mwaka kwa makhumi kaviri nende ekhumi nende tisa.,sw,luy,Marachi,translations "olaulila Niko balikho baloma, ne olanyoola kamaani ke khukhwibwakaala."," utasikia yale ambayo wanasema, na utapata nguvu ya kuwavamia.",luy,sw,Bukusu,translations all foreigners; Gentiles; lit. people of the nations, abamahanga,en,luy,Luwanga,dictionary plaited grass rope, omukoye kwamasinde,en,luy,Luwanga,dictionary finger-nail; toe-nail; claw, litere,en,luy,Luwanga,dictionary mama ngayamala khulomaloma naye mwalimu yambolela nzie mbaye nende vasiange.," walipokamilisha mazungumzo , mwalimu alinielekeza niende nicheze na wenzangu.",luy,sw,Marachi,translations Amita mkutano mkuu kinyume change ili kuwaponda vijana wangu, U langi livugana ku inze kushonolonya vasoleli vange.,sw,luy,Maragoli,translations Mwoyo guveeye kuli ugulola mubicha yiyi., Moyo uko jinsi unavyouona katika picha hii.,luy,sw,Maragoli,translations amuse; cause laughter, okhutseshia ameno,en,luy,Luwanga,dictionary Omwana yalola nyina yatira mufubo yabene, 457. Omwana yesinga anywa (AMI255) A child drinks the water in which he is bathing.,luy,en,,proverbs "Huyu ni mtu aliyepewa heshima kama mtu wa kubariki, lakini shughuli zake zilikuwa tofauti na wa kubariki na kupaka dawa."," Uyu no mundu uwali niyahevwa uluyali kuli musaalisi, navutswa miyinzi jije javukani ku no musaalisi no mbidi.",sw,luy,Maragoli,translations "Nyanya alipomaliza alimpea sungura mjanja njugu aende apande. Sungura mjanja alichukua njugu na chai akaanza mbio alielekea shambani, akaanza kula njugu."," S. Kukhu olwa yamala yabelesia khamuna tsiunjugu atsie arake. Khamuna khabukula thinjugu nende ichai nikhachaka tsimbiro nikhatsira mndalo, nachaka khuria tsinjugu",sw,luy,Marachi,translations "Chingoba chabwe che kamaasisicili chimbofu khwako, babaana benywe basiili batoro, nibo mwaloma muli balikwa mu mireko."," Miji zao za kuta ni kubwa, kwa hayo watoto wenu wangali wachanga, ambao mlisema kuwa wataingia kwa mitego.",luy,sw,Bukusu,translations -nji, many,luy,en,Luwanga,dictionary await, okhulindirira,en,luy,Luwanga,dictionary na khaandi mulukongo olo bapaanga mashindano ketsisolo., na katika kijiji hicho palipangwa mashindano ya wanyama,luy,sw,Marachi,translations "for where thy treasure is, there will thy heart be also."," Okhuba aha libishilolio lili, niho ahomwoyokwo kwakhabe. Amechesio khu akobulafu bwomubili",en,luy,Luwanga,bible HADITHI YA SUNGURA NA KOBE, IMBAHA YA HADUYU NENDE RIHUDU.,sw,luy,Marachi,translations Nina jinni kwa nyumba yangu linakunywa maji kila mara -Taa, Mbeye ne kigingi mu inyumba yange kinwetsa matsi gange Katsotso - Itaya,sw,luy,Maragoli,translations Kila mara mkipeana ng'ombe mbele za bwana mweza wa vyote ama kondoo kama waliabudu mungu wao.," ""Buli lwosi ne muaana ekhaafu ebweeni wa Wele Omunyali Owa Bioosi, namwe likheese nga embosio, basaayi Wele wenywe.",sw,luy,Bukusu,translations Ugingi bwoni bwange.," Amebeba dhambi zangu,",luy,sw,Maragoli,translations "Verily I say unto thee, thou shalt by no means come out thence, till thou have paid the last farthing."," Ekhuboolela toto mbu, shiolarulamwo ta, okhuula lwolaba nomalile okhurunga isende yene eyihelelesia khu akokhalachiilwe. Amechesio khu akobubeeyi",en,luy,Luwanga,bible Kali vulimu vomera ku lirova., Nyasi pia humea ulimwenguni.,luy,sw,Maragoli,translations "For he taught his disciples, and said unto them, The Son of man is delivered up into the hands of men, and they shall kill him; and when he is killed, after three days he shall rise again."," okhuba yali niyechesinjia abeechibe, nababoolela ari, ""Omwana womundu yetsa okhuhaanwa mumakhono kabandu ne balamwiira. Ne olwa alaba niyeerirwe namalile tsinyanga tsitaru, alalamukha """,en,luy,Luwanga,bible okhureera," bring (compare with okhwitsa nende 'come with, bring'); ashiri okhuleera 'he is not married yet'",luy,en,Luwanga,dictionary lichinga, island,luy,en,Luwanga,dictionary vehicle; likari lyerelwe 'train' ( likari,en,luy,Luwanga,dictionary "rafiki yake akajibu, huo ni upanga wa muisiraeli, Gidioni wa Yoashi! Haiwezi kuwa kitu linguine chochote ! Mungu amemfanya atushinde sisi wamidiani na majeshi yote."," omusaale wewe akobosia, eli embalu ya muisiraeli, Gidioni okhwa Yoashi! Se sinyala siaba sisiindu sisiindi siosi siosi tawe! Wele amukholile akhukhile efwe Bamidiani ne banamae boosi.",sw,luy,Bukusu,translations okhwinyokha, depart; particularly to depart for home,luy,en,Luwanga,dictionary Ingokho isakulira abana bayo, Every hen will scratch the ground for its chicks.,luy,en,,proverbs Handika eliiralio nende ahotsia khubuli omusiko., Andika jina lako na mahali unakoenda kwa kila mizigo.,luy,sw,Marachi,translations amatsalalu, insipid; tasteless; flavorless,luy,en,Luwanga,dictionary Mungu wenu akiwarejea nyinyi hivyo mtazamo kwenu siku hii., Wele wenywe ne aamukholela enywe ario buloli khwinywe endaalo yino.,sw,luy,Bukusu,translations "Khubwile abeechibe bamwitsila nibaboola bari, ""Ebise bihwele, ne hano nimushitsiimi, seebula abandu batsie abeene bakule ebiabalia."""," And when even was come, the disciples came to him, saying, The place is desert, and the time is already past; send the multitudes away, that they may go into the villages, and buy themselves food.",luy,en,Luwanga,bible Ngekhwamala khwatsia khwesinga khwachaka khwepodoa mana khwepodoa mpaka khwalola khuribajamisia ba mlukongo alafu bulimundu yari afwalire achwiti birunapire., Tulipomaliza tulienda kuoga tukaanza kujipodoa hadi tukaona tunapendeza kijijini na kila mtu alikuwa amevalia nguo za kubana.,luy,sw,Marachi,translations okhufulula, burn; consume; glean; gather together; harvest a poor crop,luy,en,Luwanga,dictionary Nalakhuteshia omwoyo kwanje., I will marry you my dear,luy,en,Luwanga,translations namwe Boolela babaana benywe ne babechukhulu benywe, Ama ambia watotot wenu na wajukuu zenu.,luy,sw,Bukusu,translations Liungu liamua okhutsia khwenda olumwo lwae lakini nga liola mana ingoho nilinga wa yali ni irere siyanyola daa. Yamala nireva abana baio. Abana navo nivalinga ababairanga sibanyola da., Mwewe aliamua kuenda kuuleta wembe wake lakini alipofika kuku aliangalia alipoweka lakini hakupata .Alimaliza akawauliza watoto wake. Watoto wakaangalia walipoweka wakakosa.,luy,sw,Marachi,translations TSINYIMBU NE VIDANDAWILI VIKONYANGA, UMUHIMU WA NYIMBO NA VITENDAWILI,luy,sw,Maragoli,translations Mwana womwigulu Yesu," ""Huyo Mwana wa mbinguni",luy,sw,Maragoli,translations Seputwachinda yamanyikhana lukali mu Bayaudi ne babaandu babandi babaaba basuubilwa khu Wele be chikholo chichiindi babasiimisibwa lukali ne kamekisio kakabaamo akhaba ne bakheengila mu dini eye BayaPPudi tawe., Septwaginta ilitia fora zaidi na kujulikana sana kwa Wayahudi na watu wa makabila mengine walioaminia mwenyezi Mungu hata kama hawakushiriki katika Dini maarufu ya Wayahudi,luy,sw,Bukusu,translations "trap for rats, etc., usually consisting of a weight that falls on the animal", obuliba,en,luy,Luwanga,dictionary And cast ye out the unprofitable servant into the outer darkness: there shall be the weeping and the gnashing of teeth.," Ne omukhalabani omukhaya uno mumusukune elwanyi mushiilima, ewa abandu balalila nibalumasia ameeno "" Obukhalachi bweshiina shiokhumalilikha",en,luy,Luwanga,bible building, inyumbashe,en,luy,Luwanga,dictionary eshiekenye, nakedly,luy,en,Luwanga,dictionary Mwana wange aviruka mba - Ligina, Mtoto wangu hakui - Jiwe,luy,sw,Maragoli,translations goti, Liiru,sw,luy,Maragoli,translations Nibamufwalula tsingubotsie nibamufwala eshifwalo eshiaranzayi.," And they stripped him, and put on him a scarlet robe.",luy,en,Luwanga,bible Nkilala najiona ulaya -Ndoto," Ngonaanga, na mbeye ivulaya - Maloto",sw,luy,Maragoli,translations "Abesaaliisi abakhulundu nende abeshiina boosi nibakhaaba obuloli khu Yesu mbu bamwiire, habula shibanyoola tawe.", Now the chief priests and the whole council sought witness against Jesus to put him to death; and found it not.,luy,en,Luwanga,bible stretch oneself, okhwinyira,en,luy,Luwanga,dictionary A small bird cannot advice a bigger one., Akhayundi shikhacherera lisoko,en,luy,,proverbs That which is hidden is precious., Eshibishe neshilie,en,luy,,proverbs Khuumao okhurula mu stialo sya kenya otsia mu tsialo tsindi., Safari za kutoka Kenya kuelekea nchi zingine zilipigwa marufuku.,luy,sw,Marachi,translations "relieve the bowels; defecate; excrete (more polite form is okhutsya erwanyi, lit. 'go outside')", okhunia,en,luy,Luwanga,dictionary Uyu mundu utizanga Yahova, Yeyote ananayemtii Mungu,luy,sw,Maragoli,translations nesie mwene ndiwo omulamu ne nyenya huhuekesia mbu huliwo avalamu fwesi., mwenyewe ni' mzima na ninataka kukujulisha kuwa nasi tu' wazima.,luy,sw,Marachi,translations Ametuokoa, U ku sooye.,sw,luy,Maragoli,translations palm and back of hand; head of spear, eshikalo,en,luy,Luwanga,dictionary "U veeye Mwideeri, si ha Ii ho wundi,"," U Mtakatifu, nawe U mapenzi",luy,sw,Maragoli,translations okhubasia, count; number; reckon,luy,en,Luwanga,dictionary Bwana mwenyewe alionekana kuwa Ni zimwi," Musatsa mvu vamanya naloleka ng""ani yali linani.",sw,luy,Maragoli,translations Inganga neshilima, Entrepreneurship is darkness.,luy,en,,proverbs "Ne olwa Yesu yoola mumbali tsia Kaisaria Filipi, yareeba abeechibe ari, ""Abandu baboolanga mbu, Omwana womundu niwiina?"""," Now when Jesus came into the parts of Caesarea Philippi, he asked his disciples, saying, Who do men say that the Son of man is?",luy,en,Luwanga,bible okhuluma, bite; pain; copulate (of rooster); inzala inuma 'I am hungry' (lit. 'hunger is biting me'); inda inuma 'my stomach is aching' (lit. 'the stomach is biting me'); yalumwa okhwibula 'she was in labour' (lit. 'she has been bitten by giving birth'),luy,en,Luwanga,dictionary siali siula nisibolela kukhu waye ndehela busela sifuria sikhongo eso nathia nakona.," alipofika alimwambia nyanyake kuwa,"" nipikie uji ile sufuria kubwa, "" kisha akaenda kulala.",luy,sw,Marachi,translations "Naye Yosefu nabuukha nabukula Omwana nende nyinamwana, natsia niyoola mushialo shia Isiraeli."," And he arose and took the young child and his mother, and came into the land of Israel.",luy,en,Luwanga,bible Mbeye ne inyumba yange ndulamu kandi mba - Kirinda, Nina nyumba yangu sitoki ndani -Kaburi,luy,sw,Maragoli,translations "first; leading (amberi, imberi)", -amberi,en,luy,Luwanga,dictionary "And Peter remembered the word which Jesus had said, Before the cock crow, thou shalt deny me thrice. And he went out, and wept bitterly."," Mana Petero niyetsulila aka Yesu yali namubooleele mbu, ""Itaywa niyishili okhulakula naunzikaane akhandi khataru."" Narulaho natsia nalila obululu.",en,luy,Luwanga,bible Better sleep hungry than steal., Okona inzala wabula okhwiba,en,luy,,proverbs "So shall also my heavenly Father do unto you, if ye forgive not every one his brother from your hearts."," Yesu namalilisia okhuboola ari, ""Nolwa Papa wanje ouli mwikulu alimukholela omundu yesi yesi khwinywe oulabeela owashie obwonooni nomwoyokwe kwosi tawe.""",en,luy,Luwanga,bible "Kata abandu shibahafinjia itaha nibachifunishila munyungu ta, habula bachirenjekhanga khushichibi shiayo niyibakhosilia abali munzu boosi."," Neither do [men] light a lamp, and put it under the bushel, but on the stand; and it shineth unto all that are in the house.",luy,en,Luwanga,bible "Yesu nabakalusia ari, ""Emuboolela toto mbu, nimuba nimusuubila ne nimulakanakania mumioyo chienywe ta, munyala okhukhola aka ekholile khumukhuyu okwo. Ne shikali kano konyene ta, nebutswa munyala okhuboolela eshikulu shino mbu, ‘Yichinje wisukune munyanza/ ne nishikhola shirio."," And Jesus answered and said unto them, Verily I say unto you, If ye have faith, and doubt not, ye shall not only do what is done to the fig tree, but even if ye shall say unto this mountain, Be thou taken up and cast into the sea, it shall be done.",luy,en,Luwanga,bible "And when they were come, they say unto him, Teacher, we know that thou art true, and carest not for any one; for thou regardest not the person of men, but of a truth teachest the way of God: Is it lawful to give tribute unto Caesar, or not?"," Kho betsa nibamuboolela bari, ""Omwechesia, khumanyile mbu oli owobwatoto khandi shiotebanga omundu yesi yesi tawe. Shichila shiohenganga khubukhongo bwomundu yesi yesi ta, habula wechesinjia aka Nyasaye yenya mubwatoto. Lilako likhufuchilila ifwe okhurunga obushuru khumuruchi wa Roma noho tawe?""",en,luy,Luwanga,bible Tunang'a kama nmalaika," Kungereng""ana kuli tsingelosi",sw,luy,Maragoli,translations "Ne akhandi akhanji shimukhupanga mumulilo nende mumaatsi, nishienya okhumwiira. Ne noba nonyala okhukholakhwo eshindu shiosi, khulolelekhwo tsimbabasi mana okhukhoonye"," And oft-times it hath cast him both into the fire and into the waters, to destroy him: but if thou canst do anything, have compassion on us, and help us.",luy,en,Luwanga,bible conceive a child, okhuberekha,en,luy,Luwanga,dictionary Kumkata na kumtoa mtu damu, 37. Kotema no kutazitsa wundi logoma.,sw,luy,Maragoli,translations Yesu Kristo wivuliywi, Malaika mbinguni.,luy,sw,Maragoli,translations Nafurahia nilipoingia:, Sangalanga lu nengira mo:,sw,luy,Maragoli,translations 8 Yahova u saaviye kwononnya lidigi lyomukana wa Zioni., Bwana amekusudia kuuharibu Ukuta wa binti Sayuni.,luy,sw,Maragoli,translations omubishi, treasurer; one who keeps money for others,luy,en,Luwanga,dictionary The power to eat lies in the throat., Amalasile namasilo okhushila amatsi (JWA 24) Blood is thicker than water. 45. Amani kokhulia kali hekosi,en,luy,,proverbs likhola, strip of dry banana bark,luy,en,Luwanga,dictionary "Yesu nabakalusia ari, ""Amechesio kano shikali akabandu boosi ta, habula aba Nyasaye anyalila bonyene."," But he said unto them, Not all men can receive this saying, but they to whom it is given.",luy,en,Luwanga,bible obuchakwi, beginning; being begun; being started,luy,en,Luwanga,dictionary Vugula mwoyo gwange., Utwae moyo wangu,luy,sw,Maragoli,translations Misfortune should only be heard of but not experienced., Eshibi shikwa ehale washiehulila butswa,en,luy,,proverbs linyasio, trouble,luy,en,Luwanga,dictionary Wa Gwenge, A gwegwe,sw,luy,Maragoli,translations "Nyasaye Yahova, Umutaktifu;"," Baba, Mwana, Roho, Mungu Mwemye enzi",luy,sw,Maragoli,translations "And they come to Jerusalem: and he entered into the temple, and began to cast out them that sold and them that bought in the temple, and overthrew the tables of the money-changers, and the seats of them that sold the doves;"," Mana nibetsa Yerusalemu. Naye Yesu niyenjila muhekalu, ne nibachaaka okhulonda abali nibakusinjia nende okhukula ebindu muhekalu boosi. Khandi nafuumamia tsimesa tsiabandu abafunjinjia amapesa, nende ebifumbi biabandu abali nibakusinjia amakuuku.",en,luy,Luwanga,bible Waliingia nchi iliyo upande wa kusini mwa Kanaani., Bengila mu sibala sie lubeka lwe siafubo wa Kanaani.,sw,luy,Bukusu,translations Kumanyie vandi uvulavu, tuelekeze wenzetu katuka nuru,luy,sw,Maragoli,translations Vitendo vya ukweli vitaongoza, Vikolwa vyobulungi vyelyameha,sw,luy,Maragoli,translations okhukhung'asia, collect; gather together,luy,en,Luwanga,dictionary Na azike uso wake mavumbini bado panawezekana kuwa na matumaini.," 29 A vike munwa gwigwe mu lugukyi, Ni I va lisuuviridza liveye ho.",sw,luy,Maragoli,translations "And then shall many stumble, and shall deliver up one another, and shall hate one another."," Abanji balalekha okhusuubilila isie, ne nibakhobana nende okhusilana abeene khu beene.",en,luy,Luwanga,bible LIMANYISIA, KUJULISHA,luy,sw,Bukusu,translations Oulakamanya yarema namatswa," He who was not familiar with banana varieties, cut a variety not cooked green.",luy,en,,proverbs khukhila choosi niyo khubirirakho ne Arangiranga ebweeni wenywe mu silo chingoba nicho khukhoyeele khuche mu mulilo ne kumuusi amurangirira mu lileesi., Kushinda yote ambayo tunapitia na akitangulia mbele zenu usiku miji ambazo tunastahili kuenda kwa moto na mchana akiwatangulia kwa mawingu.,luy,sw,Bukusu,translations "nurse, particularly to a European baby", omuyaya,en,luy,Luwanga,dictionary flash (of lightning), okhuhenukha,en,luy,Luwanga,dictionary okhutandamira, stagger,luy,en,Luwanga,dictionary "Kho abeechi nibamanyilisia mbu ababoolelanga aka Yohana Omubatiisi "" Yesu ahonia omusiani owali neshishieno", Then understood the disciples that he spake unto them of John the Baptist.,luy,en,Luwanga,bible Ukiona nyama, Nololi kanyama,sw,luy,Maragoli,translations Hivyo mimi nasema wapendwa wangu kufuga ng'ombe ni kitu mzuri sana., Kharano esie mbola bakherwa bange khuruka tsing'ombe nisindu silayi muno.,sw,luy,Marachi,translations t:nilichukua pesa na kwenda mbio za ajabu., ndavukula mapesa ni nzia thimbiro thia makana.,sw,luy,Marachi,translations "Waliotahiriwa waliishi pamoja, kula na kutembea pamoja."," Avakevwa vamenyanga halala, valitsanga halala vagendanga halala.",sw,luy,Maragoli,translations okhunyululusia, sprinkle; dribble,luy,en,Luwanga,dictionary UMULINDI WETU, U MLINZI WETU,luy,sw,Maragoli,translations "Ne abandu bamahanga koosi bakhakhung'asibwe imbeliwe, ne yakhabakabulemwo emikanda chibili, shinga omwayi yahukhasinjia amakondi nende tsimbusi."," and before him shall be gathered all the nations: and he shall separate them one from another, as the shepherd separateth the sheep from the goats;",luy,en,Luwanga,bible Nyasaye Yahova. Umutakatifu.," Baba, mwana, Roho, sisi tu gizani",luy,sw,Maragoli,translations THISOLO THIALANGA MUKUTANO KWE THISOLO THIOSI., PALIITWA MKUTANO WA WANYAMA WOTE.,luy,sw,Marachi,translations UGONJWA WA KORONA UMEFANYA MAZURI KULOKO MABAYA., BULWALE BWA KORONA BUKHOLERE MALAYI KHUSHILA MABI.,sw,luy,Marachi,translations "Amenifanya kuwa pekee, na mgonjwa mchana kutwa."," U nkoli kuva tsyeng'ine, Kandi mulyaye mbasu Bei.",sw,luy,Maragoli,translations Nilienda kwa nyanya wake nikawapata wezi bila ya kujua., Ndatsia akukhu wange mana ninyola befi nindalabamanyirire.,sw,luy,Marachi,translations Ku genya kigira a yanza, Tunashangaa kwa sababu anafurahi,luy,sw,Maragoli,translations swell; be blown up, okhufuukha,en,luy,Luwanga,dictionary Tsisolo etsio tsireranga abacheni khulura elwanyi lwa kwenya khulera amang'ondo, Wanyama hao huleta wageni kutoka nje ya Kenya kuleta pesa.,luy,sw,Marachi,translations Otoolo ashira omwibi (DWA160) It is better to pick up something than to steal., Otolotolo ashira owibire,en,luy,,proverbs Mu ngila yino mularura amanye ali se amwenya tawe., Kwa njia hii mtatoka ajue kuwa simhitaji.,luy,sw,Bukusu,translations spark, inzese,en,luy,Luwanga,dictionary something arranged; list, olwanziro,en,luy,Luwanga,dictionary "Aliyesema, ""unikumbuke!"""," Ya vola, ""Nzidzulitsa.""",sw,luy,Maragoli,translations avoid; shun; refuse, okhuloba,en,luy,Luwanga,dictionary Muginge lyeta lilye igulu lero., Amekuwa radhi kuzaliwa,luy,sw,Maragoli,translations Siakorwa mbu inyama eyo yarula yena., Alikosa kujua mahali hiyo nyama imetoka.,luy,sw,Marachi,translations Nyasaye yalonga mundu ili arinde indalo nende ebiindu biosi musialo muno. Nyasaye yaberesia omundu maani ka khukhola siosi siosi khusialo., Mungu aliumba mtu ili alinde shamba na vitu vyote ulimwenguni humu. Mungu alipea binadamu nguvu ya kufanya chochote ulimwenguni,luy,sw,Marachi,translations Tivula amiita govulimu vulandaa mukivanda., Taja majina ya nyasi zinazomea mtoni,luy,sw,Maragoli,translations "Miti hutumika kwa njia mingi sana, na hatuwezi ishi bila miti."," Misala kiekhunyerwanga mutsingira tsinyingi, khandi sikhunyala khumenya nikhubula emisala khaba.",sw,luy,Marachi,translations Naho kindu chosi kitumika kovoha kukiranganga mugoye., Au chochote kile kitumikacho kufunga tunakiita kamba.,luy,sw,Maragoli,translations Omukesia asili omukhaana aba owabeela., Msaidizi wa msichana anastaili kuwa ameolewa.,luy,sw,Bukusu,translations tulimzika na akaenda mbinguni kwa mungu., huamala humusikha mana natsia mwikulu mwa nyasaye.,sw,luy,Marachi,translations obulakuli, prophecy,luy,en,Luwanga,dictionary eshitukha, a pigeon,luy,en,Luwanga,dictionary "Niiva mwana yanyagula ligan mama umanye umwana uyu alakave umwana wo vutima, umutingu, um ugata kandi ulivula kuhulitsana na vandu vandi, omundu wo kwikala umulumindi."," kama mtoto alikimbia mama ujue mtoto huyo atakuwa mtoto wa hasira ,mzembe tena hatawai elewana na watu wengine, mtu anayeonekana kuwa muovu",luy,sw,Maragoli,translations The rainmaker is a rainmaker in his own home., Omuchimba achimbira ewuwe,en,luy,,proverbs "Alinunua nyama, ndani ni ngozi Firigisi"," Yigula inyama, muusi kesero – Emondo",sw,luy,Maragoli,translations Siku hizi ni za mwisho, Madiku ganu na gekeheri,sw,luy,Maragoli,translations "Mungu wa kweli, wala si kiumbe", Mu he bukumi. a veeye Nyasaye.,sw,luy,Maragoli,translations Liungu hulwa khubera bwitsa liakhonya ingoho olumwo itsie ibekere abana bayo., Kwa sababu ya urafiki mwewe alimsaidia kuku wembe akaende akawanyoe watoto wake.,luy,sw,Marachi,translations -kali, big; large,luy,en,Luwanga,dictionary "Kho Yesu nabaseebula, ne habwene nahabwene niyenjila muliaro lwangu halala nabeechibe nibatsia mungongo tsia Dalimanutsa. Abafarisayo benya mbu Yesu akholekhwo eshilolelo shiamangaliimwa"," And straightway he entered into the boat with his disciples, and came into the parts of Dalmanutha.",luy,en,Luwanga,bible Do not fumble as if you are going to the market., Lekha okhukoyana shinga outsia khushiro,en,luy,,proverbs "Sileka khu wele siareera libuna, ne kakhali basuubilwa ne khukhweyikina wele khureeranga chikhabi.", Kiburi kwa mungu huleta maangamizi na isipokuwa uaminifu na kumtegemea mungu huleta baraka.,luy,sw,Bukusu,translations "tunataka mulezi-ndemu nderema,"," kwenyanga muleri-ndemu nderema,",sw,luy,Maragoli,translations bamwakaanisie omulebe wo mundu owerebwa., Wamkutanishe jamaa wa mtu aliyeuawa.,luy,sw,Bukusu,translations and Jesse begat David the king. And David begat Solomon of her [that had been the wife] of Uriah;," Naye Yese yali samwana omuruchi Daudi. Naye Daudi yali samwana Solomoni, owayebula mumukhasi ousika Uria.",en,luy,Luwanga,bible mungu aliponiumba na kuniweka tumboni mwa mzazi wangu alikuwa na lengo kwa sababu kila mtu mungu alimueka na lugha yake., esie hurula nyasaye nanonga nende hunda munda mwa mwivusi wange yari yamura nende lengo hulwa vuli mundu were uno yamura nende inomanoma yaye.,sw,luy,Marachi,translations Endaalo yino kakhabeechwa tawe., Siku hii hayajakujiwa.,luy,sw,Bukusu,translations olumarachi ni lusungo lusungua nende avandu avavuluurira., kimarachi ni lugha inayozungumzwa na watu wanaokisikia.,luy,sw,Marachi,translations "4 a.m., 5 a.m.; in the early morning", mumabwibwi,en,luy,Luwanga,dictionary Neema, Tsimbabasi;,sw,luy,Maragoli,translations "Kwa pendo la dhati, tumsudie", Na ku Ia mu yanza madiku gosi.,sw,luy,Maragoli,translations Yesi outeema okhuhonia obulamubwe alabukosia; nebutswa yesi oukosia obulamubwe khulwanje alabunyoola. Omurungo, He that findeth his life shall lose it; and he that loseth his life for my sake shall find it.,luy,en,Luwanga,bible Nio Wele wewe., Ndiye mungu wake.,luy,sw,Bukusu,translations "coffee ( ikaawa,en,luy,Luwanga,dictionary "And suddenly there was with the angel a multitude of the heavenly host praising God, and saying,"," Mana nibetsukhana butswa omukanda omukhongo okwabamalaika bomwikulu nikuli halala nende omumalaika oyo, nibetsoominjia Nyasaye nibaboola bari,",en,luy,Luwanga,bible "Ndugu zake wakubwa waliokuwa katika vita hivi walikasirika wakati waliposikia na kuona haya, wakamgombeza."," Avamwavo veeve vanene avaali muliihe vaasinyika ing'inga vaahulira naavoolanga ndio, navanuleemba.",sw,luy,Maragoli,translations okhumoka, be shy,luy,en,Luwanga,dictionary "lean against, or on", okhuyeshera,en,luy,Luwanga,dictionary Mbeye ne vasungu vange vavaga mulala natuli ku vaviri sivayinzira Mba - Mahiga, Nina wazungu wangu watatu mja akitoka wengine hawafanyi kazi -Mafiga,luy,sw,Maragoli,translations "unload, esp. from the head", okhuruula,en,luy,Luwanga,dictionary "And Jesus said unto them, Can the sons of the bridechamber mourn, as long as the bridegroom is with them? but the days will come, when the bridegroom shall be taken away from them, and then will they fast."," Yesu nakalusia mbu, ""Abacheni beshiselelo bakhanyala barie okhubeelela olwa mwene eshiselelo ashili ninabo? Nebutswa tsinyanga tsiakhoole lwomwene eshiselelo yakhabe nayinibwe khubo, kho nilwo olwa bakheyime ebiokhulia.",en,luy,Luwanga,bible okhwanula," take in things that have been spread out to dry, e.g., clothes, grain",luy,en,Luwanga,dictionary Owomufuko amanya okukwe, A person first thinks of his own pocket.,luy,en,,proverbs But Jesus no more answered anything; insomuch that Pilate marvelled.," Nebutswa Yesu shiyakalusiakhwo likhuwa liosi liosi khandi ta, mana Pilato nahuka. Yesu akhalachilwa okhwirwa",en,luy,Luwanga,bible Mtoto akitaka apendwe na wazazi wake ni lazma awasaidie kazi, Mwana wenya ayaanzwe navivuli veeve gamudukira avakoonye miyinzi.,sw,luy,Maragoli,translations house of an old woman where girls sleep, eshibinze,en,luy,Luwanga,dictionary "ababofu banyalilungwa okhulola, abalema bachendanga, abobuchele basiiyungwa, abatimbe bahulilanga, abafu balamusibungwa, ne abamanani bayaalilungwa Amakhuwa Amalayi."," the blind receive their sight, and the lame walk, the lepers are cleansed, and the deaf hear, and the dead are raised up, and the poor have good tidings preached to them.",luy,en,Luwanga,bible "Olwa Yesu yali nali mwitaala lindi, omundu wobuchele bwali nibwamala omubili kwosi yetsa. Ne olwa yalola Yesu, yamwinamila namusaaya ari, ""Omwami, noba nochama, onyala okhusiiya!"""," And it came to pass, while he was in one of the cities, behold, a man full of leprosy: and when he saw Jesus, he fell on his face, and besought him, saying, Lord, if thou wilt, thou canst make me clean.",luy,en,Luwanga,bible foreign languages, tsinimi tsiambanga,en,luy,Luwanga,dictionary okhusangala, make happy; please,luy,en,Luwanga,dictionary "Nabo abali nebishieno olwa bamulolangakhwo butswa, bakwitsanga hasi mumakuluke nibayula nomwoyo omukhongo nibaboola bari, ""Oli Omwana wa Nyasaye!"""," And the unclean spirits, whensoever they beheld him, fell down before him, and cried, saying, Thou art the Son of God.",luy,en,Luwanga,bible Mbolanga ori khulwa khubera abana bachakire khunania khumakongo. Esie philipo mbolere ni marire., Nasema hivi kwa maana watoto wameanza kutatiza vijijini. Wazazi dalili ya mvua ni mawingu. Mimi Philipo nimesema na nikamaliza.,luy,sw,Marachi,translations mix; knead; make into paste or doughy mixture, okhunyoba,en,luy,Luwanga,dictionary jump high, okhwituta,en,luy,Luwanga,dictionary "Utoke pabaya,"," U rhule hadamanu,",sw,luy,Maragoli,translations kutoka Efraim walikeremka, 14 kutwula mu Efiraimu va sulunguta,sw,luy,Maragoli,translations weigh a matter; consider and make a decision, okhuchera amakhuwa,en,luy,Luwanga,dictionary Ing'ombe khandi inyala khuinia inyama abaandu beekhonyera nga eriani. Inyama eya ing'ombe inyala yakusibua yarera tsisende., Ng'ombe tena anaweza toa nyama watu wakatumia kama mboga. Nyama ya ng'ombe inaweza uzwa ikaleta pesa.,luy,sw,Marachi,translations okhwikomba, desire; long for; lust,luy,en,Luwanga,dictionary Na watu wote watajibu kuwa yawe hivyo.," Ne babaandu boosi balikobosia bali, ""Kabe kario.",sw,luy,Bukusu,translations "break (cup, pot, etc.)", okhwatikha,en,luy,Luwanga,dictionary yialia yiamala. Omukofu oyo ngalwa yalola naleka buingo ili naakalukha yaande huluingo olwo luomukofu., alikula akamaliza. Mzee huyo aliona na kutega mtego ili kidiri huyo akirudi akwame kwa mtego wa mzee huyo.,luy,sw,Marachi,translations "Wakati Luti alitengana na Aburahamu, mungu muweza wa vyote alimwambia Aburahamu kuwa ‘' inua macho kutoka ulipo simama kasha utazame kaskazini, kusini, mashariki, na magharibi."," Nga Luti aukhana ne Aburamu, wele omunyali owa bioosi aboolela Aburamu ali, ‘'suta chimoni khukhwama niio wimile, mala olole ebunaswa, siafubo, ebukwe ne mumbo.",sw,luy,Bukusu,translations Leo tunaona nyoka katika kusoma huku., Kalunu kulolaa enzoka mulisoma yiri.,sw,luy,Maragoli,translations Omwibusi wange yamririra omwimirisi kata siyabulira tawe namubolera ako namakhuba kao., Mzazi wangu alimlilia mwalimu mkuu lakini hakuskia akamwambia tu hayo ni mambo yako.,luy,sw,Marachi,translations -ng'onefu, decorated; adorned; beautiful,luy,en,Luwanga,dictionary S. Kukhu yatsia khubolera khamuna banzie husiro bakule chinjugu., Nyanya alienda kumwambia kidiri waende sokoni wanunue njugu.,luy,sw,Marachi,translations Jambo hili halikutendeka kwa wote., Yaga sigalangeku mundu wosi wosi mba.,sw,luy,Maragoli,translations Kitabu hiki kinajulikana kwa jina la waamuzi isipokuwa linasisitiza yaliyomo kwenye maneno ambayo wasimamizi wa watu walifanya.," Sitabu sino simanyikhaane khu lisina lie bakhalaki, ne kakhali litinyiilisha lilimo lili khu makhuwa niko babemeelesi be babaandu bakhola.",sw,luy,Bukusu,translations rapala, color (white and brown?) in male animal,luy,en,Luwanga,dictionary "call by a special name, indicating some attribute; to praise, either for good or evil deeds", okhulaya,en,luy,Luwanga,dictionary Lwa kudambizwangwa hano mulirova, Tunaposumbukana hapa duniani,luy,sw,Maragoli,translations "Nabo abali ababirangaho boosi bamunyekanga nibamuresilia emirwe chiabwe nibaboola bari, ""Wale! Iwe owabele niwenyanga okhulikulula Ihekalu mama ochiumbashe khulwa tsinyanga tsitaru,"," And they that passed by railed on him, wagging their heads, and saying, Ha! Thou that destroyest the temple, and buildest it in three days,",luy,en,Luwanga,bible Khwari mlukendo khutsia abetsa befu basiani buli mundu yekabula lukendo lwaye khwabolerana khukalukhe mapema.," Tulikuwa kwa safari ya kuenda kwa wapenzi wetu wavulana, kila mtu alienda zake tukaagana turudi mapema.",luy,sw,Marachi,translations Nilikuwa nikijarabu kusalimia watu waliokuwa wakinipita lakini hawakunijibu., Bandu mbali mbali bambirakho nindema khubakhesia sibalomaloma dawe.,sw,luy,Marachi,translations "Lwa va ka lola Yesu va va volera,", Walipomuona Yesu wakawaambia,luy,sw,Maragoli,translations Omwaka kwabila esikuli sia abasiani sia Bujumba siarusia abasomi thimia thine mkaunti yefu ya Busia nisio syiari sia mberi, Mwaka uliopita shule ya wavulana ya Bujumba ilitoa wanafunzi mia nne katika mkoa wetu wa Busia hio ndiyo iliyokuwa ya kwanza.,luy,sw,Marachi,translations Kimarachi kinatumika pahali palipo na watu wengi na hata watu wachache, S:Olumarachi lusungwangwa avundu ali nende avandu vaangi nende kata avadidi.,sw,luy,Marachi,translations "Kaleefu yali omundu owachama okwilaya. Buli lwosi olwa yakholanga eshindu, yelahanga mbu ""Isie Kaleefu ndilifwila bukuunyila!"""," .T Kaleefu alikwa mtu aliyependa kujisifu kila wakati alipokuwa akifanya kila kitu. Alikuwa anajisifu ""Mimi Kaleefu nitakufa kwa kujuta!""",luy,sw,Marachi,translations "Omuruchi naye yakhabakalusie ari, ‘Emuboolela toto mbu, shinga olwa mulaakholela mulala khubatutu bano ta, nolwa mwachweya okhukholela isie murio.'"," Then shall he answer them, saying, Verily I say unto you, Inasmuch as ye did it not unto one of these least, ye did it not unto me.",luy,en,Luwanga,bible "bakobosia bali, khwafukiilile na wele omunyali owa bioosi niye omuloli wefwe."," wakajibu kuwa, tumekubali na mungu mweza wa vyote ndiye mwangalizi wetu.",luy,sw,Bukusu,translations Kho nayaala mutsisinagogi tsiomulukongo lwa Galilaya tsiosi., And he was preaching in the synagogues of Galilee.,luy,en,Luwanga,bible Omung'oosi aaba ne alomaloma mala amuelesie sibala sioosi nisio aasuubisia mu lisina lia Wele Omunyali., Nabii alikuwa akizungumza kisha akampatia nchi yote ambayo aliamini kwa jina la mungu mweza.,luy,sw,Bukusu,translations "23 Tsi veye tsimpya mugamba nomugamba, busuuvirifu bubwo but blveye bunene."," Ni mpya kila asubuhi, uaminifu wako ni mkuu.",luy,sw,Maragoli,translations okhuribwa, be feared; be respected,luy,en,Luwanga,dictionary Tsinyinga tsindi visundanga kuhambana kali no losoma lwa himbi lwa valwanangi nalwo ku lwana no losoma lundi ihale ho hadi., Wakati mwingine wanaungana na ukoo wa karibu waliokuwa wakipigana nalo ili wapigane na ukoo mwingine ulio mbali kidogo.,luy,sw,Maragoli,translations Miti pia huzuia upepo kuvunja vitu, Khandi emisala kiekariranga omuyaka khufunaka ebindu,sw,luy,Marachi,translations Olwa abandu betsa humulola omushiere khamuna nikharula mkari mwa inzu abandu ngabalola khamuna nibalura tsimbiro. Olukano lwanje lubwelele ao., Watu walipokuja kumwokoa bikizee kidiri alitoka ndani ya nyumba kisha watu walipomwona walianza mbio. Hadithi yangu imeeishia hapo.,luy,sw,Marachi,translations Sisi sote tuwachilie, KWINYE KWOSI KU LAKUULE,sw,luy,Maragoli,translations Ni shangwe tele., Vayayii woo!,sw,luy,Maragoli,translations Ing'ombe ni siruke sia ndajama sana khushira viruke biosi., Ng'ombe ni mfugo ambaye napenda sana kuliko mifugo wote,luy,sw,Marachi,translations Atawafanya washindwe, akhabakhole bakhilwe.,sw,luy,Bukusu,translations obukotswe, white variety of mushroom,luy,en,Luwanga,dictionary Kumwezesha mwanafunzi kutumia vitabu., Kutumikila vitabu,sw,luy,Maragoli,translations "And when the days of their purification according to the law of Moses were fulfilled, they brought him up to Jerusalem, to present him to the Lord"," Ne tsinyanga tsiola etsia Yosefu nende Mariamu okhukhola omulukha kwokhusiiywa khwabwe, shinga olwa lilako lia Musa liali. Kho nibabukula omwana Yesu nibatsia Yerusalemu, nibamuhaana imbeli owa OMWAMI Nyasaye,",en,luy,Luwanga,bible The earth is a swallower*., Liloba nelimili,en,luy,,proverbs Khola orio ne busa Kamalaka kakaukhaane akhola ario aalilila Wele Omunyali Owa, Fanya hivyo bure sheria zinawezatofautiana akafanya hivyo akamlilia mungu mweza wa vyote.,luy,sw,Bukusu,translations pass; throw past; send past, okhubisia,en,luy,Luwanga,dictionary Umesoma maneno yapi ?, 1Usoomi mang'anaki?,sw,luy,Maragoli,translations be separate from; differ from; usually followed by ‘nende', okhwaukhana,en,luy,Luwanga,dictionary Becha khukhwama Efuraimu bekha mu litooma Enyuma we ekholo eya Benjamini ne balebe bayo., Wakaja kutoka Efuraimu wakashuka kwa bonde Baada ya Ukoo wa Benjamini na Ukoo na familia yao.,luy,sw,Bukusu,translations "Munjila ndala eyo, omukhalabani owali nanyoolile tsitalanda tsibili, yakhola inganga ne nanyoola tsitalanda tsindi tsibili.", In like manner he also that [received] the two gained other two.,luy,en,Luwanga,bible "Ingombe inietsanga amasingo ni amasingo ako Khukasiria imbolera. Imbolera eyo eya masingo ibetsanga indayi lukari khurakira mundalo, ibetsanga indayi khurakira amadimwa nende esindu siosi siosi sikhola bilayi lukari."," Ng'ombe huenda choo zamadi na zamadi tunatengenezea mbolea. Mbolea hiyo ya zamadi huwa nzuri sanakupandia shambani, huwa nzuri kupandia mahindi na kitu chochote kinafanya vizuri sana.",luy,sw,Marachi,translations soil, liloba,en,luy,Luwanga,dictionary "Lekha Wele Omunyali owa bioosi, wele owe bakuuka benywe, wele wefwe alikho akhuelesia efwe sibala sie bikulu sie Baamori."," Wacha mungu mweza wa vyote, mungu wa mababu zenu, mungu wetu anatupa sisi nchi ya vilima vya waamori.",luy,sw,Bukusu,translations "gray color, in any animal, male or female", eshikoshakoshe,en,luy,Luwanga,dictionary okhukhulumamia, exalt; glorify,luy,en,Luwanga,dictionary eshiyonzo, echo,luy,en,Luwanga,dictionary -inji," many (eminji, efinji, etc.)",luy,en,Luwanga,dictionary interpreter; one who helps in a difficulty, omulomeresia,en,luy,Luwanga,dictionary indaalo, day,luy,en,Luwanga,dictionary lihululwa, sp. of creeper used in making omunyu,luy,en,Luwanga,dictionary Kamegeri kalondo., Mniazime ukoko.,luy,sw,Maragoli,translations analea, aleraa,sw,luy,Maragoli,translations Ne kakhafwa aba kafwile lifwa liwe.," Hata akifa, atakuwa amekufa kifo chake.",luy,sw,Bukusu,translations okhusikukha," move; move on, or along",luy,en,Luwanga,dictionary "Ne oli abuundu wowo atakatifu kamabeele ne bubuukhi biseleetikha mwikulu, lola asi, mala obiite babaandu nga ne aamusuubisia enywe."," Na ukiwa mahali pako patakatifu maziwa na asali inayodondoka mbunguni,tazama chini kisha ubariki watu jinsi alivyowapa matumaini nyinyi.",luy,sw,Bukusu,translations "come, used as an auxiliary verb to indicate that an action is about to take place or that it is already being prepared for (see also okhuhamba)", okhwitsa,en,luy,Luwanga,dictionary ebiribwa," gateway, entrance to a village; also a section of a clan, the descendents of one of the sons of the common ancestor of the clan",luy,en,Luwanga,dictionary drop and leave about, okhwibala,en,luy,Luwanga,dictionary Gwamugiinga nigumuhira mmbulimu., Jini likambeba likampeleka msituni.,luy,sw,Maragoli,translations furaha kwalo twapata, Li lerha ubuyanzi.,sw,luy,Maragoli,translations Kuanzia leo naenda kujaribu kufikiria ndipo niseme neno.," Okurula olwa leelo enzia okhuteemanga okhupaara kho emboole likhuwa.""",sw,luy,Marachi,translations "Niliyeta ilidinyu kandi ilivi ligali kigila utigaye uyu avandu vamutitsa kali ukugunza naye, ukusanga naye iliita ku kedelu kilala"," Ni jina gumu na pia baya kwa sababu mjane aliyebaki watu walimwogopa,hata kukaa naye na pia kujumuika naye wakati wa mlo",luy,sw,Maragoli,translations "gum; glue; anything sticky, for instance the stickiness of a spider's web", obulimbo,en,luy,Luwanga,dictionary Tulishangaa kuona kuwa hakukuwepo na asiyeogopa., Huesindukha hulola mbu hula ao aumao murechi.,sw,luy,Marachi,translations Indimu indahi iveeye kumusaala., Ndimu nzuri iko mtini.,luy,sw,Maragoli,translations armpit, mukwaya,en,luy,Luwanga,dictionary "Milima na mabonde, miti na hata maua"," Vigulu kandi vivanda, misala no vimuli,",sw,luy,Maragoli,translations . Ing'ombe yosi yenyekhana inyole olwa iria nibari ingo kanyasichia muno khubera aumao abundu aambi ari nende obunyasi bwa ing'ombe ikhoyere khuria khuikura., Ng'ombe pia anafaa apate jinsi anavyokula na wanapokuwa nyumbani wao husumbua sana kwa maana hakuna mahali karibu ambapo pana nyasi ambayo ng'ombe wanafaa kula na washibe.,luy,sw,Marachi,translations "Lakini watu hawakutaka kujua hilo, walimwambia amfrushe."," Lakini bandu sibamanya da, bambolela mbu amuirsie.",sw,luy,Marachi,translations Mvua ikipusa huanzia milimani kupusa., Imbutsa negota itangila kuvigulu ukugota.,sw,luy,Maragoli,translations hospital; dispensary (see also isubutali), lisirishiro,en,luy,Luwanga,dictionary "Sikili ho kali kindu kilala ekekoleka vugila kilala nikitamanyi mba, miima jo mieli nijo jiveye mumundu mkali, navo naviko avanene ligali"," Hamna chochote hata kimoja kinachoweza fannyika bila kingingine kujua, tabia ya mwezi ni sawa na ile ya mwanamke, nao mwezi na mwanamke ni wa ukoo wa karibu sana.",luy,sw,Maragoli,translations "Nebutswa khandi Petero yekaana. Ne olunyumakhwo khandi abali nibasinjiileho nibaboolela Petero bari, ""Toto mwene oli mulala khubo. Okhuba oli Omugalilaya."""," But he again denied it. And after a little while again they that stood by said to Peter, of a truth thou art [one] of them; for thou art a Galilaean.",luy,en,Luwanga,bible """Omundu yesi yesi okona ne esaang'i alaamwe.""", Mtu yeyote anayelala na mnyama alaaniwe.,luy,sw,Bukusu,translations Wakati mtu huyo akipitisha kugawa mali., Nga Omundu oyo ne abisia khukapa kimiandu.,sw,luy,Bukusu,translations KIDIRI NA NYANYA YAKE, S. KHAMUNA NENDE KUKHU WAYE,sw,luy,Marachi,translations "If thou therefore wilt worship before me, it shall all be thine."," Kho noba niwakhanzinamila, amahanga kano koosi kalaba akoko.""",en,luy,Luwanga,bible Yafaa awe paa la nyumba yake., Adukana ave ekesegese kye inyumba.,sw,luy,Maragoli,translations Akapata nafuu na kusimama mahali pamoja pekee.', Anyola buuluukhi ne khukhwima abuundu alala ong'ene.,sw,luy,Bukusu,translations eshikoro," room; part of the house partitioned off for sheep, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary "dung of rats; goats, etc.", tsifwebebe,en,luy,Luwanga,dictionary Bandu bangi baafwa korona bwakira khwakosia bandu befu bakhongo khongo.," Watu wengi walikufa kutokana na korona, ukafanya tukawapoteza watu wetu wenye hadhi",luy,sw,Marachi,translations Kerisimu khulwe khumubiita chikhabi., Kerisimu kwa kumpa baraka.,luy,sw,Bukusu,translations Firigisi huwa nyepesi sana na kikipata mlo wa ugali mtu hushiba sana akaweza kulala., Imondo shibetsanga shitorotoro sana kwanza nishinyola obusuma wikura mpaka ochake khukona khubwene.,sw,luy,Marachi,translations "exclamation of amazement, i.e., 'look at that!'", mawe!,en,luy,Luwanga,dictionary bear fruit, okhwama,en,luy,Luwanga,dictionary a grave after it has been filled in, eshirindwa,en,luy,Luwanga,dictionary imwo," fairly large seed (maize, etc.); offspring",luy,en,Luwanga,dictionary "Likulu nende eshialo bikharusibweho, nebutswa amakhuwa kanje shikakharusibweho tawe. Abulaho oumanyile inyanga kata isaa ta", Heaven and earth shall pass away: but my words shall not pass away.,luy,en,Luwanga,bible pit of the stomach, amatsi mayu,en,luy,Luwanga,dictionary Shauliranga obulayi tawe, She is unwell,luy,en,Tsotso,translations baadaye alienda kuwatenganisha., khamala khathia hukaya ingwe.,sw,luy,Marachi,translations be given, okhuebwa,en,luy,Luwanga,dictionary "Nyasaye; wa letera vandu voosi,", Eh Mungu: umemtuma mwanao,luy,sw,Maragoli,translations The road does not fore-warn the traveller., Injila shiibolelanga ouchenda,en,luy,,proverbs Ominde ninakuimba kichwa kikiniuma aee, Ominde khuimbanga murwe nikunjuna aee,sw,luy,Marachi,translations Obulwaye bwa korona ni bulwaye bubi muno., Ugonjwa wa korona ni ugonjwa mbaya sana,luy,sw,Marachi,translations recall what one has seen and done in the past; remind oneself, okhwiyitsusia,en,luy,Luwanga,dictionary Kigira kitabu yiki si keveyena tsipicha tsinyingi., Kitabu hiki kitawafunza kwa sababu kina picha nyingi.,luy,sw,Maragoli,translations siisa, Paka,luy,sw,Maragoli,translations Laamila oluchendo olwo mbu, Ombea safari yako kuwa,luy,sw,Marachi,translations her aunt, nyakhusenje,en,luy,Luwanga,dictionary Ni zawadi gani waja nayo mbele zangu?, Uzanga imbili wange na kihanwa Ki?,sw,luy,Maragoli,translations Huu ugonjwa ulikuja nchini kwetu kutoka nchi ya China, Obulwaye buno bwecha musibala siefwe khurula musyalo sya China.,sw,luy,Marachi,translations Etsinyanga tsia ori mutsishida Nyasaye anyaala yakhurusiamO: Abeetsa bange ebasaba mweendeleye khutsia mukelesia, Wakati ambao uko kwenye shida anaweza akakuokoa. Rafiki zangu nawasihi mwendelee kwenda kanisani,luy,sw,Marachi,translations Niimala niimbola mbari ing'ombe ni siruko silayi eria ndakhera lukari kata khukhira beebusi bange. Khumera baananga Owino Brian khurula sikura niimbola mbari ing'ombe ni sindu sia maana ni esia mwene ndajama ing'ombe, Nikimaliza nasema kuwa ng'ombe ni mfugo mzuri ambaye napenda sana hata kuliko wazazi wangu. Kwa majina naitwa Owino Brian kutoka Sikura nasema kwamba ng'ombe ni kitu cha maana mimi mwenyewe napenda ng'ombe.,luy,sw,Marachi,translations Tunamwomba Mungu asiwawache watu wake wakahangaika duniani., Khulama Nyasaye olarekha bandu baye banyahane musialo.,sw,luy,Marachi,translations Bahana baangi baadira mabanga kabalari ni bategemeye., Wasichana walizipata mimba wasizokuwa wametegemea.,luy,sw,Marachi,translations "Ku, na a ndeta na a ninda", Amenirejesha nan a ananilinda,luy,sw,Maragoli,translations Menye halala na ive, Niishi pamoja na wewe bwana,luy,sw,Maragoli,translations Yoshua akapewa mamlaka kuwa kiongozi mwandamizi wa watu wa Mungu., Yoshua aebwa bunyali nga omwimeelesi oloondakho owe babaandu ba Wele.,sw,luy,Bukusu,translations Walijaribu kukomesha maisha yangu ndani ya shimo na kunitupia mawe," 53 VA twulizi livamwoyo lyange mu inyumba ya hasi ligali, va teye ligina ku inze.",sw,luy,Maragoli,translations MUHONJA NA ZIMWI, MUHONJA NE LINANI.,sw,luy,Maragoli,translations Umwana uyu yalangwa amita yaga nava mwoyo umundu wayalangwa ilieta lille avetsa novuyanzi ligali., Mtoto huyu aliitwa majina haya akiwa hai mtu ambaye jina lalake lilitwa huwa na furaha sana,luy,sw,Maragoli,translations "Nawe lwokhola aketsimbabasi, shiolafuchililakhwo omukhonokwo mukhasi okhumanya eshiomukhonokwo musaatsa kukhola tawe."," But when thou doest alms, let not thy left hand know what thy right hand doeth:",luy,en,Luwanga,bible "Yohana naboolela Yesu ari, ""Omwechesia, khwalutsi omundu undi narusinjia ebishieno muliiralio, nikhumukaania, shichila shiyali owomukanda kwefwe tawe."""," John said unto him, Teacher, we saw one casting out demons in thy name; and we forbade him, because he followed not us.",luy,en,Luwanga,bible Endaalo yino Mulaba ekholo endakatifu khu Wele enywe mwabeele babaandu ba wele., Siku hii mtakuwa ukoo mtakatifu kwa mungu wenu mmekuwa watu wa mungu.,luy,sw,Bukusu,translations around 11 a.m., isenya yumire,en,luy,Luwanga,dictionary omumbashi, builder,luy,en,Luwanga,dictionary "Khubwile, Yesu nende abeechibe barula mwitookho elo. Eliechesio khumukhuyu okwaniala", And every evening he went forth out of the city.,luy,en,Luwanga,bible okhurubula, cause a blaze; strike a match,luy,en,Luwanga,dictionary Me too, Khandi siesi,en,luy,Tsotso,translations Vasuuviranga vulwaye vwaletangwa ne vigingi naho avalogi., Mukivala che vologooli mukumu ivangwa ihale dave.,luy,sw,Maragoli,translations prick; stab; pierce; spear, okhufumira,en,luy,Luwanga,dictionary Ukiwa na roho safi utakuwa na ukoo na Mungu, Nuveeye numwoyo mulahi ulava mwiko wa Nyasaye.,sw,luy,Maragoli,translations nyina," mother; nyina mwana 'mother of the child'; nyinefwe 'my mother'; nyinenywe 'my mother', nyinabwe 'their mother; mawo 'your mother'",luy,en,Luwanga,dictionary Kale katoto kao kameona fungu, Kaana kaavo kala kaaloli livoholi,sw,luy,Maragoli,translations "Etsinyinga tsyo Mwami Yesu,", Nyakati ya Bwana Yesu,luy,sw,Maragoli,translations lichio, pot used in making beer,luy,en,Luwanga,dictionary Kavili mtoto wa nyambura, A - Kavili? -Kavili Nyambura,sw,luy,Maragoli,translations Unafikiria kilichowafanya Wamaragooli kuzingatia mila hii ni kipi?, Uganagananga chagira Avalogooli nivalonda mwima yigu niki?,sw,luy,Maragoli,translations siku hiyo waliua karibu elfu kumi ya majeshi wengi sana wa wamoabu., endaalo eyo Beera ambi chielefu ekhumi che banamae bakali lukali be Bamoabu.,sw,luy,Bukusu,translations okhuteta, cut; chop; snip (not used for chopping wood),luy,en,Luwanga,dictionary tulilia kaka yetu mpaka dakika ya kwenda kumleta nairobi alipokuwa., huarira msiani wefu mpaka idakika yakhwari huthia humwenda nairobi ayari.,sw,luy,Marachi,translations okhuhwa, come gradually to an end; decrease and finally disappear,luy,en,Luwanga,dictionary "Ne habwene na habwene omukhasi undi, owomwanawe omukhaana omutiiti yali nanyasibungwa neshishieno, yahulila khuka Yesu yali nakholanga. Niyetsa bwangu ewa Yesu yali, ne nakwa mumakuluke namwinamila."," But straightway a woman, whose little daughter had an unclean spirit, having heard of him, came and fell down at his feet.",luy,en,Luwanga,bible shinga," as, like",luy,en,Luwanga,dictionary Vavika maguta mu tsitaya, Walijaza taa zao mafuta,luy,sw,Maragoli,translations harusi," wedding (of a Christian or civil marriage, see eshiserero or okhubakhwa for a traditional marriage)",luy,en,Luwanga,dictionary obulosi, witchcraft,luy,en,Luwanga,dictionary Avakulundu valala vingiiyi niliteva lia, Wazee waliingia na kuulizana swali hilo.,luy,sw,Maragoli,translations okhutsira, go on behalf of someone,luy,en,Luwanga,dictionary "Walimu wakileta mtihani, wanafunzi hupata alama za A mimi pia nikiwemo. Walimu walikuwa wanapeana zawadi kwa wanafunzi waliofanya mtihani vyema."," Balimu ni vagama marebo, abana bangi banyolanga tsigredi A esie nindimo. Balimu baberesanianga izawadi hubaana bakholere bilai marebo.",sw,luy,Marachi,translations teach; direct; instruct, okhwibaala,en,luy,Luwanga,dictionary "KINARA WA CHAMA CHA ODM RAILA ODINGA,ANADAI KWAMBA KUSAMBARATIKA KWA MUUNGANO WA NASA ULISAMBARAISHWA NA VINARA WENYEWE AKIWEMO MOSES WETAANGULA,KALONZO MUSYOKA NA MUSALIA MUDAVADI AMBAO WANAFANYA MIKUTANO YAKUTAKA KUANZISHA MUUGANO MWINGINE."," OMWIMELESI WE KUMUKANDA KWA ODM RAILA ODINGA NONO ABOLA ANYUMA WE KHUFUNWA KHWE BUAMBANI BWE KIMIKANDA BWA NASA ,BABABA BABEMELESI MUBUAMBANI OBWO NALIMO NIYE ,MOSES WETANGULA,KALONZO MUSYOKA NENDE MUSALIA MUDAVADI BARAKIKHE CHINDENGEKHA RENGEKHA CHE KHUKHOLA LIKACHULA LIE KHUNG'ONKinara wa A BUAMBANI BUYAKHA.",sw,luy,Bukusu,translations amakhuwa," words; matters, affairs, news, business, information, things, difficulty, trouble, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary Tusimamapo mbele, Lwa ku singira imbiri,sw,luy,Maragoli,translations 13. Kumwagia shemeji wako maji., 13. Kwuhila mulam wa wovo amazi.,sw,luy,Maragoli,translations "ant (general), white ant", liche,en,luy,Luwanga,dictionary Nuvugula vadirigi vahiranga avatsitsanga kokevwa mu kivanda vakeverwa yo avakali vavule kolola ku kuli vakevwa., Mfano Wadiriji waliwapasha vijana tohara mtoni ili wasionwe na wanawake.,luy,sw,Maragoli,translations Jina lake litukuzwe, Lyeta liIye lidzominywe,sw,luy,Maragoli,translations tail of fish, eshibeye,en,luy,Luwanga,dictionary OKHUCHAMANA, KUPENDANA,luy,sw,Marachi,translations tulipata watu wengi sana, huanyorere vandu vaangi mno.,sw,luy,Marachi,translations okhurematsaka, cut down bush and dig up ground; break new ground,luy,en,Luwanga,dictionary "Abahandichi bamalako bandi bali nibekhalemwo, nibakanakania mumioyo chiabwe bari,"," But there were certain of the scribes sitting there, and reasoning in their hearts,",luy,en,Luwanga,bible a thought; an idea, inganakani,en,luy,Luwanga,dictionary Uvulungi bwenyu vumanyekane, Njia zenu nzuri na zijulikane,luy,sw,Maragoli,translations "Kufanya kozi tofauti ikiwemo za unesi,udaktari, ukulima na zingine tofauti."," Khukhola tsikosi tsiaukhane nitsilimo tsilia tsia amalesi, budaktari, bulimi nende akandi kaukhane.",sw,luy,Marachi,translations siku hii utateka sisera., endaalo yino olaula sisera.,sw,luy,Bukusu,translations Mutwi, Kichwa,luy,sw,Maragoli,translations Milimani ili kujumuika kwao kusikike., Kuvigulu misango javo ku jihulika.,sw,luy,Maragoli,translations Hadi tulipovuka bonde., khukhwola nga ne khwambukha litooma,sw,luy,Bukusu,translations "Khuri nende abandu bakorwa obutamu bwa ingokho bubetsanga yena, lakini benya bamanye obutamu bwa ingokho bubetsanga muimondo."," Kuna wale watu wasiojua utamu wa kuku hukuwa wapi, lakini wanafaa kujua kuwa utamu wa kuku hukuwa kwa firigisi.",luy,sw,Marachi,translations Mara ugomvi ukawa kati ya wachungaji wa Aburahamu na wachungaji wa Luti. (Wakati huo wakanaani na wapirisi ndio waliokuwa wakiishi kwa nchi hiyo), Mala bulomani bwabao akari we babaayi ba Aburamu ne babaayi ba Luti (mu ndalo echo bakanaani na Bapirisi nibo bamenyanga mu sibala esio),sw,luy,Bukusu,translations okhusikala, remain; be left over or left behind,luy,en,Luwanga,dictionary "And the demons besought him, saying, If thou cast us out, send us away into the herd of swine."," Ebishieno ebio nibimusaaya Yesu nibiboola biri, ""Noba nokhurusia, okhurume khutsie mwituuli lietsimbitsi etsio.""",en,luy,Luwanga,bible "Wakale walikuwa wanakama ng'ombe n ahata sasa bado wanakama tu. Uzuri ni kwamba akienda choo kinyesi chake hicho ni mbolea nzuri sana, zamadi ya ng'ombe hufanya mimea kumea vizuri", Bakhare bakheranga ing'ombe na kata saiino basiri baikhera sa. Silayi ni mbari ing'ombe ino niyeekhonya butsafu obuo ni imbolera indayi lukari. Masingo kaing'ombe kakera sikaamo nisimera bilayi.,sw,luy,Marachi,translations Si ndareta?, Nilileta,luy,sw,Maragoli,translations 1.Kuyanzitsa avana., Huburudisha,luy,sw,Maragoli,translations isukuti, small drum,luy,en,Luwanga,dictionary "Kitoto kimoja kilichukua wembe kikaanza kuchezea,mwishowe kilipoteza."," Akaana kalala kavugula logembe nikatanga kukinira, Kamanya nikagotitsa.",sw,luy,Maragoli,translations Vita vyatoka wapi, Uvulwani vutulanga hayi,sw,luy,Maragoli,translations "clot of blood; okhukwa amalika, to clot", lilika,en,luy,Luwanga,dictionary NDIEGU YATSIA KUSUMA, Ndiegu alienda kuchuma.,luy,sw,Maragoli,translations Papa: Endalo ya luno yambukisie po., Baba: Siku ya leo imenistaajabisha mno.,luy,sw,Bukusu,translations Khwako mulaka enywe namulekhwa oyo nga omukhasi wewe mukhole lino., Kwa hayo namtuma nyinyi wajane huyo kama mke wake mfanye hili.,luy,sw,Bukusu,translations "Tutakusujudu, Baba, Mwana na Roho"," Kwenya kusigamira, Dada, Mwami, na Roho",sw,luy,Maragoli,translations "Mana Yuda Isikarioti, owali mulala khubeechi ekhumi nababili, yatsia khu abesaaliisi akhulundu kho mbu, akhobe Yesu."," And Judas Iscariot, he that was one of the twelve, went away unto the chief priests, that he might deliver him unto them.",luy,en,Luwanga,bible Vagalanganga amadia., Walikuwa wakiyaita ‘amadia',luy,sw,Maragoli,translations say to; tell, okhuboolera,en,luy,Luwanga,dictionary Kegoye walikimbia vizuri wakapata ngao, Kegoye vaanyagula vulahi nivanyoola ingavo.,sw,luy,Maragoli,translations olwa, when; while,luy,en,Luwanga,dictionary Mana amakhuwa ka Yesu nikatswana mutsingongo etsio tsiosi. Yesu ahonia abandu abanji, And there went forth a rumor concerning him into every place of the region round about.,luy,en,Luwanga,bible ekhumi, ten (in counting),luy,en,Luwanga,dictionary Nilimjibu, Ndamuvolera,sw,luy,Maragoli,translations "Na watu walipoona akizifyeka, walijua siku ya makumbusho imefika."," Avandu lwavahuliranga natemela, mavamanya lovego luduki.",sw,luy,Maragoli,translations "Nabareeba ari, ""Nishiina eshichila nimuria murio? Inywe muli abobusuubili obututu?"" Mana nabuukha, ne nahalabila omuyeka namarunda, mana omulenjeelo omukhongo nikubaho."," And he saith unto them, Why are ye fearful, O ye of little faith? Then he arose, and rebuked the winds and the sea; and there was a great calm.",luy,en,Luwanga,bible "Kungereng""ana kuli tsingelosi", Tunang'a kama nmalaika,luy,sw,Maragoli,translations Furaha kwa ulimwengu Bwana amekuja, Ubuyanzi bu ye hosi Yesu udzi hasi,sw,luy,Maragoli,translations omwesi, moon; month,luy,en,Luwanga,dictionary And whoso shall receive one such little child in my name receiveth me:," ""Ne omundu yesi owinjisia omwana mulala shinga uno muliira lianje yanzinjisia isie. Amateemo akokhukhwinjisia mubwonooni",en,luy,Luwanga,bible Akhoma siabira mu sianga siengila mwiloba., akagonga ikapita kwa fuvu ikaingia kwa mchanga.,luy,sw,Bukusu,translations Kogende mu vulavu, Tutembee nuruni mwake,luy,sw,Maragoli,translations ni sindu sia maana mumadala kefu. Ing'ombe inyala khukhuberesia amabeere ni khandi onyala hunyola amapesa khululana nende tsing'ombe. Ing'ombe niindayi lukari niiri mudala., Ng'ombe ni kitu cha muhimu nyumbani kwetu. Ng'ombe anaweza kutupa maziwa na tena unaweza kupata pesa kutokana na mg'ombe. Ng'ombe ni mzuri sana akiwa nyumbani.,luy,sw,Marachi,translations fight; beat each other, okhupana,en,luy,Luwanga,dictionary fidget, okhwifwokoya,en,luy,Luwanga,dictionary "Mubise ebio abeechi betsa khu Yesu nibamureeba bari, ""Niwiina omukhongo muno mubwami bwa Nyasaye?"""," In that hour came the disciples unto Jesus, saying, Who then is greatest in the kingdom of heaven?",luy,en,Luwanga,bible Mienendo yake ilifanya apakwe mafuta na kutawazwa kuwa kiongozi., Miima jilje jaagira naavakwa maguta alavikwi mwami.,sw,luy,Maragoli,translations search out; seek; look for; enquire after, okhuruna,en,luy,Luwanga,dictionary "But I say unto you, it shall be more tolerable for Tyre and Sidon in the day of judgment than for you."," Emuboolela toto mbu, khunyanga yeshiina, Nyasaye alibeela tsimbabasi abandu ba Tiro nende Sidoni okhushila inywe.",en,luy,Luwanga,bible Tena akaniambia kwamba yeye ni mjomba wangu hivyo basi anibebe kwa gari nimpeleke kwa mama yangu., Handi yambolera mbu ni khotha wange aginge mumutoka mkobe mdala alole mama wange.,sw,luy,Marachi,translations "Nono babaandu ba Sodomu baaba bamayaanu, lundi babooni lukali khu wele omunyali owa biosi."," Sasa watu wa Sodomu walikuwa wasumbufu, tena wenye dhambi nyingi kwa mungu muweza vyote.",luy,sw,Bukusu,translations likwakwata, egg-shell,luy,en,Luwanga,dictionary khotsa," maternal uncle; any man one's mother calls ""brother,"" but particularly her own full brothers",luy,en,Luwanga,dictionary "nareerera omuruchi nakuchinjile khulutelu nahelesia omukhaana oyo, naye nakuhaana khunyina mwana."," and brought his head on a platter, and gave it to the damsel; and the damsel gave it to her mother.",luy,en,Luwanga,bible Oulonda omwalo ashira oulonda omwami, He who follows the course of a river is better than he who follows a king.,luy,en,,proverbs Wanyama wote hutembea katika ulimwengu huu., Kali tsinyama tsiosi tsingendanga ku lirova,sw,luy,Maragoli,translations "Mana oundi niyelukha tsimbilo, niyetsusia idivai eyiranyile mushiangwe, nara khwikata lielitundu, namukhofia khumunwa mbu, anywe, ne naboola ari, ""Lekha khulolekhwo Eliya naba niyetsa okhumurusia khumusalaba."""," And one ran, and filling a sponge full of vinegar, put it on a reed, and gave him to drink, saying, Let be; let us see whether Elijah cometh to take him down.",luy,en,Luwanga,bible mimi na dadangu hujifunza kimarachi hatujui kimarachi sana., esie nde mukhana wefu huekanga lumarachi huakorwa lumarachi sana.,sw,luy,Marachi,translations "Nyenya khurheva, wina wenyanga", Nataka kuuliza nani anataka,luy,sw,Maragoli,translations "Juu ya yote, njoo ututawale"," Uguuti vyosidza, Udze ku kwameha Muhindiri.",sw,luy,Maragoli,translations Njaa ingekuwa imetuangamiza, Ngani inzala yakwita,sw,luy,Maragoli,translations Na wasichana nao walikuwa na kitu walichokuwa wakipitia ndani kuonyesha ni wajasiri., Na vakana navo vanyola kindu cha vavitira mu kumanyia na valuviriri.,sw,luy,Maragoli,translations Vizuri sana, Bulahi munono,sw,luy,Maragoli,translations Sihali ho no mukali unyala kuhelitsa umwana nivatagani no mweli ku umweli gumusalisi mulihelitsa lilie mba., Hamna mwanamke yeyote awezae kupata ujauzito bila kuona hedhi kila mwezi ili mwezi umutakase katika kupata ujauzito.,luy,sw,Maragoli,translations Kogende mu vulavu, Tuenende katika mwanga wake.,luy,sw,Maragoli,translations okhusinya, annoy intensely; disgust; get on one's nerves; tire out; nauseate,luy,en,Luwanga,dictionary back, omukongo,en,luy,Luwanga,dictionary Yerusalemu amekuwa kati yao kama kitu kichafu., Yerusalemi hagati havi u gwiyi kuli kindu ki veye nobudamano.,sw,luy,Maragoli,translations Wale wanapingana na Mungu," Yavo vahing'ananga na Nyasaye,",sw,luy,Maragoli,translations "And what I say unto you I say unto all, Watch."," Ne elia emuboolela inywe, emboolela abandu boosi mbu, mube meeso!""",en,luy,Luwanga,bible okhuba, because; it being that,luy,en,Luwanga,dictionary Ili kusafisha dhambi zako zote," Nyenyanga khurhulidza Ubwoni bwobwo bwosi,",sw,luy,Maragoli,translations kaala, slowly; carefully; quietly; gently,luy,en,Luwanga,dictionary okhukhomola imoni," pull down the lower lid of the eye and cry ""wuu!"" as an angry refusal ever to do or to give something",luy,en,Luwanga,dictionary "Oli vulayi, mukheria?", Are you okay dear?,luy,en,Luwanga,translations Akhola ario akila sikele., Alifanya hivyo akafanya mguu.,luy,sw,Bukusu,translations throw; throw out; throw away, okhusukuna,en,luy,Luwanga,dictionary okhulonga, create; make; more particularly to form existing raw material into something new; e.g. pottery,luy,en,Luwanga,dictionary Obupaari nende obwitsuliri ni tooto, 331. Oburengu bukhwima eshia wakhalile (AMI196) Stubbornness earns you nothing to eat.,luy,en,,proverbs okhupa omuse, lay the foundation,luy,en,Luwanga,dictionary Someone's illness cannot prevent you from sleeping, Obulwale buli khuwashio shibukhukaya tsindolo,en,luy,,proverbs okhutukhula, scratch up the ground,luy,en,Luwanga,dictionary Aliwakubali wote wakawa marafiki zake, Yavugiirira vosi nivava avalina veeve.,sw,luy,Maragoli,translations Mzazi wangu alimlilia mwalimu mkuu lakini hakuskia akamwambia tu hayo ni mambo yako., Omwibusi wange yamririra omwimirisi kata siyabulira tawe namubolera ako namakhuba kao.,sw,luy,Marachi,translations Jina ama kupata sifa na utukufu., lisina namwe khunyoola efuma ne luyali.,sw,luy,Bukusu,translations mantis; praying mantis (see also eshitsiamolu), litsiamolu,en,luy,Luwanga,dictionary Lino nilio nio oyo eerwe., Hili ndilo ambalo huyo aliuawa.,luy,sw,Bukusu,translations naye siduyu siali mwanaye mana nasibolela endi esiye sinyala da hulima yewe thia mundalo yefu na undakile chinjugu chino.," naye sungura alikuwa mtoto wake na akamwambia kuwa, ""mimi siwezi kulima, wewe enda shambani mwetu unipandie njugu hizi.""",luy,sw,Marachi,translations "Mana namenya mwitaala lia Nazareti, kho mbu koosibwe aka omulakusi yaboola mbu ""Alilangwa mbu Omunazareti """," and came and dwelt in a city called Nazareth; that it might be fulfilled which was spoken through the prophets, that he should be called a Nazarene.",luy,en,Luwanga,bible (As he spake unto our fathers) Toward Abraham and his seed for ever.," Yayetsuliile aketsimbabasitsie khu Aburahamu nende abolwibulolwe ebisoni nebisoni!""",en,luy,Luwanga,bible Sina kimila - Gari, Mbeye ku nomujiru mba - Mudoga,sw,luy,Maragoli,translations "And other fell on the rocky [ground], where it had not much earth; and straightway it sprang up, because it had no deepness of earth:"," Imwo yindi niyikwa khulwanda, aha liloba lilali elinji ta, niyimela lwangu, shichila liloba shiliali elinji tawe.",en,luy,Luwanga,bible "Yenyanga inze nunu,"," Anitaka kila mara,",luy,sw,Maragoli,translations Mwana ulwalanga uyu atsitsanga ku we Kegoli?, Mtoto huyu anayeitwa huwa anaenda kwa Kegoli?,luy,sw,Maragoli,translations Yavova lero gafweye, Akasema leo imekwisha,luy,sw,Maragoli,translations Mtu yeyote anayempoteza kipofu kwa safari yake alaaniwe.," ""Omundu yesi yesi otiimia omubofu khu lukeendo lwewe alaamwe.""",sw,luy,Bukusu,translations Oh!govodongana kuli mupira, Mwezi huu unazunguka kama mpira.,luy,sw,Maragoli,translations "Mama samba eshiachi (SOW5) A child having eaten enough says,""Father (mother) let us burn the granary""."," Omwana niyeekura mbu: ""Papa khusambe eshiachi""",en,luy,,proverbs left-handed person, omukata,en,luy,Luwanga,dictionary 14. Kuangalia mama mkwe au baba mkwe kwenye mhundi., 14. Kohenza navizala kumulugu.,sw,luy,Maragoli,translations "Emuboolela mbu, omundu yesi yesi oulekhana nomukhasiwe khulweshifune shiosi shiosi nishilali eshiobuheyi ta, omusaatsa oyo naba nateshia omukhasi undi, aba naheyanga"," And I say unto you, Whosoever shall put away his wife, except for fornication, and shall marry another, committeth adultery: and he that marrieth her when she is put away committeth adultery.",luy,en,Luwanga,bible Nenya Baisiraeli banyoole kamaloba niko olabona ako., Ninaamuru Waisireali wapate ardhi ambayo utaona.,luy,sw,Bukusu,translations "Bikiraho betusi nende bana bavaho nende vuheri, huvela vevusi vano vandi ni vanywi va malwa lano nivakolukha mudula ni vavavalulu.", Ilifanya wazazi na watoto wakakuwa pamoja kwa amani kwa sababu hawa wazazi walikuwa walevi na wakifika kwa boma wanakuwa wakali.,luy,sw,Marachi,translations Ye have heard the blasphemy: what think ye? And they all condemned him to be worthy of death.," Inywe abeene muhulile amanyekoke khu Nyasaye. Mukhalaka murie?"" Boosi nibamukhalachila eshiina mbu akwanile okhufwa.",en,luy,Luwanga,bible "Perceive ye not, that whatsoever goeth into the mouth passeth into the belly, and is cast out into the draught?", Shimumanyilisinjia tawe? Shiosi eshinjila mumunwa kwomundu shibira nishitsia munda mana shirula elwanyi.,en,luy,Luwanga,bible "Now when he heard that John was delivered up, he withdrew into Galilee;"," 01wa Yesu yahulila mbu Yohana ali mumbohe, yamala atsie Galilaya.",en,luy,Luwanga,bible Huo uovu wao wote na uje mbele zako wewe., 22 Ubudamano bwavo bwosi budze imbiri wowo.,sw,luy,Maragoli,translations "and Judas Iscariot, who also betrayed him. And he cometh into a house."," nende Yuda Isikarioti, owakhoba Yesu. Yesu nende Belizebuli",en,luy,Luwanga,bible go around from one husband to another, okhuchenda amalia,en,luy,Luwanga,dictionary Kijana na mzee hulala chini Katika njia kuu., 21 Muyayi nomusakulu va gonna hasi mu mahasi.,sw,luy,Maragoli,translations Ng'ombe wetu hupenda kunywa maji safi., S. Ing'ombe yefwe yajama khunywa amathi malafu.,sw,luy,Marachi,translations Ugende kandi mu vulungi, Tembea kakika ukamilifu,luy,sw,Maragoli,translations Kusafisha vyote visivyo laini., Kwogidzwa vyosi vitali vilungi.,sw,luy,Maragoli,translations buffalo, imboko,en,luy,Luwanga,dictionary lack; be without, okhung'aya,en,luy,Luwanga,dictionary "Lemeki yali omwana wa Metsusela, owali omwana wa Enoka, owali omwana wa Yaredi, owali omwana wa Mahalaleli, owali omwana wa Kenani."," the [son] of Methuselah, the [son] of Enoch, the [son] of Jared, the [son] of Mahalaleel, the [son] of Cainan,",luy,en,Luwanga,bible give freely, okhuhana buha,en,luy,Luwanga,dictionary inyanya, tomato,luy,en,Luwanga,dictionary "Ku Kaisari Augusto kuug'odwa,", Kaiza Agostino kusajili watu,luy,sw,Maragoli,translations spring of water, isebere,en,luy,Luwanga,dictionary white variety of mushroom, obukotswe,en,luy,Luwanga,dictionary "Kho Daudi naba niyamulanga mbu, 'Omwami/ Kristo yakhaba arie owolwibulo lwa Daudi tsana?"""," If David then calleth him Lord, how is he his son?",luy,en,Luwanga,bible "Sasa nyanya alienda kumwambia kidiri waende sokoni wnunue njugu. Walipokuwa sokoni nyanya alienda kununua njugu, mboga na mbegu ya miti.", Kharano kukhu yatsia khuborera simuna batsie khusiiro bakule tsinjugu. Nga babakhusiro kukhu yasia khukula tsinjugu nende riani nende tsimbegu tsia misala.,sw,luy,Marachi,translations salvation; healing, obuhonia,en,luy,Luwanga,dictionary "Alitoka akaelekea nchi ya kusini mwa Kanaani akafika Bethel mahali ambapo alijenga hema mwanzo, kati ya Bethel na Ai."," Arekukha arura sibala sie siafubo wa kanaani oola Beteli, abuundu nio ombakha niliema mu khurakikha, akari wa Beteli ne Ai.",sw,luy,Bukusu,translations "Olwa Yesu yali nalitsanga munzu mwa Matayo, abasololi bobushuuru abanji nende abonooni bandi nende abeechi ba Yesu, bekhala nibalia ninaye."," And it came to pass, as he sat at meat in the house, behold, many publicans and sinners came and sat down with Jesus and his disciples.",luy,en,Luwanga,bible "Then saith Jesus unto him, Get thee hence, Satan: for it is written, Thou shalt worship the Lord thy God, and him only shalt thou serve."," Mana Yesu namuboolela ari, ""Rulakhwo otsie, Setani! Kahandikwa mbu, ‘Winamilenje OMWAMI Nyasayewo, nomukhalabanila ye yenyene/ """,en,luy,Luwanga,bible Nyoyo zao zivunjike wasikiapo habari hii, Myoyo gyavo gya hya inyinga va hulira,sw,luy,Maragoli,translations esie ndi muluhya na mamange ni mujaluo., mimi ni mluhya na mamangu ni mjaluo.,luy,sw,Marachi,translations "Mungu mweza wa vyote, mungu wenu nanyi pia hamkunijia."," Wele Omunyali Owa Bioosi, Wele wenywe ""Nenywe mweesi mwanjichakho tawe.",sw,luy,Bukusu,translations Engosere khutila isimu yo ndeshera., I am sorry I picked up your call,luy,en,Luwanga,translations mume alimfunua mkewe na kumbusu., musacha yafungula muhasi waye mani nakiisa mukhasi waye.,sw,luy,Marachi,translations 30. Guga naho guku kohenza mukilindwa lwom'mbiri gwo mwisukulu gwikitsangwa mu kilindwa. (Gase valavakula), Babu au nyanya kuangalia kaburini wakati mwili wa mjuku ulikiteremshwa kaburini(kitambo walipofuka),luy,sw,Maragoli,translations shule yetu imezingirwa na nyaya., sikuli syefwe syafenswa nende thiwaya.,sw,luy,Marachi,translations twirl around; revolve rapidly; spin, okhuboyongoyia,en,luy,Luwanga,dictionary sweat; perspiration; heat causing perspiration; heated atmosphere, oluya,en,luy,Luwanga,dictionary """Mulalaamwa mu buli siindu nisio alikho amuelesia khuuba sisienywe.", Mtalaaniwa kwa kila kitu ambacho ako anawapatia kuwa chenu.,luy,sw,Bukusu,translations Nobuyanzi bwe lihuga ku khannwa zana!, Ni furaha ya ajabu kwa zawadi ya Mtoto,luy,sw,Maragoli,translations "Naye akamjibu "" Moshi unaniwasha machoni,"""," Naye yaativula ""Mwoki gunzitsaa mmoni.""",sw,luy,Maragoli,translations groan; sigh, okhwishenya,en,luy,Luwanga,dictionary Tuna mshukuru anaye tulipia, Kwidzominye Mutungiri,sw,luy,Maragoli,translations One longs for what is not available. Omwoyo kwikomba eshiumaho (AMI258) The heart longs for what is not available., Olusa lubeetsanga khushibulaho,en,luy,,proverbs Siku hii hayajakujiwa., Endaalo yino kakhabeechwa tawe.,sw,luy,Bukusu,translations "Ne nabo , mala Ekholo eya sebuluni enju eya Yosefu, ( chikholo cha bayingiilila Khu bakholela kimilimo Efuraimu ne Manase) yosi yachamo Khu khuupana ne Beteli mala wele Ekholo eya Asieri se yaoona babaa omunyali owa bioosi abayeeta."," Na hao, kisha Ukoo wa Sebuluni nyumba ya Yosefu ( koo za waliolazimishwa kuwafanyia kazi Efuraimu na Manase) pia ilienda kupigana na Betheli kisha mungu ukoo Asieri haukuwafukuza mweza wa vyote akawasaidia.",luy,sw,Bukusu,translations okhunuulana, struggle for possession of a thing,luy,en,Luwanga,dictionary okhutiikha, be over busy; be preoccupied; be rushed for time,luy,en,Luwanga,dictionary inyanza, sea; lake,luy,en,Luwanga,dictionary crowd together; be plentiful, okhulaala,en,luy,Luwanga,dictionary okhuchelewa, delay; stay long,luy,en,Luwanga,dictionary omurundukho," explosion; sound of gunfire, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary What is loaned to you can be taken back even when you still need it., Oweshitiiri shishie atetuula (ahinia) norereho omukhono,en,luy,,proverbs "MILIMA, MISITU, MITO, ZIWA NA MVUA"," VIGULU, MILITU, MIGERA, INYANZA NE IMBULA",sw,luy,Maragoli,translations Watu walikusanyika kwa tambiko la endembe iwapo jambo bovu lilitendeka, Avandu vatemanga endeme kindu kidamanu ni keloleki.,sw,luy,Maragoli,translations Siku zizajazo nataka unipate nikiwa katika nafasi ya kwanza., Tsinyanga tsitsa nyenyanga mpaka nyole namba ndala.,sw,luy,Marachi,translations "And Jesus answered and said, as he taught in the temple, How say the scribes that the Christ is the son of David?"," Ne olwa Yesu yali niyechesinjia muhekalu yareeba abandu ari, ""Mbushiina abahandichi abamalako baboolanga mbu, Kristo nomwana wa Daudi?",en,luy,Luwanga,bible Bethiehemu, Bethlehemu,luy,sw,Maragoli,translations "Ngabetsa amani kosi kari kambwerere, batema khukhosia si balola sindu siosi siosi khaba, khane ndari mumaloro batema khundeba sibi ni sina."," Walipokuja nguvu pia zilikuwz zimeniishia, wakajaribu kumulika hawakuweza kuona kitu chochote, waliponiuliza ni nini kimefanyika nikawaeleza nilikuwa naota.",luy,sw,Marachi,translations okhukhunia, frown; look displeased. Usually khunia mumoni.,luy,en,Luwanga,dictionary unripe; green, amachishi,en,luy,Luwanga,dictionary "But they said, Not during the feast, lest a tumult arise among people."," Habula baboola bari, ""Shikhulakholakhwo amakhuwa kano munyanga tsielisabo ta, shichila indiri inyala okhubuukha mubandu."" Yesu abakhwa amafura keshing'ari Betsania",en,luy,Luwanga,bible "make chief, senior, etc.", okhukhulunduyia,en,luy,Luwanga,dictionary ULIMWENGU, LIROVA,sw,luy,Maragoli,translations okhutura, contribute (e.g. food for a feast),luy,en,Luwanga,dictionary celebration; merry-making, omusangalo,en,luy,Luwanga,dictionary Huu ugonjwa ulileta usaidizi kwa familia nyingi, Bulware buno bwaleera bukhonyi khutsifamilia tsisabi.,sw,luy,Marachi,translations Do not chatter noisily like a weaver-bird in a corn field., Lekha okhuyochera shinga lisoko mumabele,en,luy,,proverbs Tuamini rehema, Ku suuvire tsimbabasi,sw,luy,Maragoli,translations Mke kupeleka maji kwenye chungu au kupika ugali kwa meko ya mama mukwe kama bado hajajifungua mtoto wa kiume, 35. Mukali kuhila amazi muchasiongo naho kuluga uvuchima ku mahiga ga navizala weve nakikiri kwivula ho mwana muyai.,sw,luy,Maragoli,translations cattle, tsing'ombe,en,luy,Luwanga,dictionary millet, amabere,en,luy,Luwanga,dictionary witchcraft, obulosi,en,luy,Luwanga,dictionary ndamborera mbu khurula khukikula khusiro nende nancy yari akhaire khukiria khuamkadia mpaka ngayakiria., nilimwambia kuwa tumetoka kuinunua sokoni na nancy alikuwa amekata kuila tukamdanganya mpaka alipoila.,luy,sw,Marachi,translations MULUKONGO LWEFU HURI NENDE MUKOFU WALWARIRENGE NI MUKOFU OYO YARI MUKHONGO WA VAKOFU., KATIKA KIJIJI CHETU KUNA MZEE MMOJA ALIYEKUWA AKIUGUA NA MZEE HUYO ALIKUWA KIONGOZI WA WAZEE.,luy,sw,Marachi,translations Aniiogoke alikuwa msichana mweupe na msafi mno, Aniigoke yaali mukaana mulavu numunifu muno.,sw,luy,Maragoli,translations Waliopotea kuwaonyesha, Avadivi kuvamunnya,sw,luy,Maragoli,translations "And it had been revealed unto him by the Holy Spirit, that he should not see death, before he had seen the Lord's Christ."," Ne Roho oyo yamusuubisia mbu, shiyakhafwekhwo nashili okhulola Kristo, owa OMWAMI Nyasaye yali niyasuubisia tawe.",en,luy,Luwanga,bible esie ndajama lumarachi vilai sana hadi ndaendelea hulomaloma miaka kiasi muvulamu vwange., mimi napenda kimarachi vizuri sana hadi nitaendelea kuzungumza miaka michache maishani mwangu.,luy,sw,Marachi,translations Etsingombe tsiruberesianga amabeere nende einyama. Khandi kata ing'ombe iruberesianga mang'ondO:," Ng'ombe hutupa maziwa na nyama, tena ng'ombe hutupa pesa.",luy,sw,Marachi,translations okhufumama," lie on the face, face-down, prone; be upside-down",luy,en,Luwanga,dictionary mamangu baadaye aliniita akanibeba na kunibembeleza., mama yamala niananga niyanginga niyanomba.,sw,luy,Marachi,translations Omusala omulayi kukhulira muchindi, A good tree grows among others.,luy,en,,proverbs okhung'uunya," hum, e.g. mosquito",luy,en,Luwanga,dictionary Avandu vahila tsindege vagaywa Endege kuvitila kuvigulu hagati ekeveye ku na VOLCANO., watu walio endesha ndege walikanywa dhidi ya kupita katikati ya milima ya VOLKANO,luy,sw,Maragoli,translations Umukali na maliyi kutula mu mweli avetsa usaalisiywi no mukali munene., Mwanamke akisha maliza kipindi cha hedhu huwa ametakasika kwa kwa hisani ya mmwanamke mkuu,luy,sw,Maragoli,translations "18. Dada kutumikira misala jinyumba yu mwana weve kwumba kira yeye, (Navutswa mwana anyala kutumikira misala jitula kunyumba ya dada weve kwumbakira yeye.)"," Baba kutumia fito za nyumba ya mwanawe kujengea yake, (mtoto anaweza kujengea fito kutoka kwa nyumba ya baba yake)",luy,sw,Maragoli,translations tsinyungu, pots (general),luy,en,Luwanga,dictionary LANO NGAYACHAKA HULWALA VATEMA HUMWIRA MSIVITALI LAKINI VIAHAYA., ALIPOANZA KUUGUA WALIJARIBU KUMPELEKA HOSPITALI LAKINI IKASHINDIKANA.,luy,sw,Marachi,translations "Mtu alikuwa na mvulana anayesumbua asiyetii baba na mama yake, hata wakimrudi."," ""Omundu aaba no omusoleeli onaania okharia paapa ne maawe tawe, akhaba ne bamukololosia.",sw,luy,Bukusu,translations Adeya the reputed aggressor is actually the victim., Adeya nowemiero ne Adeya arangwa,en,luy,,proverbs fire; heat, omuliro,en,luy,Luwanga,dictionary Mtu binafsi anafaa afabye pale anawezewa ndipo ataona anavyo saidia vijiji vyetu kuzidi kuendelea kimaendeleo., Omundu mwene ahoere huhola wa anyalirwa hu alole shinga ahonya tsingongo tsiefu huendelea huhula.,sw,luy,Marachi,translations at the back of the house (see also emukuru), indangu,en,luy,Luwanga,dictionary Khuebio biosi khurinde tsingombe etsio bilayi., Kwa hayo yote tutunze ng'ombe hao vizuri,luy,sw,Marachi,translations "Damu ya ng'ombe ni dawa muzuri sana, unaweza kuwa katika matibabu na unaambiwa ya kwamba hauna hauna damu mwilini mwako naunatumwa kwenda kutumia damu ya ng'ombe ndipo ukaweze kurudisha bila magonjwa mengine mabaya.", Amabaanga ka ing'ome ni omusala mulayi lukari. Onyala khuba mubusirikhi nobolerwa mbari obula amabaanga mumubiri kwao noorumwa khutsaka khweekhonyera amabanga ka ing'ombe khuonyale khukalusia bila amalware khandi mabi.,sw,luy,Marachi,translations "But wherefore went ye out? to see a prophet? Yea, I say unto you, and much more than a prophet."," Kho nishiina eshiachila nimutsiayo? Okhulola omulakusi noho? Emuboolela toto mbu, ye ashilakhwo omulakusi.",en,luy,Luwanga,bible Ojamire akhaire olafwala sifunikhiro., Umekataa umekubali utavaa barakoa.,luy,sw,Marachi,translations "Babaandu babamenyanga mungoba cha Kitironi ne Nahaloli baruramo tawe, chikholo cha Efuraimu ne Nio Bakanaani khumenyayo ne nabo.", Watu walioishi kwenye mji wa Kitironi na Nahaloli hawakuondoka Ndipo wakanaani wakafululiza kuishi nao.,luy,sw,Bukusu,translations na anauliza;, nokuteva;,sw,luy,Maragoli,translations HADITHI (BRD 36), OLUKANO (BRD 36),sw,luy,Marachi,translations "By their fruits ye shall know them. Do [men] gather grapes of thorns, or figs of thistles?", Mulabamanya khulwa ebikhole biabwe. Abandu bakhanokakhwo tsinzabibu okhurula khubisisia? Kata amakhuyu okhurula khumarakalu?,en,luy,Luwanga,bible Ng'ombe pia anafaa apate jinsi anavyokula na wanapokuwa nyumbani wao husumbua sana kwa maana hakuna mahali karibu ambapo pana nyasi ambayo ng'ombe wanafaa kula na washibe., . Ing'ombe yosi yenyekhana inyole olwa iria nibari ingo kanyasichia muno khubera aumao abundu aambi ari nende obunyasi bwa ing'ombe ikhoyere khuria khuikura.,sw,luy,Marachi,translations Na khuchaka inyanga olo siduyu nende ifisi byakosana., Na tangu hiyo siku sungura na fisi wakakosa.,luy,sw,Marachi,translations Kandi sialia ku inyama yiyi mba kandi siavitila mukiliango che mugitsi dave, Vilevile hangekula nyamahiyo na hangepita mlango wa mbele wa nyumba,luy,sw,Maragoli,translations "Ndiegu akaenda kuomba chakula, akapata na akaja akapika, akala na akamunyima mototo wake.", Umukeere Ndiegu yatsia kusuma nanyola yo vyokulia niyatsa nadeka nalia niyima umwana weve.,sw,luy,Maragoli,translations Alisema Baba uwasmehe, Yavora baba uvavere,sw,luy,Maragoli,translations Wanajeshi barabaran i-Kumbekumbe, Avajesi kumbalabala - Tsiswa,sw,luy,Maragoli,translations ENGOKO NE LIIVE, KUKU NA MWEWE,luy,sw,Maragoli,translations """Mama, mama tingisha kamba niingie,niingie,niingie niingie."""," ""Mma, mma sung'usa mugoye niinewe nine, wee nliinewe, wee nliinewee niinewe.""",sw,luy,Maragoli,translations Fatuma umuchafu - Ameyo, Fatuma mchafu -Kifagio,luy,sw,Maragoli,translations mumakhubakhubwe," 5 a.m., 6 a.m.; before dawn",luy,en,Luwanga,dictionary Ise, Baba,sw,luy,Maragoli,translations Orio mnoo., Thank you,luy,en,Luwanga,translations Kando na paka wa nyumbani tuna wale paka wa mwituni ambao waligeuka kuwa wanyama hatari sana., Ale nende ipusi ya ingo khuri nende tsiria tsipusi tsia musichuru tsilia tsia kalukhana khuba tsisolo timbii muno,sw,luy,Marachi,translations Kumbuka kuachana na kuoana., 'Khebulila Khulekhana ne khuyilana.,sw,luy,Bukusu,translations syesi, and I; I also,luy,en,Luwanga,dictionary Obolanga nomusumi nomuyoyeere, Okhupa imbakha nomusumi nomuyoyeere (DWA36) A beggar talks much after being given what he wants.,luy,en,,proverbs ……. Ile moja iko kwa ukuta, Logera lulala lula luveeye kuludiigi,sw,luy,Maragoli,translations "Bana basibolela ifisi ikhaire huruba inyama, ibere sa bayio bongone."," Watoto walimwambia fisi amewanyima nyama, amewapea watoto wake pekee.",luy,sw,Marachi,translations snap; gulp; swallow straight down, okhukamula,en,luy,Luwanga,dictionary "hujambo mwalimu wangu, nafurahia kukuandikia barua hii kuwa u buheri wa afya, mimi ni mwanafunzi wako."," mrembe humwalimu wange sangala huhuandichira ibarua inendi mbu uliwo mulamu, nesie mwanafunzi wao.",sw,luy,Marachi,translations Ing'ombe ni isolo ya khurukanga mudala. Isolo ino ni indai mudala yaani ing'ombe iri nende tsifaida tsisabi lukari., Ng'ombe ni mnyama tunayemfuga nyumbani. Mnyama huyu ni mzuri nyumbani yaani ng'ombe ana na faida nyingi sana.,luy,sw,Marachi,translations "0khuba onyala okhukula tsiminyi tsibili isende ndala, nebutswa kata iminyi ndala shiyinyala okhukwa hasi ahalali okhwenya khwa Senywe tawe.", Are not two sparrows sold for a penny? and not one of them shall fall on the ground without your Father:,luy,en,Luwanga,bible "Emuboolela toto mbu, khunyanga eyokhukhalaka eshiina, Nyasaye yakhabeele tsimbabasi abandu aba Sodomu nende Gomora okhushila abomwitookho elo! Obusandibwi Obwitsanga"," Verily I say unto you, It shall be more tolerable for the land of Sodom and Gomorrah in the day of judgment, than for that city.",luy,en,Luwanga,bible man in authority under the chief whose special responsibility is to settle land shauris, owelikuru,en,luy,Luwanga,dictionary saliva; spittle, amare,en,luy,Luwanga,dictionary nga Abimeleki ne babaandu bewe babaoona Kaali arura enje mala eema a silibwa sie lukoba olwo benyokha niio baba ne bekisile., wakati Abimeleki na watu wake walipoona Gaali akitoka nje kisha akasimama kwa lango la mji huo wakaamka waliokuwa wamejificha.,luy,sw,Bukusu,translations Mama ngwegwe nyungu ndogo ya kupikia kuku., Mama ngwegwe kayambiva,sw,luy,Maragoli,translations okhunyanyabukha, wear out; tear; break all over; go to pieces,luy,en,Luwanga,dictionary "other; certain; omundu oundi 'someone or other, a certain person'; eshindi shyalo 'another country'", -ndi,en,luy,Luwanga,dictionary "Huabere huringa musiribua ni hulola mtoka kuingira mdala, fuesi huema huringa ni wina oyo, mtoka oko kuabere kwa rachari huwerukha huthiya hulola ni wina. Huringa bilayi yabere hotha nende mhasi waye. Alaka hulola endiyo yerukha huborera bebusi bakeni bari ruanyi."," Tulipokua tunaangalia kwa mlango kuu tukaona gari likiingia ndani ya boma letu, tukasimama wote kuangalia ni nani huyo, gari lilikua nyeupe tukakimbia kwenda kuona ni nani. Kuangalia vizuri tukapata ni mjomba wetu na bibi yake. Kitindamimba wetu kuona hivyo akakimbia kwenda kuwajulisha wazazi wetu kuwa wageni wako nje.",luy,sw,Marachi,translations "Aliyetulipia deni,"," Mutungiri wetu,",sw,luy,Maragoli,translations emionzosi, echo,luy,en,Luwanga,dictionary solid lump of undigested matter in the stomach of a lion or calf, isolomi,en,luy,Luwanga,dictionary "Have ye understood all these things? They say unto him, Yea."," Yesu yareeba abeechibe ari, ""Mumanyile eshisina shietsinjelo tsino?"" Nibamukalusia bari, ""Khumanyile""",en,luy,Luwanga,bible Ahsante, Orio.,sw,luy,Marachi,translations . Indede balole abana baeresiekho siria sia onyorere x2, Indede waone watoto wasaidie na kile ambacho umepata x2,luy,sw,Marachi,translations club, eshituru,en,luy,Luwanga,dictionary wane ufumanga," the famous so-and-so, the notorious so-and-so",luy,en,Luwanga,dictionary okhung'afukha, run slowly,luy,en,Luwanga,dictionary Lakini liungu ni lisiri khumwa liaberesia ingoho amalako khulondana nende olumwo olo. Ingokho yaulirisania nende amalako ako.," Lakini kabla mwewe ampe kuku wembe, alimpaa amri kulingana na huo wembe. Kuku alikubaliana na hizo amri.",luy,sw,Marachi,translations Siku ya leo naenda kuwaelezea hadithi ya wazee wawili wanaoitwa Kaleefu na Okwaro.," ""Inyanga ino enzia okhumuupila imbakha akabakofu babili abalaangwa mbu Kaleefu nende Okwaro.",sw,luy,Marachi,translations Kitu kingine ambacho watu wengi husahau kuwa/ kwamba ni kitu cha maana watu kukaa kama kitu kimoja, Sindu sindi siabandu bebililanga ni khuikhala akhalala nga sindu silala,sw,luy,Marachi,translations "magical concoction or charm used to ward off illness, locusts, ebikhokho, or other evils", omwikalo,en,luy,Luwanga,dictionary Omba, saala,sw,luy,Maragoli,translations obuswache, grain such as obule and amabere (see also imere),luy,en,Luwanga,dictionary Ing'ombe niindayi khubera irukhonyanga khurima. Nikhuinya khurima khubukulanga majoki nikhuboya khukosi khua ing'ombe ni khutsaka khusinyirira majoki ako muloba. Niing'ombe itsaka khukenda nikhuesa majoki ako niirima. Ing'ombe ikhonyanga abaandu bangi lukari., Ng'ombe ni mzuri kwa sababu hutusaidia kulima. Tukitaka kulima tunachukua fao tunafunga shingoni mwa ng'ombe na tunaanza kufinyilia fao hiyo kwa udongo. Ng'ombe anaanza kutembea akivuta fao hizo akilima. Ng'ombe husaidiawatu wengi kulima.,luy,sw,Marachi,translations """Nyumba yayi nyumbila""."," ""Nyasi zimemea karibu na nyumba"".",luy,sw,Maragoli,translations Akifikisha miaka mine hivi alifaa kuwa mlezi. O: Hali Kanyingi mwana mukana yaleranga mwana olonda omulonda., Natsia kutsia himbi mihiga jine ndi yenyekanga kalunu ave muleri wo mwana,sw,luy,Maragoli,translations okhulima amapwoni, dig up a field ready for planting,luy,en,Luwanga,dictionary Tuko na ng'ombe wa gredi ambao na wa kienyeji.," O: Khuri nende tsing'ombe tsia igiredi, nende etsia kienyeji.",sw,luy,Marachi,translations "But the wise answered, saying, Peradventure there will not be enough for us and you: go ye rather to them that sell, and buy for yourselves."," Nebutswa abachesi abo nibabakalusia bari, ‘Haundi shikalakhuhela ifwe nende inywe tawe. Khulweshio nobulayi inywe abeene mutsie mwikule amafura kenywe.'",en,luy,Luwanga,bible Lekha khwikhonyera isimu mumkutano., Desit using your phone in the meeting,luy,en,Luwanga,translations "Ya kola tsimbabasi,", Alifanya rehema,luy,sw,Maragoli,translations ant-hill, eshiswa,en,luy,Luwanga,dictionary tulienda shuleni nikaingia darasa la saba., hwathire msikuli ndengira muklasi ya saba.,sw,luy,Marachi,translations Kamalaka ke khukhwingila mu Kanaani, Amri za kuingia Kanani.,luy,sw,Bukusu,translations Nono bakhukholile khwariire., Sasa wamefanya tumeogopa.,luy,sw,Bukusu,translations owshikufu, humpbacked or hunchback person,luy,en,Luwanga,dictionary shine on; shine in; shine for, okhwashira,en,luy,Luwanga,dictionary Mwingine je!, Na undi noho!,sw,luy,Maragoli,translations "green vegetable, both cultivated and found growing wild, which grows to a height of 3 feet or more, and bears a small white or mauve flower", olusaaka,en,luy,Luwanga,dictionary "Lwayaaduka aheriihe liali, avandu vamuteeva, ""Uloli mundu munene ula?"," Alipofika palipokuwa na vita, watu walimwuliza, ""Umeona yule mtu mnene?""",luy,sw,Maragoli,translations Ebilaro ebio bimenyaanga lukari., Viati hivyo huishi sana,luy,sw,Marachi,translations bequeath; leave to, okhulama,en,luy,Luwanga,dictionary mfalme akaamka akasimama., omwami enyokha eema.,sw,luy,Bukusu,translations Si ku nyala kwesosidza, Hatuwezi kujipuzisha,luy,sw,Maragoli,translations I am tall enough to be seen., Erambihe ndolwe,en,luy,,proverbs Tazama mimi nimewaonyesha sheria zinazowalinda katika maisha yenu., Lola ese namwekisia enywe kamalaka kabalinda mwi menya lienywe.,sw,luy,Bukusu,translations Bulahi munono, Vizuri sana,luy,sw,Maragoli,translations "Yayetsuliile obusuubisiebwe bwetsimbabasi khubakuuka befwe ne nahabina Abaisiraeli, abakhalabanibe."," He hath given help to Israel his servant, That he might remember mercy",luy,en,Luwanga,bible "Topi alianza kuzikula njugu hadi akazimaliza. Nyani alipofika kwa kibanda, sumgura alipatwa na uoga. Alishika sungura akamchinja na akamla.", Topi khachaka khumenena tsinjugu thiosi mana nikhamala. Nga likhene liola khusibanda nikhalola buri. Khadira siduyu nikhasinza mana nikhadeha nikhalia.,sw,luy,Marachi,translations sisera ekha arura mu likaari liewe mala atima ne bikele elukha., Sisera akashuka akatoka kwa gari lake kisha akakimbia kea miguu akatoroka.,luy,sw,Bukusu,translations okhuyosia, pull down; pull out grass from thatch,luy,en,Luwanga,dictionary "Naye Yesu nabuukha nahalabila imbumbuyeka eyo, ne naboolela inyanza ari, ""Holeela! Wihotselesie!"" Habwene nahabwene, imbumbuyeka niyihotselesia, ne omulenjeelo omukhongo nikubaho."," And he awoke, and rebuked the wind, and said unto the sea, Peace, be still. And the wind ceased, and there was a great calm.",luy,en,Luwanga,bible "Katika kimarachi tuko na majina ya ukoo kama vile babu, bibi, baba, mama, shangazi, mjomba, mama mkwe, mwanyumba pamoja na majina ya majira ya mazao kwa mwaka ambayo ni irotso na esirumbi"," Mulhumarachi khulimo nende amera ka lwibulwa nga kuka, kukhu, baba, mama, senje, khootsa, mufyala, akhasi nende amera ketsinyanga etsia kharusia imwo khu mwaka kalangwa mbu irotso nende esirumbi.",sw,luy,Marachi,translations Unyala kusingilila ikivala nokusingilila miluka ja vandu., Awezaye kutawala ulimwengu na mila na desturi za watu.,luy,sw,Maragoli,translations Omucheni yakhonya omwenengo (73) Omucheni yaleta omwene tala (WOY116) The host benefits from the visitor's feast., Omucheni yakhonya mwene tala,en,luy,,proverbs omushara, wages; salary,luy,en,Luwanga,dictionary Yaamanya naavoolera Mwami., Akamwambia kiongozi.,luy,sw,Maragoli,translations nilikuwa bado sina sare., ndari siri mbuma iyunifomu yo muisomero.,sw,luy,Marachi,translations "Ye therefore shall be perfect, as your heavenly Father is perfect."," Khulweshio, mukhoyile okhuba abalamba, shinga olwa Senywe ouli mwikulu yesi ali omulamba """,en,luy,Luwanga,bible Ndipo akachukua zawadi akapelekea Ekironi aliyekuwa mtu mnene sana., Nio abukula bianwa ayilila Ekironi owaba omundu omunefu lukali.,sw,luy,Bukusu,translations okhusheba, become light (of sky before dawn),luy,en,Luwanga,dictionary okhutamba, need; be lacking in; lack,luy,en,Luwanga,dictionary Hawa ni paka wawili., Yivi viveeye vibaga viviri,sw,luy,Maragoli,translations sit idly with others instead of attending to one's work, okhukala,en,luy,Luwanga,dictionary Tsing'ereng'ani tsitulamu mweli., Nyota hutoka kwa mwezi,luy,sw,Maragoli,translations "Ligali mu mwoyo gwanje ndukhe Khusangala,", Kwa kweli moyoni mwangu niweze kufurahia,luy,sw,Maragoli,translations efikokomo," paraphernalia; armlets, charms, etc., which are worn",luy,en,Luwanga,dictionary "And he charged them, saying, Take heed, beware of the leaven of the Pharisees and the leaven of Herod."," Yesu nabachetsiyia naboola ari, ""Mube meeso, nimwiliinda abeene okhurula khwimela elia Abafarisayo nende elia Herode.""",en,luy,Luwanga,bible "Naona mzigo,"," Ndolanga musigo,",sw,luy,Maragoli,translations menstruate; have one's period, okhutsia mumwesi,en,luy,Luwanga,dictionary our father, sefwe,en,luy,Luwanga,dictionary Muwe safi mbele za Mungu," Vutaloleka imbiri wa nyasaye,",sw,luy,Maragoli,translations "So then the Lord Jesus, after he had spoken unto them, was received up into heaven, and sat down at the right hand of God."," Mana olwa Omwami Yesu yali namalile okhubaboolela amakhuwa ako, yabukulwa nayilwa mwikulu, ne niyekhala khumukhono musaatsa kwa Nyasaye.",en,luy,Luwanga,bible Lekha okhukoyana shinga outsia khushiro, Do not fumble as if you are going to the market.,luy,en,,proverbs Ni mimi lledi, Haa ninze Lledi.,sw,luy,Maragoli,translations recently; some time ago; the other day; a few days ago; one day recently, ekulo,en,luy,Luwanga,dictionary Halehale hualio nende mukhana mlai khushira buli mundu mlukongo muno., Hapo kitambo tulikuwa na msichana mzuri kuliko kila mtu katika hii Kijiji.,luy,sw,Marachi,translations okhutiechera, limp,luy,en,Luwanga,dictionary Kila jioni mulezi aliyekulwa na zimwi alikuwa akiimba hivi:, Vuli hamugolova muleri walivwa ne linani yimbanga ndi:,sw,luy,Maragoli,translations tsindayindayi, mumps,luy,en,Luwanga,dictionary "Yee, Guyanzi munonono."," Hakia, Hufurahia tena sana",luy,sw,Maragoli,translations What is yours is yours., Eshishieno shili khumwikho (191) Eshishieno shisira omwiikho (DWA29) Evil spirits haunt their relatives* 136. Eshishio neshishio,en,luy,,proverbs Iliyomwagika msalabani," Agatadza ku musalaba,",sw,luy,Maragoli,translations "Kindu chakavili ni LIKERE liomukivanda naho ilio mumulimi nililila, kandi umundu mulala amanya kuhulila uvuluhu nuunwa amatsi naho nugamulila kuvunyingi umanye imbula ilakuba.", Jambo la pili ni kuwa chura wa mtoni au wa shambani akilia haiafu mtu ahisi kiu na kunywa maji mengi basi mvua itanyesha.,luy,sw,Maragoli,translations okhwiyira kalaa, go carefully; behave discreetly,luy,en,Luwanga,dictionary Akajificha, Niyivisa,sw,luy,Maragoli,translations "But Peter followed him afar off, unto the court of the high priest, and entered in, and sat with the officers, to see the end.", Ne Petero yamulondangakhwo inyuma ehale okhuula mulwanyi lwomwisaaliisi omukhulundu. Niyenjila mulwanyi niyekhala hasi nende abelihe okhulola shinga olwa nakabe mukhumalilikha.,en,luy,Luwanga,bible Lwa avivuli va tsia kung'odwa, Wakati wa hesabu ya nchini,luy,sw,Maragoli,translations Mala amure mu bunyali bwenywe nga lili ne Baamoni babatimania mala bamenya luno.kawafukuza nakuishi tena., Halafu akamweka katika uwezo wake kama ilivyopaswa kuwa.Kisha Waamoni wakawafukza na kuishi tena.,luy,sw,Bukusu,translations Nabo nibarula nibatswania ifumaye mushialo eshio shiosi. Yesu ahonia omundu wahanda olulimi," But they went forth, and spread abroad his fame in all that land.",luy,en,Luwanga,bible bend, ikona,en,luy,Luwanga,dictionary Wazee wa boma walifurahia sana jinsi Nafula alivyokuwa anafanya kazi yake. Wengine wao walianza ati., Abakofu belitaala basangala nende obukholi bwa Nafula. Abandi khubo bachaaka okhumoonyananibasuunga bari.,sw,luy,Marachi,translations Daudi alimwangalia na akamwelezea jinsi alivyokuwa akichunga kondoo kisha akatokea Simba., Daudi yaamuhenza namwivaalira kuli yaali naaveeye nemitugu niyayaa maniylita king'ang'a.,sw,luy,Maragoli,translations Mukharia omundu yesi yesi khwola khu luuchi luboofu lwa Efurati., Msiogope mtu yeyote kufika kwa mto mkubwa wa Efurati.,luy,sw,Bukusu,translations "Gidioni akamjengea mungu mweza wa vyote madhabahu kisha akaita kuwa, mungu mweza wa vyote kuwa amani."," Gidioni ombakhila wele omunyali owa bioosi alutare mala atiukha ali, wele omunyali owa bioosi ali kumulembe.",sw,luy,Bukusu,translations Okhupa imbakha nomusumi nomuyoyeere (DWA36) A beggar talks much after being given what he wants., Obolanga nomusumi nomuyoyeere,en,luy,,proverbs "But ye say, whosoever shall say to his father or his mother, That wherewith thou mightest have been profited by me is given [to God] ;"," Nebutswa inywe mwechesinjia muri, ‘omundu naba neshindu eshianyala okhukhoonyela samwana noho nyinamwana/ ne naboola ari, ‘Shino neshia Nyasaye/",en,luy,Luwanga,bible BINADAMU, OMUNDU,sw,luy,Marachi,translations "Nibamufwala ikanzu yobukondo bweisambarau. Ne nibalukha olusimbi lwamahwa, nibara khumurwe kwa Yesu."," And they clothe him with purple, and platting a crown of thorns, they put it on him;",luy,en,Luwanga,bible """Okaasie omulembe bwangu nende oukhwinjilila itookho nimushili okhuula mushiina, yakhetsukhana yakhuhaana mumakhono komukhalachi weshiina, naye omuyaasi nakhuhaana mumakhono komusikari, ne nosukunwa mumbohe."," Agree with thine adversary quickly, while thou art with him in the way; lest haply the adversary deliver thee to the judge, and the judge deliver thee to the officer, and thou be cast into prison.",luy,en,Luwanga,bible "HUARAKA VIAKHULIA TOFAUTI KAMA MAREMUA, MISALA NENDE VULISHINDU MUVUMARACHI VUO VULUHYA."," TULIPANDA VYAKULA TOFAUTI KAMA NDIZI, MITI PAMOJA NA KILA KITU KWA WAMARACHI WA KWA WALUHYA.",luy,sw,Marachi,translations Inyama yosi sikhwenyekhana khuria muno khubera tsing'ombe tsinyala khusirikwa khurumukhira omusala onyala khuria inyama mana ikhurerere obulwale bwa kanja., TNyama pia hatufai kula sana kwa sababu ng'ombe wanawezatibiwa kwa kutumia dawa na unaweza kula nyama hiyo kisha ikueletee magonjwa ya saratani,luy,sw,Marachi,translations A tsuuva vandu netsingulu;," Anawarai watu kwa nguvu,",luy,sw,Maragoli,translations Nyasaye sianyala kumuyanza mba., Usiye mpenda Mungu,luy,sw,Maragoli,translations 10 p.m., mundolo tsyamabere,en,luy,Luwanga,dictionary okhunanikha, put into the diminutive class,luy,en,Luwanga,dictionary "Ngariamala nirithomola murwe mana inzuha niikhaira humurwe kwa rikhanga. Rihanga lioba tsimbungu ""uwi! uwi! Baye mwitse mukhonye inzuha indekhule murwe."""," Alipomaliza akawa anataka kutoa kichwa lakini nyoka alikatalia kwa kichwa cha kanga. Kanga alipiga mayoe ""uwi uwi! Jameni njoo mnisaidie nyoka aniwachilie kichwa.""",luy,sw,Marachi,translations "and the two shall become one flesh: so that they are no more two, but one flesh."," nabo boosi babili balabetsanga omubili mulala.' Kho shibashili babili khandi tawe, habula nomubili mulala.",en,luy,Luwanga,bible okhusaalira, suffer; be in pain; be hurt or injured,luy,en,Luwanga,dictionary "And afterward he was manifested unto the eleven themselves as they sat at meat; and he upbraided them with their unbelief and hardness of heart, because they believed not them that had seen him after he was risen."," Mana olunyuma lwene, Yesu naloleshela abeechibe beene ekhumi namulala, olwa bali nibekhaale nibaliitsanga. Ne nabahalabila khulwa okhubula okhusuubili khwabwe nende khulwa obuumilanu bwemioyo chiabwe. Shichila shibaali nibasuubile abali nibamuluutsi, olwa yali namalile okhulamukha okhurula mukhufwa tawe.",en,luy,Luwanga,bible Vasomi vaduukaaho madiku gosi, Wanafunzi huhudhuri shule hapo kila siku.,luy,sw,Maragoli,translations Olusa lubeetsanga khushibulaho, One longs for what is not available. Omwoyo kwikomba eshiumaho (AMI258) The heart longs for what is not available.,luy,en,,proverbs amakhumbiri," husks, chaff of millet",luy,en,Luwanga,dictionary indenjekho, pot from which beer is drunk,luy,en,Luwanga,dictionary vaangova msivitali vaangurira misala kio humira ndaona ndi mulamu., nilipelekwa hospitalini nikanunuliwa dawa ya kumeza nikapona ni' mzima.,luy,sw,Marachi,translations Ing'ombe ni sindu sia abandu bachama khubira sichero, TNg'ombe ni kitu ambacho watu wanapenda kupita kiasi,luy,sw,Marachi,translations Kushiriki tendo la ndoa na mnyama (mwiko), 29. Kwononyia mutugu. (Luswa.),sw,luy,Maragoli,translations Eeh kwali tabia yake., Mwane emima kie.,sw,luy,Marachi,translations Oli kumutikhinyi mukobole mu maeema kenywe., Kisha kesho mrejee katika mahema yenu.,luy,sw,Bukusu,translations lick clean; deceive; flatter; toady, okhukhomberesia,en,luy,Luwanga,dictionary "And no man putteth new wine into old wine-skins; else the wine will burst the skins, and the wine perisheth, and the skins: but [they put] new wine into fresh wine-skins."," Khandi abulaho outsukhanga idivai indoro mumifuko chiamaseelo emikhulu tawe. Okhuba idivai indoro yakharulaka emifuko emikhulu echio, mana biosi nibisasikha. Habula idivai indoro yitsukhungwa mumifuko chiamaseelo amayiakha."" Lireebo khukeinyanga eya Isabato",en,luy,Luwanga,bible Lievisa ku mumalesi mba., Huwa halijifichi mawinguni.,luy,sw,Maragoli,translations "Ne babaandu boosi balikobosia bali, ""Kabe kario.", Na watu wote watajibu kuwa yawe hivyo.,luy,sw,Bukusu,translations "asire ebweeni wa alutare ya Wele sibalaayi, bikelo bibili munju yowo."," Aweke mbele ya madhabahu ya mungu kipana, viwango viwili kwa nyumba yako.",luy,sw,Bukusu,translations Yule khu owoluyali Tseofilo. Abandu abanji bateema aka banyala koosi okhuhandika amakhuwa kekholekha mwifwe.," Forasmuch as many have taken in hand to draw up a narrative concerning those matters which have been fulfilled among us,",luy,en,Luwanga,bible "graze; herd sheep, cattle, etc.; gather vegetables", okhwaya,en,luy,Luwanga,dictionary measles, eshiyerechere,en,luy,Luwanga,dictionary Oukholola ashila owiyaka, He who coughs is better than he who scratches himself.,luy,en,,proverbs asaame, gaping; wide open,luy,en,Luwanga,dictionary run-down state of health, oburani,en,luy,Luwanga,dictionary "Kumcheka mtu mzee, bibi au mtu mgonjwa au aliye na kovu."," 8. Koseka musakulu, mukeere naho mundu walwala naho we li gonzo.",sw,luy,Maragoli,translations one who digs up something buried (e.g. obufire 'charms' or the bones of s.o. whose spirit has been causing trouble', omuyabulusi,en,luy,Luwanga,dictionary SHULE YANGU, ESIKULI SIANGE,sw,luy,Marachi,translations S. Onyala khubasomia abana bao kata kuerisia mwene nola tegemea omundu yesiyesi khubera orategemea sia omindu wundi mpaka ofwe nori omumanani., Unaweza kuwasomesha watoto wako hata kujilisha mwenyewe bila kutegemea mtu yeyote kwa sababu utategemea cha mwingine hadi ufe uwe maskini.,luy,sw,Marachi,translations "And the lord of that servant, being moved with compassion, released him, and forgave him the debt."," Omuruchi oyo, namulolela tsimbabasi, namuleshela likofi elo mana namulekhuula.",en,luy,Luwanga,bible U hulire nunundi., Usikie leo hii,luy,sw,Maragoli,translations "Ni hii ndiyo maziwa na asali inayodondoka amemaliza kufanya hivyo, uwa waameleki."," Ne sino nisio kamabeele ne bubuukhi biseleetekhanga amalile khukhola ario, yiira Baameleki.",sw,luy,Bukusu,translations "Hata kionjo huonji, ng'oo!", Ndakogera ng'oo!,sw,luy,Maragoli,translations "Ewe Utatu, tunakusifu"," U gasidzeywi, Mutakuifu.",sw,luy,Maragoli,translations "Ebise bienebio, yakhupila Nyasaye orio, ne naboola khukomwana oyo khuboosi abali nibalindililanga Nyasaye okhununula Yerusalemu. Okhukalukha Nazareti"," And coming up at that very hour she gave thanks unto God, and spake of him to all them that were looking for the redemption of Jerusalem.",luy,en,Luwanga,bible Mwanamke kutawanya mbegu na mwanaume kuzifukia, 47. Mukali kumiza mulimi avikula vatage.,sw,luy,Maragoli,translations """Kho mbushiina nimuhendela ebifwalo? Lolele khu amatanye akomubulimo shinga olwa kakhulanga. Shikakholanga emilimo, kata okhwifwala ebifwalo ta,"," And why are ye anxious concerning raiment? Consider the lilies of the field, how they grow; they toil not, neither do they spin:",luy,en,Luwanga,bible Mungu aliumba binadamu., Nyasaye yaalomba mumbu.,sw,luy,Maragoli,translations litsiamolu, mantis; praying mantis (see also eshitsiamolu),luy,en,Luwanga,dictionary okhwichenderesia, walk righteously; behave decently,luy,en,Luwanga,dictionary Lwaasimula mukali uyu avuli kuva naaveeyeho., Akianza shughuli hizo mke huyo hafai kuwapo.,luy,sw,Maragoli,translations "Ng'ombe anafaa kula vitu kama vile nyasi, mabingobingo, majani ya viazi vitamu na muhindi"," Ing'ombe yenyekhana khuria bindu ngaa obunyasi, olusii, milabi nende masakaria kaa madimwa.",sw,luy,Marachi,translations Tumbiri hupanda kwa miti., Ingugi ininaa kumisaala.,sw,luy,Maragoli,translations "Na a va va volera, ""Ku leta makuva"," ""Habari njema, nawalwaletea",luy,sw,Maragoli,translations wefu hurio nende thing'ombe., kwetu tuna ng'ombe.,luy,sw,Marachi,translations "Vilevile wana milango mingi mno iitwayo ukoo ambazo hazikubaliki kuoana miongoni mwao kama vile nang'ayo, nafoyo, nasimalwa, nabonwe, namudu, neebele, pamoja na nyingine kama hizo zisizooana."," Naye khaandi bali ne emiliango emingi muno etsilangwa mbu etsinono ni nitsiyo etsilenyekhananga okhudeshaniya nga nan'gayo, nafoyo, nasimalwa,nabonwe, namudu, nebele nende tsiindi tsiosi nga etso sibadeshanianga dawe!.",sw,luy,Marachi,translations amatoyi, mud; clay,luy,en,Luwanga,dictionary Rusia mu Isiraeli kumusaango kwe khula mu ngoba echo khulwe khuonia khukhwira babaandu bakhalikho eera owasie bubi tawe nio enywe mube bulayi., Ondoa kwa israeli tambiko la kuwa kwa mji hizo kwa kupona kuua watu ambao akiua mwenzake vibaya hapana ndipo nyinyi muwe wazuri.,luy,sw,Bukusu,translations "Kwenya voosi va hulire Yesu yadza lero,"," Wato wote na wajue, Yesu yuaja leo",luy,sw,Maragoli,translations "Nebutswa Yesu namukalusia ari, ""Kahandikwa mbu, omundu shialabetsanga mwoyo khulwa omukaate kwonyene tawe."""," And Jesus answered unto him, It is written, Man shall not live by bread alone.",luy,en,Luwanga,bible "Nililiitia jina lako, Ee Bwana, kutoka vina vya shimo."," 55 Ndanira lieta lilyo, O, Yahova, kutwula ha inyumba ya hasi ligali.",sw,luy,Maragoli,translations "But whosoever shall deny me before men, him will I also deny before my Father who is in heaven."," Ne omundu yesi yesi ounzikaana habulafu, nasi siesi ndalamwikaana endio imbeli wa Papa wanje ouli Mwikulu. Yesu shiyayetsa okhureera omulembe ta habula obukabukhani",en,luy,Luwanga,bible amatasi," rags; old, worn-out clothes",luy,en,Luwanga,dictionary NALOMALOMA MUMULUKHA OKWO LUKONGO WA MUKUYUNI OMWAMI ELIUD WANYONYI AMAKHULANGILILA BABEBUSI KHULELA BABANA BABWE MWIBA LILAYI KHUKHINGILILAKHO BISOMBO BIE KHUKHWINYOELA MUBANA BAKHANA ALALA NENDE BIKHOLWA BIE MAYANU MUBANA BASOLELI., MHESHIMIWA ELIUD WANYONYI NAYE ALIWAOMBA WAZAZI WAWE WAANGALIFU ZAIDI KWA WATOTO WAO HUSUSAN WASICHANA AMBAO HUPATA MIMBA ZA MAPEMA NA PIA WAVULANA WASIO ALIYASEMA HAYA KATIKA WADI YA MUKUYUNI.,luy,sw,Bukusu,translations He who does not live with a stone says the stone is warm., Ouramenya nelichina lichina oluya,en,luy,,proverbs Walipopashwa tohara walienda kuishi pamoja na kupewa mlinzi aliyepashwa tohara kitambo., Nivakakevwa vatsitsanga komenya halala kuli mudomitori na vanyola musingiriri mundu wakevwa kale.,sw,luy,Maragoli,translations Okhaba ne bipiimilo bibili mulolooti., Usiwe na vipimio viwili kwenye mkoba.,luy,sw,Bukusu,translations Huu ni mkuki mzuri, Yiri niritimu lirahi,sw,luy,Maragoli,translations kwa Ndeda, Mara ndeda,sw,luy,Maragoli,translations "and looking up, they see that the stone is rolled back: for it was exceeding great."," Nebutswa olwa bachinguula tsimoni tsiabwe nibahenga, balola lichina nilimalile okhuserenjesibwa. Liali lichina likhongo muno.",en,luy,Luwanga,bible "Then shall the King say unto them on his right hand, Come, ye blessed of my Father, inherit the kingdom prepared for you from the foundation of the world:"," Mana Omuruchi yakhaboolele abali khumukhonokwe musaatsa ari, ‘Mwitse, inywe abahebwa tsikhabi nende Papa wanje, munyoole obulaame obwa Obwami bwamwarecheshelwa okhurula khukhulongwa khweshialo.",en,luy,Luwanga,bible Jamii ya wenye dhambi, IHIRI YO VWONI,sw,luy,Maragoli,translations esie mumera nangwa ezel atieno., mimi kwa majina naitwa ezel atieno.,luy,sw,Marachi,translations Mwokozi mzuri, Mukhonyi mulahi,sw,luy,Maragoli,translations obulaami, prayer,luy,en,Luwanga,dictionary Wakafikiria labda Daudi ataogopa na kuhepa polepole., Vaaganagana fana Daudi aliinywereritsa.,sw,luy,Maragoli,translations "Mana Yesu nachaaka okhubaboolela ari, ""Mube meeso, omundu yetsukhana yamukaatia namukoyasia."," And Jesus began to say unto them, Take heed that no man lead you astray.",luy,en,Luwanga,bible Hawezi kuniacha., Si a nyala kundeka inze.,sw,luy,Maragoli,translations Msifanye hivyo mkafanya dhambi kwa hayo yote na kutaka usaidizi kwa mungu wetu akiwa nasi., Mukhakhola murio mwakhola bubwoni khulwe khu lwosi ne khwenya buyeeti khu Wele wefwe ne ali nafwe.,sw,luy,Bukusu,translations "Mana omuruchi naboolela abakholibe ari, ‘Mubohe omundu uno amakhono nende ebilenje, mumusukune elwanyi mushiilima. Ebweneyo alalila nende okhulumasia ameenoke/ """," Then the king said to the servants, Bind him hand and foot, and cast him out into the outer darkness; there shall be the weeping and the gnashing of teeth.",luy,en,Luwanga,bible Baba walimleta wakamzika lakini ilikuwa huzuni sana. Sitasahau mpaka siku yangu ya kufa., Baba vamugama nivamusikha lakini vyali sisa muno. Sindakhevirire mpaka nyanga lwa ndakhafwire.,sw,luy,Marachi,translations "Ne Yohana yefwalanga tsingubo tsiobwoya bweingamia, khandi yali niyeboha mushishienjeshie olukhoba lweliselo. Ne ebiokhuliabie bialinji tsisiche nende obuushi bwomubulimo."," And John was clothed with camel's hair, and [had] a leathern girdle about his loins, and did eat locusts and wild honey.",luy,en,Luwanga,bible Muhenze ku inze Yahova, Niangalieni mimi Jehova,luy,sw,Maragoli,translations namungofia, crested hawk,luy,en,Luwanga,dictionary Alala ameona kipaza sauti, Alala uloli lirere,sw,luy,Maragoli,translations Mulabamanya khulwa ebikhole biabwe. Abandu bakhanokakhwo tsinzabibu okhurula khubisisia? Kata amakhuyu okhurula khumarakalu?," By their fruits ye shall know them. Do [men] gather grapes of thorns, or figs of thistles?",luy,en,Luwanga,bible cut or bring a large portion; make much of a matter, okhuchienula,en,luy,Luwanga,dictionary SABABU YA KANGA KUKOSA MANYOA KWA SHINGO, SIKIRA RIKHANGA RIBULA MOYA KHUIKOSI.,sw,luy,Marachi,translations "Kenya yanyola ikesi yamberi mwika kwa 2020, bulimundu yatangasiribwanga khuepuka nde bulwaye ovo."," Kenya ilipata kisa cha kwanza mnamo mwaka wa 2020, kila mtu alitafiwa kujiepusha na ugonjwa huo.",luy,sw,Marachi,translations Mwanamkiwa ni mtoto ambaye wazazi wake wameaga au mmoja wao ameaga, Mmbisandu uyu no mwana wa avivuli veeve vaahela(vaakudza)anaho mulala kuvo yakudza,sw,luy,Maragoli,translations MUSALABA GWA YESU, Msalaba wa Yesu,luy,sw,Maragoli,translations Kwa upendo wake," Shigira ubuyanzi bwibwe,",sw,luy,Maragoli,translations eshipwoni, potato field,luy,en,Luwanga,dictionary "And Simon answered and said, Master, we toiled all night, and took nothing: but at thy word I will let down the nets."," Naye Simoni namukalusia ari, ""Omwami, khunyakhaane eshilo shiosi, nikhulanyoolakhwo eshindu shiosi shiosi tawe! Ne okhuba mbu oboolile orio, ndalafuuba tsikhanda mulusiba.""",en,luy,Luwanga,bible "and the rain descended, and the floods came, and the winds blew, and beat upon that house; and if fell not: for it was founded upon the rock."," Ifula yinyinji yakwa, emikhula nichibira, imbumbuyeka niyihutsa, nibiikhupa khunzu eyo; nebutswa inzu tsana shiyakwa hasi ta, okhuba omuse kwayo kwasimikhwa khulwanda.",en,luy,Luwanga,bible Ing'ombe inditi yaana nobunyasi mukhanwa, Ing'ombe mbele yaana nobunyasi mumunwa (PMU11) A calf woos with grass in the mouth.,luy,en,,proverbs Oli omutinyu shinga amalesi kolwasa, You are as stubborn as a toothless mouth.,luy,en,,proverbs HENZA:, ANGALIA,luy,sw,Maragoli,translations Uko wapi aah Ominde uko wapi aee uko wapi Ominde uko wapi aee., Oriena aah Ominde oriena aee oriena Ominde oriena aee,sw,luy,Marachi,translations "Dance, father has come!", Papa yetsile shina mashina,en,luy,,proverbs small piece of broken pot; potsherd, eshikongolyo,en,luy,Luwanga,dictionary okhubatisibwa, be baptized,luy,en,Luwanga,dictionary inzala ya odongo," the drought of 1908, when a rainmaker named Choka, or Odongo, was killed for not bringing rain",luy,en,Luwanga,dictionary argue, okhufunana,en,luy,Luwanga,dictionary Ifula yolucheka yamanyisia omundu ewabo (FSU2) Rain and thunderstorms showed Mumbia the way home, Ifula yolucheka yamanyia Mumbia ewabo,en,luy,,proverbs small hole, induu,en,luy,Luwanga,dictionary Bwaha wenyanga kubohololwa?, Nani anayetaka kukombolewa?,luy,sw,Maragoli,translations "Umwana naveye muinda ya mama weve, vanyanganitsanga muinda ya mama wewe ligali."," Mtoto akiwa tumboni mwa mama yake ,alikuwa akisumbua mle tumboni mwa mama yake sana",luy,sw,Maragoli,translations Watutaka sisi wote eh Mungu," Nyasaye; wenya voosi va wa lomba,",sw,luy,Maragoli,translations "And they answered Jesus, and said, We know not. He also said unto them, Neither tell I you by what authority I do these things."," Kho nibakalusia Yesu bari, ""Shikhumanyile tawe."" Naye nababoolela ari, ''Kata siesi shiemuboolela mbu nibunyali shiina bwekholelanga ebindu bino ta. Oluchelo lwa basiani babili",en,luy,Luwanga,bible "Boma lilibaki vipi bila watu, lilikuwa limejaa watu! Lilifikiaje kuwa kama mjane, hili lilikuwa kubwa Zaidi katika koo."," Lya duka ndi lidala kumenya lyeng'ine,lye li lizulira avandu! Lya duka ndi kuva kuli mukunzakali, yili Lya li linene ligali mutsihiri.",sw,luy,Maragoli,translations "15 Na Mungu akawaachilia sisera na Rama kwa Beth-eli katika dunia ya magari yake yote.Na vita vya ke vyote, vilima vya Efraim watoto wa Israeli kwa makali ya upanga mbele ya Baraka: Wakapanda kwenda kwa Debora Kuamua na Sisera akashuka katika gari lake na akakimbi"," 15 Na Yahova ya salanya Sisera, na ha Rama ha Beth-eli mu kivali kye-magari gege gosi,nelihe lilye lyosi, vigulu kya Efiraim: Navana va Israeli nobwogi bwekivali imbiri wa Baraka: Vanegira kutsia ku Debora kukala- na Sisera yika ku ligari lilye,na girwa.",sw,luy,Maragoli,translations OLigonda mulose., Hulala katika uchafu.,luy,sw,Maragoli,translations okhurakalala, run quickly; stride; sit with legs wide apart (of women),luy,en,Luwanga,dictionary dream, liloro,en,luy,Luwanga,dictionary omusaituni, olive tree,luy,en,Luwanga,dictionary obufisi," venom (of snake, etc.)",luy,en,Luwanga,dictionary Mundu yamenyanga mu likunzakalitswa amadiku manyingi., Mtu ameishi katika ujane siku nyingi.,luy,sw,Maragoli,translations young green grass and weeds springing up after burning off, omuboka,en,luy,Luwanga,dictionary "Mabeere ako onyala khusatsa nikeekhola mayu. Kata onyala khukariira busuma. Tsiruo tsindi tsinjalava, noosuda ambi tsinyala tiskhukuda bidinyu waumia. Etsia kienyeji bulayi buatsio ni onyala khutsira owa bunyasi buri mani tsiekura.", Maziwa hayo unaweza kuyahifadhi yakagandamana. Hata unaweza tumia kula sima. Kuna wengine wakali. Ukisonga karibu wanaweza wakakugonga vibaya ukaumia. Wa kienyeji uzuri wao unaweza waweka mahali ambapo kuna nyasi wale kisha washib,luy,sw,Marachi,translations nasi ndamala nisinyiha niinjaka hulira., baadaye niliudhika na kuanza kulia.,luy,sw,Marachi,translations Mungu ulinirudia?, Mwami wa nzenaanira?,sw,luy,Maragoli,translations "Akatumana kisiri watu kwa Abimeleki na kusema kuwa,tazama Gaali wa Ebedi na jamaa zake wameenda kwa mji kisha wako wanachochea watuwa mji wawache kukutii wewe."," Arumania mu bwikisi babaandu Khu Abimeleki ne aloma ali, lola Kaali okhwa Ebeti ne balebe bewe bachile mu lukoba mala balikho baachilisia babaandu be lukoba balekhe Khu khuria ewe.",sw,luy,Bukusu,translations ndamanya hulomaloma luno hurula huvevusi vange nende luyaa lwefu., najua kuongea hiki kutoka kwa wazazi wangu na jamii yetu.,luy,sw,Marachi,translations Engege inyolekaa haliki?, Ngege hupatikana wapi?,luy,sw,Maragoli,translations tsitaru, three,luy,en,Luwanga,dictionary Omushiele yebula hosi (197) The woman has given birth everywhere.* 439. Omusiani wa lebe nokhulia, Omusiani wa wane nokhulia (43) A strong young man is one who feeds well.,luy,en,,proverbs "Mulekhanga lilako lia Nyasaye ne nimuhanda khu milukha chiabandu """," Ye leave the commandment of God, and hold fast the tradition of men.",luy,en,Luwanga,bible okhulasa, burn food in cooking,luy,en,Luwanga,dictionary "O Mabanga ka ingombe ni musala noobula mabanga mumubiri. Noobukula amabanga noodekha noria, noomala olaba nende mabanga masabi mumubiri.", Damu ya ng'ombe ni dawa ukiwa na upungufu wa damu mwilini. Ukichukua damu upike ule umalize utakuwa na damu nyingi mwilini.,luy,sw,Marachi,translations wane, so-and-so,luy,en,Luwanga,dictionary "Pia kulikuwa na miiko iliyalazimu kuchinjwa kwa kondoo, kama vila kuuana miongoni mwa watu wa familia au jamii moja."," Amahiolo gandi gaali ho, agokwitila ligondi kuli liitana lia vandu vinyumba avene navene.",sw,luy,Maragoli,translations Tena ndege hazipiti katikati ya bahari., Kandi tsindege sitsivita hagati he inyanza mba.,sw,luy,Maragoli,translations Chagua leo Yesu Kristo, Tovola lero Yesu Kristo.,sw,luy,Maragoli,translations khulwabo, for their part; on their account,luy,en,Luwanga,dictionary okhukwalala, be level and smooth,luy,en,Luwanga,dictionary MWOKOZI WANGU, MUKHONYI WANJE,sw,luy,Maragoli,translations "wote wakashika mienge zao kwa mkono wao wa kike na tarumbeta kwa mikono yao ya luume kisha wakapiga kelele kuwa, upanga wa mungu mweza wa vyote na wa Gidioni."," boosi batiila chinjaso chabwe mu mikono kiabwe kimukhasi ne chikhoombi mu mikhono kiabwe kimiseecha mala bayokela bali, embalu eya wele omunyali owa bioosi nende eya Gidioni.",sw,luy,Bukusu,translations "Khubwile eliuba niliakhayeela, abandu bareerera Yesu abali nende ebishieno boosi, naye nalaka ebishieno ebio okhubarulamwo. Mana nahonia boosi abali abalwale."," And when even was come, they brought unto him many possessed with demons: and he cast out the spirits with a word, and healed all that were sick:",luy,en,Luwanga,bible Don't mistake mourners for singers., Olekhupa khubalila nopaara bembanga,en,luy,,proverbs Mimi siwezi nikafanya pekee tukapitia kwa nchi vilima vya waamori., Ese senyala nakikhola seng'ene Khwabirira mu sibala sie bikulu sie Baamori.,sw,luy,Bukusu,translations "Tukumbuke ya kwamba ng'ombe hutupa nyama, nyama ya ng'ombe nitamu ukikaanga . watu wanaipenda.", Khuitsurisie mbari ingombe iruberesianga inyama. Inyama ya ing'ombe niinulu nookaranga. Abaandu baiyanza.,sw,luy,Marachi,translations "He saith unto them, Moses for your hardness of heart suffered you to put away your wives: but from the beginning it hath not been so."," Yesu nakalusia ari, ""Musa yamufuchilila inywe okhulekhana nabakhasi benywe shichila muli abemioyo emitinyu. Nebutswa shikali kario okhurula mukhuchaaka khwobulongwi tawe.",en,luy,Luwanga,bible Anayika yekhomela ifisi, Anayika invited the hyena.,luy,en,,proverbs "cup, or any similar vessel ( shikombe,en,luy,Luwanga,dictionary Bulwale buno bwakila khwamanya khusaba buli sikha., Huu ugonjwa ulifanya tukajua kunawa kila wakati.,luy,sw,Marachi,translations "Ye offspring of vipers, how can ye, being evil, speak good things? for out of the abundance of the heart the mouth speaketh."," Inywe abolwibulo lwetsinzokha, mwakhanyala murie okhuboola akali amalayi olwa muli ababi? Okhuba omunwa kuboolanga aketsuule mumwoyo.",en,luy,Luwanga,bible inyundo, hammer,luy,en,Luwanga,dictionary Yesu aduke kumba itaji., Yesu anituze taji,luy,sw,Maragoli,translations kwa siku za siamukari wa Anati kwa siku za Yaeli njia zikaisha na wasafiri wakapitiakwa njiaza kando.," mu ndaalo cha siamukari, okhwa Anati mu ndaalo cha Yaeli kimiila kiawa ne bakeendi batalaandilanga Khu ngila che Khu ndulo.",sw,luy,Bukusu,translations Mutovole bwangu mutuli mu bwoni, Fanyeni uamuzi mtoke kwa zambi.,luy,sw,Maragoli,translations likhanu, sinew,luy,en,Luwanga,dictionary okhutendeyia, loosen; slacken; relax,luy,en,Luwanga,dictionary Nandachenda yatsia nako ebukhwe, He who did not venture out took a despised object to his in-laws.,luy,en,,proverbs "flake off; scrape off old plaster, etc.; break down a building; destroy", okhulikula,en,luy,Luwanga,dictionary Obukheri ni shindu shia maana mshialo muno, Upendo ni kitu cha maana ulimwenguni huu.,luy,sw,Marachi,translations Gwo buvereri bunene., Wenye huzuni mwingi,luy,sw,Maragoli,translations Ng'ombe wa kike anaweza kumletea maziwa pamoja na ndama., Ing'ombe ikhasi inyala khumurerera mabere alala nende khamosi.,sw,luy,Marachi,translations take more than one wife, okhwalikha,en,luy,Luwanga,dictionary salt (see also omunyu), omufume,en,luy,Luwanga,dictionary Au chochote kile kitumikacho kufunga tunakiita kamba., Naho kindu chosi kitumika kovoha kukiranganga mugoye.,sw,luy,Maragoli,translations "Kwendelea mbele, walianza kuwa wabunifu kwa kutengeneza kifaa cha kusaga mahindi kisiagi kwa mkebe uliotobolewa kwa misumari.", Kutsitsagilira vamanya ni vatanga kolomba tsitundu no musumali mu kekobo che libati ma vakirihitsa ku liduma kolomba uvusie.,sw,luy,Maragoli,translations Gwidola-singira matsi, Moyo ulisimama,luy,sw,Maragoli,translations "Khwatiila sibala sioosi sisieteleela ne kamaloba koosi ka Gileati ne ka Bashani khucha khukhwola ebukwe khu chingoba cha Saleka Etrei.""", Tukatwaa eneo nzima lililokaliwa na nchi ya Gilaeti na ile ya Washani kuelekea hadi kwenye ngome za Waseka na Waetrei.,luy,sw,Bukusu,translations okhuchesihala, become wise,luy,en,Luwanga,dictionary Wenye dhambi wote wababaika, Avoni vosi vatenganga;,sw,luy,Maragoli,translations "Abeechi abo nibamukalusia bari, ""Khuli butswa nemikaate chirano nende tsinyeni tsibili."""," And they say unto him, We have here but five loaves, and two fishes.",luy,en,Luwanga,bible "Obutwaye bwa lura msíalo silapangua; buchina, boola tanzania buola obuganda handi khubula Kenya yani sialo sia obamari."," Kusambaa kwa huu ungonjwa ulikuwa hivi; nchini China, ukafika Tanzania, ukafika Uganda na ndio ukafika Kenya nchi ya weusi.",luy,sw,Marachi,translations "Ne obuta kamatuunda alome ali, 'Mulamwa se eenya lisina lia ke kumuseituni okhakobolayo khubuta kasikalekho tawe."," Na ukichuma matunda useme kuwa, shemeji sitaki jina la mizeituni usirudi uchume ya yaliyobaki.",luy,sw,Bukusu,translations "Naye nabakalusia naboola ari, ""Muukhaabilenje mbushiina. Shimumanyilekhwo mbu ekhoyile okhuba munzu ya Papa wanje tawe?"""," And he said unto them, How is it that ye sought me? knew ye not that I must be in my Father's house?",luy,en,Luwanga,bible okhutsatsasia, make happy; rejoice,luy,en,Luwanga,dictionary Eshimwelo shibula eshindi, A basket begets another.,luy,en,,proverbs saa!," sound used for driving away fowls, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary okhunyeka, steal,luy,en,Luwanga,dictionary eshikhumbu, stump of a finger or toe,luy,en,Luwanga,dictionary Yesu yuaja hivi punda, Yesu yazanga bwangu ligali,sw,luy,Maragoli,translations """Ebise ebio Obwami bwa Nyasaye bwakhachelaasibwe nende abakhaana abashisila ekhumi, ababukula tsitaha ne nibatsia okhwakaanila omwene shiselelo."," Then shall the kingdom of heaven be likened unto ten virgins, who took their lamps, and went forth to meet the bridegroom.",luy,en,Luwanga,bible The suspicious acting one was the criminal who ate someone's quail-birds., Akwimanya yalia omulachi kwa abene,en,luy,,proverbs Give us this day our daily bread., Okhuhelesie ebiokhulia biefwe bia leelo.,en,luy,Luwanga,bible Ukatuumba sisi wanadamu – hata nami, Kandi wa lomba vandu voosi—ninze.,sw,luy,Maragoli,translations think out a plan; come to a decision, okhukhalaka amachesi,en,luy,Luwanga,dictionary Chapii, Lubada,sw,luy,Maragoli,translations "and said, What are ye willing to give me, and I will deliver him unto you? And they weighed unto him thirty pieces of silver."," nabareeba ari, ""Nishiina eshiamulambelesia nemba nehaana Yesu khwinywe?"" Kho nibabala ebitonye bieifetsa amakhumi kataru nibamuhelesia.",en,luy,Luwanga,bible how?, -rye,en,luy,Luwanga,dictionary "But Jesus took him by the hand, and raised him up; and he arose."," Nebutswa Yesu yamutiila omukhono namubuusia, ne omusiani oyo nasinjila.",en,luy,Luwanga,bible Waambie jinsi mungu anavyosema kuwa mimi sitaenda kwa nchi nzuri ambayo mweza wa vyote anaenda kuwapatia nyinyi kutoka kwa moto., Baboolele nga Wele ne alomaloma ali ese se khache mu sibala silayi nisio Omunyali Owa Bioosi ne niye alikho acha khumuelesia enywe khukhwama mu mulilo.,sw,luy,Bukusu,translations NINDA MMAGELITSU, UNILINDE KUTOKANA NA MAOVU,luy,sw,Maragoli,translations Muleri nasuye kohe mama., Mlezi akikataa tupee mama,luy,sw,Maragoli,translations okhwalaba, scold; be bad tempered,luy,en,Luwanga,dictionary "Ebise ebio, yaliho omubohe mulala owali niyamanyikha muno, owalangwa mbu Baraba."," And they had then a notable prisoner, called Barabbas.",luy,en,Luwanga,bible Na mkono wa wana wa Israeli, 24 Na mkono wa bwana Israeli,sw,luy,Maragoli,translations Khulacha mala khupane nga Wele, Tutaenda kisha tupigane kama mungu.,luy,sw,Bukusu,translations Sitaaibika katika Bwana, Si mbeye soni ku Mwami,sw,luy,Maragoli,translations 47 Luyia Proverbs, Omwesi kwakaasia libwe (167) Omwesi kwayingoyia libwe (HWA37) The moon beguiled the fox. 462. Omwibo aliilwa khu lulala,en,luy,,proverbs All good people cannot die in one year., Omuyika mulala shikumala abalayi,en,luy,,proverbs "harusi hiyo ilikuwa na maneno mazuri na tena watu wakala keki, wali na matunda."," harusi eyo yari nende mahuwa malayi handi vandu varia ikeki, muchele nende matunda.",sw,luy,Marachi,translations thank, okhupa orio,en,luy,Luwanga,dictionary Wa nyumba ndogo tu kisha huko watu waliokuwa wakidanganya na walikuwa ukoo mkubwa wa nguvu walifanya vitu kama hivyo., be nju yewe batiiti busa mala ebweeneyo babaandu babeanga ne baaba ekholo emboofu eye kamaani bakhola bibiindu nga ebio.,sw,luy,Bukusu,translations obutoyi," mud trampled with cow dung, etc. by cattle",luy,en,Luwanga,dictionary inyumbashe, building,luy,en,Luwanga,dictionary Avalala vaalola yaga, Baadhi yao wanayaona haya,luy,sw,Maragoli,translations "And he suffered no man to follow with him, save Peter, and James, and John the brother of James."," Mana Yesu nalafuchilila omundu yesi yesi okhumulondakhwo khandi ta, okhurusiakhwo Petero, Yakobo nende Yohana omusiani wabwe Yakobo bonyene.",en,luy,Luwanga,bible And Jesus returned in the power of the Spirit into Galilee: and a fame went out concerning him through all the region round about.," Mana Yesu nakalukha Galilaya, ne obunyali bwa Roho Omutakatifu bwali muye. Mana ifumaye niyitswana mutsingongo tsiosi tsiebweneyo.",en,luy,Luwanga,bible Asenere mwisasa, He has stepped in the path of safari ants.,luy,en,,proverbs sleeping place, obukono,en,luy,Luwanga,dictionary "Kuna wale watu wasiojua utamu wa kuku hukuwa wapi, lakini wanafaa kujua kuwa utamu wa kuku hukuwa kwa firigisi."," Khuri nende abandu bakorwa obutamu bwa ingokho bubetsanga yena, lakini benya bamanye obutamu bwa ingokho bubetsanga muimondo.",sw,luy,Marachi,translations okhukorwa," be bewildered; be ignorant; not know; engorirwe 'I don't know', 'sorry I didn't know (what I was doing, as in an apology)'",luy,en,Luwanga,dictionary Then released he unto them Barabbas; but Jesus he scourged and delivered to be crucified.," Mana Pilato nabalekhuulila Baraba, nalaka mbu, Yesu anywekhwe, mana namuhaana mbu abambwe. Abelihe Abaroma batseshelela Yesu",en,luy,Luwanga,bible "Omundu yesiyesi anyala okhunyola obulware buno,ni noobona tsidalili tsosi tsosi otse musibitali.", Mtu yeyote huweza kupata ugonjwa hu una iwapo anaona dalili zozote aende hospitalini,luy,sw,Marachi,translations "Ne buli lwoosi omwimeelesi owa bioosi wele wabwe bamkholela ne afwiile, babaandu bakaluukhananga bumayanu mala basaaya bawele Baali bakobole khungila chikhale ne likhola ne Ashitoreti."," Na kila mara msimamizi wa vyote mungu wao wamfanyie akiwa amefariki, watu wakarejelea dhambi kisha wakaabudu miungu Baali wakarudi kwa njia za kitambo na matendo na Ashitoreti.",luy,sw,Bukusu,translations "scattered, as teeth widely spaced", -salala,en,luy,Luwanga,dictionary mumoni tsianje, in my sight,luy,en,Luwanga,dictionary "do anything for the first time in the season, e.g., dig, plant, eat of a new crop, etc.", okhubalushira,en,luy,Luwanga,dictionary Leo amezaliwa, Yivuliywi mwana:,sw,luy,Maragoli,translations Ugonjwa wa korona ulianzia kule Wahun China mnamo mwaka wa 2019 mwezi wa Desemba., Bulwaye bwa korona bwachakira Wahun China mwaka kwa 2019 mwosi kwa disemba.,sw,luy,Marachi,translations Kambi yenu inastahili iwe takatifu., Ekambi yenywe ekhoya ebe endakatifu.,sw,luy,Bukusu,translations "So that they are no more two, but one flesh. What therefore God hath joined together, let not man put asunder."," Kho shibashili babili khandi ta, habula nimulala. Kho aba Nyasaye aliimasiye halala, omundu namundu alabakabukhasia tawe.""",en,luy,Luwanga,bible "Ne olunyumakhwo, abali nibasinjiileho beetsa nibaboolela Petero bari, ""Toto mwene, wesi oli mulala khubo, okhuba okhuboolakhwo khukhubulanga """," And after a little while they that stood by came and said to Peter, Of a truth thou also art [one] of them; for thy speech maketh thee known.",luy,en,Luwanga,bible Zambi ya watu wote," Uvwoni vwa vandu vosi,",sw,luy,Maragoli,translations look through; look on behalf of, okhuyenjera,en,luy,Luwanga,dictionary Ifula yikwile yibililwa, Rain that is over is soon forgotten.,luy,en,,proverbs okhubiira, tell; order; command,luy,en,Luwanga,dictionary omufisandu, orphan; one neglected,luy,en,Luwanga,dictionary Yafaa awe njia nyembamba iwapelekao watu pazuri., Adukana ave inzila inungi ihila avandu ahalahi.,sw,luy,Maragoli,translations "60 Ive u Loli kisalya kyavo kyosi, na lisaavira lyavo lyosi Lya vasaviira ku inze."," Umeona kina cha kisasi chao, na maombi yao yote mabaya dhidi yangu.",luy,sw,Maragoli,translations Khulama Nyasaye olarekha bandu baye banyahane musialo., Tunamwomba Mungu asiwawache watu wake wakahangaika duniani.,luy,sw,Marachi,translations Haa aha!, Haa aha!,luy,sw,Maragoli,translations olubiriri, row of people,luy,en,Luwanga,dictionary Vugula ligina noho kisaala ulirase, Chukua jiwe au kijiti ulilinge.,luy,sw,Maragoli,translations "wakati Waamuzi wa mji wa Shekemu waliposikia yaliyotokea, alitorokea kwa nyumba ya Eliberitu iliyozingirwa mbali."," nga Babemeelesi be mu lukoba lwa shekemu ne baulila kakekholekha, kelukhila mu nju eya Eliberitu eyasirwa atayi.",sw,luy,Bukusu,translations Akachomeka ngozi ikamtoka., Yaamanya naahia nagodooloka.,sw,luy,Maragoli,translations "Iwapo mbuzi wangekata kamba na kuingia katika shamba la mtu mwingine, wangetambua nani alikuwa na uwezo wa kutoroka Zaidi, mwenyewe angewarejesha mbuzi hao na wangejua ni kipi babake angefanya.", Tsimbuli nitsyatsitsanga mu mulimi gwo mundu vamanyanga ni vwaha wavanyala kwiruka ligali kali nigaveye mwene naalete tsimbuli yengo ma navamanye cha ise mwene anyala kokola. Lusala lwa dada si loveye lwaka fwanana no lusala lwo mundu mululu dave.,sw,luy,Maragoli,translations Na Ehudi mwenyewe akarudi akapitia kwa mawe yaliyochongwa karibu giligali kwa Ekironi kisha akasema kuwa mfalme nina neno la wawili pekee yetu., Ne Ehudi omwene ayuukha akobolela amabaale kamabeche siimbi kilikali Khu Ekironi mala aloma ali omwami ndi ne likhua wa lia babili fweng'ene.,sw,luy,Bukusu,translations "Baabami kamakhumi, '' nenya chisebele che kameechi sikila alia babakhalwa chinjala chikhuumwa wamba kamaloba kali khusiangalaamwe khumakhono ne chinjala chi sie ebunafubo owa kanaani.", Wafalme makumi nataka visima vya maji kwa sababu alikula waliokatwa vidole vya kusugua ukanipa mashamba yaliyo kwa tambarare na kwa mikono na vidole vya kwa kaskazini mwa kanaani.,luy,sw,Bukusu,translations siku ya saba mungu alipumzika., inyanga ya saba nyasaye yaulukha.,sw,luy,Marachi,translations Mukivala che vologooli mukumu ivangwa ihale dave., Vasuuviranga vulwaye vwaletangwa ne vigingi naho avalogi.,sw,luy,Maragoli,translations Bwaha a nyala kubutwulidza?, Nani awezaye kuziosha?,luy,sw,Maragoli,translations Unangi kuza yahoo mwigulu, Umeniita mbinguni kwako baba,luy,sw,Maragoli,translations U MLINZI WETU, UMULINDI WETU,sw,luy,Maragoli,translations okhuyabulula, dig up something that has been buried,luy,en,Luwanga,dictionary Hatimaye siku zimefika., Tsinyanga tsimaliye kuduka,sw,luy,Maragoli,translations carpenter's saw ( omusumeno,en,luy,Luwanga,dictionary Feel at home, Oulire oli ingo,en,luy,Tsotso,translations alight; settle; set (the sun); calm down, okhuyera,en,luy,Luwanga,dictionary obushino, dance; dancing,luy,en,Luwanga,dictionary Watu wengine walipewa vyakula., Abandu bandi baberesibwa ebyakhulia.,sw,luy,Marachi,translations "Simoni niyemililwe nende Roho, yenjila muhekalu. Ne olwa abebusi bomwana Yesu bamureera muhekalu okhumukholela shinga olwa amalako kenyanga,"," And he came in the Spirit into the temple: and when the parents brought in the child Jesus, that they might do concerning him after the custom of the law,",luy,en,Luwanga,bible okhupara," think (general, see also okhukala, okhukanakania, okhuyiririsia)",luy,en,Luwanga,dictionary fish, inyeni,en,luy,Luwanga,dictionary okhumwenya, smile,luy,en,Luwanga,dictionary "side of the body (where the ribs are, see also olubafu 'rib', tsimbafu", mumbafo,en,luy,Luwanga,dictionary Ngwegwe mtoto wa Avayanza, Ngegwe? Ngegwe Avayanza,sw,luy,Maragoli,translations Agano hili, Lilagano lilye yili,sw,luy,Maragoli,translations Vilevile mungu alithani mtu aliyemuumba MKE NA MUME waingoje, Kandi Nyasaye yasuvila umundu wa yalomba UMUSATSA no MUKALI vakilindi.,sw,luy,Maragoli,translations "Aburamu kamenya mu sibala sia Kanaani ne Luti naye amenya mungoba che mu litooma, mala auuyisia lieema liewe aliyila siimbi Sodomu."," Aburahamu aliishi kwa nchi ya Kanaani na Luti naye aliishi eneo la bonde, kisha alihamisha hema lake akapeleka karibu Sodoma.",luy,sw,Bukusu,translations ikwena, crocodile,luy,en,Luwanga,dictionary ya Shitabu shi voola ndi., Maandiko yanasema.,luy,sw,Maragoli,translations Ukimuuita mtoto huyu jina la mtu ambaye hamkuelewana naye alikataa, Nulanga umwana uyu ilieta lio mundu wamwali nimwalegana naye siyenya mba.,sw,luy,Maragoli,translations "Ugonjwa wa korona ulianzia wa elfu mbili na kumi na tisa, na ukaanzia kwa waindi.", Buluare bwa korona vuachakira mwaka kwa mahuni ishirini ndo kumi na tisa ni vuachakira buindi.,sw,luy,Marachi,translations okwakanana, meet each other (s.o.),luy,en,Luwanga,dictionary Onzeere wange ninze Lledi goo., Onzeere ni mimi Lledi.,luy,sw,Maragoli,translations Logera lulala lula luveeye kuludiigi, ……. Ile moja iko kwa ukuta,luy,sw,Maragoli,translations "Verily I say unto you, This generation shall not pass away, until all these things be accomplished."," Emuboolela toto mbu, olwibulo luno shilwakharuleho tawe, okhuula olwa ako koosi kakhabe nikamalile okhuusibwa.",en,luy,Luwanga,bible "mwenyewe kwa lugha yoyote ni kuizungumza na kujizoesha kwa kupiga masimulizi, hadithi, vitendawili, misemo, mafunzo na mengineyo."," omwene hulusungo lwosilwosi nokhululomaloma nuenasia nokhuba tsinjero, thingano, minae, tsingado, amakerake nende akandi.",sw,luy,Marachi,translations "Nilimhadithia ilivyokuwa na akaanza kuniimbia nyimbo za korona kuwa moja mbili vaa barakoa, tatu nne osha mikono, tano sita make mbali, saba nane korona itaisha."," Ndamukanira olwa bibere mana naatsaka khuunyimbira tsinyimbo tsia korona mbu khalala khabiri fuala imaski khadaru khane osia mikhono, Kharano khasasaba mwikhale are saba munane korona ilabua.",sw,luy,Marachi,translations Maragoli ameacha mkuki., Mulogooli yaaleka litimu,sw,luy,Maragoli,translations "Niko akachila nemuboolela mbu, obwisiikwa bwenywe nibulashila obwa abeechesia abamalako nende Abafarisayo ta, shimwakhenjilekhwo mubwami bwa Nyasaye kata nahatuutu tawe. Amechesio khu akeliruma"," For I say unto you, that except your righteousness shall exceed [the righteousness] of the scribes and Pharisees, ye shall in no wise enter into the kingdom of heaven.",luy,en,Luwanga,bible one sent; messenger, omurumwa,en,luy,Luwanga,dictionary likhala, scorpion,luy,en,Luwanga,dictionary Two finger nails crush a louse. Litere elala shilira inda (JWA7) One finger nail cannot kill a louse., Amatere kabili kera indaa,en,luy,,proverbs up-country, elukulu,en,luy,Luwanga,dictionary tu marafiki wa ulimwengu," Koveye valina avekivala,",sw,luy,Maragoli,translations Tukizungumzia kwa ng'ombe huyu ni mnyama tuliye fuga nyumbani. Huwa azungumzi kamwe, Nikhulomaloma khuing'ombe ino ni eisolo eya khuaruka mudala. Khasiilomalomanga dawe. T.,sw,luy,Marachi,translations "yasuubisia mbu, alikhuhonia okhurula khubasuku befwe, mana khumukhalabanile nikhubula oburi,"," To grant unto us that we being delivered out of the hand of our enemies Should serve him without fear,",luy,en,Luwanga,bible Ugonjwa huu ulifanya tukajua kunawa kila wakati., Bulware buno bwakila khwamanya khusaba buli sikha.,sw,luy,Marachi,translations "intensifying whiteness, cleanness, etc.", tsererere,en,luy,Luwanga,dictionary lichoki, plough (see also imbako ye tsing'ombe),luy,en,Luwanga,dictionary "and brought the ass, and the colt, and put on them their garments; and he sat thereon."," Nibareera isishili nende eshimoosi shiayo, nibabirakhwo ebifwalo biabwe, naye Yesu niyekhala khubifwalo biali khusishili ebio.",en,luy,Luwanga,bible okhumalira elala, finish completely,luy,en,Luwanga,dictionary . Ochelewe Florence ochelewe x2, Umechelewa Florence umechelewa x2,luy,sw,Marachi,translations "Wafalme hawa waliwavamia wafalme watano wa Bera mfalme wa Sodom , Birisha mfalme wa komora , Sinabu mfalme wa Adina Shemebari mfalme wa Zebooimu pamoja na mfalme wa Bela (ama soari)."," Baabami bano bebwaakala babaami barano omwami owa Sodomu, Birisia omwami owa Komora, Sinabu omwami owa Atima, Shemeberi omwami owa Seboimu no mwami owa Bela.",sw,luy,Bukusu,translations Dereva mzuri asyekuwa kipofu au mulemavu., Umundeleva umulahi utali umboku naho umulema.,sw,luy,Maragoli,translations Abasikari nibakhunyola nookendakenda nibakhubukurira amalako., Askari walipokupata ukitembeatembea na wanakuchukulia hatua.,luy,sw,Marachi,translations "Hapa tuna maneno makubwa kwa waamuzi wakubwa kama Othniel, Ehudi, Shamgari, Debora, Baraka Gidioni Yeftha na Samuson, Na tena kwa waamuzi wadogo kama Abimeleki, Tola, Yairi, Ivi, Shani, Eloni, na Abdoni."," Ano khuli ne kamakhuwa kamaboofu khu bakhalaki baboofu nga Otinieli, Ehudi, Shamgari, Debora, Baraka, Gidioni ne Samusoni ne lundi khubakhalaki batiiti nga; Abimeleki, Dola Yairi ibi siani Eloni ne Abutoni.",sw,luy,Bukusu,translations Wewe kama mwalimu mkuu wa shule hii nakuomba tu unisaidie kwa maana mimi sina uwezo wowote, Ewe nga omwimirisi owasikuli sino ekhusaba tsa okhonye khubera esie sindi nende obunyali bwosibwosi tawe,sw,luy,Marachi,translations color (white and brown?) in male animal, rapala,en,luy,Luwanga,dictionary "Omuyaka kuno kwengira mukenya ni batsaka khubola mbwe abandu bafuale bifunikhiro, wikhale mudala nomba notsenda ofuale sifunikhiro."," Huu ugonjwa uliingia Kenya na wakaanza kusema kuwa watu wavae barakoa, wakae nyumbani au wakitembea wavae barakoa.",luy,sw,Marachi,translations but the sons of the kingdom shall be cast forth into the outer darkness: there shall be the weeping and the gnashing of teeth.," Nebutswa beene obwami balisukunwa elwanyi mushiilima aha bakhalilile nibalumasia ameeno mubutsunwi.""",en,luy,Luwanga,bible Khale khale tsinyanga tsia bakuka befu balitsingi nende tsing'ombe tsisabi muno.," Hapo zamani za kale, wakati wa babu zetu walikua na ng'ombe wengi sana",luy,sw,Marachi,translations eshiboya, small apron of banana fiber worn by women,luy,en,Luwanga,dictionary "kho mana mube abaana ba Seenywe ouli mwikulu. Okhuba ye akholanga eliubalie okhwashila abamayanu nende abalunjishi, khandi akholanga ifula okhukwiila abalunjishi nende abalali abalunjishi tawe."," that ye may be sons of your Father who is in heaven: for he maketh his sun to rise on the evil and the good, and sendeth rain on the just and the unjust.",luy,en,Luwanga,bible Pamoja wanaishi kwa amani na upendo., Vamenya ne mirembe nu vusangali.,sw,luy,Maragoli,translations Na ukoo za kwa mamake zilaaniwe., Ne chikholo Eowa maawe alaamwe.,sw,luy,Bukusu,translations "Si kitu kwenu, enyi nyote mpitao?"," 12 Si ki veye kindu Kya mwinye, mwinye vosi Ava vitanga?",sw,luy,Maragoli,translations "be short of food, underfed, unsatisfied, hungry, over a considerable period", okhumotsa,en,luy,Luwanga,dictionary forgive; pardon, okhubeera,en,luy,Luwanga,dictionary echo, emionzosi,en,luy,Luwanga,dictionary "interpose, hence protect, get in the way, obstruct, get in one's light, put a vessel to catch falling water, etc.; place a charm (obufira) in s.o.'s way, thus putting a spell on him; dam water; keep a matter quiet; hush up", okhushingachirira,en,luy,Luwanga,dictionary MHANA WE THISHIDA., MSICHANA MWENYE SHIDA,luy,sw,Marachi,translations okhwikala," close, or be closed; shut, or be shut",luy,en,Luwanga,dictionary "Tumepungukiwa na nguvu,"," Tsingulu tsyerhu tsijehi,",sw,luy,Maragoli,translations Ovulwayi vya korona government ibola khuesabe mikhono khulatirwa nende obulwale obo tawe., Ugonjwa wa korona ulipotokea tuliambiwa kuwa tuoshe mikono yetu ili tusiambukizwe na ugonjwa huo.,luy,sw,Marachi,translations Please help me, Tafadhali khonya,en,luy,Tsotso,translations inzala ya keya," the drought of 1919, when Government relief was distributed by the K.A.R.",luy,en,Luwanga,dictionary eshichero, measurement,luy,en,Luwanga,dictionary okhwitukha isyongo," menstruate (see also okhuswamira, okhutaya omwesi)",luy,en,Luwanga,dictionary "Balimu ni vagama marebo, abana bangi banyolanga tsigredi A esie nindimo. Balimu baberesanianga izawadi hubaana bakholere bilai marebo."," Walimu wakileta mtihani, wanafunzi hupata alama za A mimi pia nikiwemo. Walimu walikuwa wanapeana zawadi kwa wanafunzi waliofanya mtihani vyema.",luy,sw,Marachi,translations "Niliingia kwa nikampata dada yangu akilia, nikajiuliza ni nini kinacho endelea."," Ndengira mnyumba ninyola mukhana wefwe nalira, nindereba sina sitsiririranga.",sw,luy,Marachi,translations likhwe," dirt that adheres, particularly to the body",luy,en,Luwanga,dictionary Wiulire khuba mulekhule.," Feel free, feel at home",luy,en,Luwanga,translations "Amagomia gasimikwi na chaandangu, ha mugitsi mba.", Ndizi zilipandwa nyuma ya nyumba wala si mbele.,luy,sw,Maragoli,translations "Tazama jua,mwezi na nyota kumi na moja zikaniinamia.", Na henza liuva no mweli na tsingerengani likumi ne indala vya sigamira inze.,sw,luy,Maragoli,translations "Mana Yesu narula nabeechibe, nibatsia mumataala ka Kaisaria Filipi. Nibali khuluchendo olwo, Yesu nabareeba ari, ""Mboolelekhwo, abandu baboolanga mbu, nisie wina?"""," And Jesus went forth, and his disciples, into the villages of Caesarea Philippi: and on the way he asked his disciples, saying unto them, Who do men say that I am?",luy,en,Luwanga,bible "And he said unto them, Well did Isaiah prophesy of you hypocrites, as it is written, This people honoreth me with their lips, But their heart is far from me."," Yesu nabakalusia ari, ""Isaya yalakula habwene khwinywe abekaati, shinga olwa kahandikwa kari nanwa mbu, Abandu bano bambetsanga oluyali mumakhuwa komunwa butswa, ne emioyo chiabwe chili ehale ninasi.",en,luy,Luwanga,bible And the veil of the temple was rent in two from the top to the bottom.," Nayo ingubo yishinga yomuhekalu niyirandukhamwo ebitonye bibili, okhurula ikulu okhuula hasi.",en,luy,Luwanga,bible AMAVERE- Vinikanga amavere gatanga limera ma vatulitsa vavagala guma., Mawele-Walikuwa wakiyaweka kwenye maji yakishamea wangeanika yakauke.,luy,sw,Maragoli,translations okhusaamula, beat with heavy blows,luy,en,Luwanga,dictionary "Ne lwomukhaana wa Herodia yenjila ewa bali, ne nashina obulayi, yachamisia Herode nende abachenibe boosi. Kho omuruchi naboolela omukhaana oyo ari, ""Saba shiosi shiosi eshia wikomba, nasi ndalakhuhelesia."""," and when the daughter of Herodias herself came in and danced, she pleased Herod and them that sat at meat with him; and the king said unto the damsel, Ask of me whatsoever thou wilt, and I will give it thee.",luy,en,Luwanga,bible Msifanye kama alivyomwelezea., Mukhakhola mu ngila niyo amuelesia,sw,luy,Bukusu,translations Hapo wazimiapo kama waliojeruhiwa Katika mitaa ya mji., Lwa VA kudzanga kuli avaateywi tsingoma ku mahasi ya madala.,sw,luy,Maragoli,translations Mutie mundu umuhonya, Muheshimu yule atakae tuokoi,luy,sw,Maragoli,translations "Bwana ameyameza makao yote ya Yakobo, na wala hakuonyesha huruma."," 2 Yahova u miri ubumenyo bwosi bwa yakobo, na si ya li netsimbavasi mba.",sw,luy,Maragoli,translations creation; work, omware,en,luy,Luwanga,dictionary To give birth is better than to excrete., Okhwibula khushira okhunia,en,luy,,proverbs Mwanamke kumla kuku (akimla ilibidi aende kwao kuleta ng'ombe na mbuzi), 28. Mukali kulia engoko. (Niyalitsanga kuduuka atsia wavo koleeta eng'ombe naho imbuli).,sw,luy,Maragoli,translations Kuiyaka emimera nende khukwisia tsinyumba., Huvunja mimea na pia huangusha nyumba,luy,sw,Marachi,translations upanga wote ukaingia na maini yote kisha minofu ikaifunika., Embalu yoosi yengila ne siini siosi mala kiminawa kiakifuunikha.,sw,luy,Bukusu,translations Kitu kingine kimeonekana kwa undani kuwa na maendeleo ni kitu cha maana sana kwa sababu umoja na upendo ni vitu vya maana sana.," Sindu sindi silolokhe mukari huba nende maendeleo ni sindu sia silayi muno khubera bulala nende bukheri nibindu bilayi muno,",sw,luy,Marachi,translations SUNGURA MWENYE SHIDA., SIDUYU SIA TSISHIDA.,sw,luy,Marachi,translations Siakhulia ne kameechi niko khusutile khulanywa ne khwimbiye Baamoni.," Chkula na maji tuliyoyabeba,tutayanywa tukiwa tumekaribia Baamoni.",luy,sw,Bukusu,translations spider-web, olububi,en,luy,Luwanga,dictionary "Yesu nabareeba ari, ""Nelilena elia mwenya mbu emukholele inywe?"""," And he said unto them, What would ye that I should do for you?",luy,en,Luwanga,bible "banana, bunch of bananas", liramwa,en,luy,Luwanga,dictionary Haven't seen you for ages, Niluono nindalahulolanga tawe.,en,luy,Luwanga,translations Adukana ave inzila inungi ihila avandu ahalahi., Yafaa awe njia nyembamba iwapelekao watu pazuri.,luy,sw,Maragoli,translations Omucheni yakhonya mwene tala, Omucheni yakhonya omwenengo (73) Omucheni yaleta omwene tala (WOY116) The host benefits from the visitor's feast.,luy,en,,proverbs Ni nani aliyekufa msalabani?, Wina wa kudza ku musalaba'?,sw,luy,Maragoli,translations "But in vain do they worship me, Teaching [as their] doctrines the precepts of men."," Banzinamilanga obwinamili bwa butswa, okhuba aka bechesinjia namalachilisio kabandu nabandu butswa!'",en,luy,Luwanga,bible Imbwa ibukulanga omusokonyolo kwa nyina, A dog squats like its mother.,luy,en,,proverbs Mimi napenda ng'ombe kwa maana hutupea chakula. Ng'ombe akijifungua hutupa maziwa. Huwa napeleka maziwa kuuza sokoni naninapata pesa, Esiye ndajama ing'ombe khuluobera iruberesianga ebiakhuria. Ing'ombe niibula imberetsianga mabeere. Ngoobanga mabeere khukusia khusiro niinyola matongolo.,sw,luy,Marachi,translations Kila amwaminie apate kuokolewa, A la va konya va mu suuvira;,sw,luy,Maragoli,translations luchakira butula mpaka bumala., kinaanzia butula mpaka bumala.,luy,sw,Marachi,translations Ukimakiza ufunike., omalile welilisia.,sw,luy,Bukusu,translations Aliyetulipia deni, Mutungiri wetu,sw,luy,Maragoli,translations "Vuluare vya korona vya kira vananchi huomanya mahuwa mangi kata hufuala barakoa, hufunikha munwa ni kuholola husava ni hurula wosiuosi."," Ugonjwa wa korona ulifanya wananchi tukajua maneno mengi sana hata kuvaa barakoa, kufunika mdomo tukikohoa na kunawa mikono tukitoka popote.",luy,sw,Marachi,translations Buli nyanga olwa obunyasi buchaka okhumera budedwanga khurumukhira lishini., Kila mara nyasi inapoanzakuota na kuwa ndefu hukatwa kwa kutumia mashine.,luy,sw,Marachi,translations omufumu, witch-doctor; sooth-sayer,luy,en,Luwanga,dictionary Alipo sulubishwa, HA KIBAMBIRU,sw,luy,Maragoli,translations broad; wide; vast, omubambalifu,en,luy,Luwanga,dictionary writhe; wriggle on the ground as a snake or an injured person, okhufwafwakhala,en,luy,Luwanga,dictionary Usipokiri dhambi zako zote, Nutiyama mahyolo gogo gosi,sw,luy,Maragoli,translations ne babaandu babaandi boosi basikama Khu masikamo kabwe Nio banywa., na watu wengine wote wakainama kwa magoti yao Ndipo wakanywa.,luy,sw,Bukusu,translations "Saulo alimtazama Daudi na kusema, ""Wewe ungali mtoto mdogo na hauwezi kupigana na mtu mkubwa kama huyu."""," Saulo yaahenza Daudi naavoola, ""Yive ukikiri mwana mung'erere siunyala kulwana numundu munene kuli uyu mba.""",sw,luy,Maragoli,translations "Then all those virgins arose, and trimmed their lamps."," Mana abakhaana abo boosi nibabuukha, nibarechekha tsitaha tsiabwe.",en,luy,Luwanga,bible okhuyenjeresia, look for; keep the eyes open; be on the lookout,luy,en,Luwanga,dictionary "Mana niyenjila munzu mwa Yairo. Ne olwa yalola abakhupi bebisiliba biamasika nende abali nibekhuulanga,"," And when Jesus came into the ruler's house, and saw the flute-players, and the crowd making a tumult,",luy,en,Luwanga,bible Avandu vanyingi vakiri kuva avalina vamanyonyi., Watu wengi kabla ya kuwa marafiki na ndege.,luy,sw,Maragoli,translations "be mischevious, restless, impatient", okhuyungubala,en,luy,Luwanga,dictionary Havundu halala avana vayai vakiri kuduka mu luyai vagonanga mu nyumba ndala na vakana nitali si vasanganga vogono dave., Mahali pengine wavulana kabla ya kubaleghe walikuwa wakiishi katika chumb kimoja na wasichana lakini hawakutumia kitanda kimoja.,luy,sw,Maragoli,translations Nio babaandu ba wele omunyali owa bioosi bakeendi boola Khu bilibwa biabwe., Ndipo watu wa mungu mweza wa vyote wakatembea wakafika kwa malango yao.,luy,sw,Bukusu,translations "Noobusia amasingo kano kashira imbolre ya muduka. Noorakira amadimwa nikamera, ni nootsa khufuna noonyola tsingore."," Ukisanya mbolea hii inashinda ya duka. Ukipandia mahindi yanamea, na ukienda kuvuna unapata kubwa.",luy,sw,Marachi,translations Naveeye mundu musatsa ahenze kuli nalindi inyumba., Akiwa mwanaume aangalie jinsi atalinda familia.,luy,sw,Maragoli,translations mama ngayamala humborera naye athia mujikoni hudekha ichai., alipomaliza kuniambia naye akaenda jikoni kupika chai.,luy,sw,Marachi,translations Hivyo basi rais wa jamhuri ya Kenya aliamua kutoa habari kwamba ugonjwa sugu wa homa ya kifua umewasili katika nchi yetu.," Nano omuruchi wesialo sia Kenya yaamua okhurusia omulango mbu amalwale makhongo keikhoma yesirifu, koolere msialo siefwe sino.",sw,luy,Marachi,translations Watu wengine walikuwa wanatumia maji kumaliza huu ugonjwa wa korona lakini ulimaliza ukawaua watu wengi., Abaandu bandi beekhonyeranga amatsi khumala bulware buno obwa korona lakini bwamalanga buira abaandu abangi.,sw,luy,Marachi,translations "Mungu mweza wa vyote,wanastahili wampeleke mbele zenu alichukia watu wanaofanya wazee wasimamizi wa mji na vitu kama hivyo."," Wele Omunyali Owa Bioosi, bakhoyeele bamuyile ebweeni we wenywe abiila babaandu bakholanga basaakhulu babemeelesi be lukoba ne bibiindu nga ebio.",sw,luy,Bukusu,translations "And Pilate answered them, saying, Will ye that I release unto you the King of the Jews?"," Naye nabakalusia nabareeba ari, ""Mwenya mbu emulekhuulile omuruchi owa Abayahudi?""",en,luy,Luwanga,bible okhukhalaka amachesi, think out a plan; come to a decision,luy,en,Luwanga,dictionary Nyota akianguka utaona mwangaza, Eng'ereng'ani niyaaguluka ula ola vulavu.,sw,luy,Maragoli,translations Lijikolo liveeye kuliduuma, Tai yuko kwa hindi.,luy,sw,Maragoli,translations Shindia eshikumba' aba alutsi inyama," The person who declares ""I won't eat the bone"" has seen meat.",luy,en,,proverbs "36 Kihinula mundu mu livola lilye, yaga Yahova ni a bugirira mba."," kumnyima mtu haki, Bwana hawezi kukubali mambo kama haya.",luy,sw,Maragoli,translations Mtoto huyu aliitwa majina haya akiwa hai mtu ambaye jina lalake lilitwa huwa na furaha sana, Umwana uyu yalangwa amita yaga nava mwoyo umundu wayalangwa ilieta lille avetsa novuyanzi ligali.,sw,luy,Maragoli,translations watu mia tatu waliramba maji na mikono kisha wakaramba tu., babaandu chimia chitaru baanyaka busa kameechi ne kamakhono mala ne bakamulila busa.,sw,luy,Bukusu,translations okhuchesia, cause to travel; drive; lead,luy,en,Luwanga,dictionary omusiru, dumb person; half-witted person; fool,luy,en,Luwanga,dictionary "letter; epistle ( ibarwa,en,luy,Luwanga,dictionary Wakawainamia kisha wakampa mungu mweza wa vyote hasira., Babasikamila mala baambia wele omunyali owa bioosi lirima.,sw,luy,Bukusu,translations Wanafunzi wazuri wanajua majina na siku ya miezi katika mwaka., Vasomi valahi vamanyi amiita namadiku gemieri jomuhiga.,sw,luy,Maragoli,translations obukukhuna, very small insects often infesting fowls,luy,en,Luwanga,dictionary Avalogooli vakale avakulu valanga Nyasaye MUSAMBWA., Wamaragoli wa jadi walimuita Mungu Musambwa,luy,sw,Maragoli,translations Walifikiria kuwa ni vizuri waonje, Vaaganagana nuvulahi vatsatsameku,sw,luy,Maragoli,translations okhukhola eshinani, persevere in doing; practice,luy,en,Luwanga,dictionary "Olwa yalola abemikanda yabatililwa tsimbabasi, shichila bali nibahumbutsananga, khandi nibabula omulindi shinga amakondi akabula omwayi."," But when he saw the multitudes, he was moved with compassion for them, because they were distressed and scattered, as sheep not having a shepherd.",luy,en,Luwanga,bible fasten; lock ( okhufunga,en,luy,Luwanga,dictionary cause to die, okhufwisia,en,luy,Luwanga,dictionary AMAHIOLO NI MIJIRU, MIIKO NA TAMBIKO,luy,sw,Maragoli,translations Yiirukaa ligali, Anatoroka hakika,luy,sw,Maragoli,translations Litarudi., Lilakalukha.,sw,luy,Bukusu,translations Watoto wetu ni mimi Lledi, Vaana vetu niinze lledi woo.,sw,luy,Maragoli,translations amalasire," blood, esp. that drawn from a live cow for food; (see also amabanga, amatsayi)",luy,en,Luwanga,dictionary love (see also obuheeri), obuyeeri,en,luy,Luwanga,dictionary Mwaka wa elfu mbili na kumi na tisa janga la korona lilianzia kule nchini China., Mwika kwene kwa elfu ntsibili nende likhumi lahlah nende tisa sikukune tsia korona sialilika musialo tsia china.,sw,luy,Marachi,translations Nilipokuwa naendelea na safari yangu niliona kila kitu kiwa shwari kabisa lakini hali ya hatari ilikuwa mbele yangu., Lwandari nithendeleanga nende isafari yange ndalola mbu burisindu siri sawa kabisa lakini hatari yari imberi wange.,sw,luy,Marachi,translations "For he shall be great in the sight of the Lord, and he shall drink no wine nor strong drink; and he shall be filled with the Holy Spirit, even from his mother's womb."," Okhuba Yohana aliba omundu omukhongo mumoni etsia OMWAMI Nyasaye. Shiyakhanywekhwo idivai, kata eshiokhunywa shindi shiosi shiosi eshiokhumeesia tawe. Khandi niyetsulemwo Roho Omutakatifu kata nashili munda mwa nyinamwana.",en,luy,Luwanga,bible TSINGANO ETSIA OLULUHYA, MAFUMBO YA KILUHYA BRD 37,luy,sw,Marachi,translations snatch; take by force; despoil, okhuyaya,en,luy,Luwanga,dictionary "Namukaana uyo wayalolaa ava kuye mulahi, wayalolaa ava kuye mulahi."," Msichana Yule aliona mmoja wao kuwa mzuri, alipomuona aliyekuwa mzuri.",luy,sw,Maragoli,translations "And when even was now come, because it was the Preparation, that is, the day before the sabbath,"," Ne eshialo bwali nibwakhela. Ne inyanga eyo yali eyokhwirechekha, Eshisina mbu, inyanga eyiranjilila Isabato.",en,luy,Luwanga,bible Akaana kiiduya amalu, Katoto kanajigonga magoti.,luy,sw,Maragoli,translations 2. Mukeere yaali naakolaki kumahiga?, .Nyanya alikuwa akifanya nini jikoni?,luy,sw,Maragoli,translations "nibareeba bari, ""Omwana wibulwe okhuba omuruchi owa Abayahudi ali heena? Khuluutsi ing'ining'iniye Ebukwe, ne khwitsile okhumwinamila """," Where is he that is born King of the Jews? for we saw his star in the east, and are come to worship him.",luy,en,Luwanga,bible "Baisiraeli barakikha khusaya bawele babaandi, bawele be babaandu ba baba siimbi."," Waisraeli wakaanza kuabudu miungu wengine, miungu wa watu waliokuwa karibu.",luy,sw,Bukusu,translations Wazazi wangu walinizaa nisome ili mbeleni hata mimi niendeleze masomo ya juu yasiyo katika jamii yetu., Esie ababusi bange vanzubula some namoni seisi nziekho mumasomo makhongokhongo kalarimo.,sw,luy,Marachi,translations shield, eshikhumba,en,luy,Luwanga,dictionary shule yetu ina wanafunzi mia tano; wavulana ni mia tatu na wasichana mia mbili., sikuli siefwe siri nende vana mia tsirano; vasiani ni mia thidaru nende bahana mia thiviri.,sw,luy,Marachi,translations Ousiera nyina alia, He who grinds flour for his mother partakes of the meal.,luy,en,,proverbs watoto wote tumwimbie hii siku kuu," Avana mu mwimbire mu Siguku yiyi,",sw,luy,Maragoli,translations "Buli lwoosi nga ne bachichanga mwiie, wele omunyali owa bioosi se abechanga lubeka lwabwe tawe, bulayi bwene nga aaba ne aboolile."," Kila mara wakati walipokuwa wakienda vitani, mungu mweza wa vyote haikuwa upande wao, vizuri na jinsi alikuwa amewaambia.",luy,sw,Bukusu,translations "Kho abayingwa abo nibaboolela abachesi bari, ‘Mukhuhekhwo amafura kenywe, shichila tsitaha tsiefwe tsisimanga.'"," And the foolish said unto the wise, Give us of your oil; for our lamps are going out.",luy,en,Luwanga,bible mungu mweza wa vyote akaacha koo zingine kwa nchi kujaribu waisraeli wasipitie vitani kanaani., wele omunyali owa bioosi alekha chikholo chindala mu sibala khukhaka Baisiraeli bakhaabirira mwiie mu kanaani tawe.,sw,luy,Bukusu,translations oweisunga," boasting, conceited person",luy,en,Luwanga,dictionary sima, Ita kwa ishara.,luy,sw,Maragoli,translations Kulagira vuchima ne tsingutsa, Tunakula ugali kwa mboga.,luy,sw,Maragoli,translations "Mtoto anastahili kuheshimu wazazi akiwa angali mtoto mdogo. Wazaza tuwafunze watoto wetu nidhamu bora, akienda shuleni hujiingiza katika hulka mbaya za duniani."," S.Omwana akhoyele khumuria omwibusi nashiri nari omwana omutiti. Abebusi khubaechesie abana befwee emima emilayi, olwa achia musikuli yeinjisinjia khumakhuba ka omusialo muno.",sw,luy,Marachi,translations Mtoto alianza kusimama kwa vitu au kutambaa baada ya kuongea.O: Mu litambagira mwana yamanya atanga lyega komoloma. Kunalitsa mwana, Kutula ku limoola yili mwana ya manyanga mwene atanga lisingirira ku visaala maatanga litambagira.,sw,luy,Maragoli,translations Wewe uliye na kiburi, Okolanga kehenyehenye,sw,luy,Maragoli,translations imbako, short-handled hoe; jembe; a former form of dowry payment,luy,en,Luwanga,dictionary "equip, for a journey, war, etc.", okhumanula,en,luy,Luwanga,dictionary "Yesu namuboolela ari, ""Tsia. Obusuubilibwo bukhuhoniye "" Mana habwene nahabwene omubofu oyo nachaaka okhulola ne nalonda khu Yesu."," And Jesus said unto him, Go thy way; thy faith hath made thee whole. And straightway he received his sight, and followed him in the way.",luy,en,Luwanga,bible omuraka, boy or girl roughly between the ages of 11 and 14,luy,en,Luwanga,dictionary Cha vine chikaye ku cha vine kihigira cha vine - Kibusi (Kibaga), Cha miguu mine kimeketi kwa cha miguu mine kinasubiri cha miguu minne -Paka,luy,sw,Maragoli,translations litendechere," old, worn-out article, particularly an old basket",luy,en,Luwanga,dictionary Abimeleki aboolelwa ali bengililwe., Abimeleki akaambiwa kuwa wameingiliwa.,luy,sw,Bukusu,translations How was your ningt?, Eshiro shishio shivere shiriena?,en,luy,Tsotso,translations Umwone mgonjwa kwanza kabla ya mfu., utánge kolola mulwaye ku inyima utsie kolola mukuzu.,sw,luy,Maragoli,translations Baisiraeli baba asi we bunyali bwa Ekironi babalekhwa mu sibala baba Babaami khulwe kimiiko ekhumi na munaane., waisraeli walikuwa chini ya uwezo wa Ekironi walioachwa kwa nchi walikuwa wafalme kwa miaka kumit na minane.,luy,sw,Bukusu,translations omusuli, marsh; muddy water drank by cattle at a salt-lick,luy,en,Luwanga,dictionary Bali ne kamaani ke liie boosi barangire ebweeni we Baisiraeli., Wale ambao wana nguvu za kushiriki kwenye vita watangulie mbele ya Wasiraeli.,luy,sw,Bukusu,translations Kho nibamunywekha khumurwe nende indabushi yelikata nende okhumunyilikhakhwo amare. Mana nibamusikamila nende okhumwinamila.," And they smote his head with a reed, and spat upon him, and bowing their knees worshipped him.",luy,en,Luwanga,bible "Nii Yesu Mkhonyi wowo Nda khukhudzera ive,"," Ni Yesu mponyaji wako Aliyekufia,",luy,sw,Maragoli,translations Ni mimi kichoma nguo, Niinze ingoyi ya vakayanga ku makayu,sw,luy,Maragoli,translations okhufisula, reveal; bring to light something that was hidden,luy,en,Luwanga,dictionary "ridge of country, hence a district", olukongo,en,luy,Luwanga,dictionary roar; hum, okhuuma,en,luy,Luwanga,dictionary kwa ambavyo kizazi cha sasa kimetupilia mbali kimarachi huwa watu wasiokizungumza vizuri na wamepiga dunia mateke., okhuba olwibulo olwa isaino lwatupira ale olumarachi okhuba abandu abalusunganga bilayi bakhuya sialo mateki.,sw,luy,Marachi,translations Nyasaye Muhonyi wetu., Mungu Mwokozi wetu,luy,sw,Maragoli,translations Omwaka kwa elfu tsibiri nende makhumi kabili kulaba kwa khukumbuka mukalenda ya Kenya., Mwaka wa elfu mbili na ishirini utakuwa wa kukumbukwa kwa kalenda ya Kenya,luy,sw,Marachi,translations "Or what man is there of you, who, if his son shall ask him for a loaf, will give him a stone;"," Kata niwiina khwinywe womwanawe amusaba omukaate, naye namuhelesia lichina?",en,luy,Luwanga,bible eyo vandu valomalomanga olumarachi khaandi olumarachi lurimo vindu vingi sana., huko watu huongea kimarachi tena kimarachi kilicho na vitu vingi.,luy,sw,Marachi,translations To eat what belongs to a clever person you must devise a clever way of getting it., Eshiomuchesi oshilia nobuchesi,en,luy,,proverbs inyungu," pot with wide mouth, used for cooking and for storing grain etc.",luy,en,Luwanga,dictionary okhusirwala," become stupid, dumb, mentally deficient",luy,en,Luwanga,dictionary "evening greeting, 'good evening!'", bwirire!,en,luy,Luwanga,dictionary MUDUYA NA MAJIRA, KITOWEO CHA MAHARAGWE,luy,sw,Maragoli,translations "And he left them, and again entering into [the boat] departed to the other side."," Mana nabalekha, niyenjila muliaro, ne niyambukha natsia injelekha undi weinyanza. Limela lia Abarisayo nende elia Herode",en,luy,Luwanga,bible "Tujaze neno lako, Yako silaha silaha tuvae"," Udze Ling'ana Yesu, Boha Kivavi Kikyo,",sw,luy,Maragoli,translations Khola murio sikila Wele Omunyali Owa bioosi bafumu ne balakusi., Fanya hivyo sababu mungu mweza wa vyote waganga na watabiri.,luy,sw,Bukusu,translations okhukhoya," be necessary, seemly, fitting, compulsory, appropriate; must; akhoyire okhukhola 'he must do it', 'he should do it'; okhoyire okhukhola oryo 'it is fitting that you do thus (as said in a prayer)'",luy,en,Luwanga,dictionary tulipomaliza kuelewana nilimpa mizabibu akaniuliza kuwa umetoa wapi mizabibu hii., ngakhuamala khuelewana ndamweresia mizabibu yandeba mbu ewinie yena mizabibu kino?,sw,luy,Marachi,translations Inyinga yaduka lwa serikali yenya avandu vatage amaduma lugano lulala ulutali lwa mazugane dave., Wakati ulifika wakati serikali ilitoa amri watu wapande mahindi sambli moja isiyo ya mchanganyiko.,luy,sw,Maragoli,translations Omutu (omutiti) shachera inungo, Omwimbichiti shachera inungo (JWA6) A short person does not specify where the attic is to be put.,luy,en,,proverbs A –Tondee?Tondee Mangure, Tondee mtoto wa Mangure,luy,sw,Maragoli,translations Ava mu dambidza vosi vamunyolera ha lumbatania., Waliokuwa wakimtesa na kumfuata wamemfikia akiwa katika dhiki.,luy,sw,Maragoli,translations Msalabani Yesu Alisulubiwa," Kumsalaba Yesu yavambwa,",sw,luy,Maragoli,translations MUNDU MUSATSA AVEYE ILIUVA NAHO UVULAVU VWE LILOVA GADUKANA OVEE KULI NDI, MWANAUME NI JUAAMA MWANGA WA ULIMWENGU NA INABIDII KUKAA HIVYO,luy,sw,Maragoli,translations Huyo msichana alikuwa na tabia nzuri sana., Mhana oyendio yarinende mima milai kabisa.,sw,luy,Marachi,translations "Kho Yesu niyekhala habundu hahengaane nende lisanduku liebihaanwa, nahenga nalola shinga olwa abandu baretsanga amapesa mwisanduku omwo. Abayinda abanji baramwo amapesa amanji."," And he sat down over against the treasury, and beheld how the multitude cast money into the treasury: and many that were rich cast in much.",luy,en,Luwanga,bible kwa hivyo lugha hiyo ni nzuri nay a kutamani kurudishwa tuisome., kho lusungo olo nilulayi khwekomba lukalukwewo hulusome.,sw,luy,Marachi,translations Ouramenya nelichina lichina oluya, He who does not live with a stone says the stone is warm.,luy,en,,proverbs heartbeat; heart; pressure-point on artery, ikhupasi,en,luy,Luwanga,dictionary "Balala khubandu abali nibasinjiileho bahulila, ne nibaboola bari, ""Alanganga Eliya!"""," And some of them stood there, when they heard it, said, This man calleth Elijah.",luy,en,Luwanga,bible Mmugitsi usimiki haambeta musaalagwa kulaanganga kiduundu gulakukingila, Kando ya boma panda mianzi izuie maovu,luy,sw,Maragoli,translations Gendi kusale, Twendeni tuombe,luy,sw,Maragoli,translations hata mashaba yetu yana vyakula vitamu sana., kata chindalo chiefwe chiri nende vyahulia vilai sana.,sw,luy,Marachi,translations Ya ha musigu lisangala KU ive ya kuminya Lwiga lwa yavo Ava dambidzanga ive.," Naye amemfurahisha adui juu yako, Ameitukuza pembe ya watesi wako.",luy,sw,Maragoli,translations Wasafiri wengine pamoja na wewe wasaidiwe na Mungu, Abacheendi bandi halala ninawe bakhoonywe nende Nyasaye,sw,luy,Marachi,translations bulano shimufuchililanga omundu oyo okhukholelakhwo samwana kata nyinamwana eshindu shiosi shiosi tawe., ye no longer suffer him to do aught for his father or his mother;,luy,en,Luwanga,bible "(As he spake by the mouth of his holy prophets that have been from of old),"," Yalachilisia khale okhubirira mubalakusibe abatakatifu mbu,",en,luy,Luwanga,bible Tungoje ahadi zake, Kulinde lilagana lilie.,sw,luy,Maragoli,translations "even as the Son of man came not to be ministered unto, but to minister, and to give his life a ransom for many."," Nolwa Omwana womundu yesi khandi alayetsa okhukhalabanilwa ta, habula yetsa okhukhalabana, nende okhuhaana obulamubwe khulwa okhununula abanji ario."" Yesu ahonia ababofu babili",en,luy,Luwanga,bible Haka ni katoto kako, Yaka nakaana koko,sw,luy,Maragoli,translations Bulware buno bwaakera abana be sikuli nibarumikhila tsikompyuta okhusoma nende okhwikhala mudaala khukhonya abebusi okhwaka ebyakhulya., Huu ugonjwa ulifanya wanafunzi wakatumia kompyuta kusoma na pia kukaa nyumbani kusaidia wazazi kupalilia vyakula.,luy,sw,Marachi,translations "LIUVA, MWELI, TSING'ERENG'ANI"," JUA, MWEZI, NYOTA",luy,sw,Maragoli,translations bed, eshitali,en,luy,Luwanga,dictionary "Nolwa Yuda yetsa, yasita aha Yesu yali bwangu naboola ari, ""Omwami!"" Ne namufumbeelela."," And when he was come, straightway he came to him, and saith, Rabbi; and kissed him.",luy,en,Luwanga,bible "Olwa Abeechi bali nibekhung'asiye halala Galilaya; Yesu yababoolela ari, ""Omwana womundu alahaanwa khubandu,"," And while they abode in Galilee, Jesus said unto them, The Son of man shall be delivered up into the hands of men;",luy,en,Luwanga,bible 12 Avanene vasungwa kumukono gwavo., Wakuu hutungikwa kwa mikono yao;,luy,sw,Maragoli,translations Omundu menya ninaye, Live with a person.,luy,en,,proverbs abuse, okhuseya,en,luy,Luwanga,dictionary "But she came and worshipped him, saying, Lord, help me."," Nebutswa omukhasi oyo yetsa nakwa hasi nasikama. Naboola ari, ""Omwami ukhoonye!""",en,luy,Luwanga,bible likhobo, grudge (see okhubikha likhobo 'bear a grudge'),luy,en,Luwanga,dictionary "Wakati watu wake walipoanguka katika mikono ya adui, hapakuwepo na yeyote wa kumsaidia. Watesi wake walimtazama na kumcheka katika maangamizi yake."," Lwa avandu veve va gwa mu makono gomusigu, na si ha veye nomulala wokumukonya mba, avasigu VA my lola, va seka kigira liheridzwa lilye.",sw,luy,Maragoli,translations okhwifisa, hide oneself,luy,en,Luwanga,dictionary Wasichana wenye tabia nzuri waliteuliwa kuwapa waliotahiriwa chakula., Avakana vagoosi avatali avahenzahenzi vatovolangwa vava yivo avanyala kuhila chokulia.,sw,luy,Maragoli,translations kwa njia hii mungu akamlipa Abimeleki maovu aliyofanyia babake wakati alipoua ndugu zake sabini., mungila yino wele aruunga Abimeleki kamamayaanu niko akholela raraawe nga ne eera bawaandaye kamakhumi saba.,sw,luy,Bukusu,translations okhufundesana, have a cold in the head,luy,en,Luwanga,dictionary Aoona baunyila tawe., Hakuwafukuzawanaonusia.,luy,sw,Bukusu,translations "And he saith unto them, Let us go elsewhere into the next towns, that I may preach there also; for to this end came I forth."," Naye Yesu nabakalusia ari, ""Leshe khutsie mumatookho kandi, mbu mana eyaalekhwo ebweneyo khandi, shichila ako niko akachila nenzitsa""",en,luy,Luwanga,bible okhuwerera, come gradually to an end; decrease and finally disappear,luy,en,Luwanga,dictionary "Juu mbinguni, wote wanafurahia"," Igulu mu ubwerefu, Voosi va yanzanga,",sw,luy,Maragoli,translations ango, home; at home (see also ingo),luy,en,Luwanga,dictionary nomanomanga olumarachi olo nende vevusi vosi., huwa naongea kimarachi hicho na wazazi pia.,luy,sw,Marachi,translations "Bwana ameniweka mikononi mwao, nisioweza kupigana nao."," Yahova u mbiki mu makono gavo, Ava nta nyala ku singira kuvo mba.",sw,luy,Maragoli,translations "Jina letu ""WALUHYA"" ukichunguza utapata lilitokana na neno ‘LUHYA' waliokuwa wakikaa hapo walikuwa watu wa jamii moja."," Lyeta lyetu ""AVALUHYA"" nohenzeritsa ulanyola lyatula ku ling'ana ‘LUHYA' avikalaanga ku ‘Luhya' vali avandu vo loleera lulala.",sw,luy,Maragoli,translations hemorrhage; blood flowing freely from a wound, eshitsayi,en,luy,Luwanga,dictionary "Filipo nende Batsolomayo, Tomasi nende Matayo omusololi wobushuru, Yakobo omusiani wa Alufayo, Tsadayo,"," Philip, and Bartholomew; Thomas, and Matthew the publican; James the [son] of Alphaeus, and Thaddaeus;",luy,en,Luwanga,bible What is wrong?, Shina shivi?,en,luy,Luwanga,translations Mmaragoli alikuwa akipika na jogoo., Mulogoli yadeka ne idaywa.,sw,luy,Maragoli,translations "Khulweshio, omundu yesi yesi oufunaka lilako, kata niliba litutu mukoosi, ne niyechesia abandi okhulifunaka, omwenoyo yakhabe omututu mubwami bwa Nyasaye. Nebutswa omundu yesi yesi oukakhola, niyechesia abandu bandi okhukatiila yakhabe omukhongo mubwami bwa Nyasaye."," Whosoever therefore shall break one of these least commandments, and shall teach men so, shall be called least in the kingdom of heaven: but whosoever shall do and teach them, he shall be called great in the kingdom of heaven.",luy,en,Luwanga,bible "He had yet one, a beloved son: he sent him last unto them, saying, They will reverence my son."," Yali nashili nende oundi mulala owokhuruma. Omwenoyo yali omwanawe omuheelwa muno. Mukhumalilikha yamuruma khubo, ne naboola mumwoyokwe ari, ‘Balahelesia Omwana wanje oluyali.'",en,luy,Luwanga,bible "Ne lwomubasu kwakha omunji, kwasamba imbale eyo, ne khulwa okhuba yali niyibula emisi, yamala niyifululukha niyuma."," and when the sun was risen, it was scorched; and because it had no root, it withered away.",luy,en,Luwanga,bible "Khandi nabakania obutinyu naboola ari, ""Mulabukulekhwo eshindu shiosi shiosi khulwa oluchendo ta, habula omutunga kwonyene. Mulabukulekhwo eshiokhulia, iloloti yokhusumilamwo kata amapesa mutsingubo tsienywe tawe."," and he charged them that they should take nothing for [their] journey, save a staff only; no bread, no wallet, no money in their purse;",luy,en,Luwanga,bible okhutendea," be loose, relaxed, slack",luy,en,Luwanga,dictionary """Mulola murie? Omundu niyakhaba namakondi eshikhumi , ne elala khuko nilikora, shiyakhalekha amakhumi shienda nende ashienda mubikulu ako, ne natsia okhukhaaba elala likorire elo noho?"," How think ye? if any man have a hundred sheep, and one of them be gone astray, doth he not leave the ninety and nine, and go unto the mountains, and seek that which goeth astray?",luy,en,Luwanga,bible "Kho Yesu narula musinagogi, ne niyenjila munzu ya Simoni. Naye nyakhufialanyene Simoni yali nalwala omurengo, ne nibaboolela Yesu akomulwale oyo."," And he rose up from the synagogue, and entered into the house of Simon. And Simon's wife's mother was holden with a great fever; and they besought him for her.",luy,en,Luwanga,bible ANIIGOKE NA MAMA WEEVE, ANIOGOKE NA MAMA YAKE,luy,sw,Maragoli,translations Amashino amabi shikeera obukhwe, Poor dancing cannot ruin a marriage. Amashino amabi shikeera iseresi (AMI16) Do not be put off a suitor poor dancing.,luy,en,,proverbs Omubini namwe orumikhira baaba mung'oosi ne bwama khu Wele Omunyali., Mchawi ama anamtumikia waliokuwa manabii na uliotoka kwa mungu mweza.,luy,sw,Bukusu,translations do work roughly and imperfectly, okhung'alang'asia,en,luy,Luwanga,dictionary Khuali khwikhale asi mubweru nikhulindire obusuma., Tulikuwa tumeketi chini kwa sakafu tukiwa tumengoja ugali,luy,sw,Marachi,translations Kama mtoto akiwa amekonda au mume asiye na uwezo wa kuzalisha au kama kunakitu kitu kilichoharibika kwa mtu huyu., Kuli umwana niyang'aha naho umusatsa utivula naho ikindu kvavoneka ku mundu uyu.,sw,luy,Maragoli,translations okhuuyia," expel; turn…out of his house, or out of the district; compel…to move",luy,en,Luwanga,dictionary okhwenga, ripen,luy,en,Luwanga,dictionary "Nebutswa Yesu niyeshia amahumo amasiro, ne naboola ari, ""Mbushiina abandu bolwibulo luno benyanga eshilolelo shiamakana? Emuboolela toto mbu, eshilolelo shiamakana shishilamanyibwakhwo abandu bolwibulo luno tawe."""," And he sighed deeply in his spirit, and saith, Why doth this generation seek a sign? verily I say unto you, There shall no sign be given unto this generation.",luy,en,Luwanga,bible sniff; snuffle (nose), okhung'usa amolu,en,luy,Luwanga,dictionary "cotton or wool for sewing, knitting, etc., in bulk", obusi,en,luy,Luwanga,dictionary become large; increase in size; grow larger, okhukaliya,en,luy,Luwanga,dictionary Eyamabeere niyo eyikwitsanga mubuko, The most productive cow is the one that falls in a ditch.,luy,en,,proverbs "bring back; take back; e.g., cows from pasture", okhucheresia,en,luy,Luwanga,dictionary 14 Avakulundu va leka kutsia na kiribwa., Wazee wameacha kwenda langoni.,luy,sw,Maragoli,translations "And there was one called Barabbas, [lying] bound with them that had made insurrection, men who in the insurrection had committed murder."," Ne mu abakhayi bamalako abali mumbohe, abali nibeera abandu mukhukhola induli, yalimwo oundi owalangwa mbu Baraba.",en,luy,Luwanga,bible "Now on the morrow, which is [the day] after the Preparation, the chief priests and the Pharisees were gathered together unto Pilate,"," Inyanga yalondakhwo eyali eya Isabato, abesaaliisi abakhulundu nende Abafarisayo bakhung'anila ewa Pilato,",en,luy,Luwanga,bible country; world; land, eshialo,en,luy,Luwanga,dictionary Obulwaye buno bwaagamire amakhua makhongo sana mu sialo syefu sya Kenya., Huu ugonjwa uliletea watu maneno makuu katika nchi yetu ya Kenya.,luy,sw,Marachi,translations If you walk with the idle you may end up idling., Nochenda nende shikanda nokanda,en,luy,,proverbs amayu, warm; fresh,luy,en,Luwanga,dictionary "Nebutswa Yohana yateema okhumukaya namureeba ari, ""Isie ekhoyile okhubatiisibwa ninawe, nawe witsile orie khwisie mbu ekhubatiisie?"""," But John would have hindered him, saying, I have need to be baptized of thee, and comest thou to me?",luy,en,Luwanga,bible "Niyenjila munzu mwa Zakaria, nashiesia Elisabeti.", and entered into the house of Zacharias and saluted Elisabeth.,luy,en,Luwanga,bible "lie alongside; go along with, go together; be next to; linda khulondokhane 'wait and let us go together'", okhulondana nende,en,luy,Luwanga,dictionary Musikaali yikalaa kukituunda naalinda vidundu mukivanda., Mlinzi aliketi kwenye Mtunda akilinda mianzi mtoni,luy,sw,Maragoli,translations Kaskazini mashariki., Ivale yi vugwi.,sw,luy,Maragoli,translations "Then he saith, I will return into my house whence I came out; and when he is come, he findeth it empty, swept, and garnished."," nishiiboolela eshiene shiri, ‘Ndalakalukha munzu yali yanje/ Ne olwa shikalukha nishianyoola mbu, inzu yatsana eyo niyikhaya, khandi mbu yeyilwe mana yikasiibwe obulayi,",en,luy,Luwanga,bible "Avandu lwavahuliranga natemela, mavamanya lovego luduki."," Na watu walipoona akizifyeka, walijua siku ya makumbusho imefika.",luy,sw,Maragoli,translations ostrich (see also liuto), lihuto,en,luy,Luwanga,dictionary Tunasikitika kuwatangazia kifo cha Kasisi Julius Macheusi kilichotokea mnano tarehe ishirini na tisa mwezi wa sita mwaka huu wa elfi mbili kumi na saba hospitalini katika mji wa Eldoret., KHULI NE SIBHELWA KHUBHAMANYISIA LIFWA LYA BISHOP JULIUS MACHEUSI LWABHELE 29/06/2017 MWITWALILO MWITOKHO LYA ELDORET.,sw,luy,Bukusu,translations "Khu vandu voosi ha nda tsia,", Kote kote kwa watu wote,luy,sw,Maragoli,translations Olonga etsilatikha?, Do you claim to make unbreakable pottery?,luy,en,,proverbs "Omwana tsana oyo yakhabe omundu woluyali khandi yakhalangwe mbu, Omwana wa Nyasaye, ouli Omukhongo Muno. OMWAMI Nyasaye Yakhamukhole okhuba Omuruchi, shinga olwa Daudi kuukanyene yali."," He shall be great, and shall be called the Son of the Most High: and the Lord God shall give unto him the throne of his father David:",luy,en,Luwanga,bible Si mbeye soni ku Mwami, Sitaaibika katika Bwana,luy,sw,Maragoli,translations "Gwa u gingi khu musala,"," Ulioubeba msalabani,",luy,sw,Maragoli,translations "Naye Petero namukalusia ari, ""Kata abandi boosi nibaba nibelukha nibakhulekha, isie shindalakhulekha tawe"," But Peter answered and said unto him, If all shall be offended in thee, I will never be offended.",luy,en,Luwanga,bible "And no man putteth a piece of undressed cloth upon an old garment; for that which should fill it up taketh from the garment, and a worse rent is made."," ""Abulaho ounabanga ingubo yikhulu niyekhoonyela eshilaka eshiyia ta, shichila eshilaka eshiyia shilekhuuna mana nishimeete okhurandula ingubo eyo.",en,luy,Luwanga,bible Ilikuwa kuwa wakikupata kwa barabara wanakupiga viboko., Biari mbu ni bakhunyola khumwanda ni vahuhuya eviviko.,sw,luy,Marachi,translations okhubona," despise, someone of a different tribe; exclude s.o. of a different tribe from feast, etc.; turn a foreigner out, and send him back to his people",luy,en,Luwanga,dictionary obusatsa, manhood,luy,en,Luwanga,dictionary teacher, omusomesia,en,luy,Luwanga,dictionary at dawn the next day, olwa bwashia mutsuli,en,luy,Luwanga,dictionary Miezi ya maisha yako itakuwa mizuri., Mieri jerimenya lirio jirava mirahi.,sw,luy,Maragoli,translations omulosi, witch; wizard,luy,en,Luwanga,dictionary Waliofanikiwa kujificha walijidai na kujigamba kwa kuwa askari alikuwa ameshindwa kuwapata., Avanyalanga kwivisa vavula konyolwa vevolanga vakoli ikindu ekenene musigali utamiywi kuvanyola.,sw,luy,Maragoli,translations write, okhuandika,en,luy,Luwanga,dictionary 15 Na wakuu wa Isakari walikuwa pamoja na vikuu kuchukuwa watu," 15 Avanene va iskari va li halala na tsinene tsya li bugura avandu,",sw,luy,Maragoli,translations why? (see also mbushina), khulwashina,en,luy,Luwanga,dictionary "Okhuba olwa abafu bakhalamusibwe, bakhabe shinga abamalaika bomwikulu, ne shibakhateshianie tawe."," For in the resurrection they neither marry, nor are given in marriage, but are as angels in heaven.",luy,en,Luwanga,bible Mu bweyaangu bwe mulekopa khukhwama khu kholo yosi yosi tawe., Kwa nafasi hamtakopa kutoka kwa ukoo wowote.,luy,sw,Bukusu,translations cry; weep, okhulira,en,luy,Luwanga,dictionary "And always, night and day, in the tombs and in the mountains, he was crying out, and cutting himself with stones."," Eshiteere neshilo, yahonganga mubilindwa nende mubikulu niyayula, niyekhalaka omubilikwe namachina.",en,luy,Luwanga,bible season; appropriate time or occasion, indukho,en,luy,Luwanga,dictionary Ivigulu viveye ne kivuni ekenene ligali kuvandu vekivala yikyo., Milima ina sababu kuu kabisa kwa watu wa dunia hiyo.,luy,sw,Maragoli,translations Nunu a langanga mwinye Mucdze himbi ha a veeye Ala mu ha ubugasu.," Sote twaitwa kwake, Tuje karibu naye Tupopokee utakaso",luy,sw,Maragoli,translations Kamba, Mugoye,sw,luy,Maragoli,translations Wanaona panya wawili., Vaalola vivuudu viviri.,sw,luy,Maragoli,translations na katika kijiji hicho palipangwa mashindano ya wanyama, na khaandi mulukongo olo bapaanga mashindano ketsisolo.,sw,luy,Marachi,translations "Avandu va Kristo mu sangale nunu,"," Njoni na furaha, Enyi wa Imani",luy,sw,Maragoli,translations "Kho ndalamumanyia mbu, Omwana womundu ali nobunyali mushialo okhuleshela abandu obwonooni "" Kho naboolela owafwokoya oyo ari, ""Bukha, wituushe eshitalishio otsie ingowo """," But that ye may know that the Son of man hath authority on earth to forgive sins (then saith he to the sick of the palsy), Arise, and take up thy bed, and go up unto thy house.",luy,en,Luwanga,bible "Amejivua enzi, Alivyo na mapenzi", Ya loleka kuli mundu navutswa ave Nyasaye:,sw,luy,Maragoli,translations eshiindi, in the Indian manner,luy,en,Luwanga,dictionary twice, khabiri,en,luy,Luwanga,dictionary Katika Kitbu cha M ungu," Mukitabu kyosi kya Nyasaye,",sw,luy,Maragoli,translations "commit adultery; possibly more accurately, bear an illegitimate child", okhuyeya,en,luy,Luwanga,dictionary Wa kaviri, A kaviri,sw,luy,Maragoli,translations "Kigira likenya lyange li gwiye linene, na mwoyo gwange gu duki mbulwaye."," Kwa maana mauguzi yangu ni mengi sana, Na moyo wangu umezimia.",luy,sw,Maragoli,translations "Ne omundu yesi yesi ounzikaana habulafu, nasi siesi ndalamwikaana endio imbeli wa Papa wanje ouli Mwikulu. Yesu shiyayetsa okhureera omulembe ta habula obukabukhani"," But whosoever shall deny me before men, him will I also deny before my Father who is in heaven.",luy,en,Luwanga,bible okhwambula," find dead or dying, either an animal or s.o.; to come upon something useful unexpectedly",luy,en,Luwanga,dictionary Ndabukha itsuli nende mapema khutsia msikuli., Niliamka asubuhi na mapema kuelekea shuleni.,luy,sw,Marachi,translations Walituma watu wamfukuze arudi nyumbani., Vaatuma vandu kumukunga ylirane yengo.,sw,luy,Maragoli,translations basket traps for catching birds, efihuli,en,luy,Luwanga,dictionary Udongo wa juu huwa mwepesi sana, Riloba ria akulu ribetsanga riangu,sw,luy,Marachi,translations Ni ukweli lazima uwe na kuku kwa sababu unaweza tembelewa na mgeni wako ambaye unampenda., S. Nibwatoto wenyekhana obe nende ingokho khubera onyala khukenderwa nende omucheni uria owajama.,sw,luy,Marachi,translations 57 Luyia Proverbs, Tsimbaha tsiabiira linyonyi,en,luy,,proverbs "Umeona kina cha kisasi chao, na maombi yao yote mabaya dhidi yangu."," 60 Ive u Loli kisalya kyavo kyosi, na lisaavira lyavo lyosi Lya vasaviira ku inze.",sw,luy,Maragoli,translations "pile up, one on top of the other; exaggerate", okhucherekhasia,en,luy,Luwanga,dictionary "subside; go down, of a swelling", okhubombolokha,en,luy,Luwanga,dictionary Tangia Simioni wa Heshiboni alipokuja na habarikutokakambini., khukhwola nga ne Sihoni owa Heshiboni ne kecha na kamakhuwa khukhwama mu kambi.,sw,luy,Bukusu,translations Ganagana ive mulina wange, Fikiria eh rafiki yangu,luy,sw,Maragoli,translations Vuza, TUPU,sw,luy,Maragoli,translations SISI KAMA WALUHYA TUNAJIHISI NACHO NA TENA KUKIANGUKIA., EFWE NGA VALUHYA KHUEVURIRA NINALUO KHAANDI KHULUKWIRA MUNO.,sw,luy,Marachi,translations "And as they sat and were eating, Jesus said, Verily I say unto you, One of you shall betray me, [even] he that eateth with me."," Kho olwa bali nibekhale nibaliitsanga, Yesu yaboola ari, ""Emuboolela toto mbu, mulala khwinywe oulitsanga ninasi alaakhoba.""",en,luy,Luwanga,bible "Kho nibachelela samwana namakhono okhumureeba mbu, aboole eliira liomwana akhoyile okhukulikhwa."," And they made signs to his father, what he would have him called.",luy,en,Luwanga,bible "be scattered or sprinkled about, e.g., blood at the scene of a fight", okhusalira,en,luy,Luwanga,dictionary Happy new year people of God, Khwihoyere mwaka muyakha bana ba Nyasaye.,en,luy,Luwanga,translations Mundu wali no vulwaye munyumba niva vulwaye vwakakira., Iwapo ugonjwa ungemzidia mtu nyumbani.,luy,sw,Maragoli,translations pay a ceremonial visit of sympathy after a death, okhutsia amasika,en,luy,Luwanga,dictionary Wavulana waliojiona wanaweza kupigana na wavulana wa ukoo mwingine walikuwa wakienda kukutana kisha wanapigana., Avayai averolanga vadukani kulwana na vayai volosoma lundi vatsitsanga kutuumba na volosoma lundi vaatsa kutuumba.,sw,luy,Maragoli,translations esie ndeevulwa vumarachi haandi ni ilugha yefwe nga vamarachi., mimi ni mzawa wa marachi na tena ni lugha yetu kama wamarachi.,luy,sw,Marachi,translations na nga nari sieng'ene., na nilikuwa pekee yangu.,luy,sw,Marachi,translations "disperse, scatter, e.g., of a rising column of smoke", okhutumukha,en,luy,Luwanga,dictionary uri., Ng'ombe ni mnyama anayesaidia watu kunywa maziwa na watu wana nenepa sana. Ukimlisha ng'ombe vizuri anatoa maziwa mazWatu wengi wanapenda ng'ombe kwa sababu ya maziwa hayo ambayo huwa mazurikwa maisha ya mtu. Tena ng'ombe anafaa apewe maji.,luy,sw,Marachi,translations "Baada ya kifo cha Tola, Yairi kutoka Gileadi alikuwa mwamuzi wa Israeli kwa miaka ishirini."," Enyuma ne lifwa lia Dola, Yairi khukhwama e kileati aba omwimeelesi owa israeli khulwe kimiiko kamakhumi kabili.",sw,luy,Bukusu,translations witch; wizard, omulosi,en,luy,Luwanga,dictionary -samukhu, unclean,luy,en,Luwanga,dictionary from today, olwa lero,en,luy,Luwanga,dictionary Etsia abebulane shiotsilonda, Do not believe all that is claimed in family squabbles.,luy,en,,proverbs "Yesu mwokozi, katoka mbinguni"," Yesu. Musoli, ya twula mwigulu.",sw,luy,Maragoli,translations Mwika kwene kwa elfu ntsibili nende likhumi lahlah nende tisa sikukune tsia korona sialilika musialo tsia china., Mwaka wa elfu mbili na kumi na tisa janga la korona lilianzia kule nchini China.,luy,sw,Marachi,translations "Mu tsie nemirembe lero,", Nendeni kwa amani leo,luy,sw,Maragoli,translations Kigira Yesu yivulwa mu Bethelehem;, Njoni Bethlehemu upesi!,luy,sw,Maragoli,translations "And on that day, when even was come, he saith unto them, Let us go over unto the other side."," Khunyanga yene eyo nibwakhela, Yesu yaboolela abeechibe ari, ""Chende khwambushe khutsie injelekha weinyanza""",en,luy,Luwanga,bible "Yesu Muhonnyi, mu"," Yesu mponyaji, wa",luy,sw,Maragoli,translations "Kata kario ing'ombe yenyekhana khurinwa bolayi khurinda ing'ombe eyo bilayi ni khumubikha khabundu alayi. Kuiyeresia biakhulia, matsi nende khumuringa bilayi muno unyala hunyola ifaida ikhongo"," Hata hivyo ng'ombe anafaa kutunzwa vizuri kwa kumlinda ng'ombe huyo mzuri ni kwa kumweka katika mazingira mazuri, kumpa vyakula maji na kumtazama vyema kwa makini unaweza pata faida kubwa.",luy,sw,Marachi,translations "And after these things he was manifested in another form unto two of them, as they walked, on their way into the country."," Olunyuma, Yesu yaloleshela abalondibe bandi babili nali mubukondo bwomundu undu butswa. Abaloondibe abo bali nibachendanga nibarula mwitookho.",en,luy,Luwanga,bible Maneno ya amani kisha siku hii mungu mweza wa vyote amewakubali nyinyi kama watoto wa mungu., chimbosio che kumuleembe mala Endaalo yino Wele Omunyali Owa bioosi amufukiilile enywe mga babaana bawele.,sw,luy,Bukusu,translations "Baada ya Aburamu kuishi kwa nchi ya Kanaani miaka kumi ,Sara mke wake ,alichukua Hagari, mtumishi wake msichana mumisri kisha akampa Aburahamu ,mume wake ,awe mke wake ."," Enyuma wa Aburamu khumenya sibala sia Kanaani kimiko ekhumi Sarai omukhasi wewe abukula Hakari nasioobi wewe ,omukhaana mumisri ,mala amua Aburamu omuseecha wewe abe omukhasi wewe ,",sw,luy,Bukusu,translations Alipotoka kazini jioni alimkosa mlezi nyumbani," Lwayinuka hamugolova, yanyola muleri nataveye hango dave.",sw,luy,Maragoli,translations Buli mundu areere siianwa khu Wele., KIla mtu alete kipawa kwa Mungu.,luy,sw,Bukusu,translations Ukimumulika ling'ohani atayoroka., Nuumulika lingʻohani lirabuluka.,sw,luy,Maragoli,translations "Lakini baada ya muda fulani mwalimu mkuu wa shule alikuja akatuambia, ""Mkusanye vitu zenu zote mrejee kwa maboma yenu."""," Lakini baada ya biha fulani omusomesia mhongo wa sikuli yecha nakhubolala ""Khupake bindu biefu byosite khukalukhe mmadala kefwe.""",sw,luy,Marachi,translations "Lakini kabla ya kumaliza kuwanyoa, aliona wakati unampa kisogo na hivyo akaamua kuenda kwatafutia watoto chajio.", Lakini nisiri khumala yalola mbuebikha vitsire yamua okhuleha emirimo nende hutsia khukonyera abaana vilibwa vya ingolobe.,sw,luy,Marachi,translations "Rekeeresia kumumilo kwe babaandu balikho beemba a sebele che kameechi, abwenao baboola bikholwa bie bukhuli bwa wele omunyali owa bioosi bukhili bwe Baisiraeli."," sikiliza sauti za watu ambao wanaimba kwa visima vya maji, hapo walisema matendo ya ukuu wa mungu mweza wa vyote ushindi wa waisraeli.",luy,sw,Bukusu,translations wing, olubaa,en,luy,Luwanga,dictionary 21 va huliye nkenyanga si ha veye nomundu Kali mulala wokuneminya mwoyo., Wamesikia kwamba nkipiga kite hakuna hata mmoja wa kunifariji.,luy,sw,Maragoli,translations ikhafu, cow (see also ing'ombe),luy,en,Luwanga,dictionary Noharirwe nomusinde akhubalikha, In desperation a circumcision candidate seeks help from an uncircumcised person.,luy,en,,proverbs watu walikula mpaka wakasahau nyumbani kwao., vandu varia mbaka vevirira ingo wavwe.,sw,luy,Marachi,translations Mukhayila chirupia siri tawe sikila chinyoolekhe khukhwama mu bueeyi sibala siabwe., Msipeleke pesa siri kwa sababu zimepatikana kutoka kwa uasherati nchi yao.,luy,sw,Bukusu,translations play football (or other game with a ball), okhupa omupira,en,luy,Luwanga,dictionary -rereshe, clear; clean (of water),luy,en,Luwanga,dictionary Askari kwa mlango -Kufuli, Musikali ku muliango - Likafuli,sw,luy,Maragoli,translations Hiyo siku rafiki wangu alinialika kumsidikiza kwa safari nami pia nikamwalika rafiki wangu., Inyanga eyo mwitsa wange yanzalika mulukendo siesi ndaalika mwitsa wange.,sw,luy,Marachi,translations shule yetu ina shamba ya kulima na kupanda mahindi., sikuli siefwe siri nende indalo ya hurima nende hurakao madimwa.,sw,luy,Marachi,translations leak; drip, okhuchulula,en,luy,Luwanga,dictionary Oularia nyina nasamwana achenda bwashia, Oularia abebusi be achenda bwashia (TWA161) He who does not honour his parents may have to walk until dawn without assistance.,luy,en,,proverbs "spit out, particularly water, but not saliva", okhubita,en,luy,Luwanga,dictionary "Ikhurereranga amabere nikhunywa ichuli nende msidhiambo, nonywa amabere kaa ing'ombe ni malayi muno."," Hutuletea maziwa tukikunywa asubuhi na jioni, ukinywa maziwa ya ng'ombe ni tamu sana.",luy,sw,Marachi,translations Mwoyo guveeye kuli ugulola mubicha yiyi., Moyo ni kama vile unavyouona katika picha hii.,luy,sw,Maragoli,translations "S.Omwana akhoyele khumuria omwibusi nashiri nari omwana omutiti. Abebusi khubaechesie abana befwee emima emilayi, olwa achia musikuli yeinjisinjia khumakhuba ka omusialo muno."," Mtoto anastahili kuheshimu wazazi akiwa angali mtoto mdogo. Wazaza tuwafunze watoto wetu nidhamu bora, akienda shuleni hujiingiza katika hulka mbaya za duniani.",luy,sw,Marachi,translations The fool concealed that which was to eat him., Omusiru yabisa eshimulia,en,luy,,proverbs Musakulu uyo yaavugula tsisiringi nuvusaangali., Yule mzee alizichukua zile pesa akiwa na furaha mno,luy,sw,Maragoli,translations Bandu ba Nairobi bafungirwa nende khukanisibua balakalugha mrisafu., Watu wa Nairobi walifungiwa na kukatazwa wasirudi mashambani.,luy,sw,Marachi,translations obulongwi," creation, being created; pot-making",luy,en,Luwanga,dictionary Ilikuwa ikitoboa maji., Iladuvula matsi.,sw,luy,Maragoli,translations Ulifanya wananchi wakaa kwa maboma yao., Vakiraho vananchi vehandngaho mumadala kavu.,sw,luy,Marachi,translations mbushina?, why?,luy,en,Luwanga,dictionary go out; come forth; proceed from; start at, okhurula,en,luy,Luwanga,dictionary emiiro, feathers,luy,en,Luwanga,dictionary 7. Yaata kaliki aviguliri?, Walizikwa wapi?,luy,sw,Maragoli,translations Ilipofika asubuhi niliyachukua maji nikanawa uso na kusgua meno., Nga viola itsuli ndabukula matsi ndoosia bweni alafu ndaruda sibuchi.,sw,luy,Marachi,translations okhukabukhasia, separate; part; settle a dispute,luy,en,Luwanga,dictionary Mbona Ling'ong'oi (Aina ya mdudu) hulala gizani?, Ling'ong'oi ligonaa haliki mukisundi?,sw,luy,Maragoli,translations "And they reasoned with themselves, saying, If we shall say, From heaven; He will say, Why then did ye not believe him?"," Kho nibayingana abeene khu beene bari, ""Nikhuboola mbu, 'Bwarula mwikulu/ Alakhureeba mbu, 'Kho ni shiina eshichila nimulasuubila Yohana ta?'",en,luy,Luwanga,bible pile up, okhucherekhana,en,luy,Luwanga,dictionary Amboolela kwacha mu ngaaki., Akaaniambia kulienda juu.,luy,sw,Bukusu,translations Na Nyasaye siyenya umundu amanye agaviswa ku mba., Naye mungu hataki mtu ajue yaliyofichwa hapo juu.,luy,sw,Maragoli,translations "And Mary arose in these days and went into the hill country with haste, into a city of Judah;"," Olunyumakhwo, Mariamu yarula natsia bwangu mwitookho liomushialo shiomubikulu, eshia Yuda.",en,luy,Luwanga,bible Cha musibukule sibe sisienywe., Nenda muichukue iwe yenu.,luy,sw,Bukusu,translations Huu ugonjwa ulitusaidia sana kwanza sisi wanafunzi wa shule., Bulwaye buno bwa kharuhonya sana kwanza efuee vana vaskuli.,sw,luy,Marachi,translations na khandi muziki kwariyo mulai khandi muhasi nde musacha vashina haandi huadira inguvo yo mukhasi., tena kulikuwa na mziki mzuri na bibi na bwana wakacheza hadi tukashika vazi la bi huyo.,luy,sw,Marachi,translations "Aliweka mifupani mwangu moto kutoka juu mbinguni, nao umenishinda."," 13 Ya vika muliru mu vigumba vyange ku twula migulu, nagwo vi guuta.",sw,luy,Maragoli,translations UGONJWA WA KORONA UMEFANYA MAZURI KULIKO MABAYA., BULWARE VWA KORONA VUKHORERE MAKHUWA MALAYI KHUSHIRA MAVI.,sw,luy,Marachi,translations Liguyaguyi, Buibui,luy,sw,Maragoli,translations "Eliangu nelilena? Okhuboolela owafwokoya mbu, ‘Olesheelwe obwonoonibwo/ noho okhumuboolela mbu, ‘Buukha, obukule eshitalishio mana ochende?'"," Which is easier, to say to the sick of the palsy, Thy sins are forgiven; or to say, Arise, and take up thy bed, and walk?",luy,en,Luwanga,bible small basket (see also indubi), eshilubi,en,luy,Luwanga,dictionary "conceive a child, become pregnant", okhuyera inda,en,luy,Luwanga,dictionary Guku wange yayanza kogenda mu matu anoho vulimu - Enzoka, Nyanyangu anapenda kutembea matawi au kwa nyasi -Nyoka,luy,sw,Maragoli,translations Lundi mukhaanilekho bianwa bie khukhwosia khu wele ne khukhola koosi niko alaka., Tena mtapeana sadaka za kuteketeza kwa mungu na kufanya yote ambayo aliagiza.,luy,sw,Bukusu,translations support; steady, okhuyichikha,en,luy,Luwanga,dictionary Ng'ombe pia huwapa mbolea ya zamadi, Ing'ombe yosi iberesiananga imbolera eya masingO:,sw,luy,Marachi,translations rafiki ni adui wako., mwicha ni adui wawo.,sw,luy,Marachi,translations Mwana muyayi yalolekitsa miima mirahi., Mtoto wa kiume alionyesha tabia za kuvutia.,luy,sw,Maragoli,translations "And they cried out again, Crucify him."," Mana abandu boosi nibayiiba nibakalusia bari, ""Mubambe!""",en,luy,Luwanga,bible 20. Kutulamila wundi., 20. Kuonyesha wengine uchi wako.,luy,sw,Maragoli,translations Kale muno engoko yali nuvulina ne liive., Hapo zamani kulikuwa na urafiki kati ya kuku na mwewe.,luy,sw,Maragoli,translations olwafwa, a crack,luy,en,Luwanga,dictionary "Again, ye have heard that it was said to them of old time, Thou shalt not forswear thyself, but shalt perform unto the Lord thine oaths:"," ""Khandi mwahulila shinga olwa abandu bakhale baboolelwa mbu, ‘Shiolachweyakhwo okhuusia aka wetsuba okhukhola ta, habula okhuula okhole aka wetsuba okhukholela OMWAMI Nyasaye.'",en,luy,Luwanga,bible Navutswa yaamanya vulahi nnya Anakamuna akiri mwoyo., Lakini alijua kwamba mamake Anakamuna angali hai.,luy,sw,Maragoli,translations "Nibamusaaya mbu afuchilile abalwale batiilekhwo butswa khwichemo lieinguboye, ne boosi abatiilakhwo, bahonibwa.", and they besought him that they might only touch the border of his garment: and as many as touched were made whole.,luy,en,Luwanga,bible "Mana omundu oyo nahenga ikulu ne naboola ari; ""Endolanga abandu habula balolekhanga shinga emisaala echichendanga """," And he looked up, and said, I see men; for I behold [them] as trees, walking.",luy,en,Luwanga,bible "Nabeikhabi abareeranga omulembe, okhuba balalangwa mbu, abaana ba Nyasaye!", Blessed are the peacemakers: for they shall be called sons of God.,luy,en,Luwanga,bible Nako kongone onderekhere., Ni hayo tu unisamehe.,luy,sw,Marachi,translations "Yesu mponyaji, wa"," Yesu Muhonnyi, mu",sw,luy,Maragoli,translations "Enyuma we kamakhuwa kano, elomo eya wele omunyali owa."," Baada ya maneno haya neno la mungu mweza wa yote,",luy,sw,Bukusu,translations Mwanamke kula kwa maziwa alikoolewa na hajazaa hapo mtoto, 33. Mwiha kuliira amaveere hayatsia nakikiri kwivula họ mwana.,sw,luy,Maragoli,translations lirango," thigh, leg above the knee (flesh not bone)",luy,en,Luwanga,dictionary Abesaaliisi abakhulundu nende abeshiina boosi bateema okhukhola obuloli bwobubeeyi khu Yesu kho mbu bamwire.," Now the chief priests and the whole council sought false witness against Jesus, that they might put him to death;",luy,en,Luwanga,bible "Biianwa bie mu lienya lienywe, lwa Yoritani mu sibala sie Bakanaani.", Zawadi kwa mujibu wa matakwa yenu.,luy,sw,Bukusu,translations sneeze, okhwasamula,en,luy,Luwanga,dictionary Mavaavukana., Wakaachana.,luy,sw,Maragoli,translations khulwa," for, on behalf of, because of",luy,en,Luwanga,dictionary Wakachukua mwanamke huyo na kumupeleka kwenye nyumba ya babake., Babukula omukhasi oyo bamuila munju eya raraawe.,sw,luy,Bukusu,translations okhuyomba," excel; defeat; exceed; used in comparison of adjectives, in the same way as okhushira",luy,en,Luwanga,dictionary Ne omwana wowo aliba epunda eya mundaa aliba omusiku owa buli mundu ne aliiyaula khu balebe bewe amenye yeng'ene., Na mtoto wako atakuwa punda wa mwituni atakuwa adui wa kila mtu na kila mtu atakuwa adui wake na atajiondoa kwa ukoo wake aishi pekee yake.,luy,sw,Bukusu,translations Naye atakuja kwa watu woto," Naye alaza hambi kuvandu vosi,",sw,luy,Maragoli,translations Shemeji wake anastahili achukuwe huko., Mulamue akhoya abukule ebweeneyo.,sw,luy,Bukusu,translations contain; be filled with; be near to calving (of a cow), okhwitsula,en,luy,Luwanga,dictionary "Mulabateeba tawe! Nabemilisi ababofu. Ne omubofu niyemilila omubofu washie, boosi balakwa mubuko """," Let them alone: they are blind guides. And if the blind guide the blind, both shall fall into a pit.",luy,en,Luwanga,bible Mito bado ilikuwa na vichaka vingi., Tsimanda tsyali nitsikikiri nu vulimu vunyingi,sw,luy,Maragoli,translations Obulwaye buno bwari obwakhuchenya mno mana nibukira ebikuli ni bifungwa nende eviro ni fungwa., Huu ugonjwa ulikuwa waajabu sana na ukafanya shule zikafungwa na soko pia zikafungwa.,luy,sw,Marachi,translations okhwitsuba, bow; promise solemnly,luy,en,Luwanga,dictionary injenda, motion; gait,luy,en,Luwanga,dictionary obuyingo, bow (for shooting arrows),luy,en,Luwanga,dictionary Huo ugonjwa ndio ulimuua Papa Sirandula mtu mwenye hadhi kubwa kwa kazi ya vinema kutoka huko Funyula ziwa poti., Nobwore mwami wefwe Papa Sirandula muya mkhongo wa khukasia tsividio tsindai muno khurala Funyula mwaalo poti ei.,sw,luy,Marachi,translations "Emuboolela toto mbu, shindalanywakhwo khandi idivai yino tawe, okhuula khunyanga eya ndakhanywe ninenywe idivai yimbia mubwami bwa Papa wanje."""," But I say unto you, I shall not drink henceforth of this fruit of the vine, until that day when I drink it new with you in my Father's kingdom.",luy,en,Luwanga,bible "Ne olwa Elisabeti yahulila amashiesio aka Mariamu, omwana yerunda mundamwe, mana Elisabeti niyetsulwamwo Roho Omutakatifu,"," And it came to pass, when Elisabeth heard the salutation of Mary, the babe leaped in her womb; and Elisabeth was filled with the Holy Spirit;",luy,en,Luwanga,bible Yigu gwali muyinzi mudinyu kuduya amaduma na kandi vasese., Kugonga mahidi kwa kinu ilikuwa ni kazi ngumu na pia walipepeta mahindi ili kutoa uchafu.,luy,sw,Maragoli,translations Ni wapi ilikopanda nyanya yaka., Wataaga haliki inyaanya yoyo?,sw,luy,Maragoli,translations "Nyasaye wefwe nowetsimbabasi khandi nomuholo, yakhakhole obulafu obuyia bwobuhonia okhukhwashila ifwe,"," Because of the tender mercy of our God, Whereby the dayspring from on high shall visit us,",luy,en,Luwanga,bible you, enywe,en,luy,Luwanga,dictionary "Yesu nabareeba ari, ""Muli nemikaate chinga?"" Nibakalusia bari, ""Khuli nemikaate musafu nende orunyeni rutiiti butswa """," And Jesus said unto them, How many loaves have ye? And they said, Seven, and a few small fishes.",luy,en,Luwanga,bible Wakuu hutungikwa kwa mikono yao;, 12 Avanene vasungwa kumukono gwavo.,sw,luy,Maragoli,translations "Forasmuch as many have taken in hand to draw up a narrative concerning those matters which have been fulfilled among us,", Yule khu owoluyali Tseofilo. Abandu abanji bateema aka banyala koosi okhuhandika amakhuwa kekholekha mwifwe.,en,luy,Luwanga,bible Lola liiru lira liiruli, Ona lile goti linauma.,luy,sw,Maragoli,translations Nyima umwana uyu niyivulangwa ma naviruka aviluka ne miima jamwakola naveye mundu na mama wewe., wakati mtoto huyu alizaliwa alikua akifuata tabia ambazo wazazi wake walikuwa wakifanya alipokuwa tumboni,luy,sw,Maragoli,translations moyo, Mwoyo,sw,luy,Maragoli,translations baadaye tulinunua tulivyokuwa tumeenda kununua kisha tukachukua pikipiki tukaenda nyumbani., hwamala ni hukula vya hwari nihuthire hukula nimala huvukula sipikipiki ni huvwao huthia mungo.,sw,luy,Marachi,translations okhushena, haunt,luy,en,Luwanga,dictionary "'Alakhola ario mwaba ne muria o mala niko aloma se kakhole kamalaka kewe niko ndikho muelesia tawe, aba se buli burume bwa Wele luno khulwe khumusiima niye, Wele."," Atafanya hivyo mkiwa mnamtii kisha ambayo alisema hayatafika sheria zake ambazo ninawapa, itakuwa si ujumbe wa mungu huu kwa kumpenda yeye, mungu.",luy,sw,Bukusu,translations lifundikho, knot,luy,en,Luwanga,dictionary Balimwekesia nga ese ne nabalaka., Watakuja kuwaonyesha jinsi mimi nilivyowaagiza.,luy,sw,Bukusu,translations likonzo," sore, ulcer",luy,en,Luwanga,dictionary "Khunyanga eyokhukhalachilwa eshiina, abandu ba Nineve bakhasinjile mumuse okhumukhalachila inywe eshiina, shichila bekalukhasia okhurula mubwonooni bwabwe, olwa bahulila Yona nayaala; kho emuboolela mbu, aliho hano omukhongo okhushila Yona!"," The men of Nineveh shall stand up in the judgment with this generation, and shall condemn it: for they repented at the preaching of Jonah; and behold, a greater than Jonah is here.",luy,en,Luwanga,bible "Baada ya kunyoa, ajuza pamoja na msichana waliokota kuni.", Inyima wokuvega mkeere yateenya nomukaana.,sw,luy,Maragoli,translations Ku mugongo mama kalegosa, Mama alishtuka alipoguzwa mgongoni,luy,sw,Maragoli,translations Kushabikia kile mlichofanya.Tena mko karibu kuvuka mto wa Wen., Khwikhoyela nibio mwakhola lundi muli siimbi khukhwambukha Luluuchi lwa Wen.,sw,luy,Bukusu,translations "And they that saw it declared unto them how it befell him that was possessed with demons, and concerning the swine."," Ne abali nibalutsikhwo amakhuwa ako, baboolelakhwo abashiabwe akali nikekholeeshe khu mundu webishieno oyo nende khumbiitsi.",en,luy,Luwanga,bible on one's back; recumbent, makalama,en,luy,Luwanga,dictionary Wele Omunyali Owa Bioosi akhabiite chikhabi Lisaaye lienywe lilalaamwa alala ne khubiita bibiaaki bienywe ne bibiaamo bienywe ne chikhaafu ne kimilimo kienywe kioosi., Mungu mweza wa vyote atapatia baraka uzao wenu pamoja na kubariki ghala zenu na mazao yenu na ng'ombe na kazi yenu yote.,luy,sw,Bukusu,translations ndala," one, the form used in counting or in in-class concords",luy,en,Luwanga,dictionary lilondo, crust; pieces of crusty obusuma adhering to the sides of the pot,luy,en,Luwanga,dictionary "Kwenye mlima wa Ebali,kuna vijilima vingine viwili ambavyo vipo upande wa magharibi.", Khu sikulu sia Ebali. 30 Bikulu bibili bino bili lubeka lwe mumbo mwe Luluuchi.,sw,luy,Bukusu,translations oweinjinia, one who is generous with gifts and help,luy,en,Luwanga,dictionary "It is enough for the disciple that he be as his teacher, and the servant as his lord. If they have called the master of the house Beelzebub, how much more them of his household!"," Nobulayi omwechi okhuteema okhuba shinga omwechesiawe, kata omusumba okhuba shinga omwamiwe. Kho nibaba nibalanjile omwenengo mbu Belizebuli, shibalalanga abomungomwe ameera amabi muno! Oukhoyile okhuribwa",en,luy,Luwanga,bible """Ne wombakha enju embia, khupila alaulila sisiekholeekhe mala alaria."," Ukijenga nyumba mpya, pigia atasikia kilichotendeka kisha atatii.",luy,sw,Bukusu,translations How are you my niece?, Oli orie omwiwa wanje?,en,luy,Luwanga,translations Omumiitsi amiitsanga likhuwa lia Nyasaye., The sower soweth the word.,luy,en,Luwanga,bible And which of you by being anxious can add one cubit unto the measure of his life?," Niwiina khwinywe, khulwa okhuhenda omwoyo muno, ounyala okhumeeta kata inyanga ndala khutsinyanga tsiobulamubwe?",en,luy,Luwanga,bible "Kwako kamaloba kababoombela, sikila bibiaywa biabwe biaba bikali lukali, se banyala khukhwayila alala tawe."," Kwa hayo ardhi iliwapungukia, Kwa sababu mifugo wao walikuwa wengi Sana, hawangeweza kuwalishia pamoja.",luy,sw,Bukusu,translations Kuchunga Ng'ombe kuliachiwa watu wazima., Tsing'ombe tsyatsitsagirira kwaywa na vandu vakulundu ho.,sw,luy,Maragoli,translations No obuusia kamatunda ke kimisabibu okhakobolayo khu bisina lukhola khabili., Ukisanya matunda ya misabibu usirudi kwa mizizi kwa mara ya pili.,luy,sw,Bukusu,translations Ekanisa eya Katoliki se ebalanga bitabu bia Deturokanoni bilala khuuba bitabu khubwayo tawe. Ne kakhali ebibukulanga nga bitonyi namwe chichaputa che bitabu bibiindi biili mu Purotokanoni., Kanisa la kikatoliki huwa halibaguwi vitabu vya Deutrokanoni kuwa vitabu kivyake bali huvichukulia kama sura za vitabu vingine vilivyomo katika Protokanoni.,luy,sw,Bukusu,translations "U khonye. Yesu, khutsantaslikha"," Unisaidie. Yesu, nijazwe na furaha",luy,sw,Maragoli,translations fish with a line and hook; angle, okhuloba,en,luy,Luwanga,dictionary "Nayo ingubo yishinga yomuhekalu niyirandukhamwo ebitonye bibili, okhurula ikulu okhuula hasi.", And the veil of the temple was rent in two from the top to the bottom.,luy,en,Luwanga,bible ichupa, bottle; flask ( Ne olwa bali nibafuubile tsikhanda etsio mumaatsi, batiila tsinyeni tsinyinji nitsiba ahambi okhurandula tsikhanda etsio.",en,luy,Luwanga,bible madness; lunacy; insanity, obulalu,en,luy,Luwanga,dictionary Naye akamwambia pamoja nawe; lakini mwendo tafadhali nipe maji kidogo maana nina kiu," 19 Naye ya mbo halala nive;navutwsa,ulugenda lwa lera, Mwadza,u mbe amadzi make u tsitsanga ku si lu ;la ku ha ubukumi;keke nwe; kigira mbeye nobuluhu.",sw,luy,Maragoli,translations Wataaga haliki inyaanya yoyo?, Ni wapi ilikopanda nyanya yaka.,luy,sw,Maragoli,translations Setsu anatupa ukuni., Setsu asigisaa lusasu,sw,luy,Maragoli,translations Ugonjwa huu ulikuwa tu kama maradhi ya kawaida, Ovuluare runo vuri sa nga myaka.,sw,luy,Marachi,translations okhusumula, start,luy,en,Luwanga,dictionary Waluya wa mashariki mara mingi walimuita mtoto jina la mtu wao aliyekufa na walikuwa wakimpenda, Avaluhya vevugwi halikanyingi valanganga mwana lyeta lyo mundu wavo wamala kukutsa na nivali ni va muyanza.,sw,luy,Maragoli,translations Kulinde lilagana lilie., Tungoje ahadi zake,luy,sw,Maragoli,translations amaaka, tricks; mischievousness; restlessness,luy,en,Luwanga,dictionary Thank you, Orio mnoo.,en,luy,Luwanga,translations cover; lid, eshifunikho,en,luy,Luwanga,dictionary Amafwi keing'ombe kalangwa masingo., Kinyesi cha ng'ombe kinaitwa zamadi.,luy,sw,Marachi,translations bad breath; unpleasant smell coming from the mouth, omwalala,en,luy,Luwanga,dictionary Wanarudi kila siku jioni hadi vile siku ya jua itakapo isha., Virananga sia mugolova kuduka madiku go mabasu gafwa.,sw,luy,Maragoli,translations stool; chair (see also indebe), eshisala,en,luy,Luwanga,dictionary MWANA WA MUNGU, MWANA WA NYASAYE,sw,luy,Maragoli,translations Amani okalila, Your strength is your source of food.,luy,en,,proverbs "Njoni na furaha, Enyi wa Imani"," Avandu va Kristo mu sangale nunu,",sw,luy,Maragoli,translations Alitengeneza ulimb o wake vizuri akaweka kwenye mkebe, Yalomba vulimbo vwiruvwe vulahi rarike mumukobo,sw,luy,Maragoli,translations "And he answereth them, and saith, Who is my mother and my brethren?"," Yesu nabakalusia nabareeba ari, ""Mama wanje niwina? Ne abasiani befwe nibabo wina?""",en,luy,Luwanga,bible "Angalieni, mtazame kama kuna majonzi yoyote kama yangu, niliyotendwa."," Henze, mu lole, Ni ha va Ni ha veye nelivererera Lindi kuli livererera Lindi kuli livererera Lya mbeye nalyo, Lya nkolerwa.",sw,luy,Maragoli,translations Navugiriye mavandi vatula mu muse., Akikubali wengine wanatoka ndani,luy,sw,Maragoli,translations "Na burimundu yari yamukhera khubira shikero, kuka oyo yari wa luyari khuburimundu, abe mdidi kose mkhongo."," Na kila mtu alikuwa anampenda sana, huyo babu alikuwa na hadhi kwa kila mtu iwe ni mdogo au mkubwa.",luy,sw,Marachi,translations nothing of the sort! I don't believe it!, ako mba!,en,luy,Luwanga,dictionary omusumba," unmarried man (bachelor or widower), slave, servant (see also omukhalabani, omukholi)",luy,en,Luwanga,dictionary Watu hufanya nini wakitaka kuona au kuua kinywere?, Avandu niveenyi valole naho viite kinywere vakolangaki?,sw,luy,Maragoli,translations doorstep; piece of wood or low bank of clay in doorway to stop water from flowing into the house after rain, omushingachi,en,luy,Luwanga,dictionary Ingombe iberesianga omurimi amabeere tsilita makhumi kabiri nende akulu., Ng'ombe khumpea mkulima maziwa lita kumi na mbili kuendelae.,luy,sw,Marachi,translations "nisio oloma oli okhola sikila wamwene aba wechubile Wele Omunyali Owa Bioosi, alikho aruunga bulamu bwewe.", Ambacho alisema kuwa ufanye kwa sababu mwenyewe umeapa mungu mweza wa vyote yuko analipa uzima wake.,luy,sw,Bukusu,translations "And they crucify him, and part his garments among them, casting lots upon them, what each should take."," Kho nibamubamba khumusalaba, ne nibakabana ebifwalobie munjila yokhubikhupila ikha, khulwa okhumanya ingubo ya buli mundu akhoyile okhubukula.",en,luy,Luwanga,bible "Hivyo basi, babake na mamake wailitoka nje ya mji wakikimbia"," Kaaba kario, raraawe ne maawe barura mulukoba ne batima.",sw,luy,Bukusu,translations okhusharula, whip; beat,luy,en,Luwanga,dictionary -khomefu, fat; thick,luy,en,Luwanga,dictionary "Erisero ria ingombe, khare bakofu bakaasianga tsingubo tsia khufuala. Nende abaafundi bakasianga ebilaaro. Bia maasai. Notsia mudala mwa mundu olanyola tsing'ombe nitsiaya."," Ngozi ya ng'ombe kitambo wazee walikuwa wanatengeneza nguo za kuvaa,. Na fundi walikuwa wanatengeneza viatu za Maasai, ukienda kwa boma ya mtu utapata ng'ombe wakichunga",luy,sw,Marachi,translations isekese, porcupine,luy,en,Luwanga,dictionary He who dies of overeating will not haunt those left behind., Oufwa india shashiena,en,luy,,proverbs """Baakwa bali bamenyile mu sibala sienywe balanyoola bunyali buli lwosi.", Wanaoanguka ni wanaoishi kwa nchi yenu watapata uwezo kila mara.,luy,sw,Bukusu,translations threaten; warn, okhusyoma,en,luy,Luwanga,dictionary okhukhayaka, eat obusuma without meat or other relish,luy,en,Luwanga,dictionary "For whosoever shall be ashamed of me and of my words in this adulterous and sinful generation, the Son of man also shall be ashamed of him, when he cometh in the glory of his Father with the holy angels."," Kho omundu yesi yesi oufimbilwa isie omurwe khandi oufimbilwa omurwe amakhuwa kanje mulwibulo luno olwobuyilani khandi olwobwonooni, Omwana womundu naye alamufimbilwa omurwe olwa yetsa muluyali lwa Samwana, halala nende olwa abamalaika abatakatifu.""",en,luy,Luwanga,bible "And he commanded the multitudes to sit down on the grass; and he took the five loaves, and the two fishes, and looking up to heaven, he blessed, and brake and gave the loaves to the disciples, and the disciples to the multitudes."," Mana nalachilisia abandu okhwikhala hasi, nabukula emikaate chirano echio nende tsinyeni tsibili etsio, nahenga mwikulu, ne nabisabila ikhabi. Nabisonyola nakabila abeechi, nabo abeechi nibakabila abemikanda abo.",en,luy,Luwanga,bible "Kila tukiamka, tunakuabudu", Inyinga yomugamba ku limbira lve:,sw,luy,Maragoli,translations "Inyanga yaloondakhwo, mumabwibwi eshialo nibushili okhushia, Yesu yabuukha natsia mushitsiimi yenyene. Ne nali ebweneyo yasaaya."," And in the morning, a great while before day, he rose up and went out, and departed into a desert place, and there prayed.",luy,en,Luwanga,bible "Khu boola bung'ali bano se baba ‘bakhalaki"" tawe.", Kusema ukweli hawa hawakuwa waamuzi.,luy,sw,Bukusu,translations imbindi, pea,luy,en,Luwanga,dictionary "sister, brother; sibling; mbotsonyene 'his/her brother or sister'", mbotso,en,luy,Luwanga,dictionary Alishangazwa sana kisha akawaeka shambani na wakaliwa., Yaagenya muno; ma navaavugula naavata mulukeyo. Amasakira gatsa nigavalia vosi.,sw,luy,Maragoli,translations Naye unisaidiaye., Naye u nkonyanga inze.,sw,luy,Maragoli,translations Ne kakhali Endaalo yino mulikho mucha khuupana babaandu be lukoba olwo ne bakhafukiilila ne basiku benywe., Ingaw siku hii mko mnaenda kupigana watu wa mji huo na hawakukubaliana na maadui zenu.,luy,sw,Bukusu,translations 41 Gendi ku gingire Nyasaye u veye igulu mwoyo gyetu halala na makono getu., Tuinue mioyo yetu pamoja na mikono yetu kwa Mungu mbinguni.,luy,sw,Maragoli,translations mamangu ni nafoyo yaani mumarachi kamili anajua kimarachi., mama wange ni mfofoyo yaani mumarachi kamili yamanya lumarachi.,sw,luy,Marachi,translations Ing'ombe eya igiredi iri nende emirimo misabi. Ni khandi iri nende mirimo misabi khuluakhuba iritsanga bunyasi bungi ni khandi yinyikhana khuria bilayi., Ing'ombe wa gradi ana na kazi mingi. Tena ana kazi mingi kwa sababu hula nyasi mingi na tena anafaa kula vizuri.,luy,sw,Marachi,translations Indimu inderere indulu., Ndimu telezinayu kali.,luy,sw,Maragoli,translations "Nahenga eyi nende eyi khubandu abali nibekhale nibamubotokhane naboola ari, ""Mama wanje nende abasiani befwe mbabano!"," And looking round on them that sat round about him, he saith, Behold, my mother and my brethren!",luy,en,Luwanga,bible Yaamulia., Alimla.,luy,sw,Maragoli,translations "Ne omukhonokwo, nikuba nikukhukhola okhwonoona, okukhalache kuruleho. Nobulayi okhwinjila mubulamu bweinziayo nobula omukhono mulala, okhushila okhutsia mumulilo kulasimanga ta noli nemikhono chibili."," And if thy hand cause thee to stumble, cut it off: it is good for thee to enter into life maimed, rather than having thy two hands to go into hell, into the unquenchable fire.",luy,en,Luwanga,bible "Mti hutumika kejenga nyumba, mashua na kutumika pia kutengeneza raslimali za mbao."," Omusala kwekhonyerwanga kwimbakha tsinyumba, amaaro nende hukasia ebindu biesimbao.",sw,luy,Marachi,translations "Ndakumbuka makhuwa ka mama yambolera mbu ""mwana wange ulaunanga da msikuli itsuli sana da."""," Niliyakumbuka maneno ya mama yangu mzazi aliyoniambia ""mwanangu usiwe unarauka kuenda shule asubuhi sana.""",luy,sw,Marachi,translations "Pilato naye nabareeba ari, ""Shichila shiina? Nikhuwa shiina libi liakholile?"" Nebutswa nabo bameeta butswa okhuyiiba obutinyu nibaboola bari, ""Mubambe!"""," And Pilate said unto them, Why, what evil hath he done? But they cried out exceedingly, Crucify him.",luy,en,Luwanga,bible a plant whose very severe ash is used for healing the wounds of boys who have been circumcised, ingwe,en,luy,Luwanga,dictionary "Sikizeni, sema Bwana", MUHULILE INZE YAHOVA,sw,luy,Maragoli,translations "Naye siyari da nende omuoyo mulayi, yakhera khusumbua bandu nende khubanyeka na khandi yari nende sikharikhari."," Naye hakuwa na roho safi, alipenda kusumbua watu na kuwatusi na pia alikuwa na wivu.",luy,sw,Marachi,translations oluyali, glory; honor; beauty; virginity,luy,en,Luwanga,dictionary Mahondo gayataga nzie nzie., Malenge aliyoyapanda.,luy,sw,Maragoli,translations "Ukukikama maziwa kutoka kwa ng'ombe utauzia watu, wewe mwenyewe utapata pesa mingi sana."," Nookhera mabere ka ing'ombe olakusiria abandu, ewe mwene olanyola matongolo mangi lukari",sw,luy,Marachi,translations okhulabukha," become light after rain, at dawn",luy,en,Luwanga,dictionary "and they were baptized of him in the river Jordan, confessing their sins."," Nibeyama obwonooni bwabwe, naye Yohana nababatiisia mumwalo kwa Yorodani.",en,luy,Luwanga,bible okhusanga, have sexual intercourse,luy,en,Luwanga,dictionary glean, okhutondola,en,luy,Luwanga,dictionary Baedomu ne Bamisiri banyala bengila abiila bikholwa ebio mu libuusiana lie babaandu., Waedomu na wamisiri wanaweza wakaingia akachukia matendo kwa mkusanyiko wa watu.,luy,sw,Bukusu,translations "Nichakavimba, mavakubitsa kifu kandi avaviida vwanga navoola amang'ana agokoholitsa kolondana nuvudamanu vwakolwa.", Akishapuliza kibofu cha utumbo alitamka maneno ya ya kutakasa kulingana na maovu yaliyotendwa.,luy,sw,Maragoli,translations hole in the ground, obwina,en,luy,Luwanga,dictionary clean a baby's buttocks after it has dirtied itself; sweep up dung, okhung'uula,en,luy,Luwanga,dictionary "Inyanga yindi, olwa Yesu yali nasinjiile khuluchinga lweinyanza ya Genesareti, omukanda omukhongo kwabandu kwali nikumubotokhaane nibarechelesinjia likhuwa lia Nyasaye."," Now it came to pass, while the multitude pressed upon him and heard the word of God, that he was standing by the lake of Gennesaret;",luy,en,Luwanga,bible imbolera, compost; manure etc. rotted in compost pit (or otherwise); anything rotten,luy,en,Luwanga,dictionary "Kwimba lidzominya,", Na nyimbo za kumsifu,luy,sw,Maragoli,translations Mrejeshee., Mukoboselieyo.,sw,luy,Bukusu,translations okhurambatsana, disagree; be unable to get along with each other,luy,en,Luwanga,dictionary okhukalakala," fall, thowing the arms and legs about; wriggle; roll and jump about; move to and fro",luy,en,Luwanga,dictionary "Umundu naanyooleka umwita, Mwami alamuha vutugi vunyingi kandi alamuha mukaana weeve."," Akipatikana mtu atakayemuua, Kiongozi atampa mali nyingi na bintiye.",luy,sw,Maragoli,translations tempt; get ready, okhurechekha,en,luy,Luwanga,dictionary Khalano bienyekha bulimundu arake emisala mulukongo., Kwa hivyo inatakikana kila mtu apande miti katika kijiji.,luy,sw,Marachi,translations "round; more particularly spherical, but also used of circular objects (omufumunde, eshifumunde, etc.)", -fumunde,en,luy,Luwanga,dictionary "Yesu khandi yekhoonyela tsinjelo okhuboola nabandu, naboola ari,"," And Jesus answered and spake again in parables unto them, saying,",luy,en,Luwanga,bible eshiribiti, small drum which can be beaten as it is carried along; used mainly in dances,luy,en,Luwanga,dictionary Hukuza matamshi wakati wa kuzungumza kwa wanafunzi, 2.Kuvilukitsa lulimi ne limoloma lia vaana,sw,luy,Maragoli,translations Nyingine ilikuwa kufundisha., Ni jindi jaliho kwigitsa.,sw,luy,Maragoli,translations WANAFUNZI WALIOFANYA MTIHANI WA DARASA LA NANE YAANI K.C.P.E MWEZI WA TATU MWAKA HUU WANAENDA KUJIUNGA NKIDATO CHA KWNZA HAPO KESHO., BASOMI BABAKELA KAMAREBA KE EKILASI YA MUNANE KCPE KUMWESI KWE KHATARU KUMWIO KUNO BACHA KHWITUBA MUKILASI YA 9 MUBISOMELO BIE KHABILI ENDALO YA MUCHULI.,sw,luy,Bukusu,translations Mungu Mwokozi wetu, Nyasaye Muhonyi wetu.,sw,luy,Maragoli,translations There is no fear once you have set off on an errand., Eyirulile shiiritsanga lime,en,luy,,proverbs Wakati ngombe ya makumbusho inachinjwa, Eng'ombe yo luvego nivitanga.,sw,luy,Maragoli,translations Enzeere enyoolekanga munyanza., Enzere(mdudu) hupatikana ziwani.,luy,sw,Maragoli,translations "And there cometh to him a leper, beseeching him, and kneeling down to him, and saying unto him, If thou wilt, thou canst make me clean."," Khandi omundu undi owali nobuchele yetsa khu Yesu, nasikama hasi imbeliwe naboola ari; ""Noba nochama usiiye embone""",en,luy,Luwanga,bible "And he said unto him, Thou shalt love the Lord thy God with all thy heart, and with all thy soul, and with all thy mind."," Yesu nakalusia naboola ari, "" ‘Oheele OWAMI Nyasayewo nomwoyokwo kwosi, namapaaroko koosi nende amakaniko koosi/",en,luy,Luwanga,bible Msichana alitembea pole pole akafika kwa nyumba., Mkhana yakenda kala yola munzu.,sw,luy,Marachi,translations okhwambukha," cross, especially to cross a river, valley, lake, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary large clod of earth, liyindi,en,luy,Luwanga,dictionary ING'OMBE, NG;OMBE,luy,sw,Marachi,translations khukhwama endaalo eyo khukhwola Ekholo eya sebuluni seyaoona Baandu lundi tawe., kutoka siku hiyo kufikia Ukoo wa Sebuluni hawakufukuza watu tena.,luy,sw,Bukusu,translations bag; pouch, iloloti,en,luy,Luwanga,dictionary "Ne buli mundu ouhulila amakhuwa kanje kano, ne nalakakhola ta, ali shinga omuyingwa, owombakha inzuye khumuyeshe,"," And every one that heareth these words of mine, and doeth them not, shall be likened unto a foolish man, who built his house upon the sand:",luy,en,Luwanga,bible "Aliyejitolea kutufia, uje umuabudu"," We haane khu Muyeti yuno, wiche omusigamire",sw,luy,Maragoli,translations Omunwa khukundi (DNA) Quarrels beget quarrels.* 422. Omunwa kwanje holera," ‘My mouth, be quiet!'",luy,en,,proverbs Shina shibi?, What is wrong?,luy,en,Tsotso,translations be tasteless; be insipid, okhutsalala,en,luy,Luwanga,dictionary No definition provided, okhutinya,en,luy,Luwanga,dictionary nari nende wasiwasi nga vyari niviingire igiza yariyo inyanga eyo., nilikuwa na wasi wasi kwa kuwa tayari giza lilikuwa linaingia.,luy,sw,Marachi,translations Lundi okhoyele amuelesia sibe sisienywe wekhoyele bibiindu bilayi bioosi nibio mu sibukule ne khu simenyamo., Tena anastahili kuwapatia iwe yenu umefurahia vitu vizuri vyote ambavyo mmechukuwa na kuishi humo.,luy,sw,Bukusu,translations haunch bono, libatswa,en,luy,Luwanga,dictionary okhusumula, lift and move,luy,en,Luwanga,dictionary He has stepped on the snake's tail., Asenere inzokha khumushira,en,luy,,proverbs Imondo neshindu shinyorekhananga mungokho., Firigisi ni sehemu inayopatikana ndani ya kuku.,luy,sw,Marachi,translations "Mukhaandikekho Nariire lilaka liowo, Wele Omunyali Owa kamalaka kano koosi.", Mtaandika hapo nimetii amri yako mungu mweza wa sheria hizi zote.,luy,sw,Bukusu,translations bend o.s., okhwifumba,en,luy,Luwanga,dictionary "Mana niyetsa ahabeechi abo bali, nababoolela ari, ""Khandi mushikonanga butswa nimuhuluukha? Lole! Eshise shiulile bulano eshia Omwana womundu akhobilwe mubunyali bwabonooni."," Then cometh he to the disciples, and saith unto them, Sleep on now, and take your rest: behold, the hour is at hand, and the Son of man is betrayed into the hands of sinners.",luy,en,Luwanga,bible Isipokuwa Yoshua mwana wa Nuni., Ne akhali Yoshua okhwa Nuni.,sw,luy,Bukusu,translations Va mu vika Yesu!, Walimvisha Yesu!,luy,sw,Maragoli,translations okhuangalala," be very dry; be parched; be thirsty; used also of s.o. caught out in something he is ashamed of, and unable to speak for fear or embarrassment; become stiff or hard",luy,en,Luwanga,dictionary Mungu mweza wa vyote atawaweka upande wa bahari ya shamu., Wele Omunyali owa bioosi alamura lubeka lwe sia nyanja eya Shamu.,sw,luy,Bukusu,translations inzala, hunger; drought; famine; time of scarcity of food.,luy,en,Luwanga,dictionary eshifwolo, dirt; filth,luy,en,Luwanga,dictionary "Gidioni abukula babaandu abekhisia eluuchi, mala wele omunyali owa bioosi amubooleela ali, yaukhasia buli sia mulala okamulila busa kameechi ne lulimi lwewe nga embwa,khukhwama Khu buli sia mulala osikama asi Khu masikamo kabwe Nio banywa."," Gidioni akachukua watu akawateremsha mtoni, kisha mungu mweza wa vyote akamwambia kuwa, watenganishe lila mmoja atakayeramba maji na ulimi wake kama mbwa, kutoka kwa kila mmoja anayeinama chini kea magoti yao Ndipo wanywe.",luy,sw,Bukusu,translations "Aweke mbele ya madhabahu ya mungu kipana, viwango viwili kwa nyumba yako."," asire ebweeni wa alutare ya Wele sibalaayi, bikelo bibili munju yowo.",sw,luy,Bukusu,translations Aheehe haveeye aheere, Pake pako bure.,luy,sw,Maragoli,translations dadangu alifikiria kuwa ni jirani yetu aliyekufa., omukhana wefu yapara mbu ni jirani wefu ni ufuire.,sw,luy,Marachi,translations okhunichirisia, persuade rather forcibly,luy,en,Luwanga,dictionary "Njooni wote, tushiriki pamoja upendo wa Mungu"," Hambi mwinye, kuvugane mu buyanzi bwa Nyasaye;",sw,luy,Maragoli,translations Do not fumble about like a one-eyed person., Lekha okhukoyana shinga oweimoni,en,luy,,proverbs "rupees, money", tsirupiya,en,luy,Luwanga,dictionary Msalabani Yesu alisulubiwa, Kumsalaba Yesu yavambwa,sw,luy,Maragoli,translations ………, Ling'ohani,sw,luy,Maragoli,translations Olamisa, You will miss me,luy,en,Tsotso,translations "Atawaambia nyinyi, watu wa mji huo wote kuwa waisiraeli sikiliza! watakuwa watumwa wenu."," Akhamuboolele enywe, babaandu be lukoba olwo ali 'Baisiraeli rekeeresia! balaba banasioobi benywe.",sw,luy,Bukusu,translations olwana, childhood; characteristics and attributes of childhood,luy,en,Luwanga,dictionary shake out, okhuteng'ulula,en,luy,Luwanga,dictionary bend; bend half way; sit comfortably, okhukhotamia,en,luy,Luwanga,dictionary eshibera, mercy,luy,en,Luwanga,dictionary KHU MUSALABA KHU GA FWIRA, MSALABANI ALIPOFIA,luy,sw,Maragoli,translations A night runner will come to be known., Ouloka eshiro alimanyikhana,en,luy,,proverbs linasi, coconut,luy,en,Luwanga,dictionary You are so beautiful my lady., Oli mulayi omukhaye wanje.,en,luy,Luwanga,translations "Bwoni bwetu kumsalaba,"," Dhambi zetu msalabani,",luy,sw,Maragoli,translations Kwidzominye Mutungiri, Tuna mshukuru anaye tulipia,luy,sw,Maragoli,translations Kusema ukweli ng'ombe ni mfugo mzuri sana., Khuboola obwadodo eing'ombe ni esiruke esilayi lukari.,sw,luy,Marachi,translations young boy or girl; new (adj.), omuyia,en,luy,Luwanga,dictionary puppy; infant of 4 or 5 months, libwechera,en,luy,Luwanga,dictionary "Nilipokuwa karibu kufika shuleni, mtu mmoja alitokea ghafla na kuniambia ni jamaa wa familia yangu.", Karibu sana khula nasikuli mwange mundu mlale yalulaeria nambolera mbu nimwikhowange.,sw,luy,Marachi,translations "Ye leave the commandment of God, and hold fast the tradition of men."," Mulekhanga lilako lia Nyasaye ne nimuhanda khu milukha chiabandu """,en,luy,Luwanga,bible "Khandi shimulalanjekhwo omundu yesi yesi khushialo khuno mbu, 'Papa' ta, shichila muli nende Papa mulala yenyene ouli mwikulu."," And call no man your father on the earth: for one is your Father, [even] he who is in heaven.",luy,en,Luwanga,bible efue vevusi vefu vanala luswairi., sisi wazazi wetu wamezoea kiswahili.,luy,sw,Marachi,translations Nilikuwa nimepewa na wachungaji, Tsiali tsia vayi vamba,sw,luy,Maragoli,translations "Ing'ombe niindai lukari khulwa khuba irurereranga amabeere, inyama nende amapesa."," Ng'ombe ni muhimu sana kwa kuwa hutupea maziwa, nyama na pesa",luy,sw,Marachi,translations Efwe avanafunzi kwali msikuli omuda sikuabwa da omuruchi wa Kenya na mala navola mbyu evikuli vyosi vya Kenya vinyale hufungwa., Sisi wanafunzi tulikuwa shuleni na bila kupoteza muda rais wa Kenya akasema shule zote za nchini Kenya ziwezwe kufungwa,luy,sw,Marachi,translations Anyala arusiao bumayaanu akari wenywe., Anaweza akaondoa uovu kati yenu.,luy,sw,Bukusu,translations Anataka nilinde, Yenyanga inze kulinda,sw,luy,Maragoli,translations Mlinzi aliketi kwenye Mtunda akilinda mianzi mtoni, Musikaali yikalaa kukituunda naalinda vidundu mukivanda.,sw,luy,Maragoli,translations Khutasa baleeyi khu khukhila efwe., Kuongeza warefu kushinda sisi.,luy,sw,Bukusu,translations Nyasaye alwimilile, Mungu atusimamie,luy,sw,Marachi,translations Leya alimrudisha kwamba! kumbuka funzo, Leya yamukalusia ari!,sw,luy,Marachi,translations What crawls on you may bite you., Eshikhumola shienya okhuluma,en,luy,,proverbs "but I say unto you, that every one who is angry with his brother shall be in danger of the judgment; and whosoever shall say to his brother, Raca, shall be in danger of the council; and whosoever shall say, Thou fool, shall be in danger of the hell of fire."," Nebutswa isie emuboolela bulano mbu; yesi yesi ousinyishila owashie, alakhalachilwa eshiina, naye ounyeka owashie naboola ari, ‘Oli omusilu iwe/ alareerwa mushiina, ne yesi yesi ounyeka owashie ari, ‘Oli eshiyingwa/ yakhabe mumatinyu akokhusukunwa mumulilo okulasimanga tawe.",en,luy,Luwanga,bible "stick (of olusyola) set up alongside the ancestral stones, in honor of some particular spirit", olusambwa,en,luy,Luwanga,dictionary okhusambukha, come un-roofed; start to come down (a house),luy,en,Luwanga,dictionary "Ne shikakhabekhwo kario mwinywe ta,"," But it is not so among you: but whosoever would become great among you, shall be your minister;",luy,en,Luwanga,bible wrestle; struggle; fight, okhulwana,en,luy,Luwanga,dictionary Musa aliwaambia Waisiraeli kumtii Mungu., Musa aboolela Baisiraeli barie Wele.,sw,luy,Bukusu,translations "Mirembe, mwirova;", Malaika hao,luy,sw,Maragoli,translations "Makuva gokwidzominya Yesu, Mwami"," Wakimusifu Yesu, Mwokozi",luy,sw,Maragoli,translations Ing'ombe shiyamala bunyasi khunyanga, A cow cannot eat all the grass in a day,luy,en,,proverbs blister, libasia,en,luy,Luwanga,dictionary crowd; swarm; there is no accent on the penultimate syllable in this word, okhuserasera,en,luy,Luwanga,dictionary MISHIPA, ARTERICS,sw,luy,Maragoli,translations obukono, sleeping place,luy,en,Luwanga,dictionary Waambie wewe ni dada yangu ndiposa watanichukulia vizuri na hawataniua.," Baboolele oli ewe oli omukooko wase , nio okile bambukule bulayi bakhanjira tawe""",sw,luy,Bukusu,translations truly; really; absolutely, toto,en,luy,Luwanga,dictionary mama," mother; my mother; a, Mama! 'exclamation of pain, grief, or dismay' a, Mama ko! 'exclamation of continued pain or grief'",luy,en,Luwanga,dictionary Faida ingine ya ng'ombe ni wakimaliza kuchinja ng'ombe ngozi yake wanatumia kutengeneza vitu kama ngoma na viatu, Ifaida yindi eya tsing'ombe ni nibakhamala khusinja ing'ombe riseero riayo beekhonyeranga khukasia ebindu kama ingoma nende bilaro.,sw,luy,Marachi,translations Yerusalemi hagati havi u gwiyi kuli kindu ki veye nobudamano., Yerusalemu amekuwa kati yao kama kitu kichafu.,luy,sw,Maragoli,translations 9. Mtu mzima kwenda haja ndogo au haja kubwa kwenye malazi., 9. Kwinyala naho kunia m'mbogono noveeye mundu uduuki.,sw,luy,Maragoli,translations Niganyolekanga avandu vaviri avasangi kimanyiru chene yiki mwana yamanya ahebwa ameta gombi., kama watu wawili walikuwa na alama hiyo mtoto alikuwa akipewa majina yote mawili,luy,sw,Maragoli,translations Vigulu yivi? Nayenya ndi?, Milima hii? Na walitaka nini?,luy,sw,Maragoli,translations Owakorwa oburuchi omumanyira mukhunywesia(AMI285) You will know an amateur livestock farmer at the drinking hour.* 534. Owaleka owamurera yayumba nabacheni, The wife who despised her husband was stranded with visitors.,luy,en,,proverbs Naye alituma mtu akatoroka kwa miguu, 6 Naye ya tuma mundu ku-yiruka nevirenge,sw,luy,Maragoli,translations "Woe unto you, scribes and Pharisees, hypocrites! for ye tithe mint and anise and cummin, and have left undone the weightier matters of the law, justice, and mercy, and faith: but these ye ought to have done, and not to have left the other undone."," ""Muli mushilaamo shiobubi inywe, abahandichi bamalako nende Abafarisayo! Inywe abekaati! Muhaanilanga Nyasaye eshitonye eshielikhumi shiamasafu keshiuya shieshing'ari ebilangwa mbu eminana, ebinzari, nende chiira, nebutswa mulechelesnjia amechesio amakhulundu akamalako mbu, obwatoto, tsimbabasi nende obwisiikwa. Mukhoyile okhukhola ako, nebutswa mulalechelesia akandi tawe.",en,luy,Luwanga,bible Damu ya Yesu, Masahi ga Yesu,sw,luy,Maragoli,translations injestso, stalk-borer (pest attacking maize),luy,en,Luwanga,dictionary "Na a mu ha a nwe, ma ya mu huuma kunangwa Debora ya singira, na a kandi.", Na akampa akunywe ili Debora asimame na ingine.,luy,sw,Maragoli,translations eshiromindo, No definition provided,luy,en,Luwanga,dictionary okhuchingula, hold up; lift up on high,luy,en,Luwanga,dictionary small pot for cooking meat or vegetables, iyamunyu,en,luy,Luwanga,dictionary Kuku hulalia kwasiku ishirini na moja., Engoko igoneraa madiku makumi gaviri nalirala.,sw,luy,Maragoli,translations "Nabo abamwimilila, nende abamuloondakhwo boosi bachinga olukhu nibalanjilisia nomwoyo omukhongo bari, ""Hosana, noweikhabi owitsa muliira elia Omwami!"," And they that went before, and they that followed, cried, Hosanna; Blessed [is] he that cometh in the name of the Lord:",luy,en,Luwanga,bible omwana omusoleeli tawe nono ulila muli enywe mwaba banasioobi., Mtoto mvulana hapana sasa sikia kuwa nyinyi mlikuwa watumwa.,luy,sw,Bukusu,translations "Wakati jua lilikuwa likizama, usingizi mzito ulimshika Aburamu, uoga mwingi ukamshika kisha nje kukawa giza."," Nga enyanga yaba ne elikho ekwa, lilo lisiro liamba Aburamu, buuri bukali bwamuaamba mala enje yatimba.",sw,luy,Bukusu,translations "Baba ,mama,watoto wanafanana -Nywele"," Baba, mama, mwana vafanana - Irisu",sw,luy,Maragoli,translations Wakati mwingine maji huleta magonjwa ya kipindupindu, Vikha vindi matsi kaleranga obulwale bwa kipindupindu.,sw,luy,Marachi,translations Amenyanga mu vulindi bwe, Huishi katika mabawa yake,luy,sw,Maragoli,translations marrow, obutunduli,en,luy,Luwanga,dictionary okhukhalikha omukongo, be jealous,luy,en,Luwanga,dictionary kutoka siku hiyo kufikia Ukoo wa Sebuluni hawakufukuza watu tena., khukhwama endaalo eyo khukhwola Ekholo eya sebuluni seyaoona Baandu lundi tawe.,sw,luy,Bukusu,translations Hata nao wachunga walikuwapo, A vayi va li ho mu kivala zana,sw,luy,Maragoli,translations U veeye netsingulu tsyosidza;, Mungu mwenye nguvu zote,luy,sw,Maragoli,translations """Ne wikopia owasio sisiindu, okhacha munju mwewe wabukula sisiindu sie khuambilila likobi liewe."," Ikiwa ulimkopesha mwenzako kitu,usiende kwa nyumba ukachukua kitu cha kushikilia deni lake.",luy,sw,Bukusu,translations "Inze nyanzanga kigira ya voola,"," Nina furaha kwa sababu alisema,",luy,sw,Maragoli,translations Handika ebindu tsana habundu nga olabikinga buli shilala shilala. Andika ebindu biosi ebiokhoyeyele okhubukula., Andika mahali vitu vyenyewe mahali utakuwa unabeba kila kimoja kimoja. Andika vitu vyote ambavyo vinafaa kuchukuliwa,luy,sw,Marachi,translations Ne wabola mbu wabali babiri nomba badaru olaba akari wabu., Na ulisema kwamba walipo wawili au watatu utakuwa katikati yao.,luy,sw,Marachi,translations "Nitawacha nyumbani penyewe na kushuka chini,"," Nda Iekha hango zana Khuduukha hasi hanu,",sw,luy,Maragoli,translations "atone; combine; reunite ceremonially; bring together (e.g., those who have been at enmity, or who have been ceremonially separated, as a mother and daughter after the girl's marriage)", okhusasania,en,luy,Luwanga,dictionary Naa masahi gege., Na damu yake,luy,sw,Maragoli,translations Nina mzungu wanguu anaingiia mchangani na nguo ya ndani na anarejea na koti -Njugu, Mbeye no musungu wange atsitsaamwirova ne vesiti na yirana ne Likoti - Injugu,sw,luy,Maragoli,translations Sasa atatembea na mizizi na aende kuficha mahali na kisha aje kuzitoa., Ndi ku alagenda ne miri nayaatse kuvisa ha vundu ma nayatse kutulitsa ho.,sw,luy,Maragoli,translations "Irukhonyanga nende ebindu nga mabeere, inyama nende ebindu bindi bisabi kata ing'oma yoosi ikasibwangawa khurula khu riseero ria ing'ombe. Irukhonyanga nende ebindu bindi nga masingO: Masingo karukhonyanga khukasia tsinyumba mana tsilorekhe bilayi. Kata masingo ako nookinga nookoba mundalo nooraka madimwa kanyala khukhola tsingore."," Hutusaidia na vitu kama maziwa, nyama na vitu vingine vingi hata ngoma huundwa kutoka kwa ngozi ya ng'ombe. Hutusaidia na vitu vingine kama zamadi. Zamadi hutusaidia kuunda nyumba kisha zionekane vizuri. Hata zamadi hiyo ukibeba upeleke kwa shamba na upande mahindi yatasitawi vizuri",luy,sw,Marachi,translations ingwa, tick,luy,en,Luwanga,dictionary "Ilipofika jioni, alifikiria kurudi nyumbani."," Lwa vwaduka hamugolova, yaganagana kwilana yengo.",sw,luy,Maragoli,translations "Nabakalusia ari, ""Shimulasololakhwo ebishila ebia mwalakwa okhusolola tawe."""," And he said unto them, Extort no more than that which is appointed you.",luy,en,Luwanga,bible Yule mzee alizichukua zile pesa akiwa na furaha mno, Musakulu uyo yaavugula tsisiringi nuvusaangali.,sw,luy,Maragoli,translations Amezaliwa jumbe wa la mbinguni," Hambi kulole Yesu Mwami wetu,",sw,luy,Maragoli,translations "And they said unto him, We are able. And Jesus said unto them, The cup that I drink ye shall drink; and with the baptism that I am baptized withal shall ye be baptized:"," Nabo nibamukalusia bari, ""Khunyala"" Naye Yesu nababoolela ari, ""Eshikombe eshia isie enywa, mulanywakhwo, khandi mulabatiisibwa shinga olwa isie ndabatiisibwa.",en,luy,Luwanga,bible the grass from which tsimuli springs, obusinde,en,luy,Luwanga,dictionary Utambaji wa hadithi ulimaliziwa na nyimbo na baadaye wanaenda kulala., Ni vakavola tsingano tsia manani vali vanyala kumaliritsa ne tsinyimbu ma vatsia kogona.,sw,luy,Maragoli,translations Daudi yaamuhenza namwivaalira kuli yaali naaveeye nemitugu niyayaa maniylita king'ang'a., Daudi alimwangalia na akamwelezea jinsi alivyokuwa akichunga kondoo kisha akatokea Simba.,luy,sw,Maragoli,translations Pick a quarrel with a pool after you leave it., Otulanga litisi niwakharulamwo,en,luy,,proverbs Gyi li netsingulu tsye., Nguvu zake zatambulika,luy,sw,Maragoli,translations Hapa ndipo wangeweza kumleta mtoto asiyeheshimu wazee na kumzunguka huku wakimpa ushauri., Havundu yaha niho havali vanyala koleta mwana osoleye vasakulu vamukumbiriza vamuha mageri.,sw,luy,Maragoli,translations Avandu vangi vafwa., Watu wengi walifariki,luy,sw,Marachi,translations okhwaula, sort out; separate; select from amongst a crowd; set apart; ordain; consecrate,luy,en,Luwanga,dictionary Navuza mwizulwi na roho wa nyaseye, Mjazwe roho wa Mungu,luy,sw,Maragoli,translations Uyukufu kwake! Uyukufu kwake!, Luyali khuye! Luyali khuye!,sw,luy,Maragoli,translations "Sisera akamwambia Yaeli kuwa, ninahisi kiu ukipenda nipe maji ninywe."," Sisera aboolela Yaeli ali, ndikho mbulila bulesia, noosima mbekho kameechi enywe.",sw,luy,Bukusu,translations "mubamarachi baliwo tsimbia tsia bandu bandi abalamanyire olumarachi da, bariwo abaana basomi abanasinjia okhulomaloma oluswairi nende lusungu.", kwa wamarachi kuna aina za watu wengine wasiojua Kimarachi; kuna wanafunzi waliozoea kuzungumza kiswahili na kiingereza.,luy,sw,Marachi,translations Mima kiae milai ekiendio yantsekesia mpaka yakera balimu musikuli barumanya hubera hubira marebo nende emima milai musikuli silamba. Khubera bima bilai siniburumwa dawe., Hiyo tabia yake nzuri alinifunza hadi akafanya walimu kwa shule wakatujua kwa sababu ya kupita mtihani na tabia nzuri katika shule yote.,luy,sw,Marachi,translations nilijua najua tu kisamia., ndari ndamanya lusamia luong'ane.,sw,luy,Marachi,translations okhukhomberesia, lick clean; deceive; flatter; toady,luy,en,Luwanga,dictionary cut, okhushenga,en,luy,Luwanga,dictionary near, aambi,en,luy,Luwanga,dictionary likubo," placenta; after-birth (see also omwana wakhabiri, especially before it comes away)",luy,en,Luwanga,dictionary okhumulamula, burn slowly (of fire); be weak (of eyes),luy,en,Luwanga,dictionary "25""Wele Omunyali Owa Bioosi alakhola buli lwosi mulaba angaaki we chikholo chichiindi.", mungu mweza wa vyote atafanya kila mara mtakuwa juu ya mbari zingine.,luy,sw,Bukusu,translations "66 U la VA londerera nobutima, nokuvadividza va twule VA vuli kuva isi weligulu Lya Yahova."," Utawafutia kwa hasira, na kuwaangamiza wasiwe tena chini ya mbingu za Bwana.",luy,sw,Maragoli,translations "Yesu ya vukha, muguurhi werhu"," Yesu aliamka, mshindi wetu",luy,sw,Maragoli,translations mako!," an abbreviation of Mama ko!, an exclamation indicating boredom, annoyance, or dismay",luy,en,Luwanga,dictionary "Nda sangala, nda sangala,"," Nitamtukuza, nitamtukuza",luy,sw,Maragoli,translations omusumeno, carpenter's saw ( Olufu shilweranga,en,luy,,proverbs "and as they were eating, he said, Verily I say unto you, that one of you shall betray me."," Ne olwa bali nibaliitsanga, Yesu naboola ari, ""Emuboolela toto mbu, mulala khwinywe niye oulaakhoba isie.""",en,luy,Luwanga,bible "Khunyanga yakhataru, bamunyoola nali muhekalu niyekhaale nende abeechesia ba Abayahudi, nahulilanga akababoola naye nabareebanga amareebo."," And it came to pass, after three days they found him in the temple, sitting in the midst of the teachers, both hearing them, and asking them questions:",luy,en,Luwanga,bible tsisalira, pains in back; pain from a bite,luy,en,Luwanga,dictionary Ebweeneyo mulikholela bawele mu mulilo okwo., Huko mtawafanyia miungu kwa moto huo.,luy,sw,Bukusu,translations okhukonera," fail; miss; sleep with (conveying sexual intimacy); sit (of a hen sitting on eggs), shyakoneranga ta 'he never misses'",luy,en,Luwanga,dictionary push; shove, okhuluuma,en,luy,Luwanga,dictionary "And the husbandmen took his servants, and beat one, and killed another, and stoned another."," Abalimi abo nibatiila abakholibe, mulala nibanywekha, oundi nibeera, noundi nibamulasa namachina.",en,luy,Luwanga,bible Wina wa kudza ku musalaba'?, Ni nani aliyekufa msalabani?,luy,sw,Maragoli,translations okhutetekhana, hurry; bustle; usually implying undue haste and lack of care,luy,en,Luwanga,dictionary Linda obwitsa nabeya, Wait to be served by the brides.,luy,en,,proverbs Eshituya khumukuru shienyanga owamenyamwo (DWA87) Eshituya khumukuru shiba shienya mwenenzu (AMI65) That which knocks on the back wall seeks the owner of the house., Eshituya khumukuru shienyanga mwenenzu,en,luy,,proverbs "Nio omwami arusia lilaka Khu bakholi bewe ali rura mukhulekhe fweng'ene, boosi barura enje."," Ndipo mfalme akatoa amri kwa wafanyakazi wake kuwa, ''ondoka mtuache pekee yetu,'' wote wakatoka nje.",luy,sw,Bukusu,translations "And he answereth them and saith, O faithless generation, how long shall I be with you? how long shall I bear with you? bring him unto me."," Mana Yesu nabakalusia ari, ""Oo, inywe olwibulo lubula obusuubili luno! Ndalabetsanga ninenywe okhuula liina? Ndalamwisumilisilia okhuula liina? Ndeerere omwana tsana oyo!""",en,luy,Luwanga,bible esie ndevulwa muvamarachi ., mimi ni mzawa wa marachi.,luy,sw,Marachi,translations Kunao mlima hapo, Ki veeye kigulu yaho,sw,luy,Maragoli,translations "be soft and yielding, e.g., cushion, raw meat", okhubwobora,en,luy,Luwanga,dictionary Leta litimu lira hano, Lete ile mkuki hapa,luy,sw,Maragoli,translations "And when he had left speaking, he said unto Simon, Put out into the deep, and let down your nets for a draught."," Ne olwa yamala okhwechesia, yaboolela Simoni ari, ""Sitiakhwo eliaro elo mulusiba mana iwe nende abashio mufuubemwo tsikhanda tsienywe kho mbu, mutiile tsinyeni.""",en,luy,Luwanga,bible ekambi eya Bamidiani yaba emwalo wabwe mwiitooma., kambi ya wamidiani ilikuwa chini yao kwa bonde.,luy,sw,Bukusu,translations "all things therefore whatsoever they bid you, [these] do and observe: but do not ye after their works; for they say, and do not."," Kho mukhoyile okhuhulila nende okhuloonda buli shindu eshia bamuboolela okhukhola. Nebutswa mulaloondakhwo ebikhole biabwe ta, shichila shibakholanga akabayaalanga tawe.",en,luy,Luwanga,bible huanza hulondohesia amakhuwa khukhwanyola ukweli mbu yari afwire., tulianza kufuatilia maneno hayo ndio baadaye tukapata ukweli kuwa alikuwa amefariki.,luy,sw,Marachi,translations Nio enywe mwaba ne mwama Misri., Ndipo nyinyi mkawa mkitoka misri.,luy,sw,Bukusu,translations crow, okhukholyokha,en,luy,Luwanga,dictionary "The queen of the south shall rise up in the judgment with this generation, and shall condemn it: for she came from the ends of the earth to hear the wisdom of Solomon; and behold, a greater than Solomon is here."," Khunyanga yokhukhalachilwa eshiina, Omuruchi Mukhasi owa Sheba yakhamukhalachile inywe eshiina, shichila yachenda okhurula mushialoshie niyetsa okhuhulila obwibaali bwobuchesi bwa Solomoni. Ne emuboolela mbu, aliho hano omukhongo okhushila Solomoni! Okhukalukha khweshishieno",en,luy,Luwanga,bible "siku moja nyanya yake akamwuliza, ""je, huwa unaenda kuangalia njuguzetu?"""," inyanga ndala kuhung'ine namleba, ""othithangaho hulinga thinjugu thiefu?""",sw,luy,Marachi,translations heap; pile up; crowd together, okhubumba,en,luy,Luwanga,dictionary Namshukuru Bi. Kenya., Sanditsa umukali Kenya.,sw,luy,Maragoli,translations "na shida unaweza chukua ng'ombe mmoja ukamuuza na kupata pesa ya kutumia kumaliza shida hiyO: Nyama unayoona watu wakila hutoka kwa ng'ombe. Hata unapokausha nyama hiyo vizuri inaweza kukaa siku mingi sana,kwa hayo yote tulinde ng'ombe vizuri."," Budinyu nibukhunyola onyala wabukula ndala wakusia noonyola mapesa ka khuekhonyuera khumala budinyu obwO: Inyama eya ololanga abandu nibaria ilulanga khu ing'ombe . kata noosika inyama eyo bilayi inyala yeekhala tsnyanga tsisabi muno. Khu ebio biosi, khurindu tsing'ombe bilayi.",sw,luy,Marachi,translations "And when he was entered in, he saith unto them, Why make ye a tumult, and weep? the child is not dead, but sleepeth."," Ne olwa yenjilamwo, yabareeba ari, ""Mwikhuulanga nimukhupa tsimbungu mbushiina? Omwana uno shiafwile ta, habula akonanga butswa tsindoolo.""",en,luy,Luwanga,bible Damu ilimwagika msalabani, Masahi ga rhonya khu musala.,sw,luy,Maragoli,translations Atatusaidia, A li khwosia ni khwikhonya,sw,luy,Maragoli,translations omuyale," soot, in chimney, roof, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary "and they shall kill him, and the third day he shall be raised up. And they were exceeding sorry."," abalamwiira, ne khunyanga yakhataru alalamusibwa "" Abeechi abo nibabeelela muno. Obushuru obwarungungwa muhekalu",en,luy,Luwanga,bible "Mana nababoolela khandi ari, ""Muloonde nimutiila obulayi akamuhulilanga. Eshichelo shiene shiamuhaanilangamwo nishio eshiamulahelwamwo. Ne khandi mulameetelwakhwo amanji."," And he said unto them, Take heed what ye hear: with what measure ye mete it shall be measured unto you; and more shall be given unto you.",luy,en,Luwanga,bible Mu lirova lyosidza lero., Ulimwenguni kote sasa,luy,sw,Maragoli,translations Kwa uzao wenu milele na milele., khu lisaaye lienywe mindali na mindali.,sw,luy,Bukusu,translations Yesu Mwana wa Mungu, Yesu Mwana Wa Nyasaye,sw,luy,Maragoli,translations "Macho yangu yatatiririka machozi bila kukoma, bila kupata nafuu"," 49 Imoni yange I sundukanga amadzi, si I lekeranga mba, si I kamulukanga.",sw,luy,Maragoli,translations Enyala okhureba eshindu?, Can I ask something?,luy,en,Luwanga,translations Yenyamba omukali babeyela omutiti, When a respectable person pollutes the air often the dirty person is blamed.,luy,en,,proverbs Oyo ukitumikila ahenze tsipicha tsindi tsinyala kutumikilwa., Anayekitumia atafute pia picha zingine zinzoweza kutumiwa,luy,sw,Maragoli,translations Ehudi alikuwa amenoa upanga urefu wa paja iliyokuwa na makali pande zote., Ehudi aaba abasile embalu buleeyi bwe liraango eyokiia chimbeka chombi.,sw,luy,Bukusu,translations lugha ni kitu alichokitanguliza mtu ikiwa na aina yake., olulomaloma nolwabaalangiramo mundu nende imbia yaye.,sw,luy,Marachi,translations fringed tassels of green maize, oluyefwe,en,luy,Luwanga,dictionary two, -biri,en,luy,Luwanga,dictionary "small flying ant, not edible; also a color", imbolombole,en,luy,Luwanga,dictionary "01wa Isabato yali niyihwele, nibushietsanga inyanga yambeli yomwihonga, Mariamu wa Magadalene nende Mariamu undi oyo, bakalukha okhulola ing'ani."," Now late on the sabbath day, as it began to dawn toward the first [day] of the week, came Mary Magdalene and the other Mary to see the sepulchre.",luy,en,Luwanga,bible okhuyerana, be equal,luy,en,Luwanga,dictionary compost; manure etc. rotted in compost pit (or otherwise); anything rotten, imbolera,en,luy,Luwanga,dictionary "games and feasting in honor of a man who has died, usually held about a year after his death, any festival, sports gathering, etc.", omwimo,en,luy,Luwanga,dictionary hadi Bwana atazame chini kutoka mbinguni na kuona.," 50 kuduka Yahova yumike, nokulola kutwula migulu ha a veye.",sw,luy,Maragoli,translations "Okhuba mumwoyo kwomundu mukari, karulangamwo amapaaro amabi akemililanga omundu okhukhola obuyilani, obwifi, obwiiri, obuheyi,"," For from within, out of the heart of men, evil thoughts proceed, fornications, thefts, murders, adulteries,",luy,en,Luwanga,bible "Ngakhwamala khuria khwamukhonya tsikasi nge; khutsia matsi, khuosia bindu nende khupangusia inyumba."," Tulipomaliza kukula tulimsaidia kufanya kazi kama; kuchota maji, kuosha vyombo na kupika .",luy,sw,Marachi,translations okhumulula, take more than one should,luy,en,Luwanga,dictionary inyanga eyo paka isaino siri huva nende mwicha., tangu hiyo siku mpaka sasa sijawahi kuwa na rafiki.,luy,sw,Marachi,translations eshifune, reason (see also eshifunane),luy,en,Luwanga,dictionary likata," reed; Napier grass; dried stalk of maize, millet, etc.; straw",luy,en,Luwanga,dictionary in the Jewish or Hebrew style, eshiheburania,en,luy,Luwanga,dictionary Esie ndajama sikuli siange sia abasiani sia Bujumba sindakhakana tawe., Mimi napenda shule yangu ya Wavulana ya Bujumbu na siwezi pinga,luy,sw,Marachi,translations Kitu ambacho watu wanapenda ulimwenguni ni ng'ombe.watu wanapenda ng'ombe kwa sababu huwapea faida mingi., Sindu sia abaandu bajama khusialo ni ing'ombe. Abaandu bajama ing'ombe khubera ibarereranga tsifaida tsisabi.,sw,luy,Marachi,translations Wivula Mwana Muyai, Ulizaa mtoto mvulana,luy,sw,Maragoli,translations Moi yaleta., Moi alikuwa akileta.,luy,sw,Maragoli,translations I need you, Ekhwenya.,en,luy,Luwanga,translations directly; verically, tundeni,en,luy,Luwanga,dictionary Lidiku lindi mukaana wadeka ku linani uyu vatsia kulima mulimi gwali ihale mu kivanda., Siku moja mschana aliyekuwa ameoleka kwa zimwi huyu walienda kulima shamba ambalo lilikuwa mbali mtoni,luy,sw,Maragoli,translations Watasujudu watawala," Avami va la mwidzominya,",sw,luy,Maragoli,translations Aveeye mulindi mulahi., Yeye ni askali mzuri.,luy,sw,Maragoli,translations Mamake aliyaondoa na Anakanani akaingia sebuleni., Mama weeve yaaveta malala ma Anakanani niyingira muhiiru.,sw,luy,Maragoli,translations Nivasava evikuli vifungulwe lakini ovulware vwazida nivuva vungi., Wakiomba shule zifunguliwe lakini ugonjwa ulizidi kuwa mwingi,luy,sw,Marachi,translations KUZALIWA KWA YESU NA UFUFUO WAKE, LWIMBU LWE INGELOSI,sw,luy,Maragoli,translations abefu!, exclamation of surprise; lit. ‘our (people)',luy,en,Luwanga,dictionary beat down the earth for a floor, okhuritsira,en,luy,Luwanga,dictionary "Kho omukhasi oyo nakalukha ingowe ne nanyoola omukhaanawe niyeyalisiye khushitali, eshishieno nishimurulilemwo. Yesu ahonia owekala amarwi khandi wolulimi lwahanda"," And she went away unto her house, and found the child laid upon the bed, and the demon gone out.",luy,en,Luwanga,bible "Khandi yamenya nali omulekhwa khulwemiyika amakhumi munane nachine. Nebutswa emiyika echio chiosi, yamenyanga butswa muhekalu. Yenamilanga OMWAMI Nyasaye eshilo neshiteere, nahonga inzala nende okhusaaya."," and she had been a widow even unto fourscore and four years), who departed not from the temple, worshipping with fastings and supplications night and day.",luy,en,Luwanga,bible tonight, eshiro shia lwalero,en,luy,Luwanga,dictionary Nilipiga mayoe watu wote kwa nyumba wakashtuka ni nini kimefanyika., Ndakhuba thimbungu thiamakana bandu bosi mnyumba besundukha sibere ni sina.,sw,luy,Marachi,translations Eshituyu shikofule shinunanga mumwana, An old rabbit feeds from its offspring,luy,en,,proverbs Bandu babukulira huba mubayo khulwasiola msialo siefwe tsia kenya., Watu waliuchukulia kuwa mzaha ulipofika katika nchi yetu ya Kenya.,luy,sw,Marachi,translations Alitenda nini? Alitufia., Ga khola si? Ga khufwila.,sw,luy,Maragoli,translations For every one shall be salted with fire .," ""Okhuba buli mundu yakhasiiywe nomulilo shinga lwomusango omusambe kusiiyungwa nomunyu.",en,luy,Luwanga,bible 10 Mudamdidzi u nyiye mukono gigwe ku vindu vivye vyosi vyokuyanzidza.," Adui ametia mikono juu ya hazina zake zote,",luy,sw,Maragoli,translations induswe, gall bladder; bile,luy,en,Luwanga,dictionary wakhasi, cousins (name that children of two sisters call e.o.),luy,en,Luwanga,dictionary "Mana abelihe nibayila Yesu womwisaaliisi omukhulundu, ewa abesaaliisi abakhulundu boosi nabakofu nende abahandichi bamalako bali nibakhung'anile.", And they led Jesus away to the high priest: and there come together with him all the chief priests and the elders and the scribes.,luy,en,Luwanga,bible Ekholo eya Efuraimu se yaoona be kholo eya Benjamini se baoona Bakanaani babamenyanga mu lukoba Bayebusi ba babamenyanga mu Yerusalemu lwe keseri baruramo tawe Nio Bakanaani baruramo tawe., Ukoo wa Efuraimu haukuwafukuza wa Ukoo wa Benjamini hawakuwafukuza wakanaani walioishi kwa mji wa wayebusi walioishi kwa Yerusalemu kwa Keseri hawakuondoka.,luy,sw,Bukusu,translations A mmbo, Wa Mmbo,luy,sw,Maragoli,translations """Abulaho omwechi oushilanga omwechesiawe ta; kata omusumba shiashila omwamiwe tawe."," A disciple is not above his teacher, nor a servant above his lord.",luy,en,Luwanga,bible "and saying, The time is fulfilled, and the kingdom of God is at hand: repent ye, and believe in the gospel."," naboola ari, ""Bulano ebise bimalile okhuula, nabwo Obwami bwa Nyasaye busitile ahambi. Mwikalukhasie nimusuubila amakhuwa amalayi kano """,en,luy,Luwanga,bible nano esie nende mwana wefu ;efwe huebulwa sa baviri haandi ni bahana baviri., sasa mimi na dadangu; sisi tulizaliwa tu wawili tena ni jinsia ya kike tu.,luy,sw,Marachi,translations collect; gather together, okhukhung'asia,en,luy,Luwanga,dictionary "wihoniekhwo omwene, mana wishe orule khumusalaba!"""," save thyself, and come down from the cross.",luy,en,Luwanga,bible Tsiali tsia vayi vamba, Nilikuwa nimepewa na wachungaji,luy,sw,Maragoli,translations Kata ouli mumukunda alakalukha ingo okhubukula inguboye tawe., and let him that is in the field not return back to take his cloak.,luy,en,Luwanga,bible kwa majina naitwa lydia akinyi kutoka Butula., mumera kange nangwa lydia akinyi ohurula Vutula.,sw,luy,Marachi,translations okhumanya, know; acquire knowledge; emanyire 'I know'; amayire khuli shi? 'how does he know?'; omanyire okhusome? 'can you read?',luy,en,Luwanga,dictionary okhuleema, be insufficient; lack,luy,en,Luwanga,dictionary hatukuichukua habari hiyo kuwa kweli., sikhuavukuriramo ukweli da.,sw,luy,Marachi,translations Haa ni mimi Lledi., Haa niinze Lledi,sw,luy,Maragoli,translations ING'OMBE NEINDAI LUKARI, NG'OMBE NI MUHIMU SANA,luy,sw,Marachi,translations "wele omunyali owa bioosi, nga ne waama mu bikulu bie seiri, nge ne waama mu sibala sia Edomu, lukoba liaterema mala efula yakwa, yee, kamafuumbi kachukha kameechi."," mungu mweza wa vyote, wakati alitoka kwa vilima vya Seiri, wakati alitoka kwa nchi ya Edomu, mji ukatetemeka kisha mvua ikanyesha, mawimbi yakamwaga maji.",luy,sw,Bukusu,translations And they went away in the boat to a desert place apart., Kho nibenjila muliaro nibatsia habundu aha bandu balali ta.,en,luy,Luwanga,bible Wanafanya hivyo hadi wavulana wote wenye nguvu wapigane., Vakolanga ndyo kuduka avayai vosi ve tsingulu valwana.,sw,luy,Maragoli,translations "Ginga makono gogo kuhenzidza kuye kigira livamwoyo lyavana vovo vadoto, yavo avakudza Myoyo kigira inzala ku kiheri kyelihasi sa lilala."," Umwinulie mikono yako; Kwa uhai wa watoto wako wachanga wazimiao kwa njaa, Mwanzo wa kila njia kuu.",luy,sw,Maragoli,translations love one another, okhuerana,en,luy,Luwanga,dictionary and let him that is in the field not return back to take his cloak., Kata ouli mumukunda alakalukha ingo okhubukula inguboye tawe.,en,luy,Luwanga,bible NU MUJIRU, NI MWIKO,luy,sw,Maragoli,translations "ne bwakhaashe okhurula mwikulu, khuboosi abamenyanga mushiilima shielifwa, nende okhukhwimilila khunjila yomulembe", To shine upon them that sit in darkness and the shadow of death; To guide our feet into the way of peace.,luy,en,Luwanga,bible bape lukali ne babaandu bewe barura mupane., Wapige sana na watu wake waliotoka mpigane.,luy,sw,Bukusu,translations "Baba, mwana, Roho, Mungu mwenye enzi"," Nyasaye Yahova, Umutakatifu,",sw,luy,Maragoli,translations cut; rule a line; take a short cut, okhukhalaka,en,luy,Luwanga,dictionary "Yesu Musoli a yanza vandu,", Yesu mtafutaji anapenda watu,luy,sw,Maragoli,translations "Yesu a li Muhonyi kutwulidza ubwoni,"," Yuaja kutubariki, atuletea ushindi,",luy,sw,Maragoli,translations Shule yangu inaitwa shule ya wavulana ya Bujumba.," Sikuli siange silangwa sikuli sia abasiani sia Bujumba,",sw,luy,Marachi,translations Wavulana walikuwa na umri wa miaka 16 hadi 25 walipokuwa wakipashwa tohara., Mu mihiga jene yigi avayai valange kutula ku mihiga 16 kuduka mihiga 25.,sw,luy,Maragoli,translations Upate amani unakoenda, Onyoole omuleembe ewotsia,sw,luy,Marachi,translations An elephant is abused only when it has turned away., Inzofu ifutara khoyanyekwa,en,luy,,proverbs ndio uzuri wa sungura mjanja Huo., Obuo nibuo bulayi bwa ojolijoli.,sw,luy,Marachi,translations Nikianza kuimba Ominde wa mama mmoja amka unitoe kwa huzuni aee aee., Nindakhachaka khwimbaa Ominde wa mama mlala singira ondusie msibera aee aee,sw,luy,Marachi,translations "Umewaua katika siku ya hasira yako; Umeua, wala hukuona huruma."," U viiti KU lidiku lyobutima bubwo, u viiti, na si u vereye tsimbavasi mba.",sw,luy,Maragoli,translations be nju yewe batiiti busa mala ebweeneyo babaandu babeanga ne baaba ekholo emboofu eye kamaani bakhola bibiindu nga ebio., Wa nyumba ndogo tu kisha huko watu waliokuwa wakidanganya na walikuwa ukoo mkubwa wa nguvu walifanya vitu kama hivyo.,luy,sw,Bukusu,translations Ambapo Rais wa nchi yetu Uhuru Kenyatta alitangaza kuwa shule zote zifungwe kwa sababu ugonjwa wa korona umefika Kenya., Olwa omuruchi we sialo siefwe Uhuru Kenyatta yatangasia mbu bikuli biosi bifungwe khubera bulware bwa korona bulire Kenya.,sw,luy,Marachi,translations "red, or color approximating to red—brown, orange, etc.", eshiakhanyu,en,luy,Luwanga,dictionary "Mana Yesu natiila khutsimoni tsiabwe naboola ari, ""Kakholeshe kario shinga olwa musuubile!"""," Then touched he their eyes, saying, According to your faith be it done unto you.",luy,en,Luwanga,bible "Okhuba yali namanyile obulayi mbu, imbalikha niyo eyichilile Abayahudi nibahaana Yesu khuye mbu akhalachilwe okhufwa.", For he knew that for envy they had delivered him up.,luy,en,Luwanga,bible "For Moses said, Honor thy father and thy mother; and, He that speaketh evil of father or mother, let him die the death:"," Okhuba Musa yalaka mbu, ‘Helesinjia papawo nende mamawo oluyali/ khandi mbu ‘Ounyeka papawe kata mamawe, okhuula yeerwe/",en,luy,Luwanga,bible S.Khamuna ni khasolo khamenyanga msichuru., Kidiri ni mnyama anayeishi mwituni,luy,sw,Marachi,translations needy person, omutambi,en,luy,Luwanga,dictionary Tiny bugs kill a cock., Efisiriminywi biiranga itaywa,en,luy,,proverbs Atawapatia amani ya vitu vinavyotisha., Alamuelesia kumuleembe kia bibiindu biriisia.,sw,luy,Bukusu,translations "Nyala kunyagula,na sinyagulanga mumbalabala dave,nyagula ku tsimbaso - Mwoki", Naeza kimbia lakini sikimbii kwa barabara nakimbia kando ya barabara -moshi,luy,sw,Maragoli,translations comb ( eshichanuwo,en,luy,Luwanga,dictionary And they were about four thousand: and he sent them away., Mana abeechibe nibabunjelesia ebitonye ebiatong'a nibitsula ebimwelo musafu.,en,luy,Luwanga,bible palm of hand (when regarded as an instrument for striking), olukhofi,en,luy,Luwanga,dictionary "take cattle from the grazing grounds, in payment of a debt, etc.", okhupeya,en,luy,Luwanga,dictionary Nakho siduyu (Topi) nga khasida khalola madimwa nende tsisala alala nikabungikhwe. Topi yachaka khuekomba huria madimwa. Lakini sisiamanya mbu oko ni mreko kwa lihene., Naye sungura(Topi) aliposonga aliona maindi na na kuni zikiwa zimepangwa. Topi alianza kutamani kukula maindi. Lakini hakujua kuwa huo ulikuwa mtego wa nyani.,luy,sw,Marachi,translations blade used for shaving; razor, olumwo,en,luy,Luwanga,dictionary "Ne lola, omundu wobuchele yamwitsila nasikama hasi namwinamila, naboola mbu; ""Omwami, noba nochama onyala okhusiiya."""," And behold, there came to him a leper and worshipped him, saying, Lord, if thou wilt, thou canst make me clean.",luy,en,Luwanga,bible khu-, to; on; at,luy,en,Luwanga,dictionary Msichana mzuri huoleka karibu, Omukhana omulayi adekha ambi,sw,luy,Marachi,translations Nio omwimeelesi oyo auna Abimeleki lifumo afwa., Ndipo msimamizi huyo akamdunga Abimeleki mkuki akafa.,luy,sw,Bukusu,translations hali hii hufanyika katika jamii ambapo haina miti., Biekholanga mtsingongo tsibula emisala.,sw,luy,Marachi,translations How much?, Tsianga?,en,luy,Tsotso,translations Mtapanda misabibu kwa mashamba yenu kisha kunyang'anywa kila mara haitakuwepo muilinde., Mulamiicha kimisabibu mu mikuunda kienywe mala khunuulwa buli lwosi se alabao mukiliinde.,sw,luy,Bukusu,translations Nabama, Akajificha,luy,sw,Maragoli,translations "as, like", shinga,en,luy,Luwanga,dictionary okhupatapatia, do work boldly,luy,en,Luwanga,dictionary O: Sindu sino sienyekhana sisangarirwe lukari., Kitu hiki kinafaa kifurahiwe sana,luy,sw,Marachi,translations dry up; become hard, okhuma,en,luy,Luwanga,dictionary Omundu oyo nabuukha natsia ingowe.," And he arose, and departed to his house.",luy,en,Luwanga,bible Watamfunga pingu kisha wamupeleke jela., Balamuraakho bikoche bamuile musiboe.,sw,luy,Bukusu,translations Omutsekuli anyola amatsukhu, He who despises things gets lungs (the worst).,luy,en,,proverbs Hata imani yangu ikififia, Lisuvira limanyi niligeha,sw,luy,Maragoli,translations and heshe also, yesi,en,luy,Luwanga,dictionary "Nebutswa inywe shimulabeekhwo shinga bo ta, okhuba Senywe amanyile aka mutakha kata nimushili okhumusaba."," Be not therefore like unto them: for your Father knoweth what things ye have need of, before ye ask him.",luy,en,Luwanga,bible "And they platted a crown of thorns and put it upon his head, and a reed in his right hand; and they kneeled down before him, and mocked him, saying, Hail, King of the Jews!"," Mana nibakaasia olusimbi lwamahwa nibamufwala khumurwe, ne nibara indabushi mumukhonokwe omusaatsa. Kho nibasikama hasi imbeliwe, nibamutseshelela nibaboola bari, ""Oyindile, iwe omuruchi wa Abayahudi!""",en,luy,Luwanga,bible "7 a.m., 8 a.m., early morning", isenya indutu,en,luy,Luwanga,dictionary Aveeye nemiima mirahi, Ana tabia nzuri.,luy,sw,Maragoli,translations Obweitsuli sholekha, Never skip the morning meal.,luy,en,,proverbs libondo, pimple; boil,luy,en,Luwanga,dictionary "wele omunyali owa bioosi aboolela Gidioni ali, ndakhuonia mala khukhole ouke Bamidiani ne babaandu chimia chitaru bakamiulile busa kameechi."," mungu mweza wa vyote akamwambia Gidioni kuwa,nitakuponya kisha nikufanye ushinde wamidiani na watu mia tatu waliramba maji.",luy,sw,Bukusu,translations slip; slide; skid, okhurera ameno,en,luy,Luwanga,dictionary "Mundu uveye KIZIRI, UMULEMA, WO MWANDU, WE KIGUKU UMUSIRU, IDIMBIDI, UMBOKU, WEKEVOYO, WELINEGE ... LILALA, WEKEVEERE no lugano lundi lwosi lwovulema siyavugilwa asingilili naho agimili ku mutugu gwo kulomba musambwa mba."," Mtualiye gumba, kiwete, wilanyia wakunzakali, mwenye nundu, mjinga, asyeongea, kipofu, kigugumizi, mwenye kende moja, ama kilema wa aina nyingine yoyote hakuruhusiwa kusimama au hata kushika kwa mfugo yeyote wa kufanyia tambiko.",luy,sw,Maragoli,translations Korona ni ugonjwa mbaya hauna mzaha wowote., Korana ni bulwaye vevi sana vumaho muvayo kwoosikwoosi da.,sw,luy,Marachi,translations speak; talk, okhuloma,en,luy,Luwanga,dictionary olindwekhwo, 'goodbye'; lit. 'may you be kept',luy,en,Luwanga,dictionary 40. Kotema imbatsi muchamugitsi chinyumba yoyo nomoloma nolembana. i, Kukata shoka mbele ya nyumba yako ukiongea na kugombana,luy,sw,Maragoli,translations "We haane khu Muyeti yuno, wiche omusigamire"," Aliyejitolea kutufia, uje umuabudu",luy,sw,Maragoli,translations "Ne sino nisio kamabeele ne bubuukhi biseleetekhanga amalile khukhola ario, yiira Baameleki."," Ni hii ndiyo maziwa na asali inayodondoka amemaliza kufanya hivyo, uwa waameleki.",luy,sw,Bukusu,translations Lola mindali na mindali., Tazama milele na milele.,luy,sw,Bukusu,translations Kigira vindu yivi Tsimoni tsyetu tsi mwami., Kwa ajili ya hayo macho yetu hayaoni vyema.,luy,sw,Maragoli,translations Mama akaveye nu undi noho!," Je,mama ana mwingine!",luy,sw,Maragoli,translations "the people that sat in darkness saw a great light, and to them that sat in the region and shadow of death, to them did light spring up."," Abandu abamenya mushiilima balalola obulafu obukhongo. Nabo abamenya mushialo eshieshilima shielifwa, obulafu bulabaashila """,en,luy,Luwanga,bible witness; one who saw, omuloli,en,luy,Luwanga,dictionary Iliuva liturange navo nivaveye ku inzi., Jua likichomoza awe amemaliza shughuli hiyo.,luy,sw,Maragoli,translations "omusaale wewe akobosia, eli embalu ya muisiraeli, Gidioni okhwa Yoashi! Se sinyala siaba sisiindu sisiindi siosi siosi tawe! Wele amukholile akhukhile efwe Bamidiani ne banamae boosi."," rafiki yake akajibu, huo ni upanga wa muisiraeli, Gidioni wa Yoashi! Haiwezi kuwa kitu linguine chochote ! Mungu amemfanya atushinde sisi wamidiani na majeshi yote.",luy,sw,Bukusu,translations spoil; soil, okhubiyia,en,luy,Luwanga,dictionary mischevious person; restless person; impatient person, omuyungubafu,en,luy,Luwanga,dictionary Anawaita wote wamfuate, A langa vosidza va mu londe.,sw,luy,Maragoli,translations in my sight, mumoni tsianje,en,luy,Luwanga,dictionary part full, buyinjikhane,en,luy,Luwanga,dictionary Liviruka lyo mundu, Kukuwa kwa mtu,luy,sw,Maragoli,translations Wataishia zawadi za kuteketeza kujua ya muda unaokuja hata kama za mungu mweza wa vyote., Balamenyela biianwa bie khukhwosia khumanya ke biise bibiicha akhabao bia Wele Omunyali Owa Bioosi.,sw,luy,Bukusu,translations lend a hand; assist; help with someone else's job, okhwalala,en,luy,Luwanga,dictionary Esie mwene ndeekha khola emirimo cha abakhasi naye mwene niyekhale sa nende okhukona., Mimi mwenyewe napika nafanyi kazi za wanawake lakini naye anataka kukaa tu na kulala.,luy,sw,Marachi,translations Ng'ombe akimaliza kuenda choo watu huokota mazamadi wakiweka pamoja., Ing'ombe niimala khuekhonya abaandu badoolanga amasingo nibakara alala,sw,luy,Marachi,translations okhumulishira, shine on; give light to,luy,en,Luwanga,dictionary screen; cover over a pit dug to trap animals, okhutalandasia,en,luy,Luwanga,dictionary okhusyaya, adorn; decorate; dress up,luy,en,Luwanga,dictionary You will miss me but I will be back, Olanzikomba lakini ndalachelela.,en,luy,Luwanga,translations Only those present are praised in song., Obukhana bwimbanga ouliho,en,luy,,proverbs Mulabiaala., Mtapanda.,luy,sw,Bukusu,translations "Elukongo lwa madharau, elukongo si lwa mhera da na khandi ba msuila sana."," Kijiji cha madharau, kijiji hakikumpenda na tena walimchukia sana",luy,sw,Marachi,translations "And Jesus went out thence, and withdrew into the parts of Tyre and Sidon.", Yesu yarulayo natsia mumbali tsia Tiro nende Sidoni.,en,luy,Luwanga,bible okhwiliang'aliang'ania," talk to oneself; talk nonsense, or boastingly, when others don't want to listen; exaggerate",luy,en,Luwanga,dictionary move; move on, okhusikula,en,luy,Luwanga,dictionary watoto walikuwa wanasoma nyumbani na nyanya zao kutoka kwa hadithi na tena akaniambia siri nyingine kuwa hapo awali iwapo ulikuwa unapenda kimarachi ulikwa rafiki wa karibu kila mtu., batoto basomanga ingo nende bakukhu babwe hulula mtsingano naye khaandi nambolela isiri indi mbali hale awo ni wali wajama lumarachi walichingi kalibu mwitsa wa vulimundu khubera bandu bali bajama luga lwabu.,sw,luy,Marachi,translations buli, every; each,luy,en,Luwanga,dictionary "And he went his way, and began to publish in Decapolis how great things Jesus had done for him: and all men marvelled."," Mana omundu owalinjimwo ebishieno oyo narulaho nakalukha ingo, ne nachaaka okhurumbula akobuloli mumataala ka Dekapoli, khu aka Yesu yali namukholeele, mana abandu boosi nibahuka muno. Omukhaana wa Yairo nende omukhasi owatiila khungubo ya Yesu",en,luy,Luwanga,bible Katika hema ya binti Sayuni Amemimina kani yake kama moto., Mu lihema lyomukana was Zioni u tsuki ubutima bwibwe kuli muliru.,sw,luy,Maragoli,translations okhucherekhana, pile up,luy,en,Luwanga,dictionary ostrich (see also lihuto), liuto,en,luy,Luwanga,dictionary Musa wa kale yatsitsa ku kigulu kva ovogeri na lisaala lilye lihuliki kandi Yesu yanigila mukigulu ne viduma vinene wigulu kya Sinai ukutsia kuteva Nyasaye amuhe amulonda., Musa wa zamani alikuwa akienda juu ya mlima wa hekima na maombi yake yanasikika na pia Yesu alikuwa akipanda juu mlimani na makundi makubwa katika mlima wa Sinai na kuomba Mungu ampe msaidizi.,luy,sw,Maragoli,translations ingamia, camel,luy,en,Luwanga,dictionary "and they shall mock him, and shall spit upon him, and shall scourge him, and shall kill him; and after three days he shall rise again."," Nabo Abamahanga balamutseshelela, nibamunyilikhakhwo amare, nibamunywekha tsikhoba, nende okhumwiira. Ne olunyuma lwetsinyanga tsitaru, alalamukha okhurula mubafu "" Aka Yakobo nende Yohana basaba",en,luy,Luwanga,bible Enywe ne kho muelesia enywe endaalo yino., Nyinyi ninawapa nyinyi siku hii.,luy,sw,Bukusu,translations Eng'ereng'ani yene yiyi umukali yavuzu uvukima avike ku Eng'ereng'ani ma asuva ichova., Mke angechukua nyota huyo kumwekea ugali na kisha kumrusha nje.,luy,sw,Maragoli,translations chin, eshimumu,en,luy,Luwanga,dictionary S. Khalekhale khaliyo akhamuna nende kukhu, Hapo zamani za kale paliondokea kidiri na nyanya,luy,sw,Marachi,translations Aliamua akalale dakika hamsini., Siamua sikone tsidakika makhumi karano.,sw,luy,Marachi,translations eyale, far; far away,luy,en,Luwanga,dictionary tuft of hair at end of cow's tail, omushinga,en,luy,Luwanga,dictionary "37 Ni bwaha u vulanga, ma li va, Ni I va Yahova si ya li laga mba?", Nani awezaye kusema nalo likatendeka kama Bwana hajaamuru?,luy,sw,Maragoli,translations "Khalano si balomalomanga ni naye dawe, yari nende mukhasi wa mnua naye ya khera khugonganisia vakhasi mulukongo."," Hivyo sasa hawamwongeleshi, na alikuwa na mke mwenye domo naye alipenda kuleta mzozo kati ya wanawake katika kijiji",luy,sw,Marachi,translations "Marehemu ni mwanawe marehemy Zakayo Wasai na marehemu Marita Nanjala wote wa Bugiri, Uganda.", OMUFWILE ALI OMWANA WA OWACHEKOMBE ZAKAYO WASAI NE OWACHEKOMBE MARITA NANJALA BHE BHUGIRI MUYUGANDA.,sw,luy,Bukusu,translations "Ishida ni khunyola, onyala wabukula ndala nookusia noonyola amapesa akoonyala khuekhonyera. Inyama yoololanga abandu nibaria ibetsanga tsing'ombe. Kata noosika sa inyama eyo bilayi inyala khuikhala tsinyanga tsisai munO:", Ukipatwa na shida unachukua mmoja unauza unapata pesa ambayo unaweza tumia. Nyama unayoona watu wakila huwa inakuwa ya ng'ombe. Hata ukikausha tu nyama hiyo vizuri inaweza kuishi siku mingi sana,luy,sw,Marachi,translations sacrifice a sheep or goat, okhutisa,en,luy,Luwanga,dictionary "Yesu nakutsuba naboola ari, ""Omundu yesi yesi shiyakhaliekhwo khandi ebiamo khwiwe okhurula olwaleelo tawe."" Mana abeechibe nibahulila amakhuwa ako. Yesu alonda abakholi bobukhala okhurula muhekalu"," And he answered and said unto it, No man eat fruit from thee henceforward for ever. And his disciples heard it.",luy,en,Luwanga,bible "Olwa okarukha omuringa nende khumuba amatsi, nolinda in'ombe bulayi wosi ilakhurusiria mabele vbilayi."," Unaporudi unamtazama na kumpa maji, unapomlinda ng'ombe vizuri yeye pia atakutolea maziwa vizuri.",luy,sw,Marachi,translations nyinefwe, our mother,luy,en,Luwanga,dictionary "Khale khale ingokho nende liungu bialitsingi biamenya alala. Biakholanga mirimo kiabio alala. Nyanga ndala ingokho yalinga bana bayo bakhulire maswiri sana, ongokho yalinga siokhubekera abana yakhaywa hunyola."," Hapo awali kuku na mwewe walikuwa wanaishi pamoja. Walikuwa wanafanya kazi zao pamoja. Siku moja kuku aliwaangalia watoto wake akaona nywele zao zimekuwa sana, kuku akaangalia atakacho tumia kwanyolea akakosa kupata.",luy,sw,Marachi,translations Vuirire, Good evening too,luy,en,Tsotso,translations Avana vange va lekeywi vengine kigira musigu u nguuti., Watoto wangu wameachwa peke yao kwa sababu adui amenishinda.,luy,sw,Maragoli,translations Hapo zamani za kale paliondokea kidiri na nyanya, S. Khalekhale khaliyo akhamuna nende kukhu,sw,luy,Marachi,translations fisherman; one who fishes with nets, omunnabi,en,luy,Luwanga,dictionary Obwaro bwira mumakoba, A boat capsizes just when it approaches the shore.,luy,en,,proverbs bwirire!," evening greeting, 'good evening!'",luy,en,Luwanga,dictionary wesi, and you also,luy,en,Luwanga,dictionary Nio Yotamu elukha acha amenya a Beeri sikila aba ariire Abimeleki waandaye., Ndipo Yothamu akatoroka akaenda akaishi Beeri kwa sababu alikuwa ameogopa Abimeleki nduguye.,luy,sw,Bukusu,translations Ndatsia wa senge nandekera visiki - Amabwoni, Nilienda kwa shangazi akanipikia visiki -Viazi vitamu,luy,sw,Maragoli,translations Yaaginga kivaavi kenene niritimu linene ligaali, Alibeba mkuki mkubwa na mti mkubwa wa fumo,luy,sw,Maragoli,translations Ndabolera burisindu mani bakhonya ndakalukha mdala mwefu., Niliwaeleza kila kit una wakanisaidia kurudi nyumbani kwetu.,luy,sw,Marachi,translations yellowish color, rapwori,en,luy,Luwanga,dictionary Usinitie katika aibu, Utandeka mu tsisoni,sw,luy,Maragoli,translations okhuniatsa, tie tightly,luy,en,Luwanga,dictionary eshitinyiro," press; any apparatus for squeezing fruit, etc., to extract juice or oil",luy,en,Luwanga,dictionary Ndiposa wakatuma watumwa kutoka Leaba na Abalaka.," ""Nio naruma barume khukhwama mu leaba ne abalaka.",sw,luy,Bukusu,translations sweep; wipe; dry with a cloth, okhweya,en,luy,Luwanga,dictionary "Mana habwene nahabwene Yesu niyehulila obunyali bwokhuhonia nibumurulamwo, naye nashiukhanila abomukanda, ne nabareeba ari, ""Niwiina outiilile khungubo tsianje?"""," And straightway Jesus, perceiving in himself that the power [proceeding] from him had gone forth, turned him about in the crowd, and said, Who touched my garments?",luy,en,Luwanga,bible Dhambi za kila mtu, Uvwoni vwa vandu vosi,sw,luy,Maragoli,translations okhutiba, be completely lost; be completely lost sight of; perish,luy,en,Luwanga,dictionary Yesu yadza na a venya, Yesu alikuja na kuwatafuta.,luy,sw,Maragoli,translations "Yesu nakalusia naboola ari, "" ‘Oheele OWAMI Nyasayewo nomwoyokwo kwosi, namapaaroko koosi nende amakaniko koosi/"," And he said unto him, Thou shalt love the Lord thy God with all thy heart, and with all thy soul, and with all thy mind.",luy,en,Luwanga,bible okhuyabira, bury,luy,en,Luwanga,dictionary Na elo niluo elukano lwange sya ifisi nende suduyu., Na hii ndio hadithi yangu ya fisi na sungura.,luy,sw,Marachi,translations "Nebutswa yahalabila omukafuna Herode, shichila yali niyateeshia Herodia, omukhasi womusiani wabwe, ne khandi niyakhola amabi kandi amanji."," but Herod the tetrarch, being reproved by him for Herodias his brother's wife, and for all the evil things which Herod had done,",luy,en,Luwanga,bible mouth; lip, omunwa,en,luy,Luwanga,dictionary blame; being blamed, obuhalabirwi,en,luy,Luwanga,dictionary okhumalakana," forge blindly ahead, regardless of obstacles",luy,en,Luwanga,dictionary Khandi emisala kikaliranga omuyaka khufunaka ebiindu., Pia miti huzui upepo kuvunja vitu.,luy,sw,Marachi,translations "respect, honor, and fear towards one's parents, parents-in-law, and certain other superiors (but not grandparents, with which one may interact more freely)", oburye,en,luy,Luwanga,dictionary kwa hivyo mwalimu aliniambia kwamba nendeni mapumziko, lano mwalimu yaborera vari muchie mulule burek.,sw,luy,Marachi,translations Katika njia zetu zote, Ku tsinzira tsyetu tsyosi:,sw,luy,Maragoli,translations U fwani mulilu muzioni nagwo gusambi mise gyigye., Naye amewasha moto katika Sayuni ulioteketeza misingi yake.,luy,sw,Maragoli,translations stumble; trip; stub one's toe; fall into sin, okhwisichirala,en,luy,Luwanga,dictionary Yisusu viviri visiye mugera - Tsimoni, Vipepeo viwili yya vuka mto -Macho,luy,sw,Maragoli,translations "' Siise esio ese namulaka koosi niko khua bakuuka benywe Aburahamu, Isaaka ne Yakobo mukhoyela khukhola."," Muda huo mimi nilimuagiza yote ambayo tunawapa mababu zenu Abarahamu,Isaaka na Yakobo mnastahili kufanya.",luy,sw,Bukusu,translations Jew, omuyahudi,en,luy,Luwanga,dictionary plant a hedge; erect a fence, okhusira olukaka,en,luy,Luwanga,dictionary Omwaka kwa elfu tsibiri nende kumi na tisa obulware bwa korona bwetsa musyalo siefwe okhurula mu shibala shia Tsina., Mwaka wa elfu mbili na kumi na tisa ugonjwa wa korona ulikuja kwa dunia kutoka nchi ya China.,luy,sw,Marachi,translations Vilombe vivye vyosi, Viumbe wake wote,luy,sw,Maragoli,translations huko watu huongea kimarachi tena kimarachi kilicho na vitu vingi., eyo vandu valomalomanga olumarachi khaandi olumarachi lurimo vindu vingi sana.,sw,luy,Marachi,translations "Olwa Yohana Omubatiisi yahulila nali mumbohe aka Kristo yali nakholanga, yaruma abeechibe khuye."," Now when John heard in the prison the works of the Christ, he sent by his disciples",luy,en,Luwanga,bible Sungura alitembea kufikia saa tano bila kupata chochote., Siduyu siakenda khula mu saa thirano bila khunyola siosisiosi.,sw,luy,Marachi,translations Kumsalaba Yesu yavambwax2, Msalabani yesu alisulubiwa,luy,sw,Maragoli,translations """Bulano, OMWAMI Nyasaye, wusiye indakanoyo, kho lekha isie omukhalabaniwo efwe mumulembe."," Now lettest thou thy servant depart, Lord, According to thy word, in peace;",luy,en,Luwanga,bible Vaaloli agaavo gala, Wameona ile yao.,luy,sw,Maragoli,translations Aha omwosi kuli omuliro shikubulaho Aha omwosi kuli omuliro shikukosa (AMI25) Where there is smoke there is fire. 18. Aha yisemere shiniho ahelumiranga, Aha yisemere shali aha yilumiranga ta (131) A dog does not bark and bite at the same time/place.,luy,en,,proverbs "And when he was come out of the boat, straightway there met him out of the tombs a man with an unclean spirit,"," Ne olwa yali narulile muliaro, yabukaana nende omundu owalimwo eshishieno,",en,luy,Luwanga,bible -yakha," new; novel (eshiyakha, efiyakha, etc.)",luy,en,Luwanga,dictionary "Langa na jua vikishatua kofia ya bati la nyun=mba hawakufanya miiko,ilisemekana jioni ukifanya tambiko haitakuwa sawa kwa kuwa jua huwa limetua na kubakia wanawake"," langa na LIUVA liavita kesegese kye nyumba sivalomba ku muluka mba, vavolandi isaa ya mugolova nolomba umuluka gugasa mba kigira LIUVA livetsa ligolovi litigali yi avandu vakali.",sw,luy,Maragoli,translations SEREKALI YE KEAUNTI YE EBUNGOMA KHUBIRIRA MUSIKUKA SIE BULAMU YERUSISIE KHUBONA MBO BALWALE BABOLA MUMAKANGILO KA SEREKALI BAKHALABANILWA MUNGILA CHINDAYI NE LUNDI KAMAKANGILO AKO SEKATAKHAMO KAMASUSWA TAWE.KANO KAMAKHULOMWA NENDE OMUKHALABANI OMUKHULU MUSIKUKA SIE BULAMU MUSEREKALI YE EKAUNTI YE EBUNGOMA OMWAMI PATRICK WANDILI.," SERIKALI YA KAUNTI YA BUNGOMA KUPITIA WIZARA YA AFYA,IMEJITOLEA KUONA KUWA WAGONJWA WOTE WANAFIKA KATIKA HOSPITALI HIZO WANAPATA HUDUMA BORA NA TENA HAWAKOSI DAWA ZOZOTE KAMWE.HAYA YALISEMWA NA MSIMANIZI MKUU (C.O)KATIKA WIZARA HIYO YA KAUNTI YA BUNGOMA MHESHIMIWA PATRICK WANDILI.",luy,sw,Bukusu,translations walk quickly; run slowly; overtake someone; hurry, okhuyuchira,en,luy,Luwanga,dictionary shitutu, little; small; few,luy,en,Luwanga,dictionary "Namuboolela ari, ""Bukha, obukule omwana nende nyinamwana mukalushe mushialo shia Isiraeli, okhuba boosi abakhaabanga okhwira omwana bafwiile."""," Arise and take the young child and his mother, and go into the land of Israel: for they are dead that sought the young child's life.",luy,en,Luwanga,bible Wacha Aneri Eshikoli na Mamure wachukue mgao wao., Lekha Aneri Eshikoli ne Mamure babuukule kumukabwa kwabwe.,sw,luy,Bukusu,translations milimo chitaru, Wednesday,luy,en,Luwanga,dictionary "Musaaye Nyasaye mbu, ebise biokhwilukha okhwo bilabakhwoho munyanga tsiomunyiri noho khunyanga eya Isabato tawe."," And pray ye that your flight be not in the winter, neither on a sabbath:",luy,en,Luwanga,bible tell a story, okhukana,en,luy,Luwanga,dictionary Nambire hena amarwi, Where shall I take my ears?,luy,en,,proverbs "and the stars shall be falling from heaven, and the powers that are in the heavens shall be shaken."," Tsing'ining'ini natsio tsiakhakwe nitsirula mwikulu, ne obunyali bwomwikulu bwakhatechesibwe.",en,luy,Luwanga,bible okhukanyira, wrap up; coil up,luy,en,Luwanga,dictionary "Na asifiwe mungu wa juu sana, aliyekushindia adui wako kwa mikono yako.", Ne afume wele owa angaaki lukali ooreere basiku bowo mu makhono kowo.,sw,luy,Bukusu,translations "and said unto his servants, This is John the Baptist; he is risen from the dead; and therefore do these powers work in him."," Naboolela abakhalabanibe ari, ""Uno niye Yohana omubatiisi, alamuushe okhurula mubafu, niko akachila ali nobunyali bwokhukhola akamakana kano.""",en,luy,Luwanga,bible Bino bikhekesie bibele biowo ne kamasikamo kamaboofu ne kamarafu kakhanyala kaona tawe., Hivi vitaonyesha vilivyo vyako na magoti makubwa na makali yasiyoweza kupona.,luy,sw,Bukusu,translations cloth; garment; dress; ingubo indafu tsererere 'pure white cloth', ingubo,en,luy,Luwanga,dictionary okhusamula, go out; go to work; go on a journey; go away on business; go away from the village,luy,en,Luwanga,dictionary okhubeka, shave,luy,en,Luwanga,dictionary shichiko," spoon ( Mundu Musatsa ihili emenyanga mihiga kuli ILIUVA.,sw,luy,Maragoli,translations move; shift, okhusitia,en,luy,Luwanga,dictionary Unatuongoza, U la kwimirira,sw,luy,Maragoli,translations omwene, owner,luy,en,Luwanga,dictionary mwenyene, by yourselves; you alone,luy,en,Luwanga,dictionary Obulware bwa korona bwachaka mwaka kwa elfu thiviri nende ekhumi na tisa. Mani ni vunyala chuereya mushi ala shefue sia kenya., Ugonjwa wa korona ulianza mwaka wa elfu mbili na kumi na tisa,luy,sw,Marachi,translations their mother, nyinabwe,en,luy,Luwanga,dictionary "foundation of a house, circle of holes in which the uprights will be stood; any large circle, e.g. shooting circle on a basketball field; circle of people gathered together in council or to discuss some subject", omuse,en,luy,Luwanga,dictionary Nyanga ndala huabere hubayanga alwanyi mwefu. Mama nende baba babere ni behale mnyumba balolanga itibi. Bana ba jirani bosi babere babayanga. huweruhane eno nende eno nihukwisiania. Huwabere lano hujong'ere ni huihala asi humusala mhongo., Siku moja tulikuwa tunacheza kwa kiwanja chetu. Mama na baba walikuwa wamekaa kwa nyumba wakiona televisheni. Watoto wa jirani pia walikuwa wakicheza. Tulikimbia huku na huku tukiangushana. Tulikua tumechoka tukakaa chini ya mti mkubwa.,luy,sw,Marachi,translations Khuboola obwadodo eing'ombe ni esiruke esilayi lukari., Kusema ukweli ng'ombe ni mfugo mzuri sana.,luy,sw,Marachi,translations nomuvorera mbu hundakhulola nahuchaka miero mbu omurekere nae nomuvorera mbu huluthire hare eria navuna nievurera mbu hane yesi ni mundu mhongo., ukimwambia ati ndio nimekuona na atakuchokoze ati umemdharau na ukimwambia ati nimekuona kitambo kule na anyamazie ati kumbe yeye pia ni mkubwa.,luy,sw,Marachi,translations Wanaoanguka ni wanaoishi kwa nchi yenu watapata uwezo kila mara.," ""Baakwa bali bamenyile mu sibala sienywe balanyoola bunyali buli lwosi.",sw,luy,Bukusu,translations "Mganga wa kienyeji alikuwa akimketisha chini na kuweka ngozi ya mnyama chini na kuleta mawe yake na kuanza kuyachezesha kwenye ngozi hiyo na kuuliza maswali hivi, je, una kuku aliyechinjwa na kukatwa vipande?"," Mukumu yamanya amwikalitsa hasi maavika keseero chiche hasi maaleta magina gege atanga kukina nago kokeseero na muteva amateva kuli ndi, oveye ku ne ngoko isasage?",sw,luy,Maragoli,translations tangu hiyo siku mpaka sasa sijawahi kuwa na rafiki., inyanga eyo paka isaino siri huva nende mwicha.,sw,luy,Marachi,translations Akajitumbukiza majini ila maji nayo ikakamuka gafla., Yiyina mmatsi nago nigakama kamu.,sw,luy,Maragoli,translations okhwasaka ameno, burst out laughing,luy,en,Luwanga,dictionary Kusema kweli ng'ombe anafaida ya juu., Khubola bwa dodo ing'ombe iri nende ifaida eya ekulu.,sw,luy,Marachi,translations Abandu boosi balamukiya khulwanje. Nebutswa yesi owifwila okhuula khushihesi alahonibwa.," And ye shall be hated of all men for my name's sake: but he that endureth to the end, the same shall be saved.",luy,en,Luwanga,bible huviha evio ndathia no huchaka huitayarisha ili huthie viha vilai vya hustada nende vetha vaange., kwa wakati huo nilienda kuanza kujitayarisha ili kwenda wakati mzuri wa kudurusu na rafiki zangu.,luy,sw,Marachi,translations Kutungira bwoni;, Kutulipia dhambi zetu,luy,sw,Maragoli,translations "And Jesus said unto him, Friend, [do] that for which thou art come. Then they came and laid hands on Jesus, and took him."," Yesu nakalusia ari, ""Owashianje, khola elia witsile okhukhola "" Mana nibetsa nibakwa khu Yesu nibamutiila.",en,luy,Luwanga,bible "And they asked him, saying, [How is it] that the scribes say that Elijah must first come?"," Nibareeba Yesu bari, ""Shichila shiina abahandichi bamalako baboolanga mbu okhuula omulakusi Eliya aranjilile okhwitsa?""",en,luy,Luwanga,bible okhusiyira, fry; roast,luy,en,Luwanga,dictionary amatsayi," blood (see also amalasire, amabanga)",luy,en,Luwanga,dictionary help oneself, okhwikhonya,en,luy,Luwanga,dictionary "short (omwimbikiti, abembikiti, eshimbikiti, etc.)", -imbikiti,en,luy,Luwanga,dictionary okhumulula, shave the head,luy,en,Luwanga,dictionary remain; be left over; be left behind (see also okhusikala), okhutong'a,en,luy,Luwanga,dictionary Aliyekuja kuniokoa, Yadza ku mbonnya;,sw,luy,Maragoli,translations Nitawapa baraka wale wanaokupa wewe baraka na nitalaani wale wanaokulaani wewe na kupitia kwako ndunia nzima kwenye nchi itapata baraka.," Ndabiita chikhabi abo bakhubiita ewew chikhabi,ne ndalaama abo bakhulaama ewe. Mala khubirira mwiwe bibala bioosi bie khu liloba bilabiitwa chikhabi.'",sw,luy,Bukusu,translations okhushirira, exceed or surpass by or with,luy,en,Luwanga,dictionary Hano nahoho naho nahaavo, Hapa ni kwako ama ni kwao?,luy,sw,Maragoli,translations 13 Hene yahoo iya sulunguta litigala, 13 ndipo waliteremka mabaki,luy,sw,Maragoli,translations MANYOYA YA KUKU SIKU MOJA YATAHUKUMIWA, MOYA KA INGOKHO NYANGA KAKHAYALE,sw,luy,Marachi,translations Omundu akhoyere khuieresia amatsi irie handi yiikure nilaikure siinyala khurusia mabere amangi., Mtu anafaa kumpea maji na nyasi ale hadi ashibe asiposhiba hawezi kutoa maziwa mengi.,luy,sw,Marachi,translations Si a nyala kundeka inze., Hawezi kuniacha.,luy,sw,Maragoli,translations okhukhalaka, cut; rule a line; take a short cut,luy,en,Luwanga,dictionary okhubisia, pass; throw past; send past,luy,en,Luwanga,dictionary humera Nandaulira nende Shauriako. Nandaulira nali musiani Shauriako nali muhana., kwa majina Nandaulira na Shauriako. Nandaulira akiwa mvulana naye Shauriako akiwa msichana.,luy,sw,Marachi,translations vakuka vefu vahare vosi vamanya hulomaloma lumarachi kamili khaandi lumarachi lurimo vindu vingi vya vandu hulomalomanga., mababu zetu wa kitambo pia wanajua kuzungumza kimarachi kamili tena kimarachi kina vitu vingi ambavyo watu huzungumza.,luy,sw,Marachi,translations okhurisia, frighten; scare; terrify,luy,en,Luwanga,dictionary Na livuyu siliali liange., Yai halikuwa langu,luy,sw,Maragoli,translations "Omukhasi omukananayo owali niyamenya mumbali etsio, yamwitsila nalanjilisia ari, ""Omwana wa Daudi, umbeele tsimbabasi. Omwana wanje omukhaana ali nebishieno ebimunyasinjia muno."""," And behold, a Canaanitish woman came out from those borders, and cried, saying, Have mercy on me, O Lord, thou son of David; my daughter is grievously vexed with a demon.",luy,en,Luwanga,bible Ifula ni indai khunyola amatsi nikhubula amatsi khusandanga, Mvua ni muhimu kwa sababu hutusaidia kupata maji na bila maji huwa tunateseka,luy,sw,Marachi,translations Mbeye na vasikali vange nimbalanga vatsanga vwangu -Amage, Nina askari nikiwaita wanakuja haraka -Mchwa,luy,sw,Maragoli,translations The porridge that burns the child deceives him by forming a coat., Obusera obunabusambe omwana burakhwo olububi,en,luy,,proverbs omukotsoro, mattress ( Mu ing'inga umukali uyu yamanya aveleka ahelitsa umwana.,sw,luy,Maragoli,translations "Kwa sababu ya waumini, twashukuru sana"," Kigira ve livugana, kusantidia munono.",sw,luy,Maragoli,translations Amapesa kaanga?, Pesa ngapi?,luy,sw,Marachi,translations Umbirangakhwo butswa shinga imbwa niyibirakhushilingi?, Umbirangakhwo butswa shinga imbwa niyibira khurupia Why do you pass by me like a dog passing by a shilling?,luy,en,,proverbs okhukitula, snap; snip; cut off,luy,en,Luwanga,dictionary amola, pieces of the bark of a tree; chips,luy,en,Luwanga,dictionary Lifwa lia Musa, Kifo chake Musa,luy,sw,Bukusu,translations "Abaandu basangarira tsing'ombe khukuakhuba tsiri nende tsifaida tsisabi . Niimaririsia mbola mbari tsing'ombe ni tsindai lukaro sana, abaandu baruka khubungi khukhira esindu sindi"," Watu hufurahia ng'ombe kwa maana wako na faida nyingi. Nikimalizia nasema kuwa ng'ombe ni mzuri sana, watu walifuga kwa wingi kushinda kitu kingine.",luy,sw,Marachi,translations iratili, pound weight; scales ( womanhood, characteristics and attributes of womanhood",luy,en,Luwanga,dictionary "Ku genya ku tsimbabasi yitsi,"," Tunashangazwa na rehema hizi,",luy,sw,Maragoli,translations alikula akamaliza. Mzee huyo aliona na kutega mtego ili kidiri huyo akirudi akwame kwa mtego wa mzee huyo., yialia yiamala. Omukofu oyo ngalwa yalola naleka buingo ili naakalukha yaande huluingo olwo luomukofu.,sw,luy,Marachi,translations "Huu ugonjwa uliingia Kenya na wakaanza kusema kuwa watu wavae barakoa, wakae nyumbani au wakitembea wavae barakoa."," Omuyaka kuno kwengira mukenya ni batsaka khubola mbwe abandu bafuale bifunikhiro, wikhale mudala nomba notsenda ofuale sifunikhiro.",sw,luy,Marachi,translations "Ng'ombe mwenyewe akiuzwa na tunapata pesa ya kununua vitu kwa boma. Upande wangu, nawaomba mufuge ng'ombe kwa sababu wako na faida sana."," Ing'ombe eyo yene niikusibwa ni khunyola mapesa ka khukula ebindu mudala. Khuluange, basaba muruke tsing'ombe khubera tsiri nende tsifaida tsisabi tsia makana.",sw,luy,Marachi,translations okhwibala, drop and leave about,luy,en,Luwanga,dictionary "Habula baboola bari, ""Shikhulakholakhwo amakhuwa kano munyanga tsielisabo ta, shichila indiri inyala okhubuukha mubandu."" Yesu abakhwa amafura keshing'ari Betsania"," But they said, Not during the feast, lest a tumult arise among people.",luy,en,Luwanga,bible SHULE YA MSINGI YA SIKURA, S.SIKULI SIA SIKURA,sw,luy,Marachi,translations imburusi, sling,luy,en,Luwanga,dictionary Abandu bandi baberesibwa ebyakhulia., Watu wengine walipewa vyakula.,luy,sw,Marachi,translations Tsinyinga tsindi nasuyi avikilivwa vene yamanyanga atsia wavo manyolelayo musatsa wundi., Wakati mwingine akikataaalikuwa akienda kwao alikopatana na mume mwingine.,luy,sw,Maragoli,translations Kama familia zilizokuwa zimefiwa na wapendwa wao kutokana na huu ugonjwa, Kama tsifamilia tsiria tsiri nitsifwiirirwe nende abandu babu okhulondana nende obulware buno.,sw,luy,Marachi,translations "akawaambia kuwa, wakati mnaenda kando ya kambi, niangalie kisha kile mimi nitafanya nanyi fanya."," aboleela ali, nga ne nocha Khu ndulo khwe kambi, ndoleelele mala nisio ese khola mwesi khola.",sw,luy,Bukusu,translations olupao," board, anything made from a board ( amachina,en,luy,Luwanga,dictionary A li hena? Khumweyigine, Yu wapi? Tunamtafuta,luy,sw,Maragoli,translations I am sorry I picked up your call, Engosere khutila isimu yo ndeshera.,en,luy,Luwanga,translations okhutinya, No definition provided,luy,en,Luwanga,dictionary report; give information; tell tales, okhubuula,en,luy,Luwanga,dictionary "And it came to pass, when Jesus had finished all these words, he said unto his disciples,"," Ne olwa Yesu yali namalile okhwechesia amakhuwa ako koosi, yaboolela abeechibe ari,",en,luy,Luwanga,bible "Ngome inayopatikana katika lile bonde katika eneo la mashariki mwa mto Yorudani, tukafika Kilaeti kwa uwezo wetu.", Lukoba luli akari we litooma elio khu- ebukwe we luluuchi lwa Yoritani khwola Kileati mu bunyali bwefwe.,sw,luy,Bukusu,translations "And they said unto him, In Bethlehem of Judaea: for thus it is written through the prophet,"," Nibamukalusia bari, ""Akhoyile okhwibulilwa Ebuyahudi, mwitookho lia Betselehemu, okhuba omulakusi yahandika ari,",en,luy,Luwanga,bible "Khwatiila chingoba chili khulukoongo lwa Arikobu lwoosi, choosi nechili alala kamakhumi sita."," Tulinyakua miji iliyoko kwenye ukanda mzima wa Arikobu, miji hiyo yote sitini.",luy,sw,Bukusu,translations Anatoroka hakika, Yirurukaa ligali,sw,luy,Maragoli,translations Na kufikia kizazi cha nne cha uzao wako watarudi na kwa kuwa sitawaondoa kwa nchi hii waamori kutokana na dhambi zao zitakazo kuwa nyingi ndiposa iwe kwamba tunafika niwahukumu.," Ne khu selukho ekhona khane lisaaye liowo balikobola, sikila se kharusie mu sibala sino Baamori tawe khukhwola nga bumayaanu bwabwe bukhabe bukali nio libe mbo khukhwola mbaukuume.",sw,luy,Bukusu,translations LIROVA, ULIMWENGU,luy,sw,Maragoli,translations wild cat, lisimba,en,luy,Luwanga,dictionary "Utaileta siku ile uliyoitangaza, Nao watakuwa kama mimi."," Ive u leta lidiku Lya was landidza makuva galyo, navo VA la leng'ana ninze.",sw,luy,Maragoli,translations "put smears of clay on forehead, etc., in connection with certain sacrifices", okhubalikha,en,luy,Luwanga,dictionary Gona omwana gona., Lala mtoto lala.,luy,sw,Maragoli,translations okhwitsukhana, be taken by surprise; do something unintentionally,luy,en,Luwanga,dictionary Ivale yi imadyoli., Kaskazini magharibi.,luy,sw,Maragoli,translations "On these two commandments the whole law hangeth, and the prophets."," Amalako ka Musa koosi nende amechesio kabalakusi keleetanga khumalako kabili kano "" Lireebo khu Kristo",en,luy,Luwanga,bible okhuliira, eat with; tsinuni netsindahi okhuliira amapwoni 'simsim is good to eat with potatoes',luy,en,Luwanga,dictionary Europe ( ebulaya,en,luy,Luwanga,dictionary Anaongozwa na nuru ya Bwana., Oyo aveye muvulavu vwa Kristo,sw,luy,Maragoli,translations Binadamu ana uzuri kulioko kitu chochote kwa sababu Mungu alimpea akili ya kufikiria na kufanya vitu ambavyo mnyama yeyote hawezi kufanya bila kufikiria. Mungu aliambia binadamu alinde vitu vyote kwa maana yeye ndiye aliye na uwezo wa kuzilinda., Binadamu ari nende bulayi khushira esindu siosi siosi khubeera Nyasaye yamuberesia obuongo bwa khupara nende khukhola ebiindu ebia esisolo khasisiakhanyala khukhola bila khupara. Nyasaye yaboorera binadamu arinde ebindu biosi khubeera niye ari nende obunyala bua khubirinda.,sw,luy,Marachi,translations every; each, buli,en,luy,Luwanga,dictionary jina langu ni lucy wesonga., mumera kange nangwa lucy wa wesonga.,sw,luy,Marachi,translations Mpaka ulifikia mto Yordani unapoelekeakwenye bahari ya Galilaya upande wa mashariki., Lulwakha lwola khu luuchi lwa Yoritani ne lucha khukhwola khu nyanja eya Kalilaya lubeka lwe ebukwe.,sw,luy,Bukusu,translations Be lisaaye lia Esau bamenyile Edomu mumaloba ke Baamoni kosi ne bakhukholela efwe.," Kwa mujibu wa maombi ya Esau,wanaoishi Edomu katika nhi ya watu waliotuhudumia.",luy,sw,Bukusu,translations Yahova ayazanga veyamanga, Mungu hupenda wanaokiri,luy,sw,Maragoli,translations Better to feed on husky maize meal than to sleep hungry., Mahandale kashila okhukona inzala,en,luy,,proverbs "And Jesus answered and said unto him, It is written, Thou shalt worship the Lord thy God, and him only shalt thou serve."," Yesu namukalusia naboola ari, ""Amahandiko kaboolanga kari, ‘Omwinamilenje OMWAMI Nyasayewo nomukhalabanila ye yenyene!' """,en,luy,Luwanga,bible tanner; one who dresses leather, omunyushi,en,luy,Luwanga,dictionary Mwana uyu siavugilwa ku miima avilukii muhili mba, Mtoto huyu hakubaliwa kukua katika ukoo huo,luy,sw,Maragoli,translations BULAYI BWA ING'OMBE, O. UMUHIMU WA NG'OMBE,luy,sw,Marachi,translations okhunyoola inzu, get married,luy,en,Luwanga,dictionary BULWARE VWA KORONA VUKHORERE MAKHUWA MALAYI KHUSHIRA MAVI., UGONJWA WA KORONA UMEFANYA MAZURI KULIKO MABAYA.,luy,sw,Marachi,translations "Niyakamala kolo hit sayo tsingu, yatanga kuyava kilindwa' aduuke kusiukul'la mukuzu."," Baada ya kupeleka kule kuni, alikuwa anaanza kuchimbua kaburi ili kumfukua mfu.",luy,sw,Maragoli,translations omulinga, beehive,luy,en,Luwanga,dictionary repeatedly; every day, khatsotsero,en,luy,Luwanga,dictionary "and his garments became glistering, exceeding white, so as no fuller on earth can whiten them."," Kho ebifwalobie nibing'inang'ina, nibiba ebilafu tswe okhushilakhwo shinga lwomundu wokhushialo khuno anyala okhubiosia nibilaba.",en,luy,Luwanga,bible Wakalakiwa kwa nyumba ya wageni, Vingilizwa nu inyumba ya vageni,sw,luy,Maragoli,translations "For there is nothing hid, save that it should be manifested; neither was [anything] made secret, but that it should come to light."," Kho shiosi shiosi eshiabiswa, shilabisulwa, ne shiosi shiosi eshiafuunishilwa shilafuunulilwa.",en,luy,Luwanga,bible okhulamukha, come to life; arise from the dead; revive after being unconscious or helpless; resurrect (as in the Christian context),luy,en,Luwanga,dictionary "Nibamufutsakhwo amare, nibabukula indabushi eyo nibamunyweshela khumurwe."," And they spat upon him, and took the reed and smote him on the head.",luy,en,Luwanga,bible khulwanje, for my part; on my account,luy,en,Luwanga,dictionary "And I say unto you, that many shall come from the east and the west, and shall sit down with Abraham, and Isaac, and Jacob, in the kingdom of heaven:"," Khandi emuboolela mbu, abanji bakharule ebukwe nende mumbo nibekhala halala nende Aburahamu, Isaka nende Yakobo, mubwami bwa Nyasaye.",en,luy,Luwanga,bible exchange for; buy; purchase, okhukula,en,luy,Luwanga,dictionary "and thou shalt love the Lord thy God with all thy heart, and with all thy soul, and with all thy mind, and with all thy strength."," Ne okhuula omuheelenje OMWAMI Nyasayewo nende omwoyokwo kwosi, nende amapaaroko koosi nende amaaniko koosi/",en,luy,Luwanga,bible What are you cooking?, Otekhanga shina?,en,luy,Tsotso,translations Yeye mwenyewe anapiga kite na kugeukia mbali.," Yee, akenyanga, nokwegirunkanya a tsie inyima.",sw,luy,Maragoli,translations "hit oneself with hammer, stone, etc.", okhwisasaka,en,luy,Luwanga,dictionary Hakuna yule anyependa ng'ombe kama mimi., Aumao uria wajama ing'ombe ngaa esie,sw,luy,Marachi,translations Outsia omuka atsia kukwe, He who goes to work does so for his own sake.,luy,en,,proverbs oluboolo, language; saying,luy,en,Luwanga,dictionary okhuyira emiayo, yawn,luy,en,Luwanga,dictionary Damu itokapo kwa moyo huingia mapafuni na kwa mwili mzima., Masahi gatulanga mumwoyo gingira mumasuku kandi mummbiri.,sw,luy,Maragoli,translations Emalire eliaka., I am done with weeding,luy,en,Luwanga,translations differently, lukano,en,luy,Luwanga,dictionary "And Jesus said unto him, If thou canst! All things are possible to him that believeth."," Yesu namuboolela ari, ""Noba nonyala! Ebindu biosi binyalikha khumundu ousuubila """,en,luy,Luwanga,bible ldza mu mwoyo gwanje;, Alikuja moyoni mwangu;,luy,sw,Maragoli,translations "Ndipo wakavamia Kiriath-sefari kisha akachukua mbari za Simioni na Yuda zikaenda, nitampa msichana wangu Akisa urudi pamoja.", Nio bwaakala kiriati- seferi mala alubukule chikholo cha Simioni ne Yuda chacha ndamuelesia omukhana wase akisa wila alala.,sw,luy,Bukusu,translations "Habwene nahabwene, balekha tsikhanda tsiabwe mana nibamulondakhwo."," And straightway they left the nets, and followed him.",luy,en,Luwanga,bible Kukusimamia kwa safari, Khukhuimilila khulukeendo.,sw,luy,Marachi,translations mushitsafu, under the eaves of the house; close to the house; on the veranda,luy,en,Luwanga,dictionary ipilipili," pepper, curry, etc. ( ripe (amenjefu, obwenjefu, etc.)",luy,en,Luwanga,dictionary "Naye ya girunkana ni vula kutsia ninze, inze si ndatsia mba.yingira ahehe mu lihema,naye ya mu, naye ya mu.", Na yeye alibadilika akakosa kuenda naye mmi sitaenda.Aliingia kwake kwa hema.Akafagia ndani .Naye akasema ukweli mimi ntaendapamoja nawe,luy,sw,Maragoli,translations hem (of garment or cloth), lichemo,en,luy,Luwanga,dictionary "Lwe liive liahulira ndio, liasinyika niliekuba ku mwana we engoko puu."," Mwewe aliposikia hayo, alikasirika na kuchupia motto wa kuku pu!",luy,sw,Maragoli,translations promise, okhulaka,en,luy,Luwanga,dictionary okhwiyanza, arrange themselves in an orderly manner; line up,luy,en,Luwanga,dictionary Va li vyokulia vyavo mu badivi bwomukana wa avandu vange., Walikuwa ndio chakula chao katika uharibifu wa binti ya watu wangu.,luy,sw,Maragoli,translations Tutende yaliyo mema., Kove valolekizi veve,sw,luy,Maragoli,translations Ese khaboolele., Mimi nitasema.,luy,sw,Bukusu,translations flame; sharp, olumemu,en,luy,Luwanga,dictionary okhupa isindani, give an injection,luy,en,Luwanga,dictionary Kaalimo mu bwimbi, Yaliyomo kwa muhtasari,luy,sw,Bukusu,translations Mao wowashio shiakhusinga walaba, Another person's mother cannot wash you clean. Omwana oulali owuwo shomusinga yalaba (AMI252) You cannot wash someone's child to the parent's satisfaction.,luy,en,,proverbs Nyambura JIbi to, Nyambura jibi to,sw,luy,Maragoli,translations obuyere, childhood; infancy,luy,en,Luwanga,dictionary "Lakini baada ya biha fulani omusomesia mhongo wa sikuli yecha nakhubolala ""Khupake bindu biefu byosite khukalukhe mmadala kefwe."""," Lakini baada ya muda fulani mwalimu mkuu wa shule alikuja akatuambia, ""Mkusanye vitu zenu zote mrejee kwa maboma yenu.""",luy,sw,Marachi,translations Njooni nyote kwa Mungu Baba," Hambi mwosi ku yahova Nyasaye,",sw,luy,Maragoli,translations "Nyasaye yamuruma okhutsia khumukhaana omushisila, owali nashikhwebungwa nende omusaatsa, owalangwa mbu Yosefu, owomulwibulo lwa Daudi. Ne eliira liomukhaana omushisila oyo liali, Mariamu."," to a virgin betrothed to a man whose name was Joseph, of the house of David; and the virgin's name was Mary.",luy,en,Luwanga,bible Safari za kutoka Kenya kuelekea nchi zingine zilipigwa marufuku., Khuumao okhurula mu stialo sya kenya otsia mu tsialo tsindi.,sw,luy,Marachi,translations fry, okhukaranga,en,luy,Luwanga,dictionary Baadhi, Valala,sw,luy,Maragoli,translations "Lidiku lialondaku, liive liatsa koteva logembe Iwalio.", Siku ilipofika mwewe alifika kuulizia wembe wake.,luy,sw,Maragoli,translations Amini roho yangu, Mwoyo gwange suvira,sw,luy,Maragoli,translations And many of the children of Israel shall be turn unto the Lord their God., Ne nakhole abandu ba Isiraeli abanji okhumukalushila OMWAMI Nyasaye wabwe.,en,luy,Luwanga,bible "saying, What have we to do with thee, Jesus thou Nazarene? art thou come to destroy us? I know thee who thou art, the Holy One of God."," ""Eshia okhwenyangakhwo nishiina iwe Yesu Omunazareti? Okhetsile okhukhumulula ifwe noho? Khukhumanyile iwe, okhuba oli Omurumwa Omutakatifu wa Nyasaye!""",en,luy,Luwanga,bible "soot, in chimney, roof, etc.", omuyale,en,luy,Luwanga,dictionary Mama, mama,sw,luy,Maragoli,translations imbya, kind; sort; tribe; race; variety; new; young,luy,en,Luwanga,dictionary Ingawa sehemu hiyo hawaongei kimarachi watu hao wanaongea tu kimarachi, S:Na awendio ni avundu avalasunga lumarachi lakini basunga sa lumarachi.,sw,luy,Marachi,translations be jealous, okhukhalikha omukongo,en,luy,Luwanga,dictionary Have you come to me in the manner of odeya and Lukoba?, Unjendere shinga Odeya nende Lukhoba?,en,luy,,proverbs Unafahamu ngano ngapi za teleka?, Umanyi tsing'ano tsianga tsietsislimindwa?,sw,luy,Maragoli,translations Watu hawakuwa wakitaka kusalimiana na wengine walipokuwa wakienda kwa shughuli za utabibu au kubariki., Avandu ve sivenya kuchelitsana na vandu ulwavatsitsa ku miyinzi jo vuvidi naho kusaalisa,sw,luy,Maragoli,translations Tsing'ereng'ani tsiene tsio kwigulu yitsi tsikutsa ku kuli avana vo mundu mukali vakutsa., Hawa nyota wa angani hufa kama vile watoto waliozaliwa na mwanamke hufa.,luy,sw,Maragoli,translations Okhulia khwera isuna, Eating caused a mosquito to die.,luy,en,,proverbs Ulisoma hadithi ya msalabani, 75 WA SOMA LUGANO LWO MUSALA,sw,luy,Maragoli,translations "Behold, your house is left unto you desolate.", Khulweshio Ihekalu yenywe yakhakwisibwe likunda.,en,luy,Luwanga,bible "Vjjana pia wanafaa kupigana na umaskini, njaa pamoja na vitu vingine vingi."," Abasiani bosi bahoere huhuyana nende ovumanani, inzala nende vindu vindi vingi.",sw,luy,Marachi,translations okhumenya eshisoma, lonely dwelling place; an isolated village or kraal,luy,en,Luwanga,dictionary "split, e.g., firewood", okhwasiaka,en,luy,Luwanga,dictionary "Yesu ya ku soola,"," Yesu alituokoa,",luy,sw,Maragoli,translations "They say unto him, Because no man hath hired us. He saith unto them, Go ye also into the vineyard."," Nibakalusia bari, Abulaho oukhuhandiche ifwe okhukhola emilimo ta.' Nababoolela ari, ‘Mutsie mwesi khandi mukhole emilimo mumukunda kwanje kwemitsabibu.'",en,luy,Luwanga,bible "And gathering together all the chief priests and scribes of the people, he inquired of them where the Christ should be born."," Kho nakhung'asia abesaaliisi abakhulundu boosi nende abeechesia bamalako nabareeba ari, ""Kristo akhoyile okhwibulilwa heena?""",en,luy,Luwanga,bible kwa ambavyo mwalimu alikataa tulipunguza., lakini nga lwa mwalimu yahaya hwa pungusia.,sw,luy,Marachi,translations "Hata hivyo, utakuta watu wakiwa na sehemu tofauti ambazo wanapenda kukula kwa ng'ombe."," Kata kario, olanyola abandu bari nende tsimbeka tsikabukhane etsia bakhera khuria khu ing'ombe.",sw,luy,Marachi,translations yesi, and heshe also,luy,en,Luwanga,dictionary root; shoot, omurombo,en,luy,Luwanga,dictionary "Abeechi ekhumi namulala batsia khushikulu shia Galilaya, ewa Yesu yah nabalachilisiye okhutsia."," But the eleven disciples went into Galilee, unto the mountain where Jesus had appointed them.",luy,en,Luwanga,bible little; small; few, shitutu,en,luy,Luwanga,dictionary Ukiwa unavuna vyakul vyako kutoka kwa shamba kisha usahau vingine ambavyo ulivuna usirudi huko kuchukua.," ""Ne okesa biakhulia biowo khukhwama mu mukuunda mala wibilile bilala nibio okesile okhakobolayo khu bukula tawe.",sw,luy,Bukusu,translations Ne wingila mularusiao bumayaanu akari wenywe., Na mkiingia mtaondoa waovu kati yenu.,luy,sw,Bukusu,translations Malenge aliyoyapanda., Mahondo gayataga nzie nzie.,sw,luy,Maragoli,translations "There was in the days of Herod, king of Judaea, a certain priest named Zacharias, of the course of Abijah: and he had a wife of the daughters of Aaron, and her name was Elisabeth."," Mutsinyanga tsia Herode yali omuruchi weshialo shia Yuda, yaliho omwisaaliisi owalangwa mbu Zakaria, owomulwibulo lwobwisaaliisi lwa Abiya. Omukhasiwe yalangwa mbu Elisabeti, owomulwibulo lwa Haroni.",en,luy,Luwanga,bible okhwinjira murumbi," be circumcised; lit. 'enter circumcision house', used even of circumcision in hospital; yenjira murumbi ‘he entered the circumcision house, i.e., he was circumcised'",luy,en,Luwanga,dictionary Vikha vindi matsi kaleranga obulwale bwa kipindupindu., Wakati mwingine maji huleta magonjwa ya kipindupindu,luy,sw,Marachi,translations okhukabana, divide amongst themselves; share,luy,en,Luwanga,dictionary "For in that she poured this ointment upon my body, she did it to prepare me for burial."," Omukhasi uno atsukhuluule amafura kano khumubili kwanje, khulwokhurechekha omubili kwanje okhuyabilwa.",en,luy,Luwanga,bible Avavo vavivaa luvuva, Wajaluo wanachakura magugu kwa reki,luy,sw,Maragoli,translations omumitsi, sower; one who sows seed broadcast,luy,en,Luwanga,dictionary mukutano kwe ikanisa kwetha mdala sidere., mkutano wa kanisa uliwekwa ntumbani mchana.,luy,sw,Marachi,translations okhwikula, open; omuliango kwikushe 'the door is open',luy,en,Luwanga,dictionary Mwana yakoonya baba namama kuvalitsa viminyu vialulwa., Mtoto aliwasaidia wazazi wake kuhesabu vifaranga walioanguliwa,luy,sw,Maragoli,translations "vegetables, herbs; any food (meat, fish, etc.) eaten as a relish with obusuma (see also elyani)", tsifwa,en,luy,Luwanga,dictionary Itsa khumenye shikhwikalila okhulekana, ‘Come let us live together' soon results in disagreements.,luy,en,,proverbs Kuni za kutumiwa kumchoma zilipasuliwa na kuwekwa nyumbani hapo., Tsingu tsiokusamba tsiasiagwa no kotegekwa hango hene.,sw,luy,Maragoli,translations nilienda nikacheza peke yangu sikumjua hata mwanafunzi mmoja shuleni humo., ndaathia ndavaya sienyene ndari ngororwe ata omwana mulala muisomero.,sw,luy,Marachi,translations hurry; bustle; make s.o. do something in a great hurry, okhutetekhasia,en,luy,Luwanga,dictionary start, okhusumula,en,luy,Luwanga,dictionary Nice to meet you., Nobulayi khukutana inawe.,en,luy,Luwanga,translations Avana si vatunganga ifisi dave, Wanafunzi hawakulipa karo.,luy,sw,Maragoli,translations "She went and told them that had been with him, as they mourned and wept.", Naye natsia naboolelakhwo abali nibabeelenje nende Yesu. Ebise ebio bali nibashiikhuulanga nibalila amasika.,en,luy,Luwanga,bible "Mala bakobolela boola Enimi –Sipati (niyo Katesh) mala baula sibala sioosi sie Baamalaki,ne Baamori babamenyanga mu Hasson –Tamari ."," Wakarudi wakafika Hasoni- Tamari (ambayo ni kadesh) kisha wakatwaa nchi yote ya wamaleki, na waamori walioishi Hassoni –Tamari.",luy,sw,Bukusu,translations nataka rafiki mwema., nyenya mwitha mulai.,sw,luy,Marachi,translations lugha ya kimarachi ni lugha nzuri sana., olusungo lumarachi ni lusungo olulai sana.,sw,luy,Marachi,translations "Kata wakhaboolela orie owashio mbu, ‘Lekha ekhuyinie akhakokha akhali mumoniyo/ olwa nawe oli neshirundu mumoniyo?"," Or how wilt thou say to thy brother, Let me cast out the mote out of thine eye; and lo, the beam is in thine own eye?",luy,en,Luwanga,bible kind; sort; tribe; race; variety; new; young, imbya,en,luy,Luwanga,dictionary Miti husaidia kupeana mbolea kwa udongo kwa vile matawi yanapo anguka kwa udongo nakuoza., Emisala kikhonyanga kuberesania imbolera khuriloba khulwaamasafu nikakwaasi nikabolera khwiloba.,sw,luy,Marachi,translations Madiku ganu na gekeheri, Siku hizi ni za mwisho,luy,sw,Maragoli,translations sp. of grass which is made into a garland and hung round the neck of a bride and used in other ceremonies, olubombwe,en,luy,Luwanga,dictionary Omulayi ashina mumuse lulala, Omulayi wa wane ashina mumuse lulala (HWA26) The wise person takes to the dance floor only once. Omulayi walebe ashina mumuse lulala (DWA24) Omulayi weBuwanga ashina mumuse lulala (JWA19) The beautiful one of Wanga dances in the arena once.,luy,en,,proverbs Eshibiri shiranga oweikhabi, That which is passing kills the ear-marked heir.,luy,en,,proverbs okhubaatsa amapuoni, peel potatoes,luy,en,Luwanga,dictionary cannon ( muzinga,en,luy,Luwanga,dictionary "And Jesus seeing their faith saith unto the sick of the palsy, Son, thy sins are forgiven."," Ne olwa Yesu yalola obusuubili bwabwe, yaboolela owafwokoya oyo ari, ""Mwana wanje, olesheelwe obwonoonibwo.""",en,luy,Luwanga,bible tulu, all; the whole (of day or night),luy,en,Luwanga,dictionary egg-shell, likwakwata,en,luy,Luwanga,dictionary okhurambusia, walk with long strides,luy,en,Luwanga,dictionary Watu wengi wanapenda kuku kwa sababu ukipata wageni unaweza chukua kuku wako huyo na umchinjie wageni wako hao. Tena ukipika kuku haichukui muda mrefu kamwe. Hata mgeni wako akiwa haraka anaweza tu kula ugali wako. Kuku ni wazuri watu wafuge kuku.," Abaandu bangi bajama tsingokho khubeera niwakhanyola bakeni onyala khubukula ingokho yawo eyyendio noosinjira abakeni bao abo. Khandi noodekha ingokho khasiibukula ebikha birambi dawe, kata mukeni wao naari luangu anyala say aria obusuma buawo. Etsingokho netsilai, abaandu baruke tsingokho.",sw,luy,Marachi,translations Awa! Nzitsanga witu., La! Naenda kwetu.,luy,sw,Maragoli,translations inyeni, fish,luy,en,Luwanga,dictionary grandfather, kuka,en,luy,Luwanga,dictionary Akiharibika walikuwa wakifanya matambiko na kumchinja mfugo na wakishamaliza walikuwa wakimuweka mtu huyu HIRIZI walikuwa wakiita ANAYETOA KAFARA Aje kufukuza MIUNGU miovu iliyosababisha mtu huyo kuhisi maumivu mikononi na shingoni.," Niyoneka mavakola imiima nokutahitsa umutugu nivakamala ma vayika umundu uyu ULUKAYA valanganga MUSWAKILI yatse kukunga MISAMBWA midamano ijagila umundu uyu ULUKAYA ne vivya kumakono, nomwigoti, noku-",sw,luy,Maragoli,translations hands (as parts of the body), emikhono,en,luy,Luwanga,dictionary Ugonjwa wa korona ulisaidia wale watoto wanaopenda kukaa nyumbani wakafurahia kukaa nyumbani na wengine wakapata mimba wakaenda kuoleka., Obuluare vuwa korona vyahonya avana varia vajama huihala mudala vafurahia nde huihala mudala nde vandi vanyola tsinda nde hutsia hudeha.,sw,luy,Marachi,translations Shukuru Mungu kwa kila kitu, Usandize Yahova ku vindu vyosi,sw,luy,Maragoli,translations stopper; cork, lisubo,en,luy,Luwanga,dictionary okhunyala, disembowel; take out the entrails,luy,en,Luwanga,dictionary omusikari, soldier; policeman ( inzoli,en,luy,Luwanga,dictionary kidney, ifuko,en,luy,Luwanga,dictionary limp, okhutiechera,en,luy,Luwanga,dictionary okhukaba, divide; allot; share; give out,luy,en,Luwanga,dictionary Abukulwa ayilwa bukhili bwe chikholo cha Yerusalemu mala afwilayo., Alichukuliwa akapelekwa ushindi ni Ukoo wa Yerusalemu kisha akafia huko.,luy,sw,Bukusu,translations Ukisoma Bibilia utaona jinsi Musa wa zamani walikuwa wakienda mlimani kuomba Mungu ampe hekima ajue atakachoweza kufanya na kuwaongoza wana Waisraili., Nusoma mu kitabu kye vangeli ya Nyasaye ulalola kuli Musa wa Kale vatsitsa mukigulu ukutsia kuteva Nyasaye amuhe ovogeli ikyanyala kukola nokulinda avana Vaisrael.,sw,luy,Maragoli,translations Ndakhuba thimbungu thiamakana bandu bosi mnyumba besundukha sibere ni sina., Nilipiga mayoe watu wote kwa nyumba wakashtuka ni nini kimefanyika.,luy,sw,Marachi,translations "Uzao wa Tera ndo huu: Tera alikuwa babake Abrahamu, Naoro na Harani: Harani akawa babake Luti"," Lisaaye lia Tera nilio lino:Tera aaba raraawe owa Aburamu,Naoro ne Harani. Harani aaba raraawe owa Luti.",sw,luy,Bukusu,translations Kristo apate kuingia katika nyoyo safi, Mu myoyo milungi muno Kristo a lingira,sw,luy,Maragoli,translations "Ing'ombe ni siruko sia mudala, abandu baruka ing'ombe, siruko sino sirukhonyanga nende vindu vingi sia mberi ing'ombe ikhueresingia amabere nende inyama."," Ng'ombe ni mfugo wa nyumbani, watu walifuga ng'ombe, mufugo huu hutusaidia na vitu vingi ya kwanza ng'ombe hutupa maziwa na nyama",luy,sw,Marachi,translations "3 Yuda u tsiye mu lyadikidzwa kigira lidambidzwa , Kandi kigira ubutugwa bunene;"," 3 Yuda amehamishwa kwa sababu ya kuonewa, tena kwa sababu ya utumwa",luy,sw,Maragoli,translations Endembe, Tambiko (Entembe)inayofanyikakwenye Mti wenye miiba aina ya muchongoma.,luy,sw,Maragoli,translations Hiyo imekuwa hadithi ya sungura na fisi, lano eso siyakhavethanga esikano siya kuduyu nende ifisi.,sw,luy,Marachi,translations Amekuwa radhi kuzaliwa, Muginge lyeta lilye igulu lero.,sw,luy,Maragoli,translations dig up something that has been buried, okhuyabulula,en,luy,Luwanga,dictionary wavu, Kwa nani? / Wa nani?,luy,sw,Maragoli,translations "And Jesus answering said unto them, They that are in health have no need of a physician; but they that are sick."," Naye Yesu nabakalusia ari, ""Abandu abalamu shibakhabanga omusilishi ta, habula abalwale nibo abakhabanga omusilishi.",en,luy,Luwanga,bible Anatupenda hivyo., A ku yanza kuli ndi.,sw,luy,Maragoli,translations Lea alolaa liiru lira, Lea anaona lile goti.,luy,sw,Maragoli,translations shilling, ishilingi,en,luy,Luwanga,dictionary such and such a thing, eshilebe,en,luy,Luwanga,dictionary """Nawe iwe mwana wanje, olalangwa mbu, omulakusi wa Nyasaye, Omukhongo Muno. Olaranjilila okhutsia okhukaasia tsinjila etsia Omwami Yesu abirirakhwo, omwene nashili okhwitsa,"," Yea and thou, child, shalt be called the prophet of the Most High: For thou shalt go before the face of the Lord to make ready his ways;",luy,en,Luwanga,bible "And Jesus answering saith unto them, Have faith in God."," Mana Yesu nakalusia nababoolela ari, ""Mube nobusuubili mu Nyasaye.",en,luy,Luwanga,bible sun, eliuba,en,luy,Luwanga,dictionary okhuyiya," flit about of birds, insects, etc.); go aimlessly from place to place",luy,en,Luwanga,dictionary Watu wanapenda kuchinja ng'ombe siku ya sikukuu kwa sababu huwa siku nzuri kwa mtu. Ndio sababu mtu anampenda kuliko vitu vingine vingi. Hata watu wa zamani walikua wanapenda ngozi ya ng'ombe., Abandu bajama khusinja ing'ombe inyanga lwa sikuku khubera ibetsanga inyanga indayi khu mundu. Sakira mundu yayijama khushira ebindu binbi biingi. Kata abaandu ba khare bari bajama eriseero ria ing'ombe.,sw,luy,Marachi,translations fist, ifusi; ingumi,en,luy,Luwanga,dictionary ndaamua huthia humuringa siaholanga nga mnyola ajong'ere hung'ang'arira nimvorera angove na ahaya.," niliamua kwenda kuangalia anachokifanya nikampata amechoka na kuduwaa , nikamwambia anipeleke akakataa.",luy,sw,Marachi,translations "Now all this is come to pass, that it might be fulfilled which was spoken by the Lord through the prophet, saying,"," Ako koosi kekholekha khulwa okhuusia aka OMWAMI Nyasaye yali niyaboola okhubirira khumulakusi ari,",en,luy,Luwanga,bible Apiyo alichkuliwa akaenda na hao watu., Apiyo yabukulwa yatsia nende abandu abo.,sw,luy,Marachi,translations Mungu mweza wa vyote alituchukia sisi., Wele Omunyali Owa Bioosi akhubiila efwe.,sw,luy,Bukusu,translations Kale Eng. eng'ani yingila ku munyumba hamugolova vudiku nivaluga vukima ma avola, Zamani nyota angeingia nyumbani jioni wakipika ugali na kusema.,luy,sw,Maragoli,translations mu sibala nisio Wele Omunyali Owa Bioosi., Kwa nchi ambayo mungu mweza wa vyote.,luy,sw,Bukusu,translations mtu atuawa kutokana na uovu wake., mundu aleerwa khulwe bumayaanu bwewe.,sw,luy,Bukusu,translations "Shule yetu inaitwa mtakatifu Petero Sirikhaya. Naipenda shule yetu, iko na walimu hamsini na wanafunzi elfu moja n amia tano."," Skuli siefwe silangwa mtakatifu Petero Sirikhaya. Ndakhera skuli siefwe, siri nende balimu amakhumi karano nende vasomero elefu ndala nende mia tsirano.",sw,luy,Marachi,translations nimetaka kuwahadithia hadithi kuhusu kimarachi., mbere nyenyere huvakanira imbakha kuhusu olumarachi.,sw,luy,Marachi,translations "Verily I say unto you, there are some of them that stand here, who shall in no wise taste of death, till they see the Son of man coming in his kingdom."," Emuboolela toto mbu; baliho khubasinjiile hano bano, abalibula okhufwa okhuula olwa balilola Omwana womundu niyetsa shinga Omuruchi.""",en,luy,Luwanga,bible "Kata omukhasi naba niyelukha nalekhana nomusaatsawe ne nateeshela omusaatsa undi, omukhasi oyo yesi khandi akhola obuheyi."" Yesu asabila abaana abatiiti ikhabi"," and if she herself shall put away her husband, and marry another, she committeth adultery.",luy,en,Luwanga,bible "Abanji balalekha okhusuubilila isie, ne nibakhobana nende okhusilana abeene khu beene."," And then shall many stumble, and shall deliver up one another, and shall hate one another.",luy,en,Luwanga,bible "crack; split; of a thing split down the center, divided in two", okhwabukha,en,luy,Luwanga,dictionary lishati, shirt,luy,en,Luwanga,dictionary Vua kira avana vandi vasomera mutivi mana niveurira mno., Ulifanya watoto wengine wakasoma kutumia runinga na wakajiskia vizuri sana.,luy,sw,Marachi,translations Waliowajua waliwatambua kwa haraka wale waovu na kujua jisi ya kuishi nao., Avavamanya valolanga vwangu avadamanu yava na vamanya kuli vanyala komenya navo.,sw,luy,Maragoli,translations ebukwe, East,luy,en,Luwanga,dictionary eshiro, night,luy,en,Luwanga,dictionary Alikufa kwa ajili yako, Ya kudzera lve.,sw,luy,Maragoli,translations okhwireshera," refrain from taking food, etc., so as to leave it for others; be selfdenying; be self-controlled; be temperate",luy,en,Luwanga,dictionary "Nababoolela ari, ""Ndeerere hano."""," And he said, Bring them hither to me.",luy,en,Luwanga,bible dead body; trunk of a fallen tree, eshirundu,en,luy,Luwanga,dictionary libuku, sp. of grass,luy,en,Luwanga,dictionary "Then are there crucified with him two robbers, one on the right hand and one on the left."," Mana nibabamba abanuuli babili halala nende Yesu, mulala khumukhonokwe musaatsa noundi khumukhonokwe mukhasi.",en,luy,Luwanga,bible Mama akirudi ataleta mkate., Mama natsiye kuvaya aletanga mugadi,sw,luy,Maragoli,translations Unaona wayo hii?, Ulolaa induvatiru yiyi?,sw,luy,Maragoli,translations Do not refuse the king vegetables for he could be hungry., Olakhema omwami eliani (tsifwa) khane imulumanga,en,luy,,proverbs Senge wange yakungubira kirudi - Kimuna, Shangazi yangu alinipigia kirudi -sungura,luy,sw,Maragoli,translations MISAMBWA, MIUNGU,luy,sw,Maragoli,translations pain; suffering; difficulty; trouble, obusaliri,en,luy,Luwanga,dictionary For what should a man give in exchange for his life?, Shiakhaba shiina eshiomundu yakhahaana mushilenje shiobulamubwe?,en,luy,Luwanga,bible okhunaala, wind wire or rope round and round; coil,luy,en,Luwanga,dictionary "contents of the stomach of a cow, sheep, etc.", obuse,en,luy,Luwanga,dictionary Wanambwa asukumungwa nende okushira kukwe, The dog is propelled by its tail.,luy,en,,proverbs "Ulikuja mwaka wa elfu mbili na ishirini, mwezi wa tatu tarehe ilikuwa kumi na tatu."," Buatsaka omwaka kwa elefu tsibiri nende makhumi kabiri, omwosi nikuri okua khudaru itare yaba ekhumi nende tsidaru.",sw,luy,Marachi,translations Tumwamini zaidi," Ku mu suuvire ligali,",sw,luy,Maragoli,translations run slowly; hurry; make haste, okhuyuyira,en,luy,Luwanga,dictionary "sungura alimjibu, ""sijawahi enda shambani.""", siduyu siamkalusia siathiakho mndalo.,sw,luy,Marachi,translations "Mana abeechi nibakhola shinga olwa Yesu yali nabalachilisiye, ne nibarechekha lisabo lia Pasaka.", And the disciples did as Jesus appointed them; and they made ready the passover.,luy,en,Luwanga,bible KUTEMA KELOVA, KUCHIMBA KABURI,luy,sw,Maragoli,translations Bukhonyi bu lerherwi ndi! Shigira nda khu yanza., Msaada umepokea kwa sababu nakupenda.,luy,sw,Maragoli,translations "be bent or broken; burst, specially of something squeaky, which squirts in all directions", okhunyalukha,en,luy,Luwanga,dictionary omundu owe indakwe, one who wonders about alone without doing work or sharing in other's activities,luy,en,Luwanga,dictionary A vayi vaya mmbudiku, Wachunga walipolinda,luy,sw,Maragoli,translations 2. Mundu musatsa yakunzakalilanga ivuliri. Mundu mukali ya kunzakalilanga mu kego., Mwanaume katika ujane wake alikuwa akiishi katika chumba cha malazi. Mwanamke naye alikuwa akiishi katika hori la ng'ombe.,luy,sw,Maragoli,translations """That"" is deserving of your relative.", Shilia' shikhoya owuwo,en,luy,,proverbs "Kigira ki yahova a la gulidza Sisera naye ya kunula ichupa ya amavere,nokumuvika mu mukono gwomukali", Kwa sababu Mungu atauza Sisera naye alifungua chupa ya maziwa na kumwekea kwa mkono wa mwanamke.,luy,sw,Maragoli,translations WIMBO, OLUIMBO,sw,luy,Marachi,translations indukho, season; appropriate time or occasion,luy,en,Luwanga,dictionary "Inyinga ndala siolola kigulu noveye hasi mba unyala kulola tsinyama, tsinzoka tsimenya mu itsimbi tsiene."," Wakati mwingine hautaona mlima ukiwa chini. Unaweza kuona wanyama mwitu, nyoka wabaya wakiishi milimani.",luy,sw,Maragoli,translations decrease; lessen; become smaller or fewer; become less important; be humbled, okhututua,en,luy,Luwanga,dictionary "and when the sun was risen, it was scorched; and because it had no root, it withered away."," Ne lwomubasu kwakha omunji, kwasamba imbale eyo, ne khulwa okhuba yali niyibula emisi, yamala niyifululukha niyuma.",en,luy,Luwanga,bible "Yadza, hano khukhudza", Akaja kutufia,luy,sw,Maragoli,translations valimu avo valichanga vindu kama vusuma nende ichai., walimu hao hula vitu kama ugali na chai.,luy,sw,Marachi,translations Alienda kutafuta chakula mwituni lakini hakupata mnyama yeyote wa kuua., Yatsia kwenya chokulia mumi navutswa siyanyola inyama yosi yo kwita dave.,sw,luy,Maragoli,translations Kikitazama., Ne kehengera,sw,luy,Maragoli,translations Anaweza kuwa analala na msichana ambaye alisema kuwa alimposa mke huyu na mtu mwingine apose.," Anyala alikho akona ne omukhaana niye aloma ali nakhwa omukhasi yuno, ne muondu okundi akhwele.",sw,luy,Bukusu,translations Uluhya lwitu luvirukaa ndi?, Kizazi chetu kinakua vipi?,luy,sw,Maragoli,translations come un-roofed; start to come down (a house), okhusambukha,en,luy,Luwanga,dictionary Na damu yake, Naa masahi gege.,sw,luy,Maragoli,translations Ing'ombe ni siruki esia abaandu baruka mumadala kabu., Ng'ombe ni mfugo ambaye watu hufuga kwa boma zaO:,luy,sw,Marachi,translations Ne abwenao banyoola omwami wabwe akwile amukhe afwile., Na hapo walipata mfalme wao ameanguka sebuluni amekufa.,luy,sw,Bukusu,translations "Alipakwa mafuta kwa vile alikuwa mtumishi, mpendwa na mpole kwa watu na kwa Mungu."," Yaavakwa kigira yaall mutumwa, mugoosi numuhooma kuvandu noku Nyasaye.",sw,luy,Maragoli,translations Huyu anajufunda yake., Uyu yiivuvaa iyeeye,sw,luy,Maragoli,translations first; leading (-amberi), amberi,en,luy,Luwanga,dictionary "And he answered and said unto them, He that hath two coats, let him impart to him that hath none; and he that hath food, let him do likewise."," Naye nabakalusia ari, ""Ouli nende tsingubo tsibili akabilekhwo oubula, naye ouli nebiokhulia, yesi akhole ario.""",en,luy,Luwanga,bible "Mana abandu boosi nibayiiba nibakalusia bari, ""Mubambe!"""," And they cried out again, Crucify him.",luy,en,Luwanga,bible Kunyolewa kwa nywele kulitegemea umuhimu wa aliyeaga., Litulitsa amasu lialondana nu vulitu vwo mundu wakuza.,sw,luy,Maragoli,translations MIIKO NA TAMBIKO, AMAHIOLO NI MIJIRU,sw,luy,Maragoli,translations Kuluta yiku kwalangangwa ukutulitsa., Ugeni huu ulijulikana kama shughuli ya kumtoa mama aliyejifungua kwa nyumba,luy,sw,Maragoli,translations navel; umbilicus; placenta, likofi,en,luy,Luwanga,dictionary Niangalieni mimi Jehova, Muhenze ku inze Yahova,sw,luy,Maragoli,translations "Efwe khulasikala mwitooma lilialoleela lukoba lwa Beti-peori ne chikhaafu, bakhasi benywe bong'ene, ne babaana."," Sisi tutabaki humu bondeni tukichunga mjiwa Beti-Peori na ng'ombe, wanawake na watoto.",luy,sw,Bukusu,translations "Olwa Yesu yali nachendanga khuluchinga lweinyanza ya Galilaya, yalola abanaabi babili, Simoni owalangwa mbu Petero, nende Andereya omwana wabwe nibanaabanga tsinyeni nolukhanda munyanza."," And walking by the sea of Galilee, he saw two brethren, Simon who is called Peter, and Andrew his brother, casting a net into the sea; for they were fishers.",luy,en,Luwanga,bible khundula, at the edge,luy,en,Luwanga,dictionary "Khulwokhuba mbu omuluhya mulala yalwana nende omunyolo namala namyinga amaani; naye omunyolo namborera mbu marachi! mbwitsifumbi "" mluhya ni mundu mbi""."," Kwa sababu mluhya mmoja alipigana na mjaluo kisha akamshinda nguvu, naye mjaluo akamwambia ati ‘marachi!' kimafumbo ""mluhya ni mtu mbaya",luy,sw,Marachi,translations "Tsiali tsisaa tsitaru tsiomusenya, olwa bamubamba khumusalaba."," And it was the third hour, and they crucified him.",luy,en,Luwanga,bible Now there was afar off from them a herd of many swine feeding., Ne lialiho lituuli lietsimbitsi tsinyinji nitsiayanga ahambi ninabo .,en,luy,Luwanga,bible eshilemje, leg; foot,luy,en,Luwanga,dictionary okhukasa," be suitable, seemly, appropriate, fitting, in good order, pleasing, beautiful",luy,en,Luwanga,dictionary okhufwimbula, uncover; reveal,luy,en,Luwanga,dictionary "And Jesus called them to him, and saith unto them, Ye know that they who are accounted to rule over the Gentiles lord it over them; and their great ones exercise authority over them."," Kho Yesu nabalanga boosi mbu betse ewa yali, nababoolela ari, ""Mumanyile mbu abakhoyile okhuruka Abamahanga, barukanga nibabasitohela, ne abakhongo babwe abo babamanyisinjia mbu, bali nobunyali khubo.",en,luy,Luwanga,bible The one with many uncles slept hungry. Khotsanyene abaanji yakona inzala (SOW4) An uncle of many ended up sleeping hungry., Endi omucheni omuhuyi sholetuyatuya (192) I am only a visitor so don't bother with me too much. Omucheni omuhuyi shiomwarira iyafuka (DWA71) Do not break your cooking pot for a passing guest. 84. Endi owabakhotsa abanji yakona inzala,en,luy,,proverbs "one who seeks out, exposes, and provides an antidote for any suspected charm, e.g. in a village", omulyuli,en,luy,Luwanga,dictionary Olabulilira akhayoni khumuliro, A bird trapper should not reveal the secret by the fire place (lest someone gets there before him under the cover of darkness).,luy,en,,proverbs TAMBIKO ZA UTAKASO NA KUSAMEHEANA, MIIMA JI LIHOLITSA NI LILEKERANA,sw,luy,Maragoli,translations kutu," completely; absolutely; used with verbs indicating that the thing is finished: fiwere kutu 'they're all gone', alire kutu 'he ate it all up'",luy,en,Luwanga,dictionary "Simba aliposikia alijibu kwa sauti, ""Sijambo."""," Lwe Isimba yahulira yahanzuka, ""Mirembe"".",sw,luy,Maragoli,translations mrudie mtumwa wangu ndio labda nafanya hivyo Napata watoto kupitia kwake.," khowile khu nasiobi wase nio wakana khola ndio nayoolela babaana khu niye,",sw,luy,Bukusu,translations "Mana abandu boosi nibatsia okhuhandichisibwa khulwa okhubalwa, buli shiamulala mwitookho lia yebulwamwo."," And all went to enrol themselves, every one to his own city.",luy,en,Luwanga,bible Ingwe yiira abananda, A leopard often kills family members,luy,en,,proverbs "Ni lyeta lilye Iya ku yanza,"," Ni jina lake tulipendalo,",luy,sw,Maragoli,translations "But Jesus perceiving it said unto them, Why trouble ye the woman? for she hath wrought a good work upon me."," Nebutswa Yesu yali namanyile akabali nibaboolanga, kho nababoolela ari, ""Munyasinjia omukhasi uno mbushiina? Okhuba yakholeele isie likhuwa lilayi khandi eliolukoosi.",en,luy,Luwanga,bible "Imwo yindi niyikwa khwiloba liokhulwanda, niyilaba neliloba elihela ta, niyimela lwangu okhuba liloba shiliali elinji tawe."," and others fell upon the rocky places, where they had not much earth: and straightway they sprang up, because they had no deepness of earth:",luy,en,Luwanga,bible Huu ugonjwa utawaua watu wengi kushinda ukimwi, Muyaka kuno kulera bandu bangi khushira bukwimwi.,sw,luy,Marachi,translations Eshia omwimani oshilia nali omwibo, You can take advantage of a mean woman and eat her portion when she is nursing a baby.,luy,en,,proverbs Ni vizuri taanze kujadili jambo hili., Nuvulahi kutange komoloma kumang'ana geene yaga.,sw,luy,Maragoli,translations Ananing'inia, Yereera,sw,luy,Maragoli,translations Msalaba huu," O musala yigu, Gu dunyirwa hosi,",sw,luy,Maragoli,translations MUKAUNTI YE EBUNGOMA BAMAKHWIRUSIA NE KHUKHWITUBA MUMATEMBELI ENDALO YA LUNO ENYUMA WA SEREKALI KHUKHWIKALA KAMATELI AKO MUBUKHALABANI BWE KHUKHINGILILA KHULANDA KHWE BULWALE BWE KHAUKHA KORONA MUKAUNTI 13 SIA NYANJA YA VICTORIA BUNGONA, WAKAAZI WA KAUNTI YA BUNGOMA WAMEJITOKEZA NA KUHUDHURIA MAKANISA MBALIMBALI HATA BAADA YA SERIKALI KUAMRISHA MAKANISA,luy,sw,Bukusu,translations Baba bamugama nibamusikha lakini byali sisa muno., Walimleta baba wakamzika lakini ilikuwa inahuzunisha sana.,luy,sw,Marachi,translations "Punde Jua limalizapo majukumu yake usiku, huwa inatua baharini upande wa magharibi.", Ulwe liuva limala miyinzi jagwo vudiku guyekanga imadioli munyanza.,sw,luy,Maragoli,translations "And Jesus went forth, and his disciples, into the villages of Caesarea Philippi: and on the way he asked his disciples, saying unto them, Who do men say that I am?"," Mana Yesu narula nabeechibe, nibatsia mumataala ka Kaisaria Filipi. Nibali khuluchendo olwo, Yesu nabareeba ari, ""Mboolelekhwo, abandu baboolanga mbu, nisie wina?""",en,luy,Luwanga,bible "Mwokozi, ni Kristo Bwana", Muhonyi Yesu Umwami,sw,luy,Maragoli,translations Shindu ta., Nothing.,luy,en,Tsotso,translations "And the high priest stood up in the midst, and asked Jesus, saying, Answerest thou nothing? what is it which these witness against thee?"," Mana Omwisaaliisi omukhulundu nasinjila hakari kari wabwe nareeba Yesu ari, ""Obula likhuwa liokhukalusia? Nobuloli shiina obwabandu bano bakholanga khwiwe khulwa okhukhwinjilila iwe itookho?""",en,luy,Luwanga,bible flat, -papale,en,luy,Luwanga,dictionary okhwirechekha, be ready; be on the alert,luy,en,Luwanga,dictionary Kutoka makiru maliwali wa., Kutwula Makiru avamehanga va,sw,luy,Maragoli,translations "Ataka kutuponya, kutuzalisha upya", Mwene ya tovola kuudza nokumenya na vandu:,sw,luy,Maragoli,translations Yapendeza kwake ulitubu dhambi," Wakola vulahi niwiganira vwoni,",sw,luy,Maragoli,translations obukhana, girlhood,luy,en,Luwanga,dictionary Topi ngalwa yadira madimwa karia mreko kwamdira mkoe kwario nikumuboya mihono. Likhene nilisangaala nilimrusia siduyu khu mreko.," Vile topi aliposhika yale maindi, mtego ulimshika Kamba ikamfunga mikono. Nyani akafurahia akamnasua sungura kwa mtego.",luy,sw,Marachi,translations Mwoyo gwange suvira, Amini roho yangu,luy,sw,Maragoli,translations omukoye kwamasinde, plaited grass rope,luy,en,Luwanga,dictionary a heap; a pile, eshituli,en,luy,Luwanga,dictionary Kalondo kafunyi, Ukoko umenukia.,luy,sw,Maragoli,translations kisha wayebusi walifululiza kuishi na kilio kuishi na Benjamini., mala Bayebusi bachiililila khumenyao ne lilila khumenyayo ne Benjamini.,sw,luy,Bukusu,translations "walikuwa wakianza na mvulana wa jamii hiyo (mtoto wake au mjukuu),"," vatanganga livega mwana muyai wa hango yaho (mwana weve naho mwisukulu),",sw,luy,Maragoli,translations Obushia shinga obundi, Tomorrow will be like the other day.,luy,en,,proverbs Anafagia, yeeye,sw,luy,Maragoli,translations Ndipo vikosi vingine viwili vyote vikafanya hivyo., Nio bipupu bibiindi bibili bioosi biakhola birio.,sw,luy,Bukusu,translations lugha ya kimarachi hufanya tuelewane na wazazi wetu., olusungo lumarachi hukeranga nihuurisania nende vebusi vefu.,sw,luy,Marachi,translations Nio Yaeli abukula enyundo ne sichangi sie liiema amuchao mala amwiira khulwe khumukhoma sichangi., Ndipo Yaeli akachukua nyundo na kikingi ya hema akamwendea kisha akamuua lwa kumugonga kikingi.,luy,sw,Bukusu,translations "Tunashangazwa na rehema hizi,"," Ku genya ku tsimbabasi yitsi,",sw,luy,Maragoli,translations Ee! Ukoko., Ee! Kalondo,sw,luy,Maragoli,translations imbwa, dog,luy,en,Luwanga,dictionary "When therefore ye see the abomination of desolation, which was spoken of through Daniel the prophet, standing in the holy place (let him that readeth understand),"," ""Mwakhalole ‘eshifwanani shieshisinyo/ eshiomulakusi Danieli yaboolakhwo, nishilisinjisibwe habundu hatakatifu."" .",en,luy,Luwanga,bible bait for a trap, eshirechero,en,luy,Luwanga,dictionary Sikufa moyo niliendelea na safari ya kuenda shuleni., Sindafwa da mwoyo ndendelea nende isafari yange yakhutsia msikuli.,sw,luy,Marachi,translations "U sambi yakobo kuli muliru hi dedimanga , u gu sambanga tsimbenga tsyosi."," Naye amemteketeza Yakobo kama moto uwakao, Ulao pande zote.",luy,sw,Maragoli,translations mystery; something hidden, lifiso,en,luy,Luwanga,dictionary Enywe mukhabaakho ne aalaka., Nyinyi hamjawahikuwa akiagiza.,luy,sw,Bukusu,translations tax ( obushuru,en,luy,Luwanga,dictionary make obusuma for, okhufuchira,en,luy,Luwanga,dictionary rebellious person (see oluswa 'rebellion'), owoluswa,en,luy,Luwanga,dictionary "Va viki lugukyi ku mitwe gyavo, viviki tsingubo tsya magunia mu virenge vyavo."," Wameweka vumbi juu ya vichwa vyao, Wamejivika miguuni nguo za magunia.",luy,sw,Maragoli,translations "burn or sting, as from smoke, pepper, etc.", okhwakhakha,en,luy,Luwanga,dictionary Anaona apeane vizuri., Alolaa ahane vulahi,sw,luy,Maragoli,translations omumera, plant; shoot; that which has just sprung up,luy,en,Luwanga,dictionary Se bafukiilila omundu akhaba mlala aliboa Khu ndukhu eye sikele siewe yeng'ene ambukhe tawe., Hawakukubali mtu hata mmoja akaufunga kwa paja la mguu wake pekee yake avuke.,luy,sw,Bukusu,translations Ondekhela a li ninda;, Aniachapo anilinda;,luy,sw,Maragoli,translations "Neither do [men] put new wine into old wine-skins: else the skins burst, and the wine is spilled, and the skins perish: but they put new wine into fresh wine-skins, and both are preserved."," Kata abandu shibatsukhanga idivai indoro mumifuko chiamaseelo amakhulu ta, shichila emifuko echio chilarundukha, ne idivai niyisundukha, ne emifuko echio nichionekha. Habula idivai indoro yitsukhungwa mumifuko emiyia mana biosi nibiba habwene Omukhaana wa Yairo nende omukhasi owatiila khungubo ya Yesu",en,luy,Luwanga,bible Kisha wanaekelea kigoda cha maji kwenye mwiko huo, Mavatengeka kituva cha matsi ku muvango yigu.,sw,luy,Maragoli,translations Ikigaya mundu mukali ukwigaya kuu madiku 7 navaye haluvega., Kinachomzuia mke kutojihusisha na mume kwa siku saba baada ya hedhi.,luy,sw,Maragoli,translations "Nibamukalusia nibaboola bari, ""Omwami, khwenya mbu okhutimbule tsimoni tsiefwe khunyalilwe okhulola!"""," They say unto him, Lord, that our eyes may be opened.",luy,en,Luwanga,bible torn tree, eshisisia,en,luy,Luwanga,dictionary "And Jesus answered unto him, It is written, Man shall not live by bread alone."," Nebutswa Yesu namukalusia ari, ""Kahandikwa mbu, omundu shialabetsanga mwoyo khulwa omukaate kwonyene tawe.""",en,luy,Luwanga,bible "Ne shichila abandu bali nibahachile mumuliango, bakhaywa shinga olwa bamubisia mbu yoole aha Yesu yali. Kho nibaniina khushilama shieinzu, nibashilisambula mana nibenjisiliaho owafwokoya oyo okhuula aha Yesu yali."," And when they could not come nigh unto him for the crowd, they uncovered the roof where he was: and when they had broken it up, they let down the bed whereon the sick of the palsy lay.",luy,en,Luwanga,bible omurumwa, one sent; messenger,luy,en,Luwanga,dictionary Akima mwana., Akanyima mtoto.,luy,sw,Maragoli,translations isindu, quail,luy,en,Luwanga,dictionary Kharano ndakha khukhuborera mbari siruke siosi siosi nisia maana lukari. Esiaamberi khukhoya khuetsomie Nyasaye khubera niye mulongi wa ebiindu binO: Ing'ombe mudaala khukhoya khuirinde munO., Ng'ombe ni mfugo anayefugwa nyumbani. Ng'ombe ni muhimu kwa maisha ya mtu. Kwa hivyo nataka kusema kuwa mfugo wowote ni wa maana sana. Kwanza tunafaa tumsifu Mungu kwa maana yeye ndiye muumba wa vitu hivi. Ng'ombe nyumbani tunafaa tumlinde sana.,luy,sw,Marachi,translations naye mama akaniambia kuwa anataka kunipeleka shuleni., naye mama yamborera mbu yenyanga hungova muisomero.,sw,luy,Marachi,translations Hutakikana kuliwa na mtu mmoja kwa maana ni kitu nyepesi na kadogo sana., Bienyekhananga omundu mulala khiria khubera neshindu shitorotoro handi neshititi mno.,sw,luy,Marachi,translations Watu wengi humpenda sana kwa maana ni kitoweo, S. Abandu bangi bamujama muno khubera nisiakhulia.,sw,luy,Marachi,translations chicken, ingokho,en,luy,Luwanga,dictionary "And if a house be divided against itself, that house will not be able to stand."," Kata abomunzu ndala nibakhahukhana mumikanda echilwana echiene khuchiene, abeinzu eyo balasikha.",en,luy,Luwanga,bible okhushesia, greet,luy,en,Luwanga,dictionary A zaza, Wa Zaza,luy,sw,Maragoli,translations "Kho Yesu nabalanga boosi halala nababoolela ari, ""Mumanyile shinga abaruchi babandu bamahanga kandi barukanga abali hasi wabwe khandi shinga olwa abemilisi abo babarukanga obululu."," But Jesus called them unto him, and said, Ye know that the rulers of the Gentiles lord it over them, and their great ones exercise authority over them.",luy,en,Luwanga,bible buleka wefwe eno abandu banji balomalomanga lumarachi khubera belanganga bamarachi., kwa upande wetu watu wengi huzungumza kimarachi kwa sababu wao hujiita wamarachi.,luy,sw,Marachi,translations "ndali omucheni, nimulanzinjisiakhwo mutsinzu tsienywe ta, ndali eshiechenye, nimulafwalakhwo eshiifwalo ta, ndalwala khandinemba mumbohe, ne nimuletsa okhungoonyakhwoyo tawe.' """," I was a stranger, and ye took me not in; naked, and ye clothed me not; sick, and in prison, and ye visited me not.",luy,en,Luwanga,bible surpass; exceed; be more than; used adverbially to intensify an adjective and in comparisons, shiraokhushira,en,luy,Luwanga,dictionary olulindi, rainbow,luy,en,Luwanga,dictionary Khandi tsiinyikhana tsirie lusi luyera ili tsirere mabeere kayera., Tena wanafaa wale mabingobingo ya kutosha ili watoe waziwa yanayotosha.,luy,sw,Marachi,translations Ndiye aliyetumwa na Mungu, Niye wa dada Yahova yatuma,sw,luy,Maragoli,translations Rehema zake;, Busaliri bwibwe;,sw,luy,Maragoli,translations Kuleta makuva gokumukuminya., Twaimba nyimbo za kukuabudu,luy,sw,Maragoli,translations ikhololo, cough,luy,en,Luwanga,dictionary Sema umuhimu wa mti, Voola uvulahi voveeye kumisaala.,sw,luy,Maragoli,translations "5 a.m., 6 a.m.; before dawn", mumakhubakhubwe,en,luy,Luwanga,dictionary staunch; stop the flow, okhukatusia,en,luy,Luwanga,dictionary "Anguko lake lilikuwa la kushangaza, hapakuwepo na yeyote wa kumfariji.", Kigira yaga lika lilye lya li neligenya; si a veye nowokuleminya mwoyo.,sw,luy,Maragoli,translations Mbona mlikataa mito?, Namwasula imigera kigira ki?,sw,luy,Maragoli,translations Onyola mbu abasungu barulanga bulaya khuitsa khulola ib'ombe bureka bwefu buno ino yekesia mbu in'ombe iri nende obulayi., Unapatakuwa huwa mzungu hutoka Marekani kuja kutazama ng'ombe upande wetu huu hii inaonyesha kuwa ng'ombe anafaida.,luy,sw,Marachi,translations Waliomkuta hapo waliulizana ikiwa analala.Baadhi wakasema kuwa analala na wengine wakapinga.," Vamudiira nivateevana galaha nivavoola, ""Heene akagonaa naho?"" Valala vagaya, na vandi vavoola, ""Yee agonaa.""",sw,luy,Maragoli,translations "Ya wanyama wote,"," Getsinyama tsyoi,",sw,luy,Maragoli,translations Ilikuwa ni mwiko kwa mwanamke kuongoza tambiko na hata kutakasa., Gwalange umujiru umunene ku mkali kusingila naho ukuvida.,sw,luy,Maragoli,translations "Bamulomela bali, yiicha obe komanda wefwe, Nio khupane ne Baamoni."," wakamwambia kuwa, njoo uwe komanda wetu, Ndipo tupigane na waamoni.",luy,sw,Bukusu,translations okhufuba," spoil through becoming cold; used of food spoiled through going off the boil, and of eggs which, though fertile, fail to hatch out",luy,en,Luwanga,dictionary nyinabwe, their mother,luy,en,Luwanga,dictionary Mama: Mume wangu mbona ukafika nyumbani mapema ukiwa umenuna?, Mayi: Musakhululuno walota mapema mala wabelele busa sina sibi?,sw,luy,Bukusu,translations syphilis ( itakanyi,en,luy,Luwanga,dictionary "But all their works they do to be seen of men: for they make broad their phylacteries, and enlarge the borders [of their garments] ,"," Bakholanga koosi mbu abandu babalole. Okhuba bebohanga tsikhanda tsiamaseelo, etsiahandikwakhwo amalako mutsinyukuta tsikhongo khubweni bwabwe nende khwichemo lirambi liokhumakhono kabwe kho mbu baloleshe.",en,luy,Luwanga,bible tulipofika kwenye lango kuu tukawaona watu wamejaa boma., huari huula msirivua hulola vandu veethule ridala.,sw,luy,Marachi,translations okhulosia, demonstrate; show; display,luy,en,Luwanga,dictionary bandiness; bow-legged, amakatswa,en,luy,Luwanga,dictionary papapapa," intensifying -lulu, bitter, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary "cricket; silver-fish; also possibly sometimes used for cockroaches, etc.", litsiriri,en,luy,Luwanga,dictionary Buli nyanga norusia ing'ombe msidwoli urusia amasingo., Kila wakati unapomtoa ng'ombe kwenye zizi unatoa zamadi.,luy,sw,Marachi,translations libeka, shoulder,luy,en,Luwanga,dictionary Siku moja tulikuwa tunacheza kwa kiwanja chetu. Mama na baba walikuwa wamekaa kwa nyumba wakiona televisheni. Watoto wa jirani pia walikuwa wakicheza. Tulikimbia huku na huku tukiangushana. Tulikua tumechoka tukakaa chini ya mti mkubwa., Nyanga ndala huabere hubayanga alwanyi mwefu. Mama nende baba babere ni behale mnyumba balolanga itibi. Bana ba jirani bosi babere babayanga. huweruhane eno nende eno nihukwisiania. Huwabere lano hujong'ere ni huihala asi humusala mhongo.,sw,luy,Marachi,translations Nyasaye akhonya owikhonya, God helps he who helps himself.,luy,en,,proverbs Mukhatasakho liosi liosi khu koosi niko Wele Omunyali Owa Biosi amulakile., Msiongeze jambo lolote kwa yale ambayo Mungu Awezye yote amewaahidi.,luy,sw,Bukusu,translations omungeresa, Englishman,luy,en,Luwanga,dictionary drive cattle, okhung'olosia,en,luy,Luwanga,dictionary Waliishi pamoja siku nyingi hadi wakapata mtoto, Vamenya halala madiku manyingi kuduka nivanyola omwana,sw,luy,Maragoli,translations Mzee Yule alimjuaje kijana aliyeiba ?, 6. Musakulu uyo yaamanya ndi muyayi wiiva?,sw,luy,Maragoli,translations farm; fields belonging to one person, indalo,en,luy,Luwanga,dictionary Onyole tsikhabi tsinyinji., Be blessed abundantly,luy,en,Luwanga,translations "Waje nao washuhudie, pamoja na malaika"," Vadze ku ka lola, tsingelosi vadza,",sw,luy,Maragoli,translations Mkia wa kondoo, Msembe gwi rigondi,sw,luy,Maragoli,translations large variety of mushroom having a navel, obukufuma,en,luy,Luwanga,dictionary sikuli syefwe silangwa Dadira primary school., shule yetu inaitwa shule ya msingi ya Dadira.,luy,sw,Marachi,translations Gidioni ne babaandu bewe chimia chitaru beecha Khu ndulo khwe kambi ne sisikaale siise sikeekhe khukhwola chisa sita che silo Enyuma we khukaluukhania baliinde be silo., Gidioni na watu wake mia tatu wakaja kando mwa kambi ikiwa imebaki muda mchache kufika saa sita za usiku Baada ya kubadilisha walinzi wa usiku.,luy,sw,Bukusu,translations SIKU SITAWAHI SAHAU KAMWE., INYANGA YANDALAKHEBIRIRE DAA.,sw,luy,Marachi,translations Abandu baruke tsing'ombe tsilabakhonya., Watu wafuge ng'ombe watawasaidia.,luy,sw,Marachi,translations mwenyewe ni' mzima na ninataka kukujulisha kuwa nasi tu' wazima., nesie mwene ndiwo omulamu ne nyenya huhuekesia mbu huliwo avalamu fwesi.,sw,luy,Marachi,translations "intensifying -lulu, bitter, etc.", papapapa,en,luy,Luwanga,dictionary Otovole liva mwoyo, Uchague kuishi,luy,sw,Maragoli,translations Isiye eyilakhuchomire shiyikhukwakhwo, A fly will not land on you except by its own free will.,luy,en,,proverbs YESU YAVAMBWA, YESU ALISULUBIWA,luy,sw,Maragoli,translations Eheetsanga avaana vayo amadede neviguuguli vinyingi., Huwalisha vinda vyake nzige na wadudu wengi,luy,sw,Maragoli,translations Esie khasindakheekhala mudala bila ing'ombe dawe. Khubera ing'obe iri nende amaani masabi muno. Masika nikari abundu ing'ombe inyala khusinjwa.," Mimi siezi keti kwa boma bila ng'ombe hapana, kwa maana ng'ombe ananguvu nyingi sana. Matanga yakiwa mahali ng'ombe anaweza chinjwa.",luy,sw,Marachi,translations "And when the chief priests and the Pharisees heard his parables, they perceived that he spake of them."," Abesaaliisi abakhulundu nende Abafarisayo olwa bahulila tsinjelo tsia Yesu ne nibamanya mbu aboolanga khubo,",en,luy,Luwanga,bible eshikalabo, palm of hand,luy,en,Luwanga,dictionary "For which is easier, to say, Thy sins are forgiven; or to say, Arise, and walk?"," Okhuba eliangu nelilena, okhuboola mbu, ‘Oleshelwe obwonoonibwo/ noho okhuboola mbu, ‘Bukha ochende?'",en,luy,Luwanga,bible promise, okhusubisia,en,luy,Luwanga,dictionary "Yamesababisha nijue maneno, desturi na koo za wamaragoli", Gagila ndamanya amangana ne miima ne tsihili tsia valoogoli,sw,luy,Maragoli,translations "Naye nakhaya, namuyila mumbohe okhuula olwa yarunga likofi elo liosi."," And he would not: but went and cast him into prison, till he should pay that which was due.",luy,en,Luwanga,bible okhuuchisia, surprise; astonish; grieve; disgust,luy,en,Luwanga,dictionary "Haana obukhoonyibwo mabiswi, naye Papawo oulolanga akomumabiswi alakhurunga. Amechesio khu Amasaayo", that thine alms may be in secret: and thy Father who seeth in secret shall recompense thee.,luy,en,Luwanga,bible ifiro," soot, as deposited on the bottom of cooking pots, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary "But that ye may know that the Son of man hath authority on earth to forgive sins (he said unto him that was palsied), I say unto thee, Arise, and take up thy couch, and go unto thy house."," Ndalamumanyia shinga Omwana womundu ali nobunyali khushialo okhuleshela abandu obwonooni."" Kho naboolela owafwokoya oyo ari, ""Ekhuboolela mbu, buukha wituushe eshitalishio mana otsie ingowo!""",en,luy,Luwanga,bible "Likhanga liareba ingokho, olwalimungo lwahwela hena?", Olwali mungo lwawera he? (JWA57)] Always be wary of old foes.,luy,en,,proverbs Jumamosi ndarula msikuli ninzia mdala. Nga ndola mdala ndanyola bandu nibetsule mlwanyi lwefwe. Ndengira mnyumba ninyola mukhana wefwe nalira. Nindereva sina sitsiririranga . Mkhana wefwe nambolera mbu mama nende baba vanyolere ajali nivarula Murumba khukula isukari., Jumamosi nilitoka shuleni nikaenda nyumbani. Vile nikifika nyumbani nilipata watu wamejaa katika uwanja wetu. Niliingia kwa nyumba nikapata msichana wetu akilia. Nikajiuliza ni nini inaendelea. Msichana wetu akaniambia kwamba mama na baba wamepata ajali wakitoka Murumba kununua sukari.,luy,sw,Marachi,translations ghee; butter; also used generally for oils, amafura,en,luy,Luwanga,dictionary mamuange nambolela vandu vanendi vakusinga vindu hushiro., mamangu akaniambia watu hawa huuza vitu sokoni.,luy,sw,Marachi,translations Takho shilisuma, 579. Teshia olole (AMI129) Marry and see for yourself.,luy,en,,proverbs lwangu," suddenly, quick, quickly, easy, easily, light, lightly, cheap, cheaply (cl.",luy,en,Luwanga,dictionary "Ndavagala muchere gwage ku mbasu lwa vwali nivuchetsanga, na lwa vwacha sindagola kandi mba - Tsing'erengani", Nilianika mchele wangu mchana kulipokuwa kunakucha lakini kulipokuchwa sikuuona -Nyota,luy,sw,Maragoli,translations omwitsa, friend; sweetheart; fiance(e),luy,en,Luwanga,dictionary Matunda ya misabibu yaliyobaki ni ya yatima., Kamatunda ke kimisabibu kasikalekho kali ke bafuubi.,sw,luy,Bukusu,translations "Obunaayi bwabandu nibuchaaka okhwimeeta, ne nibachaaka okhukanakania nikakhaba mbu, Yohana niye Kristo watsana noho."," And as the people were in expectation, and all men reasoned in their hearts concerning John, whether haply he were the Christ;",luy,en,Luwanga,bible "shoot; throw stones or other missiles at; sting, as a bee; pierce", okhulasa,en,luy,Luwanga,dictionary Avikifwavi vakiyanza - Kisundi, Waovu wanaipenda -Giza,luy,sw,Maragoli,translations old-aged, -kofu,en,luy,Luwanga,dictionary Ku bugiri bwangu., Tuitike haraka.,luy,sw,Maragoli,translations Yatakuwa hivyo mkapitiana kwa njia moja mkiwa mnaenda., Kaliba kario mwabachila khu ngila ndala ne mulikho mucha.,sw,luy,Bukusu,translations "Again, the kingdom of heaven is like unto a man that is a merchant seeking goodly pearls:"," ""Khandi Obwami bwa Nyasaye buli shinga omundu oukhabanga tsinyuma tsindayi.",en,luy,Luwanga,bible ilikuwa siku ya alkhamisi mwezi wa nane tarehe kumi na moja., yari inyanga ya musasava mwosi kwa mnane mtare kumi na ndala.,sw,luy,Marachi,translations "se amwenya tawe, sikila amuboonemo kumwiima nikwo akhasiima tawe.", Hakumtaka sababu alimuona na tabia ambayo hakuipenda.,luy,sw,Bukusu,translations eshikhumira, thousand,luy,en,Luwanga,dictionary Balamuraakho bikoche bamuile musiboe., Watamfunga pingu kisha wamupeleke jela.,luy,sw,Bukusu,translations chai ilipoiva mama aliniambia nilete vikombe nimimine chai tunywe kwanza., ichai nga yari yakhayia mama yamborera ndere vikombe nzuhe ichai ng'we mberi.,sw,luy,Marachi,translations I don't want, Sindenya tawe.,en,luy,Luwanga,translations Muli netsimoni ne shimulolanga ta? Muli namarwi ne shimuhulilanga ta? Khandi inywe shimwitsulilanga ta?," Having eyes, see ye not? and having ears, hear ye not? and do ye not remember?",luy,en,Luwanga,bible "He saith unto them, How then doth David in the Spirit call him Lord, saying,"," Nabareeba ari, ""Kho nishiina eshiachila Roho niyemilila Daudi okhumulanga mbu, ‘Omwami'? Okhuba Daudi yaboola mbu,",en,luy,Luwanga,bible okhwema, stand; come to a stand-still; stop walking or running,luy,en,Luwanga,dictionary okhukwa, fall; drop; become; change into,luy,en,Luwanga,dictionary inimiro," the digging season; husbandry; agriculture; the Pleiades, or Seven Sisters, as this group of stars is visible during the digging season",luy,en,Luwanga,dictionary five, tsirano,en,luy,Luwanga,dictionary ESIE NDAHULIRA MUVAMARACHI HANDI NDI MUMARACHI., MIMI NILIKUZWA KWA WAMARACHI NA TENA MIMI NI MUMARACHI.,luy,sw,Marachi,translations """Mwikalukhasie okhurula mubwonooni bwenywe; okhuba Obwami bwa Nyasaye busitile ahambi""", Repent ye; for the kingdom of heaven is at hand.,luy,en,Luwanga,bible "Then spake Jesus to the multitudes and to his disciples,"," Mana Yesu naboolela abemikanda halala nende abeechibe ari,",en,luy,Luwanga,bible olwala, finger (see also olutere); olwala olusatsa 'thumb'; olwala lweliramwa 'a single banana',luy,en,Luwanga,dictionary MUKANA WADEKA KU LINANI, MSICHANA ALIYEOLEKA KWA ZIMWI,luy,sw,Maragoli,translations Mtoto wa kiume huzaliwa., Mundu yivula mwana muyayi.,sw,luy,Maragoli,translations "Ikaangalia upande wa magharibi,karibu na nyumba zenu."," Bialoleelela lubeka lwe mumbo, siimbi ne chinju chenywe.",sw,luy,Bukusu,translations Othnieli alitwaa mji wa Tebiri ndio akatwaa kibaba hicho kiwe cha uwezo., Otinieli aula lukoba lwa Tebiri nio mbaa sibaba esio sibe mu bunyali ( yoshua15.13-19),sw,luy,Bukusu,translations IDUVULA MATSI, UTOBOAJI MAJI,luy,sw,Maragoli,translations "Mana nababoolela ari, ""Mutsie mushialo shiosi, muyaalile abandu boosi Injiili."," And he said unto them, Go ye into all the world, and preach the gospel to the whole creation.",luy,en,Luwanga,bible Mwegitsi atange kovolera avasomi kwimba noho kovola vitandawili vyao ku lelo avavolere viveeye mu vihvya., Mwalimu awaulize wanafunzi kupeana vitendawili wanavyovifahamu ndiposa aweze kuwaongezea vile vipya vilivyo kitabuni.,luy,sw,Maragoli,translations Wlinge watoroke, Ugalase giruke,sw,luy,Maragoli,translations greet each other, okhushesania,en,luy,Luwanga,dictionary ikhabi, luck; fortune; blessing,luy,en,Luwanga,dictionary Goodbye my love, Kwaheri omwitsai wanje,en,luy,Tsotso,translations Tumekutana na shangazi anatetemeka tu -Kumbekumbe, Kwagani na senge adegera vutswa - Iswa,sw,luy,Maragoli,translations mimi huwa sitaki rafiki., esye sinyenyanga dawe mwitha.,sw,luy,Marachi,translations okhuangalasia," catch in the act, and render speechless",luy,en,Luwanga,dictionary "Ifisi yeekhola mbari iri nende maani, ojolijoli khasuda ambi nende omuriango alafu khabukula ichupa sia amabaanga alafu nikhakhuya ifisi khumurue ni khabola mbari obuongo bubuo burula. Khandi siabukula ichupa ya mabanga ni khandi khamukhuya khumurwe. Ifisi yeerukha yarekha imbusi mudala."," Fisi alijifanya kuwa ananguvu, sungura mjanja alisonga karibu na mlango halafu akachukua chupa ya damu kisha akampiga fisi kichwani akasema kuwa ubongo wakeunatoka.Tena akachukua chupa ya damu tena akampigakichwani. Fisi alikimbia akamwacha mbuzi nyumbani.",luy,sw,Marachi,translations okhusandia, cause suffering; trouble; oppress; persecute,luy,en,Luwanga,dictionary KORONA ILIFANYA MABAYA KULIKO MAZURI., KORONA YA KHOLA MAVI KUSHIRA MALAI.,sw,luy,Marachi,translations become poor, okhumanna,en,luy,Luwanga,dictionary Fana mafefe yafogoya Lifedete, Labda Mafefe amezoofika maungo.,luy,sw,Maragoli,translations Mbeye no mulimi gwange ndataga mu misaala gitano - Kigalo, Nina shamba langu nimepanda ndani miti mitano -Kiganja,luy,sw,Maragoli,translations strength, tsingufu,en,luy,Luwanga,dictionary "Ne okhuula omuheelenje OMWAMI Nyasayewo nende omwoyokwo kwosi, nende amapaaroko koosi nende amaaniko koosi/"," and thou shalt love the Lord thy God with all thy heart, and with all thy soul, and with all thy mind, and with all thy strength.",luy,en,Luwanga,bible Piga magoti, Kuba magulu.,sw,luy,Maragoli,translations -salala," scattered, as teeth widely spaced",luy,en,Luwanga,dictionary "skin of person, animal, fruit; bark of tree", likhoba,en,luy,Luwanga,dictionary "grains of earth, for instance when found in rice or in vegetables", amaloba,en,luy,Luwanga,dictionary "Ne olwa betsa wa Yesu yali, balola omundu owalinjimwo ebishieno oyo niyekhaale, niyefwalile tsingubo, nali omulamu khandi amachesike nikali habwene. Mana nibaria muno."," And they come to Jesus, and behold him that was possessed with demons sitting, clothed and in his right mind, [even] him that had the legion: and they were afraid.",luy,en,Luwanga,bible "Uovu wako umetimia, Eee binti Sayuni, hatakuhamisha tena."," 22 Lihebwa mageli lyo budamano bubwo bu duki, O mukana wa Zioni si alakuhila Kandi mulyadikidzwa.",sw,luy,Maragoli,translations one day; another day, inyanga yindi,en,luy,Luwanga,dictionary Khulalolana, We will see each other,luy,en,Tsotso,translations "Khandi Yesu nabareeba ari, ""Khwakhachelasia obwami bwa Nyasaye nende shiina? Kata khwakhekhoonyela luchelo shiina okhubwinoosia?"," And he said, How shall we liken the kingdom of God? or in what parable shall we set it forth?",luy,en,Luwanga,bible A potter eats out of a broken piece of pottery., Omulonji aliira khuluchio,en,luy,,proverbs "Bili bie baakwa, bafuubi, mu Isiraeli.", Ni vya waliokuwa yatima israeli.,luy,sw,Bukusu,translations "Ne abandi nabo baboola bari, ""Ni Eliya"" Nabo abandi nibaboola bari, ""Nomulakusi, ouli mulala khubalakusi bakhale """," But others said, It is Elijah. And others said, [It is] a prophet, [even] as one of the prophets.",luy,en,Luwanga,bible Safari yangu ilikuwa na mikosi mingi hadi haikukamilika., Oluchendo lwange lwari lwa tsishida tsinyingi mana silwamala lwakamika dawe.,sw,luy,Marachi,translations litungu," native harp, smaller than licheng'i",luy,en,Luwanga,dictionary Tazama umeshika mimba na utajifungua mtoto wa kiume kisha utamuita Ishmaeli kwa sababu mungu muweza wa vyote amekisikia kilio cha kusumbuliwa kwako., Loola waesiisie no olasaala omwana owa sisoleeli mala olimutiuukha oli Ishimaeli sikila wele omunyali owa bioosi aulile lilila lie khunanisibwa khwowo.,sw,luy,Bukusu,translations Titikhana yasunjira khalabana, 582. Tsiabula omunyu tsialunjirwa likoshe (WOY58),luy,en,,proverbs ano okhwele omukhaana abe omukhasi Ne mukhola murio aba mularusia wewe mala akhamubukula tawe?, Haoa ulilipia mahari msichana awe mke na msifanye hivyo huenda mtatoa wewe kisha hatamchukua?,luy,sw,Bukusu,translations ikhumba, white millet,luy,en,Luwanga,dictionary ear, eshirwi,en,luy,Luwanga,dictionary Muliango gwa Katano, Sura ya Tano,luy,sw,Maragoli,translations Omundu naabuula masingo noora khubiakhuria bia yarak ani bimera bilayi., Mtu akiwa na zamadi kisha aweke kwenye chakula alichokipanda kinastawi vyema.,luy,sw,Marachi,translations eshituli, a heap; a pile,luy,en,Luwanga,dictionary namulekhwa oyo alacha khu akhuelesie chikhabi mu buli siindu nisio okhola., Mjane huyo ataenda kukupa baraka kwa kila kitu ambacho unafanya.,luy,sw,Bukusu,translations Khulindwe na mani ka Nyasaye. Amina., Tulindwe na nguvu zake Maulana. Amina,luy,sw,Marachi,translations Haleluya! Mwokozi!, Aleluya! Umuhonyi!,sw,luy,Maragoli,translations pesa kwa sababu kazi za shule haziwezizikafanyike mtoto wako asipolipa karo., okhubera mirimo tsia sikuli sitsinyala okwikhola omwana wao nasiri okhulipa amang'ondo tawe.,sw,luy,Marachi,translations Ilinichukua muda kuchota hayo maji., Ndadaha tsinono,sw,luy,Maragoli,translations "Mtatahiriwa ngozi yenu, kisha itakuwa ishara ya agano kati yangu na nyinyi."," Mulakhebwa ka mafuunga kenywe, mala silaba simanyiisio sie endakaano akari wase ne nanywe.",sw,luy,Bukusu,translations okhumosia, lend a cow to a neighbor to be looked after; send a cow away to a place of safety; evacuate to a safe place (of people or property),luy,en,Luwanga,dictionary Obutofu shibwayilungwa omusaala ta, Laziness has no medicine.,luy,en,,proverbs "ripe (amenjefu, obwenjefu, etc.)", -enjefu,en,luy,Luwanga,dictionary For he knew that for envy they had delivered him up.," Okhuba yali namanyile obulayi mbu, imbalikha niyo eyichilile Abayahudi nibahaana Yesu khuye mbu akhalachilwe okhufwa.",en,luy,Luwanga,bible A la kadze kuvugula Vatakatifu va Nyasaye A Ia kadze kuvahila Vatovole va Nyasaye, Atakuja kunyakua watakatifu wa Mungu Atakuja kuwalaki wateule wa Mungu,luy,sw,Maragoli,translations half-wit; fool; idiot; one mentally deficient, omuyingwa,en,luy,Luwanga,dictionary eshitunguu, onion ( okhurenya,en,luy,Luwanga,dictionary tie a knot, okhufundikha,en,luy,Luwanga,dictionary "For the foolish, when they took their lamps, took no oil with them:"," Okhuba olwa abakhaana abayingwa babukula tsitaha tsiabwe, shibabukulakhwo amafura kandi tawe.",en,luy,Luwanga,bible NYENYA TSINIMI ELFU MOJA, NITENENA NDIMI ELFU MOJA,luy,sw,Maragoli,translations linani," rare, extinct, or fabulous creature, dragon of folk tales",luy,en,Luwanga,dictionary New Testament, indakano imbia,en,luy,Luwanga,dictionary okhuyombokha, spill; be accidentally tipped out,luy,en,Luwanga,dictionary everyone; every person, buli mundu,en,luy,Luwanga,dictionary Ing'u yewenyu yikhulia niyikhuleshera A hyena from your own area (or that knows you) does not devour you completely., Ifisi yewenyu yikhulia niyikhuleshera,en,luy,,proverbs Ndakhumisa, I miss you,luy,en,Tsotso,translations "Toa zako habari leo, upesi Yesu yuaja"," Voola bwangu amang'ana, Yesu yadze lero.",sw,luy,Maragoli,translations Asava anapumzika, Asava asosaa,sw,luy,Maragoli,translations Tukiingia kwenye maswala ya michezo utapata kwamba hiyo shule hushinda vikombe ainati., Nikhwingira mumakhua ke mivayo khunyola mbu sikuli esyo siahashira vikombe visavi mumivayo kiauhane.,sw,luy,Marachi,translations "Kata shimwasomakhwo mumalako ka Musa mbu, buli khunyanga eya Isabato, abesaaliisi abali muhekalu bafunakanga lilako elia Isabato, ne shibaali neshikha ta?"," Or have ye not read in the law, that on the sabbath day the priests in the temple profane the sabbath, and are guiltless?",luy,en,Luwanga,bible "Ing'ombe ni isolo indayi muno. Ing'ombe ino noorairisia siyakhakhomera dawe. Isolo ino okhoyere khuiba biakhulia nga bunyasi, lusi, milabi, masakara ka madimwa nende busie bwa madimwa. Khandi ing'ombe okhoyere oiberesia amatsi malafu akalimo itsumbi."," N'gombe ni mnyama mzuri sana ng'ombe usipomlisha hawezinona kamwe. Mnyama huyu anafaa kupewa vyakula kama vile nyasi, mabingobingo, mbegu ya viazi vitamu, muhindi na unga wa mahindi. Tena ng'ombe unafaa kumpea maji ambayo yana chumvi.",luy,sw,Marachi,translations Eshituya khumukuru shienyanga mwenenzu, Eshituya khumukuru shienyanga owamenyamwo (DWA87) Eshituya khumukuru shiba shienya mwenenzu (AMI65) That which knocks on the back wall seeks the owner of the house.,luy,en,,proverbs Ni wi u lindanga ive?, Ni nani anayekulinda?,luy,sw,Maragoli,translations Nasi tumebeba maovu yao., Na kwinye ku gingi budamano bwavo.,sw,luy,Maragoli,translations "Nababoolela mbu, ""Enzonoonile okhukhoba omundu oubula eshikha mbu yerwe!"" Nibamukalusia bari, ""Ifwe nefu khuteeba shiina khukenako? Ako kali khwiwe omwene!"""," saying, I have sinned in that I betrayed innocent blood. But they said, What is that to us? see thou [to it] .",luy,en,Luwanga,bible hope; trust; expect; believe, okhusubira,en,luy,Luwanga,dictionary Sunday, Inyanga ye Sabato,en,luy,Luwanga,dictionary "Kho Yesu namubukula namusitia handulo, narula ahomukanda kwali, nara tsinzalatsie mumarwike. Nafuutsa amare, ne natiila khululimi lwomundu oyo."," And he took him aside from the multitude privately, and put his fingers into his ears, and he spat, and touched his tongue;",luy,en,Luwanga,bible Isiu no lugina - Musatsa no mukali, Jiwe na kisiagi -Mke na mume,luy,sw,Maragoli,translations acknowledge; confess; agree, okhwiyama,en,luy,Luwanga,dictionary "bring rain, by spells and charms, used of the rainmaker", okhuchimba,en,luy,Luwanga,dictionary "Ne olwa Yesu yarula muliaro yalola omukanda kwabandu omukhongo ne nabalolela tsimbabasi, shichila bali shinga amakondi akabula omwayi. Kho nachaaka okhubechesia amakhuwa amanji."," And he came forth and saw a great multitude, and he had compassion on them, because they were as sheep not having a shepherd: and he began to teach them many things.",luy,en,Luwanga,bible wakati mwingine unapokuja ule mkali huaribu vyakula vya watu., Bikhavindi omuyaka nikuitsa ebidinyu kunyasianga biakhulia bia abandu,sw,luy,Marachi,translations Afuvula, Anatoa ngozi.,luy,sw,Maragoli,translations And ye shall hear of wars and rumors of wars; see that ye be not troubled: for [these things] must needs come to pass; but the end is not yet.," Ne olwa mwakhahulile kamahe, nende kamahe nikarumbulwa buli habundu, shimulahendakhwo tawe, okhuba ako kakhoyile okhwikholekha, nebutswa shikamanyisinjia mbu kho eshihesi shiulile tawe.",en,luy,Luwanga,bible okhushukwa, be plaited,luy,en,Luwanga,dictionary Si muende mjue kuwa yeye ni mungu na tusiishi humo muda mrefu., Se mucha mumanye muli niye ali Wele ne khumenyamo siise sileeyi tawe.,sw,luy,Bukusu,translations Mukhakhola murio mwakhola bubwoni khulwe khu lwosi ne khwenya buyeeti khu Wele wefwe ne ali nafwe., Msifanye hivyo mkafanya dhambi kwa hayo yote na kutaka usaidizi kwa mungu wetu akiwa nasi.,luy,sw,Bukusu,translations chief; king; lord, nabongo,en,luy,Luwanga,dictionary "Mana Setani namwimilila okhutsia Yerusalemu, ne namura khubutenje obweihekalu, namuboolela ari, ""Noba noli Omwana wa Nyasaye, ruuma okhurula hano okwe hasi,"," And he led him to Jerusalem, and set him on the pinnacle of the temple, and said unto him, If thou art the Son of God, cast thyself down from hence:",luy,en,Luwanga,bible Ubuyanzi bu ve hoosi; Vandu voosi vimbe;," Furaha kwake dunia, MwokoziniMfalme",luy,sw,Maragoli,translations 18 Na Jaeli ya vika mmkono gugwo., Na Jaeli aliweka mkono wako,luy,sw,Maragoli,translations Ndiyama Ubwoni bwanje liuva nilyakhana., Nitakiri dhambi zangu peupe.,luy,sw,Maragoli,translations still, ihonjekhu,en,luy,Luwanga,dictionary Avaluhya vevugwi halikanyingi valanganga mwana lyeta lyo mundu wavo wamala kukutsa na nivali ni va muyanza., Waluya wa mashariki mara mingi walimuita mtoto jina la mtu wao aliyekufa na walikuwa wakimpenda,luy,sw,Maragoli,translations okhuulikha, be unconscious,luy,en,Luwanga,dictionary eshisaka," hand of bananas, a complete section of a bunch of bananas",luy,en,Luwanga,dictionary MAMA MBE TSIMBINDI, MAMA NIPE MBEGU ZA MKUNDE,luy,sw,Maragoli,translations Mkali yivula naho ahelitsa natula mu mweli mayivula avana kuli mweli kandi gwivula Tsing'ereng'ani., Mwanamke huzaa ama kupata mimba akisha ona hedhi kasha huzaa watoto jinsi vile mwezi hujaa nyota.,luy,sw,Maragoli,translations "Baliba bawele bakhanyala babona enywe khukhwama mu Misiri khubirira namwe baulila, namwe balia, namwe mu bunyali bwewe bukali.", Watakuwa miungu wasioweza wakaona nyinyi kutoka Misri kupitia ama wakasikia ama wakala ama kwa uwezo wao mwingi.,luy,sw,Bukusu,translations "kwa sababu ya zawadi hizi, kwa makabila yote bila ubaguzi"," Kigira vihaanwa yivi ku tsihiri tsiosidza,",sw,luy,Maragoli,translations "Mube meeso nimusaaya kho mbu, muleshe okhukwa mukhuteemwa. Toto omwoyo kwenyanga, nebutswa omubili nomutofu """," Watch and pray, that ye enter not into temptation: the spirit indeed is willing, but the flesh is weak.",luy,en,Luwanga,bible Mukana womwami hagati hevivala yivyo ya duka ndi kunigwa ku lisolola!, Bintiye kiongozi kati ya nchi hizo alianzaje kulazimishwa kuchanga!,luy,sw,Maragoli,translations "The voice of one crying in the wilderness, Make ye ready the way of the Lord, Make his paths straight;"," Omwoyo kulanjilisinjia mushitsiimi kuri, ‘Kasie omuhanda okwa Omwami, khandi mukololosie tsinjilatsie.' """,en,luy,Luwanga,bible swell, okhufwimba,en,luy,Luwanga,dictionary U lola mmbasu nomukisundi kyosi;, Uko imar usiku na mchana,luy,sw,Maragoli,translations thistle, lirakalu,en,luy,Luwanga,dictionary Umuliru kutura kukehengera., Na moto kuonekana,luy,sw,Maragoli,translations "Kho niyaahula abandu ekhumi nababili, nabalanga abarumwa, mbu babe ninaye khandi abarume okhutsia okhuyaala,"," And he appointed twelve, that they might be with him, and that he might send them forth to preach,",luy,en,Luwanga,bible "01wa abeinzu yabwe bahulila akabandu bali nibaboolanga, batsia okhumubukula shichila bali nibaboolanga mbu ""ulaluushe."""," And when his friends heard it, they went out to lay hold on him: for they said, He is beside himself.",luy,en,Luwanga,bible Waluhya, Luhya,sw,luy,Maragoli,translations Vijumba hivi viliitwa idisi(jina lililotumiwa kizirejelea)., Tuyumba yitu twalangangwa idisi.,sw,luy,Maragoli,translations Henza mu tsipicha yitsi ulole kuli Mt. Kilimanjaro ninzikaye ku kigulu kyene yiki ikya Kilimanjaro umanye sie ifana mainze kandi ulalola ulangwa Professor Wangari Maathai ku igasi yakolanga Tanzania., Angalia kwenye picha uone vile mlima Kilimanjaro nikiwa nimeketi juu yake ujue unavyofanana na vile aitwaye Professor Wangari Maathai kazi anayofanya Tanzania.,luy,sw,Maragoli,translations show pity; have mercy, okhubera tsimbabasi,en,luy,Luwanga,dictionary "For God said, Honor thy father and thy mother: and, He that speaketh evil of father or mother, let him die the death."," Okhuba Nyasaye yaboola ari, ‘Helesinjia papawo nende mamawo oluyali/ khandi ari, ‘ounyeka samwana noho nyinamwana okhuula yerwe.'",en,luy,Luwanga,bible "And the king was grieved; but for the sake of his oaths, and of them that sat at meat with him, he commanded it to be given;"," Omuruchi oyo yabeelela, nebutswa khulwa okhwitsubakhwe okhwa yali niyetsubile imbeli wabacheni boosi, yalaka mbu omukhaana oyo ahelesibwe eshia yali niyenyile.",en,luy,Luwanga,bible drink; nywa indaba 'smoke'; nywa olukata 'smoke a pipe' nywa isikara 'smoke a cigarette', okhunywa,en,luy,Luwanga,dictionary "strips of dried palm leaves used in weaving mats, etc.", amashindu,en,luy,Luwanga,dictionary "Simoni omukananayo, nende Yuda Isikarioti, owakhoba Yesu. Oburume bwabarume ekhumi nababili"," Simon the Cananaean, and Judas Iscariot, who also betrayed him.",luy,en,Luwanga,bible OMWELI, MWEZI,luy,sw,Maragoli,translations okhuwora, marvel; be amazed,luy,en,Luwanga,dictionary A kudze ku musalaba., Afe msalabani,luy,sw,Maragoli,translations Ni nani aliyeharibu?, Nanivwaha wononyia?,sw,luy,Maragoli,translations "Omunyali Owa Bioosi, Wele wenywe ali abundu oyo anyala elukhila mu lukoba amuelesia enywe tawe."," Mweza wa vyote, mungu wenu kuna mahali huyo anaweza akatorokea kwa mji asimpe nyinyi.",luy,sw,Bukusu,translations "fisi na sungura walikuwa marafiki na walikuwa wakitafuta chakula pamoja, na pia walikula pamoja."," ifisi nende siduyu vari vetha na vakonyanga vyahuria alala, varithanga alala.",sw,luy,Marachi,translations "Kililia tena zuu, ngo! ngo! ngo!"," Kandi kizuulanga zuu,ngo! ngo! ngo!",sw,luy,Maragoli,translations okhuyuka, accelerate; hasten,luy,en,Luwanga,dictionary eshipitsi, rubbish heap,luy,en,Luwanga,dictionary -handale," coarse; used of flour, etc.; opposite of -nyushe",luy,en,Luwanga,dictionary and Azor begat Sadoc; and Sadoc begat Achim; and Achim begat Eliud;, Naye Azori yali samwana Zadoki; Zadoki yali samwana Akimu; Akimu yali samwana Eliudi.,en,luy,Luwanga,bible Liungu lialinda likalusirivwe olumwo lwae liosi linyole nga libeka abaana lakini ingoho siakalusia da., Mwewe alingoja arejeshewe wembe wake pia apate vile anawanyoa watoto wake lakini kuku hakurudisha.,luy,sw,Marachi,translations okhutumula," raise, as dust; throw into the air",luy,en,Luwanga,dictionary "Vyote lilimjia Aburamu kwa maono likisema kuwa, mimi ni ngao yako na zawadi yako itakuwa nyingi."," Bioosi yecha khu Aburamu mu malola ne eloma, Aburamu okharia tawe , ese ndi engabo yowo ne kumuruuru kwowo kulaba kumukali .",sw,luy,Bukusu,translations "Mugonyanga mwirane kuye vyangu,", Nawaomba murudi kwake sasa,luy,sw,Maragoli,translations okhupapala, flap about; struggle,luy,en,Luwanga,dictionary "tall, straight tree (often used for gums and other introduced trees)", omuringoti,en,luy,Luwanga,dictionary "Misala kiekhunyerwanga mutsingira tsinyingi, khandi sikhunyala khumenya nikhubula emisala khaba."," Miti hutumika kwa njia mingi sana, na hatuwezi ishi bila miti.",luy,sw,Marachi,translations se nenya babaandu balome bali omukhasi niye wanjira ese tawe., sitaki watu waseme kuwa mwanamke ndiye ameniua mimi.,luy,sw,Bukusu,translations Haya ni mambo ya aibu mbele ya watu wetu., Kano kali kamakhuwa ke chisoni mu baandu befwe.,sw,luy,Bukusu,translations """Baisiraeli babili banyala baabalekha khu mundu okhenya lisaaye lia wandaaye lichililile tawe.", Waisraeli wawili wanaweza wakaachwa kwa mtu asiyetaka uzao wa nduguye usiendelee.,luy,sw,Bukusu,translations Tunafaa tutie bidii tuitunze miti., Khukhoyere khukholeamani kokhulinda emisala.,sw,luy,Marachi,translations nettle; a stinging plant, isalu,en,luy,Luwanga,dictionary Na nivalanga ku meta gavali nago., Na wanapoita baadhi ya majina walio nayo.,luy,sw,Maragoli,translations "Ng'ombe humpa binadamu vitu vingi sana, vitu vyenyewe ni kama vile maziwa nyama ngozi n.k."," S. Ing'ombe yeresingia abandu ebindu bingi muno, Bindu biene ni mabere, inyama risero nende bindi birio.",sw,luy,Marachi,translations "Abeechibe nibamuboolela bari, ""Nikakhaba mbu kali kario hakari womusaatsa nende omukhasi, nobulayi okhulekha okhuteshia."""," The disciples say unto him, If the case of the man is so with his wife, it is not expedient to marry.",luy,en,Luwanga,bible Kicwa kilivishwa miba, Mutwe gwa vikwa amafwa,sw,luy,Maragoli,translations 13 Ga veye kigira ubwoni bwa vaprofeti veve na budamano va vasalisi veve., Ni kwa sababu ya dhambi za manabii wake na maovu ya makuhani wake.,luy,sw,Maragoli,translations eliuba, sun,luy,en,Luwanga,dictionary "He saith unto them, My cup indeed ye shall drink: but to sit on my right hand, and on [my] left hand, is not mine to give; but [it is for them] for whom it hath been prepared of my Father."," Yesu nababoolela ari, ""Toto, mulanywakhwo mushikombe shianje, nebutswa akokhwikhala khumukhono kwanje omusaatsa nende omukhasi shikali akanje okhuhaana ta, habula kabeene abo aba Papa wanje yakasilia",en,luy,Luwanga,bible lend a cow to a neighbor to be looked after; send a cow away to a place of safety; evacuate to a safe place (of people or property), okhumosia,en,luy,Luwanga,dictionary "Ya ku Yanza, dodo, Mwene", Hakika alitupenda,luy,sw,Maragoli,translations Omwimbichiti shachera inungo (JWA6) A short person does not specify where the attic is to be put., Omutu (omutiti) shachera inungo,en,luy,,proverbs "22 Ga veye KU tsimbavasi tsya Yahova tsi kiranga Ni KU vula kuheridzwa, kigira tsimbavasi tsitsye si tsi gehanga mba."," Kwa sababu ya upendo mkuu wa Bwana, hatuangamii, kwa kuwa huruma zake hazikomi kamwe.",luy,sw,Maragoli,translations Shino ni shina?, What is this?,luy,en,Luwanga,translations Mumenye kuli vandu vovogeli, Muishi kwa uangalifu,luy,sw,Maragoli,translations "Nio Aburamu asuubila wele omunyali owa bioosi mala wele amubala ali , ali omuluungi.", Ndipo Aburamu akaamkini mungu muweza wa vyote kisha mungu akamhesabu kuwa yeye ni mkamilifu.,luy,sw,Bukusu,translations Tumekuwa yatima waliofiwa na baba., 3 Kuveye avabisandu ava ta lii na vadada.,sw,luy,Maragoli,translations UMWINGIRIZI, Mpokee,luy,sw,Maragoli,translations "Kiongozi aliwaambia watuwavae barakoa, wanawe mikono, wawache kuenda mikutano na wanapoenda mikutano wasimame mbali na mtu anayemfuata."," Mrutsi yabolela bandu bafwale bifunikhiro, besabe makhono, barekhe khutsia mumikhung'ano ne nibatsia mumikhung'ano beme are nende mundu ukhulonda.",sw,luy,Marachi,translations crouch down and walk stealthily; sneak, okhwibunda,en,luy,Luwanga,dictionary become warm, okhutunduma,en,luy,Luwanga,dictionary "Ng'ombe ni mfugo anayefugwa nyumbani na mwituni. Ng'ombe ni myama mwenye miguu minne na pembe mbili. Ng'ombe anafaida kushinda mbuzi. Vitu ambavyo ng'ombe humpa mtu ni maziwa, ngozi na faida zingine. Kutokana na faida hizo mtu anapenda ng'ombe hata ndiyo maana ng'ombe anaishi kwa boma na tena kwa nyumba yake."," Ing'ombe ni omuruko kurukwangwa mudala nende musinO: Ing'ombe ni isolo iri nende makulu kane nende tsinjika tsibiri. Ing'ombe iri nende tsifaida khushira imbusi. Ebiindu bia ing'ombe iberesianga mundu ni mabeere, risero nende tsifaida tsindi. Khurulana nende tsifaida tsino mundu yajama tsing'ombe kata sakira tsingomba tsiamenya mudala khandi munyumba mwaye.",sw,luy,Marachi,translations Hakumtaka sababu alimuona na tabia ambayo hakuipenda.," se amwenya tawe, sikila amuboonemo kumwiima nikwo akhasiima tawe.",sw,luy,Bukusu,translations 18 Va himanga tsinduvatiru tsyetu sikunyala kugenda ku tsinzira tsyetu., Wanatuvizia hatua zetu hata hatuwezi kwenda katika njia zetu.,luy,sw,Maragoli,translations Mwenye nguvu zote, Wetsingulu tsyosi,sw,luy,Maragoli,translations "U nyiye mugoye, na so yegaliye mukono gwigwe gu vule kudividza mba."," Ameinyosha hiyo kamba, Hakuuzuia mkono wake usiangamize.",luy,sw,Maragoli,translations eshibikhwa, sp. of ant that builds a hill of red clay,luy,en,Luwanga,dictionary Kandi kalunu ku Ia sangala, Tutamwabudu milele daima,luy,sw,Maragoli,translations at the other side; on one side; aside, alubeka,en,luy,Luwanga,dictionary Gendi kusimuli ilivoolelana mu barua yiyi ni liteeva lia kwamenya nikweeteva mbura kurahambanira kulio mulienyeliza kumanya kunyi ni vaaha., Kujeni tuanze mazungumzo ya barua hii kuhusu maswali ambayo tumekuwa tukijiuliza kwa kuwa yanaweza kutuleta pamoja na tujue sisi ni wa wapi.,luy,sw,Maragoli,translations tease; make threats in fun, okhung'alusia,en,luy,Luwanga,dictionary "black; dark in color; dirty; intensified by the particle ti; tsingubotsye netsimali ti 'his clothes are jet black', 'his clothes are absolutely filthy'", -mali,en,luy,Luwanga,dictionary Tutakapo kutana mbinguni, Lwa ku la vugana mwigulu,sw,luy,Maragoli,translations "Ne khu selukho ekhona khane lisaaye liowo balikobola, sikila se kharusie mu sibala sino Baamori tawe khukhwola nga bumayaanu bwabwe bukhabe bukali nio libe mbo khukhwola mbaukuume.", Na kufikia kizazi cha nne cha uzao wako watarudi na kwa kuwa sitawaondoa kwa nchi hii waamori kutokana na dhambi zao zitakazo kuwa nyingi ndiposa iwe kwamba tunafika niwahukumu.,luy,sw,Bukusu,translations "Ing'ombe iri nende tsifaida tsisabi muno, nikhutsaka nende ing'ombe irugamiranga mabeere. Mabeere kano khukusianga nikhunyola amapesa."," Ng'ombe anafaida nyingi sana, tukianza na ng'ombe hutuletea maziwa. Maziwa haya tunauza na kupata pesa.",luy,sw,Marachi,translations "U rhule hadamanu,"," Utoke pabaya,",luy,sw,Maragoli,translations "But if ye forgive not men their trespasses, neither will your Father forgive your trespasses."," Ne nimuba nimulabeela abandu ta, kata Senywe shialamubeelakhwo obwonooni bwenywe tawe. Amechesio khu akokhwiyima eshiokhulia khulwokhusaaya.",en,luy,Luwanga,bible "Amahiolo gavasuulanga koholitsa amadamanu, vakunganga mundu zana atula hagati havo"," Japo, maovu aliyotenda ilikuwa mbaya sana ya kutotakasika, basi mhusika alifukuzwa asiishi miongoni mwa jamiii yake.",luy,sw,Maragoli,translations "be expelled; be turned out of one's house, or out of the district; be compelled to move", okhuuyibwa,en,luy,Luwanga,dictionary "Hakika, Jina Yesu ni tamu"," Nyee, Lyerha Yesu linulu,",sw,luy,Maragoli,translations "Kho shiali Nyasaye wabafu ta, habula owa abandu abaliho mwoyo. Shimuli habwene, kata nahatutu ta!"" Lilako likhulundu"," He is not the God of the dead, but of the living: ye do greatly err.",luy,en,Luwanga,bible a part; a portion; a piece, eshisonye,en,luy,Luwanga,dictionary okhutseshia ameno, amuse; cause laughter,luy,en,Luwanga,dictionary Babaami bane bapana ne babaami baraano., Wafalme wanne walipigana na wafalme watano.,luy,sw,Bukusu,translations Khuehala mmadala kefu zaidi ya miosi tisa bila hukhalukha msikuli ama hutangasia sindu siosi siosi., Tulikaa nyumbani kwa zaidi ya miezi tisa bila ya kurejea shuleni na hata bila kuskia taarifa zozote kuhusiana na kurudi shule.,luy,sw,Marachi,translations Ebilayi shibihwa, The beautiful ones never disappear completely.,luy,en,,proverbs fierce; bad-tempered; of a scolding disposition, omuhalaba,en,luy,Luwanga,dictionary "No man can serve two masters; for either he will hate the one, and love the other; or else he will hold to one, and despise the other. Ye cannot serve God and mammon."," ""Abulaho ounyala okhukhalabanila abaami babili, okhuba alasila mulala khubo, ne naheela oundi, noho alafuchilila mulala, ne nachaaya oundi. Shimunyala okhukhalabanila Nyasaye khandi mukhalabanile emiandu tawe.",en,luy,Luwanga,bible Muishi kwa uangalifu, Mumenye kuli vandu vovogeli,sw,luy,Maragoli,translations -lulu," fierce; brave; strong; powerful; troublesome; fierce; dangerous; bitter; sour; hot (omululu, emilulu, amalulu, etc.)",luy,en,Luwanga,dictionary kwani unataka kuwa mjaluo hata kama mamako alikuzwa kwa wajaluo na yeye pia ni mjaluo!, kwani wenya huva mujaluo kata mama wao niyahulira muvajaluo na yesi ni mjaluo.,sw,luy,Marachi,translations omubayo, game; dance,luy,en,Luwanga,dictionary Vindu vinyala khukingwa nende ifula, Vitu huweza kubebwa na mvua,luy,sw,Marachi,translations indangu, at the back of the house (see also emukuru),luy,en,Luwanga,dictionary Alikuwa ameweka mawe yaliyoviringwa na ngozi nzuri aliyotumia kugongea hap ohayo mawe., Yali yavika amagina amekuyungu ne kesero kilahi cha yakubiranga ku amagina zana yaga,sw,luy,Maragoli,translations "And Jesus said unto them, Come ye after me, and I will make you to become fishers of men."," Mana Yesu nababoolela ari, ""Munondekhwo, nasi ndalamukhola okhuba abanaabi babandu """,en,luy,Luwanga,bible Better be eaten by cattle than be eaten by wild antelopes., Bulia ing'ombe bulalia imbongo,en,luy,,proverbs Bwana Yesu wa mbinguni, Mwami Yesu womwigulu,sw,luy,Maragoli,translations sack; piece of hessian ( likunia,en,luy,Luwanga,dictionary "52 Va himanga inze kuli linyonyi li himangwa, Ava veye avasigu vange bukira kivuni.", Wale waliokuwa adui zangu bila sababu wameniwinda kama ndege.,luy,sw,Maragoli,translations eshihuli, small basket cage in which live quail are suspended from a pole to set as decoys,luy,en,Luwanga,dictionary Omwana sekela khu bakhasi ba raraawe tawe., Mwana hawezi kumiliki wake za babake.,luy,sw,Bukusu,translations Omwibo shatira mununjiro, A woman who has just given birth should not touch the cooking pot.,luy,en,,proverbs Sisera aba aluile lukali liilo liamuamba., Sisera alikuwa amechoka sana usingizi ukamshika.,luy,sw,Bukusu,translations Ng'ombe mtu humufuga ng'ombe akijua yakwamba atamletea faida., Ing'ombe mundu arukanga namanyire ing'ombe ilamrerera ifaida.,sw,luy,Marachi,translations 11 Ilhale Ligali ku lioga iya yava, Mbali na kelele za hao,luy,sw,Maragoli,translations Guku Amwavo guku wovo umulanganga kandi guku., Dada ya Nyanya yako unamuita pia nyanya,luy,sw,Maragoli,translations "And he sat down over against the treasury, and beheld how the multitude cast money into the treasury: and many that were rich cast in much."," Kho Yesu niyekhala habundu hahengaane nende lisanduku liebihaanwa, nahenga nalola shinga olwa abandu baretsanga amapesa mwisanduku omwo. Abayinda abanji baramwo amapesa amanji.",en,luy,Luwanga,bible call; invite; name, okhulanga,en,luy,Luwanga,dictionary Haa aha!ninze ingoyi makudiegange ku vidego., Ninze ingoyi.,sw,luy,Maragoli,translations "Esikeranga mumdu naaruka ing'ombe ni khuberaikonyanga biakhuria yene, niyakhamala khukonya biakhuria ilaria niimala ilakherwa amabeere. Khuluakhubera tsifaida tsino, binadamu yakheera tsing'ombe khushira sindu sindi, kata khubulamu bua binadamu ing'ombe niindayi lukari."," kinachomfanya mtu afuge ng'ombe ni kwa maana hutafuta chakula mwenyewe, akishatafuta chakula atakula akimaliza atakamwa maziwa. Kutokana na faida hizi,binadamu anapenda ng'ombe kuliko kitu kingine, hata kwa maisha ya binadamu ng'ombe ni muhimu sana.",luy,sw,Marachi,translations efiatsana, those same ones,luy,en,Luwanga,dictionary imbumbuyeka, tempest; storm; strong wind,luy,en,Luwanga,dictionary "Huchimba shimo lake kwa kutumia kidona na kwato za juu kando ya mto mkubwa, ziwa ama kwenye barabara"," Iyavanga kidivu chayo numunwa mu tsimbangaywa tslevigulu nokuluginga Iwo mugera munene, inyanza naho kuumbalabala.",sw,luy,Maragoli,translations Ili kutengeneza pombe kutoka kwa mchanganyiko huo walikua wakiiwacha igande tena., Kutsilomba tsive amalwa vinikanga kandi ma vavika mu amamera.,sw,luy,Maragoli,translations disembowel; take out the entrails, okhunyala,en,luy,Luwanga,dictionary Siku moja kidiri alienda kuiba akapatikana na mwenye shamba nyanya alikuja kujua ya kwamba kidiri hakuenda kupanda njugu., Inyanga ndala simuna yatsia khuiba naanyorekhana nende mwene indalo kukhu yetsa yamanya mbari simuuna khhasisiatsa khuraka tsinjugu khaba.,sw,luy,Marachi,translations Za mponyaji wetu, Tsyo Muhonyi wetu.,sw,luy,Maragoli,translations inzushi, bee; swarm of bees,luy,en,Luwanga,dictionary "Now when Jesus saw great multitudes about him, he gave commandment to depart unto the other side."," Ne olwa Yesu yalola omukanda nikumubotokhaane, yalaka abeechibe okhutsia injelekha weinyanza.",en,luy,Luwanga,bible Olumbuku ludoto eng'ombe siiria po!, Gugu changa ng'ombe hali kamwe !,luy,sw,Marachi,translations idaraja yeikanisa," orders in the ministry of the church, bishop, priest, deacon",luy,en,Luwanga,dictionary Keenda mu sibala sino obone buleyi ne bukhikha bwasio sikila khakhuelesie ewe.," Tembea kwa dunia hii uone urefu na upana wake kwa sababu nitakupatia wewe.""",luy,sw,Bukusu,translations Ikwaa yeyiniakana omukhono, The armpit blamed the arm as being responsible for its troubles.,luy,en,,proverbs Kwirova lyamanga;, Nchi ya mazao,luy,sw,Maragoli,translations Yivuliywi mwana:, Leo amezaliwa,luy,sw,Maragoli,translations lameness; physical defect or deformity, obulema,en,luy,Luwanga,dictionary "Kho niyechesia mutsisinagogi tsiabwe, mana abandu boosi nibamwitsoomia. Yesu alobwa Nazareti"," And he taught in their synagogues, being glorified of all.",luy,en,Luwanga,bible kimarachi hiki ni cha maana kwa sababu hakuna mumarachi anayeweza kuongea na mumarachi mwenzake lugha zingine kutoka makabila mengine wasiyoyajua na wasiyoweza kusikia na kuelewa, olumarachi luno ni lwa maana huvera avulao omumarachi ulia unyala yalomaloma nende mumarachi wasie tsinomanoma tsindi khurula mutsinzya tsiindi tsia vakororwe khaandi tsia valanyala huulira nende huelewa.,sw,luy,Marachi,translations "Buushe, chende khutsie. Lole, omukhobi wanje ali ahambi okhuula "" Okhutiilwa khwa Yesu"," Arise, let us be going: behold, he is at hand that betrayeth me.",luy,en,Luwanga,bible Kijijini walimoishi kulikuwepo na mazimwi wengi," Mulidala liavamenyamu,manani galimu manyingi muno",sw,luy,Maragoli,translations SIKULI SIA ABASIANI SIA BUJUMBA (BJB 20), SHULE YA WAVULANA YA BUJUMBA (BJB 20),luy,sw,Marachi,translations "And straightway he entered into the boat with his disciples, and came into the parts of Dalmanutha."," Kho Yesu nabaseebula, ne habwene nahabwene niyenjila muliaro lwangu halala nabeechibe nibatsia mungongo tsia Dalimanutsa. Abafarisayo benya mbu Yesu akholekhwo eshilolelo shiamangaliimwa",en,luy,Luwanga,bible ": Je, unaweza kumuona ukimulika?", Unyala kulirola numulika naho?,sw,luy,Maragoli,translations waliimba wimbo huu, Kihanwa kinene muno,sw,luy,Maragoli,translations elyaka, weeding season,luy,en,Luwanga,dictionary "And when saw we thee a stranger, and took thee in? or naked, and clothed thee?"," Khandi niliina olwa khwakhulola noli omucheni nikhukhwinjisia mutsinzu tsiefwe, kata noli eshiechenye nikhukhufwala ebifwalo?",en,luy,Luwanga,bible Mwanaume anayemnajisi mtoto msichana anafaa kufukzwa katika jamii yake na atafute maisha mapya, Uluswa Umusatsa umwononyia mwana mkana mdoto kandi adukana akungwi muhili yeye yenye ovomenyo uvuhya,sw,luy,Maragoli,translations Isavalu yi imadyoli., Kusini magharibi.,luy,sw,Maragoli,translations Kalunu vaveleye ligali, Wamehuzunika sana wakati huu.x2,luy,sw,Maragoli,translations "Now when John heard in the prison the works of the Christ, he sent by his disciples"," Olwa Yohana Omubatiisi yahulila nali mumbohe aka Kristo yali nakholanga, yaruma abeechibe khuye.",en,luy,Luwanga,bible Woo-oho! Ninze Lledi wa lledanga ha vugwi., Woo-oho ni mimi Lledi niliyekuwa nikilinda mashariki.,luy,sw,Maragoli,translations "Tsigulu tsiosi tsia nyasaye yavika kukivala halala ne LIUVA liakanga yili mumiluka josi ijavaguuga venya kukola, vakolela kuvigulu makandi vakola ni vahenza ILIUVA."," Nguvu zote ambazo Mungu aliweka kaatika dunia na jua liwakalo hili katika matambiko yote mababu walitaka kufanya, walifanyia milimani na tena walifanya wakitazama jua.",luy,sw,Maragoli,translations "‘Nyasaye yaboola khu Omwami wanje ari, Yikhala hano khumukhono kwanje musaatsa okhuula olwa era abasukubo hasi webilenjebio.'"," The Lord said unto my Lord, Sit thou on my right hand, Till I put thine enemies underneath thy feet?",luy,en,Luwanga,bible Nakuja huko, Tsitsanga yahoo,sw,luy,Maragoli,translations pay one's ceremonial visit of sympathy after a death, okhutsya amasika,en,luy,Luwanga,dictionary wamarachi ni wakulima tena wafugaji., abamarachi nabalimi khandi nabaruki.,sw,luy,Marachi,translations "And the multitudes that went before him, and that followed, cried, saying, Hosanna to the son of David: Blessed [is] he that cometh in the name of the Lord; Hosanna in the highest."," Abandu abanji abali imbeliwe nende abali inyumawe balaanjilisia bari, ""Omwana wa Daudi yetsoomibwe! Noweikhabi owitsa muliira elia Omwami! Nyasaye ouli hekulu mwikulu yetsoomibwe!""",en,luy,Luwanga,bible broom; brush, eshieyo,en,luy,Luwanga,dictionary ease off and very nearly stop (of rain), okhunyululukha,en,luy,Luwanga,dictionary Mama nataka kwenda wooi ! -Kitanda, Mama nyenyanga kusia gooi! - Kidali,sw,luy,Maragoli,translations rateng'i, black (of male animals),luy,en,Luwanga,dictionary It's okay, Bwosi ni bulayi.,en,luy,Luwanga,translations SISI HUA TUNAZUNGUMZA KIMARACHI; TUNAWEZA KUZUNGUMZA KWA KIMARACHI., EFWE HULOMALOMANGA OLUMARACHI; HUNYALA HULOMALOMA MULUMARACHI.,sw,luy,Marachi,translations Gwa, Anguka,luy,sw,Maragoli,translations "8 Yerusalemi ya kola ubwoni ligali, kigira yaga u gwiye kuli kindu kidamano.", Yerusalemu ametenda dhambi sana kwa hiyo amekuwa najisi.,luy,sw,Maragoli,translations imbalikha, jealously; polygamy,luy,en,Luwanga,dictionary sibala mala amukhole mwingilemo Aakhola khuube sisienywe., Nchi kisha amfanye muingie humo akafanya kuwa yenu.,luy,sw,Bukusu,translations Tutamwabudu milele daima, Kandi kalunu ku Ia sangala,sw,luy,Maragoli,translations okhuhaka, be too large for; be unable to fit in,luy,en,Luwanga,dictionary row of people, olubiriri,en,luy,Luwanga,dictionary endurance; patience, obwisumirisi,en,luy,Luwanga,dictionary obwisikwa, trustworthiness; faithfulness; reliability,luy,en,Luwanga,dictionary theft, obwifi,en,luy,Luwanga,dictionary Oukhong'onda yekulilwa, He who knocks is opened for.,luy,en,,proverbs Haleluya! Mwokozi, Aleluya! Umuhonyi,sw,luy,Maragoli,translations """Khandi mwahulila mbu kaboolwa mbu, ‘Imoni khumoni, ne eliino khuliino/"," Ye have heard that it was said, An eye for an eye, and a tooth for a tooth:",luy,en,Luwanga,bible "And straightway one of them ran, and took a sponge, and filled it with vinegar, and put it on a reed, and gave him to drink."," Ne habwenaho mulala khubo natsia tsimbilo nabukula eshiangwe, niyenikha mudivai, nashira khulikata liolusi, namuha mbu anywe.",en,luy,Luwanga,bible move aside; dodge, okhwikwenya,en,luy,Luwanga,dictionary "Pia huyo mtoto alihitajika kufanana na watu wao ndiposa anyonye matiti ya mama yake, akojoe mkoje, akunie mavi, na atazame jinsi watu wengine wanavyotazama na pia alale usingizi jInsi watu aliopata duniani walikuwa wakilala"," Kandi umwana uyu yenya afanane na vandu vene yava ku anuni tsimbele tsia mama weve, yinyale aminyali, anie amavi, na ahenze kuli avandu vandi vahenza makali agone tsindolo kuli avandu vanyoye mkivala kuli vagonanga.",sw,luy,Maragoli,translations okhwaukhasia, distinguish; differentiate; cause to separate,luy,en,Luwanga,dictionary "And he came in unto her, and said, Hail, thou that art highly favored, the Lord [is] with thee."," 0mumalaika oyo natsia naboolela omukhaana oyo ari, ""Omulembe kube khwiwe! Omwami ali ninawe khandi akhuhelesiye tsikhabi tsinyinji!""",en,luy,Luwanga,bible Ng'ombe hao hulima vizuri san ahata hivyo kuna wale ng'ombe ambao hutumika katika kubeba mizigo mizito., S. Tsing'ombe etsio tsilimanga bilayi muno kata kario huri nende tsing'ombe tsiiria tsiirumikhiringwa hukinga emizigo.,sw,luy,Marachi,translations "one of the roofing poles of a house, slanting from the ridge or apex to the eaves", omukuulo,en,luy,Luwanga,dictionary omuterwa, only child; the only one,luy,en,Luwanga,dictionary many, -nji,en,luy,Luwanga,dictionary kwa sai shida ni kwa yule atakaeenda huko., vulano kaera ewe ulathiayo.,sw,luy,Marachi,translations "and said, For this cause shall a man leave his father and mother, and shall cleave to his wife; and the two shall become one flesh?"," Ne Nyasaye naboola ari, ‘Khulweshio omusaatsa alalekhanga samwana nende nyinamwana, naliimana nomukhasiwe nabo boosi nibaba omubili mulala!'",en,luy,Luwanga,bible alamukhola mube ne bunyali khu kholo chichiindi choosi, Atawafanya muwe na uwezo kwa ukoo zingine zote.,luy,sw,Bukusu,translations build; better spelt umbakha, okhumbakha,en,luy,Luwanga,dictionary Obubatsa mubandu, Count him only as one among others.,luy,en,,proverbs "But no one can enter into the house of the strong [man], and spoil his goods, except he first bind the strong [man] ; and then he will spoil his house."," ""Abulaho ounyala okhwinjila munzu yomundu wamaani mana ayaaye emianduchie, nalaranjiliile okhuboha omundu wamaani oyo. Ne namuboyile nilwo olwa anyala okhuyaaya inzuye eyo.",en,luy,Luwanga,bible Indabushi yoli ninayo niyo eyawiriranga inzokha, Indabushi yoli ninayo niyokhupilanga inzokha (PMU26) Olusala luli mumukhono nilwo olwa okhupira inzokha (AMI220) The stick in the hand is what you use to kill a snake.,luy,en,,proverbs Kaiza Agostino kusajili watu," Ku Kaisari Augusto kuug'odwa,",sw,luy,Maragoli,translations Ana tabia nzuri., Aveeye nemiima mirahi,sw,luy,Maragoli,translations "and he shall set the sheep on his right hand, but the goats on the left."," Yakhare abandu abalunjishi khumukhonokwe musaatsa, ne abamayanu khumukhonokwe mukhasi.",en,luy,Luwanga,bible "break (of pot, etc.)", okhung'abukha,en,luy,Luwanga,dictionary "that it might be fulfilled which was spoken through Isaiah the prophet, saying,"," Yakhola ako kho mbu akomulakusi Isaya yaboola koosibwe habwene mbu,",en,luy,Luwanga,bible Mpatanishi hatapokea kikapu kipana na kidogo," ""Omusaayi alakaanila sikono sibalaayi ne sitiiti tawe.",sw,luy,Bukusu,translations fruit, eshiamo,en,luy,Luwanga,dictionary olusambwa," stick (of olusyola) set up alongside the ancestral stones, in honor of some particular spirit",luy,en,Luwanga,dictionary Abalamu bebilila abafu, The living forget the dead,luy,en,,proverbs "Henza, O Yahova, lidambidzwa lyange ; kigira musigu yekuminyi."," ""Tazama, Ee Bwana, teso langu, kwa maana adui ameshinda.""",luy,sw,Maragoli,translations olukalakala, shrill cry made by women when dancing,luy,en,Luwanga,dictionary Injira yolujendo lwe ni khu musalaba;, njia ni kupitia msalabani;,luy,sw,Maragoli,translations """Nebutswa, inywe abeene mube meeso, shichila bakhamutiile nibamuyila mushiina okhuyaasibwa, khandi mwakhakhupwe mutsisinagogi, ne mwakhasinjile imbeli wabami nende abaruchi khulweliira lianje, okhukhola obuloli khwisie nende okhubayaalila Injiili."," But take ye heed to yourselves: for they shall deliver you up to councils; and in synagogues shall ye be beaten; and before governors and kings shall ye stand for my sake, for a testimony unto them.",luy,en,Luwanga,bible Amaduma gandi yaga kali ndyo si gagotera ligali dave., Hata hivyo mbegu ya mahindi ya kiasili haikupotea yote.,luy,sw,Maragoli,translations "Thou knowest the commandments, Do not kill, Do not commit adultery, Do not steal, Do not bear false witness, Do not defraud, Honor thy father and mother."," Iwe omanyile amalako akaboolanga mbu, ‘Shioleranga omundu ta; Shiolaheyanga ta, Shioleebanga ta, Shiolachikhanga owashio ta, Shiolabeeyanga, Ohelesinjie papawo nende mamawo oluyali/ """,en,luy,Luwanga,bible "Muli ababofu murie! Nishiina khubino eshishila eshindi, eshihaanwa noho eshimalilo shiemisango, eshikholanga eshihaanwa eshio okhuba eshitakatifu?"," Ye blind: for which is greater, the gift, or the altar that sanctifieth the gift?",luy,en,Luwanga,bible It is okay, Iri sawa,en,luy,Tsotso,translations "Mana owafwokoya nabuukha nabukula eshitalishie bwangu ne narula imbeli wabwe. Ne boosi nibahuchisibwa, nibaboola bari, ""Khushili okhulolakhwo eshindu shinga shino tawe."" Mana nibetsoomia Nyasaye. Yesu alanga Lawi okhuba omuloondiwe"," And he arose, and straightway took up the bed, and went forth before them all; insomuch that they were all amazed, and glorified God, saying, We never saw it on this fashion.",luy,en,Luwanga,bible 'goodbye'; lit. 'may you be kept'; also occasionally akhulinde 'may he keep you', olindwe,en,luy,Luwanga,dictionary okhubasibwa, be counted,luy,en,Luwanga,dictionary HURULA AWO VAVOLA INYANGA INDI SIVALAREKHAKHO HANDI MKOFU UNDI ALWALE., TOKA HAPO WALISEMA SIKU NYINGINE HAWATAWAHI ACHA TENA MZEE MWINGINE AUGUE.,luy,sw,Marachi,translations Nina nyumba yangu sitoki ndani -Kaburi, Mbeye ne inyumba yange ndulamu kandi mba - Kirinda,sw,luy,Maragoli,translations Biari mbu ni bakhunyola khumwanda ni vahuhuya eviviko., Ilikuwa kuwa wakikupata kwa barabara wanakupiga viboko.,luy,sw,Marachi,translations T. Mizigo ngapi, Emisiiko chinga?,sw,luy,Marachi,translations Alipofika huko aliona ndege akila hindi, lwayaduka mu yalola linyonyi Ni liritsa liduma,sw,luy,Maragoli,translations lukano, differently,luy,en,Luwanga,dictionary Kwa boma panda miti yenye umuhimu.," Mmugitsi usimiki no musuunzu,tusioola(lwuuvu)mutiva na mugumu",sw,luy,Maragoli,translations Yasaalira kuvita., Akaumia sana,luy,sw,Maragoli,translations "niye yakorwa luswairi, esie ndajama hulomaloma lumarachi."," yeye hajui kiswahili, mimi napenda kuzungumza kimarachi.",luy,sw,Marachi,translations "because that he had been often bound with fetters and chains, and the chains had been rent asunder by him, and the fetters broken in pieces: and no man had strength to tame him.", Ne akhandi akhanji yabohungwa nebitiili biebilenje nende eminyololo. Nebutswa yachitsanuulanga nichikabukhana nabio ebitiili biebilenje yabikhalakangamwo ebitonye. Kata shiyaliho owali namaani kokhumuhandakhwo tawe.,en,luy,Luwanga,bible "Avakali va lie lwivulo lwavo, avana va va lera mu makono gavo?"," Je! Wanawake wale mazao yao, Watoto waliowabeba?",luy,sw,Maragoli,translations amafura kauto, simsim oil,luy,en,Luwanga,dictionary Mwidzominye Nyasaye, Tumsifu Mungu,luy,sw,Maragoli,translations "Nabeikhabi abaholo, okhuba balanyoola aka Nyasaye yabasuubisia khushialo!", Blessed are the meek: for they shall inherit the earth.,luy,en,Luwanga,bible Baba ameanguka na makoti -Ndizi, Baba agwii na makoti - Ligomia,sw,luy,Maragoli,translations VYA KULITSA NE VYA KUTALITSA, TUNAVYOKULA NA TUSIVYOVILA.,luy,sw,Maragoli,translations Misaala jiveeyeho jirolekaa vulahi, Miti iliyopo huvutia.,luy,sw,Maragoli,translations okhutseshia, amuse; cause laughter,luy,en,Luwanga,dictionary okhumeera, become drunk,luy,en,Luwanga,dictionary Mahandale kashila okhukona inzala, Better to feed on husky maize meal than to sleep hungry.,luy,en,,proverbs "sweet scent or flavor, used of meat, flowers, etc.", eshuya,en,luy,Luwanga,dictionary ENEO: TINGOLO, LUKONGO: TINGOLO,sw,luy,Marachi,translations finger (see also olutere); olwala olusatsa 'thumb'; olwala lweliramwa 'a single banana', olwala,en,luy,Luwanga,dictionary "Mana nibayila Yesu habundu ahalangwa mbu, Goligotsa, Eshisina mbu, Habundu aha eshihanganga."," And they bring him unto the place Golgotha, which is, being interpreted, The place of a skull.",luy,en,Luwanga,bible Okwa nyina nende olwakho (33) Even twins in the womb have a membrane separating them. 357. Okwa omunasiria nikwo okwa omukhupira, What you teach a child to get used to is what you will discipline him by.,luy,en,,proverbs Yule aliyeaga mliwahi kumfanyia matambiko?, Vuyu wakutsa ula mwamukolera ku misambwa?,sw,luy,Maragoli,translations surprised or shocked reproof, atse!,en,luy,Luwanga,dictionary Solomoni yali samwana Rehoboamu; Rehoboamu yali samwana Abiya; naye Abiya yali samwana Asa., and Solomon begat Rehoboam; and Rehoboam begat Abijah; and Abijah begat Asa;,luy,en,Luwanga,bible Wavu ?, Kwa nani? / Wa nani?,luy,sw,Maragoli,translations ask a riddle, okhupa omunaye,en,luy,Luwanga,dictionary Buyanzi mwlgulu., Furaha mbinguni,luy,sw,Maragoli,translations Kutokana na ng'ombe watu wengine wanapata kazi kama vile kuuza nyama., Khurulana nende ing;ombe abaandu bangi banyoola tsikasi nga etsia khukusia inyama.,sw,luy,Marachi,translations Nyanya huyo alikuwa akijificha wapi?, 4. Mukeere uyo yilvisa haliki?,sw,luy,Maragoli,translations sound; whole, omuchima,en,luy,Luwanga,dictionary Hapo aliwagawanya majeshi yake kisha wakapigana na adui usiku., Abwenao akabukhasiamo banamae bewe mala bapana ne basiku mu silo.,sw,luy,Bukusu,translations inyuma, behind; after,luy,en,Luwanga,dictionary obwa warechekha mbu buloleshe khubandu boosi., Which thou hast prepared before the face of all peoples;,luy,en,Luwanga,bible eshikaye, bowl; basin; late,luy,en,Luwanga,dictionary yesi, each,luy,en,Luwanga,dictionary "that it might be fulfilled which was spoken through Isaiah the prophet, saying,"," Yakhola ako kho mbu, aka Nyasaye yaboola okhubirira mumulakusi Isaya kosibwe mbu;",en,luy,Luwanga,bible A person who is older than you always remains older., Owakhushira olubaka aba yakhushira lwahwa,en,luy,,proverbs kid; young goat (see also eshimeme), akhameme,en,luy,Luwanga,dictionary ukiwa shuleni nakutia moyo sana nami nasema kuwa nitakuja kukuona huko uliko na hata watoto wako ni wazima., nuahajama noli muisomero huveresianga uvumirifu vunji vulano esie mbolanga mbu njicha khukhulola nikali oli mulamu yoli eyo kata vana vayo valamu vulinyanga.,sw,luy,Marachi,translations Husaidia mwanafunzi kujua utamaduni wao., Kumanya miima je hiiri yeye.,sw,luy,Maragoli,translations obuliri, sleeping place,luy,en,Luwanga,dictionary "Niweenya ing'ombe ibe nende afiya indai wenyekhana oisirikhe, inyole biakhuria bingi nende amatsi mangi."," Ukitaka ng'ombe awe na afya njema unatakikana umtibu, apate vyakula vingi na maji mengi",luy,sw,Marachi,translations "And they that had taken Jesus led him away to [the house of] Caiaphas the high priest, where the scribes and the elders were gathered together."," Mana abali nibatiilile Yesu bamuyila ewa Kayafa, omwisaaliisi Omukhulundu, ewa abeechesia bamalako nende abakofu bali nibakhung'anile.",en,luy,Luwanga,bible "But let your speech be, Yea, yea; Nay, nay: and whatsoever is more than these is of the evil [one] ."," Noboola mbu, ‘efuchilile', kabe butswa kario, ne noboola mbu, Tawe/ khandi kabe butswa kario. Elindi liosi liosi eliomeetakhwo okhushila ako, lirula khu Omwonooni oyo. Amechesio khu akokhurunga eshikwoli",en,luy,Luwanga,bible tsimbungu," cries of alarm, terror, grief, etc. (see also okhupa tsimbungu, olwang'a, eshikhulo)",luy,en,Luwanga,dictionary Khalano omusatsa wange esie khukhutsina nende matsi kaire biarulana nende amakhuwa ako. Esie khwitsa khumanya hane biari bia bubatsa., Kwa hivyo bwanabgu mimi kukuchoma na maji moto ni kutokana na haya maneno. Mimi kukuja ukweli kumbe ulikuwa uongo.,luy,sw,Marachi,translations "Hena ku Yesu ha Kalvary,"," Mtazame Yesu wa Kalvari,",luy,sw,Maragoli,translations "hand of bananas, a complete section of a bunch of bananas", eshisaka,en,luy,Luwanga,dictionary "Mana abeechi abali muliaro nibamwinamila Yesu, nibaboola bari, ""Toto iwe oli Omwana wa Nyasaye!"" Yesu ahonia abalwale mulukongo lwa Genesareti"," And they that were in the boat worshipped him, saying, Of a truth thou art the Son of God.",luy,en,Luwanga,bible "0, Mwana wa Bethelehemu ku saala ku lve;", Twaomba kwako Oh Bethlehemu,luy,sw,Maragoli,translations Eso ni sikira rikhanga ribula moya khurikosi nende nyangaino., Hio ndio sababu ya kanga kukosa manyoa kwa shingo hadi wa leo.,luy,sw,Marachi,translations eshikanda, small crowd,luy,en,Luwanga,dictionary Waisraeli wawili wanaweza wakaachwa kwa mtu asiyetaka uzao wa nduguye usiendelee.," ""Baisiraeli babili banyala baabalekha khu mundu okhenya lisaaye lia wandaaye lichililile tawe.",sw,luy,Bukusu,translations "Petero namukalusia naboola ari, ""Kata nikakhaba mbu okhuula isie efwe ninawe, shiyala okhukhwikaana kata nahatuutu tawe "" Khandi abeechi bandi abo boosi nibaboola bario. Yesu asaaya mumukunda kwa Getsisemane"," Peter saith unto him, Even if I must die with thee, [yet] will I not deny thee. Likewise also said all the disciples.",luy,en,Luwanga,bible ikamula, cud,luy,en,Luwanga,dictionary """Khwitsoomie OMWAMI Nyasaye, Nyasaye wa Isiraeli, okhuba yacheniihe abandube khandi nabanunula."," Blessed [be] the Lord, the God of Israel; For he hath visited and wrought redemption for his people,",luy,en,Luwanga,bible Nolwa bakhalole Omwana womundu niyetsela mumaleesi nende obunyali obukhongo nende oluyali., And then shall they see the Son of man coming in clouds with great power and glory.,luy,en,Luwanga,bible Taja umuhimu wa miti?, Voola uvulahi vuveeye kumisaala.,sw,luy,Maragoli,translations "bateema okhumutiila. Nebutswa baria emikanda, echiamulolanga okhuba omulakusi."," And when they sought to lay hold on him, they feared the multitudes, because they took him for a prophet.",luy,en,Luwanga,bible young child; baby, omuyere,en,luy,Luwanga,dictionary Kuku aliyechinjwa na kukatwa vipande aletwe., Engoko isasage yagwa luswa itsie kwitwa.,sw,luy,Maragoli,translations chui alikuwa na watoto watano na sungura akamwambia chui kuwa mwenzangu twende tutenye kuni., ingwe yari yevula vana varano rekha haduyu havorere ingwe mbuu wasiange huthie hurenye mumusino.,sw,luy,Marachi,translations "Kwa hivyo fisi alikuwa anaishi na fisi,walikuwa marafiki sana, mbuzi alikuwa ameenda kula nyasi na fisi naye alikuwa ameenda kutafuta chakula.kimeme alikuwa anacheza na kikuto. Kikuto alianguka shimoni na kimeme akaanza kuangalia vitu vilikuwemo vikalivikamdunga kikuto akafa."," Khalano ifisi yari yamenya nende ifisi, bari betsa lukari. Imbusi yari itsire khuria bunyasi ni ifisi nayo yaba itsire khukonya biakhuria. Mwana wa imbusi yaba abayanga nende omwana wa ifisi. Mwana wa ifisi yakwa muriina ni mwana wa imbusi yatsaka khuringa ebindu biariimo bimemu biatsoma omwana wa ifisi yafwa.",sw,luy,Marachi,translations "Ndipo Yeftha akatuma wajumbe kwa mfalme wa Amoni na kusema kuwa wamekufanyia nini, sababu unavamia nchi yetu."," Nio Yefuta aruma barumwa Khu mwami owa Amoni ne aloma ali banakhukholela siina, sikila ne wibwaakala sibala siefwe.",sw,luy,Bukusu,translations wole ta!," indicating amazement, surprise, shock, amusement",luy,en,Luwanga,dictionary nga ndaavere sa muungo ndanyorere vevusi vange veehale asi we msala ni vasoma magazeti haandi nivaurira iredio., nilipofika nyumbani niliwapata wazazi wangu wameketi chini ya mti wakisoma magazeti na kusikiliza redio.,luy,sw,Marachi,translations "O, u va samehe."""," Oh, wasemehe""",luy,sw,Maragoli,translations Ananipanguza kwa chuma -sindano, Kimbiha mu vivya - Isindani,sw,luy,Maragoli,translations Na kizienzzie chicho chivula kifudula moni., Na kilembwe kilembekezwa chako kikazaa kilembwe kilembwe kilembekezwa,luy,sw,Maragoli,translations curse, okhulaka efilaka munwa,en,luy,Luwanga,dictionary abarye," parents, whom a child must show fear and respect",luy,en,Luwanga,dictionary "Alimjibu kuwa niletee ndama iliyofika miaka mitatu, mbuzi wa kike aliyefika miaka mitatu, kondoo mume aliyefika miaka mitatu na hua na mwananjiwa."," Amukobosia ali, nderere emasoti eyoyile kimiiko kitaru , esubeeni eyoyile kimiiko kitaru, limiiku liolile kimiiko kitaru ,ne liuusi ne libongo-bongo.",sw,luy,Bukusu,translations "Another parable spake he unto them; The kingdom of heaven is like unto leaven, which a woman took, and hid in three measures of meal, till it was all leavened."," Yesu nababoolela khandi oluchelo lundi ari; ""Obwami bwa Nyasaye buli shinga limela eliomukhasi yabukula natsokaasia mubusie obuhela ebimwelo bitaru okhuula lwobusie bwosi bwafiimba khulwelimela "" Yesu yekhoonyela tsinjelo mukhwechesiakhwe",en,luy,Luwanga,bible You will still have to eat tomorrow., Mutsuli neyinda okhulia khwa chweya,en,luy,,proverbs "And he said unto them, Unto you is given the mystery of the kingdom of God: but unto them that are without, all things are done in parables:"," Naye nabakalusia ari, ""Inywe mwahebwa amabiso aka Obwami bwa Nyasaye, nebutswa abali elwanyi wobwami, balechesibwa buli shindu mutsinjelo,",en,luy,Luwanga,bible "Mwasiomela umwana uyu vudinyu vwene, ma nyima mwahelitsa umwana uundi, niyivulwa maaviluka, avetsa mwana wekilage ikivi kyene mukivala."," Mkiomboleza mtoto huyu sana ubaya wake ni kuwa mtoto atakayezaliwa baada yake, huzaliwa, hukua na huwa na kiburi sana duniani.",luy,sw,Maragoli,translations "Ababofu nende abalema nibetsa khuye muhekalu, nabahonia.", And the blind and the lame came to him in the temple; and he healed them.,luy,en,Luwanga,bible bondage; imprisonment; embarrassment, obubohe,en,luy,Luwanga,dictionary whistle ( eshifirimbi,en,luy,Luwanga,dictionary wash, okhwosia,en,luy,Luwanga,dictionary aloli livoho lirala, Ameona fungu moja.,luy,sw,Maragoli,translations school; reading-place (see also lisomero), isukuli,en,luy,Luwanga,dictionary "Baada ya maneno haya neno la mungu mweza wa yote,"," Enyuma we kamakhuwa kano, elomo eya wele omunyali owa.",sw,luy,Bukusu,translations Avadivi kuvamunnya, Waliopotea kuwaonyesha,luy,sw,Maragoli,translations "Khandi kaboolanga kari, Abamalaika abo balakhuchinga obulayi mumakhono kabwe kho mbu, oleshe okhwisichirala eshilenjeshio khwichina/"," and, On their hands they shall bear thee up, Lest haply thou dash thy foot against a stone.",luy,en,Luwanga,bible scorpion, likhala,en,luy,Luwanga,dictionary "14 Avaprofeti vovo VA KU koleye amalola, amalola ga vutswa na govusiru.", Manabii wako wameona maono kwa ajili yako Ya ubatili na upumbavu.,luy,sw,Maragoli,translations "Mana Omuruchi yakhaboolele abali khumukhonokwe musaatsa ari, ‘Mwitse, inywe abahebwa tsikhabi nende Papa wanje, munyoole obulaame obwa Obwami bwamwarecheshelwa okhurula khukhulongwa khweshialo."," Then shall the King say unto them on his right hand, Come, ye blessed of my Father, inherit the kingdom prepared for you from the foundation of the world:",luy,en,Luwanga,bible Omucheni woshiacheniha shiomupilakhwo omukhasiwo, Do not beat your wife for failing to host a visitor who has not hosted you.,luy,en,,proverbs Vipimo bya khupima korona bya gamwa khulura China ili khokhonya khumanya mundu uri nabwo nde ulari nabwo., Vifaa vya kupima korona vililetwa kutoka nchini China ili kusaidia kutambua mtu aliye na korona na yule asiyekuwa nayo.,luy,sw,Marachi,translations """Mirembe munyumba yange""."," ""Hamjambo waliomo""",luy,sw,Maragoli,translations "alikuwa akisema kuwa,niliona kuwa mkate wenye shayiri ulipiringika ukaingia kwa kambi ya wamidiani kisha ukagonga hema likaanguka kisha likuwa tu chini."," aba alikho aloma ali, ndoorire ndi kumukaati kwe eshayiri kupiringikhe kwengila mu kambi eye Bamidiani mala kwekuba liiema liakwa mala liaba busa asi.",sw,luy,Bukusu,translations "And they brought him unto him: and when he saw him, straightway the spirit tare him grievously; and he fell on the ground, and wallowed foaming."," Kho nibareerera Yesu omusiani oyo. Ne olwa eshishieno eshio shialola Yesu, habwene nahabwene shiatechesia omusiani oyo, nishimukwisia hasi nishimukalakasia, ne lifilo nilirula mumunwakwe.",en,luy,Luwanga,bible hesitate when speaking, okhunanachira,en,luy,Luwanga,dictionary Ku ve vandu vovo., Sisi ni wana wako,luy,sw,Maragoli,translations "Jinsi mtoto anavyoelekezwa tabia mnazofanya na yeye , ndivyo hivyo alivyokuwa akizaliwa"," kuli umwana avelekangwa imiima jamukola na veye,da niindio yivulangwa najo.",sw,luy,Maragoli,translations Ng'ombe ni mfugo wa nyumbani, Ing'ombe ni siruke sia mudala.,sw,luy,Marachi,translations "Hata hivyo msichana alibaki kwa giza, alidhania kuwa amepata na kumbe ndio ameptwa."," Kata kario mukhana yadonga musirima, yapara mbu khuyolere khane kuanyolekhane.",sw,luy,Marachi,translations eshireeka, place where quail are trapped,luy,en,Luwanga,dictionary "And when even was come, the boat was in the midst of the sea, and he alone on the land."," Ne olwa bwela, eliaro liali hakari munyanza, naye Yesu yali yenyene khuluchinga.",en,luy,Luwanga,bible Baba niganza - Iswa, Baba amevaa kanzu -Kumbekumbe,luy,sw,Maragoli,translations Ondoa kwa israeli tambiko la kuwa kwa mji hizo kwa kupona kuua watu ambao akiua mwenzake vibaya hapana ndipo nyinyi muwe wazuri., Rusia mu Isiraeli kumusaango kwe khula mu ngoba echo khulwe khuonia khukhwira babaandu bakhalikho eera owasie bubi tawe nio enywe mube bulayi.,sw,luy,Bukusu,translations Kisha niseme kuwa haya ndiyo yaliyofanyika.," mala alome ali, 'Kano niko kakekholekhe.",sw,luy,Bukusu,translations okhuremulukha, slip off; slip from a height,luy,en,Luwanga,dictionary libafu, procession of safari ants,luy,en,Luwanga,dictionary liloko," animal (leopard, snake, etc.) supposed to be kept by an omulosi (witch), which embodies her familiar spirit",luy,en,Luwanga,dictionary "Ne olwa bali nibaliitsanga, Yesu yabukula omukaate, ne nakusabila ikhabi, nakusonyola, ne nabahelesia abeechibe naboola ari, ""Bukule muliekhwo, kuno nomubili kwanje """," And as they were eating, he took bread, and when he had blessed, he brake it, and gave to them, and said, Take ye: this is my body.",luy,en,Luwanga,bible okhuutsa," blow (of the wind); blow with the mouth, as in blowing a fire",luy,en,Luwanga,dictionary The mongoose laughs even when faced with destruction Akhasimba khatseshera omunyu kwakhalunga (TWA163) The mongoose laughed at its destroyer., Akhasimba khatseshelela omunyu kukhalunga,en,luy,,proverbs Fuva mwoyoi gugwo khu Yesu;, Weka moyo wako kwa Bwana;,luy,sw,Maragoli,translations Ling'ohani ligonaa haliki mukisundi?, Ling'ohani hulala wapi gizani,luy,sw,Maragoli,translations "Pilate saith unto them, What then shall I do unto Jesus who is called Christ? They all say, Let him be crucified."," Pilato nabareeba ari, ""Kho emukhole endie Yesu, oulangwa mbu Kristo?"" Boosi nibakalusia bari, ""Abambwe khumusalaba!""",en,luy,Luwanga,bible Vatende vange na viko vosi, Majirani na wakoo wangu wote,luy,sw,Maragoli,translations U ku he vya ku saalanga, Jibu maombi yetu,luy,sw,Maragoli,translations How is your family?, Ifamilia yoyo ili iriena?,en,luy,Tsotso,translations naye alimjibu kwa wimbo huu:, Inda nisiehoero x 2,sw,luy,Marachi,translations okhwisiaya, adorn oneself,luy,en,Luwanga,dictionary walipomaliza walianza kupiga gumzo huku wakicheka., lano ngavamala vachaka huhuba thimbakha thiavwe ni vasatha.,sw,luy,Marachi,translations "Wanafunzi wanaposikiza, wanaimba na kutamka vitendawili hivi, huwa wanajifunza mapya na pia akili yao hupevuka haraka.", Lwa vaana vahulitsanga no kwimba tsinyimbu no kutivula vitendawili vigaanga mahya na kandi tsinganagani tsiavo tsivambalanga vwangu.,sw,luy,Maragoli,translations Nio Aburamu areeba ali ee omwami wele manya ndiena ndi sibala sisiase.," Ndiposa aburamu akauliza kuwa, ee bwana mungu najua vipi kuwa nchi hii itakuwa yangu",luy,sw,Bukusu,translations "Kaaba bali omundu anyala abala kumuyekhe, aba baabana bowo balibalikha.", Ikiwa mtu anaweza kuhesabu mchanga basi watoto wako wote watahesabika.,luy,sw,Bukusu,translations Kandi uba, Nikawapiga tena,luy,sw,Maragoli,translations Sasa wamefanya tumeogopa., Nono bakhukholile khwariire.,sw,luy,Bukusu,translations kwa sababu tulipokuwa nyumbani jirani alikuwa hali mbaya., nga huvere muungo jirani avere muhali imbi.,sw,luy,Marachi,translations Kuku aliwaambia waliosalia kuwa watamyolewa keshoye kwa vile alitaka kwenda kuwataftia chakula cha jioni., Engoka yavolera vaana vatigala na vavegwe mugamba kigira yenyanga itsie kuva henzera chokulia cha hamuglova.,sw,luy,Maragoli,translations "ne achaaka okhukhupa abakhalabani bashie, nalia, nende okhunywa nabameesi."," and shall begin to beat his fellow-servants, and shall eat and drink with the drunken;",luy,en,Luwanga,bible esie inono yange nangwa nafoyo ., mimi ukoo wangu ni nafoyo.,luy,sw,Marachi,translations Oria omululu washio wayindira, Fear another strong man and live.,luy,en,,proverbs Subiri uwache aandike barua ampatie kisha amfukuze aondoke nje kisha uwache mmwenyewe akuletee boma lenyewe., Lindila lekha aandike chibarwa amuelesie mala amuoone arure enje mala olekhe omwene akhureerere mungo mwewe.,sw,luy,Bukusu,translations Wageni kutoka kwa kina msichana ni watu walioleta zawadi kwa mtoto, Avaluuti kutula wanga mukaana na vandu valetaanga vihanwa ku mwana.,sw,luy,Maragoli,translations okhuhanda, stick; adhere,luy,en,Luwanga,dictionary "Khandi abandu abanji baala tsingubo tsiabwe khunjila, ne abandi nibaala amasafu aka bali nibaremile okhurula mumikunda."," And many spread their garments upon the way; and others branches, which they had cut from the fields.",luy,en,Luwanga,bible Nasubiri tu itengenezwe kisha nachukua -Mwizi, Nindirira vutswa olombe ma mbuguli - Umwivi,sw,luy,Maragoli,translations ngahuamala huefuala khuafungao omuliangilo kwe inyumba mana nikhuchaka lukendo luohuthia mwisomero., tulipomaliza kuvalia nguo tulifunga mlango wa nyumba na kuanza safari ya kwenda shuleni.,luy,sw,Marachi,translations "Ne naba nalafuchilila khandi ta, oboolele abasanji beikanisa, ne naba naloba okhufuchilila kata akabasanji, omuleshe abe shinga oweshibala noho omusololi owobushuru. Obunyali bwokhuboha nende okhuboholola"," And if he refuse to hear them, tell it unto the church: and if he refuse to hear the church also, let him be unto thee as the Gentile and the publican.",luy,en,Luwanga,bible okhushecherera," make the sound made by hens about to lay, not a cackle",luy,en,Luwanga,dictionary Walikuwa watatu mashariki ya mto wa Yordani., Babaa bataru ebukwe we luluuchi lwa Yoritani.,sw,luy,Bukusu,translations "Tera alikuwa na umri wa miaka sabini na saba akamsaha Aburahamu, Naori na Herani."," Oli Tera ali ne bukhulu bwe kimiiko kamakhumi saba asaala Aburamu, Naori ne Herani.",sw,luy,Bukusu,translations tsinimi tsiambanga, foreign languages,luy,en,Luwanga,dictionary "And she, being put forward by her mother, saith, Give me here on a platter the head of John the Baptist."," Naye natsuubilwe nende nyinamwana yaboola ari, ""Mbelesia bulano omurwe kwa Yohana omubatiisi khulutelu luno!""",en,luy,Luwanga,bible sikuli syefwe siri nende mwalo kurimo mathi., shule yetu ina mto ulio na maji.,luy,sw,Marachi,translations "And he saith unto them, Are ye so without understanding also? Perceive ye not, that whatsoever from without goeth into the man, [it] cannot defile him;"," Mana Yesu nabareeba ari, ""Khane mwesi shimuli nobumanyilisi ta? Shimumanyile mbu eshinjila mumundu nishirula elwanyi shishimwonoonia ta?",en,luy,Luwanga,bible amaumo, sighs,luy,en,Luwanga,dictionary service; ministry, obukhalabani,en,luy,Luwanga,dictionary mungolobe," evening, 4 - 7 p.m.",luy,en,Luwanga,dictionary Ave ne imuu (Embego) indahi iyanzitsa ikivala., Awe mwenye mbegu nzuri yakufurahisha ulimwengu.,luy,sw,Maragoli,translations turn out s.o. because he belongs to another tribe, okhutolola,en,luy,Luwanga,dictionary Ndavaha tsisaala tsiange., Niliwapa miti yangu.,luy,sw,Maragoli,translations Ugonjwa wa korona uliua watu wengi duniani, Obulwaye bwa korona bwera abandu bangi musialo.,sw,luy,Marachi,translations deny; dispute, okhwambakhana,en,luy,Luwanga,dictionary Musa niyenyanga ovogeli yatanganga anyagula mu kigulu atsie kusaala ku anyole tsingulu no vogeeli ku akole imiyinzi vulahi ija Yahova amutumi ku., Wakati Musa angetaka hekima alikuwa akielekea juu yam lima kwenda kuomba ndiposa aweze kupata nguvu na hekima ndiposa aweze kufanya vizuri shughuli alizotakiwa kuzifanya na Mungu.,luy,sw,Maragoli,translations "Yahuka muno olwayalolambu shiyali nakosiyekhwo noho niyebililekata eshindu shilala tawe, olwa yoola ewabalinibatsia."," Alishangaa sana alivyoona kuwa hakuwa amepoteza au kama amesahau kitu kimoja hapana, alipowasili waliokuwa wanaenda",luy,sw,Marachi,translations Nyama, Inyama,sw,luy,Maragoli,translations "deny absolutely, or dissociate oneself from; repudiate, catching the thumbnail in the front teeth, and then flinging the arm out, while exclaiming ""Ko-o-o-ngo!""", okhwikongola,en,luy,Luwanga,dictionary okhusira olukaka, plant a hedge; erect a fence,luy,en,Luwanga,dictionary "Ne lwomwene shiselelo yashinda okhwitsa, boosi ekhumi barenjetsa nibakona tsindoolo."," Now while the bridegroom tarried, they all slumbered and slept.",luy,en,Luwanga,bible become thin and weak and ill, okhung'aa,en,luy,Luwanga,dictionary obstruct; hinder from proceeding on a journey; return a straying cow to herd, okhuketa,en,luy,Luwanga,dictionary beehive, omulinga,en,luy,Luwanga,dictionary Watu walikufa kama kuku, Abandu bafwa ngah ethingokho.,sw,luy,Marachi,translations Tulijengwa kwa msingi upi?, Kwumbakira musaala ki?,sw,luy,Maragoli,translations psalm ( itsabuli,en,luy,Luwanga,dictionary coast; shore; banks, olukuku,en,luy,Luwanga,dictionary "And he arose and took the young child and his mother by night, and departed into Egypt;", Mana Yosefu nabuukha nabukula omwana nende nyinamwana mushilo nibarula nibelushila Misiri.,en,luy,Luwanga,bible BULWAYE BWA KORONA., UGONJWA WA KORONA.,luy,sw,Marachi,translations yari msiro saa mbili., ilikuwa usiku saa mbili.,luy,sw,Marachi,translations Obukhonyani bulera amani, Assisting each other is the source of strength.,luy,en,,proverbs "kuning,inia kwa mti ukiwa hujafaa nguo ilifanywa laana ya mungu."," khusungwacha khu murongooro ali ne 11""Okhafwara engubo eyakholwa silaamo sia Wele.",sw,luy,Bukusu,translations amakatswa, bandiness; bow-legged,luy,en,Luwanga,dictionary 34 Ku va duvagira isi wevirenge vyavo ava bofwa vosi vomu lirova., Kuwaponda chini ya nyayo wafungwa wote duniani.,luy,sw,Maragoli,translations okhufumbara, hold in the clenched hand; take a handful,luy,en,Luwanga,dictionary "Halala na Maria, mukali", Pamoja na mkewe Maria,luy,sw,Maragoli,translations okhunuula, rob; take by force,luy,en,Luwanga,dictionary Nokhera hukona msikulu olaba namba inyuma., Ukipenda kulala utakuwa wa mwisho.,luy,sw,Marachi,translations "S. Chikasi ethio ni khulima, kata kario ing'ombe inyala hukhola omundu abee omuyinda muno", Kazi hizo ni kulima hivyo pia ng'ombe huweza kumfanya mtu awe tajiri sana.,luy,sw,Marachi,translations Nilikuwa nimepewa., Vwali vwa vahuli vamba.,sw,luy,Maragoli,translations Watoto wanapeana mawe mazuri., Avaana vahanaa magina malahi,sw,luy,Maragoli,translations "And as they went out from Jericho, a great multitude followed him."," Ne olwa Yesu nende abeechibe bali nibarulanga Yeriko, omukanda omukhongo kwabandu kwamulondakhwo.",en,luy,Luwanga,bible "Nio owa bioosi aambwa lirima Khu Baisiraeli, Baisiraeli balilila wele omunyali owa bioosi."," Ndipo mwenye vyote akashikwa na hasira kea waisraeli, waisraeli walililia mungu mweza wa vyote.",luy,sw,Bukusu,translations likeness; picture; photo; model; image; doll; model; etc., eshifwanani,en,luy,Luwanga,dictionary "Ne OMWAMI Nyasaye alabula okhuba mbu, yembichitia tsinyanga etsio ta, abulaho omundu yesi yesi, owakhahonibwe ta, nebutswa yembichitia tsinyanga etsio khulwa abalobolebe, aba omwene yaahula."," And except the Lord had shortened the days, no flesh would have been saved; but for the elect's sake, whom he chose, he shortened the days.",luy,en,Luwanga,bible "But whoso shall cause one of these little ones that believe on me to stumble, it is profitable for him that a great millstone should be hanged about his neck, and [that] he should be sunk in the depth of the sea."," ""Ne omundu yesi naba nachila mulala khubaana abatiiti bano, yalekha okhuba nobusuubili mwisie, bwakhabeele obulayi omundu oyo yabohwa okuchina okukali mwikosilie mana yasukunwa mulusiba lwomunyanza.",en,luy,Luwanga,bible "Kale si nda manya lve, lve mwene wa nanga: Nyenya nduke ha u veeye", Nilikosa kufahamu ukanita kaitika Ninataka niwe nawe,luy,sw,Maragoli,translations come gradually to an end; decrease and finally disappear, okhuwerera,en,luy,Luwanga,dictionary Bulwaye bwa ukimwi bunyala khukhola mundu akhae khusuda ambi nende bandu. Akhae khuba nende bukheri nende bandu basie., Ugonjwa wa ukimwi unaweza mfanya mtu akose kukaribiana na watu. Akose kukuwa na amani na watu wenzake.,luy,sw,Marachi,translations accident, amaraba,en,luy,Luwanga,dictionary Kulanga mwana lyeta, Kuita mtoto jina,luy,sw,Maragoli,translations Chagua leo Kuishi, Tovole lero liva mwoyo,sw,luy,Maragoli,translations "In that hour came the disciples unto Jesus, saying, Who then is greatest in the kingdom of heaven?"," Mubise ebio abeechi betsa khu Yesu nibamureeba bari, ""Niwiina omukhongo muno mubwami bwa Nyasaye?""",en,luy,Luwanga,bible Wafanyie kama kuinamia miungu akaacha mfalme kushani Rishadhaimu wengine kisha wakakataa kuacha njia zao mbaya., Bakholelenga ne khusikamila bawele alekha omwami kushani Rishadhaimu babaandi mala baloba khulekha chingila chabwe chikhiikha.,sw,luy,Bukusu,translations Msemezane pamoja naye," Muvolerane hala naye,",sw,luy,Maragoli,translations ratswoli, black and white color (of he-goat),luy,en,Luwanga,dictionary obwoyo, hair on body or limbs,luy,en,Luwanga,dictionary Wele Omunyali Owa Bioosi alalaama bibiaalila bienywe nende biakhulia nibio mwamiamo., Mungu mweza wa vyote atalaani mimea yenu na vyakula ambavyo mlitoa humo.,luy,sw,Bukusu,translations "Na kuharibu , na kuharibu dhambi."," Voosi, voosi va msuuvira.",sw,luy,Maragoli,translations Ayanzire, She is happy,luy,en,Tsotso,translations "And straightway Jesus, perceiving in his spirit that they so reasoned within themselves, saith unto them, Why reason ye these things in your hearts?"," Mana habwene nahabwene Yesu namanya mumwoyokwe aka bali nibayililisinjia mumioyo chiabwe, yabareeba ari, ""Mukanakaninjia murio mumioyo chienywe mbushiina?",en,luy,Luwanga,bible likondi, sheep,luy,en,Luwanga,dictionary Walikuwa wakisiaga ‘amadia' kisha wanachanganya unga huo kwa maji na kuiwacha igande kisha ikishakuwa chachu walikuwa wakitoa na kupika kam uji., Vamanyanga vasia amadia ma vinika ekenoko kuduka lwa kirula mavatulitsa ni waminaga kuli ovosera vulitu ligali.,sw,luy,Maragoli,translations "Pilato nabareeba ari, ""Kho emukhole endie Yesu, oulangwa mbu Kristo?"" Boosi nibakalusia bari, ""Abambwe khumusalaba!"""," Pilate saith unto them, What then shall I do unto Jesus who is called Christ? They all say, Let him be crucified.",luy,en,Luwanga,bible "become red; glow; become fierce, cruel", okhwakhanya,en,luy,Luwanga,dictionary mberi, before; first; ekhola mberiyo 'do this first',luy,en,Luwanga,dictionary large water-pot; large horn, likha,en,luy,Luwanga,dictionary "wakati baraka na majeshi yakena kuwavamia , mungu mweza wa vyote akamchanganya sisera watu wake wa magari ya vitani."," nga baraka ne banamae bewe ne bebwaakala, wele omunyali owa bioosi akoyaania sisera ne babaandu bewe be kamakara ke mwiie",sw,luy,Bukusu,translations Msiwe wakunywa na kulewa, Mutava vahambiki viwaini,sw,luy,Maragoli,translations "And king Herod heard [thereof] ; for his name had become known: and he said, John the Baptizer is risen from the dead, and therefore do these powers work in him."," Omuruchi Herode yahulilakhwo ifuma ya Yesu, shichila eliira lia Yesu liali nilimalile okhumanyikha buli habundu. Abandi baboola bari, ""Yohana Omubatiisi yalamusibwe okhurula mubafu, niko akachila obunyali buno nibukhola emilimo muye",en,luy,Luwanga,bible Ale nende ipusi ya ingo khuri nende tsiria tsipusi tsia musichuru tsilia tsia kalukhana khuba tsisolo timbii muno, Kando na paka wa nyumbani tuna wale paka wa mwituni ambao waligeuka kuwa wanyama hatari sana.,luy,sw,Marachi,translations "Babemeelesi ba israeli 2.11,16.31 bikholwa ngano ne ngano 17.1,21.25."," Wasimamizi wa Israeli 2.11,16.31 vitendo hadithi na hadithi 17.1,21.25.",luy,sw,Bukusu,translations simsim, tsinuni,en,luy,Luwanga,dictionary Ubuyanzi lisangaIa, Kwa furaha kumtukuza,luy,sw,Maragoli,translations likulu, sky; heavens; heaven; hail; likulu likhupire emikunda 'hail has beaten (and spoiled) the crops',luy,en,Luwanga,dictionary mist; fog, loing'ong'ong'we,en,luy,Luwanga,dictionary omutambi, needy person,luy,en,Luwanga,dictionary "Teleka mbo - Inzira, Kedera", Teleza ivo -Njia,luy,sw,Maragoli,translations Hatuwezi kujipuzisha, Si ku nyala kwesosidza,sw,luy,Maragoli,translations "Take my yoke upon you, and learn of me; for I am meek and lowly in heart: and ye shall find rest unto your souls."," Mubukule likokolo lianje mwifwale, mana mweche okhurula khwisie, okhuba isie endi omuholo khandi omwongoli mumwoyo, ne mulanyoola obuhuluushi.",en,luy,Luwanga,bible naba, part of the verb to be used to introduce a conditional clause; naba natsire 'if he has gone',luy,en,Luwanga,dictionary Nanjala shiyeenya okhukalausia likhuwa liosi tawe. Ye yalobola okhurechelesia butswa khwonyene., Nanjala hakutaka kurudisha neno lolote kamwe. Yeye alichagua tu kusikiliza pekee,luy,sw,Marachi,translations esie ndi mumarachi ndulanga vutula., mimi ni mumarachi kutoka butula.,luy,sw,Marachi,translations "And Jesus when he was baptized, went up straightway from the water: and lo, the heavens were opened unto him, and he saw the Spirit of God descending as a dove, and coming upon him;"," Ne habwena na habwene, olwa Yesu yali niyakhabatiisibwa, yarula mumaatsi, ne likulu nilimwikushila, naye nalola Roho wa Nyasaye niyekha shinga lihusi niyetsa namuyelakhwo.",en,luy,Luwanga,bible Ku menya halala naye., Niishi pamoja naye,luy,sw,Maragoli,translations likhomonio, snail,luy,en,Luwanga,dictionary "Amalako ka Musa koosi nende amechesio kabalakusi keleetanga khumalako kabili kano "" Lireebo khu Kristo"," On these two commandments the whole law hangeth, and the prophets.",luy,en,Luwanga,bible "And he spake to them many things in parables, saying, Behold, the sower went forth to sow;"," Yababoolela amakhuwa amanji mutsinjelo naboola ari, ""Omumiitsi yatsia okhumiitsa imwo.",en,luy,Luwanga,bible "Hear another parable: There was a man that was a householder, who planted a vineyard, and set a hedge about it, and digged a winepress in it, and built a tower, and let it out to husbandmen, and went into another country."," Yesu naboola ari, ""Rechelesie emuboolele oluchelo lundi. Yaliho omundu owaraaka omukunda kwemitsabibu, nakusirakhwo nolukaka, nayaba obwina obwokhutiinyilamwo emitsabibu, niyombakha omunaara kwabalindi. Mana nahosia omukunda okwo khubalimi, ne narula natsia mushialo shindi.",en,luy,Luwanga,bible "For this cause shall a man leave his father and mother, and shall cleave to his wife;"," ‘Kho khulwa eshifune eshio, omusaatsa okhuula alalekhanga samwana nende nyina, mana ahambana nomukhasiwe,",en,luy,Luwanga,bible Kwa sababu ya haya mioyo yetu imezimia., 17 Kigira yaga muyoyo getu gi kudzi.,sw,luy,Maragoli,translations Owolia ninaye niye oukhwira, The one you eat with is the one who kills you.,luy,en,,proverbs Ndipo mungu mweza wa vyote akawa mkali kwa waisraeli., Nio wele omunyali owa bioosi aba omurafu lukali Khu Baisiraeli.,sw,luy,Bukusu,translations "But he answered and said to one of them, Friend, I do thee no wrong: didst not thou agree with me for a shilling?"," Naye nakalusia mulala khubo ari, ‘Owashianje, shiekhukholeele libi liosi ta. Shikhulakane ninawe mbu ndalakhurunga omurungo kweinyanga ndala?",en,luy,Luwanga,bible ember; coal of fire; charcoal, elianda,en,luy,Luwanga,dictionary "Nishiina eshichila nolola akhakokha akhali mumoni yowashio, ne nolanyala okhulola eshirundu eshili mumoniyo ta?"," And why beholdest thou the mote that is in thy brother's eye, but considerest not the beam that is in thine own eye?",luy,en,Luwanga,bible designs; drawings; particularly the designs drawn in colored clays on the wall of a house, amang'oleng'ole,en,luy,Luwanga,dictionary omuteshere," weak, ailing person; invalid",luy,en,Luwanga,dictionary Musa anakumbuka matukio makuu ya miaka arobaini iliyopita., Musa akhebulila bikholwa biboofu bie kimiiko kamakhumi kane kikiabira.,sw,luy,Bukusu,translations ako mba!, nothing of the sort! I don't believe it!,luy,en,Luwanga,dictionary "And he answered and said unto them, Why do ye also transgress the commandment of God because of your tradition?"," Yesu nabakalusia ari, ""Ne mbushiina nenywe mufunakanga lilako lia Nyasaye nimuloonda akemilukha chienywe abeene?",en,luy,Luwanga,bible Unaweza ukauuza kisha ukamaliza shuguli zako ni vizuri kufuga ng'ombe., S. Onyala khukusia wamala tsishughuli tsiao ni bulayi khuruka ing'ombe.,sw,luy,Marachi,translations RIHUDU RIATHIA RIABORERA THISOLO THIOSI ENDIO., KOBE ALIENDA AKAAMBIA WANYAMA WOTE HIVYO.,luy,sw,Marachi,translations Kakubi isugudi nzie nzie, Pigeni ngoma,luy,sw,Maragoli,translations coax; wheedle; deceive with fair words; flatter, okhulomberesia,en,luy,Luwanga,dictionary Hapo zamani mkemwenza alinyonyesha mtoto wa mke mwenzake, Amadiku gene gakale gala muhalikwa yalange nomunwa kunyunyia mwana wa muhalikwa wewe koloveere lwire.,sw,luy,Maragoli,translations Haa ni mimi kichoma nguo, Haa ninze ingooyi,sw,luy,Maragoli,translations Asumwa yekhalachila yarunga ing'ombe imosi, Asumwa took the law in his hands and was fined a heifer.,luy,en,,proverbs okhwiboyongoyia, rotate; swing around,luy,en,Luwanga,dictionary "biita chikhabi akhaba mumalile khukhwambukha luluuchi lwa yortani sibala nisio kamabaale ne bubuukhi biseleetekhanga nisio wakhuelesie efwe, khu sikulu sia Ebali.", Peana baraka hata kama mmemaliza kuvuka mto wa Yordani nchi zmbayo maziwa na asali inayodondoka ambayo ulitupatia sisi kwa mlima wa Ebali.,luy,sw,Bukusu,translations remove corn from the cob; remove small pieces, okhutotola,en,luy,Luwanga,dictionary Baadhi ya watu walikuwa wachawi ambao wangeweza kuharibu kitu cha mtu kwa kukiangalia macho mabaya., Na vandi valange avasoohi avanyala kohenza ku kindu cho mundu ma choneka.,sw,luy,Maragoli,translations large edible flying ant, lifwetere,en,luy,Luwanga,dictionary Tsitsila ku ndulu kuli kuvigulu.," Hupita kandokando kama kwa mlima,",luy,sw,Maragoli,translations army; war; sera lihe 'make war' (see lihe), lie,en,luy,Luwanga,dictionary kwa sai tuna amani ya Bwana., isaino huri nende mlembe kwa nyasaye.,sw,luy,Marachi,translations Walipolinda wanyama wao, Avayi va linda magondi mbudiku.,sw,luy,Maragoli,translations oluyia, tribe; clan,luy,en,Luwanga,dictionary Manyoya ya kuku siku moja yatahukumiwa, Moya ka ingokho nyanga kakhayale,sw,luy,Marachi,translations okhurulirakhwo tsimoni, set eyes on,luy,en,Luwanga,dictionary Inda nisiehoero x 2, naye alimjibu kwa wimbo huu:,luy,sw,Marachi,translations "Kalazwa porini, zizini mwa ng'ombe", Ya gona he tsing'ombe tsi lira Ku,sw,luy,Maragoli,translations Bafungira munyumba ya madirisha handi irimo itibi ya maani., Walinifungia kwa nyumba ya madirisha na tena ikon a televisheni ya maana sana.,luy,sw,Marachi,translations omuyaya," nurse, particularly to a European baby",luy,en,Luwanga,dictionary Good health begins from childhood., Inula irulanga butoro,en,luy,,proverbs Wazee hao wana utamaduni wao wa kiukoo., Bakhulu abo bali nende kimima kiabwe kie ekholo.,sw,luy,Bukusu,translations okhurecheresia, listen carefully; take note; consider,luy,en,Luwanga,dictionary "And when he came out, he could not speak unto them: and they perceived that he had seen a vision in the temple: and he continued making signs unto them, and remained dumb."," Ne olwa yarulamwo, shiyali ounyala okhuboola ninabo ta, ne nibamanya mbu, amanyibwe lilolelo muhekalu. Yabachelela butswa amakhuwa namakhonoke, okhuba shiyali ounyala okhuboola tawe.",en,luy,Luwanga,bible be famous or notorious; be well-known, okhufuma,en,luy,Luwanga,dictionary lazy; weak; easy; cheap; lacking in determination, abatofu,en,luy,Luwanga,dictionary omusakhulu, old man,luy,en,Luwanga,dictionary difficulty, litinyu,en,luy,Luwanga,dictionary explore; pay a visit of inspection; visit every part, okhulambuula,en,luy,Luwanga,dictionary "Now when Jesus was born in Bethlehem of Judaea in the days of Herod the king, behold, Wise-men from the east came to Jerusalem, saying,"," Yesu yebulwa Ebuyahudi, mwitookho lia Betselehemu, munyanga tsia Herode yali nali omuruchi. Mulwangu olwo, abachesi khuketsing'ining'ini barula Ebukwe nibeetsa Yerusalemu,",en,luy,Luwanga,bible eshibanga, hole or gap in hedge or wall; an entrance forced into a home or village,luy,en,Luwanga,dictionary E nakuimba mabega yakiniuma aee, E khuimbanga maveka nikanjuna aee,sw,luy,Marachi,translations "Akaana kalala kavugula logembe nikatanga kukinira, Kamanya nikagotitsa."," Kitoto kimoja kilichukua wembe kikaanza kuchezea,mwishowe kilipoteza.",luy,sw,Maragoli,translations "hide in a corner, hide behind something", okhupama,en,luy,Luwanga,dictionary UGONJWA WA KORONA., BULWAYE BWA KORONA.,sw,luy,Marachi,translations "And he answered and said, Elijah indeed cometh, and shall restore all things:"," Yesu nabakalusia ari, ""Eliya toto alaranjilila okhwitsa, ne alarechekha ebindu biosi.",en,luy,Luwanga,bible Wakhayo wanasema kwamba manyoya ya kuku siku moja yatahukumiwa, Bakhayo babola moya ka ingokho nyanga kakhayale,sw,luy,Marachi,translations Ndiye mtetezi, Niye a musungirari:,sw,luy,Maragoli,translations eshisokore, maize cob from which the grain has been removed,luy,en,Luwanga,dictionary "Vidzominyanga Nyasaye, namakuva amalahi"," Amezaliwa mwili, Mwana wa mwanamwali",luy,sw,Maragoli,translations "Hata ikaweka njia za kujikinga dhidi ya huu ugonjwa, vaa barakoa na unawe mikono", Kata yaratsingira tsia hunyala khueikala nende bulwaye buno. fuala imaski nende osabe mikhono.,sw,luy,Marachi,translations Ukishafika mahali ulikuwa unaenda andikia wale ambao umewaacha nyuma uwajulishe, Nomalile okhuula ewotsiilenje handiichila aboleshele inyuma obamanyie.,sw,luy,Marachi,translations adorn oneself; dress up, okhwing'ona,en,luy,Luwanga,dictionary "Mana abandi khu Abafarisayo nende abeechesia bamalako, barula Yerusalemu nibamwitsila Yesu, ne nibamureeba bari,"," Then there come to Jesus from Jerusalem Pharisees and scribes, saying,",luy,en,Luwanga,bible "Nayo imwo yindi niyikwa mwiloba lilayi, niyimela niyikhula, niyaama ebiamo nibitsiililila okhumeetekha akhandi amakhumi kane, eyindi akhandi amakhumi kasasaba, nayo eyindi akhandi eshikhumi """," And others fell into the good ground, and yielded fruit, growing up and increasing; and brought forth, thirtyfold, and sixtyfold, and a hundredfold.",luy,en,Luwanga,bible kimarachi ni kigumu sana., S: olumarachi ni ludinyu kabisa.,sw,luy,Marachi,translations "moan and groan, usually with pain", okhubikinya,en,luy,Luwanga,dictionary "Akamuambia kwamba,hebu kaichukue ardhi iliyoko pale ng'ambo.", Amuboolela ali mala mubukule kamaloba ke ngelakha ako.,sw,luy,Bukusu,translations "ALI PAPA WA OWACHEKOMBE ANNETTE, OMWILWACHI SHANON, LEONORAH, NAWATA, HUNTER, BUTTRAM NENDA SUBIRA."," Ni babake marehemu Annette, Mchungaji Shanon, Leonorah, Nawata, Hunter, Hunter, Buttram na Subira.",luy,sw,Bukusu,translations "And when they had crucified him, they parted his garments among them, casting lots;"," Olwa bali nibamubambile, bakabana ebifwalobie khulwa okhukhupa ikha.",en,luy,Luwanga,bible Ne abwenao baulila elala Bakanaani eye siselelo otinieli aboolela omwami ne Baperisi., Na huko walitwaa kabisa wakanaani wa posa Othnieli akamwambia mfalme na waperisi.,luy,sw,Bukusu,translations Kainyola, Misfortune has caught up with me.,luy,en,,proverbs Sisera alitoroka akaenda akaingia kwa hema la Yaeli., Sisera elukha acha engila mu liiema lia Yaeli.,sw,luy,Bukusu,translations "Ne olwa bachelela ewa abeechibe bandi bali, balola omukanda kwabandu omukhongo nikubotokhaane abeechi abo. Ne abahandichi bamalako bali nibayingananga ninabo."," And when they came to the disciples, they saw a great multitude about them, and scribes questioning with them.",luy,en,Luwanga,bible spill; be accidentally tipped out, okhuyombokha,en,luy,Luwanga,dictionary Waliokuwepo wakawa na furaha mno, valio na vuyanzi voyanzi muno,sw,luy,Maragoli,translations Kano kali kamakhuwa ke chisoni mu baandu befwe., Haya ni mambo ya aibu mbele ya watu wetu.,luy,sw,Bukusu,translations itokho, chief's village; the seat of government; the capital,luy,en,Luwanga,dictionary be pleased with each other; agree, okhuchamana,en,luy,Luwanga,dictionary Ne olwa bali nibambushe inyanza boola mulukongo lwa Genesareti.," And when they had crossed over, they came to the land, unto Gennesaret.",luy,en,Luwanga,bible Lala mtoto lala.," Gona omwana, gona",sw,luy,Maragoli,translations Unaweza uza maziwa ukapata pesa ukatumia kuongeza ng'ombe wengine., Onyala wakusia amabeere noonyola tsisende niweekhonyera kata khumeda tsingombe tsindi.,sw,luy,Marachi,translations omuyungubafu, mischevious person; restless person; impatient person,luy,en,Luwanga,dictionary esie mwana wava marachi ndenya huvaborera abamarachi muluheere kama bana balumarachi kama madowa weefwe., mimi mtoto wa marachi nataka kuwaambia wamarachi mtupende kama watoto wamarachi kama madowa kwetu.,luy,sw,Marachi,translations Pika nyama kisha mlie mahali ambapo Mungu aliteua., Teekha enyama mala mukiliile abuundu nio Wele arobora.,sw,luy,Bukusu,translations Maneno haya kufika leo., Kamakhuwa kano khukhwola luno.,sw,luy,Bukusu,translations omwalisia, one in whose house boys or girls sleep; keeper of the bedroom; chamberlain,luy,en,Luwanga,dictionary cousin, akhasi,en,luy,Luwanga,dictionary habula, except,luy,en,Luwanga,dictionary lano vandu vano vali varuka ing'ombe mana ing'ombe ino niyithia niyivula., watu hawa walikuwa wamefuga ng'ombe na ng'ombe huyu akajifungua.,luy,sw,Marachi,translations "Mana Yesu natsiililila okhukhula mumubili nende mumachesi, ne naba noluyali imbeli wa Nyasaye nende abandu boosi."," And Jesus advanced in wisdom and stature, and in favor with God and men.",luy,en,Luwanga,bible wakati Gidioni aliamka alfajiri siku iliyofuata alikamua manyoa akatoa umande ukajaa kibumba., nga Gidioni ne enyokha makhelebende endaalo eloondakho akhamulula bufuumbo arusiamo luume lwechula sibuumba.,sw,luy,Bukusu,translations Mtu wa kutibu ni kama vile aitwavyo mhubiri., Umundu wokuvida ni kuli kulangangandi Pastor.,sw,luy,Maragoli,translations Zamadi ya ng'ombe ni mbolea. Mbolea hutusaidia kupanda mahindi na maharagwe. Nyama ya ng'ombe nitamu sana ina ladha," Inyama ya ing'ombe niindayi lukari, iri nende esiuuya.",sw,luy,Marachi,translations mu-," in; occasionally at, to",luy,en,Luwanga,dictionary Ona yule tuliyeona analia, Lola wali ula aliraa,sw,luy,Maragoli,translations wholeness; health; perfection, obulamba,en,luy,Luwanga,dictionary omukanda, group; small crowd,luy,en,Luwanga,dictionary esie mumera kange ni monica., mimi kwa jina ni monica.,luy,sw,Marachi,translations Watoto wako wavulana na wasichana watapeanwa kama watumwa wewe ukiwa unatazama., Babaana bowo basoleeli ne bakhaana balaanwa nga banasiobi ewe ne ololelee.,sw,luy,Bukusu,translations watu wote waovu wangehepa kuvuka hio zizi., Avandu vadamanu vevenderanga havundu yaha.,sw,luy,Maragoli,translations "Khu vandu vomshvala, Nda lerha busamehe Khu vandu vianra,"," Kwa watu wa duniani, nilileta msamaha kwa wanaonililia,",luy,sw,Maragoli,translations Niye wa dada Yahova yatuma, Ndiye aliyetumwa na Mungu,luy,sw,Maragoli,translations not in the least!, nahatutu ta!,en,luy,Luwanga,dictionary "11 U girunkanyi Tsinzira tsyange nokuntandulanya, na u nkoli kuva hatswa."," Amezigeuza njia zangu na kunirarua-rarua, na amenifanya kubaki bure.",luy,sw,Maragoli,translations NGANO YA KORONA, LUKANO LWA KORONA,sw,luy,Marachi,translations ingobi," umbilical cord, after it has been cut",luy,en,Luwanga,dictionary "Hizi ziyasimama kwa mlima wa Ebali na kulaani; Rubeni, Kati, Asheri kuwa yawe hivyo."," Chino chileema khu sikulu sia Ebali Ne babaandu boosi balikobosiaia we khulaama: Rubeni, Kati, Asheri, bali, ""Kabe kario.""",sw,luy,Bukusu,translations "And they took counsel, and bought with them the potter's field, to bury strangers in."," Kho nibarecheresania mbu, bakekhoonyele okhukula omukunda kwomundu omulonji, mbu kube okwokhuyabilangamwo abandu abarende.",en,luy,Luwanga,bible olucheka, heavy black rain clouds; crop of simsim covered with blue-black pods,luy,en,Luwanga,dictionary "Yahonyaho vanainchi zaidi, ingawaji nahand vaera thinda, mana ni vévula rwana rudi didi nga thimbeva thia musino.", Alisaidia wanainchi zaidi ingawaje wengine walipachikwa mimba wakazaa watoto wadogo wadogo sana.,luy,sw,Marachi,translations Nyungu ndogo ya kupikia kuku ni mtoto wa nani, Kayambiva umwanavu?,sw,luy,Maragoli,translations Leya yamukalusia ari!, Leya alimrudisha kwamba! kumbuka funzo,luy,sw,Marachi,translations "But I say unto you, that one greater than the temple is here."," Nasi emuboolela mbu, aliho hano oushila Ihekalu.",en,luy,Luwanga,bible "He hath given help to Israel his servant, That he might remember mercy"," Yayetsuliile obusuubisiebwe bwetsimbabasi khubakuuka befwe ne nahabina Abaisiraeli, abakhalabanibe.",en,luy,Luwanga,bible "Ne olwa Yesu yali nashiboolanga, Yuda mulala khubeechi ekhumi nababili, niyetsa nende omukanda omukhongo, nibali nende tsinganga nende ebikong'o, nibarumilwe nabakhulundu ababesaaliisi nende abakofu."," And while he yet spake, lo, Judas, one of the twelve, came, and with him a great multitude with swords and staves, from the chief priest and elders of the people.",luy,en,Luwanga,bible liyitso, flock; herd,luy,en,Luwanga,dictionary And this gospel of the kingdom shall be preached in the whole world for a testimony unto all the nations; and then shall the end come.," Habula eshihesi nishishili okhuula, Amakhuwa Amalayi aka Obwami bwa Nyasaye kano, kakhayaalwe mushialo shiosi, mbu kabe obuloli khubandu bamahanga boosi. Amatinyu amakhongo kokhuhuchisia",en,luy,Luwanga,bible Niye a musungirari:, Ndiye mtetezi,luy,sw,Maragoli,translations Nzie nzie nzie nzie kumitsa, Niende niende niende kupanda,luy,sw,Maragoli,translations Hata kuna wale wangeiba bila kujulikana., Kali vanyala kwiva na vavula kumanyekana.,sw,luy,Maragoli,translations be split; spill, okhusundukha,en,luy,Luwanga,dictionary "yea and before governors and kings shall ye be brought for my sake, for a testimony to them and to the Gentiles."," Khandi mwakhayilwe imbeli wabami, abaruchi nende abamahanga khulwanje, mbu mubayaalile Amakhuwa Amalayi.",en,luy,Luwanga,bible mama yake alikuwa akiwaombea kila siku asubuhi na jioni., mama waye yavasairanga vurinyanga ithuri nende ingolove.,sw,luy,Marachi,translations larynx; Adam's apple, ling'orero,en,luy,Luwanga,dictionary Ebweeneyo mukhombakheyo a lutare eye kamabaale khu wele Omunyali Owa Bioosi, Huko mtajenga madhabahu ya mawe kwa mungu mweza wa vyote.,luy,sw,Bukusu,translations Induvatiru, Wayo,luy,sw,Maragoli,translations happy people; joyful people, abatsastsaafu,en,luy,Luwanga,dictionary MUKAUNTI YE EBUNGOMA OMULWALE MULALA OYO AMA MWISASA LIE BUJUMBE LIA TONGAREN.," KATIKA KAUNTI YA BUNGOMA,MGONJWA MMOJA ANATOKA KATIKA ENEO BUNGE LA TONGAREN",luy,sw,Bukusu,translations "For Herod himself had sent forth and laid hold upon John, and bound him in prison for the sake of Herodias, his brother Philip's wife; for he had married her."," Okhuba Herode yali niyaruma abandu okhutiila Yohana, mana nalaka mbu, abohwe mumbohe. Herode yakhola akene ako khulwa okhumuchamisia Herodia, omukhasi wa Filipo omusiani wabwe Herode, okhuba Herode yali niyateshia Herodia.",en,luy,Luwanga,bible Masingo ako nookinga nooyira mundalo nooraka amadimwa kanyala kalula tsingore., Mazamadi hayo ukibeba upeleke shambani upandie mahindi yanayeza toka makubwa.,luy,sw,Marachi,translations wicker plate or tray, eshiteru,en,luy,Luwanga,dictionary "Mana Yesu niyetsa natiila omulwale oyo omukhono namubusia, mana nahona lwangu lwene olwo. Mana nyakhufialanyene Simoni tsana oyo nabakasilia ebiokhulia."," and he came and took her by the hand, and raised her up; and the fever left her, and she ministered unto them.",luy,en,Luwanga,bible "And they all ate, and were filled.", Mana boosi nibalia nibekura.,en,luy,Luwanga,bible Yavotsa mamera gange., Kuku alikula mimea yangu.,luy,sw,Maragoli,translations okhutsesera, go down the wrong way; choke,luy,en,Luwanga,dictionary Sikuskia chochote., Sindaulira siosi siosi da.,sw,luy,Marachi,translations Na Debora akamwambia, 14 Na Debora ya volera,sw,luy,Maragoli,translations Mbeye ne kigingi mu inyumba yange kinwetsa matsi gange Katsotso - Itaya, Nina jinni kwa nyumba yangu linakunywa maji kila mara -Taa,luy,sw,Maragoli,translations army; war; sera lihe 'make war' (see lie), lihe,en,luy,Luwanga,dictionary Baba vamugama nivamusikha lakini vyali sisa muno. Sindakhevirire mpaka nyanga lwa ndakhafwire., Baba walimleta wakamzika lakini ilikuwa huzuni sana. Sitasahau mpaka siku yangu ya kufa.,luy,sw,Marachi,translations "Navutswa ILISWAKILA lialange ililago umundu aswakilwi ivindu vyatsia vivuli kwononyia umundu uyu, aviluki vulahi vugila kuminika ne miima javandu vakutsa kale."," Ila kufanya matambiko, ilikuwa ni lazima mtu afanyiwe tambiko na vitu ambavyo havingemzuru, ili akue bila kufinyika na itikadi za wafu.",luy,sw,Maragoli,translations teach; direct, okhwibaalira,en,luy,Luwanga,dictionary Nilio lidiku liavamaliritsanga miyinzi jo mundu wakuza., Ndiyo siku waliyokuwa wakikamilisha shughuli kuhusu mfu.,luy,sw,Maragoli,translations Mwegitsi yegitse mangano mahya noho vikolwa lugano lugano., Mwalimu awafunze wanafunzi maneno mapya na matukio tofauti tofaut,luy,sw,Maragoli,translations "Ing'ombe ni siruke, omundu yajama ing'ombe khuluobera ing'ombe iri nende tsifaida tsisaabi. Tsifaida tsino ni amabeere, inyama nende amasingo."," Ng'ombe ni mfugo, mtu anampenda ng'ombe kwa kuwa ng'ombe anafaida nyingi sana. Faida hizi ni maziwa, nyama na mazamadi.",luy,sw,Marachi,translations Wele Omunyali Owa Bioosi akhubiila efwe., Mungu mweza wa vyote alituchukia sisi.,luy,sw,Bukusu,translations Balaba ne chirupi che khumwekopia enywe ne kakhali enywe se mulaba ne chirupia., Watakuwa na pesa za kuwakopesha nyinyi ingawa nyinyi hamtakuwa na pesa,luy,sw,Bukusu,translations remain; be left over or left behind, okhusikala,en,luy,Luwanga,dictionary "And he called to him the multitude again, and said unto them, Hear me all of you, and understand:"," Khandi Yesu nalanga abandu okhwitsa ewa yali, ne nababoolela ari, ""Mumbulile inywe mwesi mana mumanyilisie eshisina shielikhuwa lino.",en,luy,Luwanga,bible "But the boat was now in the midst of the sea, distressed by the waves; for the wind was contrary."," Eliaro liali niliakhoola munyanza hakari, nilirundungwa eyi nende eyi namarunda, shichila omuyeka kwali nikuhutsanga okhurula imbeli weliaro.",en,luy,Luwanga,bible "Ne nikhukhaboole mbu, 'Bwarula mubandu noho' Ne bali nibariire abandu tsana, shichila abandu boosi bali nibafuchilila mbu Yohana nomulakusi wa toto."," But should we say, From men--they feared the people: for all verily held John to be a prophet.",luy,en,Luwanga,bible Owalulia atira mufubo, 537. Owalulia shabeyerwa inundu (WOY25),luy,en,,proverbs Isiongo yatishiranga hamuliango (AMI124) A water-pot breaks at the door., Isiongo yatikhanga niyulile mushina,en,luy,,proverbs olwa lero, from today,luy,en,Luwanga,dictionary okhwalakha," be completely dry and parched, drier than was intended or desired; be very thirsty",luy,en,Luwanga,dictionary Abakofu belitaala basangala nende obukholi bwa Nafula. Abandi khubo bachaaka okhumoonyananibasuunga bari., Wazee wa boma walifurahia sana jinsi Nafula alivyokuwa anafanya kazi yake. Wengine wao walianza ati.,luy,sw,Marachi,translations Mugongoni, Idiidi,sw,luy,Maragoli,translations "And Jesus knowing their thoughts said, Wherefore think ye evil in your hearts?"," Mana Yesu namanya amapaaro kabwe, naboola ari, ""Nishiina eshichila nimupaara amakhuwa amabi mumioyo chienywe murio?",en,luy,Luwanga,bible point; edge; sharpness, obumemu,en,luy,Luwanga,dictionary Vyakula ambavyo tunaweza katia ng'ombe hao kisha wawe na afya bora ni mabingobingo, Biakhuria bia khunyala khudedera tsing'ombe etsio mana tsibe nende mubiri mulayi ni lusi.,sw,luy,Marachi,translations Jina lake akaitwa Yesu, Va mu gulika ilyeta Vesu,sw,luy,Maragoli,translations Watu wake walikuwa wakimuangalia kuona iwapo amefikia kutoka katika ujane., Avandu veve vamuhenzanga kolola niva udukani kutula mu likunzakala.,sw,luy,Maragoli,translations "Lwayaginga litimu yigulu, muyayi mulala mukiduma yaabivuka niyiiruka"," Alipoinua panga juu, kijana mmoja kutoka kwenye umati alikimbia",luy,sw,Maragoli,translations Ndamureba mbu khutsitsanga msikuli? Ori nende amang'ondo kokhunyingisia musikuli sia Bujumba?, Nikamuliza yakuamba tunaenda shuleni? Una karo ya kuniingiza katika shule ya Bujumba?,luy,sw,Marachi,translations "Musi mu mwoyo , musi ligali"," Ndani ya moyo, ndani kabisa",luy,sw,Maragoli,translations "Kho tsinzibulo tsiosi okhurula khu Aburahamu okhuula khu Daudi, tsiali ekhumi natsine; ne okhurula khu Daudi okhuula khu okhuhuyibwa nibayilwa mubuhambe Babuloni, tsiali tsinzibulo ekhumi natsine. Ne okhurula khu okhuhuyibwa nibayilwa Babuloni, okhuula khu okhwibulwa khwa Kristo, tsiali tsinzibulo ekhumi natsine. Okhwibulwa khwa Yesu Kristo", So all the generations from Abraham unto David are fourteen generations; and from David unto the carrying away to Babylon fourteen generations; and from the carrying away to Babylon unto the Christ fourteen generations.,luy,en,Luwanga,bible Paka, siisa,sw,luy,Maragoli,translations "Ne shibanyalilwa okhunyoola obukobosheli bwosi ta, kata olwa abanji berusia nibaboola akobubeeyi khuye. Ne olunyuma, babili berusia"," and they found it not, though many false witnesses came. But afterward came two,",luy,en,Luwanga,bible Yadza kumbonnya:, Aliyekuja kuniokoa,luy,sw,Maragoli,translations "Ne Anasi nende Kayafa nibo abali abesaaliisi abakhulundu. Mutsinyanga tsiene etsio, Nyasaye yaruma likhuwalie khu Yohana omwana wa Zakaria owali nali mushitsiimi."," in the high-priesthood of Annas and Caiaphas, the word of God came unto John the son of Zacharias in the wilderness.",luy,en,Luwanga,bible Lekha okhukoyana shinga oweimoni, Do not fumble about like a one-eyed person.,luy,en,,proverbs litsalalu, insipid; tasteless; flavorless,luy,en,Luwanga,dictionary "Emubatiisia namaatsi, naye namubatiisie nende Roho Omutakatifu "" Okhubatiisibwa nende okhuteemwa khwa Yesu", I baptized you in water; But he shall baptize you in the Holy Spirit.,luy,en,Luwanga,bible Hapo zamani za kale palikuwepo na mama mmoja na watoto wake wawili," Kale mumadiku gaavita, yaaliho mukeere mulala waali navaana veeve vaviri.",sw,luy,Maragoli,translations kulo, recently; some time ago; the other day,luy,en,Luwanga,dictionary Mama anapika maduma vugila maganda., Mama adekaa makaaya,sw,luy,Maragoli,translations 12. Mukali kwik ala kondeve yo musatsa., 12. Bibi kuketi kwenye kiti cha bwana.,luy,sw,Maragoli,translations "become thin, narrow", okhunyeraala,en,luy,Luwanga,dictionary remind, okhwitsusia,en,luy,Luwanga,dictionary nataka kuanza na hadithi ya hapo awali babu yangu alikuwa akinihadithia jinsi walipokuwa wadogo., nyenya huchaka nende imbakha ya kharehare kuka yange yahubiranga imbakha vile varithingi vadidi .,sw,luy,Marachi,translations "Wakigombana, wakipigana kwa nyumba, kama wanaiba,mkiwa na furaha, mkiwa wenye udaku, na yote wakiwa na furaha, mkiwa kwa mabaya mtoto huyu anaskia na kuona."," Nimulembana, nimukubana munyumba, ni mwivanga, yuyanzi, ni muveye avetsimbavasi, ni mwita umundu, nagosi veyeno vuyanzi, ni muveye madamanu umwana uyu alola na ahunu umwana uyu alola na ahulaa na alola.",sw,luy,Maragoli,translations You do not look after your neighbour's better than your own., Shinga olwa olinda eshiowashio nolwoliinda eshishio,en,luy,,proverbs Mimi kwa majina naitwa pamphyl wasande, Esie mumela nangwa pamphyl wasande.,sw,luy,Marachi,translations ALIVISHWA TAJI YA MIBA, YA VIKWA ITAJI YA MAFWA,sw,luy,Maragoli,translations Mtu ameishi katika ujane siku nyingi., Mundu yamenyanga mu likunzakalitswa amadiku manyingi.,sw,luy,Maragoli,translations Khusava were arukhonye vulwaye vuno nivuendelea khulava vilai sana., Tunamwomba Mungu huu ugonjwa ukiendelea tutakuwa vizuri sana,luy,sw,Marachi,translations Aha imbwa yalia eshikumba shiyirulangaho ta, Ahe yimbwa elya eshikumba sherulaho ta (HWA42) A dog does not leave a place where it picked a bone.,luy,en,,proverbs "blow (of the wind); blow with the mouth, as in blowing a fire", okhuutsa,en,luy,Luwanga,dictionary omukhonyi, helper; assistant,luy,en,Luwanga,dictionary okhusaala, give forth a ringing sound; jingle,luy,en,Luwanga,dictionary "Yesu Musoli wa vandu,"," Yesu mwokozi wa watu,",luy,sw,Maragoli,translations Nyoka alimdanganya kanga kuwa mkono una maumivu na akaingiza kichwa chake kwa manyoa yake. Kanga pia aliingiza. Aliutazama mkono waote akaumaliza., Inzuha yakatia rikhanga mbu mukhono kuthuna khandi ibolela likhanga riingisie murwe mumoya kario. Rikhanga liosi riengisiamo. Riaringala mkhono kosi riamala.,sw,luy,Marachi,translations "Kandi umwana uyu yenya afanane na vandu vene yava ku anuni tsimbele tsia mama weve, yinyale aminyali, anie amavi, na ahenze kuli avandu vandi vahenza makali agone tsindolo kuli avandu vanyoye mkivala kuli vagonanga."," Pia huyo mtoto alihitajika kufanana na watu wao ndiposa anyonye matiti ya mama yake, akojoe mkoje, akunie mavi, na atazame jinsi watu wengine wanavyotazama na pia alale usingizi jInsi watu aliopata duniani walikuwa wakilala",luy,sw,Maragoli,translations eshisisiro, heel,luy,en,Luwanga,dictionary omukholi we inganga, trader,luy,en,Luwanga,dictionary "And straightway they left the nets, and followed him."," Habwene nahabwene, balekha tsikhanda tsiabwe mana nibamulondakhwo.",en,luy,Luwanga,bible amasaka, branches of tree,luy,en,Luwanga,dictionary amanyi, urine; semen (see also amenyali),luy,en,Luwanga,dictionary eshimuli, flower,luy,en,Luwanga,dictionary liliro, lamentation; wailing,luy,en,Luwanga,dictionary Mwana wake wa pekee, Ya Ii muderwa wewe;,sw,luy,Maragoli,translations Ndipo Gidioni akachukua watumishi wake kumi akafanya ambayo mungu mweza wa vyote alikuwa amemwambia., Nio Gidioni abukula bakholi bewe ekhumi mala akhola Niko wele omunyali owa bioosi aba ne amubooleele.,sw,luy,Bukusu,translations okhunyoolekha, be obtainable,luy,en,Luwanga,dictionary kumuliilo kwama mu lwanda mala kwosia enyama ne kumukaati., moto ukatoka kwa jiwe kisha ukachoma nyama na mkate.,luy,sw,Bukusu,translations Watoto walikufa kama kuku na wakateketezwa kw moto kama karatasi., Mana vana nibafwa nganjingokho ni vamala ni vasambwa nga amakaratasi.,sw,luy,Marachi,translations omumenyia," tenant; settler; one who leaves his own clan lands and goes to live on those of another clan, being given permission to cultivate land there",luy,en,Luwanga,dictionary NG'OMBE, IN'GOMBE,sw,luy,Marachi,translations Unyala kukoleraki Munyolo?, Ni nini unaweza fanya na nyororo?,luy,sw,Maragoli,translations .Kwagani na guga ne likoti limwamu - Lugiita, Tumekutana na babu na koti jeusi - - Dudumanyoa,luy,sw,Maragoli,translations one who comes to get food but expects to work a little for it, omusumi,en,luy,Luwanga,dictionary "and, On their hands they shall bear thee up, Lest haply thou dash thy foot against a stone."," Khandi kaboolanga kari, Abamalaika abo balakhuchinga obulayi mumakhono kabwe kho mbu, oleshe okhwisichirala eshilenjeshio khwichina/",en,luy,Luwanga,bible Sisi wanafunzi tulikuwa shuleni na bila kupoteza muda rais wa Kenya akasema shule zote za nchini Kenya ziwezwe kufungwa, Efwe avanafunzi kwali msikuli omuda sikuabwa da omuruchi wa Kenya na mala navola mbyu evikuli vyosi vya Kenya vinyale hufungwa.,sw,luy,Marachi,translations run; fall repeatedly and heavily (of rain), okhulikukha,en,luy,Luwanga,dictionary Na u la kuhila., Kutuchukua kwenda nawe,luy,sw,Maragoli,translations "And a voice came out of the heavens, Thou art my beloved Son, in thee I am well pleased."," Mana omwoyo nikurula mwikulu nikuboola kuri, ""Iwe niwe Omwana wanje omuheelwa. Enjamisibungwa ninawe muno """,en,luy,Luwanga,bible indolero, pupil (of eye),luy,en,Luwanga,dictionary mlango wa 2.6- 16.31 mahali hapa ndio nguzo ya kitabu hiki., Kumuliango kwa 2.6-16.31 abuundu ano niio enjeko eye sitabu sino.,sw,luy,Bukusu,translations Mirembe vaamitu, Salamu kwa watoto wetu,luy,sw,Maragoli,translations game; dance, omubayo,en,luy,Luwanga,dictionary "But the Pharisees said, By the prince of the demons casteth he out demons."," Nebutswa Abafarisayo baboola bari, ""Arusinjia ebishieno khulwa obunyali bwomwami webishieno."" Yesu atililwa abandu tsimbabasi",en,luy,Luwanga,bible Ipusi ikhonyanga khandi muno., Paka husaidia vitu vingi tena asana.,luy,sw,Marachi,translations "And behold, a woman, who had an issue of blood twelve years, came behind him, and touched the border of his garment:"," Omukhasi undi owali niyerulutsanga emiyika ekhumi nachibili, yetsa emukongo wa Yesu, mana natiila khundulo weingubo ya Yesu.",en,luy,Luwanga,bible Walikuwa wakienda kuishi kwa nyumba ya mwanamke aliyefikia kikomo kwa uwezo wa kupata watoto au kwa mwanamke mjane ambaye hakuolewa tena kwa sababu ya kufikia kikomo kwa uzazi., Avakana vatsitsanga kogona mu nyumba yo mukeere waleka liivula naho wo musakulu wewe yakutsa ma yavula kwiranywa kigira sia nyala kandi kwivula dave.,sw,luy,Maragoli,translations Mungu Baba yuko nasi," Yahova Nyasaye aveye na kwinye,",sw,luy,Maragoli,translations Niwumika yigulu mukisundi ulalolaki?, Ukiangalia juu gizani utaona nini?,luy,sw,Maragoli,translations Nda sangala. Yesu yadza," Nitamtukuza, nitamtukuza",luy,sw,Maragoli,translations Wameshika miba yenye makali., Vagumiyi mafa muugi,sw,luy,Maragoli,translations Andika mahali vitu vyenyewe mahali utakuwa unabeba kila kimoja kimoja. Andika vitu vyote ambavyo vinafaa kuchukuliwa, Handika ebindu tsana habundu nga olabikinga buli shilala shilala. Andika ebindu biosi ebiokhoyeyele okhubukula.,sw,luy,Marachi,translations 45 U koli kuva kuli amandu na vindu vya tebwa hagati ha avandu., Umetufanya takataka na uchafu miongoni mwa watu.,luy,sw,Maragoli,translations "Siina sikila ne wambooleele oli ali omukooko wowow,mala wakila namubukula abe omukhasi wase? Nono , omukhasi wowo niyooyu mu bukule mala oche."""," Mbona uliniambia ni dada yako,ukasababisha nikamchukua awe mke wangu? Sasa mke wako ndiye huyu mchukue kasha uende.""",luy,sw,Bukusu,translations "4 Tsinzira tsya zioni tsi syomanga kigira si ha veye nomundu udza mu lisavo lyelidiku linene; Viribwa vivye vyosi vi gwiye hatswa , avasalisi veve VA menyanga."," Barabara zielekeazo Sayuni zaomboleza kwa kuwa hakuna yeyote anayekuja kwenye sikukuu zake zilizoamriwa; Malango yake yote yamekuwa ukiwa, makuhani wake wanalia kwa uchungu,",luy,sw,Maragoli,translations Khu tsimbabasi yitsi., Kwa neema zake,luy,sw,Maragoli,translations Niende niende niende kupanda, Nzie nzie nzie nzie kumitsa.,sw,luy,Maragoli,translations "Tell us, when shall these things be? and what [shall be] the sign when these things are all about to be accomplished?"," ""Khuboolelekhwo, amakhuwa kano kakhekholeshe liina? Ne eshiakhamanyisie mbu koosi kali hambi okhwikholelekha nishiina?""",en,luy,Luwanga,bible "Blessed [be] the Lord, the God of Israel; For he hath visited and wrought redemption for his people,"," ""Khwitsoomie OMWAMI Nyasaye, Nyasaye wa Isiraeli, okhuba yacheniihe abandube khandi nabanunula.",en,luy,Luwanga,bible "Ne olwa bwashia, Yesu yarula natsia mushitsiimi habundu aha abandu babula ne nabayo yenyene. Abandu nibachaaka okhumukhaaba, ne olwa bamunyoola nibateema okhumwikalila mbu aleshe okhutsia."," And when it was day, he came out and went into a desert place: and the multitudes sought after him, and came unto him, and would have stayed him, that he should not go from them.",luy,en,Luwanga,bible okhusundukha, be split; spill,luy,en,Luwanga,dictionary "Na akaapa akisema walituambia kuwa ardhi ambayo mungu yuko,"," Ne echuba ne aloma Bakhuboolela bali kamaloba niko Wele ali,",sw,luy,Bukusu,translations "and let him that is on the housetop not go down, nor enter in, to take anything out of his house:", Omundu ouba khushilama shieinzuye aleshe okhwikha kata okhwinjila munzuwe nende okhuyiniamwo eshindu shiosi shiosi tawe.,en,luy,Luwanga,bible Lole ebetsukhulu banje. Kaleefu yafwila ebikuunyila," Oneni wajukuu wangu, Kaleefu alikufa kwa kujuta.",luy,sw,Marachi,translations e.g Ekhwikomba sana omukhayewanje., e.g I miss you so much darling.,luy,en,Luwanga,translations "be suitable, seemly, appropriate, fitting, in good order, pleasing, beautiful", okhukasa,en,luy,Luwanga,dictionary become hot; burn; cook, okhuyia,en,luy,Luwanga,dictionary okhwononia, spoil; sin against,luy,en,Luwanga,dictionary Libada, Bata,luy,sw,Maragoli,translations "For mine eyes have seen thy salvation,"," Okhuba isie omwene emalile okhulola obuhoniabwo,",en,luy,Luwanga,bible Waluhya wenzangu ni mimi Lledi., Valuhya vange ninze Lledi.,sw,luy,Maragoli,translations hurt, okhutsunia,en,luy,Luwanga,dictionary amashindu," strips of dried palm leaves used in weaving mats, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary ngavola vachaka hung'ang'anira hunina musala mana mama nasio niyaamua hunina mwene., walipofika walianza kubishana atakayepanda mtini na baadaye mama nasio akaamua kupanda.,luy,sw,Marachi,translations okhubiring'ana, pass to and fro,luy,en,Luwanga,dictionary week, lichuma,en,luy,Luwanga,dictionary okhukhulunduya," become chief, eldest, senior, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary "Msichana akiwa na ujauzito, alikuwa akijitunza vizuri kwa vitendo analeta furaha kwa nyumba, wanaishi kwa amani na umoja"," Umukali naveye ninda yilindi vulahi mu likora nlete uvuyanzi muinyumba, mu menye mu mirembe, mumenye mu liva lilahi",sw,luy,Maragoli,translations mukenya abamarachi bangi bali mukaunti ikhongo mukenya eyilangwa nairobi., Nchini kenya wamarchi wengi wako katika kaunti kubwa nchini kenya iitwayo nairobi.,luy,sw,Marachi,translations "Sikuli siange silangwa sikuli sia abasiani sia Bujumba,", Shule yangu inaitwa shule ya wavulana ya Bujumba.,luy,sw,Marachi,translations Teremka," Sulunguta,",sw,luy,Maragoli,translations "Tuzichunguze njia zetu na kuzijaribu, na tumrudie Bwana Mungu."," 40 Gendi ku liguule nokugeridza Tsinzira tsyetu, nokwirana ku Yahova Kandi.",sw,luy,Maragoli,translations burn; consume; glean; gather together; harvest a poor crop, okhufulula,en,luy,Luwanga,dictionary Jamii ya dhambi yatambulika," Ihiri yo vwoni yeyo elolekanga,",sw,luy,Maragoli,translations obutsetsefu, spray; bubble,luy,en,Luwanga,dictionary siku moja sungura alikasirika na kuchukua mawe akakaanga vizuri na kuweka kwa sahani akampelekea fisi., inyanga ndala siduyu sia kasirika siavukula rikina nisikaranga vilayi ni simala sira husani nisikovera ifisi.,sw,luy,Marachi,translations "Shichila Kristo bobubeeyi nende abalakusi bobubeeyi bakhetse, nibakhola akamakana amakhongo nende okhulolesia ebiamakana, khulwa okhukoyasia abandu abanji, kata nikaba nikanyalikha, mbu bakoyasie abahule ba Nyasaye."," For there shall arise false Christs, and false prophets, and shall show great signs and wonders; so as to lead astray, if possible, even the elect.",luy,en,Luwanga,bible obwakami, end; completion,luy,en,Luwanga,dictionary Serikali yetu inasema kuwa kuwa mbali na mtu kwa umbali wa mita mbili, Iserikali yefwe ibola mbu ihala nande mundu chimita chiviri.,sw,luy,Marachi,translations "kumbuka funzo kuwa unachokifanya hakifi"""," ""itsulila oluechelo mbu omwikholelela shikufubanga tawe""",sw,luy,Marachi,translations "And the scribes that came down from Jerusalem said, He hath Beelzebub, and, By the prince of the demons casteth he out the demons."," Ne balala khubahandichi bamalako bali nibetsile okhurula Yerusalemu, baboola bari, ""Eshishieno Belizebuli shimwinjilemwo! Khandi yekhoonyelanga obunyali bwomukhongo webishieno okhurusia ebishieno.""",en,luy,Luwanga,bible "cry loudly; bellow; roar like a bull; khukhumulanga 'he is calling you loudly', 'he is shouting for you'", okhukhumula,en,luy,Luwanga,dictionary Nitafanya hivyo., Ndikhola ndio.,sw,luy,Bukusu,translations Aamwekesia kumulilo kwewe kumukali khukhwama khu sibala lundi mube batiiti mu kholo nimwo khu sibala alomaloma khwinywe khubirira mwabo., Akawaonyesha moto wake mwingi kutoka kwa nchi tena muwe wachache kwa ukoo ambao kwa dunia alisema kwenu kupitia kwa wao.,luy,sw,Bukusu,translations "cry; whine; bleat; bellow (of baby, lamb)", okhwana,en,luy,Luwanga,dictionary pagan ( omukafwiri; abakafwiri,en,luy,Luwanga,dictionary Bana bano samwana yabasomia bosi bali bana., Watoto hawa babayo aliwasomesha wote wakiwa wachanga.,luy,sw,Marachi,translations SOMANGA MUSIKULI SIA VUKATI., HUA NASOMA KATIKA SHULE YA BUKATI.,luy,sw,Marachi,translations okhubala tsinjemo, frolic,luy,en,Luwanga,dictionary "native harp, smaller than licheng'i", litungu,en,luy,Luwanga,dictionary "Ne emikaate musafu echiabasaatsa ebikhumila bine balia, echiatong'a mwetsusia ebimwelo binga?"," Neither the seven loaves of the four thousand, and how many baskets ye took up?",luy,en,Luwanga,bible Okwamachienga okworera ehale, Okwetsindaha okworera ehale (AMI206) A fierce fire is best basking at a distance.,luy,en,,proverbs "0mundu owali nebishieno yenjila mu Sinagogi eyo, ne nayiiba obutinyu ari,"," And straightway there was in their synagogue a man with an unclean spirit; and he cried out,",luy,en,Luwanga,bible Ndamugonya yimiriri ku yasula - Litiginyu, Nilimlaza upande wa mbele akakataa -Magoti,luy,sw,Maragoli,translations okhusyomera, threaten; warn; point,luy,en,Luwanga,dictionary Muyaka kuno kulera bandu bangi khushira bukwimwi., Huu ugonjwa utawaua watu wengi kushinda ukimwi,luy,sw,Marachi,translations "Shinga olwa Yona yali mukunyeni tsinyanga tsitaru eshilo neshiteere, nolwa Omwana womundu yesi yakhabe mung'ani ario tsinyanga tsitaru eshilo neshiteere.", for as Jonah was three days and three nights in the belly of the whale; so shall the Son of man be three days and three nights in the heart of the earth.,luy,en,Luwanga,bible "Amenijaza uchungu,amenikinaisha kwa pakanga."," 15 U nzizulitsi litsunwa, u nzigutidzi nekilulu kikye.",sw,luy,Maragoli,translations "And in those days cometh John the Baptist, preaching in the wilderness of Judaea, saying,"," Mutsinyanga etsio, Yohana Omubatiisi yetsa nachaaka okhuyaala mushitsiimi eshia Ebuyahudi naboola ari,",en,luy,Luwanga,bible okhureka, trap; set a trap; catch,luy,en,Luwanga,dictionary large basket for chickens, lisera,en,luy,Luwanga,dictionary "Do ye not yet perceive, neither remember the five loaves of the five thousand, and how many baskets ye took up?"," Mushili kata okhumanyilisia? Shimwitsulilanga emikaate chirano echia abandu ebikhumila biraano balia, nende obunji bwebimweelo bia mwabunjelesia ta?",en,luy,Luwanga,bible Alakwita nindi kivavi chiche., Utapata mauti kwa silaha yake,luy,sw,Maragoli,translations Avandu vamenyanga halala., Watu waliishi pamoja.,luy,sw,Maragoli,translations pick maize cobs off the stalk without stripping the surrounding leaves, okhukhosia,en,luy,Luwanga,dictionary Nono siise esio khwanuula Baamori abo sibala siili akari we litooma khukhwola engelekha we luluuchi lwa Yoritani., Wakati huo tuliwanyang'nya Waamori hao ardhi iliyopo katikati mwa bonde lilo ng'ambo ya mto Yordani.,luy,sw,Bukusu,translations okhuniinia, cause to ascend; lift up to a higher level,luy,en,Luwanga,dictionary "Khulweshio, shinga lwoluhenu, luhenukhanga mumaleesi okhurula ebukwe nilulaandaala okhuula Mumbo, nolwa Omwana womundu yakhetse bwangu ario."," For as the lightning cometh forth from the east, and is seen even unto the west; so shall be the coming of the Son of man.",luy,en,Luwanga,bible Zaza mmbo, Zaza mtoto wa Mmbo,luy,sw,Maragoli,translations Kala lano vakira ananchi ninuhol olaho hufunik hanga minwa kwerue., Hata sai ilifanya wanainchi tukikohoa huwa tunafunika midomo yetu.,luy,sw,Marachi,translations KUPENDANA, OKHUCHAMANA,sw,luy,Marachi,translations "wakati watu wa mji waliamka alfajiri siku iliyofuata, walipata alutare ya Baali na sanamu ya Asiera vimekatwa vimeanguka, kisha fahali wa pili akawa amechomewa kwa alutare iliyokuwa imejengwa."," nga babaandu be lukoba ne benyokha makhelebende endaalo eloondakho, banyoola alutare eya Baali ne sifwaani sia Asiera biaremirwe biakwile, mala euunwa eya khabili yaba yoseebwe Khu alutare eyaba ne yombakhweo.",sw,luy,Bukusu,translations "Mana yakharume abamalaikabe okhukhung'asia abalobolebe, okhurula mutsimbeka tsiosi tsieshialo okhuchaachila khundulo khwashio okhuula khwikulu khwashio. Eliechesio khumusaala kwomukhuyu"," And then shall he send forth the angels, and shall gather together his elect from the four winds, from the uttermost part of the earth to the uttermost part of heaven.",luy,en,Luwanga,bible "And straightway the damsel rose up, and walked; for she was twelve years old. And they were amazed straightway with a great amazement."," Ne habwene nahabwene omukhaana oyo nabuukha nachaaka okhuchenda. Yali owemiyika ekhumi nachibili. Olwa amakhuwa ako kekholekha, habwene nahabwene abandu boosi bahuka muno.",en,luy,Luwanga,bible Hali ya anga ikibadilika kutoka upande wa ziwa hadi milimani basi mvua itanyesha., Amalesi go kwigulu gosi gilana Munyanza no kuvigulu no mumilitu umanye imbula ilakuba.,sw,luy,Maragoli,translations Ulizaa mtoto mvulana, Wivula Mwana Muyai,sw,luy,Maragoli,translations okhubiyia, spoil; soil,luy,en,Luwanga,dictionary Mwami wa nzenaanira?, Mungu ulinirudia?,luy,sw,Maragoli,translations angels, abamalaika,en,luy,Luwanga,dictionary Ina uwezo kusafisha kabisa., Ga nyala kwogidza vosidza.,sw,luy,Maragoli,translations "And they watched him, whether he would heal him on the sabbath day; that they might accuse him."," Abandu baliho nibamuhenjelesinjia okhulola naba namuhonia khunyanga eya Isabato, kho mbu bamwinjilile itookho.",en,luy,Luwanga,bible olusa, craving for some particular food,luy,en,Luwanga,dictionary "Kho omundu yesi yesi oufimbilwa isie omurwe khandi oufimbilwa omurwe amakhuwa kanje mulwibulo luno olwobuyilani khandi olwobwonooni, Omwana womundu naye alamufimbilwa omurwe olwa yetsa muluyali lwa Samwana, halala nende olwa abamalaika abatakatifu."""," For whosoever shall be ashamed of me and of my words in this adulterous and sinful generation, the Son of man also shall be ashamed of him, when he cometh in the glory of his Father with the holy angels.",luy,en,Luwanga,bible break up cold obusuma left over from previous meal into the water being boiled for a new batch, okhuchenula,en,luy,Luwanga,dictionary khandi," then; again; and; times, ne khandi 'emphatic colloquial affirmative'",luy,en,Luwanga,dictionary obusibisi, promise,luy,en,Luwanga,dictionary Hatutaona kifo, Si ku la lola likudza;,sw,luy,Maragoli,translations Kuku anayelalia hutaga mayayi zaidi ya kumi na tatu., Engoko egoneraa iteraa mavuyu amakumi gavaga nokuvita.,sw,luy,Maragoli,translations "Ni mimi kichoma nguo,ni mimi kichoma nguo"," Ninze ingoyi woo, ninze ingoyi woo",sw,luy,Maragoli,translations Gwatsa Agulakiraka niyakatsia kwaya tsing'ombe gutanga kwimba, Lilimngoja Agulakiraka kama amewapeleka ng'ombe malishoni likaanza kuimba,luy,sw,Maragoli,translations quickly; in gulps, obukala,en,luy,Luwanga,dictionary "Mana Mariamu namenya nende Elisabeti khulwemiesi chitaru, ne nakalukha ewuwe. Okhwibulwa khwa Yohana Omubatiisi"," And Mary abode with her about three months, and returned unto her house.",luy,en,Luwanga,bible okhura, put; set; place,luy,en,Luwanga,dictionary Haikuwa damu, Shi ga li masahi,sw,luy,Maragoli,translations "and [when they come] from the marketplace, except they bathe themselves, they eat not; and many other things there are, which they have received to hold, washings of cups, and pots, and brasen vessels .)"," Khandi olwa baba nibarula khushiiro, shibafuchililungwa okhulia eshiokhulia eshia barusiye khushiiro nishishili okhwosibwa obulayi, kata nibashili okhwisiiya abeene tawe. Khandi chiliho emilukha chindi ebinji, echiabahebwa, echiabakholanga, njiechino mbu, okhwosia ebikombe, tsinyungu nende ebikaye, ebiakaasibwa okhurula khumukasa.",en,luy,Luwanga,bible "And he went with him; and a great multitude followed him, and they thronged him."," Mana Yesu nende Yairo nibachaaka okhutsia. Ne omukanda omukhongo kwabandu, okwali nikuloondanga khu Yesu, kwamutiya mutsimbeka tsiosi.",en,luy,Luwanga,bible okhutwara, talk angrily,luy,en,Luwanga,dictionary okhwinula," dish up vegetables, meat, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary Namulakwa ndalo shitsishinda okhula, Promises like days soon become due.,luy,en,,proverbs put into the diminutive class, okhunanikha,en,luy,Luwanga,dictionary Mungu atatimiza ipasavyo kwa ufalme ambao nimawapa., Wele akhakhole busa ario khu bwami nibwo muelesie enywe.,sw,luy,Bukusu,translations Ilichinjiwa juu ya kaburi ya Yule aliyeaga ndiposa Yule mtu aliyeaga ale ama anywe damu ya ngombe wake, Vasinzilanga hakilindwa kyo mundu zana hayatevwa ku umundu mwene wakutsa ulie naho anwa ku masahi ge eng'ombe yiyi.,sw,luy,Maragoli,translations "Nono babaandu khukhwama mu chikholo cha Nafutali, Ashera nende bewa Manase boosi balaangwa barure, mala batimania Bamidiani."," sasa watu kutoka kwa koo za Nafutali, Ashera na wa kwa Manase wote wakauawa watoke, kisha wakawafukuza wamidiani.",luy,sw,Bukusu,translations stand in a place where it may easily fall, okhutamikha,en,luy,Luwanga,dictionary "Naye Yese yali samwana omuruchi Daudi. Naye Daudi yali samwana Solomoni, owayebula mumukhasi ousika Uria.", and Jesse begat David the king. And David begat Solomon of her [that had been the wife] of Uriah;,luy,en,Luwanga,bible "Nookoba ebiakhuria mukelesia khandi omukhulundu alakhulamira, oleendelea khunyola ebiakhuria bingi. Niweendelea khukhola emirimo kia Nyasaye olava omwitsa wa nyasaye"," Ukipeleka vyakula kanisani tena kasisi atakuombea, utaendelea kupata vyakula vingi, ukiendelea kufanya kazi za Mungu utakuwa rafiki wa Mungu.",luy,sw,Marachi,translations Inyinga yiindi mwalanga umwana ilieta litali iliye ma agasa., Wakati Mwingine mtoto aliitwa jina lisilo lake na anakuwa vizuri .,luy,sw,Maragoli,translations "For he was amazed, and all that were with him, at the draught of the fishes which they had taken;"," Yaboola ario shichila ye nende abashie aba yali ninabo bahuka muno, okhuba bali nibatiilile tsinyeni tsinyinji muno.",en,luy,Luwanga,bible "tip out or shake out something that has been packed in tightly, e.g.", okhukangulula,en,luy,Luwanga,dictionary "and laid it in his own new tomb, which he had hewn out in the rock: and he rolled a great stone to the door of the tomb, and departed."," nakwalisia mung'ani yiyie omwene imbia, eya yali niyayaba mulwanda. Mana naselenjesia lichina likhongo nalira khumuliango kweing'ani eyo, ne niyenyokha.",en,luy,Luwanga,bible awake; alert; obetsenje meso 'be constantly on the alert'; okhukona meso 'lie awake', meso,en,luy,Luwanga,dictionary "And they straightway left the boat and their father, and followed him."," ne mubwangu obwo nibarula muliaro nibalekhamwo sabwe, nibalonda khu Yesu. Yesu yechesia, ayaala nende okhuhonia abandu",en,luy,Luwanga,bible Blessed are they that hunger and thirst after righteousness: for they shall be filled.," Nabeikhabi abali neinzala khandi abalibwa obuloho bwokhukhola akokhwenya khwa Nyasaye, okhuba Nyasaye alabekusia!",en,luy,Luwanga,bible libwi, wrestling match,luy,en,Luwanga,dictionary "He hath put down princes from [their] thrones, And hath exalted them of low degree."," Yayiniye abaruchi khubifumbi biabwe bioburuchi, ne niyemekha abaholo.",en,luy,Luwanga,bible Aburamu afukiiliila kamakhuwa ka Sarai, Abrahamu alikubaliana na maneno ya Sarai,luy,sw,Bukusu,translations "indicative of disgust, contempt, etc.", akha!,en,luy,Luwanga,dictionary "Mana khandi olwa bahenga bwangu, shibalolakhwo omundu yesi yesi nali ninabo ta, habula balola Yesu yenyene."," And suddenly looking round about, they saw no one any more, save Jesus only with themselves.",luy,en,Luwanga,bible Unatuangalia sisi sote – hata nami, Nive u henza vandu voosi—ninze.,sw,luy,Maragoli,translations "Eshilolelo eshilamumanyia amakhuwa kano njieshino mbu, mulanyoola omwana omutoro nakanyiilwe mungubo tsiabaana abatoro, ne niyalisiibwe mulwelo."""," And this [is] the sign unto you: Ye shall find a babe wrapped in swaddling clothes, and lying in a manger.",luy,en,Luwanga,bible count, okhubala,en,luy,Luwanga,dictionary Nyanya alianza kutupea hadithi, Kukhu yachaka khurweresia lukano.,sw,luy,Marachi,translations likuyukuyu, butterfly; moth,luy,en,Luwanga,dictionary "laugh with; laugh at, in a pleased way", okhutseshera,en,luy,Luwanga,dictionary okhuseretsa," shake grain in a tray with a circular motion so that the rubbish comes to the surface, where it can be skimmed off; bring s.o.'s faults to the",luy,en,Luwanga,dictionary "Na hapo, mhusika alikuwa tayari kuingia kwa nyumba yake.", Kalunu anyala kwingira munyumba yavo.,sw,luy,Maragoli,translations okhweberesia," give presents to a bride to induce her to eat, cook, etc., for the first time in her husband's house",luy,en,Luwanga,dictionary Vyakula vingine hutoka kwa miti kama vile machungwa na matundo mengine.," Biakhuria bindu birwa khumisala, kama amachungua nende eviamo bindi.",sw,luy,Marachi,translations "17 Yahova u koli aga ya saavira , u dukidzi likuva lilye lya ya laga mmaduki ga kale."," Bwana ameyatenda aliyoyakusudia; amelitimiza neno lake, Aliloliamuru siku za kale.",luy,sw,Maragoli,translations Tena huyu akiwa mtoto mvulana alijengewa nyumba kando na hangepewa uongozi," Kandi uyu naveye mwana muyai yombakilwa haluvega, nasiyamihitsangwa mba",sw,luy,Maragoli,translations Kifungua mimba, MWANA WA MBIRI.,sw,luy,Maragoli,translations "But I say unto you, I shall not drink henceforth of this fruit of the vine, until that day when I drink it new with you in my Father's kingdom."," Emuboolela toto mbu, shindalanywakhwo khandi idivai yino tawe, okhuula khunyanga eya ndakhanywe ninenywe idivai yimbia mubwami bwa Papa wanje.""",en,luy,Luwanga,bible "Ee baami, rekeeresia, Ee bakhulu, Khu wele omunyali owa bioosi ndemba, ndemba kumwenya Khu wele omunyali owa bioosi, wele owa Baisiraeli."," Ee wafalme, sikiliza, Ee wakuu, kwa mungu mweza wa vyote nitaimba, nitaimba wimbo kwa mungu mweza wa vyote, mungu wa waisraeli.",luy,sw,Bukusu,translations Shangazi yangu alinipigia kirudi -sungura, Senge wange yakungubira kirudi - Kimuna,sw,luy,Maragoli,translations Amakata amomu kafunira khuluchendo, Dry water-reeds are heavy on a long journey.,luy,en,,proverbs Kila familia ilipata sabuni moja kwa kila mtu kwa familia, Buli ifamilia yaanyolanga tsisabuni buli mundu mti mlala.,sw,luy,Marachi,translations omukayiri, mediator; go-between,luy,en,Luwanga,dictionary lano kata muisomero yefwe ino ni ye tsishida kata vana sivaurira da., kwa hivyo shule hii yetu ni ya shida wanafunzi hawasikii.,luy,sw,Marachi,translations "color, female animal", owang'i,en,luy,Luwanga,dictionary 6. Kwikala kondeve ya guga wovo., 6.Kuketi kwenye kiti kilichotengewa babu.,luy,sw,Maragoli,translations Muleri koole mwana., Mlezi chukua mtoto.,luy,sw,Maragoli,translations Ne wenya khukhwiyeeta na lie babaandu ba Wele Omunyali Owa bioosi onyala wayaba liloo mala wachaamo., Mkitaka kujisaidia na watu wa mungu mweza wa vyote unaweza ukachimba shimo kisha ukaingia ndani.,luy,sw,Bukusu,translations Mwezi, Mweri,sw,luy,Maragoli,translations Bei ya wembe ni nini?, Lugembe luveeye navuguliki?,sw,luy,Maragoli,translations Kukigulu ekeveye ku na VOLCANO Keveye nililina litambi kutsia hasi mu inyanza makandi barafu eveye ku enene ma umuliru gutula mu umunene wene ma kandi SPARK halala nuvukindu vonene vwene, Mlima ulio na VOLCANO una shimo kubwa kwenda chini kwenye ziwa na pia una barafu kubwa juu yake na moto mkubwa hutokea ndani na pia SPARK pamoja na upepo mkali.,luy,sw,Maragoli,translations Na ulisema kwamba walipo wawili au watatu utakuwa katikati yao., Ne wabola mbu wabali babiri nomba badaru olaba akari wabu.,sw,luy,Marachi,translations "Ndagevolera,ndahira ku nwi", Nilmisihi inichotee maji ninywe,luy,sw,Maragoli,translations Kisha mumewe anaenda kwa mganga wa kienyeji., Musatsa maatsia wo mukumu.,sw,luy,Maragoli,translations "Yaavugula litimu navavoolera,", Alichukua panga kasha akawambia,luy,sw,Maragoli,translations Mulala ahenza undi mu lusoma lundi ma amutovola. Navugiriye mavandi vatula mu muse., Mmoja angechaguliwa kutoka kundini na wakishakubaliana kupigani basi wengine wangetokea.,luy,sw,Maragoli,translations Msichana malaya -Jicho, Mukaana mulaya - Emoni,sw,luy,Maragoli,translations "Serugi alipofikisha miaka thelathini na tatu,akamzaa Nahori na baada ya kuzaliwa Nahori , Seruki akaishi miaka mia mbili na akawazaa watoto wengine wavulana kwa wasichana."""," Nga Seruki amenya ola bukhulu bwe kimiiko kamakhumi kataru asaala Naori , ne enyuma we lisaalwa lia Naori,Seruki amenya kimiiko chimia chibili ,mala asaala babaana babaandi basoleeli ne bakhaana.",sw,luy,Bukusu,translations Ulilipiga nduru aje?, Wakuba ndi?,sw,luy,Maragoli,translations "Yesu nakalusia ari, ""Musa yamufuchilila inywe okhulekhana nabakhasi benywe shichila muli abemioyo emitinyu. Nebutswa shikali kario okhurula mukhuchaaka khwobulongwi tawe."," He saith unto them, Moses for your hardness of heart suffered you to put away your wives: but from the beginning it hath not been so.",luy,en,Luwanga,bible mumera kange nangwa lydia akinyi ohurula Vutula., kwa majina naitwa lydia akinyi kutoka Butula.,luy,sw,Marachi,translations "But go ye and learn what [this] meaneth, I desire mercy, and not sacrifice, for I came not to call the righteous, but sinners."," Tsie mumanyilisie eshisina eshia Amahandiko akaboolanga mbu; ‘Enzenyanga abalolesinjia tsimbabasi, tawe abakholelanga isie emisango/ Shichila shindayetsa okhulanga abalunjishi ta, habula abonooni."" Lireebo khu akokhwiyima ebiokhulia khulwa okhusaaya",en,luy,Luwanga,bible Ing'ombe niimala khuekhonya abaandu badoolanga amasingo nibakara alala, Ng'ombe akimaliza kuenda choo watu huokota mazamadi wakiweka pamoja.,luy,sw,Marachi,translations ku mundu wosi valumangwa dave., Si wote watu walikuwa wakiumwa,luy,sw,Maragoli,translations Ing'ombe ni isolo indayi lukari. Ing'ombe niisolo eya khumenyanga ninayio mudala. Khandi ing;ombe neisolo eya khuayanza., Ng'ombe ni mnyama mzuri sana. Ng'ombe ni mnyama tunayeishi nay eye nyumbani. Tena ng;ombe ni mnyama tunaye mpenda.,luy,sw,Marachi,translations Tsisoni tsyo musalaba;, Aibu ya msalaba;,luy,sw,Maragoli,translations "Waali: nu veeho, nu U li va ho."," Wewe U mwanzo, nawe U mwisho",luy,sw,Maragoli,translations be made afraid; be frightened deliberately; be scared away, okhurisibwa,en,luy,Luwanga,dictionary OIimbiri wa, Mbele ya,luy,sw,Maragoli,translations fall off tree because it is fully ripe, okhunokokha,en,luy,Luwanga,dictionary Sinzitsanga kandi mu gekivala, Yote ya ulimwengu nimewacha,luy,sw,Maragoli,translations okhwilakalakania, talk to oneself; talk nonsense or to talk boastingly when others don't want to listen,luy,en,Luwanga,dictionary Eshibishe neshilie, That which is hidden is precious.,luy,en,,proverbs give presents to performers, okhufuwa,en,luy,Luwanga,dictionary Mbele ya, OIimbiri wa,sw,luy,Maragoli,translations Baada ya muda waamoni wakaenda kupigana vita na waisraeli., Enyuma we siise Baamoni bacha bapana liie ne Baisiraeli.,sw,luy,Bukusu,translations """Waisiraeli,tii sheria ambazo mulipewa na Mwenyezi Mungu."," ""Baisiraeli, ria kamalaka koosi niko Wele Omunyali amwekisia mwesi.""",sw,luy,Bukusu,translations "Kigira buhaani bwetu, vihaanwa vyo buyanzi.", Kwa sababu ya ukarimu wetu. Twazawadi kwa furaha,luy,sw,Maragoli,translations na nilikuwa pekee yangu., na nga nari sieng'ene.,sw,luy,Marachi,translations Ku manya asungwa yaho, Tunajua alisulubishwa hapo,luy,sw,Maragoli,translations "Gaali akisema kuwa, Abimeleki ndiye nani? Sisi tu watu wa aina gani kwa shekemu? Mbona tunamfanyia Abimeleki? Yeye ni nani? Wa Gidioni! Na Sebuli alikuwa akitoa kwake amri na kwa nini tunamfanyia? Ogapa Babu wenu Hamori, aliyeanzisha joto yenu."," Kaali aloma ali, Abimeleki niye nanu? Efwe khuli babaandu ba lukano siina mu shekemu? Siina sikila ne khukholela Abimeleki? Niye ali naanu? Okhwa Gidioni! Ne sebuli amwamisiangakho kamalaka, ne efwe siina sikila ne khumukholela? Ria kuuka wenywe Hamori, owanjisia luuya lwenywe.",sw,luy,Bukusu,translations "Naye owenya okhuba owambeli, okhuula abe omusumba wenywe.", and whosoever would be first among you shall be your servant:,luy,en,Luwanga,bible Binadamu jinsi alivyoumbwa alifuga wanyama kumletea maziwa na nyama. Siku ambayo si ya kwemba kanisani waweza kwenda kwenye shamba lako ukapanda vyakula vyako unaweza peleka kanisani, Omundu nga olwa yalongwa yaruka tsisolo khumurerera amabeere nende einyama. Einyanga eilari eya khutsia mukelesia onyala khutsia mundalo mwao nooraka ebiakhuria ebia onyala khukooba mukelesia.,sw,luy,Marachi,translations "But when they persecute you in this city, flee into the next: for verily I say unto you, Ye shall not have gone through the cities of Israel, till the Son of man be come."," Ne olwa bamusandia mwitaala elala mwilushile mulilondakhwo. Emusuubisia mbu, shimulamala emilimo chienywe mumataala koosi aka Isiraeli Omwana womundu nashili okhukalukha tawe.",en,luy,Luwanga,bible beat with heavy blows, okhusaamula,en,luy,Luwanga,dictionary slowly; carefully; quietly; gently, kalaa,en,luy,Luwanga,dictionary "Sitarudia tena, nisamehe na unikubalie nirudi tulee watoto wetu."," Sindalakaluhilamo dawe, ndekhele sa mana nzitse ili khulele abana befwe.",sw,luy,Marachi,translations okhwibasia," fling oneself down, writhing and flinging the limbs about, as one in a fit",luy,en,Luwanga,dictionary Nikuulize., Nyenya ndeve.,sw,luy,Maragoli,translations "and as he sowed, some [seeds] fell by the way side, and the birds came and devoured them:"," Ne olwa yali namiitsanga, imwo yindi yakwa khunjila, ne amanyonyi niketsa nikachibootsa.",en,luy,Luwanga,bible omusuku, foreigner; enemy; one not of one's own clan and therefore a possible husband or wife; enemy thing (e.g. snake),luy,en,Luwanga,dictionary okhufuluka," stir over the fire, make obusera (porridge)",luy,en,Luwanga,dictionary Shule zote wanafuzi walisalia nyumbani., Bikuli bwiosi bana badong'a mdala.,sw,luy,Marachi,translations ukitaka kuita besheni kwa kimarachi kamili huitwa [lwesingiro], niwenya hulanga lubeseni mulumarachi kamili valanganga lwesingiro.,sw,luy,Marachi,translations "Huyo Rafiki yangu mweupe kama mwangaza, tulikuwanga na upendo na tena bado tunao."," Mwitsawange oyendio abetsanga mulafu kama riuba, khuarithingi nende bujamani mpaka husiri khubetsanga ninabwo.",sw,luy,Marachi,translations eshisuku, great-great-grandfather; great-great-grandson or daughter,luy,en,Luwanga,dictionary Ndipo mungu mweza wa vyote kufikia uzao uliokuwa na kupita mungu mweza wa vyote akapata hasira., Nio wele omunyali owa bioosii khukhwola Eselukho eyaba ne ebirire wele owa bioosi aambila Baisiraeli lirima.,sw,luy,Bukusu,translations smoke, okhunywa indaba,en,luy,Luwanga,dictionary obuko, hole in ground; ditch,luy,en,Luwanga,dictionary "Nobulayi omwechi okhuteema okhuba shinga omwechesiawe, kata omusumba okhuba shinga omwamiwe. Kho nibaba nibalanjile omwenengo mbu Belizebuli, shibalalanga abomungomwe ameera amabi muno! Oukhoyile okhuribwa"," It is enough for the disciple that he be as his teacher, and the servant as his lord. If they have called the master of the house Beelzebub, how much more them of his household!",luy,en,Luwanga,bible Sara asimaa Susana, Sarah anamuita Susana kwa ishara.,luy,sw,Maragoli,translations "Lwa vwacha mugamba mavwevwe, umwana yavuka ne inzala natsia kwenya vyokulia mumulitu."," Keshoe asubuhi na mapema, mototo akaamuka mwenye njaa naye akaenda zake mwituni kutafuta chukula.",luy,sw,Maragoli,translations omunwa kwolubeere, nipple,luy,en,Luwanga,dictionary Tena wanafaa wale mabingobingo ya kutosha ili watoe waziwa yanayotosha., Khandi tsiinyikhana tsirie lusi luyera ili tsirere mabeere kayera.,sw,luy,Marachi,translations "Biise bioosi nibio khwama mu Misiri, sibala sisiaba nga balimenyela mu sibala baliekisia sisiooso khwinywe nio mube babaana babwe."," Muda wote ambao tulitoka misri, nchi iliyokuwa jinsi watakavyoishi kwa nchi wataonyesha mwangakwenu ndipo muwe watoto wao.",luy,sw,Bukusu,translations Kwa sababu anapenda wenye dhambi wote, Shigira a yanza voni vosi.,sw,luy,Maragoli,translations The animal that wanders away falls., Eyisola ikwa mubuko,en,luy,,proverbs Mu sitabu sino khuboolelwa khase na khase khuli khuchililila bulayi namwe khukhilwa khwe baisiraeli khuloondekhana ne busuubilwa bwabwe khu wele., Kwa kitabu hiki tunaambiwa mara kwa mara kuhusu kuendelea vizuri ama kushindwa kwa waisraeli kufuatana na uaminifu wao kwa mungu.,luy,sw,Bukusu,translations "Sasa watu wa Sodomu walikuwa wasumbufu, tena wenye dhambi nyingi kwa mungu muweza vyote."," Nono babaandu ba Sodomu baaba bamayaanu, lundi babooni lukali khu wele omunyali owa biosi.",sw,luy,Bukusu,translations Mtoto yeyote anapozaliwa kutoka tumboni mwa mama yake alihitajika kuitwa jina ndiposa aanze kula na kuishu na watu aliowapata dunuani., Mwana wowosi niyivulwa kutula muinda ya Mama weve yenya alangwi ilieta ku atange kulia nokumenya na vandu vanyoye mkivala.,sw,luy,Maragoli,translations olubaka, generation; age group; nowolubaka lulala nende wane 'he was born at the same time as so-and-so',luy,en,Luwanga,dictionary Wakaleta vichwa vya Orebu na zeebu kwa Gidioni aliyekuwa mashariki ya Yordani., Bareera kimirwe kia Orebu ne Seebu Khu Gidioni owaba ne ali ebukwe owa yoritani.,sw,luy,Bukusu,translations Ni wi u lolanga ive?, Ni nani anayekuona?,luy,sw,Maragoli,translations okhwitsa nende," come with; bring; nitwitsa mukamba, itsa nende imbako 'when you come tomorrow, bring your hoe'",luy,en,Luwanga,dictionary ebisoni, great-grandchildren; great-grandparents; sometimes used for generations,luy,en,Luwanga,dictionary Keteve, Kiti moto,luy,sw,Maragoli,translations HADITHI KUTOKANA NA UGONJWA WA KORONA, OLUKANO KHULONDANA NENDE OBULWALE BWA KORONA.,sw,luy,Marachi,translations Nilimlaza upande wa mbele akakataa -Magoti, Ndamugonya yimiriri ku yasula - Litiginyu,sw,luy,Maragoli,translations Umeona yule buibui?, Uloli liguyaguyi lira,sw,luy,Maragoli,translations fierce; bad-tempered; angry, -rasi,en,luy,Luwanga,dictionary spring; place for drawing water, eshitaho,en,luy,Luwanga,dictionary "duck one's head, particularly to avoid being seen", okhwiyina,en,luy,Luwanga,dictionary Mtu anaweza akaposa mke wenu akafanya Miriamu jinsi mlivyokuwa.," ""Omundu anyala aakhwa omukhasi wenywe akhola Miriamu nga ne mwaba.",sw,luy,Bukusu,translations omutofu, lazy person; one lacking in strength and determination; weak; easy; cheap,luy,en,Luwanga,dictionary Khuchamana ni shindu shilayi., Love is a beautiful thing.,luy,en,Luwanga,translations Nyakati sasa ni za majaribu, Kigira tsinyinga tsimali kwoneka.,sw,luy,Maragoli,translations okhulikulula, break down (a building) destroy,luy,en,Luwanga,dictionary "Omukhasi uno atsukhuluule amafura kano khumubili kwanje, khulwokhurechekha omubili kwanje okhuyabilwa."," For in that she poured this ointment upon my body, she did it to prepare me for burial.",luy,en,Luwanga,bible okhusima," go out; be extinguished (fire, lamp, etc.)",luy,en,Luwanga,dictionary "And if thy right hand causeth thee to stumble, cut it off, and cast it from thee: for it is profitable for thee that one of thy members should perish, and not thy whole body go into hell."," Ne omukhonokwo omusaatsa nikuba nikuchila winjile mubwonooni, okureme, mana okusukune ehale, shichila bwakhaba obulayi shilala khubiungo biomubilikwo shitibe, okhushila omubilikwo kwosi okhusukunwa mumulilo okulasimanga tawe. Amechesio khu akokhulekhana khwomusaatsa nomukhasiwe",en,luy,Luwanga,bible "Wacha mungu mweza wa vyote, mungu wa mababu zenu, mungu wetu anatupa sisi nchi ya vilima vya waamori."," Lekha Wele Omunyali owa bioosi, wele owe bakuuka benywe, wele wefwe alikho akhuelesia efwe sibala sie bikulu sie Baamori.",sw,luy,Bukusu,translations "Fahamu kuwa muamini na yaliwatendekea kisha muwe kwa siku hii, kumbuka kuwa mungu kwa shida kwa wakati huo, mtarudi kwa mweza wa vyote kuwa mungu mbinguni na kwa nchi."," Manya mala musuubile ne kamwekholekhakho mala mube mu endaalo yino, khebulila muli Wele butinyu mu biise ebio, muliyuukha khu omunyali Owa Bioosi ali Wele mwikulu ne khu sibala.",sw,luy,Bukusu,translations Yavola mulekeranga emirembe, Alituahidi amani yake,luy,sw,Maragoli,translations Nyama nayo inatusaidia kuwa na nguvu., Inyama nayo irukhonyanga huba nende amani.,sw,luy,Marachi,translations Wakusujudia malaika nao," Tsingelosi voosi, va Ku sigamira,",sw,luy,Maragoli,translations "And as they came out, they found a man of Cyrene, Simon by name: him they compelled to go [with them], that he might bear his cross."," Ne olwa bah nibarulanga mulwanyi olwo, bakaana nende omundu wokhurula Kirene, oulangwa mbu Simoni; abelihe nibamulunyia okhuchinga omusalaba kwa Yesu.",en,luy,Luwanga,bible "Bahuka muno, nibareebana abeene khu beene bari, ""Kho uno naye niwiina, mbu kata imbumbuyeka nende amarunda keinyanza bimuhulilanga?"""," And they feared exceedingly, and said one to another, Who then is this, that even the wind and the sea obey him?",luy,en,Luwanga,bible Sasa wametubu zao dhambi," Kalunu vamali kwiganira uvwoni,",sw,luy,Maragoli,translations "Gwa Edom,", Ya Edomu,luy,sw,Maragoli,translations rainmaker, omuchimba,en,luy,Luwanga,dictionary Tuliporudi shule kalenda ya masomo ilibadilishwa na kutupunguzia siku za kuwa shule., Ngahuakaluha musikuli ikalenda ya chenjewa nende hurupungusiria thinyanga thiya huva msikuli.,sw,luy,Marachi,translations go stealthily; sneak, okhwinyola,en,luy,Luwanga,dictionary Unapatakuwa huwa mzungu hutoka Marekani kuja kutazama ng'ombe upande wetu huu hii inaonyesha kuwa ng'ombe anafaida., Onyola mbu abasungu barulanga bulaya khuitsa khulola ib'ombe bureka bwefu buno ino yekesia mbu in'ombe iri nende obulayi.,sw,luy,Marachi,translations pot used in making beer, lichio,en,luy,Luwanga,dictionary Uzuri wa ng'ombe ni kupeana., Obulayi bwa ing'ombe ni khuruberesia,sw,luy,Marachi,translations KIDIRI NA BIKIZEE, KHAMUNA NENDE OMSHIERE,sw,luy,Marachi,translations "And Jesus said, I am: and ye shall see the Son of man sitting at the right hand of Power, and coming with the clouds of heaven."," Yesu nakalusia ari, ""Nisie. Khandi mwakhalole Omwana womundu niyekhaale khumukhono musaatsa kwa Nyasaye mwene bunyali ne niyetselanga khumaleesi komwikulu.""",en,luy,Luwanga,bible Ni mbola mbu tsindulo tsindidi etsiulire hubole nende avasiani valala avaholanga obwifi msiro. Abasiani avakendanga msirima., Nikisema ya kwamba rika ndogo wakikaa pmoja na vijana watafanya wizi usiku. Wale vijana wanaotembea usiku.,luy,sw,Marachi,translations omuranda, lump of dried meat,luy,en,Luwanga,dictionary tsimba," field dug up roughly for planting. sg., imba 'clod'",luy,en,Luwanga,dictionary "Yesu namukalusia naboola ari, ""Amabwe kali nende obwina bwako, amanyonyi akokhwikulu nako koosi kali nebitsu biako, nebutswa Omwana womundu shialikhwo nende ahokhuhulushila tawe."""," And Jesus saith unto him, The foxes have holes, and the birds of the heaven [have] nests; but the Son of man hath not where to lay his head.",luy,en,Luwanga,bible Bitabu bie mu bibilia bibiafukiililwa ne Bakristo be chikanisa choosi nga likhuwa lia Wele khukhwama mu khurakikha bilaangwa bali Purotokanoni (namwe bibianyoa khufukilililwa).," Vitabu vya bibilia vilivyokubalika na wakristo wa makanisa yote kama neno la Mungu kuanzia mwanzo hujulikana kama protokanoni, au(vilivyotangulia),",luy,sw,Bukusu,translations -tofu," lazy; weak; easy; cheap; lacking in determination (omutofu, abatofu, etc.)",luy,en,Luwanga,dictionary "be parallel with, or meet in a straight line; be equal with; be level", okhuleng'ana,en,luy,Luwanga,dictionary okhufwafwakhala, writhe; wriggle on the ground as a snake or an injured person,luy,en,Luwanga,dictionary "Ing'ombe ni isolo ya bandu baruka mudala. Khuri nende tsing'ombr tsibiri, eya mabeere nende eya inyama. Mundu ula owakhera khurima anyala yaruka eya yenya muene. Ig'ombe iri nende birenge bine, tsinjika nende ebindu bindi. Sirenge sia ing'ombe siri nende sirekei. Ing'ombe yosi iri nende mukhira."," Ng'ombe ni mnyama ambaye watu waliguga nyumbani. Tuna ng'ombe wawili, ya maziwa nay a nyama. Mtu yule ambaye anapenda kulima anaweza fuga yule ambaye anataka mwenyewe. Ng'ombe ana miguu minne, pembe na vitu vingine, mguu wa ng'ombe una kwato. Ng'ombe pia ana mkia.",luy,sw,Marachi,translations "round; more particularly spherical, but also used of circular objects", omufumunde,en,luy,Luwanga,dictionary Sisi kama wamarachi tuna tabia nzuri., EFWE NGA VAMARACHI HULI NENDE MIMA MILAYI .,sw,luy,Marachi,translations Mwana mufwiiri kata niyimuluma niyesumirisia, An orphan always perseveres even when hungry.,luy,en,,proverbs Mashariki., Ivugwi.,sw,luy,Maragoli,translations "Omukhalabani oyo nakwa mumakuluke, nasikama namusaaya ari, 'Omwami, wisimilisie ndalakhurunga koosi.'"," The servant therefore fell down and worshipped him, saying, Lord, have patience with me, and I will pay thee all.",luy,en,Luwanga,bible vaganaganangwa na valogi na vandi na vandu vavoolanga vindu vitadukana., waliofikiriwa kuwa walogi na wengine na watu waliozoea kusema vitu visivyofaa.,luy,sw,Maragoli,translations "And it came to pass, that he was sitting at meat in his house, and many publicans and sinners sat down with Jesus and his disciples: for there were many, and they followed him."," Mana Yesu natsia munzu mwa Lawi, naheebwa eshiokhulia. Olwa yali nalitsanga, abasololi bobushuru nende abonooni abanji betsa nibekhala ninaye nende abeechibe okhulia eshiokhulia, okhuba abali nibamuloondangakhwo bali abanji.",en,luy,Luwanga,bible "headman of a sublocation, working under a chief; government official who roughly corresponds to the owelikuru of old times (also owolukongo)", omuruka,en,luy,Luwanga,dictionary Sitawafukuza tena koo zilizokuwa zingali kea nchi wakati Yoshua alipokuwa hajafa ziondoke.," Se ndaoona lundi chikholo chichaaba ne chisili mu sibala nga Yoshua ne akhafwa, chiruremo tawe.",sw,luy,Bukusu,translations "Ng'ombe wetu wa gredi wa gredi hukaa kwenye zizi kuanzia asubuhi hadi jioni, wakati tunampelekea chakula huwa tunakata tu na kutupa ndani na maji huwa tunaweka tu zizini wakati tunaposikia akikoroma tunajua anataka maji."," S. Ing'ombe yefu ya gradi yikhalanga msidwoli khuchakira ichuri mpaka siro, olwa khumukhobelanga biakhulia khudedanga sa nihusukuna mkari amathi nako khurethanga sa musidwoli bikha bia khubuliranga nayola khumanyanga mbu yenya amathi.",sw,luy,Marachi,translations Tunda ni zuri., Litunda liveeye lirahi.,sw,luy,Maragoli,translations "Uliza msichana unayetaka kumuoa ukoo wak, pamoja na wa wazazi wake", Kandi teva umukana wa wenya kuleta ihiiri yeye na vivuli veve kuli wa vivulana,sw,luy,Maragoli,translations efwe kenya huaevua likunda lewefu khuadong'a mbu neefwe vamarachi., sisi kenya tulipewa shamba letu tukabaki kuwa sisi ndio wamarachi.,luy,sw,Marachi,translations conceive a child, okhuberekha omwana,en,luy,Luwanga,dictionary . Ifaini ya shilingi elfu ndala x2, TFaini ya shilingi elfu moja x2,luy,sw,Marachi,translations lifisule, something hidden which has been revealed; solution,luy,en,Luwanga,dictionary "Ne okhulondana nende akokhulamusibwa khwabafu; mushili okhusomakhwo aka Nyasaye yamuboolela? Yaboola ari,"," But as touching the resurrection of the dead, have ye not read that which was spoken unto you by God, saying,",luy,en,Luwanga,bible okhukusia, sell,luy,en,Luwanga,dictionary the person a child is named after, omukulikhwa,en,luy,Luwanga,dictionary Hotha yasabire mathi ko huesinga. Yavere amala na alanga buri mundu humva izawadi yaye. Esie yambere inguvo ya sikuku nende bilaro., Mjomba aliomba maji ya kuoga. Baada ya kuoga akaita kila mtu kumpea zawadi yake. Mimi akanipea nguo ya krisimasi na viatu.,luy,sw,Marachi,translations Eshiro shianje shiabele eshilayi, My night was good,luy,en,Tsotso,translations tena ukitaka kuita kitabu mababu zetu huita karatasi., handi niwenya hulanga sitavyo vakuka vefu valaanganga lukaratasi.,sw,luy,Marachi,translations "And why beholdest thou the mote that is in thy brother's eye, but considerest not the beam that is in thine own eye?"," Nishiina eshichila nolola akhakokha akhali mumoni yowashio, ne nolanyala okhulola eshirundu eshili mumoniyo ta?",en,luy,Luwanga,bible "Naye akaenda na watu wote wale watakao tizama, Sisera alikuwa amelala hapo pamoja naye kutoka Haroshethu alikuwa amefariki –na kigingi kilikuemo"," Naye ya tsia kuye;tsine angekivya,navandu vosi ava li henza,Sisera ya li na a goni ha zana halala naye,",sw,luy,Maragoli,translations Sasa alitangamana na watu wengine., Kalunu yazugana na vandi vandu.,sw,luy,Maragoli,translations bones of buttocks; haunch bones, amabatswa,en,luy,Luwanga,dictionary "Biliho ebifune ebiahukhane ebichila abandu bandi nibalanyala okhuteshia ta. Balala bebulwa bario, abandi, nabandu ababakhola bario, nabo abandi shibateshinjia ta, khulwa Obwami bwa Nyasaye. Ounyala okhufuchilila amechesio kano lekha akafuchilile."" Yesu asabila abaana abatiiti ikhabi"," For there are eunuchs, that were so born from their mother's womb: and there are eunuchs, that were made eunuchs by men: and there are eunuchs, that made themselves eunuchs for the kingdom of heaven's sake. He that is able to receive it, let him receive it.",luy,en,Luwanga,bible eshitabita, place where circumcision candidates are smeared with clay before operation,luy,en,Luwanga,dictionary Hata kuna wale ambao wana nyumba ya nyasi chini hutumia zamadi kuboma., Kata huri nende baria bari nende inyumba yo bunyasi hasi barumikhiranga huoma.,sw,luy,Marachi,translations What you will eat sleeps alone/is hidden., Eshianolie shikonanga shionyene,en,luy,,proverbs "Omundu omulayi, arusinjia mwibishilolie liebindu ebilayi, ebindu ebilayi, ne omundu omubi, arusinjia mwibishilolie liebindu ebibi, ebindu ebibi.", The good man out of his good treasure bringeth forth good things: and the evil man out of his evil treasure bringeth forth evil things.,luy,en,Luwanga,bible maker; potter; creator; omulonji aliranga khuluchyo 'the potter eats from a potsherd', omulonji,en,luy,Luwanga,dictionary na akajisifu kwa mzee kuwa njaa ya mwezi wa nane imekaribia., khaandi yelaira omukofu inzala iliambi huingila yo mwosi kwa munane.,sw,luy,Marachi,translations Mateeva yaga gavoola ki?, Maswali haya ni ya nini?,luy,sw,Maragoli,translations kwikala no mwana ku magulu naho kuhagata nu kumulihitsa ligomia., Kuketi ukiwa umebeba mtoto au kumpakata huku ukimlisha ndizi.,luy,sw,Maragoli,translations "nishikalukhayo shitsia okhulanga ebishieno bindi musafu ebibi muno, nibichelela okhumenyamwo. Ne olunyuma lwokhumwinjilamwo, omundu tsana aba obubi okhushilakhwo shinga olwa yali olwambeli. Ako niko akatsia okhwikholekha khubandu bolwibulo olumayanu lwa bulano Nyina Yesu nende abaana babwe"," Then goeth he, and taketh with himself seven other spirits more evil than himself, and they enter in and dwell there: and the last state of that man becometh worse than the first. Even so shall it be also unto this evil generation.",luy,en,Luwanga,bible okhufwanania, cause to resemble; copy; mimic; imitate; compare; liken,luy,en,Luwanga,dictionary hata mimi ni mluhya lakini sikijui., S: ata esie ndi mluhya lakini nalukorwa.,sw,luy,Marachi,translations egg, libuyu,en,luy,Luwanga,dictionary okhumwemwenda, make a small fire,luy,en,Luwanga,dictionary Owasubira etsia mbootso yafwa obusumba (DWA11) One who relied on his brothers' wealth failed to marry., Owasubila etsia amwabo yafwa obusumba,en,luy,,proverbs OLUKANO (BRD 36), HADITHI (BRD 36),luy,sw,Marachi,translations burn one after the other; iron; smooth under heat, okhusambirisia,en,luy,Luwanga,dictionary eshisala, stool; chair (see also indebe),luy,en,Luwanga,dictionary olushebe, penis,luy,en,Luwanga,dictionary "Omundu yesi yesi oukholanga akokhwenya khwa Papa wanje ouli mwikulu, niye omusiani wefwe, niye omukhaana wefwe khandi niye mama wanje."""," For whosoever shall do the will of my Father who is in heaven, he is my brother, and sister, and mother.",luy,en,Luwanga,bible Natembea na sisongi -Jua," Ng'enda, na ng'enda mba - Liuva",sw,luy,Maragoli,translations Wakati kigoda kinaponinginia huwa wanajua jina walilopeana ni lile lililohitajika, Lwe kituva na chedungerere ma vamanya lyeta livoleywe nilyo lyenyekanga.,sw,luy,Maragoli,translations "slash down grass, bush, undergrowth, etc.", okhuremula,en,luy,Luwanga,dictionary "for they all saw him, and were troubled. But he straightway spake with them, and saith unto them, Be of good cheer: it is I; be not afraid."," Boosi olwa bamulola ikholo yabarumukha. Mana bwangu bwene obwo, Yesu nababoolela ari, ""Muume ikholo, nisie, mularie tawe.""",en,luy,Luwanga,bible Ambavyo ninawapa nawapa nyinyi siku hii., Nibio ndikho emuelesia enywe endaalo yino.,sw,luy,Bukusu,translations """Chikholo nicho mucha khukhwifura ne bufuumbo bwe kamakheese.", Koo ambazo mnaenda kujinyoa na manyoa ya kondoo.,luy,sw,Bukusu,translations Ametsulila keeranga olwikho, By-gones revisited may kill relationships,luy,en,,proverbs omwaukho, separation; partition; sect,luy,en,Luwanga,dictionary "Huyo msichana alienda kuchota maji, nyanya yake alingoja maji kutoka asubuhi hadi usiku."," Mhana oyo yari athia khudaya mathi, kukhu nyene yalinda mathi khurula itsuli mpaka ingolobe musirima.",sw,luy,Marachi,translations Wakati wa karamu ya karamu ya mkata usiotiwa chachu., Siise sia naikara eye kumukaati kukhalimo limela tawe,sw,luy,Bukusu,translations "But Mary kept all these sayings, pondering them in her heart.", Nebutswa Mariamu yatsiililila okhuyililisia amakhuwa ako koosi mumwoyokwe.,en,luy,Luwanga,bible fault; sin; offense, eshionono,en,luy,Luwanga,dictionary evil; wicked; bad, -mayanu,en,luy,Luwanga,dictionary "Naye Pilato nareeba Yesu ari, ""Niwe omuruchi owa Abayahudi?"" Naye Yesu namukalusia ari, ""Niwe ouboolile orio """," And Pilate asked him, Art thou the King of the Jews? And he answering saith unto him, Thou sayest.",luy,en,Luwanga,bible Nikapata iduvula matsi., Ndanyola iduvula matsi,sw,luy,Maragoli,translations se balakhukoboselia tawe., Hawatakurejeshea.,luy,sw,Bukusu,translations 13 Avoseli vaginga lugina na avana vekigitala netsingu., Vijana huyachukua mawe na kusagia na watoto hujikwaa wakiwa na kuni.,luy,sw,Maragoli,translations greet, okhushesia,en,luy,Luwanga,dictionary "30 A Haane ku uyu u mu kuyanga lusaya lwilwe, yizule amanyego."," Na atoe shavu lake kwa yule ampigaye, na ajazwe na aibu.",luy,sw,Maragoli,translations Baba yaagula libada nerikanga., Baba alinunua bata na kanga,luy,sw,Maragoli,translations Mtoto muchokozi huchapa wenzake kwa kiboko., Mwana mutindi akuyaa avandi nembiimbu.,sw,luy,Maragoli,translations chew, okhunyanya,en,luy,Luwanga,dictionary He who waits for his food to cool shares it with visitors., Linda binyire yalia nabacheni,en,luy,,proverbs creep; crawl (cf. okhwafula 'crawl (of a baby); okhulanda 'creep (of a plant)'), okhumola,en,luy,Luwanga,dictionary Asumwa took the law in his hands and was fined a heifer., Asumwa yekhalachila yarunga ing'ombe imosi,en,luy,,proverbs stump of a finger or toe, eshikhumbu,en,luy,Luwanga,dictionary Huyu ni mnyama aishiye msituni anyehufanana paka naye hula kuku, Yiyi niinyama emenyi mmbulimu ifananga kibaga nairiitsanga tsingoko.,sw,luy,Maragoli,translations Omuchesi omwayira," Don't expose your source of herbs to another medicine man, give him the prepared sample.",luy,en,,proverbs "Niva ulaleka lilago lyilye,", Japo utaasi sheria zake,luy,sw,Maragoli,translations "second planting season, following irotso, beginning in July or August, during which maize, simsim, beans, and peas are planted and then harvested; also called eshirumbi", eshiubwe,en,luy,Luwanga,dictionary Nataka nisome hata mimi angalau niamshe boma yetu ipate maisha, Esie sinda seisome mumasomo kanendi seisimbusekho lindalo lefu linyole vulamu esa.,sw,luy,Marachi,translations "but Herod the tetrarch, being reproved by him for Herodias his brother's wife, and for all the evil things which Herod had done,"," Nebutswa yahalabila omukafuna Herode, shichila yali niyateeshia Herodia, omukhasi womusiani wabwe, ne khandi niyakhola amabi kandi amanji.",en,luy,Luwanga,bible put on one's head for carrying; take up a load, okhwitukha,en,luy,Luwanga,dictionary Baada ya wiki moja kuisha Rais wetu Uhuru alitangaza kwa radio na kwa televisheni kuwa kanisa zote zifungwe., Baada ya liwiki lilala hubwa omuruchi wefu Uhuru yatangasia muthiredio nende muthitivi mbu ethikanisa thiosithikalwe.,sw,luy,Marachi,translations "Kho Nyasaye niyakhafwala obunyasi bwomubulimo ebifwalo ebilayi ario, obuliho bulano, ne mukamba busukunwa mumulilo, shialamufwala inywe okhushila? Inywe muli nobusuubili butiiti!"," But if God doth so clothe the grass of the field, which to-day is, and to-morrow is cast into the oven, [shall he] not much more [clothe] you, O ye of little faith?",luy,en,Luwanga,bible okhushenga, cut,luy,en,Luwanga,dictionary Baadhi yao wanayaona haya, Avalala vaalola yaga,sw,luy,Maragoli,translations Watu wa kiume watakula mkate usiotiwa chachu., Babaandu be siseecha balia kumukaati kukhalimo limela tawe.,sw,luy,Bukusu,translations "Ilhali uwezo wa mwanaume wa kuzalisha huwa wa muda mrefu hapa duniani wa miaka na mikaka,kama anapata vyakula vizuri vya kuongeza nguvu na damu"," Na mundu musatsa siamala vwangu kulilova mba kuduka mihiga ne mihiga, niiva alitsa vyokulia vilahi ivi mu meda tsinguiu na masahi.",sw,luy,Maragoli,translations pond; pool; stagnant water, liyenge,en,luy,Luwanga,dictionary Mu volere vandu voosi ubukumi bwa akana, Tangazeni utukufu wa Mwana kwa mataifa yote,luy,sw,Maragoli,translations The new reminds you of the old one., Imbia yitsusia ikhulu,en,luy,,proverbs """Munyala mweba asia muli, lwe khurumikhira kamayia akhabao Khumanya khuriena burume bwowo."," Mnaweza mkaiba asia kuwa, ya kutimia uchokozi akiwepo tunajua vipi ujumbe wako.",luy,sw,Bukusu,translations "grass from which omunyu is made, omunyu kwelise", lise,en,luy,Luwanga,dictionary clean; refine, okhuchenula,en,luy,Luwanga,dictionary Kwa hivyo nilifikiria cha kufanya., Khulano ndapara sio khukhola.,sw,luy,Marachi,translations Ahaana, Anapeana,luy,sw,Maragoli,translations Libiiba, Tanki,luy,sw,Maragoli,translations Egyptian, omumisiri,en,luy,Luwanga,dictionary Kuongea kwa wazazi kulifanya Apiyo akaanza kuwauliza maneno mazito yasiyoweza kumjibu., Khulomaloma khwa bebusi khuakira Apiyo yachaka khubareba makhua masiro kali madinyu kawakhanyala khukalusia da.,sw,luy,Marachi,translations ibaka, python,luy,en,Luwanga,dictionary "and to love him with all the heart, and with all the understanding, and with all the strength, and to love his neighbor as himself, is much more than all whole burnt-offerings and sacrifices."," Ne okhumuheela Nyasaye nomwoyo kwosi, nende amapaaro koosi, nende amaani koosi, nende okhuheela owashio shinga olwa wiheela omwene, nelikhoongo muno okhushila ebihaanwa biemilukha nende emisango emisambe chiosi.""",en,luy,Luwanga,bible Goliathi alikuwa kiongozi wa wafilisti, Goliathi yaali mundu munene wa vafiristi,sw,luy,Maragoli,translations hivyo tulipoenda mimi nilishuka.," lano ngilwa huathia, esie ndekha.",sw,luy,Marachi,translations VULWARE VWA KORONA VUKHORERE MAKHUWA MALAYI KHUSHIRA MAVI., UGONJWA WA KORONA UMEFANYA MAZURI KULIKO MABAYA,luy,sw,Marachi,translations Nchi kisha amfanye muingie humo akafanya kuwa yenu., sibala mala amukhole mwingilemo Aakhola khuube sisienywe.,sw,luy,Bukusu,translations and you also, wesi,en,luy,Luwanga,dictionary spread (of information), okhutswana,en,luy,Luwanga,dictionary "Ya siri kuu,"," Shya sira ligali muno,",sw,luy,Maragoli,translations beeswax, ihula,en,luy,Luwanga,dictionary Eyinaikore shiihulira ahatsianira (AMI89) The animal that will get lost will not heed the call of the others., Eyikora shiihulira wetsiashie tsianira tawe,en,luy,,proverbs "Nikusawazishe na nini, nipate kukufariji, Ee bikira binti Sayuni?"," Nda lenganywa na kindu ki ive, nduke kukuleminya mwoyo, o mukana mugima was zioni?",sw,luy,Maragoli,translations make false accusations; spread false reports of s.o.; libel; slander, okhuchikha,en,luy,Luwanga,dictionary KHUBERA SINA BANDU BARITSANGA IMONDO., KWA NINI WATU HUKULA FIRIGISI.,luy,sw,Marachi,translations Vinda vyake huchungwa vizuri, Avaana vayo valindwa vulahi muno.,sw,luy,Maragoli,translations Kuku wangu alikuwa akitaga mayai, Engoko yange yatera mavuyu.,sw,luy,Maragoli,translations "And he said unto them, What would ye that I should do for you?"," Yesu nabareeba ari, ""Nelilena elia mwenya mbu emukholele inywe?""",en,luy,Luwanga,bible Hiyo ni nyota ya Mungu iliyo tumboni mwa mwanamke., Yeyo neng'ereng'ani ya Nyasaye eveye munda yo mundu mukali.,sw,luy,Maragoli,translations nyakukhulunyine," his/her grandmother; nyakukhulu wanje 'my grandmother', nyakukhulu wo 'your grandmother'",luy,en,Luwanga,dictionary nickname; praise-name, lilaha,en,luy,Luwanga,dictionary "become chief, eldest, senior, etc.", okhukhulunduya,en,luy,Luwanga,dictionary Inyama yosi huritsanga ni khuritsanga hubera neya ing'ombe hushira muno humasika huritsanga mpaka efwe bene khurehe ni matamu muno kakhugamiranga amani khumubili., Nyama pia huwa tunala na huwa tunala kwa sababu ya ng'ombe na haswa kwenye matanga huwa tunala hadi sisi wenyewe tuache na ni tamu sana tena hutuletea nguvu mwilini.,luy,sw,Marachi,translations omumu," dry; hard; withered; firm; strong (e.g. cloth, cl. 1, 3, -umu)",luy,en,Luwanga,dictionary esie ndajama sana lumarachi huvera ndevulwa vumarachi., mimi napenda sana kimarachi kwa sababu nilizaliwa kwa wamarachi.,luy,sw,Marachi,translations Mu likhudza lyo Mwami wange:, Katika kifo cha Bwana,luy,sw,Maragoli,translations Mundu kuli mwene uyu yatungizangwa nu mukevi ndi yavita lilago., Mtu kama huyu alitozwa faini na ngariba kwa kutofuata sharia.,luy,sw,Maragoli,translations Heshimu sheria za Mungu, Utie malago ga Yahova,sw,luy,Maragoli,translations Amatsi kakhayanga omutsi, The person who fetched water is most troubled when it is wasted.,luy,en,,proverbs HuiItsurisia mbari ing'ombe iinisianga masero aka beekhonyeranga khukasia bilaro nende tsingoma., Nakukumbusha kwamba ng'ombe hutoa ngozi wanayotumia kutengeneza viatu na ngoma.,luy,sw,Marachi,translations Nataka utubu, Nyenyanga wiganire,sw,luy,Maragoli,translations "the [son] of Jesse, the [son] of Obed, the [son] of Boaz, the [son] of Salmon, the [son] of Nahshon,"," Daudi yali omwana wa Yese, owali omwana wa Obedi, owali omwana wa Boazi, owali omwana wa Salimoni, owali omwana wa Nashoni.",en,luy,Luwanga,bible Khurulana nende ing;ombe abaandu bangi banyoola tsikasi nga etsia khukusia inyama., Kutokana na ng'ombe watu wengine wanapata kazi kama vile kuuza nyama.,luy,sw,Marachi,translations Kwa mwaka kuna mwezi wa kumaliza kuvuna maharagwe na kuanza kupanda wimbi.," Navutswa inyinga ndala mu muhiga myeli gyo kumala muhiga gwe livuna lya maganda ni litanga lyo kulima ovolo,",sw,luy,Maragoli,translations "Ne nalola omukhuyu ehale nikuli namasafu amanji. Yatsia okhulola nikakhaba mbu, eshiamo shiosi shiosi shilikhwo. Ne olwa yoola ewa kwali, shiyanyoolakhwo eshindu shiosi shiosi ta, habula amasafu konyene, shichila shitsiali tsinyanga tsiamakhuyu okhwama tawe."," And seeing a fig tree afar off having leaves, he came, if haply he might find anything thereon: and when he came to it, he found nothing but leaves; for it was not the season of figs.",luy,en,Luwanga,bible "5 Ava mu dambidzanga va gwiye mutwe, avasigu veve vagasidzeywi; kigira yahova u mu vereridzi kigira ubunyingi bwa mahyolo gege."," Wanaomtesa wamekuwa kichwa, adui zake wamefanikiwa; kwa kuwa Bwana amemtesa kwa wingi wa makosa yake.",luy,sw,Maragoli,translations olwala iwe liramwa, one banana,luy,en,Luwanga,dictionary """Tazama, Ee Bwana, teso langu, kwa maana adui ameshinda."""," Henza, O Yahova, lidambidzwa lyange ; kigira musigu yekuminyi.",sw,luy,Maragoli,translations Wamesikia kwamba nkipiga kite hakuna hata mmoja wa kunifariji., 21 va huliye nkenyanga si ha veye nomundu Kali mulala wokuneminya mwoyo.,sw,luy,Maragoli,translations Watu wa afya walijaribu kutafuta dawa ya korona lakini hawakupata, Abandu ba afya batema bakonye misala kia korona lakini sibanyola da.,sw,luy,Marachi,translations "Yesu alitoka mbinguni,"," Yesu ya rhula hango he,",sw,luy,Maragoli,translations "And he appointed twelve, that they might be with him, and that he might send them forth to preach,"," Kho niyaahula abandu ekhumi nababili, nabalanga abarumwa, mbu babe ninaye khandi abarume okhutsia okhuyaala,",en,luy,Luwanga,bible take off the fire, okhwiula,en,luy,Luwanga,dictionary "draw, particularly the designs commonly drawn in clay on the wall of a house", okhung'ola,en,luy,Luwanga,dictionary leaf with thorny or spiky edges, lisafu lyebukakha,en,luy,Luwanga,dictionary Amkeni nyotye mlalao, Yavo vagonanga vavuki vwangu,sw,luy,Maragoli,translations Luo person, omunyololo,en,luy,Luwanga,dictionary Dry water-reeds are heavy on a long journey., Amakata amomu kafunira khuluchendo,en,luy,,proverbs weeds, liswa,en,luy,Luwanga,dictionary Wimbo ulio mtamu sana," Luveeye lwimbu lunolu muno,",sw,luy,Maragoli,translations imberi, before; in front; first; leading (-amberi),luy,en,Luwanga,dictionary olula," sheath (of sword, etc.)",luy,en,Luwanga,dictionary "Pamoja katika vita, tumshinde shetani", U ku konye kumuguute uyu umusigu wetu.,sw,luy,Maragoli,translations "Shichila Herode yali niyahelesia Yohana oluyali, okhuba yali niyamanya mbu, Yohana nomundu omulunjishi khandi oubula eshikha, kho yamulindanga obulayi. Herode yasangalanga okhuhulila amakhuwa ka Yohana, nebutswa olunyuma lwokhuhulila amakhuwake ako yabeyabeya mumwoyokwe muno."," for Herod feared John, knowing that he was a righteous and holy man, and kept him safe. And when he heard him, he was much perplexed; and he heard him gladly.",luy,en,Luwanga,bible "Akiangushwa, wale wa upanda wa aliye angusha wanaomba wakicheza kumchekelea aliye angushwa.", Natuleywe avolovega lwo utuye vasaala ni vasieva kumukumbiriza utuliywe,sw,luy,Maragoli,translations Huu ugonjwa ulikuwa waajabu sana na ukafanya shule zikafungwa na soko pia zikafungwa., Obulwaye buno bwari obwakhuchenya mno mana nibukira ebikuli ni bifungwa nende eviro ni fungwa.,sw,luy,Marachi,translations "And he said unto them, Verily I say unto you, There are some here of them that stand [by], who shall in no wise taste of death, till they see the kingdom of God come with power."," Khandi Yesu nababoolela ari, ""Emuboolela toto mbu, baliho abandi khubasinjiile hano, shibakhafwekhwo ta, okhuula olwa bakhabe nibaluutsi Obwami bwa Nyasaye nibwitsile nende oluyali "" Okhukalulwa khwelikoondo lia Yesu",en,luy,Luwanga,bible "but I say unto you, love your enemies, and pray for them that persecute you;"," Nebutswa isie emuboolela mbu, muheele abasuku benywe khandi musaayile abo abamusandia,",en,luy,Luwanga,bible Mwika okwo tsishida tsiari tsiingi mshialo shia Kenya., Huo mwaka shida zilikuwa mingi nchini Kenya.,luy,sw,Marachi,translations Aabukhania babaandu chimia chitaru mu bipupu bitaru mala aelesia buli mundu akhoombi ne chisaachi ne chinjaso Khu chisaachi mwacho., akawagawa watu mia tatu kwa vikosi vitatu kisha akawapa kila mtu tarumbeta na mitungi isiyo na maji na mienge kwa mitungi hiyo.,luy,sw,Bukusu,translations extravagance; unstinting generosity, injinia,en,luy,Luwanga,dictionary Umundu wagulaa matunda ula ahira haliki?, Yule mtu anayetunda matunda anayapeleka wapi?,luy,sw,Maragoli,translations "Mbuzi na kimeme wakakimbia wakaenda, mbuzi alikutana na sungura. Sungura akauliza mbuzi eti unakimbia nini. Mbuzi akamweleza kuwa anakimbia kwa maana kimeme amemuua kikuto. Sungura mjanja akamwambia mbuzi kwamba atamsaidia."," Imbusi nende omwana wayo beerukha nibatsia, imbusi yakutana nende siduyu. Siduyu riareba imbusi mbari wiirukhanga tsina. Niimbusi imuborera mbari iirukhanga khuluakhuba omwana waye yeerere omwana wa ifisi. Ojolijoli yaborera imbusi mbari yiitsa khumukhonya.",sw,luy,Marachi,translations Twendeni tumuombee Moi., Gendi kusaliri Moi.,sw,luy,Maragoli,translations -rerere, slippery,luy,en,Luwanga,dictionary "And the child grew, and waxed strong, filled with wisdom: and the grace of God was upon him."," Mana omwana oyo nakhula khandi naba owamaani, khandi niyetsulamwo obuchesi naye Nyasaye namuhelesia ikhabi. Omuraaka Yesu Muhekalu",en,luy,Luwanga,bible Kwa sababu ya kazi nyingi za nyumbani iliwabidi watafute mlezi anayeweza kumlea mtoto wao," Kigira miyinzi minyingi jia hango, galoleka vahenzi umuleri unyala kuvalelera mwana wavo",sw,luy,Maragoli,translations "And they kept the saying, questioning among themselves what the rising again from the dead should mean."," Kho nabo nibaholeela nelikhuwa lienelo bonyene, nibarebana abeene khu beene bari, ""Eshisina shielikhuwa mbu, ‘Okhulamukha okhurula mubafu' nishiina?"" Ne shibaboolelakhwo omundu yesi yesi likhuwa elo tawe.",en,luy,Luwanga,bible Mwinye avandu vaveye avange, Ninyi nyote mlio wangu,luy,sw,Maragoli,translations "And the king was exceeding sorry; but for the sake of his oaths, and of them that sat at meat, he would not reject her."," Mana omuruchi nabeelela muno. Nebutswa khulwa eshitsubo eshia yali niyetsubile imbeli wabachenibe, shiyayenya okhuchweya okhuusia eshia yali nasuubisiiye omukhaana oyo tawe.",en,luy,Luwanga,bible Isimindwa yaalulanga ndi avaana vayo?, Teleka aliangua vipi vinda vyake ?,luy,sw,Maragoli,translations skin worn slung from the shoulder, eshitsengwa,en,luy,Luwanga,dictionary "Imbusi nende omwana wayo beerukha nibatsia, imbusi yakutana nende siduyu. Siduyu riareba imbusi mbari wiirukhanga tsina. Niimbusi imuborera mbari iirukhanga khuluakhuba omwana waye yeerere omwana wa ifisi. Ojolijoli yaborera imbusi mbari yiitsa khumukhonya."," Mbuzi na kimeme wakakimbia wakaenda, mbuzi alikutana na sungura. Sungura akauliza mbuzi eti unakimbia nini. Mbuzi akamweleza kuwa anakimbia kwa maana kimeme amemuua kikuto. Sungura mjanja akamwambia mbuzi kwamba atamsaidia.",luy,sw,Marachi,translations "Badirwa nende luyabaaba ni bereba mbu ni sina, ningalusia mkhonye sindu sino singwire mubweni."," Walishikwa na wasi wasi wakiwa wanauliza ni nini kimefanyika, nikawaambia wanisaidie kuna kitu kimenirukia kwa uso.",luy,sw,Marachi,translations take across, okhwambusia,en,luy,Luwanga,dictionary amalalu, madness; lunacy; insanity,luy,en,Luwanga,dictionary shule yetu ina madarasa ya mawe., sikuli siefwe siri nende thikilasi thia makina.,sw,luy,Marachi,translations "Wele Omunyali Owa Bioosi alamureerera ario mwaba ne muria kamalaka kewe ne bilaamo, likoyaana ne changalaalo, buli khuloonda koosi niko amulaka."," Mungu mweza wa vyote atawaleta hivyo mkawa wa kutii sheria zake na laana, kuchanganyikiwa na kuaibika kila kufuata yote ambayo aliwaagiza.",luy,sw,Bukusu,translations whole, bukala,en,luy,Luwanga,dictionary inyanga yange ya kwanza huthia muisomero., siku yangu ya kwanza kwenda shuleni.,luy,sw,Marachi,translations Khwajama ing'ombe muno irinende ifaida hushira miruko kindi kino nikhwo khubera abandu bangi baruka. Mumadala., Tunampenda ng'ombe sana anafaida kuliko mifugo wengine hawa ndio maana watu wengi wamemfuga nyumbani,luy,sw,Marachi,translations Nandachelelwa yayima nabarana/nabachesi, Nandakaywa yayiima nabarana (PMU20) Nandaulira tsiabalomi yayima nabarana (WOY50) He who refused advice hunted with crooks.,luy,en,,proverbs appear; seem; be visible, okhulolekha,en,luy,Luwanga,dictionary eshisa, kindness; mercy; solicitude,luy,en,Luwanga,dictionary "Mana Yesu namukaania naboola ari, ""Hulila, olaboolelakhwo omundu yesi yesi likhuwa tawe. Ne otsie wilolesie imbeli womwisaaliisi, afuchilile okhusiiywakhwo, nawe ohaane eshihaanwa eshia Musa yalaka, shibe obuloli bwokhuhonakhwo khubo "" Yesu ahonia omukhalabani womusesia Omuroma"," And Jesus saith unto him, See thou tell no man; but go, show thyself to the priest, and offer the gift that Moses commanded, for a testimony unto them.",luy,en,Luwanga,bible pen, ikalamu yobwino,en,luy,Luwanga,dictionary "babaandu bewe bakali baumia, yakhaba silibwa e lukoba ."," watu wake wengi wakaumia, hata lango la mji.",luy,sw,Bukusu,translations ati kulikuwa na uchawi., ari varichingi nende vuloko.,sw,luy,Marachi,translations "Naye Petero niyetsuba naboola ari, ""Nditsuba mubwatoto mbu, emboolanga akahabwene! Nyasaye akhoya yambelesia eshinyasio nemba nemboolanga akobubeeyi! Shiemanyilekhwo omundu wa muboolangakhwo uno tawe!"""," But he began to curse, and to swear, I know not this man of whom ye speak.",luy,en,Luwanga,bible "Gidioni alijua kuwa alikuwa ameona malaika wa mungu mweza wa vyote kisha akasema kuwa, nisaidie Ee bwana mungu kwa sababu mimi nimeona malaika wako macho kwa macho"," Gidioni amanya ali aaba aboone malaika owa wele omunyali owa bioosi mala aloma ali, njete ee omwami wele sikila ese naboone malaika wowo moni ne moni.",sw,luy,Bukusu,translations Njia yake., Inzira ye.,sw,luy,Maragoli,translations "wild green vegetable, small shiny leaves of a creeping plant, only eaten when nothing better is available", linyolonyolo,en,luy,Luwanga,dictionary miima, Tabia/ desturi,luy,sw,Maragoli,translations "Shiyaboolakhwo ninabo nalekhoonyeele oluchelo ta, habula nali yenyene nende abeechibe, yabenoosilinjia buli shindu. Yesu ahotselesia imbumbuyeka ikhongo", and without a parable spake he not unto them: but privately to his own disciples he expounded all things.,luy,en,Luwanga,bible """Omwami, beelakhwo omwana wanje tsimbabasi, okhuba noweindulume, ne anyakhananga muno; okhuba akwitsanga mumulilo noho mumaatsi akhandi akhanji."," Lord, have mercy on my son: for he is epileptic, and suffereth grievously; for oft-times he falleth into the fire, and oft-times into the water.",luy,en,Luwanga,bible tyeri!," that's so!, quite true!",luy,en,Luwanga,dictionary Kuvigulu misango javo ku jihulika., Milimani ili kujumuika kwao kusikike.,luy,sw,Maragoli,translations "wedding (of a Christian or civil marriage, see eshiserero or okhubakhwa for a traditional marriage)", harusi,en,luy,Luwanga,dictionary Siku moja tulikuwa tumeketi na nyanya yangu pamoja na ndugu zangu., Yali inyanga ndala ndali nende kukhu wange nende abana befu.,sw,luy,Marachi,translations limera, dew; moisture on grass and bushes after rain (see also lime),luy,en,Luwanga,dictionary Omusala nomumera omurambi okunyala khumenya tsindato tsinyingi, Mti ni mmea mrefu ambao huweza kuishi kwa miaka mingi,luy,sw,Marachi,translations kimarachi ni nini?, olumarachi ni sina?,sw,luy,Marachi,translations sprinkle; moisten; dampen, okhuanyisia,en,luy,Luwanga,dictionary Kayambiva umwanavu?, Nyungu ndogo ya kupikia kuku ni mtoto wa nani,luy,sw,Maragoli,translations And he charged them much that no man should know this: and he commanded that [something] should be given her to eat.," Yesu yabakaania obutinyu mbu omundu yesi yesi alamanyakhwo likhuwa elo tawe. Ne nababoolela mbu, bahelesiekhwo omukhaana oyo eshiokhulia alie.",en,luy,Luwanga,bible "Mana ahambi khuisaa yashienda eshiteere, Yesu yaboola nomwoyo omukhongo ari, ""Eli, Eli, lama sabakitsani?"" Eshisina mbu, ""Nyasaye wanje, Nyasaye wanje, undeshile mbushiina?"""," And about the ninth hour Jesus cried with a loud voice, saying, Eli, Eli, lama sabachthani? that is, My God, my God, why hast thou forsaken me?",luy,en,Luwanga,bible Bebusi bae bamlanga mkhana yali mulai yarula yatsia khulola siabali bamulangire.," Wazazi wake walimwita, msichana mzuri alitoka akaenda kuona walichomwitia",luy,sw,Marachi,translations Obulwaye bwa korona buno burere amakhua malai khushira mavi., Ugonjwa wa korona umelete manufaa kuliko mabaya.,luy,sw,Marachi,translations "Umeona, Ee Bwana, ubaya niliotendewa. Tetea shauri langu!"," 59 O Yahova, u Loli likolerwa lidamano lyange, kalaga likuva lyange.",sw,luy,Maragoli,translations Mzizi ya damu, Michi ja masahhi,sw,luy,Maragoli,translations Khusangalire okhulola., We are happy to see you.,luy,en,Luwanga,translations "Yesu Muhonnyi, a mbolera kandi"," Yesu mponyaji, ananiambia tena",luy,sw,Maragoli,translations "Ne niyetsuulemwo Roho Omutakatifu nende obunyali shinga bwomulakusi Eliya yali nabwo, naranjilile okhutsia okhusaasania abasamwana abaana nende abaana babwe halala nende okhukalusia abakhayi, nabakhola okhuyililisia akobulunjishi, Yesu mwene nashili okhwitsa. Ne alirecheshela Omwami Yesu abandu, Yesu mwene nashili okhwitsa."""," And he shall go before his face in the spirit and power of Elijah, to turn the hearts of the fathers to the children, and the disobedient [to walk] in the wisdom of the just; to make ready for the Lord a people prepared [for him] .",luy,en,Luwanga,bible "10 Na singire mu kiliango kyelihema, na ga Baraka ya vugannya halala avandula va ku vosi mundu ni yadza ku ive, va zebuloni na Naftali ya tsia nokukuteva, na a vola, A yeye hano Kedesh;navandu tsielfu likumi vane-mundu ku vosi? Hene yahoo u la gira ha virenge vivye:na Debora tivula, Auwa, si a veye ho."," Na akasimama kwenye mlango wa hema ,na ya Baraka akakutanisha pamoja watukwa wote mtu akikuja kwako Zebuloni na Nafitali alienda na kuuliza na akasema kwake hapo Kedeshi; na watu elfu kumi na wanne watu wote? Wapi hapo utampata na mguu yake na Debora akasema hapana hamna",luy,sw,Maragoli,translations Kushinda ukoo mwingine yoyote ambayo Musa na waombezi walawi waliambia akaumba.," khukhila ekholo ekiindi yosi yosi niyo Musa, ne basaayi Balawi baboolela aabuumba.",sw,luy,Bukusu,translations Nionapo msalaba, Lwa inze ndola umusalaba,sw,luy,Maragoli,translations "nishiiboolela eshiene shiri, ‘Ndalakalukha munzu yali yanje/ Ne olwa shikalukha nishianyoola mbu, inzu yatsana eyo niyikhaya, khandi mbu yeyilwe mana yikasiibwe obulayi,"," Then he saith, I will return into my house whence I came out; and when he is come, he findeth it empty, swept, and garnished.",luy,en,Luwanga,bible "maji yalifunika juu ya kichwa changu, nami nikafikiri nilikuwa karibu kukatiliwa."," 54 Amadzi ga viti igulu womutwe gwange, Nda vola, mmali kuheridzwa.",sw,luy,Maragoli,translations "And when ye pray, ye shall not be as the hypocrites: for they love to stand and pray in the synagogues and in the corners of the streets, that they may be seen of men. Verily I say unto you, They have received their reward."," ""Ne olwa musaaya, mulakholekhwo shinga olwa abekaati abo bakholanga tawe! Bo baheela okhusaaya nibasinjiile mutsisinagogi nende khumasanganjila, kho mbu abandu babalole. Emuboolela toto mwene mbu, bamala okhunyoola omurungo kwabwe.",en,luy,Luwanga,bible "wakasema kuwa, wewe hutapata kitu chochote kutoka kwa baba yetu, lwa sababu wewe ni mtoto wa mwanamke mwingine."," Baloma bali, ewe se olinyoolakho sisiindu siosi siosi khukhwama Khu papa wefwe tawe, sikila oli omwana owo mukhasi okundi.",sw,luy,Bukusu,translations Walevi huwa hawasaidii mke na watoto wao., Abamesi ba malwa sibakhonyanga bakhasi nende baana da.,sw,luy,Marachi,translations Omuruchi wefu namala navola mbu evikuli vilafungulwa omwosi kwa hurano., Rais wetu alimaliza akasema kuwa shule zitafunguliwa mwezi wa tano.,luy,sw,Marachi,translations "John came, who baptized in the wilderness and preached the baptism of repentance unto remission of sins.", Yohana Omubatiisi nalolekha mushitsiimi nabatiisinjia nende okhuyaalila abandu mbu bekalukhasie nibalekha obwonooni bwabwe.,en,luy,Luwanga,bible isimba, house in which boys sleep,luy,en,Luwanga,dictionary kuka wanje nasili omulamu yambolelanga mbali nie nasili mtiti yali yakorwa khulomaloma luswaili naye haandi sibatsitsanga ta mwisomero., babu yangu akiwa hai alikwa akiniambia kuwa yeye akiwa mtoto hakuwa anajua kuongea kwa kiswahilina tena hawakuwa wanaenda shuleni.,luy,sw,Marachi,translations """Omukhalabani owali niyahebwa tsitalanda owali niyahebwa tsitalanda tsibili niyetsa naboola mbu, 'Omwami, wambelesia tsitalanda tsibili, lola enyoolile inganga yetsindi tsibili/"," And he also that [received] the two talents came and said, Lord, thou deliveredst unto me two talents: lo, I have gained other two talents.",luy,en,Luwanga,bible Omwana akhulecheresiria mumishino (mumibayo), A child can show you disrespect in a dance.,luy,en,,proverbs "Debora; Na vagendi va genda ku tsinzira kuli ya li , Baraka a veye", Debora na watembezi walitembea kwa njia kama Isakari alivyo kuwa Bakari,luy,sw,Maragoli,translations Moyo wangu kuuponya," Kuhonya mwoyo gwange,",sw,luy,Maragoli,translations walimu huwa na mpishi anayewapikia na pia kukoroga uji wa watoto wa chekechea., valimu vali nende mudehi oubadeheranga nende khufulukira vana vusera.,sw,luy,Marachi,translations chimbosio che kumuleembe mala Endaalo yino Wele Omunyali Owa bioosi amufukiilile enywe mga babaana bawele., Maneno ya amani kisha siku hii mungu mweza wa vyote amewakubali nyinyi kama watoto wa mungu.,luy,sw,Bukusu,translations By-gones revisited may kill relationships, Ametsulila keeranga olwikho,en,luy,,proverbs asoya, a bribe,luy,en,Luwanga,dictionary Do not show off like the rainbow., Lekha okhwimila shinga oluchera,en,luy,,proverbs "Ndipo neno la mungu muweza wa yote likaja kwa Aburamu tena kuwa mtumwa huyu hatarithi mali yako, mtoto wako ambaye umemzaa ndiye atakayerithi mali yako."," Nio elomu eya wele omunyali owa bioosi yecha khu Aburamu lundi eli, nasioobi yuno se aliila khu miandu kiowo tawe, omwana wowo niye osaala niye oliila khu miandu kiowo .",sw,luy,Bukusu,translations "44 Wekuniki nelilesi, lisaala lyetu li vule kuvita."," Unajifunika mwenyewe kwa wingu, ili pasiwe na ombi litakaloweza kupenya.",luy,sw,Maragoli,translations okhusokondia," poke with a stick, e.g. into a hole one cannot reach otherwise",luy,en,Luwanga,dictionary Sunguru alipofika haraka aliona ndizi akaamua kuenda kuomba., Siduyu ngasiola lwangulwangu sialola maremwa mengu nisiamua sitsie sisabe.,sw,luy,Marachi,translations "Kase, kase ku Ia yanza"," Milele, milele tutafurahia",luy,sw,Maragoli,translations omwibule, native; one born in the country; one of the clan,luy,en,Luwanga,dictionary Mtu anaweza kutahiriwa akiwa na miaka ishirini na tano na pia akishaoa na kupata mtoto., Mundu wambooye wakevangwa naviti mihiga makomi gaviri na jitano haundi yali yamala koleta mukali na yayivula ku mwana.,sw,luy,Maragoli,translations bear a grudge, okhubikha likhobo,en,luy,Luwanga,dictionary "Baada ya hayo, Musa alifia Moabu, nchi iliyo Mashariki mwa Mto wa Yorodani."," Enyuma wako, Musa afwila mu Moabu, sibala siili ebukwe we luluuchi lwa Yoritani.",sw,luy,Bukusu,translations "Then the devil taketh him into the holy city; and he set him on the pinnacle of the temple,"," Mana Setani namuyila mwitookho litakatifu, namusinjisia khubutenje obwa Ihekalu.",en,luy,Luwanga,bible "U nkoli kuva tsyeng'ine, Kandi mulyaye mbasu Bei."," Amenifanya kuwa pekee, na mgonjwa mchana kutwa.",luy,sw,Maragoli,translations "look for a thing and not see it, although it is there", okhufushira,en,luy,Luwanga,dictionary """Omundu yesi yesi ofukiilila asoya bali ""Kabe kario.", mtu yeyote anayekubali hongo kuwa yawe hivyo.,luy,sw,Bukusu,translations Kwa siku ya kwanza ya mwezi wa kumi na moja kwa mwaka wa Arobaini amfanye muongezeke muwe maelfu kushinda kisha awape baraka jinsi alivyoahidi., Khu ndaalo eye khunyoa eye kumwesi kwe khumi na mulala kwe kumwiiko kukhola kamakhumi kane amukhole mutasiikhe mube chielefu khukhilakhoo mala amubiite chikhabi khukhwama nga ne amulaka.,sw,luy,Bukusu,translations "be furious, hungry, troublesome, dangerous, bitter, sour; hot", okhulula,en,luy,Luwanga,dictionary below; down there, emwalo,en,luy,Luwanga,dictionary KOBE AKAMWAMBIA SUNGURA KUWA ANATAKA KWENDA KULETA WANYAMA WOTE KWA SABABU UMESEMA HAKUNA MNYAMA ANAYEKUSHINDA MBIO., RIHUDU RIAVORERA HADUYU ATI NYENYA HUTHIA HURERA THISOLO THIOSI ATI OVORERE ATI YUMAO ISOLO YAKHAHUSHIRA THIMBIRO.,sw,luy,Marachi,translations okhwafula, crawl; used only of a baby,luy,en,Luwanga,dictionary shake; tremble; quiver; be afraid, okhurenga,en,luy,Luwanga,dictionary okhukhomaka," ache, a throbbing pain, as a headache",luy,en,Luwanga,dictionary "For I say unto you, that except your righteousness shall exceed [the righteousness] of the scribes and Pharisees, ye shall in no wise enter into the kingdom of heaven."," Niko akachila nemuboolela mbu, obwisiikwa bwenywe nibulashila obwa abeechesia abamalako nende Abafarisayo ta, shimwakhenjilekhwo mubwami bwa Nyasaye kata nahatuutu tawe. Amechesio khu akeliruma",en,luy,Luwanga,bible Mkeere yagulaa inyaanya anyanye., Nyanya anchuna nyanyan aile.,luy,sw,Maragoli,translations Aliyenishindia:, Muguutiri wange:,sw,luy,Maragoli,translations "As your brother bear children, bear your own.", Owomuwenyu yebula nawe niwibula,en,luy,,proverbs Ugonjwa huu ulitoka nchini China mwaka wa elfu mbili na ishirini., Obulwaye buno bwarula musialo sia china omwaka kwa elfu thibiri nende mahumi kaviri.,sw,luy,Marachi,translations """Mubise ebio, Obwami bwa Nyasaye bwakhachelaasibwe nende omundu owali nali okhutsia muluchendo lwehale. Ne nalanga abakhalabanibe, nabalaka okhusinjilila emianduchie."," For [it is] as [when] a man, going into another country, called his own servants, and delivered unto them his goods.",luy,en,Luwanga,bible Ori sawa?, Are you okay dear?,luy,en,Tsotso,translations Obwatoto butsuna, The truth hurts.,luy,en,,proverbs 35 Ku kyaminya ubulungi bwomundu imbiri womumoni mwa uyu uveye igulu ligali., Kumnyima mtu haki zake mbele za Aliye Juu Sana.,luy,sw,Maragoli,translations "And he asked them, But who say ye that I am? Peter answereth and saith unto him, Thou art the Christ."," Ne nabareeba ari, ""Nenyu muboolanga mbu nisie wina?"" Petero nakalusia ari, ""Niwe Kristo.""",en,luy,Luwanga,bible (Ng'ombe) anakula nyasi/nyazi, Yayaa,sw,luy,Maragoli,translations "Abandu abali nibali elwanyi weihekalu, nibashilindililanga Zakaria bahuka muno shichila yali nashindile muhekalu."," And the people were waiting for Zacharias, and they marvelled while he tarried in the temple.",luy,en,Luwanga,bible obulekhule, freedom; release,luy,en,Luwanga,dictionary Nzie nzie nzie mmbo, Naenda naenda naenda,luy,sw,Maragoli,translations Hata katika majaribu yake, Kali nanyola magelizu gosi,sw,luy,Maragoli,translations Lilimngoja Agulakiraka kama amewapeleka ng'ombe malishoni likaanza kuimba, Gwatsa Agulakiraka niyakatsia kwaya tsing'ombe gutanga kwimba,sw,luy,Maragoli,translations "Mwirecheshe okhuba abandu balamutiila nibamuyila mubiina, nibamunywekha netsikhoba nimuli mutsisinagogi tsiabwe."," But beware of men: for they will deliver you up to councils, and in theirs synagogues they will scourge you;",luy,en,Luwanga,bible "And they ate, and were filled: and they took up, of broken pieces that remained over, seven baskets."," Mana buli mulala khubo yalia niyekura, ne bali abandu abahela ebikhumila bine.",en,luy,Luwanga,bible tank, litangi,en,luy,Luwanga,dictionary efitsinzibu, tasteless; insipid,luy,en,Luwanga,dictionary esiakhuuchisia ni avamarachi ohululomaloma ni oluraisi lakini ohuluandika nolumu muno paka onyole amasomo ko khuluandika kho onyole ngo oluandika lakini okhululomaloma no uhuraisi sa nga omurere nikurerekha khulurimi., cha kushangaza ni kwamba wamarachi kukizungumza ni rahisi lakini kukiandika ni kigumu sana mpaka upate mafunzo ya kukiandika ndipo upate jinsi ya kukiandika lakini kukizungumza ni rahisi tu kama mlenda unapoteleza kwa ulimi.,luy,sw,Marachi,translations ENG'ERENG'ANI YITSI KUGEESA., Nyota amefika kupewa ugali.,luy,sw,Maragoli,translations Uluswa Umusatsa umwononyia mwana mkana mdoto kandi adukana akungwi muhili yeye yenye ovomenyo uvuhya, Mwanaume anayemnajisi mtoto msichana anafaa kufukzwa katika jamii yake na atafute maisha mapya,luy,sw,Maragoli,translations "nibaboola bari, ""Omundu uno yaboola ari, ‘Enyala okhulikulula Ihekalu ya Nyasaye ne mutsinyanga tsitaru nechiumbakha khandi.' """," and said, This man said, I am able to destroy the temple of God, and to build it in three days.",luy,en,Luwanga,bible but the wise took oil in their vessels with their lamps., Ne abachesi abo nabo nibabukula amafura kandi mubimuka halala nende tsitaha tsiabwe.,en,luy,Luwanga,bible head of a eshiribwa who form the chief council of advisors, oweshiribwa,en,luy,Luwanga,dictionary omukumba, woman with no children (one who is barren or whose children have died),luy,en,Luwanga,dictionary trouble, linyasio,en,luy,Luwanga,dictionary "Aburamu aaba omuinda lukali mu bibiayo, efwesa, ne mu sahaba."," Aburahamu alikuwa tajiri Sana kwa mifugo, shaba na dhahabu.",luy,sw,Bukusu,translations Indimu indahi eveeye kumusaala., Ndimu nzuri iko mtini.,luy,sw,Maragoli,translations Vokonyi vwacho ni kokonya avegitsi na vivuli kuvilukitsa lulimi lwa vaana., Umuhimu wa hiki kitabu ni kuwasaidia walimu na wazazi katika matamshi ya wanao na wanafunzi wanapokua.,luy,sw,Maragoli,translations fold the arms; be wrapped up in one's own grief or disappointment, okhwifumberera,en,luy,Luwanga,dictionary isuti," stopper, in bottle, gourd, etc.; cork",luy,en,Luwanga,dictionary eshisoma," alone, used of s.o. living alone",luy,en,Luwanga,dictionary Ga va Mwana wa Nyasaye., Alikuwa mwana wa Mungu.,luy,sw,Maragoli,translations "KATIKA KAUNTI ZINGINE ZA MABHARIBI,BUSIA ILIKUWA NA WANGJWA 5,KAKMEGA4 NAYO VIHIGA IKAWA NA WAGONJWA 3."," MUKAUNTI CHICHINDI CHE BULUHYA BUSIA ENYOLEKHEMO BALWALE 5,KAKAMEGA 4 NAYO VIHIGA NENYOLEKHAMO BALWALE BATARU.",sw,luy,Bukusu,translations Vifaa vya kupima korona vililetwa kutoka nchini China ili kusaidia kutambua mtu aliye na korona na yule asiyekuwa nayo., Vipimo bya khupima korona bya gamwa khulura China ili khokhonya khumanya mundu uri nabwo nde ulari nabwo.,sw,luy,Marachi,translations Bino byosi viekhorekha ili khupungusia bulwaye buno. Mabadiliko kosi kosi kari kaumao ka khuepuka ka bulwaye buno., Hivi vyote vilifanyika ili kupunguza kunea kwa ugonjwa huu. Hakuwepo na mabadiliko yoyote ya kuepuka huu ugonjwa.,luy,sw,Marachi,translations Good afternoon church., Keshitere libukana.,en,luy,Luwanga,translations "9 Naye ya vola, Ligali inze nda tsia huuma nengubo", Naye akasema ukweli mimi nitaenda pamoja nawe,luy,sw,Maragoli,translations okhwilonderesia, go uninvited; crash a party,luy,en,Luwanga,dictionary omulechi," critic, particularly an unfavorable one; one who despises",luy,en,Luwanga,dictionary Yataka mimi na moyo wangu., Bwenyanga inze nomwoyo gwange.,sw,luy,Maragoli,translations "Olwa khwaola sa muofisi mwa omwirisi wa sikuli, khwengira mukari omwimirisi owasikuli namreba omwibusi wange mbu ogamire omwana wao?"," Tulipofika tu ofisini mwa mwalimu mkuu, tulingia ndani mwalimu mkuu akamuuliza mzazi wangu kuwa umeleta mtot wako?",luy,sw,Marachi,translations Onyanya yatora kho wamira, Chew until it is soft before you swallow.,luy,en,,proverbs small crowd, eshikanda,en,luy,Luwanga,dictionary obulafu, whiteness; cleanness; brightness; lightness; purity,luy,en,Luwanga,dictionary Ne chikholo cha Efuraimu Babemeelesi babona bibindu biboofu Nio Manase babamia mala bayingiilila biosi nibio wele omunyali owa bioosi babakholele kimilimo., Na koo za Efurahimu wasimamizi waliona vitu vikubwa ndipo manase wakaviongoza kisha wakalazimisha vyote ambavyo mungu mweza wa vyote wamewafanyia kazi.,luy,sw,Bukusu,translations isiongo, water-jar with narrow neck,luy,en,Luwanga,dictionary "And again he came, and found them sleeping, for their eyes were very heavy; and they knew not what to answer him."," Niyetsa khandi nabanyoola nibakonanga tsindoolo, shichila tsimoni tsiabwe tsiali nitsisitohe, ne nibakorwa elia bamukalusia.",en,luy,Luwanga,bible Walimfanyia nini nyanya huyo?, 5. Aviri vaakolaki kuye?,sw,luy,Maragoli,translations "Oli Eberi ali ne bukhulu bwe kimiiko chimia chine ne kamakhumi kataru na kine asaala Peleki, ne enyuma we lisaalwa lia Peleki ,Eberi amenya kimiiko chimia chine ne kamaakhumi kataru mala asaala babaana babaandi basoleeli ne bakhaana."," Eberi akaishii miaka thelathini na mine akamzaa Peleki,kasha akaishi miaka mi nne akazaa watoto wengine wavulana na wasichana""",luy,sw,Bukusu,translations "Yuda, owakhoba Yesu nachinguula omwoyo nareeba ari, ""Omwechesia, nisie owoboolangakhwo noho?"" Naye Yesu nakalusia naboola ari, ""Lwokhali Omwene niwe ouboolile Lisabo elia Omwami"," And Judas, who betrayed him, answered and said, Is it I, Rabbi? He saith unto him, Thou hast said.",luy,en,Luwanga,bible okhung'oyang'oya, dawdle,luy,en,Luwanga,dictionary okhupalapala, be flat,luy,en,Luwanga,dictionary Biakhuria bia khunyala khudedera tsing'ombe etsio mana tsibe nende mubiri mulayi ni lusi., Vyakula ambavyo tunaweza katia ng'ombe hao kisha wawe na afya bora ni mabingobingo,luy,sw,Marachi,translations okhusasania," atone; combine; reunite ceremonially; bring together (e.g., those who have been at enmity, or who have been ceremonially separated, as a mother and daughter after the girl's marriage)",luy,en,Luwanga,dictionary ilikuwa asubuhi niliamka nikaanza kutayarisha chai., yali ichuli ndaavukha ninjaka hutairisha ichai.,sw,luy,Marachi,translations Atagava zawadi, Alagavula vihanwa vyetu,sw,luy,Maragoli,translations pentekote, Pentecost,luy,en,Luwanga,dictionary chase; follow and try to overtake, okhulondachirira,en,luy,Luwanga,dictionary lose on a business transaction, okhufwirwa inganga,en,luy,Luwanga,dictionary Omechera oukhumechera (TWA15) You give to him who gives you., Oha oukhuhelesia,en,luy,,proverbs "Olwene nolutuutu muno nochelaasia khubufwa bundi bwosi, nebutswa olwa lusebukha nilukhula, nilwikhola omusaala omukhongo okhushila echindi chiosi, khandi kata amanyonyi kombakha ebitsu mumasaka kakwo "" Oluchelo lwelimela"," which indeed is less than all seeds; but when it is grown, it is greater than the herbs, and becometh a tree, so that the birds of the heaven come and lodge in the branches thereof.",luy,en,Luwanga,bible Jini likambeba likampeleka msituni., Gwamugiinga nigumuhira mmbulimu.,sw,luy,Maragoli,translations Ihonganga eyanyenya, 168. Ikhabi ishira obukondo (AMI96) Ikhabi ishira obulayi (SOW2) Luck is better than beauty.,luy,en,,proverbs "Akasema kuwa, hata misri akuweke kwe uwezo wa waamori wewe pia musa hutaingia kwa nchi hiyo."," Aloma ali, 'Akhaba Misiri akhure mu bunyali bwe Baamori ewe wesi Musa se olingila mu sibala esio.",sw,luy,Bukusu,translations "Mana khunyanga yambeli yelisabo liemikaate echibulamwo limela, olwa basinzanga eshimeeme shielikondi khulwa lisabo lia Pasaka, abeechi ba Yesu bamureeba bari, ""Wenya mbu khutsie khukhukaasilie hena lisabo lia Pasaka?"""," And on the first day of unleavened bread, when they sacrificed the passover, his disciples say unto him, Where wilt thou that we go and make ready that thou mayest eat the passover?",luy,en,Luwanga,bible "Khulweshio okhurula bulano emuboolela mbu, shimwakhandolekhwo khandi ta, okhuula olwa mwakhaboole muri, ‘Noweikhabi owitsa muliira lia Omwami.' """," For I say unto you, Ye shall not see me henceforth, till ye shall say, Blessed [is] he that cometh in the name of the Lord.",luy,en,Luwanga,bible We are happy to see you., Khusangalire okhulola.,en,luy,Luwanga,translations "Hawatakuwa na ardhi, mungu wenu alichukia watu wanaofanya mabaya kama ukoo zingine hapana, vipande vya kuudhi huku."," Se balaba ne kamaloba, wele wenywe abiila babaandu bakhola bibii nga chikholo chichiindi tawe, sitonyi bie khusinya bino.",sw,luy,Bukusu,translations Kumsalaba Yesu yavambwa, Msalabani Yesu alisulubiwa.,luy,sw,Maragoli,translations "Then came Peter and said to him, Lord, how oft shall my brother sin against me, and I forgive him? until seven times?"," Mana Petero niyetsa nareeba Yesu ari, ""Omwami, omwana wefwe natsiililila okhunzonoonela, ndakhamuleshela okhuula khanga? Okhuula musafu noho?""",en,luy,Luwanga,bible cork; block up, okhusuba,en,luy,Luwanga,dictionary "Hambi mwosi ku yahova Nyasaye,", Njooni nyote kwa Mungu Baba,luy,sw,Maragoli,translations watu hawa walikuwa na miji thelathini kwa nchi ya Gilead., Baabana bano baba ne chingoba kamakhumi kataru mu sibala sia Kileati.,sw,luy,Bukusu,translations okhufubukha, be grazed,luy,en,Luwanga,dictionary "Msamehe ukweli wake sababu huyo, alipona punda ya muisreali mwenzake ndiye aliyekuwa na nguvu zake ya kuanza."," omubele bung'ali bwewe sikila omwenoyo ""Ne obona epunda yo Muisiraeli wasio niye ooli kamaani kewe ke khunyoa.",sw,luy,Bukusu,translations A man who rears one cow is better than he who says ‘I will rear a large herd'., Omwaya ndala ashira ndiliruka,en,luy,,proverbs Hesabu anastahili aweke kwa kikapu kipande cha mungu na ambao unaishi nao., Bala akhoya abiikhe mu sikono sitonyi sie wele nende nibo omenyile nabo.,sw,luy,Bukusu,translations Omulimo okwo okhukanatsingano nende okhuboola khukayalolanga nashili omusoolili. Yachaaka ari., . T.Kazi ya kuhadithia hadithi na kusema alivyokuwa anaona akiwa angali kijana. Alianza hivi,luy,sw,Marachi,translations Mutakula vyote vitamu vya dunia," Mulalia vilahi vyekivala yiki,",sw,luy,Maragoli,translations old man, omusakhulu,en,luy,Luwanga,dictionary "Omumalaika oyo namukalusia naboola ari, ""Nisie Gaburieli, ousinjilanga imbeli wa Nyasaye. Isie erumilwe okhuboola ninawe nende okhukhureerera amakhuwa amalayi ako."," And the angel answering said unto him, I am Gabriel, that stand in the presence of God; and I was sent to speak unto thee, and to bring thee these good tidings.",luy,en,Luwanga,bible "Atafanya hivyo mkiwa mnamtii kisha ambayo alisema hayatafika sheria zake ambazo ninawapa, itakuwa si ujumbe wa mungu huu kwa kumpenda yeye, mungu."," 'Alakhola ario mwaba ne muria o mala niko aloma se kakhole kamalaka kewe niko ndikho muelesia tawe, aba se buli burume bwa Wele luno khulwe khumusiima niye, Wele.",sw,luy,Bukusu,translations "Take ye away therefore the talent from him, and give it unto him that hath the ten talents."," Khulweshio, mumunuule italanda eyo, ne muhelesie ouli netsitalanda ekhumi oyo.",en,luy,Luwanga,bible Tumekutana na babu na koti jeusi - - Dudumanyoa, .Kwagani na guga ne likoti limwamu - Lugiita,sw,luy,Maragoli,translations Ya guurha likhudza lya Shetani., Alishinda kifo cha shetani,luy,sw,Maragoli,translations Malaika hao," Mirembe, mwirova;",sw,luy,Maragoli,translations libishiro, store; bank; treasury; any place where things are stored away,luy,en,Luwanga,dictionary Buli ifamilia yaanyolanga tsisabuni buli mundu mti mlala., Kila familia ilipata sabuni moja kwa kila mtu kwa familia,luy,sw,Marachi,translations Kutazama mwili wa ndugu yake aliyekufa iwapo hakumtembelea akiwa hai," 27. Kohenza ku amwavo wovo nakuzi, niva wamugendelel, nakikiri mwoyo.",sw,luy,Maragoli,translations Abaabu (Jina la mtu), Abaabu,sw,luy,Maragoli,translations "Nebutswa olwa yalola omuyeka omukhongo nikuhutsa, yaria mana nachaaka okhwiyinikha mumaatsi, ne nalanjilisia ari, ""Omwami mbonia!"""," But when he saw the wind, he was afraid; and beginning to sink, he cried out, saying, Lord, save me.",luy,en,Luwanga,bible "And [the people] saw them going, and many knew [them], and they ran together there on foot from all the cities, and outwent them."," Nebutwa abandu abanji babalola nibatsitsanga, ne nibabamanyilisia. Mana abandu abanji nibetsa okhurula mu buli litookho, nibatsia tsimbilo ne nibaranjilila okhuula habundu tsana aho, Yesu nende abeechibe nibashili.",en,luy,Luwanga,bible Hayana madhara yoyote katika maisha yetu, Sikari nende obubu bwosi bwosobwosi tawe hubulamu bwefu.,sw,luy,Marachi,translations "Paka ni mnyama anayeishi nyumbani, tuna aina nyingi za paka"," Ipusi ni isolo iria eya menya mudala, khuri nende tsipusi tsikabukhane.",sw,luy,Marachi,translations "His appearance was as lightning, and his raiment white as snow:"," Okhufwanakhwe khwali shinga oluhenu, natsio tsingubotsie nitsing'inang'ina shinga eliuba.",en,luy,Luwanga,bible And there appeared unto them Elijah with Moses: and they were talking with Jesus.," Mana Eliya nende Musa nibabaloleshela, ne bali nibaboolanga nende Yesu.",en,luy,Luwanga,bible "U langangwa lero, u la khola shi?"," Ukiitwa leo, utafanya nini?",luy,sw,Maragoli,translations "Khuboolelekhwo, olola orie? Kali habwene okhurunga obushuru khumuruchi wa Roma?"""," Tell us therefore, What thinkest thou? Is it lawful to give tribute unto Caesar, or not?",luy,en,Luwanga,bible ikalamu, pencil; pen ( esie mumera kange ni monica.,sw,luy,Marachi,translations "Kwa kuanza mji huu wa ulitawanyika kwa ardhi ambayo tumepewa sisi, uliitwa kuwa kiriath-seferi."," Mu khunyoa lukoba lino lwa Tanywe mu maloba niko bakhuele efwe, laangwanga luli, kiriti-seferi.",sw,luy,Bukusu,translations Wale watu waliokuwa hawajui kunawa wakati huu walijua kunawa kila wakati., Bale abandu vava nibakorwa okhweesaba lero luno beesaba burisikha.,sw,luy,Marachi,translations "But his lord answered and said unto him, Thou wicked and slothful servant, thou knewest that I reap where I sowed not, and gather where I did not scatter;"," ""Kho omwamiwe namukalusia ari, 'Iwe omukhalabani omumayanu khandi omutofu! Wamanya mbu enjesanga aha ndalaaraaka ta, nimbunjelesia aha ndalalamiitsa tawe.",en,luy,Luwanga,bible Avana vosi avevikuli vya puraimari ni virimo vya sekondari alala nende vichuo.," Wanafunzi wote wa shule za msingi, upili na wa vyuo vikuu.",luy,sw,Marachi,translations okhusakania, persecute; ill-use,luy,en,Luwanga,dictionary okhukosania, refuse to listen to s.o. because one is intent on something else,luy,en,Luwanga,dictionary Na moto kuonekana, Umuliru kutura kukehengera.,sw,luy,Maragoli,translations "Yee guyanzi muno,", Hakika hufurahia mno,luy,sw,Maragoli,translations "And Jesus said unto the centurion, Go thy way; as thou hast believed, [so] be it done unto thee. And the servant was healed in that hour."," Mana Yesu naboolela omusesia oyo ari, ""Tsia ingowo, ne kalekholekha shinga lwosuubiile "" Ne omukhalabaniwe nahona khushise shieneshio. Yesu yahonia abandu abanji",en,luy,Luwanga,bible Kusema kweli ng'ombe ni mfugo wa maana sana., Khubola bwa dodo ing'ombe ni siruko siamaana muno.,sw,luy,Marachi,translations Kwa njia hii yote ya kikapu., Mu ngila yino liosi mu ndubi.,sw,luy,Bukusu,translations nyanya yangu aliaga mwaka wa elfu kumi na nane., kuhu wanje yafwa mwaka kwa elfu kumi nende munane.,sw,luy,Marachi,translations Oufwa india shashiena, He who dies of overeating will not haunt those left behind.,luy,en,,proverbs Watu walisema ya kwamba kila rika na mambo yake kasha kuachia hapo," Avandu valala vavola amakula yi miihilani,vuli likula na galio ma vahela ahenayo",sw,luy,Maragoli,translations Umpende Mungu baba wako, Uyanze mwami Nyasaye wowo,sw,luy,Maragoli,translations "Ndipo Hakari alipoita jina la mungu muweza wa vyote aliyezungumza naye kuwa, wewe ni mungu unayeona, kwa kuwa alijiuliza kuwa, mimi nimeona mungu kisha baada ya kumuona nimebaki hai? Kwa hayo kisima kikaitwa Beeri-lahai-roi, kilicho katikati mwa Kadeshi na Beradi."," Nio Hakeri alanga lisina lia wele omunyali owa bioosi owalomaloma ne naye ali, ewe oli wele oobona, sikila ereeba ali ese naboone wele mala enyuma we khumubona naramire omulamu? Khwako esebele yalaaangwa bali Beeri-lahai-roi, eli akari wa Kadeshi ne Berate.",sw,luy,Bukusu,translations "And no man putteth new wine into old wine-skins; else the new wine will burst the skins, and itself will be spilled, and the skins will perish."," Kata shialiho outsukhanga idivai indoro mumifuko emikhulu chiamaseelo ta, okhuba idivai indoro eyo yinyala okhurulaka emifuko emikhulu echio, nichirandukha, nayo niyisasikha yosi pe.",en,luy,Luwanga,bible esie mwene ndachama oluluya khubera mutsinyanga tsino bakofu bangi bamanyile luswaili lakini badidi balomalomanga lumarachi nano notsia abali nimlomaloma, mimi mwenyewe napenda kiluhya kwa sababu siku hizi wazee wengi wanajua kiswahili lakini ni wachache wanaozungumza kimarachi sasa ukienda kule walipo mnaeza zungumza.,luy,sw,Marachi,translations Walikoasa nafasi na kufukuzwa, Vacheleva mu inyimba ni vakungwa,sw,luy,Maragoli,translations iron ornament worn round neck or waist; armlet; bracelet, oluteyo,en,luy,Luwanga,dictionary okhusisa, rub gently,luy,en,Luwanga,dictionary Lyatwula kubuyaní vwange, Kutoka kwa upendo wangu,luy,sw,Maragoli,translations S.SIKULI SIA SIKURA, SHULE YA MSINGI YA SIKURA,luy,sw,Marachi,translations "Techula alutare eya Baali mala rema okwisie asi sifwaani sia Asiera, sili siimbi a alutare.", Bomoa madhabahu ya Baali kisha ukate uangushe sanamu ya Asiera iliyo karibu na madhabahu.,luy,sw,Bukusu,translations "Shichila yanzitsuliile isie omukhalabaniwe omuholo! Okhurula bulano abandu boosi balananga mbu, oweikhabi."," For he hath looked upon the low estate of his handmaid: For behold, from henceforth all generations shall call me blessed.",luy,en,Luwanga,bible "21 U yanze, u sangale, o Mukana was Edom umenya mu kivala Kya Uzu."," Furahi, ushangilie, Ee binti Edomu, ukaaye katika nchi ya Usi.",luy,sw,Maragoli,translations Mwanamke kukama ng'ombe, 44. Mukali kokela eng'ombe.,sw,luy,Maragoli,translations Abaabu agonaa kukidali, Abaabu analala kitandani.,luy,sw,Maragoli,translations Ndipo Gidioni na mtumishi wake Pura wakashuka wakaenda kando ya kambi ya adui., Nio Gidioni no mkholi wewe pura beekha bacha Khu ndulo khwe kambi yo musiku.,sw,luy,Bukusu,translations Mtoto mchokozi anawapiga wenzake kwa fimbo, Mwana mutindi akuyaa avandi nembi.,sw,luy,Maragoli,translations Chudi chudi kwa nyasi -Aina ya ndege, Chudi chudi mu tsinzeywe - Viyundi,sw,luy,Maragoli,translations Nyanyangu anapenda kutembea matawi au kwa nyasi -Nyoka, Guku wange yayanza kogenda mu matu anoho vulimu - Enzoka,sw,luy,Maragoli,translations Ababoolela babe bariani nende be busiime khu Wele., Aliwaambia wawe watiifu na wa kumpenda Mungu.,luy,sw,Bukusu,translations okhubamba," stretch out; split open and spread out, as meat for drying; spread out as a skin for drying;crucify",luy,en,Luwanga,dictionary Mungu wa mababuu zetu amewapa nchi ya Kanaani., Wele owe bakuuka benywe amuelesie sibala sia Kanaani.,sw,luy,Bukusu,translations okhumika," choke; kill by suffocation (hanging, strangling, drowning, etc.)",luy,en,Luwanga,dictionary Wachelevanga mu kekevo chiche yamanya akevwa kali naduki mihiga makomi gavaga., Waliochelewa kupashwa tohara walitahiriwa wakiwa na miaka 33.,luy,sw,Maragoli,translations "Leo mwokozi wetu, akiwa Kristo"," Lero muhonyvi wetu, a veeve Kristo",sw,luy,Maragoli,translations Hata kama zenu dhambi ni kubwa," Kali uvwoni vwinyu vove vwakangu,",sw,luy,Maragoli,translations eshiremba, dance performed by men after the death of a man of standing in the community in his village,luy,en,Luwanga,dictionary okhupa isimu, make a phone call,luy,en,Luwanga,dictionary omubatsa, liar; deceitful person,luy,en,Luwanga,dictionary walk with long strides, okhurambusia,en,luy,Luwanga,dictionary delay; stay long, okhuchelewa,en,luy,Luwanga,dictionary Ukiwa kama Andimi unadhani nini kuhusu hii maoni yah ii kamati mpya?, Miyinzi je kamiti mbia nayive noveye Andimi iligina ovoola ndi,sw,luy,Maragoli,translations lihe, army; war; sera lihe 'make war' (see lie),luy,en,Luwanga,dictionary Atuponye sisi sote., A khu honie efwe fwesi.,sw,luy,Maragoli,translations "Vamali koleka yahova Nyasaye, wavo,", Wameasi wao Mungu baba,luy,sw,Maragoli,translations obulala, unity,luy,en,Luwanga,dictionary "Olunyuma, Yesu yaloleshela abalondibe bandi babili nali mubukondo bwomundu undu butswa. Abaloondibe abo bali nibachendanga nibarula mwitookho."," And after these things he was manifested in another form unto two of them, as they walked, on their way into the country.",luy,en,Luwanga,bible bukhupani bwachiililila endaalo emuufu., kupigana kukaendelea siku mzima.,luy,sw,Bukusu,translations meet and pass one another, okhubisiania,en,luy,Luwanga,dictionary likara," paralysis (see okhukwa likara 'be paralysed', okhupa likara 'sit crosslegged')",luy,en,Luwanga,dictionary "and say, If we had been in the days of our fathers, we should not have been partakers with them in the blood of the prophets."," nimwiyitsiala mbu, muba nimwamenya mutsinyanga tsiabakuuka benywe, shimwakhakholile akabakhola nende okhwira abalakusi tawe.",en,luy,Luwanga,bible omutoro; eshotoro," young, and therefore weak and helpless; cheap; easy; soft; tender",luy,en,Luwanga,dictionary Umundu wokuvida ni kuli kulangangandi Pastor., Mtu wa kutibu ni kama vile aitwavyo mhubiri.,luy,sw,Maragoli,translations Amabeyelesanio komusimba, Deception abounds in young men's hearts.,luy,en,,proverbs Ama ambia watotot wenu na wajukuu zenu., namwe Boolela babaana benywe ne babechukhulu benywe,sw,luy,Bukusu,translations Juu ya maji na vyote, Ku madzi na vyosi,sw,luy,Maragoli,translations Olukalushirire lwera Ndunde, Rushing back to battle in fury killed Ndunde.,luy,en,,proverbs kwa hivyo walianza kukosana wakiwa pamoja chumbani mwao, Khalano beetsa ni bachaka okhukosana ni bali alala munyumba mwabue.,sw,luy,Marachi,translations "look after, or wait, on behalf of another", okhulindira,en,luy,Luwanga,dictionary Sakira ololanga siduyu nisilola ifisi sirukhunga khuchia khuefisa., Ndio maana sungura akimuona fisi hukumbia kujificha.,luy,sw,Marachi,translations "Mu landidze amang'ana, Yesu wivuliywi.", Mtangaze habari ya kuzaliwa kwa Yesu,luy,sw,Maragoli,translations beetle, eshikukule,en,luy,Luwanga,dictionary eshilibwa," food, more often in the pl., ebilibwa",luy,en,Luwanga,dictionary Cheka, seka,sw,luy,Maragoli,translations Kandi inyama yiyi siadila ku mba., Hakuruhusiwa kuguza ile nyama,luy,sw,Maragoli,translations okhurema, cut down; fell; chop,luy,en,Luwanga,dictionary 113. Eshilahwa nishi? (BKE4) Nothing lasts forever., Eshikumba shiremelungwa halala,en,luy,,proverbs Ni ukweli kama mchana wa jua nikisema kuwa nikinywa maziwa ya ng'ombe ambaye anamaziwa mazuru sana. Unakuwa na nguvu. Damu ya ng'ombe pia ni mzuri kwa mwili ya mtu. Damu hiyo haunywi yakiwa mabichi. Kuna wale ambao hunywa yakiwa mabichi lakini kama haujazoea hauwezi kunywa, Ni buadodo nga sidere sia mubasu niimbola mbu niinywa amabeere ka ing'ombe iri nende amabere malayi muno. Obaamo mani. Amabanga ka ingombe kosi ni malayi mumubiri kua mundu. Mabanga ako sonywa tawe nikasiri mabisi. Barua abakangwetsanga nikari mabisi lakini noolajila khasiwakhakanywa.,sw,luy,Marachi,translations obuchikha, breadth (of a rectangular object); shorter side of a rectangle (cf.,luy,en,Luwanga,dictionary "And as they were coming down from the mountain, he charged them that they should tell no man what things they had seen, save when the Son of man should have risen again from the dead."," Ne olwa bali nibakholomokhanga okhurula khushikulu, Yesu yabakaania mbu balaboolelakhwo omundu yesi yesi aka bali nibaluutsi tawe, okhuula olwa Omwana womundu yakhabe nalamuushe okhurula mubafu.",en,luy,Luwanga,bible "Nabareeba ari, ""Eshifwanani shia omurwe nende eliira ebili khudinari yino, nebiawina?"""," And he saith unto them, Whose is this image and superscription?",luy,en,Luwanga,bible Siku iliyofwata msichana alikujiwa na wageni wakubwa wakubwa., Inyanga ilondakho mukhana yetserwa nende bakeni bakhongokhongo.,sw,luy,Marachi,translations the last child a woman bears, owa amakhokosi,en,luy,Luwanga,dictionary "Ne lola, kata omwikhowo Elisabeti mubushielebwe yesi ali inda yomwana omusiani, eyemiesi chisasaba, ne abandu bali nibamanya mbu nomukumba."," And behold, Elisabeth thy kinswoman, she also hath conceived a son in her old age; and this is the sixth month with her that was called barren.",luy,en,Luwanga,bible "eat sparingly, particularly of meat or other relish", okhunenera,en,luy,Luwanga,dictionary "and they knew not until the flood came, and took them all away; so shall be the coming of the Son of man."," Ne shibamanyilisia akali nikekholekhanga ta, okhuula lwomuyembo kwetsa nikubamulula boosi pe. Nolwa kakhabe olwa Omwana womundu yakhetse.",en,luy,Luwanga,bible omumenya," tenant; settler; one who leaves his own clan land and goes to live on those of another clan, being given permission to cultivate land there",luy,en,Luwanga,dictionary Kando nende ako ing'ombe ikhasi iri nende tsifaida tsingari khuluobera ilanyola inda alafu yiibule alafu ochake khukusiamabeere., Kando na hayo ng'ombe wa kike ana faida kubwa kwa sababu anapopata ujauzito halafu ajifungue halafu uanze kuuza maziwa.,luy,sw,Marachi,translations "Khulweshio, mumunuule italanda eyo, ne muhelesie ouli netsitalanda ekhumi oyo."," Take ye away therefore the talent from him, and give it unto him that hath the ten talents.",luy,en,Luwanga,bible Mpira mchangana -Kiazi, Edenesi mwirova -Libwoni,sw,luy,Maragoli,translations okhuyinjikhasia, fill partly,luy,en,Luwanga,dictionary Mundu mti siyenyaa kulola enzoka., Mtu mwoga hapendi kuona nyoka.,luy,sw,Maragoli,translations "wakamwambia kuwa, njoo uwe komanda wetu, Ndipo tupigane na waamoni."," Bamulomela bali, yiicha obe komanda wefwe, Nio khupane ne Baamoni.",sw,luy,Bukusu,translations "ornamental tail made of a bunch of banana fiber, worn by women", amayebeye,en,luy,Luwanga,dictionary Nachukua wakati huu kusema kuwa ng'ombe ni kitu mzuri .kwa sababu ng'ombe ukimnunua akiwa angali mdogo ukimkuza mwaka mmoja utakuwa umefaulu kupata pesa mingi., Mbukula bikha bino khubola mbari ing'ombe bi sindu silayai. Khubera ing'ombe noikula niisiri ndidi olaba nooikhusia mwika mulala olaba ofaule khunyola tsisende tsisabi.,sw,luy,Marachi,translations Ni nani aliyekuja duniani tena?, Wina a ladza mirova kandi?,sw,luy,Maragoli,translations "Ne olwa Omwana womundu yetsa, nalia, nanywa, buli mundu yaboola mbu, ‘Lole, omundu uno nomulangu khandi nomunywi, omwitsa wabasololi bobushuru nende abonooni!' Ne obuchesi bwa Nyasaye bulolesibungwa okhuba obwatoto okhubirira mubikhole biabwo "" Amatookho kabandu abalaasuubila mu Yesu ta"," The Son of man came eating and drinking, and they say, Behold, a gluttonous man and a winebibber, a friend of publicans and sinners! And wisdom is justified by her [ works.",luy,en,Luwanga,bible omusatsa, man,luy,en,Luwanga,dictionary "But Jesus, not heeding the word spoken, saith unto the ruler of the synagogue, Fear not, only believe."," Nebutswa Yesu yalechelesia butswa aka bali nibaboolile, ne naboolela omukhulundu weisinagogi oyo ari, ""Shiolaria ta, suubila busuubila.""",en,luy,Luwanga,bible Mukhaba barekerefu nio mulekhe khukhwibilila khukhola murio mwasaaya bie mu ngaaki niko mwabona ne chimoni chenywe nga enyanga namwe kumwesi., Msiwe wasikivu ndipo muache kusahau kufanya hivyo mkaabudu vya juu amayo mliona na macho zenu kama jua ama mwezi.,luy,sw,Bukusu,translations crawl; used only of a baby, okhwafula,en,luy,Luwanga,dictionary tuna wazazi wengi wanaoketi kuzungumza kimarachi kinachofanya watu walalamike., :huri nende bebusi bangi ebehalanga husunga lumarachi likiranga bandu bathia hulalamika.,sw,luy,Marachi,translations "Ne niyakhanyoola likondi elo, emuboolela toto mbu, alaliikhoyela muno okhushila amakhumi shienda nashienda akalaakora ta ako."," And if so be that he find it, verily I say unto you, he rejoiceth over it more than over the ninety and nine which have not gone astray.",luy,en,Luwanga,bible Anastahili kama wako., Akhoya engo wowo.,sw,luy,Bukusu,translations brilliancy; brightness; glow, obulangafu,en,luy,Luwanga,dictionary "Makesi na mke wake waliishi kwa kizazi kile cha kusaidiana kwa mabaya na mazuri,"," Makesi nende muhaye waye bamenya muluivulo lulia lwa huhonyana mu mabi nde malayi,",sw,luy,Marachi,translations "Baba, Mwana, Roho, Mungu Mwemye enzi"," Nyasaye Yahova, Umutaktifu;",sw,luy,Maragoli,translations "bukhili bwawa, bwawa mu israeli khukhwola nga Debora ne wema, wema nga maayi owe Baisiraeli."," ushindi ukaisha, ukaisha kwa waisraeli kufikia wakati Debora alisimama, alisimama kama mama wa waisraeli.",luy,sw,Bukusu,translations Siku moja mschana aliyekuwa ameoleka kwa zimwi huyu walienda kulima shamba ambalo lilikuwa mbali mtoni, Lidiku lindi mukaana wadeka ku linani uyu vatsia kulima mulimi gwali ihale mu kivanda.,sw,luy,Maragoli,translations Ku yaga vikala halala ni vakalaga nuvulahi kwenyolere lyeta likuhambanyia., Kwa hivyo waliketi pamoja na kuamua ni vizuri kujipatia jina la kuwaunganisha.,luy,sw,Maragoli,translations "For this ointment might have been sold for above three hundred shillings, and given to the poor. And they murmured against her."," Okhuba amafura ako kakhakusiibwe amapesa amanji akashila tsidinari ebikhumi bitaru, ne nikakabilwa abamanani."" Kho nibayiibila omukhasi oyo, nibaboola mbu shiyakhakholile ario tawe.",en,luy,Luwanga,bible eshibinze, house of an old woman where girls sleep,luy,en,Luwanga,dictionary Nio abukula bianwa ayilila Ekironi owaba omundu omunefu lukali., Ndipo akachukua zawadi akapelekea Ekironi aliyekuwa mtu mnene sana.,luy,sw,Bukusu,translations Mihiga amakoni saba giviti avandu vaduki velikula lya vise vana vavugananga mu luhya., Miaka sabini imepita na watu wamefika umri ambao babazao walikuwa wakikutana pembeni.,luy,sw,Maragoli,translations obuheeri, love (see also obuyeeri),luy,en,Luwanga,dictionary MIMA NELIKHOBA LIAMUBIRI., TABIA NI NGOZI YA MWILI.,luy,sw,Marachi,translations "Olwa Pilato yali nashikhale khushifumbi eshiobuyasi, omukhasiwe yarumasia likhuwa naboola ari, ""Shiolakholakhwo omundu omulunjishi oyo likhuwa liosi libi ta, shichila enyakhaane muno khulwa omundu uno mumalooro eshilo """," And while he was sitting on the judgment-seat, his wife sent unto him, saying, Have thou nothing to do with that righteous man; for I have suffered many things this day in a dream because of him.",luy,en,Luwanga,bible "And when they were gone up into the boat, the wind ceased."," Ne olwa boosi benjila muliaro, omuyeka kwalenjela.",en,luy,Luwanga,bible "Kwimbanga livulwa liyo, Ii landidza hoosi,"," Twaimba ujio wake, twatangaza kote kote",luy,sw,Maragoli,translations Lano inyanga ndala inzukha yatsia musino khuria vaimo. Rihanga riosi riatsia hukenda. Ingolobe yola nibakalukha bosi., Kuna siku nyoka alikwenda kwa kichaka kukula matunda. Kanga pia alikwenda kutembea. Jioni ilifika wakarejea wote.,luy,sw,Marachi,translations Avakaana vaagula, Wasichana wanachuna.,luy,sw,Maragoli,translations tail of a sheep, isembe,en,luy,Luwanga,dictionary Avakana vatsitsanga kogona mu nyumba yo mukeere waleka liivula naho wo musakulu wewe yakutsa ma yavula kwiranywa kigira sia nyala kandi kwivula dave., Walikuwa wakienda kuishi kwa nyumba ya mwanamke aliyefikia kikomo kwa uwezo wa kupata watoto au kwa mwanamke mjane ambaye hakuolewa tena kwa sababu ya kufikia kikomo kwa uzazi.,luy,sw,Maragoli,translations Hivyo Tanzania ikasalia bila Rais lakini walikuja wakatafuta., Elano Tanzania nidonga bila omuruchi lakini veetsa nivakonya.,sw,luy,Marachi,translations Vasatsa vosi vikalanga ho kuhuliritsa niva ling'ana lilatula., Wanaume wote walikuwa wakiketi hapo ili wasikilize kama kuna jambo.,luy,sw,Maragoli,translations esie inono yange ni nafoyo na mama wange ni susana babuange ni mufofoyo omangirecho., mimi ukoo wangu ni nafoyo na mama yangu ni susana; babangu ni mfofoyo.,luy,sw,Marachi,translations Mbe kegong'o nzie nacho - Mtwi gwe engoko, Nipe fimbo niende nayo -kicwa cha kuku,luy,sw,Maragoli,translations how many?, tsinga,en,luy,Luwanga,dictionary "And he said unto them, [It is] one of the twelve, he that dippeth with me in the dish."," Naye Yesu nabakalusia ari, ""Nimulala khwinywe ekhumi nababili, outonganga omukaate ninasi mushikaye shilala.",en,luy,Luwanga,bible Shiolebala tsimbala nolashiafwa, Do not count your scars before you die.,luy,en,,proverbs Ula anagiraa ligali, Yule anadaka kweli,luy,sw,Maragoli,translations okhusyoma, threaten; warn,luy,en,Luwanga,dictionary imbeba, rat,luy,en,Luwanga,dictionary "ne mubwangu obwo nibarula muliaro nibalekhamwo sabwe, nibalonda khu Yesu. Yesu yechesia, ayaala nende okhuhonia abandu"," And they straightway left the boat and their father, and followed him.",luy,en,Luwanga,bible Na ingelosi ya va volera:, Naye malaika kawapasha,luy,sw,Maragoli,translations "Tegidze amatu ,O mwinye ava-Hene yahoo va Yahova va E nene;"," Tegeni maskio enyi wakuu, watu wa Mungu wakuu",luy,sw,Maragoli,translations okhubatisia, baptize,luy,en,Luwanga,dictionary sing, okhwimba,en,luy,Luwanga,dictionary "Ali nolutelu lwokhuseeselakhwo imele. Alakhung'asia inganoye yoosi nachibikha mushiachi, nebutswa, alasamba omukhutsi mumulilo okulanyala okhusimibwa tawe."" Okhubatiisibwa khwa Yesu"," whose fan is in his hand, and he will thoroughly cleanse his threshing-floor; and he will gather his wheat into the garner, but the chaff he will burn up with unquenchable fire.",luy,en,Luwanga,bible "Khwako, ba barekerefu khu Wele Omunyali Owa Bioosi ne kumwoyo kwenywe kwe ekhoya ne liiba lienywe.", Kwa hayo kuwa wasikivu kwa mungu mweza wa vyote na moyo wenya furaha na nia yenu.,luy,sw,Bukusu,translations "Mana nibamuhelesia eshitabu eshikanye shiomulakusi Isaya. Nashibambula, ne nanyoola aha kahandikwa kari;"," And there was delivered unto him the book of the prophet Isaiah. And he opened the book, and found the place where it was written,",luy,en,Luwanga,bible okhuuyibwa," be expelled; be turned out of one's house, or out of the district; be compelled to move",luy,en,Luwanga,dictionary Ngegwe? Ngegwe Avayanza, Ngwegwe mtoto wa Avayanza,luy,sw,Maragoli,translations obukundu, bad smell,luy,en,Luwanga,dictionary "Mweza yote,Mungu wa mababu wenu ammwingize katika nhci hiyo aliyowapa nyinyi muishi."," Omunyali Owa bioosi Wele owe bakuuka benywe amwingisie mu sibala esio, nisio amuelesia enywe mu menyemo.",sw,luy,Bukusu,translations dwelling-place; seat; position; okhwibalira obwikhalo 'welcome', obwikhalo,en,luy,Luwanga,dictionary ingaka, a ring or fence around a place,luy,en,Luwanga,dictionary Siekhoyere yekhonyere luchukuchiro nende wasiye khandi nende okhugusana nende mundu undi., Hafai kutumia mswaki na mwenzake na tena asigusane na mtu mwingine.,luy,sw,Marachi,translations "Jesus said unto him, If thou wouldest be perfect, go, sell that which thou hast, and give to the poor, and thou shalt have treasure in heaven: and come, follow me."," Yesu namuboolela ari, ""Noba niwenya okhuba omulunjishi, tsia okusie ebia oli ninabio biosi, mana okabile abamanani amapesa, ne olaba nelibishilo mwikulu; mana witse unondekhwo.",en,luy,Luwanga,bible Siise esio khwaambania chingoba che sibala sisiaba ne sisikale sioo choosi.," Wakati huo,tukaunganisha jamii zilizoko kwenye nchi hiyo zote ambazo zilikuwa zimebaki.",luy,sw,Bukusu,translations MWANA WA NYASAYE, MWANA WA MUNGU,luy,sw,Maragoli,translations Avandu vakulundu vahenzanga kuinyama yene yiyi makandi vahenza kuvyo munda kuli Kim MARA ne LIKUDUMANI namasahi gene halala ne inyama yene.," Watu wazee wangekagua nyama ya mfugo huyo, utumbo wake na maini yake, damu yake na hata nyama yake.",luy,sw,Maragoli,translations Kwogidza vahyoli., Kusafisha dhambi zetu,luy,sw,Maragoli,translations "Yesu namuboolela ari, ""Nenzitse okhumuhonia """," And he saith unto him, I will come and heal him.",luy,en,Luwanga,bible no (see also ta); nothing; response to greeting basunga shina? ‘what's, tawe,en,luy,Luwanga,dictionary "Abamenyanibe nibaba noburi obunji, mana amakhuwa ako nikasalaana mutsingongo tsiomushialo shiomubikulu eshia Yuda eshio shiosi.", And fear came on all that dwelt round about them: and all these sayings were noised abroad throughout all the hill country of Judaea.,luy,en,Luwanga,bible Mukana uyu yamanya niyirana wavo kuvugula amwavo weve kuva muleri wavo., Mschana huyo alirudi nyumbani kwao na kumchukua ndugu yake kuwa mlezi wao,luy,sw,Maragoli,translations Tuliwaangamiza kabisa wote na vyote vilivyofanyika vinajulikana hadi leo., Khwababunia elala boosi ne bibiakholekhana bisimanyikhana busa khukhwola luno.,sw,luy,Bukusu,translations Myoyo gyavo gya hya inyinga va hulira, Nyoyo zao zivunjike wasikiapo habari hii,luy,sw,Maragoli,translations Mbugumange-mbuudu mbududu, mbugumange-mbuudu mbududu.,sw,luy,Maragoli,translations 553. Oweyiye kata olwa achachira okhubachira khumukongo (WOY103) Oweyiye shinga olwa yenyire nolwakaba (TWA176), Owetsimoni shiyenjiriranga akowashie ta,en,luy,,proverbs "this man went to Pilate, and asked for the body of Jesus. Then Pilate commanded it to be given up."," Natsia khu Pilato namusaba omubili kwa Yesu. Mana Pilato nalaka mbu, aheebwe.",en,luy,Luwanga,bible "And Jesus cried again with a loud voice, and yielded up his spirit."," Mana Yesu naboola khandi nomwoyo omukhongo, ne nakwisia omwoyo.",en,luy,Luwanga,bible Ona lile goti linauma., Lola liiru lira liiruli,sw,luy,Maragoli,translations ukipenda wacha nifanye jaribio linguine na manyoa., Noosima lekha khole likela lilindi ne bufuumbo.,sw,luy,Bukusu,translations ya pili akaumba mawingu; ya mvua na yakuonyesha hakuna mvua., ya khubiri yalonga amaresi; keifula nende keekesia ifula yumayo.,sw,luy,Marachi,translations Kata kario Nekesa nende mukhana kama kawaida yabu bendelea mpaka vakutana nende imbwa nende ipusi nibakendanga., Hata hivyo Nekesa alizidi kutembea hadi akakutana na mbwa na pakaa zikitembea.,luy,sw,Marachi,translations Tena ng'ombe hutuletea zamadi tunasanya pamoja kutengeneza mbolea ambayo tunapandia. Tukipandia zamadi hayo mahindi yetu yanafanya vizuri sana., Khandi ing'ombe irugamiranga masingo. Masingo khubusianga khalala ni khukasia imbolera eya khurakira. Nikhurakira masingo ako madimwa kefu kakhola bilayi bia makana.,sw,luy,Marachi,translations okhuranga, scold; bully,luy,en,Luwanga,dictionary plane ( okhupa iranda,en,luy,Luwanga,dictionary Maswali na majibu, Mateva na Mativuli:,sw,luy,Maragoli,translations Vagumiyi mafa muugi, Wameshika miba yenye makali.,luy,sw,Maragoli,translations obufwa," small, fine seeds (see also tsimwo 'large seeds')",luy,en,Luwanga,dictionary "O Yeu Mwokozi, twaja kwako leo"," Ku Yesu, Omwami, ku lidiku yiri,",sw,luy,Maragoli,translations okhuremaka, cut down bush and dig up ground; break new ground,luy,en,Luwanga,dictionary "Za kwa nchi ya waamuzi wenu kuwa, ya vilima vya waamori na wa nchi, sikiliza vilio vya watu ambavyo viko karibu vyote kuwa kwa bonde la Yordani mfanye uamuzi unaostahili"," Cha mu sibala la bakhalaki benywe ndi, sie bikulu bie Baamori nende be bibala 'Rekeeresia kamalilo ke babaandu mala biili siimbi bioosi bali mu litooma lia Yortani mukhole bukhalaki bubwenyekha.",sw,luy,Bukusu,translations "Yaamuteva,"," Alimwuliza,",luy,sw,Maragoli,translations Muhonja higula muliango, Muhonja fungua mlango,luy,sw,Maragoli,translations Zatsa mtoto wa mmbo, A - Zatsa? - Zatsa Mmbo,sw,luy,Maragoli,translations Mwumba wa viumbe vyote," Wa lomba vindu vyosi kale, ive,",sw,luy,Maragoli,translations Mtu mwenye bidii wa kumhudumia ulimwengu na pia mungu, Umundu umuguulu ukutumikila ikivala na Nyasaye.,sw,luy,Maragoli,translations mimi ni mzawa wa marachi na tena ni lugha yetu kama wamarachi., esie ndeevulwa vumarachi haandi ni ilugha yefwe nga vamarachi.,sw,luy,Marachi,translations Reki, Luvivu,sw,luy,Maragoli,translations "Yesu nakalusia ari, ""Mama wanje niye niwiina? Nabo abaana befwe nibeena?"""," But he answered and said unto him that told him, Who is my mother? and who are my brethren?",luy,en,Luwanga,bible "Skuli siefwe silangwa mtakatifu Petero Sirikhaya. Ndakhera skuli siefwe, siri nende balimu amakhumi karano nende vasomero elefu ndala nende mia tsirano."," Shule yetu inaitwa mtakatifu Petero Sirikhaya. Naipenda shule yetu, iko na walimu hamsini na wanafunzi elfu moja n amia tano.",luy,sw,Marachi,translations -chima," sound; whole (omuchima, eshichima, etc.)",luy,en,Luwanga,dictionary cow (see also ing'ombe), ikhafu,en,luy,Luwanga,dictionary Noonyola budinyu nga obere noobula muunyu nookusia sa mabeere nonyola nga okula munyu ni ing'ombe iba yakhakhukhonya., Ukipata ugumu kama hauna chumvi unauza tu maziwa naunapata jinsi ya kununua chumvi na ng'ombe atakuwa amekusaidia.,luy,sw,Marachi,translations Lea aleraa lero, Lea sasa analea.,luy,sw,Maragoli,translations "Tulinyakua miji iliyoko kwenye ukanda mzima wa Arikobu, miji hiyo yote sitini."," Khwatiila chingoba chili khulukoongo lwa Arikobu lwoosi, choosi nechili alala kamakhumi sita.",sw,luy,Bukusu,translations Khuri nende ipusi eyomsichuru iria yakalukhana nende khuba elisimba, Tuna paka wa mwituni wale ambao waligeuka na kuwa simba,luy,sw,Marachi,translations "Wasimamizi wakuu watauliza uzima kwa uzima, macho kwa tena watu wengine kuwa, kuna mtu ambaye jicho, jino kwa jino, mkono damu yake yaliyeyuka sababu uoga na kwa mkono na mguu kwa yaliyokuwa hivyo aende nyumbani."," ""Babemeelesi bakhulu balareeba bulamu khulwe bulamu, emoni khulwe lundi babaandu bali, 'Aliio omundu niye moni, liliino khulwe liliino, kumukho- kamafuki kewe keelulukha sikila buuri? no khulwe kumukhono ne sikele khulwe Kaaba kario ache engo.",sw,luy,Bukusu,translations eshirimi," speech impediment (lisp, stammer, etc.)",luy,en,Luwanga,dictionary "Hata loma bubi khu mukhaana oyo mala ""Omundu aanyoolekha mu lukoba ne aambie omukhaana oyo chisoni.", Hata sena vibaya kwa msichana huyo kisha mtu anayepatikana kwa mji na ampe msichana huyo aibu.,luy,sw,Bukusu,translations white millet, ikhumba,en,luy,Luwanga,dictionary "allow water to percolate through the ash of certain grasses so as to make an alkaline liquid used in seasoning vegetables, meat, etc.", okhusherekha,en,luy,Luwanga,dictionary okhuyuyukhana, hurry; make haste; do hurriedly,luy,en,Luwanga,dictionary omuyunani, Greek ( Oyo mwaulila balikhoo ku?,sw,luy,Bukusu,translations "Nebutswa olwa bachinguula tsimoni tsiabwe nibahenga, balola lichina nilimalile okhuserenjesibwa. Liali lichina likhongo muno."," and looking up, they see that the stone is rolled back: for it was exceeding great.",luy,en,Luwanga,bible "And it came to pass, while he was in one of the cities, behold, a man full of leprosy: and when he saw Jesus, he fell on his face, and besought him, saying, Lord, if thou wilt, thou canst make me clean."," Olwa Yesu yali nali mwitaala lindi, omundu wobuchele bwali nibwamala omubili kwosi yetsa. Ne olwa yalola Yesu, yamwinamila namusaaya ari, ""Omwami, noba nochama, onyala okhusiiya!""",en,luy,Luwanga,bible "To show mercy towards, our fathers, And to remember his holy covenant;"," Yaboola mbu, alibeela abakuuka befwe tsimbabasi, nende okhuliinda indakanoye indakatifu.",en,luy,Luwanga,bible "U veeye Munyali, kandi wobuyanzi"," Baba, Mwana, Roho, Mungu Wa wa mapenzi",luy,sw,Maragoli,translations "window; pleat (in a garment); ingubo yamatirisha, a pleated dress", lidirisha,en,luy,Luwanga,dictionary Atafika kuweka huru, A Ia duuka Kubobolola,sw,luy,Maragoli,translations "And Judas Iscariot, he that was one of the twelve, went away unto the chief priests, that he might deliver him unto them."," Mana Yuda Isikarioti, owali mulala khubeechi ekhumi nababili, yatsia khu abesaaliisi akhulundu kho mbu, akhobe Yesu.",en,luy,Luwanga,bible Kegoye walikimbia vizuri wakashinda ngao., Kegoye vaanyagula vulahi nivanyoola ingavo.,sw,luy,Maragoli,translations -ofu, blind; sightless,luy,en,Luwanga,dictionary "Nio baboolela Yoashi bali, reera omusooleli wowo ano khumwire sikila atichuule alutare eya Baali mala aremire akwisiisie asi sifwaani sia Asiera sili a alutare."," Ndipo wakamwambia Yoashi kuwa, mlete mvulana wako hapa tumuue kwa sababu amebomoa alutare ya Baali kisha amekata akaangusha chini sanamu ya Asiera iliyo kwa alutare.",luy,sw,Bukusu,translations "Ni ukweli kwamba kuku unastahili uwe naye kwa sababu unaweza pata mgeni wako yule ambaye unampenda bila kutarajia, kwa sababu hauwezi niambia kuwa ukiwa na ng'ombe unaweza mchinjia mtu mmoja, kwa maana ng'ombe huyo mgeni ataacha ilivyokuwa na itakuuma. Kuku ni kitu ambacho mgeni anaweza kula ikapungua, ni vizuri kuwa mtu awe na kuku hata mmoja."," Nibuadodo mbari ingokho biinyikhana obekho ninayo khubera onyala wabuogwa nende omukeni wao uria owa wajama, khubeera khasiwakhaamborera mbari nori nende ing'ombe onyala khuisinjira omundu mulala, khubera ing'ombe eyo mukeni alairekha abuene nga luaibere ni bilakhutsuna. Ingokho ni sindu sia mukeni anyala khuriakho siaduduya. Nibilayi mbari mundu abeekho nende ingokho kata ndala.",sw,luy,Marachi,translations "Niyebula omwana omusiani omwikulanda, ne namukanyila mungubo tsiomwana omutoro, namwalisia mulwelo, okhuba obwiyangu shibwalikhwoho munzu yabacheni tawe. Abaayi nende abamalaika"," And she brought forth her firstborn son; and she wrapped him in swaddling clothes, and laid him in a manger, because there was no room for them in the inn.",luy,en,Luwanga,bible Kiduuda kirala kiveeye yo, Tayari pakiti moja ipo,luy,sw,Maragoli,translations bring into agreement; harmonize, okhuwinjania,en,luy,Luwanga,dictionary Kwenye kijikuta, kuludiiji.,sw,luy,Maragoli,translations Haustahili kuwa na shaka hapana. Unapopata maziwa kila siku unaweza wasomesha watoto wakO:, Khasiwinyikhana obe nende wasiwasi khaba. Nionyolanga amabeere burin nyanga onyala abaana bao,sw,luy,Marachi,translations siku moja nilienda sokoni kununua omena wa hamusini., S:inyanga luundi ndatsia khusiro hukula omena vwa makhumi karano.,sw,luy,Marachi,translations okhwererekha, settle; deposit a sediment,luy,en,Luwanga,dictionary Kwa kuwa watu hawakatiliwi mbali na Bwana milele., 31 Kigira Yahova si a la ta mihiga nemihiga.,sw,luy,Maragoli,translations Mtoto wa ukoo ni mtoto ambaye alizaliwa kutokana na uozo wa tabia, Mwana wa ichiko uyu no mwana wivulwa kuvudamanu vwe miima jasula,sw,luy,Maragoli,translations "Ing'ombe irukhonyanga khu biindu bisabi, mberi nisiabola ako, khuri nende imbia isabi eya tsing'ombe. Khuri nende tsing'ombe tsia kienyeji nende etsia igiredi. Tsing'ombe tsia kienyeji ni tsisurusi. Nibiula ekhikha bia khuremaka khurumikhiranga tsisuurusi tsia igiredi."," Ng'ombe hutusaidia kwa vitu vingi, kwanza kabla niseme hayo tuna aina nyingi za ng'ombe. Tuna ng'ombe wa kienyeji na wa gredi. Ng'ombe wa kienyeji ni ndume. Inapowadia wakati wa kulima huwa tuna tumia ndume wa gredi.",luy,sw,Marachi,translations Ukipita pale mzee yupo sharti umrushie -Mate na Mavi, Nuvita hu musakulu aveye kuduka umulasira - Amate na Mavi,sw,luy,Maragoli,translations mimi ukoo wangu ni nafoyo., esie inono yange nangwa nafoyo .,sw,luy,Marachi,translations "And there cometh one of the rulers of the synagogue, Jairus by name; and seeing him, he falleth at his feet,"," Mana mulala khubakhulundu bomusinagogi, oweliira mbu Yairo, yola ewa Yesu yali, nasikama hasi ne namwinamila.",en,luy,Luwanga,bible lend, okhuosia,en,luy,Luwanga,dictionary stupidity; ignorance; dumbness; feeble-mindedness, obusiru,en,luy,Luwanga,dictionary Hata hivyo hawakuwafukuza wote wakatoka ndipo Kalebu akafukuza koo tatu wakatoka huko., Kakhaba kario se babaoona boosi barura Nio Kalebu aoona chikholo chitaru baruramo tawe.,sw,luy,Bukusu,translations "one, the form used in counting or in in-class concords", ndala,en,luy,Luwanga,dictionary "Neri yali omwana wa Meliki owali omwana wa Adi, owali omwana wa Kosamu, owali omwana wa Elimadamu, owali omwana wa Eri."," the [son] of Melchi, the [son] of Addi, the [son] of Cosam, the [son] of Elmadam, the [son] of Er,",luy,en,Luwanga,bible Yule ambaye hapendi ushauri alienda ukwe akiwa na kinyesi, Nandachelerwa yatsia namafwi nabukhwe,sw,luy,Marachi,translations touch with fingertips; jab lightly; poke gently, okhutondonya,en,luy,Luwanga,dictionary olumarachi lwa kundihwa nende vamarachi nende valuhya., kimarachi kilibatizwa na wamarachi na waluhya,luy,sw,Marachi,translations okhukoyakoyia, change the subject; evade a question or a topic of conversation; divert attention,luy,en,Luwanga,dictionary 15. Yahova u tungaminyi avaluviriri vange vosi hagati hange., Bwana amewafanya mashujaa wangu si kitu kati yangu.,luy,sw,Maragoli,translations okhushingula, get out of the way; get out of the light; remove something that had been interposed,luy,en,Luwanga,dictionary Khusialo khuno nosirikho olalola makhuwa mangi., Ukiwa bado hai kwa hii dunia utayaona mambo mengi.,luy,sw,Marachi,translations Nonde iwe khazozo., Nikufuate milele.,luy,sw,Maragoli,translations VITENDAWILI, VIDANDAWILI,sw,luy,Maragoli,translations "Avaveeye Ivumavi Anilgoke, Avaveeye vigulu Anligoke na vaveeye 'lvukitsungu ivusuva Antu ivusuva Aniigoke."," Walioko mashariki Aniiogoke,waliojuu Aniigoke walio kaskazini mashariki Aniigoke",luy,sw,Maragoli,translations ing'ombe ya kumo, cow or a bull without horns,luy,en,Luwanga,dictionary NG'OMBE, NG'OMBE,sw,luy,Marachi,translations "Ndiegu alienda kuomba chakula, akamunyima mtoto"," Ndiegu akatsia kusuma, akima umwana.",sw,luy,Maragoli,translations win; succeed, okhuula,en,luy,Luwanga,dictionary "15 Mweyahule mu tsie Ni ndiyo va kupa lwanga, budamano Mweyahule mu ta dira mba.", Ondokeni msiguse uchafu.,luy,sw,Maragoli,translations omukoko," girl considered as a bride or potential bride, relationship of a girl to the clan of her father (see also inono)",luy,en,Luwanga,dictionary Mu vosi avayanze veve savaveye nomulala u mleminya mwoyo; Avalina veve vosi vamukoleye agobugadi; vagwiye avasigu veve., Kwa wote wapendwa wake hakuna mmoja anayeupendeza moyo wake; Rafiki zake wote ni waongo; wamekua maadui zake.,luy,sw,Maragoli,translations Teremka kufika kwa viribwa," Sulunguta kuduka ha viribwa,",sw,luy,Maragoli,translations "And he began to say unto them, To-day hath this scripture been fulfilled in your ears."," Naye nababoolela ari, ""Amahandiko ka muhuliile nikasomwa ako, leelo kosiibwe habwene """,en,luy,Luwanga,bible lihusi, dove,luy,en,Luwanga,dictionary cow-peas, tsing'oli,en,luy,Luwanga,dictionary koro!," absolutely, intensifying such verbs as okhumira, okhumirikha, and possibly others meaning to swallow, absorb, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary dance; dancing, obushino,en,luy,Luwanga,dictionary spear, lifumo,en,luy,Luwanga,dictionary Jese yaali niyenyi amanye kuli vaali nivaaveye, Jese alitaka kujua jinsi walivyokuwa.,luy,sw,Maragoli,translations "Rais Uhuru Kenyatta aliwakumbusha watu wavae barakoa, wakae mbali na watu wengine, wanawe mikono kila wakati, wakae kwa boma zao na wafunge kanisa kwa sababu ya khudhibiti kuenea kwa ugonjwa huu."," Omuruki Uhuru Kenyatta yetsurisia abandu beefwale tsimaski, abeekhale are nende abandu bandi, basaabe amakhono buri sikha, beekhale mumadala kaabu nende khufunga tsikanisa khulwa sikha ili khupungusya obulware buno.",sw,luy,Marachi,translations elect; choose; appoint; select, okhulobola,en,luy,Luwanga,dictionary Mfinyanzi hula kutokana na ufinyanzi wake, Omulongi alilanga khuluchio,sw,luy,Marachi,translations hour; time; season, eshise,en,luy,Luwanga,dictionary omukhaye, chief wife; only wife; favorite wife (cf omukhasi omukhulundu 'first wife'),luy,en,Luwanga,dictionary olukata, tobacco pipe; okhunywa olukata 'smoke a pipe',luy,en,Luwanga,dictionary Enivetha nivavola mbu omundu nafwa asihwe eviha evo., Walikuja wakasema kuwa mtu akifa azikwe huo wakati.,luy,sw,Marachi,translations "18 Na Nda vola tsingulu tsyange tsi goti, na lyenya lyange kutwula ku Yahova."," Nikasema nguvu zangu zimepotea, na tumaini langu kwa Bwana.",luy,sw,Maragoli,translations bwirire," 5 p.m., 6 p.m.",luy,en,Luwanga,dictionary Yesu alifia watu wote hapo," Ha Yesu Ya Kudza vandu vosi yaho,",sw,luy,Maragoli,translations saying; language, olusungo,en,luy,Luwanga,dictionary Na hakuna mtu wa kutuponya mikononi mwao., Na si ha veye nomundu wokukuhonnya ku makono gavo.,sw,luy,Maragoli,translations -imbikiti," short (omwimbikiti, abembikiti, eshimbikiti, etc.)",luy,en,Luwanga,dictionary okhwora," warm oneself (e.g., at fire, in sun, etc.)",luy,en,Luwanga,dictionary ISAFARI EYOKHUTSIA KHUBEBUSI BANGE MOMBASA., SAFARI YA KUENDA KWA WAZAZI WANGU MOMBASA.,luy,sw,Marachi,translations "corner (of piece of cloth, etc.)", omukhnda,en,luy,Luwanga,dictionary Na wote na wote wamshangilie.," Vandu, vandu voosi vimbe.",sw,luy,Maragoli,translations "Ne olwa bali nibali munzu, abeechi bamureeba khandi khwikhuwa elo.", And in the house the disciples asked him again of this matter.,luy,en,Luwanga,bible """Yive uveeye nuvusangali muno, ukaliiyeki?"""," ""Wewe una furaha mno, umekula nini?""",luy,sw,Maragoli,translations Mu livola lyetu ling'ana mugoye ne kamba yasitwa kutula ku makambi kovoha vindu., Kulingana nasi neon kamba hutoka kwa makambi ili kufungia vitu.,luy,sw,Maragoli,translations Nikhwingira mumakhua ke mivayo khunyola mbu sikuli esyo siahashira vikombe visavi mumivayo kiauhane., Tukiingia kwenye maswala ya michezo utapata kwamba hiyo shule hushinda vikombe ainati.,luy,sw,Marachi,translations "Huko waliishi kuienzi mji huu, wakaenda kwa waamaleki wayuda wakaenda pamoja na wakanaani walioishi na watu wa Simioni kisha kwa pamoja walitwaa wakanaani walioishi kwa, yaliyomo kwa ufupi vitendo kufikia kwa kifo cha Yoshua."," Ebweeneyo bamenya hukwosia lukoba Luno,bacha Khu mu Baamalekisi Bayuda bacha alala ne Bakanaani bamenyanga ne babaandu ba simioni mala alala baula Bakanaani babamenyanga mu kaalimo mu bwimbi bikholwa khukhwola Khu lifwa la Yoshua.",sw,luy,Bukusu,translations "And Joseph her husband, being a righteous man, and not willing to make her a public example, was minded to put her away privily."," Yosefu yali omundu omulunjishi, ne nalenya okhufimbia Mariamu omurwe habulafu ta, kho napaara okhulekhana ninaye masiliisi.",en,luy,Luwanga,bible okhwimba, sing,luy,en,Luwanga,dictionary huola mumochari huamrayo khuamala khuavwao., tulifika makavani tukamweka kule kisha tukaenda.,luy,sw,Marachi,translations wanaweza wakadhania kuwa wenyewe Ndio wameshinda kisha wakatae kunipa mimi sifa., Banyala bebasia bali babeene nibo babaulile mala balobe khukhumba ese efuma.,sw,luy,Bukusu,translations inzoli, kernel,luy,en,Luwanga,dictionary Niishi pamoja naye, Ku menya halala naye.,sw,luy,Maragoli,translations Eee! Ukoko, Eee! Kalondo,sw,luy,Maragoli,translations Tutakuandama siku zote za maisha yetu., Ku Ia kulonda bulahi madiku getu gosi.,sw,luy,Maragoli,translations olwikho, wooden or bone spoon,luy,en,Luwanga,dictionary "Mana abandi khubeechesia aba Amalako nende Abafarisayo bamureeba bari, ""Omwechesia, khwenya okhukholelekhwo eshilolelo shiamakana """," Then certain of the scribes and Pharisees answered him, saying, Teacher, we would see a sign from thee.",luy,en,Luwanga,bible okhula, until; right up to,luy,en,Luwanga,dictionary Better poverty than death., Otamba olafwa,en,luy,,proverbs "And if he refuse to hear them, tell it unto the church: and if he refuse to hear the church also, let him be unto thee as the Gentile and the publican."," Ne naba nalafuchilila khandi ta, oboolele abasanji beikanisa, ne naba naloba okhufuchilila kata akabasanji, omuleshe abe shinga oweshibala noho omusololi owobushuru. Obunyali bwokhuboha nende okhuboholola",en,luy,Luwanga,bible "Mana olwa ingano eyo yamela, niyikhula niyichaaka okhufumbara, nolwa libanze lialolekha nililimwo."," But when the blade sprang up and brought forth fruit, then appeared the tares also.",luy,en,Luwanga,bible "01unyuma, omukhasi oyo namala yesi nafwa."," And after them all, the woman died.",luy,en,Luwanga,bible "But the husbandmen, when they saw the son, said among themselves, This is the heir; come, let us kill him, and take his inheritance."," Nebutswa olwa abalimi abo balola omwanawe, baboolelana abeene khu beene bari, ‘Uno niye omwene obulaame bwomukunda kuno. Kho chende khumwiire, mana obulaame bulaba obwefwe!'",en,luy,Luwanga,bible kitchen (see also ijikoni), indeshero,en,luy,Luwanga,dictionary "Omukholi owa wele omunyali owa bioosi, Yoshua okhwa Nuni, afwa", Mtumishi wa mungu mweza wa vyote Yoshua wa Nuni akafariki.,luy,sw,Bukusu,translations escape narrowly, okhuonokokha,en,luy,Luwanga,dictionary okhwora omuliro, warm oneself at a fire,luy,en,Luwanga,dictionary Vindu vyosi vidiiranga ku lirova, Vitu vyote vinapatikana ulimwenguni.,luy,sw,Maragoli,translations "nga kuhung'ine yamala hufuluka busela nathia ambusia, nambolela mpaka onywe busela."," nyanyake alipomaliza kukoroga uji alienda kumwamsha, akamwambia kuwa lazima unywe uji.",luy,sw,Marachi,translations Kandi teva umukana wa wenya kuleta ihiiri yeye na vivuli veve kuli wa vivulana," Uliza msichana unayetaka kumuoa ukoo wak, pamoja na wa wazazi wake",luy,sw,Maragoli,translations Tsiswa tsiakalusia omukhasi, Tsiswa tsiaubasia omweya werukha (AMI313) Flying (white) ants lured a bride who was escaping.,luy,en,,proverbs Kisha kesho mrejee katika mahema yenu., Oli kumutikhinyi mukobole mu maeema kenywe.,sw,luy,Bukusu,translations Kandi vahenza kindu chokuhilira musambi zana., Pia walikuwa wakitafuta cha kumpelekea yule atakayemchoma.,luy,sw,Maragoli,translations Ng'ombe anafaa anywe maji safi na anapomaliza kunywa maji unaweza rudi naye eyeye nyumbane ukamkatia mabingobingo na ukaenda kufanya shuguli nyingine, Wayidedera olusii notsia khukhola mirimo kiao.,sw,luy,Marachi,translations Matetekhana yayia ameno (PMU21) The greedy one burnt his teeth., Yimbeli itsibwa yebulwa abalwani In future heroes will be born. 605. Yuyukhana yayia ameno,en,luy,,proverbs "Wakale kitu ambacho hufanya ni wanapenda ng'ombe akichomwa, wakimaliza wanagawana , masalio wanatengeneza viatu, ngozi ya ng'ombe huyu."," Abakhare esindu sia bakholanga ni basinjanga ing'ombe ni baisamba, nibaamala ni bakabana eidong'ere, bakasia ebilaaro eriseero ria ing'ombe eyo.",sw,luy,Marachi,translations Oufwa afwa lulwe, Everyone dies of his own disease.,luy,en,,proverbs Mu mihiga jene yigi avayai valange kutula ku mihiga 16 kuduka mihiga 25., Wavulana walikuwa na umri wa miaka 16 hadi 25 walipokuwa wakipashwa tohara.,luy,sw,Maragoli,translations thirst; obuloho bundya 'I am thirsty', obuloho,en,luy,Luwanga,dictionary Babake alikuwa Gilead., Raraawe aba bali Kileati.,sw,luy,Bukusu,translations UTOBOAJI MAJI, IDUVULA MATSI,sw,luy,Maragoli,translations okhwitsusia, remind,luy,en,Luwanga,dictionary okhukwira," fall, drop on (a tree falling on the house or s.o. falling on another)",luy,en,Luwanga,dictionary The first born child is a source of joy., Omwana wamberi neshikhoyero,en,luy,,proverbs "Yesu Mulombi, Muhonyi, no Mwami"," Yesu muumba, Mwokozi Bwana.",luy,sw,Maragoli,translations "Yesu anipenda,"," Yesu a yanna inze,",sw,luy,Maragoli,translations indakano, agreement; testament,luy,en,Luwanga,dictionary Lirwana lyavo livolanga mulala atule undi hasi., Katika kupigana huko mmoja anafaa kumwangusha mwingine chini.,luy,sw,Maragoli,translations "Tulipokuwa bado tumetega sikio kwenye radio, simu za rununu na kwenye televisheni, mapya yaliyojiri kwenye dunia ni kwamba ugonjwa wa Korona ulikuwa umewasili hapa kwetu Kenya!!"," Ngalwahwari khusiri khurekere marwi mutsiredio, mutsisimu nende mutsitibi ni ketsamo amacheni musialo mbu korona bulire Kenya wefwe eno!!",sw,luy,Marachi,translations Inamba yawo yisimu nishi?, What's your phone number?,luy,en,Luwanga,translations eshise, hour; time; season,luy,en,Luwanga,dictionary "S.Kata kario ing'ombe ibetsanga nende amabere amalayi mabere ako kanyala hukobwa mdairi nende hukasibwa hunjira thiabukhane, kario amabere karia kakasibungwa nikaba nga obusie nikakusibwa kabetsanga nende inganga muno."," Hata hivyo ng'ombe huwa na maziwa mazuri, maziwa hayo yanaweza kupelekwa viwandani na kutengenezwa kwa kupitia njia tofauti tofauti, kuna yale maziwa ambayo huundwa na kuwa kama unga na yanapouzwa huwa na faida kubwa sana.",luy,sw,Marachi,translations shake shoulders in dancing, okhurema olulikho,en,luy,Luwanga,dictionary I'm coming tomorrow, Nditsanga mukamba,en,luy,Tsotso,translations "£ Nawe Betselehemu, mushialo shia Yuda, shiolikhwo omutiiti mumatookho aka Yuda tawe. Shichila, mwiwe yakharulemwo omuruchi owakhemilile abandu banje ba Isiraeli.' """," And thou Bethlehem, land of Judah, art in no wise least among the princes of Judah: for out of thee shall come forth a governor, who shall be shepherd of my people Israel.",luy,en,Luwanga,bible Mwanamke alijua rafiki yake wa karibu na Mwokozi wake na mwezi uwakao usiku huo., Umundu mkali yamanya umulina weve wahimbi na Umwami wewe no mweli gwaka vudiku yigu.,sw,luy,Maragoli,translations boy (general term); son, omusiani,en,luy,Luwanga,dictionary "bat; hit something in the air, bird, ball, etc.; snatch; grab; snap up", okhunaka,en,luy,Luwanga,dictionary Ndareera sisera omukhulu we banamae ba Tabini akhupane ne nawe a luuchi lwa kishoni., Nitaleta sisera mkuu wa majeshi ya Tabini qpigane na wewe kwa mto wa kishoni.,luy,sw,Bukusu,translations ikhungu, grub that attacks obule,luy,en,Luwanga,dictionary "for Herod feared John, knowing that he was a righteous and holy man, and kept him safe. And when he heard him, he was much perplexed; and he heard him gladly."," Shichila Herode yali niyahelesia Yohana oluyali, okhuba yali niyamanya mbu, Yohana nomundu omulunjishi khandi oubula eshikha, kho yamulindanga obulayi. Herode yasangalanga okhuhulila amakhuwa ka Yohana, nebutswa olunyuma lwokhuhulila amakhuwake ako yabeyabeya mumwoyokwe muno.",en,luy,Luwanga,bible "Bulahi bwa Israeli ya bwagulula Hadi kutwula migulu, na so yidzulitsa intebe yevirenge vivye my lidiku lyobutima bwibwe."," Ameutupa kutoka mbinguni uzuri wa Israeli, wala hakukumbuka kiti chake cha miguu yake katika siku ya hasira yake.",luy,sw,Maragoli,translations Kidiri ni mnyama anayeishi mwituni, S.Khamuna ni khasolo khamenyanga msichuru.,sw,luy,Marachi,translations Eshikhaya amakusi shikalushira mweneshio, Eshikhayire amakusi shikalusiribungwa omweneshio (DWA158) If a bargain fails the merchandise must be returned to the owner.,luy,en,,proverbs "Natsiakhwo hambeli hatiiti, nakwa hasi mafumama ne nasaaya naboola ari, ""Papa wanje, nikaba nikanyalikha, rusiakhwo eshikombe shiamanyakhano shino! Nebutswa kalaba aka isie enzenya ta, habula aka iwe wenya"""," And he went forward a little, and fell on his face, and prayed, saying, My Father, if it be possible, let this cup pass away from me: nevertheless, not as I will, but as thou wilt.",luy,en,Luwanga,bible "Ne nibalekha omukanda, nibenjila muliaro lia Yesu yali niyekhalemwo, nibatsia halala ninaye. Ne amaaro kandi kali nikaliho."," And leaving the multitude, they take him with them, even as he was, in the boat. And other boats were with him.",luy,en,Luwanga,bible Tuwasaidie wale wanaoteseka," Kokonye vaveye mulidambizwa,",sw,luy,Maragoli,translations owelikuru, man in authority under the chief whose special responsibility is to settle land shauris,luy,en,Luwanga,dictionary crosswise; to the side, buchikha,en,luy,Luwanga,dictionary 5. Kukuya mwisukulu naho navizala., 5. Kumchapa mjukuu au mkaza mwana.,luy,sw,Maragoli,translations Now Simon's wife's mother lay sick of a fever; and straightway they tell him of her:," Ne nyakhufialanyene Simoni oweshikhasi yali nakonile mushitali nalwala omurengo. Ne olwa Yesu yenjila munzu, bamuboolela akobulwale bwa nyakhufialanyene Simoni oyo.",en,luy,Luwanga,bible "mungu mweza wa vyote akamwambia Gidioni kuwa,nitakuponya kisha nikufanye ushinde wamidiani na watu mia tatu waliramba maji."," wele omunyali owa bioosi aboolela Gidioni ali, ndakhuonia mala khukhole ouke Bamidiani ne babaandu chimia chitaru bakamiulile busa kameechi.",sw,luy,Bukusu,translations omunaye, riddle,luy,en,Luwanga,dictionary "Kho shiosi shiosi eshiabiswa, shilabisulwa, ne shiosi shiosi eshiafuunishilwa shilafuunulilwa."," For there is nothing hid, save that it should be manifested; neither was [anything] made secret, but that it should come to light.",luy,en,Luwanga,bible Utulivu wa maisha mtu alipatikana na kuna mtu anayeweza akalipa mahari msichana na mke wa mwenzake.," bukwalaafu bwe limenya""Omundu aanyoolekha ne alikho Omundu anyala aakhwa omukhaa- akona ne omukhasi wo owasie.",sw,luy,Bukusu,translations put round; surround, okhubotokhasia,en,luy,Luwanga,dictionary hunt, okhuyima,en,luy,Luwanga,dictionary walipofika walianza kubishana atakayepanda mtini na baadaye mama nasio akaamua kupanda., ngavola vachaka hung'ang'anira hunina musala mana mama nasio niyaamua hunina mwene.,sw,luy,Marachi,translations "Nabo nibamukalusia bari, ""Khunyala"" Naye Yesu nababoolela ari, ""Eshikombe eshia isie enywa, mulanywakhwo, khandi mulabatiisibwa shinga olwa isie ndabatiisibwa."," And they said unto him, We are able. And Jesus said unto them, The cup that I drink ye shall drink; and with the baptism that I am baptized withal shall ye be baptized:",luy,en,Luwanga,bible "because it goeth not into his heart, but into his belly, and goeth out into the draught? [This he said], making all meats clean."," Shichila shishinjilanga mumwoyokwe ta, habula mundamwe ne nishirula elwanyi."" Kho mukhuboola ako, Yesu yafuchilila mbu ebiokhulia biosi nebisiiyikhu khulwa okhuliibwa.",en,luy,Luwanga,bible bow down to; worship, okhwinamira,en,luy,Luwanga,dictionary sasa mimi na dadangu; sisi tulizaliwa tu wawili tena ni jinsia ya kike tu., nano esie nende mwana wefu ;efwe huebulwa sa baviri haandi ni bahana baviri.,sw,luy,Marachi,translations "Yesu nakondoshela eshishieno eshio, mana nishimurulamwo, ne khushise shieneshio omwana oyo nahona.", And Jesus rebuked him; and the demon went out of him: and the boy was cured from that hour.,luy,en,Luwanga,bible okhuanyula, sprinkle; shake off one's hand,luy,en,Luwanga,dictionary lead into evil ways; spoil the character of; accuse of evil habits, okhwilaasia,en,luy,Luwanga,dictionary "Paka anapojifungua kipusi hutulea faida wakati watu wanapokuja kuchukua kipusi, hutuletea pesa na vitu vingine hata pia kuku na mtu huchukua na kinyaunyau."," Ipusi ni ibula abana ireranga ifaida bikha bia abandu betsanga khubukula abana, bareranga amang'ondo nende ebindu bindi kata ingokho ni mundu abukula omwana.",sw,luy,Marachi,translations "Vitanga ligondi ma nivakamala konyenya, mundu mukulundu yahutsanga imwiika mu kifu."," Walimchinja kondoo na baada ya kumbambua ngozi, mzee aliyejukumika alipuliza hewa katika utumbo wa ke.",luy,sw,Maragoli,translations Wovo ula, Yule wako,luy,sw,Maragoli,translations halali ... ta," without (neg. of verb to be, ha- concord; where there is not)",luy,en,Luwanga,dictionary A guinea fowl begets a guinea fowl, Likhanga libula likhanga,en,luy,,proverbs shule yetu ina walimu kumi; wanawake sita na wanaume wanne., sikuli siefwe siri nende valimu ehumi; valimu vamama sita nende vababa vane.,sw,luy,Marachi,translations soft plaited basket ( eshikapo,en,luy,Luwanga,dictionary "And he said, Come. And Peter went down from the boat, and walked upon the waters to come to Jesus."," Yesu namuboolela ari, ""Yitsa."" Mana Petero niyekha okhurula muliaro nachaaka okhuchenda khumaatsi natsia ewa Yesu yali.",en,luy,Luwanga,bible olukhono, a grudging spirit,luy,en,Luwanga,dictionary Sinyorekhanga Butula mkaunti ya Busia., Inapatikana katika eneo la Butula mkoa wa Busia,luy,sw,Marachi,translations omuruli, smith,luy,en,Luwanga,dictionary Muteenyo yali owambeli okhukalusiamwo. Yaboola ari:, Muteenyo ndiye aliyekuwa wa kwanza kujibu. Alisema kuwa ;,luy,sw,Marachi,translations Ugonjwa huu ulianza kuwaua watu wengi nchini China na wengine wakakimbilia nchini Kenya kutafuta matibabu, Obulware buno bwatsaka khwira abandu bangi mutsina mana nibeerukha abandi nibeetsa mukenya okhunyola amaresi.,sw,luy,Marachi,translations sugar; a sweet; icing on cake; sweet tea, isukari,en,luy,Luwanga,dictionary Kwa sababu ya pendo lako liltukumbatialo, Kigira buyanzi bubwo bu ku kumbiridzanga,sw,luy,Maragoli,translations "Kulipo kucha siku iliyofuata ,Evelia alirudi kwa hile shamba lao"," lwa vwacha mugamba ,Evelia yirana murimi gwavo yigwo",sw,luy,Maragoli,translations Why do you appear so tired like a fisherman by the riverside?, Kakhuwelele karie shinga omulobi khulukuku,en,luy,,proverbs Walifanya kazi zao zote wangeni walikuwa wanatoka wanaenda safari yao wanapotaka kwenda, Vakolanga miyinzi javo josi avalala kali vatulanga vatsia logendo lwavo wa venyanga kutsia.,sw,luy,Maragoli,translations "Khare khare khwariioo nende ojolijoli, imbusi nende ifisi. Imbusi ni indayi mubulamu bua abaandu. Khandi imbusi iruberesianga mabeere nende inyama. Ifisi ni khandu habi."," Hapo zamani za kale paliondokea sungura mjanja, mbuzi na fisi. Mbuzi ni muhimu kwa maisha ya watu. Tena mbuzi hutupa maziwa na nyama.fisi ni katu kabaya",luy,sw,Marachi,translations "And straightway, while he yet spake, cometh Judas, one of the twelve, and with him a multitude with swords and staves, from the chief priests and the scribes and the elders."," 01wa Yesu yali nashiboolanga amakhuwa ako, Yuda, mulala khubeechi ekhumi nababili abo, niyetsa. Yali nende omukanda kwabetsinganga nende tsindabushi, abali nibarumilwe nende abesaaliisi abakhulundu, abahandichi bamalako nende abakofu.",en,luy,Luwanga,bible "And as these went their way, Jesus began to say unto the multitudes concerning John, What went ye out into the wilderness to behold? a reed shaken with the wind?"," 01wa Abeechi ba Yohana bali nibenyokhanga, Yesu yachaaka okhuboolela abemikanda khu aka Yohana ari, ""Olwa mwatsia khu Yohana mushitsiimi mwenyanga okhulola shiina? Olusi niluresibwa nomuyeka noho?",en,luy,Luwanga,bible Alikuwa ni maskini anayeweza akaenda kupika kwa mume asiyeweka usiku wote., Aaba ne ali omutaambi anyala aacha khuteekha khu museecha okhasibiikha siilo siosi.,sw,luy,Bukusu,translations NJOONI KWA YESU, HAMBI KU YEHOVA,sw,luy,Maragoli,translations Ku sameha voosi., Ili sote tusamehewe,luy,sw,Maragoli,translations Nutanyoye ilieta vulahi ilidukana naye dave amanya yilana uwayatula (akutsa) maatsia kuvola uwatuli ndi uwamwanduma nindahi mba., Asipopata jina nzuri kulingana na yeye mwenyewe yeye hurudi alikotoka( hufariki) alafu anaenda kusema kuwa walikomtuma si kuzuri,luy,sw,Maragoli,translations okhutsulula, leak,luy,en,Luwanga,dictionary karye!, how?,luy,en,Luwanga,dictionary abachesi, clever; intelligent; wise; bright,luy,en,Luwanga,dictionary "rake; gather together with a long forked stick, like a pitchfork", okhububa,en,luy,Luwanga,dictionary Kale avaana vivikaa mamooli," Kitambo, watoto walikuwa wanavaa …………..",luy,sw,Maragoli,translations omutisi, one of the uprights in the framework for the wall of a house (see also eshitisi),luy,en,Luwanga,dictionary Huyu ndiye atakayesimamia watu hawa ambao watabaki nyuma kwenye miji niliyowapa., Uyono niye olemeelela babaandu bano balasikala enyuma mungoba nicho muelesie enywe.,sw,luy,Bukusu,translations Mchezo huu ulichezwa kwa watoto walio na umri wa kuanzia miaka kumi hadi kumi na nne, Kutula ku mihiga likomi kuduka ku mihiga makomi gane mu vandu vali no vulamu vulahi.,sw,luy,Maragoli,translations "Nio elomu eya wele omunyali owa bioosi yecha khu Aburamu lundi eli, nasioobi yuno se aliila khu miandu kiowo tawe, omwana wowo niye osaala niye oliila khu miandu kiowo ."," Ndipo neno la mungu muweza wa yote likaja kwa Aburamu tena kuwa mtumwa huyu hatarithi mali yako, mtoto wako ambaye umemzaa ndiye atakayerithi mali yako.",luy,sw,Bukusu,translations nabongo, chief; king; lord,luy,en,Luwanga,dictionary governor ( gavana,en,luy,Luwanga,dictionary Alichukua wembe akaweka chumbani kasha akaondoka., Yavugula logembe nivika munyumba manetsia.,sw,luy,Maragoli,translations insubordination; quarrelling, emiero,en,luy,Luwanga,dictionary "Waimba sikizeni, Malaika mbinguni"," Va Ii ho mu Bethlehemu avayi va linda Kyayo,",sw,luy,Maragoli,translations Avana veeve vanunaa, Watoto wake wananyonya.,luy,sw,Maragoli,translations okhukamula, snap; gulp; swallow straight down,luy,en,Luwanga,dictionary Nenda muichukue iwe yenu., Cha musibukule sibe sisienywe.,sw,luy,Bukusu,translations INZOFU YAVOLA HWENYA HULONDAMO SIDUYU SIAJAMA. HAANDI VACHAKA THIMBIRO., NDOVU ALISEMA TUNATAKA KURUDIA NAYE SUNGURA AKAKUBALI NA WAKAANZA MBIO.,luy,sw,Marachi,translations "Kigira u Loli Ava ya suuvira vingiranga ha butakatifu bwibwe, Ava wa laga kuvo va ta bugirirwa Kali kwiringa mu livugana lilyo."," aliona mataifa ya kipagani wakiingia mahali patakatifu pake, wale uliowakataza kuingia kwenye kusanyiko lako.",luy,sw,Maragoli,translations Abandu ba afya batema bakonye maresi ka Korona lakini sibanyola dawe., Watu waafya walijaribu kutafuta dawa ya korona lakini hawakupata,luy,sw,Marachi,translations Keshitere omukambii., Good afternoon Pastor.,luy,en,Luwanga,translations "For many shall come in my name, saying, I am the Christ; and shall lead many astray."," Okhuba abandu abanji bakhetse muliira lianje nibaboola bari, ‘Nisie Kristo/ ne bakhakoyasie abandu abanji.",en,luy,Luwanga,bible okhutsekha ameno, laugh heartily,luy,en,Luwanga,dictionary "Wewe uliye mweza, leo hata milele"," Nunundina, U Ii wetsingulu",sw,luy,Maragoli,translations "Oli Naori ali ne bukhulu bwe kimiiko kamakhumi kabili na tisa asaala Tera, ne enyuma we lisaalwa lia Tera, Naori amenya kimiiko emia ndala ne likhumi lilala na tisa, mala asaala babaana babaandi basoleeli ne bakhaana", Nahori akiwa na miaka ishirini na tisa akamzaa Tera na baada ya hapo akaishi miaka mia moja na Kendia na akazaa watoto wengine wavulana kwa wasichana.',luy,sw,Bukusu,translations okhwinyira, stretch oneself,luy,en,Luwanga,dictionary "And Jesus said unto him, Why callest thou me good? none is good save one, [even] God."," Naye Yesu namureeba ari, ""Nishiina eshichila niwunanga mbu, omulayi? Abulaho omundu omulayi ta, habula Nyasaye yenyene.",en,luy,Luwanga,bible Kale muno Avalogooli vali nerihe, Zama za kale Wamaragoli walipigana vita.,luy,sw,Maragoli,translations tempest; storm; strong wind, imbumbuyeka,en,luy,Luwanga,dictionary refuse to listen to s.o. because one is intent on something else, okhukosania,en,luy,Luwanga,dictionary omutinyirifu; abatinyirifu, firm; sure; dependable; determined,luy,en,Luwanga,dictionary railway; the wall-plate of a house, irerwe,en,luy,Luwanga,dictionary okhumayana," be bad, wicked, evil; become bad, wicked, evil",luy,en,Luwanga,dictionary "Kabla ya kutekelezwa kwa hayo, mume huyo hangeruhusiwa kuoa tena."," Vindu yivi nivikikiri kokolwa, musatsa sianyala koleeta mukali wundi mba.",sw,luy,Maragoli,translations and they sat and watched him there.," 01unyuma lwako, bekhalaho okhumuhenhelesia.",en,luy,Luwanga,bible Yaahenda mwoyo ligali nogunani yigwo gwisuunda hayaali nigumugumila., Alifathaika moyoni sana na hilo jini likamsongea likamshika.,luy,sw,Maragoli,translations Wakenya tulisalia wapagani, Avakenya huadonga vakafwiri.,sw,luy,Marachi,translations "Mtu amekataa kuoa, anaishi pekee yake na hajui kupika hata kuosha nguo zake."," Mundu ahaile hudeshia, amenyere yong'ane yokorwa hudeha kata hufuya tsinguvo tsiaye.",sw,luy,Marachi,translations Ndoli ubulahi bwe., Nimeona uzuri wake.,luy,sw,Maragoli,translations "Nebutswa shiyamukonakhwo ta, okhuula olwa yali niyebuule omwana omusiani. Mana Yosefu namukulikha eliira mbu, Yesu.", and knew her not till she had brought forth a son: and he called his name JESUS.,luy,en,Luwanga,bible Mwana akwingiritsa mama weve Naakiri - Evembe, Mtoto anakaribisha mamake akiwa bado mdogo -Nyasi ya kujengea O: Ndatsia wa senge kwagana na vana Veve - Evembe,luy,sw,Maragoli,translations "Omwamiwe namuboolela ari, 'Okholile obulayi, oli omukhalabani omulayi khandi omwisiikwa. Obeele omwisiikwa khubindu ebituutu, khweshio ndalakhwemekha okhusinjilila ebindu ebinji, winjile mubusangaali bwomwamiwo/"," His lord said unto him, Well done, good and faithful servant: thou hast been faithful over a few things, I will set thee over many things; enter thou into the joy of thy lord.",luy,en,Luwanga,bible Ingawa hata koo zingine kubwa tena za huko mtatafuta mungu mweza wa vyote nguvu nyingi kushinda nyinyi ndipo mkawa akiwaleta nyinyi kisha akawapatia nchi mtafute na moyo wenu wote yao kuwa yenu., Ne kakhali akhaba kholo chichiindi chimboofu lundi che ebweeneyo mukhaenje Wele Omunyali kamaani lukali khumukhila enywe nio mwaba ne mu aamureera enywe mala aamuelesia sibala muenja ne kumwoyo kwenywe kwoosi siabwe khuuba sisienywe.,sw,luy,Bukusu,translations omushinji, one who attempts to harm or kill others by means of charms or a fish,luy,en,Luwanga,dictionary Bwalula musialo silangwa mbari China., Ulitoka kwa nchi inaitwa China.,luy,sw,Marachi,translations "Because of the tender mercy of our God, Whereby the dayspring from on high shall visit us,"," Nyasaye wefwe nowetsimbabasi khandi nomuholo, yakhakhole obulafu obuyia bwobuhonia okhukhwashila ifwe,",en,luy,Luwanga,bible "Yesu nabakalusia nabareeba ari, ""Mama wanje niwina? Ne abasiani befwe nibabo wina?"""," And he answereth them, and saith, Who is my mother and my brethren?",luy,en,Luwanga,bible S.Huri nende tsing'ombe tsiria tsikhonyanga abandu khulima thing'ombe ethio ni tsisatsa, Kuna wale ng'ombe ambao huwasaidia watu katika kulima ng'ombe hao ni wandume.,luy,sw,Marachi,translations "relationship; kindred; membership of the same clan, or of one's mother's clan", obwikho,en,luy,Luwanga,dictionary What you have laid your hands on is what you count as yours, Eshiolilekhwo nishio eshishio (46) What you have eaten is what you count as yours. 128. Eshiomika nishiinyala nishio eshishio,en,luy,,proverbs Kumanyie vandu mwami Yesu, Tutangaze injili ya Bwana Yesu,luy,sw,Maragoli,translations eshirifu," chest; the trunk of a standing tree; any illness causing pains in the chest; any affection of the lungs, bronchial tubes, etc., indigestion",luy,en,Luwanga,dictionary "And seeing their faith, he said, Man, thy sins are forgiven thee."," Ne olwa Yesu yalola obusuubili obukhongo bwa bali ninabwo, yaboolela omulwale oyo ari, ""Omwitsa wanje, olesheelwe obwonoonibwo.""",en,luy,Luwanga,bible Walisema kuwa tukule vyakula vinavyoleta nguvu mwilini mwetu., Babola mbari khurie ebiakhuria bireera amani mumibiri kiefwe.,sw,luy,Marachi,translations Nyasaye akhulinde., May God protect you,luy,en,Luwanga,translations itsoni, bravery; courage,luy,en,Luwanga,dictionary "think (general, see also okhukala, okhukanakania, okhuyiririsia)", okhupara,en,luy,Luwanga,dictionary jiwe lilikwama kwa koo yake na akafariki., riathia nirianda husiporokodio nisifwa.,sw,luy,Marachi,translations Msitafute akiwa ameteua msiwe wagumu kwa yeye kuwa na amani na ukoo hizi ama muwatakie mali., Mukhaenja ne arobore mukhaba bakhalafu khu niye khuuba ne kumuleembe ne chikholo tawe chino namwe mubenyele buiinda .,sw,luy,Bukusu,translations upper arm, eshiaba,en,luy,Luwanga,dictionary Thursday, milimo chine,en,luy,Luwanga,dictionary Avana vakana vali vanyala kwiyunga halala vatsia kukalaga umunyu., Wasichana wangeweza kujiunga pamoja ili kutafuta kilichotumika kama chumvi ya zamani.,luy,sw,Maragoli,translations Umanye Nyasaye ahenza mumwoyo, Kumbuka Mungu huona nyoyo zetu,luy,sw,Maragoli,translations "And ye shall be hated of all men for my name's sake: but he that endureth to the end, the same shall be saved."," Khandi mwakhasilwe nende abandu boosi khulwa isie. Nebutswa owifwila okhuula khushihesi, yakhahonibwe. Amatinyu amakhongo kokhuhuchisia",en,luy,Luwanga,bible Ulifanya watu wasiojiweza wakapata usaidizi wa msaada., Nivukira avandu valanyarirwa ni vanyola msanda.,sw,luy,Marachi,translations brass; brass ornaments, omukasa,en,luy,Luwanga,dictionary olwana," rack above fire for drying grain, firewood, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary "And he said unto them, Is the lamp brought to be put under the bushel, or under the bed, [and] not to be put on the stand?"," Mana Yesu nabareeba ari, ""Itaha yihafibungwakhwo munzu mana yifuunishilwa mushimwelo noho mulwalo mweshitali? Itaha shiyihafibungwa mana yirenjekhwa khushichibi shiayo noho?",en,luy,Luwanga,bible The child's hoe cannot produce enough for the mother., Imbako yomwana shiola nyina tawe,en,luy,,proverbs enter; go in; to through, okhwinjira,en,luy,Luwanga,dictionary "be completely dry and parched, drier than was intended or desired; be very thirsty", okhwalakha,en,luy,Luwanga,dictionary Tutangaze injili ya Bwana Yesu, Kumanyie vandu mwami Yesu,sw,luy,Maragoli,translations "Then were there brought unto him little children, that he should lay his hands on them, and pray: and the disciples rebuked them."," Abandu bandi bareera abaana khu Yesu mbu, abarekhwo amakhono nende okhubasaayila. Abeechibe nibabakondoshela.",en,luy,Luwanga,bible "whose fan is in his hand, thoroughly to cleanse his threshing-floor, and to gather the wheat into his garner; but the chaff he will burn up with unquenchable fire."," Ne olutelulwe lwokhuseleetsa imeleye luli mumukhonokwe, alakhung'asia inganoye mushiachishie, nebutswa alasamba omukhuutsi mumulilo okulasimanga tawe.""",en,luy,Luwanga,bible Aaba bumayaanu akari wenywe., Alikuwa uovu katikati mwenu.,luy,sw,Bukusu,translations "And they came into the house and saw the young child with Mary his mother; and they fell down and worshipped him; and opening their treasures they offered unto him gifts, gold and frankincense and myrrh."," Olwa benjila munzu, balola omwana halala nende Mariamu nyinamwana, nibasikama hasi nibenamila omwana oyo, nibaboholola ebihaanwa biabwe bieitsahabu, obubaane nende manemane nibamuhaanila.",en,luy,Luwanga,bible mumps, tsindayindayi,en,luy,Luwanga,dictionary Vasikali mu Landirova - Visaala vie kibiriti, Askari kwenye gari la polisi -Vijiti vya kiberiti,luy,sw,Maragoli,translations "I was daily with you in the temple teaching, and ye took me not: but [this is done] that the scriptures might be fulfilled."," Ndabelenje ninenywe halala muhekalu buli lwosi, ninzechesinjia ne shimwayandiilakhwo ta. Nebutswa bulano leshe Amahandiko koosibwe""",en,luy,Luwanga,bible okhukatia, deceive; cheat; lie; tell untruths (see okhubeeya),luy,en,Luwanga,dictionary When are you coming?, oletsa nyanga shina?,en,luy,Luwanga,translations "Lisuuviridza lyosi ni Iyange,", Imani yote ni yangu.,luy,sw,Maragoli,translations Friday, milimo chirano,en,luy,Luwanga,dictionary man, omusatsa,en,luy,Luwanga,dictionary "Olwa Pilato yalola mbu shianyala okhukhola eshindu shiosi shiosi ta, okhuba indiri yinyala okhubaho, yabukula amaatsi, nasaaba amakhonoke imbeli womukanda okwo naboola ari, ""Shiendikhwo neshikha khushitsayi shiomundu omulunjishi uno tawe! Ako nakenywe abeene!"""," So when Pilate saw that he prevailed nothing, but rather that a tumult was arising, he took water, and washed his hands before the multitude, saying, I am innocent of the blood of this righteous man; see ye [to it] .",luy,en,Luwanga,bible "And Jesus answered and said unto them, Verily I say unto you, If ye have faith, and doubt not, ye shall not only do what is done to the fig tree, but even if ye shall say unto this mountain, Be thou taken up and cast into the sea, it shall be done."," Yesu nabakalusia ari, ""Emuboolela toto mbu, nimuba nimusuubila ne nimulakanakania mumioyo chienywe ta, munyala okhukhola aka ekholile khumukhuyu okwo. Ne shikali kano konyene ta, nebutswa munyala okhuboolela eshikulu shino mbu, ‘Yichinje wisukune munyanza/ ne nishikhola shirio.",en,luy,Luwanga,bible niliposikia tu hivyo nilirukaruka nikiwa na furaha., S; ngandaulira sa endiyo ndarukaruka nindi ende vusangafu .,sw,luy,Marachi,translations "Ni Yesu,Ni Yesu."," Ni Yesu,Ni Yesu.",sw,luy,Maragoli,translations Ukitaka kuja katika shule ya Bujumba unafika Bumala unachukua pikipiki kwa shilingi thelathini, Niwenya khutsia msikuli sia Bujumba wula Bumala obukula sipikipiki khu shilingi amakhumi kataruthionyone,sw,luy,Marachi,translations Ni valoli amamonyo nigasuyi vamanya misambwa jisuyi., Iwapo wadudu wangeikataa basi walidhibitiha kwamba hata Miungu wameikataa.,luy,sw,Maragoli,translations okhwishia," be thankful; rejoice, with thankfulness to the one who has caused the rejoicing",luy,en,Luwanga,dictionary boyhood; characteristics and attributes of boyhood, olusyani,en,luy,Luwanga,dictionary "Mbari hizi zilihesabika, mweza wa vyote,kisha wakaabudu kwa isiraeli kujua na iwapo kama miungu wengine."," Chikholo chino chabalikha omunyali owa bioosi tawe, mala basaaya Khu isiraeli khumanya ne kali bali bawele babaandi.",sw,luy,Bukusu,translations "hard, stiff porridge made of maize, millet, or finger millet flour, to beeaten with some sort of relish, meat, fish, or green vegetables (Swahili ugali)", obusuma,en,luy,Luwanga,dictionary lakini nga lwa mwalimu yahaya hwa pungusia., kwa ambavyo mwalimu alikataa tulipunguza.,luy,sw,Marachi,translations twist the meaning of words, okhutamasia,en,luy,Luwanga,dictionary amakholole, sputum; phlegm,luy,en,Luwanga,dictionary "Take up that which is thine, and go thy way; it is my will to give unto this last, even as unto thee.", Bukula omurungokwo mana otsie. Ndenya okhuhelesia ouhandikwe olwokhumalilikha uno eshihelana nende eshiekhuhele.,en,luy,Luwanga,bible "Twatukuza, baba mwenye enzi"," Kwidzominya, Dada wobukumi,",sw,luy,Maragoli,translations Wazazi walikuwa na huruma sana., Bebusi bali nende sibera mno.,sw,luy,Marachi,translations Yesu Ya leka bwami bwe mwigulu., Yesu aliacha ufalme wa mbinguni,luy,sw,Maragoli,translations "Mana abandu bandi nibareerera Yesu omundu omubofu, khandi oulanyala okhuboola ta, shichila yali neshishieno. Yesu nahonia omundu oyo, nikachila nachaaka okhuboola nende okhulola khandi."," Then was brought unto him one possessed with a demon, blind and dumb: and he healed him, insomuch that the dumb man spake and saw.",luy,en,Luwanga,bible Nyota iko juu., Eng'ereng'ani iveeye yigulu.,sw,luy,Maragoli,translations okhubatsukha, dodge; evade capture,luy,en,Luwanga,dictionary Itsa anoo, Come here,luy,en,Tsotso,translations "And he said unto them, What man shall there be of you, that shall have one sheep, and if this fall into a pit on the sabbath day, will he not lay hold on it, and lift it out?"," Yesu nakalusia ari, ""Niwiina khwinywe owakhaba nelikondi mana likwe mubwina oburambi khunyanga eya Isabato, ne nalekha okhulikhwesa nalirusiamwo?",en,luy,Luwanga,bible """Khandi olwa ndasonyola emikaate musafu khulwa abandu ebikhumila bine, mwabunjelesiye ebitonye nibitsula ebimwelo binga biosi halala?"" Nibakalusia bari, ""Musafu."""," And when the seven among the four thousand, how many basketfuls of broken pieces took ye up? And they say unto him, Seven.",luy,en,Luwanga,bible "A la duuka kwidzominya,"," Atafika tumtukuze,",luy,sw,Maragoli,translations Ekholo ya manase se yaoona babaa kwalo ne Ekironi ne kamaloba kwalo., Ukoo wa Manase haukuwafukuza waliokuwa hapo na Ekironi na mashamba yao.,luy,sw,Bukusu,translations okhwinama, bow; bend,luy,en,Luwanga,dictionary "And he answered and said, I will not: but afterward he repented himself, and went."," Omwana oyo nakalusia ari, 'Shinzenya okhukhola tawe/ nebutswa olunyumakhwo nakalukhasia amapaaroke mana natsia.",en,luy,Luwanga,bible Wanajamii wa huyo mfu walikuwa wanatoa uamuzi achomwe., Aveneye vamanyanga vakalaga ling'ana asambwi.,sw,luy,Maragoli,translations fwesi nikhulurira awo khuli nende maekesio malai khubana befwe., nasi tunapotoka hapo tuna mafunzo mazuri kwa watoto wetu.,luy,sw,Marachi,translations Nchi ambayo Mungu mweza vyote aliwapa," Sibala nisio Wele Omunyali Owa biosi amuwa mala aloma ali ""Kano kali kamalaka niko namuwa.",sw,luy,Bukusu,translations Vaaduka yo nivakola vulahi., Walifika huko na wakafanya vizuri.,luy,sw,Maragoli,translations Another mans wife however pretty she might be cannot wash all the dirt from your back., Akhalayi khowashio shikhakhumala likhwe khumukongo,en,luy,,proverbs hole in ground; ditch, obuko,en,luy,Luwanga,dictionary Ing'ombe yosi iberesiananga imbolera eya masingO:, Ng'ombe pia huwapa mbolea ya zamadi,luy,sw,Marachi,translations give a pledge; lodge a deposit; bet, okhusinga,en,luy,Luwanga,dictionary Niva nukutsia kulwana musigu naho nokutsia kokola muyinzi gwe lisanga kuli kwombaka inyumba yo mulala kuvo., Kama kwenda kupigana na adui au kufanya shughuli za ushirikiano kama vile kujenga nyumba ya mmoja wao.,luy,sw,Maragoli,translations eshichinji," parasite; flea, jigger-flea, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary omusinjiriri, sponsor; godparent,luy,en,Luwanga,dictionary ikhong'osi, ankle,luy,en,Luwanga,dictionary "dip; immerse; sink; soak, become wet", okhwinikha,en,luy,Luwanga,dictionary Kung'ereng'ana mbulavu., Tuangaze katika nuru ya Bwana,luy,sw,Maragoli,translations churn; separate butter fat by shaking milk in a gourd, okhusatsa,en,luy,Luwanga,dictionary "Sitabu sino simanyikhaane khu lisina lie bakhalaki, ne kakhali litinyiilisha lilimo lili khu makhuwa niko babemeelesi be babaandu bakhola.", Kitabu hiki kinajulikana kwa jina la waamuzi isipokuwa linasisitiza yaliyomo kwenye maneno ambayo wasimamizi wa watu walifanya.,luy,sw,Bukusu,translations okhulakaya, shout; cry; weep loudly,luy,en,Luwanga,dictionary "Kho nibamutiila nende okhumwiira, nibamusukuna elwanyi womukunda kwemitsabibu okwo."," And they took him, and killed him, and cast him forth out of the vineyard.",luy,en,Luwanga,bible "Mana naba mushitsiimi tsinyanga amakhumi kane, Setani namuteemanga. Khandi yalimwo netsisolo nabulimo, nebutswa abamalaika bamukhalabanilanga. Yesu alanga abanaabi betsinyeni bane okhuba abalondibe", And he was in the wilderness forty days tempted of Satan; And he was with the wild beasts; And the angels ministered unto him.,luy,en,Luwanga,bible Enyuma we siise Baamoni bacha bapana liie ne Baisiraeli., Baada ya muda waamoni wakaenda kupigana vita na waisraeli.,luy,sw,Bukusu,translations Kila wa kiume kati yenu atatahiriwa., Buli owa siseecha mwinywe akhakhwebwe.,sw,luy,Bukusu,translations "Ngozi. Ukiwa na ng'ombe wengi unapesa mingi, tena ng'ombe hawa hutusaidia kulima mashamba yetu ukiwa na mashamba makubwa unaweka fao na unawaweka kulima"," Liseero. Nooba nende tsing'ombe tsinyingi oli nende mapesa masabi. Khandi tsing'ombe tsino tsirukhonyanga khurima tsindalo tsiefu, nori nende tsindalo tsikhongo irakho sa ijoki niweerakho khutsirimia.",sw,luy,Marachi,translations Avayanza mtoto wa Vagavo, A- Vayanza – Vagavo,sw,luy,Maragoli,translations Inyinga yokutanga kolomba uvusie ku maduma vaduyiranga mu kinu.," Wakati wa kuanza kusiaga unga wa mahindi, watu waliyagogagonga katika kinu.",luy,sw,Maragoli,translations "Yakhola ario shichila yayililisia mumwoyokwe naboola ari, ""Nimba nindakhatiilakhwo butswa kata khunguboye, ndalahona """," For she said, If I touch but his garments, I shall be made whole.",luy,en,Luwanga,bible Kandi illievika lilye lialange lugano na avand vandu., Tena kuvaa kwake kulikuwa tofauti na watu wengine.,luy,sw,Maragoli,translations "And they were saying among themselves, Who shall roll us away the stone from the door of the tomb?"," Nabo nibali khunjila, bareebananga abeene khu beene bari, ""Ounaukhuserenjesilie lichina okhurula khung'ani niwiina?""",en,luy,Luwanga,bible """Muli mushilaamo shiobubi inywe abelitookho lia Korasini! Muli mushilaamo shiobubi inywe abelitookho lia Betsisaida! Okhuba ebiamakana ebiakholwa mwinywe, biba nibiakholwa mumatookho ka Tiro nende Sidoni, khane baba bekalukhasia khale nibefwala amakunia, nibepuuka likoshe okhumanyia mbu bekalukhasiye."," Woe unto thee, Chorazin! woe unto thee, Bethsaida! for if the mighty works had been done in Tyre and Sidon which were done in you, they would have repented long ago in sackcloth and ashes.",luy,en,Luwanga,bible Njia ambayo utaendea wajulishe kama utaenda kwa kutumia gari.," Injila yolitsilayo, bola nikuliba omutokaa, noho likari",sw,luy,Marachi,translations "Avasigu vange vosi va hulira kivi Kya ngwira, VA sangalanga kigira nive wa kola yaga.", Adui zangu wote wamesikia habari ya mashaka yaliyonipata; hufurahi kwa kuwa umeyafanya hayo.,luy,sw,Maragoli,translations "hedge; fence; okhusira olukaka 'plant a hedge, erect a fence'", olukaka,en,luy,Luwanga,dictionary liloro, dream,luy,en,Luwanga,dictionary "Khandi ekhuboolela, iwe Petero mbu, niwe olwanda, ne khulwanda luno ndalombakhakhwo ikanisa yanje, ne kata lifwa shililachihula tawe."," And I also say unto thee, that thou art Peter, and upon this rock I will build my church; and the gates of Hades shall not prevail against it.",luy,en,Luwanga,bible Mtoto mmoja angezaliwa na alama na sura ya mtu aliyemtuma aende duniani, Umwana mulala yivulangwa ne tsimbala ne ligondo lio umundu wa matuma yatse mu kivala.,sw,luy,Maragoli,translations "bye for now', lit. 'may you be there'", obewo,en,luy,Luwanga,dictionary obwoya, hair of the body (human or animal); fur,luy,en,Luwanga,dictionary "support oneself, e.g. resting the head on a pillow", okhwiyichikha,en,luy,Luwanga,dictionary Nyeenya khukhubora mbari solabaya nende bulwaye buno dawe., Nataka kukuomba kuwa usicheze na huu ugonjwa,luy,sw,Marachi,translations MTUNGIRI, ALIYETULIPIA,luy,sw,Maragoli,translations Vijana huyachukua mawe na kusagia na watoto hujikwaa wakiwa na kuni., 13 Avoseli vaginga lugina na avana vekigitala netsingu.,sw,luy,Maragoli,translations okhusisimukha, wake up,luy,en,Luwanga,dictionary Blanketi yangu imejaa chawa -Nyota, Mulingedi gwange gwakira tsinda -Tsing'erengani,sw,luy,Maragoli,translations "Ng'ombe anafaida nyingi sana, tukianza na ng'ombe hutuletea maziwa. Maziwa haya tunauza na kupata pesa."," Ing'ombe iri nende tsifaida tsisabi muno, nikhutsaka nende ing'ombe irugamiranga mabeere. Mabeere kano khukusianga nikhunyola amapesa.",sw,luy,Marachi,translations Siku moja Anakanani alifika alipokuwa Anakamuna na akaona, Lidiku lirala Anakanani yaaduuka aha Anakamuna vaali Yaalola,sw,luy,Maragoli,translations "Amezigeuza njia zangu na kunirarua-rarua, na amenifanya kubaki bure."," 11 U girunkanyi Tsinzira tsyange nokuntandulanya, na u nkoli kuva hatswa.",sw,luy,Maragoli,translations "Abeechi ba Yohana betsa, nibabukula omubili kwa Yohana nibakuyabila, mana nibatsia nibaboolela Yesu. Yesu aliisia abandu ebikhumila biraano."," And his disciples came, and took up the corpse, and buried him; and they went and told Jesus.",luy,en,Luwanga,bible Mabeere nende einyama khuinianga muing'ombe . Noonywa ababere oba nende eisangalo isabi., Maziwa na nyama tunatoa kwa ng'ombe. Ukinywa maziwa unakuwa mchangamfu sana,luy,sw,Marachi,translations Kindu cha vurimu chanyagira handangu Yaha, Mnyama wa mwitu alininyang'anya hapo chini,luy,sw,Maragoli,translations okhuumba," nod the head, as in dancing",luy,en,Luwanga,dictionary watu hujitolea kufanya kazi hiyo ili kusaidia wanakijiji na hata kujisaidia binafsi., abandu berusianga nibakhola ikasi eyo ili khukhonya bandu bomulukongo nende kata hwekhonya bene.,sw,luy,Marachi,translations "Nebutswa beene obwami balisukunwa elwanyi mushiilima aha bakhalilile nibalumasia ameeno mubutsunwi.""", but the sons of the kingdom shall be cast forth into the outer darkness: there shall be the weeping and the gnashing of teeth.,luy,en,Luwanga,bible Nyasi inapokauka ng'ombe wetu, Bunyasi nibuuma tsing'ombe tsiefu.,sw,luy,Marachi,translations okhuumana, be surprised; be amazed; murmur in surprise or amazement; roar; or make any roaring sound,luy,en,Luwanga,dictionary Na mlienda nao., Ne muchiile nabo.,sw,luy,Bukusu,translations Kwa hayo mmtii kisha mlinde sheria zake yote ambayo mimi ninawapa nyinyi siku ya leo., Khwako khe mumurie mala muliinde kamalaka kewe koosi niko ese ndikho emuelesia enywe endaalo yino.,sw,luy,Bukusu,translations Yale nende ako kosi ng'ombe yosi ikhueresinjia inyama eyakhurichanga, Kando na hayo yote ng'ome pia huwa anatupea nyama ambayo huwa tunala.,luy,sw,Marachi,translations "Nga chingo sia checha khu nyama che mbosia echo, aburamu achioona.", Wakati Tai wakija kutua kwa nyama hiyo ya kafara aburamu aliwafukuza.,luy,sw,Bukusu,translations "Kale mumadiku gaavita, yaaliho mukeere mulala waali navaana veeve vaviri.", Hapo zamani za kale palikuwepo na mama mmoja na watoto wake wawili,luy,sw,Maragoli,translations MARA YA KWANZA SUNGURA ALISHINDA KWA SABABU ALIPITIA NJIA FUPI ILI WAKUTANE MBELE YA WANYAMA WENGINE., LWAKWANZA HADUYU HASHIRA HUVERA HAVIRA INGIRA INYIMBIKITI ILI VAKUTANE IMBERI YA THISOLO THINDI.,sw,luy,Marachi,translations A funeral avails the opportunity for reconciliation., Akabiiya kakasiribungwa mumasika,en,luy,,proverbs """Babemeelesi bakhulu balareeba bulamu khulwe bulamu, emoni khulwe lundi babaandu bali, 'Aliio omundu niye moni, liliino khulwe liliino, kumukho- kamafuki kewe keelulukha sikila buuri? no khulwe kumukhono ne sikele khulwe Kaaba kario ache engo."," Wasimamizi wakuu watauliza uzima kwa uzima, macho kwa tena watu wengine kuwa, kuna mtu ambaye jicho, jino kwa jino, mkono damu yake yaliyeyuka sababu uoga na kwa mkono na mguu kwa yaliyokuwa hivyo aende nyumbani.",luy,sw,Bukusu,translations omupeli," tree with fringy pink flowers and hard wood, with dark heart-wood, used for making stools",luy,en,Luwanga,dictionary renounce; refuse on principle; make a vow or strong resolve never to touch; dislike intensely; taboo; refuse on ceremonial or religious grounds, okhusira,en,luy,Luwanga,dictionary UFAHAMUSHO WA VITABU VYA DEUTEROKANONI., LIMANYISIA LIE BITABU BIA DETUROKANONI,sw,luy,Bukusu,translations Kutula vukulu na vozele Andimi ilingana akevanga avana veve avikula mmakula ma avaalukiza muvuyanzi naavasavira izingavi nuvugaasu., Andimi alikuwa akiwapasha tohara watoto wake kwa marika kasha kuwakuza kwa furaha huku akiwatakia mema na kuwaachia Baraka,luy,sw,Maragoli,translations fat; thick, -khomefu,en,luy,Luwanga,dictionary """Abulaho ounabanga eshilaka shieingubo imbia, khungubo ikhulu tawe. Shichila eshilaka shieingubo imbia shilekhuuna mana shimeete okhurandula ingubo ikhulu eyo."," No man seweth a piece of undressed cloth on an old garment: else that which should fill it up taketh from it, the new from the old, and a worse rent is made.",luy,en,Luwanga,bible separate oneself, okhwiyaula,en,luy,Luwanga,dictionary speak a different dialect; talk with a foreign accent, okhukangana,en,luy,Luwanga,dictionary okhunokola, pick ripe fruit,luy,en,Luwanga,dictionary okhuserenjera, roll,luy,en,Luwanga,dictionary Mama natsiye kuvaya., Mama akienda matembezi,luy,sw,Maragoli,translations Mugoye gwavohangwa mu kiguti kirahi ahavandu ve tsisoma tsiviri naho tsivaga tsivuganiranga., Kamba ilikuwa ikifungwa kwenye kiwanja kizuri mahali ambapo koo mbili au tatu zilikuwa zikikutania.,luy,sw,Maragoli,translations cut down bush and dig up ground; break new ground, okhurematsaka,en,luy,Luwanga,dictionary Kazi yake ilikuwa kutengeneza mahali pa kuchomea., Miyinzi jije jalange kolomba hukusambila.,sw,luy,Maragoli,translations "Yesu nakalusia naboola ari, ""Inywe olwibulo olulasuubilanga khandi olumayanu, ndalabetsanga ninenywe okhuula liina? Ndalamwisumilisia okhuula liina? Ndeerere omwana tsana oyo """," And Jesus answered and said, O faithless and perverse generation, how long shall I be with you? how long shall I bear with you? bring him hither to me.",luy,en,Luwanga,bible okhuyenjera, look through; look on behalf of,luy,en,Luwanga,dictionary "And he stretched forth his hand, and touched him, saying, I will; be thou made clean. And straightway his leprosy was cleansed."," Naye Yesu nanyiila omukhonokwe namutiilakhwo ne naboola ari, ""Enjamile, siiyikha."" Habwene nahabwene obuchele nibuhwa, naye nasiyiikha.",en,luy,Luwanga,bible okhunywa indaba, smoke,luy,en,Luwanga,dictionary Mtoto akikataa tupee mlezi., Mwana nasuye kohe muleri.,sw,luy,Maragoli,translations Nikamuliza yakuamba tunaenda shuleni? Una karo ya kuniingiza katika shule ya Bujumba?, Ndamureba mbu khutsitsanga msikuli? Ori nende amang'ondo kokhunyingisia musikuli sia Bujumba?,sw,luy,Marachi,translations Nyanya alikuja na kuanza kutusimulia hadithi jinsi walivyokuwa wakiishi wakiwa wadogo, Kukhu yetsa nende khuchaka khurubolera tsingano nga balitsingi naibasiri abaana badidi.,sw,luy,Marachi,translations "Luveeye lwimbu lunolu muno,", Wimbo ulio mtamu sana,luy,sw,Maragoli,translations For he that is mighty hath done to me great things; And holy is his name.," Shichila Nyasaye owobunyali, yakholeele akamakana, eliiralie nalio nilitakatifu.",en,luy,Luwanga,bible "Peter saith unto him, Even if I must die with thee, [yet] will I not deny thee. Likewise also said all the disciples."," Petero namukalusia naboola ari, ""Kata nikakhaba mbu okhuula isie efwe ninawe, shiyala okhukhwikaana kata nahatuutu tawe "" Khandi abeechi bandi abo boosi nibaboola bario. Yesu asaaya mumukunda kwa Getsisemane",en,luy,Luwanga,bible Huwalisha vinda vyake nzige na wadudu wengi, Eheetsanga avaana vayo amadede neviguuguli vinyingi.,sw,luy,Maragoli,translations "Omwoyo kulanjilisinjia mushitsiimi kuri, ‘Kasie omuhanda okwa Omwami, khandi mukololosie tsinjilatsie.' """," The voice of one crying in the wilderness, Make ye ready the way of the Lord, Make his paths straight;",luy,en,Luwanga,bible Omwana shaliranga butswa," A baby does not cry for nothing. Omwana shalira butswa, aliriranga eshialutsi (DWA186) A baby does not just cry, it cries for what he has seen.",luy,en,,proverbs imbenya, natural gap between the two center top teeth (mark of beauty),luy,en,Luwanga,dictionary Tafadhali khonya, Please help me,luy,en,Tsotso,translations "Ne olwa abakhasi abo bali nibatsitsanga, balala khubelihe abali nibalindile ing'ani, bakalukha mwitookho nibaboolela abesaaliisi abakhulundu koosi akali nikekholeshe."," Now while they were going, behold, some of the guard came into the city, and told unto the chief priests all the things that were come to pass.",luy,en,Luwanga,bible male ant with red head, ingengeni,en,luy,Luwanga,dictionary "Ne olwa bamulola, bamwinamila, nebutswa abandi khubo bakanakania mumioyo chiabwe."," And when they saw him, they worshipped [him] ; but some doubted.",luy,en,Luwanga,bible eshisatsa, manfully; bravely,luy,en,Luwanga,dictionary How are you feeling today?, Wiulira orie nyangaino?,en,luy,Luwanga,translations Ololekhananga omurembo, You look beautiful,luy,en,Tsotso,translations and I, nasi,en,luy,Luwanga,dictionary wakati mtoto huyu alizaliwa alikua akifuata tabia ambazo wazazi wake walikuwa wakifanya alipokuwa tumboni, Nyima umwana uyu niyivulangwa ma naviruka aviluka ne miima jamwakola naveye mundu na mama wewe.,sw,luy,Maragoli,translations musoleeli omureengu, Mvulana mkaidi.,luy,sw,Bukusu,translations omusemi, tale-bearer; one who seeks to influence another against some third person or against some proposed action,luy,en,Luwanga,dictionary beans, amakanda,en,luy,Luwanga,dictionary -kofu, old-aged,luy,en,Luwanga,dictionary He who despises you wrestles you in his outdoor shoes., Oukhulechire akhulwana nebilaro,en,luy,,proverbs IHIRI YO VWONI, Jamii ya wenye dhambi,luy,sw,Maragoli,translations 20 Miyika gya umolo getu wa Yahova yamuvaka maguta yagumirwa mu bwongo bwavo., Pumzi ya mianzi ya pua zetu Bwana alikamatwa katika marima yao.,luy,sw,Maragoli,translations Sisiindu siosi che bukwe we luluuchi lwa Yoritani., Kitu chochote za mashariki wa mto wa Yordani.,luy,sw,Bukusu,translations minute ( idakika,en,luy,Luwanga,dictionary okhukhuula ameno," remove, pull out, take out teeth (as formerly done by tradition)",luy,en,Luwanga,dictionary omukula, slave; one bought,luy,en,Luwanga,dictionary Obuluare vuwa korona vyahonya avana varia vajama huihala mudala vafurahia nde huihala mudala nde vandi vanyola tsinda nde hutsia hudeha., Ugonjwa wa korona ulisaidia wale watoto wanaopenda kukaa nyumbani wakafurahia kukaa nyumbani na wengine wakapata mimba wakaenda kuoleka.,luy,sw,Marachi,translations one cent piece ( shiyela,en,luy,Luwanga,dictionary Kwa wale wanaonirudia, Avilananga ku inze,sw,luy,Maragoli,translations Anajichapachapa kwa mabawa yake kisha analia -Jogoo, Yikuyakuyaa mu tsimbalu maalira – Idaywa,sw,luy,Maragoli,translations "lve, Yesu Roho, Mu veeye mulala"," Baba, mwana, Roho, Mungu mwenye wa mapenzi",luy,sw,Maragoli,translations Jibu maswali haya, Tivula mateeva yaga:,sw,luy,Maragoli,translations "Atanichukua,"," A Ia vugula inze,",sw,luy,Maragoli,translations Watoto hawa babayo aliwasomesha wote wakiwa wachanga., Bana bano samwana yabasomia bosi bali bana.,sw,luy,Marachi,translations bad; wrong; evil; ugly; unpleasant; dirty; anything which is any way offensive, omubi,en,luy,Luwanga,dictionary small granary, eshitera,en,luy,Luwanga,dictionary kwa hivyo huwezi ona nyota na mwezi huwa usiku; jua nalo haliwi usiku., kho siwakhalola dawe thining'ining'i nende mwosi kubetsangao musiro; riuba riumangao musiro.,sw,luy,Marachi,translations shule yetu ina taa madarasani., sikuli siefwe siri nende thitara mthikilasi.,sw,luy,Marachi,translations "Yaboola mbu, alibeela abakuuka befwe tsimbabasi, nende okhuliinda indakanoye indakatifu."," To show mercy towards, our fathers, And to remember his holy covenant;",luy,en,Luwanga,bible Yadza ku mbonnya;, Alifika kuniokoa,luy,sw,Maragoli,translations kuhu wanje yafwa mwaka kwa elfu kumi nende munane., nyanya yangu aliaga mwaka wa elfu kumi na nane.,luy,sw,Marachi,translations Ekironi aambana ne Baamori na kanaani., Ekironi ashirikiana na waamori na wakanaani.,luy,sw,Bukusu,translations "I have it, let us move."," Endi nasho, khutsie.",en,luy,Luwanga,translations curse, okhutsuba,en,luy,Luwanga,dictionary okhuchetsiya," be wise; be sensible; become rational; used of a child passing out of babyhood, and of s.o. who has been under instruction",luy,en,Luwanga,dictionary "ikanisa yari iimire, vandu vaasoma thisala thia were khakava."," kanisa ilikuwa ya kufurahisha, watu walisoma sala za mungu mpeanaji.",luy,sw,Marachi,translations "Nebutswa olwa abakhulundu babesaaliisi nende abeechesia bamalako balola ebiamakana bia yali nakholanga, khandi abaana nibalanjilisinjia muhekalu bari, ""Omwana wa Daudi yetsoomibwe,"" basinyikha muno."," But when the chief priests and the scribes saw the wonderful things that he did, and the children that were crying in the temple and saying, Hosanna to the son of David; they were moved with indignation,",luy,en,Luwanga,bible become light (of sky before dawn), okhusheba,en,luy,Luwanga,dictionary "Leshe ingano nende libanze biosi bikhulile halala okhuula khwichesa. Ne khundukho yelichesa, ndiliboolela abachesi mbu, baranjilile okhwiya libanze nibalikhung'asia nibaliboha tsing'anda nibalisamba. Nayo ingano bakhung'asie nibachira mushiachi shianje/ "" Oluchelo lwolufwa lwomutarakwe"," Let both grow together until the harvest: and in the time of the harvest I will say to the reapers, Gather up first the tares, and bind them in bundles to burn them; but gather the wheat into my barn.",luy,en,Luwanga,bible I am done with weeding, Emalire eliaka.,en,luy,Luwanga,translations "and she lifted up her voice with a loud cry, and said, Blessed [art] thou among women, and blessed [is] the fruit of thy womb."," ne naboola nomwoyo omukhongo ari, ""Oli oweikhabi muno mubakhasi boosi, khandi omwana owolebula noweikhabi muno!",en,luy,Luwanga,bible nyakhusenje, her aunt,luy,en,Luwanga,dictionary liondo, pumpkin; pipe for smoking bhang (see also lihondo),luy,en,Luwanga,dictionary "Ne abeechibe nibamukalusia bari, ""Ololanga shinga lwomukanda kwabandu kukhutiyanga, ne khandi oreebanga mbu, 'niwiina oundililekhwo?' """," And his disciples said unto him, Thou seest the multitude thronging thee, and sayest thou, Who touched me?",luy,en,Luwanga,bible dregs; sediment, obutukhulu,en,luy,Luwanga,dictionary "3. Inyinga yosi yo mukunzakali yenyanga kwikula, yatanganga kotemela."," Mke au mume aliyefiwa kabla ya kuanza kulia kwa kufiwa, alitekeleza mila",luy,sw,Maragoli,translations Ako kekholekha khulwa okhuusia akaboolwa nende omulakusi mbu:," Now this is come to pass, that it might be fulfilled which was spoken through the prophet, saying,",luy,en,Luwanga,bible ifusi; ingumi, fist,luy,en,Luwanga,dictionary "Musiro khuinyanga ilondakho yuule sindakona hava, ndaparanga sa inyanga ilola li."," Usiku kabla ya siku kuwaidia sikulala, nilikuwa nawaza tu siku ya safari itawadia lini.",luy,sw,Marachi,translations amakhumi," ten , e.g., amakhumi kabiri 'twenty'",luy,en,Luwanga,dictionary S. Onyala khukusia wamala tsishughuli tsiao ni bulayi khuruka ing'ombe., Unaweza ukauuza kisha ukamaliza shuguli zako ni vizuri kufuga ng'ombe.,luy,sw,Marachi,translations okhusaka, hook onto something,luy,en,Luwanga,dictionary "broad; wide; vast (omubambalifu, eshibambalifu, etc.)", -bambalifu,en,luy,Luwanga,dictionary "Kitabu cha Tobiti kinahadithia juu ya mtu mmoja aliyejulikana kama Tobiti.Tobiti alikuwa akiishi katika nchi yaNineve.Alikuwa mwana wa Tobieli,Tobiti Pamoja na ukoo wa Nafutali walikuwa wamehamia eneo la nineve.Tobiti alikuwa mtu aliyezingatia sana sheria za dini ya Wayahudi.Alikuwa mtu aliyependa kuwasaidia maskini sana isipokuwa alikumbwa na matatizo ya macho yaliyompelekea kuwa kipofu."," Sitabu sia Tobiti siboola lukano Iwo mundu mulala niye balaanga bali Tobiti. Tobiti aamenyaanga mu lukoba lwa Ninefe, Aaba okhwa Tobieli. Tobiti alala ne kholo eya Nafutali baba bayilwa mu mbaambe e Ninefe. Tobiti aaba omundu owatiila kamalaka ke dini eye bayaudi lukali. Aayeetanga bataambi ne kakhali aanyoolekhana ne butinyu bwe chimoni Mala aabofula.",sw,luy,Bukusu,translations olusoliri," youth (of boys only); adolescence, esp. the characteristics and attributes of youth",luy,en,Luwanga,dictionary Ku yavo vomusalaba, Kwa hao wenye msalaba,luy,sw,Maragoli,translations Abrahamu aliingia na kufika mahali patakatifu penye mti mkubwa wa Moremu Shekemu. Kwa wakati huo wakanaani walikuwa tayari kwenye inchi hiyo., Aburamu engilamo mala acha ola abuundu atakatifu e kumurongooro kumuboofu kwe More mu shekemu. Mu biise ebio Bakanaani baaba mu sibala esio.,sw,luy,Bukusu,translations make clean; whiten; ripen; purify; cleanse, okhulafia,en,luy,Luwanga,dictionary ndi nende miaka ehumi nende kidaru., nina miaka kumi na mitatu.,luy,sw,Marachi,translations Alikufa kwa sababu ya dhambi zako," Ya kudzira ubwoni bubwo,",sw,luy,Maragoli,translations "Nivakikiri kovega mundu wosi wosi,"," Kabla mtu yeyote kunyolewa,",luy,sw,Maragoli,translations kimarachi ni lugha yetu, olumarachi ni lusungo lwefwe.,sw,luy,Marachi,translations Inyanga ndala siduyu hulira lindi topi siatsia musino hukendakendaho. Nga khakenda khola abundu nisiema nikhakingula sirwi siaio ekulu., Siku moja sungura kwa jina Topi alienda kwa kichaka matembezi. Alipokuwa anatembea alifika mahali akasimama na kutega sikio.,luy,sw,Marachi,translations Twaangaza kama taa, Kumulikanga kuli itaya,sw,luy,Maragoli,translations "Kuzuia huu ugonjwa mtu anahitajika kunawa na maji yanayo tiririka, awe mbali na watu wengi, avae barakoa na kufunika mdomo anapokohoa"," Okhukaira obulware buno bienya omundu yeesabe nende amatsi keedikha, abe are nende abundu baangi,yeefwale imaski nende okhufuunikha omunwa naakholola.",sw,luy,Marachi,translations siduyu siarera vyakhuria ifisi nayo yeva niiria., sungura alileta chakula naye fisi akaiba na kula.,luy,sw,Marachi,translations live an evil life, okhuchenda obubi,en,luy,Luwanga,dictionary eye, imoni,en,luy,Luwanga,dictionary Mana avasikari ni vachaka hulipuwa tsibomu., Askari wakaanza kurusha vilipuzi.,luy,sw,Marachi,translations okhwalisia," lay down (e.g., a baby)",luy,en,Luwanga,dictionary "Nio Aburamu auuyisia liiema liewe acha amenya amikhoonge kia Mamure kili Heburoni, maala ebweneeyo ombakhayo alutare khu wele omunyali wa bioosi."," Hapo Aburahamu alihamisha hema lake akaenda akaishi mialoni ya Mamure ulio Hebroni, kisha huko akajenga altare ya mungu muweza vyote.",luy,sw,Bukusu,translations Mani nabola mbu obulware buno no bubi sana mana bandu bafuale thimasiki nende okhwikhala are nende bandu bandi., Akasema kwamba huu ugonjwa ni mbaya sana na watu wavae barakoa na wakae mbali na watu wengine.,luy,sw,Marachi,translations Enywe mulaba basangaafu lukali khulwe chindaalo sita chiloondakho., Nanyi mtakuwa wenye furaha kuu kwa muda wa siku sita zijazo.,luy,sw,Bukusu,translations coarse salt, omunyu kwetsimbale,en,luy,Luwanga,dictionary omukoko, log of wood; banana tree,luy,en,Luwanga,dictionary kabarangirira babaandu ba shekemu mala apane ne Abimeleki., Akawatangulia watu wa Shekemu kisha apigane na Abimeleki.,luy,sw,Bukusu,translations Na ukuu wake., Nobukumi bwibwe.,sw,luy,Maragoli,translations okhucherasia," compare, particularly with regard to comparison of size, weight, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary hiki kijiji chetu chote ni cha wamarachi., lukongo lwefu luno lwosi ni lwa bamarachi.,sw,luy,Marachi,translations Kamenukia kwa mwamba, Kafunyi ha mwamba.,sw,luy,Maragoli,translations edge; horizon; see also khundula 'at the edge', indulo,en,luy,Luwanga,dictionary "Then was fulfilled that which was spoken through Jeremiah the prophet, saying,"," Mana amakhuwa akomulakusi Yeremia yaboola nikoosibwa mbu,",en,luy,Luwanga,bible Agulakiraka yatsa nanyola masahi, Agulakiraka alirudi akapata damu,luy,sw,Maragoli,translations seka, Cheka,luy,sw,Maragoli,translations Ni vizuri umoja na upendokuendea pamoja kwa maana vitu Vingi duniani/ ulimwenguni huu kuwa na umoja ni kitu cha maana Sana, Nibulayi bulala nende obukheri khutsira khalala khubera bindu bingi mshialo muno huba nende bulala ni sindu silayi muno,sw,luy,Marachi,translations Engoko igoneraa madiku makumi gaviri nalirala., Kuku hulalia kwasiku ishirini na moja.,luy,sw,Maragoli,translations "Ebise ebio, lwomukanda kwabandu omukhongo kwali nikwikhung'asiye halala khandi, ne shibali nende eshiabalia ta, Yesu yalanga abeechibe ne nababoolela ari,"," In those days, when there was again a great multitude, and they had nothing to eat, he called unto him his disciples, and saith unto them,",luy,en,Luwanga,bible "Khandi abulaho outsukhanga idivai indoro mumifuko chiamaseelo emikhulu tawe. Okhuba idivai indoro yakharulaka emifuko emikhulu echio, mana biosi nibisasikha. Habula idivai indoro yitsukhungwa mumifuko chiamaseelo amayiakha."" Lireebo khukeinyanga eya Isabato"," And no man putteth new wine into old wine-skins; else the wine will burst the skins, and the wine perisheth, and the skins: but [they put] new wine into fresh wine-skins.",luy,en,Luwanga,bible okhwakamia, bring to a close; put a stop to,luy,en,Luwanga,dictionary "stopper, in bottle, gourd, etc.; cork", isuti,en,luy,Luwanga,dictionary okhurumbia," cause s.o. to refuse to eat because of a quarrel, annoyance, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary "despise, someone of a different tribe; exclude s.o. of a different tribe from feast, etc.; turn a foreigner out, and send him back to his people", okhubona,en,luy,Luwanga,dictionary Kondoo wanamfuata Amondo., Amagondi galondaa Amondo.,sw,luy,Maragoli,translations "Mana nalachilisia abandu okhwikhala hasi, nabukula emikaate chirano echio nende tsinyeni tsibili etsio, nahenga mwikulu, ne nabisabila ikhabi. Nabisonyola nakabila abeechi, nabo abeechi nibakabila abemikanda abo."," And he commanded the multitudes to sit down on the grass; and he took the five loaves, and the two fishes, and looking up to heaven, he blessed, and brake and gave the loaves to the disciples, and the disciples to the multitudes.",luy,en,Luwanga,bible okhukaania, forbid,luy,en,Luwanga,dictionary "Nibamenyayo okhuula lwomuruchi Herode yafwa. Ako kekholekha okhuusia aka OMWAMI Nyasaye yali niyaboola okhubirira mumulakusi mbu, ""Ndalaanga omwana wanje okhurula Misiri."" Okhwiirwa khwabaana abatoro"," and was there until the death of Herod: that it might be fulfilled which was spoken by the Lord through the prophet, saying, Out of Egypt did I call my son.",luy,en,Luwanga,bible Alitoka nyumbani akaenda kuona shamba yao ya mahindi, Yatula hango natsia kuluta mulimi gwavo gwa maduma,sw,luy,Maragoli,translations Kali kario sikila nibo bamwimana enywe biakhulia ne kameechinga ne mwaba khu lukeendo ne mwama misiri sibala sinyaalu sinyala siakila Wele Omunyali Owa Bioosi amufutarira., Yako hivyo sababu ambao walimnyima nyinyi vyakula na maji wakati mlikuwa kwa safari mkitoka misri nchi chafu inaweza ikasababisha mungu mweza wa vyote akamuona kinyume.,luy,sw,Bukusu,translations Ne se banyala baruramo tawe., Na hawakuweza kutoka ndani.,luy,sw,Bukusu,translations "46 Avasigu vetu vosi valaminyi minwa gyavo ku kwinye, ubudivi na bwoneku.", Adui zetu wote wamefumbua vinywa vyao wazi dhidi yetu.,luy,sw,Maragoli,translations Lishere liafutsa lisa (AMI45) Whatever is bad must be spat out; not even a hen swallows a caterpillar.," Eshibi shifutswa, ingokho yafutsa lisa",en,luy,,proverbs MANASE CHIULA BETELI., MANASE AISHINDA BETHELI.,luy,sw,Bukusu,translations eliira, name,luy,en,Luwanga,dictionary okhushirashira," vary; differ with regard to size, quantity, price, quality, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary eat greedily, okhuwora,en,luy,Luwanga,dictionary Ni kwa sababu ya dhambi za manabii wake na maovu ya makuhani wake., 13 Ga veye kigira ubwoni bwa vaprofeti veve na budamano va vasalisi veve.,sw,luy,Maragoli,translations "For when they shall rise from the dead, they neither marry, nor are given in marriage; but are as angels in heaven."," 0khuba olwa abafu balamukha, shibateeshia noho kata okhuteeshibwa tawe. Baba butswa shinga abamalaika bomwikulu.",en,luy,Luwanga,bible ten (in counting), ekhumi,en,luy,Luwanga,dictionary Omukheri wange kata okhuosia sifuria siyali niyamanya tawe., Mpenzi wangu hata kuosha sufuria hakuwa anafahamu kamwe.,luy,sw,Marachi,translations okhutimbula, open (particularly the eyes),luy,en,Luwanga,dictionary Naye atawakumbatia, Naye alisunda ahimbi ku mwinye.,sw,luy,Maragoli,translations Eshikumba shiremelungwa halala, 113. Eshilahwa nishi? (BKE4) Nothing lasts forever.,luy,en,,proverbs vomit; overflow, okhusala,en,luy,Luwanga,dictionary "Nga Aburamu engila mu Misiri,Bamisiri babona bali omukhasi weweali owe lukoondo lilayi."," Abraham alipoingia Misri , watu wa Misri wakaona kuwa mke wake ni mrembo.",luy,sw,Bukusu,translations Ga khola si? Ga khufwila., Alitenda nini? Alitufia.,luy,sw,Maragoli,translations "Mulhumarachi khulimo nende amera ka lwibulwa nga kuka, kukhu, baba, mama, senje, khootsa, mufyala, akhasi nende amera ketsinyanga etsia kharusia imwo khu mwaka kalangwa mbu irotso nende esirumbi."," Katika kimarachi tuko na majina ya ukoo kama vile babu, bibi, baba, mama, shangazi, mjomba, mama mkwe, mwanyumba pamoja na majina ya majira ya mazao kwa mwaka ambayo ni irotso na esirumbi",luy,sw,Marachi,translations USIFICHE DHAMBI, UTAVISA UVWONI,sw,luy,Maragoli,translations Ing'ombe yosi inyala khukira obe nende obunyali bwa khusomia mwana msikuli., Ng'ombe pia anauwezo wa kufanya uwasomeshe watoto shuleni.,luy,sw,Marachi,translations "Aah kweli msichana alilia akakosa usaidizi kwa maana pesa ilikuwa mingi."""," Abayie mukhana yalira yabula obunyali bwa khukhaya khubera amapesa kali manji.""",sw,luy,Marachi,translations pass to and fro, okhubiring'ana,en,luy,Luwanga,dictionary Nditsanga mukamba, I'm coming tomorrow,luy,en,Tsotso,translations go inside the house repeatedly, okhwipula,en,luy,Luwanga,dictionary "Niye ne babaandu bewe baniina mu sikulu sia Salimoni embi ne shekemu Ebweeneyo abukula eaywa, arema lusakia Khu murongooro mala alura khwibeka, aboolela babaandu bewe bakhole khangu nga niye akhola."," Yeye na watu wake walikwea kwa mlima wa Salimoni karibu na shekemu huko alichukha shoka, akakata tawi la mti kisha akaliweka kwa mabega akawaambia watu wake wafanye haraja kama yeye alivyofanya.",luy,sw,Bukusu,translations swallow quickly, okhumiring'asia,en,luy,Luwanga,dictionary okhukotola, turn aside from the path; go around a bend,luy,en,Luwanga,dictionary "Ing'ombe ni sisolo sirukuakgwa mudala . Tsing'ombe tsiruo tsidaru eya sisuungu, eya nende eya siafrika. Tsing'ombe tsiosi etsirukwa tsiri nende bulayi busabi."," Ng'ombe ni mnyama anayefugwa kwa boma. Ng'ombe wako wawiliya kizungu, ya gredi nay a kiafrika. Ng'ombe wote wanaofugwa wana uzuri wake.",luy,sw,Marachi,translations Avakana vatano vasiru, Nao wasichana watano wajinga,luy,sw,Maragoli,translations small bundle; skein; hank, eshokolo,en,luy,Luwanga,dictionary visitor; stranger; newcomer; foreign; strange; novel; unusual, omucheni,en,luy,Luwanga,dictionary Tovola lero chawenyanga, Chagua leo ni lako,luy,sw,Maragoli,translations Omufu yachemera omulamu, The living suffers because of the dead,luy,en,,proverbs "Mana Petero naboolela Yesu ari, ""Omwami, nobulayi khube hano; nochama lekha enzumbashe hano amatili kataru, elala elilio, elindi elia Musa, nelindi elia Eliya."""," And Peter answered, and said unto Jesus, Lord, it is good for us to be here: if thou wilt, I will make here three tabernacles; one for thee, and one for Moses, and one for Elijah.",luy,en,Luwanga,bible "And it came to pass, that he was going on the sabbath day through the grainfields; and his disciples began, as they went, to pluck the ears."," Khunyanga yindi eya Isabato, Yesu nabeechibe bali nibabiranga mumikunda chieingano. Nibali khuluchendo olwo, abeechibe bachaaka okhwamula ingano.",en,luy,Luwanga,bible "Ne olwa yarulamwo, shiyali ounyala okhuboola ninabo ta, ne nibamanya mbu, amanyibwe lilolelo muhekalu. Yabachelela butswa amakhuwa namakhonoke, okhuba shiyali ounyala okhuboola tawe."," And when he came out, he could not speak unto them: and they perceived that he had seen a vision in the temple: and he continued making signs unto them, and remained dumb.",luy,en,Luwanga,bible okhwitsomia, praise; commend,luy,en,Luwanga,dictionary Inyanga yiyo ivere indiena, How was your day?,luy,en,Tsotso,translations Voola vudamanu novukoonyi vwetsisimindwa kuvandu., Waeleze watu ubaya na uzuri wa teleka,luy,sw,Maragoli,translations Ndanyola tuvuli tu mwayi., Nilikutana na mbuzi wa mchungaji mmoja,luy,sw,Maragoli,translations Si ha ye mundu u ta mwenya mba., Hapana hata mmoja usiye mtaka,luy,sw,Maragoli,translations "And he rose up from the synagogue, and entered into the house of Simon. And Simon's wife's mother was holden with a great fever; and they besought him for her."," Kho Yesu narula musinagogi, ne niyenjila munzu ya Simoni. Naye nyakhufialanyene Simoni yali nalwala omurengo, ne nibaboolela Yesu akomulwale oyo.",en,luy,Luwanga,bible Kwa sababu ya upanga wa nyikani., Kigira kivavi kyomwigendanyama.,sw,luy,Maragoli,translations okhwangala," blaze up, of a fire",luy,en,Luwanga,dictionary HADUYU NAKHO NGA HARI HAJANJA HAVIRA INGIRA INDI HANE INGIRA EYO NI INYIMBIKITI SANA., NAYE SUNGURA ALIVYOKUWA MJANJA ALIPITA NJIA ILIYOKUWA FUPI.,luy,sw,Marachi,translations It knocks and licks, Ituyanga khandi ikhomba,en,luy,,proverbs "But he answered and said, I was not sent but unto the lost sheep of the house of Israel."," Ne Yesu namukalusia naboola ari, ""Ndarumwa khubandu ba Isiraeli bonyene, abakora shinga amakondi akabula omwayi.""",en,luy,Luwanga,bible Watu watashtuka sababu ya kilichofanyika kwenu., babaandu bakhesiindukhe sikila sisiikholeekhe khwinywe.,sw,luy,Bukusu,translations "Ningalusia rikhere rimanyirenge ombweni nindema khuhuya ni liruka aundi, khurula awo ndechenjia akhuweyarisia."," Nikasema chura alikuwa ananigwara kwenye uso nikajaribu kujaribu kumpiga akaruka hadi kwingine, kutokea hapo nikabadilisha pahali pa kujilaza.",luy,sw,Marachi,translations disgrace; shame; shyness, tsisoni,en,luy,Luwanga,dictionary "Hakuwa anataka nitoke niende popote, nami pia nilikuwa nampenda sana kwa maana alikuwa babu mzuri na tena hakuwa wa maneno mengi."," Siyenyanga da ndule nthie awosiwosi da, siesi ndari ndamuhera mno hubera yari kuka mulayi khandi siyari da wamakhuwa mangi.",sw,luy,Marachi,translations dove, lihusi,en,luy,Luwanga,dictionary Vivyo hivyo mwezi hauwezi angaza pasipo kukutana na JUA., Na umweli sigunyala kuvala nigutagani ne LIUVA mba.,sw,luy,Maragoli,translations "palikuwepo na wimbo mwingine ambapo wazee na shangazi walikwa wakiimba, ""hiki kifo kingekwa kinalipwa na kikose kuua kingelipwa ng'ombe pamoja na nyimbo zingine.", Kawariwo nende lwimbo lundi lwa vazee lwembwanga maick senge oluumbe luno lwakhabere lurungungwa mana lukhaya khuira bakharungire ing'ombe alala nende tsinyimbo tsiindi.,sw,luy,Marachi,translations Ekhumisire omwitsa wanje," I miss you so much, darling",luy,en,Tsotso,translations "S. Ing'ombe yefu ya gradi yikhalanga msidwoli khuchakira ichuri mpaka siro, olwa khumukhobelanga biakhulia khudedanga sa nihusukuna mkari amathi nako khurethanga sa musidwoli bikha bia khubuliranga nayola khumanyanga mbu yenya amathi."," Ng'ombe wetu wa gredi wa gredi hukaa kwenye zizi kuanzia asubuhi hadi jioni, wakati tunampelekea chakula huwa tunakata tu na kutupa ndani na maji huwa tunaweka tu zizini wakati tunaposikia akikoroma tunajua anataka maji.",luy,sw,Marachi,translations Walisahau kwamba walikuwa na wembe. Mamayao aliporejea pia hakuulizia wembe., Nivevirira mbu vavere nende olumwo. Mana ng'ina yesi nakaluha siyarevaho lumwo da,sw,luy,Marachi,translations Linda binyire yalia nabacheni, He who waits for his food to cool shares it with visitors.,luy,en,,proverbs Hii inakaa kama pofu., Yiru lufana lufulu,sw,luy,Maragoli,translations Huyu ni Ferida na huyu ni Febe., Uyu ni Ferida nauyu ni Febe,sw,luy,Maragoli,translations You do not dry yourself where you took a bath., Ahawiisinjire shali niho ahawumira ta,en,luy,,proverbs Love is a beautiful thing., Khuchamana ni shindu shilayi.,en,luy,Luwanga,translations "Lero muhonyvi wetu, a veeve Kristo"," Leo mwokozi wetu, akiwa Kristo",luy,sw,Maragoli,translations "Ukoo uliotoa wengi ,ndio unaorudi nyumbani na ushindi ."," Losoma lwa tuulanga avingi, yilwo lwirananga yengo no lusuma lwe liguyta.",sw,luy,Maragoli,translations Tena wanarudi kutenda dhambi," Kandi hakekeke virana muvwoni,",sw,luy,Maragoli,translations "Nolwa Yesu yalola, shinga lwomuhandichi wamalako oyo yakalusia nobuchesi, yamuboolela ari, ""Shioli ehale nende Obwami bwa Nyasaye tawe."" Ne okhurula olwo, abulaho owatsaalikha okhumureeba lireebo liosi liosi tawe. Lireebo khu aka Kristo"," And when Jesus saw that he answered discreetly, he said unto him, Thou art not far from the kingdom of God. And no man after that durst ask him any question.",luy,en,Luwanga,bible be late; delay, okhushinda,en,luy,Luwanga,dictionary One mentions its wrinkles only when it is going up the hill, Ilangungwa eyamakhanda niyili khushisia,en,luy,,proverbs elyechesio, lesson; something taught,luy,en,Luwanga,dictionary What is this?, Shino ni shina?,en,luy,Luwanga,translations esie ngalusiria were oluyari hunanga haandi ndi nende ifuraha sana huvera nasaye nuananga navola mbu esie ni mulayi kamili., mimi namrudishia mungu shukrani kwa kuniita na tena nina furaha sana kwa sababu mungu ndiye aliniita akisema mimi ni mzuri sana.,luy,sw,Marachi,translations mukhoya mumureekho eekhoyela kamatuunda., Mnastahili mmuwekee inayostahili matunda.,luy,sw,Bukusu,translations Avami vagavulanyia kivala mu vidonye vidididi na sia kedonye chali nu musigali walindanga avandu nu kuvagimira lwa vakoli magoso ahirira mwami., Viongozi waligawanya maeneo mbalimbali ambayo yalilindwa na askari na wale waliofanya makosa walikamatwa na kupelekwa kwa viongozi wa utawala.,luy,sw,Maragoli,translations Walevi hutaka ugali kwa mboga kama samaki na kuku.," Abamesi benyanga busuma nende siriro,inyeni nende ingokho.",sw,luy,Marachi,translations """Nga ne mulengila mu sibala nisio omung'oosi nisio alomaloma, mala Wele Omunyali Owa Bioosi, Wele wenywe boolele babaandu buli siindu nisio ese alikho amuelesia enywe, mukha- mulaka."," Wakati mtaingilia kwa nchi ambayo nabii alizungumza, kisha mungu mweza wa vyote, mungu wenu ambia watu kuwa kitu ambacho mimi niko nawapatia nyinyi",luy,sw,Bukusu,translations "Bwana ameyatenda aliyoyakusudia; amelitimiza neno lake, Aliloliamuru siku za kale."," 17 Yahova u koli aga ya saavira , u dukidzi likuva lilye lya ya laga mmaduki ga kale.",sw,luy,Maragoli,translations "Nda sangala, Yesu ya leta"," Nitamtukuza, Yesu aliyelete",luy,sw,Maragoli,translations Wapate hukumu ya baraka, Vakalagirwi likalaga lyovulungi.,sw,luy,Maragoli,translations be angry; be worried; be troubled, okhubiyana,en,luy,Luwanga,dictionary Ugunani gwatula inyima netsisigi tsiali nitsibulukaa yigulu., Jini likatokea nyuma wakati nzige walikuwa wanapaa angani,luy,sw,Maragoli,translations Have a good day, Vaa nende inyanga indayi,en,luy,Tsotso,translations "And after the carrying away to Babylon, Jechoniah begat Shealtiel; and Shealtiel begat Zerubbabel;", Olunyuma lwokhurula mubuhambe Babuloni; Yekonia yebula Shialitieli; Shialitieli yali samwana Zerubabeli.,en,luy,Luwanga,bible "Kwali omwaka kwa tsielifu tsibiri nende ekhumi na musafu, ewa sialo silamba siali nende okhwesundukha khu madinyu kasinyoola ko bulwale."," Ilikuwa ni mwaka wa elfu mbili na ishirini, ambapo dunia mzima ilipigwa na butwaa kutokana na ugonjwa mkuu ulioibuka",luy,sw,Marachi,translations "Avana mu mwimbire mu Siguku yiyi,", watoto wote tumwimbie hii siku kuu,luy,sw,Maragoli,translations Watu wake walipotaka kutafta chakula., 11 Avandu veve vosi lwa venyanga kwenya vyokulia.,sw,luy,Maragoli,translations fold; bend, okhufumba,en,luy,Luwanga,dictionary tunaipenda lugha hiyo kwa sababu wazazi wetu walikulia ndani., khwajama lusungo olo khubera ni lwabebusi befwe bakhuliramo.,sw,luy,Marachi,translations abene, themselves,luy,en,Luwanga,dictionary Lakini khuarithingi sa bubatsa buhaya., Lakini ulikuwa tu uongo.,luy,sw,Marachi,translations isimu, telegram; telephone; etc. ( Katika hema ya binti Sayuni Amemimina kani yake kama moto.,luy,sw,Maragoli,translations Yule anadaka kweli, Ula anagiraa ligali,sw,luy,Maragoli,translations The hen that scratches the ground may find something to eat., Eyisakulira ibotsa,en,luy,,proverbs """Omuseecha owe khabili oyo yesi.", Mume wa pili huyo pia.,luy,sw,Bukusu,translations Mu myoyo milungi muno Kristo a lingira, Kristo apate kuingia katika nyoyo safi,luy,sw,Maragoli,translations Miili zenu zitakuwa chakula cha ndege na wanyama., kimiili kienywe kikhabe siakhulia sie chinyuni ne chisaang'i.,sw,luy,Bukusu,translations cough, ikhololo,en,luy,Luwanga,dictionary thinyanga thindi einzala yakwa musialo siavarimo mana inyanga mama nasio yari naakendanga nanyola musala kuama thinduri thinyingi mana thienga., siku moja njaa ilitokea walipokuwa wakiishi na siku moja mama nasio akiwa anatembea alipata mti uliokuwa na aprikoti zilizoiva.,luy,sw,Marachi,translations "Kigira uvudamanu wwa vakora, avene.", Kwa maovu wayatendao wenyewe,luy,sw,Maragoli,translations spirit of s.o. who has died, omusambwa,en,luy,Luwanga,dictionary Omuka nokweimberi, The first things are the most important.,luy,en,,proverbs Moi yaleta maveere, Moi alikuwa akileta maziwa.,luy,sw,Maragoli,translations Mtu huyo alisema kwamba hakumiliki mke wa babake., Omundu oyo aloma ali sekela khu mukhasi owa raraawe tawe.,sw,luy,Bukusu,translations Natubu dhambi, Na nzeganira ubwoni,sw,luy,Maragoli,translations "And from thence he arose, and went away into the borders of Tyre and Sidon. And he entered into a house, and would have no man know it; and he could not be hid."," Mana Yesu narulaho natsia ehale mungongo tsia Tiro nende Sidoni. Mana niyenjila munzu nalenya omundu yesi yesi okhumanya mbu alimwo ta, nebutswa, shikanyalikha okhubiswa tawe.",en,luy,Luwanga,bible Musa yalola likuuli naaliseka, Musa aliona bundi akaickeka.,luy,sw,Maragoli,translations okhukhwekhwesula," pull, drag",luy,en,Luwanga,dictionary "And when Jesus came into the ruler's house, and saw the flute-players, and the crowd making a tumult,"," Mana niyenjila munzu mwa Yairo. Ne olwa yalola abakhupi bebisiliba biamasika nende abali nibekhuulanga,",en,luy,Luwanga,bible "And it came to pass, when Jesus had finished these words, the multitudes were astonished at his teaching:"," Mana olwa Yesu yamala okhuboola amakhuwa ako, abemikanda bahuchisibwa muno nende amechesioke,",en,luy,Luwanga,bible "and when they found him not, they returned to Jerusalem, seeking for him."," Nebutswa shibamunyoola ta, kho nibakalukha Yerusalemu okhumukhaabayo.",en,luy,Luwanga,bible Guuga agulaa ligulugulu, Babu ananunua mbuni.,luy,sw,Maragoli,translations Tonde mtoto wa Mang'ure, Tonde mang'ure,sw,luy,Maragoli,translations SIKIA ROHO YANGU, MWOYO GWANGE HULILA,sw,luy,Maragoli,translations rebellion, oluswa,en,luy,Luwanga,dictionary "And Jesus stood still, and said, Call ye him. And they call the blind man, saying unto him, Be of good cheer: rise, he calleth thee."," Mana Yesu niyema, ne naboola ari, ""Mulanje yetse."" Nibalanga omubofu oyo, nibamuboolela bari, ""Yuma ikholo, sinjila, Yesu akhulanganga.""",en,luy,Luwanga,bible okhutesherana, be weak and ailing,luy,en,Luwanga,dictionary -titi," little; small; few (omutiti, abatiti, etc.)",luy,en,Luwanga,dictionary Niliyanywa kwa haraka., Ndanwa gaba gaba,sw,luy,Maragoli,translations Netsinyimbu tsindahi;, Kwa nyimbo tamu,luy,sw,Maragoli,translations The stomach is a swamp., Inda nolutende,en,luy,,proverbs Khwalinda vakasie imutoka mpaka vamala lakini inzala yanuma inyanga inamba bila kata huliakho sindu siosi., Tulingoja watengeneze gari hadi wamalize lakini nilikuwa nahisi njaa kwa siku mzima sikuwa nimekula kitu chochote.,luy,sw,Marachi,translations "49 Imoni yange I sundukanga amadzi, si I lekeranga mba, si I kamulukanga."," Macho yangu yatatiririka machozi bila kukoma, bila kupata nafuu",luy,sw,Maragoli,translations signs; brands; marks; miracles (see also akhalolero), eshilolero,en,luy,Luwanga,dictionary Ni nani anayekuona?, Ni wi u lolanga ive?,sw,luy,Maragoli,translations siku hiyo waisraeli waliteka wamoabu kisha amani ikawa kwa dunia kwa miaka kumi na minane., endaalo eyo Baisiraeli baula Bamoabu mala kumulembe kwaba mu sibala khulwe kimiiko kamakhumi munaane.,sw,luy,Bukusu,translations "Kuku ni mnyama wa nyumbani mzuri. Kuku ni vizuri kuwa naye, kwa sababu mgeni akija unaweza mshikia kama hauna kitu chochote. Ukiwa karibu na kuku haufai kuwa na uvivu kamwe.", Ingokho ni isolo eya mudala indayi. Ingokho ni bilayi khuba ninayo. Khubeera mukeni niyetsa onyala khumuambira noobula nende esindu siosi siosi. Noori ambi nende ingokho khasookhoyere obe nende budofu khaba.,sw,luy,Marachi,translations lisanduku, box,luy,en,Luwanga,dictionary Nani awezaye kusema nalo likatendeka kama Bwana hajaamuru?," 37 Ni bwaha u vulanga, ma li va, Ni I va Yahova si ya li laga mba?",sw,luy,Maragoli,translations Engisia kamaloba kacho chiulilanga., Aliingiza ardhi yake inayosikia.,luy,sw,Bukusu,translations mattress ( omukotsoro,en,luy,Luwanga,dictionary Lwa inze ndola umusalaba, Nionapo msalaba,luy,sw,Maragoli,translations Inyanga ye ifisi ngayola ifisi yakenda isafari indambi mno ne siumao sianyola siosisiosi.," Siku ya fisi kutafuta chakula iliwadia, fisi alitembea safari ndefu na hakuna chochote alichopata.",luy,sw,Marachi,translations uphill; steep gradient, eshisia,en,luy,Luwanga,dictionary "And Jesus said unto him, Seest thou these great buildings? there shall not be left here one stone upon another, which shall not be thrown down."," Mana Yesu namukalusia ari, ""Ololanga amombakho amakhongo kano? Lichina shililitong'akhwo khulindi kata elala tawe. Kakhakwisibwe hasi koosi pe."" Amanyakhano nende obusandibwi",en,luy,Luwanga,bible measure; weigh; advise, okhuchera,en,luy,Luwanga,dictionary "And it came to pass, while they were there, the days were fulfilled that she should be delivered."," Ne olwa bali nibali Betselehemu, inyanga ya Mariamu okhwibula niyula.",en,luy,Luwanga,bible Mbeye no musungu wange ni mukuba ma vandu vasieva - Indumba, Nina mzungu wangu nikimgonga watu wanacheza -Ngoma,luy,sw,Maragoli,translations "Ulwausoma kitabu yiki ulalora kuli musatsa mmoloomi,Herman Asava kuli yeteveelidza mulivulwa lilie,ihiili yeye, avivuliveve,mima jije,miyinzi jije,mukali weve,avana veve,amasomo gege na vindu vindi vinyingi."," Unaposoma kitabu hiki utaona jinsi Herman Asava alivyoulizia kuzaliwa kwake,ukoo wake,wazazi wake,tabia zake,majukumu yake mke wake, watoto wake,masomo yake na vitu vingine vingi",luy,sw,Maragoli,translations okhwashira, shine on; shine in; shine for,luy,en,Luwanga,dictionary He who did not venture out took a despised object to his in-laws., Nandachenda yatsia nako ebukhwe,en,luy,,proverbs "Aviko vosi kwali kwamuyanza,", Jamii sote tulimpenda,luy,sw,Maragoli,translations nilipelekwa hospitalini nikanunuliwa dawa ya kumeza nikapona ni' mzima., vaangova msivitali vaangurira misala kio humira ndaona ndi mulamu.,sw,luy,Marachi,translations rust; become rusty, okhukhola tsindeberende,en,luy,Luwanga,dictionary S. Ing'ombe ni sindu sia maana khu bulamu bua omundu., Ng'ombe ni kitu cha maana kwa maisha ya mtu.,luy,sw,Marachi,translations okhupa amashemo, look over one's shoulder; look behind; turn back; look backwards,luy,en,Luwanga,dictionary "But I say unto you that it shall be more tolerable for the land of Sodom in the day of judgment, than for thee."," Emuboolela toto mbu, khunyanga yeshiina, Nyasaye yakhabeele tsimbabasi abandu ba Sodomu okhushila inywe!"" Mwitse khwisie muhuluushe",en,luy,Luwanga,bible "flat, coarse grass used in thatching", olubemde,en,luy,Luwanga,dictionary Akifanya hivo ndipo mtoto apone kwa sababu watu wa enzi hizo waliokuwa wagonjwa walipona kwa sababu nguvu za damu zilipigana na ugonjwa kisha wangedhani mgonjwa wa kienyeji ameponya., Ni yakolanga ndyo mo mwana ahona kigira avandu va madiku gene yago valwalanga ma vahona kigira tsingulu tsya masahi tsyalwananga vulwaye ma vasuuvira mukumu okonyi.,sw,luy,Maragoli,translations "Unamchukua unamgeuza na kumpea maji, ng'ombe ukimtunza vyema yeye pia anakupea maziwa vizuri.", Nookalukha noikalukhania noiberesia amatsi. Eing'ombe noorinda bilayi ni yoosi ikhuberesia amabeere bilayi.,sw,luy,Marachi,translations OMULONDELA WO OMURUKI WE SIBALA WILLIAMA RUTO EKICHILE ABO BALAPILANGA KHUNGAKI ENGANAKANI YEWE YE KHULAMUSIA ERUNDA YA KENYA KHUBIRIRA MUKHUELESIA BANAKENYA BE ASI KAMANI KHUKHOLA BUK, NAIBU WA RAIS WILLIAM RUTO AMEWALAUMU WALE WANAOPINGA SERA YAKE YA KUTAKA KUFUFUA UCHUMI WA KENYA KUPITIA MFUMO Wa kwawezesha wananchi wa chini kufanya biashara ya kuwanufaisha ujulikanao.,luy,sw,Bukusu,translations kama watu wawili walikuwa na alama hiyo mtoto alikuwa akipewa majina yote mawili, Niganyolekanga avandu vaviri avasangi kimanyiru chene yiki mwana yamanya ahebwa ameta gombi.,sw,luy,Maragoli,translations "And the Pharisees went out, and straightway with the Herodians took counsel against him, how they might destroy him."," Mana Abafarisayo nibarula musinagogi nibakhung'ana lwangu nende abomukanda kwa Herode, nibaloosia shinga olwa banyala okhwira Yesu. Omukanda kwabandu khuluchinga lweinyanza",en,luy,Luwanga,bible Kitu kingine ambacho kuku anasaidia ni ukifukuzwa shuleni na unapata kuwa nyumbani pesa haiku uneza chukua kuku moja na uuze sokoni ili upate pesa ya kulipa shuleni., Sindu sindi esia ingokho ikhonyanga ni niwiirusibwe musikuli noonyola mbari mudala mapesa kabulao onyala wabukula ingokho ndala nootsia oikusia khusiiro ili khunyola amapesa ka khurungu musikuli.,sw,luy,Marachi,translations "Kho shinga olwa libanze likhung'asibwa nilisambwa mumulilo, nolwa kakhabe kario, olwa eshihesi shieshise shino shiakhoole.", As therefore the tares are gathered up and burned with fire; so shall it be in the end of the world.,luy,en,Luwanga,bible okhwitanda, dress up; disguise oneself,luy,en,Luwanga,dictionary Musalaba ni i njira yokhutsia mwigulu., Musalaba ni njia ya kuelekea mbinguni.,luy,sw,Maragoli,translations -siru, stupid; dumb; deaf and dumb; mentally deficient,luy,en,Luwanga,dictionary S:Yaliwo omukhana waathia okhunava nende vaasie thing'eni alafu vachake lukendo ne omukhana mulala yavoola yeevirire isimbi vakeni voola alafu vaasie vamkania alekhane nayio alafu akaluha khumwalo nianyola kunani kuosi kunaava kuvukule isimbi kurere mundoh ngayola ni anyola nikwikarire maathi ni kumala kumuvukula kumwingisia mundoh ni kuchaka hukuda isimbi nikumvorera solomalomakho huavwao alafu omukhana yathia khulira ati kuno kuyenderesia kwanje ninthia ohunava okwandilivolera mwene mbukule., Kulikuwa na msichana aliyeenda kuvua na wenzake samaki alafu wakaanza safari na msichana mmoja akasema amesahau ndoano wageni wakafika kisha wenzake wakamkataza awachane nao akarudi mtoni akapata nyani pia anavua na amechukua ndoano ameeka kwa ndoo na alipofika akapata amezuia maji na nyani huyo akamwingiza kwa ndoo na akaanza kugonga ndoano akimwambia asiongee na tukaenda alafu msichana akaenda kulia ati huyo amemwogofya akienda kuvua nitakayemwambia mwenyewe nimechukua.,luy,sw,Marachi,translations """ namwe ekhaafu yakwile khu ngila,okhalekha khumuyeeta tawe."," Ama ng'ombe ameanguka kwa njia, usiwache kumsaidia.",luy,sw,Bukusu,translations Happy birthday, Inyanga indayi yokhwibulwa.,en,luy,Tsotso,translations "Kijiji cha madharau, kijiji hakikumpenda na tena walimchukia sana"," Elukongo lwa madharau, elukongo si lwa mhera da na khandi ba msuila sana.",sw,luy,Marachi,translations And they go into Capernaum; and straightway on the sabbath day he entered into the synagogue and taught.," Kho Yesu nende abeechibe nibatsia nibenjila mwitaala lia Kaperinaumu. Mana khunyanga eya Isabato, niyenjila mu Sinagogi ne nachaaka okhwechesia.",en,luy,Luwanga,bible okhwakhakha," burn or sting, as from smoke, pepper, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary Vakolanga vindu vyavo vyosi halala., Walikuwa wakifanya mambo yao pamoja.,luy,sw,Maragoli,translations Dunia imejaa maovu, Mkivala mwizuye kivihiri.,sw,luy,Maragoli,translations do work boldly, okhupatapatia,en,luy,Luwanga,dictionary okhwisumirisia, endure; be patient; bear up under adversity,luy,en,Luwanga,dictionary "13 Nku lolekidzira kindu ki, Nda fwanannya na kindu ki ive, o mukana wa Yerusalemi?"," Nikushuhudie nini? Nikufananishe na nini, Ee Binti Yerusalemu?",luy,sw,Maragoli,translations Kinywere (mongoose), Kinywere,sw,luy,Maragoli,translations okhucheniya," pay a visit, more or less formal, and including a meal and possibly staying the night or longer",luy,en,Luwanga,dictionary He who sires children for you will call you a woman., Oukhwibulira akhulanga omukhasi,en,luy,,proverbs Abandu abali nibabirangaho nibaresia emirwe chiabwe nibanyeka Yesu.," And they that passed by railed on him, wagging their heads,",luy,en,Luwanga,bible potato field, eshipwoni,en,luy,Luwanga,dictionary omunyu kweichumbi," ordinary salt, either coarse or fine",luy,en,Luwanga,dictionary Wele wenywe ne aamukholela enywe ario buloli khwinywe endaalo yino., Mungu wenu akiwarejea nyinyi hivyo mtazamo kwenu siku hii.,luy,sw,Bukusu,translations shikwasi, safety pin,luy,en,Luwanga,dictionary "Ne okhuba shibaali nobusuubili ta, shiyakholakhwo akamakana amanji ebweneyo tawe.", And he did not many mighty works there because of their unbelief.,luy,en,Luwanga,bible trip up; cause to stumble; cause to fall into sin; put a stumbling block in the way, okhwisichirasia,en,luy,Luwanga,dictionary pus; discharge from a wound or sore, amafira,en,luy,Luwanga,dictionary ring a bell, okhupa ikengere,en,luy,Luwanga,dictionary "Wote tumshangilie, wote tumshangilie"," Vandu voosi vimbe, vandu voosi vimbe,",sw,luy,Maragoli,translations Kho nibenjila muliaro nibatsia habundu aha bandu balali ta., And they went away in the boat to a desert place apart.,luy,en,Luwanga,bible NAYE SUNGURA ALIVYOKUWA MJANJA ALIPITA NJIA ILIYOKUWA FUPI., HADUYU NAKHO NGA HARI HAJANJA HAVIRA INGIRA INDI HANE INGIRA EYO NI INYIMBIKITI SANA.,sw,luy,Marachi,translations go on; proceed; go forward; keep on; make progress, okhutsiririra,en,luy,Luwanga,dictionary Nyasi pia humea ulimwenguni., Kali vulimu vomera ku lirova.,sw,luy,Maragoli,translations isukari, sugar; a sweet; icing on cake; sweet tea,luy,en,Luwanga,dictionary "improve in appearance; of a snake, the shedding of the skin", okhwiyibulula,en,luy,Luwanga,dictionary "Lulala khu ngoba chitaru chino, Busa omulebe owo mundu ofwiile Khuloondekhana ne baloli anyala anyoola lirima."," Mojawapo kwa miji tatu hizi,bure jamaa wa mtu aliyefariki kufuatana na wachunguzi anaweza akapata hasira.",luy,sw,Bukusu,translations obunji, quantity; large number; yakhaywa okhulola khulwa obunji bwabandu 'he couldn't see for the large number of people',luy,en,Luwanga,dictionary "gateway into a village or kraal; subdivision of a clan, the descendants of one son of the clan ancestor", eshiribwa,en,luy,Luwanga,dictionary Ku Ia kulonda bulahi madiku getu gosi., Tutakuandama siku zote za maisha yetu.,luy,sw,Maragoli,translations huwa najihisi vizuri sana ninapozungumza lugha yetu kwa sababu mungu ndiye alitaka niitumie kuongea na kuwasiliana na watu wengine kile wanachoweza kusikia., ndeuliranga vilai muno ninomanoma lulomaloma lwefu huvera nyasaye nie wenya nderumihire lulomaloma luno huasiliana nende vandu vaandi vilia viavanyala huluulira.,sw,luy,Marachi,translations "Buno buli mu kholo ekiindi, mala abakhole babe bubwoni ebweeni wa Wele omunyali owa bioosi."," Huu uko kwa ukoo nyingine, kisha awafanye wawe waovu mbele za mungu mweza wa vyote",luy,sw,Bukusu,translations Ni vaaha avaali nuvulina?, Ni kina name waliokuwa marafiki?,luy,sw,Maragoli,translations "But when the Son of man shall come in his glory, and all the angels with him, then shall he sit on the throne of his glory:"," ""Olwa Omwana womundu yakhetse muluyalilwe halala nende abamalaika boosi, yakhekhale khushifumbishie shioburuchi shioluyali.",en,luy,Luwanga,bible "Ne olwa yali nahonjile inzala tsinyanga amakhumi kane, eshilo neshiteere, inzala yamuluma."," And when he had fasted forty days and forty nights, he afterward hungered.",luy,en,Luwanga,bible "Abakhalabani ba mwene mukunda nibamwitsila nibamuboolela bari, ‘Omwami, shiwamiitsa imwo indayi mumukundakwo; ne libanze nalio lilimwo lirie?'"," And the servants of the householder came and said unto him, Sir, didst thou not sow good seed in thy field? whence then hath it tares?",luy,en,Luwanga,bible TUNAVYOKULA NA TUSIVYOVILA., VYA KULITSA NE VYA KUTALITSA,sw,luy,Maragoli,translations Alipotufia kwa pendo, Inyingi ya khukhudzera,sw,luy,Maragoli,translations Akanipa wimbo moyoni mwangu," Yavika lwimbu mu mwoyo gwange,",sw,luy,Maragoli,translations maul; cut open; tear apart (meat), okhurindula,en,luy,Luwanga,dictionary Death does not come to only one person., Olumbe shilwamulala tawe,en,luy,,proverbs plate; gramophone record ( isahani,en,luy,Luwanga,dictionary Endaalo ndala Gidioni ne babaandu bewe boosi benyokha makhelebende mala bebuusia a sebele eya Haroti., siku moja Gidioni na watu wake wote waliamka alfajiri kisha wakajisanya lwa kisima cha Haroti.,luy,sw,Bukusu,translations itika, giraffe ( Wakristo wa makanisa ya kiprotestanti huviita vitabu vya Deutrokanoni kama APOKRIFA,yaani (vitu vivyofichwa)'Haijulikani ni kwa nini vitabu hivyo vilipewa jina hili.",luy,sw,Bukusu,translations Deni lote nitalipa, Inze mbeye mutungiri wa yavo,sw,luy,Maragoli,translations embrace; enfold in one's arms, okhufumberera,en,luy,Luwanga,dictionary eshima, custom; habit,luy,en,Luwanga,dictionary "And he entered into a boat, and crossed over, and came into his own city.", Yesu yenjila muliaro niyambukha niyoola mwitaala liewabwe elia Kaperinaumu.,en,luy,Luwanga,bible 13. Kwuhila mulam wa wovo amazi., 13. Kumwagia shemeji wako maji.,luy,sw,Maragoli,translations "And he answered and said, He that soweth the good seed is the Son of man;"," Yesu nababoolela ari, ""Omundu owamiitsa imwo indayi, niye Omwana womundu;",en,luy,Luwanga,bible Ave emoni ne kelolelo kya avandu valungi., Awe jicho na kioo cha wote walio wakamilifu.,luy,sw,Maragoli,translations Umwana oveye muinda yo mukali nivatamani navivuli vosi vavili yava atula mu., Mtoto aliye tumboni hutunguliwa iwapo mwanamke anapokosana na wazazi wote wawili.,luy,sw,Maragoli,translations "Msalabani niliitwa,"," Khumusalaba khu gananga,",sw,luy,Maragoli,translations okhuswekha, slide; slip,luy,en,Luwanga,dictionary Khukhoya Omunyali Owa Bioosi., Tumsifu mweza wa vyote.,luy,sw,Bukusu,translations "Mlango wa 17.21 hapa napo, tunaambiwa vile mambo yalivyokuwa mabaya wakati huo wakati ambao waisraeli walikuwa wangali kupata mfalme."," Kumuliango kwa 17.21ano nao, khuboolelwa nga kamakhuwa ne kaba kamabi siise esio, siise nisio Baisiraeli baba ne basili khunyoola omwami tawe .",sw,luy,Bukusu,translations Moyo hupiga damu ndiposa inazunguka mwilini., Mwoyo gukubagaa masahi nigagenda.,sw,luy,Maragoli,translations """Ne omundu yesi owinjisia omwana mulala shinga uno muliira lianje yanzinjisia isie. Amateemo akokhukhwinjisia mubwonooni", And whoso shall receive one such little child in my name receiveth me:,luy,en,Luwanga,bible 13 U ndasi nemibano gye imodia yeye mu kikenge kyange., Amenichoma kwa mishale ya podo lake.,luy,sw,Maragoli,translations okhwambachirarira, follow up at a slow pace (see also okhwambachirira),luy,en,Luwanga,dictionary iron; press (see also okhupa ipasi), okhupasa,en,luy,Luwanga,dictionary Inzuha yakatia rikhanga mbu mukhono kuthuna khandi ibolela likhanga riingisie murwe mumoya kario. Rikhanga liosi riengisiamo. Riaringala mkhono kosi riamala., Nyoka alimdanganya kanga kuwa mkono una maumivu na akaingiza kichwa chake kwa manyoa yake. Kanga pia aliingiza. Aliutazama mkono waote akaumaliza.,luy,sw,Marachi,translations Kutokea siku hiyo nyanya hakumtaka kidiri. Kidiri ni mnyama wa akili mingi. Akuna mtu yeyote ambaye anaweza fuga kidiri., Khurula inyanga eyo kukhu khasiyamwenya simuna khaba. Simuna ni isolo ya makesi mangi. Abulao mundu yesiyesi oonyala khuruka simuna.,sw,luy,Marachi,translations "And they that passed by railed on him, wagging their heads,", Abandu abali nibabirangaho nibaresia emirwe chiabwe nibanyeka Yesu.,en,luy,Luwanga,bible "Na atoe shavu lake kwa yule ampigaye, na ajazwe na aibu."," 30 A Haane ku uyu u mu kuyanga lusaya lwilwe, yizule amanyego.",sw,luy,Maragoli,translations Naenda mbinguni kwa baba yangu, Tsitsanga mwigulu mwa dada wange,sw,luy,Maragoli,translations eshilefu," beard, moustache, whiskers",luy,en,Luwanga,dictionary Anayetahiriwa alifaa kuwa jasiri mbele ya ngariba, Mwene yasingiranga vudinyu imbiri wo mukevi.,sw,luy,Maragoli,translations He who grinds flour for his mother partakes of the meal., Ousiera nyina alia,en,luy,,proverbs "And he shall send forth his angels with a great sound of a trumpet, and they shall gather together his elect from the four winds, from one end of heaven to the other. ["," Mana olwika lwamayoosi amakhongo lwakhakhupwe, naye naruma abamalaikabe mutsimbeka tsine tsieshialo, ne bakhakhung'asie abalobole ba Nyasaye okhurula mutsimbeka tsiosi tsieshialo. Eliechesio khumusaala kwomukhuyu",en,luy,Luwanga,bible "Si yeganagana Mwene,"," Hakujifikiria,",luy,sw,Maragoli,translations Walimvamia mtu mwingine kisha wakamuua., Beengilila omundu okundi mala bamwiira.,sw,luy,Bukusu,translations eshibalikho," a reckoning; smears of clay on face as a sign of mourning, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary Mji mzima wa Arikobu ulikuwa na malango marefu yalikuwa na vyuma vilivyoelekea mpakani., Lukoba lwoosi lwa Arikobu lwaba ne bilibwa bileeyi ne bichuuma khukhwola khu lwakha lwa Keshuri.,sw,luy,Bukusu,translations "close, or be closed; shut, or be shut", okhwikala,en,luy,Luwanga,dictionary engabo namwe lifumo biabonekhakho mu Baandu chielefu arubaini mu israeli., ngao ama mkuki vikaonekana kwa watu elfu arubaini wa Israeli.,luy,sw,Bukusu,translations okhumulamulia, make a small fire,luy,en,Luwanga,dictionary Anapika ilokauka, Adekaa amuumu,sw,luy,Maragoli,translations Tu wajumbe wake, Kove valoleki veve,sw,luy,Maragoli,translations Huo mwezi ukaisha., Omwosi okwo kuwetha nikuvwa.,sw,luy,Marachi,translations "And certain of them that stood there said unto them, What do ye, loosing the colt?"," Ne abali nibasinjiileho nibabareba bari, ""Kho mukhakholanga shiina, mbohololanga eshimoosi shieisishili?""",en,luy,Luwanga,bible 3 Kuveye avabisandu ava ta lii na vadada., Tumekuwa yatima waliofiwa na baba.,luy,sw,Maragoli,translations "Then touched he their eyes, saying, According to your faith be it done unto you."," Mana Yesu natiila khutsimoni tsiabwe naboola ari, ""Kakholeshe kario shinga olwa musuubile!""",en,luy,Luwanga,bible Yeyaa iyoyo yiyi, Anafagia hii yako,luy,sw,Maragoli,translations "And while they abode in Galilee, Jesus said unto them, The Son of man shall be delivered up into the hands of men;"," Olwa Abeechi bali nibekhung'asiye halala Galilaya; Yesu yababoolela ari, ""Omwana womundu alahaanwa khubandu,",en,luy,Luwanga,bible "7 U viki ku inze lugaga hosi, mbule kutsia kyova, munyororo gwange u gu koli muliduhu."," Amenizungushia ukuta ili nisiweze kutoroka, amenifunga kwa minyororo mizito.",luy,sw,Maragoli,translations Oriena Ominde oriena aee, Uko wapi aah uko wapi aee.,luy,sw,Marachi,translations 'goodbye'; lit. 'may you be kept', olindwekhwo,en,luy,Luwanga,dictionary "kho mbu, khube abatakatifu khandi khube abalunjishi imbeliwe mubulamu bwefwe bwosi.", In holiness and righteousness before him all our days.,luy,en,Luwanga,bible Mungu mweza alikuwa chini yake miaka nane., Wele omunyali baba asi wewe kimiiko munane.,sw,luy,Bukusu,translations "Uno shiniye omwana owomubaatsi? Nyina shiali Mariamu? Ne shiali omwana wabwe Yakobo, Yosefu, Simoni nende Yuda?"," Is not this the carpenter's son? is not his mother called Mary? and his brethren, James, and Joseph, and Simon, and Judas?",luy,en,Luwanga,bible TABIA ZA WAMARAGOLI, VINDU VYA MULOOGOLI,sw,luy,Maragoli,translations "and they found him, and say unto him, All are seeking thee."," Ne olwa bamunyoola, bamuboolela bari, ""Buli mundu akhukhaabanga """,en,luy,Luwanga,bible okhunyeka, abuse,luy,en,Luwanga,dictionary wale ta!," indicating amazement, surprise, shock, amusement",luy,en,Luwanga,dictionary Abwenao Aburamu esaayilao wele omunyali owa bioosi., Hapo Aburahamu alijitakasia mungu muweza wa vyote.,luy,sw,Bukusu,translations okhubalukha," explode; make a cracking noise, as thunder, or a gun; crack open with a pop, as bean pods, etc.; evade, dodge",luy,en,Luwanga,dictionary "Then shall the kingdom of heaven be likened unto ten virgins, who took their lamps, and went forth to meet the bridegroom."," ""Ebise ebio Obwami bwa Nyasaye bwakhachelaasibwe nende abakhaana abashisila ekhumi, ababukula tsitaha ne nibatsia okhwakaanila omwene shiselelo.",en,luy,Luwanga,bible Eng'ereng'ani niyaguluka ulalola vulavu., Nyota akianguka utaona mwangaza.,luy,sw,Maragoli,translations one who digs up something buried (e.g. obufire 'charms' or the bones of s.o. whose spirit has been causing trouble', omuyabululi,en,luy,Luwanga,dictionary nipple, omunwa kwolubeere,en,luy,Luwanga,dictionary "Ne olwa bali nibafuubile tsikhanda etsio mumaatsi, batiila tsinyeni tsinyinji nitsiba ahambi okhurandula tsikhanda etsio."," And when they had done this, they inclosed a great multitude of fishes; and their nets were breaking;",luy,en,Luwanga,bible "black cotton cloth worn by women, usually Muslims ( ikaniki,en,luy,Luwanga,dictionary "But he answered and said, Every plant which my heavenly Father planted not, shall be rooted up."," Naye nakalusia naboola ari, ""Buli eshiraache shia Papa womwikulu alaaraaka ta, shiakhasiulwe.",en,luy,Luwanga,bible S.Ing'ombe ni siruke silayi. Esiruke sino siberesianga abaandu inyama nende ebiindu bindi., Ng'ombe ni mfugo mzuri. Mfugo huyu huwapea watu nyama na vitu vingine.,luy,sw,Marachi,translations "Au,yule aliyeaga waende kufukua mifupa yake ichomwe kwa sababu ndiye anayerejea kama jinamizi.", Naho ‘vuyu' wakutsa ula vatsie kuyavulula vigumba vivye visambwe kigira niye usyukanga.,sw,luy,Maragoli,translations Hupataje watoto wake?, Enyoolangandi vaana vayo?,sw,luy,Maragoli,translations S.Ing'ombe ni isolo indai muno khu mundu., Ng'ombe ni mnyama muhimu kwa binadamu.,luy,sw,Marachi,translations fill, okhwitsusia,en,luy,Luwanga,dictionary okhufwimbia, cause swelling,luy,en,Luwanga,dictionary Kandi nnyia umwivuyi siatsia naye mulukali havundu mba, Mamake aliyemzaa hakuruhusiwa kuenda naye alipooleka,luy,sw,Maragoli,translations "Ing'inga Daudi yaatsa, avasikaali veriihe vaamuteeva, ""Uloliku mundu munene ula?"""," Wakati Daudi aliwasili, askari wa vita walimuuliza, "" Je, umeona yule mtu munene?""",luy,sw,Maragoli,translations "Za Yesu Mnazareti,"," Wa Yesu Munazarene,",sw,luy,Maragoli,translations You advise the wise., Ocherera owichelela,en,luy,,proverbs ikhupasi, heartbeat; heart; pressure-point on artery,luy,en,Luwanga,dictionary "Walifunzwa jinsi ya kutunza nyumba,kupigana na adui na pia kufanya kazi ya mikono.", Ni gaveye nukulinda inyumba yeye lwa aleti mukali naho kuli anyala kulwana avasigu naho kokola miyinzi gya makono.,sw,luy,Maragoli,translations "Alivyo kwangu ni kama dubu aoteaye, kama samba mafichoni."," 10 A veye KU inze kuli iduba I gonekanga, kuli king'ang'a mu lyevisa.",sw,luy,Maragoli,translations "Anyakue walio wake,"," A vugule vandu ye,",sw,luy,Maragoli,translations siesi ndari nyenya khutonyera awindio huvaya ninavo lakini mama yangania niaborera mbu huthie mberi muisomero., hata nami nilitaka kubakia hapo kucheza nao ila mama alinikataza na kuniambia twende kwanza.,luy,sw,Marachi,translations eyebrow, eshisiche,en,luy,Luwanga,dictionary "Jua la haki, ndiye, Atumulikiaye"," Ku mu lola lwa ya duuka, yivulwa na fwana kwinye",sw,luy,Maragoli,translations oluchero, parable; proverb,luy,en,Luwanga,dictionary Hii ilikuwa ni amri kuu ambayo mtu hangeepuka., Gali amalago amanene go mundu yali avule kusiira ku dave.,sw,luy,Maragoli,translations T;wamarachi wengi hukimbilia kaunti hiyo ya nairobi, abamarachi bangi berukhila mukaunti eyo ya nairobi.,sw,luy,Marachi,translations "Girunkanya myoyo gyetu, gyi dukidzwe kuli lve."," Mioyo yetu safisha, tufanane na wewe",luy,sw,Maragoli,translations katika kaunti yetu ya busia wamarachi ni wengi., mukaunti yefu ya busia vamarachi ni vaangi.,sw,luy,Marachi,translations dress up; disguise oneself, okhwitanda,en,luy,Luwanga,dictionary "Yesu alituokoa,"," Yesu ya ku soola,",sw,luy,Maragoli,translations rest; holiday, obuhulushi,en,luy,Luwanga,dictionary "Naye nabareeba ari, ""Muli nemikaate chinga?"" Nibakalusia bari, ""Musafu"," And he asked them, How many loaves have ye? And they said, Seven.",luy,en,Luwanga,bible "Olwa obwile bwola, Yesu nende abeechibe ekhumi nababili bekhala khulwokhulia."," Now when even was come, he was sitting at meat with the twelve disciples;",luy,en,Luwanga,bible lack; poverty; want, obutakha,en,luy,Luwanga,dictionary "Lidiku lio kusamba lwaliaduuka, avandu va hango hene yaho vahanilangwa munyumba m'mbasu gwosi kuduuka Iwo musambi amala miyinzi jije."," Siku ya kuchomwa kwa mfu, wenye jamii hiyo walifungiwa kwa nyumba mchana kutwa hadi shughuli nzima ikamilike.",luy,sw,Maragoli,translations Okwama kwamulukha, The tree that bears fruits sheds them.,luy,en,,proverbs "Ng'ombe anafaa alindwe vizuri. Anafaa apate vyakula bora kama maji, nyasi, mabingobingo na nyazi ya kizungu. Ng'ombe pia anafaa alindwe vyema kama mtu. Anafaa alale mahala pasafi."," Ing'ombe yiinyikhana irindwe bilayi. Yenyekhana inyole biakhuria bilayi nga matsi, bunyasi, lusi nende bunyasi buwa sisungu. Ing'ombe yosi yinyikhana irindwe bilayi nga mundu. Yiinyikhana ikone abundu alayi.",sw,luy,Marachi,translations Amini Yesu peke yake, Usuviri Yesu yengine,sw,luy,Maragoli,translations habwene, truly; really; plainly; exactly; correctly,luy,en,Luwanga,dictionary "mungu mweza wa vyote, wakati alitoka kwa vilima vya Seiri, wakati alitoka kwa nchi ya Edomu, mji ukatetemeka kisha mvua ikanyesha, mawimbi yakamwaga maji."," wele omunyali owa bioosi, nga ne waama mu bikulu bie seiri, nge ne waama mu sibala sia Edomu, lukoba liaterema mala efula yakwa, yee, kamafuumbi kachukha kameechi.",sw,luy,Bukusu,translations Abamenyi ba Kenya basiange esinyenya mukhole ni muruke tsing'ombe mubungi. Nimukhola murio mulaba muekhonyere lukari mu bulamu buenyu bwa imberi ni mulabola mbari ndabakhonya ni mwakhakanyirenge abaana benu., Wakenya wenzangu mimi ninachotaka mfanye ni mfuge ng'ombe kwa wingi. Mkifanya hivyo mtakuwa mmejisaidia sana kwa maisha yenu ya mbeleni na mtasema niliwasaidia mtakuwa mkiwaambia watoto wenyu.,luy,sw,Marachi,translations "Amakhuwa amabi ako koosi karulanga mumundu mukari nikamwonoonia."" Omukhasi owali nobusuubili"," all these evil things proceed from within, and defile the man.",luy,en,Luwanga,bible Kuku unapomlisha vizuri tu anaweza kukuletea mayai mengi sana tena anaweza kuagua vifaranga wengi sana., S. Ingokho noirisia bulayi sa inyala khukhurerera amabuyu mangi sana khandi inyala khualula biminywi bingi muno.,sw,luy,Marachi,translations Mtu huyo alimnajisi msichana huyo kichakani, Omundu oyo akwile khu mukhaana oyo mundaa.,sw,luy,Bukusu,translations "Come unto me, all ye that labor and are heavy laden, and I will give you rest."," ""Mwitse khwisie inywe mwesi abachonyile okhuchinga emisiko emisiro, nasi ndalamuhulusia.",en,luy,Luwanga,bible lugha hii ilitokana na babu zetu wa kale., luga luno lwarulana nende bakuka befwe bahale.,sw,luy,Marachi,translations He who wants to dance must start beating the drum., Owenya amashino akhupa ing'oma,en,luy,,proverbs Kila mmoja kwenu akupatie wewe na wa nyumba yako., buli mulala khwinywe akhuelesie ewe nende be nju yowo.,sw,luy,Bukusu,translations dream; lora obushi! 'sweet dreams!', okhulora,en,luy,Luwanga,dictionary Vamanyanga vasia amadia ma vinika ekenoko kuduka lwa kirula mavatulitsa ni waminaga kuli ovosera vulitu ligali., Walikuwa wakisiaga ‘amadia' kisha wanachanganya unga huo kwa maji na kuiwacha igande kisha ikishakuwa chachu walikuwa wakitoa na kupika kam uji.,luy,sw,Maragoli,translations Katika karne ya ishirini kati ya 1920 na 1930 wamishonari pamoja na serikali ilihitaji watoto wasome lakini ilikuwa vigumu kuwapata watoto ambao wangesoma.," Mu mihiga ja sirini, kovole hagati ha 1920 na 1930 lwa vamission na serikali venya avana vasome vwali vudinyu konyola avana vanyala kutsia kusoma",sw,luy,Maragoli,translations Gidioni akajazwa na roho wa mungu mweza wa vyote kisha akapiga tarumbeta kupita watu wa wabieseri wamfuate., Gidioni echusibwa ne roho owa wele omunyali owa bioosi mala apa akhoombi khulaanga babaandu be Babieseri bamuloondekho.,sw,luy,Bukusu,translations mafiswi, privately; secretly,luy,en,Luwanga,dictionary pity; mercy, tsimbabasi,en,luy,Luwanga,dictionary "Arifakisadi alipofikisha miaka thelathini na tano akamzaa Sela ,Arifaksadi aliishi miaka mia nne na tatu akazaa watoto wengine wavulana na wasichana."""," Nga Arifakisati amenya ola bukhulu bwe kimiiko kamakhumi kataru na kiraano asaala sela,ne enyuma we lisaalwa lia sela, Arifakisati amenya kimiiko chimia chine na kitaru, mala asaala babaana babaandi basoleeli ne bakhaana.",sw,luy,Bukusu,translations A person must be concerned about what is his own., Oweshitiri shishie atendanga,en,luy,,proverbs amakonge," sisal plants (see also makonge, obukokhwe 'fiber of sisal plants')",luy,en,Luwanga,dictionary Virananga sia mugolova kuduka madiku go mabasu gafwa., Wanarudi kila siku jioni hadi vile siku ya jua itakapo isha.,luy,sw,Maragoli,translations Good afternoon too, Namalayi,en,luy,Tsotso,translations Usimfanyie huruma mkate mkono., okhamukholela siisa mukhale kumukhono.,sw,luy,Bukusu,translations Yu tayari kuokoa wote – hata nami, Yenya kukonya vandu voosi—ninze.,sw,luy,Maragoli,translations "Ee wafalme, sikiliza, Ee wakuu, kwa mungu mweza wa vyote nitaimba, nitaimba wimbo kwa mungu mweza wa vyote, mungu wa waisraeli."," Ee baami, rekeeresia, Ee bakhulu, Khu wele omunyali owa bioosi ndemba, ndemba kumwenya Khu wele omunyali owa bioosi, wele owa Baisiraeli.",sw,luy,Bukusu,translations Alikwenda kushtaki kwa Chogo, Nadya kuvuyaro wi chogo,sw,luy,Maragoli,translations NG'OMBE, S. ING'OMBE,sw,luy,Marachi,translations siku moja Gidioni na watu wake wote waliamka alfajiri kisha wakajisanya lwa kisima cha Haroti., Endaalo ndala Gidioni ne babaandu bewe boosi benyokha makhelebende mala bebuusia a sebele eya Haroti.,sw,luy,Bukusu,translations Warefalme walikuwa warefu sana sawa na nchi ilivyokuwa., Barefaimu baba baleeyi lukwali nga sibala siewe tawe.,sw,luy,Bukusu,translations naye mama yamborera mbu yenyanga hungova muisomero., naye mama akaniambia kuwa anataka kunipeleka shuleni.,luy,sw,Marachi,translations olunyuma Nafula yakalukha ingo wabwe mana nakhola shinga olwayaliniyapaarire, Baadae Nafula alirudi nyumbani kwao kasha akafanya jinsi alivyokuwa amefikiria,luy,sw,Marachi,translations monkey, lishene,en,luy,Luwanga,dictionary "Yesu namuboolela ari, ""Kalusia olukangalwo ahalubetsanga. Boosi abekhoonyelanga olukanga okhwira, baleerwa nolukanga."," Then saith Jesus unto him, Put up again thy sword into its place: for all they that take the sword shall perish with the sword.",luy,en,Luwanga,bible "Mana Yesu naboola ari, ""Ouli namarwi kokhuhulila, ahulile!"" Eshisina shietsinjelo"," And he said, Who hath ears to hear, let him hear.",luy,en,Luwanga,bible Yafaa hata nawe ufanye bidii., Gaduukana yive ukole vulahi.,sw,luy,Maragoli,translations "And the foolish said unto the wise, Give us of your oil; for our lamps are going out."," Kho abayingwa abo nibaboolela abachesi bari, ‘Mukhuhekhwo amafura kenywe, shichila tsitaha tsiefwe tsisimanga.'",en,luy,Luwanga,bible "Jambo la kwanza ulifanya wananchi wakajua kuvaa barakoa, kunawa kila wakati wakitumia sabuni ya kidudufishaji."," Rikhuwa riakwanza vyakhakira vanainchi vakhamanya khufwala barakoa, khusava vurisiha khuehonyera isabuni ya sanitaiza.",sw,luy,Marachi,translations ANIOGOKE NA MAMA YAKE, ANIIGOKE NA MAMA WEEVE,sw,luy,Maragoli,translations Ona kana pakiti kwa mkono., Lola akaana kaveeye nekiduuda mu mkono,sw,luy,Maragoli,translations "Tabia zingine za mtoto akiwa tumboni mwa mama yake ni kama vile kumfanya asusie vyakuka vingine,kumfanya mama yake kuwa mvivu, kuwa na kelele nyingi,kutema mate kila wakati, kuwakataa watu wengine ama apende vyakula vingine na vingine akatae"," Miima milala jo mwana navaye muinda ya mama wew Nokumulomba asuli ivyokulia vilala, nokulomba mama wewe okuva omugata, ma wewe okuva neliyoga linyingi, okututsa amate isaa yosi, okusula umundu Musa wewe, noho ayanze vyokulia vilala ne vindi asula.",sw,luy,Maragoli,translations at first; in the first place, olwamberi,en,luy,Luwanga,dictionary beg; pray; plead, okhusaya,en,luy,Luwanga,dictionary The aggressor who refused to listen to his mediators cursed them., Nandakaywa yafulamira abakayi,en,luy,,proverbs "No man seweth a piece of undressed cloth on an old garment: else that which should fill it up taketh from it, the new from the old, and a worse rent is made."," ""Abulaho ounabanga eshilaka shieingubo imbia, khungubo ikhulu tawe. Shichila eshilaka shieingubo imbia shilekhuuna mana shimeete okhurandula ingubo ikhulu eyo.",en,luy,Luwanga,bible righteous man, omulinjishi,en,luy,Luwanga,dictionary Mama nipee mbegu za mkunde niende kupanda, Mama mbe tsimbindi nzie kumitsa.,sw,luy,Maragoli,translations Aviguliri yavo vosi vagotera museko-nivaluha ligali., Waliotekeleza unyama huo walicheka sana,luy,sw,Maragoli,translations Yenya kukonya vandu voosi—ninze., Yu tayari kuokoa wote – hata nami,luy,sw,Maragoli,translations Mundu yesiyesi uri nende tsingombe tsia amabere khasiyakhakosa tsisende khaba., Mtu yeyote aliye na ng'ombe wa maziwa hawezi akakosa pesa.,luy,sw,Marachi,translations Akhayundi shikhacherera lisoko, A small bird cannot advice a bigger one.,luy,en,,proverbs "Mana omwoyo nikurula mwikulu nikuboola kuri, ""Iwe niwe Omwana wanje omuheelwa. Enjamisibungwa ninawe muno """," And a voice came out of the heavens, Thou art my beloved Son, in thee I am well pleased.",luy,en,Luwanga,bible mchunguzi mmoja hawezi akafanya kumfukuza muuaji.," ""Omuloli mulala se anyala khukhola atimania omwiiri.",sw,luy,Bukusu,translations Alamuelesia kumuleembe kia bibiindu biriisia., Atawapatia amani ya vitu vinavyotisha.,luy,sw,Bukusu,translations question closely; cross-examine; make enquiries, okhureberesia,en,luy,Luwanga,dictionary Aheene yaho yaalira maliga nigiidooloka., Hapo akalira machozi ikamdondoka,luy,sw,Maragoli,translations Mti unyooshe ukiwa ungali mchanga, Omusala kukololosie nikusiri omudidi,sw,luy,Marachi,translations "Naboolela abakhalabanibe ari, ""Uno niye Yohana omubatiisi, alamuushe okhurula mubafu, niko akachila ali nobunyali bwokhukhola akamakana kano."""," and said unto his servants, This is John the Baptist; he is risen from the dead; and therefore do these powers work in him.",luy,en,Luwanga,bible Wele omunyali owa bioosi aabakholelaanga siisa mu buchuuni bwabwe ne muminaanio., Mungu mweza wa vyote akawa akiwafanyia huruma kea machungu na mateso.,luy,sw,Bukusu,translations "Okhuba omundu ouli nebindu alaheebwa ebinji, kho mbu bishilaane, nebutswa omundu oulalikhwo neshindu ta, alanuulwa kata shitiiti eshiali ninashio."," For whosoever hath, to him shall be given, and he shall have abundance: but whosoever hath not, from him shall be taken away even that which he hath.",luy,en,Luwanga,bible Ipusi iri nende bulayi bwayo, Paka pia anafaida zake.,luy,sw,Marachi,translations wefu ni nyapera lukongo lwo vukati., kwetu ni nyapera kijiji cha bukati.,luy,sw,Marachi,translations NDOTO YA AJABU., MALORO KA MAKANA.,sw,luy,Marachi,translations Kumsalaba Yesu yavabwa, Msalabani Yesu alisulubiwa,luy,sw,Maragoli,translations Ya Yuda na Benjamini, Ye Yuda ne Benjamini.,sw,luy,Bukusu,translations okhufunana, argue,luy,en,Luwanga,dictionary plant one seed at a time, okhukhomera,en,luy,Luwanga,dictionary "And Jesus went about all the cities and the villages, teaching in their synagogues, and preaching the gospel of the kingdom, and healing all manner of disease and all manner of sickness."," Yesu yabotokhana mumatookho koosi nende mutsingongo tsiabwe tsiosi, niyechesinjia mutsisinagogi tsiabwe, nayaalanga Amakhuwa Amalayi aka Obwami bwa Nyasaye, nahoninjia abobuteshele bwetsimbia tsiosi nende obulwale.",en,luy,Luwanga,bible Ufanye jinsi walivyofanya wao., Ukole kuli navo vaakola,sw,luy,Maragoli,translations okhukangulula," tip out or shake out something that has been packed in tightly, e.g.",luy,en,Luwanga,dictionary "But others said, It is Elijah. And others said, [It is] a prophet, [even] as one of the prophets."," Ne abandi nabo baboola bari, ""Ni Eliya"" Nabo abandi nibaboola bari, ""Nomulakusi, ouli mulala khubalakusi bakhale """,en,luy,Luwanga,bible "Waisraeli wakaanza kuabudu miungu wengine, miungu wa watu waliokuwa karibu."," Baisiraeli barakikha khusaya bawele babaandi, bawele be babaandu ba baba siimbi.",sw,luy,Bukusu,translations Kazi ya mtoto ni kuwasaidia wazazi wake nyumbani, Miyinzi jomwana nukukoonya avivuli hango,sw,luy,Maragoli,translations Khuri nende rstingombe tsiria etsikhonyanga abaandu khurima. Etsing'ombe etsio ni tsisurusi ni tsiamanya khurima lukari. Kata tsiruo etsikhonyanga khukinga ebiindu bisirO: Omundu ari nende tsingombe etsio anyala khunyola amang'ondO:," Tuna ng'ombe ambao husaidia watu kulima. Ng'ombe hao ni ndume na wanajua kulima sana, hata kuna wale ambao husaidia kubeba vitu nzito, mtu akiwa na ng'ombe hawa anaweza pata pesa.",luy,sw,Marachi,translations Ndipo mungu mweza wa vyote akawaacha koo hizo zilizobaki kwa nchi hiyo., Nio wele omunyali owa bioosi alekha chikholo echo chisikale mu sibala omwo.,sw,luy,Bukusu,translations "cunning (omuchesichesi, abachesichesi, etc.)", -chesichesi,en,luy,Luwanga,dictionary shield; the green bark of a banana plant, ingabo,en,luy,Luwanga,dictionary "divert a falling object; release the string of a bow; contradict what has been said, or to divert evidence from one person so that it may point to another", okhubatsula,en,luy,Luwanga,dictionary "Kalunu uvwiyangu voveyeho,", Leo tunayo nafasi,luy,sw,Maragoli,translations build; erect, okhuumbakha,en,luy,Luwanga,dictionary "Ne nga enyanga yakwa mala bwatiimba, kumulilo kwe lilisi kwaburukha, ne enjaso etirira biabira akari we bitonyi bie embosio ebio."," Na wakati jua lilizama kisha kukawa giza ,moto wenye moshi ulipaa na mwangaza ukimbiao vikapita katikati ya vipande vya mizoga hio.",luy,sw,Bukusu,translations crust; pieces of crusty obusuma adhering to the sides of the pot, lilondo,en,luy,Luwanga,dictionary Nina mzungu wangu nikimgonga watu wanacheza -Ngoma, Mbeye no musungu wange ni mukuba ma vandu vasieva - Indumba,sw,luy,Maragoli,translations "He is not here; for he is risen, even as he said. Come, see the place where the Lord lay."," Shiali hano ta, amalile okhulamukha shinga olwa yaboola. Yitse mulole aha babele nibamwalisiiye.",en,luy,Luwanga,bible Nio baraka engila mwiema anyoola Sisera afwile., Ndipo baraka akaingia kwa hema akapata Sisera amekufa.,luy,sw,Bukusu,translations "6 U nzikalidzi ha veye nekisundi, kuli avakudzuzu KU inyinga intambi.", Ameniketisha penye giza kama waliokufa zamani.,luy,sw,Maragoli,translations "become stupid, dumb, mentally deficient", okhusirwala,en,luy,Luwanga,dictionary NGAVAKOVA HUMOCHARI VANA VAE VACHAKA HUKALUHA HURULA MUTSITAUNI., WALIPOPELEKA MAKAVANI WATOTO WAKE WALIANZA KURUDI KUTOKA MIJINI.,luy,sw,Marachi,translations Ndagendagenda, Nilitembea sana,luy,sw,Maragoli,translations Wakuba ndi?, Ulilipiga nduru aje?,luy,sw,Maragoli,translations Mana abesaaliisi abakhulundu nibamwinjilila namakhuwa amanji., And the chief priests accused him of many things.,luy,en,Luwanga,bible Kulindi mwami Yesu yazanga, Tusubiri BwanaYesu yuaja,luy,sw,Maragoli,translations emiayo, yawn,luy,en,Luwanga,dictionary okhuumbakha, build; erect,luy,en,Luwanga,dictionary fiddle; touch one thing after another, okhutiratira,en,luy,Luwanga,dictionary be necessary; be fitting; be appropriate; suit; deserve, okhukwana,en,luy,Luwanga,dictionary Khu mwaka oko beetsa bafunga bikuli vyosi msialo sia Kenya., Kwa huo mwaka walikuja wakazifunga shole zote nchini Kenya.,luy,sw,Marachi,translations "Kho olwa abali nibaranjiliile okhuhandikwa betsa okhurungwa, bapaara mbu balarungwa tsidinari tsinyinji. Nebutswa boosi khandi bahebwa idinari ndala, okwali omurungo kweinyanga ndala."," And when the first came, they supposed that they would receive more; and they likewise received every man a shilling.",luy,en,Luwanga,bible okurusia, take out; drive out; remove,luy,en,Luwanga,dictionary "Ne olwa Herode yahulilakhwo yaboola ari, ""Yohana wandakhalaka omurwe alamusibwe!"""," But Herod, when he heard [thereof], said, John, whom I beheaded, he is risen.",luy,en,Luwanga,bible "And they that passed by railed on him, wagging their heads, and saying, Ha! Thou that destroyest the temple, and buildest it in three days,"," Nabo abali ababirangaho boosi bamunyekanga nibamuresilia emirwe chiabwe nibaboola bari, ""Wale! Iwe owabele niwenyanga okhulikulula Ihekalu mama ochiumbashe khulwa tsinyanga tsitaru,",en,luy,Luwanga,bible """Kho nibaba nibamuboolela bari, 'Lola, Kristo ngwoyo ali mushitsiimi,' shimulatsiekhwoyo tawe, kata nibaba niboola bari, 'Lole, ngwouno yebisile hano mubisika biomukari,' mulasuubilile akababoola tawe."," If therefore they shall say unto you, Behold, he is in the wilderness; go not forth: Behold, he is in the inner chambers; believe [it] not.",luy,en,Luwanga,bible Atazungumza kwa jina langu kufuata tabia za koo na mimi nitahukumu kila mtu asiyeendea huko., Akhalomalome mwisina liase loonda kimiima kimibi kie chikholo ne ese khaukuume buli mundu okhalichililila ebweeneyo tawe.,sw,luy,Bukusu,translations Sisera akashuka akatoka kwa gari lake kisha akakimbia kea miguu akatoroka., sisera ekha arura mu likaari liewe mala atima ne bikele elukha.,sw,luy,Bukusu,translations okhulwala, be ill,luy,en,Luwanga,dictionary nosiima okharekukha tawe khukhwola nga ndakhureerera sianwa sie biakhulia., ukipenda usiondoke hadi nitakapo kuletea sadaka ya chakula.,luy,sw,Bukusu,translations "sigh; moan; groan; usually implies groaning under the weight of a heavy burden, lit. or figuratively", okhubinda,en,luy,Luwanga,dictionary Naye mungu hataki mtu ajue yaliyofichwa hapo juu., Na Nyasaye siyenya umundu amanye agaviswa ku mba.,sw,luy,Maragoli,translations omumenyibwa," tenant; settler; one who leaves his own clan lands and goes to live on those of another clan, being given permission to cultivate land there",luy,en,Luwanga,dictionary "Nimulembana, nimukubana munyumba, ni mwivanga, yuyanzi, ni muveye avetsimbavasi, ni mwita umundu, nagosi veyeno vuyanzi, ni muveye madamanu umwana uyu alola na ahunu umwana uyu alola na ahulaa na alola."," Wakigombana, wakipigana kwa nyumba, kama wanaiba,mkiwa na furaha, mkiwa wenye udaku, na yote wakiwa na furaha, mkiwa kwa mabaya mtoto huyu anaskia na kuona.",luy,sw,Maragoli,translations "Akasema kuwa, Ukoo huu umevunja agano ambayo niliwaagiza mababu zao wailinde."," Aloma ali, ekholo yino yafunake endakaano niyo balaka bakuuka baabwe baliinde.",sw,luy,Bukusu,translations Inyanga ndala mukeni yetsa khurukeendera nango ndari nende ingokho Ndatsia ndasinja ingokho mani nimboola mbari ingokho ni esindu silayi khusialo sinO:, Siku moja mgeni alikuja kututembelea nyumbani nilikuwa na kuku nikaenda nikamchinja kisha nikasema kuwa kuku ni kitu cha muhimu ulimwenguni humu.,luy,sw,Marachi,translations Every hen will scratch the ground for its chicks., Ingokho isakulira abana bayo,en,luy,,proverbs Uluhya lwa murogooli, Desturi za wamaragoli,luy,sw,Maragoli,translations okhusambikha, offer help; come to the rescue,luy,en,Luwanga,dictionary okhunyanya, chew,luy,en,Luwanga,dictionary SITABU SIA ΤΟBITI, KITABU CHA TOBITI,luy,sw,Bukusu,translations the sound of footsteps; any regular beat; rhythm, emiyindiri,en,luy,Luwanga,dictionary okhwirusia," drive out; cause to run, or to go quickly, e.g. by chasing (s.o.); by peddling hard (a bicycle); or by driving (a vehicle)",luy,en,Luwanga,dictionary Erio nirio lisoma riandasoma okhoyere okende nende mundu undi., Na hivyo ndivyo nilijifunza kuwa unafaa kutembea na mtu mwingine,luy,sw,Marachi,translations Abaandu bangi bajama einyama eya eing'ombe khushirakho eya eisolo eindi yosoyosi., Watu wengi wanapenda nyama ya ng'ombe kuliko ya mnyama yeyote.,luy,sw,Marachi,translations frighten; scare; terrify, okhurisia,en,luy,Luwanga,dictionary Abanji nabalulu, There is false courage in numbers A crowd is courageous,luy,en,,proverbs Ni wimbo wa furaha, No lwimbu lwo buyanzi.,sw,luy,Maragoli,translations "Lwa Agulakiraka yatsitsanga kwaya tsing'ombe,Muhonja yihaniranga munyumba ma alinda kuduka Iwo muyayi wavo yatsanga ma yimba ulwimbu ku Muhonja yigula muliango"," Wakati Agulakiraka alikuwa akiwapeleka ng'ombe malishoni ,Muhonja alikuwa anajifungia ndani ya nyumba anangoja hadi ndugu yake atakaporejea na anaimba wimbo ndio Muhonja afungue mlango",luy,sw,Maragoli,translations Inyama ulipanda wapi nyanya yako?, Inyama Wataaga haliki inyaanya yoyo?,sw,luy,Maragoli,translations "Na niva alaleeta mukali wundi, ahenze vulahi lwalangwa kutsia wanga mukali weve wakuza, avoolere mukaļi mugeni uyu kutsia wavo agoneyo."," Na iwapo ataoa tena kabla ya kwenda kwa kina mkewe aliyeaga, wakati angetaka kwenda huko sasa angemwambia mke aliyemwoa sasa aende kwao kwanza.",luy,sw,Maragoli,translations "work iron in a forge; make of iron, etc.", okhwiranya,en,luy,Luwanga,dictionary run quickly, okhwirita tsimbiro,en,luy,Luwanga,dictionary blind man, omubofu,en,luy,Luwanga,dictionary Haya maneno yalinikera mwoyo sana, Likhuwa elo liasinyisia mwoyo kwange mana nisinyikha.,sw,luy,Marachi,translations Khandi emisala kiekariranga omuyaka khufunaka ebindu, Miti pia huzuia upepo kuvunja vitu,luy,sw,Marachi,translations khane, but yet; in that case; if; introduces conditional clause,luy,en,Luwanga,dictionary 21. Mke ambaye bado ni mgeni kwenda jikoni kwa wakwe., 21. Mukali ukikiri mwiha kutsia ivwasi wa navizala.,sw,luy,Maragoli,translations "Kiongozi akwamwambia, ""Basi enda na Mungu wako awe pamoja nawe."""," Ku Mwami yammbolera, ""Katsie na Nyasaye Woovo avehalala niive.""",sw,luy,Maragoli,translations "Tena mungu wetu akizungumza atapata kipimo cha chakula kinachotoshana ama muone jinsi waombezi wengine tena hataongeza moto wake mwingi, bure kwa ambavyo anapata kutoka nyumbani tanaweza fanya hivyo tukafa!"," lundi Wele wefwe ne alomaloma Alanyoola sikelo sie siakhulia silekhaana namwe mubone na nga sie basaayi babaandi lundi alatasa kumulilo kwewe kumukali tawe, busa khu nibio anyoola khukhwama engo khukhola khurio khwafwa!'",sw,luy,Bukusu,translations pick stalks off vegetables, okhunyola,en,luy,Luwanga,dictionary Avandu niveenyi valole naho viite kinywere vakolangaki?, Watu hufanya nini wakitaka kuona au kuua kinywere?,luy,sw,Maragoli,translations pea, imbindi,en,luy,Luwanga,dictionary abana," children, pl. of omwana",luy,en,Luwanga,dictionary bathe with cloths dipped in very hot water; foment, okhusambaka,en,luy,Luwanga,dictionary (Ommitted)," ""Ebweneyo, Tsinyende etsibalitsanga shitsifwitsanga ta, khandi omulilo okubasambanga, shikusimibungwa tawe/",en,luy,Luwanga,bible libanda," valley, perhaps particularly a wooded river-valley",luy,en,Luwanga,dictionary And the robbers also that were crucified with him cast upon him the same reproach.," Kata abanuuli ababambwa halala ninaye abo, boosi khandi bamunyeka bario. Okhufwa khwa Yesu",en,luy,Luwanga,bible """ namwe raraawe tawe alaamwe.""", Ama babake asilaaniwe.,luy,sw,Bukusu,translations Ambia watoto wenu jinsimlivyo leo.," ""Boolela babaana benywe nga mwakhaba luno.",sw,luy,Bukusu,translations nyanga huvavorera rifua ria musiani wefu., nataka kukueleza kuhusu kifo cha kaka yetu .,luy,sw,Marachi,translations Bukimwi ni bulwaye bukelana mundu akose maani mumbiri., Ukimwi ni ugonjwa unaofamfanya mtu akose nguvu mwilini.,luy,sw,Marachi,translations ndakasirika no hurula na ninjaka lukendo lwa huthia mdala., nilikasirika na kutoka kuanza safari ya kwenda nyumbani.,luy,sw,Marachi,translations adultress; one who has born children out of wedlock, omuyeyi,en,luy,Luwanga,dictionary Khu Musalaba khu ga fwira., Musalabani alipofia.,luy,sw,Maragoli,translations cover or cork up tightly; make airtight; stop up; choke; fill with an odor, okhufundesia,en,luy,Luwanga,dictionary Yaliyoandikwa kwa mawe sasa Musa pamoja na wasimamizi wa israeli waliahidi watu.," kakaandikwa khu mabaale Nono Musa alala ne babemeelesi ba Isiraeli, balaka babaandu.",sw,luy,Bukusu,translations Ameziziba njia zangu kwa mawe yaliyochongwa; Ameyapotosha mapito yangu.," 9 U hani Tsinzira tsange na magina ga vadzwa , u kyaminyi Tsinzira tsyange.",sw,luy,Maragoli,translations corpse; carcass; dead body, omulambo,en,luy,Luwanga,dictionary Tsunu! Tsunu! Tsunu! Tsunu, Tsunu! Tsunu! Tsunu! Tsunu.,luy,sw,Maragoli,translations recently; some time ago; the other day, kulo,en,luy,Luwanga,dictionary lisinji, position,luy,en,Luwanga,dictionary balawi ne balimwekesia., Walawi wakiwaonyesha.,luy,sw,Bukusu,translations Kwa hayo namtuma nyinyi wajane huyo kama mke wake mfanye hili., Khwako mulaka enywe namulekhwa oyo nga omukhasi wewe mukhole lino.,sw,luy,Bukusu,translations "Kho nabukula omwana omutiiti namura hakari wabwe, namutiila mumakhonoke nababoolela ari,"," And he took a little child, and set him in the midst of them: and taking him in his arms, he said unto them,",luy,en,Luwanga,bible Kumkasirikia au kumgombeza mjomba wako, 38. Kusinyikira no kogondokera mifwa wovo.,sw,luy,Maragoli,translations "Mana Yesu nakalusia nababoolela ari, ""Mube nobusuubili mu Nyasaye."," And Jesus answering saith unto them, Have faith in God.",luy,en,Luwanga,bible Ya li muyai wewe wembiri, Kifungua mimba mwana wa kiume,luy,sw,Maragoli,translations Mtoto aliye tumboni hutunguliwa iwapo mwanamke anapokosana na wazazi wote wawili., Umwana oveye muinda yo mukali nivatamani navivuli vosi vavili yava atula mu.,sw,luy,Maragoli,translations Ndatsia mukidaho, Nilienda mtoni.,luy,sw,Maragoli,translations listen attentively, okhureka amarwi,en,luy,Luwanga,dictionary "Engorwa, shikhunyasinjia neshi.", I don't know what is troubling you,luy,en,Luwanga,translations wakati walikuwa wakigonjea Ehudi akatoroka., Nga baba ne basiliindilila Ehudi elukha.,sw,luy,Bukusu,translations "kwenyanga muleri-ndemu nderema,"," tunataka mulezi-ndemu nderema,",luy,sw,Maragoli,translations emiro, a particular sp. of green vegetable,luy,en,Luwanga,dictionary Owetsimoni shiyenjiriranga akowashie ta, 553. Oweyiye kata olwa achachira okhubachira khumukongo (WOY103) Oweyiye shinga olwa yenyire nolwakaba (TWA176),luy,en,,proverbs Mbabolele nandi amupe kimikhomwa nie aulile., Niliwaambia kwamba wamuchape viboko ndipo asikie.,luy,sw,Bukusu,translations Handi nuetha sa nga sindi sindi sia makana., Tena ulikuja kama kitu cha maajabu sana.,luy,sw,Marachi,translations MAMA NA WATOTO WAKE, MUKEERE NAVAANA VEEVE,sw,luy,Maragoli,translations shiraokhushira, surpass; exceed; be more than; used adverbially to intensify an adjective and in comparisons,luy,en,Luwanga,dictionary crested hawk, namungofia,en,luy,Luwanga,dictionary Hata hivyo korona ilitufunza kukaa tukiwa wasafi., Alali korona bwaruekesea khwikhala ni khuli balafu.,sw,luy,Marachi,translations Vibaya, vuvi,sw,luy,Maragoli,translations shingana, like; as; as if,luy,en,Luwanga,dictionary Upendo ni zawadi moja ya kuleta upendo ulimwenguni, Ubukheri ni ingabo ndala yakhulira ubuyanzi mshialo Ubukheri,sw,luy,Marachi,translations Natsitsagilira kuviruka yamanya atanga kolekerwa lyaya tsimbuli., Akiendelea kukua alikuwa akiachiwa jukumu la kuchunga mbuzi.,luy,sw,Maragoli,translations over there (see also eyo), eyi,en,luy,Luwanga,dictionary okhurikanda, cut down trees for building,luy,en,Luwanga,dictionary "And when they heard it, they marvelled, and left him, and went away."," Olwa bahulila amakhuwa ako, bahuka, nibamulekha nibatsia. Yesu yechesia khukobulamushi bwabafu",en,luy,Luwanga,bible township; government station, liboma,en,luy,Luwanga,dictionary Ku Nyasaye yavisa amang'ana gege mu vindu vyene yivi., Ndiposa Mungu ameficha siri yake katika vitu hivi (Milima na bahari),luy,sw,Maragoli,translations "spoon ( eshichiko,en,luy,Luwanga,dictionary yari oludalu ya kine khwari khuthire khwiba khwiba misabibu ekio mundu esiro., ilikuwa siku ya alkhamisi tulikuwa tumeenda kuiba mizabibu ya mtu usiku.,luy,sw,Marachi,translations Biloondakho bino bili bilalakho khu biindu bie bifuno biboofu bibiaandikwa mu sitabu sie Likhebulila:, Haya yafuatayo ni baadhi ya mambo muhimu yaliyoandikwa katika kitabu cha Kumbukumbu la Torati:,luy,sw,Bukusu,translations Siisulula isaabu, Futa hesabu,luy,sw,Maragoli,translations "Ne olwa Simoni Petero yalolakhwo akali nikekholeeshe, yasikama imbeli wa Yesu bwangu, ne namuboolela ari, ""Omwami, ndekha embe, okhuba isie endi omwonooni!"""," But Simon Peter, when he saw it, fell down at Jesus' knees, saying, Depart from me; for I am a sinful man, O Lord.",luy,en,Luwanga,bible Mzazi wangu aliningoja akakiona kile alichotaka kwa maana gari lilikuja likaharibika tukiwa karibu kufika na hivyo tulipitia shida mingi., Omwibusi wange mana yalinda yalola siavenyanga hubera imutoka yetsa yabiya ni huli ambi hula mana tsishida tsia khwabirirakho.,sw,luy,Marachi,translations a brown mushroom, obukhusio,en,luy,Luwanga,dictionary "Sasa Daudi mwenyewe alichukua fimbo yake ya kuchungia kondoo, pamoja na mawe tano yanayoteleza na kombeo, Aliomba kisha akaenda alipokuwa Goliathi."," Ku Daudi tsana yaagumira imbiimbu yeeye yokwaya magondi, halala namagina gatano materere nolukova, Yasaala naatsia wa Goliati yaali.",sw,luy,Maragoli,translations "male goat, uncastrated; billy-goat", ikhole,en,luy,Luwanga,dictionary be quiet; stop making any sound; keep still; ease (of pain); intensify by the used of tsi, okhuwolera,en,luy,Luwanga,dictionary linyolonyolo," wild green vegetable, small shiny leaves of a creeping plant, only eaten when nothing better is available",luy,en,Luwanga,dictionary Musa aboolela Baisiraeli barie Wele., Musa aliwaambia Waisiraeli kumtii Mungu.,luy,sw,Bukusu,translations "nurse; baby-sitter; young child (usually a sister, brother, or other relation) who has the care of a baby until it can walk", omulesi,en,luy,Luwanga,dictionary "cattle-shed; a fire lighted outside in the evening, around which a group of members of the village (usually those of one age, e.g. old men, young men, etc.) sit and talk; campfire", eshitwoli,en,luy,Luwanga,dictionary "Kwa mujibu wa walioshuhudia ajali hiyo, gari dogo aina ya Toyota Wish liligongana ana kwa ana na pikipiki ya bodaboda na kusababisha kifo cha mtu mmoja aliyekuwa kwenye pikipiki hiyo. Inasemekana kuwa ajali hiyo ilisababishwa na ukungu mkubwa uliotokana na mvua kubwa iliyonyesha nyakati za usiku. Aliyejeruhiwa amepelekwa kwenye hospitali ya Kimisheni ya Lugulu nayo maiti ikapelekwa kwenye chumba cha kuhifadhia maiti cha Webuye."," KHULONDEKHANA NENDE BABONE KAMARABA AKO,EMUTOKA ENDITI ESAMBO YA TOYOTA WISH ETUYANE BIRWE NE EPIKIPIKI YA BODA BODA LIBA LIKHOLELE LIFWA LIO OMUNDU MULALA OBELE KHUPIKIPIKI EYO.LILOMEKHA MBO KAMARABA AKO KAMANANE NE NAMUFWELI ENGALI EBELE KHUMUANDA OKWO KHULONDELA EFULA EKWILE BISE BIE SILO.OMUNDU OSALILE CHINYAMA AYILILWE MWIKANGILO LIE EMISHENI LIE ELUGULU NGA EYI KUMUBILI KWO OMUFU NEKUYILWA MUNJU YE KHUBIKHAMO BAFU MWIKANGILO LIBOFU LIE EWEBUYE.",sw,luy,Bukusu,translations "Mana omwana oyo nakhula, niyemeeta amaani mumubili nende muroho. Namenya mushitsiimi okhuula khunyanga eya yalolekha habulafu khubandu ba Isiraeli."," And the child grew, and waxed strong in spirit, and was in the deserts till the day of his showing unto Israel.",luy,en,Luwanga,bible Kwa ajili ya hayo macho yetu hayaoni vyema., Kigira vindu yivi Tsimoni tsyetu tsi mwami.,sw,luy,Maragoli,translations "force (s.t. into a small space, through a small opening; s.o. to do something against his will)", okhuhachirisia,en,luy,Luwanga,dictionary "Shichila shishinjilanga mumwoyokwe ta, habula mundamwe ne nishirula elwanyi."" Kho mukhuboola ako, Yesu yafuchilila mbu ebiokhulia biosi nebisiiyikhu khulwa okhuliibwa."," because it goeth not into his heart, but into his belly, and goeth out into the draught? [This he said], making all meats clean.",luy,en,Luwanga,bible Karibu sana khula nasikuli mwange mundu mlale yalulaeria nambolera mbu nimwikhowange.," Nilipokuwa karibu kufika shuleni, mtu mmoja alitokea ghafla na kuniambia ni jamaa wa familia yangu.",luy,sw,Marachi,translations "Kho nibenjila mung'ani, ne nibalola omusiani omuraaka niyekhaale mung'ani khulubeka lwomukhono musaatsa, niyefwalile ikanzu indafu, ne nibahuka muno."," And entering into the tomb, they saw a young man sitting on the right side, arrayed in a white robe; and they were amazed.",luy,en,Luwanga,bible labor; birth pains, inzibula,en,luy,Luwanga,dictionary "The lazy one blames the hoe. Omukhasi omukara mbu: ""omuyini kwewefu"" (DWA 52) Omukhasi omutofu imbako yewefu (HWA52) Omukhasi omutofu mbu omuyini kwewefu (84) The lazy woman says, ""if only I had the hoe from my home"".", Omukara abeyera imbako,en,luy,,proverbs Utamjibu aje?, Ulamutivulirandi?,sw,luy,Maragoli,translations "Kho nibareeba Yesu bari, ""Ohulilanga akababoolanga?"" Naye Yesu nabakalusia ari, ""Embulilanga. Inywe mushili okhusomakhwo Amahandiko kaboolanga mbu, ‘Iwe Nyasaye wakhola abaana nende kata abashinuuna okhukhwitsoomia obwitsoomi bwa habwene' ta?"""," and said unto him, Hearest thou what these are saying? And Jesus saith unto them, Yea: did ye never read, Out of the mouth of babes and sucklings thou has perfected praise?",luy,en,Luwanga,bible Ing'ombe siiri nende ikasi isabi nomalakhumuboya oyieresia lusi nomala otsia huthishughuli tsiao., Ng'ombe hana kazi mingi ukishamfunga unampa mabingobingo kisha unaenda shuguli zako,luy,sw,Marachi,translations Ebweeneyo baula chikholo wibwaakala bakanaani., Huko waliteka mbari wakavamia wakanaani.,luy,sw,Bukusu,translations obunina, wisdom; common sense; intelligence,luy,en,Luwanga,dictionary large rat; mantis, eshikhome,en,luy,Luwanga,dictionary okhuruma," send (of persons, not things)",luy,en,Luwanga,dictionary "Ne olwa Yesu yali niyolile emiyika ekhumi nachibili, abebusibe batsia ninaye khulwa lisabo elo, shinga olwa bakholanga buli lwosi."," And when he was twelve years old, they went up after the custom of the feast;",luy,en,Luwanga,bible "nilikaa chini nikaanza kumbembeleza mama nikimwambia kuwa usiwe unajihurumia, unajua ukijihurumia hua najihisi vibaya!", ndekhala asi ninjaka khulomba mama nimborera mbu rekhanga khueunamira omanyire niweunamira emburiranga bibi!,sw,luy,Marachi,translations "Ing'ombe isatha inyala hukhukhonya hulima, ing'ombe yosi inyala hukhurerera imboleya."," Ng'ombe ndume anaweza akakusaidia kulima, ng'ombe pia anaweza akakuletea mbolea.",luy,sw,Marachi,translations "Nyota juu mbinguni, ishara ya Mwana kuzaliwa"," Tsing'ereng'ani tsi henza, tsi manya livulwa,",sw,luy,Maragoli,translations elephant, inzofu,en,luy,Luwanga,dictionary "Yavo Ava nda lera nokuvirukidza, musigu wange u Mali KU VA heridza.", Hao niliowabeba na kuwalea Huyo adui yangu amewamaliza.,luy,sw,Maragoli,translations "Ne kakhali Wele omunyali owa Bioosi, Wele wenywe aabarobora nibo khukhwama mu kholo chenywe choosi se amufukiilila enywe mukhole lino khumukholela niye."," Ingawa mungu mweza wa vyote, mungu wenu aliwateua ambao kutoka kwa ukoo zenu zote hakumkubali nyinyi mfanye hili kumfanyia yeye.",luy,sw,Bukusu,translations okhurumbukha, burst into speech,luy,en,Luwanga,dictionary "And behold, certain of the scribes said within themselves, This man blasphemeth."," Ne abandi khubeechesia bamalako nibaboolelana abeene khu beene bari, ""Omundu uno yechelasinjia khu Nyasaye, Nyasaye yenyene niye ounyala okhuleshela abandu obwonooni """,en,luy,Luwanga,bible Nyinyi munaoamini Mungu Myenyezi, Enywe mumwasuubila Wele Omunyali Musa afukiililwe.,sw,luy,Bukusu,translations Kove valolekizi veve, Tutende yaliyo mema.,luy,sw,Maragoli,translations Ing'ombe ni isolo iria eya buri mundu yaruka mshialo sino. Tsing'ombe tsibajamisingia abandu.," Ng'ombe ni mnyama ambaye kila mtu amefuga ulimwenguni humu, ng'ombe huwapendeza watu.",luy,sw,Marachi,translations duck, liyoyo,en,luy,Luwanga,dictionary Omunyali Owa Bioosi ambambila sesi lirima liliakila akhurusia mu sibala siewe., mweza wa vyote alinishikia mimi pia hasira ikiyosababisha akatutoa kwa nchi yake.,luy,sw,Bukusu,translations Inze mbeye Nyasaye wenyu., Mimi ndimi Mungu wenu,luy,sw,Maragoli,translations Inda yachemela (yemilila) omukongo, The stomach causes the back to suffer.,luy,en,,proverbs there, -ho,en,luy,Luwanga,dictionary "These twelve Jesus sent forth, and charged them, saying, Go not into [any] way of the Gentiles, and enter not into any city of the Samaritans:"," Yesu yabaruma ekhumi nababili abo nabalachilisia ari, ""Shimulatsiekhwo mubamahanga kata mwitookho liosi liosi elia Abasamaria tawe.",en,luy,Luwanga,bible Better it stays unweeded than unplanted., Bukona eliaka bulakona liraka,en,luy,,proverbs Niyali mwana avandu vali vake., Iwapo ni mtoto walionyolewa walikuwa watoto wadogo.,luy,sw,Maragoli,translations "Ili sote tuokolewe,"," Fwesi okho khusigula,",sw,luy,Maragoli,translations temple ( ihekalu,en,luy,Luwanga,dictionary likoshe, ashes; embers,luy,en,Luwanga,dictionary Mji mitatu upande wa nchi., Chingoba chitaru alubeka mu sibala.,sw,luy,Bukusu,translations liloba, soil,luy,en,Luwanga,dictionary Anastahili apewe huyo mwili., Akhoya aebwe oyo kumubili.,sw,luy,Bukusu,translations toddle; start to learn to walk, okhurambachira,en,luy,Luwanga,dictionary "Kuongezea kwa hayo, mungu mweza wa vyote,alinishikia hasira kwa sababu kikiwa kimefunikwa na vumbi kwa bonde ya mlima ndipo akaapa kuwa mimi sinuki na giza na moto hukuwaka mtoni Yordani."," Khutasa khwako, Wele Omunyali owa bioosi ambambila lirima sikila sisiaba ne sifuniikhwe ne lifuumbi mu maayo ke sikulu nio echuba ali ese se nambukha ne sisiilima ne kumulilo kukwatirira luluuchi lwa Yoritani tawe.",sw,luy,Bukusu,translations "Mana Yosefu yesi narula mwitaala lia Nazareti elili mu Galilaya, natsia mwitookho lia Daudi, elia Betselehemu elili mu Yuda, okhuba Yosefu yali womulwibulo lwa Daudi."," And Joseph also went up from Galilee, out of the city of Nazareth, into Judaea, to the city of David, which is called Bethlehem, because he was of the house and family of David;",luy,en,Luwanga,bible "And Jesus went about in all Galilee, teaching in their synagogues, and preaching the gospel of the kingdom, and healing all manner of disease and all manner of sickness among the people."," Yesu yatsia buli habundu mu Galilaya, niyechesinjia mutsisinagogi, nayaalanga Amakhuwa Amalayi aka Obwami bwa Nyasaye, nende okhuhonia abandu abobuteshele nende obulwale bwetsimbia tsiosi.",en,luy,Luwanga,bible ese ndula lukongo lwa nyapera ., Natoka katika kijiji cha nyapera,luy,sw,Marachi,translations "Ifumaye yatswana mushialo shia Siria shiosi. Abandu nibamureerera abalwale abali nobutsuunwi nende obuteshele bwahukhane; abebishieno abeindulume, nende abafwokoya, naye nabahonia."," And the report of him went forth into all Syria: and they brought unto him all that were sick, holden with divers diseases and torments, possessed with demons, and epileptic, and palsied; and he healed them.",luy,en,Luwanga,bible Lundi abalanga bakhole buyaakha lilieyama liabwe khu lisuubisia lie Ndakaano., Tena akawaita wafanye upya ukubalifu wao kwa imani ya agano.,luy,sw,Bukusu,translations gray hairs, tsimbutsi,en,luy,Luwanga,dictionary omuchesichesi, cunning,luy,en,Luwanga,dictionary """Mube meeso, muleshe okhuchaayakhwo kata mulala khubatiiti bano tawe. Okhuba emuboolela toto mbu, abamalaika babwe bomwikulu shibachweyanga okhuba nende Papa wanje womwikulu tawe."," See that ye despise not one of these little ones; for I say unto you, that in heaven their angels do always behold the face of my Father who is in heaven.",luy,en,Luwanga,bible Koveye novoveleli okoleki, Twahuzunika ametuwacha,luy,sw,Maragoli,translations Ikimaliza siku chache wanatumia kama malazi ya kulalia hata mtoto mdogo anapokojolea haiwezi ikaloa., Niriakhamala tsinyanga tsindidi barumikhira ngaa obulili bwa khukonahko kata omwana mudidi niyenyala siinyala hudora,sw,luy,Marachi,translations "Ndipo watu walioishi kwa mji wa hapo, nyumba ya Yosefu ikatuma wapelelezi kwa Sidoni Ahilabu Akisibu Holiba Afeki na kupeleleza Betheli (jina la mji huu Rehobu hawakuondoka. Watu wa kwanza ikawa Husi)."," Nio Baandu ba bamenyanga mu ngoba cha ako, enju eya Yosefu yaruma bayooti Khu sidoni Ahilabu Akisibu Holiba Afeki ne pelelesia Beteli (lisina lie lukoba Luno Rehobu baruramo tawe, babaandu ba mu khunyoa liaba bali husi).",sw,luy,Bukusu,translations viha vididi ndari ndahamala hudeha ichai., kwa muda mfupi nilikuwa nishapika chai.,luy,sw,Marachi,translations mumera nangwa suzan., jina langu ni Susan.,luy,sw,Marachi,translations "Okhuba baboola bari, ""Shikhulamutiilakhwo olwa lisabo liba nililiho ta, shichila abandu bakhetsukhana bakhola indiri "" Yesu abakhwa amafura nali Betsania"," for they said, Not during the feast, lest haply there shall be a tumult of the people.",luy,en,Luwanga,bible eshibuno, waist; loins,luy,en,Luwanga,dictionary -ya," new; young (omuya, efiya, imbya, etc.)",luy,en,Luwanga,dictionary Watu waliishi pamoja., Avandu vamenyanga halala.,sw,luy,Maragoli,translations "horn (on an animal's head, when used as a trumpet)", ilwika,en,luy,Luwanga,dictionary Osumiranga khukhawabiikha, You only add on what you have kept.,luy,en,,proverbs 10. Kujihusisha na mke akiwa kwenye hedhi., 10. Kuva nu mukali naveeye mu vusinga.,sw,luy,Maragoli,translations "Nibamukalusia bari, ""Akhoyile okhwibulilwa Ebuyahudi, mwitookho lia Betselehemu, okhuba omulakusi yahandika ari,"," And they said unto him, In Bethlehem of Judaea: for thus it is written through the prophet,",luy,en,Luwanga,bible LANO INZOFU YAVOLA ATI THIMBIRO THIENYA HUCHAKA., HIVYO NDOVU AKASEMA KUWA MBIO ZINATAKA KUANZA.,luy,sw,Marachi,translations "Nebutswa isie emuboolela mbu, shiolarungakhwo omundu omumayanu eshikwoli tawe. Habula omundu nakhupaama olukhofi khuluseya olwa khumukhono musaatsa, omushiukhasilie oluseya lundi khandi akhupaame."," but I say unto you, resist not him that is evil: but whosoever smiteth thee on thy right cheek, turn to him the other also.",luy,en,Luwanga,bible Buyanzi bwa hasi;, Furaha ya chini,luy,sw,Maragoli,translations elino licheko, one of the molars; a double tooth; also called ameno ketsinyanda,luy,en,Luwanga,dictionary where?, yena!,en,luy,Luwanga,dictionary 9 Yavo aviitangwa nekivavi vaveye bulahi kuvita avenzala yitanga., Heri wale waliouawa kwa upanga kuliko wao waliouawa kwa njaa.,luy,sw,Maragoli,translations "Nebutswa abacheni abali nibalanjilwe abo nibalateeba omulango okwo ta. Mana nibatsiililila nemilimo chiabwe. Mulala natsia mumukundakwe, oundi khubukhalabwe;"," But they made light of it, and went their ways, one to his own farm, another to his merchandise;",luy,en,Luwanga,bible "and was there until the death of Herod: that it might be fulfilled which was spoken by the Lord through the prophet, saying, Out of Egypt did I call my son."," Nibamenyayo okhuula lwomuruchi Herode yafwa. Ako kekholekha okhuusia aka OMWAMI Nyasaye yali niyaboola okhubirira mumulakusi mbu, ""Ndalaanga omwana wanje okhurula Misiri."" Okhwiirwa khwabaana abatoro",en,luy,Luwanga,bible "Serikali, ilimpeleka Kaleefu mahakamani kwa kumuua Wanjia.", Serikali yaboha Kaleefu mumbohe khulwa okhwira Wanjia.,sw,luy,Marachi,translations kukhu, grandmother,luy,en,Luwanga,dictionary "Kho abakholi abo nibarula nibatsia khumihanda nibakhung'asia boosi ababanyalilwa okhunyoola, abalayi nende ababi. Inzu yelisabo niyitsulamwo abacheni."," And those servants went out into the highways, and gathered together all as many as they found, both bad and good: and the wedding was filled with guests.",luy,en,Luwanga,bible "Tsing'ombe tsiruo tsibiri, isatsa nende ikhasi. Tsing'ombe tsiosi tsiri nende malahyi kayo mudala. Sikera niimbola endio masingo ka ing'ombe ni malayi"," Ng'ombe wako wawili, kuime na kike. Ng'ombe wote wana uzuri wao nyumbani. Kinachifanya niseme hivyo zamadi ya ng'ombe ni nzuri.",luy,sw,Marachi,translations "Mana Yesu nababoolela ari, ""Inywe mwesi eshilo shino mulanzilukha nimundekha, okhuba Amahandiko amatakatifu kaboola mbu, ‘Nyasaye alakhupa omwayi, ne amakondi komwitulilie kalasalaasibwa.'"," Then saith Jesus unto them, All ye shall be offended in me this night: for it is written, I will smite the shepherd, and the sheep of the flock shall be scattered abroad.",luy,en,Luwanga,bible hapo zamani mume na mke walipendana mpaka wakafunga harusi yao., harehare musacha nende muhasi vajamana mbaka varia arusi yavo.,sw,luy,Marachi,translations Daudi alipendwa na wazazi wake, Daudi yaayanzwa naise namama weve.,sw,luy,Maragoli,translations Mimi mwenyewe ni mluhya na tena damu yangu ni ya kimarachi. Mtu anayekaa uluhyani ni kitu kikubwa na tena mtu hafai kuleta mchezo wowote., Esie mwene ndi muluhya na khandi amabanga kaange ni ka bamarachi. Omundu wikhalanga mubuluhya ni sindu sikhongo na khaandi omundu sakhoyere khulerakho omubayo kwosikwosi .,sw,luy,Marachi,translations Lola wali ula aliraa, Ona yule tuliyeona analia,luy,sw,Maragoli,translations baba wange ni mumarachi naye mama wange ni mu bukusu hurula kakamega., babangu nu mumarachi naye mamangu ni mbukusu kutoka kakamega.,luy,sw,Marachi,translations okhwirita tsimbiro, run quickly,luy,en,Luwanga,dictionary make do; make work, okhukhosia,en,luy,Luwanga,dictionary "Mana abandu bandi nibetsa nibachinjile owafwokoya oyo khushitali, nibateema okhumwinjisia munzu mwa Yesu yali kho mbu, bamure imbeliwe."," And behold, men bring on a bed a man that was palsied: and they sought to bring him in, and to lay him before him.",luy,en,Luwanga,bible "Avandu ve lirova mu bugiriri Mwami,"," Nyote mukaribisheni, Mioyo yenu na mpeni",luy,sw,Maragoli,translations Mnyama wa mwitu alininyang'anya hapo chini, Kindu cha vurimu chanyagira handangu Yaha,sw,luy,Maragoli,translations And there followed him great multitudes from Galilee and Decapolis and Jerusalem and Judaea and [from] beyond the Jordan.," Emikanda emikhongo chiamuloondakhwo okhurula Galilaya, Dekapoli, Yerusalemu, Ebuyahudi nende mutsingongo etsili injelekha womwalo kwa Yorodani.",en,luy,Luwanga,bible another; a certain one, olundi,en,luy,Luwanga,dictionary Mana ahambi isaa yakhasasaba nende eyashienda yakhola khandi ario.," Again he went out about the sixth and the ninth hour, and did likewise.",luy,en,Luwanga,bible Only the dead are defeated in a court case., Omuse kufwiira oufwire,en,luy,,proverbs okhuleng'ana," be parallel with, or meet in a straight line; be equal with; be level",luy,en,Luwanga,dictionary UGONJWA WA KORONA, OMUYAKA KWA KORONA.,sw,luy,Marachi,translations "break, omukoye kukhalishe 'the rope broke'", okhukhalikha,en,luy,Luwanga,dictionary Upendo usipokuwepo huonyesha kuwa watu huwa kitu kimoja na kufuata kitu chochote kitakacho kuwa kimesemwa ni vigumu, Obukheri nibulabao tawe biachesia ari bandu si bali shindu shillala tawe kho khulonda shindu shilala shibolelwe bubechanga obutinyu,sw,luy,Marachi,translations KWA KUDZA, TUME KUJA,luy,sw,Maragoli,translations "vilima vikatetemeka mbele ya mungu mweza wa vyote, aliye mungu mweza wa sinai mungu wa waisraeli."," bikulu biaterema ebweeni wa wele omunyali owa bioosi, niye wele omunyali owa sinai wele owe Baisiraeli.",sw,luy,Bukusu,translations "Bali mushilaamo shiobubi, abakhasi abakhabe nibahela tsinda nende abakhabe nibanuninjia abaana abatoro mutsinyanga etsio!", But woe unto them that are with child and to them that give suck in those days!,luy,en,Luwanga,bible "SIANAN'GINA WA PRIVER TOYWA, PROTUS WASWA, AMBASSADOR GEORGE MASAFU (DR CONGO) NE BHABHANDI."," Ni bunamuye Priver Toywa, Ambasada George Masafu (DR Congo) na wengineo.",luy,sw,Bukusu,translations mufyala," cousin, child of maternal uncle (khotsa) or paternal aunt (senje)",luy,en,Luwanga,dictionary Babukula omukhasi oyo bamuila munju eya raraawe., Wakachukua mwanamke huyo na kumupeleka kwenye nyumba ya babake.,luy,sw,Bukusu,translations "inyanga ndala kuhung'ine namleba, ""othithangaho hulinga thinjugu thiefu?"""," siku moja nyanya yake akamwuliza, ""je, huwa unaenda kuangalia njuguzetu?""",luy,sw,Marachi,translations "And he said unto them, How is it that ye sought me? knew ye not that I must be in my Father's house?"," Naye nabakalusia naboola ari, ""Muukhaabilenje mbushiina. Shimumanyilekhwo mbu ekhoyile okhuba munzu ya Papa wanje tawe?""",en,luy,Luwanga,bible "But those husbandmen said among themselves, This is the heir; come, let us kill him, and the inheritance shall be ours."," Nebutswa abalimi abo baboolelana abeene khu beene bari, ‘Uno niye mwene bulaame bwomukunda kuno. Kho yitse, chende khumwiire, mana obulaamebwe bulaba obwefwe/",en,luy,Luwanga,bible Nnya Anakamuna yamwigulira manonoho yaamugumira naamwita naamlia., Mamake sungura alimfungulia na papo hapo akamshika akamuua akamula.,luy,sw,Maragoli,translations temptation, omurechekho,en,luy,Luwanga,dictionary "And behold, two blind men sitting by the way side, when they heard that Jesus was passing by, cried out, saying, Lord, have mercy on us, thou son of David."," Ne lola, ababofu babili, abali nibekhaale khundulo weinjila bahulila mbu, Yesu yali nabirangaho. Kho nibachaaka okhulanjilisia nibaboola bari, ""Omwami! Omwana wa Daudi! Okhubeele tsimbabasi.""",en,luy,Luwanga,bible Tusemezane ujumbe wake, Kovolerane makuva gege,sw,luy,Maragoli,translations Viongozi wa ufalme wa Farao wa Misri wakamwona Sarai kasha wakamsifia kwa Farao.Sarai alichukuliwa na kupelekwa kwa nyumba ya mfalme., Bakhulube mu bwami bwa Farao owa Misiri babona Sarai mala bamufumia khu Farao. Sarai abukulwa ayilwa munju yo mwami.,sw,luy,Bukusu,translations okhwalala, lend a hand; assist; help with someone else's job,luy,en,Luwanga,dictionary thatch a roof, okhufwimba,en,luy,Luwanga,dictionary "' Biianwa bie Likesa ""Olara asi sikono ebweeni wa Wele amusaayileo.", Sadaka za mavuno utaweka chini kikapu mbele za mungu amuombee.,luy,sw,Bukusu,translations Bakora, Imbiimbu,sw,luy,Maragoli,translations A big person does not eat on your behalf., Omukhongo shakhulira eshishio,en,luy,,proverbs imbalo, knife,luy,en,Luwanga,dictionary Furaha kuu, Buyanzi bunene,sw,luy,Maragoli,translations "Hapo zamani za kale, paliishi mama aliyeitwa Ndiegu", Kale ligali yaliho mukeere lieta lilie Ndiegu.,sw,luy,Maragoli,translations ikona, bend,luy,en,Luwanga,dictionary Viati hivyo huishi sana, Ebilaro ebio bimenyaanga lukari.,sw,luy,Marachi,translations "Khalano ifisi yari yamenya nende ifisi, bari betsa lukari. Imbusi yari itsire khuria bunyasi ni ifisi nayo yaba itsire khukonya biakhuria. Mwana wa imbusi yaba abayanga nende omwana wa ifisi. Mwana wa ifisi yakwa muriina ni mwana wa imbusi yatsaka khuringa ebindu biariimo bimemu biatsoma omwana wa ifisi yafwa."," Kwa hivyo fisi alikuwa anaishi na fisi,walikuwa marafiki sana, mbuzi alikuwa ameenda kula nyasi na fisi naye alikuwa ameenda kutafuta chakula.kimeme alikuwa anacheza na kikuto. Kikuto alianguka shimoni na kimeme akaanza kuangalia vitu vilikuwemo vikalivikamdunga kikuto akafa.",luy,sw,Marachi,translations Imondo shibetsanga shitorotoro sana kwanza nishinyola obusuma wikura mpaka ochake khukona khubwene., Firigisi huwa nyepesi sana na kikipata mlo wa ugali mtu hushiba sana akaweza kulala.,luy,sw,Marachi,translations ikhola, method; way; habit,luy,en,Luwanga,dictionary WIMBO WA KUBEMBELEZA MTOTO ALALE, LWIMBO LWO KOHOBERITSA MWANA,sw,luy,Maragoli,translations Vosi va manya buyanzi, Wote wajuao upendo,luy,sw,Maragoli,translations """Shimulahelesiakhwo tsimbwa ebindu ebitakatifu ta.Khandi shimulafuubilakhwo tsimbiitsi tsilulu tsienywe ta, tsiakhetsukhana tsiatsisenachilila butswa nebilenje biatsio, ne nitsikalukha okhumuseera inywe. Sabe, Khaabe, Khong'onde omuliango"," Give not that which is holy unto the dogs, neither cast your pearls before the swine, lest haply they trample them under their feet, and turn and rend you.",luy,en,Luwanga,bible """Oluyali lube khu Nyasaye ikulu mwikulu, nakwo omulembe kube khushialo, mubandu abamuchamisinjia """," Glory to God in the highest, And on earth peace among men in whom he is well pleased.",luy,en,Luwanga,bible NI BABU ZETU WALIOTUFUNZA KUZUNGUMZA KIMARACHI., NI KUKA VEFWE NIBO VARUEKESIA HULOMALOMA LUMARACHI.,sw,luy,Marachi,translations 44. Mukali kokela eng'ombe., Mwanamke kukama ng'ombe,luy,sw,Maragoli,translations UMWELI UMUKALI NO MWANA ni vindu vihambani nitali umanyi agene yaga Nyasaye navutswa umundu mukali siamanya agambandika yaga mba.," MWEZI, MKE NA MTOTO ni vitu sawakwa pamoja lakini ujue haya Mungu lakini mke hajui haya ninayoandika.",luy,sw,Maragoli,translations Inyima wokuvega mkeere yateenya nomukaana.," Baada ya kunyoa, ajuza pamoja na msichana waliokota kuni.",luy,sw,Maragoli,translations "Koveye valina avekivala,", tu marafiki wa ulimwengu,luy,sw,Maragoli,translations Nyanya alienda kumwambia kidiri waende sokoni wanunue njugu., S. Kukhu yatsia khubolera khamuna banzie husiro bakule chinjugu.,sw,luy,Marachi,translations for ever and ever, ebisoni nebisoni,en,luy,Luwanga,dictionary "Alikufa kwa ajili ya dhambi zetu,"," Gehaana ni gerwa khulwefwe,",sw,luy,Maragoli,translations Zitawala nyinyi wote hakuna atakayesalia kwa nchi.," chilamuria enywe mweesi, se akhabeo okharame mu sibala.",sw,luy,Bukusu,translations "placenta; after-birth, especially before it comes away (see also likubo)", omwana wakhabiri,en,luy,Luwanga,dictionary "Mana emikanda emikhongo chiabandu nichitsia ewa yali, nibamureerera abalema, abafwokoya, ababofu, abalanyala okhuboola ta nende abandi abanji, naye nabahonia."," And there came unto him great multitudes, having with them the lame, blind, dumb, maimed, and many others, and they cast them down at this feet; and he healed them:",luy,en,Luwanga,bible okhusindikha, push; shove,luy,en,Luwanga,dictionary wooden or bone spoon, olwikho,en,luy,Luwanga,dictionary Mtapanda., Mulabiaala.,sw,luy,Bukusu,translations "Ne olwa abeechi ekhumi bandi abo bahulilakhwo amakhuwa ako, basinyishila abeechi babili abo."," And when the ten heard it, they were moved with indignation concerning the two brethren.",luy,en,Luwanga,bible """Bulano, Omwami yanzitsuliile, ne yarusiyekhwo tsisoni mubandu!"" Omumalaika Gaburieli arumbula akokhwibulwa khwa Yesu"," Thus hath the Lord done unto me in the days wherein he looked upon [me], to take away my reproach among men.",luy,en,Luwanga,bible Okhufimba khelishere shikhukaya ing'mbe okhunywa amatsi, A swollen frog does not scare a cow from drinking water in a pond.,luy,en,,proverbs tumaini Yesu Kristo, Suvira mu Yesu kristo.,sw,luy,Maragoli,translations Walitawala watu kwa miaka mingi., Valinda avandu mihiga minyingi.,sw,luy,Maragoli,translations okhukhaala," stretch and tie tightly, as cords on a bed, or those tying a skin on a drum; used of the whole process of making a bed or a drum",luy,en,Luwanga,dictionary wild fruit eaten by goats; also used in treating earache, indulandula,en,luy,Luwanga,dictionary "Abakuli abanjibaheelanga okhukula emiandu chia Nfula, okhuba biosi ebia yakusiinjia biali ebikhoongo khandi ebikhomefu.", Wanunuzi wengi walipenda kununua bidhaa za Nafula kwa sababu bidhaa zote ambazo alikuwa anauza zilikuwa kubwa tena nono.,luy,sw,Marachi,translations Mambo mengine yalifanana na mengine kutofautiana katika kutekeleza mila., Amang'ana malala gafanana nagandi gavukana na gandi mulikola mu miima.,sw,luy,Maragoli,translations rope; string; tape; cord; belt; etc., omukoye,en,luy,Luwanga,dictionary sexual intercourse; union; agreement; bargain, obusanji,en,luy,Luwanga,dictionary "Mungu mweza wa vyote, awe mke wake.", Wele omunyali owa bioosi abe omukhasi wewe.,sw,luy,Bukusu,translations "which indeed is less than all seeds; but when it is grown, it is greater than the herbs, and becometh a tree, so that the birds of the heaven come and lodge in the branches thereof."," Olwene nolutuutu muno nochelaasia khubufwa bundi bwosi, nebutswa olwa lusebukha nilukhula, nilwikhola omusaala omukhongo okhushila echindi chiosi, khandi kata amanyonyi kombakha ebitsu mumasaka kakwo "" Oluchelo lwelimela",en,luy,Luwanga,bible okhuyoya, dip or take out in small quantities,luy,en,Luwanga,dictionary Ebindu bingi ebia khuekhonyeranga khukasirianga eriseero ria ing'ombe., Vitu vingi ambavyo tunatumia hutengenezwa kwa ngozi ya ng'ombe.,luy,sw,Marachi,translations kuhu vefu vakorwa husunga luswairi nomba vaandi sivauriranga da luswairi., nyanya zetu hawajui kuzungumza kiswahili ama hata wengine hawasikii kiswahili.,luy,sw,Marachi,translations Mama nginga - Kidali, Mama nibebe -Kitanda,luy,sw,Maragoli,translations "Lwa avandu veve va gwa mu makono gomusigu, na si ha veye nomulala wokumukonya mba, avasigu VA my lola, va seka kigira liheridzwa lilye."," Wakati watu wake walipoanguka katika mikono ya adui, hapakuwepo na yeyote wa kumsaidia. Watesi wake walimtazama na kumcheka katika maangamizi yake.",luy,sw,Maragoli,translations a large bunch of bananas, ingore,en,luy,Luwanga,dictionary Wengine walisemezana wamweke sebuleni lakini hawakufanya hivyo bali walichukuwa uji uliotokota na kuweka sikioni mwa nyanya huyu.," Avalala vavoola, ""Kumute mumuliru."" Navutswa sivaamutamu mba vaavugula vusalu nivutavagira niviika mugutu gulala",sw,luy,Maragoli,translations "Baba, mama, mwana vafanana - Irisu"," Baba ,mama,watoto wanafanana -Nywele",luy,sw,Maragoli,translations okhusubira, hope; trust; expect; believe,luy,en,Luwanga,dictionary Ivale yi vugwi., Kaskazini mashariki.,luy,sw,Maragoli,translations eaves of a house, eshitsafu,en,luy,Luwanga,dictionary Setsu asigisaa lusasu, Setsu anatupa ukuni.,luy,sw,Maragoli,translations "Yesu naboolela Petero ari, ""Ekhuboolela toto mbu, eshilo shino itaywa niyilashialakula ta, olanzikaana akhandi khataru """," Jesus said unto him, Verily I say unto thee, that this night, before the cock crow, thou shalt deny me thrice.",luy,en,Luwanga,bible """Omwechesia, Musa yakhuhandichila ari, ‘Omundu naba nali nomusiani wabwe, mana omusiani wabwe oyo afwe, ne aleshe omukhasi, nabula omwana, omusiani wabwe oyo okhuula akalusie omukhasi oyo, mana yebule ninaye abaana okhuchinguula eliira liomusiani wabwe omufu oyo.'"," Teacher, Moses wrote unto us, If a man's brother die, and leave a wife behind him, and leave no child, that his brother should take his wife, and raise up seed unto his brother.",luy,en,Luwanga,bible Na mabikira katika mji wa Yuda., Avakana vagima mu madala ga Yuda.,sw,luy,Maragoli,translations nilikasirika na kutoka kuanza safari ya kwenda nyumbani., ndakasirika no hurula na ninjaka lukendo lwa huthia mdala.,sw,luy,Marachi,translations "2. Kwikala ku lugina lwavasieraku, kijira ulatula mugongo."," 2. Kuketi kwenye jiwe la kusiaga nafaka, kwa sababu utapasuka mgongo.",luy,sw,Maragoli,translations Avalogoli vatsitsa ku kigulu kyavo ekeveye ivihiga ukutsia ukusala makandi vatsitsa ivinditsi ukuteva Nyasaye avahe ovogeeri makandi ulwa vatsa kola umuluka gwavo gugasitswi., Wamaragoli walikuwa wakienda katika mlima wao ulioko Vihiga kuomba na tena walienda kuomba Mungu awape hekima na pia watakapofanya tambiko lao tambiko hilo libarikiwe.,luy,sw,Maragoli,translations "Debora amukoboosia ali, bulayi, ndacha ne nawe, ne ewe se olanyoola efuma khulwe khuula tawe sikila wele omunyali owa bioosi alaana sisera Khu mukhasi."," Debora akamjibu kuwa, vizuri, nitaenda nawe, na wewe hutapata kusifiwa kwa kuwapiga lwa sababu mungu mweza wa vyote atapeana sisera kea mke.",luy,sw,Bukusu,translations "Mwoyo gwange guyanzi muno,", Moyo wangu hufurahia mno,luy,sw,Maragoli,translations Khubola bwa dodo ing'ombe ni siruko siamaana muno., Kusema kweli ng'ombe ni mfugo wa maana sana.,luy,sw,Marachi,translations "young man, fully grown and developed; warrior", omutsohu,en,luy,Luwanga,dictionary Tena walikuwa wakisaidiana katika shida zote., Kandi vakonyananga muvudinyu vwosi.,sw,luy,Maragoli,translations be crucified, okhukhomwa,en,luy,Luwanga,dictionary "watoto hao walipendana sana, mume na mke wote walipendana na tena mavya aliwapenda watoto wale.", vana avo vajamana sana; musacha nende mukhasi vosi vajamana na khandi nahufiala yajama vana varia.,sw,luy,Marachi,translations ewa, where s.o. is; at s.o.'s place,luy,en,Luwanga,dictionary BASOMI BABAKELA KAMAREBA KE EKILASI YA MUNANE KCPE KUMWESI KWE KHATARU KUMWIO KUNO BACHA KHWITUBA MUKILASI YA 9 MUBISOMELO BIE KHABILI ENDALO YA MUCHULI., WANAFUNZI WALIOFANYA MTIHANI WA DARASA LA NANE YAANI K.C.P.E MWEZI WA TATU MWAKA HUU WANAENDA KUJIUNGA NKIDATO CHA KWNZA HAPO KESHO.,luy,sw,Bukusu,translations Va twuliza vindu vyavo vyokuyanzidza kuva vyokulia vyokwiranya myoyo gyavo ubuhya., Walikuwa wakitoa vitu vyao vya kupendeza ndipo wabadilishane na chakula.,luy,sw,Maragoli,translations okhunyalulukha," be sticky and doughy, so that it cannot be broken off cleanly but trails strings behind it",luy,en,Luwanga,dictionary soap ( isabuni,en,luy,Luwanga,dictionary Kula kwao kwa mahindi sambuli hiyo ndiyo iliyowapendeza., Liria lyavo lya maduma lugano yiru nirwo lwa vayanza.,sw,luy,Maragoli,translations -kololofu, straight; honest (of s.o.); straight-forward; righteous,luy,en,Luwanga,dictionary Mutava vahambiki viwaini, Msiwe wakunywa na kulewa,luy,sw,Maragoli,translations argue as to who shall do a piece of work, okhwichikana,en,luy,Luwanga,dictionary omwachesia, teacher,luy,en,Luwanga,dictionary Ing'ombe ni sindu siri nende malayi masabi khu muundu. Ing'ombe iri nende bulayi nende bumaanu buayo mudala. Ing'ombe bandu baijama lukari sakira bairukanga mudala., Ng'ombe ni kitu kilicho na uzuri mwingi kwa mtu. Ng'ombe ako na uzuri na ubaya wake nyumbani. Ng'ombe watu wanampenda sana ndio maana wanamfuga nyumbani.,luy,sw,Marachi,translations "And if any man would go to law with thee, and take away thy coat, let him have thy cloak also."," Ne kata omundu nakhwinjilila itookho, kho mbu abukule lishatilio, muleshele abukule kata likotilio.",en,luy,Luwanga,bible "thou oughtest therefore to have put my money to the bankers, and at my coming I should have received back mine own with interest."," Wali nokhoyile okhukholela italanda yanje inganga, ne mukhuchelela khwanje ndakhanyoolile italanda yanje nende injelesio yayo.",en,luy,Luwanga,bible okhuyera inda," conceive a child, become pregnant",luy,en,Luwanga,dictionary okhuhotseresia, quiet; soothe; calm; tame; make peace; pacify,luy,en,Luwanga,dictionary Mungu muweza wa vyote anastahili akate mpaka kati yangu na wewe., Wele omunyali owa bioosi akhoya akhalaka akari wase ne nawe.,sw,luy,Bukusu,translations "mat, ( omukeka,en,luy,Luwanga,dictionary Eshibi shieinda nelifumo, The stomach's enemy is a spear.,luy,en,,proverbs "lie; sleep; die; akonanga munzu 'he sleeps in the house', ifula ikona omuheso 'rain hasn't fallen for several days'", okhukona,en,luy,Luwanga,dictionary "evening greeting, 'good evening!'", bwakhera!,en,luy,Luwanga,dictionary Kwa sababu hii uwe macho, Kigira yaga muhenze vulahi,sw,luy,Maragoli,translations "Okhuba buli omundu ousaba, alaheebwa, ne oukhaba, alanyoola; naye oukhong'onda omuliango, alekulilwa.", for every one that asketh receiveth; and he that seeketh findeth; and to him that knocketh it shall be opened.,luy,en,Luwanga,bible omulabi," runners of potatoes, which are planted instead of the seed-potatoes used by Europeans",luy,en,Luwanga,dictionary Omululu alulila mubabwe, 419. Omululu mulala shiwakhwesika (DWA170) We cannot depend on one brave man for victory.,luy,en,,proverbs okhulasana," throw spears etc. at each other, hence fight with weapons; be at war",luy,en,Luwanga,dictionary uproot; dig up by the roots, okhusyula,en,luy,Luwanga,dictionary "And they went out, and fled from the tomb; for trembling and astonishment had come upon them: and they said nothing to any one; for they were afraid."," Mana nibelukha nibarula hang'ani, shichila bali nibaiire khandi nibatechelanga. Mana nibalaboolelakhwo omundu likhuwa liosi liosi tawe shichila bali nibariire. Yesu aloleshela Mariamu Magadalene",en,luy,Luwanga,bible okhwatikha," break (cup, pot, etc.)",luy,en,Luwanga,dictionary "A vambuye muluvo kuduka kugumira virenge vyange, u nziranya inyima."," Ametandika wavu aninase miguu, amenirudisha nyuma.",luy,sw,Maragoli,translations Nikutaaga matunda kulakoleraki?, Ni nini tunawezakunyia matunda tunayopanda,luy,sw,Maragoli,translations "Waza ya muda vilivyopita kwa muda, mungu wenu yuko anampatia nyinyi mlikuwa na hamjazaliwa."," ""Yibaasia ke biise bibiabira, mu biise, Wele wenywe alikho amuelesia enywe nibio mwaba ne mukhasaalwa tawe.",sw,luy,Bukusu,translations "make a loud, deep sound", okhukhumukha,en,luy,Luwanga,dictionary obunyali, power; ability,luy,en,Luwanga,dictionary Kule mbinguni kuna baadhi ya nyota ambao huwatawali wengine majawapo akiwa anaitwa IYASULI, Kwigulu koveye yo na vami vandi ave Tsing'ereng'ani naye ni kuli iyakulanganga IYASULI.,sw,luy,Maragoli,translations okhwinjira, enter; go in; to through,luy,en,Luwanga,dictionary "Ne olwa Yesu yali natikulukhanga Yerusalemu, yabukula abeechi ekhumi nababili abo shibeka, naboola ninabo bonyene khunjila ari,"," And as Jesus was going up to Jerusalem, he took the twelve disciples apart, and on the way he said unto them,",luy,en,Luwanga,bible "sharply defined edge to the hair of the head, made by shaving", lituma,en,luy,Luwanga,dictionary Tumsifu mweza wa vyote., Khukhoya Omunyali Owa Bioosi.,sw,luy,Bukusu,translations I am as good as dead I am a walking dead., Ndafwa masinjira,en,luy,,proverbs Naye Hezekia yali samwana Manase; Manase yali samwana Amoni; Amoni yali samwana Yosia., and Hezekiah begat Manasseh; and Manasseh begat Amon; and Amon begat Josiah;,luy,en,Luwanga,bible emphatic colloquial affirmative, ne khandi,en,luy,Luwanga,dictionary Walikuwa wanafanya vibaya sana., Vaakola vudamanu ligali,sw,luy,Maragoli,translations okhuberekha, conceive a child,luy,en,Luwanga,dictionary Eshioraaka neshiochesa, You harvest what you plant,luy,en,,proverbs Good afternoon Pastor., Keshitere omukambii.,en,luy,Luwanga,translations cross-eyed person, owamashu,en,luy,Luwanga,dictionary change the subject; evade a question or a topic of conversation; divert attention, okhukoyakoyia,en,luy,Luwanga,dictionary Nikimaliza nasema kuwa ng'ombe ni mfugo mzuri ambaye napenda sana hata kuliko wazazi wangu. Kwa majina naitwa Owino Brian kutoka Sikura nasema kwamba ng'ombe ni kitu cha maana mimi mwenyewe napenda ng'ombe., Niimala niimbola mbari ing'ombe ni siruko silayi eria ndakhera lukari kata khukhira beebusi bange. Khumera baananga Owino Brian khurula sikura niimbola mbari ing'ombe ni sindu sia maana ni esia mwene ndajama ing'ombe,sw,luy,Marachi,translations Khupila Nyasaye orio khulwa okhukhulinda naaba nachama., Shukuru Mungu kwa kukulinda akipenda,luy,sw,Marachi,translations huari huula msirivua hulola vandu veethule ridala., tulipofika kwenye lango kuu tukawaona watu wamejaa boma.,luy,sw,Marachi,translations Balaa ilikuwa kuwapoteza watu wakubwa wazuri wakenya., Ishida yari khukosia bandu bakhongo balayi bakenya.,sw,luy,Marachi,translations Yahova amanyanga ive vindu yivi, Mungu anakupatia uwezo wa kuona,luy,sw,Maragoli,translations Ndi ndi ndi aee, Ndi ndi ndi aee,sw,luy,Marachi,translations Yiri nelifedete linene, Hii ni ……………. Kubwa.,luy,sw,Maragoli,translations Mwili, OMbiri,sw,luy,Maragoli,translations "Ingokho ni sireke silayi lukari, ireranga mabuyu, inyama nende ebindu bingi. Bulai bwa ingokho ni khurera mabuyu nende khualula mabuyu ako niyaalula tsimwinyi, ni tsimwinyi etsio tsiba tsingokho. Khandi buri ingokho khasiijong'anga khualula."," Kuku ni mfugo mzuri sana , huleta mayai, nyama na vitu vingi. Uzuri wa kuku ni kuleta mayai na kuagua mayai hayo akiagua vifaranga, na vifaranga hao wanakua kuku. Tena kila kuku huwa hachoki kuagua.",luy,sw,Marachi,translations hope, omukoye,en,luy,Luwanga,dictionary interrupt a conversation, okhuyochesia,en,luy,Luwanga,dictionary Ndenya okhulola eshiombo., I want to see you beautiful.,luy,en,Luwanga,translations "Alipokuwa karibu kuingia Misri , akamwambia Sarai mkewe kuwa; "" Najua wewew ni mwanamke mrembo,"""," Nga aaba ne ali siimbi khukhwingila mu Misiri, aboolela Sarai,omukhasi wewe ali, ""Manyile ndi ewe oli omukhasi owe likoondo lulayi,",sw,luy,Bukusu,translations babaandu chimia chitaru baanyaka busa kameechi ne kamakhono mala ne bakamulila busa., watu mia tatu waliramba maji na mikono kisha wakaramba tu.,luy,sw,Bukusu,translations question; examination, lirebo,en,luy,Luwanga,dictionary Wachunga walipolinda, A vayi vaya mmbudiku,sw,luy,Maragoli,translations "Lakini alikataa, watu wakalia amfrushe lakini hawaskizi."," Lakini yakhaya, bandu balira amuirusie lakini sa abaulira da.",sw,luy,Marachi,translations "12 Vuka, Debora; sig ! Inze ndimbira Yahova lidzomi-a vuka,vuka, wimbe Iwimbu;"," Amka, amka, Debora; mimi na mwimbia Mungu namshukuru, amka, amka imba wimbo",luy,sw,Maragoli,translations Kuduka Iwa inze Debora nda, Kufika iwe mimi Debora nilipo,luy,sw,Maragoli,translations Na nyinyi mkulikubali kuwa kama mji wa Heshiboni ambao nilisema ulikuwa mzuri, Ne enywe mwafukiilila muli nga lukoba lwa Heshiboni niluo naloma luaba lulayi,sw,luy,Bukusu,translations Avana vakana valondangwa ku ligali dave., Watoto wasichana hawakufuatwa sana.,luy,sw,Maragoli,translations Nina msitu wangu nikifyeka unamea -Nywele," Mbeye no mulitu gwange, nindimula nagwo nigu mera - irisu",sw,luy,Maragoli,translations Sisera akaingia kwa hema la Yaeli kwa sababu mfalme Yabini wa Hasori alikuwa na amani na wa nyumba ya Heberi., Sisera engila mu liiema lia Yaeli sikila omwami Yabini owa Hasori aba ne kumulembe nende be enju eya Heberi.,sw,luy,Bukusu,translations Watu waliyo na huu ugonjwa wanaambiwa wawache kujisha kwa uso., Bandu bari nende bulwaye buno babolerwa barehe khutira muchimoni kose obueni bwabu.,sw,luy,Marachi,translations Okhutekha, Getting married,luy,en,Tsotso,translations Noboola nende ouli khumuliango oba nomwikulile, If you answer the door you should open for the one who knocks.,luy,en,,proverbs okhukhonga, cut firewood in small pieces,luy,en,Luwanga,dictionary NALOMALOMA KHUBASANGI BE KUMUKANDA KWA CONER MAENI MULUKONGO LWA MAENI MWISASA LIE BUJUMBELIA KIMILILI WANDILI AMAKHUSUBISIA BAMENYA MBO SIKUKA SIEWE SILI MUMBILO CHE KHUKOLOLA EMBOTOKHELELA MUMAKANGILO KOSI MUKAUNTI EYO NE NONO BAKHABA NE BURI BWE KHUCHICHANGAMO KHUENJA BUSILIKHI TAWERE," AKISEMA HYA AQKIWAHOTUBIA WANACHAMA WA KIKUNDI CHA MAENI CORNER KATIKA WADI YA MAENI ENEO BUNGE LA KIMILIWANDILI,I ALIHAKISHIA WKAAZI HAO KWAMBO WIZARA YAKE IMO KATIKA HARAKATI ZA KUREKEBISHA MTIRIVYOGO UNAOSHUHUDIWA KATIKA HSPITALI HIZO NA KWA HIVYO WASIWE NA HOFU YA KUTEMBEA HOSPITALI HIZO.",luy,sw,Bukusu,translations Avayi va linda magondi mbudiku., Walipolinda wanyama wao,luy,sw,Maragoli,translations Vuluare vya korona vyetsa musialo muno mwika kwa elefu mbili kumi na tisa., Ugonjwa huu wa korona uliingia kwa hii dunia mwaka wa elfu mbili na kumi na tisa,luy,sw,Marachi,translations weakness and faintness without giddiness for which use oluhungoyi, olumbutsu,en,luy,Luwanga,dictionary Tunda ambalo ni zuri, Litunda liveeye lirahi.,sw,luy,Maragoli,translations libyakala, small lizard (skink?),luy,en,Luwanga,dictionary ABURAHAMU AHAMIA HEBRONI, ABURAMU AUYILA HEBURONI.,sw,luy,Bukusu,translations "And while he was in Bethany in the house of Simon the leper, as he sat at meat, there came a woman having an alabaster cruse of ointment of pure nard very costly; [and] she brake the cruse, and poured it over his head."," Ne Yesu nali Betsania, niyekhaale nalitsanga munzu mwa Simoni, owali owobuchele, omukhasi undi yetsa nali nende eshimuka eshia amafura keshing'ari khandi akobukusi obweikulu. Nafunula eshimuka eshio, natsukhulula amafura ako khumurwe kwa Yesu.",en,luy,Luwanga,bible kusilla ku mang'ana ga senge., Kupuuza wasia wa shangazi,luy,sw,Maragoli,translations "Kho abesaaliisi abakhulundu nende abakhulundu bandi nibakhung'anila halwanyi wa Kayafa, omwisaaliisi omukhulundu."," Then were gathered together the chief priests, and the elders of the people, unto the court of the high priest, who was called Caiaphas;",luy,en,Luwanga,bible libafu, bath ( Namali kuva mu mweli ku madiku kutula 3-6 avetsa mu tsinganangani tsinyingi kali mutsing'endo tsitsie ihale anaho ukutsia muvandu havaveye vanyingi siyenya mba.,sw,luy,Maragoli,translations vulture, ingosia,en,luy,Luwanga,dictionary "and shall begin to beat his fellow-servants, and shall eat and drink with the drunken;"," ne achaaka okhukhupa abakhalabani bashie, nalia, nende okhunywa nabameesi.",en,luy,Luwanga,bible Yule wako, Wovo ula,sw,luy,Maragoli,translations ukipenda usiondoke hadi nitakapo kuletea sadaka ya chakula., nosiima okharekukha tawe khukhwola nga ndakhureerera sianwa sie biakhulia.,sw,luy,Bukusu,translations "Nazo vitunguu zilikuwa za viazi, zilikuwa zimemea na kuchukua umbo wa mpira."," Nabio ebituunguo biali ebiamapwoni, biali biabuundukunya shinga ompira.",sw,luy,Marachi,translations Zlikuwa dhambi zangu, Gwa li bwoni bwange.,sw,luy,Maragoli,translations okhukunguna, walk doubled up; crouch down,luy,en,Luwanga,dictionary Ng'ombe ni mnyama tunayemfuga nyumbani. Mnyama huyu ni mzuri nyumbani yaani ng'ombe ana na faida nyingi sana., Ing'ombe ni isolo ya khurukanga mudala. Isolo ino ni indai mudala yaani ing'ombe iri nende tsifaida tsisabi lukari.,sw,luy,Marachi,translations "refrain from taking food, etc., so as to leave it for others; be selfdenying; be self-controlled; be temperate", okhwireshesia,en,luy,Luwanga,dictionary UMUHIMU WA NG'OMBE, BULAYI BWA ING'OMBE,sw,luy,Marachi,translations okhwinyasia, disturb oneself; trouble oneself,luy,en,Luwanga,dictionary "the blind receive their sight, and the lame walk, the lepers are cleansed, and the deaf hear, and the dead are raised up, and the poor have good tidings preached to them."," ababofu banyalilungwa okhulola, abalema bachendanga, abobuchele basiiyungwa, abatimbe bahulilanga, abafu balamusibungwa, ne abamanani bayaalilungwa Amakhuwa Amalayi.",en,luy,Luwanga,bible Sindu sindi esia ingokho ikhonyanga ni niwiirusibwe musikuli noonyola mbari mudala mapesa kabulao onyala wabukula ingokho ndala nootsia oikusia khusiiro ili khunyola amapesa ka khurungu musikuli., Kitu kingine ambacho kuku anasaidia ni ukifukuzwa shuleni na unapata kuwa nyumbani pesa haiku uneza chukua kuku moja na uuze sokoni ili upate pesa ya kulipa shuleni.,luy,sw,Marachi,translations obusera owamabeere, porridge made with sour buttermilk,luy,en,Luwanga,dictionary Niimaririsia ndakha khubola rikhua riange. Noori nende ing'ombe mudala orakosa khuiberesia ebiakhuria nende matsi. Nooruka ing'ombe soolasanda khaba. Mundu yajama ing'ombe khuluobera ni indayi., Nikimalizia nataka kusema neno langu. Ukiwa na ng'ombe nyumbani usikose kumpea chakula na maji. Ukifuga ng'ombe hautateseka kamwe. Mtu anampenda ng'ombe kwa maana ni nzuri,luy,sw,Marachi,translations sikuli siefwe siri nende vana mia tsirano; vasiani ni mia thidaru nende bahana mia thiviri., shule yetu ina wanafunzi mia tano; wavulana ni mia tatu na wasichana mia mbili.,luy,sw,Marachi,translations Lala mtoto wa baba., Omwana wa baba gona,sw,luy,Maragoli,translations Uzia yali samwana Yosamu; Yosamu yali samwana Ahazi; Ahazi yali samwana Hezekia., and Uzziah begat Jotham; and Jotham begat Ahaz; and Ahaz begat Hezekiah;,luy,en,Luwanga,bible Kawariwo nende lwimbo lundi lwa vazee lwembwanga maick senge oluumbe luno lwakhabere lurungungwa mana lukhaya khuira bakharungire ing'ombe alala nende tsinyimbo tsiindi.," palikuwepo na wimbo mwingine ambapo wazee na shangazi walikwa wakiimba, ""hiki kifo kingekwa kinalipwa na kikose kuua kingelipwa ng'ombe pamoja na nyimbo zingine.",luy,sw,Marachi,translations bend; be bent, okhwikota,en,luy,Luwanga,dictionary Always ready to travel must be on a mission., Nzia ebulebe shakosa oluchendo,en,luy,,proverbs """Yatsia e Nairobi, ewa Simiyu."," "" Alienda Nairobi kwa Simiyu.",luy,sw,Marachi,translations mababu zetu wa kitambo pia wanajua kuzungumza kimarachi kamili tena kimarachi kina vitu vingi ambavyo watu huzungumza., vakuka vefu vahare vosi vamanya hulomaloma lumarachi kamili khaandi lumarachi lurimo vindu vingi vya vandu hulomalomanga.,sw,luy,Marachi,translations "Yiyi ulwanda, yiyi ulwanda - Kirindwa", Huku mwamba huku mwamba -Kaburi,luy,sw,Maragoli,translations wander aimlessly; be lost, okhutima,en,luy,Luwanga,dictionary Nataka kukuomba kuwa usicheze na huu ugonjwa, Nyeenya khukhubora mbari solabaya nende bulwaye buno dawe.,sw,luy,Marachi,translations become greedy or gluttonous, okhulang'ukha,en,luy,Luwanga,dictionary mimi wako violet anyango nakutakia siku njema., nesie wawo violet anyango ; huenyera inyanga indai.,sw,luy,Marachi,translations young baby, omwana omutoro,en,luy,Luwanga,dictionary "He that hath ears to hear, let him hear.", Kho ouli namarwi akokhuhulila lekha ahulile.,en,luy,Luwanga,bible "Navo va vula kuvimbula ubwoni bubwo, kuduka ku girunkannya lyadikidzwa lilyo."," Wala hawakufunua uovu wako, Wapate kurudisha kufungwa kwako.",luy,sw,Maragoli,translations lilaro," foot, particularly instep",luy,en,Luwanga,dictionary sighs, amaumo,en,luy,Luwanga,dictionary "Mana nabalekha narula mwitookho elo natsia Betsania, niyeyalisiayo eshilo eshio. Yesu atsuba omukhuyu"," And he left them, and went forth out of the city to Bethany, and lodged there.",luy,en,Luwanga,bible deceive; cheat; lie; tell untruths (see okhubeeya), okhukatia,en,luy,Luwanga,dictionary leave those you are walking with and lag behind; go off your work; speak haltingly in a foreign language, okhwikatambia,en,luy,Luwanga,dictionary And these shall go away into eternal punishment: but the righteous into eternal life.," Mana abamayanu abo bakhayilwe mushinyasio eshieinziayo, nabo abalunjishi nibayilwa obulamu bweinziayo """,en,luy,Luwanga,bible "stubble; field in which millet has been harvested, with the stubble still standing", eshikata,en,luy,Luwanga,dictionary Owing'oyong'oyia kumulinda, He who delays action that action still awaits him.,luy,en,,proverbs Wamanya ku umundu umanya agendaa hango vudiku?, Unajua mtu yeyote ambaye hutembea nyumbani kwako usiku?,luy,sw,Maragoli,translations "53 VA twulizi livamwoyo lyange mu inyumba ya hasi ligali, va teye ligina ku inze.", Walijaribu kukomesha maisha yangu ndani ya shimo na kunitupia mawe,luy,sw,Maragoli,translations I need your love, Ndenya obuyanzi bwo.,en,luy,Luwanga,translations Nitawatumia kufuatana na nabii kama wewe kutoka kwa yasiyo ya umungu watu wao wenyewe., Ndibarumikhira khuloondekhana nendera omung'oosi nga ewe khukhwama mu kakhali ke Buwele tawe baandu babwe babeene.,sw,luy,Bukusu,translations shriek; scream; shout, okhukhaka,en,luy,Luwanga,dictionary "Yesu alihukumiwa msalabani,"," Yesu khu musalaba va mukhalajira,",sw,luy,Maragoli,translations vertically overhead, tunjerere,en,luy,Luwanga,dictionary OBULWAYE BWA KORONA NUKHORERE MAKHUA MALAYI KHUSHIRA AMABI., UGONJWA WA KORONA ULITUFANYIA MAZURI KULIKO MABAYA.,luy,sw,Marachi,translations tsimbabasi, pity; mercy,luy,en,Luwanga,dictionary "Where is he that is born King of the Jews? for we saw his star in the east, and are come to worship him."," nibareeba bari, ""Omwana wibulwe okhuba omuruchi owa Abayahudi ali heena? Khuluutsi ing'ining'iniye Ebukwe, ne khwitsile okhumwinamila """,en,luy,Luwanga,bible Kama ninga atawale," A la meha kuli indidzu,",sw,luy,Maragoli,translations "hollow reed, used by children to make musical pipes", likale,en,luy,Luwanga,dictionary buli hosi, everywhere; each place,luy,en,Luwanga,dictionary liche," ant (general), white ant",luy,en,Luwanga,dictionary ishilingi, shilling,luy,en,Luwanga,dictionary "Aburamu abukula Sarai omukhasi wewe,ne Luti omwana owa wandaaye ,ne kimiaandu kiabwe kioosi nikio baaba ne banyoolile, ne nasioobi nibo banyoola mu Harani,mala barakikha lukeendolwe lhucha mu sibala sia kanaani.Nga boola mu sibala sia Kanaani,"," Abrahamu akachukua Sarai mkewe na Luti mwana wa nduguye na mali yao yote ambayo walikuwa wamepata, na haramu waliopata kwa Harani, alafu wakaanza safari ya kuenda Kanaani.Walipofika kwa inchi ya Kanaani .",luy,sw,Bukusu,translations "And he asked them, What question ye with them?"," Mana Yesu nabareeba ari, ""Eshia muyingananga ninabo nishiina?""",en,luy,Luwanga,bible "Wengine waliwaendea wagagnga, kasha mganga anawaambia, ""Mwenzenu aliyeaga ndiye anayesababisha magonjwa na shida mnazopitia."""," Naho valala vatsitsanga ku vukumu, ma mukumu avoola, ""Vuyu winyu wakuza oyo niye oletanga vulwaye nu vudinyu vwamulo langa yivwo.",sw,luy,Maragoli,translations "Mu khunyoa lukoba lino lwa Tanywe mu maloba niko bakhuele efwe, laangwanga luli, kiriti-seferi."," Kwa kuanza mji huu wa ulitawanyika kwa ardhi ambayo tumepewa sisi, uliitwa kuwa kiriath-seferi.",luy,sw,Bukusu,translations omulina, friend,luy,en,Luwanga,dictionary Mtu akiwa na huu ugonjwa si vizuri., Omundu nari nende buluare buno sinivulai dawe.,sw,luy,Marachi,translations Oureeba shinomusiru tawe, Asking is not stupidity.,luy,en,,proverbs "This was from the Lord, And it is marvellous in our eyes?"," Buno, bwali obukholi obwa OMWAMI Nyasaye. Ne kano nakokhuhuchisia khwifwe!' """,en,luy,Luwanga,bible undress…; take off clothes, okhufwalula,en,luy,Luwanga,dictionary Blessed are the meek: for they shall inherit the earth.," Nabeikhabi abaholo, okhuba balanyoola aka Nyasaye yabasuubisia khushialo!",en,luy,Luwanga,bible eliaka, ant-bear; ant-eater; aardvark; earth pig,luy,en,Luwanga,dictionary okhwiyitsusia, recall what one has seen and done in the past; remind oneself,luy,en,Luwanga,dictionary lonely dwelling place; an isolated village or kraal, okhumenya eshisoma,en,luy,Luwanga,dictionary okhukhanya, crumple up,luy,en,Luwanga,dictionary Basidoni balanganga sikulu sie Baamori namwe khu sikiingi sie Herimoni bali Sirioni ne Baamori basi luluuchi lwa Yaboki namwe khu ngoba langanga bali Seniri, Wasidoni huita mlima huu Mlima wa Waamori au ukanda wa Herimoni kama Sirioni na Waamori.,luy,sw,Bukusu,translations Naye amewadharau mfalme na kuhani Katika uchungu wa hasira yake., Na kwani nomusalisi ya VA legamu livirirwa lyobutima bwibwe.,sw,luy,Maragoli,translations "Baada ya kuvuna vyakula, mfanye karamunya mavuno na karamu ya vikapu."," Enyuma we khubuunga biakhulia, mukhole enaikara ya bisali",sw,luy,Bukusu,translations infancy; childishness; childish ways, oluyere,en,luy,Luwanga,dictionary Ne babaandu boosi balikobosia., Na watu watarejeshwa.,luy,sw,Bukusu,translations "Ne muli mu kambi siise sie liie, nibio wikopia baakwa, ne okhakholela mukhoya mulobe sisiindu siosi siosi orio Omuisiraeli wasio tawe.", Na mkiwa kwa kambi wakati wa vita ambavyo ulikopesha walianguka na asiyefanyia mnastahili mkatae kitu chochote hivyo muisraeli mwenzako.,luy,sw,Bukusu,translations "Mtoto alikimbia mbio akaenda kwa nyumba akaita eti ""Mama kuja uone kutu kumesima kwa lango kuu."""," Omwana yeerukha tsimbiro naatsia munyumba naalanga mbari ""Mama itsa ololekho kundu kuemere khu geti aria""",sw,luy,Marachi,translations "Va mu lega ni va museka,", Walimshinda na kumcheka,luy,sw,Maragoli,translations "Nabo nibachaaka okhuboolelana abeene khu beene bari, ""Shikhulikhwo nemikaate tawe."""," And they reasoned one with another, saying, We have no bread.",luy,en,Luwanga,bible "tulidurusu hisabati, somo la kiswahili; kwa sababu tulikuwa na muda mfupi tulidurusu tu masomo hayo mawili tukamaliza.", huastada imathi ;msomo kwa luswairi huvera hwali nende viha vididi huastada misomo kiviri eko nihumarire.,sw,luy,Marachi,translations Mbegu hii ilifichika katika baadhi ya maeneo ikawa inaonekana ila mahindi meupe ikapewa jina EMBEGU., Givisa ku mu tsisoma nigalolekanga ku navutswa amalavu ni gahevwa lyeta EMBEGO.,sw,luy,Maragoli,translations "Mana nibaboolela abelihe abo bari, ""Muboolele abandu muri, Abeechibe betsile eshilo nibeeba omubilikwe nikhuli mundoolo.'"," saying, Say ye, His disciples came by night, and stole him away while we slept.",luy,en,Luwanga,bible okhuresibwa, be found,luy,en,Luwanga,dictionary bleeding from the nose, omutsusu,en,luy,Luwanga,dictionary "Mana abeechi nibetsa khu Yesu nibamureeba bari, ""Mbushiina noboolanga ninabo mutsinjelo?"""," And the disciples came, and said unto him, Why speakest thou unto them in parables?",luy,en,Luwanga,bible "And when Jesus was come into Peter's house, he saw his wife's mother lying sick of a fever."," Ne olwa Yesu yenjila munzu mwa Petero, yalola nyakhufialanyene Petero nakonile, nalwala omurengo.",en,luy,Luwanga,bible Na watu wengine wote, Na vandu vandi voosi,sw,luy,Maragoli,translations Ing'ombe yosi yenyekhana iboywe abundu ari nende obunyasi obulayi., Ng'ombe pia anahitaji afungwe mahali ambapo kuna nyasi nzuri.,luy,sw,Marachi,translations Yesu Mwana Wa Nyasaye, Yesu Mwana wa Mungu,luy,sw,Maragoli,translations Rehema zake., Tsimbibagi titsye.,sw,luy,Maragoli,translations "He saith unto him, Which? And Jesus said, Thou shalt not kill, Thou shalt not commit adultery, Thou shalt not steal, Thou shalt not bear false witness,"," Omusaatsa oyo namureeba ari, ""Amalako shiina?"" Yesu nakalusia ari, ""Shioleranga omundu ta, shiolaheyanga ta, shioleebanga ta, shiolachikhanga owashio ta.",en,luy,Luwanga,bible Tunashangaa kwa sababu anafurahi, Ku genya kigira a yanza,sw,luy,Maragoli,translations ANAKAMUNA NA ANAKANANI (1), ANAKAMUNA NA ANAKANANI (1),sw,luy,Maragoli,translations Anaona nyonyo ya titi, Alola inuuniru yoluveere,sw,luy,Maragoli,translations Bata, Libada,sw,luy,Maragoli,translations okhuteba, mind; care,luy,en,Luwanga,dictionary "Kila mara wakati walipokuwa wakienda vitani, mungu mweza wa vyote haikuwa upande wao, vizuri na jinsi alikuwa amewaambia."," Buli lwoosi nga ne bachichanga mwiie, wele omunyali owa bioosi se abechanga lubeka lwabwe tawe, bulayi bwene nga aaba ne aboolile.",sw,luy,Bukusu,translations "Ne olwa abaayi bali nibaluutsi omwana oyo, baboolela Mariamu nende Yosefu amakhuwa koosi aka omumalaika oyo yali naboolile khumwana oyo."," And when they saw it, they made known concerning the saying which was spoken to them about this child.",luy,en,Luwanga,bible Kalunu yazugana na vandi vandu., Sasa alitangamana na watu wengine.,luy,sw,Maragoli,translations be lost, okhukora,en,luy,Luwanga,dictionary Mungu anayeweza yote anawatawanyisha kutoka hapoili wasijenge jamii na watawanyike dunianikote., Wele Omunyali Owa Bioosi abasalanisia khukhwama abwenao balekha khukhwombakha lukoba olwo bali balekha khukhwombakha lukoba basalanikha mu sibala sioosi.,sw,luy,Bukusu,translations obwilasi, lust; evil desire; particularly sexual desire,luy,en,Luwanga,dictionary "abalamwiira, ne khunyanga yakhataru alalamusibwa "" Abeechi abo nibabeelela muno. Obushuru obwarungungwa muhekalu"," and they shall kill him, and the third day he shall be raised up. And they were exceeding sorry.",luy,en,Luwanga,bible chapter ( isula,en,luy,Luwanga,dictionary "A voice was heard in Ramah, weeping and great mourning, Rachel weeping for her children; And she would not be comforted, because they are not."," ""Omwoyo kuhulilikha mwitaala lia Rama, okhulila nende okhwikhuula okhululu. Raeli yekhuulanga abaanabe; alobile okhuhotselesibwa, okhuba boosi babulaho "" Okhurula Misiri",en,luy,Luwanga,bible "And when the season of the fruits drew near, he sent his servants to the husbandmen, to receive his fruits."," Olwa lichesa liola, yaruma abakholibe okhutsia khubalimi abo okhunyoola omukabokwe okhurula khwichesa elo.",en,luy,Luwanga,bible Wakati mwingine mtoto angempata njiani kisha anajifungua kisha anakabeba katoto kenyewe anaenda naye nyumbani aliowaacha nyumbani wanamuona akiingia na mtoto, Inyinga yindi mwana ya munyolereranga kuinzira mayivula ma aginga akana zana atsia yengo avaleki hango valola vutswa alingira na kana.,sw,luy,Maragoli,translations "Ne olunyuma lwokhulamusibwa khwanje, neranjilile okhutsia Galilaya inywe nimushili"""," But after I am raised up, I will go before you into Galilee.",luy,en,Luwanga,bible Uchague kuishi, Otovole liva mwoyo,sw,luy,Maragoli,translations "Arise, let us be going: behold, he that betrayeth me is at hand."," Buushe, chende khutsie. Lole, omukhobi wanje amalile okhuula!"" Okhutiilwa khwa Yesu",en,luy,Luwanga,bible Awa!nzitsanga witu, La! Naenda kwetu.,luy,sw,Maragoli,translations when; while, olwa,en,luy,Luwanga,dictionary A girl's beauty may steal a cow. One should not gamble one's cow on youthful beauty., Obulayi bukhaana bukosia ing'ombe,en,luy,,proverbs Ebweeneyo anyoola babaandu be sipoli mala arakikha Khu keenda ne nabo ne bakhola bunuuli., Huko akapata watu baradhuli kisha akaanza kutembea nao wakifanya unyang'anyi.,luy,sw,Bukusu,translations Moyo ulisimama, Gwidola-singira matsi,sw,luy,Maragoli,translations "And they were all amazed, insomuch that they questioned among themselves, saying, What is this? a new teaching! with authority he commandeth even the unclean spirits, and they obey him."," Kho abalimwo boosi nibang'ang'aala, nibareebana abeene khu beene bari, ""Kano kakhali makhuwa shina? Buno bukhali obwechesia obuyiakha noho? Okhuba omundu uno ali nobunyali bwokhukondeshela ebishieno nabio nibimuhulila """,en,luy,Luwanga,bible Baambia enju eya Eliberitu mala boselia babaandu babamo boosi mukari., wakawasha nyumba ya Eliberith kisha waliachoma waliokuwa humo ndani wote.,luy,sw,Bukusu,translations Ndilo ninaloliamini, Ni lyo lya suuvira,sw,luy,Maragoli,translations Ethingongo thinyingi ebuluhya thienyehana huhola ebindu bingi hulola mbu tsinyola huhuyana nende ebindu viholanga ehutsirira hwa abundu hukwa., Vijiji viingi vwa waluhya vinafaa kufanya mambo mengi ili wapate umaarufu wa kupambana na vitu vinavyo angusha watu kimaendeleo.,luy,sw,Marachi,translations -ho, there,luy,en,Luwanga,dictionary -inga," how many? (finga, tsinga, etc.)",luy,en,Luwanga,dictionary okhuyobia, interrupt; distract,luy,en,Luwanga,dictionary Ndipo akarudia amri mbalimbali zinazopasa kuwa mafunzo ya maisha ya Waisraeli katika nchi ya ahadi., Nio elamo kamalaka kakabukhaane kakhoyeele kabe kamekisio ke bulamu bwe Baisiraeli mu sibala sie lisuubisia.,sw,luy,Bukusu,translations "Noboola mbu, ‘efuchilile', kabe butswa kario, ne noboola mbu, Tawe/ khandi kabe butswa kario. Elindi liosi liosi eliomeetakhwo okhushila ako, lirula khu Omwonooni oyo. Amechesio khu akokhurunga eshikwoli"," But let your speech be, Yea, yea; Nay, nay: and whatsoever is more than these is of the evil [one] .",luy,en,Luwanga,bible "Voosi va la gasidzwa, lwa va manyi Omwami"," Mwokozi atufie, Ili tusipotee,",luy,sw,Maragoli,translations "Yesu nababoolela ari, ""Omundu owamiitsa imwo indayi, niye Omwana womundu;"," And he answered and said, He that soweth the good seed is the Son of man;",luy,en,Luwanga,bible Fisi aliamua kukosana ma sungura., Ifisi yamwakhukosana nende siduyu.,sw,luy,Marachi,translations mama wange yanganiranga mbu yakholanga bilai mumarebo lumarachi., mama yangu alikuwa akinihadithia eti alikwa anafanya vizuri katika mtihani wa kimarachi,luy,sw,Marachi,translations Hakuna ajuaye wakati, Kigira sikunyi inyinga,sw,luy,Maragoli,translations ikhula, flood; rushing streams of rainwater,luy,en,Luwanga,dictionary "But Jesus saith unto him, Follow me; and leave the dead to bury their own dead."," Nebutswa Yesu yamukalusia naboola ari, ""Nondakhwo, lekha abafu bayabilane."" Yesu yalenjeesia imbumbuyeka",en,luy,Luwanga,bible "And when they draw nigh unto Jerusalem, unto Bethphage and Bethany, at the mount of Olives, he sendeth two of his disciples,"," Ne olwa Yesu nabeechibe bali nibali ahambi okhuula Yerusalemu, boola khumataala ka Betsefage nende Betsania, khushikulu shia Miseituni. Yesu naruma babili abokhubechibe,",en,luy,Luwanga,bible "18 Kigira kigulu Kya Zioni, yiki kyalekwa vutswa.", Kwa ajili ya mliza zayuni ulioachwa.,luy,sw,Maragoli,translations Maanake wakati wa kuchimba kaburi hakupaswa kulia., Kigira sigenyekana ulwavatsitsa kutema kilova ave nasioma anaho nalila amaliga dave.,sw,luy,Maragoli,translations bird, liyoni,en,luy,Luwanga,dictionary imbale, pebble,luy,en,Luwanga,dictionary Musaalisi vali niyahevwa agokuvida nigukili kale mugamba zuri., Anayebariki alikuwa akipewa shughuli asubuhi na mapema.,luy,sw,Maragoli,translations kata mama wange alomalomanga olumarachi., hata mama yangu huzungumza kimarachi.,luy,sw,Marachi,translations "words; matters, affairs, news, business, information, things, difficulty, trouble, etc.", amakhuwa,en,luy,Luwanga,dictionary "Njoni tumwabudu, MWokozi."," Kwinye ku mu yanza, A Yesu Mwami.",sw,luy,Maragoli,translations go back, okhufuumba,en,luy,Luwanga,dictionary Lundi mukhabiila Bamitiani tawe., Tena msiwachukie wamidiani.,luy,sw,Bukusu,translations A vayi va li ho mu kivala zana, Hata nao wachunga walikuwapo,luy,sw,Maragoli,translations scrape, okhuarakara,en,luy,Luwanga,dictionary Baba: Siku ya leo imenistaajabisha mno., Papa: Endalo ya luno yambukisie po.,sw,luy,Bukusu,translations Ubwoni bwenyu no bunene, Dhambi zenu ni nyingi,luy,sw,Maragoli,translations "Shichila okhurula mumwoyo karulangamwo amayililisio akobumayanu akobwiiri, akobuheyi, akobuyilani, akobwifi, okhububeeyi nende okhuchikha abandu."," For out of the heart come forth evil thoughts, murders, adulteries, fornications, thefts, false witness, railings:",luy,en,Luwanga,bible Ili kuzui kuenea kwa huu ugonjwa, Ili okhukaira obulwaye buno khuendelea.,sw,luy,Marachi,translations Ne samwana omwana nende nyina omwana bahuchisibwa muno khulwa amakhuwa ka Simoni yaboola khumwana oyo., And his father and his mother were marvelling at the things which were spoken concerning him;,luy,en,Luwanga,bible Wasichana walizipata mimba wasizokuwa wametegemea., Bahana baangi baadira mabanga kabalari ni bategemeye.,sw,luy,Marachi,translations "Ne nikakhaba mbu, omukafuna alahulila ako, khulaboola ninaye afuchilile mbu, inywe mubula eshikha, kho shimulahenda omwoyo tawe"," And if this come to the governor's ears, we will persuade him, and rid you of care.",luy,en,Luwanga,bible Bukhonyi bu lerherwi ndi Shigira nda khu yanza., Msaada umepokea kwa sababu nakupenda.,luy,sw,Maragoli,translations Owa olateshera omulanga omuholo, A person who is not your husband you may say he is polite.,luy,en,,proverbs "oh, no!", awa!,en,luy,Luwanga,dictionary """Okhaboa eeyi ne punda khu lichooki lilala.", Usifunge fahali na punda kwa nira moja sababu.,luy,sw,Bukusu,translations Ne okhuula Injiili yakharanjilile okhuyaalilwa amahanga koosi., And the gospel must first be preached unto all the nations.,luy,en,Luwanga,bible OBULWAYE BWA KORONA., UGONJWA WA KORONA,luy,sw,Marachi,translations Ulimi wa mtoto anyonyaye wagandamana na kaakaa lake kwa sababu ya kiu., 4 Lulimi lwendanya i nunanga lu handirani mu kikalakula kigira ubuluhu.,sw,luy,Maragoli,translations Siku moja afisa wa elimu alitembelea shule., Lidiku lirala muluuti yaduukaho,sw,luy,Maragoli,translations "Nda yanza musalaba kase,", Naupenda msalaba zaidi,luy,sw,Maragoli,translations "And others are they that are sown among the thorns; these are they that have heard the word,"," ""Abandi nabo bali shinga imwo eyamiitswa niyikwa mwiloba liamahwa. Abo nibo abalihulilanga likhuwa lia Nyasaye,",en,luy,Luwanga,bible Lwandari nithendeleanga nende isafari yange ndalola mbu burisindu siri sawa kabisa lakini hatari yari imberi wange., Nilipokuwa naendelea na safari yangu niliona kila kitu kiwa shwari kabisa lakini hali ya hatari ilikuwa mbele yangu.,luy,sw,Marachi,translations Va tahidza masahi ga valungi hagati hehe., Walioimwaga damu ya wenye haki katikati yao.,luy,sw,Maragoli,translations "And there came a poor widow, and she cast in two mites, which make a farthing."," Mana omukhasi undi omulekhwa omumanani niyetsa, naramwo amang'ondo kabili, akahela isende ndala.",en,luy,Luwanga,bible "Ndio, huwa wanatembea na mtoto wake."," Hi, ma vagenda nu mwana weve.",sw,luy,Maragoli,translations okhufululukha, dry up; wither,luy,en,Luwanga,dictionary Ifula yolucheka yamanyia Mumbia ewabo, Ifula yolucheka yamanyisia omundu ewabo (FSU2) Rain and thunderstorms showed Mumbia the way home,luy,en,,proverbs Se Khulikho khucha tawe., Hatuendi.,luy,sw,Bukusu,translations Mwezi ulikuwa mdogo wiki iliyopita.," Lisitsa liafa,kali kakutsutsu.",sw,luy,Maragoli,translations carry a child on the hip; scratch hard and deep (of a wild animal); maul, okhwakara,en,luy,Luwanga,dictionary Makabila kufika kwa mito ya vikulio vyake," Tsihiri, kuduka ku mugera gwa tsinyanyiru tsitsye",sw,luy,Maragoli,translations okhukayira, defend; ward off; interpose oneself between attacker and attacked,luy,en,Luwanga,dictionary Mama kwenye dari ni mgonjwa - Ndizi, Mma yirungu yadota -Liengu,sw,luy,Maragoli,translations okhufwimba, thatch a roof,luy,en,Luwanga,dictionary Isimba yalonda ku navutswa siyakenyola mba., Simba alimfuata lakini hakumpata.,luy,sw,Maragoli,translations Nuvulahi uvuli kuseka vandi gase navo valakuseka., Si vizuri kuwacheka wenzako kwa sababu na wao pia watakucheka.,luy,sw,Maragoli,translations S. Kata ingoma eya khulolanga Nibali nibakasie siikaibwangwa hukhurumukhira sindu sindi irumikhiranga likosi ria ing'ombe ya mlolanga., Hata ngoma ambayo tunaona wakiwa wameunda huwa haiundwi kwa kutumia kitu kingine ila kwa kutumia ngozi ya ng'ombe ambayo huwa mnaona.,luy,sw,Marachi,translations liver (see also ingurumani), eshikurumani,en,luy,Luwanga,dictionary "Kutoka hapo wenye mbuzi walijua kwamba wanastahili kuwapelekea maji malishoni, mbuzi wakaanza kuishi na ng'ombe wakawa wanapendana sana, uzuri wa ng'ombe ni kuwa hutupa maziwa na ngozi na nyama, mbuzi pia hutupa nyama maziwa na ngozi ambayo huwa tunatengenezea mishipi, viatu na ngoma mifugo hao wote ni wazuri kwa sisi wat wote."," Khulula ao, bene tsimbusi bamanya mbari nakhoere batsiririe mani nibatsaka khutsiira musiairo.tsimbusi tiatsaka khumenya tsiong'ane nende tsing'ombe tsiosi tsiong'ane. Kata kario, tsimbusi nende tsing'ombe tsiaba tsajamana lukari. Bulayi bwa ing'ombe ni mbari iruberesianga amabeere, eriseero nende inyama. Imbusi yoosi iruberesianga inyama, amabeere, nende risero ria khukaasirianga mishipi, bilaro nende tsingoma. Miruko ekio kiosi ni milayi khu efwe bandu boosi.",sw,luy,Marachi,translations "Hova, Mu gasidze Yahova", Mungu abariki Mungu,luy,sw,Maragoli,translations "Unaporudi unamtazama na kumpa maji, unapomlinda ng'ombe vizuri yeye pia atakutolea maziwa vizuri."," Olwa okarukha omuringa nende khumuba amatsi, nolinda in'ombe bulayi wosi ilakhurusiria mabele vbilayi.",sw,luy,Marachi,translations "Mukhalaka murie?"" Nibamukalusia bari, ""Noweshikha, akhoyile okhufwa."""," what think ye? They answered and said, He is worthy of death.",luy,en,Luwanga,bible Kuwa mwangalifu kwa kile utachoona utakapovuka mto Yorudani., Loleelesia bulayi nisio obona ne olambukha luluuchi lwa Yoritani.,sw,luy,Bukusu,translations omukhana," girl; daughter; sister; female relation of same clan and same generation; any big unmarried girl; omukhana wefwe 'my daughter'; omukhana wa wane 'so-and-so's daughter', omukhana wabwe wane 'so-and-so's sister'",luy,en,Luwanga,dictionary ifukho, mole,luy,en,Luwanga,dictionary omwikalanda, last child born to a woman,luy,en,Luwanga,dictionary You harvest what you plant, Eshioraaka neshiochesa,en,luy,,proverbs "And he said unto them, Therefore every scribe who hath been made a disciple to the kingdom of heaven is like unto a man that is a householder, who bringeth forth out of his treasure things new and old."," Kho nabakalusia ari, ""Kano kamanyisia mbu, buli omwechesia wamalako owekhola omwechi wobwami bwa Nyasaye, ali shinga omwenengo ouyininjia mwibishilolie ebindu ebiyia nende ebikhulu "" Yesu alobwa mwitaala lia Nazareti",en,luy,Luwanga,bible "Kigira a veeye Umwami,", Hakika kweli ndiye Bwana,luy,sw,Maragoli,translations LUKOBA LWA SEFATI., MJI WA SEFATI.,luy,sw,Bukusu,translations "there is nothing from without the man, that going into him can defile him; but the things which proceed out of the man are those that defile the man."," Eshinjilanga mumundu, shishimwonooninjiakhwo ta, habula eshirulanga muye nishio eshimwonooninjia [",en,luy,Luwanga,bible Kenyatta wikaye mundeve ne tayi - Lijikolo, Kenya tta amekaa kwa kiti na tai -Tai,luy,sw,Maragoli,translations Sitaki kuwafanyia mimi kazi ambayo yatima na wajane na nduguye alikuwa akifanya., Se eenya khukholela ese kimilimo nikio bafuubi nende banamulekhwa ne waandaye aakholanga tawe.,sw,luy,Bukusu,translations "Buli neikhabi Obwami bwa kuuka wefwe Daudi, obitsanga! Hosana ikulu mwikulu!"""," Blessed [is] the kingdom that cometh, [the kingdom] of our father David: Hosanna in the highest.",luy,en,Luwanga,bible omwiwa, niece; nephew; relationship with the members of one's mother's family; nomwiwa webulebe 'his mother came from such-and-such a place',luy,en,Luwanga,dictionary He who despises things gets lungs (the worst)., Omutsekuli anyola amatsukhu,en,luy,,proverbs leper, owamachere,en,luy,Luwanga,dictionary "Ne kakhali Yefuta akobosia ali enywe mwambiila ese lukali, mwamboona narura munju eya paapa."," isipokuwa Yeftha alijibu kuwa nyinyi mlinichukia mimi sana, mkanifukuza nikatoka lwa nyumba ya baba.",luy,sw,Bukusu,translations and they besought him that they might only touch the border of his garment: and as many as touched were made whole.," Nibamusaaya mbu afuchilile abalwale batiilekhwo butswa khwichemo lieinguboye, ne boosi abatiilakhwo, bahonibwa.",en,luy,Luwanga,bible "other side of valley, river, lake, etc.", injerekha,en,luy,Luwanga,dictionary Ikhabi imeta khuyindi (SOW2) Luck attracts luck (success breeds success)., Ikhabi yikwitsanga khuyindi,en,luy,,proverbs Huburudisha, 1.Kuyanzitsa avana.,sw,luy,Maragoli,translations Kila mwaka wa tatu alipeana kimoja kwa kumi kutika kwa nchi ambayo mungu alimpatuia., Buli mwiiko kwa khataru aana silala khwikhumi khukhwama mu sibala nisio Wele amuelesia.,sw,luy,Bukusu,translations Ekironi ashirikiana na waamori na wakanaani., Ekironi aambana ne Baamori na kanaani.,sw,luy,Bukusu,translations sower; one who sows seed broadcast, omumitsi,en,luy,Luwanga,dictionary okhuleka, despise; ignore,luy,en,Luwanga,dictionary How was your day?, Inyanga yiyo ivere iriena?,en,luy,Tsotso,translations okhusunjira, speak to; tell,luy,en,Luwanga,dictionary limp; stumble, okhutindichira,en,luy,Luwanga,dictionary "Yesu yarulaho natsia ewabwe bwene wa yebulwa. Nabo abeechibe, nibamulondakhwo.", And he went out from thence; and he cometh into his own country; and his disciples follow him.,luy,en,Luwanga,bible Ndipo mungu akafanya Abimeleki na watu wa Shekemu wachukiana kisha wakamugeuka., Nio wele akhola Abimeleki ne babaandu ba shekemu babiilana mala bamukaluukhanakho.,sw,luy,Bukusu,translations "Yesu nashiukhana namulola naboola ari, ""Tinya omwoyo Omukhaana wanje, obusuubilibwo bukhuhoniye."" Habwene nahabwene omukhasi oyo nahonibwa."," But Jesus turning and seeing her said, Daughter, be of good cheer; thy faith hath made thee whole. And the woman was made whole from that hour.",luy,en,Luwanga,bible place a charm (obufira) in s.o.'s way so as to cause them harm, okhushinga obufira,en,luy,Luwanga,dictionary . T. Hata zamadi hiyo ukibeba kisha upeleke kwenye shamba yanaweza kutoa mazao bora., Zamadi yayatokayo kwenye ng'ombe huwa tunatumia kutengenezea nyumba hadi zionekane vizuri,luy,sw,Marachi,translations okhwitukha, put on one's head for carrying; take up a load,luy,en,Luwanga,dictionary -yu," warm; fresh (amayu, obuyu, etc.)",luy,en,Luwanga,dictionary "Wasichana kwa wavulana kama maskini mwanamke angejifungua watoto wavulana kwa wasichana ,warefu kwa wafupi"," Avayayi na vakana kuli avadaka mundu mukali yivula ku avana vayayi na vakana, avimbi na vatambi.",sw,luy,Maragoli,translations olukano, story; fable,luy,en,Luwanga,dictionary Ne becha khumwibwaakala enywe balechela khu ngila ndala ne kakhali bakhelukhile khu ngila saba., Wakija kuwavamia nyinyi watakujia kwa njia moja isipokuwa watatorokea kwa njia saba.,luy,sw,Bukusu,translations fire a gun, okhurekula omurondo,en,luy,Luwanga,dictionary "Niye ne bakholi bewe ba baapa ne khubatimania aboosi Haba, lubeka lwe ebunaswa wa Damasika."," Yeye na watumishi wake waliwapiga na kuwakimbiza wote Haba, upande wa kaskazini mwa Damasika.",luy,sw,Bukusu,translations "Mana amarwi komundu oyo nikekukha, olulimilwe nilubohololokha, ne nachaaka okhuboola obulayi."," And his ears were opened, and the bond of his tongue was loosed, and he spake plain.",luy,en,Luwanga,bible Ku suuvire ive., Tukuamini wewe,luy,sw,Maragoli,translations "Then the devil leaveth him; and behold, angels came and ministered unto him."," Kho Setani namulekha, ne abamalaika nibetsa nibakhalabanila Yesu. Yesu achaaka emililmochie Galilaya",en,luy,Luwanga,bible Yafaa ntu huyu awe wa kutembea katika njia nzuri na za ukweli na pia zile zilizonyoka., Gadukana umudu uyu ave mu ligenda mutsinzila tsindahi ne tsia ageligali ne tsinungi.,sw,luy,Maragoli,translations Ni vakavola tsingano tsia manani vali vanyala kumaliritsa ne tsinyimbu ma vatsia kogona., Utambaji wa hadithi ulimaliziwa na nyimbo na baadaye wanaenda kulala.,luy,sw,Maragoli,translations Ni kipimo gani wanipimia, Kegero ki cha ive ungererangamu,sw,luy,Maragoli,translations Mang'ure ngwegwe, Mang'ure mtoto wa Ngwegwe,luy,sw,Maragoli,translations okhwikhupa asi, throw oneself on the ground,luy,en,Luwanga,dictionary ifetsa, silver; gold; money ( okhwikhasia,en,luy,Luwanga,dictionary friend; sweetheart; fiance(e), omwitsa,en,luy,Luwanga,dictionary incline; bend; lean against, okhuyesia,en,luy,Luwanga,dictionary Isiongo yatikhanga niyulile mushina, Isiongo yatishiranga hamuliango (AMI124) A water-pot breaks at the door.,luy,en,,proverbs "Abulaho owanyalilwa okhuhelesia Yesu likalusio ta, ne okhurula inyanga eyo abulaho omundu owatsaalikha okhumureeba amareebo kandi tawe."," And no one was able to answer him a word, neither durst any man from that day forth ask him any more questions.",luy,en,Luwanga,bible Mganga wa kienyeji, Mukumu,sw,luy,Maragoli,translations Ilifanya wazazi na watoto wakakuwa pamoja kwa amani kwa sababu hawa wazazi walikuwa walevi na wakifika kwa boma wanakuwa wakali.," Bikiraho betusi nende bana bavaho nende vuheri, huvela vevusi vano vandi ni vanywi va malwa lano nivakolukha mudula ni vavavalulu.",sw,luy,Marachi,translations "Mbeye no musungu wange asingira mba, nasingiye nerikutsa - Umwoyo", Nina mzungu wangu hasimami akisimama ni kifo -Moyo,luy,sw,Maragoli,translations eshilolero, signs; brands; marks; miracles (see also akhalolero),luy,en,Luwanga,dictionary Obuo nibuo bulayi bwa ojolijoli., ndio uzuri wa sungura mjanja Huo.,luy,sw,Marachi,translations Nekesa yathia mumwalo khudaya mathi kokhunywa., Nekesa alienda mtoni kuchota maji ya kunywa.,luy,sw,Marachi,translations okhuchachia, start something; make begin,luy,en,Luwanga,dictionary Ameikata pembe yote ya Israeli Katika hasira yake kali., 3 Lwiga lwosi kwa Israeli u lu kalagi mu butima bwibwe bululu.,sw,luy,Maragoli,translations Huenda na kulima shamba., Itsitsanga khurima tsindalo.,sw,luy,Marachi,translations dawn, okhushya,en,luy,Luwanga,dictionary "Lidala lya Bethelehemu lye lemelidzanga,", Mji wa mtulivu wa bethlehem,luy,sw,Maragoli,translations Kigira liminika lio bwoni, Katika mzigo wa dhambi,luy,sw,Maragoli,translations omutsiyiro," worn-down hoe, used for stirring beer",luy,en,Luwanga,dictionary okhupama," hide in a corner, hide behind something",luy,en,Luwanga,dictionary "Inywe abeene muhulile amanyekoke khu Nyasaye. Mukhalaka murie?"" Boosi nibamukhalachila eshiina mbu akwanile okhufwa.", Ye have heard the blasphemy: what think ye? And they all condemned him to be worthy of death.,luy,en,Luwanga,bible Nikawapiga tena, Kandi uba,sw,luy,Maragoli,translations okhuyuchira, walk quickly; run slowly; overtake someone; hurry,luy,en,Luwanga,dictionary Eshibotsa khulwanda shisika omunwa omuumu, Eshibotsa khwirale shiesika omunwa omuumu (AMI59) That which picks food from a rock must have a hard/tough beak.,luy,en,,proverbs kusimamia kwao kwa vyama waongozi wabaya wakisimamia kiti cha uongozi ulimwengu mzima uliona yaliyofanyika, khuemera biama abaruchi babi olwa bemera oburuchi sialo siosi sialola karia akekholekha.,sw,luy,Marachi,translations Wamaragoli walikuwa na mila ya kuchomwa kwa wafu., Avalogooli valange no mwima gwo kusamba mundu wakuza.,sw,luy,Maragoli,translations Mtoto anayekuja na bibi uliyemuoa ni yule aliyezaliwa nje ya ndoa na pia alizaliwa kwa nyumba, Mgenda na nyia uyu no mwana wo mkali oleti na yivulwa munyumba mwana uyu kandi,sw,luy,Maragoli,translations Amugovolio:mamyi kusia mba., Amugovolio :sijui kusiaga.,luy,sw,Maragoli,translations LIIKHEBULILA 16-17, Kumbukumbu la Torati,luy,sw,Bukusu,translations Kandi tsindege sitsivita hagati he inyanza mba., Tena ndege hazipiti katikati ya bahari.,luy,sw,Maragoli,translations "indicating amazement, surprise, shock, amusement", wole!,en,luy,Luwanga,dictionary YESU MWAMI WANGE, YESU MFALME WANGU,luy,sw,Maragoli,translations esie ndajama hulomaloma olumarachi; lukiranga nihuihala nende kuhu veefu nivaruvorera thimbakha., mimi napenda kuzungumza kimarachi;hufanya tukae na kina nyanya wetu wakitupigia hadithi.,luy,sw,Marachi,translations "Yakhola ako kho mbu, aka Nyasaye yaboola okhubirira mumulakusi Isaya kosibwe mbu;"," that it might be fulfilled which was spoken through Isaiah the prophet, saying,",luy,en,Luwanga,bible "Yesu mponyaji, ananiambia tena"," Yesu Muhonnyi, a mbolera kandi",sw,luy,Maragoli,translations omusoka, pod,luy,en,Luwanga,dictionary Twaimba nyimbo za kukuabudu, Kuleta makuva gokumukuminya.,sw,luy,Maragoli,translations hide oneself, okhwifisa,en,luy,Luwanga,dictionary MUKEERE NE NGOKO, MWANAMKE NA KUKU.,luy,sw,Maragoli,translations "Is not this the carpenter, the son of Mary, and brother of James, and Joses, and Judas, and Simon? and are not his sisters here with us? And they were offended in him. ["," Uno shiali niye omubaatsi ulia, omwana wa Mariamu, khandi omwana wabwe Yakobo, Yosefu, Yuda nende Simoni? Ne kata abakhaana babwe shikhuli ninabo hano?"" Mana nibamuloba.",en,luy,Luwanga,bible Walizikwa wapi?, 7. Yaata kaliki aviguliri?,sw,luy,Maragoli,translations "Olwa Yesu yali nashiboolanga, abandu okhurula mungo wa Yairo betsa nibaboolela Yairo bari, ""Omukhaanawo amalile okhufwa. Eshichila notsiililila okhunyasia omwechesia nishiina?"""," While he yet spake, they come from the ruler of the synagogue's [house] saying, Thy daughter is dead: why troublest thou the Teacher any further?",luy,en,Luwanga,bible "Mwegehizi imbiri wa nyasaye,", Tunyenyekee mbele za Mungu,luy,sw,Maragoli,translations Ku twulidza tsimbi tsya voni, Kuondoa maovu ya watenda dhambi,luy,sw,Maragoli,translations Angalia mtu huyu., Henza kumundu uyu.,sw,luy,Maragoli,translations The guinea fowls appearance cannot be mistaken., Likhanga shilikora obukondo,en,luy,,proverbs naohuba ikona ao nothirira huteremka olalola abundu baandikile sikuli sia abasiani sia Bujumba khao olaba niurire., kisha utapiga kona hapo na unaenedelea kuteremka utaona mahali wameandika shule ya wavulana ya Bujumba na hapo utakuwa umefika.,luy,sw,Marachi,translations okhulamira, pray for; intercede for,luy,en,Luwanga,dictionary "Ma ya viruka kuli avana,"," Akalelewa, walivyo watoto",luy,sw,Maragoli,translations Yagaya kutindira muleri., Mama alikataza usichokoze mlezi.,luy,sw,Maragoli,translations Na akampa akunywe ili Debora asimame na ingine.," Na a mu ha a nwe, ma ya mu huuma kunangwa Debora ya singira, na a kandi.",sw,luy,Maragoli,translations Vasomi vageliste kuvola tsinyimbu no mutwe., Wanafunzi wajaribu kujikumbusha nyimbo,luy,sw,Maragoli,translations Okhwitsa okhwa Omwana womundu khwakhabe shinga akekholekha tsinyanga tsia Noa.," And as [were] the days of Noah, so shall be the coming of the Son of man.",luy,en,Luwanga,bible eshikhongo, big; large; important,luy,en,Luwanga,dictionary isimu yomuyeka, wireless,luy,en,Luwanga,dictionary "Eliangu nelilena? Okhuboola mbu, 'Olesheelwe obwonoonobwo/ noho okhuboola mbu, ‘Buukha ochende?'"," Which is easier, to say, Thy sins are forgiven thee; or to say, Arise and walk?",luy,en,Luwanga,bible okhutsyula, squeak,luy,en,Luwanga,dictionary okhubuka," fill in, a hole in the ground; cover with earth",luy,en,Luwanga,dictionary Wasichana wanachuna., Avakaana vaagula,sw,luy,Maragoli,translations kimarachi ni lugha ya wazazi wangu, olumarachi ni iluga lwa vevusi bange.,sw,luy,Marachi,translations "ne namuboolela ari, ""Hulila, shiolaboolelakhwo omundu yesi yesi amakhuwa kano tawe. Habula tsia wilolesie khumwisaaliisi afuchilile okhusiiyikhakhwo. Nawe ohaanile Nyasaye eshihaanwa eshia Musa yalaka mbu yesi yesi ousiiyikha ahaaneneje, shibe eshilolelo khubandu boosi mbu toto osiiyishe"," and saith unto him, See thou say nothing to any man: but go show thyself to the priest, and offer for thy cleansing the things which Moses commanded, for a testimony unto them.",luy,en,Luwanga,bible Sili nende tsikilasi ehumi nende tsirano., Iko na madarasa kumi na tano.,luy,sw,Marachi,translations 6 Ubudamano bwomukana wa avandu vange bu veye bunene kuvita ubwoni bwa sodoma., Maana uovu wa binti ya watu wangu ni mkubwa kuliko dhambi ya Sodoma.,luy,sw,Maragoli,translations "mimi majina yangu naitwa everlyn ogolla na tena mimi ni mumarachi wa butula, kijiji changu chaitwa bukati."," esie mumera kanje bananganga everlyne ogolla naye khaandi ndi omumarachi wa butula, olukongo lwange lulangwangwa bukati.",sw,luy,Marachi,translations Chavogono cha vana vayai chalange mu nyumba yo mukeere naho musakulu., Chumba cha malazi cha wavulana kilikuwa katika nyumba ya baba au mama.,luy,sw,Maragoli,translations "kama waisraeli hapana, kwa sababu walikuwa na magari ya vita wakapata nguvu wakawalazimisha Wakanaani kama vyuma."," Nga Baisiraeli ne tawe, sikila baba ne kamaakari ke liie banyoola kamaani bayingiilila Bakanaani ke bichuuma.",sw,luy,Bukusu,translations Lala toto lala., Ndoolo!mbombera umwana,sw,luy,Maragoli,translations S. Ingokho handi imurereranga ifaida., . Kuku tena humletea faida,luy,sw,Marachi,translations Walibakia wale ambao walikuwa wamekubaliana kupigana., Vatigala mu yavo avavugirizani kulwana.,sw,luy,Maragoli,translations Yesu yabambwa halala nende abanuuli babili. Mulala khumukhonokwe musaatsa ne oundi khumukhonokwe mukhasi. [," And with him they crucify two robbers; one on his right hand, and one on his left.",luy,en,Luwanga,bible Haya ndiyo majukumu ya mwanaume anayestahili awe nayo tangu utotoni hadi uto uzima., Yijii nigyo miyinzi gyo mundu musatsa adukana ave nagyo muliviluka lilye.,sw,luy,Maragoli,translations "Navutswa inyinga ndala mu muhiga myeli gyo kumala muhiga gwe livuna lya maganda ni litanga lyo kulima ovolo,", Kwa mwaka kuna mwezi wa kumaliza kuvuna maharagwe na kuanza kupanda wimbi.,luy,sw,Maragoli,translations "01wa abeechi bahulila omwoyo okwo batiilwa noburi muno, ne nibakwa hasi mafumama."," And when the disciples heard it, they fell on their face, and were sore afraid.",luy,en,Luwanga,bible stretch oneself; writhe; wriggle; be jolted about, okhwikoniola,en,luy,Luwanga,dictionary A hoe does not lie., Imbako shiyibehanga ta,en,luy,,proverbs -holo, mild; meek; gentile; humble; kindly,luy,en,Luwanga,dictionary I went to work, Ndatsire khukasi,en,luy,Tsotso,translations "send them away, that they may go into the country and villages round about, and buy themselves somewhat to eat."," Kho baseebule batsie mumatookho nende mutsisoma tsirondokhane nende hano, bakule eshiokhulia",en,luy,Luwanga,bible Mwalimu awafunze wanafunzi maneno mapya na matukio tofauti tofaut, Mwegitsi yegitse mangano mahya noho vikolwa lugano lugano.,sw,luy,Maragoli,translations "Yesu nabakalusia ari, ""Ne mbushiina nenywe mufunakanga lilako lia Nyasaye nimuloonda akemilukha chienywe abeene?"," And he answered and said unto them, Why do ye also transgress the commandment of God because of your tradition?",luy,en,Luwanga,bible Eshikhaya imbatsi omuholo shikunyala," What cannot be cut by an axe, a slasher may not cut.",luy,en,,proverbs "Barabara zielekeazo Sayuni zaomboleza kwa kuwa hakuna yeyote anayekuja kwenye sikukuu zake zilizoamriwa; Malango yake yote yamekuwa ukiwa, makuhani wake wanalia kwa uchungu,"," 4 Tsinzira tsya zioni tsi syomanga kigira si ha veye nomundu udza mu lisavo lyelidiku linene; Viribwa vivye vyosi vi gwiye hatswa , avasalisi veve VA menyanga.",sw,luy,Maragoli,translations Mama analea., Mama aleraa,sw,luy,Maragoli,translations Olulimi luserera shilulilwo oluteshia ta, The language of courtship is not the same as the language in marriage.,luy,en,,proverbs "Ng'ombe ndume anaweza akakusaidia kulima, ng'ombe pia anaweza akakuletea mbolea."," Ing'ombe isatha inyala hukhukhonya hulima, ing'ombe yosi inyala hukhurerera imboleya.",sw,luy,Marachi,translations "Then saith he unto them, My soul is exceeding sorrowful, even unto death: abide ye here, and watch with me."," Mana nababoolela ari, ""Omwoyo kwanje kuli neshibeela eshinji, kata shinyala okhunzira. Mutong'e hano ne mube meeso """,en,luy,Luwanga,bible Nguvu zake zatambulika, Gyi li netsingulu tsye.,sw,luy,Maragoli,translations "nature; life; make-up; habits; customs; what s.o. is like, in character and appearance", imero,en,luy,Luwanga,dictionary "Nyee, Yesu. Omwami ku Ia ku cheridza;"," Jeshi la mbinguni, imbeni kwa nguvu",luy,sw,Maragoli,translations make a head-pad, okhusinga ingara,en,luy,Luwanga,dictionary "And he came into all the region round about the Jordan, preaching the baptism of repentance unto remission of sins;"," Kho Yohana natsia mutsingongo tsiosi etsiali hambi nomwalo kwa Yorodani, nayaala naboola ari, ""Mwikalukhasie okhurula mubwonooni mana mubatiisibwe, naye Nyasaye alamuleshela obwonooni bwenywe.""",en,luy,Luwanga,bible akhabano, Small knife/pen-knife,luy,en,Luwanga,dictionary Umwana tonde, Mtoto wa Tonde,luy,sw,Maragoli,translations KUKU NA MWEWE, ENGOKO NE LIIVE,sw,luy,Maragoli,translations "Ama kwenye makubaliano mahali koo zinakutania ,kila koo ilikuwa ikiketi kwenye kundi lao."," Naho mwirago he tsisoma tsivuganiranga, sia losoma lwikalanga mu kiduma chavo.",sw,luy,Maragoli,translations likakha, plant with leaves resembling those of the pineapple,luy,en,Luwanga,dictionary okhubolola," get back the cattle one has paid as dowry, in breaking off an engagement",luy,en,Luwanga,dictionary "short, heavy, hooked knife fixed to a long straight handle; used for slashing down weeds (see also omuholo)", omuremero,en,luy,Luwanga,dictionary rubber; elastic; a ball ( omupira,en,luy,Luwanga,dictionary Katika hicho kichaka nilikutana na askari wanaolinda miti za kujenga nyumba kijijini., Msitseha omo ndakutana nde basikari balindanga misala kwe khumbakha tsinyumba msijiji.,sw,luy,Marachi,translations "Mukana wa avandu vange u gwiye mudinyu, kuli maudo gomwigendanyama."," Binti ya watu wangu amekuwa mkali, mfano wa mbuni jangwani.",luy,sw,Maragoli,translations "And all went to enrol themselves, every one to his own city."," Mana abandu boosi nibatsia okhuhandichisibwa khulwa okhubalwa, buli shiamulala mwitookho lia yebulwamwo.",en,luy,Luwanga,bible Hapo Aburahamu alijitakasia mungu muweza wa vyote., Abwenao Aburamu esaayilao wele omunyali owa bioosi.,sw,luy,Bukusu,translations okhutsuuba, encourage,luy,en,Luwanga,dictionary Iri sawa, It is okay,luy,en,Tsotso,translations Vayanza watoto wa Vagavo, Vayanza vagavo,sw,luy,Maragoli,translations rule; govern; control; manage; tame and keep (animals), okhuruka,en,luy,Luwanga,dictionary Aleluya! Umuhonyi!, Haleluya! Mwokozi!,luy,sw,Maragoli,translations Kote kote kwa watu wote," Khu vandu voosi ha nda tsia,",sw,luy,Maragoli,translations Etsia sisungu nitsio etsia khunywetsanga amabere netsa inyama nitsi etsia khuritsanga., Wakizungu ndio tunakunywa maziwa nawa nyama ndio tunaokula.,luy,sw,Marachi,translations long bundle of firewood, olukhanya,en,luy,Luwanga,dictionary "Nio Baandu ba bamenyanga mu ngoba cha ako, enju eya Yosefu yaruma bayooti Khu sidoni Ahilabu Akisibu Holiba Afeki ne pelelesia Beteli (lisina lie lukoba Luno Rehobu baruramo tawe, babaandu ba mu khunyoa liaba bali husi)."," Ndipo watu walioishi kwa mji wa hapo, nyumba ya Yosefu ikatuma wapelelezi kwa Sidoni Ahilabu Akisibu Holiba Afeki na kupeleleza Betheli (jina la mji huu Rehobu hawakuondoka. Watu wa kwanza ikawa Husi).",luy,sw,Bukusu,translations Hapo Debora na Baraka mbali na kelele za hao, Hene yahoo Debora na Baraka,sw,luy,Maragoli,translations ikhukunyu, hip (see also ikhukunyu),luy,en,Luwanga,dictionary "for I was hungry, and ye gave me to eat; I was thirsty, and ye gave me drink; I was a stranger, and ye took me in;"," Shichila ndali inzala nimumbelesia eshiokhulia, ndali nobuloho nimumbelesia eshiokhunywa, ndali omucheni nimunzinjisia mutsinzu tsienywe,",en,luy,Luwanga,bible "Angalia, Ee Bwana; maana mimi ni katika dhiki; Mtima wangu umetaabika;"," 20 Henza, o, Yahova, kigira mbeye my lidambidzwa , mwoyo gwange gu galiki.",sw,luy,Maragoli,translations 'Khebulila Khulekhana ne khuyilana., Kumbuka kuachana na kuoana.,luy,sw,Bukusu,translations cut; slice; circumcise, okhusheba,en,luy,Luwanga,dictionary Ulekane nu vudamanu bwosi, Uwachane na na dhambi zote,luy,sw,Maragoli,translations """Ne mutsinyanga tsienetsio, olunyuma lwamatinyu ako, eshialo shiakhelime ti, kata omwesi shikwakhashekhwo tawe."," But in those days, after that tribulation, the sun shall be darkened, and the moon shall not give her light,",luy,en,Luwanga,bible dawdle; do slowly; work stupidly, okhufukhafukha,en,luy,Luwanga,dictionary "Mukhekholelakho sifwaani sie esang'i namwe enyuni yakhaba ne eli eye kamaani lukali, ne kamalaka kaali busa nga niko ese mwekeesie enywe endaalo yino tawe.", Msijifanyie sanamu ya mnyama ama ndege hata kama wana nguvu sana na sheria iliyo kama ambayo mimi nimewaonyesha nyinyi siku hii.,luy,sw,Bukusu,translations Wayuda walimsaliti Yesu., Vayuda vazama Yeso,sw,luy,Maragoli,translations Nyumba zetu zimekuwa za watu wengine., Tsinyumba tsyetu tsi veye tsya avandu vaandi.,sw,luy,Maragoli,translations SIMUNA NENDE KUKHU, KIDIRI NA NYANYA,luy,sw,Marachi,translations "Cha mwole mu sibala sie bikulu akari we Baisiraeli babili namwe akari ne sie mumaayo, mwole mu omuuisiraeli."," Nenda mfike kwa nchi za vilima katikati wa waisraeli wawili ama katikati na ya kwa bonde, mfike kwa muisraeli",luy,sw,Bukusu,translations four, tsine,en,luy,Luwanga,dictionary Mzungu wangu hana miguu lakini anatembea haraka -Nyoka, Musungu wange avula virenge na agenda vwangu - Enzoka,sw,luy,Maragoli,translations Hakuna muamoni ama muamoabu kwa wa uzao wao.," ""Mbao Omuamoni namwe Omumoabu khu be lisaaye liabwe.",sw,luy,Bukusu,translations "Omwana owe sisoleeli omubele niye balasaala alatiuukhwa lisina lia raraawe owafwa, nio lisaaye liewe lichiililile."," Mtoto wa kiume kifunguamimba ambaye watazaa ataitwa jina la babake aliyekufa, ndipo uzao wake uendelee.",luy,sw,Bukusu,translations Omulayi omulinda munzala, Wait to prove a person good at famine time.,luy,en,,proverbs roof; ceiling, eshilama,en,luy,Luwanga,dictionary "empty, bare, etc.", eshikhaya,en,luy,Luwanga,dictionary SITABU SIA MUSA SIA KHARAANO SILAANGWA LIIKHEBULILA LIE KAMALAKA, Kitabu cha Musa cha tano kinachoitwa Kumbukumbu la Torati,luy,sw,Bukusu,translations Ni cha wazee tu -kiti ya miguu mitatu, Ni Chavasakulu veng'ine - Ikituva,sw,luy,Maragoli,translations . Indede eeh! Indede mama. Indede eeeh!, Indede eeh! Indede mama. Indede eeeh!,luy,sw,Marachi,translations okhuandika, write,luy,en,Luwanga,dictionary lie in wait for; look for an excuse to quarrel with; seek a change to harm; hate, okhukiya,en,luy,Luwanga,dictionary "S. Ing'ombe yeresingia abandu ebindu bingi muno, Bindu biene ni mabere, inyama risero nende bindi birio."," Ng'ombe humpa binadamu vitu vingi sana, vitu vyenyewe ni kama vile maziwa nyama ngozi n.k.",luy,sw,Marachi,translations your, -enyu,en,luy,Luwanga,dictionary amuse; cause laughter, okhutseshia,en,luy,Luwanga,dictionary "Tsiruo tsing'ombe tsia aina tsibili, tsing'ombe tsia igiredi nende etsia kawaida."," Kuna ng'ombe wa aina mbili, ng'ombe wa gredi na ng'ombe wa kawaida",luy,sw,Marachi,translations lituru, papyrus,luy,en,Luwanga,dictionary Musa akhebulila bikholwa biboofu bie kimiiko kamakhumi kane kikiabira., Musa anakumbuka matukio makuu ya miaka arobaini iliyopita.,luy,sw,Bukusu,translations Watu waliuchukulia kuwa mzaha ulipofika katika nchi yetu ya Kenya., Bandu babukulira huba mubayo khulwasiola msialo siefwe tsia kenya.,sw,luy,Marachi,translations Mti ni mmea mrefu ambao huweza kuishi kwa miaka mingi, Omusala nomumera omurambi okunyala khumenya tsindato tsinyingi,sw,luy,Marachi,translations mimi nataka kuongea kufuatia maneno niliyoyasikia yaliyokuwa kitambo., esie nyenya hulomaloma hulondokhana nende amakhua kandaurira mbu kario hare.,sw,luy,Marachi,translations learn, okhweka,en,luy,Luwanga,dictionary "Ng'ombe mwenyewe akiuzwa na tunapata pesa ya kununua vitu kwa boma. Upande wangu, nawaomba mufuge ng'ombe kwa sababu wako na faida sana."," Khuluange, basaba muruke tsing'ombe khubera tsiri nende tsifaida tsisabi tsia makana.",sw,luy,Marachi,translations Naye malaika kawapasha, Na ingelosi ya va volera:,sw,luy,Maragoli,translations draw lots, okhupa ikha,en,luy,Luwanga,dictionary olusu, scent or odor of body of person or animal,luy,en,Luwanga,dictionary "Shule yangu ya wavulana ya Bujumba ni shule nadhifu sana kuanzia kwa mazingira, madarasa, wanafunzi n ahata walimu hakuna siku ambayo utapata nyasi ikiwa imemea na kuwa ndefu katika shule yangu."," Sikuli siange sia abasiani sia Bujumba nisikuli sisafi muno khuchakira lwanyi, mchikilasi, abasomi nende balimu iumayo inyanga yolinyola obunyasi nibumerere nende okhuba oburambi msikuli siange",sw,luy,Marachi,translations lesson; something learned, elyeko,en,luy,Luwanga,dictionary "Mana Yesu niyola Nazareti, ewa yali niyakhulila, ne khunyanga eya Isabato, yatsia musinagogi shinga olwa yakholanga buli lwosi, ne nasinjila okhusooma Amahandiko."," And he came to Nazareth, where he had been brought up: and he entered, as his custom was, into the synagogue on the sabbath day, and stood up to read.",luy,en,Luwanga,bible "banana leaf; probably also other large leaves, e.g. maize", liru,en,luy,Luwanga,dictionary "lano ngilwa huathia, esie ndekha.", hivyo tulipoenda mimi nilishuka.,luy,sw,Marachi,translations ngao ama mkuki vikaonekana kwa watu elfu arubaini wa Israeli., engabo namwe lifumo biabonekhakho mu Baandu chielefu arubaini mu israeli.,sw,luy,Bukusu,translations NE LIBHUKANA LYEKHUSIKHA LIKHABHE MUSIKURI SYEKIMIBHAYO MUSISOMELO SYEBHASOLELI SYEBUN'GOMA 15/07/2017 NELILONDELWA NE KHUSIKHA ANGO WOMUFWILE SINOKO - MUBHUN'GOMA., Ibada ya mazishi itafanyika katika uwanja wa michezo wa shule ya Upili ya wavulana ya Bungoma tarehe 15/07/2017 na kufuatwa na mazishi nyumbani kwake marehemu pale Sinoko- Bungoma.,luy,sw,Bukusu,translations Avakana vatano avageri, Wasichana wataono werevu,luy,sw,Maragoli,translations please; satisfy, okhuchamisia,en,luy,Luwanga,dictionary Huu ugonjwa ulileta shida mindi, Muyaka kuno kwalera mnyakhano maangi.,sw,luy,Marachi,translations "Mtu akichukua zamadi na aweke kwa chakula ambayo alipanda kama ni mahindi yanaweza kutoa mazao kubwa, hata hivyo ndizi pia hupata."," Mundu nabukula amasingo nende khura khu biakhulia bia yaraka nikari amadimwa kanyala khurusia tsingore, kata kario riramwa riosi rinyolanga.",sw,luy,Marachi,translations piece of the intestine, olula,en,luy,Luwanga,dictionary Amakula anaho lwivulu lwo mundu mu lilova linu, Maarika au uzao wa mtu hapa duniani,luy,sw,Maragoli,translations "And they come again to Jerusalem: and as he was walking in the temple, there come to him the chief priests, and the scribes, and the elders;"," Mana Yesu nende abeechibe, khandi nibatsia Yerusalemu. Ne olwa Yesu yali nachendanga muhekalu, babesaaliisi abakhulundu nabahandichi bamalako, nende abakofu betsa ewa yali.",en,luy,Luwanga,bible Tsingu tsiokusamba tsiasiagwa no kotegekwa hango hene., Kuni za kutumiwa kumchoma zilipasuliwa na kuwekwa nyumbani hapo.,luy,sw,Maragoli,translations Nyororo, Munyolo,sw,luy,Maragoli,translations Sisi tuliyo marafiki Wa Nwana Yesu, Kwinye avalina vo mwami Yesu,sw,luy,Maragoli,translations 33. Mwiha kuliira amaveere hayatsia nakikiri kwivula họ mwana., Mwanamke kula kwa maziwa alikoolewa na hajazaa hapo mtoto,luy,sw,Maragoli,translations elephantiasis, tsindumbiri,en,luy,Luwanga,dictionary "nivachakakhukhuyana, vakhuyana sa mpaka siashia.", baadaye walianza kupigana mpaka kulipokucha.,luy,sw,Marachi,translations Kwa miaka kumi na mbili walikuwa chini ya uongozi wa Kedorilaomari na wafalme waliokuwa naye na kwa mwaka unaofanya kumi tatu wakawageukia.," Kholwe kimiiko ekhumi ne kibili, baaba asi we bunyali bwa Ketorilaomari ne babaami ba baaba ne naye, ne mumwiiko kukhola ekhumi na litaru babakalukhana.",sw,luy,Bukusu,translations vwene., Yenyewe.,luy,sw,Maragoli,translations "Rehema zake ni kuu,"," Tsimbabasi tsitsye tsinene,",sw,luy,Maragoli,translations TABIA NI NGOZI YA MWILI., MIMA NELIKHOBA LIAMUBIRI.,sw,luy,Marachi,translations Mwanamke kuenda kwa waganga wa kienyeji, 48. Mukali kutsia ku vukumu.,sw,luy,Maragoli,translations AMEN, AMININA,luy,sw,Maragoli,translations "And if a kingdom be divided against itself, that kingdom cannot stand."," Lihanga niliakhakabukhana mumikanda echilwana echiene khuchiene, lihanga elo shilinyala okhuralila tawe.",en,luy,Luwanga,bible "Philip, and Bartholomew; Thomas, and Matthew the publican; James the [son] of Alphaeus, and Thaddaeus;"," Filipo nende Batsolomayo, Tomasi nende Matayo omusololi wobushuru, Yakobo omusiani wa Alufayo, Tsadayo,",en,luy,Luwanga,bible mradi uwe mumarachi ni lugha yetu tunaweza kusikilizana kwa lugha yetu., bora obe mumarachi ni iluga yebwe hunyala khuurisiana mu iluga yefwe.,sw,luy,Marachi,translations okhurekula ameno, amuse; cause laughter,luy,en,Luwanga,dictionary riathia nirianda husiporokodio nisifwa., jiwe lilikwama kwa koo yake na akafariki.,luy,sw,Marachi,translations The truth hurts., Obwatoto butsuna,en,luy,,proverbs cut down; fell; chop, okhurema,en,luy,Luwanga,dictionary undress oneself; take off a garment, okhwifwalula,en,luy,Luwanga,dictionary lie in the sun; hang up, okhwanikha,en,luy,Luwanga,dictionary "Khandi mbu ameete okhubalinda, nende okhubakoosia yabo abatoong'a ingowo olwa olakalukha."""," Tena aongeze kukulinda,na kuwalinda wale ambao walibaki nyumbani kwako hadi utakapo rudi",luy,sw,Marachi,translations "Babu yangu ni mhamiaji tu, Muaramu."," Kuuka wase aba omuuyi busa, Omuaramu.",sw,luy,Bukusu,translations Msifanye hivyo mkatumikia sanamu ambazo mungu wenu aliwakataza kuingia., Mukhakhola murio mwakholela bifwaani nibio Wele wenywe aamukaania khwingilamo.,sw,luy,Bukusu,translations "Kwa tenga kase, kase, Kwa tidza Vindu vyosi, No Mwami mwene Yesu, No Mwami mwene Yesu; Kwa honywa na kwinye?"," Tulutenga kila mara, tuliogopa vitu vyote na Mungu mwenyewe Yesu, na Mungu mwenyewe Yesu; tuliponywa sisi",luy,sw,Maragoli,translations outside, erwanyi,en,luy,Luwanga,dictionary Msichana huyu akaenda kuwahamasisha wenzake alafu msichana akachukua huyo mtoto wakahepa na kupitia njia nyingine kumtorosha mtoto wake., S: omukhana uno yathia khusolosia avasie alafu omukhana uno yaavukula mwana alafu ahepa ni avirire thingira thyomukarikari vaali veenya khulia omwana waye.,sw,luy,Marachi,translations UGONJWA WA KORONA UMEFANYA MAZURI KULIKO MABAYA., MUYAKA KWA KORONA KUKHOLERE MALAYI KHUSHIRA MABI.,sw,luy,Marachi,translations Mu ing'inga umukali uyu yamanya aveleka ahelitsa umwana., Wakati mke huyu angepata uja uzito.,luy,sw,Maragoli,translations Why are you so shameless like one who excretes on the roadside?, Wumire orie shinga omuni wokhunjira,en,luy,,proverbs Intebe yoyo iveye kutula ku makula na makula., Kiti chako cha enzi ni tangu kizazi hata kizazi.,luy,sw,Maragoli,translations Anaweza kwa siku ambayo mlikusanyika akafafanya huko kama mwombezi wa mungu kwa mlima wa sinai huu ambao mlifanya.," Anyala ""Khu ndaalo niyo mwakhung'aana akholayo nga omusaayi wa Wele a sikulu sia Sinai lino nilio mwakhola.",sw,luy,Bukusu,translations calf, eshimosi,en,luy,Luwanga,dictionary Hata aliweza tena kwenda kwa maduka pekee yake kununua vitu., Bulano yanyala kata okhutsia mumaaluka yenyene okhukula ebindu,sw,luy,Marachi,translations pokea salamu zangu sana., ehuveresia emirembe mingi mno.,sw,luy,Marachi,translations Ne wingila mu liruuti lio wasio lie kimisabibu eelukha naye mala aamukhola nasioobi wewe namwe aamukusia mu bunasioobi onyala walia kamatuunda ke kimisabibu niko wenya., Wakati ukiingia kwa bustani ya mwenzako ya misabibu akatoroka naye kisha akamfanya mtumwa wake ama akamuuza kwa utumwa anayweweza kula matunda ya misabibu ambayo ulitaka.,luy,sw,Bukusu,translations "and the rest laid hold on his servants, and treated them shamefully, and killed them.", ne abandi nabo nibakwa khubakholi abo nibabakhupa nibabeera.,en,luy,Luwanga,bible Utakuwa wimbo wa kumsifa, Luliva Iwimbu lwo busangali.,sw,luy,Maragoli,translations "balola mbu balala khubeechibe bali nibaliitsanga namakhono kafwabiibwe, eshisina mbu, amakhono kalasaabilwe tawe."," and had seen that some of his disciples ate their bread with defiled, that is, unwashen, hands.",luy,en,Luwanga,bible "Gidioni akatumia wajumbe kwa vilima vya Efuraimu wote akawambia kuwa shuka mke mpigane na wamidiani, shika maji ya mto wa Yordani na mbele kufika Bethbara kulinda wamidiani wasivuke."," Gidioni aruma burume mu ngulu cha Efuraimu choosi kaboola ali yikha mwiche mupane ne Bamidiani, tila kamafubukho ke luuchi lwa yoritani ne chinjichi khukhwola Betibara khuliinda Bamidiani bakhambukha tawe.",sw,luy,Bukusu,translations "Eliakimu yali omwana wa Melea, owali omwana wa Mena, owali omwana wa Matatsa, owali omwana wa Natsani, owali omwana wa Daudi."," the [son] of Melea, the [son] of Menna, the [son] of Mattatha, the [son] of Nathan, the [son] of David,",luy,en,Luwanga,bible Ngahuakaluha musikuli ikalenda ya chenjewa nende hurupungusiria thinyanga thiya huva msikuli., Tuliporudi shule kalenda ya masomo ilibadilishwa na kutupunguzia siku za kuwa shule.,luy,sw,Marachi,translations MTU ASAFISHA NGANO., OMUNDU ABISIA ENGAANO.,sw,luy,Bukusu,translations "And when he had agreed with the laborers for a shilling a day, he sent them into his vineyard."," Yalakana ninabo mbu alabarunga idinari ndala khunyanga, nikwo okwalinji omurungo kweinyanga ndala. Yabaruma okhukhola emilimo mumukundakwe kwemitsabibu.",en,luy,Luwanga,bible "And they all ate, and were filled: and they took up that which remained over of the broken pieces, twelve baskets full."," Boosi nibalia nibekura. Mana nibakhung'asia ebisonye biatong'a, ne nibitsula ebimwelo ekhumi nabibili.",en,luy,Luwanga,bible Ulianza ghafla bila matarajio. Ulikuwa unajisambaza kutoka kwa mtu mmoja hadi mwingine kwa njia ya hewa., Bwachaka sa nga mubayo. Bwaluraga khu mundu mulala mpaka undi khuvirira mavoo.,sw,luy,Marachi,translations "And I say unto you, that every idle word that men shall speak, they shall give account thereof in the day of judgment."," ""Mumanyiile elala mbu, khunyanga yokhukhalachilwa eshiina, buli mundu alikhalachilwa okhulondana nende buli likhuwa liabutswa eliaboola.",en,luy,Luwanga,bible Bebusi baanza khumubolera., Wazazi wake walianza kumwambia.,luy,sw,Marachi,translations SHULE YETU, ESKULI SIEFWE,sw,luy,Marachi,translations Wala sitaogopa mabaya, Na si nda tia kindu mba,sw,luy,Maragoli,translations Esiye ndajama ing'ombe khuluobera iruberesianga ebiakhuria. Ing'ombe niibula imberetsianga mabeere. Ngoobanga mabeere khukusia khusiro niinyola matongolo., Mimi napenda ng'ombe kwa maana hutupea chakula. Ng'ombe akijifungua hutupa maziwa. Huwa napeleka maziwa kuuza sokoni naninapata pesa,luy,sw,Marachi,translations Utatoa Florence utatoa faini x2, . Olarusia Florence olarusia ifaini x2,sw,luy,Marachi,translations Katika kambi kama Mungu mweza vyote., Mukambi nga Wele Omunyali Owa Bioosi.,sw,luy,Bukusu,translations eshirikisa, hiccup,luy,en,Luwanga,dictionary Yasungila mbu walera omukhasi muunzu mwaye., Aliniambia kuwa ulileta mke kwa nyumba yake.,luy,sw,Marachi,translations You should not swear at your brother., Omwenywe oloba butswa olakhebwaba (olakhesuuha),en,luy,,proverbs lisa, a caterpillar,luy,en,Luwanga,dictionary have an injection (see also okhunyola isindani), okhupwa isindani,en,luy,Luwanga,dictionary "zako habari njema, ulete utukufu kwa wote", Kandi mang'ana go: Leta butakatifu ku voosi.,sw,luy,Maragoli,translations "Bialoleelela lubeka lwe mumbo, siimbi ne chinju chenywe."," Ikaangalia upande wa magharibi,karibu na nyumba zenu.",luy,sw,Bukusu,translations Watakuwa miungu wasioweza wakaona nyinyi kutoka Misri kupitia ama wakasikia ama wakala ama kwa uwezo wao mwingi.," Baliba bawele bakhanyala babona enywe khukhwama mu Misiri khubirira namwe baulila, namwe balia, namwe mu bunyali bwewe bukali.",sw,luy,Bukusu,translations Utukufu wako haoni mkosa, Vandu vadamano si va Ia ku lola:,sw,luy,Maragoli,translations esie menyanga nende bebusi baange ., mimi naishi na wazazi wangu.,luy,sw,Marachi,translations LUIMBO LWA LULUHYA VIOLET ATIENO DARASA SABA, WIMBO WA KILUHYIA VIOLET ATIENO DARASA LA SABA,luy,sw,Marachi,translations OMUKHANA OMULAYI, MSICHANA MZURI,luy,sw,Marachi,translations shiyela, one cent piece ( okhulya omushara,en,luy,Luwanga,dictionary "Mana olwa Omwami Yesu yali namalile okhubaboolela amakhuwa ako, yabukulwa nayilwa mwikulu, ne niyekhala khumukhono musaatsa kwa Nyasaye."," So then the Lord Jesus, after he had spoken unto them, was received up into heaven, and sat down at the right hand of God.",luy,en,Luwanga,bible Rehema zake;, Tsimbabasi tsitsye;,sw,luy,Maragoli,translations Huko mtajenga madhabahu ya mawe kwa mungu mweza wa vyote., Ebweeneyo mukhombakheyo a lutare eye kamabaale khu wele Omunyali Owa Bioosi,sw,luy,Bukusu,translations "Mwitsawange oyendio abetsanga mulafu kama riuba, khuarithingi nende bujamani mpaka husiri khubetsanga ninabwo."," Huyo Rafiki yangu mweupe kama mwangaza, tulikuwanga na upendo na tena bado tunao.",luy,sw,Marachi,translations And the fame hereof went forth into all that land., Amakhuwa ako nikatswana mushialo eshio shiosi. Yesu yahonia ababofu babili,en,luy,Luwanga,bible insect that makes a cocoon of sticks, eshirenyakhwi,en,luy,Luwanga,dictionary "Mwami wetu, udzi, Mwami wetu udzi,"," Rudisheni sauti, rudisheni sauti",luy,sw,Maragoli,translations S:elira liangeni misheli okwero., jina langu ni misheli okwero.,luy,sw,Marachi,translations another place, aundi,en,luy,Luwanga,dictionary olukosi, whining; fretfulness; favoritism,luy,en,Luwanga,dictionary amafumala, droppings of fowls,luy,en,Luwanga,dictionary nyenya mwitha mulai., nataka rafiki mwema.,luy,sw,Marachi,translations "Abraham alipoingia Misri , watu wa Misri wakaona kuwa mke wake ni mrembo."," Nga Aburamu engila mu Misiri,Bamisiri babona bali omukhasi weweali owe lukoondo lilayi.",sw,luy,Bukusu,translations Nunu mu yanzanga., Leo ninampenda.,luy,sw,Maragoli,translations "And there went out unto him all the country of Judaea, and all they of Jerusalem; And they were baptized of him in the river Jordan, confessing their sins."," Abandu boosi beshialo eshia Yuda nende aba Yerusalemu, batsia khuye nibabatiisibwa mumwalo kwa Yorodani, nibeyamanga obwonooni bwabwe.",en,luy,Luwanga,bible "okhuba shiyabeechesia shinga abeechesia bandi bamalako bechesinjia ta, habula yabeechesia nobunyali."," for he taught them as [one] having authority, and not as their scribes.",luy,en,Luwanga,bible "Kalunu muhulilye lugano nilumanyia ""Utakolera wundi vudamanu naho kumukolera kehenyahenye nimusekelera kivune vugira dave.", Leo hii mjue hadithi inayoeleza kuwa usimtendee mwingine maovu au kumfanyia mzaha bila sababu,luy,sw,Maragoli,translations "And having cried out, and torn him much, he came out: and [the boy] became as one dead; insomuch that the more part said, He is dead."," Ne olunyuma lwokhwayula obutinyu, eshishieno eshio shiakwisia omusiani oyo hasi nishimurulamwo, ne nalambaala hasi shinga oufwile. Kho abanji khubaliho nibaboola bari, ""Afwile""",en,luy,Luwanga,bible sikuli siefwe sili nende vana vadidi vosi., shule yetu ina wanafunzi wachache.,luy,sw,Marachi,translations "Kigiraki mwenyanga likuywa kandi, mwinye?", Kwa nini mwataka adhabu ya Mungu,luy,sw,Maragoli,translations amaundukunyu," swellings; pimples; excrescences; lumps, on the skin of s.o., bark of a tree, etc.; used of the rash appearing in a disease such as chickenpox, or of any roughness of the skin",luy,en,Luwanga,dictionary "S: musikuli muno hujamanga hufujwa mafunzo kama mathi nende kiswahili,sayanzi nende sosoli ako niko kahusomanga musikuli."," hapa shuleni tunakubali kufunzwa mafunzo kama hisabati na kiswahili, sayansi na somo la jamii; hayo ndiyo masomo tunayosoma shuleni.",luy,sw,Marachi,translations Kata huri nende baria bari nende inyumba yo bunyasi hasi barumikhiranga huoma., Hata kuna wale ambao wana nyumba ya nyasi chini hutumia zamadi kuboma.,luy,sw,Marachi,translations Avaguga vitu va kale kandi imisango javo josi jakolelwanga mu vigulu., Babu zetu wa kale pia mikusanyiko yao yote ilitendeka juu ya milima.,luy,sw,Maragoli,translations Hio ndio sababu ya kanga kukosa manyoa kwa shingo hadi wa leo., Eso ni sikira rikhanga ribula moya khurikosi nende nyangaino.,sw,luy,Marachi,translations olukulu/eshikulu, mountain,luy,en,Luwanga,dictionary Mjane wake hatapika kwa Misri., namulekhwa wewe se alateekha khu Misiri.,sw,luy,Bukusu,translations and Uzziah begat Jotham; and Jotham begat Ahaz; and Ahaz begat Hezekiah;, Uzia yali samwana Yosamu; Yosamu yali samwana Ahazi; Ahazi yali samwana Hezekia.,en,luy,Luwanga,bible Hawakuwa na uoga kwa mababu zetu atusaidie sisi., Se baba ne buuri khu bakuuka befwe akhuyeete efwe.,sw,luy,Bukusu,translations indekeyu, hoof,luy,en,Luwanga,dictionary "So they took the money, and did as they were taught: and this saying was spread abroad among the Jews, [and continueth] until this day."," Abelihe abo nibabukula amapesa ako, ne nibakhola shinga olwa bah nibabooleelwe. Mana amakhuwa ako katsiililila okhutsanibwa mu Abayahudi okhuula olwa leelo. Yesu aloleshela abeechibe",en,luy,Luwanga,bible Nga ndavulira endio mani kambwa nindong'a sa ninyemere., Niliposkia hivyo nguvu ziliniishia nikabaki nikiwa nimesimama.,luy,sw,Marachi,translations Ilikuwa yaa linda nasema tena ilikuwa ya Linda," Gali ga linda,kandigali ga Linda",sw,luy,Maragoli,translations Nyenya ndeve., Nikuulize.,luy,sw,Maragoli,translations Aliyekuja kuniokoa, Yadza kumbonnya:,sw,luy,Maragoli,translations Mwana wa Mungu mpendwa., Mwana wa Nyasaye Muderwa.,sw,luy,Maragoli,translations "Okhuba Omwana womundu aliitsa nende abamalaikabe muluyali lwa Samwana, mana alirunga buli shiamulala khu aka yakhola.", For the Son of man shall come in the glory of his Father with his angels; and then shall he render unto every man according to his deeds.,luy,en,Luwanga,bible The frog cried out ‘will it ever be!'., Lishere lialira liri shiliba shina!,en,luy,,proverbs bone, likumba,en,luy,Luwanga,dictionary well; hole dug for water, liyabo,en,luy,Luwanga,dictionary okhusimukha, start off (oneself),luy,en,Luwanga,dictionary lano ata ndari ndakorwa lumarachi luno hindamanyire sa nindi vurekeno., hivyo sijui kimarachi hiki nimejua tu nikiwa huku.,luy,sw,Marachi,translations happy person; joyful person, omutsatsaafu,en,luy,Luwanga,dictionary joint of the body, lifwonero,en,luy,Luwanga,dictionary Tena kinachofanya niseme ng'ombe ni mfugo mzuri ni kwa sababu unaweza uza maziwa tena wewe mwenyewe unaweza kunywa na uwe na afya bora. Hata unaweza kosa sukari kwa nyumba na unauza maziwa hayo na unanunua, Khandi sikera niimbola mbari ing'ombe ni siruko silayi khubera mbu onyala khukusia mabeere khandi ewe mwene onyala khunywa noonyola bulamu bulayi. Kata onyala khubula isukari munyumba nookusia mabeere ako nookula.,sw,luy,Marachi,translations "Kwinye ku la mwidzominya,"," Sisi tutamtukuza,",luy,sw,Maragoli,translations "Nebutswa Yesu yamukalusia naboola ari, ""Amahandiko kaboolanga kari, ‘Shiolamuteema OMWAMI Nyasayewo tawe.' """," And Jesus answering said unto him, It is said, Thou shalt not make trial of the Lord thy God.",luy,en,Luwanga,bible "young banana-leaf, not yet unrolled", olubumbu,en,luy,Luwanga,dictionary blow the nose, okhumisia,en,luy,Luwanga,dictionary Tuinue mioyo yetu pamoja na mikono yetu kwa Mungu mbinguni., 41 Gendi ku gingire Nyasaye u veye igulu mwoyo gyetu halala na makono getu.,sw,luy,Maragoli,translations A basket begets another., Eshimwelo shibula eshindi,en,luy,,proverbs "short, heavy, hooked knife fixed to long straight handle, used for slashing down weeds, etc.", omuholo,en,luy,Luwanga,dictionary Niliwapiga, Ndatubama uba!,sw,luy,Maragoli,translations Kho Roda yamala ahandiche mushikoro shie inzuye khulwa okhumwitsulisinjia mbu, Kwa hivyo Roda ameandika katika chumba chake cha kulala kwa kukumbuka,luy,sw,Marachi,translations """Kho omwamiwe namukalusia ari, 'Iwe omukhalabani omumayanu khandi omutofu! Wamanya mbu enjesanga aha ndalaaraaka ta, nimbunjelesia aha ndalalamiitsa tawe."," But his lord answered and said unto him, Thou wicked and slothful servant, thou knewest that I reap where I sowed not, and gather where I did not scatter;",luy,en,Luwanga,bible "Mke au mume aliyefiwa kabla ya kuanza kulia kwa kufiwa, alitekeleza mila"," 3. Inyinga yosi yo mukunzakali yenyanga kwikula, yatanganga kotemela.",sw,luy,Maragoli,translations Watumwa wanatutawala., 8 Avatumekiri vamehanga ku kwinye.,sw,luy,Maragoli,translations Buibui, Liguyaguyi,sw,luy,Maragoli,translations "And as they passed by in the morning, they saw the fig tree withered away from the roots."," Kho mumabwibwi olwa bali nibabirangaho, balola omukhuyu okwo nikunialile okhuula khumisi chiakwo.",en,luy,Luwanga,bible Ranga impimbo yomung'ondi., Ita fimbo ya mwandishi,luy,sw,Maragoli,translations Yesu yalola amaaro kabili nikasinjisiibwe khuluchinga lweinyanza. Ne abanaabi betsinyeni beene bali nibali khulukuku niboosinjia tsikhanda tsiabwe.," and he saw two boats standing by the lake: but the fishermen had gone out of them, and were washing their nets.",luy,en,Luwanga,bible SUNGURA NA SIMBA, KISUNGURA NE SIMBA,sw,luy,Maragoli,translations "And if this come to the governor's ears, we will persuade him, and rid you of care."," Ne nikakhaba mbu, omukafuna alahulila ako, khulaboola ninaye afuchilile mbu, inywe mubula eshikha, kho shimulahenda omwoyo tawe",en,luy,Luwanga,bible Mfalme mpya," U tangi kwameha,",sw,luy,Maragoli,translations RIHUDU RIAVORERA HADUYU ATI NYENYA HUTHIA HURERA THISOLO THIOSI ATI OVORERE ATI YUMAO ISOLO YAKHAHUSHIRA THIMBIRO., KOBE AKAMWAMBIA SUNGURA KUWA ANATAKA KWENDA KULETA WANYAMA WOTE KWA SABABU UMESEMA HAKUNA MNYAMA ANAYEKUSHINDA MBIO.,luy,sw,Marachi,translations Whereupon he promised with an oath to give her whatsoever she should ask.," Mana namusuubisia ari, ""Nditsuba mbu, ndalakhuhelesia eshindu shiosi shiosi eshiawenya!""",en,luy,Luwanga,bible "be necessary, seemly, fitting, compulsory, appropriate; must; akhoyire okhukhola 'he must do it', 'he should do it'; okhoyire okhukhola oryo 'it is fitting that you do thus (as said in a prayer)'", okhukhoya,en,luy,Luwanga,dictionary "name of child put on path by tradition after a mother has lost previous children in infancy, lit. 'thing on the road'", Eshyokhunjira,en,luy,Luwanga,dictionary "Balwonakila elala Nio balutiuukha bali Horima, Yuda aamba kamaloba kwalo, Ashikeloni ne kamaloba kwalo Ashikeloni ne kamaloba kwalo ne Ekironi ne kamaloba kwalo."," Waliuharibu kabisa Ndipo wakaukita kuwa Horima, Yuda akachukua mashamba yao, Ashikeloni na mashamba yao na Ekironi na mashamba yao.",luy,sw,Bukusu,translations and Asa begat Jehoshaphat; and Jehoshaphat begat Joram; and Joram begat Uzziah;, Asa yali samwana Yehoshafati; Yehoshafati yali samwana Yoramu; Yoramu yali samwana Uzia.,en,luy,Luwanga,bible "Mana Pilato namureeba ari, ""Shiohulilanga aka bakhwinjililangakhwo itookho kano koosi ta?"""," Then saith Pilate unto him, Hearest thou not how many things they witness against thee?",luy,en,Luwanga,bible Nu mwana akatsia kusuma., Mtoto alienda kuchuma.,luy,sw,Maragoli,translations shule yetu ina wanafunzi wachache., sikuli siefwe sili nende vana vadidi vosi.,sw,luy,Marachi,translations The female deer destroys her lair before departing., Imbongo ikhasi ahayirula isakula obukono,en,luy,,proverbs "that thou be not seen of men to fast, but of thy Father who is in secret: and thy Father, who seeth in secret, shall recompense thee."," kho mbu, abandu baleshe okhumanya mbu oli neinzala tawe. Habula kamanyishe butswa khu Papawo oulalolekhaga ta, naye oulolanga akakholwa mumabiswi alakhurunga. Akobuyinda bwomwikulu",en,luy,Luwanga,bible "Ne olwa yachaaka okhubala, yareererwa oundi khubo, owali niyehola amapesa akahela ebikhumila ekhumi."," And when he had begun to reckon, one was brought unto him, that owed him ten thousand talents.",luy,en,Luwanga,bible Khusialo khuno abandu bangi bari nende tsing'ombe. Ni tsin'ombe tsino tsiri nende tsifaida nga khukusia amabeere noonyola amapesa masabi. Khandi ing'ombe inyala khurima bilayi mumikunda., Ulimwenguni humu watu wengi wana ng'ombe. Na ng'ombe hawa wanafaida tunapo uza maziwa unapata pesa nyingi. Tena ng'ombe anaweza kulima vizuri shambani.,luy,sw,Marachi,translations esie ni mumarachi asunganga olumarachi huvera ni luga lwa vevusi vange., mimi ni mumarachi anayezungumza kimarachi kwa sababu ni lugha ya wazazi wangu.,luy,sw,Marachi,translations "Shichila leelo luno mwitookho lia Daudi, mwibuliilwe omuhonia wenywe, niye Kristo Omwami."," for there is born to you this day in the city of David a Saviour, who is Christ the Lord.",luy,en,Luwanga,bible 25. Kwingila munyumba yo mundu nukuvita nduli., 25. Kuingia nyumbani kwa mtu na uwe na haraka ya kuondoka.,luy,sw,Maragoli,translations "And they departed quickly from the tomb with fear and great joy, and ran to bring his disciples word."," Mana nibarula bwangu hashilindwa nibali neindenga, nebutswa bali nokhwikhoya okhunji, nibatsia tsimbilo okhuboolela abeechibe.",en,luy,Luwanga,bible mimi hunena kimarachi lugha yetu kwa sababu hufanya tunasikiliza na watu wengi., asunganga olumarachi ni luga lwefwe huvera lukiranga khuurisania nende bandu bangi.,sw,luy,Marachi,translations The sardine (small fish) sent the tilapia (big fish), Ifulu yaruma ingeke,en,luy,,proverbs Naye atatukuzwa, Naye ala kidzominywe,sw,luy,Maragoli,translations Lingana lyomwana;, Akawatuliza,luy,sw,Maragoli,translations "yamleba ""bunyilile?"""," alimwuliza, ""umepoa?""",luy,sw,Marachi,translations Mukali uyu umuyinzi niguveyeho ugwovulindi siahevwa uvulindi mba, Uongozi ulipokuwepo mjane huyo hangepewa nafasi ya kuongoza,luy,sw,Maragoli,translations Mtoto huyu ambaye amezaliwa angekupa muda mchache utafute jina linalomfaa, Umwana mwene wivuliywi uyu akuhetsa uvwiyangu vokekeke wenyelitsi ilieta lidukana naye.,sw,luy,Maragoli,translations omuluku, shin,luy,en,Luwanga,dictionary burst out laughing, okhwasaka ameno,en,luy,Luwanga,dictionary I am going home, Thitsanga ingo,en,luy,Tsotso,translations S. Inyama iriya yololanga abandu nibalia irulanga mng'ombe kata nosamba inyama eyo inyala khumenyaS.tsinganga tsinyingi khu ako kosi khurinde tsing'ombe etio bulayi., Nyama ambayo huwa unaona watu wakila huwa hutoka kwa ng'ombe hata ukichoma nyama hiyo inaweza ikaaishi siku nyingi kwa hayo yote tulinde ng'ombe hao vizuri.,luy,sw,Marachi,translations Bengirira kukhu wange mana nibari ndebudinyu mani mundu mkofu mani yadong'asa nikhurengerekhanasa khuula isaino.," Walimvamia nyanya yangu kwa kushtua, akiwa mtu mzee hivyo alisalia kutetemeka hadi wa leo.",luy,sw,Marachi,translations Utapata kuwa kuna watu wengi wanaopenda nyama ya ng'ombe watu wanapochoma nyama ya ng'ombe wao huchoma na kuhifadhi. Nyama hiyo huweza kuishi kwa muda mrefu., S. Olanyora mbu balio abandu bangi bachama inyama ya ing'ombe abandu nibasamba inyama ya ing'ombe abo basambanga khubikha inyama ino inyala humenya thinyanga thisabi.,sw,luy,Marachi,translations okhusinjirana, bet with; bet on,luy,en,Luwanga,dictionary Amafa gaveeye amugi kuli lufa, Miba iliyo na makali kama shindano.,luy,sw,Maragoli,translations hand; arm, omukhono,en,luy,Luwanga,dictionary KUCHOMWA KWA WAFU, LISAMBA LIA VAKUZU,sw,luy,Maragoli,translations sow seed broadcast; scatter, okhuanya,en,luy,Luwanga,dictionary "Ku muala yigu, Magahi ga tadza,"," Kwenye huo msalaba, damu ilimwagika",luy,sw,Maragoli,translations eyi nende eyi," on all sides, in all directions",luy,en,Luwanga,dictionary "vegetable, herb; any food (meat, fish, etc.) eaten as a relish with obusuma (see also tsifwa)", elyani,en,luy,Luwanga,dictionary ……………………………………………, Gaduukan amagera a dalola,sw,luy,Maragoli,translations "Kho mwesi olwa mwakhalole amakhuwa ako nikekholekha, mumanye mbu, Omwana womundu ali ahambi okhwitsa, kata ali hamuliango bwene."," even so ye also, when ye see these things coming to pass, know ye that he is nigh, [even] at the doors.",luy,en,Luwanga,bible Kitabu cha Musa cha tano kinachoitwa Kumbukumbu la Torati, SITABU SIA MUSA SIA KHARAANO SILAANGWA LIIKHEBULILA LIE KAMALAKA,sw,luy,Bukusu,translations Oulwenyanga yobolela Amarenga, He who sought trouble talked Amarenga.,luy,en,,proverbs and sent forth his servants to call them that were bidden to the marriage feast: and they would not come.," Naruma abakholibe okhuboolela abali nibalaanjilwe mbu betse mwisabo, nebutswa baloba okhwitsa.",en,luy,Luwanga,bible Nitamsifu, Nyenyanga lidzominya lye,sw,luy,Maragoli,translations Barefaimu baba baleeyi lukwali nga sibala siewe tawe., Warefalme walikuwa warefu sana sawa na nchi ilivyokuwa.,luy,sw,Bukusu,translations okhusembera," move along together, in a crowd",luy,en,Luwanga,dictionary okhulwana, wrestle; struggle; fight,luy,en,Luwanga,dictionary "And Jesus with his disciples withdrew to the sea: and a great multitude from Galilee followed; and from Judaea,"," Kho Yesu nende abeechibe nibarulaho nibatsia khunyanza ya Galilaya. Mana omukanda omukhongo kwabandu nikumulondakhwo. Abandu bano barula Galilaya, Yuda,",en,luy,Luwanga,bible Amatsi kera omwelema, Amatsi keranga omwelema (HWA7) Even an expert swimmer can drown.,luy,en,,proverbs have an injection (see also okhupwa isindani), okhunyola isindani,en,luy,Luwanga,dictionary poverty, obumanani,en,luy,Luwanga,dictionary Mzee angalichukua kuku huyo na machicha kwanye kata na kujiweka tayari .," Musakulu yavugulanga engoko yeyo nu vwanga ku kisanda, yetegeka navio.",sw,luy,Maragoli,translations Lundi Baisiraeli bakholela wele omunyali owa bioosi kamamayaanu khulwe khukhwesaaya Babaami ne baasitoreti., Tena waisraeli wakafanyia mungu mweza wa vyote maovu kwa kuaabudu wafalme wa waasitoreti.,luy,sw,Bukusu,translations Kutsitsagilira vamanya ni vatanga kolomba tsitundu no musumali mu kekobo che libati ma vakirihitsa ku liduma kolomba uvusie.," Kwendelea mbele, walianza kuwa wabunifu kwa kutengeneza kifaa cha kusaga mahindi kisiagi kwa mkebe uliotobolewa kwa misumari.",luy,sw,Maragoli,translations omwimo," games and feasting in honor of a man who has died, usually held about a year after his death, any festival, sports gathering, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary "Mana omukhasi undi omulekhwa omumanani niyetsa, naramwo amang'ondo kabili, akahela isende ndala."," And there came a poor widow, and she cast in two mites, which make a farthing.",luy,en,Luwanga,bible olusaka, long branch,luy,en,Luwanga,dictionary "Wiche nefwuma ye mwigulu,"," Nguvu za Mungu zije kutoka mbinguni,",luy,sw,Maragoli,translations 21 Hene yanegira halala naye yahoo Jaeli mukali wa Heberi ya, Ndipo akapanda pamoja naye hapo Jaeli mke wa Heberi,luy,sw,Maragoli,translations okhwikora, change oneself into,luy,en,Luwanga,dictionary Ikwena ilia eshilanjilile, A crocodile eats what fate has planned.,luy,en,,proverbs "Mala kamboolela ali,wanyalile orio ne okhakholarakho khu kano lundi tawe!"," Halafu akaniambia kwamba, imetosha, usirudie tena yale ambayo amefanya!",luy,sw,Bukusu,translations okhuhonokha, have a narrow escape; escape by the skin of one's teeth,luy,en,Luwanga,dictionary "Ako koosi kekholekha khulwa okhuusia aka OMWAMI Nyasaye yali niyaboola okhubirira khumulakusi ari,"," Now all this is come to pass, that it might be fulfilled which was spoken by the Lord through the prophet, saying,",luy,en,Luwanga,bible thank you, oryo,en,luy,Luwanga,dictionary "Kwa maana uvunjifu wako ni mkuu kama bahari, Ni nani awezaye kukuponya?"," Kigira ubusagaruku bubwo buveye bunene kuli inyanza, Ni bwaha u nyala kukuhonya?",sw,luy,Maragoli,translations "We heard him say, I will destroy this temple that is made with hands, and in three days I will build another made without hands."," ""Khwamuhuliile naboolanga ari, ‘Ndalalikulula Ihekalu yino eyoombakhwa nabandu, mana khulwa tsinyanga tsitaru ndalombakha eyindi, eyilombakhwa namakhono kabandu tawe/ """,en,luy,Luwanga,bible Milele tufanane naye, Kazozo ku fwanana naye;,sw,luy,Maragoli,translations okhukana, deny; refuse to do,luy,en,Luwanga,dictionary Mungu hapendi wenye dhambi," Nyasaye siayanzanga vikihiviri,",sw,luy,Maragoli,translations Omweka niyetembelesiye yakhashilile omwechesia wuwe namachesi," If the learner was humble, he would have been better than his teacher.",luy,en,,proverbs Tulijengea mti upi?, Kwumbakira musaala ki?,sw,luy,Maragoli,translations be tasteless; be insipid, okhutsinziba,en,luy,Luwanga,dictionary se olafwa tawe., hutakufa.,luy,sw,Bukusu,translations okhuchiba, confirm; respond; give answer,luy,en,Luwanga,dictionary "And when he was come into the house, his disciples asked him privately, [How is it] that we could not cast it out?"," Ne olwa Yesu yali niyenjiile munzu, abeechibe nibamureeba mabiswi bari, ""Shichila nishiina ifwe nikhukhaywa okhurusia eshishieno eshio?""",en,luy,Luwanga,bible "and when the daughter of Herodias herself came in and danced, she pleased Herod and them that sat at meat with him; and the king said unto the damsel, Ask of me whatsoever thou wilt, and I will give it thee."," Ne lwomukhaana wa Herodia yenjila ewa bali, ne nashina obulayi, yachamisia Herode nende abachenibe boosi. Kho omuruchi naboolela omukhaana oyo ari, ""Saba shiosi shiosi eshia wikomba, nasi ndalakhuhelesia.""",en,luy,Luwanga,bible "And John's disciples and the Pharisees were fasting: and they come and say unto him, Why do John's disciples and the disciples of the Pharisees fast, but thy disciples fast not?"," Ne bulano abeechi ba Yohana omubatiisi nende aba Abafarisayo bali nibeyimile eshiokhulia. Kho abandu nibetsa khu Yesu nibamureeba bari, ""Mbushiina abeechi ba Yohana omubatiisi nende aba Abafarisayo nibeyimanga eshiokhulia, nabo abeechibo shibeyimangakhwo eshiokhulia tawe?""",en,luy,Luwanga,bible "Ukiwa mkimbiaji mzuri, uafika shuleni karaka.", Nuveeye munyaguli mulahi ulanguha kuduuka mulisoma.,sw,luy,Maragoli,translations Ugonjwa wa korona ulianza mwaka wa elfu mbili na ishirini, Vulware vwa korona vwachaka omwaka kwa elfu thibiri nende ishirini.,sw,luy,Marachi,translations Ing'ombe wa gradi ana na kazi mingi. Tena ana kazi mingi kwa sababu hula nyasi mingi na tena anafaa kula vizuri., Ing'ombe eya igiredi iri nende emirimo misabi. Ni khandi iri nende mirimo misabi khuluakhuba iritsanga bunyasi bungi ni khandi yinyikhana khuria bilayi.,sw,luy,Marachi,translations "Mana Yesu naboolela abeechibe ari, ""Omundu yesi naba niyenya okhunondakhwo, okhuula yekaane omwene, achinje omusalabakwe mana yanondekhwo."," Then said Jesus unto his disciples, If any man would come after me, let him deny himself, and take up his cross, and follow me.",luy,en,Luwanga,bible okhwiyaula, separate oneself,luy,en,Luwanga,dictionary "Mu mwiiko kukhola ekhumi ne kine Ketorilaomari ne babaami ba baba ne naye , becha ne banamae mala baula Barefaimu mu Asiterosi –karinaumu , Basusi mu Hamu ,Baemi mu Siebeni –Kiriataimu, ne Bahori mu sikulu siabwe sia siera khukhwola Eli parani khu lwakha lwe mu sichiimi."," Kwa mwaka wa kufunga kumi na nne kedorilaomarina wafalme waliokuwa naye , wakacha na majeshi yao kisha wakatwa rephaim kwa ashiterothi –karinaim , wasusi kwa ham, waemi kwa shaveh-kariathaim, na wahori kwa kilima chao cha sieri kufika eliparani kwa jangwa la msituni .",luy,sw,Bukusu,translations """Shikali mbu, buli mundu ounanga naboola ari, ‘Omwami, Omwami' niye oulinjila mubwami obwa Nyasaye tawe; habula oyo oukholanga akokhwenya khwa Papa ouli Mwikulu."," Not every one that saith unto me, Lord, Lord, shall enter into the kingdom of heaven; but he that doeth the will of my Father who is in heaven.",luy,en,Luwanga,bible "Na iwapo ataoa tena kabla ya kwenda kwa kina mkewe aliyeaga, wakati angetaka kwenda huko sasa angemwambia mke aliyemwoa sasa aende kwao kwanza."," Na niva alaleeta mukali wundi, ahenze vulahi lwalangwa kutsia wanga mukali weve wakuza, avoolere mukaļi mugeni uyu kutsia wavo agoneyo.",sw,luy,Maragoli,translations gavana, governor ( okhukalakala,en,luy,Luwanga,dictionary She hath done what she could; she hath anointed my body beforehand for the burying.," Ye akholile kanyaliilwe, yekholeleele okhutsushilila nende okhubakha omubili kwanje amafura, khulwa okhukurechekha okhuyabilwa.",en,luy,Luwanga,bible "Ne kano niko ameera kabarume ekhumi nababili abo, owambeli yah, Simoni, owalangwa mbu, Petero nende omusiani wabwe oulangwa mbu Andereya, Yakobo nende omusiani wabwe owalangwa mbu Yohana, abasiani ba Zebedayo."," Now the names of the twelve apostles are these: The first, Simon, who is called Peter, and Andrew his brother; James the [son] of Zebedee, and John his brother;",luy,en,Luwanga,bible "Khunyanga yene eyo, Yesu yarula munzu natsia khuluchinga lweinyanza ne niyekhala hasi nachaaka okhwechesia."," On that day went Jesus out of the house, and sat by the sea side.",luy,en,Luwanga,bible sound; whole, eshichima,en,luy,Luwanga,dictionary Na hapo walipata mfalme wao ameanguka sebuluni amekufa., Ne abwenao banyoola omwami wabwe akwile amukhe afwile.,sw,luy,Bukusu,translations "Kigira yava venyumba, mwavo, mbotso vivuli"," Kwa sababu ya jamii yangu, bdugu, dada na wazazi wangu",luy,sw,Maragoli,translations Khulula khumoyo kange;, Kutoka moyoni mwangu,luy,sw,Marachi,translations cook obusuma, okhuniasia,en,luy,Luwanga,dictionary "mala bukula euunwa eya khabili, mala okiosie nga sianwa khulwe khurumikhira chikulu sifwaani sia Asiera nisio oremiremo wakwiisia."," kisha chukua fahali wa pili, kisha mchome kama sadaka kwa kumutumikia sana Sanamu ya Asiera ambao uliukata ukauangusha.",luy,sw,Bukusu,translations mwishowe mbeleko anamolala mtoto tumboni hupasuka na koyoa fursa kwa mtoto kuzaliwa., Manyima isungi naho luvuva lwo mwana agonamu lwa lwadika ma omwana inyima yivulwa.,sw,luy,Maragoli,translations Work and eat., Okhola kho walia,en,luy,,proverbs Tsinyumba tsyetu tsi veye tsya avandu vaandi., Nyumba zetu zimekuwa za watu wengine.,luy,sw,Maragoli,translations Don't put a finger in the mouth of a strange dog. Imbwa yolakhusia shiochira eshitere mumunwa (DWA182) Do not put a finger in the mouth of a dog you did not bring up., Imbwa yolanywesia shioyira olwala mukhanwa,en,luy,,proverbs "Makesi alioa mke mmoja mithili ya asali, waliwezewa kuzaa watoto wawili ambao ni msichana na mvulana,"," Makesi yadeshia muhaye mulala bushi inyuma, banyalirwa khuivula bana babiri bali mbu ni mhana nde musiani,",sw,luy,Marachi,translations "Bonde na mlima na mwamba, maji mitoni na shamba,"," Vigulu ne vivanda, vi landidze makuva.",sw,luy,Maragoli,translations Wa tungira vandu;, Aliyewalipia watu,luy,sw,Maragoli,translations Lekha okhwimila shinga oluchera, Do not show off like the rainbow.,luy,en,,proverbs Omundu aakwa khu mukhaana owe kumuruungo kwe chishekeli bitonyi bikali., Mtu anayemnajisi msichana anastaili kulipa gharama kubwa.,luy,sw,Bukusu,translations obwino, ink ( obukondo bwelisutsa,en,luy,Luwanga,dictionary Siku iliyofuata mwewe alikuja tena akachukua motto mwingine wa kuku., Lidiku lialondaku liive liatsa kandi nilivugula mwana wundi we engoko.,sw,luy,Maragoli,translations "a grave, open. When it has been filled in it is called eshirindwa", ing'ani,en,luy,Luwanga,dictionary "Naye Nagai yali omwana wa Maatsi, owali omwana wa Matatsia, owali omwana wa Semeini, owali omwana wa Yoseki, owali omwana wa Yoda."," the [son] of Maath, the [son] of Mattathias, the [son] of Semein, the [son] of Josech, the [son] of Joda,",luy,en,Luwanga,bible Yahova alamusosiza., Mungu humurehemesha,luy,sw,Maragoli,translations olwamberi, at first; in the first place,luy,en,Luwanga,dictionary "For nation shall rise against nation, and kingdom against kingdom; and there shall be famines and earthquakes in divers places."," Amahanga kalakhupana akeene khukeen, khandi oburuchi bulaseerana obwene khubwene. Inzala nende okhurenga khweshialo bilaba buli habundu.",en,luy,Luwanga,bible scraper made from piece of gourd, ikhokoro,en,luy,Luwanga,dictionary Kifungua mimba ni mtoto wa kujivunia., Mwana wa mbiiri ni chekoyero.,sw,luy,Maragoli,translations Eh Mungu: umemtuma mwanao," Nyasaye; wa letera vandu voosi,",sw,luy,Maragoli,translations Walikuwa karibu kuingia na kuishi Kanani., Baba bali siimbi khukhwingila ne khumenya mu Kanaani.,sw,luy,Bukusu,translations "Kata Yakobo nende Yohana abaana ba Zebedayo, abanaabanga tsinyeni halala nende Simoni, boosi bahuka muno. Mana Yesu naboolela Simoni ari, ""Shiolaria ta, shichila okhuchaaka inyanga yino, olaba omunaabi wabandu."""," and so were also James and John, sons of Zebedee, who were partners with Simon. And Jesus said unto Simon, Fear not; from henceforth thou shalt catch men.",luy,en,Luwanga,bible Ilibidi apitie mlango wa nyuma aende kwa shamba la ndizi au kichakani, Kuduka alonde mu gwandangu atsie mu magomia naho atsie mmbulimu.,sw,luy,Maragoli,translations "Kho Yesu khandi natiila amakhonoke khumoni tsiomundu oyo, ne bulano omundu oyo nahenga niyomisia tsimonitsie mana nitsihona, ne nalola ebindu biosi obulayi."," Then again he laid his hands upon his eyes; and he looked stedfastly, and was restored, and saw all things clearly.",luy,en,Luwanga,bible nataka kuzungumzia tu kimarachi., nya khulomaloma sa olumarachi.,sw,luy,Marachi,translations Makasi na saa ziko mezani, Amakasi neisa viveeye kumesa,sw,luy,Maragoli,translations Nwami ntsitsa khu ive;, Naja kwako Eh Bwana,luy,sw,Maragoli,translations walk with head erect; exalt oneself, okhwichingula,en,luy,Luwanga,dictionary Yadza ku mbonnya;, Aliyekuja kuniponya,luy,sw,Maragoli,translations esie weefu ni vutula mulukongo lwa tingolo., mimi kwetu ni butula kijiji cha tingolo.,luy,sw,Marachi,translations ONGOKHO NENDE LIUNGU., KUKU NA MWEWE,luy,sw,Marachi,translations "Hasi ho musalaba, Ndenya khusinjira,"," Chini ya msalaba, Nitasimama",luy,sw,Maragoli,translations go very quickly; swoop; dash past; go in and out of the house repeatedly; pass quickly out of sight, okhwiyula,en,luy,Luwanga,dictionary Ku tsinzira tsyetu tsyosi:, Katika njia zetu zote,luy,sw,Maragoli,translations Ndiyo yaliyosababisha mungu mweza wa vyote nchi yao iko kwa nafasi ya kuwa na akiwa anawafukuza waombezi wa koo hizi waondoke kwa nchi mbele kama mungu mwezi wa vyote mwenyewe ni wenu., Niko kakila Wele omunyali owa bioosi sibala siabwe sili bubweyaangu bwe khuuba ne alikho aoona basaayi ba chikholo chino chirure mu sibala ebwee nga Wele Omunyali Owa Bioosi omwene ni wenywe.,sw,luy,Bukusu,translations soften; break up; come to pieces, okhutubukha,en,luy,Luwanga,dictionary okhulyuya," become sweet, nice, good, right, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary Mke angechukua nyota huyo kumwekea ugali na kisha kumrusha nje., Eng'ereng'ani yene yiyi umukali yavuzu uvukima avike ku Eng'ereng'ani ma asuva ichova.,sw,luy,Maragoli,translations omwilakalakani, boaster; grumbler; one who talks too much,luy,en,Luwanga,dictionary "I miss you so much, darling", Ekhumisire omwitsa wanje,en,luy,Tsotso,translations Oumenyere yenyene sasabanga amakhono tawe niyanya ukhuria, Yule ambaye anaishi pekee yake huwa hanawi mikono anapotaka kula,luy,sw,Marachi,translations Esie ndi khukalukha mdala nende bindu bingi. Mbetsanga nende busangafu., Mimi nikirudi nyumbani huwa nakuwa na vitu vingi. Nakuwanga na furaha.,luy,sw,Marachi,translations Dada wovo ni vwaha? Atondee, Dadako ni nani? Atondee,luy,sw,Maragoli,translations "little; small; few (omutiti, abatiti, etc.)", -titi,en,luy,Luwanga,dictionary Tai wako kwa mahindi yetu., Majikolo gaveeye kumaduuma getu,sw,luy,Maragoli,translations "Ni Siguku lero, ni Siguku lero;"," Ni siku kuu leo, ni siku kuu leo",luy,sw,Maragoli,translations Do not despise the sayings of the wise., Olaleka tsiabalomi,en,luy,,proverbs Hapo walipomiminika nafsi zao Vifuani mwa mama zao., Lwe myoyo gyavo gyi tsukeywi mu viritu vya vamama vavo.,sw,luy,Maragoli,translations "Yee, mbingu zilidondoza maji"," Yee, malesi ga tonya amadzi.",sw,luy,Maragoli,translations omulachi," collection of quails, quail baskets, ropes, poles, etc., of s.o. who keeps and traps quails; aruka omulachi 'he keeps quail'",luy,en,Luwanga,dictionary "shame; disgrace; degrade; despise; used idiomatically in amareo kamufwola 'the examination despised him', i.e. 'he failed the exam'", okhufwola,en,luy,Luwanga,dictionary Sass baraka akaondoka kushuka kutoka kea mlima wa Tabora na watu wake elefu kumi., nono baraka arekukha ekha khukhwama Khu sikulu sia Tabora ne babaandu bewe chielefu likhumi.,sw,luy,Bukusu,translations lisinini," gums, flesh in which teeth are set",luy,en,Luwanga,dictionary "string of beads; sometimes used of a single bead, but that is more correctly inyuma", eshuma,en,luy,Luwanga,dictionary Wanafunzi hawakulipa karo., Avana si vatunganga ifisi dave,sw,luy,Maragoli,translations oburerere, slipperiness,luy,en,Luwanga,dictionary Nyamaza kisha msikilize.," sila, mala mundekeeresie.",sw,luy,Bukusu,translations "Nafurahia nilivyowacha dhambi,"," Mbukanga lu na lekha woni,",sw,luy,Maragoli,translations "girl considered as a bride or potential bride, relationship of a girl to the clan of her father (see also inono)", omukoko,en,luy,Luwanga,dictionary Anatuita leo, Akulanga nunu,sw,luy,Maragoli,translations U tungiye kwinye;, Ametulipia;,luy,sw,Maragoli,translations Mulogoli yadeka ne idaywa., Mmaragoli alikuwa akipika na jogoo.,luy,sw,Maragoli,translations Avayai averolanga vadukani kulwana na vayai volosoma lundi vatsitsanga kutuumba na volosoma lundi vaatsa kutuumba., Wavulana waliojiona wanaweza kupigana na wavulana wa ukoo mwingine walikuwa wakienda kukutana kisha wanapigana.,luy,sw,Maragoli,translations okhwibula, give birth; bear; beget,luy,en,Luwanga,dictionary Ndipo ikawa hivyo., Nio kaba kario.,sw,luy,Bukusu,translations "Mana abeechibe nibahuchisibwa namakhuwake, nebutswa Yesu yababoolela khandi ari, ""Abaana banje, nobutinyu muno okhwinjila Mubwami bwa Nyasaye!"," And the disciples were amazed at his words. But Jesus answereth again, and saith unto them, Children, how hard is it for them that trust in riches to enter into the kingdom of God!",luy,en,Luwanga,bible Anyala aamenya mu lukoba lwosi khu ngoba chenywe aakaluukhasia silaamo siaaba chikhabi sikila aamusiima enywe., Anaweza akaishi kwa mji wote kwa miji zenu akabadilisha laana ikawa baraka sababu aliwapenda nyinyi.,luy,sw,Bukusu,translations akhasi, cousin,luy,en,Luwanga,dictionary "Now while they were going, behold, some of the guard came into the city, and told unto the chief priests all the things that were come to pass."," Ne olwa abakhasi abo bali nibatsitsanga, balala khubelihe abali nibalindile ing'ani, bakalukha mwitookho nibaboolela abesaaliisi abakhulundu koosi akali nikekholeshe.",en,luy,Luwanga,bible A la duuka hasi hano, Hapa dunia atafika,luy,sw,Maragoli,translations "And the servants of the householder came and said unto him, Sir, didst thou not sow good seed in thy field? whence then hath it tares?"," Abakhalabani ba mwene mukunda nibamwitsila nibamuboolela bari, ‘Omwami, shiwamiitsa imwo indayi mumukundakwo; ne libanze nalio lilimwo lirie?'",en,luy,Luwanga,bible "And oft-times it hath cast him both into the fire and into the waters, to destroy him: but if thou canst do anything, have compassion on us, and help us."," Ne akhandi akhanji shimukhupanga mumulilo nende mumaatsi, nishienya okhumwiira. Ne noba nonyala okhukholakhwo eshindu shiosi, khulolelekhwo tsimbabasi mana okhukhoonye",en,luy,Luwanga,bible "Tambiko haikufanywa usiku, tambiko ilofanywa usiku ilikuwa ni ya mwanamke na mwanaume kutafuta mtoto."," Muluka sigwalange vudiku mba, umuluka gwa vudiku gwalange gwo mkali pemusatsa ukwenya umwana.",sw,luy,Maragoli,translations Ajuza naye akampa maziwa akanywa., Mkeereoyo yamuha maveere naanwa.,sw,luy,Maragoli,translations Mungu mweza wa vyote atalaani., Wele Omunyali Owa Bioosi alalaama.,sw,luy,Bukusu,translations eshibachiro," place where an animal was skinned, or where animals are skinned frequently",luy,en,Luwanga,dictionary wife of, mukha,en,luy,Luwanga,dictionary "and to offer a sacrifice according to that which is said in the law of the Lord, A pair of turtledoves, or two young pigeons."," Khandi bali nibatsiile okhukhola omusango shinga olwa amalako aka OMWAMI Nyasaye kaboola mbu, amahusi kabili noho amakuuku amaraaka kabili.",en,luy,Luwanga,bible Naishi kwa shimo tena nakula kwa shimo -Fuko, Menyi mwirova kandi ndiira mwirova - Imbuku,sw,luy,Maragoli,translations """Se eliio ekholo ekiindi yakhaba ne eli ye kamaani kamakali rira mu mulilo khu sikulu sia Sinai, eli ne wele ooli mwabonakho efwaani yosi yosi tawe."," Hakuna ukoo nyingine hata kama una nguvu nyingi huwasha moto kwa mlima wa Sinai,ulio na mungu hamkuwahi ona sanamu yoyote.",luy,sw,Bukusu,translations "Woe unto thee, Chorazin! woe unto thee, Bethsaida! for if the mighty works had been done in Tyre and Sidon which were done in you, they would have repented long ago in sackcloth and ashes."," ""Muli mushilaamo shiobubi inywe abelitookho lia Korasini! Muli mushilaamo shiobubi inywe abelitookho lia Betsisaida! Okhuba ebiamakana ebiakholwa mwinywe, biba nibiakholwa mumatookho ka Tiro nende Sidoni, khane baba bekalukhasia khale nibefwala amakunia, nibepuuka likoshe okhumanyia mbu bekalukhasiye.",en,luy,Luwanga,bible ikhafuka, pot in which to make obusuma,luy,en,Luwanga,dictionary "Haya ndiyo maneno ambayo Musa Tofeli, na Labani, na Haseroti, na Tisaha aliwaambia watu wa Israeli wote kwa upande."," Kano niko kamakhuwa niko Musa Tofeli, ne Labani, ne Haseroti ne Tisaha aboolela babaandu ba Isiraeli boosi bu lubeka luluundi.",sw,luy,Bukusu,translations spoil; sin against, okhwononia,en,luy,Luwanga,dictionary 3 Lwiga lwosi kwa Israeli u lu kalagi mu butima bwibwe bululu., Ameikata pembe yote ya Israeli Katika hasira yake kali.,luy,sw,Maragoli,translations Nyota amefika kupewa ugali., ENG'ERENG'ANI YITSI KUGEESA.,sw,luy,Maragoli,translations Mimi nikirudi nyumbani huwa nakuwa na vitu vingi. Nakuwanga na furaha., Esie ndi khukalukha mdala nende bindu bingi. Mbetsanga nende busangafu.,sw,luy,Marachi,translations Wakati Musa angetaka hekima alikuwa akielekea juu yam lima kwenda kuomba ndiposa aweze kupata nguvu na hekima ndiposa aweze kufanya vizuri shughuli alizotakiwa kuzifanya na Mungu., Musa niyenyanga ovogeli yatanganga anyagula mu kigulu atsie kusaala ku anyole tsingulu no vogeeli ku akole imiyinzi vulahi ija Yahova amutumi ku.,sw,luy,Maragoli,translations "Ni Yesu, Ni Yesu."," Ni Yesu,Ni Yesu.",luy,sw,Maragoli,translations "And Jesus perceiving it said, O ye of little faith, why reason ye among yourselves, because ye have no bread?"," Yesu namanyile aka bali nibaboolanga, yabareeba ari, ""Mbushiina nimuboolanga abeene khu beene mbu shimulikhwo nomukaate kwosi kwosi ta? Muli nobusuubili butiiti burie?",en,luy,Luwanga,bible Amejenga nyumba juu yangu na kunizungusha kwa uchungu na uchovu.," 5 Wombaki KU inze, nokunkumbiridza nendulwe neliluha.",sw,luy,Maragoli,translations "send (of persons, not things)", okhuruma,en,luy,Luwanga,dictionary okhuyima, hunt,luy,en,Luwanga,dictionary For after all these things do the Gentiles seek; for your heavenly Father knoweth that ye have need of all these things.," 0khuba ebio nibio ebihendinjia abamahanga, abalamumanyile Nyasaye ta, nebutswa Senywe ouli mwikulu amanyile shinga olwa mukhoyile okhuba nebindu ebio biosi.",en,luy,Luwanga,bible Kuku wangu alitaga mayai., Engoko yange yatera mavuyu.,sw,luy,Maragoli,translations mularaao kamabaale kamabalaayi mala mukaakhe luloongo., Mtaweka mawe mapana kisha myapake mchanga.,luy,sw,Bukusu,translations any person, omundu yesi,en,luy,Luwanga,dictionary slap on the cheek; hit with palm of hand, okhupama,en,luy,Luwanga,dictionary "Nolwa Omwana womundu yesi khandi alayetsa okhukhalabanilwa ta, habula yetsa okhukhalabana, nende okhuhaana obulamubwe khulwa okhununula abanji ario."" Yesu ahonia ababofu babili"," even as the Son of man came not to be ministered unto, but to minister, and to give his life a ransom for many.",luy,en,Luwanga,bible "Ne olwa Yesu yali namalile okhwechesia amakhuwa ako koosi, yaboolela abeechibe ari,"," And it came to pass, when Jesus had finished all these words, he said unto his disciples,",luy,en,Luwanga,bible Mbeye ne kiguti change vandusivakubira sivakubira kumu mupira mba - Chore, Nina kiwanja change watuhawachezei mpira Kihara,luy,sw,Maragoli,translations Omwana neisiilo, A child is a pillar.,luy,en,,proverbs you, ewe,en,luy,Luwanga,dictionary "U ku kunike voosidza,", Tufunike sisi sote,luy,sw,Maragoli,translations native; one born in the country; one of the clan, omwibule,en,luy,Luwanga,dictionary "Emuboolela toto mbu, Yohana Omubatiisi nomukhongo okhushila omundu yesi owebulwakhwo mushialo muno. Nebutswa ouli omutiiti mubwami bwa Nyasaye ashila Yohana."," Verily I say unto you, Among them that are born of women there hath not arisen a greater than John the Baptist: yet he that is but little in the kingdom of heaven is greater than he.",luy,en,Luwanga,bible "Binadamu ana uwezo wa kutengeneza kitu cha kufanya kazi, kusema ukweli binadamu ni kiumbe aliye na uwezo ulimwenguni", Binadamu ari nende Bunyala bwa khukasia esiindu sia khukhola mirimo. Khuboola buadieri binadamu ni silongi siri nende Bunyala musialo.,sw,luy,Marachi,translations eshiswa, ant-hill,luy,en,Luwanga,dictionary eshiausa, bald head; bald patch on head,luy,en,Luwanga,dictionary ichapa, typewriter; printing press (see itabureta),luy,en,Luwanga,dictionary Then understood the disciples that he spake unto them of John the Baptist.," Kho abeechi nibamanyilisia mbu ababoolelanga aka Yohana Omubatiisi "" Yesu ahonia omusiani owali neshishieno",en,luy,Luwanga,bible okhutsalala, be tasteless; be insipid,luy,en,Luwanga,dictionary rain, ifula,en,luy,Luwanga,dictionary okhutsosola," cut the branches off a tree, stripping them all off",luy,en,Luwanga,dictionary Ukhulisia akhuya mao niwikhale, Yule ambaye anakulisha anampiga mamako ukiwa umeketi,luy,sw,Marachi,translations omwibali, teacher; guide,luy,en,Luwanga,dictionary "Amka ulalamike usiku, Mwanzo wa kukesha kwake.", 19 Vuka u kupe lwanga mbudiku mu litanga lyobulindi.,sw,luy,Maragoli,translations Indimu enderere eveeye indulu., Ndimu laini ni chachu,luy,sw,Maragoli,translations Haya maneno yalifanya Apiyo akaanza kulia., Makhuwa ako kakira Apiyo yachaka khulira.,sw,luy,Marachi,translations okhwitikha, spill,luy,en,Luwanga,dictionary beard, eshirefu,en,luy,Luwanga,dictionary "mzee huyo pia alikaanga na kumwambia,""njugu ndio hizi hapa ukiamka utaenda kupanda""", omukofu oyo yesi yasiila nambolela ethinjugu nzithiano nobuha othie olake.,sw,luy,Marachi,translations KHAMUNA NENDE OMSHIERE, KIDIRI NA BIKIZEE,luy,sw,Marachi,translations "Emboolanga ninabo mutsinjelo shichila, bahenganga, ne shibalola ta; khandi bahulilanga, ne shibamanyilisia tawe."," Therefore speak I to them in parables; because seeing they see not, and hearing they hear not, neither do they understand.",luy,en,Luwanga,bible okhwikhuula," wail for s.o. who has died, or who is dying",luy,en,Luwanga,dictionary Malaika akamuuliza kuwa Hagari mtumishi wa Sara unatoka wapi na unaenda wapi? Hagari akajibu kuwa namtoroka mwanamke Sara.," Malaika areeba ali, Hakari nasioobi owa Sarai wama wae ne olikho ocha waena? Hakari akoboosia ali ndikho nilkha omukhaye Sarai.",sw,luy,Bukusu,translations Muisraeli mwenzako alipoteza kisha wewe mtu huyo anastahili ampe mvulana wake akipata usiwache kusaidia.," Omuisiraeli wasio atibiisie mala ewe oyo akhoya aelesie omusoleeli wewe wasinyoola, okhalekha khuyeeta tawe.",sw,luy,Bukusu,translations "And as Jesus was going up to Jerusalem, he took the twelve disciples apart, and on the way he said unto them,"," Ne olwa Yesu yali natikulukhanga Yerusalemu, yabukula abeechi ekhumi nababili abo shibeka, naboola ninabo bonyene khunjila ari,",en,luy,Luwanga,bible Omulayi shiabulanga imbala ta, Even the pretty one is not without an ugly scar.,luy,en,,proverbs Omukhaana aakukuula khulaanga buyeeti., Msichana akapiga nduru akiitisha usaidizi.,luy,sw,Bukusu,translations okhupima, measure; examine; weigh ( Ng'ombe ni muhimu sana kwa maisha ya binadamu.,luy,sw,Marachi,translations Amefanya hivyo kwa safari yenu yote kufika mahali na akawahidi mababu zenu wasiogope ama kuchokozwa.," Aakholile ario khu lukeendo lwenye lwoosi khukhwola abuundu ne amulaka bakuuka benywe bakharia, namwe mwarangararwa.",sw,luy,Bukusu,translations Khukarushira hubilia bia muulile okhubila huechesia omwaka kwa elfu thibili nende saba, Kurudia kwa yale ambayo mumesikia kupita inafunza mwaka wa elfu mbili na saba,luy,sw,Marachi,translations "Ku la hindira yaho naye,", Tutaishi pamoja naye,luy,sw,Maragoli,translations nasoma katika shule ya bukati., somanga musikuli sia bukati.,sw,luy,Marachi,translations cut down trees for building, okhurikanda,en,luy,Luwanga,dictionary okhuteng'ulula, shake out,luy,en,Luwanga,dictionary "Kisha Aburamu akarajesha mali iliyokuwa wamewanyang'anya yote ,na Luti ,mtoto wa ndugu yake na mali yake na wake na watu ambao walikuwa wametekwa ."," Mala Aburamu akobosie kimiandu nikio baaba ne banuulile kioosi ne Luti, omwana owa wandaaye, ne kimiandu kiewe ne bakhasi na babaandu ni baaba ne baambile.",sw,luy,Bukusu,translations "added this also to them all, that he shut up John in prison."," Ne okhumeeta khumabi kandi koosi aka Herode yali niyakhola, yatiila Yohana namura mumbohe. Okhubatiisibwa khwa Yesu",en,luy,Luwanga,bible Shule zote wanafunzi walisalia nyumbani kwa miezi tisa., Bikuli biosi bana badong'a mudala khu miosi tisa.,sw,luy,Marachi,translations Nangodekere ichai gona, Nitakupikia chai ukilala.,luy,sw,Maragoli,translations obushuru, tax ( show pity or mercy,luy,en,Luwanga,dictionary Ubukheri ni ingabo ndala yakhulira ubuyanzi mshialo Ubukheri, Upendo ni zawadi moja ya kuleta upendo ulimwenguni,luy,sw,Marachi,translations "Yn ginga bwoni bwange, Yagingi bwoni bwange."," Amebeba dhambi zangu, Amebeba dhambi zangu",luy,sw,Maragoli,translations sikuli siefwe siri nende thitara mthikilasi., shule yetu ina taa madarasani.,luy,sw,Marachi,translations ritual; customary order; traditional method, omulukha,en,luy,Luwanga,dictionary hair on body or limbs, obwoyo,en,luy,Luwanga,dictionary Makuva ga va nyola ku akana yaka., Ujumbe walipata kwa mtoto huyu.,luy,sw,Maragoli,translations Omusembe kulonda likondi, The sheep's tail lags behind.,luy,en,,proverbs Sungura mjanja alikama mbuzi kakaweka maziwa kwa chupa halafu damu pia kwa chupa. Fisi alikuja mbio. Sungura mjanja alisimama mbele ya fisi akamwambia kuwa usijaribu kumshika mbuzi kisha akamfunga mbuzi kwa mlango aliyokuwepo., Ojolijoli khakhera imbusi nikhara mabeere muchupa alafu mabanga li khasoolatema khudira imbusi Nikhamala khaboyakoosi muchupa. . Ifisi yetsa tsimbiro. Ojoliojoli kheema imberi wa ifisi ni imuborera mba imbusi khumuriango eyo khaba.,sw,luy,Marachi,translations "Dadake msichana, alikuwa koo za Simioni, Lawi, Yuda , Isa mtoto wa babake ama Yosefu na Benjamini."," wandaaye omukhaana, abeele chikholo cha Simioni, Lawi, Yuda, Isa omwana owa raraawe namwe Yosefu ne Benjamini.",sw,luy,Bukusu,translations "Mubukule likokolo lianje mwifwale, mana mweche okhurula khwisie, okhuba isie endi omuholo khandi omwongoli mumwoyo, ne mulanyoola obuhuluushi."," Take my yoke upon you, and learn of me; for I am meek and lowly in heart: and ye shall find rest unto your souls.",luy,en,Luwanga,bible Iladuvula matsi., Ilikuwa ikitoboa maji.,luy,sw,Maragoli,translations "Saala ku Yesu, Mutungiri."," Omba kwake Yesu, Atulipiaye.",luy,sw,Maragoli,translations Hata pale hatutujui, Lwa ive mwene utamanya,sw,luy,Maragoli,translations "And it came to pass, as he sat at meat in the house, behold, many publicans and sinners came and sat down with Jesus and his disciples."," Olwa Yesu yali nalitsanga munzu mwa Matayo, abasololi bobushuuru abanji nende abonooni bandi nende abeechi ba Yesu, bekhala nibalia ninaye.",en,luy,Luwanga,bible make an agreement, okhulakana,en,luy,Luwanga,dictionary Libuko lilumiranga obufwiro, 28 Kisa Marama Tsotso and Wanga,luy,en,,proverbs Mume wa pili huyo pia.," ""Omuseecha owe khabili oyo yesi.",sw,luy,Bukusu,translations Kutoka kwa upendo wangu, Lyatwula kubuyaní vwange,sw,luy,Maragoli,translations "19 Naye ya mbo halala nive;navutwsa,ulugenda lwa lera, Mwadza,u mbe amadzi make u tsitsanga ku si lu ;la ku ha ubukumi;keke nwe; kigira mbeye nobuluhu.", Naye akamwambia pamoja nawe; lakini mwendo tafadhali nipe maji kidogo maana nina kiu,luy,sw,Maragoli,translations "And these are they by the way side, where the word is sown; and when they have heard, straightway cometh Satan, and taketh away the word which hath been sown in them."," Ne abandu bandi bali shinga imwo eyamiitswa ne niyikwa khunjila. Olwa bahulila butswa likhuwa, ne Setani yetsa bwangu nende okhubukula likhuwa elo okhurula mubo.",en,luy,Luwanga,bible Valamenya mu vuyanzi bwange., Watadumu katika pendo langu.,luy,sw,Maragoli,translations okhusaka, beckon; make signs with the hand,luy,en,Luwanga,dictionary Linda hakekeke - Lifwa, Ngoja kidogo -Mwiba,luy,sw,Maragoli,translations Kushinda yote ambayo tunapitia na akitangulia mbele zenu usiku miji ambazo tunastahili kuenda kwa moto na mchana akiwatangulia kwa mawingu., khukhila choosi niyo khubirirakho ne Arangiranga ebweeni wenywe mu silo chingoba nicho khukhoyeele khuche mu mulilo ne kumuusi amurangirira mu lileesi.,sw,luy,Bukusu,translations "Mweza wa vyote akaniambia mimi kuwa,"," Omunyali Owa Bioosi amboolela ese ali,",sw,luy,Bukusu,translations khubolela omwana khulula mwikulu yalo niyelongangwa, Nakwambia mtoto kutoka mbinguni aliumbwa akaumbika.,luy,sw,Marachi,translations Kisikulwi Chicho chivula kesoni., Kilembwe chako kikazaa kilembekeza,luy,sw,Maragoli,translations Enywe mwesi lwa mwikhale mlanyola yena omukhana omulayi?, Nynyi wote mlivyo keti mtapata wapi msichana mzuri?,luy,sw,Marachi,translations Kufunika mdomo na mapua na kukaa mbali na wenzetu., Khufunikha munwa nende molu nende khuikhala ale nende wasio.,sw,luy,Marachi,translations "01undi omusaatsa undi yetsa khu Yesu naboola ari, ""Omwechesia, nishiina eshilayi eshiekhoyile okhukhola kho mbu enyoole obulamu bweinziayo?"""," And behold, one came to him and said, Teacher, what good thing shall I do, that I may have eternal life?",luy,en,Luwanga,bible eshitwoli," cattle-shed; a fire lighted outside in the evening, around which a group of members of the village (usually those of one age, e.g. old men, young men, etc.) sit and talk; campfire",luy,en,Luwanga,dictionary Ing'ombe niiria kata inyala yaaya olwanyi luosi ni khandi omundu mwene ingombe yeenyekhana abe nende siguri sia khwayiramo ni khandi abe nende abandu ba khuaya nga babiri endi., Ng'ombe akikula hata anaweza chunga nje ya boma yote tena mtu mwenya ng'ombe anastahili awe na uwanja wa kuchungia tena awe na watu wa kuchunga kama wawili hivi.,luy,sw,Marachi,translations "Abandi khu Abafarisayo nende Abasadukayo betsa khu Yesu nibenya okhumureka namareebo, kho nibamureeba mbu abakholelekhwo eshiamakana, okhumanyia mbu ali nobunyali okhurula khu Nyasaye."," And the Pharisees and Sadducees came, and trying him asked him to show them a sign from heaven.",luy,en,Luwanga,bible kimarachi ni kizuri sana tena hatutakikataa kwa sababu ni lugha yetu tuliyoizozea., olumarachi ni lulai mno khaandi hwakhaluhaye tawe huvera ni lugha lwefu lwahwanala.,sw,luy,Marachi,translations "And they compel one passing by, Simon of Cyrene, coming from the country, the father of Alexander and Rufus, to go [with them], that he might bear his cross."," Ne khunjila, abelihe abo babukaana nende omundu undi owali nabirangaho, owali nachelelanga mwitookho narula mungongo tsindi, oulangwa mbu, Simoni Omukirene, samwana Alekisanda nende Rufu. Kho nibanichilisia omundu oyo mbu, achinje omusalaba kwa Yesu.",en,luy,Luwanga,bible Khandi mboola mbari nooruka sa ing'ombe bilayi ilakhuba mabeere.Amabeere ka ing'ombe ni malayi ni kata omwana naalira nooweresia amabeere ako.," Tena nasema kwamba ukimfuga tu ng'ombe vizuriatakupea maziwa. Maziwa ya ng'ombe ni nzuri n ahata mtoto akilia na unampa maziwa hayo,",luy,sw,Marachi,translations Sungura alianza safari ya kuenda kwa msitu kutafuta vyakula., Siduyu siachaka luchendo lwa khutsia musino khukonya biakhulia.,sw,luy,Marachi,translations Eyilikhuluma ikhuchaka mwilima, The hunger that will consume you starts at ploughing time.,luy,en,,proverbs "Baandu babamenyanga mu ngoba cha wele omunyali owa bioosi ayeeta Beti-shani, Taandachi, Tori, Ibuleamu, babaandu Bayuda mala baamba Mekido nende be chingoba chili siimbi khumaloba ke mu sikulu."," Watu walioishi kwa miji za mungu mweza wa vyote akasaidia Beth-shaani, Taandachi, Tori, Ibuleamu, watu wayuda kisha wakamshika Mekido na wa miji zilizo karibu na mashamba ya kwa mlima.",luy,sw,Bukusu,translations mimi hata nikitoka shuleni nikirudi nyumbani huwa nazungumza kimarachi., esie kata nindula huisomero nindahakaluha mudala nomanomanga olumarachi.,sw,luy,Marachi,translations "Kunangwa Baraka ya sulu mukali wa Lapidothu, niye ya kala-nguta kutulwa mu kigulu kya Taboru, gira Israeli inyinga yeyo."," Ndiposa Baraka ya sulu mke wa Lapidothi ndiye aliyeamua kutoka juu mlima wa Taboru,sababu Israeli wakati huo.",luy,sw,Maragoli,translations louse, indaa,en,luy,Luwanga,dictionary "0mundu yesi owalekha tsinzu noho abasiani babwe noho abakhaana babwe noho samwana nende nyinamwana, noho abaana noho emikunda khulwa isie, alinyoola ebindu akhandi eshikhumi kata okhushilakhwo. Khandi alihebwa obulamu bweinziayo."," And every one that hath left houses, or brethren, or sisters, or father, or mother, or children, or lands, for my name's sake, shall receive a hundredfold, and shall inherit eternal life.",luy,en,Luwanga,bible okhubisiania, meet and pass one another,luy,en,Luwanga,dictionary "David himself said in the Holy Spirit, The Lord said unto my Lord, Sit thou on my right hand, Till I make thine enemies the footstool of thy feet."," Daudi mwene niyemiliilwe nende Roho Omutakatifu, yarumbula ari, ‘OMWAMI Nyasaye yaboolela Omwami wanje ari, yikhala khumukhono kwanje omusaatsa, okhuula olwa ndakhare abasukubo hasi webilenjebio!'",en,luy,Luwanga,bible good; right; pretty; nice; pleasing; etc., -layi,en,luy,Luwanga,dictionary "And he led him up, and showed him all the kingdoms of the world in a moment of time."," Mana Setani namuyila khushikulu, ne mubwangu namumanyisia amahanga koosi akokhushialo.",en,luy,Luwanga,bible finish off a job quickly, okhukumula,en,luy,Luwanga,dictionary be sharp; be pointed, okhumema,en,luy,Luwanga,dictionary wild pig (see also inguruwe), tsimbitsi,en,luy,Luwanga,dictionary new; novel, eshiyakha,en,luy,Luwanga,dictionary "Nabo nibamukalusia bari, ""Musa yafuchilila omusaatsa okhuhandichila omukhasiwe ibarwa yokhulekhana ninaye nende okhumuloonda """," And they said, Moses suffered to write a bill of divorcement, and to put her away.",luy,en,Luwanga,bible okhukasiria, arrange for; prepare for,luy,en,Luwanga,dictionary Khulolane mukamba, See you tomorrow,luy,en,Tsotso,translations KITOWEO CHA MAHARAGWE, MUDUYA NA MAJIRA,sw,luy,Maragoli,translations "Khunyanga yokhukhalachilwa eshiina, Omuruchi Mukhasi owa Sheba yakhamukhalachile inywe eshiina, shichila yachenda okhurula mushialoshie niyetsa okhuhulila obwibaali bwobuchesi bwa Solomoni. Ne emuboolela mbu, aliho hano omukhongo okhushila Solomoni! Okhukalukha khweshishieno"," The queen of the south shall rise up in the judgment with this generation, and shall condemn it: for she came from the ends of the earth to hear the wisdom of Solomon; and behold, a greater than Solomon is here.",luy,en,Luwanga,bible Let me keep it; I shall eat it later as the wind keeps flying white ants., Shibishe ndakhashilie shinga omuyaka kwabikha amabuli,en,luy,,proverbs TSINYIMBU TSIOKOHOBERITSA MWANA., NYIMBO BEMBELEZI,luy,sw,Maragoli,translations "Nebutswa inywe mwechesinjia muri, ‘omundu naba neshindu eshianyala okhukhoonyela samwana noho nyinamwana/ ne naboola ari, ‘Shino neshia Nyasaye/"," But ye say, whosoever shall say to his father or his mother, That wherewith thou mightest have been profited by me is given [to God] ;",luy,en,Luwanga,bible Kidiri alirudi nyumbani akiwa amejipaka udongo. Alidanganya nyanya kuwa amemaliza kupanda., S.Simuuna siakalukha mudala niyeebakhire riloba. Yakadia kukhu mbari amarire khuraka,sw,luy,Marachi,translations "And when he had looked round about on them with anger, being grieved at the hardening of their heart, he saith unto the man, Stretch forth thy hand. And he stretched it forth; and his hand was restored."," Kho olwa Yesu yabahenga yasinyikha khulwa obumilanu bwemioyo chiabwe! Nababeelelela, mana naboolela owomukhono kwafwokoya oyo ari, ""Nyiila omukhonokwo kukololoshe."" Kho owomukhono kwafokoya oyo nakunyiila, nakwo nikukololokha nikukalukha habwene.",en,luy,Luwanga,bible "Fisi alimwita sungura kumuuliza ni kwa nini watoto wake walikuwa wanahurumisha, sungura akamwambia ""Ni vile jana ulikula nyama ana wao pekee.""", Ifisi yalanga siduyu khulwasina banabange baurumisha ni khubera ekulo walire inyama nende banabao bong'one.,sw,luy,Marachi,translations e.g. I love you with all my heart., e.g Ndakhuchama nende mwoyo kwanje kwosi.,en,luy,Luwanga,translations Ku madzi na vyosi, Juu ya maji na vyote,luy,sw,Maragoli,translations Kutwula mu buhambe, Kutoka utumwani,luy,sw,Maragoli,translations Umukeere mulahi yahaa likuvi mu mulimi, Nyanya mzuri anachuna kunde shambani.,luy,sw,Maragoli,translations eshitakhalira, liver,luy,en,Luwanga,dictionary Ni wi wa khudzera ive?, Ni nani aliyekufia?,luy,sw,Maragoli,translations Bakheeche kamakhabi kataru khu khola kimilimo nekhali khu ndaalo eyo tawe., Watakuja mara tatu kufanya kazi bali sio kwa siku hiyo.,luy,sw,Bukusu,translations ne abandi nabo nibakwa khubakholi abo nibabakhupa nibabeera.," and the rest laid hold on his servants, and treated them shamefully, and killed them.",luy,en,Luwanga,bible Chukua jiwe au kijiti ulilinge., Vugula ligina noho kisaala ulirase,sw,luy,Maragoli,translations Khukhwamila khu selukho namwe che chingila chimayaanu munju eya khataru khuchiililila., Kutokea kwa uzao ama za njia mbovu kwa nyumba ya tatu kufululiza.,luy,sw,Bukusu,translations UKUVIDA/ KUSWAKILA/KUSALISA, KUTIBU/KUTOA KAFARA/KUBARIKI,luy,sw,Maragoli,translations Voola viokulia vietsisimindwa tsiritsanga?, Taja vyakula ambavy teleka shukula?,luy,sw,Maragoli,translations sprinkle; moisten; dampen, okhuanyira,en,luy,Luwanga,dictionary OLUIMBO., WIMBO,luy,sw,Marachi,translations teeth, ameno,en,luy,Luwanga,dictionary fat and healthy (of a baby), -nefu,en,luy,Luwanga,dictionary Khebulila muli mwaba banasioobi mu Misiri., Kumbuka kwamba mlikuwa watumwa kule Misri.,luy,sw,Bukusu,translations "Uliopinduliwa kama katika dakika moja, wala mikono haikuwekwa juu yake."," Lya tungaminywa kuli mu idagika indala, si ha veye nomukono gu vikwa kuye.",sw,luy,Maragoli,translations "Twakushukuru wewe, Mungu Mtakatifu"," Ku santidzanga lve, Nyasaye wobukumi:",sw,luy,Maragoli,translations omusangula, tree bearing tiny red fruit,luy,en,Luwanga,dictionary "Alimwuliza,"," Yaamuteva,",sw,luy,Maragoli,translations mirror; looking-glass, eshiilolero,en,luy,Luwanga,dictionary owolukosi," whining, fretful, or spoiled person; one who is favored",luy,en,Luwanga,dictionary Wa soma lugano Iwo Musala?, Ulisoma hadithi ya msalaba?,luy,sw,Maragoli,translations okhureera amakhuwa," cause trouble, carry news",luy,en,Luwanga,dictionary "And Jesus saith unto him, See thou tell no man; but go, show thyself to the priest, and offer the gift that Moses commanded, for a testimony unto them."," Mana Yesu namukaania naboola ari, ""Hulila, olaboolelakhwo omundu yesi yesi likhuwa tawe. Ne otsie wilolesie imbeli womwisaaliisi, afuchilile okhusiiywakhwo, nawe ohaane eshihaanwa eshia Musa yalaka, shibe obuloli bwokhuhonakhwo khubo "" Yesu ahonia omukhalabani womusesia Omuroma",en,luy,Luwanga,bible Lililwacha lia Musa lie khabili, Kuhubiri kwake Musa kwa pili,luy,sw,Bukusu,translations "akhola lino ne ekisia Baamaleki baula Baisiraeli mala baamba buli eselukhu eya Baisiraeli mu liie, lukali Khu abo abele bakhabakho mwiie tawe."," alifanya hili na kuwafunza waamaleki wakateka waisraeli kisha wakamshika kila uzao wa Israeli kwa vita, sana kwa hao ambao hawajakuwa vitani.",luy,sw,Bukusu,translations """Nebutswa abulaho omundu yesi yesi oumanyile mbu, inyanga yene kata isaa yakhoole liina tawe. Kata abamalaika bomwikulu noho Omwana, shibamanyile ta, habula Papa yenyene niye oumanyile."," But of that day and hour knoweth no one, not even the angels of heaven, neither the Son, but the Father only.",luy,en,Luwanga,bible Nyina mwana Wepekhulu nie waangamila bubatsa., Mama ya Wepekhulu ndie alinilete uongo.,luy,sw,Marachi,translations "jinsi mungu alivyoumba watu na kuwaweka duniani, aliwaweka walipotakikana kuwa na vitendo na kazi zao, itikadi, mila, ufugaji wa mifugo kama ng'ombe, mbuzi, kondoo, kuku, bata miongoni mwa wengine."," shinga nyasaye yalonga abandu nabara musialo yabaretsanga abahoyere huva nende ebikhole nemirimo kiabwe, emilukha, emisiro, oburuki bwe emiruko kama thing'ombe, tsimbusi, amakondi, tsingokho, amayoyo nende vindi viryo.",sw,luy,Marachi,translations Lola Wele Omunyali owa bioosi., Tazama mungu mweza wa vyote.,luy,sw,Bukusu,translations olusatsa, manhood; characteristics and attributes of manhood,luy,en,Luwanga,dictionary Nio wele omunyali owa bioosi aelesia Baisiraeli Babemeelesi ba babaoona khukhwama Khu banuuli., Ndipo mungu mweza wa vyote akawapa waisraeli Wasimamizi wa waliowafukuza kutoka kwa wanyang'anyi.,luy,sw,Bukusu,translations Whatever ate the dog ate the bell as well., Eshialia imbwa shialia neshikhuli,en,luy,,proverbs "because they said, He hath an unclean spirit."," Yesu yaboola ako shichila abandu bandi bali nibaboolanga bari, ""Ali neshishieno "" Nyinamwana Yesu nende abasiani babwe Yesu",en,luy,Luwanga,bible "Ligomia livisi, lineke, ligondi, nu vwuki vwangote nivio viatumiki rangwa ku miyinzi je lilekerana no kutulitsa amahiolo."," Ndizi mbichi, lineke, kondoo, na asali ilokomaa ni baadhi ya bidhaa zilizotumika katika sherehe za kusameheana na kutakasana kutoka kwenye maovu ya miiko.",luy,sw,Maragoli,translations "Mana Mariamu naboola ari, ""Omwoyo kwanje kwitsoomia Omwami,"," And Mary said, My soul doth magnify the Lord,",luy,en,Luwanga,bible taboos, emisiro,en,luy,Luwanga,dictionary kimarachi ni lugha yetu., olumarachi ni iluga yefwe.,sw,luy,Marachi,translations Khandi siesi, Me too,luy,en,Tsotso,translations Hapo akalira machozi ikamdondoka, Aheene yaho yaalira maliga nigiidooloka.,sw,luy,Maragoli,translations S: valimu alala na vanafuji mbolanga ati nyenya mbali vecha vaange vavolanga ati mukhonyekho na valimu vange khu msiba kwange., walimu pamoja na wanafunzi nasema kuwa ati nataka rafiki zangu wanaosema nisaidieni na walimu wangu kwa msiba wangu.,luy,sw,Marachi,translations "house (see also inyumba, ingo)", inzu,en,luy,Luwanga,dictionary rice ( omucheele,en,luy,Luwanga,dictionary and without a parable spake he not unto them: but privately to his own disciples he expounded all things.," Shiyaboolakhwo ninabo nalekhoonyeele oluchelo ta, habula nali yenyene nende abeechibe, yabenoosilinjia buli shindu. Yesu ahotselesia imbumbuyeka ikhongo",en,luy,Luwanga,bible Oluhere luswaka amatsi mushinu, A child pounds water in a grinding mortar.,luy,en,,proverbs okhufuchirira, allow; believe in; trust in; agree to; agree with; answer to; respond to,luy,en,Luwanga,dictionary Eshikhusinyile obelekha, You may conceive what you dislike most.,luy,en,,proverbs "0mwana womundu alafwa shinga olwa Amahandiko amatakatifu kaboola, nebutswa ali mushilaamo shiobubi omundu oukhoba Omwana womundu! Bwakhabeele obulayi omundu oyo naba niyalakhebuulwe tawe!"""," The Son of man goeth, even as it is written of him: but woe unto that man through whom the Son of man is betrayed! good were it for that man if he had not been born. [",luy,en,Luwanga,bible roll, okhuserenjesia,en,luy,Luwanga,dictionary Rehema zilikuwa nyingi, Tsimbabasi tya li tsinyingi,sw,luy,Maragoli,translations Alisumbuliwa sana., Va kupidzwa muno.,sw,luy,Maragoli,translations "And the multitude rebuked them, that they should hold their peace: but they cried out the more, saying, Lord, have mercy on us, thou son of David."," Abomukanda abo nibabakondeshela nibababoolela mbu baholeele tsi. Nebutswa nabo nibameeta okhulanjilisia bari, ""Omwami! Omwana wa Daudi! Okhubeele tsimbabasi!""",en,luy,Luwanga,bible lilamiro, place of prayer; church; chapel,luy,en,Luwanga,dictionary "narrow; used of a thin person as well as, e.g., a narrow path", -nyerere,en,luy,Luwanga,dictionary Naye amewaua hao wote Waliopendeza macho., Na wiiti vosi Ava loleka kuva avokuyanzidza imoni.,sw,luy,Maragoli,translations Naenda naenda naenda kwao., Nzie nzie nzia mmbo,sw,luy,Maragoli,translations "treachery; double-dealing; used to refer to situations where, e.g., a girl brought up by a man who is not her real father results in a suitor having to deal with two sets of relations in arranging a dowry", eshikhabiri,en,luy,Luwanga,dictionary Hango ha Nyasaye., Nyumbani kwa Mungu.,luy,sw,Maragoli,translations "Hamba, mwadza, U ku linde Mwami Imanueli."," twakusihi njoo, Emmanueli utuponye",luy,sw,Maragoli,translations "Baliipisibwa siibi khulwe kimiiko chimia chine, ne kakhali ndireera sinyaasio khu sibala nisio balikholela nga banasioobi mala enyuma wako baliruramo ne kimiandu kimikali."," Watapigishwa taabu kwa miaka mia nne isipokuwa nitaleta mateso kwa nchi ambao watafanyia kama watumwa, kisha baada ya hayo watatoka huko na mali nyingi.",luy,sw,Bukusu,translations siindu nisio mukhola., Kitu ambacho mnafanya.,luy,sw,Bukusu,translations Kenda kala yaola ebunyolo, Mwenda pole alifika Ujaluoni,luy,sw,Marachi,translations "Khukhola tsikosi tsiaukhane nitsilimo tsilia tsia amalesi, budaktari, bulimi nende akandi kaukhane."," Kufanya kozi tofauti ikiwemo za unesi,udaktari, ukulima na zingine tofauti.",luy,sw,Marachi,translations "Umweli yigu nigwo mulina wo mundu mkali, vugila kuva soni dave, avana vo mundu vavola ndi; UMUKALI UTSIYI MUMWELI anaho UTULI MUMWELI."," Huu mwezi ni rafiki ya mwanamke, bila kuona haya, watoto wa mtu husema hivi; Mwanamke anayeona hedhi au ana aliye ona hedhi.",luy,sw,Maragoli,translations "Chini ya msalaba, Nitasimama"," Hasi ho musalaba, Ndenya khusinjira,",sw,luy,Maragoli,translations "Mana Yesu namukalusia ari, ""Oli omukhasi owobusuubili obukhongo! Akawenya kekholeshe kario "" Khushise shiene eshio omukhaanawe nahona. Yesu ahonia abandu abanji"," Then Jesus answered and said unto her, O woman, great is thy faith: be it done unto thee even as thou wilt. And her daughter was healed from that hour.",luy,en,Luwanga,bible "Ne mufwa, kimibili ne khukholela bawele babaandi tawe.", Na mkifa miili na kutumikia miungu wengine hapana.,luy,sw,Bukusu,translations Kaleefu yafwamubunyaakhani. Yafwila mubikuunyila. Khuno nokhufwa okhulayi abetsukhulu banje?," Kaleefu alikufa kwa kujuta. Huku ni kukufa kuzuri kweli wajukuu wangu?""",luy,sw,Marachi,translations A spinster is better than a grave., Nashikoko ashira eshilindwa,en,luy,,proverbs ichai nga yari yakhayia mama yamborera ndere vikombe nzuhe ichai ng'we mberi., chai ilipoiva mama aliniambia nilete vikombe nimimine chai tunywe kwanza.,luy,sw,Marachi,translations "Ni mpya kila asubuhi, uaminifu wako ni mkuu."," 23 Tsi veye tsimpya mugamba nomugamba, busuuvirifu bubwo but blveye bunene.",sw,luy,Maragoli,translations omurecheshi, tempter,luy,en,Luwanga,dictionary Ndoolo!mbombera umwana., Lala toto lala,luy,sw,Maragoli,translations "Siyenyanga da ndule nthie awosiwosi da, siesi ndari ndamuhera mno hubera yari kuka mulayi khandi siyari da wamakhuwa mangi."," Hakuwa anataka nitoke niende popote, nami pia nilikuwa nampenda sana kwa maana alikuwa babu mzuri na tena hakuwa wa maneno mengi.",luy,sw,Marachi,translations sharpen a stick, okhuubatsa olusala,en,luy,Luwanga,dictionary indaa, louse,luy,en,Luwanga,dictionary tie the roofing poles of a house together at the apex, okhunaka,en,luy,Luwanga,dictionary "12 Si ki veye kindu Kya mwinye, mwinye vosi Ava vitanga?"," Si kitu kwenu, enyi nyote mpitao?",luy,sw,Maragoli,translations "Then the soldiers of the governor took Jesus into the Praetorium, and gathered unto him the whole band."," Mana abelihe ba Pilato, nibayila Yesu mulwanyi olukhongo lwomuruchi, mana omukanda kwabelihe kwosi nikumubotokhana.",en,luy,Luwanga,bible Nambola ndi inzi, Mimi nasema hivi,luy,sw,Maragoli,translations Erikondi riosi riri nende bulayi buario busabi. Noolikusia noonyola amapesa masabi., Kondoo pia uzuri wake kubwa. Ukimuuza unapata pesa mingi.,luy,sw,Marachi,translations Omuhongo wa afya yamala navola mbu kwehonyere tsibarakoa hufuniha omunwa nende amolu handi kwehonyere thisanitaiza., Waziri wa afya alisema tutumie barakoa kufunika mdomo na mapua na pia tutumie kidudufishaji.,luy,sw,Marachi,translations Yiyi netaya yoyo naho yeye, Hii ni taa yako ama yake?,luy,sw,Maragoli,translations No one despises his own tobacco however bad it may be., Oweindaba yiye shIachileka tawe,en,luy,,proverbs Omanyire khuli nende bandu bangi sibenyanga okhufwala sifunikhiro dawe., Unajua kunao watu wengi wasiopenda kuvaa barakoa.,luy,sw,Marachi,translations "snap; break (e.g., bone or stick)", okhufunikha,en,luy,Luwanga,dictionary Wajulishe pale ambapo wanafaa kukungojea., Bamanyie ahabakhoyeele okhukhuliindila,sw,luy,Marachi,translations okhuyaya, snatch; take by force; despoil,luy,en,Luwanga,dictionary "Naye alitamka na kuwaambia, ""Mtu mkubwa kama huyu si kitu, maanake anatisha na kuchokoza watu wa Mungu wa uzima wa milele."," Naye yaavativulira naavoola, ""Mundu munene kuli uyu siaveeye kindu, kigira atihitsanga nokutindira amahe gavandu va Nyasaye werivamwoyo.",sw,luy,Maragoli,translations Nitamu sana !, Gagasirimaguu!,sw,luy,Maragoli,translations Enzoka, Nyoka,luy,sw,Maragoli,translations scold, okhuhalabira,en,luy,Luwanga,dictionary liswa, weeds,luy,en,Luwanga,dictionary leopard, ingwe,en,luy,Luwanga,dictionary "Walimvamia nyanya yangu kwa kushtua, akiwa mtu mzee hivyo alisalia kutetemeka hadi wa leo.", Bengirira kukhu wange mana nibari ndebudinyu mani mundu mkofu mani yadong'asa nikhurengerekhanasa khuula isaino.,sw,luy,Marachi,translations Mwane emima kie., Eeh kwali tabia yake.,luy,sw,Marachi,translations "20 Mwoyo gwange gu kidzulizanga yago, na gwinama mu inze."," Ninayakumbuka vyema, nayo nafsi yangu imezimia ndani yangu.",luy,sw,Maragoli,translations S. Ni ukweli kwamba ng'ombe wana faida nyingi sana kwa kila mtu., Noobwatoto mbari tsing'ombe tsiri nende tsifaida tsisabi khuburi mundu.,sw,luy,Marachi,translations isunga, boast,luy,en,Luwanga,dictionary decrease; lessen; become smaller or fewer; become less important; be humbled, okhututuha,en,luy,Luwanga,dictionary Khale khale yamenyao muinda mulala yamanyihana khulira Makesi., Hapo kale kuliishi bwenyenye mmoja aliyejulikana kwa jina Makesi,luy,sw,Marachi,translations makonge, sisal plants (see also amakonge),luy,en,Luwanga,dictionary Mtoto wa Tonde, Umwana tonde,sw,luy,Maragoli,translations feed (an infant or helpless person) by holding gruel etc. in the cupped hand against the patient's mouth until she swallows it, okhukakula,en,luy,Luwanga,dictionary Okhabaria basiku tawe sikila Wele Omunyali Wele wenywe alamupanila., Usiwaogope maadui kwa vile Mungu mwenyezi atawapigania.,luy,sw,Bukusu,translations "And five of them were foolish, and five were wise."," Barano khubo bali abayingwa, ne barano bandi bali abachesi.",en,luy,Luwanga,bible okhukhalasia, take a short cut; cut through,luy,en,Luwanga,dictionary "Ne okhurula olwene olwo, Yesu yachaka okhuyaala naboola ari, ""Mwikalukhasie nimulekha obwonooni bwenywe, okhuba Obwami bwa Nyasaye busitile ahambi!"" Yesu alaanga abanaabi bane okhuba abaloondibe"," From that time began Jesus to preach, and to say, Repent ye; for the kingdom of heaven is at hand.",luy,en,Luwanga,bible Elano Tanzania nidonga bila omuruchi lakini veetsa nivakonya., Hivyo Tanzania ikasalia bila Rais lakini walikuja wakatafuta.,luy,sw,Marachi,translations Atawapa nyinyi baraka kwa kila hivi vyote vatavyowakujia., Alamubiita enywe chikhabi mu buli bino bioosi bilamwichakho.,sw,luy,Bukusu,translations Ikhabi yomundu yikonanga yonyene, A person's luck sleeps alone (is hidden).,luy,en,,proverbs Inyama, Nyama,luy,sw,Maragoli,translations Inyumba kwuumbaka wuumbake inyuumba yoyo umuliaango gu henze ivugwi," Ukijenga nyumba,mlango uwekwe mashariki",luy,sw,Maragoli,translations Kata, Kala,sw,luy,Maragoli,translations 210. Injila ichelelungwa ahayalinji (WOY51) A road is made where the old road passed.* Inyende ilondanga khumukhosi (WOY67) A worm follows the track made before., Injerani yarundula amatsukhu,en,luy,,proverbs "Boosi nibalia nibekura. Mana nibakhung'asia ebisonye biatong'a, ne nibitsula ebimwelo ekhumi nabibili."," And they all ate, and were filled: and they took up that which remained over of the broken pieces, twelve baskets full.",luy,en,Luwanga,bible A child can show you disrespect in a dance., Omwana akhulecheresiria mumishino (mumibayo),en,luy,,proverbs "Nio baraka akobosia ali, ndacha ewe waaba ne olacha alala ne nase, ne waaba ne okhaacha ne nase tawe sesi se ndacha tawe."," Ndipo baraka akajibu kuwa, nitaenda iwapo wewe utaenda pamoja nami, na iwapo hutaenda na mimi, nami sitaenda.",luy,sw,Bukusu,translations what?; often shortened to shi; wenya shi? 'what do you want?'; what kind of ?; nomundu shi? 'what kind of person is he?', shina?,en,luy,Luwanga,dictionary """Nebutswa imwo eyamiitswa khwiloba lilayi, nibo abandu abahulilanga likhuwa lia Nyasaye, nibalifuchilila mana baama ebiamo, akhandi amakhumi kataru, abandi akhandi amakhumi kasasaba, ne abandi akhandi eshikhumi "" Itaha yirenjekhungwa khushichibi shiayo"," And those are they that were sown upon the good ground; such as hear the word, and accept it, and bear fruit, thirtyfold, and sixtyfold, and a hundredfold.",luy,en,Luwanga,bible "deny, go back on what one said previously", okhwikana,en,luy,Luwanga,dictionary "S. Kukhu olwa yamala yabelesia khamuna tsiunjugu atsie arake. Khamuna khabukula thinjugu nende ichai nikhachaka tsimbiro nikhatsira mndalo, nachaka khuria tsinjugu"," Nyanya alipomaliza alimpea sungura mjanja njugu aende apande. Sungura mjanja alichukua njugu na chai akaanza mbio alielekea shambani, akaanza kula njugu.",luy,sw,Marachi,translations kuka, grandfather,luy,en,Luwanga,dictionary amamera," yeast (e.g., for making beer, often from finger millet or maize, see also limera)",luy,en,Luwanga,dictionary Watu watendao dhambi," Avandu vakolanga uvudamanu,",sw,luy,Maragoli,translations Lola Aliguula na Ababu vereraa, Ona Aligula na Ababu wananing'inia.,luy,sw,Maragoli,translations Musalisi yamanya asingira ho avola mundu wosi mudamano navita yaha aladiva., Mtakasaji angesimama hapo na kutangaza kwamba mtu yeyote muovu akipita hapo atakufa.,luy,sw,Maragoli,translations okhukomangomia, roll over and over,luy,en,Luwanga,dictionary omundu yesi, any person,luy,en,Luwanga,dictionary Kuhananga kwaheri kumwoyo gugwo, Ni roho yako tunayoiaga,luy,sw,Maragoli,translations Valeri vassuviranga kuduka yaatse., Walezi waliamini kuwa atarejea.,luy,sw,Maragoli,translations Mwoyo gwo siwa mmavanga ge, Moyo wangu ulioshwa kwa damu yake,luy,sw,Maragoli,translations "5- or 10-cent piece ( litongolo,en,luy,Luwanga,dictionary Na tsisaala sitsiaali tsiange, Miti haikuwa yangu.,luy,sw,Maragoli,translations "Yesu yarula habundu yaho, ne olwa yali nabiranga, ababofu babili bachaaka okhumulondakhwo. Nibalanjilisia bari, ""Khubele tsimbabasi Omwana wa Daudi!"""," And as Jesus passed by from thence, two blind men followed him, crying out, and saying, Have mercy on us, thou son of David.",luy,en,Luwanga,bible Kaleefu akawa mwenda wazimu akiwa mahakamani kwa hivyo walipompeleka katika hospitali ya wenda wazimu; Kaleefu alifia huko.," Kaleefu yakwa lilalu nali mumbohe kho olwa bamuhila mwisilishilo elia abalalu, Kaleefu yafwila ebweneyo",sw,luy,Marachi,translations Ohonia owelifumo olahonia oweinzala, Ohonia welikonzo olahonia oweinzala (HWA65) It is better to help a man wounded by a spear than a hungry man It is better to cure a man's wound than satisfy his hunger.,luy,en,,proverbs Babu au nyanya kuangalia kaburini wakati mwili wa mjuku ulikiteremshwa kaburini(kitambo walipofuka), 30. Guga naho guku kohenza mukilindwa lwom'mbiri gwo mwisukulu gwikitsangwa mu kilindwa. (Gase valavakula),sw,luy,Maragoli,translations Kwinye voni vadamano, Sisi watenda dhambi waovu,luy,sw,Maragoli,translations "be absent; be missing; be nonexistent, e.g., ahumaho 'he is not there', 'there is no one; be without, e.g., ahuma eshitabo 'he has no book'", okhuuma,en,luy,Luwanga,dictionary Hata marafiki wangu wakilia, Kali valina vange nivalila,sw,luy,Maragoli,translations """Hold this"" is your share.", Tira ori nikwo omukabo,en,luy,,proverbs Amahwa kabili shikatsomananga, Two thorns don't usually prick one another.,luy,en,,proverbs "Nachukua wakati huu kuzungumzia kuku. Kuku ni kitu kinachofugwa nyumbani na mtu yule ambaye anaweza mlinda. Kuku huleta faida nyingi. Kuku ukimlisha vizuri anaweza leta mayai mingi sana, tena anaweza agua vifaranga wengi sana, vufaranga hao wakiaguliwa unaweza wauza pesa mingi yakakusaidia wewe mwenyewe.", Mbukula ebikha bino khulomalomera eingokho. Eingokho ni sindu sirukuangwa ingo nende omundu uria unyala khuirinda. Ingokho ireranga tsifaida tsisabi. Ingokho nooirisia bilayi inyala khurera ababuyu magi lukari. Khandi inyala yaalula abaana bangi. Abana abo nibaalulwa onyala khubakusia mapesa masabi kakhukhonya yewe mwene.,sw,luy,Marachi,translations "Furahi, ushangilie, Ee binti Edomu, ukaaye katika nchi ya Usi."," 21 U yanze, u sangale, o Mukana was Edom umenya mu kivala Kya Uzu.",sw,luy,Maragoli,translations thus, karyo,en,luy,Luwanga,dictionary orphan; widow; widower; one left, omulekhwa,en,luy,Luwanga,dictionary The peacemaker may end up the victim., Omukayi niye oukhupungwa,en,luy,,proverbs "Yesu nababoolela ari, ""Emuboolela toto mbu, olwa Omwana womundu alikhala khushifumbishie shioluyali mushialo eshiyia nilwo olwa inywe ekhumi nababili abalondi banje, mwesi mulikhala khubifumbi bioburuchi, nimukhalachila tsimbia ekhumi natsibili etsia Isiraeli eshiina."," And Jesus said unto them, Verily I say unto you, that ye who have followed me, in the regeneration when the Son of man shall sit on the throne of his glory, ye also shall sit upon twelve thrones, judging the twelve tribes of Israel.",luy,en,Luwanga,bible okhubaka, flay; skin an animal,luy,en,Luwanga,dictionary Kisha Aburamu akampatia Melikisedeki asilimia moja kwa kumi ya kila kitu.," Mala Aburamu aelesia Melikisedeki, sitonyi silala khu likhumi sia buli siindu.",sw,luy,Bukusu,translations Lumuli luveeye nuvulavu vukekeke., Mdudu anayetoa mwanga huwa na mwanga wa kadri.,luy,sw,Maragoli,translations Mlezi chukua mtoto., Muleri koole mwana,sw,luy,Maragoli,translations mbotso," sister, brother; sibling; mbotsonyene 'his/her brother or sister'",luy,en,Luwanga,dictionary "Baandu bosi bosi, ba baamenya enyuma."," Watu wowote, walioishi baadaye.",luy,sw,Bukusu,translations okhuyichikha, support; steady,luy,en,Luwanga,dictionary "weak, ailing person; invalid", omuteshere,en,luy,Luwanga,dictionary okhukaya, prevent; stop,luy,en,Luwanga,dictionary omulonji, maker; potter; creator; omulonji aliranga khuluchyo 'the potter eats from a potsherd',luy,en,Luwanga,dictionary tsirupiya," rupees, money",luy,en,Luwanga,dictionary Unajua kwamba damu ya ng'ombe ni dawa ya kutibu ukiwa mgonjwa. Ukienda kuuza unapata pesa mingi., Wamanyakho mbu mabanga kaingombe ni musala okua khusirikha noori muluare. Nootsa khukusia olanyola mapesa amangi.,sw,luy,Marachi,translations -ene," oneself (omwene), themselves (abene), itself, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary Omwoyo omulayi kuchira walia eshifisire, A good heart makes one get the hidden thing.,luy,en,,proverbs kwa majina Nandaulira na Shauriako. Nandaulira akiwa mvulana naye Shauriako akiwa msichana., humera Nandaulira nende Shauriako. Nandaulira nali musiani Shauriako nali muhana.,sw,luy,Marachi,translations amasinji," position; standing; turn; place, in relation to others",luy,en,Luwanga,dictionary Isipokuwa uzao wa mababu zao kupitia kwa Musa ama hawa kuacha kutii amri., Ne kakhali lisaaye lie bakuuka babwe khubirira Khu musa namwe bano lilekha khuria kamalaka.,sw,luy,Bukusu,translations "Ameupinda upinde wake, Na kinifanya niwe shabaha kwa mshale."," 12 U nyiye buta bwibwe, nokuvika inze kuva kyokusera KU kyombano.",sw,luy,Maragoli,translations "but he left the linen cloth, and fled naked."," nebutswa niyelukha shichula, nalekha inguboye yeikitani eyo. Yesu ayaasibwa mushiina shiabakofu ba Abayahudi",en,luy,Luwanga,bible Ne mukhaana bakhoya bareere simanyisio., Na msichana anafaa alete kitambulisho.,luy,sw,Bukusu,translations Tena amemzidishia binti Yuda Matanga na maombolezo., Kandi mu mukana wa Yuda u medi lisyoma nokwiduya viritu.,sw,luy,Maragoli,translations lando, brownish color; applied to a cow or a hen,luy,en,Luwanga,dictionary Hawamwogopi mtu., Sibaria mundu dawe.,sw,luy,Marachi,translations go again and again to s.o. to collect a debt, okhubanza,en,luy,Luwanga,dictionary "Nakaangalia, kama mtoto wa Abinoam amemaliza kukwea mlima.Baraka alifuata Siseria,Jaeli akaenda kwa mlima wa Taboru"," 22 Na, henza lwa mwana wa Abinoam u mali kwanegera Baraka ya londa Sisera, Jaeli ya tsia mkigulu",sw,luy,Maragoli,translations "go away all together (of a crowd of people, flock of birds, etc.)", okhung'ukha,en,luy,Luwanga,dictionary A ve bobuyanzi bwosi Mwinye ni mulonda Yesu Mu la nyoola vya mwa daka, Ni furaha ilo je sote kumfuata Yesu atulishe tushibishwe,luy,sw,Maragoli,translations "And behold, thou shalt be silent and not able to speak, until the day that these things shall come to pass, because thou believedst not my words, which shall be fulfilled in their season."," Ne okhuba shiokasuubililiile ta, lola, olulimilwo lulahanda ne khandi shiolanyalilwa okhuboola ta, okhuula olwa amakhuwa kanje kekhubooleele ako, kakhoosibwe ebise biako nibiakhoola """,en,luy,Luwanga,bible "marvel; wonder; be surprised, or sorry or grieved, or disappointed. ""I am sorry"" is not the English equivalent of ""ehuchire,"" except in a few cases", okhuuka,en,luy,Luwanga,dictionary Maziwa, maveere,sw,luy,Maragoli,translations obutsohu, full manhood,luy,en,Luwanga,dictionary ".Kidaho change kigetsa amatsi dave - Kukutsaa, kulitsaa", Mto wangu haupungui maji -Kifo kipo,luy,sw,Maragoli,translations Khulolane ambisa ano omwitsa, See you soon my friend.,luy,en,Luwanga,translations Lekha Aneri Eshikoli ne Mamure babuukule kumukabwa kwabwe., Wacha Aneri Eshikoli na Mamure wachukue mgao wao.,luy,sw,Bukusu,translations Mulekhe malwa karera bulware bukabukhane mumubili., Wacheni pombe ikalete ungonjwa tofauti kwenye mwili.,luy,sw,Marachi,translations "Hata wakati mwingine ng'ombe hutusaidia na ngozi. Huwa tunatumia ngozi kuunda viatu, viatu hivyo huishi sana si rahisi viharibike"," Kata bikha bindi ing'ombe irukhonyanga nende lisero. Khurumihiranga lisero hukaasia bilaro, bilaro ebio bimenyanga muno sibiri rahisi khunyasikha.",sw,luy,Marachi,translations Wewe mpenda dunia, Uyu uyanzanga ivyelilova.,sw,luy,Maragoli,translations Kumbuka hawakuwa na kichungi., Numanyi si vali ne kichungiru da.,sw,luy,Maragoli,translations "Watch and pray, that ye enter not into temptation: the spirit indeed is willing, but the flesh is weak."," Mube meeso, nimusaaya, kho mbu muleshe okhwinjila mukhuteemwa. Omwoyo kwenyanga, nakwo omubili nomuteshele.""",en,luy,Luwanga,bible Vatigala mu yavo avavugirizani kulwana., Walibakia wale ambao walikuwa wamekubaliana kupigana.,luy,sw,Maragoli,translations Mama ngwegwe kayambiva, Mama ngwegwe nyungu ndogo ya kupikia kuku.,luy,sw,Maragoli,translations Amache kakatia tsiswa (TWA146) Crawling ants deceived white-ants that all is well outside., Amache kabeyeresia tsiswa,en,luy,,proverbs "Ee Bwana, ulichukua shauri langu, ukaukomboa uhai wangu."," 58 O Yahova, u Veri amakuva go mwoyo gwang, u tungiye livamwoyo lyange.",sw,luy,Maragoli,translations ANGALIA, HENZA:,sw,luy,Maragoli,translations Enzitsanga, I'm going,luy,en,Tsotso,translations "And he laid his hands on them, and departed thence.", Mana nabarakhwo amakhono ne narulaho natsia. Omusaatsa omuraaka omuyinda,en,luy,Luwanga,bible "Madarasa yetu yana wanafunzi hamsini. Kwa wanafunzi wote, mimi hukuwa nambari ya tatu kwenye mtihani, huwa najaribu niwe nambari ya kwanza lakini huwa sipati."," Tsikilasi tsiefwe tsili nende abana mahumi karano. Khuvana bosi, esie mbukulanga inamba hadaru ndemanga khuva namba ndala lakini sinyolanga da.",sw,luy,Marachi,translations okhulakula, crow; prophesy; foretell,luy,en,Luwanga,dictionary Mulisooma liviti kuhuliye kuli muyayi wa Jese yeenya kugwa muguuti mulahi.," Katika somo lililotangulia, tumesikia jinsi Jese alitamani kuwa mshindi mwema.",luy,sw,Maragoli,translations Mwanamke kung' oa nyasi maalum za kuezeka nyumba, 43.Mukali kwihila evembe.,sw,luy,Maragoli,translations "Ndipo Debora akamwambia baraka kuwa enda, mungu mweza wa vyote anakutangulia wewe."," Nio Debora aboolela baraka ali cha, wele omunyali owa bioosi alikho akhurangirira ewe.",sw,luy,Bukusu,translations "Ive u leta lidiku Lya was landidza makuva galyo, navo VA la leng'ana ninze."," Utaileta siku ile uliyoitangaza, Nao watakuwa kama mimi.",luy,sw,Maragoli,translations wakabomoa mji wenyewe kisha wakaumwagia chumvi., Ba Techula lukoba chana mala aluchukhakho chumbe.,sw,luy,Bukusu,translations "take (a thing), as in okhuyira eshisala munzu 'take the chair into the house'; send in the care of another", okhuyira,en,luy,Luwanga,dictionary "Roho Omutakatifu niyetsula mu Zakaria, samwana Yohana, mana niyetsoomia Nyasaye naboola ari,"," And his father Zacharias was filled with the Holy Spirit, and prophesied, saying,",luy,en,Luwanga,bible Mjomba aliomba maji ya kuoga. Baada ya kuoga akaita kila mtu kumpea zawadi yake. Mimi akanipea nguo ya krisimasi na viatu., Hotha yasabire mathi ko huesinga. Yavere amala na alanga buri mundu humva izawadi yaye. Esie yambere inguvo ya sikuku nende bilaro.,sw,luy,Marachi,translations childhood; characteristics and attributes of childhood, olwana,en,luy,Luwanga,dictionary isiaki, butter ( Vijumba hivi viliitwa idisi(jina lililotumiwa kizirejelea).,luy,sw,Maragoli,translations "Blessed is that servant, whom his lord when he cometh shall find so doing."," Noweikhabi omukholi oyo, owomwamiwe achelela ingo nanyoola nakholanga shinga olwa alachilwa.",en,luy,Luwanga,bible Watu wengi wanapenda nyama ya ng'ombe kuliko ya mnyama yeyote., Abaandu bangi bajama einyama eya eing'ombe khushirakho eya eisolo eindi yosoyosi.,sw,luy,Marachi,translations Nyota hung'aa., Eng'ereng'ani yaakanga vudiku.,sw,luy,Maragoli,translations Mrejeshee kila jioni ndipo alale usingizi kisha atakupa baraka., Mukoboselie buli ekolooba nio akone liilo mala alakhubiita chikhabi.,sw,luy,Bukusu,translations "And he called unto him his disciples, and said unto them, Verily I say unto you, This poor widow cast in more than all they that are casting into the treasury:"," Ne Yesu nalanga abeechibe, nababoolela ari, ""Emuboolela toto mbu, omukhasi omulekhwa omumanani uno, areeremwo amapesa amanji okhushila boosi abarusiye nibara mwisanduku lino.",en,luy,Luwanga,bible okhwisichirasia, trip up; cause to stumble; cause to fall into sin; put a stumbling block in the way,luy,en,Luwanga,dictionary Oyo aveye muvulavu vwa Kristo, Anaongozwa na nuru ya Bwana.,luy,sw,Maragoli,translations A leopard often kills family members, Ingwe yiira abananda,en,luy,,proverbs "Mwitsa wange nga yalola viakhulia yamua khumbatsa nie abe mukeni na esie mbe mwenyeji, lano khwaulirisania vyakhulia vya mukeni ni vyae na vya mwenyeji ni vyange."," Rafiki yangu alipoona vyakula alinidanganya awe mgeni nami nikuwe mwenyeji, tulielewana vyakula vya wageni ni vyake na vyakula vya mwenyeji ni vyangu.",luy,sw,Marachi,translations Sisi hatukuweza;, Kwinye si kwa nyala mba;,sw,luy,Maragoli,translations "Omundu nakhusaba eshindu shiosi shiosi omuhelesie, naye owenya okhwihola khwiwe eshindu, omuhosie. Amechesio khu akokhuheela abasuku"," Give to him that asketh thee, and from him that would borrow of thee turn not thou away.",luy,en,Luwanga,bible Ing'ombe ni isolo eya babdu barukanga. Khuri nende tsing'ombe tsia aina tsibiri. Khuri nende ingombe ikhueberesianga amabeere ni khuri nende eikhuberesianga enyama.," Ng'ombe ni m,nyama ambaye watu walifuga. Tuna ng'ombe wa aina mbili. Tunang'ombe ambao hutupa maziwa na tuna ile ambayo hutupa nyama.",luy,sw,Marachi,translations Ni vya waliokuwa yatima israeli.," Bili bie baakwa, bafuubi, mu Isiraeli.",sw,luy,Bukusu,translations "Yesu nakalukha muhekalu; ne olwa yali niyechesinjia, abakhulundu babesaaliisi nende abakofu betsa khuye nibamureeba bari, ""Nibunyali shiina obwoli ninabwo okhukhola ebindu bino? Niwiina owakhuhelesia obunyali buno?"""," And when he was come into the temple, the chief priests and the elders of the people came unto him as he was teaching, and said, By what authority doest thou these things? and who gave thee this authority?",luy,en,Luwanga,bible "And when he was come into Jerusalem, all the city was stirred, saying, Who is this?"," Olwa Yesu yenjila Yerusalemu, abandu boosi bomwitookho batsaatsahala muno, nibareeba bari, ""Uno niwiina?""",en,luy,Luwanga,bible Obwikho buli munda, Kinship is in the stomach.,luy,en,,proverbs entrance, obwinjiriro,en,luy,Luwanga,dictionary Mto wangu haupungui maji -Kifo kipo," .Kidaho change kigetsa amatsi dave - Kukutsaa, kulitsaa",sw,luy,Maragoli,translations "sisi tuna vitu vingi ila vya kufugwa ni kama ng'ombe, na mbuzi, na kuku, na familia zao."," efwe huli nende vindu vingi lakini evilindwa ni kama thing'ombe, nende thimbusi nende thing'okho nende ifamilia yathio.",sw,luy,Marachi,translations whistle, omulosi,en,luy,Luwanga,dictionary shin, omuluku,en,luy,Luwanga,dictionary "Tunaposema habari zake, Mtoto Mtakatifu"," Lwa ku voola amang'ana, ga akana kobukumi;",sw,luy,Maragoli,translations Therefore by their fruits ye shall know them., Khulweshio mulamanya abalakusi bobubeeyi khulwebikhole biabwe. Inyanga yokhukhalachilwa eshiina,en,luy,Luwanga,bible okhupa ichapa, print or type ( okhwinjirira,en,luy,Luwanga,dictionary Ingwe yali isiru abatsia mumwalo bachiechesia, Ingwe yali isiru omutsi wamatsi yachiechesia amachesi (AMI117) Ingwe yali isiru owali namuchera yachibalira (FSU3) The leopard was foolish until it learnt to be wise from the person who went to draw water from the stream.,luy,en,,proverbs omwitsikhulu," grandchild, s.o. of the same clan, but of the next generation but one",luy,en,Luwanga,dictionary Anakamuna alimfundisha mamake wimbo huu., Anakamuna kaamanya nikamwigitsa Iwimbu yiru:,sw,luy,Maragoli,translations "Vadze ku ka lola, tsingelosi vadza,"," Waje nao washuhudie, pamoja na malaika",luy,sw,Maragoli,translations esie mberesia luyari mwalimu alala nende vevusi vefwe vakera hualumanya sana., mimi nampa pongezi mwalimu pamoja na wazazi wetu waliofanya tukakijua sana.,luy,sw,Marachi,translations okhukasira, suit; appeal to; satisfy; please,luy,en,Luwanga,dictionary Haoa ulilipia mahari msichana awe mke na msifanye hivyo huenda mtatoa wewe kisha hatamchukua?, ano okhwele omukhaana abe omukhasi Ne mukhola murio aba mularusia wewe mala akhamubukula tawe?,sw,luy,Bukusu,translations thunder, okhwatulukha,en,luy,Luwanga,dictionary "And when he saw Jesus from afar, he ran and worshipped him;"," Ne olwa yalola Yesu nashili ehalekhwo, yelukha niyetsa nakwa mumakuluke namwinamila.",en,luy,Luwanga,bible ikalamu yamare, pencil,luy,en,Luwanga,dictionary "Nga sipupu siase ne nase ne khupa chikhoombi chefwe, nono enywe mwesi khupa chichenywe ne mubotookhelela ekambi yosi mala muyokele muli khulwe wele omunyali owa bioosi ne khulwa Gidioni."," wakati kikosi changu na mimi tunapiga tarumbeta zetu, sasa nyinyi pia piga zenu mkizunguka kambi yote kisha mpige kelele kuwa kwa mungu mweza wa vyote na kea Gidioni.",luy,sw,Bukusu,translations okhutubukha, lose one's temper; become angry,luy,en,Luwanga,dictionary Balamenyela biianwa bie khukhwosia khumanya ke biise bibiicha akhabao bia Wele Omunyali Owa Bioosi., Wataishia zawadi za kuteketeza kujua ya muda unaokuja hata kama za mungu mweza wa vyote.,luy,sw,Bukusu,translations "Kote tgwendapo, tutangaze habari njema"," Tsii mu vivala vyosi, mu landidze amang'na",sw,luy,Maragoli,translations Ehudi hakuifuruta ikatoka kwa tumbo ya mfalme., Ehudi se akikhweesa yarura muunda mwo mwami tawe.,sw,luy,Bukusu,translations Mmbo mtoto wa Kaviri, mmbo kaviri,sw,luy,Maragoli,translations "And when ye shall hear of wars and rumors of wars, be not troubled: [these things] must needs come to pass; but the end is not yet."," Ne olwa mwakhahulile khukelihe nende abandu okhuboola khukelihe, shimulahendekhwo emioyo ta. Ako okhuula kekholeshe, nebutswa eshihesi shiakhabe nishishili okhuula.",en,luy,Luwanga,bible Wakati wa hesabu ya nchini, Lwa avivuli va tsia kung'odwa,sw,luy,Maragoli,translations okhubayira," of a girl, go to live with a man who has not paid dowry or made the usual marriage arrangements; elope",luy,en,Luwanga,dictionary Huko mtafurahia mbele za mungu watu wake jhinsi alivyowapa matumaini nyinyi.," Ebweeneyo mukhekhoye ebweeni wa Wele baandu bewe, nga ne aamusuubisia enywe.",sw,luy,Bukusu,translations Bali wameona mabashiri ya ubatili kwa ajili yako Na sababu za kuhamishwa.," Navudzwa va ku koleye busigu bwobugadi, na vivuni vye lyadikidzwa.",sw,luy,Maragoli,translations omuse," foundation of a house, circle of holes in which the uprights will be stood; any large circle, e.g. shooting circle on a basketball field; circle of people gathered together in council or to discuss some subject",luy,en,Luwanga,dictionary lisina namwe khunyoola efuma ne luyali., Jina ama kupata sifa na utukufu.,luy,sw,Bukusu,translations Alikuwa akimrudia tena ni mwisiraeli mwenzako ama itakuwa maovu kwa mungu mweza wa vyote anayeishi kwa mji huu., Aaba ne amwiilakho lundi ali Omuisiraeli wasio namwe bulaba bumayaanu khu Wele Omunyali wa bioosi omenyile mu lukoba luno.,sw,luy,Bukusu,translations Risero ria ing'ombe ababdu bekhonyeranga hukunga mkhono kwa lupanga., Ngozi ya ng'ombe watu hutumia kwa kutengezea mkono wa panga.,luy,sw,Marachi,translations "Khandi tsimbabasi,", Na neema zake,luy,sw,Maragoli,translations lightning, olwenu,en,luy,Luwanga,dictionary enango," around; somewhere near (see also enacho, enanzu)",luy,en,Luwanga,dictionary Kuna siku radio ulitingza kuwa wanafunzi wasikwende shule kwa kuwaa ugonjwa wa korona umewaua madaktari kama bado wanatafuta dawa., Enyanga indi eredio yaatangasia iri abasomi balantsa mubikuli ta khulwa khubwa omulwaye bwa korona bwaabiririire abasirikhi nibasiiri bakonya omusala.,sw,luy,Marachi,translations Unaweza ukaona nini gizani?, Unyala kololaki mukisundi?,sw,luy,Maragoli,translations Walikuwa wakikata nyasi zinazopatikana mtoni na kuchoma ili kupata chumvi hiyo ya zamani., Vakalaganga ilise lyo mukivanda ma vasamba umunyu.,sw,luy,Maragoli,translations Mu chayo yimwo mwa vana vigiranga komoloma ku vandivavugananga na vana vandi avatende na vetsisoma tsindi tsiveye ahimbi., Katika kuchunga huku walijifunza kuongea na wengine walikutana na majirani na wa ukoo tofauti.,luy,sw,Maragoli,translations KUTIBU/KUTOA KAFARA/KUBARIKI, UKUVIDA/ KUSWAKILA/KUSALISA,sw,luy,Maragoli,translations ne kakhali mwaba be sileka wele omunyali owa bioosi alareera kamabiimba khwinywe., Ingawa mkiwa wa kiburi Mungu mweza wa vyote ataleta majibu kwenu.,luy,sw,Bukusu,translations okhwanira, cry for; cry to,luy,en,Luwanga,dictionary Zimwi hilo lilimla, Gunani yinwo gwamulia,sw,luy,Maragoli,translations kama ni mvua tunapata., niri ifula efwe hunyola.,sw,luy,Marachi,translations Omulosi aloka eyashera, Omulosi aloka eyasheramwo (HWA29) A witch bewitches the very cow she milks.,luy,en,,proverbs "48 Imoni yange yidoolanga migera gya madzi, kigira ubwoneku bwomukana wavandu vange."," Vijito vya machozi vinatiririka kutoka machoni mwangu, kwa sababu watu wangu wameangamizwa.",luy,sw,Maragoli,translations those same ones, efiatsana,en,luy,Luwanga,dictionary KUMBUKUMBU, LIIKHEBULILA 21-22,sw,luy,Bukusu,translations deliberately misunderstand and take up wrongly what is said, okhukatsula,en,luy,Luwanga,dictionary And the whole multitude of the people were praying without at the hour of incense.," Olwa obubane bwali nibusabungwa, abandu abanji bali elwanyi nibasaayanga.",en,luy,Luwanga,bible "Then saith Jesus unto them, All ye shall be offended in me this night: for it is written, I will smite the shepherd, and the sheep of the flock shall be scattered abroad."," Mana Yesu nababoolela ari, ""Inywe mwesi eshilo shino mulanzilukha nimundekha, okhuba Amahandiko amatakatifu kaboola mbu, ‘Nyasaye alakhupa omwayi, ne amakondi komwitulilie kalasalaasibwa.'",en,luy,Luwanga,bible ujenzi hufanywa na watu waliojitolea kufanya kazi hiyo., obumbahi bwekholanga nende abaandu berusie khukhola emirimo ekio.,sw,luy,Marachi,translations okhutamikha, stand in a place where it may easily fall,luy,en,Luwanga,dictionary pray; beg, okhusaala,en,luy,Luwanga,dictionary Jinsi Yesu mwenyewe ni mwanga, Kuli Yesu mwene yaali uvulavu,sw,luy,Maragoli,translations Wasidoni huita mlima huu Mlima wa Waamori au ukanda wa Herimoni kama Sirioni na Waamori., Basidoni balanganga sikulu sie Baamori namwe khu sikiingi sie Herimoni bali Sirioni ne Baamori basi luluuchi lwa Yaboki namwe khu ngoba langanga bali Seniri,sw,luy,Bukusu,translations KUMUSOLO KULABHAHO KWE LIMOTOLE LYEKHURUNGA LIKOBHI LYE MWITWALILO NE KAMASIKA LWOKHUBHILI 11/07/2017 ANGO WOMUFWILE - SINOKO BUNGOMA KHURAKIKHA SAA SITA MUMONI., Mchango wa kulipia gharama za matibabu na mazishi utafanyika mnamo tarehe 11/07/2017 nyumbani kwake marehemu pale Sinoko Bungoma kuanzia saa sita adhuhuri.,luy,sw,Bukusu,translations Ng'ombe ni mfugo ambaye napenda sana kuliko mifugo wote, Ing'ombe ni siruke sia ndajama sana khushira viruke biosi.,sw,luy,Marachi,translations Walikuwa wakichukua jivu yote baada ya kuchoma na kupeleka nyumbani., Vavugulanga lisiza lyosi kolomba umunyu zana yigu na vayoya valeta yengo.,sw,luy,Maragoli,translations lisisi, wall,luy,en,Luwanga,dictionary "Abaayi nabo nibakalukha ewabwe nibembanga nibetsoomia Nyasaye, khulwa koosi aka bali nibahuliile khandi nibaluutsi, shichila kali butswa shinga lwomumalaika oyo yali nababooleele. Okhukulikhwa khwomwana Yesu"," And the shepherds returned, glorifying and praising God for all the things that they had heard and seen, even as it was spoken unto them.",luy,en,Luwanga,bible sigh; clay disc threaded on strings and whirled round to make a humming noise, liumo,en,luy,Luwanga,dictionary kata esie dari dakorwa inono yange kata dari chire muisomero mwalimu yandeva vari mwesi mwamanya chinono chienywe., hata mimi sikuwa najua ukoo wangu. Hata nilikwa nimeenda shuleni mwalimu akaniuliza nyinyi nyote mnajua ukoo wenu?.,luy,sw,Marachi,translations Inze mbeye mutungiri wa yavo, Deni lote nitalipa,luy,sw,Maragoli,translations "And they said unto him, Grant unto us that we may sit, one on thy right hand, and one on [thy] left hand, in thy glory."," Nabo nibamukalusia bari, ""Okhufuchilile mbu khwikhale, mulala khumukhonokwo omusaatsa, ne oundi khumukhonokwo omukhasi, muluyalilwo """,en,luy,Luwanga,bible Mumesikia jinsi Kaleefu alivyosema sana jinsi atakavyokufa.," ""Muhuliile shinga Kallefu yaboola-boolanga shinga olwalifwa",sw,luy,Marachi,translations Wembe hufanya kazi gani?, Nimiyinziki jolugembe lukolaa?,sw,luy,Maragoli,translations Ng'ombe anafaa ashibe ili awe na afya bora. Ukiwa na ng'ombe Mungu akuongeze uwe nao wengi sana., Ing'ombe yenyekhana yiikure khuibe nende afia indayi. Noori nende tsing'ombe saba Nyasaye akhumeede obe ninatsio tsisabi muno.,sw,luy,Marachi,translations indayi, something good,luy,en,Luwanga,dictionary lirunda, wave; storm at sea,luy,en,Luwanga,dictionary "cut grass, etc.", okhukhuyula; okhubera,en,luy,Luwanga,dictionary "Vyakula ambavyo tunaweza katia ng'ombe kisha wawe na afya bora ni mabingobingo na nyasi, ng'ombe wa gredi ndio wale ambao tunawapandia mabingobingo mengi ilia toe maziwa mengi.", Biakhuria bia khunyala khudedera tsing'ombe mana tsibe nende mubiri mulayi ni lusi nende obunyasi. Tsingombe tsia igiredi nitsio etsi khurakiranga lusi lusabi ili irusie amabeere mangi.,sw,luy,Marachi,translations Ndakhuchama, I love you in luhya,luy,en,Luwanga,translations okhufutula," pierce; make holes; perforate; penetrate to the other side, as a patch of bush being cleared, or a section of a field being dug",luy,en,Luwanga,dictionary Vaana vetu niinze lledi woo., Watoto wetu ni mimi Lledi,luy,sw,Maragoli,translations akhabakhole bakhilwe., Atawafanya washindwe,luy,sw,Bukusu,translations "Nagwo lwanda mu lujendo, shinini shilahi,", Nitaanza safari ya kuelekea kuzuri,luy,sw,Maragoli,translations "Mana boosi abali musinagogi olwa bahulilakhwo amakhuwa ako, batiilwa noburuma."," And they were all filled with wrath in the synagogue, as they heard these things;",luy,en,Luwanga,bible Khola che bunafubo nende sia nyanja eya Mediterenia kakenyekha mu bukhalaki bwenywe., Fanya za kaskazini na ya bahari ya Mediterenia yaliyostahili kwa uamuzi wenu.,luy,sw,Bukusu,translations okhukhunja, be mean with one's belongings,luy,en,Luwanga,dictionary Baba murwe kwadikhe sa akari mama nae lubere luadikhe ludong'ere khu lami., Baba alipasuka kichwa katikati naye mama titi lilikatika likabaki kwa barabara.,luy,sw,Marachi,translations Oukhumonya abetsanga nakhurire, Oukhunyeka nakhuha ashira oukhwima (WOY83) He who gives you with abuses is better than one who does not give you.,luy,en,,proverbs "Moyo wake ukasononeka sana na alipoangalia juu, akaona jinni.", Mwoyo gwigwe gwaliduha ligali nalwayaheenza yigulu yaalola gunani.,sw,luy,Maragoli,translations "Yesu alisulubishwa, anisaidie mimi"," Yesu ya bambwa, a khonye inze,",sw,luy,Maragoli,translations call; being called, obulangwi,en,luy,Luwanga,dictionary "Na Sara alikuwa na mtumwa, msichana mumisri, aliyeitwa Hagari.", Ne Sarai aaba ne nasioobi omukhaana mumisri owalaangwa bali Hekari.,sw,luy,Bukusu,translations Maadui wanaoishi karibu nanyi hawatakuwa shida kwenu., Basiku bamenyile siimbi nanywe balaba butinyu khwinywe tawe.,sw,luy,Bukusu,translations taste, okhutsanzama,en,luy,Luwanga,dictionary "And when he entered again into Capernaum after some days, it was noised that he was in the house."," Ne olwa tsinyanga tsindiiti tsiali nitsihwele, Yesu yachelela mwitookho lia Kaperinaumu, mana nikamanyikha mbu achelele ingo.",en,luy,Luwanga,bible "Kho baseebule batsie mumatookho nende mutsisoma tsirondokhane nende hano, bakule eshiokhulia"," send them away, that they may go into the country and villages round about, and buy themselves somewhat to eat.",luy,en,Luwanga,bible Vipepeo viwili yya vuka mto -Macho, Yisusu viviri visiye mugera - Tsimoni,sw,luy,Maragoli,translations "Amenivunja meno yangu kwa changarawe,amenifunika majivu.", 16 Kandi u vunanyi amino gange netsinzalo u nkuniki ligoke.,sw,luy,Maragoli,translations gill of fish; sp. of fish, lisang'u,en,luy,Luwanga,dictionary "Ulikuwa mwezi wa tatu tarehe kumi na sita, mwaka wa elfu mbili na kumi."," Kwali mwesi kwa khudaru ni kuli ekhumi nende khusasaba, omwaka kwa elfu tsibiri nende ekhumi.",sw,luy,Marachi,translations YESU ALISULUBIWA, YESU YAVAMBWA,sw,luy,Maragoli,translations .Niwivulwa mu mwandu naïve utatsia kandi mwandu mba ., Ukizaliwa na mjane aliyerithiwa nawe pia usirithi mjane.,luy,sw,Maragoli,translations Ulitoka kwa nchi inayoitwa China., Obwarula msialp silangwa vuchina.,sw,luy,Marachi,translations Walikuja wakasema kuwa mtu akifa azikwe huo wakati., Enivetha nivavola mbu omundu nafwa asihwe eviha evo.,sw,luy,Marachi,translations Bunyala bwera abandu bakhongo nende abandu badidi bosi., Unaweza ua watu wakubwa na wadogo wote.,luy,sw,Marachi,translations Wale watendao kulingana na mapenzi yako, Yavo vakora miyinzi gyigyo vulahi,sw,luy,Maragoli,translations "No problem, even a meal will do!"," Obubii buumao, niumba nendia!",en,luy,Luwanga,translations Nilikuwa naoa wanawake nikiwachapa hawarudi-matawi ya miti, Ndaleta avakali nimbakuyi mavatsira ligali -Amatu go misaala,sw,luy,Maragoli,translations Mtu ambaye anamnajizi mwanamke kwa nguvu akiachiliwa atendelea.," Omundu okwakho busa ne kamaani khumukhasi, nebamulekha alachiililila.",sw,luy,Bukusu,translations lihumbachira, large blue-headed lizard (see also liumbachira),luy,en,Luwanga,dictionary 20. Kuonyesha wengine uchi wako., 20. Kutulamila wundi.,sw,luy,Maragoli,translations one who has lived long, omuyindira,en,luy,Luwanga,dictionary "KATIKA KAUNTI YA BUNGOMA,MGONJWA MMOJA ANATOKA KATIKA ENEO BUNGE LA TONGAREN", MUKAUNTI YE EBUNGOMA OMULWALE MULALA OYO AMA MWISASA LIE BUJUMBE LIA TONGAREN.,sw,luy,Bukusu,translations obusoliri," youth; adolescence (of boys, see also olusoliri)",luy,en,Luwanga,dictionary Hapa duniani na kotekote, Kwake mu lilova hosi na hosi,sw,luy,Maragoli,translations Aliyekuja kuniokoa, Yadza kumbonnya.,sw,luy,Maragoli,translations Mukhoyela khuria ne mumanya Wele., Mnapasawa kumjua Mungu.,luy,sw,Bukusu,translations Kuosha nyoyo zilizo chafu, Kwogidza myoyo midamano;,sw,luy,Maragoli,translations Babu zetu wa kale pia mikusanyiko yao yote ilitendeka juu ya milima., Avaguga vitu va kale kandi imisango javo josi jakolelwanga mu vigulu.,sw,luy,Maragoli,translations libati, sheet or piece of galvanized iron,luy,en,Luwanga,dictionary Butula mkaunti ya Busia ., Butula mkoa wa Busia .,luy,sw,Marachi,translations Namalayi, Good afternoon too,luy,en,Tsotso,translations eshiroboto, flea ( Enzi hizo chumvi haikuwepo.,luy,sw,Maragoli,translations "Nebutswa Yesu yalechelesia butswa aka bali nibaboolile, ne naboolela omukhulundu weisinagogi oyo ari, ""Shiolaria ta, suubila busuubila."""," But Jesus, not heeding the word spoken, saith unto the ruler of the synagogue, Fear not, only believe.",luy,en,Luwanga,bible Vamena kisaala kuduuka nikirava ligali, Walilamba kijiti hicho kikangara,luy,sw,Maragoli,translations Afanye kazi ya ndugu yake., akhole kimilimo kia wandaaye.,sw,luy,Bukusu,translations "Olwa bachelela ewomukanda kwali, omusaatsa undi niyetsa khu Yesu namusikamila naboola ari,"," And when they were come to the multitude, there came to him a man, kneeling to him, saying,",luy,en,Luwanga,bible "Otanga yamania inyekwa niyifutare (WOY78) ""Otanga"" the tough elephant's wrinkles are mentioned only when it has turned its back.", Otanga inyekungwa niyili khushisia,en,luy,,proverbs Mjomba huyu ni Ndugu ya mama yako., Kooza uyu ni mbotso mama wovo.,sw,luy,Maragoli,translations salt-lick, eshirongo,en,luy,Luwanga,dictionary true; right; correct; truthful, abatieri,en,luy,Luwanga,dictionary Msichana au mke ambaye bado hajaona hedhi jioni usiku akiona mwezi ukiangaza hujua tu kuwa wakati wake umefika., Umukana anaho mukali ukili ukutsia mu mweli hamugoloova vudiku na aloli mweli nigulavi amanya vutswa ing'inga yeye iduki naye iyatsila mu mweli.,sw,luy,Maragoli,translations Omukhongo muno mwinywe okhuula abe omukhalabani wenywe., But he that is greatest among you shall be your servant.,luy,en,Luwanga,bible It is your neighbour who can scratch your back., Owashio niye oukhwaka mumukongo,en,luy,,proverbs okhututuma, thunder,luy,en,Luwanga,dictionary "loneliness; great, expectant longing for someone who does not come", eshiyungo,en,luy,Luwanga,dictionary "Abeechi nibatsia, nibakhola shinga olwa Yesu yali nababooleele."," And the disciples went, and did even as Jesus appointed them,",luy,en,Luwanga,bible mimi namrudishia mungu shukrani kwa kuniita na tena nina furaha sana kwa sababu mungu ndiye aliniita akisema mimi ni mzuri sana., esie ngalusiria were oluyari hunanga haandi ndi nende ifuraha sana huvera nasaye nuananga navola mbu esie ni mulayi kamili.,sw,luy,Marachi,translations "22 Na, henza lwa mwana wa Abinoam u mali kwanegera Baraka ya londa Sisera, Jaeli ya tsia mkigulu"," Nakaangalia, kama mtoto wa Abinoam amemaliza kukwea mlima.Baraka alifuata Siseria,Jaeli akaenda kwa mlima wa Taboru",luy,sw,Maragoli,translations okhuyoba, restless,luy,en,Luwanga,dictionary milker, omusheri,en,luy,Luwanga,dictionary Yiyi niinyama emenyi mmbulimu ifananga kibaga nairiitsanga tsingoko., Huyu ni mnyama aishiye msituni anyehufanana paka naye hula kuku,luy,sw,Maragoli,translations "Uzao wa Shem ndio huu, miaka mbili baada ya mafuriko,Shem akiwa na miaka mia moja, alimzaa Arafakisafi"""," Lisaaye lia shemu nilio lino: Enyuma we kimiiko kibili, khukhwichula khwe kameechi ne khuwele, Shemu aaba ali ne kimiiko emia ndala , mala asaala Arifakisati.",sw,luy,Bukusu,translations "Mana khunyanga eya Isabato, Yesu yachaaka okhwechesia musinagogi. Ne abanji abahulilakhwo amechesioke, bahuka muno nibareebana bari, ""Omundu uno yanyoola hena amakhuwa ako koosi? Nobumanyilisi shiina obwa yahebwa buno? Nakamakana shiina akakholanga kano?"," And when the sabbath was come, he began to teach in the synagogue: and many hearing him were astonished, saying, Whence hath this man these things? and, What is the wisdom that is given unto this man, and [what mean] such mighty works wrought by his hands?",luy,en,Luwanga,bible "and say, We piped unto you, and ye did not dance; we wailed, and ye did not mourn."," ‘Khumwimbiile tsinyimbo tsiokhwikhoya, ne nimulashina ta! Khumwimbiile tsinyimbo tsieshibeela ne nimulekhuula ta!'",en,luy,Luwanga,bible okhukwanira, be necessary for; be fitting for; deserve,luy,en,Luwanga,dictionary Nyoka, Enzoka,sw,luy,Maragoli,translations "Baliho abasiani musafu abomunzu ndala, omukhulundu yareera omukhasi, ne nafwa nalalikhwo nomwana tawe."," There were seven brethren: and the first took a wife, and dying left no seed;",luy,en,Luwanga,bible inyanga ya saba nyasaye yaulukha., siku ya saba mungu alipumzika.,luy,sw,Marachi,translations "But she said, Yea, Lord: for even the dogs eat of the crumbs which fall from their masters' table."," 0mukhasi oyo nakalusia ari, ""Oli habwene Omwami, nebutswa kata tsimbwa tsiliitsanga khumbungulusi etsirulanga khumeesa yamwene tsimbwa etsio""",en,luy,Luwanga,bible Unaweza kumuona ukimulika?, Unyala kulirola numulika naho?,sw,luy,Maragoli,translations "Now in the sixth month the angel Gabriel was sent from God unto a city of Galilee, named Nazareth,"," Mumwesi kwakhasasaba okhurula olwa Elisabeti yali nahelile inda, Nyasaye yaruma omumalaika Gaburieli mwitookho lilangwa mbu, Nazareti, mulukongo lwa Galilaya.",en,luy,Luwanga,bible "Ukitaka kumwona Yesu mbinguni,"," Wenyanga khulolana na Yesu mwigulu,",sw,luy,Maragoli,translations "And when they saw him, they worshipped [him] ; but some doubted."," Ne olwa bamulola, bamwinamila, nebutswa abandi khubo bakanakania mumioyo chiabwe.",en,luy,Luwanga,bible "Mala omunyali owa bioosi aboolela Aburamu ali, manya bung'ali oli lisaaye liowo baliba baakwa mu sibala sikhali siabwe tawe, mala baliba nasiobi ebweneyo."," Kisha mungu akamwambia Aburamu kuwa, fahamu jua ukweli kuwa uzao wako watakuwa wageni kwa nchi isiyokuwa yao, kisha watakuwa watumwa huko.",luy,sw,Bukusu,translations Tunashangaa kwa sababu, Ku genya kigira,sw,luy,Maragoli,translations eshitsusu, a small buck,luy,en,Luwanga,dictionary Kakhuwelele karie shinga omulobi khulukuku, Why do you appear so tired like a fisherman by the riverside?,luy,en,,proverbs beat oneself, okhwikhupa,en,luy,Luwanga,dictionary 4. Yaamala wayatsia madiku ganga?, Alijua akaenda siku ngapi ?,luy,sw,Maragoli,translations Iwapo ugonjwa ungemzidia mtu nyumbani., Mundu wali no vulwaye munyumba niva vulwaye vwakakira.,sw,luy,Maragoli,translations "Hakujifikiria,"," Si yeganagana Mwene,",sw,luy,Maragoli,translations plaiting; rope-making; arithmetic; calculation; counting, obubasi,en,luy,Luwanga,dictionary "Ndipo watu elfu ishirini na wawili wakarudi nyumbani, ba elfu kumi wakakaa."," Nio babaandu chielefu kamakhumi khabili na babili bakobola engo, ne chielefu likhumi bekhala.",sw,luy,Bukusu,translations Ndaletsa mutsuli nilakwa ta., I will come tomorrow if it doesn't rain,luy,en,Luwanga,translations vevusi vange vosi kwanthia mberi., wazazi wangu wote walienda kwanza.,luy,sw,Marachi,translations "But he went out, and began to publish it much, and to spread abroad the matter, insomuch that Jesus could no more openly enter into a city, but was without in desert places: and they came to him from every quarter."," Nebutswa omundu oyo yarulaho natsia elwanyi ne nachaaka okhutswania buli habundu aka Yesu yali namukholeele. Yatswania amakhuwa kano habulafu, nikachila nibuba obutinyu khu Yesu okhwinjila mwitookho habulafu. Habula yekhala butswa elwanyi welitookho yenyene, ne kata kario abandu betsa khuye okhurula mumbeka tsiosi.",en,luy,Luwanga,bible Ne kakhali lisaaye lie bakuuka babwe khubirira Khu musa namwe bano lilekha khuria kamalaka., Isipokuwa uzao wa mababu zao kupitia kwa Musa ama hawa kuacha kutii amri.,luy,sw,Bukusu,translations Yaeli alikuwa mke wa Heberi wakenayi., Yaeli aba mukha Heberi Omukenayi.,sw,luy,Bukusu,translations amafura, ghee; butter; also used generally for oils,luy,en,Luwanga,dictionary okhwikotiombola," walk swayingly; wind in and out; follow a zigzag course; swerve from side to side, as a river, or a snake",luy,en,Luwanga,dictionary Vala navaana vahaani, wale ni watoto wakarimu.,luy,sw,Maragoli,translations Kusini magharibi., Isavalu yi imadyoli.,sw,luy,Maragoli,translations Line liretaa vuveereri vunene muno mukivala, Jambo hili lilisababisha huzuni nyingi duniani,luy,sw,Maragoli,translations Mimi ni Mungu muumba wa vyote, Inze mbeye Yahova walomba vyosi,sw,luy,Maragoli,translations "Is not this the carpenter's son? is not his mother called Mary? and his brethren, James, and Joseph, and Simon, and Judas?"," Uno shiniye omwana owomubaatsi? Nyina shiali Mariamu? Ne shiali omwana wabwe Yakobo, Yosefu, Simoni nende Yuda?",en,luy,Luwanga,bible "remove, pull out, take out teeth (as formerly done by tradition)", okhukhuula ameno,en,luy,Luwanga,dictionary Kienywe kilechulakho chingooso chiyakalaka ne se mulaona tawe., miili yenu itajaa vipele vinavyowashawasha na hamtafukuza.,luy,sw,Bukusu,translations wave; storm at sea, lirunda,en,luy,Luwanga,dictionary come (see also okhwitsa), okhuhamba,en,luy,Luwanga,dictionary Alikuwa uovu katikati mwenu., Aaba bumayaanu akari wenywe.,sw,luy,Bukusu,translations Oushiri okhuula hatsia shiachonyanga, He who has not reached his destination can never get tired.,luy,en,,proverbs "Ne olwa biba nibilabile, omwene mukunda abukulanga injesoye, nachaaka okhuchesa "" Oluchelo lwolufwa lwomutarakwe"," But when the fruit is ripe, straightway he putteth forth the sickle, because the harvest is come.",luy,en,Luwanga,bible okhusirwasia," make foolish, stupid, dumb",luy,en,Luwanga,dictionary amafwi, human feces,luy,en,Luwanga,dictionary okhumichina, force one's way into; force one's way through; take by force,luy,en,Luwanga,dictionary """Wele Omunyali Owa Bioosi alabiita babaandu boosi chikhabi chingoba chenywe ne kimikuunda.", Mungu mweza wa vyote atawapa watu wote baraka miji zenu na mashamba.,luy,sw,Bukusu,translations peg for tying up cattle, eshikhongo,en,luy,Luwanga,dictionary Omwiimirisi wa afya mu syalo yaaboola yesi mbu obulware buno ni bumaano muno., Waziri wa afya nchini pia alisema kuwa ugonjwa huu mbaya sana.,luy,sw,Marachi,translations Ulivyoviumba vyote vyakusifu," Vindu vya wa lomba vidzominye lve,",sw,luy,Maragoli,translations VITENDAWILI T: MAJIBU, VIDANDAWILI O:MATIVULI,sw,luy,Maragoli,translations okhuobokha," sink in, e.g. a filled-in hole; sunken eyes or cheeks in illness",luy,en,Luwanga,dictionary "Mulakhebwa ka mafuunga kenywe, mala silaba simanyiisio sie endakaano akari wase ne nanywe."," Mtatahiriwa ngozi yenu, kisha itakuwa ishara ya agano kati yangu na nyinyi.",luy,sw,Bukusu,translations "Mungu mweza wa vyote atawaleta hivyo mkawa wa kutii sheria zake na laana, kuchanganyikiwa na kuaibika kila kufuata yote ambayo aliwaagiza."," Wele Omunyali Owa Bioosi alamureerera ario mwaba ne muria kamalaka kewe ne bilaamo, likoyaana ne changalaalo, buli khuloonda koosi niko amulaka.",sw,luy,Bukusu,translations Kuwa tuonyeshe jinsi tunavyoweza Ukoo wa Nafutali haukuwafukuza tukaingia kwa mji huu kisha wakaazi wa mji wa Beti sisi tutakufanyia mema.," Bali khwekesie nga ne khunyala, Ekholo eya Nafutali seyaoona khwengila mu lukoba muno, mala bamenywa be mu ngoba cha Beti efwe khulakhukholela kamalayi.",sw,luy,Bukusu,translations omwimirisi, guide; leader,luy,en,Luwanga,dictionary "And he answered and said unto it, No man eat fruit from thee henceforward for ever. And his disciples heard it."," Yesu nakutsuba naboola ari, ""Omundu yesi yesi shiyakhaliekhwo khandi ebiamo khwiwe okhurula olwaleelo tawe."" Mana abeechibe nibahulila amakhuwa ako. Yesu alonda abakholi bobukhala okhurula muhekalu",en,luy,Luwanga,bible Awe mtiifu kwa sheria na mwenye kusimama imara., Ave umundu wa malago nelisingila ilidinyu (Umusingi mudinyu).,sw,luy,Maragoli,translations okhukoneshera, lie in wait for; ambush,luy,en,Luwanga,dictionary "squeeze, e.g. squeezing pus from an abscess; blow the nose", okhufinya,en,luy,Luwanga,dictionary Simuna ni isolo imenyanga musino. Bandu bangi basijama khulukhubera sibetsanga nisianula., Kidiri ni mnyama anayeishi msituni. Watu wengi wanampenda kwa sababu huwa tamu.,luy,sw,Marachi,translations okusyukha, haunt; look ugly; bring a curse,luy,en,Luwanga,dictionary "on the other side (of ...); across the valley, or river yonder; over there", injerekha (wa ...),en,luy,Luwanga,dictionary indasi, an arrow,luy,en,Luwanga,dictionary Najua jina Yesu Bwana, Manyi lyeta Yesu Mwami,sw,luy,Maragoli,translations Umwingirizi, Mpokee,luy,sw,Maragoli,translations Ya vika mmukono gwa avasigu madigi getsinyumba tsitsye tsyobwami., Amezitia katika mikono ya hao adui Kuta za majumba yake.,luy,sw,Maragoli,translations "siku ya kwanza aliumba siku, usiku na mchana.", inyanga ya kwanza yalonga thinyanga musiro nende itsuri.,sw,luy,Marachi,translations Mwana wa Nyaaye Muderwa., Mwana wa Mungu mpendwa.,luy,sw,Maragoli,translations "Kaja dunia, kuishi na sisi", Ya gwa mudambi halala na kwinye,sw,luy,Maragoli,translations Popo ni ndege au ni mnyama?, Linyinya nerinyonyi naho nenyama?,sw,luy,Maragoli,translations okhukonesia, set (a hen on eggs),luy,en,Luwanga,dictionary likanda, bean,luy,en,Luwanga,dictionary "spin; twist together, as in making rope; wring", okhuborola,en,luy,Luwanga,dictionary be equal, okhuyerana,en,luy,Luwanga,dictionary "examine the body and limbs carefully while washing or anointing with oil or soap to make sure that no part has been issed, and if it has to repair the omission", okhwinona,en,luy,Luwanga,dictionary Mutungiri wetu nive, Mlipaji wetu ni wewe,luy,sw,Maragoli,translations "And he saith unto them, Because of your little faith: for verily I say unto you, If ye have faith as a grain of mustard seed, ye shall say unto this mountain, Remove hence to yonder place; and it shall remove; and nothing shall be impossible unto you."," Naye nabakalusia ari, ""Khulwa obuleemu bwobusuubili bwenywe. Emuboolela toto mbu, nimwakhaba nobusuubili kata obuhela shinga olufwa lwomutarakwe, munyala okhuboolela, eshikulu shino mbu, ‘Rula hano, otsie halia/ nashio shilatsia, ne eshindu shiosi shiosi shishilamukhayakhwo inywe tawe "" Yesu aboola khandi khukokhufwakhwe",en,luy,Luwanga,bible Bangonya lakini sibanyola da., Walinitafuta lakini hawakunipata.,luy,sw,Marachi,translations Ese ndafwila mu sibala sino mwamuulila ne alikho alomaloma ne nase., Mimi nitafia kwa nchi hii mlimsikia akiwa akizungumza na mimi.,luy,sw,Bukusu,translations "Naam, manabii wake hawapati maono Yatokayo kwa Bwana."," Yee, avaprofeti veve so va lolanga malola ga twulanga KU Yahova.",sw,luy,Maragoli,translations "room; part of the house partitioned off for sheep, etc.", eshikoro,en,luy,Luwanga,dictionary Kwa hivyo bwanabgu mimi kukuchoma na maji moto ni kutokana na haya maneno. Mimi kukuja ukweli kumbe ulikuwa uongo., Khalano omusatsa wange esie khukhutsina nende matsi kaire biarulana nende amakhuwa ako. Esie khwitsa khumanya hane biari bia bubatsa.,sw,luy,Marachi,translations "Ngozi yao ni nyeusi kuliko makaa, hawajulikani katika njia kuu."," 8 Ligondo lyavo li veye limwamu kuvita Amanda, si va manyekananga ku tsinzira.",sw,luy,Maragoli,translations lower part of thigh bone; okhupa olubasi 'kick', olubasi,en,luy,Luwanga,dictionary "But when the disciples saw it, they had indignation, saying, To what purpose is this waste?"," Nebutswa olwa abeechi balola bario basinyikha, nibareeba bari, ""Mbushiina nikasasibwa butswa kario?",en,luy,Luwanga,bible "Kigira lirova lyosi, kandi bwerefu yaho"," Kwa sabau ya ulimwengu, na hat mbingu",luy,sw,Maragoli,translations olusaaka," green vegetable, both cultivated and found growing wild, which grows to a height of 3 feet or more, and bears a small white or mauve flower",luy,en,Luwanga,dictionary Leo ninampenda., Nunu mu yanzanga.,sw,luy,Maragoli,translations Ngulukha bwire shikulukha butswa ta, 296. Ninde bushie mama alafuka endie (AMI174) I shall wait till morning for mother to cook food for me to eat.,luy,en,,proverbs "Nebutwa abandu abanji babalola nibatsitsanga, ne nibabamanyilisia. Mana abandu abanji nibetsa okhurula mu buli litookho, nibatsia tsimbilo ne nibaranjilila okhuula habundu tsana aho, Yesu nende abeechibe nibashili."," And [the people] saw them going, and many knew [them], and they ran together there on foot from all the cities, and outwent them.",luy,en,Luwanga,bible olwembe, razor ( have protruding lips,luy,en,Luwanga,dictionary eshikulu, hill,luy,en,Luwanga,dictionary He who dishes out ends up eating the bone., Omukabi alitsanga likumba,en,luy,,proverbs Sili nende baalimu makhumi karano nende baana elfu tsiviri., Iko na walimu hamsini na wanafunzi elfu mbili.,luy,sw,Marachi,translations thumb, olwala olusatsa,en,luy,Luwanga,dictionary remembrance; memorial, obwitsusio,en,luy,Luwanga,dictionary "and the rain descended, and the floods came, and the winds blew, and smote upon that house; and it fell: and great was the fall thereof."," ne olwa ifula yinyinji yakwa, emikhula nichibira, imbumbuyeka niyihutsa, nibikhupa inzu eyo, nayo niyikwa hasi. Ne okhukwa khwayo nikhuba okhukhongo khwokhuhuchisia.""",en,luy,Luwanga,bible Sikukuu, Siguku,sw,luy,Maragoli,translations body; flesh, omubiri,en,luy,Luwanga,dictionary Tovole lero liva mwoyo, Chagua leo Kuishi,luy,sw,Maragoli,translations lirebo, question; examination,luy,en,Luwanga,dictionary Ne babaandu boosi balikobosi bali Omundu yesi yesi okhola sifwaani bali siibia mala asisimikhe alaamwe., Na watu watajibu kuwa mtu yeyote akifanya sanamu kuwa chuma kisha aisimamishe alaaniwe.,luy,sw,Bukusu,translations syenyene, by myself; (I) alone,luy,en,Luwanga,dictionary "Dhambi zinazoshinda wote,"," Bwoni bwa guuta vandu voosi,",sw,luy,Maragoli,translations Avayai averolanga vadukani kulwana na vayai volosoma lundi vatsitsanga kutuumba na volosoma lundi vaatsa kutuumba., Wavulana walioafikiwa kucheza mchezo huu walienda kuucheza kwa jamii nyingine ilhali wale wa jamii tofauti wangekuja pia kupigana kwingine.,luy,sw,Maragoli,translations apala, white and brown coloring in a female animal,luy,en,Luwanga,dictionary kama mtoto alikuwa akikimbia akiwa tumboni mwa mama yake hivyo ndivyo atakavyo kuwa atakapozaliwa, Niiva mwana yanyagula liga ya mama wewe nijo ijaliva najo niyivuliywi.,sw,luy,Maragoli,translations He who praises himself cultivates on the road., Akhweboola yalima khunjira,en,luy,,proverbs openda, color in a female animal,luy,en,Luwanga,dictionary a little; slightly (see also atiti), atutu,en,luy,Luwanga,dictionary omuboka, young green grass and weeds springing up after burning off,luy,en,Luwanga,dictionary abundu, place,luy,en,Luwanga,dictionary omukuulo," one of the roofing poles of a house, slanting from the ridge or apex to the eaves",luy,en,Luwanga,dictionary Zerubabeli niyebula Abiudi; Abiudi yali samwana Eliakimu; Eliakimu yali samwana Azori., and Zerubbabel begat Abiud; and Abiud begat Eliakim; and Eliakim begat Azor;,luy,en,Luwanga,bible "Khare khare kwariwo nende ifisi nende siduyu, bamenyanga khalala nende khuhola tsikasi tsiosi halala."," Hapo awali kulikuwepo fisi na sungura, walikuwa wanaishi pamoja na kufanya kazi zao zote pamoja.",luy,sw,Marachi,translations "ears (organs of hearing, general)", amarwi,en,luy,Luwanga,dictionary okhunaya," look forward to; talk of what one intends to do, usually with little hope of carrying out the intention",luy,en,Luwanga,dictionary vana avo vajamana sana; musacha nende mukhasi vosi vajamana na khandi nahufiala yajama vana varia.," watoto hao walipendana sana, mume na mke wote walipendana na tena mavya aliwapenda watoto wale.",luy,sw,Marachi,translations Ingombe ni isolo indai nibilai omundu nairuka., Ng'ombe ni mnyama mzuri ni vizuri mtu akimfuga.,luy,sw,Marachi,translations huanyorere vandu vaangi mno., tulipata watu wengi sana,luy,sw,Marachi,translations "Dada, Mwana, Roho!"," Baba, Mwana, Roho!",luy,sw,Maragoli,translations okhubukula, take; carry; subtract (in arithmetic),luy,en,Luwanga,dictionary "Buli khwisabo liemikaate echibulamwo limela, omukafuna Omuroma yaleekhuulanga omubohe mulala womukanda kwabandu kuba nikwenyile."," Now at the feast the governor was wont to release unto the multitude one prisoner, whom they would.",luy,en,Luwanga,bible Ing'ombe isurusi nio ikhoere mberi. Noobula ing'ombe isurusi yewe aba buongo bwao bwabiiya., Ng'ombe ndume ndiye anastahili kwanza. Kama hauna ng'ombe ndume wewe ni kama uliharibika akili.,luy,sw,Marachi,translations look; look at, okhuyenga,en,luy,Luwanga,dictionary okhwisakasia, move about; be restless; make a rustling sound,luy,en,Luwanga,dictionary wangekula mahindi sambuli hiyo kabisa., vaya ..za maduma lugano lwene yiru ligali.,sw,luy,Maragoli,translations : Kwa nini mnakuja leo kwangu kama mko kwa shida?, Siina sikila ne mwicha Luno khwise ne muli mu butinyu?,sw,luy,Bukusu,translations Asikhwa mu maloba kewe omwene e Timunati-sera mu sibala sie lukulu lwa Efuraimu ebunaswa we sikulu sia kaashi., Alizikwa kwa mashamba yake mwenyewe ya Timunati-sera kwa nchi ya mlimawa Efuraimu kaskazini wa mlima wa kaashi.,luy,sw,Bukusu,translations omubi, bad; wrong; evil; ugly; unpleasant; dirty; anything which is any way offensive,luy,en,Luwanga,dictionary "And as they were eating, he took bread, and when he had blessed, he brake it, and gave to them, and said, Take ye: this is my body."," Ne olwa bali nibaliitsanga, Yesu yabukula omukaate, ne nakusabila ikhabi, nakusonyola, ne nabahelesia abeechibe naboola ari, ""Bukule muliekhwo, kuno nomubili kwanje """,en,luy,Luwanga,bible sheep, likondi,en,luy,Luwanga,dictionary Wameasi wao Mungu baba," Vamali koleka yahova Nyasaye, wavo,",sw,luy,Maragoli,translations Tukiwa wachanga tulipata wazazi wetu wakiwa na maneno haya, Mulivulwa liange nikuveye avana vakekeke kwanyola avivuli vitu ni vaveye namangana yaga,sw,luy,Maragoli,translations S. BULAYI WA INGOKHO, UZURI WA KUKU,luy,sw,Marachi,translations lazy person; one lacking in strength and determination; weak; easy; cheap, omutofu,en,luy,Luwanga,dictionary plant; shoot; that which has just sprung up, omumera,en,luy,Luwanga,dictionary "Imwo yindi niyikwa khulwanda, aha liloba lilali elinji ta, niyimela lwangu, shichila liloba shiliali elinji tawe."," And other fell on the rocky [ground], where it had not much earth; and straightway it sprang up, because it had no deepness of earth:",luy,en,Luwanga,bible inundu, small pox,luy,en,Luwanga,dictionary Msionyeshe huruma., Mukhekesiakho siisa tawe.,sw,luy,Bukusu,translations oath; vow; solemn promise, eshitsubo,en,luy,Luwanga,dictionary Nekesa naye alikuwa amependa kuambatana na vitu kama umbwa pale nyumbani., Nekesa naye yari yajama khulondana nende bindu kama thimbwa mudala.,sw,luy,Marachi,translations Mjukuu wako akazaa kitukuu, Mwisukulu wovo Yivula Kisukulu.,sw,luy,Maragoli,translations "Watu walioishi kwa miji za mungu mweza wa vyote akasaidia Beth-shaani, Taandachi, Tori, Ibuleamu, watu wayuda kisha wakamshika Mekido na wa miji zilizo karibu na mashamba ya kwa mlima."," Baandu babamenyanga mu ngoba cha wele omunyali owa bioosi ayeeta Beti-shani, Taandachi, Tori, Ibuleamu, babaandu Bayuda mala baamba Mekido nende be chingoba chili siimbi khumaloba ke mu sikulu.",sw,luy,Bukusu,translations Emiandu neliime, Emiandu nibutswa Riches are like dew.,luy,en,,proverbs tsinyami, shrill cry of women when dancing,luy,en,Luwanga,dictionary "And it came to pass on the eighth day, that they came to circumcise the child; and they would have called him Zacharias, after the name of the father."," Mana khunyanga yomunane, nibetsa okhusheba omwana tsana. Ne bali nibenya okhumukulikha eliira lia samwana mbu, Zakaria.",en,luy,Luwanga,bible "And he spake also a parable unto them: No man rendeth a piece from a new garment and putteth it upon an old garment; else he will rend the new, and also the piece from the new will not agree with the old."," Khandi Yesu nababoolela oluchelo luno ari, ""Abulaho ourandulanga eshilaka okhurula khungubo imbia mbu, ashinabile khungubo ikhulu tawe. Okhuba nakhola ario, alaba naranduule ingubo imbia eyo, ne eshilaka sheingubo imbia shishinyala okhuleeng'aana neingubo ikhulu eyo tawe.",en,luy,Luwanga,bible "straighten; stretch out; also used figuratively, of straightening out tangled affairs", okhukolola,en,luy,Luwanga,dictionary "And seeing a fig tree afar off having leaves, he came, if haply he might find anything thereon: and when he came to it, he found nothing but leaves; for it was not the season of figs."," Ne nalola omukhuyu ehale nikuli namasafu amanji. Yatsia okhulola nikakhaba mbu, eshiamo shiosi shiosi shilikhwo. Ne olwa yoola ewa kwali, shiyanyoolakhwo eshindu shiosi shiosi ta, habula amasafu konyene, shichila shitsiali tsinyanga tsiamakhuyu okhwama tawe.",en,luy,Luwanga,bible Mwana wa ichiko uyu no mwana wivulwa kuvudamanu vwe miima jasula, Mtoto wa ukoo ni mtoto ambaye alizaliwa kutokana na uozo wa tabia,luy,sw,Maragoli,translations "Rejoice, and be exceeding glad: for great is your reward in heaven: for so persecuted they the prophets that were before you."," Mwikhoye nimusangaala, okhuba mwabishilwa omukabo omukhongo mwikulu. Shinga olwa bamusandinjia inywe bario, nolwa abalakusi abamuranjilila basandibwa bario. Omunyu nende Obulafu",en,luy,Luwanga,bible "Ne yakhabe omuruchi khubolwibulo lwa Yakobo okhuula inziayo. Khandi oburuchibwe shibwakhabekhwo neshiakamo tawe!""", and he shall reign over the house of Jacob for ever; and of his kingdom there shall be no end.,luy,en,Luwanga,bible Akipita vizuri walikuwa wakimpa kopo la kutekelezea kazi ya kupaka dawa na pia kutangaza kuwa LEO HUYU NDIYE ANAYEFAA KUTIBU., Naviti vulahi mavamuha ikisanda kyukuvida makandi valanditsa ndi UYU NIYE KALUNU ADUKANA AVIDI.,sw,luy,Maragoli,translations "And the unclean spirit, tearing him and crying with a loud voice, came out of him."," Eshishieno eshio nishimupabasia, nishiayula nomwoyo omukhongo mana nishimurulamwo.",en,luy,Luwanga,bible developed girl, omukubuyu,en,luy,Luwanga,dictionary "Kho nababoolela ari, ""Kano namabanga kanje akeindakano imbia, akebeena khulwabandu abanji."," And he said unto them, This is my blood of the covenant, which is poured out for many.",luy,en,Luwanga,bible Uloli liiru lira, Ameona goti moja.,luy,sw,Maragoli,translations cover; spread over; swarm over, okhumamira,en,luy,Luwanga,dictionary whining; fretfulness; favoritism, olukosi,en,luy,Luwanga,dictionary emukuru, at the back of the house (see also indangu),luy,en,Luwanga,dictionary akatyeri, true sayings; truth,luy,en,Luwanga,dictionary "And again he began to teach by the sea side. And there is gathered unto him a very great multitude, so that he entered into a boat, and sat in the sea; and all the multitude were by the sea on the land."," Khandi Yesu nachaaka okhwechesia nali khuluchinga lweinyanza ya Galilaya. Ne omukanda kwabandu omukhongo nikumubotokhana. Naye niyenjila muliaro eliali munyanza, ne niyekhalamwo. Nakwo omukanda kwabandu okwo kwosi nikusinjila khuluchinga lweinyanza.",en,luy,Luwanga,bible eshiyesi, dead-end; extreme limit,luy,en,Luwanga,dictionary "And his head was brought on a platter, and given to the damsel: and she brought it to her mother."," Omurwe okwo kwareerwa nikuchinjilwe khulutelu nikuhebwa omukhaana oyo, naye nayilila nyinamwana.",en,luy,Luwanga,bible Omundu mwene ahoere huhola wa anyalirwa hu alole shinga ahonya tsingongo tsiefu huendelea huhula., Mtu binafsi anafaa afabye pale anawezewa ndipo ataona anavyo saidia vijiji vyetu kuzidi kuendelea kimaendeleo.,luy,sw,Marachi,translations "MWEZI, MKE NA MTOTO ni vitu sawakwa pamoja lakini ujue haya Mungu lakini mke hajui haya ninayoandika.", UMWELI UMUKALI NO MWANA ni vindu vihambani nitali umanyi agene yaga Nyasaye navutswa umundu mukali siamanya agambandika yaga mba.,sw,luy,Maragoli,translations "Mama , alieoa dada ya mama yako unamuita mama"," Mama, uwahila amwavo mama wowo umulanganga mama.",sw,luy,Maragoli,translations "okhuba yali niyechesinjia abeechibe, nababoolela ari, ""Omwana womundu yetsa okhuhaanwa mumakhono kabandu ne balamwiira. Ne olwa alaba niyeerirwe namalile tsinyanga tsitaru, alalamukha """," For he taught his disciples, and said unto them, The Son of man is delivered up into the hands of men, and they shall kill him; and when he is killed, after three days he shall rise again.",luy,en,Luwanga,bible "And Jesus departed thence, and came nigh unto the sea of Galilee; and he went up into the mountain, and sat there.", Yesu yarulayo nalondoola khunyanza ya Galilaya. Natikulukha mushikulu niyekhala hasi.,en,luy,Luwanga,bible Mwizi anachungulia dirishani -Kamasi, Mwivi ahenzerera mwidirisha – Mamira,sw,luy,Maragoli,translations "Kigira kwa lola ingerengani yeye ivugwe,kuzi kumsigamira"," Kwa maana tuliiona nyota yake mashariki, nasi tumekuja kumsujudia",luy,sw,Maragoli,translations Dola ama mu kholo eya isakari ne amenyanga e shamiri mu sibala sie lukulu sia Efuraimu., Dola alitoka kwa Ukoo wa Isakari na alikuwa akiisha Shamiri kwa nchi ya mlima wa Efuraimu.,luy,sw,Bukusu,translations inyafusi, hen that has hatched out chickens; female goat that has born young,luy,en,Luwanga,dictionary "Ga nyala khwogidza bwoni,"," Inayoweza kuosha dhambi,",luy,sw,Maragoli,translations okhung'usa amolu, sniff; snuffle (nose),luy,en,Luwanga,dictionary "Ne nikhuboola mbu, 'Bwarula khumundu/ khuriire akabandu banyala okhukhola, shichila boosi basuubila mbu Yohana yali omulakusi """," But if we shall say, From men; we fear the multitude; for all hold John as a prophet.",luy,en,Luwanga,bible okhubotokhasia, put round; surround,luy,en,Luwanga,dictionary Lo! Nyanya huyo aliteseka na kuhisi uchungu na maumivu zaidi.," . O! Leka gave! Leka! Mukeere uyo yilduuda, niyigibula viguma, naakuba kivi naasaalira ligali.",sw,luy,Maragoli,translations "quick, easy, light, cheap (bwangu, lwangu)", -angu,en,luy,Luwanga,dictionary Awe mwenye mbegu nzuri yakufurahisha ulimwengu., Ave ne imuu (Embego) indahi iyanzitsa ikivala.,sw,luy,Maragoli,translations Avandu vatitsanga kwaagana naye kuvita mukyilivwa., Watu walienda kukutana naye langoni,luy,sw,Maragoli,translations Hata kifo cha Yesu Kristo, Ni likhudza lya Yesu;,sw,luy,Maragoli,translations "Ne waaba noli omuri khukhwibwakaala, yiicha oche mkambi no mkholi wowo pura"," Na iwapo wewe ni muoga kuvamia, njoo uende kambi na mtumishi wako Pura",luy,sw,Bukusu,translations "And he said, Verily I say unto you, No prophet is acceptable in his own country."," Emuboolela toto embu, Abulaho omulakusi oufuchililungwa mwihanga lia yebulwamwo tawe/",en,luy,Luwanga,bible "And when his friends heard it, they went out to lay hold on him: for they said, He is beside himself."," 01wa abeinzu yabwe bahulila akabandu bali nibaboolanga, batsia okhumubukula shichila bali nibaboolanga mbu ""ulaluushe.""",en,luy,Luwanga,bible "Kata shinyala okhukhalasia omuhaanda tawe. Eriire muno!"""," Hata siezi vuka barabara nahofia sana !""",luy,sw,Marachi,translations sit cross-legged, okhupa likara,en,luy,Luwanga,dictionary inzesere, spark; small scraps or lumps; shot; tiny lumps in badly cooked obusera; scraps of food sticking to the teeth or fingers,luy,en,Luwanga,dictionary "Now he that betrayed him had given them a token, saying, Whomsoever I shall kiss, that is he; take him, and lead him away safely."," Ne Yuda, omukhobi wa Yesu yali nabamanyiye eshilolelo, nababooleele ari, ""Owa ndalafumbeelela niye owatsana oyo, mumutiile mumuyile nali hasi wobulindi""",en,luy,Luwanga,bible Yesu alikuja na kuwatafuta., Yesu yadza na a venya,sw,luy,Maragoli,translations "Walipokuja nguvu pia zilikuwz zimeniishia, wakajaribu kumulika hawakuweza kuona kitu chochote, waliponiuliza ni nini kimefanyika nikawaeleza nilikuwa naota."," Ngabetsa amani kosi kari kambwerere, batema khukhosia si balola sindu siosi siosi khaba, khane ndari mumaloro batema khundeba sibi ni sina.",sw,luy,Marachi,translations Baadhi ya mieza huzaa nyota wengi ilihali miezi nyingine huzaa nyota chache., Umweli mulala govele ho gwivula Tsing'ereng'ani tsinyingi ligali nu gundi gwivula tsingekeke vutswa.,sw,luy,Maragoli,translations """Inywe muli shinga obulafu bweshialo. Litookho eliombakhwa khushikulu shilinyala okhulekha okhulolekha tawe.", Ye are the light of the world. A city set on a hill cannot be hid.,luy,en,Luwanga,bible flower, eshimuli,en,luy,Luwanga,dictionary Niliwapa miti yangu., Ndavaha tsisaala tsiange.,sw,luy,Maragoli,translations "Yesu yadza na a ndola,"," Yesu alikuja na kunikomboa,",luy,sw,Maragoli,translations bring, okhurera,en,luy,Luwanga,dictionary "Mbuliraa, orulanga yena."," Excuse me, where do you come from",luy,en,Luwanga,translations "Yeye na watumishi wake waliwapiga na kuwakimbiza wote Haba, upande wa kaskazini mwa Damasika."," Niye ne bakholi bewe ba baapa ne khubatimania aboosi Haba, lubeka lwe ebunaswa wa Damasika.",sw,luy,Bukusu,translations olusungo lumarachi ni lusungo olulai sana., lugha ya kimarachi ni lugha nzuri sana.,luy,sw,Marachi,translations Ne boosi abamuhulila bahuchisibwa nende obuchesibwe khandi nende amakalusioke., and all that heard him were amazed at his understanding and his answers.,luy,en,Luwanga,bible "And behold, the veil of the temple was rent in two from the top to the bottom; and the earth did quake; and the rocks were rent;"," Ne lola, ingubo yomuhekalu niyirandukhamwo ebitonye bibili, okhurula ikulu okhuula hasi. Eshialo nishirenga, tsinyanda nitsiatikha,",en,luy,Luwanga,bible Kutula ku limoola yili mwana ya manyanga mwene atanga lisingirira ku visaala maatanga litambagira., Mtoto alianza kusimama kwa vitu au kutambaa baada ya kuongea.O: Mu litambagira mwana yamanya atanga lyega komoloma. Kunalitsa mwana,luy,sw,Maragoli,translations Why are you looking so miserable like one who is mourning?, Wiunamire orie shinga omufwirwa?,en,luy,,proverbs Loola waesiisie no olasaala omwana owa sisoleeli mala olimutiuukha oli Ishimaeli sikila wele omunyali owa bioosi aulile lilila lie khunanisibwa khwowo., Tazama umeshika mimba na utajifungua mtoto wa kiume kisha utamuita Ishmaeli kwa sababu mungu muweza wa vyote amekisikia kilio cha kusumbuliwa kwako.,luy,sw,Bukusu,translations Kumsalaba Yesu yavambwa., Msalabani Yesu alisulubiwa,luy,sw,Maragoli,translations "Tsii mu vivala vyosi, mu landidze amang'na"," Kote tgwendapo, tutangaze habari njema",luy,sw,Maragoli,translations 10 Makono ga vakali avetsimbavasi ga deki avana vavo Avene., Mikono ya wanawake wenye huruma imewatokosa watoto wao wenyewe.,luy,sw,Maragoli,translations "Ne omulala owelukha, echa aboolela Aburamu, omuebrania owaba ne amenya amikhonge kia Mamure omuamori."," Na mmoja aliyetoroka, alikuja akamwambia Aburamu muebrania aliyekuwa akiishi mialoni ya Mamure muamori.",luy,sw,Bukusu,translations Iserikali yefwe ibola mbu ihala nande mundu chimita chiviri., Serikali yetu inasema kuwa kuwa mbali na mtu kwa umbali wa mita mbili,luy,sw,Marachi,translations oburale, gravel; iron stone,luy,en,Luwanga,dictionary "So they went, and made the sepulchre sure, sealing the stone, the guard being with them."," Kho nibatsia nibalinda ing'ani eyo obutinyu, nibara khwichina elo eshibalikho mana nibalekhaho abelihe okhulinda.",en,luy,Luwanga,bible Ikhala aria woswosi wori., Keti pale popote ulipo.,luy,sw,Marachi,translations "Tsimbabasi tsitsye tsinene,"," Rehema zake ni kuu,",luy,sw,Maragoli,translations "Yesu ya rhula hango he,"," Yesu alitoka mbinguni,",luy,sw,Maragoli,translations Aliye kuwa kwenye msalaba, Wa Ii ku musala,sw,luy,Maragoli,translations Senge ku ndigingu - Injene, Shangazi nmechoka -Uja uzito,luy,sw,Maragoli,translations Hakuna mtu kwa watu wa uzao usioadilifu huu atakayeona sisi kuwa wazuri., 'Se aliio omundu khu baandu be selukho emayaanu yino okhabone akhuelesia efwe kali kamalayi.,sw,luy,Bukusu,translations become barren, okhusuuna,en,luy,Luwanga,dictionary "Ne omukhonokwo omusaatsa nikuba nikuchila winjile mubwonooni, okureme, mana okusukune ehale, shichila bwakhaba obulayi shilala khubiungo biomubilikwo shitibe, okhushila omubilikwo kwosi okhusukunwa mumulilo okulasimanga tawe. Amechesio khu akokhulekhana khwomusaatsa nomukhasiwe"," And if thy right hand causeth thee to stumble, cut it off, and cast it from thee: for it is profitable for thee that one of thy members should perish, and not thy whole body go into hell.",luy,en,Luwanga,bible NG'OMBE NI MUHIMU SANA, ING'OMBE NEINDAI LUKARI,sw,luy,Marachi,translations small basket cage in which live quail are suspended from a pole to set as decoys, eshihuli,en,luy,Luwanga,dictionary omwibo," ceremonial confinement of a woman who has just had a baby, three days for a girl, and four for a boy",luy,en,Luwanga,dictionary Moyo ni kama vile unavyouona katika picha hii., Mwoyo guveeye kuli ugulola mubicha yiyi.,sw,luy,Maragoli,translations "Nebutswa okhurula khukhuchaaka khweshialo, 'Nyasaye yabalonga, omusaatsa nende omukhasi/"," But from the beginning of the creation, Male and female made he them.",luy,en,Luwanga,bible Kukhu yetsa nende khuchaka khurubolera tsingano nga balitsingi naibasiri abaana badidi., Nyanya alikuja na kuanza kutusimulia hadithi jinsi walivyokuwa wakiishi wakiwa wadogo,luy,sw,Marachi,translations Na kuziondoa., Nokhuburhulidza.,sw,luy,Maragoli,translations Kwa hayo yote tutunze ng'ombe hao vizuri, Khuebio biosi khurinde tsingombe etsio bilayi.,sw,luy,Marachi,translations Baadhi ya miiko ya Wamaragoli iliwekwa kuogofya watu wasitende maovu., Mijiru ja Valogooli milala javikangwa kutihitsa amahiolo naho amatava gavuli kokolwa.,sw,luy,Maragoli,translations change into; exchange; turn right around; to turn inside-out, okhukalukhasia,en,luy,Luwanga,dictionary "16 Navutswa Ba langa Baraka mwana wa Abinoam ku-raka ya Londerera magari zana, twula Kedesh-nafitali, na a mbolera, nelihe, lilye, kuduka Haroshethu lya Yahova, Nyasaye wa Israeli,si ya Tsihiri; nelihe lyosi lya Sisera lyaya haana munwa,na a vola, Utsie ku yuwa nobwogi bwekivali: Si ha tigala kigulu kya Taboru,na u hile halala nomundu kali mulala.nive avandu tsielfu likumi tsyavana"," Lakini waliita Baraka wa Abinoam kutimiza ndio akafuatilia magari yenyewe kutoka Kedeshnafitali,na akaniambia na vita vyake kufika Haroshethu ya Mungu, bwana wa Israeli si makabila ni vita vyote vya Sisera yenye alipeana ruhusa na akasema uende kilibaki kilima cha Taboru na upeleke pamoja na mtu hata mmoja wawe na watu elfu kumi za watoto.",luy,sw,Maragoli,translations okhukwisia, drop; bring down; cause to fall,luy,en,Luwanga,dictionary scold; be bad tempered, okhwalaba,en,luy,Luwanga,dictionary Khumuha Yesu shihaanwa shyange;, Kumpa Yesu zawadi;,luy,sw,Maragoli,translations "blood, esp. drawn from a live cow for food (see also amalasire, amatsayi)", amabanga,en,luy,Luwanga,dictionary oburuli, working in iron,luy,en,Luwanga,dictionary "and they beckoned unto their partners in the other boat, that they should come and help them. And they came, and filled both the boats, so that they began to sink."," Kho nibalanga abashiabwe abali muliaro lindi mbu, betse babakhoonye. Nabo nibetsa nibetsusia tsinyeni mumaaro kabwe koosi ne nikaba ahambi okhwiyinikha.",en,luy,Luwanga,bible Hizo michezo ni kama mpira na ingine mingi.," Mivayo eko ni shinga mpira, tsimbiro, nende kindi misavi.",sw,luy,Marachi,translations "For whosoever hath, to him shall be given, and he shall have abundance: but whosoever hath not, from him shall be taken away even that which he hath."," Okhuba omundu ouli nebindu alaheebwa ebinji, kho mbu bishilaane, nebutswa omundu oulalikhwo neshindu ta, alanuulwa kata shitiiti eshiali ninashio.",en,luy,Luwanga,bible Mtu anafaa kumpea maji na nyasi ale hadi ashibe asiposhiba hawezi kutoa maziwa mengi., Omundu akhoyere khuieresia amatsi irie handi yiikure nilaikure siinyala khurusia mabere amangi.,sw,luy,Marachi,translations Wale ambao wana nguvu za kushiriki kwenye vita watangulie mbele ya Wasiraeli., Bali ne kamaani ke liie boosi barangire ebweeni we Baisiraeli.,sw,luy,Bukusu,translations rainbow, olulindi,en,luy,Luwanga,dictionary "Yesu, Muhonnyi ya bambwa ha Kalvari,"," Yesu, mwokozi alisulubiwa Kalvari,",luy,sw,Maragoli,translations "Mana Yesu naboolela abemikanda halala nende abeechibe ari,"," Then spake Jesus to the multitudes and to his disciples,",luy,en,Luwanga,bible "Not that which entereth into the mouth defileth the man; but that which proceedeth out of the mouth, this defileth the man."," Shishili eshinjilanga mumunwa kwomundu eshimufwabinjia ta, habula akarulanga mumunwakwe niko akamufwabinjia.""",en,luy,Luwanga,bible "a squint; a cast in the eyes, especially when both eyes are affected", amashesio,en,luy,Luwanga,dictionary "Ing'ombe neesindu sikhonyanga. Ing'ombe neisolo imenyaga nende abaandu. Khasikosananga nende nweneeyo khaba. Owalonga ing'ombe ni Nyasaye, khasibiri mbu yiinyikhana khuikusienge dawe.", Ng'ombe ni kitu kinachosaidia. Ng'ombe ni mnyama anayeishi na watu. Huwa hakosani na aliyemfuga. Aliyeumba ng'ombe ni Mungu tena hatustahili kumuuza.,luy,sw,Marachi,translations "And they, when they heard that he was alive, and had been seen of her, disbelieved."," Nebutswa olwa bahulila mbu, Yesu aliho mwoyo, khandi mbu, Mariamu amuluutsi, shibasuubila tawe. Yesu aloleshela abaloondibe babili",en,luy,Luwanga,bible Akasema leo imekwisha, Yavova lero gafweye,sw,luy,Maragoli,translations A crocodile eats what fate has planned., Ikwena ilia eshilanjilile,en,luy,,proverbs "Inywe buli lwosi muli nende abatakha, nebutswa shimulabetsanga ninasi tsinyanga tsiosi tawe.", For ye have the poor always with you; but me ye have not always.,luy,en,Luwanga,bible okhutura, throw far away,luy,en,Luwanga,dictionary Naho ni vwaha witwa mu vulwani na yatotswa ha vundu himbi ahembala eroleki ku mwana eveye., Ama ni nani aliyeuwawa kwa vita na alidungwa mahali karibu na alama iliyoonekana kwa Yule mtoto,luy,sw,Maragoli,translations "accompany part of the way home, a social obligation on the part of a host or hostess", okhukoba,en,luy,Luwanga,dictionary Buli owa siseecha mwinywe akhakhwebwe., Kila wa kiume kati yenu atatahiriwa.,luy,sw,Bukusu,translations Ulolaa yaga gakaveeye malahi naho?," Je, waona kama mambo haya ni sawa?",luy,sw,Maragoli,translations Atanikubali., Ala mbugirira.,sw,luy,Maragoli,translations Inze mwene si nda manya Mwami wange ha a veeye Mwene amanya bulahi., Sinayo yote fahamu Aliko Mwokozi wangu Ndiye yeye ajuaye,luy,sw,Maragoli,translations vandu vaangi valamanga mulumarachi., watu wengi huomba kwa kimarachi.,luy,sw,Marachi,translations Ifisi yamwakhukosana nende siduyu., Fisi aliamua kukosana ma sungura.,luy,sw,Marachi,translations Hakupewa uongozi na pia kujengewa kando au karibu na mto, Siyahimitswanga mba kandi yumbakilwa haluvega anaho hakivanda,sw,luy,Maragoli,translations "Omuruchi oyo, namulolela tsimbabasi, namuleshela likofi elo mana namulekhuula."," And the lord of that servant, being moved with compassion, released him, and forgave him the debt.",luy,en,Luwanga,bible small sp. of quail, akhachululu,en,luy,Luwanga,dictionary eshikoko, banana plantation,luy,en,Luwanga,dictionary okhuteshiana, marry each other; get married,luy,en,Luwanga,dictionary Mukhonyi mulahi, Mwokozi mzuri,luy,sw,Maragoli,translations wisdom; common sense; intelligence, obunina,en,luy,Luwanga,dictionary "Sara mke wa Aburamu, hakumzalia watoto."," Sarai omukhasi owa Aburamu, se amusalila babaana tawe.",sw,luy,Bukusu,translations fishhook, olulobo,en,luy,Luwanga,dictionary sp. of tree, omukomari,en,luy,Luwanga,dictionary Wapige sana na watu wake waliotoka mpigane., bape lukali ne babaandu bewe barura mupane.,sw,luy,Bukusu,translations "Now in the fifteenth year of the reign of Tiberius Caesar, Pontius Pilate being governor of Judaea, and Herod being tetrarch of Galilee, and his brother Philip tetrarch of the region of Ituraea and Trachonitis, and Lysanias tetrarch of Abilene,"," Mumuyika kwekhumi nakharano kwomuburuchi bwa Tiberia, omuruchi wa Roma, Pontio Pilato yali omukafuna wa Yuda. Naye Herode yali omuruchi wa Galilaya, Filipo omusiani wabwe Herode, yali omuruchi webialo bia Iturea nende Turakoniti. Ne Lisania yali omuruchi wa Abilene.",en,luy,Luwanga,bible -cheni," foreign; strange; novel; unusual (omucheni, abacheni, eshicheni, etc.)",luy,en,Luwanga,dictionary Ni kidogo kabisa, Ne kedonye che kituva,sw,luy,Maragoli,translations Eshioha likhanga ingokho ishiliakhwo," Whatever you give to a guinea-fowl, feed it to the chickens also.",luy,en,,proverbs Omubi shiyendungwa tawe, The uncompassionate/uncooperative is not informed of bereavement.,luy,en,,proverbs hapo umekubali kuwa utamtii na kufuata maagizo yake mungu wenu.," Khubwenokho wafukiiliile oli olamuria, ne khuloonda kamalaka kewe Wele wenywe.",sw,luy,Bukusu,translations "Amebeba dhambi zangu, Amebeba dhambi zangu"," Yn ginga bwoni bwange, Yagingi bwoni bwange.",sw,luy,Maragoli,translations obwirwi, murder; being killed,luy,en,Luwanga,dictionary okhwifwokoya, fidget,luy,en,Luwanga,dictionary bewenyu bali barie?, How is your family?,luy,en,Luwanga,translations Nio Ebeseki banyoolayo Atonibe aamuelesia omukhana wewe Akisa omwami we lukoba mala bapna aba omukhasi wewe., Ndipo Ebesaki akapata huku Atonibe akampa msichana wake Akisa mfalme wa nchi kisha wakapigana akawa mke.,luy,sw,Bukusu,translations -lunjishi, straight; righteous,luy,en,Luwanga,dictionary Kandi umwana naveye munda yo mundu mkali utavola aligunza mu vutswa dave., Tena mtoto akiwa tumboni mwa mwanamke usiseme atakuwa tu humo.,luy,sw,Maragoli,translations "and whosoever would be first among you, shall be servant of all."," habula owenya okhuba omukhongo mwinywe, okhuula abe omukhalabani waboosi.",en,luy,Luwanga,bible okhwishenya, groan; sigh,luy,en,Luwanga,dictionary Mwene ya honya kwinye., Yeye mwenyewe alituponya sisi,luy,sw,Maragoli,translations Alipofika kati kati mwa bonde alianza kujigamba, Yaaduka mumuse hagati natanga kwiyaya naatumba.,sw,luy,Maragoli,translations "Nibasanjilana halala nibatuta shinga olwa banyala okhutiila Yesu mabiswi, nende okhumwiira."," and they took counsel together that they might take Jesus by subtlety, and kill him.",luy,en,Luwanga,bible Lira nelikolove linetu, Ndege yule ni mnono.,luy,sw,Maragoli,translations Omukhana omulayi muno, Msichana mzuri sana.,luy,sw,Marachi,translations walimu pamoja na wanafunzi nasema kuwa ati nataka rafiki zangu wanaosema nisaidieni na walimu wangu kwa msiba wangu., S: valimu alala na vanafuji mbolanga ati nyenya mbali vecha vaange vavolanga ati mukhonyekho na valimu vange khu msiba kwange.,sw,luy,Marachi,translations "Ramu yali samwana Aminadabu, naye Aminadabu yali samwana Nashoni, Nashoni yali samwana Salimoni.", and Ram begat Amminadab; and Amminadab begat Nahshon; and Nahshon begat Salmon;,luy,en,Luwanga,bible Nende varia avari mvikuli vya tsisekondari vanyola inafasi ya hukonyera awo mapesa ka huingira msikuli., Na wale waliokuwa kwa shule za upili walipata nafasi ya kutafuta karo.,luy,sw,Marachi,translations omunyololo, Luo person,luy,en,Luwanga,dictionary 6 kuheye avaegepeti makono na avasura ku Duke kwiguta vyokulia., Tumewapa hao Wamisri mkono na Waashuri nao ili tushibe chakula.,luy,sw,Maragoli,translations "Mutsinyanga tsia Herode yali omuruchi weshialo shia Yuda, yaliho omwisaaliisi owalangwa mbu Zakaria, owomulwibulo lwobwisaaliisi lwa Abiya. Omukhasiwe yalangwa mbu Elisabeti, owomulwibulo lwa Haroni."," There was in the days of Herod, king of Judaea, a certain priest named Zacharias, of the course of Abijah: and he had a wife of the daughters of Aaron, and her name was Elisabeth.",luy,en,Luwanga,bible "Obwiyangu bwokhwiira Yohana bwanyoolekha olwa Herode yakaasia lisabo liokhwitsulila inyanga eyayebulilwakhwo. Yalanga abandube aboluyali, nabemilisi belihe nende abakhongo bolukongo lwa Galilaya lwosi."," And when a convenient day was come, that Herod on his birthday made a supper to his lords, and the high captains, and the chief men of Galilee;",luy,en,Luwanga,bible "Ing'mbe yosi iri nga mundu. Ikinganga inda khu miosi tisa niitsaka khulira. Niyakhamala khuibula, khalano ni mundu atsaka khuikhera, Niwakhamala khuikhera, okinga amabeere kayo nooyira khusiiro khukusia onyole amapesa."," Ng'ombe pia ako kama mtu. Hubeba ujauzito kwa miezi tisa na anaanza kulia. Akimaliza kujifungua, kisha mtu anaanza kumukama, ukishamkama unabeba maziwa yake unapeleka sokoni kuuza unapata pesa.",luy,sw,Marachi,translations 16 Itaji yaguluki kutula ku mitwe gyetu., Taji ya imeanguka kutoka kwa vichwa vyetu.,luy,sw,Maragoli,translations Mbeye no musungu wange atsitsaamwirova ne vesiti na yirana ne Likoti - Injugu, Nina mzungu wanguu anaingiia mchangani na nguo ya ndani na anarejea na koti -Njugu,luy,sw,Maragoli,translations Blessed are the merciful: for they shall obtain mercy.," Nabeikhabi abali netsimbabasi, okhuba balanyoola tsimbabasi!",en,luy,Luwanga,bible for your part; on your account, khulwenyu,en,luy,Luwanga,dictionary those same ones, abatsana,en,luy,Luwanga,dictionary Ndola u yanza vandu voosi—ninze., Wewe wampenda kila mtu – hata nami,luy,sw,Maragoli,translations okhuterera, ally oneself with; come to the help of; range oneself alongside,luy,en,Luwanga,dictionary Kafunyi ha mwamba., Kamenukia kwa mwamba,luy,sw,Maragoli,translations Shiro shawo shivere shirie/Inyanga yawo ivere irie?, How was your night/day?,luy,en,Luwanga,translations "Nio Hakeri alanga lisina lia wele omunyali owa bioosi owalomaloma ne naye ali, ewe oli wele oobona, sikila ereeba ali ese naboone wele mala enyuma we khumubona naramire omulamu? Khwako esebele yalaaangwa bali Beeri-lahai-roi, eli akari wa Kadeshi ne Berate."," Ndipo Hakari alipoita jina la mungu muweza wa vyote aliyezungumza naye kuwa, wewe ni mungu unayeona, kwa kuwa alijiuliza kuwa, mimi nimeona mungu kisha baada ya kumuona nimebaki hai? Kwa hayo kisima kikaitwa Beeri-lahai-roi, kilicho katikati mwa Kadeshi na Beradi.",luy,sw,Bukusu,translations "Walikuwa wakikubali amani vitani, mwombezi akaja mbele kisha wakafungua malango yao sababu alizungumza na majeshi."," Baaba ne bafukiilila kumuleembe mwiie, omusaayi eecha ebweeni mala bekula bilibwa biabwe sikila alomalome ne banamae.",sw,luy,Bukusu,translations Atonibeseki elukha ewewe Akisa areeba raraawe amue ne bamutimania bamuamba mala kumukuunda., Adonibezeki akatoroka kwake Akisa akuuliza babake aamue iwapo watamfukuza wakamshika kisha shamba.,luy,sw,Bukusu,translations ndari sialolaho mundu ufuire mbu avetsanga arie., sikuwa nimewahi ona maiti huwa aje.,luy,sw,Marachi,translations Sungura alisema ni sawa nitakuwachia watoto wangu na hata mmoja asipotee., Siduyu siabola sawa ndakhurekhera bana bange na kata mlala salakora dawe.,sw,luy,Marachi,translations mimi ni mumarachi kutoka butula., esie ndi mumarachi ndulanga vutula.,sw,luy,Marachi,translations belch; bring up wind, okhubetsakala,en,luy,Luwanga,dictionary ambush; lying in wait, obukonesheri,en,luy,Luwanga,dictionary "lie on the face, face-down, prone; be upside-down", okhufumama,en,luy,Luwanga,dictionary Alipoulizia alipata kuwa zimwi hili lilikuwa limemkula imebakia mifupa., Lwayateveritsa yanyola ndi linani yili liali nilimuliye ni kitigaye kihanga,sw,luy,Maragoli,translations Baada ya chakula cha jini wasichana walienda kumwona nyanya ilhali wavulana walienda kumwona babu.," Ni vakulia chokulia cha hamugolova,avakana vatsitsanga wa guku wavo na avayayi vatsia wa guga wao.",sw,luy,Maragoli,translations "Khulweshio, mukhoyile okhuba abalamba, shinga olwa Senywe ouli mwikulu yesi ali omulamba """," Ye therefore shall be perfect, as your heavenly Father is perfect.",luy,en,Luwanga,bible VAKUHU VARUVORERA ESINDU SIA KHUSATSA MAVERE NI SISAVO., KINA NYANYA WALITUAMBIA KITU KINACHOCHACHISHA MAZIWA NI MTANGO.,luy,sw,Marachi,translations change one's mind belatedly; go back to a matter that has be settled already, okhwitandanya,en,luy,Luwanga,dictionary """Okhamiina omukholi omutaambi Beecha wewe owe khunyoa se amukobosia lundi ooli omubanani mu khumuelesia.", Usiamini mtumishi umaskini ukija wewe wa kuanza hakumjibu tena ambaye ni maskini kwa kumpatia tena.,luy,sw,Bukusu,translations redeem, okhununula,en,luy,Luwanga,dictionary okhubunjikha, collect into one place; pile up,luy,en,Luwanga,dictionary Avayayi yanyingi veenya kumukwa., Wavulana wengi walitaka kumpa posa na mahari,luy,sw,Maragoli,translations harehare huarithingi nende haduyu nde ingwe., hapo zamani paliondokea sungura na chui.,luy,sw,Marachi,translations Injerani yarundula amatsukhu, 210. Injila ichelelungwa ahayalinji (WOY51) A road is made where the old road passed.* Inyende ilondanga khumukhosi (WOY67) A worm follows the track made before.,luy,en,,proverbs Muyaka kuno kwalera mnyakhano maangi., Huu ugonjwa ulileta shida mindi,luy,sw,Marachi,translations Musa wa zamani alikuwa akienda juu ya mlima wa hekima na maombi yake yanasikika na pia Yesu alikuwa akipanda juu mlimani na makundi makubwa katika mlima wa Sinai na kuomba Mungu ampe msaidizi., Musa wa kale yatsitsa ku kigulu kva ovogeri na lisaala lilye lihuliki kandi Yesu yanigila mukigulu ne viduma vinene wigulu kya Sinai ukutsia kuteva Nyasaye amuhe amulonda.,sw,luy,Maragoli,translations "But go, tell his disciples and Peter, He goeth before you into Galilee: there shall ye see him, as he said unto you."," Nebutswa mutsie, muboolele abeechibe nende Petero mbu, Yesu yekholeele okhutsia Galilaya inywe nimushili. Mulamulola nali ebwene eyo, shinga olwa yali niyamuboolela.""",en,luy,Luwanga,bible "Yesu namutiila omukhonokwe ne nahona omurengo okwo, naye nabuukha nachaaka okhumukhalabanila."," And he touched her hand, and the fever left her; and she arose, and ministered unto him.",luy,en,Luwanga,bible Biumire shinga lisero lie imbongo, It is as hard as a hippopotamus' skin.,luy,en,,proverbs wazazi wangu walinipa nafasi ya kwenda kuwaona rafiki zangu., vevusi vange vaamba inyafasi ya huthia huvalola veetha vaange.,sw,luy,Marachi,translations Alichukuliwa akapelekwa ushindi ni Ukoo wa Yerusalemu kisha akafia huko., Abukulwa ayilwa bukhili bwe chikholo cha Yerusalemu mala afwilayo.,sw,luy,Bukusu,translations Furaha ya Bwana:, Buyanzi bwa Nyasaye:,sw,luy,Maragoli,translations "yaseme nyinyi mnaotembelea kwa punda nyeupe, nyinyi manaokalia mazulia mazuri, na nyinyi mpitao kwa njia."," kaboole enywe mukeendelea Khu punda chiwaanga, enywe mumwikhalila kamasisinwa kamalayi, ne nanywe mubira Khu ngila.",sw,luy,Bukusu,translations Omushiere nachaka okhuba oluyungu mbu abandu betse bamukhonye evindu vimwingilire., Bikizee akaanza kupiga mayowe watu waje wamsaidie vitu vimemuingilia,luy,sw,Marachi,translations "Naye nabakalusia ari, ""Inywe mwahebwa amabiso aka Obwami bwa Nyasaye, nebutswa abali elwanyi wobwami, balechesibwa buli shindu mutsinjelo,"," And he said unto them, Unto you is given the mystery of the kingdom of God: but unto them that are without, all things are done in parables:",luy,en,Luwanga,bible okhuchira, cause; be the reason for,luy,en,Luwanga,dictionary Uzanga imbili wange na kihanwa ki?, Ni zawadi gani waja nayo mbele zangu?,luy,sw,Maragoli,translations UNILINDE KUTOKANA NA MAOVU, NINDA MMAGELITSU,sw,luy,Maragoli,translations Walinda watu wako," Wa linda vandu vo,",sw,luy,Maragoli,translations "For with what judgment ye judge, ye shall be judged: and with what measure ye mete, it shall be measured unto you."," Okhuba Nyasaye alamukhalachila inywe eshiina munjila ndala, eyamukhalachilamwo abashienywe, khandi alekhoonyela amalako malala tsana akamwikhoonyela khubashienywe.",en,luy,Luwanga,bible "And amazement took hold on all, and they glorified God; and they were filled with fear, saying, We have seen strange things to-day."," Boosi nibang'ang'aala! Nibatiilwa noburi, nibamwitsoomia Nyasaye nibaboola bari, ""Inyanga yino khulutsi amakhuwa kokhuchenya!"" Yesu alanga Lawi okhuba omulondiwe",en,luy,Luwanga,bible Asipopata jina nzuri kulingana na yeye mwenyewe yeye hurudi alikotoka( hufariki) alafu anaenda kusema kuwa walikomtuma si kuzuri, Nutanyoye ilieta vulahi ilidukana naye dave amanya yilana uwayatula (akutsa) maatsia kuvola uwatuli ndi uwamwanduma nindahi mba.,sw,luy,Maragoli,translations "And they said, Some [say] John the Baptist; some, Elijah; and others, Jeremiah, or one of the prophets."," Nibamukalusia bari, ""Abandi baboolanga mbu, niwe Yohana Omubatiisi, nabandi baboolanga mbu Eliya, nabandi mbu Yeremia, noho mulala khubalakusi.""",en,luy,Luwanga,bible Omundu nga olwa yalongwa yaruka tsisolo khumurerera amabeere nende einyama. Einyanga eilari eya khutsia mukelesia onyala khutsia mundalo mwao nooraka ebiakhuria ebia onyala khukooba mukelesia., Binadamu jinsi alivyoumbwa alifuga wanyama kumletea maziwa na nyama. Siku ambayo si ya kwemba kanisani waweza kwenda kwenye shamba lako ukapanda vyakula vyako unaweza peleka kanisani,luy,sw,Marachi,translations "Ne olwa Yesu yahulilakhwo akali nikekholeshe khu Yohana, yenjila muliaro narulaho natsia mushitsiimi yenyene. Olwa abandu bahulila amakhuwa ako, barula mumataala kabwe nibachenda khubilenje nibamuloondakhwo."," Now when Jesus heard [it], he withdrew from thence in a boat, to a desert place apart: and when the multitudes heard [thereof], they followed him on foot from the cities.",luy,en,Luwanga,bible Nio abaruma khukhwama e Harosheti-hakoimu bache Khu luuchi lwa kishoni., Ndipo akawatuma kutoka Harosheti-hakoimu waende kwa mto wa kishoni.,luy,sw,Bukusu,translations at our home, ewefu,en,luy,Luwanga,dictionary S. ING'OMBE, NG'OMBE,luy,sw,Marachi,translations "Kufananisha kwa jua ni kama vile Mungu aliumba kwanza mwanaume Adamu, hii ikionyesha kwamba jua ndiye bwana wa huu mwezi unaoangaza usiku."," Lifananyia lie LIUVA liveye kuli Nyasaye yalomba kutanga umundu Musatsa Adamu, yaga agamanyia ILIUVA niye musatsa wo Mweli guvalanga vudiku yigu.",sw,luy,Maragoli,translations Vyote hivi hugonjeka wakati mvua inapotaka kunyesha lakini kuna ndege iitwayo ITSIMILI ambalo ikifika saa tatu asubuhi huja pamoja na kuimba kwa hivyo maji hurudi na umande hurudi kwa wingi," . Vyosi ndio vilwala ku imbula ikuba anaho kandi amanyonyi gavalanga ITSIMILI niduka mutsisaa tsivaga tsio mugamba, gavungananga halala mukekonya nigimba, imbula niyavita, imbula imanya ikuba.Kandi imigera jitange kusinuka amatsi, iliime liva ilinyingi kuvulimu",sw,luy,Maragoli,translations 537. Owalulia shabeyerwa inundu (WOY25), Owalulia atira mufubo,en,luy,,proverbs break down (a building) destroy, okhulikulula,en,luy,Luwanga,dictionary "And after six days Jesus taketh with him Peter, and James, and John his brother, and bringeth them up into a high mountain apart:"," Olunyuma lwetsinyanga tsisasaba, Yesu yabukula Petero, Yakobo nende Yohana omusiani wabwe, nabemilila okhutikulukha mushikulu eshiraambi ewa bali bonyene.",en,luy,Luwanga,bible lisubo, stopper; cork,luy,en,Luwanga,dictionary "Nyasaye siayanzanga vikihiviri,", Mungu hapendi wenye dhambi,luy,sw,Maragoli,translations "Olwa inyanga eyo yola ndetayarisia evilai, nga lwola itsuli ninanga ouchinga neyetsa nikhwanza oluchendo.", Hiyo siku ilipowadia nijitayarisha vizuri nikamwita anayenibeba akaja tukaanza safari.,luy,sw,Marachi,translations "aba alikho aloma ali, ndoorire ndi kumukaati kwe eshayiri kupiringikhe kwengila mu kambi eye Bamidiani mala kwekuba liiema liakwa mala liaba busa asi."," alikuwa akisema kuwa,niliona kuwa mkate wenye shayiri ulipiringika ukaingia kwa kambi ya wamidiani kisha ukagonga hema likaanguka kisha likuwa tu chini.",luy,sw,Bukusu,translations "smell, either pleasantly or unpleasantly; stink", okhuunya,en,luy,Luwanga,dictionary "nilitembea vizuri, nikakula vizuri, nikakaribishwa vizuri na rafiki zangu tukaanza kusoma na kudurusu saa kumi na dakika nane.", ndakenda vilayi ndalia vilai ndakaribishwa vilai nende veetha vange huachaka husoma nende hustada saa kumi nende thidakika mnane.,sw,luy,Marachi,translations "Endaalo eyo eng'ene Musa aboole bali, ""Ria kamalaka koosi niko ese ndibawa babaandu ba Isiraeli.", Siku hiyo pekee musa aseme kuwa ogopa sheria zote ambazo mimi nitawapa watu wa israeli.,luy,sw,Bukusu,translations Ininga yehale yalia (yabotsanga) niyileshera (TWA20) A pigeon from a distant place eats sparingly bearing in mind the setting sun., Ininga yehale ibootsa niyilikamila,en,luy,,proverbs """Olunyuma yakhaboolele abamayanu abali khumukhonokwe mukhasi ari, ‘Muurulekhwo, inywe abali mushilaamo shiobubi, muwinjuile mumulilo okulasimanga ta, okwakasilibwa Setani nende abamalaikabe."," Then shall he say also unto them on the left hand, Depart from me, ye cursed, into the eternal fire which is prepared for the devil and his angels:",luy,en,Luwanga,bible Buri mundu yaborerwa mbu salanyorekhana dawe avundu wosi wosi., Kila mtu aliambiwa kuwa asipatikane mahali popote.,luy,sw,Marachi,translations "Kusalanga navuza sikonyola mba,", Tunaomba lakini hatuwezi kamwe,luy,sw,Maragoli,translations exalt; glorify, okhukhulumamia,en,luy,Luwanga,dictionary "Balala khubo bamufutsa amare mubweni, nibamukhupa, nabo abandi nibamupaama tsikhofi,"," Then did they spit in his face and buffet him: and some smote him with the palms of their hands,",luy,en,Luwanga,bible nilishtukia nimejiuma mdomo wangu., ndethuhanira nindelumire munwa kwange .,sw,luy,Marachi,translations eshirefu, beard,luy,en,Luwanga,dictionary okhukhwaya, collect; grab,luy,en,Luwanga,dictionary "Nebutswa Yesu yakalusia abeechibe ari, ""Inywe mubahelesie eshiokhulia."" Nabo nibamureeba bari, ""Wenya mbu khutsie khukule emikaate echihela tsidinari ebikhumi bibili khubahelesie balie noho?"""," But he answered and said unto them, Give ye them to eat. And they say unto him, Shall we go and buy two hundred shillings' worth of bread, and give them to eat?",luy,en,Luwanga,bible I am doing just great., Nendeleasa obulayi.,en,luy,Luwanga,translations "what think ye? They answered and said, He is worthy of death."," Mukhalaka murie?"" Nibamukalusia bari, ""Noweshikha, akhoyile okhufwa.""",en,luy,Luwanga,bible okhukulukha, ascend; fly upwards,luy,en,Luwanga,dictionary oweshironyo," orderly, neat person",luy,en,Luwanga,dictionary "efwe huli nende vindu vingi lakini evilindwa ni kama thing'ombe, nende thimbusi nende thing'okho nende ifamilia yathio."," sisi tuna vitu vingi ila vya kufugwa ni kama ng'ombe, na mbuzi, na kuku, na familia zao.",luy,sw,Marachi,translations Waluhya wangu ni mimi Lledi, Valuhya vange ninze Lledi woo,sw,luy,Maragoli,translations "Kho olwa Yesu yali nachendanga khulukuku lweinyanza ya Galilaya, yalola abanaabi betsinyeni babili, Simoni nende omusiani wabwe oulangwa mbu, Andereya, nibafubanga tsikhanda tsiabwe munyanza, shichila bali abanaabi betsinyeni."," And passing along by the sea of Galilee, he saw Simon and Andrew the brother of Simon casting a net in the sea; for they were fishers.",luy,en,Luwanga,bible "Binadamu aliumbwa akaja duniani, mtu alivyo duniani anapaswa kufanya kazi ya mungu, kwa maana alivyotuumba alitaka afanye kazi yake."," Omundu yalongibwa niyeetsa musialO: Omundu nga ari musialo muno akhoekhane akhole mirimo kia Nyasaye, okhubera nga olwa yakhulonga yeenya mbari okhole mirimo kiaye.",sw,luy,Marachi,translations okhukosia," cause to be lost, i.e., to lose; eshitabo shyanje shikorire 'my book is lost', shingorirekhwo 'it is lost to me'; lose financially (as in trade); engosiye tsisilingi tsinyinji muluchina 'I have lost a lot of money in the mill; deceive; lead astray",luy,en,Luwanga,dictionary Walimvisha Yesu!, Va mu vika Yesu!,sw,luy,Maragoli,translations Wina wa lomba inzira yavo?, Ni nani aliyetengeneza njia yao?,luy,sw,Maragoli,translations "Alisema, ""Mungu atanipa nguvu kuua Mfilisti huyu."""," Yaavoola, ""Nyasaye alamba tsingulu kwita Mufirisitia uyu.""",sw,luy,Maragoli,translations iloti, long pants,luy,en,Luwanga,dictionary in European manner, eshisungu,en,luy,Luwanga,dictionary Msijifanyie sanamu ya mnyama ama ndege hata kama wana nguvu sana na sheria iliyo kama ambayo mimi nimewaonyesha nyinyi siku hii.," Mukhekholelakho sifwaani sie esang'i namwe enyuni yakhaba ne eli eye kamaani lukali, ne kamalaka kaali busa nga niko ese mwekeesie enywe endaalo yino tawe.",sw,luy,Bukusu,translations uncircumcised man, omusinde,en,luy,Luwanga,dictionary tulipofika kwa mwelekezi wa darasa mama alimsalmia na kumwambia amenileta darasani mwake kusoma., ngahuola humwalimu we ikilasi mama yamushesia ni nambolela mbu yakhandela mukilasi yaye okhusoma.,sw,luy,Marachi,translations ingwe nirulao nimureva mbu nawe sohuire mukhasi wao tawe?, chui akamwuliza kwani hujamchapa mkeo?,luy,sw,Marachi,translations "And he went down with them, and came to Nazareth; and he was subject unto them: and his mother kept all [these] sayings in her heart."," Mana natsia ninabo, nibakalukha Nazareti, naye naba omuhulili khubo, naye nyinamwana natsiililila okhuyililisia amakhuwa ako koosi mumwoyokwe.",en,luy,Luwanga,bible Mwana mukana muliviruka lilye yalange ahimbi na mama wewe, Katika kukuwa kwa mtoto msichana alikaa karibu na mamake. O;Yatumangwa koleta naho kwanzala muliru mu vatende.,luy,sw,Maragoli,translations Tumia kipimo kinachohitajika tena cha kweli ambacho mungu wako utarejea miaka mingi kwa nchi.," Rumikhira sipiimilo sisienyekha lundi sia ng'ali, nio Wele wowo olakobolela kimiiko kimikali mu sibala.",sw,luy,Bukusu,translations likafuli," padlock ( -teshere,en,luy,Luwanga,dictionary Kufane muliru kulugi vukima, Tuwashe moto tusonge ugali.,luy,sw,Maragoli,translations "24 Basi hivyo Mungu akamshinda Baraka, inuka maana siku hii Yabin Bwana wa Kanani mbele ya Mungu umueke Sisera kwa mkono watoto wa Israeli ili sik hiyo Mungu hakuenda mbele"," 23 kunangwa Nyasaye ya guuta Baraka, Vuka ;kigira ku lidiku yili Jabin mwami wa Kanani imbiri wa Yahova u viki Sisera mmukono avana va Israeli ku lidiku yilyo, gugwo;Yahova si ya tsia imbiri |24 Na mukono gwavana va Israeli",sw,luy,Maragoli,translations Good evening too, Vuirire,en,luy,Tsotso,translations "Vakuzu valala vali nivamala kugunda ligali, navandi vali nivakikiri."," Wafu wengine walikuwa wameshaoza, na wengine walikuwa bado.",luy,sw,Maragoli,translations "S. Ng'ombe huweza kuwasaidia watu kwa kutengeneza vitu vingi sana na vitu vyenyewe ni kama vile viti, vitanda n.k."," Ing'ombe inyala hukhonya abandu khukasia ebindu bingi muno bindu biene ni kama bisala, bitanda nende bindi birio.",sw,luy,Marachi,translations Mundu na fwananyia miima yigi ne miima gya kololanga mu vangeli mu lilaga lya kale gifwanananga ligali ne miima gya vaisraeli., Mtu anayelinganisha desturi hizi na desturi zinazoelezewa katika bibilia agano la kale zinafanana na zile desturi za wana wa Israeli.,luy,sw,Maragoli,translations okhwikwenya, move aside; dodge,luy,en,Luwanga,dictionary okhwaya," graze; herd sheep, cattle, etc.; gather vegetables",luy,en,Luwanga,dictionary Mwanamke wakati mwingine anaeza kuambulia ujauzito ama kubeba mimba kama hajaona damu yaani wakati wa hedhi jinsi wamaragoli wa zamani walikuwa wakisema, Mundu mukali inyingi yindi anyala kuveleka naho kuhelitsa umwana nataloli amasahi yaani natatsiyi mumweli kuli avalogooli vakale vavolandi.,sw,luy,Maragoli,translations "hungerudi chini na tena angemezwa na mlima wenyewe hungepatikana hata ukitafutwa, na hungeonekana"," siwilana hasi mba kandi uhiliiywi nikigulu kyene yiki kali wenywe, uloleka ku mba.",sw,luy,Maragoli,translations mala nakhola khuloondekhana nende niko ewe wandaka Wele we bakuuka benywe koosi alikho amuelesia enywe sibala., Kisha nikafanya kufuatana na yale wewe uliniagiza mungu wa mababu zenu yote yuko anawapa nyinyi nchi.,luy,sw,Bukusu,translations "coil up, like a snake", okhwikanya,en,luy,Luwanga,dictionary "I say unto thee, Arise, take up thy bed, and go unto thy house."," ""Ekhuboolela mbu, buukha, obukule eshitalishio, otsie ingo!""",en,luy,Luwanga,bible hump of cow, lirumba,en,luy,Luwanga,dictionary "Pray ye therefore the Lord of the harvest, that he send forth laborers into his harvest."," Kho musaaye Omwami, omwene lichesa mbu, arume abakholi mwichesalie",en,luy,Luwanga,bible -tutu," little; small; few (shitutu, matutu)",luy,en,Luwanga,dictionary Hata hivyo ng'ombe si kitu ya kuchezea unaweza pata kuwa unapomchezea anaweza akakugonga ukakuvunja vibaya sana., Kata kario ing'ombe si nisindu sia khubaira onyalakhunyola nobair inyala khukhutwoma wafunukha bubi muno.,sw,luy,Marachi,translations Nao wasichana watano wajinga, Avakana vatano vasiru,sw,luy,Maragoli,translations Isipokuwa wa Lebanoni kutoka kwa kilima cha waisraeli hawakuwasikia waamuzi waliokuwa Herimoni kufika kwa lango lao., Ne kakhali be Lebanoni khukhwama Khu sikulu sia Baisiraeli se baulila me Babemeelesi Baali Herimoni khukhwola Khu silibwa siabwe.,sw,luy,Bukusu,translations Baami barano bano bareera alala banamae babwe mu litooma lia Sitimu (enyanja eya kumuunyu)., Wafalme hawa watano wakaleta pamoja majeshi kwa bonde la Sidimu (bahari ya chumvi),luy,sw,Bukusu,translations okhupwa isindani, have an injection (see also okhunyola isindani),luy,en,Luwanga,dictionary "ikiwa keshi asubuhi umande utakuwa kea manyoa pekee na haitakuwa na chini, nitajua kuwa uko unaenda kunitumia mimi kowaponya waisraeli."," yaaba kumutikhinyi luume ne lulaba Khu mafuumbo bwong'ene ne se lulaba ne asi tawe, aba ndamanya ndi olikho ocha khukhundumikhira ese khuonia Baisiraeli.",sw,luy,Bukusu,translations "Ne namuboolela ari, ""Ndalakhuhelesia obunyali khumahanga kano koosi nende obuyinda buno bwosi, shichila bwamala okhuhaanwa mumakhono kanje, ne enyala okhukabilakhwo yesi yesi owenzenya."," And the devil said unto him, To thee will I give all this authority, and the glory of them: for it hath been delivered unto me; and to whomsoever I will I give it.",luy,en,Luwanga,bible libechi," tripe, the honeycomb part",luy,en,Luwanga,dictionary scream, okhwayula,en,luy,Luwanga,dictionary esie nde mukhana wefu huekanga lumarachi huakorwa lumarachi sana., mimi na dadangu hujifunza kimarachi hatujui kimarachi sana.,luy,sw,Marachi,translations Na vayi sivamba vutswa., Wachungaji hawakunipea bure.,luy,sw,Maragoli,translations "Mana Abafarisayo bandi nibetsa khu Yesu ne nichaaka okhuyingana ninaye. Nibamureeba mbu, akholekhwo eshilolelo shiamangaliimwa, nibamureka okhwenya okhumanya nikali mbu ali nobunyali okhurula khu Nyasaye."," And the Pharisees came forth, and began to question with him, seeking of him a sign from heaven, trying him.",luy,en,Luwanga,bible omwibusi, parent,luy,en,Luwanga,dictionary Vulandaa ahekituunda keveeye., Nyasi inamea penye kuna tunda.,luy,sw,Maragoli,translations eshimbikiti, short,luy,en,Luwanga,dictionary HADITHI, TSINGANO,sw,luy,Maragoli,translations "Ing'ombe iri nende bulayi busabi mubulamu obua abaandu. Inyala khuinia amabeere mangi lukari. Mabere ako kanyala khukhonya abaandu khukusia banyola amapesa bakula sindu sia beenya. Mabere ako khandi kanyala kakhonya omwana mudidi, ng'ina naabulao anyala yangua mana yarekha khurira. Mabeere ako kosi kakhonya khuba nende ameno malayi akari nende maani."," Ng'ombe ana umuhimu mwingi kwa maisha ya watu. Anaweza kutoa maziwa mengi sana. Maziwa hayo yanaweza kusaidia watu kuuza kuoata pesa kununua kitu ambacho wanataka. Maziwa hayo pia yanaweza kumsaidia mtoto mdogo, mamake akiwa hayupo anaweza kunywa kisha akaacha kulia. Maziwa hayo pia husaidia kuwa na meno mzuri ambayo yana nguvu.",luy,sw,Marachi,translations Olia shitutu olafimba inda (JWA28) The greedy ones swell the stomach., Endie enyalishe yafimba inda,en,luy,,proverbs "And in the fourth watch of the night he came unto them, walking upon the sea."," Mana eshialo nibutsia okhushia, Yesu yabetsela nachendanga khumaatsi.",en,luy,Luwanga,bible Nilivyopata kupitia damu yake., Vya nda rhulidzwa mmasahi gege.,sw,luy,Maragoli,translations for our part; on our account, khulwefu,en,luy,Luwanga,dictionary "but [to go] shod with sandals: and, [said he], put not on two coats."," Nebutswa muchendelenje tsingato khandi mwifwalenje ingubo indala, shimulachinga eyindi tawe.""",en,luy,Luwanga,bible Ni yeye anatulipia, A ye Mutungiri.,sw,luy,Maragoli,translations olwambukho," the other side (of river, etc.); ford",luy,en,Luwanga,dictionary "Which of the two did the will of his father? They say, The first. Jesus saith unto them, Verily I say unto you, that the publicans and the harlots go into the kingdom of God before you."," Khubabili abo owakhola akasamwana yenya niwina?"" Nibakalusia bari, ""Omukhulundu."" Kho Yesu nababoolela ari, ""Emuboolela toto mbu, abasololi bobushuru nende abatamba, bakhamuranjilila inywe okhwinjila mubwami bwa Nyasaye.",en,luy,Luwanga,bible "Olwabali Nibali ahambi okhumwishia mung'ani, balola mbu omukasa kwali kushiili khumukhono kwomufu. Kho baboola mbu bare omulaambo kwa Okwaro, hasi batanyule omukasa khumukhono", T.Walipokuwa karibu kumtumbukiza kaburini waliona bangili ikiwa ingali mkononi mwa marehemu. Hivyo walisema waweke mwili wa Okwaroi chini watoe bangili kwa mkono.,luy,sw,Marachi,translations Omwibusi nafukira mbu emugamire asome, Mzazi akajibu kuwa naam nimemleta asome,luy,sw,Marachi,translations Na amangana yaga ganzimila vudinyu vwene, Na maneno haya yaliniongoza katika ugumu wenyewe,luy,sw,Maragoli,translations Hulala penye magugu mutoni., Ligonaa mulose.,sw,luy,Maragoli,translations Eshikhuluma shibetsanga munguboyo, What bites you is in your garments,luy,en,,proverbs Viongozi waligawanya maeneo mbalimbali ambayo yalilindwa na askari na wale waliofanya makosa walikamatwa na kupelekwa kwa viongozi wa utawala., Avami vagavulanyia kivala mu vidonye vidididi na sia kedonye chali nu musigali walindanga avandu nu kuvagimira lwa vakoli magoso ahirira mwami.,sw,luy,Maragoli,translations Halikanyingi avakali valange no vulamu vulahi vavoleranga, Mara nyingi wanawake waliokuwa sawa walikuwa wakisema,luy,sw,Maragoli,translations "Nga Arifakisati amenya ola bukhulu bwe kimiiko kamakhumi kataru na kiraano asaala sela,ne enyuma we lisaalwa lia sela, Arifakisati amenya kimiiko chimia chine na kitaru, mala asaala babaana babaandi basoleeli ne bakhaana."," Arifakisadi alipofikisha miaka thelathini na tano akamzaa Sela ,Arifaksadi aliishi miaka mia nne na tatu akazaa watoto wengine wavulana na wasichana.""",luy,sw,Bukusu,translations YESU ALISULUBIWA, YESU YAVAMBWA.,sw,luy,Maragoli,translations okhuseya, abuse,luy,en,Luwanga,dictionary tsimbafu," ribs (see also sg. olubafu 'rib' and loc. mumbafu 'side of the body, where the ribs are')",luy,en,Luwanga,dictionary Tira ori nikwo omukabo," ""Hold this"" is your share.",luy,en,,proverbs Mwana wa mbiri, Kifungua mimba.,luy,sw,Maragoli,translations Kigira wokuneminya mwoyo wa ga dukiranga kwirannya mwoyo gwange a veye ihale kuinze., Kwa sababu mfariji wangu anayestahili kunifariji yu mbali nami.,luy,sw,Maragoli,translations "Ing'ombe niindai lukari, nooruka ing'ombe khasiwakhatsia khuria owa Jirani tawe. Buri mmbu aruke ing'ombe yaye."," ng'ombe Ng'ombe ni mzuri sana, ukimfuga ng'onbe hauwezi ukaenda kula kwa jirani. Kila mtu afuge wake.",luy,sw,Marachi,translations "And he answered and said, Have ye not read, that he who made [them] from the beginning made them male and female,"," Yesu nabakalusia ari, ""Mushili okhusomakhwo Amahandiko akaboolanga mbu, mubuchachilo Omulonji yabalonga omusaatsa nende omukhasi ta?",en,luy,Luwanga,bible okhuonia," heal; cure; save (of s.o. from illness, accident death, etc., of money saved from wasteful or unnecessary use)",luy,en,Luwanga,dictionary Baada ya Arati kwa Yuda., Enyuma ne Arati mu Yuda.,sw,luy,Bukusu,translations Na si ha veye nomundu wokukuhonnya ku makono gavo., Na hakuna mtu wa kutuponya mikononi mwao.,luy,sw,Maragoli,translations "Ne olunyuma lwokhwayula obutinyu, eshishieno eshio shiakwisia omusiani oyo hasi nishimurulamwo, ne nalambaala hasi shinga oufwile. Kho abanji khubaliho nibaboola bari, ""Afwile"""," And having cried out, and torn him much, he came out: and [the boy] became as one dead; insomuch that the more part said, He is dead.",luy,en,Luwanga,bible Mukhabe mukoyaane mu bwongo lundi be khuchekheelelwa., mtakuwa mmechanganyikiwa kwa akili tena wa kuchekelewa.,luy,sw,Bukusu,translations "open out something folded, e.g., a book", okhubambula,en,luy,Luwanga,dictionary mundu aleerwa khulwe bumayaanu bwewe., mtu atuawa kutokana na uovu wake.,luy,sw,Bukusu,translations chakula kilikuwa kingi na magari pia yalikuwa mengi., vyahuria vyavere viingi haandi mitokaa kiosi kiavere mingi.,sw,luy,Marachi,translations recover; escape; avoid a danger, okhuona,en,luy,Luwanga,dictionary Salamu kwa watoto wetu, Mirembe vaamitu,sw,luy,Maragoli,translations mushiro, at night,luy,en,Luwanga,dictionary "sink in, e.g. a filled-in hole; sunken eyes or cheeks in illness", okhuobokha,en,luy,Luwanga,dictionary Miima mirahi giyanzitsa avivuli., Tabia nzuri hufurahisha wazazi,luy,sw,Maragoli,translations Vasakulu ve tsingulu vagimiranga musoleri umanyikani si a huliranga malago vamunyweka tsisaala tsinditu atula ho na manya si gadukana akole ivindu vyagayangwa na vandu va muviti., Wazee wenye nguvu wangemshika kijana ajulikanaye kutotii sharia na kumpiga viboko vikali na angetoka hapo akijua kuwa hapaswi kufanya vitu anavyokatazwa.,luy,sw,Maragoli,translations Kihiimanga tsingoko kigira nitsiotsiakinyaanyanga., Huwinda kuku kwa sababu hicho ndicho chakula chake.,luy,sw,Maragoli,translations Tunaposumbukana hapa duniani, Lwa kudambizwangwa hano mulirova,sw,luy,Maragoli,translations Siduyu siachaka luchendo lwa khutsia musino khukonya biakhulia., Sungura alianza safari ya kuenda kwa msitu kutafuta vyakula.,luy,sw,Marachi,translations S. Nibwatoto wenyekhana obe nende ingokho khubera onyala khukenderwa nende omucheni uria owajama., Ni ukweli lazima uwe na kuku kwa sababu unaweza tembelewa na mgeni wako ambaye unampenda.,luy,sw,Marachi,translations okhukhutsakula, lose one's first teeth,luy,en,Luwanga,dictionary "Kata abomunzu ndala nibakhahukhana mumikanda echilwana echiene khuchiene, abeinzu eyo balasikha."," And if a house be divided against itself, that house will not be able to stand.",luy,en,Luwanga,bible Na Kujitenga nao uovu, Na mulekane nuvudamanu vwosi.,sw,luy,Maragoli,translations Viiva agogo gala, Wanaiba ile yako,luy,sw,Maragoli,translations "Tawe, sikila bukhalaki nibwo mukhola buli bwa wele."," Hapana, sababu uamuzi ambao mnafanya ni wa mungu.",luy,sw,Bukusu,translations okhutsesula," scrape weeds, grass, etc., from path or courtyard",luy,en,Luwanga,dictionary omufundi, expert; skilled workman; carpenter ( please; satisfy,luy,en,Luwanga,dictionary Walikuwa wakiyaita ‘amadia', Vagalanganga amadia.,sw,luy,Maragoli,translations Sindu sianyala khuboola sibi khuingokho ni inyala khubotsa ebiakhuria bingi nikari mbu ori khuumbakha ., Kitu ninachoweza kusema kibaya kwa kuku ni kuwa anaweza kula vyakula vingi ukiwa kwenye gumzo.,luy,sw,Marachi,translations "go out; be extinguished (fire, lamp, etc.)", okhusima,en,luy,Luwanga,dictionary Walikuwa wakitia ndani viungo vingine., Vamanya vavika mu amamera,sw,luy,Maragoli,translations :huri nende bebusi bangi ebehalanga husunga lumarachi likiranga bandu bathia hulalamika., tuna wazazi wengi wanaoketi kuzungumza kimarachi kinachofanya watu walalamike.,luy,sw,Marachi,translations "And he cometh unto the disciples, and findeth them sleeping, and saith unto Peter, What, could ye not watch with me one hour?"," Mana nakalukha aha abeechi bataru abo bali, ne nanyoola nibali mundoolo. Naboolela Petero ari, ""Kho shimunyala okhuba meeso ninasi kata khulwa isaa ndala yonyene ta?",en,luy,Luwanga,bible S. irukhonyanga nende vindu visabi nga masingo, Hutusaidia na vitu vingi kama vile zamadi.,luy,sw,Marachi,translations "Ne kakhali Aburamu aloma ali ee omwami wele okhambe sina , ese ae ndikho no omwana tawe ne oliila khu miandu kiase ali Eliasari owa damasika? Se wayimba omwana tawe."," Lakini Aburamu alisema kuwa, ee bwana mungu, utanipa nini , mimi sina hata mtoto na atakayerithi mali yangu ni Eliasari wa Damasika? Mimi hujanipa mtoto.",luy,sw,Bukusu,translations Mama mtoto iwapo angechukua muda kurejea baada ya kuondoka yaya angeenda kuitia jina katika chungu kisha mama angerejea., Nyina mwana ni yakamiranga waatsiye muleri yatsitsanga kulangira musiongo ma yaatsa.,sw,luy,Maragoli,translations "Kho Setani naba niyakhaloonda Setani washie, aba yelwana omwene, kho oburuchibwe bwakharalila burie?"," and if Satan casteth out Satan, he is divided against himself; how then shall his kingdom stand?",luy,en,Luwanga,bible Ni vyema kungojea kwa utulivu kwa ajili ya wokovu wa Bwana.," 26 Nobulahi umundu a suuvire, nokulindirira ubuhonyi bwa Yahova nelyekudzira.",sw,luy,Maragoli,translations Eshimwelo shifuna oushichinjire, A basket burdens the bearer.,luy,en,,proverbs TULIKUJA TUKAWA NA WATU WA KIMARACHI., HUETSA KHUVA NENDE TSISOLO THIA LUMARACHI.,sw,luy,Marachi,translations noon; the middle of the day, mushitere,en,luy,Luwanga,dictionary "Amka, uimbe wimbo, Amka."," yinyokha, yiimba kumwenya, yinyokha.",sw,luy,Bukusu,translations """Khulweshio, Obwami bwa Nyasaye buchelasibwa nende omuruchi undi owekoomba okhumanyilisia okhurula khubakhalabanibe obunji bwemianduchie."," Therefore is the kingdom of heaven likened unto a certain king, who would make a reckoning with his servants.",luy,en,Luwanga,bible "And he saith unto them, Whosoever shall put away his wife, and marry another, committeth adultery against her:"," Naye nababoolela ari, ""Omusaatsa yesi yesi oulekhana nomukhawe ne nateeshia omukhasi undi, akhola obuheyi namwonoonela omukhasiwe.",en,luy,Luwanga,bible abandu berusianga nibakhola ikasi eyo ili khukhonya bandu bomulukongo nende kata hwekhonya bene., watu hujitolea kufanya kazi hiyo ili kusaidia wanakijiji na hata kujisaidia binafsi.,luy,sw,Marachi,translations Lisaaye liowo lilaba lirio., Uzao wako utakuwa hivyo.,luy,sw,Bukusu,translations okhwitsa," come, used as an auxiliary verb to indicate that an action is about to take place or that it is already being prepared for (see also okhuhamba)",luy,en,Luwanga,dictionary Nditsanga, I'm coming,luy,en,Tsotso,translations Avakana vagima vange navasoleli vange va gwiye ku kivavi., Wasichana wangu mabikira na wavulana wangu Wameanguka kwa upanga.,luy,sw,Maragoli,translations Owamakhumbo nakenda nafwarire ebilaro anyala khusamba ayi! Masira sina kano kashirire abachesi olumbuku, TMwenye miguu kombo akitembea akiwa amevaa viatu anaweza kuchoma ayi! Majabu gani haya ambayo yameshinda werevu gugu.,luy,sw,Marachi,translations Ndanwa gaba gaba, Niliyanywa kwa haraka.,luy,sw,Maragoli,translations Kesho msikie., mala mumuulile.,sw,luy,Bukusu,translations "Mana omusaatsa oyo namukalusia ari, ""Omwechesia, ekholanga ako koosi okhurula mububuukha bwanje"," And he said unto him, Teacher, all these things have I observed from my youth.",luy,en,Luwanga,bible "And Peter answered and said unto him, Declare unto us the parable."," Naye Petero naboola ari, ""Khwinoosie eshisina shioluchelo luno.""",en,luy,Luwanga,bible alipomaliza kula njugu alishuka akajipaka matope akarudi nyumbani., ngasiamala hulia thinjugu nisiikha siebakha ridoi nisikalukha mudala.,sw,luy,Marachi,translations "Ng'ombe ni mfugo, mtu anampenda ng'ombe kwa kuwa ng'ombe anafaida nyingi sana. Faida hizi ni maziwa, nyama na mazamadi."," Ing'ombe ni siruke, omundu yajama ing'ombe khuluobera ing'ombe iri nende tsifaida tsisaabi. Tsifaida tsino ni amabeere, inyama nende amasingo.",sw,luy,Marachi,translations ikhalaka, short cut,luy,en,Luwanga,dictionary "ne nabalaka mbu, baleshe okhuboolelakhwo abandu bandi aka yali nakholile.", and charged them that they should not make him known:,luy,en,Luwanga,bible firewood, tsikhwi,en,luy,Luwanga,dictionary Moya ka ingokho nyanga kakhayale, Manyoya ya kuku siku moja yatahukumiwa,luy,sw,Marachi,translations "aliipiga ngumi ikakwama, teke na akamalizia na hedi na hivyo kukwama papo hapo."," siamkhuya ingumi nisiandakho, eliteki, nisimalilisia nende ihedi mani nisiandakho endio.",sw,luy,Marachi,translations Kata tsisalamu nibakhaya bandu bala khesiana dawe. Abandu balalamika sana humaisha khabalimo., Hata wakaweka marufuku watu kusamiana kwa mikono. Watu walilalamika sana kwa hali ya maisha walikuwemo.,luy,sw,Marachi,translations "For what shall a man be profited, if he shall gain the whole world, and forfeit his life? or what shall a man give in exchange for his life?"," Kakhamukasila shiina omundu niyakhenyoolela eshialo shiosi, ne nakosia obulamubwe? Kata shiakhaba shiina eshiomundu yakhahaana khulwa okhuhonia obulamubwe?",en,luy,Luwanga,bible oluya, sweat; perspiration; heat causing perspiration; heated atmosphere,luy,en,Luwanga,dictionary "Mana Yuda nasukuna amapesa ako hasi muhekalu, ne narula natsia niyemika."," And he cast down the pieces of silver into the sanctuary, and departed; and he went away and hanged himself.",luy,en,Luwanga,bible "Ne oundi owokhubechibe namuboolela ari, ""Omwami, chama enzie emuyabile papa wanje mbeli"""," And another of the disciples said unto him, Lord, suffer me first to go and bury my father.",luy,en,Luwanga,bible Jambo la pili ni kuwa chura wa mtoni au wa shambani akilia haiafu mtu ahisi kiu na kunywa maji mengi basi mvua itanyesha.," Kindu chakavili ni LIKERE liomukivanda naho ilio mumulimi nililila, kandi umundu mulala amanya kuhulila uvuluhu nuunwa amatsi naho nugamulila kuvunyingi umanye imbula ilakuba.",sw,luy,Maragoli,translations Alikuja moyoni mwangu;, ldza mu mwoyo gwanje;,sw,luy,Maragoli,translations "Habwenaho nibahelesia Yesu idivai eyitsokasibwemwo eshindu eshilulu; ne olwa yatsamilekhwo, yaloba okhuchinywa."," they gave him wine to drink mingled with gall: and when he had tasted it, he would not drink.",luy,en,Luwanga,bible kikingi cha hema kilicho kuwa kimepitakwa kichwa chale., sichangi sie liiema siaba siabirire mu murwe kwewe.,sw,luy,Bukusu,translations Tena kulikuwa na vyuma vilivyotumika kufunga malango., Lundi biabao bichuma bifunga bilibwa.,sw,luy,Bukusu,translations "Mimi napenda kuku kwa sababu ananipea maji mzuri nyumbani. Kuku anaweza kukupea vitu vingi unavyovitaka. Kuku mwenyewe hana maneno mengi, mimi ninavyo ona wewe kama mfugaji unaeza pata faida kubwa kutokana na kuku."," Esie ndajama ingokho khubeera imberesianga Amatsi malayi mudala. Ingokho inyala khukhuberesia ebiindu bingi ebia weenya. Ingokho yeene ibulanga makhua mangi, esie nggandola ewe nga muruki onyala wanyola inganga ikhongo khurulana nende ingokho.",sw,luy,Marachi,translations okhwikhulumamia, exalt oneself; give oneself airs.,luy,en,Luwanga,dictionary Otinieli okhwa la bukili khu Bakanaani ne Baperii Kenasi (kenasi aba waandaye owa kalebu mala baula babaandu chielefu likhumi) abakula lukoba olwo., Othnieli wa ushindi wa wakanaani na waperisi Kenasi ( kenasi alikuwa ndugu wa kalebu kisha wakateka watu elfu kumi) akachukua mji huo.,luy,sw,Bukusu,translations Alakhola ario khulwe efuma! babaandu ba Isiraeli boosi bali ne lukoosi ne luyali khu lisina liewe., Atafanya hivyo kwa sifa watu wa israeli wote walio na upendo na utukufu kwa jina lake.,luy,sw,Bukusu,translations Huu ugonjwa umeleta manufaa kwa hii nchii yetu ya Kenya., Obulwaye buno bugaamire amakhua malayi mu sialo syefu sya Kenya.,sw,luy,Marachi,translations "And they came with haste, and found both Mary and Joseph, and the babe lying in the manger."," Mana nibatsia bwangu, ne nibanyoola Mariamu nende Yosefu nende omwana owali niyalisiibwe mulwelo.",en,luy,Luwanga,bible security; deposit; pledge, omusingo,en,luy,Luwanga,dictionary live very long (see also okhuiindira), okhuyindira,en,luy,Luwanga,dictionary Mbera, I am sorry,luy,en,Tsotso,translations Zimwi hilo liliunda ngoma kutoka kwa mifupa iliyokuwa imebaki., Linani yilio liamanya nilililomba indumba kutula ku kihanga chatigala.,sw,luy,Maragoli,translations """Habari njema, nawalwaletea"," Na a va va volera, ""Ku leta makuva",sw,luy,Maragoli,translations Baada ya liwiki lilala hubwa omuruchi wefu Uhuru yatangasia muthiredio nende muthitivi mbu ethikanisa thiosithikalwe., Baada ya wiki moja kuisha Rais wetu Uhuru alitangaza kwa radio na kwa televisheni kuwa kanisa zote zifungwe.,luy,sw,Marachi,translations sikuli siefwe siameramo misala mikhongokhongo., shuleni kwetu kumemea miti kubwakubwa.,luy,sw,Marachi,translations Nasema hivyo kwa maana ng'ombe huuzwa kwa pesa nyingi sdana n ahata hivyo ng'ombe huweza kutupea mbolea na mbolea hiyo huweza kusababisha umeaji wa vitu., Mbolanga endio khubera ing'ombe ikusibungwa khumapesa amangi muno kata kario ing'ombe inyala khurueresia imbolera eyo ikhonyanga khumera kha ebindu,sw,luy,Marachi,translations Kumbuka kwamba mlikuwa watumwa kule Misri., Khebulila muli mwaba banasioobi mu Misiri.,sw,luy,Bukusu,translations "uSungura akamuuliza, *unalilia nini?"""," Anakanani yaamuteeva, ""Uliriraaki gu?""",sw,luy,Maragoli,translations "denoting dismay and indignation, real or feigned; lit. 'boys!'", bayaye!,en,luy,Luwanga,dictionary Tsimbuli nitsyatsitsanga mu mulimi gwo mundu vamanyanga ni vwaha wavanyala kwiruka ligali kali nigaveye mwene naalete tsimbuli yengo ma navamanye cha ise mwene anyala kokola. Lusala lwa dada si loveye lwaka fwanana no lusala lwo mundu mululu dave.," Iwapo mbuzi wangekata kamba na kuingia katika shamba la mtu mwingine, wangetambua nani alikuwa na uwezo wa kutoroka Zaidi, mwenyewe angewarejesha mbuzi hao na wangejua ni kipi babake angefanya.",luy,sw,Maragoli,translations Waambie wakife hapo., Vavoolere vahere yahoo.,sw,luy,Maragoli,translations "And one ran, and filling a sponge full of vinegar, put it on a reed, and gave him to drink, saying, Let be; let us see whether Elijah cometh to take him down."," Mana oundi niyelukha tsimbilo, niyetsusia idivai eyiranyile mushiangwe, nara khwikata lielitundu, namukhofia khumunwa mbu, anywe, ne naboola ari, ""Lekha khulolekhwo Eliya naba niyetsa okhumurusia khumusalaba.""",en,luy,Luwanga,bible one of the poles in the framework of the walls of a house; upright; stud, eshitiisi,en,luy,Luwanga,dictionary Emisala kikhonyanga khuveresania embolera khuliroba khulwa amasafu nikakwa asi nikabolera khuliloba., T.Miti pia hutumika katika kuongeza rutuba kwenye udongo wakati ambapo matawi yake huanguka chini na kuanza kuoza kisha kuozea kwa udongo.,luy,sw,Marachi,translations Li lerha ubuyanzi., furaha kwalo twapata,luy,sw,Maragoli,translations "Yesi aandike chibarwa che Ne niko okholile ako kalaba kamaluungi khumulekha, amuelesie mala amuoone ebweeni wa Wele Omunyali Owa Bioosi.", Yeye piea aandike barua yenyewe ambayo aliyafanya hayo yatakuwa manyoofu kumuacha ampatie kisha amfukuze mbele za mungu mw3za wa vyote.,luy,sw,Bukusu,translations "Then shall they deliver you up unto tribulation, and shall kill you: and ye shall be hated of all the nations for my name's sake."," ""Nabo abandu balamutiila inywe nibamuyila mukhusandibwa ne nibamwiira. Abamahanga kandi boosi balamusila khulwa isie.",en,luy,Luwanga,bible "Ne kakhali Aburamu aboolela Sarai ali, lola nasiobi wowo ali mu bunyali bwowo mukhole nga wenya."," Isipokuwa Aburamu alimwambia Sara kuwa, tazama mtumishi wako yuko kwa uwezo wako mfanye jinsi unavyotaka.",luy,sw,Bukusu,translations "And the high priest rent his clothes, and saith, What further need have we of witnesses?"," Mana omwisaaliisi omukhulundu oyo narandula tsingubotsie ne nareeba abakhalachi beshiina ari, ""Eshichila nikhushienya abaloli bandi nishiina?",en,luy,Luwanga,bible "For he that hath, to him shall be given: and he that hath not, from him shall be taken away even that which he hath."," Shichila ouli ninabio alameetwa ebindi, naye oubula, kata shitiiti eshia ali ninashio, alanuulwa "" Oluchelo lweimwo eyikhulanga",en,luy,Luwanga,bible "And Mary said, Behold, the handmaid of the Lord; be it unto me according to thy word. And the angel departed from her."," Mariamu naboola ari, ""Esie endi omukhalabani owa OMWAMI Nyasaye, lekha kekholeshe khwisie shinga olwoboolile."" Mana omumalaika oyo narulaho natsia. Mariamu acheniha Elisabeti",en,luy,Luwanga,bible "And when he would have put him to death, he feared the multitude, because they counted him as a prophet."," Herode yenya okhumwiira Yohana, ne naria Abayahudi, shichila bali nibafuchilila mbu, Yohana nomulakusi.",en,luy,Luwanga,bible complain; grumble, okhubutsulula,en,luy,Luwanga,dictionary Mtoto aliwasaidia wazazi wake kuhesabu vifaranga walioanguliwa, Mwana yakoonya baba namama kuvalitsa viminyu vialulwa.,sw,luy,Maragoli,translations large hen, ingokho yeshitakho,en,luy,Luwanga,dictionary Oluchendo lwange lwari lwa tsishida tsinyingi mana silwamala lwakamika dawe., Safari yangu ilikuwa na mikosi mingi hadi haikukamilika.,luy,sw,Marachi,translations omuteshi, cook; wife,luy,en,Luwanga,dictionary shine or direct a light onto/for; khosiria! 'give me a light!', okhukhosiria,en,luy,Luwanga,dictionary in the Indian manner, eshiindi,en,luy,Luwanga,dictionary Ikiwa hujaapa itakuwa hukufanya maovu.," waaba ne okhechuba tawe, aba se wakhola bumayaanu tawe.",sw,luy,Bukusu,translations omununule, one who has been redeemed,luy,en,Luwanga,dictionary "cut the branches off a tree, stripping them all off", okhutsosola,en,luy,Luwanga,dictionary okhung'abukha," break (of pot, etc.)",luy,en,Luwanga,dictionary be speechless with amazement; stare stupidly instead of taking action, okhung'ang'ala,en,luy,Luwanga,dictionary okhwitunjerera, balance oneself,luy,en,Luwanga,dictionary Alipenda wazazi wake pamoja na Mungu., Yali niyayanza navivuuli veeve halala na Nyasaye.,sw,luy,Maragoli,translations okhwikanya," coil up, like a snake",luy,en,Luwanga,dictionary Uvukino bwetu bu girunkanyi luva lisyoma., Michezo yetu imegeuka maombolezo.,luy,sw,Maragoli,translations tulipokuwa tumesimama na dadangu mkubwa; aliniambia kuwa apande mti achume mizabibu nami nikusanye nikieka ndani ya mfuko tuliokua nao., ngakhwali nikhwemele hwali nende mukhana wefwe mukhongo; ni mukhana wefu yambolela mbu anine msala yaakule mizabibu nasi mbusie ninda mbagi ya huali nayo,sw,luy,Marachi,translations Hukuza upevu wa wanafunzi., Kuvilukitsa tsinganagani,sw,luy,Maragoli,translations "Wa linda vandu vo,", Walinda watu wako,luy,sw,Maragoli,translations Jamani Ndiegu., Ndiegu vava.,sw,luy,Maragoli,translations Ya kudza kukwigulira, Alikufa kutufungulia njia,luy,sw,Maragoli,translations "who, when he was in Galilee, followed him, and ministered unto him; and many other women that came up with him unto Jerusalem."," Ne olwa Yesu yali mu Galilaya, abo boosi bali nibamulondilenjekhwo, nibamukhalabanila. Khandi baliho abakhasi bandi abanji, abali nibetsile ninaye okhuula Yerusalemu. Okhuyabilwa khwa Yesu",en,luy,Luwanga,bible Vaalola vivuudu viviri., Wanaona panya wawili.,luy,sw,Maragoli,translations Ninga mtoto wa Zaza, Ninga zaza,sw,luy,Maragoli,translations That which was reluctant to be born killed its mother., Eyekhuyunga yera nyina,en,luy,,proverbs python, ibaka,en,luy,Luwanga,dictionary Kumusaango kukhoya kwakhalakwa mundu oyo se ang'alilamo khukhwira ne buloli bwe babaandu babili., Tambiko tunastahili kukatiwa mtu huyo hawezi ingilia kuua na mtazamo wa watu wawili,luy,sw,Bukusu,translations arguments; omundu wamakhanu 'argumentative person', amakhanu,en,luy,Luwanga,dictionary "Wanavyodhaniwa kuwa vyombo vya udongo, kazi ya mikono ya mfinyanzi."," Ga duka ndi va validzwa kuva viju vyobudohi, miyinzi gyo mukono gwomulongi.",sw,luy,Maragoli,translations "small post behind door post, with which it forms a slot through which the wicker door passes", eshiindi,en,luy,Luwanga,dictionary "Yesiye ndachama okhuria ingokho hubera ibetsanga nende shindu shingwana shilagwangwa imondo, shindu shitorotoro."," Mimi hupenda kuikula kuku kwa maana hukuwa na kitu cha hadhi kinaichoitwa firigisi, kitu nyepesi.",luy,sw,Marachi,translations "dig, e.g. a hole; excavate (not used of cultivating, cf. okhulima)", okhuyaba,en,luy,Luwanga,dictionary Vitu vyote vinapatikana ulimwenguni., Vindu vyosi vidiiranga ku lirova,sw,luy,Maragoli,translations amatakho, buttocks (of s.o.); hind-quarters (of an animal); butt end (of a thing),luy,en,Luwanga,dictionary Tumsifu Yesu Kristo atuleteaye furaha, Kwenya kwidzominya Yesu wa ku letera buyanzi,sw,luy,Maragoli,translations tail of fowl, eshiasundi,en,luy,Luwanga,dictionary "Ne habwena na habwene, olwa Yesu yali niyakhabatiisibwa, yarula mumaatsi, ne likulu nilimwikushila, naye nalola Roho wa Nyasaye niyekha shinga lihusi niyetsa namuyelakhwo."," And Jesus when he was baptized, went up straightway from the water: and lo, the heavens were opened unto him, and he saw the Spirit of God descending as a dove, and coming upon him;",luy,en,Luwanga,bible okhusala, vomit; overflow,luy,en,Luwanga,dictionary Nga Omundu oyo ne abisia khukapa kimiandu., Wakati mtu huyo akipitisha kugawa mali.,luy,sw,Bukusu,translations A ku yanza kuli ndi., Anatupenda hivyo.,luy,sw,Maragoli,translations Yakhetsukhana yetsa matetekhana namunyoola nimukonanga tsindoolo., lest coming suddenly he find you sleeping.,luy,en,Luwanga,bible Yamemaliza watoto kumi na mmoja., Likomi na mulala nzie.,sw,luy,Maragoli,translations Yesu u nyanza: niye yesi, Yesu anipenda: ndiye pia,luy,sw,Maragoli,translations shorts; trousers; knickers; bloomers; pants, isurwari,en,luy,Luwanga,dictionary ikhwe," dowry; cattle paid by bridegroom to relations of bride; period of engagement, and all business connected with the engagement and marriage",luy,en,Luwanga,dictionary Na msichana anafaa alete kitambulisho., Ne mukhaana bakhoya bareere simanyisio.,sw,luy,Bukusu,translations "Kho olwa abeechi ba Yohana bahulilakhwo, betsa nibabukula omubilikwe nibakwalisia mung'ani. Yesu aliisia abandu ebikhumila birano"," And when his disciples heard [thereof], they came and took up his corpse, and laid it in a tomb.",luy,en,Luwanga,bible olwala olusatsa, thumb,luy,en,Luwanga,dictionary wear out; tear; break all over; go to pieces, okhunyanyikha,en,luy,Luwanga,dictionary "medicine (usually only to native medicines, see also amanyasi)", amalesi,en,luy,Luwanga,dictionary Kwa wengine miti hutupea vitabu pamoja na hewa tunayoipumua., Khubandi emisala kirwetsanga ebitabo nende emiuya ekiakhuyeranga.,sw,luy,Marachi,translations okhubunjeresia, gather up; gather together; collect,luy,en,Luwanga,dictionary "And he said unto her, What wouldest thou? She saith unto him, Command that these my two sons may sit, one on thy right hand, and one on thy left hand, in thy kingdom."," Yesu namureeba ari, ""Wenyanga shiina?"" Naye nakalusia ari, ""Olachilisie mbu, abaana banje babili bano bekhale, mulala khumukhonokwo musaatsa, naye oundi khumukhonokwo mukhasi muburuchibwo """,en,luy,Luwanga,bible Tunakunywa maji tununuayo kwa fedha., 4 Ku nwedzanga amadzi getu ga kugulanga na ifetha.,sw,luy,Maragoli,translations grandmother, kukhu,en,luy,Luwanga,dictionary Ing'ombe nitsia mchoo khurumikhiranga amasingo kayo ngaa imboleya hukhurakira baikhulia ngaa madimwa., Ng'ombe anapoenda choo huwa tunatumia kinyesi chake kama mbolea kwa kupandia vyakula kama vile mahindi.,luy,sw,Marachi,translations Mwitsa wa ndamujama alangwa Joan., Rafiki ninaye mpenda anaitwa Joan.,luy,sw,Marachi,translations Pote kutawala, Nokwameha hoosi.,sw,luy,Maragoli,translations nio amuelesia enywe mala ache nabio buli niio bamenya babe ne bibiindu bioosi abuundu aaroborwa e khusaaya., Ndipo akampatia nyinyi kisha akaenda navyo kila walipoishi wawe na vitu vyote mahali palipoteuliwa kuombea.,luy,sw,Bukusu,translations Yiru lufana lufulu, Hii inakaa kama pofu.,luy,sw,Maragoli,translations Inyanga ibere indai, My day is good,luy,en,Tsotso,translations Ukiangalia juu wakati wa giza ni nini unaona?, Niwumika yigulu mukisundi ulolaki?,sw,luy,Maragoli,translations "and said unto him, Hearest thou what these are saying? And Jesus saith unto them, Yea: did ye never read, Out of the mouth of babes and sucklings thou has perfected praise?"," Kho nibareeba Yesu bari, ""Ohulilanga akababoolanga?"" Naye Yesu nabakalusia ari, ""Embulilanga. Inywe mushili okhusomakhwo Amahandiko kaboolanga mbu, ‘Iwe Nyasaye wakhola abaana nende kata abashinuuna okhukhwitsoomia obwitsoomi bwa habwene' ta?""",en,luy,Luwanga,bible omufuchi," rower; oarsman; one who paddles a boat, one who makes obusuma",luy,en,Luwanga,dictionary Voola uvulahi vuveeye kumisaala., Taja umuhimu wa miti?,luy,sw,Maragoli,translations okhutitikhana, serve; minister,luy,en,Luwanga,dictionary What a dog won't eat must be poisonous., Eshikhaya imbwa shiba eshilulu,en,luy,,proverbs ngakhuamala khuelewana ndamweresia mizabibu yandeba mbu ewinie yena mizabibu kino?, tulipomaliza kuelewana nilimpa mizabibu akaniuliza kuwa umetoa wapi mizabibu hii.,luy,sw,Marachi,translations "And verily I say unto you, Wheresoever the gospel shall be preached throughout the whole world, that also which this woman hath done shall be spoken of for a memorial of her."," Emuboolela toto mbu, buli aha Injiili yakhayaalungwe mushialo shiosi, aka akholile ako kakhaboolungwekhwo khulwa okhwitsulila omukhasi uno Yuda afuchilila okhukhoba Yesu",en,luy,Luwanga,bible Abefi beba nende owabalia, Thieves will steal even from where they eat.,luy,en,,proverbs siku hiyo waisraeli waliteka wamoabu kisha amani ikawa kwa dunia kea miaka kumi na minane., endaalo eyo Baisiraeli baula Bamoabu mala kumulembe kwaba mu sibala khulwe kimiiko kamakhumi munaane.,sw,luy,Bukusu,translations "Jesus said unto him, Again it is written, Thou shalt not make trial of the Lord thy God."," Yesu namuboolela ari, ""Khandi kahandikwa mbu: ‘Shiolamuteema OMWAMI Nyasayewo tawe/ """,en,luy,Luwanga,bible creep along slowly and stealthily, okhunyololokha,en,luy,Luwanga,dictionary bring trouble that will cause loss or require payment, okhunia omuliro; okhunia induli,en,luy,Luwanga,dictionary A boat capsizes just when it approaches the shore., Obwaro bwira mumakoba,en,luy,,proverbs Miti haikuwa yangu., Na tsisaala sitsiaali tsiange,sw,luy,Maragoli,translations beehive ( omusinga,en,luy,Luwanga,dictionary "Ng'ombe ni muhimu kwa sababu huleta maziwa. Bila maziwa watu hawangekunywa chai ndio sababu nasema ng'ombe ni mfugo mzuri. Hata hivyo mtu asipomlisha ng'ombe wake vizuri, ng'ombe hawezi toa maziwa ndio kwa maana wazazi wenu huwaambia mlishe ng'ombe yenu vizuri."," Ing'ombe niindayi khubeera irukabanga amabeere. Bila amabere abandu khasibakhanyuerenge itsai khaba sakita mbola mbari ing'ombe ni sikruke silayi. Kata kario, mundu naalalisia ing'ombe yaye bilayi, ing'ombe khasiyakhainia amabeere sakira abebusi benyu bababoreranga mbari murisie tsing'ombe tsienu bilayi.",sw,luy,Marachi,translations okhutinya, be firm; persevere; set one's heart; make up one's mind; harden; stick; be tight; set; hold; retain,luy,en,Luwanga,dictionary Upate Baraka zake, Ulanyola ligasizwa,sw,luy,Maragoli,translations Naye ya navandu tsielfu likumi va mu londa.menya isi welikindu lya Debora Hagati, Naye na watu elfu kumi wakamfuata. Hakuwa wa kabila la Debora katikati.,luy,sw,Maragoli,translations Alolaa kaana nekiduuda kirala, Anaonal mtoto akidunda sawasawa,luy,sw,Maragoli,translations Akaweka nyama kwa kikapu na supu akamwaga kwa mitungi kisha akavileta kwa malaika wa mungu mweza wa vyote chini ya mwaloni, Ara enyama musikono ne kumuunyu alichukha mu saachi mala abireera Khu malaika owa wele omunyali owa bioosi asi we kumukhoonge.,sw,luy,Bukusu,translations Tariku koo., Hebu taja,luy,sw,Maragoli,translations persevere in doing; practice, okhukhola eshinani,en,luy,Luwanga,dictionary Kederu, 1 Kidevu,luy,sw,Maragoli,translations "Nangodekere ichai, gona", Nitakupikia chai lala.,luy,sw,Maragoli,translations ama uchague kifo, Anoho otovole likuza.,sw,luy,Maragoli,translations Nomulindi wetu:, U mlinzi wetu,luy,sw,Maragoli,translations inanga, sheet; cloth,luy,en,Luwanga,dictionary yakhuborera mbu nemwibire mizabibu kino mana mundu yetha khuundeba mbu bana vao bebere mizabibu mulalola sietha khuikhorekha., alituambia kuwa iwapo mmeiba mizabibu hii na mtu aje kuniuliza kuwa watoto wako wameiba mizabibu mtaona kitakachofanyika.,luy,sw,Marachi,translations 18 Yahova nowobulungi kigira inze nzebaaye ku lilaga lilye., Bwana ndiye mwenye haki maan nimeiasi amri yake.,luy,sw,Maragoli,translations "Nabeikhabi abobusuubili bwabwe bulatitihanga muisie tawe!"""," And blessed is he, whosoever shall find no occasion of stumbling in me.",luy,en,Luwanga,bible "look through, or on behalf of", okhulenjera,en,luy,Luwanga,dictionary "And when a convenient day was come, that Herod on his birthday made a supper to his lords, and the high captains, and the chief men of Galilee;"," Obwiyangu bwokhwiira Yohana bwanyoolekha olwa Herode yakaasia lisabo liokhwitsulila inyanga eyayebulilwakhwo. Yalanga abandube aboluyali, nabemilisi belihe nende abakhongo bolukongo lwa Galilaya lwosi.",en,luy,Luwanga,bible throw to each other; blame one another, okhufubirana,en,luy,Luwanga,dictionary "Kho olwa bambukha inyanza, boola injelekha wa Genesareti ne nibaboha eliaro liabwe khulukuku lweinyanza."," And when they had crossed over, they came to the land unto Gennesaret, and moored to the shore.",luy,en,Luwanga,bible Hakuwa akifanyiwa makumbusho., siyakolelangwa lovego mba.,sw,luy,Maragoli,translations obwisyayi, decoration; ornamentation,luy,en,Luwanga,dictionary "Nabo nibali khunjila, bareebananga abeene khu beene bari, ""Ounaukhuserenjesilie lichina okhurula khung'ani niwiina?"""," And they were saying among themselves, Who shall roll us away the stone from the door of the tomb?",luy,en,Luwanga,bible "Nebutswa mutsie, muboolele abeechibe nende Petero mbu, Yesu yekholeele okhutsia Galilaya inywe nimushili. Mulamulola nali ebwene eyo, shinga olwa yali niyamuboolela."""," But go, tell his disciples and Peter, He goeth before you into Galilee: there shall ye see him, as he said unto you.",luy,en,Luwanga,bible Huu ugonjwa ni mbaya sana, Obulwaye buno ni bubi mno.,sw,luy,Marachi,translations Nitakutingiza., Mangusanguse,sw,luy,Maragoli,translations Yiyi niyo inyinga yavegitsangwa imiima., Huu ndio wakati walikuwa wakipewa mafunzo.,luy,sw,Maragoli,translations headman; overseer ( omunyapara,en,luy,Luwanga,dictionary Wetsingulu tsyosi, Mwenye nguvu zote,luy,sw,Maragoli,translations Ifula yenyanga okhukwa., It's about to rain,luy,en,Tsotso,translations I reached home safely., Ndolere ingo bulayi.,en,luy,Luwanga,translations Watoto kutoka kwa nyumba zao kwenda kulala kwingine kuliitwa kwenda isimba., Litula lya vana kutula mu nyumba mwavo kutsia kogona ahandi kwalangangwa ukutsia isimba.,sw,luy,Maragoli,translations Natoka katika kijiji cha nyapera, ese ndula lukongo lwa nyapera .,sw,luy,Marachi,translations bread; loaf of bread ( omukate,en,luy,Luwanga,dictionary 9 Viribwa vivye vya sikira hasi ya dividza nokuvunanya miluguyu gyavyo., Malango yake yamezama katika nchi; Ameyaharibu makomeo yake na kuyavunja.,luy,sw,Maragoli,translations "today, either this very day, or in these days; lero luno 'this very day'", lero,en,luy,Luwanga,dictionary Niimali kukuba ulanyagula., Ikishagonga utakimbia.,luy,sw,Maragoli,translations tobacco pipe; okhunywa olukata 'smoke a pipe', olukata,en,luy,Luwanga,dictionary Mbegu hiyo ni kubwa., Enzoli yengeta neenene.,sw,luy,Maragoli,translations LIMANYISIA, UTAMBULISHO,luy,sw,Bukusu,translations "wakati mfalme alikuwa ameketi pekee yake kwa chumba cha nyumba juu, Ehudi akamwendea kisha akasema kuwa, mimi nina neno lako kutoka kwa mungu."," nga omwami ne aba ne ekhaale yeng'ene mu lusiro lunyifu lwe munju angaaki, Ehudi amuchao mala aloma ali ese ndi ne likhua liowo khukhwama Khu wele.",sw,luy,Bukusu,translations "Now when Jesus was in Bethany, in the house of Simon the leper,"," Ne olwa Yesu yali Betsania, munzu mwa Simoni omundu wobuchele, Yesu niyekhaale nalitsanga,",en,luy,Luwanga,bible "A Ia vugula inze,"," Atanichukua,",luy,sw,Maragoli,translations be known, okhumanyikha,en,luy,Luwanga,dictionary "Kho Yesu nahenga mwikulu, niyeshia amahumo ne naboolela omundu oyo ari, ""Efatsa,"" eshisina mbu, ""Wikushe!"""," and looking up to heaven, he sighed, and saith unto him, Ephphatha, that is, Be opened.",luy,en,Luwanga,bible "Haya maneno mazuri ni kama kuvaa barakoa, kunawa mikono na kuzingatia kukaa urefu wa mita moja na nusu kutoka kwa mwenzako."," Amakhua amalayi kano ni kama okhufwala tsimaski, khusaaba emikhono nende khwema burambi bwa imita ndala khurula khu owasyo.",sw,luy,Marachi,translations "Kho nabakalusia ari, ""Kano kamanyisia mbu, buli omwechesia wamalako owekhola omwechi wobwami bwa Nyasaye, ali shinga omwenengo ouyininjia mwibishilolie ebindu ebiyia nende ebikhulu "" Yesu alobwa mwitaala lia Nazareti"," And he said unto them, Therefore every scribe who hath been made a disciple to the kingdom of heaven is like unto a man that is a householder, who bringeth forth out of his treasure things new and old.",luy,en,Luwanga,bible MWANZONI, AGOKUTANGA,sw,luy,Maragoli,translations Japo utaasi sheria zake," Niva ulaleka lilago lyilye,",sw,luy,Maragoli,translations "Mukhebe buli mwana owe sisoleeli owe chindalo munaane mwinywe, mu selukho chenywe choosi."," Mtahiri kila mtoto wa kiume wa siku nane kati yenu, kwa vizazi vyenu vyote.",luy,sw,Bukusu,translations obwalishi," polygamy, taking many wives",luy,en,Luwanga,dictionary "Yivulwa mu Maria kukonya avandu,", Yesu utukufu uwe wako,luy,sw,Maragoli,translations Niwumika yigulu mukisundi uliiduya kerenge., Ukiangalia juu gizani utajigonga mguu,luy,sw,Maragoli,translations esie," I, me",luy,en,Luwanga,dictionary "menstruate (see also okhuswamira, okhutaya omwesi)", okhwitukha isyongo,en,luy,Luwanga,dictionary ikaniki," black cotton cloth worn by women, usually Muslims ( okhwara,en,luy,Luwanga,dictionary Umanyi ku?," Je, wajua?",luy,sw,Maragoli,translations plough (see also imbako ye tsing'ombe), lichoki,en,luy,Luwanga,dictionary Omwana wa mama gona., Mtoto wa mama lala.,luy,sw,Maragoli,translations Mana abandu ba Yerusalemu nende aba Ebuyahudi boosi nende kata abomumbali etsilondokhane nende omwalo kwa Yorodani nibarula nibamwitsila.," Then went out unto him Jerusalem, and all Judaea, and all the region round about the Jordan;",luy,en,Luwanga,bible okhubayisia," of a man, take a girl away as wife without having paid dowry, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary Okhwisubila khwakonia ameno inzala, Blind expectation made the teeth go hungry.,luy,en,,proverbs "paralysis (see okhukwa likara 'be paralysed', okhupa likara 'sit crosslegged')", likara,en,luy,Luwanga,dictionary likaka, thorny branches closing a path,luy,en,Luwanga,dictionary "And when the first came, they supposed that they would receive more; and they likewise received every man a shilling."," Kho olwa abali nibaranjiliile okhuhandikwa betsa okhurungwa, bapaara mbu balarungwa tsidinari tsinyinji. Nebutswa boosi khandi bahebwa idinari ndala, okwali omurungo kweinyanga ndala.",en,luy,Luwanga,bible Alisulubiwa Yesu alisulubiwa, Yavabwa Yesu yavambwa,sw,luy,Maragoli,translations How was your day?, Inyanga yiyo ivere indiena,en,luy,Tsotso,translations cloud; a rain-cloud is called olucheka, lilesi,en,luy,Luwanga,dictionary Good night/evening to you., Bwakhera mnoo.,en,luy,Luwanga,translations "Amebeba dhambi zangu,", Ugingi bwoni bwange.,sw,luy,Maragoli,translations "alimwuliza, ""umepoa?"""," yamleba ""bunyilile?""",sw,luy,Marachi,translations amuse; cause laughter, okhurekula ameno,en,luy,Luwanga,dictionary olusia, tune; air; instrumental music,luy,en,Luwanga,dictionary tick, eshitoyi,en,luy,Luwanga,dictionary Se baba bang'ali Khu wele sie Hamati., Hawakuwa wa kweli kwa mungu kama Hamati.,luy,sw,Bukusu,translations Niliskiza kwenye runinga mama yangu akiniulizia kwa wanahabari wengi., Ndabulira mtibi mama wange natema khundeba khubanakhabari baangi.,sw,luy,Marachi,translations okhufureresia, blow gently on a fire so as to cause it to blaze; fan to a flame; fan gossip to a flame,luy,en,Luwanga,dictionary okhutemberesia, treat gently; take care of; be careful with,luy,en,Luwanga,dictionary Balia balarukanga ipusi olanyola nibabola mbu vindu biabo bibwere munyumba khubera imbeba, Wale ambao hawafugi paka unaweza pata wakilalamika kuwa vitu vyao vimeisha kwenye nyumba kwa sababu ya panya.,luy,sw,Marachi,translations "Kho nibayingana abeene khu beene bari, ""Nikhuboola mbu, 'Bwarula mwikulu/ Alakhureeba mbu, 'Kho ni shiina eshichila nimulasuubila Yohana ta?'"," And they reasoned with themselves, saying, If we shall say, From heaven; He will say, Why then did ye not believe him?",luy,en,Luwanga,bible Funza akiwa mguuni ataninyonya damu., Eng'ende niveeye mu kerenge iranuuna masahi.,sw,luy,Maragoli,translations kufikia leo madhabahu hii imesimama Ofiri mji wa mlango wa Abisaari., khukhwola Luno alutare yino esiima e ofiri lukoba lwe kumuliango kwa Abisaari.,sw,luy,Bukusu,translations "Ni maradhi mabaya, husambazwa kupitia kwa njia ya watu kukusanyika pamoja kwa matanga, kusafiri na watu walio na ugumu wa kupumua."," Ni omuyaka omululu okuraandala khubirira khu abaandu khunyoolana mu amasika, khusamula nende abandu obudinyu bwa khuyeera.",sw,luy,Marachi,translations "And Jesus said unto them, How many loaves have ye? And they said, Seven, and a few small fishes."," Yesu nabareeba ari, ""Muli nemikaate chinga?"" Nibakalusia bari, ""Khuli nemikaate musafu nende orunyeni rutiiti butswa """,en,luy,Luwanga,bible oluwenu, lightning (in the sky); likulu lyakhupa inzu 'lightning struck the house',luy,en,Luwanga,dictionary okhusakhula, grow old,luy,en,Luwanga,dictionary "And Pilate marvelled if he were already dead: and calling unto him the centurion, he asked him whether he had been any while dead."," Pilato yakanakania mumwoyokwe okhuhulila mbu toto Yesu amalile okhufwa. Kho nalanga omwimilisi wabelihe, namureeba okhumanya nikaba mbu toto Yesu amalile okhufwa.",en,luy,Luwanga,bible clear; cut down grass and weeds before cultivating, okhubera,en,luy,Luwanga,dictionary stand up; erect, okhusinjisia,en,luy,Luwanga,dictionary Anaishi wapi?, Emenyaa haliki?,sw,luy,Maragoli,translations I baptized you in water; But he shall baptize you in the Holy Spirit.," Emubatiisia namaatsi, naye namubatiisie nende Roho Omutakatifu "" Okhubatiisibwa nende okhuteemwa khwa Yesu",en,luy,Luwanga,bible "Emuboolela toto mbu, buli aha Injiili yakhayaalungwe mushialo shiosi, aka akholile ako kakhaboolungwekhwo khulwa okhwitsulila omukhasi uno Yuda afuchilila okhukhoba Yesu"," And verily I say unto you, Wheresoever the gospel shall be preached throughout the whole world, that also which this woman hath done shall be spoken of for a memorial of her.",luy,en,Luwanga,bible "56 Was hulira mwoyo gwange, u ta Visa ugutu gugwo ku miyika gyange, KU lilira lyange."," Ulisikia ombi langu: ""Usikizibie masikio yako kilio changu nikuombapo msaada.",luy,sw,Maragoli,translations "And whosoever shall cause one of these little ones that believe on me to stumble, it were better for him if a great millstone were hanged about his neck, and he were cast into the sea."," ""Ne omundu yesi yesi naba nachila mulala khubaana abatiiti abasuubilanga mwisie, okhwonoona, bwakhabeele obulayi khu watsana oyo okhubohwa lichina likhongo mwikosilie ne nasukunwa munyanza.",en,luy,Luwanga,bible eshibobe, unpleasant odor coming from the nose,luy,en,Luwanga,dictionary You cultivate what you can finish., Kulimwa okufutukha,en,luy,,proverbs wonder; marvelous thing (see also liuko), lihuko,en,luy,Luwanga,dictionary Muyeti wange ga njosia., Mwokozi wangu alinikomboa,luy,sw,Maragoli,translations hivyo wakaenda; chui alipofika akaanza kumchapa mkewe., mani rekha khaduyu nihavuao ne ingwe naio ngayola sa niichaka khukhuya wasie.,sw,luy,Marachi,translations tsingufu, strength,luy,en,Luwanga,dictionary Wakati huo mvua haikuwa na watu walikuwa watu walifurahia michezo iliyowapa furaha., Inyinga yiyi imbula yalange niyagoti na vandu valange no vusangali kokola mikinu josi jo kuyanzitsa.,sw,luy,Maragoli,translations Yazanga kuvugula livugana, Yuaja kuchukua waumini,luy,sw,Maragoli,translations "Behold the birds of the heaven, that they sow not, neither do they reap, nor gather into barns; and your heavenly Father feedeth them. Are not ye of much more value then they?"," Lolele khumanyonyi akokhwikulu, shikarakanga kata okhuchesa kata okhubiikha mubiachi ta, nebutswa Senywe ouli mwikulu akalisinjia. Nenyu shimushila muno amanyonyi ako?",en,luy,Luwanga,bible Wembe huuzwa kwa bei gani, Lugembe luveeye navuguliki?,sw,luy,Maragoli,translations oletsa nyanga shina?, When are you coming?,luy,en,Luwanga,translations "and chief seats in the synagogues, and chief places at feasts:"," Bachama okhwikhala khubifumbi ebilayi, ebieimbeli mutsisinagogi, nende okhulobola habundu aholuyali ahokhwikhala nibali mumasabo.",en,luy,Luwanga,bible "Abamesi benyanga busuma nende siriro,inyeni nende ingokho.", Walevi hutaka ugali kwa mboga kama samaki na kuku.,luy,sw,Marachi,translations level, okhukwalasia,en,luy,Luwanga,dictionary omwikulanda, firstborn child of a woman,luy,en,Luwanga,dictionary "Obwikho bushira obwitsa; shibufwitsanga tawe (JWA 25) Olwikho shinobwitsa (AMI222) Blood relationship is superior to friendship (it continues regardless). Blood relationship is not like friendship. 341. Obwikho namatsayi, obwitsa nobuchamani"," Kinship is a blood relationship, friendship is a love relationship.",luy,en,,proverbs Egengere, Kengele,luy,sw,Maragoli,translations ipundamulia, zebra ( Or what man is there of you, who, if his son shall ask him for a loaf, will give him a stone;",luy,en,Luwanga,bible Naye alisunda ahimbi ku mwinye., Naye atawakumbatia,luy,sw,Maragoli,translations "olakalukha lwangu, ko!", come back quickly!,luy,en,Luwanga,dictionary Alamukhola enywe mube bakali lukali., Atawafanya nyinyi muwe wengi sana.,luy,sw,Bukusu,translations Kifungua mimba ni mtoto wa kujivunia., Mwana wa mbiri ni chekoyero.,sw,luy,Maragoli,translations "walipokamilisha mazungumzo , mwalimu alinielekeza niende nicheze na wenzangu.", mama ngayamala khulomaloma naye mwalimu yambolela nzie mbaye nende vasiange.,sw,luy,Marachi,translations omurumba," sp. of sacred indigenous tree, tall and straight",luy,en,Luwanga,dictionary "Yesu nabeechibe nibarulaho nibabirira mu Galilaya. Ne nalenya mbu omundu yesi yesi amanye aha yali tawe,"," And they went forth from thence, and passed through Galilee; and he would not that any man should know it.",luy,en,Luwanga,bible ilikuwa usiku saa mbili., yari msiro saa mbili.,sw,luy,Marachi,translations Ndimu nzuri iko mtini., Indimu indahi eveeye kumusaala.,sw,luy,Maragoli,translations Aliponifungua mkono mmoja nilimpiga ngumi moja kwa kutumia mkono wa kushoto., Ngayafungula mkhono mlala ndamukhuya ingumi ya sikada.,sw,luy,Marachi,translations inyanga ndala siduyu siathia hukonya ngalwavaria., siku moja sungura alienda kutafuta jinsi wanavyokula.,luy,sw,Marachi,translations Litulitsa amasu lialondana nu vulitu vwo mundu wakuza., Kunyolewa kwa nywele kulitegemea umuhimu wa aliyeaga.,luy,sw,Maragoli,translations oburi, fear; cowardice,luy,en,Luwanga,dictionary but yet; in that case; if; introduces conditional clause, khane,en,luy,Luwanga,dictionary "fierce; bad-tempered; of a scolding disposition (omuhalaba, abahalaba, etc.)", -halaba,en,luy,Luwanga,dictionary be unable; be overcome; ekhayirwe 'it's got me beaten', okhukhaywa,en,luy,Luwanga,dictionary indolio, bullet,luy,en,Luwanga,dictionary cut grass and burn it for the ash used in seasoning foods, sheba omunyu,en,luy,Luwanga,dictionary pumpkin leaves (see also liso), lisebebe,en,luy,Luwanga,dictionary "Je, kuna uwezekani kwamba linyolonyolo ni dawa?", Linyolonyolo likaveeye lunyaasi kuvandu nabos,sw,luy,Maragoli,translations "A light for revelation to the Gentiles, And the glory of thy people Israel."," Khandi obwa wakhola okhuba obulafu obwokhufwimbula injilayo khubamahanga, nende obwokhureera oluyali khubandubo ba Isiraeli.""",en,luy,Luwanga,bible MHESHIMIWA ELIUD WANYONYI NAYE ALIWAOMBA WAZAZI WAWE WAANGALIFU ZAIDI KWA WATOTO WAO HUSUSAN WASICHANA AMBAO HUPATA MIMBA ZA MAPEMA NA PIA WAVULANA WASIO ALIYASEMA HAYA KATIKA WADI YA MUKUYUNI., NALOMALOMA MUMULUKHA OKWO LUKONGO WA MUKUYUNI OMWAMI ELIUD WANYONYI AMAKHULANGILILA BABEBUSI KHULELA BABANA BABWE MWIBA LILAYI KHUKHINGILILAKHO BISOMBO BIE KHUKHWINYOELA MUBANA BAKHANA ALALA NENDE BIKHOLWA BIE MAYANU MUBANA BASOLELI.,sw,luy,Bukusu,translations "kila mtu alisimama mahali pale wakazunguka kambi, kisha majeshi ya adui wote wakatoroka na kulia uchungu."," buli mundu eema abuundu wewe babotookhelela ekambi, mala banamae be musiko boosi belukha ne bakukuula burafu.",sw,luy,Bukusu,translations Venye kalidona kwenye hindi na mdomo tena ukakwama, Lwakatsoma mu liduma numunwa kandi guhanda mu,sw,luy,Maragoli,translations Mamake aliyemzaa hakuruhusiwa kuenda naye alipooleka, Kandi nnyia umwivuyi siatsia naye mulukali havundu mba,sw,luy,Maragoli,translations Na henza liuva no mweli na tsingerengani likumi ne indala vya sigamira inze.," Tazama jua,mwezi na nyota kumi na moja zikaniinamia.",luy,sw,Maragoli,translations Wanasema wao wanazoa., Valola yavo vayoyaa,sw,luy,Maragoli,translations shine on; give light to, okhumulishira,en,luy,Luwanga,dictionary okhusika," grill meat, fish, etc., over a very slow fire of hot embers so as to dry it",luy,en,Luwanga,dictionary "6 Mu madiku ga Shamigari mwana Nokutwula Zebuloni, ava guni"," 6 katika siku za shamkari mtoto kutoka Zebuloni,amewashika.",luy,sw,Maragoli,translations e.g Ndakhuchama nende mwoyo kwanje kwosi., e.g. I love you with all my heart.,luy,en,Luwanga,translations nyakhusenje wanje, my aunt,luy,en,Luwanga,dictionary "And others fell into the good ground, and yielded fruit, growing up and increasing; and brought forth, thirtyfold, and sixtyfold, and a hundredfold."," Nayo imwo yindi niyikwa mwiloba lilayi, niyimela niyikhula, niyaama ebiamo nibitsiililila okhumeetekha akhandi amakhumi kane, eyindi akhandi amakhumi kasasaba, nayo eyindi akhandi eshikhumi """,en,luy,Luwanga,bible Omusala omurerere kunina owakumanya, Only the experienced climbs the slippery tree.,luy,en,,proverbs "dowry payment, brideprice, marriage (see also ikhwe, which more particularly refers to the cattle paid)", obukhwe,en,luy,Luwanga,dictionary Ing'ombe ni siruke sia mudala., Ng'ombe ni mfugo wa nyumbani,luy,sw,Marachi,translations "Nio Farao arakho bakholi bewe baroongie Aburamu alala no mukhasi wewe, nende buli siindu nisio aaba nasio.", Ndiposa Farao akawaaamrisha wafanya kazi wake wamsindikize pamoja na vitu vyote alivyokuwa navyo.,luy,sw,Bukusu,translations Ne khuboolela ndi omundu ache ne nawe ne akhaache ., Na ninakwambia kuwa mtu aende na wewe iwapo ataenda.,luy,sw,Bukusu,translations ndajama hulomaloma luga luange., napenda kuzungumza lugha yangu.,luy,sw,Marachi,translations "stop falling or pouring (of rain, hemorrhaging)", okhukatukha,en,luy,Luwanga,dictionary Wele wenywe amuelesie enywe sibala sino ne kakhali naeelesia Yoshua kamalaka mala mu menyemo., Mungu wenu amewapa nchi hii lakini nimemkabidhi Yoshua sheria na ni sharti muyatii.,luy,sw,Bukusu,translations omukoosi, one who is beloved; favored; honored; pet,luy,en,Luwanga,dictionary obwikho," relationship; kindred; membership of the same clan, or of one's mother's clan",luy,en,Luwanga,dictionary """Khandi emuboolela mbu, babili khwinywe nibaba nibafuchilisania mushialo khwikhuwa liosi liosi eliabasaba, Papa womwikulu alabakholela shinga olwa benya."," Again I say unto you, that if two of you shall agree on earth as touching anything that they shall ask, it shall be done for them of my Father who is in heaven.",luy,en,Luwanga,bible "A vugule vandu ye,"," Anyakue walio wake,",luy,sw,Maragoli,translations standing; alitsanga masinjira 'he eats standing', masinjira,en,luy,Luwanga,dictionary Na nzeganira ubwoni, Natubu dhambi,luy,sw,Maragoli,translations Mara nyingi waliomtembelea walitenga vyakula kama zawadi kwa nyumba ya Yule aliyejifungua, Hali kanyingi avaluti valetanga vyokulia kuli vihaanwa ku nyumba yo mwana yivuliywi mu.,sw,luy,Maragoli,translations Mulasaala babaana basoleeli ne bakhaana mulabatibia sikila balayilwa engo wowo., Mtazaa watoto wavulana na wasichana mtawapotezea sababu watapelekwa nyumbani kwako,luy,sw,Bukusu,translations "Vamudiira nivateevana galaha nivavoola, ""Heene akagonaa naho?"" Valala vagaya, na vandi vavoola, ""Yee agonaa.""", Waliomkuta hapo waliulizana ikiwa analala.Baadhi wakasema kuwa analala na wengine wakapinga.,luy,sw,Maragoli,translations tempter, omurecheshi,en,luy,Luwanga,dictionary Aliwarai watu wakumbuke jinsi Mungu alipowaleta na kuwavusha jangwani., Ekoonjelela babaandu bakhebulile nga Wele ne abareerire mala ababisia mu sichiimi.,sw,luy,Bukusu,translations LWA INZE NDOLA UMUSALABA, NIONAPO MSALABA,luy,sw,Maragoli,translations Waliokuwepo kwenye umati walibaki wakicheka sana, Avalio mukiduma vatigala muuseko nivaseka ligali.,sw,luy,Maragoli,translations "Shichila mutsinyanga etsio amatinyu kakhabeho, akashili okhubakhwoho okhurula khukhuchaaka khweshialo okhuula bulano ta, ne khandi shikakhabekhwoho inziayo tawe."," for then shall be great tribulation, such as hath not been from the beginning of the world until now, no, nor ever shall be.",luy,en,Luwanga,bible tsifwa," vegetables, herbs; any food (meat, fish, etc.) eaten as a relish with obusuma (see also elyani)",luy,en,Luwanga,dictionary "Olwa Yesu yabalola, yabalanga mbu bamulondekhwo, ne nibalekha Zebedayo sabwe nende abakholi babwe, ne nibamulondakhwo. Yesu ahonia omusaatsa owali neshishieno"," And straightway he called them: and they left their father Zebedee in the boat with the hired servants, and went after him.",luy,en,Luwanga,bible Kuhubiri kwake Musa kwa pili, Lililwacha lia Musa lie khabili,sw,luy,Bukusu,translations Siku hizi nalala kama nimechuchumaa., Lero ngonanga nenzetegi.,sw,luy,Maragoli,translations "U Mtakatifu, nawe U mapenzi"," U veeye Mwideeri, si ha Ii ho wundi,",sw,luy,Maragoli,translations "Mana tsimoni tsiabwe nitsitimbusibwa. Yesu nabalaka obutinyu ari, ""Mulaboolelakhwo omundu yesi yesi kano tawe!"""," And their eyes were opened. And Jesus strictly charged them, saying, See that no man know it.",luy,en,Luwanga,bible Unjendere shinga Odeya nende Lukhoba?, Have you come to me in the manner of odeya and Lukoba?,luy,en,,proverbs siku moja njaa ilitokea walipokuwa wakiishi na siku moja mama nasio akiwa anatembea alipata mti uliokuwa na aprikoti zilizoiva., thinyanga thindi einzala yakwa musialo siavarimo mana inyanga mama nasio yari naakendanga nanyola musala kuama thinduri thinyingi mana thienga.,sw,luy,Marachi,translations muamke alfajiri jua linapochomoza kisha mvamie mji haraka ., Mwinyokhe makhelebende enyanga ne soa mala mwibwaalale lukoba khangu.,sw,luy,Bukusu,translations Kulimwa okufutukha, You cultivate what you can finish.,luy,en,,proverbs Yesu yivulwa mu Bethlehemu.," Alizaliwa, huko Bethlehemu",luy,sw,Maragoli,translations "Ne omukhalabani oyo shiyali nende ebindu ebihela okhurunga likofi elo ta. Kho omuruchi oyo nalaka mbu omukhalabani oyo akusibwe, ye omwene halala nende omukhasiwe, nabaanabe, nemianduchie chiosi, khulwa okhurunga likofi elo."," But forasmuch as he had not [wherewith] to pay, his lord commanded him to be sold, and his wife, and children, and all that he had, and payment to be made.",luy,en,Luwanga,bible light; cause to glow, okhwashia,en,luy,Luwanga,dictionary "Wavulana na wasichana waliokuwa wakioana walipaswa kujua mambo ya ""KUCHIMBA KABURI."""," Avana vayai na vakana avaletana vadukana vamanye ilinga'ana livoola ""KUTEMA KELOVA"".",sw,luy,Maragoli,translations "Mana Yesu niyema, ne naboola ari, ""Mulanje yetse."" Nibalanga omubofu oyo, nibamuboolela bari, ""Yuma ikholo, sinjila, Yesu akhulanganga."""," And Jesus stood still, and said, Call ye him. And they call the blind man, saying unto him, Be of good cheer: rise, he calleth thee.",luy,en,Luwanga,bible Ikabaki kuwa mluhya mmarachi anazungumza kimarachi, Nebidong'a mbu omuluhya omumarachi asunga olumarachi.,sw,luy,Marachi,translations kata, or; even; even though; either; although,luy,en,Luwanga,dictionary "Walimchukua hata Luti pia , mtoto wa ndugu ya Aburamu aliyekuwa akiishi karibu na Sodoma na mali yake kisha wakaondoka ."," Babukula akhaba Luti yesi , omwana owa wandaye owa Aburamu , owaba ne amenyile siimbi Sodoma ne kimiandu kiewe mala barekukha .",sw,luy,Bukusu,translations Mungu mweza wa vyote., Wele Omunyali Owa Bioosi.,sw,luy,Bukusu,translations Let me try, Lekha endemekho.,en,luy,Luwanga,translations "Kwidzominya, Dada wobukumi,"," Twatukuza, baba mwenye enzi",luy,sw,Maragoli,translations Suta lusaala ne bulwaani bowo owe lisaaye liewe okhengile mu libuusia., Beba kijiti na silaha yako wa uzao wake usiingie kwa mkusanyiko.,luy,sw,Bukusu,translations Tungoje ahadi zake, Kulinde lilagana lilie,sw,luy,Maragoli,translations generous person; giver, omuhani,en,luy,Luwanga,dictionary bring to life; revive; bring round, okhulamusia,en,luy,Luwanga,dictionary Kando ya boma upande miti ambayo itakiinga maovu," Haango mukiliibwa usimiki iliyilinzu mukilibwa halala na kinagozi anoho ilikuvu na titovo,yivi vilakukuungila tsimoni tsi ndaamanu.",sw,luy,Maragoli,translations stretch oneself; throw oneself down; throw out arms and legs, okhutalatala,en,luy,Luwanga,dictionary Etsinyanga tsia korona avaluya avangi vakira ni vafua nge tsingoho msialo siefwe., Siku za korona waluhya wengi walikufa kama kuku kwa nchi yetu.,luy,sw,Marachi,translations okhulambuula, explore; pay a visit of inspection; visit every part,luy,en,Luwanga,dictionary U langi livugana ku inze kushonolonya vasoleli vange., Amita mkutano mkuu kinyume change ili kuwaponda vijana wangu,luy,sw,Maragoli,translations Nina shamba langu nimepanda ndani miti mitano -Kiganja, Mbeye no mulimi gwange ndataga mu misaala gitano - Kigalo,sw,luy,Maragoli,translations "stretch up, raising oneself on tip-toe, as in trying to reach something high up, or to peep over an obstacle", okhwieneresia,en,luy,Luwanga,dictionary "Mshialo shino khuri nende sindu silangungwa mbu ing'ombe, Ing'ombe yenyekhana khuria bulayi."," Ulimwenguni huu tuna kitu kinachoitwa ng'ombe, ng'ombe anahitaji kula vizuri.",luy,sw,Marachi,translations "Khwako, mulakholela basiku niye amuyile mu sibala sikeni nisio mwarobora enywe namwe bakuuka benywe nibo Wele Omunyali Owa Bioosi alikho acha khuruma beche mwinywe."," Kwa hayo, mtafanyia maadui ndipo awapeleke kwa nchi ngeni ambayo mliteua nyinyi ama mababu zenu ambao mungu mweza wa vyote ako anaenda kutuma waje kwenu.",luy,sw,Bukusu,translations Chapii., Lubada,sw,luy,Maragoli,translations watu wa Shekemu wakaweka watu kwa mlima wa juu wajifiche kisha wakavamia Abimeleki tena wakanyang'anya kila mtu aliyepita kwa njia yao., babaandu ba shekemu bara babaandu Khu sikulu Khu ngaaki bekise mala bebwaakale Abimeleki lundi banuula buli mundu owabira Khu ngila yabwe.,sw,luy,Bukusu,translations mosquito, isuna,en,luy,Luwanga,dictionary arise; get up; wake up, okhubukha,en,luy,Luwanga,dictionary Lilakalukha., Litarudi.,luy,sw,Bukusu,translations "ribs (see also sg. olubafu 'rib' and loc. mumbafu 'side of the body, where the ribs are')", tsimbafu,en,luy,Luwanga,dictionary "Imbeni, sifuni Bwana, wapendwa wa Mungu"," Yimbi, mwidzominye Mwami, vandu va yanzeywi.",sw,luy,Maragoli,translations "AKISEMA HYA AQKIWAHOTUBIA WANACHAMA WA KIKUNDI CHA MAENI CORNER KATIKA WADI YA MAENI ENEO BUNGE LA KIMILIWANDILI,I ALIHAKISHIA WKAAZI HAO KWAMBO WIZARA YAKE IMO KATIKA HARAKATI ZA KUREKEBISHA MTIRIVYOGO UNAOSHUHUDIWA KATIKA HSPITALI HIZO NA KWA HIVYO WASIWE NA HOFU YA KUTEMBEA HOSPITALI HIZO.", NALOMALOMA KHUBASANGI BE KUMUKANDA KWA CONER MAENI MULUKONGO LWA MAENI MWISASA LIE BUJUMBELIA KIMILILI WANDILI AMAKHUSUBISIA BAMENYA MBO SIKUKA SIEWE SILI MUMBILO CHE KHUKOLOLA EMBOTOKHELELA MUMAKANGILO KOSI MUKAUNTI EYO NE NONO BAKHABA NE BURI BWE KHUCHICHANGAMO KHUENJA BUSILIKHI TAWERE,sw,luy,Bukusu,translations Nyota, Eng'ereng'ani,sw,luy,Maragoli,translations Bulware buno bwaleera bukhonyi khutsifamilia tsisabi., Huu ugonjwa ulileta usaidizi kwa familia nyingi,luy,sw,Marachi,translations nilienda jikoni nikawasha moto kupika chai ili ninywe., ndaathia mujikoni ni thafia muliro hudeha ichai ili hunywe.,sw,luy,Marachi,translations "Soma malina haya: Jumapili, Jumatatu, Jumanne, Jumatano, Alhamisi, ljumaa, Jumamosi"," Soma ameta yaga: Jumapili, Jumatatu, Jumanne, Jumatano, Alhamisi, ljumaa, Jumamosi",sw,luy,Maragoli,translations okhulondachirira, chase; follow and try to overtake,luy,en,Luwanga,dictionary aleraa, Analea,luy,sw,Maragoli,translations "Hapo zamani za kale, wakati wa babu zetu walikua na ng'ombe wengi sana", Khale khale tsinyanga tsia bakuka befu balitsingi nende tsing'ombe tsisabi muno.,sw,luy,Marachi,translations okhusirana, detest each other,luy,en,Luwanga,dictionary "And when the multitudes heard it, they were astonished at his teaching."," Ne olwa abemikanda bahulilakhwo amakhuwa ako, bahuchisibwa muno nende ameechesioke ako. Lilako likhulundu mukoosi",en,luy,Luwanga,bible Ulitunza kunawa kila wakati.," Buariekesea Khusaba buli sikha,",sw,luy,Marachi,translations "Wele Omunyali Owa ba bakholwa ne babaandu, bababechwa Bioosi asiima bakuuka benywe, mala khukhwama khu mirongooro ne khu aamurobora enywe, omwene aamurusia emaabaale."," Mungu mweza wa vyote wa waliofanywa na watu, waliokuja wakapenda mababu wenu, kisha kwa miti na kwa kumteua nyinyi,mwenyewe alimtoa kwa mawe.",luy,sw,Bukusu,translations Woo ohaa!ni mimi Lledi, Woo ohaa!niinze Lledi,sw,luy,Maragoli,translations "Then came to him the mother of the sons of Zebedee with her sons, worshipping [him], and asking a certain thing of him."," Mana nyinamwana abaana ba Zebedayo niyetsa khu Yesu halala nabaanabe abasiani babili, nasikama imbeliwe namusaba obukhoonyi.",en,luy,Luwanga,bible Na watu wote watajibu kuwa yawe hivyo.," Ne babaandu boosi balikobosia bali kabe kario.""",sw,luy,Bukusu,translations "Baisiraeli enyuma we lifwa lia yoshua, mu sibala sie bikulu, mu maayo mwe ebunafubo owa kanaani.", Waisraeli baada ya kufa kwa yoshua kwa nchi ya vilima kwenye bonde kaskazini mwa kanaani.,luy,sw,Bukusu,translations Ndipo akatutoa sisi Misri., Nio aakhurusia efwe e Misiri.,sw,luy,Bukusu,translations Mukaana nguba - Chai, Msichana nipige -Chai,luy,sw,Maragoli,translations okhurandula, tear; rip,luy,en,Luwanga,dictionary UGONJWA WA KORONA ULILETA MANUFAA KULIKO MABAYA., OBULWAYE BWA KORONA BWALERA MAKHUA MALAI KHUSIRA MABI.,sw,luy,Marachi,translations "And he called unto him his twelve disciples, and gave them authority over unclean spirits, to cast them out, and to heal all manner of disease and all manner of sickness.", Yesu yalanga abarumebe ekhumi nababili halala nabahelesia obunyali okhurusia ebishieno nende okhuhonia obuteshele bwetsimbia tsiosi nende obulwale bwosi.,en,luy,Luwanga,bible Kata kario bazee vakhare sibakosa ni vabola mbu nolola vindu nibimetameta manya mbu vialongwa., Hata hivyo wahenga hawakukosea waliposema ukiona vialea jua vimeundwa,luy,sw,Marachi,translations olusuli," tough creeper which is smoked and split and used to tie on hoe handles, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary Ndipo Ebesaki akapata huku Atonibe akampa msichana wake Akisa mfalme wa nchi kisha wakapigana akawa mke., Nio Ebeseki banyoolayo Atonibe aamuelesia omukhana wewe Akisa omwami we lukoba mala bapna aba omukhasi wewe.,sw,luy,Bukusu,translations "Nio Sebuli aboolela Kaali ali, lilolamaloma liowo lie khukhwilola khuboola lili waena? Ewe se oli niwe owareebera oli sina sikila efwe ne khukholelanga umundu Abimeleki yuno? Abano bali babaandu nibo ewe walekelesiange Nono rura oche upane na nabo."," Ndipo Zebuli akamwambia Gaali kuwa, maongezi yako ya kujiona kusema yako wapi? Wewe si ndiye uliyesema kuwa kwa nini sisi humfanyia mtu Abimeleki huyu? Hawa ni watu ambao wewe ulikuwa ukiwadharau sasa toka uende mpigane nao.",luy,sw,Bukusu,translations mukhasi yari yafwala inguvo indayi nende musacha yari yafwala isuti ya ihali ya ekulu handi vandu vari vechule upara ni chinyende muchoo., Mke alikuwa amevaa nguo nzuri na mume alikuwa amevalia suti ya hali ya juu na watu walikuwa wamefurika utadhani ni funza/buu nyooni.,luy,sw,Marachi,translations okhusara eshikuka, decorate a pot rolling a plait of strands of grass against wet clay,luy,en,Luwanga,dictionary indebe, stool; chair (see also eshisala),luy,en,Luwanga,dictionary "Nibachaaka okhumwinamila nende okhumushiesia nibaboola bari, ""Oyindile, iwe Omuruchi wa Abayahudi!"""," and they began to salute him, Hail, King of the Jews!",luy,en,Luwanga,bible Okwaro yali nende omukasa kwokhumukhono., Okwaro alikuwa na bangili mkononi mwake.,luy,sw,Marachi,translations Aburamu engilamo mala acha ola abuundu atakatifu e kumurongooro kumuboofu kwe More mu shekemu. Mu biise ebio Bakanaani baaba mu sibala esio., Abrahamu aliingia na kufika mahali patakatifu penye mti mkubwa wa Moremu Shekemu. Kwa wakati huo wakanaani walikuwa tayari kwenye inchi hiyo.,luy,sw,Bukusu,translations Mama yadehere ichai ya bakeni huang'ua yabere indai., Mama akapika chai ya wageni tukakunywa ilikua nzuri.,luy,sw,Marachi,translations "19 Widzulitse lidambidzwa lyange na likenya lyange, kilulu nendulwe"," Kumbuka mateso yangu na msiba wangu,uchungu na nyongo.",luy,sw,Maragoli,translations Yanza utevelitsi mulivulana lilio avandu vakwivula ni vaaha ukuduka kumakura gaduka saba naho likumi halala ni ibili yoyo kuli yivulana, Nakusihi uulizie kwa kuzaliwa kwako watu wangapi wamezaliwa na kufikisha rika saba au kumi kama walivyozaana hapo awali,luy,sw,Maragoli,translations kata chindalo chiefwe chiri nende vyahulia vilai sana., hata mashaba yetu yana vyakula vitamu sana.,luy,sw,Marachi,translations Majukumu ya mtoto msichana, Miyinzi jo mwana mukana,sw,luy,Maragoli,translations Na wiiti vosi Ava loleka kuva avokuyanzidza imoni., Naye amewaua hao wote Waliopendeza macho.,luy,sw,Maragoli,translations Watu wengi kabla ya kuwa marafiki na ndege., Avandu vanyingi vakiri kuva avalina vamanyonyi.,sw,luy,Maragoli,translations tipo," white, when referring to female animals",luy,en,Luwanga,dictionary Wanjia walizozana na Kaleefu waking'ang'ania shamba., Wanjia basoolana nende Kaleefu nibafunana omukuunda.,sw,luy,Marachi,translations Nasema hivi kwa maana watoto wameanza kutatiza vijijini. Wazazi dalili ya mvua ni mawingu. Mimi Philipo nimesema na nikamaliza., S.Mbolanga ori khulwa khubera abana bachakire khunania khumakongo. Esie philipo mbolere ni marire.,sw,luy,Marachi,translations Amatsi shikali nomwoyo omubi ta (TWA93) Water does not discriminate., Amatsi kabula omwoyo mubi,en,luy,,proverbs Nakwambia mwanawetu kulikuwa na msichana mwingine, Khubolela mwanawefu yaliyo omukhana oundi.,sw,luy,Marachi,translations Uloli libiiba lirala lira., Ameona lile tanki moja.,luy,sw,Maragoli,translations Isimba ikona abakwana (AMI122) Isimba ikonanga abafuchirisaniye (WOY113) Only those who are in good terms can stay in one bachelors hut. The boys' hut is a sleeping-place for friends., Isimba yikonanga abahulirisania,en,luy,,proverbs okhumalirikha, come last; bring up the rear,luy,en,Luwanga,dictionary khatsotso, repeatedly; every day,luy,en,Luwanga,dictionary "Yesu nakalusia ari, ""Mbushiina niureeba eshili eshilayi? Aliho mulala yenyene ouli omulayi. Ne noba niwenya okhwinjila mubulamu bweinziayo, olinde amalako."""," And he said unto him, Why askest thou me concerning that which is good? One there is who is good: but if thou wouldest enter into life, keep the commandments.",luy,en,Luwanga,bible isimbi," cowrie shell, color (of cowrie shell)",luy,en,Luwanga,dictionary okhuyusia, reach; deliver; complete; fulfill,luy,en,Luwanga,dictionary """MTOTO AKIWA TUMBONI HUIGA TABIA YA WAZAZI""", MWANA NAVE MUNDA AMAYIGA IMIIMA JA VIVURI,sw,luy,Maragoli,translations "Yeftha akarudia maneno ya agano yote mbele ya mungu mweza wa vyote, misipa."," Yefuta elamo kamakhuwa ke endakaano koosi Ebweeni wa wele omunyali owa bioosi, e misipa.",sw,luy,Bukusu,translations term of address used familiarly between equals, bane,en,luy,Luwanga,dictionary Yatakuwa hivyo kwa sababu hamjanifanyia kufika kwa andiko., Kalaba kario sikila aba se mwakholeele khukhwola khu liandiko.,sw,luy,Bukusu,translations okhulyula," hunt out charms or medicines that are said to have been hidden in a house, village, etc., to cause illness or other bad fortune",luy,en,Luwanga,dictionary Omukhasi niye Kileati akhwa aba ne baabana babaandi basoleeli., mwanamke ambaye Gilead alitolea magari alikuwa na watoto wengine wavulana.,luy,sw,Bukusu,translations Yalola mbu obukusi bwebindu bwali obwakhekulu muno., Aliona kuwa uuzaji wa bidhaa ulikuwa ghali sana,luy,sw,Marachi,translations Uchangue njia uipendayo, Otovole lero chawenyanga,sw,luy,Maragoli,translations okhusikula, move; move on,luy,en,Luwanga,dictionary ancestor; great-grandfather; great-grandson or daughter, eshisoni,en,luy,Luwanga,dictionary "Hata ndege ikitua ama kuanguka katika mlima wa volcano, huwa haionekani kwa sababu juu ua mlima huu ni mhali patakatifu pa Mungu."," Endege nigwiyi ku eloleka hitsiyi ,mba, kigila kwigulu kwe kigulu nu kutakatifu kwa Nyasaye.",sw,luy,Maragoli,translations baraka akaita Ukoo wa Sebuluni na Nafutali waje keteshi kisha watu elfu kumi wakamfuata., baraka alanga chikholo cha sebuluni ne Nafutali chiche e keteshi mala babaandu chielefu likhumi bamuloondakho.,sw,luy,Bukusu,translations Musungu mumissioni walangwa REES evologoli niye wegitsa avandu kwombaka tsing'ina tsya matsi ma lero avandu nivatanga kulagira uvukima vwe liboso mu vunyingi, Mzungu mmisionari kwa jina REES ndiye aliyefundisha watu kujenga visiagi vilivyotumia maji katika maeneo ya Maragoli na kuwafanya watu kuanza kula ugali mahindi kwa wingi.,luy,sw,Maragoli,translations "Wakati huu, haikuwa rahisi kusonga ugali kutoka kwa mahindi.", Inyinga yene yiyi si vwali vodoto kolomba uvukima kutula ku maduma dave.,sw,luy,Maragoli,translations Khurukanga tsing'ombe tsia kienyenji nende etsia sisuungu. Khutsing'ombe tsino khuri nende etsi amabeere nende inyama., Tunafuga ng'ombe wa kienyeji na wakizungu. Kwa ng'ombe hawa tunawale wa maziwa na nyama,luy,sw,Marachi,translations exclamation of surprise; lit. ‘our (people)', abefu!,en,luy,Luwanga,dictionary Na kusafisha moyo, Nokhulavidza myoyo.,sw,luy,Maragoli,translations "Yesu, Yesu, Yesu."," Yesu, Yesu, Yesu.",sw,luy,Maragoli,translations Keshitere, Good afternoon,luy,en,Tsotso,translations Ng'ombe ni mufugo ambaye anafaida kubwa ulimwenguni., S. Ing'ombe ni siruko siri nende ifaida ikhongo sana mshialo.,sw,luy,Marachi,translations sputum; phlegm, amakholole,en,luy,Luwanga,dictionary Watoto wangu wameachwa peke yao kwa sababu adui amenishinda., Avana vange va lekeywi vengine kigira musigu u nguuti.,sw,luy,Maragoli,translations "Tegeni maskio enyi wakuu, watu wa Mungu wakuu"," Tegidze amatu ,O mwinye ava-Hene yahoo va Yahova va E nene;",sw,luy,Maragoli,translations "Na kila mara msimamizi wa vyote mungu wao wamfanyie akiwa amefariki, watu wakarejelea dhambi kisha wakaabudu miungu Baali wakarudi kwa njia za kitambo na matendo na Ashitoreti."," Ne buli lwoosi omwimeelesi owa bioosi wele wabwe bamkholela ne afwiile, babaandu bakaluukhananga bumayanu mala basaaya bawele Baali bakobole khungila chikhale ne likhola ne Ashitoreti.",sw,luy,Bukusu,translations -memu, sharp; pointed,luy,en,Luwanga,dictionary "cents, money (see also amamondo)", amapesa,en,luy,Luwanga,dictionary weeding season, elyaka,en,luy,Luwanga,dictionary Musalisi nomuprofeti VA livirirwa mu hatakatifu ha Yahova?, Je! Kuhani na nabii wauawe Katika patakatifu pa Bwana?,luy,sw,Maragoli,translations frolic, okhubala tsinjemo,en,luy,Luwanga,dictionary siri wa nyasaye sivulawo silawethanga., hakuna kisichoisha kilicho kwa mungu.,luy,sw,Marachi,translations Lubada, Chapii,luy,sw,Maragoli,translations """Mbushiina abeechibo nibalalondanga amechesio kabakuuka befwe bakhuhelesia tawe? Okhuba shibasaabanga amakhono nibashili okhulia tawe.""", Why do thy disciples transgress the tradition of the elders? for they wash not their hands when they eat bread.,luy,en,Luwanga,bible Nabo nibakalukha okhuboolela abeechi bandi. Nebutswa abeechi bandi abo shibasuubila abashiabwe abo tawe. Yesu aloleshela abeechibe ekhumi namulala, And they went away and told it unto the rest: neither believed they them.,luy,en,Luwanga,bible amakakha," itch, scabies",luy,en,Luwanga,dictionary Malaika owa wele omunyali owa bioosi amuboolela lundi ali ndakucha lisaaye liowo libe likali likhabalikha tawe., Malaika wa mungu muweza wa vyote akamwambia tena kuwa nitazidisha uzao wako uwe mwingi usioweza kuhesabika.,luy,sw,Bukusu,translations obukondo bwelisutsa, green color,luy,en,Luwanga,dictionary Liveye ku nelidiku na lwe liuva ligota ku mba., Hakuna siku ambayo jua huweza kupotea.,luy,sw,Maragoli,translations Niishi na Yesu Bwana., Menya na Yesu Mwami wange.,sw,luy,Maragoli,translations Nibebe vizuri -Kiti, Ndera vulahi - Endeve,sw,luy,Maragoli,translations "Tena akizikwa, huzikwa kabla saa sita kuisha."," Kandi natevwa, atevwe saa sita nitavita.",sw,luy,Maragoli,translations Amagondi galondaa Amondo., Kondoo wanamfuata Amondo,luy,sw,Maragoli,translations Hata hivyo mbegu ya mahindi ya kiasili haikupotea yote., Amaduma gandi yaga kali ndyo si gagotera ligali dave.,sw,luy,Maragoli,translations My beautiful, Omukhasi wanje omurembo,en,luy,Tsotso,translations Biekesia mbu ipusi iri nende obulayi bwayo nende obubi bwayo, Huonyesha kuwa paka anauzuri wake na ubaya wake.,luy,sw,Marachi,translations "But if that evil servant shall say in his heart, My lord tarrieth;"," Nebutswa oubula obwisiikwa oyo, aboola mumwoyokwe butswa ari, 'Omwami wanje ashiindile okhuchelela/",en,luy,Luwanga,bible Korona ilileta maafa mengi ikifanya watu wakawa wafiwa hata iliua watu wakubwa sana., Korona yaghama mafua mangi nende khukhola bandu khuba barekhwa nende betsa babwe khata bwera badu bakhongokhongo muno.,sw,luy,Marachi,translations Endi omulamu, I'm fine,luy,en,Tsotso,translations Owulushe bulayi kuka., Rest in peace Grandpa,luy,en,Luwanga,translations "Khulweshio, mufuchililanga mbu muli abolwibulo lwabenabo abeera abalakusi!"," Wherefore ye witness to yourselves, that ye are sons of them that slew the prophets.",luy,en,Luwanga,bible pebble, imbale,en,luy,Luwanga,dictionary Ni mimi Lledi, Haa ninze lledi,sw,luy,Maragoli,translations The wife who despised her husband was stranded with visitors., Owakorwa oburuchi omumanyira mukhunywesia(AMI285) You will know an amateur livestock farmer at the drinking hour.* 534. Owaleka owamurera yayumba nabacheni,en,luy,,proverbs draw the last drop of water from a jar, okhushenulula,en,luy,Luwanga,dictionary "All things therefore whatsoever ye would that men should do unto you, even so do ye also unto them: for this is the law and the prophets."," ""Kho mukholelenje abashienywe amalayi aka mwesi mwakhekomba mbu boosi bamukholele inywe. Shino nishio eshisina shiamalako ka Musa nende amechesio kabalakusi. Omuliango Omunyelele",en,luy,Luwanga,bible okhukotia, bend,luy,en,Luwanga,dictionary "Shimwasomakhwo Amahandiko kano ta? Akaboolanga mbu, ‘Lichina liene liabombashi baloba, liekhola olwanzilo lwomukoona."," Have ye not read even this scripture: The stone which the builders rejected, The same was made the head of the corner;",luy,en,Luwanga,bible KULI KUNYALA KUTUMIKILA KITABU YIKI., JINSI TUNAVYOWEZA KUTUMIA KITABU HIKI,luy,sw,Maragoli,translations Ne shiyakholakhwo eshiamakana eshikhongo yaho tawe. Habula yara emikhonochie khubalwale nabo nibahona.," And he could there do no mighty work, save that he laid his hands upon a few sick folk, and healed them.",luy,en,Luwanga,bible Wake/ Kwake, weve,sw,luy,Maragoli,translations Lwe tsingelosi va twula mwigulu., Wachunga waliona malaika,luy,sw,Maragoli,translations Yai halikuwa langu, Na livuyu siliali liange.,sw,luy,Maragoli,translations "Tsingulu tsyerhu tsijehi,"," Tumepungukiwa na nguvu,",luy,sw,Maragoli,translations Ing'ombe isatsa irukhonyanga khurima tsindalo tsiefu nende inyama., Ng'ombe ndume hutusaidia kulima shamba zetu na nyama.,luy,sw,Marachi,translations Roho a menye ninze., Roho aishi nami.,luy,sw,Maragoli,translations Huu ugonjwa ulifanya mazuri kama kuwafanya watu kunawa mikono kila wakati na kukaa mbali na mtu mwingine., Obuluare buno buakhola malayi kama bindu biriba biekesia bandu husaba mahono buri siha nende hukira bandu balekhale aambi.,sw,luy,Marachi,translations okhukalukha, return; come back; go back,luy,en,Luwanga,dictionary ukitaka pesa kwa kimarachi watu husema ati pesa [matongolo], niwenya mapesa mulumarachi babolanga mbu amatongolo.,sw,luy,Marachi,translations "yaaba kumutikhinyi luume ne lulaba Khu mafuumbo bwong'ene ne se lulaba ne asi tawe, aba ndamanya ndi olikho ocha khukhundumikhira ese khuonia Baisiraeli."," ikiwa keshi asubuhi umande utakuwa kea manyoa pekee na haitakuwa na chini, nitajua kuwa uko unaenda kunitumia mimi kowaponya waisraeli.",luy,sw,Bukusu,translations Old age is not sickness., Obukofu shinobulwale!,en,luy,,proverbs Kusaata., Kuwekwa alama mwilini.,luy,sw,Maragoli,translations Ne wandaaye woyo owa nende banamulekhwa., Na nduguye wa yule aliye na wajane.,luy,sw,Bukusu,translations okhwilunda, shrink; become smaller,luy,en,Luwanga,dictionary dadangu alichuma mizabibu nikakusanya kama alivyoniambia nikusanye., mukhana wefwe yaakula mizabibu ndaabusia nga yali naamborere khukibusia.,sw,luy,Marachi,translations Aliriraa lirere, Analilia kipaza sauti.,luy,sw,Maragoli,translations okhuulukha, rest,luy,en,Luwanga,dictionary Ameno namasiru katsekha mao nafwire, Ameno namasiru katsekhanga kata mawo nafwire (TWA127) Laughter is foolish; he laughed at his mother when she was dead. Laughter is foolish; one can laugh even when the mother is dead.,luy,en,,proverbs Kuwekwa alama mwilini., Kusaata.,sw,luy,Maragoli,translations "And they went out, and preached that [men] should repent.", Kho nibarula nibatsia okhuyaala mbu abandu bekalukhasie bahonibwe.,en,luy,Luwanga,bible anajipenda mwenyewe kama kijiji chake, yejama mwene nga lukongo lwae.,sw,luy,Marachi,translations olive tree, omusaituni,en,luy,Luwanga,dictionary likhanga, guinea-fowl,luy,en,Luwanga,dictionary converse; talk to each other; have a talk, okhupa imbakha,en,luy,Luwanga,dictionary O KADALA KA BETHELEHEMU, MJI MDOGO WA BETHLEHEM,luy,sw,Maragoli,translations okhuyenzesia, flatten; calm; quieten; knock down flat 0 as in amupire namuyenzesia,luy,en,Luwanga,dictionary wembe, Lugembe,sw,luy,Maragoli,translations "Kwa sabau ya ulimwengu, na hat mbingu"," Kigira lirova lyosi, kandi bwerefu yaho",sw,luy,Maragoli,translations "NdoIi vindu vyobugasu Vyavitanga vya nda lola Hambi, m'lole vindu zana"," Nimeona vitu safi, Zaidi kushinda vyote, njoni nyote tusadiki",luy,sw,Maragoli,translations sp. of tree with very soft wood, lihuhu,en,luy,Luwanga,dictionary "Kuhonya vosi vadivanga,", Kuponya wote wasiangami,luy,sw,Maragoli,translations Mtoto mvulana hapana sasa sikia kuwa nyinyi mlikuwa watumwa., omwana omusoleeli tawe nono ulila muli enywe mwaba banasioobi.,sw,luy,Bukusu,translations Utie malago ga Yahova, Heshimu sheria za Mungu,luy,sw,Maragoli,translations Ninga mtoto wa Zatsa, A - Ninga? -Ninga Zatsa,sw,luy,Maragoli,translations Aniigoke yaali mukaana mulavu numunifu muno., Aniiogoke alikuwa msichana mweupe na msafi mno,luy,sw,Maragoli,translations obulamu, life; health,luy,en,Luwanga,dictionary obufira," medicine or charm procured from a medicine man, to cause illness or death or bad fortune; poison; okhushinga obufira 'place obufira in s.o.'s way, so as to cause them harm'",luy,en,Luwanga,dictionary Siduyu siakaba bana basio maremwa baria., Sungura aliwapea watoto wake ndizi wakakula.,luy,sw,Marachi,translations Asubuhi na mapema walikuwa wakiwasha moto ili waote., Tsisaa tsya mugamba zuri vafwananga muliru kwota.,sw,luy,Maragoli,translations Khwonakaka buli lukoba khulukongo lwa Aroeri siimbi ne litooma lia Arinoni., Tuliaharibu kila mji katika eneo la Aroeri karibu na bonde la Arinoni.,luy,sw,Bukusu,translations obunabiro, seam; hem; the place sewn,luy,en,Luwanga,dictionary And they forgot to take bread; and they had not in the boat with them more than one loaf.," Ne abeechibe bali nibebiliile okhubukula emikaate echibahela, bali butswa nende omukaate mulala kwonyene muliaro.",en,luy,Luwanga,bible Ulalola munwa., Utaona mudomo,luy,sw,Maragoli,translations "Kho nebaseebula mbu batsie nango wabwe nibali inzala bario, banyala okhuula khunjila botoshelela, okhuba abandi khubo barulile ehale!"""," and if I send them away fasting to their home, they will faint on the way; and some of them are come from far.",luy,en,Luwanga,bible Good morning Dad/ Mum, Busheree mnoo Papa/ Mama,en,luy,Luwanga,translations exterminate; wipe out, okhusisia,en,luy,Luwanga,dictionary baraka atimania kamaakari ne banamae khukhwola Harosheti-hakoimu mala banamae ba siseera boosi berwa se aliio omundu owarama tawe., baraka aliyafukuza magari na majeshi kufika Harosheti-hakoimu kisha majeshi ya Sisera wote wakauawa na hakuna mtu aliyebaki.,luy,sw,Bukusu,translations "Khandi niliina olwa khwakhulola noli omucheni nikhukhwinjisia mutsinzu tsiefwe, kata noli eshiechenye nikhukhufwala ebifwalo?"," And when saw we thee a stranger, and took thee in? or naked, and clothed thee?",luy,en,Luwanga,bible LWIMBU LWE INGELOSI, KUZALIWA KWA YESU NA UFUFUO WAKE,luy,sw,Maragoli,translations "Inywe ababofu abayingwa! Eshishila eshindi nishilena? Itsahabu noho Ihekalu, eyikholanga itsahabu okhuba indakatifu?"," Ye fools and blind: for which is greater, the gold, or the temple that hath sanctified the gold?",luy,en,Luwanga,bible "naboola ari, ""Bulano ebise bimalile okhuula, nabwo Obwami bwa Nyasaye busitile ahambi. Mwikalukhasie nimusuubila amakhuwa amalayi kano """," and saying, The time is fulfilled, and the kingdom of God is at hand: repent ye, and believe in the gospel.",luy,en,Luwanga,bible mumbo, west; in the direction of the place of this name,luy,en,Luwanga,dictionary omuyali, speaker; preacher,luy,en,Luwanga,dictionary Hata sai ilifanya wanainchi tukikohoa huwa tunafunika midomo yetu., Kala lano vakira ananchi ninuhol olaho hufunik hanga minwa kwerue.,sw,luy,Marachi,translations ask (a question); question; examine (by means of questions), okhureba,en,luy,Luwanga,dictionary "hakufanya Yoshua akawateka, ama hakuwafukuza haraka wakaondoka Baada ya kifo cha Yoshua."," se akhola Yoshua abaula tawe, namwe se abaoona khangu baruramo Enyuma we lifwa lia Yoshua tawe.",sw,luy,Bukusu,translations Wednesday, milimo chitaru,en,luy,Luwanga,dictionary Musatsa maatsia wo mukumu., Kisha mumewe anaenda kwa mganga wa kienyeji.,luy,sw,Maragoli,translations "Gidioni aaba omuri lukali Khu Baandu be enju yewe, ne Khu Baandu be mu lukoba khukhwombakha alutare kumuusi, aba akhola ario silo."," Gidioni alikuwa muoga sana kwa watu nyumbani mwake, na kwa watu wa kwa mji kujenga alutare mchana, hivyo akafanya hivyo usiku.",luy,sw,Bukusu,translations Do not count your scars before you die., Shiolebala tsimbala nolashiafwa,en,luy,,proverbs "What you are fed up with, (you) give away.", Ebikhusinyire orumasia,en,luy,,proverbs Yesu atarudi duniani, Muhonyi Yesu yaza mulilova,sw,luy,Maragoli,translations Eshia amani shiakana eshia amani shiashie, The tough one meets its equal.,luy,en,,proverbs Gagila ndamanya amangana ne miima ne tsihili tsia valoogoli," Yamesababisha nijue maneno, desturi na koo za wamaragoli",luy,sw,Maragoli,translations "Kandi hakekeke virana muvwoni,", Tena wanarudi kutenda dhambi,luy,sw,Maragoli,translations Nda lekha ingo yanje ndi Shigira nda khu yanza., Nitawacha nyumba yangu kwa sababu nakupenda.,luy,sw,Maragoli,translations okhupa ikengere, ring a bell,luy,en,Luwanga,dictionary Ndi ndi ndi aah, Ndi ndi ndi aah,sw,luy,Marachi,translations Shilia' shikhoya owuwo," ""That"" is deserving of your relative.",luy,en,,proverbs olubibo, pitchfork; rake,luy,en,Luwanga,dictionary "And his disciples asked him, saying, Why then say the scribes that Elijah must first come?"," Mana abeechi abo nibareeba Yesu bari, ""Mbushiina abeechesia bamalako nibaboola mbu, Eliya akhoyile okhuranjilila okhwitsa?""",en,luy,Luwanga,bible Wait to prove a person good at famine time., Omulayi omulinda munzala,en,luy,,proverbs olulika, brim,luy,en,Luwanga,dictionary okhukhumukha," make a loud, deep sound",luy,en,Luwanga,dictionary Why do thy disciples transgress the tradition of the elders? for they wash not their hands when they eat bread.," ""Mbushiina abeechibo nibalalondanga amechesio kabakuuka befwe bakhuhelesia tawe? Okhuba shibasaabanga amakhono nibashili okhulia tawe.""",en,luy,Luwanga,bible "Abandu boosi nibang'ang'aala nibareebana abeene khubeene bari, ""Kano nimakhuwa shiina? Okhuba omundu uno, mubunyali nende amaani alakanga ebishieno, nabio nibirula nibitsia!"""," And amazement came upon all, and they spake together, one with another, saying, What is this word? for with authority and power he commandeth the unclean spirits, and they come out.",luy,en,Luwanga,bible "Yesu yaboola ako shichila abandu bandi bali nibaboolanga bari, ""Ali neshishieno "" Nyinamwana Yesu nende abasiani babwe Yesu"," because they said, He hath an unclean spirit.",luy,en,Luwanga,bible small apron of banana fiber worn by women, eshiboya,en,luy,Luwanga,dictionary Watu wamemuasi Mungu, Vandu valeki Nyasaye wavo,sw,luy,Maragoli,translations "6 katika siku za shamkari mtoto kutoka Zebuloni,amewashika."," 6 Mu madiku ga Shamigari mwana Nokutwula Zebuloni, ava guni",sw,luy,Maragoli,translations Kali misaala gimeera ku lirova., Miti hupandwa ulimwenguni.,luy,sw,Maragoli,translations Ndaletsa mukamba., I will come tomorrow,luy,en,Tsotso,translations "shake off; shake out, e.g., cloth, mat, etc.", okhubungulula,en,luy,Luwanga,dictionary Walifanya mitihani jinsi walivyoweza., Vaakola magera kuli vaalola.,sw,luy,Maragoli,translations inyanga yokhunee nyasaye yalonga mayoni nende mwalo., siku ya nne mungu aliumba ndege na mto.,luy,sw,Marachi,translations "NALOMALOMA ENYUMA WE KHUKHWITUBA MWIBUKANA LIA JUMAPILI MWITEMBELI LIE BAKATOLIKA LIA ST MICHEAL LANGATA MUSIRIMBA SIBOFU SIA NAIROBI,RUTO AMAKHUBOLA ALI BABANDU BALAPILANGA KHUNGAKI ENGANAKANI YEWE EYO SEBAMANYILEKHO SIOSI SIOSI KHULONDEKHANA NE ERUNDO YA KENYA TAWE."," Akihudhuria ibada katika kanisa KATOLIKI la ST.MICHAEL Nairobi,Naibu wa Rais aliwasuta wale wanaopinga sera hii kuwa hawana ufahamu wowote juu ya uchumi wa Kenya.",luy,sw,Bukusu,translations Fanya hivyo sababu mungu mweza wa vyote waganga na watabiri., Khola murio sikila Wele Omunyali Owa bioosi bafumu ne balakusi.,sw,luy,Bukusu,translations Mwami Yesu lwa yaali na ziza, Bwana Yesu alipokuwa anaenda,luy,sw,Maragoli,translations "Olwa eshialo bwela, abeechibe betsa nibamuboolela bari, ""Hano nihabundu aha bandu balali ta, ne bulano bwakhela."," And when the day was now far spent, his disciples came unto him, and said, The place is desert, and the day is now far spent;",luy,en,Luwanga,bible firm; sure; dependable; determined, omutinyirifu; abatinyirifu,en,luy,Luwanga,dictionary Utandeka mu tsisoni, Usinitie katika aibu,luy,sw,Maragoli,translations okhwarasia, split,luy,en,Luwanga,dictionary Mwezi huu unazunguka kama mpira., Oh!govodongana kuli mupira,sw,luy,Maragoli,translations "MUKAUNTI CHICHINDI CHE BULUHYA BUSIA ENYOLEKHEMO BALWALE 5,KAKAMEGA 4 NAYO VIHIGA NENYOLEKHAMO BALWALE BATARU."," KATIKA KAUNTI ZINGINE ZA MABHARIBI,BUSIA ILIKUWA NA WANGJWA 5,KAKMEGA4 NAYO VIHIGA IKAWA NA WAGONJWA 3.",luy,sw,Bukusu,translations Mjisafishe wenyewe muwe safi," Mwisave avene muve avanifu,",sw,luy,Maragoli,translations Ounia khunjira shaniakho lulala, A person who excretes by the roadside does not just do so once.,luy,en,,proverbs Buli lwosi mube barekerefu ne khuria kamalaka kano nio mumenye lundi mube mu sibala nimwo Wele wenywe alikho amuelesia., Kila mara muwe watiifu na wenye kutii amri hizi ili mweze kuishi katika nchi ambayo mtapewa na Mungu.,luy,sw,Bukusu,translations "spell; pronounce slowly, syllable by syllable", okhukatulusia,en,luy,Luwanga,dictionary UBUSANGALI BU VE KU LIROVA, FURAHA KWA ULIMWENGU,luy,sw,Maragoli,translations liswi," hair of head, in collective sense (see also obwoyo 'hair on body or limbs', eshirefu 'beard')",luy,en,Luwanga,dictionary hammer, inyundo,en,luy,Luwanga,dictionary there, aho,en,luy,Luwanga,dictionary eshirechero, bait for a trap,luy,en,Luwanga,dictionary "Ne eshialo bwali nibwakhela. Ne inyanga eyo yali eyokhwirechekha, Eshisina mbu, inyanga eyiranjilila Isabato."," And when even was now come, because it was the Preparation, that is, the day before the sabbath,",luy,en,Luwanga,bible sikuli siefwe siri nende thichoo thindai., shule yetu ina vyoo vizuri.,luy,sw,Marachi,translations Khola orio sinyala siamukhola enywe mwaba banyaalu khuloondekhana ne kumwiima kwowo akhuelesie ewe chikhabi., Fanya hivyo inaweza ikawafanya nyinyi mkawa wachafu kutokana na tabia yako akakupa wewe baraka.,luy,sw,Bukusu,translations Aliyemwaga damu yake, Ya haana masahi ge.,sw,luy,Maragoli,translations "8. Koseka musakulu, mukeere naho mundu walwala naho we li gonzo."," Kumcheka mtu mzee, bibi au mtu mgonjwa au aliye na kovu.",luy,sw,Maragoli,translations Tsiteeraa haliki mavuyu gatsio?, Hutagia wapi mayai yake?,luy,sw,Maragoli,translations eyi, over there (see also eyo),luy,en,Luwanga,dictionary "Ndiposa Farao akamwita Abraham na kumuuliza, "" Umenifanya nini hiki? Mbona hukuniambia kuwa Sarai ni mke wako?"""," Nio Farao alaanga Aburamu amureeba ali, ""Siina nisio ukholeele sino? Siina sikila ne okhambooleele oli, Sarai ali omukhasi wowow?",sw,luy,Bukusu,translations "Ne nga babaandu ba Gidioni baba balikho baapa chikholo chabwe, wele omunyali owa bioosi akhola banamae basiku bebwaakalane babene ne babene buli mulala no kundi ne chimbalu chabwe."," Na wakati watu wa Gidioni walikuwa wakipiga koo zao, mungu mweza wa vyote alifanya majeshi ya adui kuvamiana wenyewe kwa wenyewe kila mmoja na mwingine na panga zao.",luy,sw,Bukusu,translations Ulitoka kwa nchi inaitwa China., Bwalula musialo silangwa mbari China.,sw,luy,Marachi,translations "cut with a sickle, thatching grass, etc.", okhukhaaya,en,luy,Luwanga,dictionary Huenda masharti haya yalikuwa makali zaidi kuliko masharti ya dini za kisasa., Galolekanga kali gali ni gavita amalago ge. dini ya madiku gano.,sw,luy,Maragoli,translations Dira ya dunia., Zimbega zyi kivala.,sw,luy,Maragoli,translations "Nchi yenu ina milima, misitu na mito inayohitajika mtumie kwa pamoja na pia watu wanaojua maneno ya milima, wanapaswa wawafunze watu wadogo wajue."," Ikivala kyenyu nekeveye mu ne vigulu, militu ne migera genyeka musange na kandi avandu vamanyi amangana gevigulu vadukana vegitse avandu vakili vang'elele.",sw,luy,Maragoli,translations "Pia, angewan angechukua na kuwanywesha dawa za kienyeji na asali ilokomaa .", Kandi yavugu langa lineke nu vwuki vwangote avanwehitsa.,sw,luy,Maragoli,translations """Muli mushilaamo shiobubi inywe abahandichi bamalako nende Abafarisayo! Inywe abekaati! Mwelemanga khunyanza nende okhuchenda mubialo khulwa okhukhola omundu mulala okhuba omuloondi wenywe. Ne olwa muba nimumukholile okhuba omuloondi wenywe, mumukhola akhandi khabili okhuba oukhoyile okhutsia mumulilo kulasimanga ta okhushila kata inywe beene."," Woe unto you, scribes and Pharisees, hypocrites! for ye compass sea and land to make one proselyte; and when he is become so, ye make him twofold more a son of hell than yourselves.",luy,en,Luwanga,bible Hata ngoma ambayo tunaona wakiwa wameunda huwa haiundwi kwa kutumia kitu kingine ila kwa kutumia ngozi ya ng'ombe ambayo huwa mnaona., S. Kata ingoma eya khulolanga Nibali nibakasie siikaibwangwa hukhurumukhira sindu sindi irumikhiranga likosi ria ing'ombe ya mlolanga.,sw,luy,Marachi,translations omukhule, sp. of tree,luy,en,Luwanga,dictionary obuhonia, salvation; healing,luy,en,Luwanga,dictionary "For I also am a man under authority, having under myself soldiers: and I say to this one, Go, and he goeth; and to another, Come, and he cometh; and to my servant, Do this, and he doeth it."," Shichila nasi siesi endi omundu ouli hasi woburuchi, khandi endi nende abelihe abali hasi wanje; nindaka mulala khubo mbu; ‘Tsia/ natsia. Ne nimboolela oundi mbu, ‘Yitsa' niyetsa, kata nende omusumba mbu, ‘Khola lino/ ne alikhola """,en,luy,Luwanga,bible scrape, okhuhalakara,en,luy,Luwanga,dictionary Wanawake, AVAKALI,sw,luy,Maragoli,translations obulamushi, resurrection; coming to life,luy,en,Luwanga,dictionary Ndi ndi ndi aee, Ndi ndi ndi aee,luy,sw,Marachi,translations Tsisolo etsie tsirenga abacheni khurula rwanyi wa Kenya khulera amapesa., Hao wanyama pori huleta watalii kutoka nchi za ugeni wakija Kenya kuleta pesa.,luy,sw,Marachi,translations Ouliriranga endiena?, How are you feeling ?,luy,en,Tsotso,translations Mana nanina muliaro omwa bali. Ne omuyeka nikuleenjeela. Nabo nibang'ang'aala butswa., And he went up unto them into the boat; and the wind ceased: and they were sore amazed in themselves;,luy,en,Luwanga,bible "And Jesus said unto them, Render unto Caesar the things that are Caesar's, and unto God the things that are God's. And they marvelled greatly at him."," Yesu nabakalusia ari, ""Ebili ebia omuruchi wa Roma muhelesie omuruchi wa Roma; ne ebili ebia Nyasaye muhelesie Nyasaye."" Nabo nibahuchisibwa muno namakhuwake. Yesu yechesia khukobulamushi",en,luy,Luwanga,bible "And the apostles gather themselves together unto Jesus; and they told him all things, whatsoever they had done, and whatsoever they had taught.", Abarume nibakalukha khu Yesu nibamuboolela koosi aka bali nibakholile nende okhwechesia.,en,luy,Luwanga,bible Anakamuna alifika kwao na kumwambia mamake kuwa amuondolee matawi ya ndizi yaliyokuwa mlangoni ili apite., Anakanani yaduuka waavo manaavolera mama weeve amuvetere amalala gaali mukiriango avitirimu.,sw,luy,Maragoli,translations "and they rose up, and cast him forth out of the city, and led him unto the brow of the hill whereon their city was built, that they might throw him down headlong."," Nibasinjila nibakhwesa Yesu nibamurusia mwitaala elo, nibamuyila hashikholomokho khubutenje bweshikulu shielitaala liabwe liali niliombakhwakhwo. Benya okhumusindikha mbu akwe mafumama mwibanda,",en,luy,Luwanga,bible Oli yena?, Where are you?,luy,en,Tsotso,translations Kitoweo cha maharagwe kililiwa kwa kutumia vidole., Muduya vakombera videte.,sw,luy,Maragoli,translations Eee! Kalondo, Eee! Ukoko,luy,sw,Maragoli,translations Kulala kwenye malazi ya wazazi wako ukiwa mtu mzima, 31. Kogona muvogono vwa vivuli vovo noveeye mundu uduuki.,sw,luy,Maragoli,translations Inyanga ye Sabato, Sunday,luy,en,Luwanga,dictionary "Why doth this man thus speak? he blasphemeth: who can forgive sins but one, [even] God?"," ""Omundu uno aboolanga ario mbushiina? Khuno shinokhunyeka Nyasaye? Owakhanyala okhuleshela abandu obwonooni niwiina, nalali Nyasaye yenyene?""",en,luy,Luwanga,bible biscuit, eshisukuti,en,luy,Luwanga,dictionary Lisaala lyetu kuleta, Zetu saala twaleta,luy,sw,Maragoli,translations na kikwetu babangu ama mamangu mmoja wao angekufa singezaliwa mluhya., handi hulwefu babuange ama mamuange mulala wabu afwa esie sindahebulwe omuluhya dawe.,sw,luy,Marachi,translations S. Tsing'ombe etsio tsilimanga bilayi muno kata kario huri nende tsing'ombe tsiiria tsiirumikhiringwa hukinga emizigo., Ng'ombe hao hulima vizuri san ahata hivyo kuna wale ng'ombe ambao hutumika katika kubeba mizigo mizito.,luy,sw,Marachi,translations okhufunikha, cover,luy,en,Luwanga,dictionary Ihiiri yaakubitsanga Avaisiraerl kivi yaali ya Vafi lisitia:, Jamii iliyo waangaisha Waisraeli ilikuwa jamii ya Wafilisti:,luy,sw,Maragoli,translations eshise eshiokhuulukha, rest hour,luy,en,Luwanga,dictionary "nine ( tisa,en,luy,Luwanga,dictionary Efula se likwa tawe kilimo kienywe kioosi kikheme., Mvua haitawahi nyesha kazi zenu zote zitasimama.,luy,sw,Bukusu,translations "Avisraeli mwirova - Tsiswa, maavuli", Waisraeli kwa mchanga -Kumbekumbe,luy,sw,Maragoli,translations Inyala kugonera mavuyu madiku ganga?, Anaweza lalia mayayi siku ngapi?,luy,sw,Maragoli,translations Eng'ereng'ani iveeye yigulu., Nyota iko juu.,luy,sw,Maragoli,translations "Akihudhuria ibada katika kanisa KATOLIKI la ST.MICHAEL Nairobi,Naibu wa Rais aliwasuta wale wanaopinga sera hii kuwa hawana ufahamu wowote juu ya uchumi wa Kenya."," NALOMALOMA ENYUMA WE KHUKHWITUBA MWIBUKANA LIA JUMAPILI MWITEMBELI LIE BAKATOLIKA LIA ST MICHEAL LANGATA MUSIRIMBA SIBOFU SIA NAIROBI,RUTO AMAKHUBOLA ALI BABANDU BALAPILANGA KHUNGAKI ENGANAKANI YEWE EYO SEBAMANYILEKHO SIOSI SIOSI KHULONDEKHANA NE ERUNDO YA KENYA TAWE.",sw,luy,Bukusu,translations lie, army; war; sera lihe 'make war' (see lihe),luy,en,Luwanga,dictionary omunyu kwelishe," ash of certain grasses, through which water is caused to percolate to make an alkaline fluid used in flavoring meat, vegetables, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary "Mwokozi atufie, Ili tusipotee,"," Voosi va la gasidzwa, lwa va manyi Omwami",sw,luy,Maragoli,translations Use a reed to know the depth of a river if you have not crossed it before., Omwalo kwolashiambukha ochereranga likata,en,luy,,proverbs roll over and over, okhukomangomia,en,luy,Luwanga,dictionary Menya na Yesu Mwami wange., Niishi na Yesu Bwana.,luy,sw,Maragoli,translations Yesu yaboola amakhuwa ako habulafu obulabisakhwo tawe. Mana Petero naye nayila Yesu halubeka ne nachaaka okhukondeshela nende okhumukaania.," And he spake the saying openly. And Peter took him, and began to rebuke him.",luy,en,Luwanga,bible Obusera obunabusambe omwana burakhwo olububi, The porridge that burns the child deceives him by forming a coat.,luy,en,,proverbs Binadamu anapenda kushugulikia ng'ombe jinsi anavyo kula na anavyolala mahali pasafi. Ng'ombe wetu hupenda kunywa maji safi., S. Mundu yajama hukhalabanila ing'ombe olwa aria nende olwa akona abundu andafu,sw,luy,Marachi,translations Mavazi yake yalingaa pamoja naviatu vyake., Yaali nerikooti netsinguvu tsingerenganu tsiomugasa halala nevirato,sw,luy,Maragoli,translations "sway; swing backwards and forwards; be agitated (e.g., of the surface of the sea in a storm); move up and down (of waves)", okhwirunda,en,luy,Luwanga,dictionary Msichana alimpiga nyanya mwenyewe kwa ukuni., Mkaana yanweka mkeereoyo nuluku.,sw,luy,Maragoli,translations okhuula, win; succeed,luy,en,Luwanga,dictionary "Yakhabasukune mumulilo, ne ebweneyo bakhalile nibalimasia ameeno.", and shall cast them into the furnace of fire: there shall be the weeping and the gnashing of teeth.,luy,en,Luwanga,bible How are you doing?, Otsiriranga endiena?,en,luy,Tsotso,translations huri nende bana baangi ni bamarachi na baandi si ni bamarachi dawe lakini bamenya obumarachi sasa efwe huvalanganga bamarachi west., tuko na ndugu wengi wamarachi na wengine si wamarachi lakini wanaishi kwa wamarachi kwa hivyo sisi tunawaita wamarachi wa magharibi.,luy,sw,Marachi,translations Khubola bwatoto ing'ombe ni sindu sinyala khukhukhonya abundu adinyu lukari. Inganga yayo ni nookwamire abuundu adinyu onyala waikusia noomala tsishughuli tsiaO: Nibilayi khube nende tsing'ombe., Kusema kweli ng'ombe nikitu kinachoweza kukusaidia mahali pagumu sana. Manufaa yake ni kama umekwama mahali pagumu unaweza muuza na umalize shughuli zakO: Nibora tuwe na ng'ombe.,luy,sw,Marachi,translations Na ku honi nunu., Na tumepona leo.,luy,sw,Maragoli,translations Only the experienced climbs the slippery tree., Omusala omurerere kunina owakumanya,en,luy,,proverbs "And going on a little further, he saw James the [son] of Zebedee, and John his brother, who also were in the boat mending the nets."," Ne olwa Yesu yatsiakhwo hambeli hatiiti, yalola Yakobo omwana wa Zebedayo nende Yohana omusiani wabwe, nibali muliaro nibakasinjia tsikhanda tsiabwe.",en,luy,Luwanga,bible "Sahani kwa wanyore -Jua, Mbalamwezi"," Kibangalia vonyole -- Liuva, mweri",sw,luy,Maragoli,translations Umundu uyu yamanyikana kigira yagenda ne ENDEDE yeye yanavidilange mu UVWANGA naniyaka., Mtu huyu alijulikana kwa sababu alikuwa akitembea na ZANA yake aliyokuwa akitumia katika shughuli zake za utabibu.,luy,sw,Maragoli,translations "Naye Yesu nababoolela ari, ""Omulakusi shiabulanga oluyali ta, okhuyiniakhwo abomushialoshie, aboluyialwe nende abomunzu yabwe beene nibo abalamuhelesinjia oluyali tawe."""," And Jesus said unto them, A prophet is not without honor, save in his own country, and among his own kin, and in his own house.",luy,en,Luwanga,bible "Again a second time he went away, and prayed, saying, My Father, if this cannot pass away, except I drink it, thy will be done."," Khandi Yesu yatsia nasaaya olwakhabili, naboola ari, ""Papa wanje, nikakhaba mbu eshikombe eshiamanyakhano shino shishinyala okhurusibwaho nindalashinywelekhwo ta, lekha akawenya kekhole",en,luy,Luwanga,bible "Bitab bia Deturokanoni bilimo kamakhuwa ke Kamaandiko, kamakhuwa kakekhole kamakhuwa ke Limanya, Chibarwa ne Kamekisio khuloondekhana ne bulamu bulibaao enyuma we khuwao khwe bulama bwe mu sibala sinO:"," Vitabu vya Deutrokani vina mambo mengi ya kale yenye hekima,nyaraka za mafundisho mengine yanayohusu maisha ya binadamu ya siku zijazO:",luy,sw,Bukusu,translations Kandi dione, Tena Dione,luy,sw,Maragoli,translations "Neither the seven loaves of the four thousand, and how many baskets ye took up?"," Ne emikaate musafu echiabasaatsa ebikhumila bine balia, echiatong'a mwetsusia ebimwelo binga?",en,luy,Luwanga,bible A person will observe you before he invites you., Owanyina yaleka aliliranga khuluchenda mbeba (190) He who is despised by his mother cries on the veranda without being picked up. Owanyina yalekha alililanga khulusimbo The orphan weeps outside the house. 540. Owashio akhulola khoyakhulanga,en,luy,,proverbs Mwanamke kupiga mbija, 46. Mukali kukuba ling'al'la.,sw,luy,Maragoli,translations buli lwosi, every time,luy,en,Luwanga,dictionary bushiere, about 5 a.m.,luy,en,Luwanga,dictionary Kaala nikwo omulimo, Easy-going gets work done.,luy,en,,proverbs Halitilile shihali halimanyiranga, A mongoose does not devour its prey where it has caught it.,luy,en,,proverbs "Nibachaaka okhuboolelana abeene khu beene bari, ""Aboolanga ario shichila shikhuchinjilekhwo omukaate tawe"," And they reasoned among themselves, saying, We took no bread.",luy,en,Luwanga,bible "Therefore speak I to them in parables; because seeing they see not, and hearing they hear not, neither do they understand."," Emboolanga ninabo mutsinjelo shichila, bahenganga, ne shibalola ta; khandi bahulilanga, ne shibamanyilisia tawe.",en,luy,Luwanga,bible Enzere(mdudu) hupatikana ziwani., Enzeere enyoolekanga munyanza.,sw,luy,Maragoli,translations Nagwo gwamanya nigwadika inda yagwo., Naye jini akapasuka tumbo.,luy,sw,Maragoli,translations "Emuboolela toto mbu, khunyanga yeshiina, Nyasaye yakhabeele tsimbabasi abandu ba Sodomu okhushila inywe!"" Mwitse khwisie muhuluushe"," But I say unto you that it shall be more tolerable for the land of Sodom in the day of judgment, than for thee.",luy,en,Luwanga,bible Kindiki kira? - Kedete, Nini kile ? -Kidole,luy,sw,Maragoli,translations "the [son] of Serug, the [son] of Reu, the [son] of Peleg, the [son] of Eber, the [son] of Shelah,"," Nahori yali omwana wa Serugi, owali omwana wa Reu, owali omwana wa Pelegi, owali omwana wa Eberi, owali omwana wa Shela.",en,luy,Luwanga,bible apo!, not at all! denial indicating complete ignorance or innocence,luy,en,Luwanga,dictionary Elia mubasungu abali America bafwitsanga elefu nende tsimia khunyanga., Kule wazungu waliokuwa America waliaga elfu na mamia kwa siku.,luy,sw,Marachi,translations "Baloonda siise sileeyi mala nga ne akhekula kimiliango tawe, babukula lufunguo mala bakwikula."," wakasubiri muda mrefu kisha wakati hakufungua milango, walichukua ufunguo kisha wakaufungua.",luy,sw,Bukusu,translations I am heading to the market., Enzitsanga khushiro.,en,luy,Luwanga,translations "Mwana wa Mungu mpendwa,"," Mwana wa Nyasaye Muderwa,",sw,luy,Maragoli,translations "Tsinyaanya tsiamala tsiaruunga butswa shinga ebiyoonzo khumulachi Olwa okhukusia khwola, yakusiinjia tsibili ishilingi", Nyanya ziliweza kutoa mazao bora kwa mpandaji wakati wa kuuza ulipowadia alikuwa anauza nyanya mbili kwa shilingi moja,luy,sw,Marachi,translations The despised one killed a buffalo., Nabalekwa yeera imbongo,en,luy,,proverbs Kwinye si kwa nyala mba;, Sisi hatukuweza;,luy,sw,Maragoli,translations Walijikusanya kuabudu mungu mweza wa vyote na mahali nje., Bebuusiana khusaaya Wele Omunyali Owa vyote nende abuundu enje.,sw,luy,Bukusu,translations Olufu shilweranga, Death never chooses.,luy,en,,proverbs obuholo," meekness, humility; reserve",luy,en,Luwanga,dictionary And the blind and the lame came to him in the temple; and he healed them.," Ababofu nende abalema nibetsa khuye muhekalu, nabahonia.",en,luy,Luwanga,bible Twendeni tuombe., Gendi kusale.,sw,luy,Maragoli,translations Anayebariki alikuwa akipewa shughuli asubuhi na mapema., Musaalisi vali niyahevwa agokuvida nigukili kale mugamba zuri.,sw,luy,Maragoli,translations "Anafaa ale kama mtu. Mtu anafaa ampee maji, amkatie mabingobingo, ale hadi ashibe."," Sikhoere sirie nga mundu. Mundu akhoere asiesie amatsi, aremere lusi, irie mpaka iikure. Nileekure khasiyakhakherwa mabere masabi khaba.",sw,luy,Marachi,translations Watapata kipande kiakachowaaminisha ya kutuma nabii kuanza ya vyakula divai na pombe.," Balanyoola sitonyi sieLisuubisia lie khuruma Omung'oosi khunyoa sie biakhulia, endali ne kamalwa.",sw,luy,Bukusu,translations inzibulo, the act of giving birth; confinement,luy,en,Luwanga,dictionary Emima emibii., Bad manners,luy,en,Luwanga,translations "Walipigana kwa mikuki, visu ,nyuta na njora.", Vaakubanira matimu nemivano novuta nevivaavi.,sw,luy,Maragoli,translations "Akalelewa, mguo za kitoto", Na va mu lingira mu ingubo yomwana,sw,luy,Maragoli,translations tsyambanga, different; various; unfamiliar; often seems to convey an implication of inferiority,luy,en,Luwanga,dictionary striga weed, oluyongo,en,luy,Luwanga,dictionary Mwewe alimpa kuku wembe., Liive liamanya niliha engoko logembe.,sw,luy,Maragoli,translations "Kho nabifuchilila ebishieno ebio okhutsia, ne nibirula mumundu oyo, ne nibinjila mu tsimbiitsi etsio. Mana tsimbiitsi tsiosi, etsihela ahambi ebikhumila ekhumi na bibili , nitsilukha nitsikholomokha okhwinjila munyanza, nitsiyinikha nitsimililishilamwo tsiosi."," And he gave them leave. And the unclean spirits came out, and entered into the swine: and the herd rushed down the steep into the sea, [in number] about two thousand; and they were drowned in the sea.",luy,en,Luwanga,bible "And they went forth from thence, and passed through Galilee; and he would not that any man should know it."," Yesu nabeechibe nibarulaho nibabirira mu Galilaya. Ne nalenya mbu omundu yesi yesi amanye aha yali tawe,",en,luy,Luwanga,bible The greedy one wants everything he sees., Mbashilayi shiawalola shiakhusuba,en,luy,,proverbs Ifaida yindi eya tsing'ombe ni nibakhamala khusinja ing'ombe riseero riayo beekhonyeranga khukasia ebindu kama ingoma nende bilaro., Faida ingine ya ng'ombe ni wakimaliza kuchinja ng'ombe ngozi yake wanatumia kutengeneza vitu kama ngoma na viatu,luy,sw,Marachi,translations large seeds, tsimwo,en,luy,Luwanga,dictionary "Buariekesea Khusaba buli sikha,", Ulitunza kunawa kila wakati.,luy,sw,Marachi,translations Esevere yi wonianga mwoyo:, Yeye ndiye huponya moyo:,luy,sw,Maragoli,translations okhusuba, cork; block up,luy,en,Luwanga,dictionary scapular; shoulder blade, olulikho,en,luy,Luwanga,dictionary "and to them he said, Go ye also into the vineyard, and whatsoever is right I will give you. And they went their way."," Kho nababoolela ari, ‘Mutsie mwesi mukhole emilimo mumukunda kwanje kwemitsabibu, ne ndalamurunga inywe eshimukhoyela!' Ne nibatsia.",en,luy,Luwanga,bible "But there were certain of the scribes sitting there, and reasoning in their hearts,"," Abahandichi bamalako bandi bali nibekhalemwo, nibakanakania mumioyo chiabwe bari,",en,luy,Luwanga,bible Atafanya miili yenu iwe na vidonda., Alakhola kimibili kienywe kibe ne kamaboondo.,sw,luy,Bukusu,translations Blessed are the peacemakers: for they shall be called sons of God.," Nabeikhabi abareeranga omulembe, okhuba balalangwa mbu, abaana ba Nyasaye!",en,luy,Luwanga,bible Mulivola lyo luswahili luvola ndi :, Kwa msemo wa Kiswahili unasema hivi:,luy,sw,Maragoli,translations "round; more particularly spherical, but also used of circular objects", eshifumunde,en,luy,Luwanga,dictionary somanga bumarachi., nasoma umarachini,luy,sw,Marachi,translations Nendeni kwa amani leo," Mu tsie nemirembe lero,",sw,luy,Maragoli,translations "Sindu sindi silolokhe mukari huba nende maendeleo ni sindu sia silayi muno khubera bulala nende bukheri nibindu bilayi muno,", Kitu kingine kimeonekana kwa undani kuwa na maendeleo ni kitu cha maana sana kwa sababu umoja na upendo ni vitu vya maana sana.,luy,sw,Marachi,translations "Na nitakupa nchi hii ambamo unaishi kama mgeni na nyuma yako nitautembeza uzao wako nchi yote ya Kanaani, iwe yao milele na milele."," Ne ndikhua sibala nisio olikho omenyamo nga omukwa ne enyuma wowo ndiia lusaaye liowo sibala siosi sia kanaani, sibe sisiabwe mindali ne mindali.",sw,luy,Bukusu,translations "skill in a trade, art, etc.; carpentry", obufundi,en,luy,Luwanga,dictionary Ukipata kujikinga kufwatana na sheria za wakuu wa afya walisema., Noonyala kheikikha khulondana nende amalako aka bakhongo ba bulamu ababoola.,sw,luy,Marachi,translations Iyanga yandalakhebirere yari inyanga lwa huiba., Siku ambaya sitawahi sahau ni siku ya wizi ulifanyika.,luy,sw,Marachi,translations You are most welcome again, Okaribishwa khandi.,en,luy,Luwanga,translations okhuruba, walk in single file; be in line; talk on and on,luy,en,Luwanga,dictionary A child is a source of good things (food), Omwana nobuliiro,en,luy,,proverbs "Naye Nekesa nende mukhana bachaka khuba tsimbakha thiobukheri, yaparanga mbu yahadeshie mwana mhana omulayi sana wayari niyekombele."," Naye Nekesa na rafike yake walianza kuhadithi ngano za mapenzi, alidhania kwamba angeoa msichana mrembo sana aliyempenda.",luy,sw,Marachi,translations okhuusa, slip; give girth prematurely; have an abortion or miscarriage,luy,en,Luwanga,dictionary Iliwadia siku kanisa zikafungwa tukabung'aa tukishindwa kujua huu ni ugonjwa upi., Yola iyanga tsikanisa nitsifungwa nikhudonga khushirwa buno ni bulwaye si.,sw,luy,Marachi,translations Akiendelea kukua alikuwa akiachiwa jukumu la kuchunga mbuzi., Natsitsagilira kuviruka yamanya atanga kolekerwa lyaya tsimbuli.,sw,luy,Maragoli,translations injuku, peanut; groundnut,luy,en,Luwanga,dictionary okhusinga, give a pledge; lodge a deposit; bet,luy,en,Luwanga,dictionary "Y li inyumba yanje,"," Ndiyo nyumba yangu,",luy,sw,Maragoli,translations Maneno ya mwisho ya Musa., Kamakhuwa ka Musa kamamaliilisi,sw,luy,Bukusu,translations khukwesua nende amatsi komukhula. Khalano bienyekhana buli mundu arake emisala mulukongo., kuvutwa na maji ya mafuriko kwa hivyo ni jukumu kwa kila mtu kupanda miti katika jamii yake.,luy,sw,Marachi,translations liyetwe, design; pattern,luy,en,Luwanga,dictionary Wumire orie shinga omuni wokhunjira, Why are you so shameless like one who excretes on the roadside?,luy,en,,proverbs "kwa hivyo mkiona alama hizo kwa kuitwa vizuri ( kupewa jina) zikifanana na mtu ambaye munaitaita huyo huwa ancheka, anakunia anaangalia na pia anaacha kulia"," Kunimuloli itsimbala yitsi mulilanga lilahi ni (INGULIKWA) nitsifanani no mundu wa mumulangalanga uyu amanya aseka, ania ahenza ma kandi akiling'ana ukulila.",sw,luy,Maragoli,translations omuruchi, ruler; chief; king,luy,en,Luwanga,dictionary Omuliro kusamba owakubwana, The fire burns the maker.,luy,en,,proverbs "Mana omumalaika owa OMWAMI Nyasaye nabaloleshela, ne oluyali olwa OMWAMI Nyasaye nilubaashila tsimbeka tsiosi. Nabo nibaria muno."," And an angel of the Lord stood by them, and the glory of the Lord shone round about them: and they were sore afraid.",luy,en,Luwanga,bible kwa hivyo shule hii yetu ni ya shida wanafunzi hawasikii., lano kata muisomero yefwe ino ni ye tsishida kata vana sivaurira da.,sw,luy,Marachi,translations "Ukimaliza umwambie kuwa, mimi leo nakubali kufanya hili."," Nga ne omala omuboolele oli, 'Ese luno fukiilila khukhola lino.",sw,luy,Bukusu,translations Owakhushira olubaka aba yakhushira lwahwa, A person who is older than you always remains older.,luy,en,,proverbs Nuvulahi kutange komoloma kumang'ana geene yaga., Ni vizuri taanze kujadili jambo hili.,luy,sw,Maragoli,translations kimarachi ni lugha ya wamarachi wanaosikilizana kwa matendo yao na lugha zilizo sehemu zingine., olumarachi nolulomaloma/ lusungo lwa abamarachi baurisaniangamo mu bikholwa biabwe no lusungo luli vuleka undi.,sw,luy,Marachi,translations Tsisaa tsya mugamba zuri vafwananga muliru kwota., Asubuhi na mapema walikuwa wakiwasha moto ili waote.,luy,sw,Maragoli,translations Alisaidia wanainchi zaidi ingawaje wengine walipachikwa mimba wakazaa watoto wadogo wadogo sana.," Yahonyaho vanainchi zaidi, ingawaji nahand vaera thinda, mana ni vévula rwana rudi didi nga thimbeva thia musino.",sw,luy,Marachi,translations akaana, Katoto,luy,sw,Maragoli,translations dried meat, inyama yeshiango,en,luy,Luwanga,dictionary "Abasololi bobushuru bosi nibetsa mbu babatiisibwe, nibamureeba bari, ""Omwechesia, nefu khukhole shiina?"""," And there came also publicans to be baptized, and they said unto him, Teacher, what must we do?",luy,en,Luwanga,bible "Tulishindwa kujua kilicho kuwa kinaendelea, tulikusanya vitu zetu zote.", Khuashirwa khumanya sitsiriranga nesi!! Khuamala nikhupaka vindu byefu vyosi.,sw,luy,Marachi,translations Nenda kwa nchi ya Kanaani kuamulia wa chini na wa uwezo kama ng'ambo wa vilima vya Lebanoni kwa yaliyostahili., Cha mu sibala sia Kanaani Khalakila be asi nende be bunyali nga engelekha we bikulu bia Lebanoni khu kenyekha.,sw,luy,Bukusu,translations """Omundu oulakholanga halala ninasi ta, niye oufukulanga; ne omundu oulakhoonyanga okhubunjelesia ta, niye ousalasinjia."," He that is not with me is against me, and he that gathereth not with me scattereth.",luy,en,Luwanga,bible "Nio akobola mu kambi eye Baisiraeli mala aloma ali, yinyokha sikila wele omunyali owa bioosi alamukhola enywe muule banamae be Bamidiani."," Ndipo akarudi kwa kambi ya waisraeli kisha akasema kuwa, amka kwa sababu mungu mweza wa vyote atawafanya nyinyi mshinde majeshi ya wamidiani.",luy,sw,Bukusu,translations kwa muda upi., Khu nyanga waye.,sw,luy,Bukusu,translations Nuumulika lingʻohani lirabuluka., Ukimumulika ling'ohani atayoroka.,luy,sw,Maragoli,translations "Khunyanga yambeli yelisabo liemikaate chibulamwo limela, abeechi abo betsa khu Yesu nibamureeba bari, ""Nihena aha wenya mbu khukhurecheshele eshiokhulia shielisabo lia Pasaka?"""," Now on the first [day] of unleavened bread the disciples came to Jesus, saying, Where wilt thou that we make ready for thee to eat the passover?",luy,en,Luwanga,bible Yalio inyanga ndala eya abebusi bange bananga entsie ewabali., Kulikuwa na siku wazazi wangu walinialika niande walipokuwa,luy,sw,Marachi,translations se ali omwana wo omukhasi niye asiima tawe., Si mtoti wa mwanamke aliyependa.,luy,sw,Bukusu,translations "rower; oarsman; one who paddles a boat, one who makes obusuma", omufuchi,en,luy,Luwanga,dictionary okhwakula," bring down; lift down from a height; pick fruit, etc., high up on a tree (e.g., bananas off bunch, maize off stem)",luy,en,Luwanga,dictionary Kutula lwene yilwo vavoolerwa kulia nukunwa halala nukusanga mu vindu viosi no koleka vutima., Tokea hapo ilisemekana wamekunywa na kula pamoja katika ushirika wa kukomesha hasira na uadui.,luy,sw,Maragoli,translations pubic apron worn by women, liboya,en,luy,Luwanga,dictionary Efue baraga beebusi beefu barurumanga hutsie khuaye tsingombe kata nende khuiereesia amatsi., Sisi vijana wazazi wetu hututuma twende tuchunge ng'ombe hata na kuipea maji.,luy,sw,Marachi,translations "Then shall he answer them, saying, Verily I say unto you, Inasmuch as ye did it not unto one of these least, ye did it not unto me."," Omuruchi naye yakhabakalusie ari, ‘Emuboolela toto mbu, shinga olwa mulaakholela mulala khubatutu bano ta, nolwa mwachweya okhukholela isie murio.'",en,luy,Luwanga,bible Maaka atiuukha birekere ebio ali Hafoti-yairi mala sebiaba ne kamasiisi tawe.," Maaka alivitaja vijiji hivyo kama Hafoti-yairi, ingawa havikuwa na kuta.",luy,sw,Bukusu,translations "Okhapisibwe khukhwola nga ne mubuna, sikila se sibi ne khukhwomwa mu bulamu bwowo mwaria Wele."," Utapitishwa kufikia kama mkiangamia, sababu shida na kutusiwa kwa uzima wako mkaogopa mungu.",luy,sw,Bukusu,translations "Baba, mwana, Roho, wakuaminio"," Nyasaye Yahova, Umutakatifu,",sw,luy,Maragoli,translations Eshikhaya imbwa shiba eshilulu, What a dog won't eat must be poisonous.,luy,en,,proverbs Kwa huo mwaka walikuja wakazifunga shole zote nchini Kenya., Khu mwaka oko beetsa bafunga bikuli vyosi msialo sia Kenya.,sw,luy,Marachi,translations Masika kedikha nga matsi ka mtaro., Machozi yalinitiririka kama maji ya mfreji.,luy,sw,Marachi,translations "Ne owitsuba narumbula mwikulu, yetsubanga khushifumbi shia Nyasaye nende khumwene oyo owikhalangakhwo."," And he that sweareth by the heaven, sweareth by the throne of God, and by him that sitteth thereon.",luy,en,Luwanga,bible "tena mungu akafanya watu wa Shekemu kupata shida kwa maovu yao, kama vile Yothamu mwana wa Gidioni alivyowalaani."," Lundi wele akhola babaandu ba shekemu banyoola butinyu Khu mamayanu kabwe, nga Yotamu okhwa Gidioni ne abalaama.",sw,luy,Bukusu,translations "Nyenyanga khurhulidza Ubwoni bwobwo bwosi,", Ili kusafisha dhambi zako zote,luy,sw,Maragoli,translations okhurekula omubero, set off a trap,luy,en,Luwanga,dictionary BULWALE BWA KORONA BUKHOLERE MALAYI KHUSHILA MABI., UGONJWA WA KORONA UMEFANYA MAZURI KULOKO MABAYA.,luy,sw,Marachi,translations okhutsukha amatsi, pass urine,luy,en,Luwanga,dictionary Kwogidza myoyo midamano;, Kuosha nyoyo zilizo chafu,luy,sw,Maragoli,translations okhuyochera, make a noise; shout,luy,en,Luwanga,dictionary A woman who has just given birth should not touch the cooking pot., Omwibo shatira mununjiro,en,luy,,proverbs omundu wamakhanu, argumentative person,luy,en,Luwanga,dictionary Khu sikulu sia Ebali. 30 Bikulu bibili bino bili lubeka lwe mumbo mwe Luluuchi.," Kwenye mlima wa Ebali,kuna vijilima vingine viwili ambavyo vipo upande wa magharibi.",luy,sw,Bukusu,translations Watu wote wakafa moyo., babaandu boosi bafwa kimiooyo.,sw,luy,Bukusu,translations drag, okhukhurula,en,luy,Luwanga,dictionary every day, khasotso,en,luy,Luwanga,dictionary "And he called to him the multitude, and said unto them, Hear, and understand:"," Mana Yesu nalanga abemikanda mbu betse ewa yali, nababoolela ari, ""Recheresie, mana mumanyilisie!",en,luy,Luwanga,bible erwanyi, outside,luy,en,Luwanga,dictionary Mungu mwengine hayupo., Wele okundi se aliio tawe.,sw,luy,Bukusu,translations Nafula alikuwa ameogopa jembe siku hizi amekazana na ukulima," ""Nafula yali yaria imbako. Leelo yomilanila okhulima.",sw,luy,Marachi,translations Ndipo leo hata akiwepo atakayekumbuka tena mimi sitakuletea.," Nio, luno akhabao olibakhebulila lundi ese ndikho khureerera Tawe.",sw,luy,Bukusu,translations isuna, mosquito,luy,en,Luwanga,dictionary bora ori musomero riefu valimu vefu vahaya vindu vya husunga lumarachi lakini ni vidinyu hureha husunga huvera ni inomanoma yefu., mradi uko shuleni mwetu walimu wetu walikataa mambo ya kunena kimarachi ingawa ni vigumu kuacha kuzungumza kwa sababu ni lugha yetu,luy,sw,Marachi,translations Ambacho alisema kuwa ufanye kwa sababu mwenyewe umeapa mungu mweza wa vyote yuko analipa uzima wake.," nisio oloma oli okhola sikila wamwene aba wechubile Wele Omunyali Owa Bioosi, alikho aruunga bulamu bwewe.",sw,luy,Bukusu,translations Mwanamke kupanda ndizi au miti, 45. Mukali kusimika magomia naho misala.,sw,luy,Maragoli,translations "be worried, etc., about, or on behalf of", okhuyendera,en,luy,Luwanga,dictionary Haa ninze ingoyi, Haa ni mimi kichoma nguo,luy,sw,Maragoli,translations Kipande chao, sitonyi siabwe.,sw,luy,Bukusu,translations "Sitabu sia Tobiti siboola lukano Iwo mundu mulala niye balaanga bali Tobiti. Tobiti aamenyaanga mu lukoba lwa Ninefe, Aaba okhwa Tobieli. Tobiti alala ne kholo eya Nafutali baba bayilwa mu mbaambe e Ninefe. Tobiti aaba omundu owatiila kamalaka ke dini eye bayaudi lukali. Aayeetanga bataambi ne kakhali aanyoolekhana ne butinyu bwe chimoni Mala aabofula."," Kitabu cha Tobiti kinahadithia juu ya mtu mmoja aliyejulikana kama Tobiti.Tobiti alikuwa akiishi katika nchi yaNineve.Alikuwa mwana wa Tobieli,Tobiti Pamoja na ukoo wa Nafutali walikuwa wamehamia eneo la nineve.Tobiti alikuwa mtu aliyezingatia sana sheria za dini ya Wayahudi.Alikuwa mtu aliyependa kuwasaidia maskini sana isipokuwa alikumbwa na matatizo ya macho yaliyompelekea kuwa kipofu.",luy,sw,Bukusu,translations SHULE YA WAVULANA YA BUJUMBA (BJB 32), ESIKULI SIA ABASIANI SIA BUJUMBA (BJB 32),sw,luy,Marachi,translations omuruko, bribe; present brought to any powerful person in order to win his good will,luy,en,Luwanga,dictionary Binadamu ni kiumbe cha Mungu. Anaumuhimu kuliko kitu chochote ulimwenguni humu. Binadamu ni kiumbe kizuri kwa sababu Mungu alimuumba kwa mikono yake kwa njia tofauti, Binadamu ni silongi sia Nyasaye. Ari nende bulayi khushira esindu siosi siosi khusialo khuno. Binadamu ni silongi silayi khua khubera Nyasaye yasilonga khumikhono kiaye mungira ikabukhane.,sw,luy,Marachi,translations "Mana nibamuloba. Yesu nababoolela ari, ""Omulakusi shiabulanga oluyali ta, okhuyiniakhwo abomushialoshie nende abolwibulolwe beene, nibo abalamuhelesinjia oluyali tawe."""," And they were offended in him. But Jesus said unto them, A prophet is not without honor, save in his own country, and in his own house.",luy,en,Luwanga,bible Elira lilio ni wina?, What is your name?,luy,en,Tsotso,translations "And when even was come, they brought unto him many possessed with demons: and he cast out the spirits with a word, and healed all that were sick:"," Khubwile eliuba niliakhayeela, abandu bareerera Yesu abali nende ebishieno boosi, naye nalaka ebishieno ebio okhubarulamwo. Mana nahonia boosi abali abalwale.",en,luy,Luwanga,bible "hapa shuleni tunakubali kufunzwa mafunzo kama hisabati na kiswahili, sayansi na somo la jamii; hayo ndiyo masomo tunayosoma shuleni."," S: musikuli muno hujamanga hufujwa mafunzo kama mathi nende kiswahili,sayanzi nende sosoli ako niko kahusomanga musikuli.",sw,luy,Marachi,translations eshikhome, large rat; mantis,luy,en,Luwanga,dictionary become wise, okhuchesihala,en,luy,Luwanga,dictionary Wamepiga kelele ndani ya nyumba ya Bwana Kama katika siku ya kusanyiko la makini.," VA koli liyoga mu inyumba ya Yahova, kuli Lya li KU lidiku lyelivugana.",sw,luy,Maragoli,translations offer help; come to the rescue, okhusambikha,en,luy,Luwanga,dictionary Watu wafuge ng'ombe wengi kwa sababu ng'ombe wana umuhimu kubwa. Napenda ng'ombe., Abaandu baruke tsing'ombe tsisaabi khubera tsing'ombe tsiri nende bulayi bukhongo. Ndajama tsing'ombe.,sw,luy,Marachi,translations trustworthy; faithful; reliable, abesikwa,en,luy,Luwanga,dictionary Nina shamba langu nikilima kisha nipande mazao vyakula vinatoka vidogo vidogo –Kichwa ukinyoa nywele, Mbeye nu mulimi gwange nuliimi ma utage ivyakulia vitula mu vikutsutsu vutswa - Umutwi novegi irisu,sw,luy,Maragoli,translations come together; assemble; be heaped up, okhwibunjikha,en,luy,Luwanga,dictionary Oularia abebusi be achenda bwashia (TWA161) He who does not honour his parents may have to walk until dawn without assistance., Oularia nyina nasamwana achenda bwashia,en,luy,,proverbs AGOKUTANGA, MWANZONI,luy,sw,Maragoli,translations Watu huuza ng'ombe ili wapate jinsi ya kuwapeleka wanawo shuleni., S. Abandu bakusingia ing'ombe banyole olwa basomia abana babo.,sw,luy,Marachi,translations "And it came to pass, when the angels went away from them into heaven, the shepherds said one to another, Let us now go even unto Bethlehem, and see this thing that is come to pass, which the Lord hath made known unto us."," Ne olwa abamalaika abo barulaho nibakalukha mwikulu, abaayi abo baboolelana abeene khubeene bari, ""Chende khutsie Betselehemu, khulole amakhuwa kekholeeshe kano, aka Omwami akhumanyiye.""",en,luy,Luwanga,bible Subilikha okhaaba omusiku wewe tawe., Aminiwa usiwe adui wake.,luy,sw,Bukusu,translations "Ligali yili Ni lidiku Lya kwa henzereranga KU li nyoye, KU li Loli."," Hakika siku hii ndiyo tuliyoitazamia; Tumeipata, tumeiona.",luy,sw,Maragoli,translations amanyasi," concoction having a magical use; e.g., to drive out emisambwa, to counteract obufira, or to remove a curse; medicine (usually refers only to native medicines, see also amalesi)",luy,en,Luwanga,dictionary revelation; uncovering, obufwimbuli,en,luy,Luwanga,dictionary olwahulo, difference,luy,en,Luwanga,dictionary "Kho ebishieno ebio nibimusaaya nibiboola biri, ""Khurume khutsie mu tsimbiitsi etsio, mana oleshe khwinjile mutsio"""," And they besought him, saying, Send us into the swine, that we may enter into them.",luy,en,Luwanga,bible Kwigulu koveye yo na vami vandi ave Tsing'ereng'ani naye ni kuli iyakulanganga IYASULI., Kule mbinguni kuna baadhi ya nyota ambao huwatawali wengine majawapo akiwa anaitwa IYASULI,luy,sw,Maragoli,translations Mbolanga endio khubera ing'ombe ikusibungwa khumapesa amangi muno kata kario ing'ombe inyala khurueresia imbolera eyo ikhonyanga khumera kha ebindu, Nasema hivyo kwa maana ng'ombe huuzwa kwa pesa nyingi sdana n ahata hivyo ng'ombe huweza kutupea mbolea na mbolea hiyo huweza kusababisha umeaji wa vitu.,luy,sw,Marachi,translations Ng'ombe ni mfugo aliye na faida kubwa ulimwenguni humu. Ukweli ng'ombe angekuwa hayupo tungekosa vitu vingi sana., Ing'ombe ni siruki siri nende bukhonyi bukhongo musialo sinO: Buadodo ingombe ibetsanga mbari ibulao khwakhakosere ebiindu bisabi bilayi.,sw,luy,Marachi,translations Aha olamenya sholiraho obucheni, Where you are a guest breakfast is not a right.,luy,en,,proverbs "And Zacharias was troubled when he saw [him], and fear fell upon him."," Ne olwa Zakaria yamulola, yesundukha muno, mana oburi nibumutiila.",en,luy,Luwanga,bible S. Ing'ombe ni siruko siri nende ifaida ikhongo sana mshialo., Ng'ombe ni mufugo ambaye anafaida kubwa ulimwenguni.,luy,sw,Marachi,translations Omwana wa baba gona., Mtoto wa baba lala,luy,sw,Maragoli,translations conceive a child, okhuberekha inda,en,luy,Luwanga,dictionary "Kuduka na kalunu engoko isagalanga hasi ni yenya logembe Iwe live, ne live livugulanga viminyu vye engoko kigira likikiri kohevwa logembe lwalio."," Hadi wa leo kuku bado huchakurachakura chini akitafuta wembe wa mwewe, naye mwewe huchukua vifaranga wa kuku kwa sababu bado hajapewa wembe wake.",luy,sw,Maragoli,translations Kuku munono hutaga mayayi ngapi kila mwaka., Engoko engomeru eteraa mavuyu ganga mumuhiga?,sw,luy,Maragoli,translations Amalesi go kwigulu gosi gilana Munyanza no kuvigulu no mumilitu umanye imbula ilakuba., Hali ya anga ikibadilika kutoka upande wa ziwa hadi milimani basi mvua itanyesha.,luy,sw,Maragoli,translations Avaana vayo valindwa vulahi muno., Vinda vyake huchungwa vizuri,luy,sw,Maragoli,translations work, emilimo,en,luy,Luwanga,dictionary Mala Aburamu akwa asi mafuumala mala wele amuboolela ali nakholile endakano yino ne nawe ne olaba paapa owa chikholo chingali., Kisha Aburahamu akaanguka chini kifudi kisha mungu akamwambia kuwa namefanya agano hili na wewe na utakuwa baba wa mbari nyingi.,luy,sw,Bukusu,translations loing'ong'ong'we, mist; fog,luy,en,Luwanga,dictionary "go bad; spoil; get dirty, etc.", okhubiya,en,luy,Luwanga,dictionary hook onto something, okhusaka,en,luy,Luwanga,dictionary "And the child grew, and waxed strong in spirit, and was in the deserts till the day of his showing unto Israel."," Mana omwana oyo nakhula, niyemeeta amaani mumubili nende muroho. Namenya mushitsiimi okhuula khunyanga eya yalolekha habulafu khubandu ba Isiraeli.",en,luy,Luwanga,bible black and white color (of he-goat), ratswoli,en,luy,Luwanga,dictionary okhutsoba, project; protude; stick out,luy,en,Luwanga,dictionary "But when the fruit is ripe, straightway he putteth forth the sickle, because the harvest is come."," Ne olwa biba nibilabile, omwene mukunda abukulanga injesoye, nachaaka okhuchesa "" Oluchelo lwolufwa lwomutarakwe",en,luy,Luwanga,bible Wazazi wake hawakuwa wanaelewa, Bebusi bange sibelewanga dawe.,sw,luy,Marachi,translations "Hapo zamani za kale paliondokea sungura mjanja, mbuzi na fisi. Mbuzi ni muhimu kwa maisha ya watu. Tena mbuzi hutupa maziwa na nyama.fisi ni katu kabaya"," Khare khare khwariioo nende ojolijoli, imbusi nende ifisi. Imbusi ni indayi mubulamu bua abaandu. Khandi imbusi iruberesianga mabeere nende inyama. Ifisi ni khandu habi.",sw,luy,Marachi,translations floor; the whole of the inside of the house; the principal room of the house; achenda khubweru 'he walks about the house', obweru,en,luy,Luwanga,dictionary Okaribishwa khandi., You are most welcome again,luy,en,Luwanga,translations 29. Kwononyia mutugu. (Luswa.), Kushiriki tendo la ndoa na mnyama (mwiko),luy,sw,Maragoli,translations Nashikoko ashira eshilindwa, A spinster is better than a grave.,luy,en,,proverbs "The Son of man came eating and drinking, and they say, Behold, a gluttonous man and a winebibber, a friend of publicans and sinners! And wisdom is justified by her [ works."," Ne olwa Omwana womundu yetsa, nalia, nanywa, buli mundu yaboola mbu, ‘Lole, omundu uno nomulangu khandi nomunywi, omwitsa wabasololi bobushuru nende abonooni!' Ne obuchesi bwa Nyasaye bulolesibungwa okhuba obwatoto okhubirira mubikhole biabwo "" Amatookho kabandu abalaasuubila mu Yesu ta",en,luy,Luwanga,bible Mkinyenyekea na kutubu kwake," Niva mulatia nokwiyama kuye,",sw,luy,Maragoli,translations Nzie nzie nzie nzie kumitsa., Niende niende niende kupanda.,luy,sw,Maragoli,translations "Himbi ku migera gy Rubeni vuka,", Karibu na mito ya Rubeni amka.,luy,sw,Maragoli,translations "And if thy foot cause thee to stumble, cut it off: it is good for thee to enter into life halt, rather than having thy two feet to be cast into hell."," Ne eshilenjeshio nishiba nishikhukhola okhwonoona, oshikhalache shiruleho. Shichila nobulayi okhwinjila mubulamu bweinziayo neshilenje shilala, okhushila okhutsia mumulilo kulasimanga ta nebilenje bibili.",en,luy,Luwanga,bible Small knife/pen-knife, akhabano,en,luy,Luwanga,dictionary Sisi ni wana wako, Ku ve vandu vovo.,sw,luy,Maragoli,translations okhwieneresia," stretch up, raising oneself on tip-toe, as in trying to reach something high up, or to peep over an obstacle",luy,en,Luwanga,dictionary Ba Techula lukoba chana mala aluchukhakho chumbe., wakabomoa mji wenyewe kisha wakaumwagia chumvi.,luy,sw,Bukusu,translations Atawafanya muwe na uwezo kwa ukoo zingine zote., alamukhola mube ne bunyali khu kholo chichiindi choosi,sw,luy,Bukusu,translations "Likulu ne liloba bilimuria wele, mwaba khulwe khurumikhira kamakhako, ne mukharia bimanyisio bie khuukia, mulabunisibwa elala ne bibiindu bie khuriisia."," mbingu na ardhi vitamuogopa mungu mkawa mkitumia majaribu, na msiogope vijulisho vya kushangaza,mtatamanishwa kabisa na vitu vya kutisha.",luy,sw,Bukusu,translations "catch in the act, and render speechless", okhuangalasia,en,luy,Luwanga,dictionary Pengine alidhani pengine kuku huyo ndiye aliyekuwa akimwona nyumbani., Haundi yalola engoko yene yila niyo yalulanga hango.,sw,luy,Maragoli,translations Mungu alikuwa na sababu kuu juu ya milima kwa dunia., Nyasaye yali nikivuni kuviguru ekenene kyene kulilova.,sw,luy,Maragoli,translations okhutsokana, mix with; blend with; be united,luy,en,Luwanga,dictionary Yeye ndiye huponya moyo:, Esevere yi wonianga mwoyo:,sw,luy,Maragoli,translations Kisha waisraeli wakafanya dhambi kwa mungu mweza wa vyote wakati walianza kumwabudu Baali., Mala Baisiraeli bakhola bumayanu Khu wele omunyali owa bioosi nga barakikha khusaya Baali.,sw,luy,Bukusu,translations Obuluare bwa korona bwatsaka omwaka kwa elfu thibili nende tisa., Ugonjwa wa korona ulianza mwaka wa elfu mbili na kumi na tisa.,luy,sw,Marachi,translations Owikure shafuchira ouli inzala, The person who is satisfied will not cook for the hungry.,luy,en,,proverbs okhuresibwa, be shaken,luy,en,Luwanga,dictionary undo a knot, okhufumula,en,luy,Luwanga,dictionary okhulobesia, cause to refuse; prevent,luy,en,Luwanga,dictionary Linyonyi yiri lirangwa isimindwa., Huyu ndege anaitwa teleka,luy,sw,Maragoli,translations make bold; encourage; give opportunity, okhutsalisia,en,luy,Luwanga,dictionary "Nga Bamisiri ne kane bakhobone kane balome bali, ‘Lola omukhasi wewe ,' balanjira ese mala bakhulekhe ewe omenye."," Na watu wa Misri watakapokuona watasema , Ona mkewe "" wataniua kasha wakuache wewe uishi.",luy,sw,Bukusu,translations Mwaka wa elfu mbili na kumi na tisa ugonjwa wa korona ulikuja kwa dunia kutoka nchi ya China., Omwaka kwa elfu tsibiri nende kumi na tisa obulware bwa korona bwetsa musyalo siefwe okhurula mu shibala shia Tsina.,sw,luy,Marachi,translations Politeness is better than harshness., Obukoosi bushira obululu,en,luy,,proverbs "Anakanani yaamuteeva, ""Uliriraaki gu?"""," uSungura akamuuliza, *unalilia nini?""",luy,sw,Maragoli,translations "Yesu namukalusia ari, ""Shiekhuboolela mbu, okhuula musafu ta, habula mbu, okhuula amakhumi musafu akhandi musafu."," Jesus saith unto him, I say not unto thee, Until seven times; but, Until seventy times seven.",luy,en,Luwanga,bible "Ng'ombe humsaidia mtu wakati wa shida, hupelekwa sokoni na kuuzwa na kupata pesa na kujua jinsi ya kujisaidia."," S. Ing'ombe ikhonyanga mundu bikha bia ishida, ukobwanga khusiro khukusibwa nende khunyola amang'ondo na amanya ngalwa yekhonya",sw,luy,Marachi,translations okhubasia," plait, e.g., of plaited grass rope",luy,en,Luwanga,dictionary A calf grazes amongst cows., Imosi yayira mukhulundu,en,luy,,proverbs "Yesu. Musoli, ya twula mwigulu."," Yesu mwokozi, katoka mbinguni",luy,sw,Maragoli,translations "for it is written, He shall give his angels charge concerning thee, to guard thee:"," okhuba Amahandiko kaboolanga kari, ‘Nyasaye alalachilisia abamalaikabe okhukhulinda obulayi.'",en,luy,Luwanga,bible Kwa nyimbo tamu, Netsinyimbu tsindahi;,sw,luy,Maragoli,translations "chest; the trunk of a standing tree; any illness causing pains in the chest; any affection of the lungs, bronchial tubes, etc., indigestion", eshirifu,en,luy,Luwanga,dictionary Khukorwa buchumi bwefwe ni bulikalukha nga bwalitsingi khale., Hatufahamu iwapo uchumi wetu utarejea jinsi ulivyokuwa hapo awali.,luy,sw,Marachi,translations lifiro, foam; froth,luy,en,Luwanga,dictionary Kiwavi, Engetsa,sw,luy,Maragoli,translations Se baandire ese tawe., Hawajanitii mimi.,luy,sw,Bukusu,translations alipofika juu alisahau kutupa chini aprikoti., ngalwayola akulu yevirira hutupa asi tsinduri.,sw,luy,Marachi,translations "Iserikali yabola nende yaraa chisheria chibola mbu solatema khuwetira mubweni, khutiratira bindu nende nobulira bulware muno tsia msibutali siriambi nawe kose tsia kuorantine."," Serikali ikasema na kuweka sheria zinazosema kuwa usijaribu kujishika kwa uso, kushika vit una unaposkia dalili za huu ugonjwa nenda hospitali iliyo karibu nawe au uende kuorantine.",luy,sw,Marachi,translations "Malaika washika dhamu, wote washangilia"," Tsingelosi va lindanga, Voosi va yanzanga",sw,luy,Maragoli,translations Ana ananyonya., Ana anuunaa,sw,luy,Maragoli,translations "But he answered and said unto him that told him, Who is my mother? and who are my brethren?"," Yesu nakalusia ari, ""Mama wanje niye niwiina? Nabo abaana befwe nibeena?""",en,luy,Luwanga,bible Oushililekhwo niye oushitsomia, The person who has tasted it is the one who may praise it.,luy,en,,proverbs "Sindalakaluhilamo dawe, ndekhele sa mana nzitse ili khulele abana befwe."," Sitarudia tena, nisamehe na unikubalie nirudi tulee watoto wetu.",luy,sw,Marachi,translations "The earth beareth fruit of herself; first the blade, then the ear, then the full grain in the ear."," Liloba eliene likholanga ebiraache okhumela nibiama ebiamo. Biranjililanga okhurusia emirombo, ne bilosiakhwo okhwakara mana bimalilisia nende okhulaba khweimele yene.",en,luy,Luwanga,bible "Ataa, endisa umulamu mulamwa.", I am fine inlaw.,luy,en,Luwanga,translations Kharekhare tsinyanga tsia bakuka befu balitsingi nende tsingombe. Tsingombe etsio tsabakhonyanga lukari., Hapo zamani enzi za babu zetu walikuwa na ng'ombe. Ng'ombe hao walikuwa wakiwasaidia sana.,luy,sw,Marachi,translations "Kata bulano Nyasaye amalile okhura ihaywa mubisina biemisaala; omusaala kwosi kwosi okulaama ebiamo ebilayi ta, kularemwa nikusukunwa mumulilo."," And even now the axe lieth at the root of the trees: every tree therefore that bringeth not forth good fruit is hewn down, and cast into the fire.",luy,en,Luwanga,bible Watu hawatazikwa," Avandu si va tebwa yo,",sw,luy,Maragoli,translations mushitsyambo, in the afternoon,luy,en,Luwanga,dictionary eshitsayi, hemorrhage; blood flowing freely from a wound,luy,en,Luwanga,dictionary "Buola mu sialo sia Tanzania, buula Buganda khubuula mukenya."," Ulifika nchini Tanzania, ukafika Buganda kabla ya kufika Kenya.",luy,sw,Marachi,translations And the gospel must first be preached unto all the nations., Ne okhuula Injiili yakharanjilile okhuyaalilwa amahanga koosi.,en,luy,Luwanga,bible Kitambo palikuwa na uwanja mkubwa wa matukio kama hayo. Mtu mmoja alikwa amefuga wanyama pori wakubwa hivyo waliitwa kijiji cha miti mikubwa sana pamoja na mnyama mwingine aliyeitwa nyani aliyekuwa akila watu mara moja., Khalekhale kaliyo nende siguri sihongo sia makhuwa kama ako nende mundu mulala wali niyaruka tsisolo tsie musino tsikhongo tsilangwa mbu lukolo lwa misala mikhongo lukali nende esolo indi yalangwa mbu elinani liali linyola mundu nilimumila makala.,sw,luy,Marachi,translations "Huzomea, husaga meno yao, Husema, Tumemmeza."," Va kunukanga nokudyedyeidza amino gavo va vola, ku Mali kumumira.",sw,luy,Maragoli,translations obewo," bye for now', lit. 'may you be there'",luy,en,Luwanga,dictionary "Ndiegu vavaa, ukariranga guu,"," Hakika Ndigu, eti unalia",luy,sw,Maragoli,translations Nyenya tsinimi elfu moja, Nitanena ndimi elfu moja,luy,sw,Maragoli,translations "Na ukiwa mahali pako patakatifu maziwa na asali inayodondoka mbunguni,tazama chini kisha ubariki watu jinsi alivyowapa matumaini nyinyi."," Ne oli abuundu wowo atakatifu kamabeele ne bubuukhi biseleetikha mwikulu, lola asi, mala obiite babaandu nga ne aamusuubisia enywe.",sw,luy,Bukusu,translations obukholi, doings; acts; work,luy,en,Luwanga,dictionary You may leave them near only to collect them far away., Otsilekha ahambi watsienda ehale,en,luy,,proverbs WAILETA ZAWADI GANI?, UZANGA NA KIHANWA KI?,sw,luy,Maragoli,translations "Je, waona kama mambo haya ni sawa?", Ulolaa yaga gakaveeye malahi naho?,sw,luy,Maragoli,translations "But that ye may know that the Son of man hath authority on earth to forgive sins (then saith he to the sick of the palsy), Arise, and take up thy bed, and go up unto thy house."," Kho ndalamumanyia mbu, Omwana womundu ali nobunyali mushialo okhuleshela abandu obwonooni "" Kho naboolela owafwokoya oyo ari, ""Bukha, wituushe eshitalishio otsie ingowo """,en,luy,Luwanga,bible asia wefu ni butula khurula mdala mwa ogwindi mulukongo wa butula.," mimi kwetu ni butula ,tunatoka kwa boma ya ogwindi kijijini butula.",luy,sw,Marachi,translations Ing'ombe ni siruke esirukwangwa mudala. Sikendanga khu makulu kane. Siruke sino nooringera murue kwasio olalola mbari siri nende tsinjika tsibiri., Ng'ombe ni mfugo anayefugwa nyumbani. Hutembea kwa miguu miwili. Mfugo huu ukiangalia kichwani pake utaona eti ana pembe mbili.,luy,sw,Marachi,translations Likevwa, Kupashwa tohara,luy,sw,Maragoli,translations omutsuru, forest; thick bush in a river valley,luy,en,Luwanga,dictionary muno, much; very much,luy,en,Luwanga,dictionary msichana mzuri ni yule yule tu anayependa kazi yake na uwajibikaji wake., omukhana omulayi ni uriauria sa owachama ikasi yaye nende ukhola bila okhulondwa,sw,luy,Marachi,translations "Uyu no mundu uwali niyahevwa uluyali kuli musaalisi, navutswa miyinzi jije javukani ku no musaalisi no mbidi."," Huyu ni mtu aliyepewa heshima kama mtu wa kubariki, lakini shughuli zake zilikuwa tofauti na wa kubariki na kupaka dawa.",luy,sw,Maragoli,translations Adagala nomulala kuyavo vaduuka yo kulola kivala., Adagala ni miongoni mwa wale waliofika na kujionea nchi za huko.,luy,sw,Maragoli,translations Tutaenda kisha tupigane kama mungu., Khulacha mala khupane nga Wele,sw,luy,Bukusu,translations amachina," stones, ancestral stones",luy,en,Luwanga,dictionary Samweli yali niyavaka daudi maguta, Samweli alikuwa amemchagua danieli,luy,sw,Maragoli,translations "And they were beyond measure astonished, saying, He hath done all things well; he maketh even the deaf to hear, and the dumb to speak."," Abandu bahuka muno, nibaboola bari, ""Akholile ebindu biosi habwene, mbu, kata akholanga abekala amarwi okhuhulila, nende abolulimi lwahanda okhuboola.""",en,luy,Luwanga,bible Rafiki ninaye mpenda anaitwa Joan., Mwitsa wa ndamujama alangwa Joan.,sw,luy,Marachi,translations Kondoo wako watapeanwa kwa maadui wako., Kamakheese kowo kalaelisibwa khu basiku bowo.,sw,luy,Bukusu,translations okhubikha," put away; save by putting away in a bank, cupboard, etc.",luy,en,Luwanga,dictionary "Ne olwa bamutiila nibamuyila mushiina okhuyaasibwa, shimularanjililekhwo okhuhenda nende okhukanakania mumioyo aka namuboole ta. Habula muboole aka muba nimuhelwe khushise shieneshio. Okhuba shimuli inywe ababoola ta, habula ni Roho Omutakatifu."," And when they lead you [to judgment], and deliver you up, be not anxious beforehand what ye shall speak: but whatsoever shall be given you in that hour, that speak ye; for it is not ye that speak, but the Holy Spirit.",luy,en,Luwanga,bible One job kills another job., Omulimo kwira okundi,en,luy,,proverbs The patient animal fattens., Eyehoya yanula,en,luy,,proverbs answer; return; give back; inherit the wife of a relative, okhukalusia,en,luy,Luwanga,dictionary omumenyani, neighbor; tenant,luy,en,Luwanga,dictionary "And he awoke, and rebuked the wind, and said unto the sea, Peace, be still. And the wind ceased, and there was a great calm."," Naye Yesu nabuukha nahalabila imbumbuyeka eyo, ne naboolela inyanza ari, ""Holeela! Wihotselesie!"" Habwene nahabwene, imbumbuyeka niyihotselesia, ne omulenjeelo omukhongo nikubaho.",en,luy,Luwanga,bible Buli mundu mu Isiraeli., Kila mtu kwa usraeli.,luy,sw,Bukusu,translations Wasichana ………. wapi nyororo zao?, Avakaana haliki minyolo javo?,sw,luy,Maragoli,translations Hapo awali kulikuwepo na sungura iliyeitwa Topi. Huyu sungura aliishi kwa kichaka na alikuwa anapenda kuenda kujitafutia chakula., Khale khale kwalio nende siduyu silangwa mbu Topi. Siduyu sinosiamenyanga musino ni siari siahera khutsitsanga okhwekonyera viakhulia.,sw,luy,Marachi,translations Mulala yagaada ndi wundi?, Mmoja alimdang'anyaje mwenzake?,luy,sw,Maragoli,translations okhwimisia," put…in front; make…lead; give…prominence, or preference; honor",luy,en,Luwanga,dictionary Ng'ombe ni mnyama mzuri kwa binadamu., Ing'ombe ni isolo indayi khu mundu.,sw,luy,Marachi,translations craving for some particular food, olusa,en,luy,Luwanga,dictionary Mtoto alienda kuchuma., Nu mwana akatsia kusuma.,sw,luy,Maragoli,translations Ng'ombe bora tumtengeneze vizuri ana faida nyingi. Tukifuga ng'ombe tuwe na nyasi ya kumlisha ng'ombe ni nzuri tukumfuga ana faida nyingi., Ing'ombe bora khuikasie bilayi iri nende tsifaida tsisabi. Nikhuruka ing'ombe khukhoyere khube nende bunyasi bua khuusirisia. Ing'ombe niindayi ni nikhuiruka iri nende tsifaida tsisabi.,sw,luy,Marachi,translations Huko mtawafanyia miungu kwa moto huo., Ebweeneyo mulikholela bawele mu mulilo okwo.,sw,luy,Bukusu,translations take in turns, okhusimikhana,en,luy,Luwanga,dictionary Okhuhelesie ebiokhulia biefwe bia leelo., Give us this day our daily bread.,luy,en,Luwanga,bible "Mana nakalukha aha abeechi bataru abo bali, ne nanyoola nibali mundoolo. Naboolela Petero ari, ""Kho shimunyala okhuba meeso ninasi kata khulwa isaa ndala yonyene ta?"," And he cometh unto the disciples, and findeth them sleeping, and saith unto Peter, What, could ye not watch with me one hour?",luy,en,Luwanga,bible hop; jump with both feet together, okhurumachira,en,luy,Luwanga,dictionary tie tightly, okhuniatsa,en,luy,Luwanga,dictionary buttocks (of s.o.); hind-quarters (of an animal); butt end (of a thing), amatakho,en,luy,Luwanga,dictionary lie to; deceive; make excuses about, okhubeyera,en,luy,Luwanga,dictionary "Heli yali omwana wa Matsati, owali omwana wa Lawi, owali omwana wa Meliki, owali omwana wa Yanai, owali omwana wa Yosefu."," the [son] of Matthat, the [son] of Levi, the [son] of Melchi, the [son] of Jannai, the [son] of Joseph,",luy,en,Luwanga,bible for every one that asketh receiveth; and he that seeketh findeth; and to him that knocketh it shall be opened.," Okhuba buli omundu ousaba, alaheebwa, ne oukhaba, alanyoola; naye oukhong'onda omuliango, alekulilwa.",en,luy,Luwanga,bible olulinga, thick wire ornament worn around the neck,luy,en,Luwanga,dictionary Inze ng' enyanga kigira, Ninashangaa kwa sababu,luy,sw,Maragoli,translations Where are you Dad?, Oli yena Papa?,en,luy,Luwanga,translations lust; evil desire; particularly sexual desire, obwilasi,en,luy,Luwanga,dictionary "Mungu mweza wa vyote, mungu mji huo kwa nafasi ya kutaka aliyewashinda nyinyi kutoka kea aliyeleta amani katikati yenu Misri yuko nanyi."," Wele Omunyali Owa Bioosi, Wele lukoba olwo bubweyaangu bwe khu wenywe owamureesia enywe khukhwama wareerao kumuleembe akari wenywe e Misiri, ali nanywe.",sw,luy,Bukusu,translations "Ngalwahwari khusiri khurekere marwi mutsiredio, mutsisimu nende mutsitibi ni ketsamo amacheni musialo mbu korona bulire Kenya wefwe eno!!"," Tulipokuwa bado tumetega sikio kwenye radio, simu za rununu na kwenye televisheni, mapya yaliyojiri kwenye dunia ni kwamba ugonjwa wa Korona ulikuwa umewasili hapa kwetu Kenya!!",luy,sw,Marachi,translations obwatyeri, truth; real; true; genuine; very much,luy,en,Luwanga,dictionary Do not believe all that is claimed in family squabbles., Etsia abebulane shiotsilonda,en,luy,,proverbs "Now when he was risen early on the first day of the week, he appeared first to Mary Magdalene, from whom he had cast out seven demons."," Mana mumabwibwi khunyanga eyilonda khunyanga eya Isabato, Yesu yaranjilila okhumuloleshela Mariamu Magadalene, owa yali niyayiniamwo ebishieno musafu.",en,luy,Luwanga,bible okhwemekha," exalt to a position of honor and authority, e.g., chief, king, etc.; crown or enthrone; appoint; put up the posts for the framework of a house",luy,en,Luwanga,dictionary "Endi nasho, khutsie."," I have it, let us move.",luy,en,Luwanga,translations "Ulikuwa ukipata ya mali yake kwa mvulana wake punda, fanya hivyo, hata nguo msamehe, hata kama si mvulana wake ama kitu chochote."," Waaba ne onyoola sie kimiaandu kiewe khu musoleeli wewe epunda, khola orio, akhaba engubo omubele, akhaba ne akhali omusoleeli yewe, namwe sisiindu siosi siosi.",sw,luy,Bukusu,translations freedom, obwibule,en,luy,Luwanga,dictionary Hapa dunia atafika, A la duuka hasi hano,sw,luy,Maragoli,translations okhurera, bring,luy,en,Luwanga,dictionary "Chino chileema khu sikulu sia Ebali Ne babaandu boosi balikobosiaia we khulaama: Rubeni, Kati, Asheri, bali, ""Kabe kario."""," Hizi ziyasimama kwa mlima wa Ebali na kulaani; Rubeni, Kati, Asheri kuwa yawe hivyo.",luy,sw,Bukusu,translations "Hapo Aburahamu alimwambia Luti kuwa, ‘'ugomvi usiwepo kati yangu nawe, ama kati ya wachungaji wetu , Kwa sababu sisi ni jamaa.''"," Nio Aburamu aboolela Luti ali, ‘'bulomani bukhabaao akari wase ne nawe, namwe akari we baabayi bwefe tawe, sikila efwe khuli balebe.''",sw,luy,Bukusu,translations """Ne olwa musaaya, mulakholekhwo shinga olwa abekaati abo bakholanga tawe! Bo baheela okhusaaya nibasinjiile mutsisinagogi nende khumasanganjila, kho mbu abandu babalole. Emuboolela toto mwene mbu, bamala okhunyoola omurungo kwabwe."," And when ye pray, ye shall not be as the hypocrites: for they love to stand and pray in the synagogues and in the corners of the streets, that they may be seen of men. Verily I say unto you, They have received their reward.",luy,en,Luwanga,bible I miss you in luhya, Ekhwikomba,en,luy,Luwanga,translations "Olwa lichesa liola, yaruma abakholibe okhutsia khubalimi abo okhunyoola omukabokwe okhurula khwichesa elo."," And when the season of the fruits drew near, he sent his servants to the husbandmen, to receive his fruits.",luy,en,Luwanga,bible "Msiwachukie Waedomu, walio wanawake ama wa kiume anayefanya jamii zenu."," ""Mukhabiila Baedomu tawe, bali bakhasi namwe owe siseecha okhola balebe benywe.",sw,luy,Bukusu,translations a small bird which whistles and also imitates sounds, imbiribinzu,en,luy,Luwanga,dictionary okhuluba, be weary; be tired; give in through weariness,luy,en,Luwanga,dictionary Kila wakati unapomtoa ng'ombe kwenye zizi unatoa zamadi., Buli nyanga norusia ing'ombe msidwoli urusia amasingo.,sw,luy,Marachi,translations Na mwana muyai uliva umwivuli naho omuheyi - yivulangwa vutswa niyinyara na manyia uvusatsa vwivwevusingira ma kandi manege naho tsingovole nitsiveye mu tsiosi tsivili., Na mtoto wa kiume atakaye kuwa mzazi ama mzinzi-alizaliwa akikojoa akionyesha uume wake ukiwa umesimama na makende yote mawili yakiwa ndani,luy,sw,Maragoli,translations "Omukhalabani owali niyahebwa tsitalanda tsirano oyo, niyetsa netsindi tsirano naboola ari, 'Omwami, wambelesia tsitalanda tsirano, lola enyoolile inganga yetsitalanda tsindi tsirano/"," And he that received the five talents came and brought other five talents, saying, Lord, thou deliveredst unto me five talents: lo, I have gained other five talents.",luy,en,Luwanga,bible Walimsulubisha atufie, Va mmbamba a kudzere,sw,luy,Maragoli,translations "And the angel answered and said unto her, The Holy Spirit shall come upon thee, and the power of the Most High shall overshadow thee: wherefore also the holy thing which is begotten shall be called the Son of God."," Naye Omumalaika oyo namukalusia ari, ""Roho Omutakatifu alakhwitsila, nabwo obunyali bwa Nyasaye ouli Omukhongo Muno bulaba khwiwe. Khulweshio, omwana oulebulwa oyo alalangwa mbu, omutakatifu, Omwana wa Nyasaye.",en,luy,Luwanga,bible Have you heard of it?, Owulire?,en,luy,Luwanga,translations "Ingokho niindai lukari khubeera mukeni niyeetsa, ndaajama ingokho khuluakhubera mabuyu. T:"," Kuku ni muhimu sana kwa maana mgeni akija, . Nampenda kuku kwa sababu ya mayai",luy,sw,Marachi,translations "And he answered and said unto them, What did Moses command you?"," Yesu nabakalusia nabareeba ari, ""Nishiina eshia Musa yamulaka okhukhola?""",en,luy,Luwanga,bible compare oneself with, okhwicherasia nende,en,luy,Luwanga,dictionary Ndipo usiwe na tambiko ya damu ya mtu sheria zilizotofautiana., Nio okhaba ne kumusaango kwe sifuki sio omundu Kamalaka kakaukhaana.,sw,luy,Bukusu,translations Atanifunika kutoka kwa kichwa kufika kwa miguu., anabiimba khukhwama khu murwe khukhwola khu bikele.,sw,luy,Bukusu,translations Hakuna siku hata moja giza ikiwa na jua likianguka nyota hawaezi kosa angani, Sililiho nelidiku lilala ikisundi nekeveye ho ne liuva nili gwiyi Tsing'ereng'ani tsidake kuligulu mba.,sw,luy,Maragoli,translations Baboolele nga Wele ne alomaloma ali ese se khache mu sibala silayi nisio Omunyali Owa Bioosi ne niye alikho acha khumuelesia enywe khukhwama mu mulilo., Waambie jinsi mungu anavyosema kuwa mimi sitaenda kwa nchi nzuri ambayo mweza wa vyote anaenda kuwapatia nyinyi kutoka kwa moto.,luy,sw,Bukusu,translations "there came unto him a woman having an alabaster cruse of exceeding precious ointment, and she poured it upon his head, as he sat at meat."," omukhasi undi yetsa khuye nali nende eshimuka shiamafura keshing'ari khandi akobukusi obweikulu muno, natsukhulula amafura ako khumurwe kwa Yesu.",en,luy,Luwanga,bible okhuuma amaumo, sigh,luy,en,Luwanga,dictionary Akhalanyala niye oulimwo obushino bweitsuli, A person who is unable may be the early one to boast.,luy,en,,proverbs have protruding lips, okhutsoba omunwa,en,luy,Luwanga,dictionary "Kuku ni muhimu sana kwa maana mgeni akija, . Nampenda kuku kwa sababu ya mayai"," Ingokho niindai lukari khubeera mukeni niyeetsa, ndaajama ingokho khuluakhubera mabuyu. T:",sw,luy,Marachi,translations "And when it was day, he came out and went into a desert place: and the multitudes sought after him, and came unto him, and would have stayed him, that he should not go from them."," Ne olwa bwashia, Yesu yarula natsia mushitsiimi habundu aha abandu babula ne nabayo yenyene. Abandu nibachaaka okhumukhaaba, ne olwa bamunyoola nibateema okhumwikalila mbu aleshe okhutsia.",en,luy,Luwanga,bible okhulasia, scorch; burn (e.g. food in cooking),luy,en,Luwanga,dictionary "then; again; and; times, ne khandi 'emphatic colloquial affirmative'", khandi,en,luy,Luwanga,dictionary trouble; sorrow; bereavement, amasira,en,luy,Luwanga,dictionary Muhendele myoyo gwenyu mwinye x2, Mdadisi mioyo yenu,luy,sw,Maragoli,translations sabwe, their father,luy,en,Luwanga,dictionary ewefu, at our home,luy,en,Luwanga,dictionary okhunia omuliro; okhunia induli, bring trouble that will cause loss or require payment,luy,en,Luwanga,dictionary "Wa lomba vindu vyosi kale, ive,", Mwumba wa viumbe vyote,luy,sw,Maragoli,translations Aliwaambia Waisraeli walete mtu apigane naye., Yaalanga avaisiraeri vatume mundu valwane naye,sw,luy,Maragoli,translations Kando na hayo yote ng'ome pia huwa anatupea nyama ambayo huwa tunala., Yale nende ako kosi ng'ombe yosi ikhueresinjia inyama eyakhurichanga,sw,luy,Marachi,translations Ungepatikana ungechukuliwa hatia ya kuuishi mbali na watu wengine., Noonyorekhana noobukurirwa amalako aka omenya are nende abaasyo.,sw,luy,Marachi,translations A woman who moves from husband to husband has no manners., Omukhasi omuchendani abula emima,en,luy,,proverbs "Ulitufunza kunawa kila wakati, kufunika vinywa na mapua na kaka umbali wa mita kutoka kwa mwenzio."," Bwaruekesea khusaba buli sikha, khufunikha munwa nende molu nende khwikhala imita nende wasio.",sw,luy,Marachi,translations stupid; dull, -ng'ang'afu,en,luy,Luwanga,dictionary Mana nabarakhwo amakhono ne narulaho natsia. Omusaatsa omuraaka omuyinda," And he laid his hands on them, and departed thence.",luy,en,Luwanga,bible Amakumba kabili kakanakania imbwa, Two bones confused a dog.,luy,en,,proverbs I need your love, Ndenyanga obuyanzi bwobo,en,luy,Tsotso,translations "Vavakinga nivavengisia mnyumba, mama lakini yali alomalomakho lakini baba siyalomalomakho kata kidogo."," Walibebwa wakiingizwa kwa nyumba, mama alikuwa anaongea lakini baba hamgeweza kuonge.",luy,sw,Marachi,translations Leta tambiko ngumu kwangu ingia ndani kisha mchukue ardhi nami nitafanya ambayo mungu mweza wa vyote aliapa., Reera kimisaango kimiandalafu khwise Yingilamo mala mubukule kamaloba nese endakhola niko wele omunyali owa bioosi Omunyali echuba.,sw,luy,Bukusu,translations okhubiha omurwe, be obstinate,luy,en,Luwanga,dictionary omunyakhano, trouble; busyness,luy,en,Luwanga,dictionary khaandi niwenya hulanga ati kumi na mbili mlumarachi valanganga mbu ehumi na tsiviri., na ukitaka kuita kumi na mbili kwa kimarachi huitwa ati [ ehumi na tsiviri],luy,sw,Marachi,translations haunt, okhushena,en,luy,Luwanga,dictionary olundi, another; a certain one,luy,en,Luwanga,dictionary Nuveeye numwoyo mulahi ulava mwiko wa Nyasaye., Ukiwa na roho safi utakuwa na ukoo na Mungu,luy,sw,Maragoli,translations Uyukufu kwake, Luyali khuye,sw,luy,Maragoli,translations Vamenya halala madiku manyingi kuduka nivanyola omwana, Waliishi pamoja siku nyingi hadi wakapata mtoto,luy,sw,Maragoli,translations "Madiku gosi yiimbanga wimbu yiru, kumama weeve amwigulira maavita."," Siku zote alikuwa akiimba wimbo huu, ndiposa mamake amfungulie aingie.",luy,sw,Maragoli,translations baboon, inguche,en,luy,Luwanga,dictionary "Nebutswa olwa Abafarisayo babalola nibakholanga bario, baboolela Yesu bari, ""Lola, abeechibo bakholanga akomusilo khunyanga eya Isabato."""," But the Pharisees, when they saw it, said unto him, Behold, thy disciples do that which it is not lawful to do upon the sabbath.",luy,en,Luwanga,bible okhuboroola," despise, someone of a different tribe; exclude s.o. of a different tribe from feast, etc.; turn a foreigner out, and send him back to his people",luy,en,Luwanga,dictionary Nekesa alikutana na msichana., Nekesa yakutana nende mukhana.,sw,luy,Marachi,translations "Nyasaye uwalomba ILIUVA, yalomba iliuva liamihi umweli ne Tsing'ereng'ani."," Mungu mwumba wa jua, aliyeumba jua itawale mwezi na nyota.",luy,sw,Maragoli,translations "Damu yake ilimwagika,"," Masahi gege ga rhonya,",sw,luy,Maragoli,translations khukholelamo biise bino tawe., Kufaya katika muda ulioratibiwa.,luy,sw,Bukusu,translations Njaa ilikuwa katika inch ya Kanaani nyingi mno. Ndiposa Abrahamu akateremka katika nchi ya Misri akaishi huko kwa muda.," Enjala yaba mu sibala sia Kanaani, mala yaba engali lukali. Nio Aburamu ekha acha mu sibala sia Misiri amenyekhoyo khulwe siise.",sw,luy,Bukusu,translations Kigira tsinyinga tsimali kwoneka., Nyakati sasa ni za majaribu,luy,sw,Maragoli,translations "tent ( lihema,en,luy,Luwanga,dictionary Lisaaye lia Tera, Uzao wa Tera.,luy,sw,Bukusu,translations "And he said unto them, This is my blood of the covenant, which is poured out for many."," Kho nababoolela ari, ""Kano namabanga kanje akeindakano imbia, akebeena khulwabandu abanji.",en,luy,Luwanga,bible "Mala Sarai akila Farao akholela Aburamu kamalayi. Aburamu aaba ne kamakheese, chikhaafu, chipunda chiseecha ne chikhasi, banasioobi be siseecha nende be siikhasi ne chingamia."," Sarai alimfanya Farao akamfanyia Abraham mazuri . Abraham akawa na kondoo, ng'ombe , punda wa kike na wa kiume ,wafanyakazi wa kike na wa kiume na ngamia.",luy,sw,Bukusu,translations and he shall reign over the house of Jacob for ever; and of his kingdom there shall be no end.," Ne yakhabe omuruchi khubolwibulo lwa Yakobo okhuula inziayo. Khandi oburuchibwe shibwakhabekhwo neshiakamo tawe!""",en,luy,Luwanga,bible huwa nazungumza kimarachi kwa sababu tuko na watu wengine wasiojua kiswahili hivyo inabidi kuongea kimarachi na pia wengine wanajua kiswahili peke yake., esunganga lumarachi khubera hulio nende bandu bandi bakorwa luswahiri nano vibida nomanome lumarachi lakini baandi baamanya oluswairi luong'ane.,sw,luy,Marachi,translations ten, likhumi,en,luy,Luwanga,dictionary Omwitsa wanje, My love,luy,en,Tsotso,translations Komi na moja- Mamira, Kumi na moja -Kamasi,luy,sw,Maragoli,translations be quiet, okhushiring'ana,en,luy,Luwanga,dictionary ripe, obwenjefu,en,luy,Luwanga,dictionary Kumusaango okwo kuli sisiekesia sili sibi., Tambiko hilo linaashiria kitu kibaya.,luy,sw,Bukusu,translations "Watu wa korofi ndio ambao wanasema jinsi wanakusaidia kwa kila kitu, kwa mavazi, anavyokulisha na hata kusaidia wazazi wako ndio maana tunasema kwamba"," Abandu abatapeli nibo balia babola shinga olwa bakhukhonyanga khubulishindu, khutsingubo, shingaolwa bakhulisia nende kata khbakhonya abebusi bao sakira khubolanga khuba",sw,luy,Marachi,translations Mwanaume mwenye boma lake kamili huzikwa mbele ya nyumba yake upande wa mkono wa kuliakatika ukoo vilevile mwanaume anapofariki huwekwa upenuni sebuleni ilhali mwanamke huekwa upenuni mwa chumba cha malazi kwenye mkono wa kushoto, Mundu Musatsa wo mugitsi gwigwe vulungi atevangwa ha mugitsi ku mkono mulungi ihiili kandi nakutsa avikangwa kulusimbu inahiru na mundu mukali avikangwa kulusimbu ivulili ina mukono mukali.,sw,luy,Maragoli,translations be opposite, okhuyengana nende,en,luy,Luwanga,dictionary Sili sisienywe mukhamunyoole., Kilicho chenu mtampata.,luy,sw,Bukusu,translations "Ne olwa Yesu yachaaka okhutsia, omusaatsa undi yetsa tsimbilo nasikama imbeliwe ne namureeba ari, ""Omwechesia Omulayi, nishiina eshiekhoyile okhukhola kho mbu enaamilwe obulamu bweinziayo?"""," And as he was going forth into the way, there ran one to him, and kneeled to him, and asked him, Good Teacher, what shall I do that I may inherit eternal life?",luy,en,Luwanga,bible obuchishi, unripe; green,luy,en,Luwanga,dictionary that thine alms may be in secret: and thy Father who seeth in secret shall recompense thee.," Haana obukhoonyibwo mabiswi, naye Papawo oulolanga akomumabiswi alakhurunga. Amechesio khu Amasaayo",en,luy,Luwanga,bible Engoko egoneraa iteraa mavuyu amakumi gavaga nokuvita., Kuku anayelalia hutaga mayayi zaidi ya kumi na tatu.,luy,sw,Maragoli,translations "Tulipoanza safari tulianza salama na tulipofika karibu na nilipokuwa nakwenda, gari lilichukua mkondo mwingine kuenda mahali nisipojua, mzazi wangu alikuwa ameningoja akapiga simu kuniuliza mbona sifiki, alishindwa cha kufanya."," Obulayi olwa khwanza oluchendo khwenukha obulayi ne nekhali ambi okhula handi netsia, omutoka kwamala nikukomokha nikulinga kata engorirwe olunyuma kwenyola mbu khuli mamwala omwibusi wange yalinda, yoba isimu nangonya mbu sinzulanga dawe mana yakhaywa siokhukhola.",sw,luy,Marachi,translations """Nawaletea habari", Buyanzi bunene muno,sw,luy,Maragoli,translations ticholi," black, when referring to female animals",luy,en,Luwanga,dictionary sheet or piece of galvanized iron, libati,en,luy,Luwanga,dictionary "And straightway all the multitude, when they saw him, were greatly amazed, and running to him saluted him."," Ne habwene nahabwene olwa abomukanda abo balola Yesu, besundukha muno, nibatsia tsimbilo ewa yali okhumushiesia.",en,luy,Luwanga,bible TUME KUJA, KWA KUDZA,sw,luy,Maragoli,translations Na vakana navo vanyola kindu cha vavitira mu kumanyia na valuviriri., Na wasichana nao walikuwa na kitu walichokuwa wakipitia ndani kuonyesha ni wajasiri.,luy,sw,Maragoli,translations "Hutusaidia na vitu kama maziwa, nyama na vitu vingine vingi Zaidi, hata ngoma mnayoona ikitengenezwa ni ngozi ya ng'ombe"," Irukhoonyanga nende ebiindu nga mabeere, inyama nende ebiindu bindi bisabi lukari. Kata ingoma ya mulolanga niikasibwa ino ni risero ria ing'ombe.",sw,luy,Marachi,translations Zinachanhanyikana -Matawi, Tsiagoyana - Tsiseke,sw,luy,Maragoli,translations Omusiru yabisa eshimulia, The fool concealed that which was to eat him.,luy,en,,proverbs Eshinyumanyume shiera Narima, 17 Luyia Proverbs,luy,en,,proverbs "Nio omwami owe Bashani, owamiia mu ngoba cha Asitaroti ne Etrai ese nabukula babaandu bakesi lundi."," Ndipo mfalme wa Bashani, aliyetawala mji wa Astaroti na Etrai mimi nikachukua watu werevu tena.",luy,sw,Bukusu,translations "Whosoever therefore shall break one of these least commandments, and shall teach men so, shall be called least in the kingdom of heaven: but whosoever shall do and teach them, he shall be called great in the kingdom of heaven."," Khulweshio, omundu yesi yesi oufunaka lilako, kata niliba litutu mukoosi, ne niyechesia abandi okhulifunaka, omwenoyo yakhabe omututu mubwami bwa Nyasaye. Nebutswa omundu yesi yesi oukakhola, niyechesia abandu bandi okhukatiila yakhabe omukhongo mubwami bwa Nyasaye.",en,luy,Luwanga,bible "Akaosha dhambi zetu alipotufia Yesu,Alipotufia sote; mwenyewe alituponya"," Na a singa bwoni bwetu Lwa ya kudzera kwosi, Lwa ya kudzera kwosi; Mwene ya honya kwiny e",sw,luy,Maragoli,translations Wakali na wapole., avalulu na vahooma.,sw,luy,Maragoli,translations Mtu pia akifuga ng'ombe anaweza kubadilisha maisha yake. Watu wengi walifungua biashara ya ng'ombe na kuuza maziwa," Mundu yesi naaruka ing'ombe inyala yakalukhasia bulamu buaye. Abandu bangi beekula tsinganga tsia tsing'ombe, nende khukusia amabeere.",sw,luy,Marachi,translations owoluswa, rebellious person (see oluswa 'rebellion'),luy,en,Luwanga,dictionary Wazo hilo likawa nzuri., Enganakani eyo yaba endayi.,sw,luy,Bukusu,translations keep company; sit and talk with; entertain, okhubutsia,en,luy,Luwanga,dictionary Hufanya hivyo kutumia mizizi kukusanya udongo pamoja., Kikholanga kirio nikiekhonyera emisi kiakudisia riloba alala.,sw,luy,Marachi,translations snore, okhwiirira,en,luy,Luwanga,dictionary "Mulala khubali nende Yesu natsomola olukangalwe, narema omusumba owomwisaaliisi omukhulundu, nakhalaka eshirwishie."," And behold, one of them that were with Jesus stretched out his hand, and drew his sword, and smote the servant of the high priest, and struck off his ear.",luy,en,Luwanga,bible Tumpende pia," Ku mu yanze kandi,",sw,luy,Maragoli,translations omukhokosi, the last child a woman bears,luy,en,Luwanga,dictionary "Okhuba olwa abakhaana abayingwa babukula tsitaha tsiabwe, shibabukulakhwo amafura kandi tawe."," For the foolish, when they took their lamps, took no oil with them:",luy,en,Luwanga,bible "Mana abesaaliisi abakhulundu abo nibatoola amapesa ako nibaboola bari, ""Nomusilo okhukara mwibishilo liomuhekalu, shichila namapesa keshitsayi """," And the chief priests took the pieces of silver, and said, It is not lawful to put them into the treasury, since it is the price of blood.",luy,en,Luwanga,bible "Wasimamizi wa Israeli 2.11,16.31 vitendo hadithi na hadithi 17.1,21.25."," Babemeelesi ba israeli 2.11,16.31 bikholwa ngano ne ngano 17.1,21.25.",sw,luy,Bukusu,translations owefu, our,luy,en,Luwanga,dictionary Mschana huyo alirudi nyumbani kwao na kumchukua ndugu yake kuwa mlezi wao, Mukana uyu yamanya niyirana wavo kuvugula amwavo weve kuva muleri wavo.,sw,luy,Maragoli,translations Eshikhaya owamaru owobunyasi shianyala ta, 107. Eshikhaya shiuma omusala (AMI63) A vacuum has no medicine.,luy,en,,proverbs She is so happy to have a baby, Asangalire po okhunyola omwana.,en,luy,Luwanga,translations "wild creeper, tied to baskets used in ceremonies connected with the beginning of the planting, and also in other ceremonies, used for fomenting swellings", libombola,en,luy,Luwanga,dictionary cut firewood in small pieces, okhukhonga,en,luy,Luwanga,dictionary Shichila abalakusi boosi nende amalako ka Musa balakula khukobwami bwomwikulu okhurula khunyanga tsia Yohana omubatiisi okhuula bulano., For all the prophets and the law prophesied until John.,luy,en,Luwanga,bible blow gently on a fire so as to cause it to blaze; fan to a flame; fan gossip to a flame, okhufureresia,en,luy,Luwanga,dictionary KWINYE KWOSI KU LAKUULE, Sisi sote tuwachilie,luy,sw,Maragoli,translations only child; the only one, omuterwa,en,luy,Luwanga,dictionary "Mwaloma muli, 'Wele anondile ne kumwoyo kwoosi."," Mkasema kuwa, mungu amenifuata na moyo wote.",luy,sw,Bukusu,translations "but I say into you, that Elijah is come already, and they knew him not, but did unto him whatsoever they would. Even so shall the Son of man also suffer of them."," Nebutswa emuboolela mbu, Eliya yamala okhwitsa khale, ne abandu shibamumanya ta, bamukholela koosi shinga olwa benya. Kho khandi Omwana womundu alasandibwa mumakhono kabwe.",en,luy,Luwanga,bible "Ameangusha hata chini, Wala hakuona huruma."," U tsomi hasi, si ya Vera tsimbavasi mba.",sw,luy,Maragoli,translations Nashilala shinga obweliani, As monotonous as a vegetable dish*.,luy,en,,proverbs """Khuboolelekhwo, amakhuwa kano kakhekholeshe liina? Ne eshiakhamanyisie mbu koosi kali hambi okhwikholelekha nishiina?"""," Tell us, when shall these things be? and what [shall be] the sign when these things are all about to be accomplished?",luy,en,Luwanga,bible "Iwe omanyile amalako akaboolanga mbu, ‘Shioleranga omundu ta; Shiolaheyanga ta, Shioleebanga ta, Shiolachikhanga owashio ta, Shiolabeeyanga, Ohelesinjie papawo nende mamawo oluyali/ """," Thou knowest the commandments, Do not kill, Do not commit adultery, Do not steal, Do not bear false witness, Do not defraud, Honor thy father and mother.",luy,en,Luwanga,bible how are they?, basunga shina?,en,luy,Luwanga,dictionary Miima jilje jaagira naavakwa maguta alavikwi mwami., Mienendo yake ilifanya apakwe mafuta na kutawazwa kuwa kiongozi.,luy,sw,Maragoli,translations Amabaanga ka ing'ome ni omusala mulayi lukari. Onyala khuba mubusirikhi nobolerwa mbari obula amabaanga mumubiri kwao noorumwa khutsaka khweekhonyera amabanga ka ing'ombe khuonyale khukalusia bila amalware khandi mabi.," Damu ya ng'ombe ni dawa muzuri sana, unaweza kuwa katika matibabu na unaambiwa ya kwamba hauna hauna damu mwilini mwako naunatumwa kwenda kutumia damu ya ng'ombe ndipo ukaweze kurudisha bila magonjwa mengine mabaya.",luy,sw,Marachi,translations Uyukufu kwake!, Luyali khuye!,sw,luy,Maragoli,translations strength; might; power; force, amani,en,luy,Luwanga,dictionary "Kho nababoolela ari, ‘Mutsie mwesi mukhole emilimo mumukunda kwanje kwemitsabibu, ne ndalamurunga inywe eshimukhoyela!' Ne nibatsia."," and to them he said, Go ye also into the vineyard, and whatsoever is right I will give you. And they went their way.",luy,en,Luwanga,bible Kigira kivavi kyomwigendanyama., Kwa sababu ya upanga wa nyikani.,luy,sw,Maragoli,translations "and from Jerusalem, and from Idumaea, and beyond the Jordan, and about Tyre and Sidon, a great multitude, hearing what great things he did, came unto him."," Yerusalemu nende mutsingongo tsia Idumea. Abandi barula injelekha womwalo kwa Yorodani, tsigongo tsia Tiro nende Sidoni. Betsa boosi khu Yesu olwa bahulila aka yali nakholanga.",en,luy,Luwanga,bible "Khutasa khwako bakhamanyile bubi ne bulayi tawe, bali khuboone babaandu baboofu lundi be ngila mu sibala esio."," Kuongeza kwa hayowasiojua ubaya na uzuri, kuwa tuliona watu wakubwa tena wakaingia kwa nchi hiyo.",luy,sw,Bukusu,translations worker; doer; omukholi we inganga 'trader', omukholi,en,luy,Luwanga,dictionary Ulanyola ligasizwa, Upate Baraka zake,luy,sw,Maragoli,translations wenyene, by yourself; you alone,luy,en,Luwanga,dictionary "Kho betsa nibamuboolela bari, ""Omwechesia, khumanyile mbu oli owobwatoto khandi shiotebanga omundu yesi yesi tawe. Shichila shiohenganga khubukhongo bwomundu yesi yesi ta, habula wechesinjia aka Nyasaye yenya mubwatoto. Lilako likhufuchilila ifwe okhurunga obushuru khumuruchi wa Roma noho tawe?"""," And when they were come, they say unto him, Teacher, we know that thou art true, and carest not for any one; for thou regardest not the person of men, but of a truth teachest the way of God: Is it lawful to give tribute unto Caesar, or not?",luy,en,Luwanga,bible kumusaango okwo., Tambiko hilo.,luy,sw,Bukusu,translations Nikufuate milele., Nonde iwe khazozo.,sw,luy,Maragoli,translations obulemu, lack; falling short; shortage,luy,en,Luwanga,dictionary okhusunjira mumuse, stand up and speak in such a gathering,luy,en,Luwanga,dictionary maize-cob with grain removed, lisokore,en,luy,Luwanga,dictionary Ne kakhali enywe'Buusia babaandu alala baulile nilio nenya khuloma., Isipokuwa nyinyi Wakusanye watu pamoja wasikie ambayo nataka kusema.,luy,sw,Bukusu,translations okhubikhula, cry; wail,luy,en,Luwanga,dictionary litulo, mound; heap of earth; tall ant heap,luy,en,Luwanga,dictionary okhufutarira, turn one's back on; stand with the back turned to,luy,en,Luwanga,dictionary tuko na wazazi wengine wasioweza kuzungumza kimarachi; mimi kuzungumza kimarachi huwa kunafanya watu kwenda kulala., huri nende vevusi vandi avalahanyala husunga lumarachi ; esie husunganga lumarachi hukiranga vandu vathia hukona.,sw,luy,Marachi,translations Msalaba wa Yesu, MUSALABA GWA YESU,sw,luy,Maragoli,translations Kusema ukweli hawa hawakuwa waamuzi.," Khu boola bung'ali bano se baba ‘bakhalaki"" tawe.",sw,luy,Bukusu,translations Ama bwana mungu wako ndiye., Namwe omuseecha Wele wowo.,sw,luy,Bukusu,translations omubiri, body; flesh,luy,en,Luwanga,dictionary okhurimba, bewitch,luy,en,Luwanga,dictionary Bunyasi nibuuma tsing'ombe tsiefu., Nyasi inapokauka ng'ombe wetu,luy,sw,Marachi,translations Avandu vasuuviranga avandu valala na vadamanu na sivenyanga kumanyikana mu tsimoni tsya Vandu dave., Watu waliamini kulikuwa na watu wabaya wasiotaka kutambulika kua maovu yao machoni mwa jamii.,luy,sw,Maragoli,translations first wife, omukhasi omukhulundu,en,luy,Luwanga,dictionary arrange; fix, okhukasia,en,luy,Luwanga,dictionary yesu alipofika toka mbinguni," Lwa Yesu ya twula mwigulu,",sw,luy,Maragoli,translations anus; rectum, omutwi,en,luy,Luwanga,dictionary "Amang'ana gemirembe, Yesu wivuliywi."," Ujumbe wa amani, na kuza;iwa kwa Yesu",luy,sw,Maragoli,translations "The disciples say unto him, If the case of the man is so with his wife, it is not expedient to marry."," Abeechibe nibamuboolela bari, ""Nikakhaba mbu kali kario hakari womusaatsa nende omukhasi, nobulayi okhulekha okhuteshia.""",en,luy,Luwanga,bible okhusabulukha, collapse; crumble; fall to pieces,luy,en,Luwanga,dictionary Buli mundu omuremo kumwoyo lundi omutinyilisie., Kila mtu umtie moyo na umuhimize.,luy,sw,Bukusu,translations "Simoni Petero nakalusia ari, ""Niwe Kristo, Omwana wa Nyasaye ouliho mwoyo."""," And Simon Peter answered and said, Thou art the Christ, the Son of the living God.",luy,en,Luwanga,bible A stronger person abuses your mother in your presence., Oukhushira amaani anyeka mawo niwikhaale,en,luy,,proverbs "Kho baliho abasiani musafu abomunzu ndala abamenyanga hano ninefwe. Owambeli nateshia, ne nafwa nalali nabaana ta. Omusiani wabwe nakalusia omukhasi omulekhwa oyo."," Now there were with us seven brethren: and the first married and deceased, and having no seed left his wife unto his brother;",luy,en,Luwanga,bible omukuba," bellows, used in blacksmith's forge.",luy,en,Luwanga,dictionary MWOYO GWANGE HULILA, SIKIA ROHO YANGU,luy,sw,Maragoli,translations be found guilty; be bereaved., okhufwirwa,en,luy,Luwanga,dictionary "even as they delivered them unto us, who from the beginning were eyewitnesses and ministers of the word,", Bahandika khu aka khwahulila okhurula khu abakalola nikekholekha okhurula mukhuchaaka khwako mana khandi nibakayaala.,en,luy,Luwanga,bible enywe, you,luy,en,Luwanga,dictionary lero," today, either this very day, or in these days; lero luno 'this very day'",luy,en,Luwanga,dictionary Lya Yahova u vereridzeye inze kulidiku lyobutima bwibwe bululu., Ambayo Bwana amenihuzunisha kwa hayo siku ya hasira yake iwakayo.,luy,sw,Maragoli,translations Imbutsa niyagota niyilana yilanila kuvigulu ma kandi Munyanza no mumilitu no muvivanda.," Upepo ukipotea, urejeapo huanzia milimani na pia katika Ziwa au msituni au kwenye mabonde.",luy,sw,Maragoli,translations Mbeye mulala na nzivulitsa - Tsinzuki, Mimi ni mmoja na nazalisha -Nyuki,luy,sw,Maragoli,translations "Hulira lugano lwefwe, Iwa Va Iwa haari va diva"," Sikiliza hadithi, walipokuwa wakiteseka",luy,sw,Maragoli,translations "return home, or to the point from which one started; advise someone", okhucherera,en,luy,Luwanga,dictionary Kifungua mimba., Mwana wa mbiri.,sw,luy,Maragoli,translations Anakamuna yaganagannya kuli Anakanani yiita nnya., Sungura akaanza kufikiria jinsi jinni (anakanani) alivyo muua mamake.,luy,sw,Maragoli,translations Luyali khuye! Luyali khuye!, Uyukufu kwake! Uyukufu kwake!,luy,sw,Maragoli,translations "And when they had mocked him, they took off from him the purple, and put on him his garments. And they lead him out to crucify him."," Ne olwa bali nibamalile okhumutseshelela, bamufwalula ikanzu yobukondo bweisambarau eyo, ne nibamufwala ebifwalo bibie biene. Mana nibamurusia nibamuyila okhumubamba khumusalaba. Yesu abambwa khumusalaba",en,luy,Luwanga,bible """Shimulebunjishila abeene amabishilo khushialo khuno, okhwa amatsilili nende tsindebelende bisasinjia, khandi okhwa abefi bafunakanga nibeba tawe."," Lay not up for yourselves treasures upon the earth, where moth and rust consume, and where thieves break through and steal:",luy,en,Luwanga,bible Khandi khuri nende vindu viria vya noviriramo nonyola bulwaye buno., Tena tuko na vitu zile ambavyo ukipita ndani utapatwa na huu ugonjwa,luy,sw,Marachi,translations "Khwidzominya Yesu,", Nimsifu yesu,luy,sw,Maragoli,translations eshitere, midday; noon; daytime; day as distinct from night,luy,en,Luwanga,dictionary okhusunga, speak; talk,luy,en,Luwanga,dictionary Lakini hata kama sisi wakaazi wa busia wengi tunaungumza kimarachi, S:Lakini kama efwe avamenyi vaangi va busia sana khusunganga olumarachi.,sw,luy,Marachi,translations Yamemaliza watoto., Gamaliye avaana nzie nzie,sw,luy,Maragoli,translations pick; pluck, okhunoka,en,luy,Luwanga,dictionary A person first thinks of his own pocket., Owomufuko amanya okukwe,en,luy,,proverbs "Kenya ilipata kisa cha kwanza mnamo mwaka wa 2020, kila mtu alitafiwa kujiepusha na ugonjwa huo."," Kenya yanyola ikesi yamberi mwika kwa 2020, bulimundu yatangasiribwanga khuepuka nde bulwaye ovo.",sw,luy,Marachi,translations Sasa nikawateua watu kumi na wawili mungu mweza wa vyote akampa mmoja kutoka kwa kila ukoo., Nono narobora babaandu ekhumi na babili Wele Omunyali Owa Bioosi aelesia mulala khukhwama mu buli kholo.,sw,luy,Bukusu,translations "Ne olwa abemikanda balolakhwo amakhuwa ako baria, nibamwitsoomia Nyasaye ouhaananga obunyali shinga obwo khubandu. Yesu yalanga Matayo okhuba omulondiwe"," But when the multitudes saw it, they were afraid, and glorified God, who had given such authority unto men.",luy,en,Luwanga,bible become dusk, okhwira,en,luy,Luwanga,dictionary Ndipo majeshi wakachukua mali yote ya Sodomu na Gomora na vyakula vyao vyote kisha wakaondoka., Nio banamae babukula kimiandu kioosi kia Sodomu ne Komora ne biakhulia biabwe boosi mala barekukha.,sw,luy,Bukusu,translations Sadaka kutoa, Va la haana thahabu;,sw,luy,Maragoli,translations KHAREKHARE KHWATSIA VUTULA KHWANYOLA VANDU., HAPO ZAMANI TULIENDA BUTULA TUKAPATA WATU.,luy,sw,Marachi,translations "children, pl. of omwana", abana,en,luy,Luwanga,dictionary "Now the centurion, and they that were with him watching Jesus, when they saw the earthquake, and the things that were done, feared exceedingly, saying, Truly this was the Son of God."," Olwa omwimilisi wabelihe halala nende abo abali ninaye, nibalindile Yesu, balola okhurenga khweshialo nende akandi koosi akekholekha, baria muno nibaboola bari, ""Toto mwene uno abeele Omwana wa Nyasaye!""",en,luy,Luwanga,bible Vaakubanira matimu nemivano novuta nevivaavi.," Walipigana kwa mikuki, visu ,nyuta na njora.",luy,sw,Maragoli,translations nilipokaribia na kitu kikaniambia niguze mikono ya jirani yangu., ndari suda ambi ni sindu simborera mbu diraho mihono kiya jirani wao.,sw,luy,Marachi,translations "Getsinyama tsyoi,"," Ya wanyama wote,",luy,sw,Maragoli,translations The hungry he hath filled with good things; And the rich he hath sent empty away.," Abali inzala yabekusiye nende ebindu ebilayi, nabo abayinda yabaseebuule amakhono amakhaya.",en,luy,Luwanga,bible eshiilolero, mirror; looking-glass,luy,en,Luwanga,dictionary Ukaweza kuenea kwa nchi yetu ya Kenya., Mani ni bunyala khuenea mushialo shefue sia Kenya.,sw,luy,Marachi,translations ebilindwa nibiikukha. Abandu ba Nyasaye abanji abali nibafwa nibalamusibwa., and the tombs were opened; and many bodies of the saints that had fallen asleep were raised;,luy,en,Luwanga,bible lay the foundation, okhupa omuse,en,luy,Luwanga,dictionary stick, olusala,en,luy,Luwanga,dictionary Yirurukaa ligali, Anatoroka hakika,luy,sw,Maragoli,translations Walio na milima nchini mwao wanapaswa kushukuru Mungu na wajue, Avaveye ne vigulu mukivala kyavo vadukana vasanditsi Nyasaye na vamanye ikivu vigulu.,sw,luy,Maragoli,translations "'may I come in?', 'is there anyone in?'; lit. 'in the house'; reply is khulimwo 'we are inside', giving permission to enter", munzu!,en,luy,Luwanga,dictionary "Then again he laid his hands upon his eyes; and he looked stedfastly, and was restored, and saw all things clearly."," Kho Yesu khandi natiila amakhonoke khumoni tsiomundu oyo, ne bulano omundu oyo nahenga niyomisia tsimonitsie mana nitsihona, ne nalola ebindu biosi obulayi.",en,luy,Luwanga,bible nasoma umarachini, somanga bumarachi.,sw,luy,Marachi,translations mtakuwa mmechanganyikiwa kwa akili tena wa kuchekelewa., Mukhabe mukoyaane mu bwongo lundi be khuchekheelelwa.,sw,luy,Bukusu,translations "Kaali aloma ali, Abimeleki niye nanu? Efwe khuli babaandu ba lukano siina mu shekemu? Siina sikila ne khukholela Abimeleki? Niye ali naanu? Okhwa Gidioni! Ne sebuli amwamisiangakho kamalaka, ne efwe siina sikila ne khumukholela? Ria kuuka wenywe Hamori, owanjisia luuya lwenywe."," Gaali akisema kuwa, Abimeleki ndiye nani? Sisi tu watu wa aina gani kwa shekemu? Mbona tunamfanyia Abimeleki? Yeye ni nani? Wa Gidioni! Na Sebuli alikuwa akitoa kwake amri na kwa nini tunamfanyia? Ogapa Babu wenu Hamori, aliyeanzisha joto yenu.",luy,sw,Bukusu,translations Tena akawaita wafanye upya ukubalifu wao kwa imani ya agano., Lundi abalanga bakhole buyaakha lilieyama liabwe khu lisuubisia lie Ndakaano.,sw,luy,Bukusu,translations "But Jesus called them unto him, and said, Ye know that the rulers of the Gentiles lord it over them, and their great ones exercise authority over them."," Kho Yesu nabalanga boosi halala nababoolela ari, ""Mumanyile shinga abaruchi babandu bamahanga kandi barukanga abali hasi wabwe khandi shinga olwa abemilisi abo babarukanga obululu.",en,luy,Luwanga,bible baraka alanga chikholo cha sebuluni ne Nafutali chiche e keteshi mala babaandu chielefu likhumi bamuloondakho., baraka akaita Ukoo wa Sebuluni na Nafutali waje keteshi kisha watu elfu kumi wakamfuata.,luy,sw,Bukusu,translations Na kuishi katika dhambi," Nokumenya hagati muvwoni,",sw,luy,Maragoli,translations okhwishia amaumo, sigh,luy,en,Luwanga,dictionary musenya," in the morning, roughly 8 - 10 a.m.",luy,en,Luwanga,dictionary Kandi siyalange umundu ukitsia nyumba yaani umundu musatsa ukili mu ni kizaro ilivoola ndi uchegomba naho ukitonyatonya amate valoli kyahonyo kyomundu mkali mba., Tena hakuwa mwamamume ambaye bado ana tamaa ya akiona uchi wa mwanamke.,luy,sw,Maragoli,translations "female (see omukhasi 'woman, wife')", -khasi,en,luy,Luwanga,dictionary "Ni Siguku lero, ni Siguku lero,"," Ni siku kuu leo, ni siku kuu leo",luy,sw,Maragoli,translations Lugano yiru lukwigitsaaki?, Hadithi hii inatufundisha nini?,luy,sw,Maragoli,translations Ese senyala nakikhola seng'ene Khwabirira mu sibala sie bikulu sie Baamori., Mimi siwezi nikafanya pekee tukapitia kwa nchi vilima vya waamori.,luy,sw,Bukusu,translations magic; prophecy; the doings of an omufumu, obufumu,en,luy,Luwanga,dictionary eshifunikho, cover; lid,luy,en,Luwanga,dictionary Baada ya dakika mbili kupita kidir alichukua sahani ya kwanza kisha bikizee akatokelezea katika chumba chake cha kulala akapata kidiri akila sima., Baada ya amasaa kabili okhubira khamuna khabukula shikaye shia mberi omushiere nalurira msigoro siaye nanyola khamuna nikhalitsanga obusuma.,sw,luy,Marachi,translations okhurechekha, tempt; get ready,luy,en,Luwanga,dictionary omulambo, corpse; carcass; dead body,luy,en,Luwanga,dictionary Tsinjira tsibiri tsiakanakania ifisi, Two paths confused the hyena.,luy,en,,proverbs "Nebutswa olwa ndakhabe nemalile okhulamusibwa okhurula mubafu, ndakharanjilile okhutsia Galilaya"""," Howbeit, after I am raised up, I will go before you into Galilee.",luy,en,Luwanga,bible "And they had no child, because that Elisabeth was barren, and they both were [now] well stricken in years."," Habula shibalikhwo nende omwana ta, okhuba Elisabeti yali omukumba khandi boosi bali abakofu muno.",en,luy,Luwanga,bible "Usiku kabla ya siku kuwaidia sikulala, nilikuwa nawaza tu siku ya safari itawadia lini."," Musiro khuinyanga ilondakho yuule sindakona hava, ndaparanga sa inyanga ilola li.",sw,luy,Marachi,translations religion ( itini,en,luy,Luwanga,dictionary okhwaukha, depart; separate oneself from,luy,en,Luwanga,dictionary Mtu mwingine tu asiyekuwa wa nyumba yenu alimuokoa kutika huko., mundu okundi busa okhali owe nju Wele wenywe amusikula khukhwama eyo tawe.,sw,luy,Bukusu,translations Hospitali ziijaa wagonjwa wa korona pekee., Tsisibutali thyetsula balwaye a korona sa vong'one.,sw,luy,Marachi,translations Mwitsa wange oyendio khuwakhonyananga burisinduna khuwakholanga bindu khulala., Tulikuwa tunafanyia mambo yetu pamoja na kusaidiana kila kitu.,luy,sw,Marachi,translations olukhu, noise (of voices),luy,en,Luwanga,dictionary "Yakhola ario okhuusia akomulakusi yali niyaboola mbu; ""Ndakhekhoonyele tsinjelo olwa emboola ninabo; ndakhabafwimbulile amakhuwa akabalaamanyakhwo okhurula khukhulongwa khweshialo tawe."" Yesu yenoosia eshisina shioluchelo lwelibanze"," that it might be fulfilled which was spoken through the prophet, saying, I will open my mouth in parables; I will utter things hidden from the foundation of the world. [",luy,en,Luwanga,bible okhumaliyia," make dark, or black, or dirty",luy,en,Luwanga,dictionary "Bi-bi, chuma cha mzungu kimepotea -sindano"," Bi-bi, ikivya cho musungu kegoti - Isindani",sw,luy,Maragoli,translations SIDUYU SIA TSISHIDA., SUNGURA MWENYE SHIDA.,luy,sw,Marachi,translations INYANGA YA BAANGWAKHO, SIKU NILIYOTEKWA NYARA,luy,sw,Marachi,translations Mnapasawa kumjua Mungu., Mukhoyela khuria ne mumanya Wele.,sw,luy,Bukusu,translations "3 Mu hulire, Omwinye avami; mu lilye mu Israeli,", Sikieni enyi wafalme;sikieni Israeli,luy,sw,Maragoli,translations foreigner; enemy; one not of one's own clan and therefore a possible husband or wife; enemy thing (e.g. snake), omusuku,en,luy,Luwanga,dictionary "[ It is] as [when] a man, sojourning in another country, having left his house, and given authority to his servants, to each one his work, commanded also the porter to watch."," Kali shinga oolwa omundu ouli khuluchendo mushialo shindi, alekha litaalalie nahelesia abasumbabe obunyali, nabakabila buli mulala omulimokwe, nende okhulaka omulindi weshilibwa mbu yekhalenje meeso nalinda.",en,luy,Luwanga,bible "MUKHWEWE DAVIS, NAPHTALI, JOHNY(USA), MULAMUWE SCHOLASTICA NE MARY (UGANDA)"," Shemejize Davis, Naphthali, Johny (USA), Scholastica na Mary (Uganda)",luy,sw,Bukusu,translations lifumbi," mist, low-hanging clouds, and/or drizzling rain that go to make a dull morning",luy,en,Luwanga,dictionary "Ne olwa Yesu yenjila mwitookho lia Kaperinaumu, omusesia Omuroma yamwitsila namusaaya naboola ari,"," And when he was entered into Capernaum, there came unto him a centurion, beseeching him,",luy,en,Luwanga,bible "needle, sewing, gramophone, hypodermic, etc.; often used as a synonym for injection", isindani,en,luy,Luwanga,dictionary Ni baba mkwe wa Charles Omollo na Michelle., PAPA OMUKHWE WA CHARLES OMOLLO NE MICHELLE.,sw,luy,Bukusu,translations Mtu yeyote huweza kupata ugonjwa hu una iwapo anaona dalili zozote aende hospitalini," Omundu yesiyesi anyala okhunyola obulware buno,ni noobona tsidalili tsosi tsosi otse musibitali.",sw,luy,Marachi,translations wele omunyali owa bioosi afume., mungu mweza wa vyote atukuzwe.,luy,sw,Bukusu,translations Orio muno, Thank you,luy,en,Tsotso,translations ndajama lugha lwange., napenda lugha yangu,luy,sw,Marachi,translations yakalukha mungo namala avorera nasio ati muthuri vanathia vaakule thinduri ethio., alirudi nyumbani akamwambia nasio kuwa kesho wataenda kuchuma aprikoti hizo.,luy,sw,Marachi,translations "And after a little while they that stood by came and said to Peter, Of a truth thou also art [one] of them; for thy speech maketh thee known."," Ne olunyumakhwo, abali nibasinjiileho beetsa nibaboolela Petero bari, ""Toto mwene, wesi oli mulala khubo, okhuba okhuboolakhwo khukhubulanga """,en,luy,Luwanga,bible "Shemesi ne Betinati khururamo tawe Nio abekesia mala be owa Efuraimu Babaandu ba Nafutali bamenya ne Manase Beera buli mundu mu lukoba lwa Bakanaani ba baaba siimbi ne nabo, ba omwo, ne kakhali balekha omundu ne kakhali bayingiilila nabakholele yuno nende be enju yewe."," Shemesi na Bethnadi hawakutoka humo Ndipo akawaonyesha kisha wa kwa Efuraimu watu wa Nafutali walioishi na Manase waliua kila mtu kwa nchi ya wakanaani waliokuwa karibu nao, wa hapo, isipokuwa waliacha mtu isipokuwa waliwalazimisha wawafanyie huyu na wa nyumba yake.",luy,sw,Bukusu,translations TSIMBABASI, REHEMA,luy,sw,Maragoli,translations "But straightway Jesus spake unto them, saying Be of good cheer; it is I; be not afraid."," Habwenaho Yesu nababoolela ari, ""Tinye omwoyo, nisie, mularia tawe.""",en,luy,Luwanga,bible Mkivala mwizuye kivihiri., Dunia imejaa maovu,luy,sw,Maragoli,translations okhunokokha, fall off tree because it is fully ripe,luy,en,Luwanga,dictionary Ukiwa na moya safi utakuwa na ukoo na Mungu., Nuveeye numwoyo mulahi ulava mwiko wa Nyasaye.,sw,luy,Maragoli,translations Ikiwa mtoto huyu anaelewana na mama yake tumboni huwa anaishi hapo Hadi miezi tisa Kisha anazaliwa, Niiva umwana uyu vahulitsana na mama wewe muinda amanya avamu kudu mieli tisa jiduka mana nyia.,sw,luy,Maragoli,translations T;Alipofika nyumbani akapata mtu hata hayuko kwa sababu alitaka atakayetuma aende amletee maji ya kunywa hakupata hata., S:Ngayoola mudala naanyola mundu kata naumao huluokhuva yeenya wayakharuma athie amwendere maathi kohunywa siyanyoola dawe.,sw,luy,Marachi,translations Adonibezeki akatoroka kwake Akisa akuuliza babake aamue iwapo watamfukuza wakamshika kisha shamba., Atonibeseki elukha ewewe Akisa areeba raraawe amue ne bamutimania bamuamba mala kumukuunda.,sw,luy,Bukusu,translations -atieri," true; right; correct; truthful (akatieri, abatieri, etc.)",luy,en,Luwanga,dictionary A bride's strength is her kinsfolk., Mani kamweya ni mwananyina,en,luy,,proverbs Umukwe uyu ni umundu wamuheetsanga uvukwi kigila ni yaaleta mukaana winyu., Mlipa mahari ni mtu aliyewapa mahari kwa sababu ameoa msichana wenu,luy,sw,Maragoli,translations exchange; barter, okhukulasia,en,luy,Luwanga,dictionary "and wheresoever it taketh him, it dasheth him down: and he foameth, and grindeth his teeth, and pineth away: and I spake to thy disciples that they should cast it out; and they were not able. ["," Buli lwosi olwa shimutiilanga shimukhupanga hasi, lifilo lirula mumunwakwe, alumasia ameenoke halala, ne omubilikwe kwosi kuumilana kaka kaka okwolanyala okhufumba tawe. Ne embooleele abeechibo okhushirusia, nebutwa bakhayilwe.""",en,luy,Luwanga,bible "Arise, let us be going: behold, he is at hand that betrayeth me."," Buushe, chende khutsie. Lole, omukhobi wanje ali ahambi okhuula "" Okhutiilwa khwa Yesu",en,luy,Luwanga,bible "Yesu khu musalaba va mukhalajira,"," Yesu alihukumiwa msalabani,",luy,sw,Maragoli,translations "Onzere,ni mimi Lledi", Onzere wange ninze Lledi goo,sw,luy,Maragoli,translations okhwitunjeresia, balance something on the head while walking,luy,en,Luwanga,dictionary "Mkanijibu kuwa, tumefanya jinsi yatakavyokuwa vizuri mwenyewe atampigania."," ""Mwangobosia muli, 'Khwakholile ngrira mala kalaba bulayi bwene omwene alamupanila.",sw,luy,Bukusu,translations Anaishi wapi ?, Emenyi haliki?,sw,luy,Maragoli,translations "Olwa olukhanda olwo lwetsula, abanaabi balukalusia khulukuku nibekhala hasi nibatoola tsinyeni; tsindayi nibara mubibwelo, natsio tsimbi nibasukuna."," which, when it was filled, they drew up on the beach; and they sat down, and gathered the good into vessels, but the bad they cast away.",luy,en,Luwanga,bible Mama akikataa tupee shangazi., Mama nasuye kohe senge.,sw,luy,Maragoli,translations mani nisichaka khulwana inaye., kisha akaanza kupigana nayo.,luy,sw,Marachi,translations Eng'ereng'ani yaakanga vudiku., Nyota huangaza usiku.,luy,sw,Maragoli,translations mild; meek; gentile; humble; kindly, -holo,en,luy,Luwanga,dictionary Aliriraa idiidi, Analilia mgongoni.,luy,sw,Maragoli,translations Nyanya aliwahi kuwa mhubiri., Kukhu yalikho omukambi.,sw,luy,Marachi,translations emisiro, taboos,luy,en,Luwanga,dictionary Wenu na kulinda sheria ambazo aliwapa nyinyi hapana., wenywe ne khuliinda kamalaka niko aamuelesia enywe tawe.,sw,luy,Bukusu,translations "Ng'ombe ako na faida nyingi. Huwasaidia watu kulima mashamba. Ukiwa na shamba kubwa na hauna pesa ya kulima, utatafuta tu ndama wawili."," Ing'ombe iri nende tsifaida tsinyingi. ikhonyanga bandu khurima tsindalo. Nori nende indalo ikhongo noobula amapesa kakhulimira, olakhaba sa tsisurusi tsibiri.",sw,luy,Marachi,translations Bwana Yesu alipokuwa anaenda, Mwami Yesu lwa yaali na ziza,sw,luy,Maragoli,translations Dry burning leaves light other dry leaves., Amabubi karondokhane niko akaafaninjia,en,luy,,proverbs okhung'inang'ina, shine; sparkle,luy,en,Luwanga,dictionary MTU ANATOKA WAPI, MUNDU ATULA HAYI,sw,luy,Maragoli,translations Eshiobisa omusaatsawo olishilia netsimbeba, Eshiawima omusatsao olishilia netsimbeba (JWA49) Eshiawima omusatsao tsimbeba tsiakhalie ninawe (62) Whatever you hide away from your husband you will share with rats.,luy,en,,proverbs "and they began to salute him, Hail, King of the Jews!"," Nibachaaka okhumwinamila nende okhumushiesia nibaboola bari, ""Oyindile, iwe Omuruchi wa Abayahudi!""",en,luy,Luwanga,bible Ikiwa yupo anastahili aende nyumbani., Aaba ne aliio akhoya ache engo.,sw,luy,Bukusu,translations okhunaba, sew,luy,en,Luwanga,dictionary BULWAYE BWA KORONA BUKHORERE MAKHUWA MALAYI KHUSHIRA MABI., UGONJWA WA UMEFANYA MAMBO MAZURI KULIKO MABAYA,luy,sw,Marachi,translations Ni jindi jaliho kwigitsa., Nyingine ilikuwa kufundisha.,luy,sw,Maragoli,translations Kishon, Kishon.,sw,luy,Maragoli,translations Kutumikila vitabu, Kumwezesha mwanafunzi kutumia vitabu.,luy,sw,Maragoli,translations relieve the bowels (lit. 'go outside'), okhutsia erwanyi,en,luy,Luwanga,dictionary "Abimeleki akaenda kuvamia buruji la nyumba kwa milango kuchoma buruji Ndipo mwanamke mmoja akabiringisha jiwe likaanguka kwa kichwa kisha ikampasua fuvu akaita haraka msimamizi aliyekuwa akimbebea silaha kisha akamwambia kuwa, toa upanga wako kisha uniue."," Abimeleki acha khukhwibwakaala endeleelwa ya enju a miliango khukhwosia endeleelwa Nio mukhasi mulala apiringisiakho lususi lwamkwa Khu murwe mala lwamwara siianga alaanga khangu omwimeelesi owamusutilanga bulwaani mala amubooleela ali, rusia embalo yowo mala unjire.",sw,luy,Bukusu,translations "No mulahi muno, kigira ni yaho."," Ni mzuri sana, kwa kuwa ni hapo",luy,sw,Maragoli,translations foreign; strange; novel; unusual, eshicheni,en,luy,Luwanga,dictionary Katika kifo cha Bwana, Mu likhudza lyo Mwami wange:,sw,luy,Maragoli,translations Muguutiri wange:, Aliyenishindia:,luy,sw,Maragoli,translations Yavega avaana vavaga vatigala vavaga., Aliwanyoa watoto watatu wakasalia watatu.,luy,sw,Maragoli,translations tunavyovizungumza ukienda kanisani kuna sala zinazosemwa kwa lugha ya kimarachi., vyahulomaloma nothia mkanisa thirio thisala thia valomalomanga mlumarachi.,sw,luy,Marachi,translations Uwachane na na dhambi zote, Ulekane nu vudamanu bwosi,sw,luy,Maragoli,translations Ing'ombe yosi iris a nga omundu buli nyanga yenyekhana irie kho irere ifaida indayi, Ng'ombe pia ako tu kama binadamu kila siku anataka ale vizuri ili alete faida nzuri.,luy,sw,Marachi,translations natural gap between two side teeth (see also imbenya), imbakukha,en,luy,Luwanga,dictionary I am fine uncle., Endisa omulamu khotsa.,en,luy,Luwanga,translations gossip; tell about, okhutonya amakhuwa,en,luy,Luwanga,dictionary omukhalabani, worker; servant; minister of the church,luy,en,Luwanga,dictionary Two thorns don't usually prick one another., Amahwa kabili shikatsomananga,en,luy,,proverbs Ne okharaakho omundu oyo akhoya eerwe., Na usiweke mtu huyo anastahili auawe.,luy,sw,Bukusu,translations What is your name?, Elira lilio ni wina?,en,luy,Tsotso,translations Moya ka ingokho nyanga kakhayale, T Manyoya ya kuku siku moja yatahukumiwa,luy,sw,Marachi,translations Nabukhwe buleche butesherwa inderema, Despised in-laws are served with poor vegetables.,luy,en,,proverbs Ya lira kigira inze., Alilia kwa ajili yangu.,luy,sw,Maragoli,translations Kumi na moja -Kamasi, Komi na moja- Mamira,sw,luy,Maragoli,translations Where were you?, Wabere yena?,en,luy,Tsotso,translations "Abayie mukhana yalira yabula obunyali bwa khukhaya khubera amapesa kali manji."""," Aah kweli msichana alilia akakosa usaidizi kwa maana pesa ilikuwa mingi.""",luy,sw,Marachi,translations "Ne olwa Yesu yamanya mbu bali niberecheshe okhumwira, yarulaho, mana emikanda eminji nichimulondakhwo. Ne nahonia abalwale boosi,"," And Jesus perceiving [it] withdrew from thence: and many followed him; and he healed them all,",luy,en,Luwanga,bible groan; moan, okhushenya,en,luy,Luwanga,dictionary Heaven and earth shall pass away: but my words shall not pass away.," Likulu nende eshialo bikharusibweho, nebutswa amakhuwa kanje shikakharusibweho tawe. Abulaho oumanyile inyanga kata isaa ta",en,luy,Luwanga,bible lipwoni, sweet potato; yam; also English potatoes. The following are some of the principal varieties of sweet potatoes:,luy,en,Luwanga,dictionary Yatsia kwenya chokulia mumi navutswa siyanyola inyama yosi yo kwita dave., Alienda kutafuta chakula mwituni lakini hakupata mnyama yeyote wa kuua.,luy,sw,Maragoli,translations oluhya lwa vandu vano lwari luohunyasia mno., jamii ya watu hawa ilikuwa ya kusumbua sana.,luy,sw,Marachi,translations waisraeli walikuwa chini ya uwezo wa Ekironi walioachwa kwa nchi walikuwa wafalme kwa miaka kumit na minane., Baisiraeli baba asi we bunyali bwa Ekironi babalekhwa mu sibala baba Babaami khulwe kimiiko ekhumi na munaane.,sw,luy,Bukusu,translations Sayuni huinyosha mikono yake na hakuna hata mmoja wa kumfariji., 17 Zioni a nyiranga makono hehe si ha veye Kali mlala u mu leminya mwoyo.,sw,luy,Maragoli,translations Usiniache -Kichoma nguo, Utandeka mba - Ologohe,sw,luy,Maragoli,translations Ona buibui, lola liguyaguyi,sw,luy,Maragoli,translations Ni mimi Lledi, Haa ninze Lledi.,sw,luy,Maragoli,translations "And when they had crossed over, they came to the land unto Gennesaret, and moored to the shore."," Kho olwa bambukha inyanza, boola injelekha wa Genesareti ne nibaboha eliaro liabwe khulukuku lweinyanza.",en,luy,Luwanga,bible open (the mouth); gape; yawn, okhwasama,en,luy,Luwanga,dictionary okhurenjekha, put; place; set (carefully in position),luy,en,Luwanga,dictionary "Omunyaka aboolanga ari, ""leero kho embeere endemekhwo""(DWA198) The thief says,""today was my first attempt"" 426. Omupeyi yakona mung'ombe", A cattle rustler slept in the kraal.,luy,en,,proverbs okhupama, slap on the cheek; hit with palm of hand,luy,en,Luwanga,dictionary "And if any one say unto you, Why do ye this? say ye, The Lord hath need of him; and straightway he will send him back hither."," Ne omundu yesi yesi namureeba mbu mukholanga murio mbushiina, mumuboolele mbu, Omwami yenyile okhushiikhoonyela ne, alashikalusia hano bwangu.""",en,luy,Luwanga,bible Na bulii bulwaye bwa khurisia sana., Na kila ugonjwa ukatuogopesha sana.,luy,sw,Marachi,translations "Nebutswa olwa Yesu yalola ario, yasinyikha, nababoolela ari, ""Leshe abaana abatiiti betse khwisie, shimulabekalila ta, okhuba Obwami bwa Nyasaye nobwa abandu shinga abaana bano."," But when Jesus saw it, he was moved with indignation, and said unto them, Suffer the little children to come unto me; forbid them not: for to such belongeth the kingdom of God.",luy,en,Luwanga,bible Tsitsanga mwigulu mwa dada wange, Naenda mbinguni kwa baba yangu,luy,sw,Maragoli,translations "Ne Olwa yalekhana nabandu niyenjila munzu, abeechibe bamureeba mbu abenoosiekhwo khukoluchelo olwo."," And when he was entered into the house from the multitude, his disciples asked of him the parable.",luy,en,Luwanga,bible Therefore be ye also ready; for in an hour that ye think not the Son of man cometh.," Khulweshio mwesi okhuula mwirecheshe, okhuba Omwana womundu yetsanga khushise shia mulamanyile tawe. Omukhalabani omwisiikwa nende oulali omwisiikwa ta",en,luy,Luwanga,bible "Mungu atawapatia nyinyi watoto wengi, ng'ombe wengi na mazao mengi kwa kuambukiza jipu na nchi ambayo aliwapa tumaini mababu zenu."," Wele alamuelesia enywe babaana bakali, chikhaafu chingali ne bibiaamo bikali lukali mu lwe khuambisiana kamabiimba ne sibala nisio aasuubisia bakuuka benywe.",sw,luy,Bukusu,translations """Endolelanga abandu bano tsimbabasi, shichila babeele ninasi bulano khulwa tsinyanga tsitaru ne shibali nende eshia balia ta."," I have compassion on the multitude, because they continue with me now three days, and have nothing to eat:",luy,en,Luwanga,bible Good evening, Vuirire,en,luy,Tsotso,translations Abandu ba afya batema bakonye misala kia korona lakini sibanyola da., Watu wa afya walijaribu kutafuta dawa ya korona lakini hawakupata,luy,sw,Marachi,translations """Omundu yesi yesi okona ne waandaye omukhaana alaamwe.", Mtu yeyote anayelala na dadake msichana alaaniwe.,luy,sw,Bukusu,translations obufundi," skill in a trade, art, etc.; carpentry",luy,en,Luwanga,dictionary "Kamaloba kamalayi niko nasuubisia bakuka benywe se ""Kakhabe kario tawe.", Ardhi nzuri ambayo nilihakikishia mababu zenu haitakuwa hivyo.,luy,sw,Bukusu,translations shrill cry made by women when dancing, tsingalakala,en,luy,Luwanga,dictionary "Now when Jesus heard [it], he withdrew from thence in a boat, to a desert place apart: and when the multitudes heard [thereof], they followed him on foot from the cities."," Ne olwa Yesu yahulilakhwo akali nikekholeshe khu Yohana, yenjila muliaro narulaho natsia mushitsiimi yenyene. Olwa abandu bahulila amakhuwa ako, barula mumataala kabwe nibachenda khubilenje nibamuloondakhwo.",en,luy,Luwanga,bible Kitu hiki ni mfugo anayefugwa na watu., Esindu sino ni siruki sirukwa nende abandu.,sw,luy,Marachi,translations ikhongo, big; large; important,luy,en,Luwanga,dictionary mischevious people; restless people; impatient people, abayungubafu,en,luy,Luwanga,dictionary mix; blend; unite; combine, okhutsokasia,en,luy,Luwanga,dictionary assemble; gather together; meet, okhukhung'ana,en,luy,Luwanga,dictionary "Ne olwa yalola Yesu nashili ehalekhwo, yelukha niyetsa nakwa mumakuluke namwinamila."," And when he saw Jesus from afar, he ran and worshipped him;",luy,en,Luwanga,bible Inyama Wataaga haliki inyaanya yoyo?, Inyama ulipanda wapi nyanya yako?,luy,sw,Maragoli,translations Inyanga indi mukuru oyo yali abira ni anyola mbu mwana waye yeva indalo yaundi., Siku nyingine mzee wa kijiji alikuwa anapita akapata kwamba mwanawe anaiba kwenye shamba la wenyewe.,luy,sw,Marachi,translations "Niva vandu valembananga, nukusulana vujira kogendelana nu kulia halala, mundu mukulundu yavavikanga halala kuhulira uvudinyu vwavo."," Iwapo watu waligombana, na kususiana hata wasiweze kutembeleana na hata kula pamoja, hawa waliletwa pamoja na mzee wa jamii ili kusuluhisha tofauti zao.",luy,sw,Maragoli,translations okhwiyichikha," support oneself, e.g. resting the head on a pillow",luy,en,Luwanga,dictionary Ona lile goti moja, Lola liiru lirala lira.,sw,luy,Maragoli,translations tsing'ombe, cattle,luy,en,Luwanga,dictionary 2 Miyandu gyetu gyi girunkannyiywi kutsya ku vageni., Urithi wetu umegeuka kuwa mali ya wageni.,luy,sw,Maragoli,translations liichichi, owl (see also lihichichi),luy,en,Luwanga,dictionary "Usaidizi wa ng'ombe ni vitu kama vile nyama ambayo tunala. Nyama hiyo naipenda sana. Nyumbani tuna maziwa hutusaidia, maziwa mala, safi na mengineyo."," Bukhonyi bua ing'ombe ni ebindu nga inyama eyakhuritsanga. Inyama eyo ndaijama lukari Mudala khuri nende mabeere kabukhonya, mabeere maboyu, mayu nende akandi mangi.",sw,luy,Marachi,translations Wa Nyambura, A nyambura,sw,luy,Maragoli,translations S. Bulayi bwa ing'ombe ya kienyeji ni khuba onyala khutsia ninatsio abundu wosiwosi wa bunyasi baali mpaka baekula., Uzuri wa ng'ombe wa kienyeji ni kwamba unaweza ukaenda nao mahali ambapo kuna nyasi wakala kisha washibe.,luy,sw,Marachi,translations "alisema kuwa, nifuateni, mungu mweza wa vyote amempa ushindi kwa adui wenu wamoabu."," aloma ali, nondekho, wele omunyali owa bioosi amuelee bukhili Khu basiku benywe, Bamoabu.",sw,luy,Bukusu,translations "Tulipofika tu ofisini mwa mwalimu mkuu, tulingia ndani mwalimu mkuu akamuuliza mzazi wangu kuwa umeleta mtot wako?"," Olwa khwaola sa muofisi mwa omwirisi wa sikuli, khwengira mukari omwimirisi owasikuli namreba omwibusi wange mbu ogamire omwana wao?",sw,luy,Marachi,translations "Nalio lihandiko eliamanyia obumayanu bwachila Yesu nabambwa liali liri, ""Omuruchi Owa Abayahudi."""," And the superscription of his accusation was written over, THE KING OF THE JEWS.",luy,en,Luwanga,bible "esie mumera kanje bananganga everlyne ogolla naye khaandi ndi omumarachi wa butula, olukongo lwange lulangwangwa bukati."," mimi majina yangu naitwa everlyn ogolla na tena mimi ni mumarachi wa butula, kijiji changu chaitwa bukati.",luy,sw,Marachi,translations "Herode niye owali niyatiila Yohana, nende okhumura mumbohe khulwa amakhuwa ka Herodia, omukhasi wa Filipo, owali omusiani wabwe Herode."," For Herod had laid hold on John, and bound him, and put him in prison for the sake of Herodias, his brother Philip's wife.",luy,en,Luwanga,bible Yaalanga avaisiraeri vatume mundu valwane naye, Aliwaambia Waisraeli walete mtu apigane naye.,luy,sw,Maragoli,translations Likhuwa elo liasinyisia mwoyo kwange mana nisinyikha., Haya maneno yalinikera mwoyo sana,luy,sw,Marachi,translations cheat; be deceitful, okhurana,en,luy,Luwanga,dictionary "tin (see also omukebe, cf litebe 'kerosene or petrol tin')", omukopo,en,luy,Luwanga,dictionary slip away; slip out; escape, okhurimukha,en,luy,Luwanga,dictionary okhutimbia, make s.o. shut his eyes,luy,en,Luwanga,dictionary Aababoolela kano ne bali mu sibala sia Moabu niio bemela ne bamalile lukeendo luleeyi Iwe mu sichiimi., Aliwaambia haya wakiwa katika nchi ya Moabu walikotua baada ya kumaliza safari yao ndefu jangwani.,luy,sw,Bukusu,translations "Omulebe owa Tobiti bali Rakweli aamenyanga abuundu bali Ekibatana. Rakweli aaba no mukhana bali Sara. Sara yuno yesi aaba ne butinyu: Baseecha saba bamureera ne kakhali Buli mulala aafwichanga siilo nisio bakholeelekho siiselelo, ne akhaakona ne Sara nga cha no mukhasi tawe. Sisieeno nisio balangaanga bali Asimoteu nisio sisiabeeranga."," Mtu mmoja wa jamaa ya Tobiti aliyejulikana kama Ragweli, aliishi mahali palipojulikana kama Ekbatane.Ragweli alikuwa na msichana aliyejulikana kama Sara.Sara vilevi alikuwa na masaibu yake.Alichumbiana na waume saba ila kila mmoja wao aliaga Dunia usiku wa harusi walipokuwa wakijamiana.Kumbe kuna Pepo aliyejulikana kama Asimoteu ndiye aliyekuwa akisababisha vifo vya waume haO:",luy,sw,Bukusu,translations Ng'ombe ni mzuri kwa sababu hutupa faida nyingi sana, Ing'ombe niindayi Khulua khubera irubetsanga tsifaida tsisaabi lukari.,sw,luy,Marachi,translations Asenere inzokha khumushira, He has stepped on the snake's tail.,luy,en,,proverbs LIDUDU, NDEGE,luy,sw,Maragoli,translations Ugonjwa wa korona ulipotokea tuliambiwa kuwa tuoshe mikono yetu ili tusiambukizwe na ugonjwa huo., Ovulwayi vya korona government ibola khuesabe mikhono khulatirwa nende obulwale obo tawe.,sw,luy,Marachi,translations Bulwaye bwa korona bwachakira Wahun China mwaka kwa 2019 mwosi kwa disemba., Ugonjwa wa korona ulianzia kule Wahun China mnamo mwaka wa 2019 mwezi wa Desemba.,luy,sw,Marachi,translations "Hata baada ya kuishi siku ambayo mungu mweza wa vyote kwa nchi kwa muda mrefu na kwa wote alizungumza kwenu kuwa zaa watoto na wajukuu, tena mkizeeka,msifanye dhambi yoyote, aliyejitolea kwenda kisha kujifanyia sanamu kwa watu wa ukoo kutoka kwa kitu chochote."," ""Akhaba enyuma we khumenya ""Endaalo niyo Wele Omunyali Owa bioosi mu sibala khulwe siise sileeyi ne khu Bioosi aalomaloma khwinywe ali Saala babaana ne babechukhulu, lundi mwasaakhulua, mukhakhola bubwoni yesi yesi oweaana khucha mala khukhwik holela sifwaani kule babaandu be ekholo khukhwama le sisiindu siosi siosi.",sw,luy,Bukusu,translations Kimarachi ni jina la nyanya zetu na hata sisi tulitoka kwa uzao huo na sasa tulijipata tukikizungumza na hata uzao wa sai ulibaki kukizungumza na hata kama sisi kuzungumza kimarachi ni umoja na ni vivyo hivyo., S:Olumarachi no lukuwa lwa bakukhu befwe kata efwe khwakharula mlwibulo olo nano fwesi nga khwenyola mbu khulusunganga nano kata nende lwiblo lwa sai nalwo lwadong'a husungwa kata ngefwe khurula mulwivulo luo husunga olumarachi ni bulala burio kata nende befwe beene ni viene viryo. T:,sw,luy,Marachi,translations