diff --git "a/bohairic_matthew_test.csv" "b/bohairic_matthew_test.csv" new file mode 100644--- /dev/null +++ "b/bohairic_matthew_test.csv" @@ -0,0 +1,236 @@ +en,el,source,dialect,cop_greekified,dialect_tag +"The birth-book of Jesus Christ, the son of David, the son of Abraam.",Βίβλος γενέσεως Ἰησοῦ χριστοῦ υἱοῦ Δαυὶδ υἱοῦ Ἀβραάμ.,Gospel of St. Matthew 1:1,boh,πjωμ μμισι ντε ιησ πχσ πsηρι νδαυιδ πsηρι ναβρααμ,б +And Abraam begat Isaac; and Isaac begat Jacob; and Jacob begat Judas and his brothers.,"Ἀβραὰμ ἐγέννησεν τὸν Ἰσαάκ, Ἰσαὰκ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰακώβ, Ἰακὼβ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰούδαν καὶ τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ,",Gospel of St. Matthew 1:2,boh,αβρααμ δε αfjφε ισαακ ισαακ δε αfjφε ιακωβ ιακωβ δε αfjφε ιουδασ νεμ νεfσνηου,б +And Judas begat Phares and Zara from Tamar; and Phares begat Esrom; and Esrom begat Aram.,"Ἰούδας δὲ ἐγέννησεν τὸν Φαρὲς καὶ τὸν Ζάρα ἐκ τῆς Θαμάρ, Φαρὲς δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἑσρώμ, Ἑσρὼμ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἀράμ,",Gospel of St. Matthew 1:3,boh,ιουδασ δε αfjφε φαρεσ νεμ ζαρα εβολ kεν θαμαρ φαρεσ δε αfjφε εσρωμ. εσρωμ δε αfjφε αραμ,б +And Aram begat Aminadab; and Aminadab begat Nasson; and Nasson begat Salmon.,"Ἀρὰμ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἀμιναδάβ, Ἀμιναδὰβ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ναασσών, Ναασσὼν δὲ ἐγέννησεν τὸν Σαλμών,",Gospel of St. Matthew 1:4,boh,αραμ δε αfjφε αμιναδαβ αμιναδαβ δε αfjφε νασσων νασσων δε αfjφε σαλμων,б +And Salmon begat Boes from Rechab; and Boes begat Jubed; and Jubed begat Jesse.,"Σαλμὼν δὲ ἐγέννησεν τὸν Βόες ἐκ τῆς Ῥαχάβ, Βόες δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰωβὴδ ἐκ τῆς Ῥούθ, Ἰωβὴδ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰεσσαί,",Gospel of St. Matthew 1:5,boh,σαλμων δε αfjφε βοεσ εβολ kεν ρηχαβ βοεσ δε αfjφε ιουβηδ ιουβηδ δε αfjφε ιεσσε,б +"And Jesse begat David, and David begat Solomon from the wife of Urias.",Ἰεσσαὶ δὲ ἐγέννησεν τὸν Δαυὶδ τὸν βασιλέα.,Gospel of St. Matthew 1:6,boh,ιεσσε δε αfjφε δαυιδ δαυιδ δε αfjφε σολομων εβολ kεν θα ουριασ,б +And Solomon begat Roboam; and Roboam begat Abia; and Abia begat Asaph.,"Σολομὼν δὲ ἐγέννησεν τὸν Ῥοβοάμ, Ῥοβοὰμ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἀβιά, Ἀβιὰ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἀσάφ,",Gospel of St. Matthew 1:7,boh,σολομων δε αfjφε ροβοαμ ροβοαμ δε αfjφε αβια αβια δε αfjφε ασαφ,б +And Asaph begat Josaphat; and Josaphat begat Joram; and Joram begat Ozias.,"Ἀσὰφ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰωσαφάτ, Ἰωσαφὰτ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰωράμ, Ἰωρὰμ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ὀζίαν,",Gospel of St. Matthew 1:8,boh,ασαφ δε αfjφε ιωσαφατ ιωσαφατ δε αfjφε ιωραμ ιωραμ δε αfjφε οζιασ,б +And Ozias begat Joatham; and Joatham begat Achaz; and Achaz begat Ezekias.,"Ὀζίας δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰωαθάμ, Ἰωαθὰμ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἀχάζ, Ἀχὰζ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἑζεκίαν,",Gospel of St. Matthew 1:9,boh,οζιασ δε αfjφε ιωαθαμ ιωαθαμ δε αfjφε αχαζ αχαζ δε αfjφε εζεκιασ,б +And Ezekias begat Manasse; and Manasse begat Amos; and Amos begat Josias.,"Ἑζεκίας δὲ ἐγέννησεν τὸν Μανασσῆ, Μανασσῆς δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἀμώς, Ἀμὼς δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰωσίαν,",Gospel of St. Matthew 1:10,boh,εζεκιασ δε αfjφε μανασση μανασση δε αfjφε αμωσ αμωσ δε αfjφε ιωσιασ,б +"And Josias begat Jechonias and his brothers, at the time of the migration to Babylon.",Ἰωσίας δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰεχονίαν καὶ τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ ἐπὶ τῆς μετοικεσίας Βαβυλῶνος.,Gospel of St. Matthew 1:11,boh,ιωσιασ δε αfjφε ιεχονιασ νεμ νεfσνηου hι πιουωτεβ εβολ ντε βαβυλων,б +"After the migration to Babylon, Jechonias begat Salathiel; and Salathiel begat Zorobabel.","Μετὰ δὲ τὴν μετοικεσίαν Βαβυλῶνος Ἰεχονίας ἐγέννησεν τὸν Σαλαθιήλ, Σαλαθιὴλ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ζοροβαβέλ,",Gospel of St. Matthew 1:12,boh,μενενσα πιουωτεβ εβολ ντε βαβυλων ιεχονιασ αfjφε σαλαθιηλ σαλαθιηλ δε αfjφε ζοροβαβελ,б +And Zorobabel begat Abiud: and Abiud begat Eliakim; and Eliakim begat Azor.,"Ζοροβαβὲλ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἀβιούδ, Ἀβιοὺδ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἐλιακίμ, Ἐλιακὶμ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἀζώρ,",Gospel of St. Matthew 1:13,boh,ζοροβαβελ δε αfjφε αβιουδ αβιουδ δε αfjφε ελιακιμ ελιακιμ δε αfjφε αζωρ,б +And Azor begat Sadok; and Sadok begat Achin; and Achin begat Eliud.,"Ἀζὼρ δὲ ἐγέννησεν τὸν Σαδώκ, Σαδὼκ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἀχίμ, Ἀχὶμ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἐλιούδ,",Gospel of St. Matthew 1:14,boh,αζωρ δε αfjφε σαδωκ σαδωκ δε αfjφε αχιν αχιν δε αfjφε ελιουδ,б +And Eliud begat Eleazar; and Eleazar begat Matthewthan; and Matthewthan begat Jacob.,"Ἐλιοὺδ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἐλεάζαρ, Ἐλεάζαρ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ματθάν, Ματθὰν δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰακώβ,",Gospel of St. Matthew 1:15,boh,ελιουδ δε αfjφε ελεαζαρ ελεαζαρ δε αfjφε ματθαν ματθαν δε αfjφε ιακωβ,б +"And Jacob begat Joseph the husband of Mary, who bare Jesus who is called Christ.","Ἰακὼβ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰωσὴφ τὸν ἄνδρα Μαρίας, ἐξ ἧς ἐγεννήθη Ἰησοῦς ὁ λεγόμενος χριστός.",Gospel of St. Matthew 1:16,boh,ιακωβ δε αfjφε ιωσηφ πhαι μμαρια θη ετασμεσ ιησ φη ετουμουt εροf jε πχσ,б +All the generations from Abraam to David are fourteen generations; and from David to the migration to Babylon fourteen generations; and from the migration to Babylon to Christ fourteen generations.,"Πᾶσαι οὖν αἱ γενεαὶ ἀπὸ Ἀβραὰμ ἕως Δαυὶδ γενεαὶ δεκατέσσαρες, καὶ ἀπὸ Δαυὶδ ἕως τῆς μετοικεσίας Βαβυλῶνος γενεαὶ δεκατέσσαρες, καὶ ἀπὸ τῆς μετοικεσίας Βαβυλῶνος ἕως τοῦ χριστοῦ γενεαὶ δεκατέσσαρες.",Gospel of St. Matthew 1:17,boh,jωου νιβεν ισjεν αβρααμ sα δαυιδ ιδ νjωου ουοh ισjεν δαυιδ sα πιουωτεβ εβολ ντε βαβυλων ιδ νjωου ουοh ισjεν πιουωτεβ εβολ ντε βαβυλων sα πχσ ιδ νjωου,б +"The birth of Jesus Christ was thus: Mary his mother having been betrothed to Joseph, before they knew each other she was found with child from the Holy Spirit.","Τοῦ δὲ Ἰησοῦ χριστοῦ ἡ γένεσις οὕτως ἦν. μνηστευθείσης τῆς μητρὸς αὐτοῦ Μαρίας τῷ Ἰωσήφ, πρὶν ἢ συνελθεῖν αὐτοὺς εὑρέθη ἐν γαστρὶ ἔχουσα ἐκ πνεύματος ἁγίου.",Gospel of St. Matthew 1:18,boh,πjινμισι νιησ πχσ νε ου παιρηt εταυωπ νσα τεfμαυ μαρια νιωσηφ μπατουσουεν νουερηου αυjεμσ εσμβοκι εβολ kεν ουπνα εfουαβ,б +"And Joseph her husband was righteous, and not wishing to make her a public example, he intended to put her away secretly.","Ἰωσὴφ δὲ ὁ ἀνὴρ αὐτῆς, δίκαιος ὢν καὶ μὴ θέλων αὐτὴν δειγματίσαι, ἐβουλήθη λάθρᾳ ἀπολῦσαι αὐτήν.",Gospel of St. Matthew 1:19,boh,ιωσηφ δε πεσhαι νε ουθμηι πε ουοh νfουωs αν εαισ νσραh αfσοcνι εχασ εβολ νχωπ,б +"And he having thought about these things, behold an angel of the Lord manifested himself to Joseph in a dream, saying: Joseph, son of David, fear not to take to thee Mary, thy wife: for he whom she will bear is from the Holy Spirit.","ταῦτα δὲ αὐτοῦ ἐνθυμηθέντος ἰδοὺ ἄγγελος κυρίου κατʼ ὄναρ ἐφάνη αὐτῷ λέγων· Ἰωσὴφ υἱὸς Δαυίδ, μὴ φοβηθῇς παραλαβεῖν Μαρίαν τὴν γυναῖκά σου, τὸ γὰρ ἐν αὐτῇ γεννηθὲν ἐκ πνεύματός ἐστιν ἁγίου·",Gospel of St. Matthew 1:20,boh,ναι δε εταfμοκμεκ ερωου hηππε ισ ουαγγελοσ ντε πcσ αfουονhf ειωσηφ kεν ουρασουι εfjω μμοσ jε ιωσηφ πsηρι νδαυιδ μπερερhοt εsεπ μαρια τεκσhιμι εροκ φη γαρ ετεσναμασf ουεβολ kεν ουπνα εfουαβ πε,б +" And she shall bear a son; thou shalt call his name ""Jesus;"" for he will save his people from their sins.'","τέξεται δὲ υἱὸν καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν, αὐτὸς γὰρ σώσει τὸν λαὸν αὐτοῦ ἀπὸ τῶν ἁμαρτιῶν αὐτῶν.",Gospel of St. Matthew 1:21,boh,εσ��μισι δε νουsηρι εκεμουt επεfραν jε ιησ νθοf γαρ εθνανοhεμ μπεfλαοσ εβολ kεν νουνοβι,б +"And all this happened that it might be fulfilled which, the Lord said by the prophet, saying:",τοῦτο δὲ ὅλον γέγονεν ἵνα πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν ὑπὸ κυρίου διὰ τοῦ προφήτου λέγοντος·,Gospel of St. Matthew 1:22,boh,φαι δε τηρf αfsωπι hινα ντεfjωκ εβολ νjε φη ετα πcσ jοf εβολ hιτοτf μπιπροφητησ εfjω μμοσ,б +" Behold, the virgin shall conceive, and shall bear a son, they shall call his name ""Emmanuel,"" which 'is interpreted ""God with us.""'","Ἰδοὺ ἡ παρθένος ἐν γαστρὶ ἕξει καὶ τέξεται υἱόν, καὶ καλέσουσιν τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἐμμανουήλ· ὅ ἐστιν μεθερμηνευόμενον Μεθʼ ἡμῶν ὁ θεός.",Gospel of St. Matthew 1:23,boh,jε hηππε ισ tπαρθενοσ εσεερβοκι ουοh εσεμισι νουsηρι ευεμουt επεfραν jε εμμανουηλ φη ετε sαυουαhμεf jε φt νεμαν,б +"And Joseph having risen from the sleep, did as the angel of the Lord commanded him, and he took to him Mary his wife.",ἐγερθεὶς δὲ ὁ Ἰωσὴφ ἀπὸ τοῦ ὕπνου ἐποίησεν ὡς προσέταξεν αὐτῷ ὁ ἄγγελος κυρίου καὶ παρέλαβεν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ·,Gospel of St. Matthew 1:24,boh,εταfτωνf δε νjε ιωσηφ εβολ kεν πινκοτ αfιρι κατα φρηt ετα πιαγγελοσ ντε πcσ ουαhσαhνι ναf ουοh αfsεπ μαρια τεfσhιμι εροf,б +And he knew her not until she bare the son; and he called his name Jesus.',καὶ οὐκ ἐγίνωσκεν αὐτὴν ἕως οὗ ἔτεκεν υἱόν· καὶ ἐκάλεσεν τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν.,Gospel of St. Matthew 1:25,boh,ουοh μπεfσουωνσ sατεσμισι μπιsηρι ουοh αfμουt επεfραν jε ιησ,б +"And Jesus having been born in Bethlehem of Judea in the days of Herod the king, behold Magi came from the east to Jerusalem,","Τοῦ δὲ Ἰησοῦ γεννηθέντος ἐν Βηθλέεμ τῆς Ἰουδαίας ἐν ἡμέραις Ἡρῴδου τοῦ βασιλέως, ἰδοὺ μάγοι ἀπὸ ἀνατολῶν παρεγένοντο εἰς Ἱεροσόλυμα",Gospel of St. Matthew 2:1,boh,ιησ δε εταυμασf kεν βηθλεεμ ντε tιουδεα kεν νιεhοου ντε ηρωδησ πουρο hηππε ισ hανμαγοσ αυι εβολ σαπειεβτ ειλημ,б +"saying: 'Where is he who is born king of the Jews? for we saw his star in the east, we are come that we may worship him.'",λέγοντες· Ποῦ ἐστιν ὁ τεχθεὶς βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων; εἴδομεν γὰρ αὐτοῦ τὸν ἀστέρα ἐν τῇ ἀνατολῇ καὶ ἤλθομεν προσκυνῆσαι αὐτῷ.,Gospel of St. Matthew 2:2,boh,ευjω μμοσ jε αfθων φη εταυμασf πουρο ντε νιιουδαι ανναυ γαρ επεfσιου σαπειεβτ ανι jε ντενουωsτ μμοf,б +"And king Herod, having heard, was troubled, and all Jerusalem with him.","ἀκούσας δὲ ὁ βασιλεὺς Ἡρῴδης ἐταράχθη καὶ πᾶσα Ἱεροσόλυμα μετʼ αὐτοῦ,",Gospel of St. Matthew 2:3,boh,εταfσωτεμ δε νjε πουρο ηρωδησ αfsθορτερ νεμ ιλημ τηρσ νεμαf,б +"And having assembled all the chief-priests and the scribes of the people, he was asking of them 'where will Christ be born?'",καὶ συναγαγὼν πάντας τοὺς ἀρχιερεῖς καὶ γραμματεῖς τοῦ λαοῦ ἐπυνθάνετο παρʼ αὐτῶν ποῦ ὁ χριστὸς γεννᾶται.,Gospel of St. Matthew 2:4,boh,ουοh εταfθωουt ννιαρχιερευσ τηρου νεμ νισαk ντε πιλαοσ ναfsινι ντοτου jε αυναμεσ πχσ θων,б +And they said to him: In Bethlehem of Judea: for thus is written by the prophet,οἱ δὲ εἶπαν αὐτῷ· Ἐν Βηθλέεμ τῆς Ἰουδαίας· οὕτως γὰρ γέγραπται διὰ τοῦ προφήτου·,Gospel of St. Matthew 2:5,boh,νθωου δε πεjωου ναf jε kεν βηθλεεμ ντε tιουδεα παιρηt γαρ ετσkηουτ εβολ hιτοτf μπιπροφητησ,б +" And thou Bethlehem, land of Juda, thou art not little among the princedoms of Juda: for from thee shall come a governor who will rule my people Israel.""","Καὶ σύ, Βηθλέεμ γῆ Ἰούδα, οὐδαμῶς ἐλαχίστη εἶ ἐν τοῖς ἡγεμόσιν Ἰούδα· ἐκ σοῦ γὰρ ἐξελεύσεται ἡγούμενος, ὅστις ποιμανεῖ τὸν λαόν μο�� τὸν Ἰσραήλ.",Gospel of St. Matthew 2:6,boh,jε νεμ νθο hωι βηθλεεμ πκαhι νιουδα νθο ουκουjι αν kεν νιμετhηγεμων ντε ιουδα εfει γαρ εβολ νkηt νjε ουhηγουμενοσ φη εθνααμονι μπαλαοσ πισλ,б +"Then Herod called the Magi secretly, he enquired from them about the time of the star which appeared.","Τότε Ἡρῴδης λάθρᾳ καλέσας τοὺς μάγους ἠκρίβωσεν παρʼ αὐτῶν τὸν χρόνον τοῦ φαινομένου ἀστέρος,",Gospel of St. Matthew 2:7,boh,τοτε ηρωδησ αfμουt ενιμαγοσ νχωπ αfkοτkετ ντοτου νσα πισηου ντε πισιου εταfουωνh,б +"And he sent them to Bethlehem, saying: Go, ask carefully concerning the child. And if ye find him, tell me that I may come also and worship him.'","καὶ πέμψας αὐτοὺς εἰς Βηθλέεμ εἶπεν· Πορευθέντες ἐξετάσατε ἀκριβῶς περὶ τοῦ παιδίου· ἐπὰν δὲ εὕρητε, ἀπαγγείλατέ μοι, ὅπως κἀγὼ ἐλθὼν προσκυνήσω αὐτῷ.",Gospel of St. Matthew 2:8,boh,ουοh αfουορπου εβηθλεεμ εfjω μμοσ jε μαsε νωτεν sινι ακριβωσ εθβε πιαλου εsωπ δε ντετενjεμf ματαμοι hινα νται hω νταουωsτ μμοf,б +"And they, having obeyed the king, went. And behold, the star which they saw in the east, was going before them, until it came and stood over the place in which the child was.","οἱ δὲ ἀκούσαντες τοῦ βασιλέως ἐπορεύθησαν, καὶ ἰδοὺ ὁ ἀστὴρ ὃν εἶδον ἐν τῇ ἀνατολῇ προῆγεν αὐτούς, ἕως ἐλθὼν ἐστάθη ἐπάνω οὗ ἦν τὸ παιδίον.",Gospel of St. Matthew 2:9,boh,νθωου δε εταυσωτεμ νσα πουρο αυsε νωου ουοh hηππε ισ πισιου φη εταυναυ εροf σαπειεβτ ναfμοsι kαjωου sατεfι ντεfοhι ερατf σαπsωι μπιμα εναρε πιαλου χη μμοf,б +"And having seen the star, they rejoiced with very great joy.",ἰδόντες δὲ τὸν ἀστέρα ἐχάρησαν χαρὰν μεγάλην σφόδρα.,Gospel of St. Matthew 2:10,boh,εταυναυ δε επισιου αυραsι kεν ουνιst νραsι εμαsω,б +"And having come to the house they saw the child with Mary his mother; and having thrown themselves down they worshipped him; and having opened their treasures they offered him gifts, gold and frankincense and myrrh.","καὶ ἐλθόντες εἰς τὴν οἰκίαν εἶδον τὸ παιδίον μετὰ Μαρίας τῆς μητρὸς αὐτοῦ, καὶ πεσόντες προσεκύνησαν αὐτῷ, καὶ ἀνοίξαντες τοὺς θησαυροὺς αὐτῶν προσήνεγκαν αὐτῷ δῶρα, χρυσὸν καὶ λίβανον καὶ σμύρναν.",Gospel of St. Matthew 2:11,boh,ουοh εταυι επιηι αυναυ επιαλου νεμ μαρια τεfμαυ ουοh εταυhιτου εkρηι αυουsωτ μμοf ουοh εταυουων ννουαhωρ αυινι ναf νhανδωρον ουνουβ νεμ ουλιβανοσ νεμ ουsαλ,б +"And having been told in a dream not to return to Herod, by another road they went to their country.",καὶ χρηματισθέντες κατʼ ὄναρ μὴ ἀνακάμψαι πρὸς Ἡρῴδην διʼ ἄλλης ὁδοῦ ἀνεχώρησαν εἰς τὴν χώραν αὐτῶν.,Gospel of St. Matthew 2:12,boh,ουοh εταυταμωου kεν ουρασουι εsτεμκοτου hα ηρωδησ εβολ hιτεν κεμωιτ αυsε νωου ετουχωρα,б +"And they having gone, Behold, and angel of the Lord manifested to Joseph in a dream, saying: 'Arise, take the child and his mother, and flee to Egypt, and be there until I tell thee: for Herod will seek for the child to destroy him.'","Ἀναχωρησάντων δὲ αὐτῶν ἰδοὺ ἄγγελος κυρίου φαίνεται κατʼ ὄναρ τῷ Ἰωσὴφ λέγων· Ἐγερθεὶς παράλαβε τὸ παιδίον καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ καὶ φεῦγε εἰς Αἴγυπτον, καὶ ἴσθι ἐκεῖ ἕως ἂν εἴπω σοι· μέλλει γὰρ Ἡρῴδης ζητεῖν τὸ παιδίον τοῦ ἀπολέσαι αὐτό.",Gospel of St. Matthew 2:13,boh,εταυsε νωου δε hηππε ισ ουαγγελοσ ντε πcσ αfουονhf ειωσηφ kεν ουρασουι εfjω μμοσ jε τωνκ αλιουι μπιαλου νεμ τεfμαυ ουοh φωτ εχημι ουοh sωπι μμαυ sαtjοσ νακ fνακωt γαρ νjε ηρωδησ νσα πιαλου ετακοf,б +"And he arose, he took the child and his mother by night, and went to Egypt.","ὁ δὲ ἐγερθεὶς ��αρέλαβε τὸ παιδίον καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ νυκτὸς καὶ ἀνεχώρησεν εἰς Αἴγυπτον,",Gospel of St. Matthew 2:14,boh,νθοf δε αfτωνf αfcι μπιαλου νεμ τεfμαυ νjωρh ουοh αfsε ναf εχημι,б +"And he was there until the death of Herod: that it might be fulfilled which. the Lord said by the prophet, saying: 'I called my son from Egypt.'",καὶ ἦν ἐκεῖ ἕως τῆς τελευτῆς Ἡρῴδου· ἵνα πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν ὑπὸ κυρίου διὰ τοῦ προφήτου λέγοντος· Ἐξ Αἰγύπτου ἐκάλεσα τὸν υἱόν μου.,Gospel of St. Matthew 2:15,boh,ουοh ναfχη μμαυ πε sα τkαη νηρωδησ hινα ντεfjωκ εβολ νjε φη ετα πcσ jοf εβολ hιτοτf μπιπροφητησ εfjω μμοσ jε αιμουt επαsηρι εβολ kεν χημι,б +"Then Herod having seen that the Magi mocked him, was very angry, and he sent, he slew every child that was in Bethlehem and in all her boundaries, from two years old and under, according to the time which he enquired from the Magi.","Τότε Ἡρῴδης ἰδὼν ὅτι ἐνεπαίχθη ὑπὸ τῶν μάγων ἐθυμώθη λίαν, καὶ ἀποστείλας ἀνεῖλεν πάντας τοὺς παῖδας τοὺς ἐν Βηθλέεμ καὶ ἐν πᾶσι τοῖς ὁρίοις αὐτῆς ἀπὸ διετοῦς καὶ κατωτέρω, κατὰ τὸν χρόνον ὃν ἠκρίβωσεν παρὰ τῶν μάγων.",Gospel of St. Matthew 2:16,boh,τοτε ηρωδησ εταfναυ jε αυσωβι μμοf νjε νιμαγοσ αfμβον εμαsω ουοh αfουωρπ αfkωτεβ ναλου νιβεν ετkεν βηθλεεμ νεμ kεν νεσcιη τηρου ισjεν ρομπι σνουt νεμ σαπεσητ κατα πισηου εταfkετkωτf ντοτου ννιμαγοσ,б +"Then was fulfilled that which he said by Jeremias the prophet, saying:",τότε ἐπληρώθη τὸ ῥηθὲν διὰ Ἰερεμίου τοῦ προφήτου λέγοντος·,Gospel of St. Matthew 2:17,boh,τοτε αfjωκ εβολ νjε φη εταfjοf εβολ hιτοτf νιερεμιασ πιπροφητησ εfjω μμοσ,б +"A voice was heard in Rama, Rachel weeping for her sons; and would not be comforted, because they are not.","Φωνὴ ἐν Ῥαμὰ ἠκούσθη, κλαυθμὸς καὶ ὀδυρμὸς πολύς· Ῥαχὴλ κλαίουσα τὰ τέκνα αὐτῆς, καὶ οὐκ ἤθελεν παρακληθῆναι ὅτι οὐκ εἰσίν.",Gospel of St. Matthew 2:18,boh,jε ουσμη αυσοθμεσ kεν ραμα ραχηλ εσριμι ενεσsηρι ουοh νασουωs αν πε εtνομt νασ jε σεsοπ αν,б +"And Herod having died, behold, an angel of the Lord manifested himself to Joseph in a dream in Egypt, saying:",Τελευτήσαντος δὲ τοῦ Ἡρῴδου ἰδοὺ ἄγγελος κυρίου φαίνεται κατʼ ὄναρ τῷ Ἰωσὴφ ἐν Αἰγύπτῳ,Gospel of St. Matthew 2:19,boh,εταfμου δε νjε ηρωδησ hηππε ισ ουαγγελοσ ντε πcσ αfουονhf ειωσηφ kεν ουρασουι kεν χημι εfjω μμοσ,б +"Arise, take the child and his mother, and go to the land of Israel; for they are dead who sought for the life of the child.'","λέγων· Ἐγερθεὶς παράλαβε τὸ παιδίον καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ καὶ πορεύου εἰς γῆν Ἰσραήλ, τεθνήκασιν γὰρ οἱ ζητοῦντες τὴν ψυχὴν τοῦ παιδίου.",Gospel of St. Matthew 2:20,boh,jε τωνκ cι μπιαλου νεμ τεfμαυ ουοh μαsε νακ επκαhι μπισλ αυμου γαρ νjε νη ετκωt νσα τψυχη μπιαλου,б +"And he, having arisen, took the child and his mother, and came into the land of Israel.",ὁ δὲ ἐγερθεὶς παρέλαβε τὸ παιδίον καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ καὶ εἰσῆλθεν εἰς γῆν Ἰσραήλ.,Gospel of St. Matthew 2:21,boh,νθοf δε εταfτωνf αfcι μπιαλου νεμ τεfμαυ ουοh αfι εkουν επκαhι μπισλ,б +"And having heard that Archelaos is king of Judea instead of Herod his father, he feared to go thither; and having been told in a dream, he went to the parts of Galilee.","ἀκούσας δὲ ὅτι Ἀρχέλαος βασιλεύει τῆς Ἰουδαίας ἀντὶ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ Ἡρῴδου ἐφοβήθη ἐκεῖ ἀπελθεῖν· χρηματισθεὶς δὲ κατʼ ὄναρ ἀνεχώρησεν εἰς τὰ μέρη τῆς Γαλιλαίας,",Gospel of St. Matthew 2:22,boh,εταfσωτεμ δε jε αρχελαοσ ετοι νουρο εtιουδεα ντsεβιω νηρωδησ πεfιωτ αfερhοt εsε εμαυ εταυταμοf δε kεν ουρασ��υι αfsε ναf ενισα ντε tγαλιλεα,б +" And he came, he dwelt in a city called 'Nazareth:' that it might be fulfilled which he said by his prophets: 'He shall be called ""the Nazarene."" '","καὶ ἐλθὼν κατῴκησεν εἰς πόλιν λεγομένην Ναζαρέτ, ὅπως πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν διὰ τῶν προφητῶν ὅτι Ναζωραῖος κληθήσεται.",Gospel of St. Matthew 2:23,boh,ουοh αfι αfsωπι kεν ουβακι ευμουt εροσ jε ναζαρεθ. hοπωσ ντεfjωκ εβολ νjε φη εταfjοf εβολ hιτοτου ννεfπροφητησ jε ευεμουt εροf jε πιρεμναζαρεθ,б +"And in those days came John the Baptist, preaching in the desert of Judea,",Ἐν δὲ ταῖς ἡμέραις ἐκείναις παραγίνεται Ἰωάννης ὁ βαπτιστὴς κηρύσσων ἐν τῇ ἐρήμῳ τῆς Ἰουδαίας,Gospel of St. Matthew 3:1,boh,kεν νιεhοου δε ετεμμαυ αfι νjε ιωαννησ πιρεftωμσ εfhιωιs hι πsαfε ντε tιουδεα,б +saying: 'Repent; for the kingdom of the heavens is come near.,"καὶ λέγων· Μετανοεῖτε, ἤγγικεν γὰρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν.",Gospel of St. Matthew 3:2,boh,εfjω μμοσ jε αριμετανοιν ασkωντ γαρ νjε tμετουρο ντε νιφηουι,б +" For this is he of whom, he spake by Esaias the prophet, saying: ""The voice of him who crieth in the desert: 'Prepare the road of the Lord, make straight his paths.'","οὗτος γάρ ἐστιν ὁ ῥηθεὶς διὰ Ἠσαΐου τοῦ προφήτου λέγοντος· Φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ· Ἑτοιμάσατε τὴν ὁδὸν κυρίου, εὐθείας ποιεῖτε τὰς τρίβους αὐτοῦ.",Gospel of St. Matthew 3:3,boh,φαι γαρ φη εταfjοf εβολ hιτοτf νησαιασ πιπροφητησ εfjω μμοσ jε τσμη μφη ετωs εβολ hι πsαfε jε σεβτε φμωιτ μπcσ σουτων ννεfμανμοsι,б +"And he, John, his raiment was of camel's hair, and he was girt with a girdle of skin upon his loins, and his food was locust and honey of the field.","αὐτὸς δὲ ὁ Ἰωάννης εἶχεν τὸ ἔνδυμα αὐτοῦ ἀπὸ τριχῶν καμήλου καὶ ζώνην δερματίνην περὶ τὴν ὀσφὺν αὐτοῦ, ἡ δὲ τροφὴ ἦν αὐτοῦ ἀκρίδες καὶ μέλι ἄγριον.",Gospel of St. Matthew 3:4,boh,νθοf δε ιωαννησ νε τεfhεβσω ουεβολ kεν hανfωι νcαμουλ τε ουοh ναfμηρ νουμοjk νsαρ εjεν τεftπι τεfkρε δε νε ουsjε τε νεμ ουεβιω ντε τκοι,б +"Then came forth to him the people of Jerusalem, and all Judea, and all the region round about the Jordan;","τότε ἐξεπορεύετο πρὸς αὐτὸν Ἱεροσόλυμα καὶ πᾶσα ἡ Ἰουδαία καὶ πᾶσα ἡ περίχωρος τοῦ Ἰορδάνου,",Gospel of St. Matthew 3:5,boh,τοτε ναυνηου εβολ hαροf πε νjε να ιλημ νεμ tιουδεα τηρσ νεμ tπεριχωροσ τηρσ ντε πιιορδανησ,б +"and were baptized by him in the river Jordan, confessing their sins",καὶ ἐβαπτίζοντο ἐν τῷ Ἰορδάνῃ ποταμῷ ὑπʼ αὐτοῦ ἐξομολογούμενοι τὰς ἁμαρτίας αὐτῶν.,Gospel of St. Matthew 3:6,boh,ουοh ναυcιωμσ ντοτf kεν πιιορδανησ νιαρο ευουωνh ννουνοβι εβολ,б +"And having seen a multitude of the Pharisees and the Sadducees coming to his baptism, he said to them: 'Offspring of vipers, who told you to flee from the anger which cometh?","Ἰδὼν δὲ πολλοὺς τῶν Φαρισαίων καὶ Σαδδουκαίων ἐρχομένους ἐπὶ τὸ βάπτισμα αὐτοῦ εἶπεν αὐτοῖς· Γεννήματα ἐχιδνῶν, τίς ὑπέδειξεν ὑμῖν φυγεῖν ἀπὸ τῆς μελλούσης ὀργῆς;",Gospel of St. Matthew 3:7,boh,εταfναυ δε εουμηs ντε νιφαρισεοσ νεμ νισαδδουκεοσ ευνηου εjεν πιωμσ νταf πεjαf νωου jε νιμισι ντε νιαjω νιμ αfταμε θηνου εφωτ εβολ kατhη μπιjωντ εθνηου,б +Bring forth therefore fruit worthy of repentance;,ποιήσατε οὖν καρπὸν ἄξιον τῆς μετανοίας,Gospel of St. Matthew 3:8,boh,αριουι ουν νουουταh εfμπsα νtμετανοια,б +" and think not in yourselves to say: "" We have our father Abraam; "" for I say unto you: "" God has power to raise up from these stones sons unto Abraam.","καὶ μὴ δόξητε λέγειν ἐν ἑαυτοῖς· Πατέρα ἔχομεν τὸν Ἀβραάμ, λέγω γὰρ ὑμῖν ὅτι δύναται ὁ θεὸς ἐκ τῶν λίθων τούτων ἐγεῖραι τέκνα τῷ Ἀβραάμ.",Gospel of St. Matthew 3:9,boh,ουοh μπερμευι kεν θηνου εjοσ jε ουον νταν μπενιωτ αβρααμ tjω γαρ μμοσ νωτεν jε ουον sjομ μφt εβολ kεν ναιωνι ετουνεσ sηρι ναβρααμ,б +"The axe is now at the root of the trees: every tree which will not bring forth good fruit will be cut down, and cast into the fire.",ἤδη δὲ ἡ ἀξίνη πρὸς τὴν ῥίζαν τῶν δένδρων κεῖται· πᾶν οὖν δένδρον μὴ ποιοῦν καρπὸν καλὸν ἐκκόπτεται καὶ εἰς πῦρ βάλλεται.,Gospel of St. Matthew 3:10,boh,hηδη δε πικελεβιν fχη kα θνουνι ννιssην ssην νιβεν ετε fναεν ουταh ενανεf εβολ αν σενακορjf νσεhιτf επιχρωμ,б +"For I indeed baptize you with water to repentance: but he who cometh after me is stronger than I, whose shoe I am not worthy to carry: he shall baptize you with [the] Holy Spirit and fire.","Ἐγὼ μὲν ὑμᾶς βαπτίζω ἐν ὕδατι εἰς μετάνοιαν· ὁ δὲ ὀπίσω μου ἐρχόμενος ἰσχυρότερός μού ἐστιν, οὗ οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς τὰ ὑποδήματα βαστάσαι· αὐτὸς ὑμᾶς βαπτίσει ἐν πνεύματι ἁγίῳ καὶ πυρί·",Gospel of St. Matthew 3:11,boh,ανοκ μεν γαρ tωμσ μμωτεν kεν ουμωου ευμετανοια φη δε εθνηου μενενσωι fjορ εhοτεροι φη ετε νtμπsα αν εfαι μπεfθωουι νθοf εfεεμσ θηνου kεν ουπνα εfουαβ νεμ ουχρωμ,б +" And he--his fan in his hand--will cleanse his floor; and will gather his wheat into the garner, but will burn the chaff with fire unquenchable.""","οὗ τὸ πτύον ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ, καὶ διακαθαριεῖ τὴν ἅλωνα αὐτοῦ καὶ συνάξει τὸν σῖτον αὐτοῦ εἰς τὴν ἀποθήκην, τὸ δὲ ἄχυρον κατακαύσει πυρὶ ἀσβέστῳ.",Gospel of St. Matthew 3:12,boh,φη δε πεfkαι kεν τεfjιj fνατουβο μπεfcνωου ουοh fναθωουt μπεfσουο εtαποθηκη πιτοh δε fναροκhf kεν ουχρωμ νατcενο,б +"Then came Jesus from Galilee upon the Jordan to John, to be baptized by him.",Τότε παραγίνεται ὁ Ἰησοῦς ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας ἐπὶ τὸν Ἰορδάνην πρὸς τὸν Ἰωάννην τοῦ βαπτισθῆναι ὑπʼ αὐτοῦ.,Gospel of St. Matthew 3:13,boh,τοτε αfι νjε ιησ εβολ kεν tγαλιλεα εjεν πιιορδανησ hα ιωαννησ εθρεfcιωμσ εβολ hιτοτf,б +"And John was forbidding him, saying: I have need to be baptized by thee, and thou comest to me.'","ὁ δὲ Ἰωάννης διεκώλυεν αὐτὸν λέγων· Ἐγὼ χρείαν ἔχω ὑπὸ σοῦ βαπτισθῆναι, καὶ σὺ ἔρχῃ πρός με;",Gospel of St. Matthew 3:14,boh,ιωαννησ δε ναfταhνο μμοf εfjω μμοσ jε ανοκ ετερχρια εcιωμσ εβολ hιτοτκ ουοh νθοκ εθνηου hαροι,б +"And Jesus answered, he said to him: Permit it now: thus it becometh us to fulfil all righteousness.' Then he permitted him.","ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν πρὸς αὐτόν· Ἄφες ἄρτι, οὕτως γὰρ πρέπον ἐστὶν ἡμῖν πληρῶσαι πᾶσαν δικαιοσύνην. τότε ἀφίησιν αὐτόν.",Gospel of St. Matthew 3:15,boh,αfερουω δε νjε ιησ πεjαf ναf jε χασ tνου παιρηt πετσεμπsα ναν εjεκ μεθμηι νιβεν εβολ τοτε αfχαf,б +"And having been baptized, Jesus immediately came up from the water; and lo, the heavens opened to him, and he saw a Spirit of God coming down as a dove, coming to him;","βαπτισθεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς εὐθὺς ἀνέβη ἀπὸ τοῦ ὕδατος· καὶ ἰδοὺ ἠνεῴχθησαν οἱ οὐρανοί, καὶ εἶδεν πνεῦμα θεοῦ καταβαῖνον ὡσεὶ περιστερὰν ἐρχόμενον ἐπʼ αὐτόν·",Gospel of St. Matthew 3:16,boh,εταfωμσ δε νjε ιησ σατοτf αfι επsωι εβολ kεν πιμωου ουοh hηππε αυουων ναf νjε νιφηουι ουοh αfναυ εουπνα ντε φt εfνηου επεσητ μφρηt νουcρομπι εfνηου hαροf,б +"and lo, there was a voice from the heavens, saying: This is my Son, my Beloved in whom I am well pleased.'","καὶ ἰδοὺ φωνὴ ἐκ τῶν οὐρανῶν λέγουσα· Οὗτός ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν ᾧ εὐδόκησα.",Gospel of St. Matthew 3:17,boh,ουοh ισ ουσμη ασsωπι εβολ kεν νιφηουι εσjω μμοσ jε φαι πε παsηρι παμενριτ εταιtμαt νkητf,б +"Then Jesus--the Spirit took him away to (the) desert for the devil to tempt him,.","Τότε ὁ Ἰησοῦς ἀνήχθη εἰς τὴν ἔρημον ὑπὸ τοῦ πνεύματος, πειρασθῆναι ὑπὸ τοῦ διαβόλου.",Gospel of St. Matthew 4:1,boh,τοτε ιησ α πιπνα ολf επsαfε επjιντε πιδιαβολοσ ερπιραζιν μμοf,б +"And having fasted forty days and forty nights, at last he hungered.",καὶ νηστεύσας ἡμέρας τεσσεράκοντα καὶ νύκτας τεσσεράκοντα ὕστερον ἐπείνασεν.,Gospel of St. Matthew 4:2,boh,ουοh εταfερνηστευιν νμ νεhοου νεμ μ νεjωρh επkαε αfhκο,б +"And the tempter came, he said to him: If thou be (the) Son of God, command that these stones become bread.'","καὶ προσελθὼν ὁ πειράζων εἶπεν αὐτῷ· Εἰ υἱὸς εἶ τοῦ θεοῦ, εἰπὲ ἵνα οἱ λίθοι οὗτοι ἄρτοι γένωνται.",Gospel of St. Matthew 4:3,boh,ουοh αfι νjε φη ετcωντ πεjαf ναf jε ισjε νθοκ πε πsηρι μφt αjοσ hινα ντε ναιωνι ερωικ,б +"And he answered, he said to him: It is written, that the man was not to live by bread alone, but upon every word which cometh from the mouth of God.'","ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν· Γέγραπται· Οὐκ ἐπʼ ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ὁ ἄνθρωπος, ἀλλʼ ἐπὶ παντὶ ῥήματι ἐκπορευομένῳ διὰ στόματος θεοῦ.",Gospel of St. Matthew 4:4,boh,νθοf δε αfερουω πεjαf ναf jε σσkηουτ jε ναρε πιρωμι ναωνk εωικ μμαυατf αν αλλα εjεν σαjι νιβεν εθνηου εβολ kεν ρωf μφt,б +"Then the devil took him away to the holy city, and made him, stand upon (the) wing of the temple;","Τότε παραλαμβάνει αὐτὸν ὁ διάβολος εἰς τὴν ἁγίαν πόλιν, καὶ ἔστησεν αὐτὸν ἐπὶ τὸ πτερύγιον τοῦ ἱεροῦ,",Gospel of St. Matthew 4:5,boh,τοτε αfολf νjε πιδιαβολοσ εtβακι εθουαβ ουοh αfταhοf ερατf εjεν πτενh ντε πιερφει,б +"and said to him: If thou be the Son of God, throw thyself down from here: for it is written, that he will order his angels concerning thee, and they shall bear thee upon their hands, lest haply thou dash against a stone thy foot.'","καὶ λέγει αὐτῷ· Εἰ υἱὸς εἶ τοῦ θεοῦ, βάλε σεαυτὸν κάτω· γέγραπται γὰρ ὅτι Τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ ἐντελεῖται περὶ σοῦ καὶ ἐπὶ χειρῶν ἀροῦσίν σε, μήποτε προσκόψῃς πρὸς λίθον τὸν πόδα σου.",Gospel of St. Matthew 4:6,boh,ουοh πεjαf ναf jε ισjε νθοκ πε πsηρι μφt hιτκ επεσητ εβολ ται σσkηουτ γαρ jε fναhονhεν ντοτου ννεfαγγελοσ εθβητκ ουοh ευεfιτκ hιjεν νουjιj μηποτε ντεκcιcροπ εουωνι ντεκcαλοj,б +"Jesus answered him: It is written again, that thou shalt not tempt the Lord thy God.'",ἔφη αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Πάλιν γέγραπται· Οὐκ ἐκπειράσεις κύριον τὸν θεόν σου.,Gospel of St. Matthew 4:7,boh,αfερουω ναf νjε ιησ jε παλιν σσkηουτ jε ννεκερπιραζιν μπcσ πεκνουt,б +"Again, the devil took him away up to a very high mountain, and showed him all the kingdoms of the world, and their glory:","Πάλιν παραλαμβάνει αὐτὸν ὁ διάβολος εἰς ὄρος ὑψηλὸν λίαν, καὶ δείκνυσιν αὐτῷ πάσας τὰς βασιλείας τοῦ κόσμου καὶ τὴν δόξαν αὐτῶν",Gospel of St. Matthew 4:8,boh,παλιν ον αfολf νjε πιδιαβολοσ εjεν ουτωου εfcοσι εμαsω ουοh αfταμοf ενιμετουρωου τηρου ντε πικοσμοσ νεμ πουωου,б +"and said to him: All these I will give thee, if thou shouldst throw thyself down and worship me.'","καὶ εἶπεν αὐτῷ· Ταῦτά σοι πάντα δώσω, ἐὰν πεσὼν προσκυνήσῃς μοι.",Gospel of St. Matthew 4:9,boh,ουοh πεjαf ναf jε ναι τηρου tνατηιτου νακ ακsανhιτκ εkρηι ντεκουωsτ μμοι,б +"Then said Jesus to him: Go, Satan; for it is written, that the Lord thy God is he whom thou shalt worship, and he alone whom thou shalt serve.","τότε λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Ὕπαγε, Σατανᾶ· γέγραπται γάρ· Κύριον τὸν θεόν σου προσκυνήσεις καὶ αὐτῷ μόνῳ λατρεύσεις.",Gospel of St. Matthew 4:10,boh,τοτε πεjε ιησ ναf jε μαsε νακ πσατανασ σσkηουτ γαρ jε πcσ πεκνουt πετεκεουωsτ μμοf ουοh νθοf μμαυατf πετεκεsεμsητf,б +"Then the devil left him, and lo, angels came and ministered to him.","τότε ἀφίησιν αὐτὸν ὁ διάβολος, καὶ ἰδοὺ ἄγγελοι προσῆλθον καὶ διηκόνουν αὐτῷ.",Gospel of St. Matthew 4:11,boh,τοτε αfχαf νjε πιδιαβολοσ ουοh ισ hαναγγελοσ αυι αυsεμsι μμοf,б +"Now having heard that John was delivered (up), he went to Galilee;",Ἀκούσας δὲ ὅτι Ἰωάννης παρεδόθη ἀνεχώρησεν εἰς τὴν Γαλιλαίαν.,Gospel of St. Matthew 4:12,boh,εταfσωτεμ δε jε αυt νιωαννησ αfsε ναf εtγαλιλεα,б +"and he left Nazareth; he came, he dwelt in Kapharnaum, which is by (the) sea, in the boundaries of Zabulon and Nephthalim",καὶ καταλιπὼν τὴν Ναζαρὰ ἐλθὼν κατῴκησεν εἰς Καφαρναοὺμ τὴν παραθαλασσίαν ἐν ὁρίοις Ζαβουλὼν καὶ Νεφθαλίμ·,Gospel of St. Matthew 4:13,boh,ουοh αfχω νναζαρεθ νσωf αfι αfsωπι kεν καφαρναουμ θη ετhισκεν φιομ kεν νιcιη ντε ζαβουλων νεμ νεφθαλιμ,б +"That it might be fulfilled which he said by Esaias the prophet, saying:",ἵνα πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν διὰ Ἠσαΐου τοῦ προφήτου λέγοντος·,Gospel of St. Matthew 4:14,boh,hινα ντεfjωκ εβολ νjε φη εταfjοf εβολ hιτοτf νησαιασ πιπροφητησ εfjω μμοσ,б +"(The) land of Zabulon and (the) land of Nephthalim, the road of (the) sea, beyond Jordan, Galilee of the nations:","Γῆ Ζαβουλὼν καὶ γῆ Νεφθαλίμ, ὁδὸν θαλάσσης, πέραν τοῦ Ἰορδάνου, Γαλιλαία τῶν ἐθνῶν,",Gospel of St. Matthew 4:15,boh,jε πκαhι νζαβουλων νεμ πκαhι ννεφθαλιμ πιμωιτ ντε φιομ hιμηρ μπιιορδανησ tγαλιλεα ντε νιεθνοσ,б +"the people who sit in (the) darkness saw a great light, and upon them who sit in (the) region and (the) shadow of death light sprang up.'","ὁ λαὸς ὁ καθήμενος ἐν σκοτίᾳ φῶς εἶδεν μέγα, καὶ τοῖς καθημένοις ἐν χώρᾳ καὶ σκιᾷ θανάτου φῶς ἀνέτειλεν αὐτοῖς.",Gospel of St. Matthew 4:16,boh,πιλαοσ ετhεμσι kεν πχακι αfναυ εουνιst νουωινι ουοh νη ετhεμσι kεν τχωρα νεμ τkηιβι μφμου ουουωινι αfsαι νωου,б +"From that time Jesus began to preach, and to say: Repent, for the kingdom of the heavens approached.'","Ἀπὸ τότε ἤρξατο ὁ Ἰησοῦς κηρύσσειν καὶ λέγειν· Μετανοεῖτε, ἤγγικεν γὰρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν.",Gospel of St. Matthew 4:17,boh,ισjεν πισηου ετεμμαυ αfερhητσ νjε ιησ νhιωιs νεμ εjοσ jε αριμετανοιν ασkωντ γαρ νjε tμετουρο ντε νιφηουι,б +"And walking by the sea of Galilee, he saw two brothers, Simon who is called 'Peter,' and Andrew his brother, throwing a net into (the) sea, for they were fishers.","Περιπατῶν δὲ παρὰ τὴν θάλασσαν τῆς Γαλιλαίας εἶδεν δύο ἀδελφούς, Σίμωνα τὸν λεγόμενον Πέτρον καὶ Ἀνδρέαν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, βάλλοντας ἀμφίβληστρον εἰς τὴν θάλασσαν, ἦσαν γὰρ ἁλιεῖς·",Gospel of St. Matthew 4:18,boh,εfμοsι δε εσκεν φιομ ντε tγαλιλεα αfναυ εσον β σιμων φη ετουμουt εροf jε πετροσ νεμ ανδρεασ πεfσον ευhι sνε εφιομ νε hανουοhι γαρ νε,б +"And he said to them: Come, walk after me, that I may make you fishers, catchers of men.'","καὶ λέγει αὐτοῖς· Δεῦτε ὀπίσω μου, καὶ ποιήσω ὑμᾶς ἁλιεῖς ἀνθρώπων.",Gospel of St. Matthew 4:19,boh,ουοh πεjαf νωου jε αμωινι μοsι νσωι νταερ θηνου νουοhι νρεfταhε ρωμι,б +"And they immediately left their nets, and walked after him.",οἱ δὲ εὐθέως ἀφέντες τὰ δίκτυα ἠκολούθησαν αὐτῷ.,Gospel of St. Matthew 4:20,boh,νθωου δε σατοτου αυχω ννουsνηου ουοh αυμοsι νσωf,б +"And having passed on from there, he saw two other brothers, James, son of Zebedee, and John his brother, being on the ship with Zebedee their father, mending their nets, and he called them.","Καὶ προβὰς ἐκεῖθεν εἶδεν ἄλλους δύο ἀδελφούς, Ἰάκωβον τὸν τοῦ Ζεβεδαίου καὶ Ἰωάννην τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, ἐν τῷ πλοίῳ μετὰ Ζεβεδαίου τοῦ πατρὸς αὐτῶν καταρτίζοντας τὰ δίκτυα αὐτῶν, καὶ ἐκάλεσεν αὐτούς.",Gospel of St. Matthew 4:21,boh,ουοh εταfσινι ετhη εβολ μμαυ αfναυ εκεσον β ιακωβοσ πsηρι νζεβεδεοσ νεμ ιωαννησ πεfσον ευhι πιjοι νεμ ζεβεδεοσ πουιωτ ευσοβt ννουsνηου ουοh αfμουt ερωου,б +"And they immediately left the ship and Zebedee their father, they walked after him.",οἱ δὲ εὐθέως ἀφέντες τὸ πλοῖον καὶ τὸν πατέρα αὐτῶν ἠκολούθησαν αὐτῷ.,Gospel of St. Matthew 4:22,boh,νθωου δε σατοτου αυχω μπιjοι νεμ ζεβεδεοσ πουιωτ αυμοsι νσωf,б +"And Jesus was going about in all Galilee, teaching in their synagogues, and preaching the gospel of the kingdom, and healing every sickness which was among the people.","Καὶ περιῆγεν ἐν ὅλῃ τῇ Γαλιλαίᾳ, διδάσκων ἐν ταῖς συναγωγαῖς αὐτῶν καὶ κηρύσσων τὸ εὐαγγέλιον τῆς βασιλείας καὶ θεραπεύων πᾶσαν νόσον καὶ πᾶσαν μαλακίαν ἐν τῷ λαῷ.",Gospel of St. Matthew 4:23,boh,ουοh ναfκωt πε νjε ιησ kεν tγαλιλεα τηρσ εftσβω kεν νουσυναγωγη ουοh εfhιωιs μπιευαγγελιον ντε tμετουρο ουοh εfερφαkρι εsωνι νιβεν ετkεν πιλαοσ,б +"And his fame went forth in all Syria, and they brought to him all who were afflicted with their sicknesses and their pains in many ways, them with whom were the demons, and them who were epileptic, and them who were paralysed, and he healed them.","καὶ ἀπῆλθεν ἡ ἀκοὴ αὐτοῦ εἰς ὅλην τὴν Συρίαν· καὶ προσήνεγκαν αὐτῷ πάντας τοὺς κακῶς ἔχοντας ποικίλαις νόσοις καὶ βασάνοις συνεχομένους, δαιμονιζομένους καὶ σεληνιαζομένους καὶ παραλυτικούς, καὶ ἐθεράπευσεν αὐτούς.",Gospel of St. Matthew 4:24,boh,ουοh α τεfσμη ι εβολ kεν tσυρια τηρσ ουοh αυινι ναf νουον νιβεν εττhεμκηουτ kεν νουsωνι νεμ νουμκαυh νουμηs νρηt νη ετε νιδεμων νεμωου νεμ νη ετοι μπερμου νεμ νη ετsηλ εβολ ουοh αfερφαkρι ερωου,б +And great multitudes walked after him from Galilee and the ten cities and Jerusalem and Judea and beyond the Jordan.,καὶ ἠκολούθησαν αὐτῷ ὄχλοι πολλοὶ ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας καὶ Δεκαπόλεως καὶ Ἱεροσολύμων καὶ Ἰουδαίας καὶ πέραν τοῦ Ἰορδάνου.,Gospel of St. Matthew 4:25,boh,ουοh αυμοsι νσωf νjε hαννιst μμηs εβολ kεν tγαλιλεα νεμ tμηt μβακι νεμ ιλημ νεμ tιουδεα νεμ hιμηρ μπιιορδανησ,б +And having seen the multitudes he went up upon the mountain; and having sat down his disciples came to him.,Ἰδὼν δὲ τοὺς ὄχλους ἀνέβη εἰς τὸ ὄρος· καὶ καθίσαντος αὐτοῦ προσῆλθαν αὐτῷ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ·,Gospel of St. Matthew 5:1,boh,εταfναυ δε ενιμηs αfsε ναf επsωι εjεν πιτωου ουοh εταfhεμσι αυι hαροf νjε νεfμαθητησ,б +"And having opened his mouth he was teaching them, saying:",καὶ ἀνοίξας τὸ στόμα αὐτοῦ ἐδίδασκεν αὐτοὺς λέγων·,Gospel of St. Matthew 5:2,boh,ουοh εταfουων νρωf ναftσβω νωου εfjω μμοσ,б +"Blessed are the poor of spirit, because theirs is the kingdom of the heavens.","Μακάριοι οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύματι, ὅτι αὐτῶν ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν.",Gospel of St. Matthew 5:3,boh,ωουνιατου ννιhηκι μπιπνα jε θωου τε tμετουρο ντε νιφηουι,б +"Blessed are they who mourn now, because they will be comforted.","μακάριοι οἱ πενθοῦντες, ὅτι αὐτοὶ παρακληθήσονται.",Gospel of St. Matthew 5:4,boh,ωουνιατου ννη ετερhηβι tνου jε νθωου πετουναthο ερωου,б +"Blessed are the meek, because they will inherit the earth.","μακάριοι οἱ πραεῖς, ὅτι αὐτοὶ κληρονομήσουσι τὴν γῆν.",Gospel of St. Matthew 5:5,boh,ωουνιατου ννιρεμραυs jε νθωου πεθναερκληρονομιν μπικαhι,б +"Blessed are they who hunger and they who thirst after righteousness, because they will be satisfied.","μακάριοι οἱ πεινῶντες καὶ διψῶντες τὴν δικαιοσύνην, ὅτι αὐτοὶ χορτασθήσονται.",Gospel of St. Matthew 5:6,boh,ωουνιατου ννη ετhοκερ νεμ νη ετοβι νtμεθμηι jε νθωου πεθνασι,б +"Blessed are the pitiful, because they will be pitied.","μακάριοι οἱ ἐλεήμονες, ὅτι αὐτοὶ ἐλεηθήσονται.",Gospel of St. Matthew 5:7,boh,ωουνιατου ννιναητ jε νθωου πετουναναι νωου,б +"Blessed are they who are pure in their heart, because they will see God.","μακάριοι οἱ καθαροὶ τῇ καρδίᾳ, ὅτι αὐτοὶ τὸν θεὸν ὄψονται.",Gospel of St. Matthew 5:8,boh,ωουνιατου ννη εθουαβ kεν πουhητ jε νθωου πεθναναυ εφt,б +" Blessed are the peacemakers, because they will be called ""the sons of God.""","μακάριοι οἱ εἰρηνοποιοί, ὅτι αὐτοὶ υἱοὶ θεοῦ κληθήσονται.",Gospel of St. Matthew 5:9,boh,ωουνιατου ννιρεfερhιρηνη jε νθωου πετουναμουt ερωου jε νιsηρι ντε φt,б +"Blessed are they who were persecuted because of righteousness, because theirs is the kingdom of the heavens.","μακάριοι οἱ δεδιωγμένοι ἕνεκεν δικαιοσύνης, ὅτι αὐτῶν ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν.",Gospel of St. Matthew 5:10,boh,ωουνιατου ννη εταυcοjι νσωου εθβε tμεθμηι jε θωου τε tμετουρο ντε νιφηουι,б +"Blessed are ye if they should persecute you and revile you and say all evil at you, speaking falsely against you because of me.",μακάριοί ἐστε ὅταν ὀνειδίσωσιν ὑμᾶς καὶ διώξωσιν καὶ εἴπωσιν πᾶν πονηρὸν καθʼ ὑμῶν ψευδόμενοι ἕνεκεν ἐμοῦ.,Gospel of St. Matthew 5:11,boh,ωουνιατεν θηνου εsωπ αυsανcοjι νσα θηνου ουοh νσεsεs θηνου ουοh νσεjε πετhωου νιβεν νσα θηνου ευjε μεθνουj ερωτεν εθβητ,б +"Rejoice and be glad, because your reward is great in the heavens. For thus they persecuted the prophets who were before you.","χαίρετε καὶ ἀγαλλιᾶσθε, ὅτι ὁ μισθὸς ὑμῶν πολὺς ἐν τοῖς οὐρανοῖς· οὕτως γὰρ ἐδίωξαν τοὺς προφήτας τοὺς πρὸ ὑμῶν.",Gospel of St. Matthew 5:12,boh,ραsι ουοh θεληλ jε πετενβεχε ουνιst πε kεν νιφηουι παιρηt γαρ αυcοjι νσα νιπροφητησ εναυkαjωτεν,б +"And ye (are the) salt of the earth, but if the salt have lost its savour, with what shall it be salted? it is no longer good for anything, but to be cast out, and trodden upon by men.","Ὑμεῖς ἐστε τὸ ἅλας τῆς γῆς· ἐὰν δὲ τὸ ἅλας μωρανθῇ, ἐν τίνι ἁλισθήσεται; εἰς οὐδὲν ἰσχύει ἔτι εἰ μὴ βληθὲν ἔξω καταπατεῖσθαι ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων.",Gospel of St. Matthew 5:13,boh,νθωτεν δε πhμου μπικαhι εsωπ δε ντε πιhμου λωf αυναμολhf νου μπαfsjεμjομ jε εhλι εβηλ νσεhιτf εβολ νσεhωμι εjωf νjε νιρωμι,б +"Ye are (the) light of the world: it is not possible that a city be hid, being set upon a mountain;",Ὑμεῖς ἐστε τὸ φῶς τοῦ κόσμου. οὐ δύναται πόλις κρυβῆναι ἐπάνω ὄρους κειμένη·,Gospel of St. Matthew 5:14,boh,νθωτεν πε φουωινι μπικοσμοσ μμον sjομ ντε ουβακι χωπ εσχη hιjεν ουτωου,б +"nor do they light a lamp and put it under a, measure, but they put it on the lamp-stand, and it gives light to every one who is in the house.","οὐδὲ καίουσιν λύχνον καὶ τιθέασιν αὐτὸν ὑπὸ τὸν μόδιον ἀλλʼ ἐπὶ τὴν λυχνίαν, καὶ λάμπει πᾶσιν τοῖς ἐν τῇ οἰκίᾳ.",Gospel of St. Matthew 5:15,boh,ουδε μπαυcερε ουkηβσ νσεχαf kα ουμεντ αλλα εsαυχαf hιjεν tλυχνια ουοh sαfερουωινι εουον νιβεν ετsοπ kεν πιηι,б +"Thus let your light give light before men, that they may see your good works, and glorify your Father who is in the heavens.","οὕτως λαμψάτω τὸ φῶς ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ὅπως ἴδωσιν ὑμῶν τὰ καλὰ ἔργα καὶ δοξάσωσιν τὸν πατέρα ὑμῶν τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς.",Gospel of St. Matthew 5:16,boh,παιρηt μαρε πετενουωινι ερουωινι μπεμθο νν��ρωμι hοπωσ νσεναυ ενετενhβηουι εθνανευ νσεtωου μπετενιωτ ετkεν νιφηουι,б +"Think not that I came to destroy the law or the prophets: I came not to destroy them, but to fulfil them.",Μὴ νομίσητε ὅτι ἦλθον καταλῦσαι τὸν νόμον ἢ τοὺς προφήτας· οὐκ ἦλθον καταλῦσαι ἀλλὰ πληρῶσαι·,Gospel of St. Matthew 5:17,boh,μπερμευι jε εταιι εβελ πινομοσ εβολ ιε νιπροφητησ νεταιι εβολου αν αλλα εjοκου,б +"For verily I say to you, that until (the) heaven and (the) earth pass away, an iota or a point shall not pass away from the law until all these things be accomplished.","ἀμὴν γὰρ λέγω ὑμῖν, ἕως ἂν παρέλθῃ ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ, ἰῶτα ἓν ἢ μία κεραία οὐ μὴ παρέλθῃ ἀπὸ τοῦ νόμου, ἕως ἂν πάντα γένηται.",Gospel of St. Matthew 5:18,boh,αμην γαρ tjω μμοσ νωτεν jε sατε τφε νεμ πκαhι σινι ουιωτα ιε ουsωλh ννεfσινι εβολ kεν πινομοσ sατε ναι τηρου sωπι,б +" He, then, who will destroy one of these little commandments, and teach men thus, shall be called ""the little in the kingdom of the heavens."" But he who will do and teach, this (one) shall be called"" great in the kingdom of the heavens.""","ὃς ἐὰν οὖν λύσῃ μίαν τῶν ἐντολῶν τούτων τῶν ἐλαχίστων καὶ διδάξῃ οὕτως τοὺς ἀνθρώπους, ἐλάχιστος κληθήσεται ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν· ὃς δʼ ἂν ποιήσῃ καὶ διδάξῃ, οὗτος μέγας κληθήσεται ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν.",Gospel of St. Matthew 5:19,boh,φη ουν εθναβελ ουι νναικουjι νεντολη εβολ ουοh ντεftσβω ννιρωμι μπαιρηt ευεμουt εροf jε πικουjι kεν tμετουρο ντε νιφηουι φη δε εθναιρι ουοh ντεftσβω φαι ευεμουt εροf jε ουνιst kεν tμετουρο ντε νιφηουι,б +"For I say to you, that unless your righteousness exceed that of the scribes and the 'Pharisees, ye shall not come into the kingdom of the heavens.","λέγω γὰρ ὑμῖν ὅτι ἐὰν μὴ περισσεύσῃ ὑμῶν ἡ δικαιοσύνη πλεῖον τῶν γραμματέων καὶ Φαρισαίων, οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν.",Gospel of St. Matthew 5:20,boh,tjω γαρ μμοσ νωτεν jε αρεsτεμ τετενμεθμηι ερhουο εθα νισαk νεμ νιφαρισεοσ ννετενι εkουν εtμετουρο ντε νιφηουι,б +" Ye hear that it was said to them of old time: ""Thou shalt not kill; and he who will kill shall be in danger of the judgement.""","Ἠκούσατε ὅτι ἐρρέθη τοῖς ἀρχαίοις· Οὐ φονεύσεις· ὃς δʼ ἂν φονεύσῃ, ἔνοχος ἔσται τῇ κρίσει.",Gospel of St. Matthew 5:21,boh,αρετενσωτεμ jε αυjοσ ννιαρχεοσ jε ννεκkωτεβ φη δε εθναkωτεβ εfεsωπι εfοι νενοχοσ εtκρισισ,б +" But I say to you, that every one who will be angry with his brother without cause shall be in danger of the judgement. He who will say to his brother ""Raka"" shall be in danger of the council. And he who will say to his brother ""[the] fool"" shall be in danger of the Geenna of the fire.","ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν ὅτι πᾶς ὁ ὀργιζόμενος τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ ἔνοχος ἔσται τῇ κρίσει· ὃς δʼ ἂν εἴπῃ τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ· Ῥακά, ἔνοχος ἔσται τῷ συνεδρίῳ· ὃς δʼ ἂν εἴπῃ· Μωρέ, ἔνοχος ἔσται εἰς τὴν γέενναν τοῦ πυρός.",Gospel of St. Matthew 5:22,boh,ανοκ δε tjω μμοσ νωτεν jε ουον νιβεν εθναjωντ επεfσον hικη εfεsωπι εfοι νενοχοσ εtκρισισ φη εθναjοσ μπεfσον jε ρακα εfεsωπι εfοι νενοχοσ επιμανthαπ φη δε εθναjοσ μπεfσον jε πισοj εfεsωπι εfοι νενοχοσ εtγεεννα ντε πιχρωμ,б +"If, then, thou wilt offer up thy gift upon the altar, and remember there that willthere is a quarrel between thee and thy brother","ἐὰν οὖν προσφέρῃς τὸ δῶρόν σου ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον κἀκεῖ μνησθῇς ὅτι ὁ ἀδελφός σου ἔχει τι κατὰ σοῦ,",Gospel of St. Matthew 5:23,boh,εsωπ ουν εκναινι μπεκδωρον εhρηι εjεν πιμανερsωουsι ουοh ντεκερφμευι μμαυ jε ουον ουαρικι ουτωκ ν��μ πεκσον,б +"Leave there thy gift before the altar, and go thy way; first be reconciled to thy brother, and then come and offer thy gift.","ἄφες ἐκεῖ τὸ δῶρόν σου ἔμπροσθεν τοῦ θυσιαστηρίου καὶ ὕπαγε πρῶτον διαλλάγηθι τῷ ἀδελφῷ σου, καὶ τότε ἐλθὼν πρόσφερε τὸ δῶρόν σου.",Gospel of St. Matthew 5:24,boh,χω μπεκδωρον μμαυ μπεμθο μπιμανερsωουsι ουοh μαsε νακ νsορπ hωτπ επεκσον ουοh τοτε αμου ανιουι μπεκδωρον εkουν,б +"Agree with thine adversary quickly, whiles thou art in the way with him; lest at any time the adversary deliver thee to the judge, and the judge deliver thee to the officer, and thou be cast into prison.","ἴσθι εὐνοῶν τῷ ἀντιδίκῳ σου ταχὺ ἕως ὅτου εἶ μετʼ αὐτοῦ ἐν τῇ ὁδῷ, μήποτέ σε παραδῷ ὁ ἀντίδικος τῷ κριτῇ, καὶ ὁ κριτὴς τῷ ὑπηρέτῃ, καὶ εἰς φυλακὴν βληθήσῃ·",Gospel of St. Matthew 5:25,boh,sωπι εκκαt επεκαντιδικοσ νχωλεμ hωσ εfχη νεμακ hι πιμωιτ μηποτε ντε πιαντιδικοσ τηικ επικριτησ ουοh ντε πικριτησ τηικ επιhυπηρετησ ουοh νσεhιτκ επιsτεκο,б +"Verily I say unto thee, Thou shalt by no means come out thence, till thou hast paid the uttermost farthing.","ἀμὴν λέγω σοι, οὐ μὴ ἐξέλθῃς ἐκεῖθεν ἕως ἂν ἀποδῷς τὸν ἔσχατον κοδράντην.",Gospel of St. Matthew 5:26,boh,αμην tjω μμοσ νακ jε ννεκι εβολ μμαυ sατεκt ντkαη ντεβι,б +"Ye have heard that it was said by them of old time, Thou shalt not commit adultery:",Ἠκούσατε ὅτι ἐρρέθη· Οὐ μοιχεύσεις.,Gospel of St. Matthew 5:27,boh,ατετενσωτεμ jε αυjοσ jε ννεκερνωικ,б +"But I say unto you, That whosoever looketh on a woman to lust after her hath committed adultery with her already in his heart.",ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν ὅτι πᾶς ὁ βλέπων γυναῖκα πρὸς τὸ ἐπιθυμῆσαι αὐτὴν ἤδη ἐμοίχευσεν αὐτὴν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ.,Gospel of St. Matthew 5:28,boh,ανοκ δε tjω μμοσ νωτεν jε ουον νιβεν εθναjουsτ νσα ουσhιμι επjινερεπιθυμιν εροσ αfκην εfοι ννωικ εροσ kεν πεfhητ,б +"And if thy right eye offend thee, pluck it out, and cast it from thee: for it is profitable for thee that one of thy members should perish, and not that thy whole body should be cast into hell.","εἰ δὲ ὁ ὀφθαλμός σου ὁ δεξιὸς σκανδαλίζει σε, ἔξελε αὐτὸν καὶ βάλε ἀπὸ σοῦ, συμφέρει γάρ σοι ἵνα ἀπόληται ἓν τῶν μελῶν σου καὶ μὴ ὅλον τὸ σῶμά σου βληθῇ εἰς γέενναν.",Gospel of St. Matthew 5:29,boh,ισjε πεκβαλ νουιναμ ερσκανδαλιζεσθε μμοκ φορκf hιτf εβολ hαροκ σερνοfρι γαρ νακ ντε ουαι ννεκμελοσ τακο ουοh ντεsτεμ πεκσωμα τηρf sε ναf εtγεεννα,б +"And if thy right hand offend thee, cut it off, and cast it from thee: for it is profitable for thee that one of thy members should perish, and not that thy whole body should be cast into hell.","καὶ εἰ ἡ δεξιά σου χεὶρ σκανδαλίζει σε, ἔκκοψον αὐτὴν καὶ βάλε ἀπὸ σοῦ, συμφέρει γάρ σοι ἵνα ἀπόληται ἓν τῶν μελῶν σου καὶ μὴ ὅλον τὸ σῶμά σου εἰς γέενναν ἀπέλθῃ.",Gospel of St. Matthew 5:30,boh,ουοh ισjε τεκjιj νουιναμ ερσκανδαλιζεσθε μμοκ jοjσ hιτσ εβολ hαροκ σερνοfρι γαρ νακ ντε ουαι ννεκμελοσ τακο ουοh ντεsτεμ πεκσωμα τηρf sε ναf εtγεεννα,б +"It hath been said, Whosoever shall put away his wife, let him give her a writing of divorcement:","Ἐρρέθη δέ· Ὃς ἂν ἀπολύσῃ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, δότω αὐτῇ ἀποστάσιον.",Gospel of St. Matthew 5:31,boh,αυjοσ jε φη εθναhι τεfσhιμι εβολ μαρεft νουσkι νουει νασ,б +"But I say unto you, That whosoever shall put away his wife, saving for the cause of fornication, causeth her to commit adultery: and whosoever shall marry her that is divorced committeth adultery.","ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν ὅτι πᾶς ὁ ἀπολύων τὴν γυναῖκα αὐτοῦ παρεκτὸς λόγου πορνείας ποιεῖ αὐτὴν μοιχευθῆναι, καὶ ὃς ἐὰν ἀπολελυμένην γαμήσῃ μοιχᾶται.",Gospel of St. Matthew 5:32,boh,ανοκ δε tjω μμοσ νωτεν jε φη εθναhι τεfσhιμι εβολ νουεsε νσαjι μπορνια αfθρο μμοσ εjφε νωικ ουοh φη εθναcι νθη ετhωουι εβολ fοι ννωικ,б +"Again, ye have heard that it hath been said by them of old time, Thou shalt not forswear thyself, but shalt perform unto the Lord thine oaths:","Πάλιν ἠκούσατε ὅτι ἐρρέθη τοῖς ἀρχαίοις· Οὐκ ἐπιορκήσεις, ἀποδώσεις δὲ τῷ κυρίῳ τοὺς ὅρκους σου.",Gospel of St. Matthew 5:33,boh,παλιν αρετενσωτεμ jε αυjοσ ννιαρχεοσ jε ννεκωρκ ννουj εκεt δε ννεκαναυs μπcσ,б +"But I say unto you, Swear not at all; neither by heaven; for it is God’s throne:","ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν μὴ ὀμόσαι ὅλως· μήτε ἐν τῷ οὐρανῷ, ὅτι θρόνος ἐστὶν τοῦ θεοῦ·",Gospel of St. Matthew 5:34,boh,ανοκ δε tjω μμοσ νωτεν jε μπερωρκ hολωσ μπερωρκ ντφε jε πθρονοσ μφt πε,б +Nor by the earth; for it is his footstool: neither by Jerusalem; for it is the city of the great King.,"μήτε ἐν τῇ γῇ, ὅτι ὑποπόδιόν ἐστιν τῶν ποδῶν αὐτοῦ· μήτε εἰς Ἱεροσόλυμα, ὅτι πόλις ἐστὶν τοῦ μεγάλου βασιλέως·",Gospel of St. Matthew 5:35,boh,ουδε πκαhι jε φμανσεμνι ντε νεfcαλαυj πε ουδε ιλημ jε θβακι μπινιst νουρο τε,б +"Neither shalt thou swear by thy head, because thou canst not make one hair white or black.","μήτε ἐν τῇ κεφαλῇ σου ὀμόσῃς, ὅτι οὐ δύνασαι μίαν τρίχα λευκὴν ποιῆσαι ἢ μέλαιναν.",Gospel of St. Matthew 5:36,boh,ουδε μπερωρκ ντεκαφε jε μμον sjομ μμοκ εερ ουκαπ μfωι νουωβs ιε ουαι νχαμε,б +"But let your communication be, Yea, yea; Nay, nay: for whatsoever is more than these cometh of evil.","ἔστω δὲ ὁ λόγος ὑμῶν ναὶ ναί, οὒ οὔ· τὸ δὲ περισσὸν τούτων ἐκ τοῦ πονηροῦ ἐστιν.",Gospel of St. Matthew 5:37,boh,μαρε πετενσαjι δε ερ ουαhα αhα μμον μμον πhουο δε νναι εβολ kεν πιπετhωου νε,б +"Ye have heard that it hath been said, An eye for an eye, and a tooth for a tooth:",Ἠκούσατε ὅτι ἐρρέθη· Ὀφθαλμὸν ἀντὶ ὀφθαλμοῦ καὶ ὀδόντα ἀντὶ ὀδόντος.,Gospel of St. Matthew 5:38,boh,αρετενσωτεμ jε αυjοσ jε ουβαλ kα ουβαλ ουοh ουναjhι kα ουναjhι,б +"But I say unto you, That ye resist not evil: but whosoever shall smite thee on thy right cheek, turn to him the other also.","ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν μὴ ἀντιστῆναι τῷ πονηρῷ· ἀλλʼ ὅστις σε ῥαπίζει εἰς τὴν δεξιὰν σιαγόνα, στρέψον αὐτῷ καὶ τὴν ἄλλην·",Gospel of St. Matthew 5:39,boh,ανοκ δε tjω μμοσ νωτεν jε μπερt εkουν εhρεν πιπετhωου αλλα φη εθναt νουκουρ νακ kεν τεκουοjι νουιναμ φενh tχεt εροf,б +"And if any man will sue thee at the law, and take away thy coat, let him have thy cloke also.","καὶ τῷ θέλοντί σοι κριθῆναι καὶ τὸν χιτῶνά σου λαβεῖν, ἄφες αὐτῷ καὶ τὸ ἱμάτιον·",Gospel of St. Matthew 5:40,boh,ουοh φη εθναουωs εcιhαπ νεμακ εελ τεκsθην χα πεκερsων εβολ μφαι,б +"And whosoever shall compel thee to go a mile, go with him twain.","καὶ ὅστις σε ἀγγαρεύσει μίλιον ἕν, ὕπαγε μετʼ αὐτοῦ δύο.",Gospel of St. Matthew 5:41,boh,ουοh φη εθναcιτκ νχβα νουμιλιον μοsι νεμαf νβ,б +"Give to him that asketh thee, and from him that would borrow of thee turn not thou away.","τῷ αἰτοῦντί σε δός, καὶ τὸν θέλοντα ἀπὸ σοῦ δανίσασθαι μὴ ἀποστραφῇς.",Gospel of St. Matthew 5:42,boh,φη ετερετιν μμοκ μοι ναf ουοh φη εθουωs εcι ντοτκ μπερτασθοf εβολ,б +"Ye have heard that it hath been said, Thou shalt love thy neighbour, and hate thine enemy.",Ἠκούσατε ὅτι ἐρρέθη· Ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου καὶ μισήσεις τὸν ἐχθρόν σου.,Gospel of St. Matthew 5:43,boh,αρετενσωτεμ jε αυjοσ jε εκεμενρε πεκsφηρ ουοh εκεμεστε πεκjαjι,б +"But I say unto you, Love your enemies, bless them that curse you, do good to them that hate you, and pray for them which despitefully use you, and persecute you;","ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν, ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν καὶ προσεύχεσθε ὑπὲρ τῶν διωκόντων ὑμᾶς·",Gospel of St. Matthew 5:44,boh,ανοκ tjω μμοσ νωτεν jε μενρε νετενjαjι ουοh τωβh εjεν νη ετcοjι νσα θηνου,б +"That ye may be the children of your Father which is in heaven: for he maketh his sun to rise on the evil and on the good, and sendeth rain on the just and on the unjust.","ὅπως γένησθε υἱοὶ τοῦ πατρὸς ὑμῶν τοῦ ἐν οὐρανοῖς, ὅτι τὸν ἥλιον αὐτοῦ ἀνατέλλει ἐπὶ πονηροὺς καὶ ἀγαθοὺς καὶ βρέχει ἐπὶ δικαίους καὶ ἀδίκους.",Gospel of St. Matthew 5:45,boh,hινα ντετενερsηρι μπετενιωτ ετkεν νιφηουι jε εfθρο μπεfρη sαι εjεν νισαμπετhωου νεμ νισαμπεθνανευ ουοh εfhωου εjεν νιθμηι νεμ νιοjι,б +"For if ye love them which love you, what reward have ye? do not even the publicans the same?","ἐὰν γὰρ ἀγαπήσητε τοὺς ἀγαπῶντας ὑμᾶς, τίνα μισθὸν ἔχετε; οὐχὶ καὶ οἱ τελῶναι τὸ αὐτὸ ποιοῦσιν;",Gospel of St. Matthew 5:46,boh,εsωπ γαρ ντετενμενρε νη εθμει μμωτεν αs πε πετενβεχε νικετελωνησ hωου sαυιρι μπαιρηt,б +"And if ye salute your brethren only, what do ye more than others? do not even the publicans so?","καὶ ἐὰν ἀσπάσησθε τοὺς ἀδελφοὺς ὑμῶν μόνον, τί περισσὸν ποιεῖτε; οὐχὶ καὶ οἱ ἐθνικοὶ τὸ αὐτὸ ποιοῦσιν;",Gospel of St. Matthew 5:47,boh,ουοh εsωπ ντετενsεπ τοτου ννετενσνηου μμαυατου ου μμετhουο ετε τενιρι μμοf νικεεθνικοσ hωου sαυιρι μπαιρηt,б +"Be ye therefore perfect, even as your Father which is in heaven is perfect.",Ἔσεσθε οὖν ὑμεῖς τέλειοι ὡς ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος τέλειός ἐστιν.,Gospel of St. Matthew 5:48,boh,sωπι ουν νθωτεν ερετενjηκ εβολ μφρηt μπετενιωτ ετkεν νιφηουι ετjηκ εβολ,б +And give heed to your gift: do it not before [the] men to cause them to see you: (thus) ye have no reward from your Father who is in the heavens.,"Προσέχετε δὲ τὴν δικαιοσύνην ὑμῶν μὴ ποιεῖν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων πρὸς τὸ θεαθῆναι αὐτοῖς· εἰ δὲ μή γε, μισθὸν οὐκ ἔχετε παρὰ τῷ πατρὶ ὑμῶν τῷ ἐν τοῖς οὐρανοῖς.",Gospel of St. Matthew 6:1,boh,μαhθητεν δε επετενταιο μπεραιf μπεμθο ννιρωμι εθρουναυ ερωτεν μμοντετεν βεχε μμαυ ντοτf μπετενιωτ ετkεν νιφηουι,б +"If then thou wilt do alms, sound not a trumpet before thee as the hypocrites do in the synagogues and the market places that men may glorify them. Verily I say to you, that they have already received their reward.","Ὅταν οὖν ποιῇς ἐλεημοσύνην, μὴ σαλπίσῃς ἔμπροσθέν σου, ὥσπερ οἱ ὑποκριταὶ ποιοῦσιν ἐν ταῖς συναγωγαῖς καὶ ἐν ταῖς ῥύμαις, ὅπως δοξασθῶσιν ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων· ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἀπέχουσιν τὸν μισθὸν αὐτῶν.",Gospel of St. Matthew 6:2,boh,εsωπ ουν εκναιρι νουμεθναητ μπερεs ταπ kαjωκ μφρηt ετουρα μμοσ νjε νιsοβι kεν νισυναγωγη νεμ νιαγορα hινα νσεtωου νωου νjε νιρωμι αμην tjω μμοσ νωτεν jε αυκην ευcι μπουβεχε,б +"But thou going to do alms, let not thy left hand know what thy right hand doeth:","σοῦ δὲ ποιοῦντος ἐλεημοσύνην μὴ γνώτω ἡ ἀριστερά σου τί ποιεῖ ἡ δεξιά σου,",Gospel of St. Matthew 6:3,boh,νθοκ δε εκναιρι νουμεθναητ μπενθρεχα τεκjαcη εεμι jε ου πε ετε τεκουιναμ ιρι μμοf,б +that thine alms may be in secret: and thy Father who seeth in secret shall give to thee.,ὅπως ᾖ σου ἡ ἐλεημοσύνη ἐν τῷ κρυπτῷ· καὶ ὁ πατήρ σου ὁ βλέπων ἐν τῷ κρυπτῷ ἀποδώσει σοι.,Gospel of St. Matthew 6:4,boh,hινα ντε τεκμεθναητ sωπι kεν πετhηπ ουοh πεκιωτ εθναυ kεν πετhηπ εfεt νακ,б +"And if ye will pray, ye shall not be as the hypocrites; because they love to stand in the synagogues and the corners of the streets and pray, that they may appear to men. Verily I say to you, that they have already received their reward.","Καὶ ὅταν προσεύχησθε, οὐκ ἔσεσθε ὡς οἱ ὑποκριταί· ὅτι φιλοῦσιν ἐν ταῖς συναγωγαῖς καὶ ἐν ταῖς γωνίαις τῶν πλατειῶν ἑστῶτες προσεύχεσθαι, ὅπως φανῶσιν τοῖς ἀνθρώποις· ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἀπέχουσι τὸν μισθὸν αὐτῶν.",Gospel of St. Matthew 6:5,boh,ουοh εsωπ ερετεννατωβh ννετενερ μφρηt ννιsοβι jε sαυμει νοhι ερατου kεν νισυναγωγη νεμ νιλακh ντε νιsθεh νσετωβh hοπωσ νσεουωνh εβολ ννιρωμι αμην tjω μμοσ νωτεν jε αυκην ευcι μπουβεχε,б +"But thou going to pray, go into thy chamber; shut thy door upon thee, and pray to thy Father in secret: and thy Father who seeth in secret shall give to thee.","σὺ δὲ ὅταν προσεύχῃ, εἴσελθε εἰς τὸ ταμεῖόν σου καὶ κλείσας τὴν θύραν σου πρόσευξαι τῷ πατρί σου τῷ ἐν τῷ κρυπτῷ· καὶ ὁ πατήρ σου ὁ βλέπων ἐν τῷ κρυπτῷ ἀποδώσει σοι.",Gospel of St. Matthew 6:6,boh,νθοκ δε εκνατωβh μαsε νακ εkουν επεκταμιον μαsθαμ μπεκρο εροκ ουοh τωβh μπεκιωτ kεν πετhηπ ουοh πεκιωτ εθναυ kεν πετhηπ εfεt νακ,б +"And ye going to pray, do not make a multitude of words as the Gentiles. For they think that they will be heard in their multitude of words.","Προσευχόμενοι δὲ μὴ βατταλογήσητε ὥσπερ οἱ ἐθνικοί, δοκοῦσιν γὰρ ὅτι ἐν τῇ πολυλογίᾳ αὐτῶν εἰσακουσθήσονται·",Gospel of St. Matthew 6:7,boh,ερετεννατωβh δε μπερερ ουμηs νσαjι μφρηt ννιεθνικοσ σεμευι γαρ jε kεν πουμηs νσαjι σενασωτεμ ερωου,б +Be not then like to them: for your Father knoweth the things which ye have need of before ye pray him concerning them.,"μὴ οὖν ὁμοιωθῆτε αὐτοῖς, οἶδεν γὰρ ὁ πατὴρ ὑμῶν ὧν χρείαν ἔχετε πρὸ τοῦ ὑμᾶς αἰτῆσαι αὐτόν.",Gospel of St. Matthew 6:8,boh,μπερινι ουν μμωου fσωουν γαρ νjε πετενιωτ ννη ετε τενερχρια μμωου μπατετεντοβhf εθβητου,б +"Pray ye then thus. Our Father who art in the heavens, hallowed be thy name.","Οὕτως οὖν προσεύχεσθε ὑμεῖς· Πάτερ ἡμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς· ἁγιασθήτω τὸ ὄνομά σου,",Gospel of St. Matthew 6:9,boh,τωβh ουν νθωτεν μπαιρηt πενιωτ ετkεν νιφηουι μαρεfτουβο νjε πεκραν,б +Thy kingdom come. Thy will be done as in (the) heaven so upon the earth.,"ἐλθέτω ἡ βασιλεία σου, γενηθήτω τὸ θέλημά σου, ὡς ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς·",Gospel of St. Matthew 6:10,boh,μαρεσι νjε τεκμετουρο πετεhνακ μαρεfsωπι μφρηt kεν τφε νεμ hιjεν πικαhι,б +Give us our bread of to-morrow to-day.,τὸν ἄρτον ἡμῶν τὸν ἐπιούσιον δὸς ἡμῖν σήμερον·,Gospel of St. Matthew 6:11,boh,πενωικ ντε ρασt μηιf ναν μφοου,б +And forgive us our debts as we also forgive our debtors.,"καὶ ἄφες ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα ἡμῶν, ὡς καὶ ἡμεῖς ἀφήκαμεν τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν·",Gospel of St. Matthew 6:12,boh,ουοh χα νετερον ναν εβολ μφρηt hων ντενχω εβολ ννη ετε ουον νταν ερωου,б +And bring us not into temptation: but save us from the evil.,"καὶ μὴ εἰσενέγκῃς ἡμᾶς εἰς πειρασμόν, ἀλλὰ ῥῦσαι ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ πονηροῦ.",Gospel of St. Matthew 6:13,boh,ουοh μπερεντεν εkουν επιρασμοσ αλλα ναhμεν εβολ hα πιπετhωου,б +For if ye forgive [the] men their trespasses your Father who is in the heavens shall forgive your trespasses.,"ἐὰν γὰρ ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, ἀφήσει καὶ ὑμῖν ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος·",Gospel of St. Matthew 6:14,boh,εsωπ γαρ ντετενχω εβολ ννιρωμι ννουπαραπτωμα εfεχω νωτεν εβολ νjε πετενιωτ ετkεν νιφηουι ννετενπαραπτωμα,б +"But if ye do not forgive [the] men, neither will your Father forgive you your trespasses.","ἐὰν δὲ μὴ ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις, οὐδὲ ὁ πατὴρ ὑμῶν ἀφήσει τὰ παραπτώματα ὑμῶν.",Gospel of St. Matthew 6:15,boh,εsωπ δε ντετενsτεμχω εβολ ννιρωμι ουδε πετενιωτ fναχω νωτεν εβολ αν ννετενπαραπτωμα,б +"And if ye fast ye shall not be as the hypocrites, who make sad their face: for they disfigure their faces that they may appear to [the] men (as) fasting. Verily I say to you, that they have already received their reward.","Ὅταν δὲ νηστεύητε, μὴ γίνεσθε ὡς οἱ ὑποκριταὶ σκυθρωποί, ἀφανίζουσιν γὰρ τὰ πρόσωπα αὐτῶν ὅπως φανῶσιν τοῖς ἀνθρώποις νηστεύοντες· ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἀπέχουσιν τὸν μισθὸν αὐτῶν.",Gospel of St. Matthew 6:16,boh,εsωπ δε ντετενερνηστευιν ννετενερ μφρηt ννιsοβι εsαυωκεμ μπουhο sαυτακε νουhο γαρ hινα νσεουωνh εβολ ννιρωμι ευερνηστευιν αμην tjω μμοσ νωτεν jε αυκην ευcι μπουβεχε,б +"But thou, fasting, anoint thy head and wash thy face;","σὺ δὲ νηστεύων ἄλειψαί σου τὴν κεφαλὴν καὶ τὸ πρόσωπόν σου νίψαι,",Gospel of St. Matthew 6:17,boh,νθοκ δε εκερνηστευιν θωhσ ντεκαφε ουοh ια πεκhο εβολ,б +"that thou appear not to [the] men (as) fasting, but (to) thy Father who is in secret: and thy Father who seeth in secret shall reward thee.",ὅπως μὴ φανῇς τοῖς ἀνθρώποις νηστεύων ἀλλὰ τῷ πατρί σου τῷ ἐν τῷ κρυφαίῳ· καὶ ὁ πατήρ σου ὁ βλέπων ἐν τῷ κρυφαίῳ ἀποδώσει σοι.,Gospel of St. Matthew 6:18,boh,hινα ντεκsτεμουωνh εβολ ννιρωμι εκερνηστευιν αλλα πεκιωτ ετkεν πετhηπ ουοh πεκιωτ εθναυ kεν πετhηπ εfεtsεβιω νακ,б +"Throw not in for yourselves treasures upon the earth, where (the) rust and (the) moth destroy them, and where the thieves break through for them and steal them.","Μὴ θησαυρίζετε ὑμῖν θησαυροὺς ἐπὶ τῆς γῆς, ὅπου σὴς καὶ βρῶσις ἀφανίζει, καὶ ὅπου κλέπται διορύσσουσιν καὶ κλέπτουσιν·",Gospel of St. Matthew 6:19,boh,μπερhιουι νωτεν εkουν νhαναhωρ hιjεν πικαhι πιμα εsαρε τhολι νεμ τjολι τακωου ουοh πιμα εsαρε νισονι hιsατσ ερωου ουοh ντουκολπου,б +"But throw in for yourselves treasures in (the) heaven, where neither rust nor moth destroy them, and the thieves break not through for them and steal them.","θησαυρίζετε δὲ ὑμῖν θησαυροὺς ἐν οὐρανῷ, ὅπου οὔτε σὴς οὔτε βρῶσις ἀφανίζει, καὶ ὅπου κλέπται οὐ διορύσσουσιν οὐδὲ κλέπτουσιν·",Gospel of St. Matthew 6:20,boh,hιουι δε νωτεν εkουν νhαναhωρ νhρηι kεν τφε πιμα ετε μπαρε hολι ουδε jολι τακωου ουοh μπαρε νισονι hιsατσ ερωου ουοh ντουκολπου,б +"For the place in which thy treasure is, there shall be thy heart also.","ὅπου γάρ ἐστιν ὁ θησαυρός σου, ἐκεῖ ἔσται καὶ ἡ καρδία σου.",Gospel of St. Matthew 6:21,boh,πιμα γαρ ετε πεκαhο μμοf εfεsωπι μμαυ νjε πεκκεhητ,б +"(The) lamp of the body is the eye: if then thine eye is single, thy whole body shall be shining.","Ὁ λύχνος τοῦ σώματός ἐστιν ὁ ὀφθαλμός. ἐὰν οὖν ᾖ ὁ ὀφθαλμός σου ἁπλοῦς, ὅλον τὸ σῶμά σου φωτεινὸν ἔσται·",Gospel of St. Matthew 6:22,boh,πkηβσ μπισωμα πε πιβαλ εsωπ ουν πεκβαλ ουhαπλουσ πε πεκσωμα τηρf εfεsωπι εfοι νουωινι,б +"But if thine eye is evil, thy whole body shall be dark. If then the light which is in thee is darkness, how great the darkness?","ἐὰν δὲ ὁ ὀφθαλμός σου πονηρὸς ᾖ, ὅλον τὸ σῶμά σου σκοτεινὸν ἔσται. εἰ οὖν τὸ φῶς τὸ ἐν σοὶ σκότος ἐστίν, τὸ σκότος πόσον.",Gospel of St. Matthew 6:23,boh,εsωπ δε πεκβαλ ουσαμπετhωου πε πεκσωμα τηρf εfεsωπι εfοι νχακι ισjε ουν πιουωινι ετε νkητκ ουχακι πε ιε αυηρ πιχακι,б +"It is not possible that any man should serve two lords: for either (it is) that he hates one, and loves one; or that he accepts one, and despises the other. It is not possible for you to serve God and mamon.","Οὐδεὶς δύναται δυσὶ κυρίοις δουλεύειν· ἢ γὰρ τὸν ἕνα μισήσει καὶ τὸν ἕτερον ἀγαπήσει, ἢ ἑνὸς ἀνθέξεται καὶ τοῦ ἑτέρου καταφρονήσει. οὐ δύνασθε θεῷ δουλεύειν καὶ μαμωνᾷ.",Gospel of St. Matthew 6:24,boh,μμον sjομ ντε hλι ερβωκ νcσ β ιε γαρ ντεfμεστε ουαι ουοh ντεfμενρε ουαι ιε ντεfsεπ ουαι εροf ουοh ντεfερκαταφρονιν μπιχετ μμον sjομ μμωτεν εερβωκ μφt νεμ μαμωνα,б +" Therefore I say to you: ""Do not take care about your life: viz. what will ye eat or what will ye drink: nor about your body: viz. with what will ye clothe yourselves."" Is not the life better than the food, and the body than the raiment?","Διὰ τοῦτο λέγω ὑμῖν· μὴ μεριμνᾶτε τῇ ψυχῇ ὑμῶν τί φάγητε, μηδὲ τῷ σώματι ὑμῶν τί ἐνδύσησθε· οὐχὶ ἡ ψυχὴ πλεῖόν ἐστι τῆς τροφῆς καὶ τὸ σῶμα τοῦ ἐνδύματος;",Gospel of St. Matthew 6:25,boh,εθβε φαι tjω μμοσ νωτεν jε μπερfιρωουs kα τετενψυχη jε ου πε ετε τενναουομf ιε ου πε ετε τεννασοf ουδε kα πετενσωμα jε ου πε ετε τεννατηιf hι θηνου μη tψυχη ουοτ αν εtkρε ουοh πισωμα εthεβσω,б +"Consider the birds of (the) heaven that they sow not, nor reap, nor put into barn; and your Father who is in the heavens feedeth them. Are not ye much better than they?","ἐμβλέψατε εἰς τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ ὅτι οὐ σπείρουσιν οὐδὲ θερίζουσιν οὐδὲ συνάγουσιν εἰς ἀποθήκας, καὶ ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος τρέφει αὐτά· οὐχ ὑμεῖς μᾶλλον διαφέρετε αὐτῶν;",Gospel of St. Matthew 6:26,boh,μαιατεν θηνου ννιhαλαt ντε τφε jε σεσιt αν ουδε σεωσk αν ουδε σεhιουι αν εαποθηκη ουοh πετενιωτ ετkεν νιφηουι fsανs μμωου μη νθωτεν αν μαλλον εθουοτ ερωου,б +And for which of you by taking care is it possible to add (lit. put upon) a cubit to his stature?,τίς δὲ ἐξ ὑμῶν μεριμνῶν δύναται προσθεῖναι ἐπὶ τὴν ἡλικίαν αὐτοῦ πῆχυν ἕνα;,Gospel of St. Matthew 6:27,boh,νιμ δε εβολ kεν θηνου ετfιρωουs ετε ουον sjομ μμοf εταλε ουαμαhι νsιη εjεν τεfμαιη,б +"And why take ye care for raiment? consider the flowers of (the) field how they grow, they toil not, nor spin:",καὶ περὶ ἐνδύματος τί μεριμνᾶτε; καταμάθετε τὰ κρίνα τοῦ ἀγροῦ πῶς αὐξάνουσιν· οὐ κοπιῶσιν οὐδὲ νήθουσιν·,Gospel of St. Matthew 6:28,boh,ουοh εθβεου τετενfιρωουs εθβε hεβσω μαιατεν θηνου ννιhρηρι ντε τκοι jε πωσ σεαιαι νσεkοσι αν ουδε νσεεριοπη αν,б +"and I say to you, that even Solomon in all his glory was not clothed as one of these.",λέγω δὲ ὑμῖν ὅτι οὐδὲ Σολομὼν ἐν πάσῃ τῇ δόξῃ αὐτοῦ περιεβάλετο ὡς ἓν τούτων.,Gospel of St. Matthew 6:29,boh,tjω μμοσ νωτεν jε ουδε σολομων kεν πεfωου τηρf μπεft hιωτf μφρηt νουαι νναι,б +And if God thus robes the grass of (the) field (which) to-day is and to-morrow they,"εἰ δὲ τὸν χόρτον τοῦ ἀγροῦ σήμερον ὄντα καὶ αὔριον εἰς κλίβανον βαλλόμενον ὁ θεὸς οὕτως ἀμφιέννυσιν, οὐ πολλῷ μᾶλλον ὑμᾶς, ὀλιγόπιστοι;",Gospel of St. Matthew 6:30,boh,ισjε δε πισιμ ντε τκοι fsοπ μφοου ουοh ρασt sαυhιτf εtθριρ φt μπαιρηt fthεβσω hιωτf ιε αυηρ μαλλον νθωτεν να πικουjι νναht,б +"Therefore take no thought, saying, What shall we eat? or, What shall we drink? or, Wherewithal shall we be clothed?",μὴ οὖν μεριμνήσητε λέγοντες· Τί φάγωμεν; ἤ· Τί πίωμεν; ἤ· Τί περιβαλώμεθα;,Gospel of St. Matthew 6:31,boh,μπερfιρωουs ουν ερετενjω μμοσ jε ου πετενναουομf ιε ου πετεννασοf ιε ου πετεννατηιf hιωτεν,б +(For after all these things do the Gentiles seek:) for your heavenly Father knoweth that ye have need of all these things.,πάντα γὰρ ταῦτα τὰ ἔθνη ἐπιζητοῦσιν· οἶδεν γὰρ ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος ὅτι χρῄζετε τούτων ἁπάντων.,Gospel of St. Matthew 6:32,boh,ναι γαρ τηρου νιεθνικοσ σεκωt νσωου fσωουν δε νjε πετενιωτ jε τετενερχρια νναι τηρου,б +"But seek ye first the kingdom of God, and his righteousness; and all these things shall be added unto you.","ζητεῖτε δὲ πρῶτον τὴν βασιλείαν καὶ τὴν δικαιοσύνην αὐτοῦ, καὶ ταῦτα πάντα προστεθήσεται ὑμῖν.",Gospel of St. Matthew 6:33,boh,κωt δε νsορπ νσα τεfμετουρο νεμ τεfμεθμηι ουοh ναι τηρου εfεουαhου ερωτεν,б +Take therefore no thought for the morrow: for the morrow shall take thought for the things of itself. Sufficient unto the day is the evil thereof.,"μὴ οὖν μεριμνήσητε εἰς τὴν αὔριον, ἡ γὰρ αὔριον μεριμνήσει αὑτῆς· ἀρκετὸν τῇ ἡμέρᾳ ἡ κακία αὐτῆς.",Gospel of St. Matthew 6:34,boh,μπερfιρωουs kα ρασt ρασt γαρ εfεfιρωουs kαροf μμαυατf κην επιεhοου πιεhοου ετεfκακια,б +"Judge not, that ye may not be judged:","Μὴ κρίνετε, ἵνα μὴ κριθῆτε·",Gospel of St. Matthew 7:1,boh,μπερthαπ hινα ντουsτεμthαπ ερωτεν,б +"for ye are to be judged with the judgement which ye will give: and in the measure which ye will measure, it is to be measured to you.","ἐν ᾧ γὰρ κρίματι κρίνετε κριθήσεσθε, καὶ ἐν ᾧ μέτρῳ μετρεῖτε μετρηθήσεται ὑμῖν.",Gospel of St. Matthew 7:2,boh,πιhαπ γαρ ετετεννατηιf αυναthαπ ερωτεν νkητf ουοh kεν πιsι ετετενναsι μμοf αυναsι νωτεν μμοf,б +Wherefore seest thou the mote in thy brother's eye; and the beam which is in thine eye thou considerest it not?',"τί δὲ βλέπεις τὸ κάρφος τὸ ἐν τῷ ὀφθαλμῷ τοῦ ἀδελφοῦ σου, τὴν δὲ ἐν τῷ σῷ ὀφθαλμῷ δοκὸν οὐ κατανοεῖς;",Gospel of St. Matthew 7:3,boh,εθβεου χναυ επιjηι kεν φβαλ μπεκσον πισοι δε ετkεν πεκβαλ κtνιατκ μμοf αν,б +" Or how wilt thou say to thy brother: ""Let me cast the mote from thine eye;"" and behold the beam is in thine eye?","ἢ πῶς ἐρεῖς τῷ ἀδελφῷ σου· Ἄφες ἐκβάλω τὸ κάρφος ἐκ τοῦ ὀφθαλμοῦ σου, καὶ ἰδοὺ ἡ δοκὸς ἐν τῷ ὀφθαλμῷ σοῦ;",Gospel of St. Matthew 7:4,boh,ιε πωσ χναjοσ μπεκσον jε χατ νταhι πιjηι εβολ kεν πεκβαλ ουοh hηππε ισ πισοι fχη kεν πεκβαλ,б +"Hypocrite, first cast the beam from thine eye; and then thou shalt see clearly to cast the mote from thy brother's eye.","ὑποκριτά, ἔκβαλε πρῶτον ἐκ τοῦ ὀφθαλμοῦ σοῦ τὴν δοκόν, καὶ τότε διαβλέψεις ἐκβαλεῖν τὸ κάρφος ἐκ τοῦ ὀφθαλμοῦ τοῦ ἀδελφοῦ σου.",Gospel of St. Matthew 7:5,boh,πιsοβι hι πισοι εβολ kεν πεκβαλ νsορπ ουοh τοτε εκεναυ μβολ εhι πιjηι εβολ kεν φβαλ μπεκσον,б +"Give not the holy to the dogs: nor cast your pearls before the swine, lest haply they trample on them with their feet, and turn and rend you.","Μὴ δῶτε τὸ ἅγιον τοῖς κυσίν, μηδὲ βάλητε τοὺς μαργαρίτας ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν χοίρων, μήποτε καταπατήσουσιν αὐτοὺς ἐν τοῖς ποσὶν αὐτῶν καὶ στραφέντες ῥήξωσιν ὑμᾶς.",Gospel of St. Matthew 7:6,boh,μπερt μπεθουαβ ννιουhωρ ουδε μπερhιουι ννετεναναμηι μπεμθο ννιεsαυ μηποτε νσεhωμι εjωου ννουcαλαυj ουοh νσεκοτου νσεφεk θηνου,б +"Ask, and it shall be given you. Seek, and ye shall find. Knock, and it shall be opened to you.","Αἰτεῖτε, καὶ δοθήσεται ὑμῖν· ζητεῖτε, καὶ εὑρήσετε· κρούετε, καὶ ἀνοιγήσεται ὑμῖν.",Gospel of St. Matthew 7:7,boh,αριετιν ουοh ευεt νωτεν κωt ουοh ερετενεjιμι κωλh ουοh ευεαουων νωτεν,б +For every one who asketh receiveth; and he who seeketh findeth; and to him who knocketh they open.,πᾶς γὰρ ὁ αἰτῶν λαμβάνει καὶ ὁ ζητῶν εὑρίσκει καὶ τῷ κρούοντι ἀνοιγήσεται.,Gospel of St. Matthew 7:8,boh,ουον γαρ νιβεν ετερετιν sαfcι ουοh φη ετκωt sαfjιμι ουοh φη ετκωλh sαυουων ναf,б +"Or what man who is among you, whose son will ask him for a loaf, will he give him a stone?","ἢ τίς ἐστιν ἐξ ὑμῶν ἄνθρ��πος, ὃν αἰτήσει ὁ υἱὸς αὐτοῦ ἄρτον—μὴ λίθον ἐπιδώσει αὐτῷ;",Gospel of St. Matthew 7:9,boh,ιε νιμ νρωμι ετkεν θηνου ετε πεfsηρι ναερετιν μμοf νουωικ μη fναt ναf νουωνι,б +"Or who will ask him for a fish, will he give him a serpent?",ἢ καὶ ἰχθὺν αἰτήσει—μὴ ὄφιν ἐπιδώσει αὐτῷ;,Gospel of St. Matthew 7:10,boh,ιε ντεfερετιν μμοf νουτεβτ μη fναt ναf νουhοf,б +"If then ye being evil, know how to give the good gifts to your sons, how much more then shall your Father which is in the heavens give the good things to those who will ask him?","εἰ οὖν ὑμεῖς πονηροὶ ὄντες οἴδατε δόματα ἀγαθὰ διδόναι τοῖς τέκνοις ὑμῶν, πόσῳ μᾶλλον ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς δώσει ἀγαθὰ τοῖς αἰτοῦσιν αὐτόν.",Gospel of St. Matthew 7:11,boh,ισjε ουν νθωτεν νθωτεν hανσαμπετhωου τετενσωουν εt ννιταιο εθνανευ ννετενsηρι ιε αυηρ μαλλον πετενιωτ ετkεν νιφηουι εfεt ννιαγαθον ννη εθναερετιν μμοf,б +"And all things which ye wish that men should do to you, do ye also thus to them; for this is the law and the prophets.","Πάντα οὖν ὅσα ἐὰν θέλητε ἵνα ποιῶσιν ὑμῖν οἱ ἄνθρωποι, οὕτως καὶ ὑμεῖς ποιεῖτε αὐτοῖς· οὗτος γάρ ἐστιν ὁ νόμος καὶ οἱ προφῆται.",Gospel of St. Matthew 7:12,boh,hωβ δε νιβεν ετετενουωs hινα ντε νιρωμι αιτου νωτεν αριουι νωου hωτεν μπαιρηt φαι γαρ πε πινομοσ νεμ νιπροφητησ,б +Enter by the narrow gate; because wide is the gate and broad is the road which leadeth to destruction; and many are they who will go in by it.,"Εἰσέλθατε διὰ τῆς στενῆς πύλης· ὅτι πλατεῖα ἡ πύλη καὶ εὐρύχωρος ἡ ὁδὸς ἡ ἀπάγουσα εἰς τὴν ἀπώλειαν, καὶ πολλοί εἰσιν οἱ εἰσερχόμενοι διʼ αὐτῆς·",Gospel of St. Matthew 7:13,boh,αμωινι εkουν εβολ hιτεν tπυλη ετjηου jε σουοsσ νjε tπυλη ουοh fουεσθων νjε πιμωιτ ετcι επτακο ουοh σεοs νjε νη εθναsε νωου εkουν εβολ hιτοτf,б +Because narrow is the gate and straitened is the road which leadeth to (the) life; and few will find it.,"ὅτι στενὴ ἡ πύλη καὶ τεθλιμμένη ἡ ὁδὸς ἡ ἀπάγουσα εἰς τὴν ζωήν, καὶ ὀλίγοι εἰσὶν οἱ εὑρίσκοντες αὐτήν.",Gospel of St. Matthew 7:14,boh,jε σjηου νjε tπυλη ουοh fhεjhωj νjε πιμωιτ ετcι επωνk ουοh hανκουjι πεθναjεμf,б +And beware of the false prophets who come to you in sheep's raiment: but inside of them they are ravening wolves.,"Προσέχετε ἀπὸ τῶν ψευδοπροφητῶν, οἵτινες ἔρχονται πρὸς ὑμᾶς ἐν ἐνδύμασι προβάτων ἔσωθεν δέ εἰσιν λύκοι ἅρπαγες.",Gospel of St. Matthew 7:15,boh,αρεh δε ερωτεν εβολ hα νιπροφητησ ννουj νη εθνηου hαρωτεν kεν hανhεβσω νεσωου σαkουν δε μμωου hανουωνs νρεfhωλεμ νε,б +By their fruits ye shall know them. Do they gather grapes off thorns; or do they gather figs off the thistles?,ἀπὸ τῶν καρπῶν αὐτῶν ἐπιγνώσεσθε αὐτούς. μήτι συλλέγουσιν ἀπὸ ἀκανθῶν σταφυλὰς ἢ ἀπὸ τριβόλων σῦκα;,Gospel of St. Matthew 7:16,boh,εβολ kεν νουουταh ερετενεσουωνου μητι sαυσεκ αλολι εβολ hι hανsονt ιε sαυσεκ κεντε εβολ hι νισεροjι,б +Thus every good tree bringeth forth good fruit; and the evil tree bringeth forth evil fruit.,"οὕτως πᾶν δένδρον ἀγαθὸν καρποὺς καλοὺς ποιεῖ, τὸ δὲ σαπρὸν δένδρον καρποὺς πονηροὺς ποιεῖ·",Gospel of St. Matthew 7:17,boh,παιρηt ssην νιβεν εθνανεf sαfεν ουταh ενανεf εβολ πιssην δε ετhωου sαfεν ουταh εfhωου εβολ,б +It is not possible for a good tree to produce evil fruit; nor an evil tree to produce good fruit.,"οὐ δύναται δένδρον ἀγαθὸν καρποὺς πονηροὺς ποιεῖν, οὐδὲ δένδρον σαπρὸν καρποὺς καλοὺς ποιεῖν.",Gospel of St. Matthew 7:18,boh,μμον sjομ νουssην ενανεf εερουταh εfhωου ουδε ουssην εfhωου εερουταh ενανεf,б +Every tree which will not produce a good fruit will be cut down and cast to the fire.,πᾶν δένδρον μὴ ποιοῦν καρπὸν καλὸν ἐκκόπτεται καὶ εἰς πῦρ βάλλεται.,Gospel of St. Matthew 7:19,boh,ssην νιβεν ετεfναιρι αν νουουταh ενανεf σενακορjf νσεhιτf επιχρωμ,б +So then by their fruits ye shall know them.,ἄρα γε ἀπὸ τῶν καρπῶν αὐτῶν ἐπιγνώσεσθε αὐτούς.,Gospel of St. Matthew 7:20,boh,hαρα εβολ kεν νουουταh ερετενεσουωνου,б +" Not every one who saith to me, ""Lord, Lord,"" will come into the kingdom of the heavens: but he who doeth the will of my Father who is in the heavens.","Οὐ πᾶς ὁ λέγων μοι· Κύριε κύριε εἰσελεύσεται εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν, ἀλλʼ ὁ ποιῶν τὸ θέλημα τοῦ πατρός μου τοῦ ἐν τοῖς οὐρανοῖς.",Gospel of St. Matthew 7:21,boh,ουον νιβεν αν ετjω μμοσ νηι jε πcσ πcσ εθναι εkουν εtμετουρο ντε νιφηουι αλλα πετιρι μπετεhνε παιωτ ετkεν νιφηουι,б +" For there will be many saying to me in that day: ""Lord, Lord, prophesied we not in thy name? and in thy name cast out devils? and in thy name did many mighty works?""","πολλοὶ ἐροῦσίν μοι ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ· Κύριε κύριε, οὐ τῷ σῷ ὀνόματι ἐπροφητεύσαμεν, καὶ τῷ σῷ ὀνόματι δαιμόνια ἐξεβάλομεν, καὶ τῷ σῷ ὀνόματι δυνάμεις πολλὰς ἐποιήσαμεν;",Gospel of St. Matthew 7:22,boh,ουον ουμηs γαρ ευναjοσ νηι kεν πιεhοου ετεμμαυ jε πcσ πcσ μη kεν πεκραν αν ανερπροφητευιν ουοh kεν πεκραν ανhι δεμων εβολ ουοh kεν πεκραν ανιρι νουμηs νjομ,б +" And then I shall profess unto them: ""I never knew you; go from me, [the] workers of iniquity.""",καὶ τότε ὁμολογήσω αὐτοῖς ὅτι Οὐδέποτε ἔγνων ὑμᾶς· ἀποχωρεῖτε ἀπʼ ἐμοῦ οἱ ἐργαζόμενοι τὴν ἀνομίαν.,Gospel of St. Matthew 7:23,boh,ουοh τοτε ειεουωνh νωου εβολ jε μπισουεν θηνου ενεh μαsε νωτεν εβολ hαροι νιεργατησ ντε tανομια,б +"Every one, then, who heareth these my words, and (is) doing them, I shall liken him to a wise man, who built his house upon the rock.","Πᾶς οὖν ὅστις ἀκούει μου τοὺς λόγους τούτους καὶ ποιεῖ αὐτούς, ὁμοιωθήσεται ἀνδρὶ φρονίμῳ, ὅστις ᾠκοδόμησεν αὐτοῦ τὴν οἰκίαν ἐπὶ τὴν πέτραν.",Gospel of St. Matthew 7:24,boh,ουον νιβεν ουν ετσωτεμ ενασαjι ναι ουοh εfιρι μμωου ειετενθωνf εουρωμι νσαβε φη εταfκωτ μπεfηι hιjεν tπετρα,б +"And the rain came down; the rivers came and struck that house, and it fell not; for its foundation was established upon the rock.","καὶ κατέβη ἡ βροχὴ καὶ ἦλθον οἱ ποταμοὶ καὶ ἔπνευσαν οἱ ἄνεμοι καὶ προσέπεσαν τῇ οἰκίᾳ ἐκείνῃ, καὶ οὐκ ἔπεσεν, τεθεμελίωτο γὰρ ἐπὶ τὴν πέτραν.",Gospel of St. Matthew 7:25,boh,ουοh αfι επεσητ νjε πιμουνhωου αυι νjε νιιαρωου ουοh αυκωλh μπιηι ετεμμαυ ουοh μπεfhει ναρε τεfσενt γαρ ταjρηουτ πε hιjεν tπετρα,б +"And every one who heareth these my words, and (is) doing them not, I shall liken him to a foolish man, this (one) who built his house upon the sand.","καὶ πᾶς ὁ ἀκούων μου τοὺς λόγους τούτους καὶ μὴ ποιῶν αὐτοὺς ὁμοιωθήσεται ἀνδρὶ μωρῷ, ὅστις ᾠκοδόμησεν αὐτοῦ τὴν οἰκίαν ἐπὶ τὴν ἄμμον.",Gospel of St. Matthew 7:26,boh,ουοh ουον νιβεν ετσωτεμ ενασαjι ναι ουοh εfιρι μμωου αν ειετενθωνf εουρωμι νσοj φαι εταfκωτ μπεfηι hιjεν πιsω,б +"And the rain descended; the rivers came; the winds blew; they struck that house, and it fell; and its fall was great.'","καὶ κατέβη ἡ βροχὴ καὶ ἦλθον οἱ ποταμοὶ καὶ ἔπνευσαν οἱ ἄνεμοι καὶ προσέκοψαν τῇ οἰκίᾳ ἐκείνῃ, καὶ ἔπεσεν, καὶ ἦν ἡ πτῶσις αὐτῆς μεγάλη.",Gospel of St. Matthew 7:27,boh,ουοh αfι επεσητ νjε πιμουνhωου αυι νjε νιιαρωου αυνιfι νjε νιθηου αυκωλh μπιηι ε��εμμαυ ουοh αfhει ουοh πεfhει νε ουνιst πε,б +"And it came to pass (that), Jesus having finished these words, the multitudes were wondering at his teaching:","Καὶ ἐγένετο ὅτε ἐτέλεσεν ὁ Ἰησοῦς τοὺς λόγους τούτους, ἐξεπλήσσοντο οἱ ὄχλοι ἐπὶ τῇ διδαχῇ αὐτοῦ·",Gospel of St. Matthew 7:28,boh,ασsωπι δε ετα ιησ jεκ ναισαjι εβολ ναυερsφηρι πε νjε νιμηs εjεν τεfσβω,б +"for he was teaching them as having authority, and not as their scribes.",ἦν γὰρ διδάσκων αὐτοὺς ὡς ἐξουσίαν ἔχων καὶ οὐχ ὡς οἱ γραμματεῖς αὐτῶν.,Gospel of St. Matthew 7:29,boh,ναftσβω γαρ νωου πε hωσ εουοντεf ερsιsι ουοh μφρηt αν ννουσαk,б +"And having come down from upon the mountain, great multitudes walked after him.",Καταβάντος δὲ αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ ὄρους ἠκολούθησαν αὐτῷ ὄχλοι πολλοί.,Gospel of St. Matthew 8:1,boh,εταfι δε επεσητ εβολ hιjεν πιτωου αυμοsι νσωf νjε hαννιst μμηs,б +"And lo, a leper came to him: he worshipped him, saying: My Lord, if thou shouldst wish, it is possible for thee to cleanse me.'","καὶ ἰδοὺ λεπρὸς προσελθὼν προσεκύνει αὐτῷ λέγων· Κύριε, ἐὰν θέλῃς δύνασαί με καθαρίσαι.",Gospel of St. Matthew 8:2,boh,ουοh ισ ουκακσεhτ αfι hαροf αfουωsτ μμοf εfjω μμοσ jε παcσ ακsανουωs ουον sjομ μμοκ ετουβοι,б +"And having stretched out his hand, he touched him, saying: I wish, be cleansed.' And immediately his leprosy was cleansed.","καὶ ἐκτείνας τὴν χεῖρα ἥψατο αὐτοῦ λέγων· Θέλω, καθαρίσθητι· καὶ εὐθέως ἐκαθαρίσθη αὐτοῦ ἡ λέπρα.",Gospel of St. Matthew 8:3,boh,ουοh εταfσουτεν τεfjιj εβολ αfcι νεμαf εfjω μμοσ jε tουωs ματουβο ουοh σατοτf αfτουβο νjε πεfσεhτ,б +"And Jesus said to him: 'See, tell it not to any one, but go shew thyself to the priest, and offer thy gift which Moses commanded for a witness to them.'","καὶ λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Ὅρα μηδενὶ εἴπῃς, ἀλλὰ ὕπαγε σεαυτὸν δεῖξον τῷ ἱερεῖ, καὶ προσένεγκον τὸ δῶρον ὃ προσέταξεν Μωϋσῆς εἰς μαρτύριον αὐτοῖς.",Gospel of St. Matthew 8:4,boh,ουοh πεjε ιησ ναf jε αναυ μπερjοσ νhλι αλλα μαsε νακ ματαμε πιουηβ εροκ ουοh ανιουι μπεκδωρον εkουν ετα μωυσησ ουαhσαhνι μμοf ευμετμεθρε νωου,б +"And having come into Capernaum a centurion came to him, beseeching him,",Εἰσελθόντος δὲ αὐτοῦ εἰς Καφαρναοὺμ προσῆλθεν αὐτῷ ἑκατόνταρχος παρακαλῶν αὐτὸν,Gospel of St. Matthew 8:5,boh,εταfι δε εkουν εκαφαρναουμ αfι hαροf νjε ουεκατονταρχοσ εfthο εροf,б +"saying: My Lord, my servant (lit. child) lieth in my house being paralysed and afflicted greatly.'","καὶ λέγων· Κύριε, ὁ παῖς μου βέβληται ἐν τῇ οἰκίᾳ παραλυτικός, δεινῶς βασανιζόμενος.",Gospel of St. Matthew 8:6,boh,εfjω μμοσ jε παcσ πααλου ραkτ kεν παηι εfsηλ εβολ ουοh εfτhεμκηουτ εμαsω,б +And he said to him: 'I will come and heal him.',καὶ λέγει αὐτῷ· Ἐγὼ ἐλθὼν θεραπεύσω αὐτόν.,Gospel of St. Matthew 8:7,boh,ουοh πεjαf ναf jε ανοκ εθναι νταερφαkρι εροf,б +"And the centurion answered, he said: My Lord, I am not worthy that thou shouldst come in under (the) roof of my house. But only say with (the) word and my servant (lit. child) shall be cured.","καὶ ἀποκριθεὶς ὁ ἑκατόνταρχος ἔφη· Κύριε, οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς ἵνα μου ὑπὸ τὴν στέγην εἰσέλθῃς· ἀλλὰ μόνον εἰπὲ λόγῳ, καὶ ἰαθήσεται ὁ παῖς μου·",Gospel of St. Matthew 8:8,boh,ουοh αfερουω νjε πιεκατονταρχοσ πεjαf jε παcσ tμπsα αν hινα ντεκι εkουν kα θουαhσοι μπαηι αλλα μονον αjοσ kεν πσαjι ουοh εfεουjαι νjε πααλου,б +" For I also am a man set under authority, having (lit. being) soldiers under me: if I should say to this (one), ""Go,"" he goeth; another, ""Come,"" he cometh; and my servant,"" Do this,"" he doeth it.'","καὶ γὰρ ἐγὼ ἄνθρωπός εἰμι ὑπὸ ἐξουσίαν, ἔχων ὑπʼ ἐμαυτὸν στρατιώτας, καὶ λέγω τούτῳ· Πορεύθητι, καὶ πορεύεται, καὶ ἄλλῳ· Ἔρχου, καὶ ἔρχεται, καὶ τῷ δούλῳ μου· Ποίησον τοῦτο, καὶ ποιεῖ.",Gospel of St. Matthew 8:9,boh,κε γαρ ανοκ ουρωμι hω εfχη kα ουερsιsι εουον hανματοι kαρατ αιsανjοσ μφαι jε μαsε νακ sαfsε ναf κεουαι jε αμου sαfι ουοh παβωκ jε αρι φαι sαfαιf,б +"And Jesus having heard, wondered, and said to them who were walking after him: Verily I say to you that I found not faith of this degree from any in Israel.","ἀκούσας δὲ ὁ Ἰησοῦς ἐθαύμασεν καὶ εἶπεν τοῖς ἀκολουθοῦσιν· Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, παρʼ οὐδενὶ τοσαύτην πίστιν ἐν τῷ Ἰσραὴλ εὗρον.",Gospel of St. Matthew 8:10,boh,εταfσωτεμ δε νjε ιησ αfερsφηρι ουοh πεjαf ννη εναυμοsι νσωf jε αμην tjω μμοσ νωτεν jε μπιjεμ ουναht νταιμαιη ντεν hλι kεν πισλ,б +"And I say to you that many shall come from [the] east and (the) west, and shall sit down to meat with Abram and Isaac and Jacob in the kingdom of the heavens.",λέγω δὲ ὑμῖν ὅτι πολλοὶ ἀπὸ ἀνατολῶν καὶ δυσμῶν ἥξουσιν καὶ ἀνακλιθήσονται μετὰ Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακὼβ ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν·,Gospel of St. Matthew 8:11,boh,tjω δε μμοσ νωτεν jε hανμηs ευει εβολ σαπειεβτ νεμ πεμεντ ουοh ευεροθβου νεμ αβρααμ νεμ ισαακ νεμ ιακωβ νhρηι kεν tμετουρο ντε νιφηουι,б +"And the sons of the kingdom shall be cast out to the outer darkness, the place in which will be (the) weeping and the gnashing of the teeth.'",οἱ δὲ υἱοὶ τῆς βασιλείας ἐκβληθήσονται εἰς τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον· ἐκεῖ ἔσται ὁ κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων.,Gospel of St. Matthew 8:12,boh,νιsηρι δε ντε tμετουρο ευεhιτου εβολ επιχακι ετσαβολ πιμα ετε φριμι ναsωπι μμοf νεμ πισθερτερ ντε νιναjhι,б +"And Jesus said to the centurion, Go: as thou believedst, it shall be done to thee.' And the servant (lit. child) was cured in that hour.","καὶ εἶπεν ὁ Ἰησοῦς τῷ ἑκατοντάρχῃ· Ὕπαγε, ὡς ἐπίστευσας γενηθήτω σοι· καὶ ἰάθη ὁ παῖς ἐν τῇ ὥρᾳ ἐκείνῃ.",Gospel of St. Matthew 8:13,boh,ουοh πεjε ιησ μπιεκατονταρχοσ jε μαsε νακ μφρηt ετακναht εσεsωπι νακ ουοh αfουjαι νjε πιαλου kεν tουνου ετεμμαυ,б +"And Jesus having come into (the) house of Peter, saw his wife's mother lying, and sick of a fever.",Καὶ ἐλθὼν ὁ Ἰησοῦς εἰς τὴν οἰκίαν Πέτρου εἶδεν τὴν πενθερὰν αὐτοῦ βεβλημένην καὶ πυρέσσουσαν·,Gospel of St. Matthew 8:14,boh,εταfι δε νjε ιησ εkουν επηι μπετροσ αfναυ ετεfsωμι εσραkτ ουοh εσkημ,б +"He touched her hand, and the fever left her, and she arose and ministered to them.","καὶ ἥψατο τῆς χειρὸς αὐτῆς, καὶ ἀφῆκεν αὐτὴν ὁ πυρετός, καὶ ἠγέρθη καὶ διηκόνει αὐτῷ.",Gospel of St. Matthew 8:15,boh,αfcι νεμ τεσjιj ουοh αfχασ νjε πιkμομ ουοh αστωνσ ουοh ασsεμsι μμωου,б +"And evening having come, they brought to him multitudes having (lit. being) demons with them, and he was casting out the spirits with (the) word, and he healed all who were afflicted.","Ὀψίας δὲ γενομένης προσήνεγκαν αὐτῷ δαιμονιζομένους πολλούς· καὶ ἐξέβαλεν τὰ πνεύματα λόγῳ, καὶ πάντας τοὺς κακῶς ἔχοντας ἐθεράπευσεν·",Gospel of St. Matthew 8:16,boh,ετα ρουhι δε sωπι αυινι ναf νhανμηs εουον hανιk νεμωου ουοh ναfhιουι ννιπνα εβολ kεν πσαjι ουοh ουον νιβεν εττhεμκηουτ αfερφαkρι ερωου,б +"That it might be fulfilled which he spake by Esaias the prophet, saying: He took our sicknesses, and carried our diseases.'",ὅπως πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν διὰ Ἠσαΐου τοῦ προφήτου λέγοντος· Αὐτὸς τὰς ἀσθενείας ἡμῶν ἔλαβεν καὶ τὰς νόσους ἐβάστασεν.,Gospel of St. Matthew 8:17,boh,hινα ντεfjωκ εβολ νjε φη εταfjοf εβολ hιτοτf νησαιασ πιπροφητησ εfjω μμοσ jε νθοf αfcι ννενsωνι ουοh αffαι ννενιαβι,б +"And Jesus having seen the multitudes who were around him, commanded to go across.",Ἰδὼν δὲ ὁ Ἰησοῦς πολλοὺς ὄχλους περὶ αὐτὸν ἐκέλευσεν ἀπελθεῖν εἰς τὸ πέραν.,Gospel of St. Matthew 8:18,boh,εταfναυ δε νjε ιησ ενιμηs ετκωt εροf αfουαhσαhνι εθρουsε νωου εμηρ,б +"And a scribe having come to him, said to him: Teacher, let me walk after thee whither thou wentest.'","καὶ προσελθὼν εἷς γραμματεὺς εἶπεν αὐτῷ· Διδάσκαλε, ἀκολουθήσω σοι ὅπου ἐὰν ἀπέρχῃ.",Gospel of St. Matthew 8:19,boh,ουοh αfι hαροf νjε ουσαk πεjαf ναf jε φρεftσβω νταμοsι νσωκ εφμα ετακsε νακ εροf,б +"And Jesus said to him: The foxes have holes, and the birds of (the) heaven have nests; but (the) Son of (the) man hath not where to lay his head.'","καὶ λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Αἱ ἀλώπεκες φωλεοὺς ἔχουσιν καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ κατασκηνώσεις, ὁ δὲ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου οὐκ ἔχει ποῦ τὴν κεφαλὴν κλίνῃ.",Gospel of St. Matthew 8:20,boh,ουοh πεjε ιησ ναf νιβαsορ ουοντου βηβ μμαυ ουοh νιhαλαt ντε τφε ουοντου μανουοh πsηρι δε νθοf μφρωμι μμοντεf μανρεκjωf εροf,б +"And another of his disciples said to him: My Lord, give me authority first to go and bury my father.'","ἕτερος δὲ τῶν μαθητῶν εἶπεν αὐτῷ· Κύριε, ἐπίτρεψόν μοι πρῶτον ἀπελθεῖν καὶ θάψαι τὸν πατέρα μου.",Gospel of St. Matthew 8:21,boh,κεουαι δε εβολ kεν νεfμαθητησ πεjαf ναf jε παcσ μαερsιsι νηι νsορπ νταsε νηι νταθωμσ μπαιωτ,б +"But Jesus said to him: Walk after me; and leave the dead, let them bury their dead.'","ὁ δὲ Ἰησοῦς λέγει αὐτῷ· Ἀκολούθει μοι, καὶ ἄφες τοὺς νεκροὺς θάψαι τοὺς ἑαυτῶν νεκρούς.",Gospel of St. Matthew 8:22,boh,ιησ δε πεjαf ναf jε μοsι νσωι ουοh χα νιρεfμωουτ μαρουθωμσ ννουρεfμωουτ,б +"And (he) having entered into (the) ship, his disciples walked after him.",Καὶ ἐμβάντι αὐτῷ εἰς πλοῖον ἠκολούθησαν αὐτῷ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ.,Gospel of St. Matthew 8:23,boh,ουοh εταfαληι επjοι αυμοsι νσωf νjε νεfμαθητησ,б +"And lo, there was a great storm in (the) sea, so that the waves covered the ship. And he was sleeping.","καὶ ἰδοὺ σεισμὸς μέγας ἐγένετο ἐν τῇ θαλάσσῃ, ὥστε τὸ πλοῖον καλύπτεσθαι ὑπὸ τῶν κυμάτων, αὐτὸς δὲ ἐκάθευδεν.",Gospel of St. Matthew 8:24,boh,ουοh ισ ουνιst μμονμεν αfsωπι kεν φιομ hωστε ντε νιhωιμι ντουhωβσ μπιjοι νθοf δε ναfνκοτ πε,б +"And they woke him, saying: Lord, save us; we shall perish.'","καὶ προσελθόντες ἤγειραν αὐτὸν λέγοντες· Κύριε, σῶσον, ἀπολλύμεθα.",Gospel of St. Matthew 8:25,boh,ουοh αυνεhσι μμοf ευjω μμοσ jε πcσ ναhμεν τεννατακο,б +"And he said to them: Wherefore are ye doubtful, (ye) of [the] little faith?'Then having risen he rebuked the winds and (the) sea; and there was a great calm.","καὶ λέγει αὐτοῖς· Τί δειλοί ἐστε, ὀλιγόπιστοι; τότε ἐγερθεὶς ἐπετίμησεν τοῖς ἀνέμοις καὶ τῇ θαλάσσῃ, καὶ ἐγένετο γαλήνη μεγάλη.",Gospel of St. Matthew 8:26,boh,ουοh πεjαf νωου jε εθβεου τετενsολh νhητ να πικουjι νναht τοτε εταfτωνf αfερεπιτιμαν ννιθηου νεμ φιομ ουοh ασsωπι νjε ουνιst νjαμη,б +"And the men were wondering, saying: What manner (of man) is this, because the winds and (the) sea obey him!'",οἱ δὲ ἄνθρωποι ἐθαύμασαν λέγοντες· Ποταπός ἐστιν οὗτος ὅτι καὶ οἱ ἄνεμοι καὶ ἡ θάλασσα αὐτῷ ὑπακούουσιν;,Gospel of St. Matthew 8:27,boh,νιρωμι δε ναυερsφηρι ευjω μμοσ jε ου αs νρηt πε φαι νιθηου νεμ φιομ σεσωτεμ ναf,б +"And having come across to (the) country of (the) Gergesenes, two men came out to meet him having (lit. being) the demons with them, coming out of the sepulchres, very fierce so that no one could pass by that way.","Καὶ ἐλθόντος αὐτοῦ εἰς τὸ πέραν εἰς τὴν χώραν τῶν Γαδαρηνῶν ὑπήντησαν αὐτῷ δύο δαιμονιζόμενοι ἐκ τῶν μνημείων ἐξερχόμενοι, χαλεποὶ λίαν ὥστε μὴ ἰσχύειν τινὰ παρελθεῖν διὰ τῆς ὁδοῦ ἐκείνης.",Gospel of St. Matthew 8:28,boh,ουοh εταfι εμηρ ετχωρα ντε γεργεσηνοσ αυι εβολ εhραf νjε σναυ ερε νιιk νεμωου ευνηου εβολ kεν νιεμhαυ ευhωου εμαsω hωστε ντεsτεμ hλι sjεμjομ νσινι εβολ kεν πιμωιτ ετεμμαυ,б +"And lo, they cried out, saying: What (hast) thou with us, Son of God? Camest thou hither to destroy us before that it is our time?'","καὶ ἰδοὺ ἔκραξαν λέγοντες· Τί ἡμῖν καὶ σοί, υἱὲ τοῦ θεοῦ; ἦλθες ὧδε πρὸ καιροῦ βασανίσαι ἡμᾶς;",Gospel of St. Matthew 8:29,boh,ουοh hηππε αυωs εβολ ευjω μμοσ jε αkοκ νεμαν ιησ πsηρι μφt ετακι εμναι ετακον μπατε πενσηου sωπι,б +And there was a herd of many swine at a distance from them feeding.,ἦν δὲ μακρὰν ἀπʼ αὐτῶν ἀγέλη χοίρων πολλῶν βοσκομένη.,Gospel of St. Matthew 8:30,boh,νε ουον ουοhι δε νριρ ευοs ευουηου μμωου ευμονι,б +"And the demons were beseeching him, saying: If thou wilt cast us out, send us into the herd of swine.'","οἱ δὲ δαίμονες παρεκάλουν αὐτὸν λέγοντες· Εἰ ἐκβάλλεις ἡμᾶς, ἀπόστειλον ἡμᾶς εἰς τὴν ἀγέλην τῶν χοίρων.",Gospel of St. Matthew 8:31,boh,νιιk δε ναυthο εροf πε ευjω μμοσ jε ισjε χναhιτεν εβολ ουορπτεν εkουν επιοhι νριρ,б +"And he said to them: Go.' And they having come out, went into the swine. And behold the whole herd of swine went with a rush by the precipice down to (the) sea, and they died in the waters.","καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Ὑπάγετε. οἱ δὲ ἐξελθόντες ἀπῆλθον εἰς τοὺς χοίρους· καὶ ἰδοὺ ὥρμησεν πᾶσα ἡ ἀγέλη κατὰ τοῦ κρημνοῦ εἰς τὴν θάλασσαν, καὶ ἀπέθανον ἐν τοῖς ὕδασιν.",Gospel of St. Matthew 8:32,boh,ουοh πεjαf νωου jε μαsε νωτεν νθωου δε εταfι εβολ αυsε νωου εkουν ενιεsαυ ουοh hηππε ισ πιοhι τηρf νριρ αυsε νωου kεν ουουοι kατεν πιjαjριμ εkρηι εφιομ ουοh αυμου kεν νιμωου,б +"And they who fed them fled; and having gone to the city they told them everything, and concerning them who [had] the demons with them.","οἱ δὲ βόσκοντες ἔφυγον, καὶ ἀπελθόντες εἰς τὴν πόλιν ἀπήγγειλαν πάντα καὶ τὰ τῶν δαιμονιζομένων.",Gospel of St. Matthew 8:33,boh,νη δε εθμονι μμωου αυφωτ ουοh εταυsε νωου εtβακι αυταμωου εhωβ νιβεν νεμ εθβε νη ετε νιιk νεμωου,б +"And lo, the whole city came out to meet Jesus. And having seen him, they were beseeching him that he should go away from their boundaries.","καὶ ἰδοὺ πᾶσα ἡ πόλις ἐξῆλθεν εἰς ὑπάντησιν τῷ Ἰησοῦ, καὶ ἰδόντες αὐτὸν παρεκάλεσαν ὅπως μεταβῇ ἀπὸ τῶν ὁρίων αὐτῶν.",Gospel of St. Matthew 8:34,boh,ουοh ισ tβακι τηρσ ασι εβολ εhρεν ιησ ουοh εταυναυ εροf ναυthο εροf hινα ντεfουωτεβ εβολ kεν νουcιη,б